Wikibooks tewikibooks https://te.wikibooks.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ Wikibooks Wikibooks చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 0 3000 39169 39124 2026-05-27T00:13:16Z Vemurione 1689 /* Part 1: H */ 39169 wikitext text/x-wiki marqimal =నిఘంటువు= *This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks 19 Aug 2015. ==Part 1: H== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * habeas corpus, n. నిందితుని న్యాయస్థానానికి తీసుకు రమ్మన్న ఆనతి; * habit, n. అలవాటు; ఆచారం; అభ్యాసం; ** bad habit, ph. దురలవాటు; దురాచారం; వ్యసనం; దురభ్యాసం; ** good habit, ph. సదాచారం; మంచి అలవాటు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: habit, custom, tradition * ---A ''habit'' is something that someone does often, usually without even thinking about it: Smoking is a bad habit. A ''custom'' is a way of doing something that people in a particular society think it is normal, and that everyone does. The custom here is to shake hands when we meet. A ''tradition'' is a belief or a way of doing something that a particular group or society has followed for a very long time.''' |} * * habitable, adj. వాసయోగ్యమైన; నివాసయోగ్య; * habitat, n. ఉనికిపట్టు; సహజావరణం; ఆవాసం; అవసదము; జంతువులు, మొక్కలు సహజంగా పెరిగే ఆవరణం; * habitation, n. అవసదము; నివాస స్థలం; ఇల్లు; * habitual, adj.అలవాటు పడ్డ; వాడుక అయిన; మామూలు అయిన; ** habitual offender, ph. అపరాధానికి అలవాటు పడ్డ వ్యక్తి; కేడీ; * hackneyed, adj. (1) సర్వసాధారణమైన; పాతబడిపోయిన; నవ్యత లేని; (2) అలవాటుపడ్డ; మరిగిన; * hadrons, n. [phy.] మోటురేణువులు; రేణు భౌతిక శాస్త్రంలో తారసపడే ఒక రకం మోటు రేణువులు; రెండు కాని, అంతకంటె ఎక్కువ కాని క్వార్కులని త్రాణిక బలంతో బంధించినప్పుడు మోటురేణువులు పుడతాయి (బణువులలోని అణువులు విద్యుదయస్కాంత బలంతో బంధించబడినట్లు ఉపమానం చెప్పుకోవచ్చు); * haft, n. పిడి; * hail, n.s. వడగళ్లు; (ety.) వడ = heat, కల్లు = stone; ** hail storm, ph. వడగళ్ల వాన; * hair, n. జుత్తు; కేశములు; కురులు; రోమాలు; వెంట్రుకలు; చూడ; తల; ** hair of the head, ph. తలనీలాలు; ** hair oil, ph. తలనూనె; కేశ తైలం; ** hair ornament, ph. చూడామణి; ** blonde hair, ph. జొన్న జుత్తు; ** comb the hair, ph. తల దువ్వుకొను; ** curly hair, ph. ఉంగరాల జుత్తు; నొక్కుల జుత్తు; ** dressing of the hair, ph. కేశకర్మ; ** gray hair, ph. పండు జుత్తు; నెరిసిన జుత్తు; ** part in the hair, ph. పాపిడి; కేశవీధి; ** plaited hair, ph. జడ; కేశపాశం; అల్లిన జుత్తు; ** hair dresser, కేశకర్త; తల వెంట్రుకలని కత్తిరించి అందంగా అమర్చే వ్యక్తి; ** hair pin, n. జడపిన్ను; జడచీల; * haircut, n. క్షవరం; ఆయుష్కర్మం; తల వెంట్రుకలని కత్తిరించడం; * hairs, n. జుత్తు; వెంట్రుకలు; రోమాలు; * half, adj. అర్ధ; అర; కపల; * half, n. సగం; సంగోరు; అర్ధం; అర్ధభాగం; ** better half, ph. భార్యాభర్తలలో ఒకరు; ** former half, ph. పూర్వార్ధం; ** later half, ph. ఉత్తరార్ధం; * half-baked, adj, [idiom] మిడిమిడి; ** half-baked knowledge, ph. మిడిమిడి జ్ఞానం; * half-hearted, adj. అర్ధాంగీకారంతో; * half-life, n. అర్ధాయువు; అర్ధాయుశ్శేషం; రేడియో ధార్మికత్వం ఉన్న మూలకాల విచ్ఛిత్తిని కొలవడానికి ఉపయోగించే ఒక కొలమానం; * half-mast, adj. అవనతం చేయబడ్డ; అవాగ్రం చేయబడ్డ; * half-month, n. పక్షం; ** waning part of lunar half-month, ph. కృష్ణపక్షం; ** waxing part of lunar half-month, ph. శుక్లపక్షం; * half-opened, adj. అరవిరి; * half-share, n. సంగోరు; అర్ధవాటా; * halfway, n. మధ్యేమార్గం; మధ్యస్థం; ** halfway house, ph. ఖైదు నుండి విడుదలయి బయటకి వచ్చిన వ్యక్తి సంఘ జీవితానికి అలవాటు పడే వరకు పోలీసుల పర్యవేక్షణలో నివసించే ఇల్లు; * half-year, n. అర్ధసంవత్సరం; ఆయనం; * half-yearly, adj. షాణ్మాసిక; అర్ధసంవత్సరానికొకసారి; * halitosis, n. నోటి కంపు; శ్వాస దుర్వాసన; * hall, n. మందిరం; పడసాల; చావడి; హాలు; వసారా; ** concert hall, ph. గానమందిరం; * hallmark, n. ముఖ్యలక్షణం; * hallucination, n, భ్రమ; భ్రాంతి; మానసిక భ్రాంతి; దృక్‌భ్రమ; * halo, n. కాంతివలయం; ఉపసూర్యకం; కాంతి కిరీటం; గాలిగుడి; * halophyte, n. చవిటి నేలలలో పెరిగే మొక్క; ఉప్పు నీటిలో సాగు చెయ్యడానికి అనుకూలమైన మొక్క; * halogen, n. లవజని; లవణములను పుట్టించేది; ఉదా. F, Cl, Br, I; * halt, n. మజిలీ; మకాం; బస; బండి నిలిచే స్థలం; (rel.) stop; * halt, v. i., v. t. తాళు; నిలు; నిలువరించు; కొద్దిసేపు నిలుపు; (rel.) stop; * halter, n. పొట్టి రవిక; మగవారిని నిలువరించగలిగే రవిక; * halva, n. హల్వా; కేసరీ బాత్; గోధుమ రవ్వతో చేసిన ఒక తీపి వంటకం; * halve, v. t. సగానికి తగ్గించు; * ham, n. పంది పిరుదుల దగ్గర, వెనక కాళ్ల దగ్గర నుండి వచ్చిన మాంసాన్ని ఉప్పులో ఊరవేసి తయారు చేసిన పదార్థాన్ని "హ్యామ్" (ham) అంటారు; (rel.) "బేకన్" అనేది పంది కడుపు దగ్గర నుండి వచ్చిన మాంసాన్ని ఉప్పులో ఊరవేసి, పొగ పెట్టి తయారు చేసిన పదార్థం; సహజంగా లభ్యం అయే పంది మాంసాన్ని "పోర్క్" అంటారు; * hamlet, n. గూడెం; పల్లి; పల్లెటూరు; కుగ్రామం; కుప్పం; కండ్రిగ; * hammer, n. సుత్తి; ** blacksmith's hammer, ph. కమ్మరి సుత్తి; ** claw hammer, ph. పటకా సుత్తి; * hammer, v. t. బాదు; సుత్తితో కొట్టు; * hammock, n. ఉల్లడ; రెండు రాటల మధ్య వేల్లాడగట్టిన ఊయల; * hamper, v. t. అడ్డుతగులు; ఆటంకపరచు; * hamper, n. మాసిన బట్టలబుట్ట; * hamstring, n. తొడనరము; మోకాలి కదలికని నియంత్రించే ఐదు స్నాయువులలో ఏదయినా: any of five tendons at the back of a person's knee. * hand, n. (1) చేయి; చెయ్యి; కరం; పాణి; హస్తం; కేలు; కై; మణికట్టు కింద భాగం; మణికట్టుకి మోచేయికి మధ్యనుండేది మీజెయ్యి; (2) గడియారం ముల్లు; ** back of the hand, ph. మండ; మీదుచెయ్యి; పెడచెయ్యి; ** helping hand, ph. చేదోడు; ** hour hand, ph. చిన్న ముల్లు; గడియారంలో గంటలు చూపే చిన్న ముల్లు; ** left hand, ph. ఎడమ చెయ్యి; పుర్ర చెయ్యి; వామహస్తం; ** minute hand, ph. పెద్ద ముల్లు; గడియారంలో నిమిషాలు చూపే పెద్ద ముల్లు; ** right hand, ph. కుడి చెయ్యి; దక్షిణ హస్తం; ** second hand, ph. పరుగు ముల్లు; గడియారంలో సెకండ్లను చూపే ఎర్ర ముల్లు; ** sleight of hand, ph. చేవడి; హస్తవేగం; హస్తలాఘవం; చేవాటితనం; ** top of the hand, ph. అరచెయ్యి; లోజేయి; కరతలం; * handbag, n. కరతిత్తి; చేతిసంచి; హస్తసేవకం; * handbook, n. కైపొత్తం; చేతి పుస్తకం; * handcuffs, n. బేడీలు; అరదండాలు; * handedness, n. చేతివాటం; కరత్వం; ** left handedness, ph. పుర్ర చేతివాటం; ఎడమ చేతివాటం; వామకరత్వం; ** right handedness, ph. కుడి చేతివాటం; దక్షిణకరత్వం; * handful, n. (1) చేరెడు; పిడికెడు; పట్టెడు; (2) చేతినిండా; ** handful of rice, ph. చేరెడు బియ్యం; ** handful of work, ph. చేతినిండా పని; * handicap, n. (1) అడ్డంకి; (2) అంగవైకల్యం; * handicrafts, n. హస్తకళలు; చేతితో చేసిన వస్తువులు; * handkerchief, n. రుమాలు; చేతిరుమాలు; * handle, n. పిడి; గురుజు; కొమ్ము; చేపట్టు; హస్తకం: దండం; తండూకం; మేడి; హలాంగం; * handle, v. t. చేపట్టు; కైకొను; * handlebar, n. పిడిదండం; హస్తమాను; కొమ్ముల కడ్డీ; * handloom, n. చేమగ్గం; * handmade, adj. ఖాదీ; * handout, n. (1) కరపత్రం; ప్రకటన; (2) బిచ్చం; * handover, v. t. కైవశం చేయు; అప్పగించు; * hands, n. pl. చేతులు; హస్తములు; కరములు; * handshake, n. కరచాలనం; * handsome man, n. రూపవంతుడు; రూపసి; స్పురద్రూపి; * handspun, adj. ఖద్దరు; ఖాదీ; * handspun, n. ఖద్దరు; ఖాదీ; * handshake, n. కరచాలనం; * handsome, adj. అందం; ** handsome person, ph. అందగాడు; స్పురద్రూపి; రూపసి; * handwriting, n. దస్తూరి; చేవ్రాలు; * handy, adj. (1) అందుబాటులోనున్న; (2) హస్తకౌశలం ఉన్న; * handyman, n. హస్తకౌశలం ఉన్న వ్యక్తి; ప్రత్యేకమైన తరిఫీదు లేకపోయినా ఇంటా, బయటా మరమ్మత్తులు చేయగలిగే వ్యక్తి; * hang, v. i. వేలాడు; v.t. వేలాడదీయు; ఉరితీయు; * hangar, n. విమానశాల; విమానాలని భద్రపరచే విశాలమైన శాల; * hanger, n. (1) ఒంకీ; దండెం; చిలక్కొయ్య; (2) మలారం; ** bangle hanger, ph. గాజుల మలారం; ** clothes hanger, ph. దండెం; బట్టల మలారం; * hanging, n. ఉరితీయుట; * hanging, adj. వేలాడే; ** hanging earring, ph. లోలకు; (ety.) లోల + ఆకు = oscillating leaf; * hangman, n. వధకుడు; * hangnail, n. a piece of torn skin at the root of a fingernail; to remove a hangnail, soften it in warm water (and vinegar), snip it with a sterile nail clipper, apply Neosporin, and cover with Bandaid; * haphazard, adj. అకటావికట; చెల్లాచెదురు; అరకొర; * hapless, adj. దురదృష్టపు; * haplo, pref. ఏక; సరళ; * haploid, adj. ఏకస్థితిక; * happen, v. i. తటస్థించు; తటస్థపడు; జరుగు; సంభవించు;''' * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: happen, occur, take place, happen to * ---Use ''happen'' to talk about past or future events that are accidental or that cannot be planned: What will happen if I change my job? Use ''occur'' to talk about a specific event that has already happened. Use ''take place'' to talk about a planned event: The wedding will take place on Sunday. Use ''happen'' to to say that a person or thing is affected by an event.''' |} * * happiness, n. ఆనందం; సంతోషం; ప్రమోదం; ఎలమి; ముదము; * happy, adj. సంతోషపు; ** happy event, ph. సంతోషపు సమయం; శుభ కార్యం; ** happy person, ph. సంతోషి; * happy, n. హాయి; సంతోషం; * harbinger, n. (1) వైతాళికుడు; అగ్రగామి; (2) రాబోవుదానిని సూచించేది; పురోసూచకం; * harass, v. t. వేధించు; బాధించు; క్షోభపెట్టు; పీడించు; * harbor, harbour (Br.), n. ఓడరేవు; నౌకాశ్రయం; ** natural harbor, ph. సహజ నౌకాశ్రయం; * harbor, v. t. రక్షణ కల్పించు; దాచు; ఆశ్రయమిచ్చు; * hard, adj. గట్టి; గడ్డు; కఠినమైన; క్లిష్టమయిన; పటు; దృఢమైన; అసాధ్యమైన; దుర్ఘటమైన; దుస్తరమైన; కష్టమైన; ప్రయాసతో కూడిన; ** hard boiled, ph. కరుడుకట్టిన; ** hard copy, ph. పటు ప్రతి; ** hard facts, ph. నిర్వివాదములైన నిజాలు; కఠిన సత్యాలు; కఠోర వాస్తవాలు; ** hard luck, ph. దురదృష్టం; ** hard question, ph. గడ్డు ప్రశ్న; ** hard rain, ph. జడివాన; ** hard rock, ph. చట్రాయి; ** hard stool, ph. పెంటిక; ** hard times, ph. కష్ట కాలం; గడ్డు రోజులు; ** hard water, ph. కఠిన జలం; చవిటి నీళ్ళు; సున్నపు నీళ్లు; సబ్బు నురుగ రాని నీరు; కేల్సియం, మెగ్నీసియం లవణాలు ఎక్కువగా కరిగిన నీరు; ఈ లవణాలు మరీ ఎక్కువగా లేనంతసేపూ తాగడానికి ఇదే మంచిది; కాని యంత్రాలకి వాడే ఆవిరి తయారీలో ఈ నీరు మంచిది కాదు; * hard c, ph. [phon.] కకారం; [rel.] soft c is చకారం * hard g, ph. గకారం; [rel.] soft g is జకారం * hardness, n. గట్టితనం; * hardship, n. ఇబ్బంది; కష్టం; రాయిడి; కక్కసము; * hardened, adj. కరడు కట్టిన; గట్టిబడ్డ; తోడుకున్న; బిళ్లకట్టిన; * hardness, n. గట్టితనం; కక్కరం; కాఠిన్యత; ధృతగుణం; బిరుసుతనం; కఠినత్వం; * hardship, n. ఇబ్బంది; కష్టం; బెడద; కక్కసం; * hardware, n. (1) గట్టిసరుకు; ఇనపసామాను; ఇత్తడి సామాను; (2) కాయం; దేహం; బొంది; (3) యంత్రాంశం; యంత్రసామగ్రి; బహిర్యామి; స్థూలకాయం; కలనయంత్రాంగాలలో క్రమణికలు కానివి; కంప్యూటర్లలో చేతితో ముట్టుకోడానికి అనువైన భాగాలు; ఉ. కలన కలశం ఉన్న సిలికాన్‌ చితుకు, దత్తాంశాలు దాచుకోడానికి నిర్మించిన వ్యవస్థలు, మీటల పలకం; తెర; మూషికం, తీగలు, వగైరాలు; * hardy, adj. దృఢమైన; * hare, n. పెద్ద కుందేలు; పెద్ద చెవుల పిల్లి; {note) Generally speaking, hares are bigger than rabbits; Rabbits and hares also have different diets, with rabbits preferring grasses and vegetables with leafy tops, such as carrots, and hares enjoying harder substances like plant shoots, twigs and bark; Baby rabbits are called kits and baby hares are called leverets; * harebrained, adj. తెలివిమాలిన; మూఢ; * harem, n. అంతఃపురం; అంతర్మందిరం; ** harem attendant, ph. m. సౌవిదల్లుఁడు; f. సౌవిదల్లిక; అంతఃపురంలో సేవచేసేవారు; * harlot, n. లంజ; గణిక; వేశ్య; (rel.) hooker * harm, n. హాని; అపకారం; కీడు; చెరుపు; చెడు; * harmful, n. హానికరం; * harmonic, adj. (1) [music] సరళ; సరళావర్త; కల; శ్రావ్యమైన; మధురమైన; సామరస్య; స్వరాత్మక; శ్రావ్యమైన; మధురమైన; (2) [math] హరాత్మక; ** harmonic motion, ph. సరళావర్త కదలిక; సరళావర్త గతి; సమతాళ గమనము; హరాత్మక గమనము; ** harmonic oscillator, ph. సరళావర్త డోలకం; హరాత్మక డోలకం; ** simple harmonic oscillator, ph. సాదా సరళావర్త డోలకం; సాదా హరాత్మక డోలకం; ** harmonic series, ph. [math] సరళావర్త శ్రేణి; సామరస్య శ్రేణి; హరాత్మక శ్రేణి; In mathematics, harmonic series is divergent infinite series; The name is derived from harmonics (or overtones) of a vibrating string, which are 1/2, 1/3, 1/4,... of the fundamental frequency; <math>\sum_{n=1}^\infty\frac{1}{n} = 1 + \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \frac{1}{4} + \frac{1}{5} + \cdots.</math>; * harmonics, n. అతిస్వరాలు; స్థూలంగా చెప్పాలంటే ప్రాధమిక ధ్వని తరంగం (fundamental), దాని అతిస్వరాలు (harmonics) కలిపి అనుస్వరాలు అవుతాయి; ఇక్కడ అతిస్వరాల పౌనఃపున్యం, ప్రాథమిక స్వరాల పౌనఃపున్యం మధ్య ఉండే నిష్పత్తి పూర్ణాంకం అయి ఉండాలి; అప్పుడే ఆ స్వర సమ్మేళనాలు శ్రావ్యంగా ఉంటాయి; * harmonious, adj. కల; సామరస్య; ** harmonious voice, ph. కలకంఠం; * harmonize, v. t. క్రమ పరచు; సామరస్యం కలిగించు; * harmony, n. రమ్యత; సుస్వరత; స్వరసమ్మేళనం; సామరస్యం; ఏకతాళం; ఏకస్వరం ; పొందిక; అన్యోన్యత; ఒకే సమయంలో పలుస్వరాల కలయిక; a pleasing union among simultaneous notes; [see also] melody; * harness, n. జీను; (rel.) rein; * harness, v. t. (1) జీను తొడుగు; జీను వేయు; (2) సజ్జీకరించు; ఉపయోగించు; నియంత్రణకి తెచ్చు; * harpoon, n. పంట్రకోల; రువ్వుటీటె; చేపలని పట్టడానికి ఈటెకి తాడు కట్టి నీళ్ళల్లోకి రువ్వే ఈటె; * harrow, n. గుంటక; గొఱ్ఱు; మత్యం; మత్తెం; నాగలి పెళ్లగించిన బెడ్డలని గుండగా చేసే పనిముట్టు; * harsh, adj. గడ్డు; పరుషమైన; నిర్దయతోకూడిన; కఠోరమైన; కఠోర; తీవ్రమైన; తీవ్ర; కటువైన; ** harsh days, ph. గడ్డు రోజులు; ** harsh facts, ph. కఠోర వాస్తవాలు; ** harsh words, ph. పరుష వాక్కులు; * harshness, n. బెట్టిదం; * hartal, n. [Ind. Engl.] హర్తాల్; (Hin.) హట్ట + తాళ; అంగళ్ళకి తాళాలు వెయ్యడం; సమ్మె; పని మానెయ్యడం; * harvest, n. పంట; పంటకోత; * hashish, n. గంజాయి; భంగు; హషీష్ అన్నది గంజాయి మొక్క నుండి స్రవించే పాలని ముద్దలా చేసి అమ్ముతారు; దీనిని కూడా చుట్టల మాదిరి చుట్టి కాల్చుతారు; మేరువానా అనేది గంజాయి మొక్క ఆకులని, మొగ్గలని ఎండబెట్టి తయారు చేస్తారు; (note) The word assassin is derived from "hassasin" which is related to hashish; * hashtag, ph. n. ఒక గుర్తు; కంప్యూటర్ కీ ఫలకం మీద ఉండే రెండు అడ్డ గీతలు, వాటి మీద రెండు నిలువు గీతలు ఉన్న ఒక గుర్తు; * haste, n. తొందర; తొందరపాటు; ఉరవడి; జోరు; * hasten, v. i. తొందర పడు; v. t. తొందర పెట్టు; * hastiness, n. తొందరపాటు; దుందుడుకు; * hatch, v. t. గుడ్లని పొదుగు; * hatchet, n. పరశువు; చిన్న గొడ్డలి; చేతి గొడ్డలి; * hate, v. t. ద్వేషించు; * hater, n. ద్వేషి; విరోధి; గిట్టనివాడు; * hatred, n. ద్వేషం;ఒంటమి; * haul, v. t. ఈడ్చు; లాగు; * haunt, n. చుట్టుకొని తిరిగే చోటు; సంచరించే చోటు; ఇరువు; విహార స్థలం; * have, v. ఉండు, ఉండుట, కలిగి ఉండుట, * have to, modal verb. తప్పకుండా చెయ్యవలసిన పరిస్ఠితి; to be forced to do something because someone makes you do it, or the situation makes it necessary; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: have to, have got to, must * ---Use all these phrases to talk about what is necessary to do. Use ''have to'' to say that something is necessary, and you do not have a choice about it: I have to study for the examination. Use ''must'' to say that something is necessary and you think it is a good idea: I really must study harder. Use ''have got'' instead of ''have to'' or ''must'' to emphasize how important something is: I have got to talk to him.''' |} * * haven, n. (హేవెన్‍). రేవు; ఆశ్రయం; నివాసం; * havoc, n. నాశనం; ధ్వంసం; * hawk, n. (1) డేగ; జాలె; కురుజు; సాళ్వం; వేసడం; ఒరణం; (2) కయ్యానికి కాలు దువ్వే వ్యక్తి; యుద్ధానికి సిద్ధపడే వ్యక్తి; * hay, n. ఎండుగడ్డి; గాదం; గవతం; ఎండిన కసవు; grass and other greenery, such as alphalpha, that is cut, dried, and cured for storage as bundles for animal fodder; ** hay fever, ph. గవత జ్వరం; గడ్డి జాతి మొక్కల పుప్పొడి పడక వచ్చే ఒక రకం ఎలర్జీ; * haystack, n. గడ్డిమేటు; గడ్డివాము; యావసం; * hazard, n. ప్రమాదం; అపాయం; గండం; విపత్తు; * hazardous, adj. ప్రమాదకరమైన; ప్రమాదపూర్వకమైన; ప్రమాదకారకమైన; హాని కలిగించే; * hazel nuts, n. pl. new name for filberts; ఒక రకం పిక్క; ఈ పిక్క లోపలి గింజలు తింటారు; * hazmat, n. ప్రమాదార్థం; ప్రమాదకరనమైన + పదార్థం; hazardous + material * he, pron.(1) remote. అతడు; అతగాడు; అతను; వాడు; (2) proximate. ఇతడు; ఇతగాడు; ఇతను; వీడు; (3) respectful & remote. ఆయన; (4) respectful & proximate, ఈయన; (5) sneering & proximate. ఈయన గారు; (6) sneering & remote. ఆయన గారు; * head, n. (1) తల; బుర్ర; నెత్తి; శిరస్సు; శిరం; శీర్షం: మస్తకం; మూర్ధం; (2) పెద్ద; అధిపతి; see also heads; scalp; ** pressure head, ph. [engr.] పీడన శిరం; ** suction head, ph. [engr.] పీలుపు శిరం; ** head clerk, ph. పెద్ద గుమాస్తా; * headache, n. తలనొప్పి; ** migraine headache, ph. అనంతావర్తం; పార్శ్వపు తలనొప్పి; ఒక రకం తలనొప్పి; ** tension headache, ph. తన్యత తలనొప్పి; * headed pin, n. గుండుసూది; * header, n. శిరోవాక్యం; * heading, n. శీర్షిక; తలకం; * headline, n. శీర్షిక; వార్తాశీర్షిక; ముఖ్య సమాచారం; ** banner headline, ph. పతాక శీర్షిక; ** running headline, ph. పుటాక్షరం; * headlights, n. pl. తలదీపాలు; * headmaster, n. ప్రధాన ఉపాధ్యాయుడు; * heads, n. బొమ్మ; నాణెం యొక్క బొమ్మ వైపు; * heads or tails? ph. బొమ్మా, బొరుసా? * headstrong, adj. తలబిరుసైన; * headwind, ph. ఎదురుగాలి; గోగంధనం; * heal, v. i. మాను; v. t. మాన్చు; * health, n. ఆరోగ్యం; ** health insurance, ph. ఆరోగ్య బీమా; ** health issue, ph. ఆరోగ్య సమస్య; ** health record, ph. ఆరోగ్య కవిలె; ** health worker, ph. ఆరోగ్య కార్యకర్త; ** public health, ph. ప్రజారోగ్యము; * healthful, adj. ఆరోగ్యదాయకం; ఆరోగ్యకరం: * healthy, adj. (1) ఆరోగ్యవంతం; (2) ఆరోగ్యకరం; ** healthy child, ph. ఆరోగ్యవంతమైన బిడ్డ; ** healthy food, ph. ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం; ** healthy imagination, ph. చురుకైన ఊహాశక్తి; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''USAGE NOTE: healthy and healthful * In the old days "healthful' meant "good for your health," whereas "healthy" meant "having or showing good health. "Nowadays these two words are used synonymously: "These vegetables are healthful. They are also healthy." Both usages are correct. |} * * heap, n. కుప్ప; పోఁగు; ప్రోఁవు; గుట్ట; వామి; తిట్ట; రాశి; చయం; నివహం; గుమి; ఉత్కరం; * heaping, v. t. పోగు చెయ్యడం; చయనం; ప్రోవించుట; * hear, v. t. విను; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''USAGE NOTE: hear and listen * Use both of these words to talk about sounds. ''Listen'' means to pay attention to what someone says: She never listens to me. ''Hear'' usually means to recognize that a sound is being made: Did you hear the alarm ring?''' |} * * hearing, n. (1) విచారణ; వినడం; (2) వినికిడి; * hearsay, n. వినికిడి; విన్నమాట; జనశ్రుతి; కింవదంతి; శ్రుతపాండిత్యం; ** hearsay evidence, ph. వినికిడి సాక్ష్యం; శ్రుతం; శ్రుత సాక్ష్యం; చూసినది కాదని అర్థం; * hearse, n. శవపేటికని లాగే బండి; పాడె; * heart, n. (1) హృదయం; గుండె; గుండెకాయ; (2) మది; డెందం; ఉల్లం; ఎద; ** broken heart, ph. పగిలిన గుండె; stress cardiomyopathy; cardiomyopathy; a temporary condition that can be brought on by stressful situations. During broken heart syndrome, one part of the heart stops pumping normally, which may cause the rest of the heart to pump more forcefully, according to the Mayo Clinic. ** getting by heart, ph. కంఠస్థం చెయ్యడం; ధారణ చెయ్యడం; ** heart attack, ph. గుండె పోటు; హృద్‌ఘాతం; ** heart disease, ph. గుండె జబ్బు; ** ischemic heart disease, ph. రక్త ప్రసరణ లోపం వల్ల వచ్చే గుండె జబ్బు; * heartbeat, n. హృదయ స్పందనం; గుండె కొట్టుకోవడం; * heartburn, n. (1) ఆమ్లపిత్తం; గుండెమంట; అజీర్తి వల్ల ఛాతీలో కలిగే మంట; (2) [idiom] అక్కసు; * heartfelt, adj. మనస్పూర్తిగా; హృదయపూర్వకంగా; హార్ధిక; * hearth, n. అంతిక; పొయ్యి; ** long hearth, ph. ఆలెపొయ్యి; గాడి పొయ్యి; * heartless, adj. నిర్దాక్షణ్యంగా; * heartily, adv. (1) మనః పూర్వకంగా; (2) ఉత్సాహంగా; * hearty, adj. హృదయపూర్వక; హార్ధిక; * heat, n. వేడి; ఉడుకు; సెగ; ఉబ్బ; ఉక్క; ఉమ్మ; వడ; ఉష్ణం; ఊష్మం; తాపం; ఆతపం; దగ; ఆవి; కాక; విదాహం; ** latent heat, ph. గుప్తోష్ణం; తాపోగ్రత మారకుండా ఒక పదార్థాన్ని ఘన రూపం నుండి ద్రవ రూపం లోకి కానీ, ద్రవ రూపం నుండి వాయు రూపం లోకి కాని మార్చడానికి కావలసిన వేడి; ** latent heat of melting, ph. ద్రవీకరణ గుప్తోష్ణము; ఉదా: నీరు ద్రవరూపం నుండి ఘన రూపంలోకి మారేటప్పుడు శక్తిని విడుదల చేస్తుంది; ** latent heat of vaporization, ph. బాష్పీభవన గుప్తోష్ణం; ఉదాహరణకు 100°C వద్ద 1 గ్రాము నీరు పూర్తిగా ఆవిరిగా మార్చడానికి 540 కేలరీలు కావాలి; ** specific heat, ph. విశిష్ట ఉష్ణం; ఒక (గ్రాము) పదార్థపు తాపోగ్రతని ఫలానా (ఒక డిగ్రీ) మేరకి పెంచడానికి కావలసిన వేడి; ** heat edema, ph. వడ పొంగు; ** heat rash, ph. చెమట పొక్కులు; చెమట కాయలు; ** heat ray, ph. తాపకిరణం; ఉష్ణకిరణం; ** heat stroke, ph. వడదెబ్బ; ** heat syncope, ph. వడ సొమ్ము; * heat, v. t. వేడిచేయు; కాచు; కాగబెట్టు; * heat-proof, adj. ఉష్ణజిత; * heave, v. t. (1) లాగు; ఎత్తు; లేవనెత్తు; విసరు; రువ్వు; తోయు; పనులని ఎక్కువ శ్రమతో చేయు; ** heave a sigh, ph. బలంగా నిట్టూర్చు; * heaven, n. స్వర్గం; దివి; సురలోకం; నాకం; పరమపదం; వినువు; * heavenly, adj. విను; ** heavenly highway, ph. విను వీధి; ** heavenly body, ph. నభోమూర్తి; సూర్య, చంద్ర, గ్రహ, నక్షత్రాదులు; * heavy, adj. బరువైన; భారీ; భార; గురు; ** heavy elements, ph. భారీ ధాతువులు; భారీ మూలకాలు; అణు సంఖ్య 92 ని మించి ఉన్న రసాయన మూలకాలు; ** heavy industries, ph. భారీ పరిశ్రమలు; ** heavy metals, ph. భారీ లోహాలు; ఎక్కువ సాంద్రత కలిగి, తక్కువ మోతాదులో కూడ విష పదార్థాలయిన రసాయన మూలకాలు; ఉదా: పాదరసం; కేడ్మియం; ఆర్సెనిక్, క్రోమియం; థేలియం; ** heavy rains, ph. భారీ వర్షాలు; కుండపోత; ** heavy water, ph. భారజలం; బరువునీరు; నీటి బణువులో ఉదజని అణువుకి బదులు "భారీ ఉదజని" అణువు ఉంటే దానిని భారజలం అంటారు; * heavy-duty, adj. దిట్టమైన; భారీ; రాటుకీ పోటుకీ ఓర్చుకోగల; * heavy-handedness, n. అన్యాయమైన నిక్కచ్చితనం; * Hebrew, n. ఇస్రయెల్ దేశపు అధికార భాష; ఇడ్డిష్ భాష;(rel.) Yiddish * heckling, n. అవహేళన; * hectare, n. హెక్టరు; 2.471 ఎకరముల భూమి; * hedge, n. కొరడు; దడి; కంచె; మొక్కలతో నిర్మించిన కంచె; * hedonism, n. (హీడనిజం) భోగలాలసత్వం; భోగలాలసత; స్వయంసుఖవాదం; ఆనందమే జీవిత పరమావధి అని నమ్మే తత్త్వం; * heel, n. మడమ; చీలమండ; * hegemon, n. యజమాని; అంతర్జాతీయ వ్యవహారాలలో ఇతర దేశాలమీద పెత్తందారు; * heifer, n. (హీఫర్) గృష్టి; కుర్రి; ఇంకా ఈనని ఆవు పెయ్య; * height, n. (1) ఎత్తు; ఉన్నతి; పొడుగు; పొడవు; తనర్పు; ఉద్దము; (2) ఔన్నత్యం; పరాకాష్ఠ; * heir, n. (ఎయిర్); వారసుడు; ** fellow heir, ph. జ్ఞాతి; * heirloom, n. మిరాసి; పైతృకాస్తి; వారసత్వపు సొత్తు; పారంపర్యంగా సంక్రమించిన సరుకు; * heist, n. దోపిడీ; * helianthus, n. సూర్యకాంతపు పువ్వు; పొద్దు తిరుగుడు పువ్వు; * helicopter, n. సర్పిలపక్షి; * heliotrope, n. గురుగు చెట్టు; తేలుమణి; * heliotropic, adj. ప్రకాశానువర్త; సూర్యానువర్త; పొద్దుతిరుగుడు; * heliotropism, n. ప్రకాశానువర్తనం; పొద్దుతిరుగుడుతనం; వెలుతురు వచ్చు దిశకు తిరిగే స్వభావం; * heliport, n. helicopter + airport; సర్పిలాశ్రయం; * Helium, n. రవిజని; (అణుసంఖ్య 2, సంక్షిప్త నామం, He); (ety.) రవి పుట్టుటకు కారణమైనది; ఒక రసాయన మూలకం; [Gr. helios = Sun]; [[File:Ressorts_de_compression_coniques.jpg|right|thumb|helical springs]] * helix, n. సర్పిలం; కుండలిని; ** helical spring, ph. కమానుకట్ట; a spring created by wrapping a wire in a coil that resembles a screw thread; * hell, n. నరకం; దారుణం; * Hellenic, adj. యూనాని; గ్రీకు నాగరికతకు సంబంధించిన; * helm, n. చుక్కాని; * helmet, n. శిరస్త్రాణం; శిరస్కం; శిరస్త్రము; నెట్టము; బొమ్మకము, బొమ్మిడీకము; బొమడిక; బొమ + అడ్డము → బొమడము → బొమడికము → బొమడిక = కనుబొమలకి కాఁపుదల; బొమడము తలకి దెబ్బ తగలకుండా వేసుకొనే (లోహపు) టోపీ; * help, n. (1) సహాయం; సహకారం; సాయం; బాసట; తోడ్పాటు; ఉపకారం; కూడుదల; (2) ఉపకారి; సహాయపడే వ్యక్తి; * help, v. t. సహాయం చేయు; సహాయపడు; సాయపడు; తోడ్పడు; ఉపకారం చేయు; * helpful, adj. సహాయభూత; * helpless, adj. హతాశులైన; అసహాయులైన; ** helpless farmers, ph. హతాశులయిన రైతులు; * helplessness, n. నిస్సహాయత; * hem, n. అంచు; * haematology, n. రక్తశాస్త్రం; అసృక్ శాస్త్రం; * hematemesis, n. రక్తవమనము; రక్తం కక్కుకొనుట; * hematoma, n. కణజాలంలో రక్తపుగడ్డ; రక్తపు కందు; * hemicrania, n. పార్శ్వపు తలనొప్పి; * hemiopia, n. అర్ధ దృష్టి; వస్తువులు సగం మాత్రమే కనిపించుట; * hemisphere, n. అర్ధగోళం; గోళార్ధం; ** Eastern hemisphere, ph. పూర్వార్ధగోళం; ** Northern hemisphere, ph. [[ఉత్తరార్ధగోళం]]; ** Southern hemisphere, ph. [[దక్షిణార్ధగోళం]]; ** Western hemisphere, ph. పశ్చిమార్ధగోళం; * hemispherical, adj. గబ్బి; ** hemispherical breasts, ph. గబ్బి గుబ్బలు; * hemo, pref. రక్త; రక్తసంబంధమైన; * hemodialysis, n. రక్తశుద్ధి; రక్తాన్ని శుద్ధి చేయడం; * hemoglobin, n. రక్తచందురం; రక్తములోని ఎర్రకణములకు రంగునిచ్చు పదార్థము; * hemorrhage, haemorrhage, (Br.) n. రక్తస్రావం; * hemorrhoids, haemorrhoids, (Br.) n. మూలశంక; మొలలు; అసౌకర్యం, రక్తస్రావం కలిగించే పురీషనాళం లో వాచిన సిరలను పైల్స్ అంటారు. దీనిని హీమోరాయిడ్స్ అని కూడా అంటారు; * hemp, n. గోగు; ఒక రకం గంజాయి; ** hemp fibre, ph. కిత్తనార; గోగు నార; * hen, n. f. పెట్ట; కోడిపెట్ట; కుక్కుటి; pl. కోళ్లు; * henceforth, adv. ఇకమీదట; ఇకముందు; ఇటుతర్వాత; * henotheism, n. ఏకదేవవాదము; ఒకటే దేవుడిని ఆరాధించడం. దేవుళ్ళు అనేకం ఉండొచ్చు కానీ ఆరాధన మాత్రం ఎంచుకున్న ఒక్కరికే. ఇంతేకాక, ఏకదేవవాదులైన కొందరు సందర్భం బట్టి ఒక దేవుడికి పెద్ద పీట వేస్తారు. వేరే సందర్భంలో ఉంకో దేవుడికి పెద్ద పీట; * henpecked, adj. భార్యకు భయపడే: ** henpecked husband, n. భార్యాజితుడు; భార్యాటికుడు; * henna, n. గోరింటాకు; * hepatic, adj. కాలేయానికి సంబంధించిన; కాలేయ; ** hepatic vein, ph. కాలేయ సిర; * hepatitis, n. కామెర్లు; పచ్చ కామెర్లు; పసిరికలు; కాలేయపు వాపు; కాలేయశోఫ; ఇది సాధారణ హెపటైటిస్. ఇది కాకుండా హెపటైటిస్ A, B. C. Delta అని రకరకాల పేర్లతో హెపటైటిస్ చెలామణీలో ఉంది. వీటికీ పచ్చ కామెర్లకీ పేరులో పోలిక తప్ప మరేవిధమైన సంబంధమూ లేదనే చెప్పుకోవచ్చు; * heptagon, n. సప్తభుజి; డెమ్మూఁపి; * heralder, n. యుగకర్త; వైతాళికుడు; ఆద్యుడు; * herb, n. (ఎర్‌బ్) (1) మూలిక; శాకం; ఆకు; పత్రం; ఆకుపత్రి; వంటలో సువాసన కొరకు వాడే మొక్క; (2) ఓషధి; మందులలో వాడే మూలిక; * herbicide, n. గుల్మసంహారిణి; గుల్మనాశని; కలుపు మొక్కలని చంపే రసాయనం; * herbivore, n. (ఎర్బివోర్) తృణాహారి; శాకాహారి; * Herculean task, ph. కష్టసాధ్యమైన పని; భగీరధ ప్రయత్నం; * heptameter, n. ఏడు గణాలు ఉన్న పద్య పాదం; * herd, n. మంద; ** herd of cattle, ph. ఆలమంద; మొదవు; కదుపు; * herd, v. t. మందని తోలు; మందని కాపలా కాయు; * herder, n. కాపరి; * here, adv. ఇక్కడ; ఇహ; ఇచ్చట; ** related to here, ph. ఐహికం; * hereabouts, adv. ఈ చుట్టుప్రక్కల; ఇక్కడిక్కడ; * hereafter, adv. ఇకముందు; ఇకపైన; ఇకమీదట; ఇక; * hereby, adv. ఈ రూపేణా; * hereditarily, adv. వంశానుగతంగా; ఆనువంశికంగా; * hereditary, adj. వంశపారంపర్య; వారసత్వ; ఆనువంశిక; పరంపరాగత; * heredity, n. వారసత్వం; అనువంశికత; పారంపర్యం; వంశపారంపర్యం; పారంపర్య బలం; వంశానుగతం; * heredity, n. వారసత్వం; వంశపారంపర్యం; వంశానుగతం; * heresy, n. సంప్రదాయ విరుద్ధత; వ్యతిరేకత; నాస్తికత్వం; * heretic, n. పాషండుడు; పాషండి; * heritability, n. Heritability is a statistical measure that quantifies the extent to which genetic factors contribute to the variation in a trait within a population. Inheritance, on the other hand, refers to the transmission of genetic information from parents to offspring. Inheritance describes the process, whereas heritability describes the relative influence of genetic factors on trait variation; * heritage, n. వారసత్వం; వారసత్వంగా లభించినది; అనువంశికం; * hermeneutics, n. మీమాంశ; గ్రంథాల తత్త్వవిచారణ; see also exegesis; * hermetically, adj. నివాత; గాలి చొరని; ** hermetically sealed, ph. గాలి లేకుండా సీలు చేయబడ్డ; * hermit, n. వానప్రస్థి; వనవాసి; రుషి; ఒంటరిగా జీవించు రుషి; * hermitage, n. ఋష్యాశ్రమం; ఋషివాసం; * hermitically, adv. నివాతంగా; గాలి చొరరాని విధంగా; * hernia, n. గిలక రోగం; ఆంత్రవృద్ధి; అవయవ భ్రంశము; అవయవ స్థానభ్రంశము; శరీరంలోని లోపలి భాగాలలో ఏదైనా ఒకటి కొన్ని పొరలు దాటి బయటకి చొచ్చుకొని వస్తే దానిని హెర్నియా అంటారు. ** Incisional hernia, ph. ఆపరేషన్ జరిగిన తరువాత లోపలి కుట్లు ఊడిగాని లేదా బలహీనమైన కండర పొరల ద్వారా గాని పేగులు వంటి శరీర భాగాలు వెలుపలికి వస్తే దానిని ఇన్సిషనల్ హెర్నియా అంటారు. ** inguinal hernia, ph. ఆంత్రవృద్ధి; గజ్జమీది గిలక; గజ్జల వద్ద పేగు చొచ్చుకొని వస్తే దానిని ఇంగ్వైనల్అం హెర్నియా అంటారు. ** femoral hernia, ph. తొడమీది/గజ్జకింది గిలక; ** reducible hernia, ph. దగ్గినప్పుడు గాని ముక్కినప్పుడు గాని పేగు బయటకు వచ్చి మళ్లీ లోపలికి పోతుంటే దానిని reducible hernia అంటారు. బయటకు వచ్చి మళ్లీ లోపలికి పోకపోతే అది non reducible hernia. ** strangulated hernia, ph. అడ్డుపడ్డ/అణిగిపోయిన గిలక; వెలుపలికి వచ్చిన పేగు మెలిక పడితే దానిని strangulation అంటారు. ఇది చాలా ప్రమాదకరం. వెంటనే ఆపరేషన్ చేయవలసి ఉంటుంది. A strangulated hernia is a life-threatening medical condition. Fatty tissue or a section of the small intestine pushes through a weakened area of the abdominal muscle. The surrounding muscle then clamps down around the tissue, cutting off the blood supply to the small intestine. ** umbilical hernia, ph. బొడ్డుగిలక. * hero, n. m. (1) నాయకుడు; కథానాయకుడు; (2) వీరుడు; ధీరుడు; యోధుడు; * heroic, adj. వీర; ధీర; * heroine, n. f. నాయకి; కథానాయకి; ధీర; (rel.) నాయకురాలు is used to imply a leader; * heroism, n. ధీరోదాత్తత; * heron, n. బకం; కొంగ; కొక్కెర; కొక్కిరాయి; నారాయణపక్షి; ** pond heron, ph. కోనేటి కొంగ; ** gray heron, ph. బూడిద కొంగ; బూది కొంగ; ** purple heron, ph. ఊదా కొంగ; ఎఱ్ఱనీల కొంగ; * herpes, n. విసర్పిణి; సర్పి వ్యాధి; చప్పి రోగం; ** herpes frontals, ph. లలాటిక విసర్పిణి; ఒక వైరసు వ్యాధి; ** herpes labialis, ph. ఓష్ఠిక విసర్పిణి; పెదవుల దగ్గర వచ్చే ఒక వైరసు వ్యాధి; cold sores; ** herpes zoster, ph. మేఖలిక విసర్పిణి; దద్దురులతో వచ్చే ఒక వైరసు వ్యాధి; * hesitate, v. i. తటపటాయించు; తడబడు; జంకు; అర్రాడు; అల్లాడు; సంశయించు; సందేహించు; సంకోచించు; * hesitation, n. తటపటాయింపు; జంకు; నదురు; బెరుకు; అరమరిక; * heterodox, adj. సంప్రదాయ విరుద్ధమైన; (ant.) orthodox; ** heterodox Hindu, ph. వేద పాషండుడు; నాస్తికుడు; * heterodox, n. పాషండుడు; పాషండి; non believer; heretic; freethinker; rebel; * heterogeneous, adj. విజాత; విషమజాతీయ; వివిధ; * heteronym, n. (1) ఒకే వర్ణక్రమం ఉండి, ఉచ్చారణలోనూ, అర్థం లోనూ తేడా ఉన్న ఇంగ్లీషు మాటలు; ఉదా: tear (టేర్) = చించు; tear (టియర్) = కన్నీటి బొట్టు; primer (ప్రిమర్) - మొదటి పుస్తకం, primer (ప్రైమర్) = రంగులు వేసేటప్పుడు వాడే మొదటి పూత; * heterosexual, n. పరలింగాళువు; వ్యతిరేక లింగానికి చెందిన వ్యక్తితో రతిని కాంక్షించే వ్యక్తి; * heterospory, n. భిన్న సిద్ధబీజత; * heterotrichous, adj. విషమ తంతుక; * heuristic, n. ఆనుభవికం; A rule of thumb, intuitive guess, or educated guess that reduces or limits the search for solutions in domains that are difficult and poorly understood; * hexagon, n. షడ్‌కోణి; షడ్‌భుజం; * hexadecimal, adj. షోడశాంశ; పదహారు అంశలు ఉన్న; * hexadecanoic acid, n. షోడశోయిక్‍ ఆమ్లం; పదహారు కర్బనపు అణువుల గొలుసు ఉన్న గోరోజనామ్లం; * hexanoic acid, n. షష్ఠోయిక్‍ ఆమ్లం; మేషిక్‍ ఆమ్లం; కేప్రిలిక్‍ ఆమ్లం; * hexameter, n. ఆరు గణాలు ఉన్న పద్య పాదం; * hey, inter. (ఏయ్); ఇదిగో; ఇదిగో నిన్నే; ఇటు చూడు; * hexose, n. షడోజు; షడ్భుజి ఆకారంలో నిర్మాణక్రమం ఉన్న చక్కెర జాతి రసాయనం; ** hexose sugar, ph. షడ్‌చక్కెర; ఆరు కర్బనపు అణువులు ఉన్న చక్కెర జాతి; * hiatus, n. తెరిపి; విశ్రాంతి; * hibernation, n. శీతశ్వాసం; శీతనిద్ర; సుప్తం; సుప్తావస్థ; * hibiscus, n. మందార పూవు; జపాపుష్పం; * hiccups, n. ఎక్కిళ్లు; వెక్కిళ్లు; హిక్కలు; * hidden, adj. దాక్కొన్న; నక్కిన; గుప్తపరచిన; గర్భిత; * hidden, adv. గుప్తంగా; రహస్యంగా; ప్రచ్ఛన్నంగా; * hide, n. చర్మం; పశువుల చర్మం; Hide is the raw, unprocessed skin of an animal; ** hide and seek, ph. దాగిలిమూతలు; దాగుడు మూతలు; గుప్త కేళి; దొంగాట; * hide, v. i. దాగు; దాక్కొను; నక్కు; * hide, v. t. దాచు; గుప్తపరచు; * hierarchy, n. తరతమశ్రేణి; తరతమ అంతస్తు; సోపానక్రమం; పదానుక్రమం; అనుక్రమం; అనువంశం; * hieroglyphic, adj. రూపసంకేత; * hieroglyphics, n. చిత్రలేఖనం; * hieroglyphs, n. చిత్రలిపి; రూపసంకేతాలు; ఈజిప్టులో కనిపించిన అతి పురాతనమైన రాతలు; * high, adj. (1) ఎత్తయిన; మిట్ట; ఉత్తుంగ; ఉన్నతమైన; (2) మేలి; మంచి; (3) అధిక; ** high command, ph. అధిష్టాన వర్గం; ** high grade, ph. మేలి రకం; ** high noon, ph. మిట్ట మధ్యాహ్నం; ** high tide, ph. పోటునీటి మట్టం; పోటు; ** high school, ph. ఉన్నత పాఠశాల; సాధారణంగా 9, 10, 11, 12 తరగతులు; ** municipal high school, ph. పురపాలక ఉన్నత పాఠశాల; * highlights, n. ముఖ్యాంశాలు; అగ్రవర్చస్సులు; * high-speed, adj. విక్రమ; శరవేగ; జోరుగా నడచే; జవాతిశయ; * higher, adj. పర; (ant.) అపర; * highest, adj. ఉచ్చిష్ట; * highlands, n. మెరక నేలలు; * highlight, n. ఉద్వర్ణం; * highway, n. రహదారి; రాదారి; రాజమార్గం; రస్తా; హట్టమార్గం; బండిబాట; దండుబాట; రోడ్డు; ఒక ఊరినుండి మరొక ఊరికి వెళ్లే రోడ్డు; * hill, adj. కొండ; గిరి; ** hill tribes, ph. గిరిజనులు; * hill, n. కొండ; దిబ్బ; గిరి; గుట్ట; అద్రి; నగం; అచలం; Traditionally a hill is not considered to be a mountain if the summit is under 1,000 feet; * hillbilly, n. బైతు; పల్లెటూరి బైతు; చదువు, నాగరికత లేని వ్యక్తి; * hillock, n. మిట్ట; మెట్ట; చిన్నకొండ; * hilt, n. పిడి; కత్తి పిడి; * hinder, v. t. ఆటంక పరచు; * hindrance, n. ఆటంకం; * Hindu, adj. హిందూ; హైందవ; * Hindu, n. హిందువు; సనాతన ధర్మాన్ని పాటించే వ్యక్తి; (ety.) Some say this is a corrupt form of Sindh; some say this came from the Persian where hind means "black"; * Hindustani, adj. హిందూ-ముస్లిం సమ్మిళితమైన; a hybrid of Hindu and Islamic; * hinge, n. బందు; అరరి; మడతబందు; ఉత్తరాసి; ఉతక; తలుపుని దర్వాజాకి బిగించే సాధనం; * hinged joint, n. మడతబందు కీలు; * hint, n. సూచన; ఇంగం; * hinterland, n. అంతర్వేది; * hip, n. తుంటి; ** hip bone, ph. తుంటి ఎముక; ** hip girdle, ph. తుంటి వేష్టనం; ** hip joint, ph. తుంటి కీలు; * hippie, n. హిప్పీ; 1960 దశకంలో, ముఖ్యంగా అమెరికాలో, సంఘపు కట్టుబాట్లు నిరసిస్తూ, సంస్కారం లేకుండా జుత్తు పెంచడం, చిరిగిన బట్టలు వేసుకోవడం, చట్టవిరుద్ధమైన మందులతో ప్రయోగాలు చెయ్యడం వంటి పనులు చేసే వ్యక్తి; * hippopotamus, n. నీటిగుర్రం; జలాశ్వం; * hire, n. కిరాయి; బాడుగ; * hire, v. t. కిరాయికి కుదుర్చు; బాడుగకి కుదుర్చు; అద్దెకి తీసుకొను; * hireling, n. కిరాయికి దుర్మార్గాలు చేసే వ్యక్తి; కిరాయికి ఖూనీ చేసే వ్యక్తి; బాడుగబందీ; క్షేత్రదాసుడు; * hirsutism, n. ఆడవారికి మీసాలు రావడం; * his, pos. pron. (1) neutral, remote, వాని; అతని; (2) neutral, proximate. వీని; (3) respectful, remote. వారి; (4) respectful, proximate, వీరి; familiar or disrespectful, remote. వాడి; (6) familiar or disrespectful, proximate, వీడి; * hiss, n. బుస; ఫూత్కారం; * histogram, n. స్తంభచిత్రం; సోపానచిత్రం; A stacked column graph in which one places the columns close together to emphasize differences in the data items within each stack; * histology, n. ధాతుశాస్త్రం; కణజాల శాస్త్రం; * historians, n. pl. చరిత్రకారులు; * historic, adj. ప్రసిద్ధికెక్కిన; జ్ఞాపకం ఉంచుకోదగ్గ; చారిత్రాత్మక; * historical, adj. చారిత్రాత్మక; * history, n. చరిత్ర; ప్రవర; ఇతిహాసం; చరితం; ** ancient history, ph. ఇతిహాసం; పురాతన చరిత్ర; * histrionics, n. వేషాలు; కృత్రిమ ప్రవర్తన; నాటకీయత; అభినయం; * hit, n. కొట్టు; మొత్తు; బాదు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: hit, strike, beat * ---Use ''hit'' to talk about most kinds of hitting. ''Strike'' is more informal and means to hit very hard. ''Beat'' means to hit someone or something many times. You can ''hit'' or ''strike'' someone or something accidentally, but you ''beat'' deliberately.''' |} * * hither, n. ఇటు; ఇవతల; ఇటువైపు; * hive, n. పట్టు; తుట్టె; * hives, n. చలితం; ఎఱ్ఱటి దద్దురులు; ఒక రకం ఎలర్జీ; same as urticaria; * hoard, n. కూడబెట్టి దాచినది; నిక్షేపం; సంచితం; * hoarfrost, n. ఠారం; శీతలప్రాంతాలలోని ఆకులపై సూదిగా కప్పబడిన మంచు స్ఫటికాలు; * hoarse, adj. బొంగురుపోయిన; (ant.) shrill; * hoax, n. లాభాపేక్షతో కాకుండా, కేవలం అల్లరి చేసే ఉద్దేశంతో చేసిన మోసకారి పని; * hobby, n. వ్యావృత్తి; అభిరుచి; * hoe, n. తొళ్లిక; తౌఁగోల; * hog, n. పంది; * hog plum, n. మారేడు; * hogweed, n. పునర్ణవా అనే మూలిక; గలిజేరుపల్లి; జీవలోధసి; * hoist, v. t. లేవనెత్తు; * hold, v. t. పట్టుకొను; కుంభించు; * holder, n. మలారం; ** holder of bangles, ph. గాజుల మలారం; * holding, n. కమతం; వ్యవసాయం చేసే భూమి; * hole, n. కన్నం; బెజ్జం; బొక్క; బొరియ; కలుగు; కంత; లాగ; బిలం; రంధ్రం; తూటు; వివరం; లొటారం; ఛిద్రం; సుషిరం; గర్త; * holidays, n. పర్వదినాలు; పండుగ రోజులు; అనధ్యానాలు; ప్రభుత్వముచే ప్రకటింపబడిన శలవు దినాలు; see also vacation; ** Christmas holidays, ph. క్రిస్‌మస్ శలవులు; ** summer holidays, ph. వేసంగి శలవులు; * holistic, adj. పూర్ణదృక్పథ; * hollow, adj. గుల్లగానున్న; డొల్లగా ఉన్న; పస లేని; * hollow, n. తొర్ర; డొల్ల; డొలక; బోలు; * holocaust, n. మారణహోమం; జాతి విధ్వంసం; ప్రత్యేకంగా జెర్మనీ నియంత హిట్లరు యూదుల యెడల చేసిన మారణహోమం; * holograph, n. చేవ్రాలు; స్వహస్తంతో రాసినది; ** holographic will, ph. A holographic will is a handwritten and testator-signed document and is an alternative to a will produced by a lawyer; Some states do not recognize holographic wills; * hologram, n. ప్రతిచ్ఛాయ; ప్రతికృతి; ఆకారానికి నకలు ఆకారం; a three-dimensional image created from a pattern of interference produced by a split coherent beam of radiation (such as a laser light); * holomorphic, adj. పరిపూర్ణమైన; పూర్ణాకృతిగల; Comes from Greek: holos (ὅλος) meaning "whole, entire, complete" and morphē (μορφή) meaning "form, appearance, or shape;" see also meromorphic; ** holomorphic function, adj. Describes functions that are "wholly formed" or regular across a complex domain, differentiating them from partial (meromorphic) functions that have poles in the domain; * holy, adj. పవిత్రమైన; ఆర్ష; * holy basil, n. తులసి; ** Holy Trinity, ph. క్రైస్తవ మతంలో ప్రస్తుతం ఉన్న విశ్వాసం ఏమిటంటే "దేవుడు ఒక్కడే; కానీ, తండ్రి, కుమారుడు, పవిత్రాత్మ అన్న మూడు రూపాల్లో వ్యక్తమవుతాడు". అంటే తండ్రిగా దేవుడు, కుమారునిగా దేవుడు, పవిత్రాత్మగా దేవుడు ఉంటారన్నమాట. ఇందులో కుమారుడు అంటే ఏసు. * homage, n. ప్రణామం; వందనం; * home, adj. ఇంటి; ** home remedy, ph. ఇంటి వైద్యం; గృహవైద్యం; కరక్కాయ వైద్యం: గోసాయి చిట్కా; * home, n. ఇల్లు; కొంప; నివాస స్థలం; ఉనికిపట్టు; నెలవు; గృహం; మనుకువ; ధామం; నికార్యం; నికేతనం; నివసతి; నివసనం; నివాసం; నివేశనం; నిలయం; * homemaker, n. f. గృహిణి; * homeopathy, n. హోమియోపతి అను చికిత్సా విధానం; * homecoming, n. స్వస్థలాగమనం; * homely, adj. (1) అందముగా లేని; అనాకారమైన; (2) సంసారపక్షమైన; * homemaker, n. f. గృహిణి; * homemaker, n. m. గృహస్తు; * homespun, n. (1) ఖద్దరు; ఇంటనే వడికినది; (2) ముతకైనది; * homework, n. చింతనం; ఇంటి దగ్గర చెయ్యవలసిన పాఠ్యాంశాలు; * homicide, n. నరమేధం; నరవధ; నరహత్య; హత్య; ఖూనీ; ** culpable homicide, ph. సదోష నరమేధం; దోషయుక్త నరహత్య; దండార్హ నరహత్య; * Homini, n. ఒక తెగ పేరు; * Hominid, n. నరవానర గణం; మానవులు, మానవులని పోలిన వానరగణాలు; వివేక మానవులు, దాక్షిణాత్య వానరాలు, మొదలైన జాతులన్నిటిని గుత్తగుచ్చి వాడే పదం; ఒరాంగ్-ఉటాన్‍, గిబ్బన్‍, గొరిల్లా, చింపంజీ, మనిషి, మొదలైనవి; any of a family of two-footed primate mammals that include the human beings together with their extinct ancestors and related forms; * hominidae, n. హోమినిడే; ఒక కుటుంబం పేరు; మహా వానరాలు; great apes; * homininae, n. హోమినినే; ఒక ఉప కుటుంబం పేరు; * hominoidea, n. హోమినాయిడియా; ఒక అధి కుటుంబం పేరు; * homo, pref. (1) సజాతీయ; సమ; (2) మానవ; ఒక ప్రజాతి (genus) ని సూచించే మాట; ** Homo denisova, ph. డెనిసోవా మానవ; Man from Denisova cave in Siberia; ** Homo erectus, ph. నిటారు మానవ; upright man; ** Homo ergaster, ph. పని మానవ; పనిచేసే మానవ; (ety.) homo = man; ergaster = workman; (ex.) Turkana Boy; ** Homo habilis, ph. చేతివాటు మానవ; పనిముట్లు తయారు చెయ్యడం నేర్చిన మానవ; (ety.) homo = man; habilis = handy; talented with hands; కొందరు వీరిని ఆస్ట్రాలోపితికస్ వర్గంలో చేర్చుతారు; ** Homo heidelbergensis, ph. హైడెల్‌బర్గ్ మానవ; ** Homo neanderthalensis, ph. నియాండెర్తాల్ మనిషి; కొందరు వీరిని బుద్ధ మనిషి వర్గంలో చేర్చుతారు; ** Homo rudolfensis, ph. రూడాల్ఫు మనిషి; Man from Lake Rudolf; (ety.) homo = man; rudolfensis = related to Lake Rudolf; ** Homo sapiens, n. తెలివైన మనిషి; బుద్ధ మనిషి; (ety.) homo = man; sapiens = intelligent; wise; ** Homo soloensis, ph. సోలో లోయ మనిషి; Man from the Solo Valley; * homogeneity, n. సజాతీయత; సమఘాతీయ; * homogeneous, adj. సజాతీయ; సాజాత్య; సమాంగ; ** homogeneous equation, ph. సమాంగ సమీకరణం; ఒక గణిత సమీకరణంలో "కుడి వైపు" సున్న ఉన్నచో దానిని సమాంగ సమీకరణం అంటారు; * homogenized, adj. సమాంగపరచిన; సమాంగ; ** homogenized milk, ph. సమాంగపరచిన పాలు; సమాంగ పాలు; పాలల్లో వెన్న పైకి తేలిపోకుండా అతి సూక్ష్మమైన జల్లెడ గుండా, అధిక పీడనంతో పోనిచ్చి, సూక్ష్మమైన రేణువులుగా మార్చగా వచ్చిన పాలు; ఈ పద్ధతిలో "తయారు చేసిన" పాలు మంచి తెలుపుతో, చిక్కగా ఉంటాయి; * homologous, adj. సధర్మ; సంగత; సమజాత; స్థానంలో కాని, విలువలో కాని, కట్టడిలో కాని గట్టి పోలికలు ఉన్న; ** homologous chromosomes, ph. సంగత వారసవాహికలు; సంగతత్త్వం ఉన్న వారసవాహికలు; * homologue, n. సంగతకం; ఒకే జాతికి చెందినవి; ఒకే కుటుంబానికి చెందిన; * homology, n. సంగతత్త్వం; * homonyms, n. pl. వర్ణక్రమంలో తేడా ఉన్నా ఒకే విధంగా ఉచ్చరించే మాటలు; * homophile, n. స్వలింగాళువు; స్వలింగ వర్గులలో మఱొక వ్యక్తితో రతిని కాంక్షించే వ్యక్తి; (ant.) heterophine; * homosexual, n. స్వలింగాళువు; స్వలింగ వర్గులలో మఱొక వ్యక్తితో రతిని కాంక్షించే వ్యక్తి; (ant.) heterosexual; * homosexuality, adj. స్వలింగ ఆకర్షణ; స్వలింగాళువులతో సంపర్కం పొందాలనే ఆకాంక్ష; * homosporous, adj. సమసిద్ధబీజవంత; ఒకే రకపు "స్పోరులని" ఉత్పత్తి చేసే: * hone, n. శాణం; సానఱాయి; --see also touch stone * hone, v. t. పదునుపట్టు; సానపట్టు; మెరుగులు దిద్దు; * honest, adj. (ఆనెస్ట్) సచ్చీల; అవ్యాజ్య; నిజాయతీ; అకుటిల; * honesty, n. (ఆనెస్టీ) నిజాయితీ; సచ్ఛీలత; చిత్తశుద్ధి; ఆర్జవం; అక్కలత; * honey, n. తేనె; మధువు; మకరందం; భామరం; పుష్పరసం; క్షౌద్రం; (rel.) nectar; ** pure honey, ph. కురుజు తేనె; * honeybee, n. తేనెటీగ; పెర ఈగ; * honeycomb, n. తేనెపట్టు; తేనెతుట్టె; పెర; * honeymoon, n. తెన్నెల; మధుమాసం; వివాహము అయిన తరువాత భార్యాభర్తలు కల్సి ఉన్న మొదటి నెల; * honor, honour (Br.), n. గౌరవం; మర్యాద; * honor, v. t. గౌరవించు; గౌరవం చేయు; * honorable, adj. గౌరవనీయ; వందనీయ; * honorarium, n. గౌరవవేతనం; * honorary, adj. గౌరవ; * hood, n. (1) పడగ; ఫణం; స్ఫట; (2) శిఖరం; టొపారం; * hoodlum, n. గూండా; * hoodwink, v. t. బుకాయించు; దగాచేయు; మోసం చేయు; * hoof, n. డెక్క; గిటీ; గొరిజ; రింఖ; గిట్ట; ఖురం; * hook, n. (1) కొంకి; కొక్కెం; ఒంకీ; (2) క్రికెట్‌లో బంతిని వెనక్కి కొట్టు పద్ధతి; బేస్కెట్‌బాల్ ఆటలో ఒక విధంగా బంతిని విసిరే పద్ధతి; * hookworm, n. కొంకిపురుగు; [bio.] ''Ancyclostoma caninum;'' Hookworm is a parasite that infects the intestines. Hookworm larvae (eggs) enter through your skin. Once they reach the intestine, they hatch. As the name implies, hookworms have a hook-like head that attaches to the intestinal walls; * hooligan, n. రౌడీ; దుండగీఁడు; * hop, v. i. కుప్పించు; జవుకళించు; ఎగురు; దూకు; గెంతు; * hope, n. ఆశ; see also greed; ** ray of hope, ph. ఆశాకిరణం; ** vain hope, ph. అడియాస; * hopeful, adj. ఆశావహ; ఆశాజనక; * hopeless, adj. నిరాశాపూరిత; హతాశులయిన; నిరాశావహ; * hopelessness, n. నిరాశ; నిరాశావహం; నిరాశావహ పరిస్థితి; * hopper, n. శంకుతొట్టి; గరాటుతొట్టి; గరాటు; * hopscotch, n. తొక్కుడుబిళ్ల; పిల్లలు, ప్రత్యేకించి అమ్మాయిలు, ఆదుకునే ఒక ఆట; * horde, n. మంద; తొంబ; * horizon, n. క్షితిజం; దిగ్మండలం; దిగంతం; దిక్‌చక్రం; చక్రవాళం: ** celestial horizon, ph. ఖగోళీయ క్షితిజం; * horizontal, n. క్షితిజసమాంతరం; * horizontal, adj. క్షితిజ; క్షితిజ సమాంతర; సమతల; అడ్డుగా; ** horizontal acceleration, ph. క్షితిజ వేగోత్కర్షణ; క్షితిజ త్వరణం; ** horizontal line, ph. అడ్డుగీత; ** horizontal plane, ph. క్షితిజ సమతలం; * hormone, n. ఉత్తేజితం; స్రావకం; వినాళ స్రావకం; అంతర్గత స్రావం; గ్రంథులచే తయారుకాబడ్డ ఒక రకం ఉత్తేజపరచే రసాయన పదార్థం; శరీరంలో ఒక చోట తయారయి, రక్తప్రవాహంలో ప్రయాణం చేసి, వాటి కార్యస్థానాలని చేరుకుని వాటి విధిని నిర్వర్తించే రసాయన బణువులు; ఉదాహరణకి ఒక్క పిట్యూటరీ గ్రంధి ఏడు ఉత్తేజితాలని రక్త ప్రవాహంలోకి విడుదల చేస్తుంది; మూత్రకోశాల మీద టోపీలా ఉండే కణజాలం ఎడ్రీనలిన్ అనే ఉత్తేజితాన్ని తయారు చేస్తుంది; ఇలా ఎన్నో ఉత్తేజితాలు ఉన్నాయి; Can be proteins, peptides, steroids, or amines. Enzymes are catalysts that speed up chemical reactions within cells. Hormones are chemical messengers that regulate various bodily functions by acting on distant target cells. * horn, adj. కొమ్ముతో చేసిన; శృంగ; విషాణ; శింగాణి; * horn, n. (1) కొమ్ము; శృంగం; విషాణం; (2) బూరా; ** horned animal, ph. శృంగి; * hornbill, n. ధనేశ పక్షి; ఎబ్బెరపక్షి; ** greater hornbill, ph. మహాధనేశ పక్షి; రాజధనేశ పక్షి; కొండయెబ్బెర పక్షి; * hornet, n. కందిరీగ; * horoscope, n. (1) జాతకం; (2) జాతక పత్రిక; జన్మ పత్రిక; * horrible, adj. భీషణ; బీభత్సకరమైన; భయంకరమైన; తీవ్రమైన; దారుణమైన; ఉచ్ఛండ; * horror, n. బీభత్సం; భీకరం; భయానకం * hors d'oeuvres, n. pl. (ఆర్డొర్వుస్‍), భోజనం ముందు తినే వెచ్చవెచ్చటి చిరు భక్ష్యాలు; చల్లగా ఉన్న చిరు భక్ష్యాలని "ఆంటీపాస్తో" అంటారు; * horse, n. గుర్రం; అశ్వం; హయం; తురంగం; ఘోటకం; ఘోటం; వాజి; గుండు; వారువం; మయం; యయువు; [bio.] ''Equus caballus;'' The equus genus includes horese, donkeys, and zebras; ** horse power, ph. అశ్వ సత్వం; 550 పౌనుల బరువుని ఒక సెకండు కాలవ్యవధిలో ఒక అడుగు పైకి లేవనెత్తడానికి కావలసిన సత్వాన్ని అశ్వ సత్వంఅని నిర్వచించేరు; ఒక సామాన్యుడి శరీరంలో ఉరమరగా ఒకటింట పదోవంతు అశ్వశక్తి ఉంటుంది; ** horse rider, ph. రౌతు; ** horse sacrifice, ph. అశ్వమేధం; వాజపేయం; * horsefly, n. జోరీగ; * horse-gram, n. ఉలవలు; * horseplay, n. మోటు సరసం; * horseradish, n. మునగవేరు; బాగా ఘాటుగా ఉండే ఒక రకం దుంప; * horseshoe, n. లాడం; గుర్రపులాడం; * horticulture, n. ఉద్యానకృషి; వనసాయం; తోటల పెంపకం; * hosiery, n. లోపలి దుస్తులు; లోదుస్తులు; * hose, n. మెత్తటి గొట్టం; ** rubber hose, ph. రబ్బరు గొట్టం; ఎలా కావలిస్తే అలా ఒంగడానికి వీలయిన పొడుగాటి రబ్బరు గొట్టం; * hospital, n. ఆసుపత్రి; వైద్యశాల; ఆరోగ్యశాల; వాసిలి; ** charity hospital, ph. ధర్మాసుపత్రి; ** ladies hospital, ph. ఘోషాసుపత్రి; ** hospital ward, ph. వాసిలి పానుపాది; * hospitality, n. ఆదరణ; మర్యాద; ఆతిథ్యం; అతిథి సత్కారం; అతిథిధర్మం; అతిథేయత; * host, n. అతిధేయుడు; అతిథిని ఆదుకునే మనిషి; * hostage, n. జామీనుగా ఉంచబడిన వ్యక్తి; బందీ; * hostel, n. వసతిగృహం; ఆవసధం; సదనం; ఉంగడ; విద్యార్థులు నివసించే వసతి గృహం; * hostile, adj. ప్రతికూల; విరుద్ధ; వ్యతిరేక; వైర; * hostility, n. వైరం; విరోధం; ప్రాతికూల్యం; * hot, adj. (1) వేడి; వడ; తప్త; (2) తాజా; (3) కారం; వర్ర; పొగరు; ** red hot, ph. అరుణ తప్త; ** white hot, ph. శ్వేత తప్త; ** hot wind, ph. వడగాలి; * hotel, (హొటేల్) n. హొటేలు; పడక సదుపాయాలని అతిథులకి అందించే భవనం; హొటేలులో పడక గదులే కాకుండా, ఫలహారశాలలు, తదితర సదుపాయాలు ఎనై్ననా ఉండవచ్చు; (note) ఈ మాటని హోటల్ అని ఉచ్చరించే అలవాటు ఆంధ్రదేశంలో ఉంది కానీ, హొటేలు అన్నది అసలు ఉచ్చారణకి దగ్గర; see also restaurant; motel; * hound, n. వేటకుక్క; గాలికుక్క; సారమేయము; ఉడుప కుక్క; * hour, n. గంట; హోర; వేళ; * hourglass, n. గంటసీసా; గంటగరాటు; హోరకాచం; * hourly, n. గంట గంటకీ; గంటకొకమారు; ప్రతిగంటా; * house, n. ఇల్లు; గృహం; అగారం; లోఁగిలి; ఆలయం; కొంప; పంచ; నెలవు; ** house of cards, ph. పేకమేఁడ; ** house made of lumber, ph. మచ్చు; మిద్దె; మాడుగు; ** house sparrow, ph. ఇంటిపిచ్చుక; చిమణి; ** doll house, ph. బొమ్మరిల్లు; ** green house, ph. హరితగృహం; పచ్చటిల్లు; ** interior of a house, ph. లోఁగిలి; * household, n. కాఁపురం; సంసారం; కుటుంబం; ** entire household, ph. ఇంటిల్లిపాదీ; ** household appliance, ph. గృహోపకరణం; * householder, n. గృహపతి; గృహస్థువు; గృహస్థు; గృహమేధి; గేస్తు; ఇంటిదొర; * housekeeping, n. గృహనిర్వహణ; ఇంటికాపు; * housewife, n. ఇల్లాలు; ఇంటికి ఆడది; గృహిణి; గరిత; * hover, v.t. ముసురు; * how, inter. ఎలా; ఎట్లా; ఏవిధంగా; * how many, adv. neuter. ఎన్ని; * how many people, adv. ఎంతమంది; ఎందఱు; * how much, adv. ఎంత? * howdah, n. అంబారీ; ఏనుగు మీద సవారీ చెయ్యడానికి వీలయిన కుర్చీ; * howitzer, n. పొట్టి ఫిరంగి; * hub, n. (1) నడిబొడ్డు; నాభి; చక్రనాభి; బండికన్ను; నట్టు; చక్రంలోకి ఇరుసు వెళ్లే స్థానం; (2) కూడలి; రహదారులు కానీ, తీగలు కానీ ఒక చోట కలుసుకునే స్థలం; * hubbub, n. హంగామా; హడావిడి; గడబిడ; అలజడి; కోలాహలం; గలభా; సందడి; * hubris, n. గర్వం; అతిశయం; గర్వంతో కూడిన అతిశయం; ధీమా; పొగరు; * hue, n. వన్నె; డౌలు; జిగి; చాయ; ఒకే రంగులో ఉండే వివిధ చాయలు; colors with the same hue are distinguished with adjectives referring to their lightness and/or colorfulness, such as with "light blue", "pastel blue", "vivid blue". Exceptions include brown, which is a dark orange; * hug, n. ఆలింగనం; కౌఁగిలింత; పరిష్వంగం; * huge, adj. పెను; పెద్ద; ** huge demon, ph. పెనుభూతం; ** huge wind, ph. పెనుగాలి; * hull, n. (1) పొట్టు; (2) పడవ మట్టు; * hull, v. t. పొట్టు తీయు; దంచు; * hulled, adj. దంచిన; ** hulled paddy, ph. బియ్యం; దంపుడు బియ్యం; ** hulled sesame seed, ph. పొట్టు తీసిన నువ్వులు; ఛాయ నూపప్పు; * hum, n. (1) రొద; సన్నని శబ్దం; (2) కూనిరాగం; (3) కలకలం; కోలాహలం; సందడి; * hum, v. i. కూనిరాగం తీయు; * human, adj. మానవ; మానవీయ; నర; పురుష; మానుష; ** human rights, ph. మానవ హక్కులు; మానవాధికారాలు; ** human endeavor, ph. పురుష ప్రయత్నం; మానవ ప్రయత్నం; ** human sacrifice, ph. నరబలి; * human, n. మనిషి; m. మానవుడు; నరుడు; f. మానవి; * humane, adj. కరుణామయ; మానవత్వం గల; దయాళు; కృపాళు; సహృదయ; దయామయ; మానవోచిత; * humanism, n. మానవతా వాదం; మానవతావాదం నీతి తత్వములకు సంబంధించిన ఒక విశాలమైన భావం. ఈ వాదం ప్రజలందరి హుందాతనాన్ని ప్రకటిస్తుంది. ప్రత్యేకంగా మానవత్వాల హేతువులను మూలం చేసుకుని విశ్వమానవ విశేషాలను ముందుంచుతుంది. మానవత్వపు ఉత్తమ లక్షణం - సహనం. ఏ సమాజంలోనైనా భిన్న నమ్మకాలు, విభిన్న తాత్విక దృక్పథాలు తప్పక ఉంటాయి. వాటి మధ్య ఐక్యతను సాధించడానికి ఉపయోగపడే సాధనమే సహనం. మనిషిలోని సహనం సామాజిక శాంతికి కారణమవుతుంది. మనిషిలోని అసహనం సమాజంలోని అల్లకల్లోలాకు కారణమవుతుంది. శాంతియుత నైతిక జీవనం సంఘంలో ప్రభవించడానికి సహనం తప్పని సరి; * humanitarian, n. మానవతావాది; ఉపకారి; కరుణాళువు; * humanities, n. మానవీయ శాస్త్రాలు; మానవ అనుభవాలని, మానవ సంస్కృతులని వర్ణించే అధ్యయనాంశాలు; తత్త్వం, శిల్పం, కళలు, సాహిత్యం, సార్స్వతం, తర్కం, వగైరాలు ఈ శాఖలోకి వస్తాయి; * humanity, n. (1) మానవాళి; మానవకోటి; నరజాతి; మానవజాతి; (2) మానుషత్వం; మానవత్వం; మానవత; భూతదయ; కనికరము; పరహితేచ్ఛ; * humankind, n. మానవాళి; మానవకోటి; మానవజాతి; నరజాతి; నరమానవ గణం; * humble, adj. గర్వం లేని; వినయం కల; * humbug, n. (1) మాయ; మోసం; (2) మాయలాడి; మోసగాడు; * humerus, n. దండెుముక; * humidity, n. తేమ; చెమ్మ; చెమ్మదనం; తడి; ఆర్ద్రత; ఈకువ; ** relative humidity, ph. సాపేక్ష ఆర్ద్రత; * humiliate, n. అవమానపరచు; చిన్నబుచ్చు; * humiliation, n. అవమానం; పరాభవం; * humility, n. నిరాడంబరత్వం; అణకువ; వినయం; వినమ్రత; see also obedience; * humor, humour (Br.) n. (1) హాస్యరసం; హాస్యం; (2) రసం; ** aqueous humor, ph. నేత్ర రసం; జలాకార రసం; ** sense of humor , ph. హాస్యస్పూర్తి; ** vitreous humor, ph. స్పటికాకార రసం; మేధ పటలం; * humorous, adj. హాస్యస్ఫోరక; * hump, n. (1) మూపురం; పశువుల వీపు మీద ఎత్తుగా ఉండే అవయవం; (2) దిబ్బ; ఎత్తుగా ఉన్న ప్రదేశం; (3) చిన్న అవరోధం; * hunchback, n. గూనివాఁడు; కుబ్జుఁడు; * hundred, n. వంద; నూఱు; శతం; నలుబాతిక; ** hundred thousand, ph. లక్ష; వంద వేలు; మిలియనులో పదో వంతు; ** hundred year lifespan, ph. శతాయుష్షు; ** hundred poems, ph. శతకం: * hundredweight, n. 112 పౌండ్ల బరువు; * hunger, n. ఆఁకలి; క్షుత్తు; క్షుధ; అంగద; ** hunger strike, ph. నిరాహార దీక్ష; నిరశన వ్రతం; ** excessive hunger, ph. అర్రాకలి; * hunt, n. వేఁట; * hunt, v. t. వేఁటాడు; * hunter, n. వేటగాఁడు; వ్యాధుఁడు; కిరాతుఁడు; బోయవాఁడు; భిల్లుఁడు; మృగయుఁడు; చెంచుఁడు; * huntress, n. f. వేటగత్తె; కిరాతకి; బోయది; భిల్లి; చెంచి; * hurdle, n. అడ్డంకి; ఆటంకం; * hurl, v. t. రువ్వు; * hurly-burly, n. సందడి; * hurricane, n. ప్రభంజనం; పెద్ద గాలివాన; * hurt, v. t. నొప్పించు; * husband, n. మగఁడు; పెనిమిటి; భర్త; పతి; నాధుఁడు; ఏలిక; ** henpecked husband, ph. భార్యా విధేయుఁడు; * husbandry, n. పెంపకం; కృషి; నిర్వహణ; ** animal husbandry, ph. పశువుల పెంపకం; పశువుల నిర్వహణ; ** crop husbandry, ph. తరు కృషి; * hush money, n. లంచం; లాంఛనం; * husk, n. ఊఁక; పొట్టు; పొల్లు; చిట్టు; * hut, n. (1) గుడిసె; కుటి; కుటీరం; (2) పర్ణశాల; * hyacinth, n. హయరింఖ; ఒక రకం నీటి మొక్క; * Hyades, n. రోహిణీ సహిత నక్షత్రాలు; సప్తర్షి నక్షత్రాలు; * hybrid, adj. సంకర; కంచర; * hybrid, n. ఇబ్బంది; కంచరం; అయ్యపరెడ్డి; cross-breed; * hybrid, adj. సంకర; కంచర; చంపూ; * hybridization, n. సంకరీకరణం; సంకరణం; * Hydra, n. (1) ఆశ్రేష నక్షత్ర సమూహం; హైడ్రాలోని డెల్టా, ఎప్సిలాన్, ఈటా, రో అనే నక్షత్రాలని గుత్తగుచ్చి ఆశ్రేష అంటారు; (2) ఒక జంతువు; * hydrated, adj. ఉదన్వంతం; * hydraulic, adj. జలపీడిత; * hydraulics, n. నీటిలోని ఒత్తిడిని శక్తిగా మార్చే విధానాన్ని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం; * hydrocarbon, n. ఉదకర్బనం; (lit.) liquid carbon; carbon in liquid form; ** straight hydrocarbon, ph. బారు ఉదకర్బనం; ** cyclic hydrocarbon, ph. చక్రీయ ఉదకర్బనం; ** hydrocarbon radical, ph. ఉదకర్బన రాశి; ఒకటికి మించి ఉదజని అణువులని తొలగించగా రిక్త హస్తాలతో మిగిలిన ఉదకర్బనపు బణువు; * hydrocele, n. బుడ్డ; వరిబీజం; * hydrocephalus, n. జలశీర్షం; మస్తిష్కశోఫ; శీర్షబూదరం: * hydrochloric acid, n. ఉదహరి కామ్లం; శంఖ ద్రావకం; HCl; * hydrocotyle, n. సరస్వతీ ఆకు; * hydrodynamics, n. జలచలనం; జలగతి శాస్త్రం; * hydroelectricity, n. జలవిద్యుత్తు; జలోద్భవ విద్యుచ్ఛక్తి; * hydrogen, n. ఉదజని; (ety.) నీటియొక్క జననానికి కారణమైనది; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 1, సంక్షిప్త నామం, H) ** hydrogen bond, ph. ఉదజని బంధం; రెండు బణువుల మధ్య ఉండే విద్యుదయస్కాంత తత్త్వంతో కూడిన ఆకర్షక బంధం; ఒక కర్బనం అణువుతో ఉదజని అతుక్కుని ఉదకర్బనాలుగా తయారయేటప్పుడు ఈ రకం బంధం కనిపిస్తుంది; ** blue hydrogen, ph. నీలి ఉదజని; Produced using the same method as grey hydrogen, but with carbon emissions supposedly captured and stored underground. Yet to be proven at any significant scale. Both grey and blue hydrogen are more accurately called ‘fossil hydrogen’; ** gray hydrogen, ph. ధూసర ఉదజని; Produced by mixing fossil gas with steam. Releases large quantities of CO2; ** green hydrogen, ph. హరిత ఉదజని; Produced by passing electricity generated from renewable sources through water. Results in very low carbon emissions; * hydrogenated, adj. ఉదజనీకృత; ** hydrogenated oil, ph. ఉదజనీకృత తైలం; వనస్పతి; (వనస్పతి అంటే ఉదజనీకృత శాకజనిత తైలం); * hydrogenation, n. వనస్పతీకరణం; ఉదజనీకృతం; నూనెలలోకి ఉదజనిని పంపి గడ్డకట్టించడం; * hydrology, n. జలరాశిశాస్త్రం; జలతంత్రం; * hydrolysis, n. జలవిశ్లేషణ; జలవిచ్ఛేదన; * hydrophobia, n. జలోన్మాదం; నీటిని చూసినా, నీటి శబ్దం విన్నా నీటిని తాకినా భయం వెయ్యడం; (note) ఈ లక్షణాలు పిచ్చి కుక్క కరచినప్పుడు కాని అడవి జంతువులు కరచినప్పుడు కాని వచ్చే రేబీస్ వ్యాధికి గుర్తు; * hydrosphere, n. జలావరణం; * hydrophilic, adj. జలాపేక్షక; * hydrophobia n. జలభీతి; rabies అనే వ్యాధికి మరొక పేరు; * hydroxide, n. ఉదామ్లం; ** calcium hydroxide, ph. ఖటిక ఉదామ్లం; సున్నం; slaked lime; Ca(OH)₂; * hydroxyl, adj. [chem.] ఉదామ్ల; ** hydroxyl group, ph. [chem.] ఉదామ్ల గుంపు; (-OH) * hyena, n. (హయీనా) దుమ్ములగొండి; గాడిదపులి; కొర్నవగండు; సివంగి; * hygiene, n. ఆరోగ్యశాస్త్రం; ఆరోగ్య సూత్రాలు; * hygroscopic, adj. జలశోషణ; * hymen, n. కన్నెతెర; యోనిమార్గంలో ఉండే పొర; * hymn, n. కీర్తన; స్తోత్రం; దండకం; పొగుడుతూ పాడే పాట; * hyoid bone, n. కాంతికాస్థి; * hyper, adj. pref. అతి; ఎగువ; పెద్ద; పై; అధి; * hyperbola, n. (హైపర్ బొలా) అతివలయం; * hyperbole, n. (హైపర్ బొలీ) అతిశయోక్తి; ఉన్నదానిని గొప్పగా వర్ణించుట; * hyperbolic, adj. అతివలయ ఆకారపు; * hyperbolic space, ph. అతివలయ ఆవరణం; * hyperactive, n. దురతి చలాకీతనం; అతి చలాకీతనం; * hyper-conjugation, ph. అతి సంయుగ్మం; * hyper-correction, n. దురతి సవరణ; అతిశోధితం; ఉదా: కొన్ని పదాల్లో హ-కారం లేని చోట కూడా హ-కారాన్ని చేర్చడం; * hypergamous, adj. అనులోమ; (lit.) along the direction of the hair; along the grain; marriage into an equal or higher caste or social group; * hyperhidrosis, n. అతిస్వేదం; అతిగా చెమట పట్టడం; * hyperlink, n. అధిలంకె; పరిలంకె; పరిసంధి; అతిఅంకె; కంప్యూటర్లలో ఒక పుటలోని ఉన్న పాఠ్యాంశాన్ని మరొక చోట విపులంగా వివరించడానికి గాను రెండు పాఠ్యాంశాలని బంధించే లంకె; * hypermetropia, n. చత్వారం; * hyper-parameter, n. దురతి పరామితి; In machine learning, hyperparameters are the ones that assist the learning process (that is the process of finding the parameters); * hypersphere, n. అతిగోళం; a sphere that exhibits more than three dimensions; * hypertension, n. రక్తపోటు; అతిపోటు; రక్తపు పీడనం పెరగడం; high blood pressure; * hypertext, n. కంప్యూటర్లలో ఒక పుటలోని ఉన్న పాఠ్యాంశాన్ని మరొక చోట విపులంగా వివరించడానికి గాను పాఠ్యాంశాన్ని అమర్చే విధానం; a software system that links topics on the screen to related information and graphics, which are typically accessed by a point-and-click method; * hypervisor, n. ఉపద్రష్ట; A hypervisor, also known as a virtual machine monitor or VMM, is software that creates and runs virtual machines (VMs). A hypervisor allows one host computer to support multiple guest VMs by virtually sharing its resources, such as memory and processing; * hypnospores, n. సుప్తబీజాలు; * hypnosis, n. నిద్ర తెప్పించే శాస్త్రం; నిద్ర తెప్పించి వశీకరించుకునే వైద్య పద్ధతి; * hypnotize, v. t. నిద్ర తెప్పించి వశీకరించు; * hypochondria, n. రోగభ్రాంతి; రోగభ్రమ; ఒక మానసిక రుగ్మత, దీనిలో వ్యక్తి తన ఆరోగ్యం గురించి విపరీతమైన ఆందోళన చెందుతాడు; కాగ్నిటివ్ బిహేవియరల్ థెరపీ (CBT) అనేది ఈ రుగ్మతకు అత్యంత ప్రభావవంతమైన చికిత్సా విధానం. ఈ చికిత్స ద్వారా వ్యక్తి తన ఆలోచనలను, నమ్మకాలను మార్చుకోవడం నేర్చుకుంటాడు; * hypo, pref. తక్కువ; దిగువ; కింద; చిన్న; లోనికి; లోనికి వెళ్ళే; లోనికి పీల్చుకునే; * hypocrisy, n. కాప్యకారము; ఆత్మవంచన; జిడికిరింత; డంభాచారం; బూటకం; కైతవం; కాపట్యం; కపటత్వం; కపటం; ఛలం; మిథ్యాచారం; ధ్వంధ్వ వైఖరి; * hypocrite, n. కాప్యకారి; రుద్రాక్షపిల్లి; బూటకాలమారి; ఆత్మవంచకుడు; కపటశీలి; డంభాచారి; * hypodermic, adj. చర్మం లోనికి పోయే; చర్మం కింద; * hypogamous, adj. ప్రతిలోమ; (lit.) against the direction of the hair; against the grain; marrying down; see also hypergamous; * hypotenuse, n. కర్ణం; దీర్ఘ కర్ణం; సమకోణ త్రిభుజంలో లంబకోణానికీ ఎదురుగా ఉన్న భుజం; * hypothermic, adj. వేడిని పీల్చుకొనే; * hypothesis, n. s. ప్రాతిపదిక; ప్రతిపాదన; ప్రాక్కల్పన; ఉపపాద్యం; పరికల్పన; ప్రకథనం; అభిప్రాయం; pl. hypotheses; * hypothetical, adj. ఊహాత్మక; ప్రతిపాదనాత్మక; * hysteria, n. కాకిసొమ్మ; అపస్మారం; అపస్మారకం; |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]] gxk87n09v67nl76mna406sptfmr73lp 0 3005 39168 39107 2026-05-27T00:08:12Z Vemurione 1689 /* Part 2: O */ 39168 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= *This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * This dictionary uses American spelling for the primary entry. Equivalent British spellings are also shown as n added feature. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks 19 Aug 2015. ==Part 1: N== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> * N, n. గణితంలో సహజ సంఖ్యలు (1, 2, 3, వగైరా) యొక్క సమితి; the set of natural numbers; * '''nadir, n. నీచ; అధోబిందువు; * nag, v. t. సాధించు; నసపెట్టు; సణుగు; వేధించు; * nail, n. (1) గోరు; నఖం; కరజం; (2) మేకు; ** nail clipper, ph. నఖోత్పాటని; గోళ్ల కత్తెర; కరజ కత్తెర; * naive, adj. (నయీవ్) అమాయకపు; కుటిలం కాని; వెర్రిబాగుల; పిచ్చి; కపటరహిత; బోళా; పున్నపూస; ** naive man, ph. వెర్రిబాగుల వాడు; అమాయకుడు; ** naive woman, ph. వెర్రిబాగులది; అమాయకురాలు; * naivetè, n. (నయీవెట్టే) అమాయకత్వం; ముగ్ధత్వం; బోళాతనం; సరళత; * naked, adj. (1) నగ్న; దిగంబర; దిసమొల; అంగమొల; దడ్డు; అనావృత; బిత్తలి; (2) అలంకారంలేని; ** naked beauty, ph. నగ్న సౌందర్యం; ** naked eye, ph. నగ్న నయనం; ** naked man, ph. దిగంబరుడు; నగ్నుడు; అవధూత; బిత్తలి; ** naked truth, ph. నగ్న సత్యం; పచ్చి నిజం; * name, n. (1) పేరు; నామధేయం; నామం; (2) కీర్తి; ** christian name, ph. పెట్టిన పేరు; (ఇంటి పేరు కాదని తాత్పర్యం); ** descriptive name, ph. అన్‌వర్థ నామం; సార్థక నామం; ** family name, ph. ఇంటి పేరు; ** fanciful name, ph. యౌగిక పదం; ** first name, ph. పెట్టిన పేరు; సంప్రదాయికంగా మొదట రాసుకునే పేరు; ** given name, ph. పెట్టిన పేరు; ** last name, ph. ఇంటి పేరు; సంప్రదాయికంగా చివర రాసుకునే పేరు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: names * ---Use ''first names'' when you know the person well. Use someone's ''title and last name'' in formal situations : Professor Mitra, could I make an appointment to see you? You can use title alone without using their last name: What is wrong with me, Doctor? However, the titles Mr., Mrs., Ms. Can only be used if you are also saying someone's last name : Hello! Mrs. Gupta, how are you? Last names are rarely used alone, unless you know each other very well. When someone has the ''title Sir,'' use the title with their first name : Say, Sir Winston, not Sir Churchill.''' |} * * name, v. t. పేరుపెట్టు; నామకరణం చేయు; * nameless, adj. పేరులేని; అనామక; * namesake, n. పేరింటిగాడు; పేరింటిగత్తె; * nano, adj. pref. నేనో; అత్యాతి సూక్ష్మ; బిలియనులో ఒక పాలు మోతాదులో ఉన్న భాగాలని సూచించే ప్రత్యయం; * nanometer, n. నేనో మీటరు; మీటరులో బిలియనో వంతు; 10⁻⁹ మీటరు; * nanosecond, n. నేనో సెకండు; సెకండులో బిలియనో వంతు; * nameplate, n. నామఫలకం; * nap, n. కునుకుబాటు; అల్పనిద్ర; * napalm, n. భగ్గుమని మండే రసాయనం; naphthalene + palmitic acid * nape, n. మెడ; కంధరం; గ్రీవం; గొంతుక యొక్క వెనుక భాగం; * napkin, n. చిరుతుండు; చిన్న తువ్వాలు; * naphtha, n. A generic term applied to refined, partly refined, or an unrefined low-to-medium boiling petroleum distillate fraction. Naphtha resembles gasoline in terms of its boiling range and carbon number, serving as a precursor to gasoline. A volatile liquid hydrocarbon mixture used as a solvent or fuel, whereas naphthalene is a crystalline solid compound used as a moth repellent and in the production of dyes and resins. * naphthalene, n. నేఫ్తలీను; ఘాటుగా వాసన వేసే ఒక రసాయనం; ** naphthalene balls, ph. pl. కల్రా ఉండలు; చిమ్మెటలని రాకుండా ఈ ఉండలని బట్టలలోనూ, పుస్తకాల బీరువాలలోనూ వేసేవారు; * narcissism, n. ఆత్మవ్యామోహం; ఆత్మధీమతాభావం; తానే గొప్ప అని అతిగా అనుకునే ఒక మానసిక రుగ్మత. ఈ జబ్బు ఏ కారణం లేకుండా శరీర తత్త్వం వలన కూడా రావచ్చును; * narcissist, n. స్వయంమోహితుడు; మోతాదు మించిన ఆత్మాభిమానం కలిగి ఉండే వ్యక్తి; సహానుభూతి లేకపోవడం, గర్వంతోటీ, అహంభావంతోటీ ఉండడం, తానే మొనగాడినని అనుకోవడం, ఇతరుల ప్రశంశలకొరకు ఎదురు చూడడం, వంటి లక్షణాలు ప్రదర్శించే ఒక మానసిక రోగి; ఈ వ్యక్తి ఏదైనా చెడ్డ పని చేసినప్పుడు నలుగురిలోనూ తలెత్తుకు తిరగడానికి ఆత్మాభిమానం అడ్డు వస్తుంది. (rel.) psychopath కూడా స్వయం మోహితుడే కాని ఈ వ్యక్తి చెడ్డ పని చేసినప్పుడు నలుగురు ఏమనుకుంటాఋఓ అనే భయం ఉండదు;(see also sociopath and psychopath); * narcissistic, adj. స్వయంమోహిత; ఆత్మమోహిత; * narcosis, n. మత్తు; * narcotic, n. మాదకం; బుద్ధిని మందగింప చేసే పదార్థం; (ety.) [Gr. narcos = stupor]; the English adjective stupid is also derived from this; opium and its derivatives like morphine, codeine, and heroin are examples of narcotics; * nares, n. ముక్కురంధ్రములు; చెరమలు; ముక్కుపచ్చలు; * narrate, v. t. చెప్పు; వివరించు; * narration, n. (1) కథ; (2) కథనం; కథాగమనం; కథితం; ఆఖ్యానం; చెప్పడం; * narrative, n. కథనం; కథని చెప్పే విధం; కథితం; విశదీకరణ; వర్ణన; కథనం ఒక క్రమబద్ద వ్యక్తీకరణ; ** narrative therapy, ph. కథన చికిత్స; అటు మానసిక వైద్యం లోను,ఇటు వ్యక్తిత్వ వికాస విద్యలోనూ,బహుళ ప్రాచుర్యంలోకి ,ప్రాబల్యంలోకి వస్తోన్న ఒక వైద్యవిధానం; * narratology, n. కథన శాస్త్రం; కథనాలలోని సాధారణ, తార్కిక, నిర్మాణ ధర్మాలని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం; కథని ఎలా చెబుతారు అనే అంశాన్ని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం; * narrator, n. ఆఖ్యాత; m. కథకుడు; కథావాచకుడు; ఆఖ్యాయికుడు; f. కథావాచకి; * narrow, adj. సన్నని; ఇరుకైన; సంకుచితమైన; వెడల్పు కాని; ** narrow mindedness, ph. సంకుచిత మనస్తత్వం; సంకుచిత స్వభావం; * nasal, adj. అనునాసిక; నాసికా; ముక్కుకి సంబంధించిన; ** nasal cavities, ph. చెరమలు; * nasals, n. అనునాసికములు; ముక్కుతో పలికే అక్షరాలు; ణ, న, మ, ం; * nascent, adj. నవజాత; సద్యోజాత; ఉద్భవ; ప్రారంభ దశలో ఉన్న; అప్పుడే పుట్టిన; ** nascent state, ph. నవజాత స్థితి; ఆరంభ దశ; సద్యోజాత స్థితి; * nasopharynx, n. నాసికా సప్తపథ; * nasty, adj. ఏభ్య; రోతైన; అసహ్యమైన; ** nasty fellow, ph. ఏభ్రాసి = ఏభ్య + రాసి; * natal, adj. పుట్టుకకి సంబంధించిన; జన్మకి సంబంధించిన; * natation, n. ఈత కొట్టడం; నీళ్ళల్లో తేలడం; * nates, n. pl. పిరుదులు; * nation, n. జాతి; దేశం; రాజ్యం; ** father of the nation, ph. జాతిపిత; * national, adj. జాతీయ; దేశ; దేశీయ; ** national anthem, ph. జాతీయ గీతం; ** national consciousness, ph జాతీయ చైతన్యం; ** national debt, ph. జాతీయ రుణం; ** national monument, ph. జాతీయ స్థూపం; ** national wealth, ph. జాతీయ సంపద; * national, n. m. దేశస్థుడు; పౌరుడు; * nationalism, n. జాతీయవాదం: * nationalist, n. జాతీయవాది; * nationality, n. దేశీయత; * nationalization, n. జాతీయీకరణం; * nationwide, adj. దేశవ్యాప్తంగా; * native, adj. సహజ; స్వంత; సొంత; ప్రాకృత; దేశీ; దేశవాళీ; స్వదేశీ; మాతృ; నాటు; నిసర్గ; ** native crop, ph. దేశవాళీ పంట; ** native land, ph. మాతృభూమి; అభిజనం; ** native stuff, ph. నాటు సరుకు; దేశవాళీ సరుకు; ** native tongue, ph. మాతృభాష; ** native place, ph. సొంత ఊరు; స్వంత ఊరు; స్వస్థలం; ** native vocabulary, ph. దేశీ పదజాలం; * native, n. s. (1) ఒక ప్రదేశానికి చెందినది; (2) జాతకుడు; * natives, n.pl. నిసర్గములు; నిసర్గులు; * natural, adj. ప్రకృతి సిద్ధమైన; ప్రాకృతిక; స్వతసిద్ధమైన; స్వభావ సిద్ధమైన; స్వభావికమైన; సిద్ధ; సహజమైన; నైజ; నైసర్గిక; ఆధిభౌతిక; ** natural forces, ph. ప్రకృతి శక్తులు; సహజ శక్తులు; ** natural gas, ph. వంట వాయువు; సహజ వాయువు; Natural gas is primarily comprised of methane (CH4), which typically accounts for 70% to 90% of its volume in its raw form and at least 90% to 98% once processed for consumer use. Beyond methane, natural gas contains other gases such as Ethane (0-20%), and smaller amounts of Propane, Butane, and Pentane. ** natural luminosity, ph. నైసర్గిక తేజం; ** natural numbers, ph. సహజ సంఖ్యలు; ధన పూర్ణాంకాలు; 1, 2, 3, ... వగైరా: ** natural oil, ph. సిద్ధ తైలం; ** natural period, ph. [gram.] సిద్ధ బిందువు; వాక్యం చివర వచ్చే విరామ సంకేతం; ** natural philosophy, ph. ఆధిభౌతిక శాస్త్రం; ** natural property, ph. నైసర్గిక గుణం; నైసర్గిక లక్షణం; నైజం; ** natural selection, ph. నైసర్గిక నిర్ణయం; ప్రాకృతిక వరణం; ప్రకృతి వరణం; సహజ సంవరణ; * naturality, n. స్వాభావికత; * nature, n. (1) ప్రకృతి; నిసర్గము; (2) స్వభావం; స్వయంభు; నైజం; స్వతహా; సహజం; లక్షణం; ప్రవృత్తి; ** by nature, ph. స్వతహాగా; ** nature or nurture?, ph. ప్రకృతా, పెంపకమా? * naturopathy, n. ప్రకృతి వైద్యం; కూరగాయ వైద్యం; * naught, n. సూన్యం; సున్న; * naughty, adj. ఆకతాయ; కొంటె; ఉలిపి; * nausea, (నాసియా) n. కడుపులో తిప్పు; వికారం; వమనేచ్ఛ; * nauseating, adj. కడుపులో తిప్పు కలిగించే; వికారం కలిగించే; అసహ్యకరమైన; * nauseous, (నాషస్) adj. కడుపులో తిప్పుపెట్టు; అసహ్యం కలిగించు; * nautical, adj. నావిక; సముద్రానికి సంబంధించిన; ** nautical almanac, ph. నావిక పంచాంగం; ** nautical mile, ph. 6080 అడుగులు; 1.508 statute mile; (note) 1 nautical mile/sec = 1 knot; భూమి ఒక గోళంలా ఉందనుకున్నప్పుడు ఆ గోళం కేంద్రం దగ్గర ఒక “నిమిషం” కోణం చెయ్యగలిగే ఒక మహావృత్తం మీద ఉన్న రెండు బిందువుల మధ్య దూరం; the distance measured along the Great Circle joining two points that subtend an angle of 1 minute at the center; దూరాన్ని కొలవడానికి భూమి చుట్టుకొలత ఆధారంగా నిర్ణయించిన కొలమానం; ఒక డిగ్రీలో 60 వ వంతు దూరంలో ఉన్న అక్షాంశం యొక్క దూరం; * naval, adj. నావిక; నౌకాదళానికి సంబంధించిన; ** naval base, ph. నావికా పీఠం; నావికా స్థావరం; * navel, n. బొడ్డు; నాభి; ** navel orange, ph. బొడ్డు నారింజ; నాభి నారింజ; * navigable, n. నావ్యం; పడవలు వెళ్లడానికి వీలైనది; * navigation, n. మాలిమి; మార్గనిర్దేశకం; నౌకాగమనశాస్త్రం; * navigator, n. నియామకుడు; మార్గదర్శక్; మాలిమి; మాలిమికాడు; నావని నడపడానికి దారి చూపే వ్యక్తి; * navy, n. నౌకాదళం; నౌకాబలం; * near, adj. దగ్గర; సమీప; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: near, close * ---Use ''near'' and ''close'' to talk about short distances. ''Close'' is usually followed by ''to'', but ''near'' is not: We live close to the temple; There is a market near our house.''' |} * * nearby, adj. దగ్గరలో; సమీపంలో; * nearsightedness, n. హ్రస్వదృష్టి, దగ్గర వస్తువులని మాత్రమే చూడగలగటం; myopia; * nebula, n. నీహారిక; తేజోమేఘం; జ్యోతిర్మేఘం; వెలిమబ్బు; శుక్లపటలం; ఆకాశంలో, కొద్ది కాంతితో, తెల్లని మబ్బులా కనిపించే నభోమండలాలకి ఇది సామాన్య నామం; ** planetary nebula, ph. గ్రహరూప నీహారిక; ** ring nebula, ph. అంగుళ్యాకార నీహారిక; * necessity, n. ఆవశ్యకత; తప్పనిసరి అవసరం; జరూరు; * neck, n. మెడ; గొంతు; పీక; కంఠం; కుత్తుక; అర్రు; * neck deep, adj. కుత్తుకబంటి; * necklace, n. నేవళం; తావళం; కంఠహారం; గొలుసు; ప్రాలంబం; నెక్లేసు; త్రిసరం; * necromancy, n. భవిష్యత్తుని చెప్పించడానికి ప్రేతాత్మని పిలవడం; * necropolis, n. శ్మశానవాటిక; శ్మశానం; * necrosis, n. అనియంత్రిత కణ మరణం; అకస్మాత్తుగా జరిగే కణ మరణం; కణ మరణం (Cell Death) అనేది జీవకణంలో ఒక సహజ ప్రక్రియ; ఇది రెండు రకాలుగా జరుగుతుంది; see also apoptosis; * nectar, n. మకరందం; మరందం; పూదేనె; శీధువు; ** agave nectar, ph. సీమ కలబంద మకరందం; * nectary, n. మకరంద కోశం; * need, n. అవసరం; అక్కర; జరూరు; గర్జు; ప్రయోజనం; ** future need, ph. ఊర్జస్సు; ** immediate need, ph. ఇష; * needful, adj. కావలసిన; * needle, n. సూది; సూచి; కంటకం; ముల్లు; ** point of a needle, ph. సూది మొన; సూచీముఖం; * needlessly, adv. అనవసరంగా; * needy, n. అవసరం ఉన్నవారు; బీదవారు; లేనివారు; * neem, n. వేప; నింబ; see also margosa; * nefarious, adj. ఘోర; అధమ; క్రూర; దుర్మార్గ; * negate, v. t. ఖండించు; తిరస్కరించు; రద్దు చేయు; * negative, adj. (1) రుణ; రుణాత్మక; ప్రతీప; (2) నకారాత్మక; ** negative electricity, ph. రుణ విద్యుత్తు; ** negative feeling, ph. నకారాత్మక అనుభూతి; నకారాత్మక స్పందన; ** negative item, ph. ప్రతీప అంశం; నకారాత్మక అంశం; ** negative pole, ph. రుణ ధ్రువం; ** negative quantity, ph. రుణ రాశి; ** negative sign, ph. రుణ సన్న; * negative, n. వ్యతిరేకం; వ్యతిరేకార్థం; * neglect, v. i. అశ్రద్ధ చేయు; ఉపేక్షించు; తాత్సరం చేయు; * negligence, n. అశ్రద్ధ; ఉపేక్ష; తాత్సారం; యాలం; * negligible, n. అశ్రద్ధచేయదగినంత; ఉపేక్షణీయమైన; ఉపేక్షించదగినంత; స్వల్పమైన; * negotiate, v. t. సంప్రదించు; చర్చించు; * negotiations, n. సంప్రదింపులు; * neighborhood, n. ఇరుగు; పొరుగు; నికటం; వాడకట్టు; చేరువు; చేరుబడి; పరిసరం; పేట; సామంతి; ఆజుబాజు; * neighboring, adj. సామంత; పరిసర; * neighbors, n. పొరుగువాళ్లు; ఇరుగువాళ్ళు; ఇరుగు పొరుగులు; సామంతులు; * nematode, n. నులిపురుగు జాతి పురుగు; * neo, adj. నూతన; కొత్త; నవ; నవ్య; అధునాతన; * neoclassical, adj. నవ్యసంప్రదాయిక; * Neodymium, n. [[నియొడీమియం]] (Nd), అణుసంఖ్య = 60, విరళ మృత్తిక మూలకం, ఇది నిజానికి అంత అరుదైన (విరళ) మూలకం కాదు కాని ఆ పేరు అలా స్థిరపడిపోయింది; (note) [[నియోబియం]] (Niobium) అనేది 41వ మూలకం, దీని హ్రస్వనామం Nb) * neolithic age, n. కొత్తరాతి యుగం; నవశిలా యుగం; * nephew, n. (1) అన్నదమ్ముల మగ బిడ్డలు; (2) అప్పచెల్లెళ్ళ మగ బిడ్డలు; * nephron, n. [[మూత్రపిండం]]లోని సూక్ష్మ కణం; * nephritis, n. మూత్రపిండముల వాపు; వృక్కశోఫ; * nepotism, n. బంధు పక్షపాతం; ఆశ్రీత పక్షపాతం; * Neptune, n. సగరుడు; యముడు; (1) సౌర కుటుంబంలో ఒక గ్రహం; (2) రోమను పురాణాలలో సముద్రాలకి అధిపతి; * Neptunium, n. సగరము; ఒక రసాయన మూలకం; Neptunium is a chemical element with symbol Np and atomic number 93. Classified as an actinide, Neptunium is a solid at room temperature; * nerve, n. నరం; నాడీతంతువు; మజ్జాతంతువు; నాడి; ** afferent nerve, ph. అంతర్ముఖ నాడి; ** auditory nerve, ph. శ్రవణ నాడి; ** efferent nerve, ph. బహిర్ముఖ నాడి; ** motor nerve, ph. చలన నాడి; చాలక నాడి; ** nerve center, ph. నాడీ కేంద్రం; ** nerve fiber, ph. నాడీ తంతువు; * nervous, adj. (1) నాడీ మండలానికి సంబంధించిన; (2) ఆత్రుతతో చిరచిరలాడు; ** nervous system, ph. నాడీ మండలం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: nervous, concerned, anxious * ---Use ''nervous'' when you feel worried or frightened about something that is going to happen soon : Bhaskar was nervous about talking in front of the class. ''Concerned'' also means "worried'' but it is used when you are worried about a specific problem. Padma is concerned about the impact of pollution on public health. Use ''anxious'' when you are worried that something bad has happened to someone you know : Her husband became anxious when her flight was delayed.''' |} * * nescience, n. అవిద్య; * ness, suff. తనం; * nest, n. గూడు; పక్షుల నివాసం; * nestling, n. గూటిపిట్ట; * net, adj. నికర; ** net income, ph. నికరాదాయం; * net, n. వల; * nether world, n. పాతాళం; * netizen, n. లీవలాటి; (inter = నడి, లీ, కౌ; net = వల; internet = లీవల); * nettle, n. దురదగొండి మొక్క; దూలగొండి మొక్క; * network, n. జాలం; పరివాహం; వలయం; ** electrical network, ph. విద్యుత్ వలయం; ** neural network, ph. నాడీ వలయం; * neuralgia, n. నాడీ తంతులు పాడవడం వల్ల వచ్చే పోటు, మంటతో కూడిన నొప్పి; నాడీ తంతులు పాడవడానికి అనేక కారణాలు ఉండొచ్చు; ** trigeminal neuralgia, ph. వాచిన రక్తనాళం మెదడు నుండి ముఖం మీదకి వచ్చే నాడీ తంతిని తాకి ఒత్తిడి పెడితే ఈ రకం నొప్పి వస్తుంది; * neurology, n. నాడీ మండల శాస్త్రం; * neuron, n. నాడీ కణం; * neurosis, n. భౌతిక లక్షణాలు బయటకి పొడచూపని మానసిక రోగం; * neurotmesis, n. శరీరంలో ఉపరితలానికి చేరువలో ఉన్న నాడీతంతువు తెగిపోవడం; ఇలా జరిగినప్పుడు శరీరం పూర్తిగా కోలుకోలేదు; * neuter, adj. నపుంసక; * neutral, adj. తటస్థ; ఉదాసీన; ఉపేక్ష; నిష్పాక్షిక; మధ్యస్థ; ** neutral equilibrium, ph. తటస్థ నిశ్చలత; ఉదాసీన సంతుల్యం; * neutrality, n. తాటస్థ్యం; ఉదాసీనత; * neutralization, n. తటస్థీకరణ; ఉదాసీనకరణ; నిర్బలీకరణ; నిరాకరణ; * neutralize, v. t. తటస్థీకరించు; ఉదాసీనపరచు; నిర్బలీకరించు; * nevertheless, adv. అయినప్పటికీ; ఎటొచ్చీ; ** never mind, ph. పరవాలేదు; * new, adj. కొత్త; నూతన; వినూత్న; నవ్య; నవ; అభినవ; నవీన; (rel.) modern; ** brand new, ph. సరికొత్త; క్రొంగొత్త; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: new, recent, modern, current, contemporary, up-to-date, latest * ---Use ''new'' to talk about something that has existed for a short time: Have you seen Taroor's new book? Is this a new car? Use ''recent'' to talk about something, especially an event, that happened a short while ago: He won first prize in the recent national debates. Use ''modern'' to describe things that exist now and are different from the previous versions: modern machinery, modern English. Use ''current'' to describe something that exists now but that may change: the current stock market crisis. Use contemporary to describe things or people that existed at the same tie: Nehru and Patel were contemporaries. Use ''up-to-date'' to describe the newest: up-to-date technology. Use latest to describe the newest thing in a series of similar things: the latest issue of India Today.''' |} * * newfangled, adj. పిదపకాలపు; ** newfangled ideas, ph. పిదపకాపలు బుద్ధులు; * new moon, n. కొత్త చంద్రుడు; బాల చంద్రుడు; నెలవంక; ** new moon day, ph. అమావాస్య; * news, n. వార్త; వార్తలు; సమాచారం; ఉదంతం; వృత్తాంతం; కబురు; కబుర్లు; విశేషాలు; సుద్ది; వర్తమానం; వక్కాణము, వాచికం; జనశ్రుతి; మతలబు;(note) news అనేది ఇంగ్లీషులో ఏక వచనమే అయినా దీనిని తెలుగులో వార్త అని ఏక వచనంలో అనవచ్చు లేదా వార్తలు అని బహు వచనంలో అనవచ్చు; ** orally conveyed news, కబురు; కబుర్లు; వాచికం; * newsletter, n. వార్తాపత్రం; చిన్న వార్తాపత్రిక; * newspaper, n. వార్తాపత్రిక; * newt, n. నల్లికండ్లపాము; * next, adj. మరుసటి; తర్వాత; వచ్చే; రాబోయే; ** next day, ph. మరునాడు; తర్వాత రోజు; మరుసటి రోజు; ** next of kin, ph. ఆప్తులు; సన్నిహితులు; తర్వాత వారు; ** next week, ph. వచ్చే వారం; * nib, n. పాళీ; * nibble, v. t. కొంచెం కొంచెం తిను; * nice, adj. మంచి; బాగున్న; ఉల్లాసకరమైన; * nicely, adv. బాగా; * niche, (నీష్) n. ఉనికిపట్టు; స్థావరం; గూడు; అరగూడు; గోడలో దొలిచిన బెజ్జం; * Nickel, n. నికెల్; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 28, సంక్షిప్త నామం, Ni); * nickname, n. ముద్దుపేరు; వేడుక పేరు; మరోపేరు; * niece, n. (1) అన్నదమ్ముల ఆడ బిడ్డలు; (2) అప్పచెల్లెళ్ళ ఆడ బిడ్డలు; * Nietzhche, Friedrich, n. వివాదాత్మకము, విప్లవాత్మకము అయిన జెర్మనీ దేశపు తత్త్వవేత్త; "దేవుడు చచ్చిపోయేడు" అనే నినాదంతో మతవిశ్వాసాలని కూల్చివేయండి అని బోధించినవాడు; సంప్రదాయ సిద్ధమైన విలువలు వేటినీ ఒప్పుకోకపోవడం. నైతికసంబంధం గానూ, మతసంబంధం గానూ బహు కాలంగా ఉన్న విశ్వాసాలను వ్యతిరేకించడం ఇతని బోధనలో సారాంశం; * niggard, n. లోభి; పిసినిగొట్టు; * night, n. రాత్రి; రేయి; నిసి; నిశీధి; మాపు; నక్తము; తమి; రాతిరి; నిశ; విభావరి; రజని; యామిని; ** at night, ph. రాత్రికి; మాపటికి; ** dead of night, ph. అపరాత్రి; ** night blindness, ph. రేచీకటి; ** night stalker, ph. నక్తంచరుడు; * nightmare, n. పీడకల; * nightshade vegetables, n. pl. Solanaceae కుటుంబానికి చెందిన మొక్కలని nightshades అని కూడా అంటారు. ఈ కుటుంబంలోని మనం తినే కొన్ని కురగాయలకి nightshade vegetables అని పేరు; బంగాళా దుంపలు, టొమేటోలు, వంకాయలు, మిరపకాయలు, వగైరా ఈ కుటుంబానివే; * night-vision goggles, n. నిశాదర్శిని; * nihilism, n. శూన్యవాదం; వర్తమాన వ్యవస్థని సమూలంగా ధ్వంసం చేస్తేనే గానీ భవిష్యత్తులో మంచి జరగడానికి అవకాశం లేదనే వాదం నిహిలిజం; the rejection of all religious and moral principles, in the belief that life is meaningless; extreme skepticism maintaining that nothing in the world has a real existence; * nil, n. పూజ్యం; ఏమీ లేదు; సున్న; * Nilgai, n. మానుపోతు; నీలి ఎద్దు; Blue bull; [bio.] ''Boselaphus tragocamelus,'' is Asia's largest antelope and the state animal of Delhi; * nimbus, n. (1) దీప్తి మండలం; దేవతామూర్తుల చుట్టూ ప్రకాశించే దీప్తి మండలం; (2) వర్షాకాలపు మేఘం; ** nimbus cloud, n. వృష్టిక మేఘం; కారుమబ్బు; * nip, v. t. తుంచు; * nipple, n. (1) తిత్తి; పీక; చూచుకం; (2) చనుమొన; కుచాగ్రం; స్తనాగ్రం; * nirvana, n. నిర్వాణం; అపవర్గం; మోక్షం; మహదానందం; * nit, n. పేను గుడ్లు; ఈపి కట్టు; * nitration, n. నత్రీకరణ; * nitre, n. సురేకారం; పెట్లుప్పు; * nitric acid, n. నత్రికామ్లం; * Nitrogen, n. నత్రజని; రంగు, రుచి, వాసన లేని ఒక రసాయన మూలక వాయువు; (అణుసంఖ్య 14, సంక్షిప్త నామం, N); * nitwit, n. తమందం; * no, adv. కాదు; * no, it is not so. ph. అలా కాదు; * nobility, adj. గౌరవ సూచక; ** nobility particle, ph. పేరులో ఎక్కడో ఒక చోట గౌరవ సూచకంగా తగిలించే ప్రత్యయం; ఉదా. టంగుటూరి ప్రకాశం ''పంతులు''; ''మహర్షి'' బులుసు సాంబమూర్తి; వాస్కో ''డి'' గామా; పియర్ ''డి'' ఫెర్మా; మొదలైనవి; ఇవి దేశ, కాల, పరిస్థితులని బట్టి మారుతూ ఉంటాయి. కొన్ని దేశాలలో వీటిని కేవలం మర్యాదకి మాత్రమే వాడి, చట్టపరమైన దస్తావేజుల వంటి కాగితాలలో వాడరు; * nobility, n. (1) ప్రభువులు; గొప్పవారు; ఆర్యులు; గౌరవనీయులు; (2) ఉదారత; * noble, adj. గొప్ప; ఉత్కృష్ట; ఉదాత్త; * nobleman, n. ప్రభువు; ఘనుడు; ధనికుడు; గొప్పవాడు; అమీరు; * nocturnal, adj. నిశాచర; రాత్రించర; స్వప్న; ** nocturnal bird, ph. నిశాచర పక్షి; ** nocturnal emission, ph. స్వప్నస్కలనం; * nod, v. t. తల పంకించు; తల ఆడించు; తల ఊపు; సమ్మతి తెలుపుతూ తలని పైకీ కిందికీ ఆడించడం; see also shake; * node, n. (1) ముడి; కణుపు; గ్రంధి; స్కంధాంతం; స్కంధశిఖరం; గంటు; పర్వం; కన్ను; (2) [astron.] గ్రహపాతం; కక్ష్యాపాతం; * nodes, n. pl. [astron.] రాహు,కేతువులు; సూర్య, చంద్రుల కక్ష్యా ఖండన బిందువులు; * nodule, n. కుదుపం; ప్రావరం; కంతి; ** olfactory nodule, ph. గంధ కుదుపం; గంధ ప్రావరం; ** polar nodule, ph. ధ్రువ కంతి; * noir, n. (French, న్వా అని కానీ న్వార్ అని పలకాలి) చీకటి; నలుపు; ** films noir, ph. న్వార్ సాహిత్యమూ, hardboiled సాహిత్యమూ ఆధారంగా తయారైన కథలను, అప్పటి black and white చిత్రాల్లో expressionism cinematography పద్ధతులలో చూపించిన చిత్రాలే న్వార్ చిత్రాలు. ** noir fiction, ph. చీకటిని ఆలంబనంగా చేసుకున్న ఒక సాహిత్య శైలి; ఇందులో సంప్రదాయ రీతిలో లాగా మంచివాళ్ళూ, చెడ్డవాళ్ళూ ఉండరు. మంచికీ-చెడుకూ మధ్యన ఉండే సన్నని గీత మీద పాత్రల చేష్టలు నడుస్తాయి. కథానాయకులు మానసిక నిస్పృహ లో ఉండి, అంతర్గత సంఘర్షణలూ, ఒంటరితనమూ వంటివాటితో ఇబ్బంది పడుతుంటారు. ఈ సమాజము వారికి అన్యాయము చేయడముతో వారు ఆ దారి ఎంచుకుంటారు. నెమ్మదిగా పూర్తిగా పతనమైపోతారు. ఇదీ న్వారు సాహిత్యమంటే. * noise, n. రొద; గోల; శబ్దం; సద్దు; సవ్వడి; చడి; సడి; చప్పుడు; ధ్వని; అలికిడి; అలబలం; కలకలం; గొల్లు; Noise contains all possible frequency components, and the amplitude of the noise varies randomly over time; ** radio noise, ph. రేడియో రొద; ** thermal noise, ph. తాపపు రొద; ** white noise, ph. తెల్ల రొద; A noise is said to be “white noise” if it contains all frequency components each at the same average sound level; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: noise, sound * ---''Sound'' is something you hear. ''Noise'' is loud unpleasant sounds.''' |} * * noma, n. నోటిపూత; * nomad, n. దిమ్మరి; దేశ దిమ్మరి; సంచారి; * nomenclature, n. పరిభాష; నామీకరణ; see also jargon; notation; ** binomial nomenclature, ph. ద్వి నామీకరణ; * nominal, adj. నామకః; నామకార్థం; నామమాత్రం; పేరుకి మాత్రం; నామ్‌కే వాస్తే; * nominate, v. i. ప్రతిపాదించు; నియమించు; నియోగించు; పేర్కొను; నామినేటు చేయు; ** nominative case, n. [gram.] కర్తృకారకం; * nomination, n. ప్రతిపాదన; నియామకం; నామనిర్దేశం; నామినేషన్; * nominator, n. ప్రతిపాదకుడు; ప్రతిపాదకి; * nominee, n. ప్రతిపాదితుడు; నియుక్తుడు; నియోజితుడు; * non, pref. ఇతర; * non-aligned, adj. అలీన; తటస్థ; ** non-aligned countries, ph. అలీన దేశాలు; తటస్థ దేశాలు; * non-Andhras, n. ఆంధ్రేతరులు; * non-committal, adj. ఉదాసీన; * non-empty, adj. అక్షయ; * non-conventional, adj. సంప్రదాయేతర; * non-entity, n. అపదార్థం; * non-existence, adj. నకించనత్వం; * non-formal, adj. నియతేతర; * non-ideal, adj. ఆదర్శేతర; * non-stop, adj. ఎకాయకీ; ఎడతెరపి లేకుండా; ఆగకుండా; ఏకబిగిన; ఏకధాటిగా; * nonagon, n. నవభుజి; * nonane, n. నవేను; తొమ్మిది కర్బనపుటణువులు ఉన్న ఉదకర్బనం; ** non-detailed text, ph. ఉపపాఠ్యం; * non-dual, adj. అద్వైత; * none, adj. ఎవరూ కాదు; ఏదీకాదు; (ety.) no one; a rare example of sandhi in English; * non-edible, adj. అఖాదీ; ** non-edible oil, ph. అఖాదీ తైలం; * non-existent, adj. అభూత; * nonlinear, adj. విరళ; వక్ర; నరాళ; వంకర అయిన; ** nonlinear equation, ph. విరళ సమీకరణం; నరాళ సమీకరణం; ** nonlinear differential equation, ph. విరళ అవకలన సమీకరణం; ** nonlinear partial differential equation, ph. విరళ పాక్షిక అవకలన సమీకరణం; * non-metal, n. అలోహం; లోహం కానిది; ఉ: ఉదజని, కర్బనం, మొదలైనవి 20+ ఉన్నాయి; * non-productive, adj. అనుత్పాదక; * non-profit organization, ph. లాభాపేక్షలేని సంస్థ; * nonsense, n. కొక్కిరాయి మాటలు; * non-stop, adj. ఏకధాటిగా; ఏకబిగిన; నిరంతరం; అవిరతం; అశ్రాంతం; * non-uniform, adj. చాపు; * nonviolence, n. అహింస; * noon, n. మధ్యందినం; మిట్టమధ్యాహ్నం; మధ్యాహ్నం; * noose, n. ఉచ్చు; * nori, n. ఎండబెట్టిన కడలికలుపు; dried edible seaweed used in Japanese cuisine, made from species of the red algae genus Pyropia including ''P. yezoensis'' and ''P. tenera''. It has a strong and distinctive flavor, and is often used to wrap rolls of sushi or onigiri (rice balls); Seaweed can be a good source of omega-3 fats and vitamin B12. It appears that dried green and purple seaweed contain substantial amounts of vitamin B12. One study found 2.4 mcg or 100% of the RDI (Recommended Dietary Intake) of vitamin B12 in only 4 grams of nori seaweed; * normal, adj. (1) సాధారణమైన; ప్రమాణాంకిత; ప్రమాణయుక్త; (2) అభిలంబ; నిట్ర; * normal, n. (1) సామాన్యం; ప్రాయికం; (2) లంబం; నిట్రం; * normalization, n. ప్రమాణాంకితం; ప్రమాణాంకీకరణ; * normally, adv. సామాన్యంగా; సాధారణంగా; * normative, adv. నిర్ణాయక; * North, n. ఉత్తరం; ఉత్తరపు దిక్కు; ఎడమర; ఎడమట; దాపల; డాపల; వడచక్కెలిక; * northeast, n. ఈశాన్యం; ఈశాన్య దిశ; ఈశాన్య మూల; * northwest, n. వాయవ్యం; వాయవ్య దిశ; వాయవ్య మూల; * northern, adj. ఉత్తర; ఔత్తరాహ; ఉదీచీన; ** northern direction, ph. ఉత్తర దిశ; ** northern lights, ph. ఉత్తర జ్యోతులు; ఉదీచీన ఉద్యోతాలు; ఉదీచీన జ్యోతిర్వస్త్రాలు; ఉత్తర ధ్రువ జ్యోతులు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: north, south, east, west * ---Use ''north'' / ''south'' / ''east'' /''west'' as an adjective phrase to tell where a place is located: Goa is south of Mumbai: Vindhya mountains are to the north of Mumbai. However you must use northern, southern, eastern, or western with the name of a place: He has a job somewhere in northern India.''' |} * * Northern cross, [astron.] ph. రాజహంస మండలం; * northerner, n. ఉత్తరాదివాడు; ఔత్తరాహ్యుడు; * northeast, n. ఈశాన్యం; * nose, n. ముక్కు; నాసిక; ఘ్రాణం; ** saddle nose, ph. తప్పట ముక్కు; ** stout nose, ph. బుర్రముక్కు; * nostalgia, n. జ్ఞాపకాలు; భావోద్రేకంతో కూడిన జ్ఞాపకాలు; * nostril, n. ముక్కు చెరమ; ముక్కు రంధ్రం; నాసాపుటం; మంజెరం; * not, n. కాదు; లేదు; * notable, n. గమనార్హం; గణనీయం; గుర్తింపదగ్గది; * notation, n. సంజ్ఞామానం; * notch, n. గంటు; గాటు; కచ్చు; పరిఖ; * notch, v. t. గంటుపెట్టు; నరుకు; * note, v. i. గమనించు; * note, n. (1) చీటీ; పత్రం; కాగితం; యాదాస్తు; పురోణి; నోటు; (2) గమనిక; షరా; (3) స్వరం; (4) షడ్జమం (స), రిషభం (రి), గాంధారం (గ), మధ్యమం (మ), పంచమం (ప), దైవతం (ద), నిషాదం (ని), స; (5) భారతీయ సంగీతంలో 7 స్వరాలు (స, రి, గ, మ, ప, ద, ని) ఉంటాయి. అయితే, రాగాన్ని బట్టి వివిధ స్వరాంతరాలు లభిస్తాయి. పాశ్చాత్య సంగీతంలో 12 "నోట్లు" (C, C#, D, D#, E, F, F#, G, G#, A, A#, B) ఉంటాయి. ఇవి స్థిరంగా ఉంటాయి; a sound with a specific pitch (frequency) and duration; ** false note, ph. అపస్వరం; ** flat note, ph. కోమల స్వరం; ** non-movable note, ph. అచల స్వరం; ఉదాహరణకి స, ప లు అచల స్వరాలు; స, ప ల తరచుదనం (frequency) ఎప్పుడూ స్థిరంగానే ఉంటుంది; ** pure note, ph. శుద్ధ స్వరం; శుద్ధ స్వరం కంటే తక్కువ తరచుదనం ఉన్నదానిని కోమల స్వరం అంటారు; ** sharp note, ph. తీవ్ర స్వరం; మ కి తీవ్ర స్వరం ఒక్కటే ఉంది; మ కి కోమల స్వరం లేదు; ** high note, ph. తార స్వరం; ** one rupee note, ph. రూపాయి కాగితం; * notebook, n. పుస్తకం; యాదాస్తు పుస్తకం; నోటు పుస్తకం; * noted, adj. పేరున్న; ప్రసిద్ధికెక్కిన; * noteworthy, adj. గమనార్హమైన; చెప్పుకోతగిన; * noteworthy, n. గమనార్హం; * nothing, n. పూజ్యం; ఏమీ లేదు; * notice, n. ప్రకటన; గమనిక; తాఖీదు; నోటీసు; * notice, v. i. గమనించు; చూడు; * noticeable, adj. గమనార్హం; గమనార్హమైన; * noticeability, n. గమనార్హత; * notification, n. తెలియపరచుట; చాటింపు; ప్రకటన; విజ్ఞాపన; అధిసూచన; * notify, v. t. తెలియపరచు; ప్రకటించు; * notion, n. తలంపు; భావం; ఊహ; కల్పన; అభిప్రాయం; * notwithstanding, conj. అయినప్పటికి; * noun, n. [gram.] నామవాచకం; విశేష్యం; వాచకం; ** abstract noun, ph. గుణ వాచకం; ** collective noun, ph. సామూహిక వాచకం; ** common noun, ph. జాతి వాచకం; ** compound noun, ph. సంయుక్త వాచకం; ** concrete noun, ph. ఇంద్రియ వాచకం; ** proper noun, ph. సంజ్ఞా వాచకం; ** verbal noun, ph. క్రియా వాచకం; కృదంతం; ** noun phrase, ph. వాచక పదబంధం; ** noun with post-positive adjective, ph. విశేషణోత్తర కర్మధారయము; ఉ. కపోతవృద్ధము; president elect; * nourishing, adj. పోషకమైన; బలవర్ధకమైన; * nourishment, n. పుష్టి; పరిపోషణ; * nova, n. నవ్యతార; * nove, n. pl. (నోవీ) నవ్యతారలు; కొత్తగా పుడుతూన్న నక్షత్రాలు; * novel, adj. కొత్తదైన; కొత్త; వింత అయిన; * novel, n. నవల; * novelette, n. నవలిక; చిన్న నవల; * novella, n. నవలిక; చిన్న నవల; * novelty, n. (1) కొత్తదనం; నవ్యత; అభినవత్వం; (2) తాయం; తాయిలం; * novice, n. (1) శిశువు; (2) కొత్తగా నేర్చుకున్న వ్యక్తి; ప్రావీణ్యత లేని వ్యక్తి; (3) m. అర్భకుడు; * now, adv. ఇప్పుడు; ** now and then, ph. అప్పుడప్పుడు; * nowadays, adv. ఈ రోజుల్లో; ఈ కాలంలో; * nozzle, n. నాసిక; * nuance, n. మెళుకువ; * nucleic acid, n. కణికామ్లం; కణామ్లం; కదష్ఠికామ్లం; * nucleolus, n. గర్భకణిక; గర్భాష్ఠి; కేంద్రకాంశం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''...USAGE NOTE: atomic, nuclear *... The words "atomic" and "nuclear" are used carelessly and interchangeably in both English and Telugu. The nucleus is the central core of an atom as well as the central core of a living cell. An "atomic bomb" uses either uranium or plutonium and relies on fission, a nuclear reaction in which a nucleus of an atom breaks apart into two pieces. ... The "hydrogen bomb" relies on fusion, the process of taking nuclei of two separate atoms and fusing them together to form the nucleus of a third atom.''' |} * * nuclear, adj. [biol.] జీవకణ కేంద్రానికి (కదష్ఠికి) సంబంధించిన; [phys.] అణు కేంద్రకానికి సంబంధించిన; అణుకేంద్ర; అణుకేంద్రక; ** nuclear device, ph. కేంద్రక విస్పోటన పరికరం; అణు బాంబు; ** nuclear energy, ph. అణు శక్తి; కేంద్రక శక్తి; ** nuclear fission, ph. అణుకేంద్ర విచ్ఛిన్నం; ** nuclear fusion, ph. అణుకేంద్ర సంయోగం; ** nuclear propulsion, ph. అణు చాలనం; కేంద్రక చాలనం; ** nuclear reaction, ph. అణుకేంద్రక ప్రక్రియ; ** nuclear reactor, ph. అణువిద్యుత్ కేంద్రం; ** nuclear reactor vessel, ph. కేంద్రక క్రియాకలశం; * nucleus, n. (1) [biol.] కణిక; బీజం; అష్ఠి; కదష్ఠి; (2)[phys.] కేంద్రకం; అణుకేంద్రకం; * nudity, n. నగ్నత్వం; * nudge, v. i. తొయ్యడం; తట్టి లేపడం; ఉసి కొల్పడం; మోచేత్తో తోసి ప్రేరేపణ చెయ్యడం; * nugget, n. కణిక; తునక; ** gold nugget, ph. బంగారు కణిక; * nuisance, n. నస; గొడవ; చీడ; కంటకం; ** public nuisance, ph. లోకకంటకం; * null, n. శూన్యం; పూజ్యం; * numb, n. అచేతనం; * numbness, n. తిమ్మిరి; * number, adj.. [నమ్మర్] ఎక్కువ తిక్కిరిగా ఉండు; ఎక్కువ అచేతనంగా ఉండు; * number, n. [నంబర్] (1) సంఖ్య; నెంబరు; అంకె; అంకము; (2) వచనం; ** binary number, ph. ద్వియాంశ అంకము; ద్వింకము; ** cardinal number, ph. ముఖ్య సంఖ్య; ఉ. ఒకటి; రెండు, మూడు, మొదలగునవి. ** complex number, ph. సమ్మిశ్ర సంఖ్య; సంకీర్ణ సంఖ్య; జంట సంఖ్య; ** consecutive number, ph. క్రమానుగత సంఖ్య; ** even number, ph. సరి సంఖ్య; ** finite number, ph. పరిమితాంకం; మితాంకం; మితసంఖ్య; ** fractional number, ph. భిన్నాంకం; భిన్నం; ** imaginary number, ph. కల్పన సంఖ్య; ** irrational number, ph. అనిష్ప సంఖ్య; కరణీయ సంఖ్య; ** natural number, ph. సహజ సంఖ్య; ఏకోత్తర సంఖ్య; ** negative number, ph. రుణ సంఖ్య; ** odd number, ph. బేసి సంఖ్య; ** ordinal number, ph. క్రమ సంఖ్య; ఒకటవ, రెండవ, మూడవ, మొదలగునవి; ** perfect number, ph. పరిపూర్ణ సంఖ్య; ** plural number, ph. బహువచనం; ** prime number, ph. ప్రధాన సంఖ్య; అభేద్య సంఖ్య; అభేధ్యాంకం; ప్రధానాంకం; అవిభాజ్యం; అభాజ్య సంఖ్య; ** positive number, ph. ధన సంఖ్య; ** rational number, ph. నిష్ప సంఖ్య; అకరణీయ సంఖ్య; ** real number, ph. నిజ సంఖ్య; వాస్తవ సంఖ్య; ** roll number, ph. వరుసవారీ సంఖ్య; ** serial number, ph. క్రమానుగత సంఖ్య; క్రమ సంఖ్య; ** singular number, ph. ఏక వచనం; ** whole number, ph. పూర్ణాంకం; పూర్ణ సంఖ్య; ** number theory, ph. సంఖ్యా శాస్త్రం; అంకెలలో కాని, సంఖ్యలలో కాని కనిపించే బాణీలని అధ్యయనం చేసి గణితశాస్త్ర సూత్రాలని వెలికి లాగే శాస్త్రం; * numbers, n. pl. సంఖ్యలు; ** amicable numbers, ph. కలుపుగోలు సంఖ్యలు; ** consecutive numbers, ph. క్రమానుగత సంఖ్యలు; * numeral, n. అంకె; అంకం; సంఖ్యావాచకం; అంకెల రాత గుర్తు; అంకెల లేఖా సంకేతం; ** Arabic numeral, ph. అరబ్బు అంకె; అరబ్బాంకం; ** Roman numeral, ph. రోమక అంకె; రోమకాంకం; * numerator, n. లవం; * numerical, adj. సంఖ్యావాచక; సంఖ్యాత్మక; ** numerical analysis, ph. సంఖ్యావాచక విశ్లేషణ; * numerology, n. సంఖ్యల వరుసలలో ఏదో మార్మికత ఉందని నమ్మి సంఖ్యలలో కనిపించే బాణీని బట్టి జోశ్యం చెప్పడం; ఇది ఒక నమ్మకమే కాని శాస్త్రం అనిపించుకోదు; * numerous, adj. చాలా; బహు; మెండు; ఎక్కువ; అసంఖ్యాక; * numismatics, n. రూప్యశాస్త్రం; నాణెముల గురించిన శాస్త్రం; * nurse, n. ఉపమాత; నర్సు; f. దాది; పరిచారిక; నరసమ్మ; m. పరిచారకుడు; నరసయ్య; * nurse, v. t. శుశ్రూష చేయు; పరిచర్య చేయు; * nursery, n. (1) వృక్ష సంవర్ధని; మొక్కలను పెంచి అమ్ము స్థలం; (2) బాలవిహార్; క్రీడాగృహం; పసి పిల్లలకి నర్సు పర్యవేక్షణలో ఆటలు, పాటలు నేర్పే స్థలం; ** nursing mother, ph. బాలెంతరాలు; * nurture, n. పెంపకం; [[File:Nut-hardware.jpg|thumb|right|/220px-Nut-hardware.jpg]] * nut, n. (1) పిక్క; గింజ చుట్టూ పెంకు లాంటి కవచం ఉన్న విత్తు; ఉ. చింత పిక్క; బాదం పిక్క; జీడి పిక్క; (2) మరచుట్టు; మర ఉంగరం; (rel.) bolt; screw; (3) పిచ్చి మనిషి; * nutcracker, n. అడకత్తెర; వక్కలని, పిక్కలని విరగ్గొట్టడానికి వాడే కత్తెర వంటి ఉపకరణం; * nutmeg, n. జాజికాయ; ఈ జాజికాయ తొక్కనే జాపత్రి అంటారు; * nutrient, n. పోషకం; పోషక పదార్థం; పోషకాహారం; ** antinutrient, n. ప్రతిపోషకం; These are plant compounds that reduce the absorption of nutrients from the digestive system. Most of the antinutrients in foods are found in the skin. Since many antinutrients are water-soluble, they simply dissolve when foods are soaked; * nutrition, n. పోషణ; ప్రోది; పరిపోషణ; * nutritional, adj. పోషక; పౌష్టిక; ** nutritional value, ph. పౌష్టిక విలువ; పోషక విలువ; * nutritious, adj. పోషకమైన; పుష్టికరమైన; పౌషిక; * nux vomica, n. ముషిణి; ముసిడి; ముసిని; Loganiaceae జాతి చెట్టు; * nymph, n. ఎలనాగ; యువతి; * nymphomania, n. కామాతురత; * nymphomaniac, n. f. రిరంసువు; కాముకి; విపరీతమైన కామేచ్ఛ గల స్త్రీ; వివిధమైన పురుషులతో రతిని కోరే స్త్రీ;''' |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 2: O== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> * O, inter. ఒహో; అలాగునా; * oak tree, n. సిందూర వృక్షం; * oar, n. తెడ్డు; అల్లీసకర్ర; క్షేపణి; * oasis, n. విరామారామం; ఇసువాద = ఇసుము + వాద = sand + pond; ఎడారిలో నీళ్లు, నీడ దొరికే ప్రదేశం; ** like an oasis, ph. [idiom] కుంపట్లో తామర వలె; * oats, n. ఓట్లు; ఓటు ధాన్యము; ఒక ధాన్యపు దినుసు; తైదులు; [bot.] ''Avena sativa'' of the Poaceae family; * oatmeal, n. (1) అటుకులులా దంచబడ్డ ఓటు బియ్యం; (2) ఓటు బియ్యాన్ని బాగా చిమడబెట్టి అంబలిలా కాచిన భోజన పదార్థం; * oath, n. ఒట్టు; ప్రమాణం; శపథం; ఆన, Ana * obdurate, adj. మూర్ఖమైన; * obedience, n. విధేయత; వినయం; నమ్రత; ప్రణతి; * obediently, adv. సవినయంగా; విధేయతతో; ** obedient person, ph. విధేయుడు; ప్రణతుడు; విధేయురాలు; * obese, adj. లావైన; స్థూలమైన; వలంగా; బడ్డుగా; * obesity, n. స్థూలకాయత్వం; స్థౌల్యం; * obey, v. i. కట్టుబడియుండు; పాటించు; చెప్పినట్లు నడుచుకొను; * obituary, n. వార్తాపత్రికలో ప్రచురించబడ్డ మరణ వార్త; సంస్మరణ; స్మృతి; * object, n. (ఆబ్‌జెక్ట్) (1) భౌతిక పదార్థం; వస్తువు; (2) కర్మ, వ్యాకరణంలో; (ant.) subject; * object, v. t. (అబ్‌జెక్ట్) వారించు; అభ్యంతరపెట్టు; ఆక్షేపించు; * objection, n. అభ్యంతరం; ఆక్షేపణ; ప్రతిబంధకం; ** groundless objection, ph. దురాక్షేపణ; * objectionable, adj. ఆక్షేపణీయ; కూడని; * objective, adj. వస్తుగత; (ant.) subjective; * objective, n. వస్తుగత గమ్యం; లక్ష్యం; ఆశయం; ప్రయోజనం; గమ్యం ఎంతవరకు చేరుకున్నామో కొలిచి చెప్పడానికి వీలయిన చలరాసి; (rel.) goal; * objectively, adv. నిష్పక్షపాతంగా; * objectivity, n. విషయనిష్టత; వస్తునిష్టత; * objectivism, n. నిష్పాక్షికత; "నీ స్వార్ధం కోసం బతుకు; నీ అభిమతం ధైర్యంగా వెల్లడించు కానీ అది ఇతరుల మీద రుద్దకు" అని బోధించే అయాన్ రేండ్ తత్త్వ ధోరణి; త్యాగం మీద స్వార్ధానిదే పైచేయి అని బోధించే తత్త్వం; Human knowledge and values are objective: they exist and are determined by the nature of reality, to be discovered by one's mind, and are not created by the thoughts one has; * oblation, n. నైవేద్యం; నైవేద్యాది ఉపచారం; * obligation, n. (1) అనివార్యకార్యం; తప్పనిసరి అయిన పని; (2) మొహమాటం; నిర్బంధం; విద్యుక్తం; విధాయకం; ** obliging person, ph. ఉపకారబుద్ధిగల వ్యక్తి; * oblique, adj. తిర్యక్; వాలివున్న; వాలుగా ఉన్న; ఒరిగిన; transverse; ** oblique line, ph. తిర్యక్ రేఖ; వాలు గీత; transversal; * obliquely, adv. వాలుగా; ఐమూలగా; * obliterate, v. t. సర్వనాశనం చేయు; తుడిచిపెట్టు; * oblong, adj. కోల; కోలగా ఉన్న; * obnoxious, adj. అసహ్యకరమైన; హేయమైన; * obscene, adj. అసభ్యమైన; అసహ్యకర మైన; అశ్లీలమైన; అవాచ్యమైన; సాధుసమ్మతంకాని; బూతు; * obscure, adj. స్పష్టతలేని; ఎక్కడో మారుమూలని ఉన్న; * obsequies, n. అపరకర్మలు; ఉత్తర క్రియలు; మరణానంతరం చేసే కర్మ; * observable, adj. గమనార్హమైన; అవలోకనార్హమైన; * observation, n. (1) పరిశీలనం; అవలోకనం; వీక్షణ; విలోకనం; ప్రేక్షణం; దృశ్యం; (2) పరిశీలన; * observatory, n. వేధశాల; * observe, v. i. పరిశీలించు; గమనించు; అవలోకించు; వీక్షించు; పాటించు; పారజూచు; * observer, n. పరిశీలకుడు; ప్రేక్షకుడు; ద్రష్ట; పారజూడరి; * obsession, n. రంధి; యావ; పరమ చాదస్తం; స్వీయభావ అవరోధం; దూరంగా ఉన్న, అర్ధం లేని, చొరబడే (intrusive), పదేపదే వచ్చే ఆలోచనలను ఆబ్సెషన్ లేదా స్వీయ భావ అవరోధం అంటారు. అనుచితమైనవి, ప్రేరేపించేవి, అసమంజస మైనవి, పునరావృతం అయ్యేవి, నిషిద్ధమైనవి అయిన ఆలోచనలు; ** obsessive compulsive disorder, ph. స్వీయభావ అవరోధ రుగ్మత; ఉదా: (1) మెట్లు ఎక్కేటప్పుడు లెక్క పెట్టడం, పెట్టకపోతే ఎదో జరుగుతుంది అనుకోవడం, ఫోన్ ఒక కోణంలో పెట్టక పొతే ఎదో దుర్వార్త వస్తుందని నమ్మటం. అలా పెట్టక పొతే ఆందోళన చెందటం. (2) అశుభ్రత, క్రిమి సంకులత, దుమ్ము, ధూళి, అంటువ్యాధుల పై మితిమీరిన భయం, (3) తమకి, తమవారికి, ఇతరులకి హాని జరుగ బోతుందనే అకారణ భయం * obsolete, n. విలుప్తం; వ్యవహారబ్రష్టం; వ్యవహారచ్యుతం; అప్రచలితం; వాడుకలో లేనిది; * obsolescence, n. అప్రచలనం; * obstacle, n. అడ్డంకి; అవరోధం; అవాంతరం; ప్రతిబంధకం; విఘ్నం; విష్కంభం; ** without obstacle, ph. నిర్విఘ్నంగా; * obstetrics, n. సూతిక శాస్త్రం; ప్రసూతి శాస్త్రం; ప్రసవ శాస్త్రం; పురిటి వైద్యం; * obstinacy, n. మొండితనం; పిడివాదం; మూర్ఖపు పట్టు; * obstinate, adj. మొండి; మూర్ఖపు పట్టుగల; హఠం చేసే; refractory; * obstruct, v. t. అడ్డు; ఆటంకపరచు; అటకాయించు; అవరోధించు; నిరోధించు; అభ్యంతరపెట్టు; వారించు; * obstructed, n. ప్రతిహతం; ** one that was obstructed, ph. ప్రతిక్షిప్తం; * obstruction, n. అడ్డంకి; ఆటంకం; రోధం; రుద్ధం; అవరోధం; నిరోధం; ఆక; ప్రతిఘాతం; ప్రతిబాధకం; ప్రతిబాధి; ప్రతిబంధం; ప్రతిబంధకం; ప్రతిరోధకం; ప్రాతిరోధం; * obtain, v. i. పొందు; సాధించు; సంపాదించు; * obtrude, v. i. ముందుకు చొచ్చుకొని వచ్చు; * obtuse, adj. [geom.] గురు; బహిర్లంబ; సూదిగాలేని; ** obtuse angle, ph. గురు కోణం; బహిర్లంబ కోణం; * obverse, adj. బొమ్మవైపు; ప్రతిలోమ; * obverse, n. బొమ్మ; బొరుసు కానిది; సీదా; (ant.) reverse; * obvious, n. స్వయంవిదితం; విదితం; విస్పష్టం; వివరణ లేకపోయినా అర్థం అయేది; * occasion, n. సందర్భం; సమయం; అవకాశం; కారణం; * occasional, adj. అప్పుడప్పుడు; కాదాచిత్క; నైమిత్తిక; * occasionally, adv. అప్పుడప్పుడు; అడపాదడపా; కదాచిత్తుగా; * occident, n. పాశ్చాత్య దేశాలు; పశ్చిమ దేశాలు; * occidental, adj. పాశ్చాత్య; పశ్చిమ దేశాలకి సంబంధించిన; * occipital, adj. కపాలాస్థి; కపాలాస్థిక; తల వెనక భాగాన్ని ఉన్న ఎముకకి సంబంధించిన; ** occipital lobe, ph. కపాలాస్థిక తమ్మె; మెదడులో ఒక భాగం; * occlusion, n. అంతర్ధారణ; ఆటంకం; అడ్డు; * occult, adj. నిక్షిప్త; రహస్య; మానవుడి అవగాహనకి అందని; * occultation, n. గ్రహ గమనం; ఒక్కొక్కసారి చంద్రుడు బుధ, శుక్ర, కుజ, గురు, శని గ్రహాలను కప్పివేయడం కూడా జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు శుక్రునికి, భూమికి మధ్యలో చంద్రుడు వచ్చినపుడు దానిని శుక్రుని గ్రహణం (eclipse) అని అనరు; Lunar occultation of Venus లేదా శుక్ర గమనం అంటారు; అదే విధంగా బుధ గమనం; * occupation, n. (1) వృత్తి; ఉద్యోగం; (2) వ్యాపకం; (3) ఆక్రమణ; * occupant, n. ఆక్రమించినవాడు; ఆక్రమితుడు; * occupy, v. t. ఆక్రమించు; ఆవరించు; * occur, v. i. సంభవించు; తట్టు; స్ఫురించు; తటస్థించు; * occurrence, n. సంఘటన; స్ఫూర్తి; * ocean, n. మహాసముద్రం; మహార్ణవం; అబ్రాసి; కడలి; విషధి; ఉదధి; అంబుధి; జలధి; సాగరం; * oceanography, n. సాగరశాస్త్రం; * ocellus, n. కృష్ణపాదం; the characteristic marking on the hood of a cobra; * ochre, n. గోపీచందనం; ఒక రంగు పదార్థం; * octadecane, n. అష్టాదశేను; ఒక ఉదకర్బనం; C₁₈H₃₈; ** octadecanoic acid, ph. అష్టాదశాయిక్ ఆమ్లం; C₁₈H₃₈O₂; * octagon, n. అష్టభుజి; అష్టకోణి; ** regular octagon, ph. క్రమ అష్టభుజి; * octahedron, n. అష్టముఖి; ఎనిమిది సమత్రిభుజములు ముఖములుగా గల ఒక ఘనరూపము; * octal, adj. అష్టాంశ; ** octal number system, ph. అష్టాంశ పద్ధతి; * octane, n. అష్టేను; ఒక ఉదకర్బనం పేరు; CH₃(CH₂)₆CH₃; ** octane number, ph. అష్టేను సంఖ్య; పెట్రోలు నాణ్యతని కొలిచే సూచికాంకం; * octave, n. (1) సప్తకం; సంగీతంలో f అనే పౌనఃపున్యం నుండి 2f పౌనఃపున్యం వరకు ఉన్న మధ్య దూరం; ఈ దూరంలోనే సప్త స్వరాలు ఇమిడి ఉంటాయి; భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఈ దూరాన్ని సరిగమపదని వరకే లెక్కపెడతారు, పాశ్చాత్య సంగీతంలో సరిగమపదనిస అని లెక్క పెడతారు; (2) అష్టపది; అష్టకం; * octet, n. అష్టకం; అష్టకి; ఎనిమిది అంశాలు కలది; * octanoic acid, n. అష్టనోయిక్‍ ఆమ్లం; కేప్రిలిక్‍ ఆమ్లం; ఎనిమిది కర్బనపు అణువుల దండ ఉన్న గోరోజనామ్లం; * odd, adj. (1) బేసి; బేసరి; ఓజ; విషమ; సరి కాని; (2) వింతైన; ఎబ్బెట్టు; విజ్జోడు; (3) విషమ; చికై్కన; ** odd behavior, ph. వింత ప్రవర్తన; ** odd looking, ph. వింతగా కనిపించే; ** odd number, ph. బేసి సంఖ్య; ** odds and ends, ph. చిల్లర మల్లర వస్తువులు, పనులు; * ode, n. కీర్తన; స్తుతి; పదం; భావగీతం; * odious, adj. హేయమైన; * odor, n. వాసన; గంధము; (Br.) odour; (rel.) malodor; * oeuvre, n. (ఓవ్ర), ఒక కళాకారుని (కవి) సంపూర్ణ రచనా సంపుటి; * of, prep. యొక్క; గురించి; * offend, v. t. నేరం చేయు; కోపం పుట్టించు; నొప్పించు; * offense, n. నేరం; తప్పు; తప్పు పని; ** cognizable offense, ph. వారంటు లేకుండా అరెస్టు చెయ్యడానికి పోలీసులకి హక్కు ఉన్న నేరం; ఇండియాలో ఇటువంటి నేరం జరిగిందని అనిపించగానే పోలీసులు తప్పనిసరిగా FIR (first information report) నమోదు చేసి తీరాలని చట్టం చెబుతోంది; ** punishable offense, ph. శిక్షార్హమైన నేరం; * offer, v. t. అర్పించు; సమర్పించు; భక్తితో ఇచ్చు; కానుకగా ఇచ్చు; * offering, n. ముడుపు; కానుక; నైవేద్యం; బలి; * off-guardedly, adv. ఏమరుపాటుగా; * office, n. కచేరీ; కార్యాలయం; పనిపట్టు; కృత్యాగారం; దప్తరు; ఆఫీసు; ** office bearer, ph. కార్యకర్త; * officer, n. అధికారి; ఉద్యోగి; సచివుడు; ఆఫీసరు; ** executive officer, ph. కర్మాధికారి; కర్మసచివుడు; ** investigative officer, ph. విచారణాధికారి; * official, adj. అధికార; అఫీషియల్; * official, n. అధికారి; * officinalis, n. ఉపయోగం ఉండి దుకాణాలలో కొనుగోలుకి దొరికేది; * offshore, adj. తీరస్థ; ** offshore islands, ph. తీరస్థ దీవులు; * offspring, n. s. బిడ్డ; సంతానం; తోకం; కేపు, kEpu * offspring, n. pl. తనుజులు; సంతానం; సంతతి; బిడ్డలు; * often, adv. తరచుగా; * ogre, n. మనుష్యులను తినే రాక్షసుడు; * oil, n. నూనె; చమురు; తైలం; ఆయిలు; ** animal oil, ph. జాంతవ తైలం; ** Canola oil, ph. సీమావ నూనె; **. cold-pressed, ph. గానుగ నూనె; ** cooking oil, ph. వంట నూనె; ** Corn oil, ph. మొక్కజొన్న నూనె; ** crude oil, ph. ముడి చమురు; ముడి నూనె; క్రూడాయిలు; **. extra-virgin oil, ph. గానుగ నూనె; గానుగ ఆడినప్పుడు మొదటి తడవ తీసిన నూనె; ** fuel oil, ph. మంట చమురు; ఇంధనపు చమురు; ** kerosine oil, ph. కిరసనాయిలు; ** mineral oil, ph. ఖనిజపు చమురు; ఖనిజ తైలం; **. Olive oil, ph. జిత తైలం; ** refined oil, ph. రిఫండాయిలు; crude vegetable oil (such as soybean, sunflower, or rice bran) that has undergone intensive physical and chemical processing to remove impurities, odors, free fatty acids, and colors, resulting in a clear, neutral-tasting product suitable for high-heat cooking and deep frying; ** Eucalyptus oil, ph. నీలగిరి తైలం; ** sesame oil, ph. నువ్వుల నూనె; ** Sunflower oil, ph. సూర్యకాంతపు నూనె; ** til oil, ph. నువ్వుల నూనె; ** vegetable oil, ph. శాకీయ తైలం; ** wintergreen oil, ph. గంధపుర తైలం; ** oil cake, ph. తెలక పిండి; పిణ్యాకం; నూనె చెక్క; * oily, adj. నూనెలా ఉండే; జిడ్డుగా ఉండే; జిడ్డయిన; * ointment, n. అంజనం; లేపనం; విలేపనం; మలాము; పైన పూసే మందు; * o.k., n. సరే; * okra, n. బెండ; ఎద్దునాలుక చెట్టు; గంబో; * ol, suff. ఆల్కహాలు జాతికి చెందిన రసాయనాల పేరు చివర విధాయకంగా వచ్చే ప్రత్యయం; ఉదా. alcohol; menthol; phenol; * old, adj. పాత; పురాతన; చిరంతన; ముసలి; ముదుసలి; ** old age, ph. ముసలితనం; వృద్ధాప్యం; వార్థక్యం; ముదిమి; ** old people, ph. ముసలివారు; వృద్ధులు; వయోవృద్ధులు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: old, elderly * ---Use ''old'' to talk about the age of things or people: This is an old car; How old are your children? Use ''elderly'' to be more polite when talking about people who are very old.''' |} * * oldtimer, n. అనుభవశాలి; చాలా కాలంబట్టి ఒక చోట ఉన్న వ్యక్తి; వయస్సు మళ్ళిన వ్యక్తి; * oleander, n. గన్నేరు; కరవేరం; [bot.] ''Nerium oleander'' of the Apocynaceae family; * olfactory, adj. ఘ్రాణ; వాసనకి సంబంధించిన; ** olfactory nerves, ph. ఘ్రాణ నాడులు; ** olfactory nodes, ph. [bio.] గంధప్రవరాలు, * oligarchy, n. స్వల్పజన పరిపాలనం; స్వల్పజనాధిపత్యం; * oligosaccharide, n. స్వల్పచక్కెర; తక్కువ ఏకచక్కెరలు ఉన్న కర్బనోదక కట్టడం; a carbohydrate whose molecules are composed of a relatively small number of monosaccharide units. * olive, n. జిత చెట్టు; జిత వృక్షం; మానుగాయ; కుదురు జువ్వి; ఆలివ్; మధ్యధరా వాతావరణాలలో కాసే ఒక చిన్న కాయ; ** olive branch, ph. [idiom[ మైత్రీ సందేశం; ** olive oil, ph. జిత తైలం; మానుగాయ నూనె; ** olive green, ph. మానుగాయ రంగు; * -ology, suff. శాస్త్ర విభాగాన్ని సూచించే అంత్య ప్రత్యయము; ఉ: శాస్త్రం; ఎరిమి; ఎర్మి; ** biology, n. జీవశాస్త్రం; మనీకెరిమి; ** botany, n. వృక్షశాస్త్రం; మానెరిమి; * oma, suff. [med] వైద్య రంగంలో వచ్చే ఈ ఉత్తర ప్రత్యయానికి అర్థం "కంతి"; అనగా, శరీరంలోని జీవకణాలు మితిమీరి పెరిగి కాయలా తయారవడం; ఈ కంతి కేంసరు కావచ్చు, కాకపోవచ్చు; ** carcinoma, ph. అంగాలని చుట్టి ఉండే పొరలలో కాని, చర్మపు పొరలలో కాని వచ్చే కేంసరు; ** cytoma, ph. కణాలకి సంబంధించిన కంతి; ** melanoma, ph. మెలనిన్‌ అనే రంగు పదార్థం ఉన్న చోట (సాధారణంగా చర్మం) పెరిగే కంతి; ** sarcoma, ph. శరీరపు కట్టడానికి ఉపయోగపడే భాగాలకి (అనగా, ఉ. ఎముకలు, కండరాలు, వగైరాలకి) వచ్చే కేంసరు; * ombrophobia, n. వానపిరికి; వర్షం అంటే భయం; * ombudsman, n. లోకపాల్; * omelet, n. గుడ్డట్టు; గుడ్డు పొరటు; (rel.) scrambled eggs; * omen, n. శకునం; ** bad omen, ph. అపశకునం; దుర్నిమిత్తం; దుశ్శకునం; ** fatal omen, ph. మారకం; * ominous, adj. దుశ్శకునమైన; అశుభసూచకమైన; * omit, v. t. మినహాయించు; పరిహరించు; వదలివేయు; విడచిపెట్టు; * omission, n. పరిహార్యం; మినహాయింపు; పరిహరింపు; చేయమి; * omni, adj. సర్వ; అన్ని; సమస్థ; * omnidirectional, n. సర్వదిశాత్మకం; * omniscience, n. సర్వజ్ఞత; * omniscient, n. సర్వజ్ఞుడు; అన్నీ తెలిసినవాడు; * omnipotent, adj. సర్వశక్తిసంపన్నత; సర్వసమర్ధత; సర్వశక్తిత్వం; * omnipotent, n. సర్వశక్తిసంపన్నుడు; సర్వసమర్ధుడు; * omnipresence, n. సర్వవ్యాప్తి; సర్వవ్యాపకత్వం; * omnipresent, n. సర్వోపగతుడు; సర్వవ్యాపకుడు; * omnivorous, adj. సర్వభక్షక; * omnivore, n. సర్వభక్షిణి; సర్వాహారి; సర్వభక్షకి; * on, prep. మీద; పైన; గురించి; ** on behalf, ph. తరఫున; పక్షమున; ** on demand, ph. అడగ్గానే; అడిగిన వెంటనే; * once, adv. (1) ఒకప్పుడు; ఒకానొకప్పుడు; (2) ఒకసారి; ఒకమారు; ఒకతడవ; ఒక పర్యాయం; ఒక తూరి; ** once upon a time, ph. అనగా అనగా; తొలి; తొల్లి; * one, adj. ఏక; ఒంటి; * one, n. ఒకటి; ** increment by one, ph. ఏకోత్తరించు; ఏకోత్తరవృద్ధి; ఒకటొకటిగా పెంచు; ** one-by-one, ph. ఒకదాని తరువాత మరొకటి చొప్పున; ఐకాఇకంగా; ** one-to-one correspondence, ph. ఏకైక సంబంధం; ** one and only, ph. ఏకైక; * one's, adj. స్వ; స్వకీయ; తన; తనదైన; * one's own duty, ph. స్వధర్మం; * one-dimensional, adj. ఏకమాత్రక; ఏకప్రమాణ; ఏక దిశమాన; ఒకే కొలత గల; * onion, n. (1) ఉల్లి; ఉల్లిపాయ; ఉల్లిగడ్డ; అల్లియం; (2) నీరుల్లి; పెద్ద ఉల్లి; ఎర్రగడ్డ; సుకంద; ** green onion, ph. ఉల్లికాడలు; ** yellow onion, ph. లతార్కం; దుద్రుమం; ** onion bulb, ph. ఉల్లిపాయ; ఉల్లిగడ్డ; అల్లియం; ఎర్రగడ్డ; * onionskin, n. ఉల్లిపొర; ఉలిపిరి; ** onion skin paper, ph. ఉల్లిపొర కాగితం; * onlooker, n. చూపరి; దారిన పోయే దానయ్య; కలుగజేసుకోకుండా పక్కనుండి చూసే వ్యక్తి; ప్రేక్షకులు; * only, adj. ఏక; ఒకే ఒక; * only, adv. మాత్రం; * onomastics, n. సంజ్ఞానామ పరిశీలన; పేర్ల పూర్వాపరాలని పరిశీలించే శాస్త్రం; * onomatopoeia, n. ధ్వన్యనుకరణం; భావమును వ్యక్తపరచు శబ్దం; ఒక రకమైన శబ్దాలంకారం; అన్నం కుతకుత ఉడుకుతున్నది అన్నప్పుడు ‘కుతకుత’ అన్నం ఉడికే శబ్దాన్ని అనుకరించడమే ఈ అలంకారం లక్షణం; అటజనికాంచె భూమిసురు డంబరచుంబి శిర స్సరజ్ఝరీ పటల ముహుర్ముహు ర్లుఠ దభంగ తరంగ మృదంగ నిస్వన లో "అభంగ తరంగ మృదంగ నిస్స్వన" మరొక ఉదాహరణ; * onset, n. మొదలు; ఆరంభం; * onslaught, n. ఆక్రమణ; పైబడడం; ఆఘాతం; * ontology, n. లక్షణ శాస్త్రం; సత్త్వమీమాంశ; దృశ్యమాన ప్రపంచంలో వస్తువుల మూల స్వభావాన్ని తెలుసుకొనడానికి ప్రయత్నించే ఆధిభౌతిక విజ్ఞాన శాస్త్రం; a set of concepts and categories in a subject area or domain that shows their properties and the relations between them; Ontology లో సత్తా (అంటే ఉనికి) గల పదార్థాల తత్త్వము ముఖ్యం; * ontological, adj. లక్షణ శాస్త్ర సంబంధమైన; * onus, n. బాధ్యత; పూచీ; భారం; * onyx, n. గోమేధికం; క్వార్‍ట్జ్ (quartz) జాతికి చెందిన రాయి; SiO₂; * oodles, n. pl. కొల్లలు; * oogamy, n. అండ సంయోగం; * oogenesis, n. అండజననం; అండోత్పత్తి; * oogonium, n. స్త్రీ బీజాశయం; * oology, n. అండాధ్యయనం; గుడ్లని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం: * ooze, v. i. ఒలుకు; కారు; చెమర్చు; ఊరు; శ్రవించు; * opal, n. క్షీరోపలం; ఒక విలువైన రాయి; * opaque, n. కాంతి కిరణాలని చొరనీయని లక్షణం గల; * open, adj. తెరచిన; తీసిన; విడిన; వికసించిన; విప్పిన; వివృత; విరళ; ఉపరితల; ** near-open, ph. ఉప వివృత; జారుగా తెరచిన; ** wide open, ph. బార్లా తెరచిన; బారుగా తెరచిన; బార్లా తీసిన; ** open set, ph. వివృత సమితి; ** open society, ph. వివృత సమాజం; ** open circuit, ph. వివృత వలయం; వివృత పరివాహం; ** open door, ph. విరళారళం; విరళ అరళం; ** open drainage system, ph. ఉపరితల నీటిపారుదల వ్యవస్థ; ** open forcibly, ph. పెగుల్చు; పెగలదీయు; ** open gently, ph. విడదీయు; జాగ్రతగా తెరచు; * open, v. i. వికసించు; * open, v. t. తెరుచు; విప్పు; విడదీయు; పెగుల్చు; పెగలదీయు; * opening, n. (1) వివారం; వివరం; కన్నం; బెజ్జం; (2) ఖాళీ; ఖాళీ స్థలం; సందు; బీటిక; (3) ఎత్తుబడి; మొదలు; * openly, adv. బాహాటంగా; బహిరంగంగా; వెల్లడిగా; దాపరికం లేకుండా; నిష్కపటంగా; * opera, n. గేయ రూపకం; గేయ నాటకం; Originally understood as an entirely sung piece, in contrast to a play with songs, opera has come to include numerous genres, including some that include spoken dialogue; * operate, v. t. (1) తోలు; నడుపు; చోదించు; (2) శ చికిత్స చేయు; * operating system, n. నిరవాకి; ఉపద్రష్ఠ; కలనాత్మ; ఆత్మ లేని శరీరం ఎలాంటిదో అలాగే కలనాత్మ లేని కలనయంత్రం ప్రాణం లేని బొందె వంటిది; ఒక కలనయంత్రంలో పనిచేసే క్రమణికల (ప్రోగ్రాముల) మీద అజమాయిషీ, లేదా నిరవాకం, చేసే మరొక పెద్ద క్రమణిక; the software that supports a computer's basic functions, such as scheduling tasks, executing applications, and controlling peripherals; * operation, n. (1) [math.] సంక్రియ; పరిక్రియ; పరికర్మ; సముచ్చయం; (2) శస్త్ర చికిత్స; కోత; (3) చర్య; కార్యము; ** algebraic operation, ph. బీజీయ పరిక్రియ; బీజీయ సముచ్చయం; ** mathematical operation, ph. గణిత పరిక్రియ; ** surgical operation, ph. శస్త్ర పరిక్రియ; శస్త్ర సముచ్చయం; * operator, n. [math.] పరికర్త; కర్మచారి; నిర్వాహకుడు; ** difference operator, ph. భేద పరికర్త; ** differential operator, ph. అవకలన పరికర్త; * operative, n. కర్మచారి; * ophidiophobia, n. అహిభయం; పాము జడుపు; పాము అంటే భయం; * opinion, n. అభిప్రాయం; మతం; ప్రవాదం; అనుకోలు; ** difference of opinion, ph. అభిప్రాయ భేదం; ** good opinion, ph. సదభిప్రాయం; ** in my opinion, ph. నా అభిప్రాయం ప్రకారం; ** of the same opinion, ph. సమత; ** popular opinion, ph. లోక ప్రవాదం; * opinionated, adj. దిట్టమైన అభిప్రాయాలు గల; * opium, n. నల్లమందు; అభిని; అహిఫేనం; ** opium poppy seeds, ph. గసగసాలు; అభిని; * opponent, n. ప్రత్యర్థి; ప్రతిద్వంది; ప్రతిస్పర్ధి; ప్రతిపక్ష; ప్రతికక్షి; ఎదిరి; వ్యతిరేకి; ప్రతికూలుడు; విరోధి; ప్రతిరోధి; ప్రతిరోధి, pratirOdhi * opportune, adj. సానుకూల; సమయానుకూల; ** opportune idea, ph. తరుణోపాయం; ** opportune moment, ph. సానుకూల పరిస్థితి; * opportunist, n. అవకాశవాది; * opportunity, n. అవకాశం; తరుణం; వీలు; సమయం; ఎసలిక; ** good opportunity, ph. సదవకాశం; మంచి తరుణం; * oppose, v. t. ప్రతిఘటించు; ఎదిరించు; * opposite, adj. విరుద్ధ; విపరీత; అభిముఖ; వ్యతరిక్త; వ్యతిరేక; ప్రాభిముఖ; ఎదురెదురుగా; ఎదుటి; * opposites, n. పరస్పర విరుద్ధములు; * opposition, n. (1) ప్రతిపక్షం; విపక్షం; (2) వ్యతిరిక్తం; (3) (astro.) సూర్యుడిని, మరొక బాహ్య గ్రహాన్ని కలిపే ఊహాత్మక రేఖ మీదకి భూమి వచ్చినప్పుడు ఉన్న స్థితి; Opposition is when a planet is opposite the Earth from the Sun. This is when we can observe it best, as it is normally nearest Earth at this point. Opposition is typically used to describe a superior planet’s position; (ant.) conjunction; conjunction occurs when any two astronomical objects (such as asteroids, moons, planets, and stars) appear to be close together in the sky, as observed from Earth; ** opposition party, ph. ప్రతిపక్షం; విపక్షం; * oppression, n. జులుం; * optic, adj. దృష్టి; దృక్; చక్షు; నేత్ర; ** optic nerve, ph. నేత్ర నాడి; * optical, adj. చక్షుష; ** optical axis, ph. చక్షుష అక్షం; చక్షుషాక్షం; ** optical fiber, ph. చక్షుష తంతువు; దృక్ తంతువు; ** optical illusion, ph. చక్షుష భ్రమ; ** optical instruments, ph. చక్షుష పరికరాలు; ** optical microscope, ph. చక్షుష సూక్ష్మదర్శిని; * optician, n. కళ్లద్దాలని తయారు చేసే వ్యక్తి; * optics, n. (1) కాంతిశాస్త్రం; నేత్రజ్ఞానశాస్త్రం; దృశాశాస్త్రం; తేజశ్శాస్త్రము; (2) ప్రచారం కొరకు ఛాయాచిత్రాలలో కనబడే తీరు; * optimism, n. ఆశావాదం; * optimistic, adj. ఆశాజనక;; * optimization, n. ఉన్న ప్రత్యామ్నాయాలలో సర్వోత్తమమైన ప్రత్యామ్నాయాన్ని ఎంచుకునే పద్ధతి; * optimum, n. సర్వోత్తమం; * option, n. వైకల్పికం; వికల్పం; వైభాషికం; ఐచ్ఛికం; ఐచ్చికాంశం; అభిమతం; * optional, n. వైకల్పికం; వికల్పం; వైభాషికం; ఐచ్ఛికం; ఐచ్చికాంశం; * ophthalmologist, n. కంటివైద్యుడు; కంటి జబ్బులని నయం చేసే వైద్యుడు; * ophthalmology, n. నేత్రవైద్యం; కంటివైద్యం; * option, n. వికల్పం; విభాష: అభిరుచి; కోరి ఎన్నుకున్నది; * optional, adj. ఐచ్ఛిక; * optometrist, n. దృష్టిదోషాన్ని కొలచి కళ్లజోడుని అమర్చే వ్యక్తి; * opulence, n. ఐశ్వర్యం; అయిస్వర్యం; * opulent, adj. విలువైన వస్తువులతో అలంకరించబడ్డ; * or, conj., కాని; లేక; కానిపక్షంలో; లేకపోతే; లేనియెడల; * oracle, n. సర్వజ్ఞుడు; ద్రష్ట; ప్రవక్త; గ్రీకు గాథలలో వచ్చే అన్నీ తెలిసిన వ్యక్తి; * oral, adj. (1) నోటిద్వారా; వాక్; వాగ్రూపంగా; వాచా; వాచ్య; వాచారంభ; మౌఖిక; మూజువాణీ; (2) నోటికి సంబంధించిన; నోటితో; ఆశ్య; ** oral cavity, అంగిలిగుంట; ఆశ్య కుహరం; ** oral commitment, ph. వాగ్దానం; ** oral examination, ph. వాచ పరీక్ష; ** oral exegesis, ph. కథాకాలక్షేపం; ** oral medicine, ph. నోటిద్వారా వేసికొనే మందు; మూజువాణీ మందు; ** oral testimony, ph. వాగ్మూలం; ** oral thrush, ph. తెల్ల పూత; ** oral tradition, ph. మౌఖిక సంప్రదాయం; * orally, adv. వాచ్యంగా; నోటి; * orange, n. (1) నారింజ; నాగరంగం; కిచ్చిలి; (2) నారింజ రంగు; ** Batavian orange, ph. బత్తాయి; మోసంబి; ** citron (orange), ph. మాదీఫలం; [bot.] ''Citrus medica;'' ** navel orange, ph. బొడ్డు నారింజ; నాభి నారింజ; ** sweet orange, ph. బత్తాయి; చీనీకాయ; మోసంబి; తియ్య నారింజ; [bot.] ''Citrus sinensis;'' ** Pomelo (orange), ph. [bot.] ''Citrus maxima;'' ** Mandarin orange, ph. కమలాఫలం; [bot.] ''Citrus reticulata;'' ** International orange, ph. ముదురు నారింజ రంగు; * orator, n. వక్త; వాంగ్మి; ప్రవక్త; * oratory, n. వక్తృత్వం; * orb, n. (1) బింబం; (2) గోళం; * orbicular, adj. మండలాకార; * orbit, n. కక్ష్య; చారగతి; వివర్తకం; భచక్రం; ** inner orbit, ph. అల్ప వృత్తం; అల్ప కక్ష్య; ** outer orbit, ph. అధిక వృత్తం; అధిక కక్ష్య; * orbital, adj. కక్షీయ; కక్ష్యకి సంబంధించిన; గ్రహగతికి సంబంధించిన; ** orbital mechanics, ph. కక్షీయ యంత్రశాస్త్రం; (note) mechanics is that area of science concerned with the behavior of physical bodies when subjected to forces or displacements; * orbital, n. విగతి; విస్తృతమైన గతి; ఒక ఎలక్ట్రాను ఎక్కడ ఉందో సూచించడానికి వాడే తరంగ ప్రమేయపు లక్షణం; గుళిక వాదంలో వచ్చే ఒక సంక్లిష్ట భావన; * orchard, n. పండ్లతోట; తోట; తోపు; ** palm orchard, ph. తాటి తోపు; * orchestra, n. వాద్యబృందం; భజంత్రీలు; పక్కవాద్యాలు; * ordeal, n. అగ్ని పరీక్ష; * order, n. (1) ఆనతి; ఆన; ఆజ్ఞ; ఆజ్ఞాపన; అనుశాశనం; ఉత్తర్వు; తాకీదు; (2) ఆజ్ఞా పత్రిక; ఫర్మానా; (3) క్రమం; వరుస; (4) క్రమం; శాస్త్రవేత్తలు జీవకోటిని ఏడు వర్గాలుగా విడగొట్టినప్పుడు నాలుగవ వర్గానికి పెట్టిన పేరు; [see also] genus, family, order, class, phylum and kingdom; ** alphabetical order, ph. అక్షర క్రమం; ** infra order, ph. అధోక్రమం; జీవశాస్త్రంలో క్రమం, ఉపక్రమం, అధోక్రమం అనేది అవరోహణ క్రమం; ** money order, ph. మనియార్డరు; పైకపు బరాతం; ** out of order, ph. క్రమం తప్పడం; తారుమారు అవడం; ** primate order, ph. వానరాలు; వానర క్రమం; ** written order, ph. బరాతం; పరవానా; ** ordered pair, ph. [math.] క్రమ యుగ్మం; (x, y) అనేది క్రమ యుగ్మం; ** suborder, ph. ఉపక్రమం; జీవశాస్త్రంలో క్రమం, ఉపక్రమం, అధోక్రమం అనేది అవరోహణ క్రమం; * orderly, n. ఆసుపత్రిలో పనివాడు; * ordinal, adj. వరసవారీ; వరసలోని; వరసలోనుండి ఎంచిన; క్రమ; ** ordinal number, ph. వరసవారీ సంఖ్య; క్రమ సంఖ్య; * ordinance, n. ఆజ్ఞ; అధికార శాసనం; * ordinarily, adv. సామాన్యంగా; సాధారణంగా; * ordinary, adj. సామాన్య; సాధారణ; సాదా; లౌకిక; మామూలు; తందురుసు; ** ordinary person, ph. సామాన్యుడు; సామాన్యురాలు; తందురుసు రెంచ; తందురుసువాడు; * ordnance, n. యుద్ధసామగ్రి; తోపులు; * ore, n. ఖనిజం; * oregano, n. మృదుమరువం; పాశ్చాత్య దేశాల వంటకాలలో వాడే ఒక సుగంధ పత్రి; [bot.] ''Origanum vulgare;'' While this is a Mediterranean herb, its similar-tasting, fleshy-leaved cousin often found in Indian households is known as Vamu Aku (వాము ఆకు) or Karpooravalli (కర్పూరవల్లి); frequently called Cubans Oregano in English. ** Greek oregano, ph. [bot.] ''Origanum vulgare hirtum''; ** Italian oregano, ph. [bot.] ''Origanum majoricum''; * organ, n. (1) అంగం; అవయవం; (2) ఒక రకం పియానో; * organism, n. జీవి; * organic, adj. ఆంగిక; సేంద్రియ; చేతన; అవయవజనిత; * organic, n. ఆంగికం; సేంద్రియం; చేతనం; అవయవజనితం; * organization, n. (1) సంస్థ; వ్యవస్థ; (2) సంవిధానం; * organized, adj. వ్యవస్థిత; సంఘటిత; ** organized labor, ph. సంఘటిత శ్రామిక వర్గం; * organizers, n. pl. కార్యకర్తలు; నిర్వాహకులు; వ్యవహర్తలు; సంధాతలు; * orgasm, n. రతిక్రీడలో పరాకాష్ఠని అందుకున్న సన్నివేశం; * orgon, n. నిమ్మ గడ్డి; * oriel, n. వీధి అరుగు; వీధి వసారా; చీడీ; * oriental, adj. పూర్వ; ప్రాక్; ప్రాచ్యదేశ; * orientation, n. దృగ్విన్యాసం; దిక్సాధన; * orifice, n. బెజ్జం; * origin, n. మూలం; ప్రభవం; ప్రభూతి; సంభవం; పుట్టుక; హేతువు; మూల బిందువు; ఉద్గమం; * original, adj. అసలు; మొదటి; మూల; ** original copy, ph. అసలు ప్రతి; * original, n. (1) అసలు; మొదటిది; మాతృక; మూలం; (2) అసలు ప్రతి; ** Telugu original, ph. తెలుగు మాతృక; తెలుగు మూలం; * originality, n. అపూర్వత; నూతనత్వం; ఉపజ్ఞ; * originator, n. m. కారణభూతుడు; * oriole, n. కల్ల పిట్ట; * Orion, n. మృగవ్యాధుడు; వృత్రాసురుడు; మృగశిర; మృగశీర్షం; అగ్రహాయిణి; ఇది క్రమంగా అగ్రాయిని, తరువాత ఒరాయన్ అయేయని అంటారు; నిజానికి మృగశిర అనే కూటమి మృగవ్యాధ రాశిలో ఒక భాగమే; ** Orion's Belt, ph. త్రిపురములు; ఇన్వకములు; గొల్లకావడి చుక్కలు; * ornate, adj. అలంకృతమైన; సాలంకృత; * ornament, n. నగ; భూషణం; ఆభరణం; తొడవు; రవణం; అలంకారం; * ornamentation, n. అలంకారం; సంగీతంలో అలంకారం అంటే సాదా, సీదాగా పాడకుండా స్వరాలకి చిన్న ఊపో, గమకమో, కంపిత గమకమో, వగైరాలు చేర్చి పాడడం; భాషలో అలంకారం అంటే ఉపమ, రూపక, మొదలైన అలంకారాలు వాడడం; * ornithology, n. పక్షిశాస్త్రం; * orphans, n. అనాథలు; తల్లిదండ్రులు లేని పిల్లలు; * orphanage, n. అనాథ శరణాలయం; * ortho, pref. తిన్ననైన; ఉదగ్ర; * orthodontist, n. ఎత్తుపల్లాలు ఉన్న పంటి వరసని తిన్నగా చేసే వైద్యుడు; * orthodox, adj. పూర్వాచార; సదాచార; శ్రోత్రియ; ఆస్తిక; * orthodoxy, n. పూర్వాచార పద్ధతి; శ్రోత్రియ సంప్రదాయం; ఆస్తికత్వం; ఛాందసం; వేదాలని ప్రమాణంగా నమ్మడం; * orthogonal, adj. లంబీయ; లంబకోణీయ; ఉదగ్రకోణీయ; * orthonormal, adj. లంబనిట్రీయ; * orthography, n. వర్ణక్రమం; వర్ణక్రమదోషం లేకుండా రాయడం; * orthotropous, adj. [bot.] ఉదగ్రముఖ; having the nucleus of a plant ovule straight; * oscillating, adj. డోలాయమాన; స్పందన; నివర్తన; ** oscillating universe theory, ph. విశ్వస్పందన వాదం; * oscillation, n. స్పందనం; డోలనం; నివర్తనం; ఊగడం; ఆందోళనం; * oscillator, n. [phys.] ఆందోళిక; ** harmonic oscillator, ph. [phys.] హరాత్మక ఆందోళిక; స్వరాత్మక ఆందోళిక; In classical mechanics, a harmonic oscillator is a system that, when displaced from its equilibrium position, experiences a restoring force F proportional to the displacement x; * oscillatory, adj. స్పందించే; డోలాయమానమైన; ఊగే; ** oscillatory universe, ph. స్పందించే విశ్వం; ** theory of the oscillatory universe, ph. విశ్వ స్పందన వాదం; see also big bang theory; * oscilloscope, n. డోలన దర్శిని; * osculation, n. వేష్టనం; చుంబనం; * osmosis, n. అభిసరణం; ఉత్సరణం; ద్రవాభిసరణ; ** osmotic pressure, ph. అభిసరణ ప్రేషం; ** reverse osmosis, ph. వ్యతిరేక ద్రవాభిసరణం; * ostentation, n. ఆడంబరం; డంబరం; ** verbal ostentation, ph. వాగాడంబరం; * osteomalacia, n. అస్తిమాల్యం; ఎముకల బలహీనతకు చెందిన వ్యాధి; * ostrich, n. నిప్పుకోడి; ఉష్ట్రపక్షి; ఆఫ్రికాలో ఉండే ఎగరలేని పెద్ద పక్షి; [bio.] ''Struthio camelus''; * other, adj. మరొక; వేరే; లాతి; అన్య; పరాయి; (rel.) another; ** other countries, ph. అన్య దేశాలు; పరాయి దేశాలు; ** other people, ph. లాతి వాళ్లు; ** other side, ph. అవతల; అవతల పక్క; * otiose, adj. పనికిమాలిన; * otter, n. ఆటర్; నీళ్ళల్లో ఉండే కుక్కని పోలిన ఒక క్షీరదం; * otherwise, adv. అలాకాని పక్షంలో; అట్లుకాకున్న; కానిచో; అన్యథా; అథవా; పక్షాంతరమున; * ounce, n. అవున్సు; (1) ద్రవ పదార్థాలని కొలవడానికి వాడే ఒక మానం; (2) బరువుని కొలిచేటప్పుడు పౌనులో పదహారో వంతు; * our, poss. pron. (1) inclusive, మన; (2) exclusive; మా; మాయొక్క; * out, adv. బైట; బైటకి; * outbreak, n. అకస్మాత్తుగా చెలరేగడం; విప్లవ సంఘటన; విఘటన; the sudden or violent start of something unwelcome, such as war, disease, etc. * outbreak, v. i. వ్యాపించు; వ్యాప్తిచెందు; చెలరేగు; * outcast, n. అప్రాశ్యుడు; వెలి వేయబడ్డవాడు; * outcome, n. ఫలితార్థం; ఫలం; పరిణామం; * outcropping, n. గుట్ట; శిలాసంస్తరం; మట్టిలోంచి బయటికి పొడుచుకు వచ్చిన శిలాసంస్తరం; * outcry, n. పెద్ద గోల; గొడవ; ఉద్ఘోషం; * outdoor, adj. బయటి; లోపలి కాని; * outer, adj. బహిర్గత; బాహ్య; * outfit, n. (1) దుస్తులు; (2) సరంజామా; సాధన సంపత్తి; * outlaw, v. t. నిషేధించు; * outlay, n. పెట్టుబడి; మొత్తపు ఖర్చు; వ్యయం; * outlet, n. నిర్గమ ద్వారం; నిర్గమం; నిష్క్రమణిక; బహిర్ద్వారం; బయటకు వెళ్ళే మార్గం; * outline, n. రూపురేఖ; * output, adj. వెలపట; బహిర్గత; అంతర్యాన; అంతర్యాగ; నిర్గమిత; ** output data, ph. బహిర్గత దత్తాంశం; బహిర్యానాంశం; బహిర్యాగాంశం; ** output device, ph. నిర్గమిటా సాధనం; ** output pressure, ph. బహిర్గత పీడనం; * output, n. వెలపలం; వెలపటంశం; నిర్గమాంశం; నిర్గతం; బహిర్గతం; బహిర్హితం; బహిర్యానం; బహిర్యాగం; బరవానా; పోత; ఫలితం; పరిణామం; ఉత్పన్నం; ఉత్పాదన; ఫలోత్పత్తి; నిర్గళితం; ఆయాతం; ప్రదానం; బైపెట్టు; * outrage, n. దౌర్జన్యం; దురంతం; దురాగతం; * outside, n. బయట; * outsiders, n. pl. బయటివారు; తస్మదీయులు; * outskirts, n. పొలిమేరలు; శివార్లు; * outstanding, adj. (1) విశిష్టమైన; (2) బాకీ ఉన్న; మిగిలిన; ** outstanding exhibition, ph. విశిష్టమైన ప్రదర్శన; ** outstanding debt, ph. మిగిలిన అప్పు; * outstretched, adj. బారజాపిన; చాపిన; * outward, adj. బహిర్; బాహరమైన; * ova, n. గుడ్లు; అండములు; * ovary, n. స్త్రీబీజకోశం; అండకోశం; గర్భాగారం; * oven, n. (అవెన్) ఆవం; ఆశ్మంతం; హసంతి; కమటం; పొక్కలి; పొయ్యి; ** goldsmith's oven, ph. కమటం; ** oven bird, ph. పొయ్యిపిట్ట; ఆవపిట్ట; ** oven to fire bricks, ph. ఇటుకలావం; * over, prep.కంటె; మీద; పైన; * over-bar, n. [math.] శిరోవారం; గణితంలో బీజాక్షరాల తల మీద గీసే అడ్డు గీత; * overbearing, adj. దాష్టీకమైన; * overcast, adj. మబ్బు కమ్మిన; మందారముగానున్న; * overcoat, n. అంగరఖా; * overcome, v. i. అధిగమించు; నిస్తరించు; గెలుచు; జయించు; * overdose, n. మితిమీరిన మోతాదు; * overdue, n. నిల్వ బాకీ; బకాయ; * overflow, v. i. పొంగు; ఉప్పొంగు; * overhang, v.i. వేలాడు; * overhead, n. అమాంబాపతులు; పై ఖర్చులు; * overlook, v. t. (1) చూడకపోవు; గమనించకపోవు; (2) ఒకరు చేసిన తప్పుని పట్టించుకోకుండా వదలిపెట్టు; (3) పైనుండి కిందకి చూచు; * overripe, adj. ఆరముగ్గిన; * oversee, v. i. అజమాయిషీ చేయు; * overseer, n. తలవరి; ఓర్సీలు; * oversight, n. (1) ఏమరుపాటు; ఏమరుపాటుతో చేసిన పొరపాటు; (2) ఏమరుపాటుతో పొరపాట్లు జరగకుండా అజమాయిషీ చేయు; (note) a word with opposing meanings; * overtake, v. t. అధిగమించు; అతిక్రమించు; పట్టుకొను; * overtly, adv. బాహాటంగా; బహిరంగంగా; * overtone, n. అతిస్వరం; ప్రాధమిక ధ్వని తరంగం కంటె ఎక్కువ తరచుదనం (పౌనఃపున్యం) తో కంపించే తరంగం; * overture, n. (1) పూర్వరంగం; (2) ఆరంభవాద్యం; సంగీత సభలలో ఉపోద్ఘాతంగా వాడే సంగీతం; (3) స్నేహభావాన్ని ప్రదర్శించడం; * overturn, v. t. (1) తలకిందులు చేయు; బోల్తా కొట్టించు; (2) దిగువ కోర్టులో చేసిన తీర్మానాన్ని ఎగువ కోర్టువారు కొట్టివేయు; * overview, n. పర్యావలోకనం; విహంగావలోకనం; * overwhelming, adj. అతిశయించిన; ** overwhelming response, ph. అతిశయించిన స్పందన; * oviduct, n. అండవాహిక; * oviform, adj. అండాకార; * Ovoviviparous, adj. అండజ సజీవ సంతానోత్పత్తి; తల్లి కడుపులో ముందు అండం ఏర్పడి, ఆపైన అక్కడే బాగా అభివృద్ధి చెంది లార్వా, లేదా ఆపై దశల్లో తల్లి కడుపులోంచి బయటకు రావటం ఇందులో కనపడుతుంది. * ovoparous, adj. అండజమైన; గుడ్డులోంచి పుట్టిన; ovum అనేది అండం. గుడ్లుగా తల్లి కడుపులోంచి బయటకు తెచ్చి వదిలేస్తే, వాటిని మరలా పొదిగితేనే పిల్లలు అవుతాయి. అంటే సగం అభివృద్ధి మాత్రమె తల్లి కడుపులో జరుగుతుంది. * ovulation, n. అండోత్సర్గం; * ovum, n. స్త్రీబీజం; అండం; శోణితం; * owing to, prep. వల్ల; నుంచి; * owl, n. గుడ్లగూబ; పులుగుపిట్ట; ఘూకం; ఉలూకం; దివాంధం; వాయసారాతి; వాయసారి; ధ్వాంక్షారాతి; పేచకం; * owlet, n. గుడ్లగూబ పిల్ల; * own, adj. స్వంత; ఖాసా; కాసా; * owner, n. స్వామి; కామందు; యజమాని; స్వంతదారు; సొంతదారు; పట్టాదారు; ** owner of a house, ph. ఇంటిదారు; ఇంటి యజమాని; * ownership, n. స్వంతం; హక్కు; స్వామ్యం; స్వామిత్వం; * ox, n. s. ఎద్దు; గిత్త; వృషభం; * oxen, n. pl. ఎడ్లు; గిత్తలు; * ox gall, n. గోరోచనం; * oxidation, n. భస్మీకరణం; ఉపచయం; ** exothermic oxidation, ph. ఉష్ణమోచక భస్మీకరణ; * oxidant, n. భస్మీకరి; భస్మం చేసేది; ** antioxidant, n. ప్రతిభస్మీకరి; * oxidation, n. (1) రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఆమ్లజనిని ఎక్కువ చెయ్యడం (కలపడం); (2) రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఉదజనిని తక్కువ చెయ్యడం (తీసివేయ్యడం); * oxide, n. భస్మం; ఆమ్లజనితో సంయోగం చెందగా వచ్చిన పదార్థం; ** copper oxide, ph. తామ్ర భస్మం; ** iron oxide, ph. తుప్పు; అయో భస్మం; * oxy-acetylene, n. ఆమ్లవిదీను; ** oxy-acetylene torch, ph. ఆమ్లవిదీను దివ్వె; ఈ రకం దివ్వెతో ఉక్కుని సునాయాసంగా కోయవచ్చు; * Oxygen, n. ఆమ్లజని; ప్రాణవాయువు; రంగు, రుచి, వాసన లేని ఒక రసాయన మూలక వాయువు; (అణుసంఖ్య 8, సంక్షిప్త నామం O) * oxymoron, n. విరుద్ధోక్తి; విరోధాభాసాలంకారం; నిందాస్తుతి; సంసృష్టి; రెండు విరుద్ధమైన అర్థాలు వచ్చే మాటలని ఒకే సందర్భంలో వాడడం; ఉ. మా చెడ్డ మంచోడు; * oxidation, n. (1) రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఆమ్లజనిని ఎక్కువ చెయ్యడం (కలపడం); (2) రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఉదజనిని తక్కువ చెయ్యడం (తీసివేయ్యడం); * oxide, n. భస్మం; ** iron oxide, ph. తుప్పు; అయో భస్మం; * oyster, n. సీపి; గుల్లచేప; ఆల్చిప్ప; * ozone, n. ఓజోన్. మూడు ఆమ్లజని అణువులతో కూడిన బణువు; Ozone is an odorless, colorless gas made up of three oxygen molecules (O3) and is a natural part of the environment; ** ozone layer, n. ఓజోను పొర; అంతరిక్షం నుండి హాని చేసే కిరణాలు భూమిని సోకకుండా ఆపు చేసే వాయువుల పొర; * ''' |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]] 8y3q0ejo343uy5mu21hw1trfdsy07t4 0 3006 39167 39138 2026-05-26T23:53:49Z Vemurione 1689 /* Part 1: Pa-Pi */ 39167 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= *This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * This dictionary uses American spelling for the primary entry. Equivalent British spellings are also shown as an added feature. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks 19 Aug 2015. ==Part 1: Pa-Pi == {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> * '''pace, n. (1) అంగ; (2) జోరు; వేగం; గతి; * pachyderm, n. మందమైన చర్మం గల జంతువు; ఏనుగు; ఖడ్గమృగం; * pacifier, n. m. పాలతిత్తి; పాలపీక; పసిపిల్లలని శాంతింపజేయడానికి నోట్లో పెట్టే తిత్తి; * pacifist, n. శాంతికాముకుడు; యుద్ధ వ్యతిరేకి; * pacify, v. t. శాంతింపజేయు; సమాధానపరచు; * pack, n. (1) పొట్లం; పెట్టె; (2) ముఠా; గుంపు; ** pack of cigarettes, ph. సిగరెట్టు పెట్టె; ** pack of thieves, ph. దొంగల ముఠా; ** pack of wolves, ph. తోడేళ్ల గుంపు; తోడేళ్ల తండా; * package, n. బంగీ; కట్ట; * pack-animal, n. బరువులు మోసే జంతువు; గాడిద; కంచర గాడిద, ఎద్దు, మొ. * packet, n. చిన్నబంగీ; పెద్ద పొట్లం; ** small packet, ph. పొట్లం; * pack-horse, n. కంట్లపు గుర్రం; పెరికె గుర్రం; * pack-saddle, n. గంత; జీను; * pact, n. ఒప్పందం; ఒడంబడిక; కరారు; * pad, n. ఒత్తు; మెత్త; * padlock, n. బీగం; కప్ప; తాళం కప్ప; * paddle, n. తెడ్డు; క్షేపణి; * paddy, n. (1) వడ్లు; వరి; ధాన్యం; శాలి; (2) వరి పండే పొలం; ** hulled paddy, ph. దంపుడు బియ్యం; ** rice paddy, ph. మడి; వరి మడి; * pagan, n. 1. క్రైస్తవమతేతరుడు; ఏ మతం లేని వ్యక్తి; క్రైస్తవుల, యూదుల, ముసల్మానుల సమష్టి దృష్టిలో వారి మతం కానివాళ్ళంతా ఏ మతం లేని వాళ్ళ కిందే లెక్క; 2. ధర్మాన్ని అతిక్రమించే వ్యక్తి; అనాగరికుడు; 3. బహుదేవతారాధకుడు; మత వ్యతిరేకవాది; * page, v. t. పిలుచు; * page, n. (1) పుట; పేజీ; (2) పిలుపు; (3) సేవకుడు; * pageant, n. ఉత్సవం; * pageantry, n. ఉత్సవం; సమారోహం; సంబరం; సోకులయెన్నిక; * pager, n. పిలచే సాధనం; పిలపరి; * paid, pt. & pp. of pay; * pail, n. బొక్కెన; బాల్చీ; చెంబు; ముంత; * pain, n. నొప్పి; పీకు; తీపు; బాధ; సలుపు; కంటకం; అకము; వేదన; దూకలి; శూల; (note) sharp ache is pain; dull pain is ache; ** menstrual pain, రుతుశూల; ** sharp pain, శూల; ** shooting pain, పోటు; శూల; ** throbbing pain, తీపు; సలుపు; ** pain threshold, ph. మనం ఏ స్థాయి (క్షణం) నుంచీ బాధ గమనించడం మొదలు పెడతామో దాన్ని pain threshold అంటారు. ** pain tolerance, ph. ఏ స్థాయి వరకూ బాధ భరించగలమో దాన్ని pain tolerance అంటారు. ఈ హద్దు దాటుతే అరవటం, ఏడవటం మొదలైనవి చేస్తాo. * painless, adj. నొప్పిలేని; నిష్కంటక; నాక; (ety.) నా + అక; నిరుపహతి (నిర్ + ఉపహతి = ప్రమాదం లేని); * paint, n. (1) లేపనం; (2) వెల్ల; రంగు; బచ్చెన; * paint, v. t. (1) చిత్రించు; (2) రంగులు వేయు; * painted, adj. బచ్చెన; ** painted stork, ph. ఎర్రకాళ్ళ కొంగ; * painter, n. (1) ) m. చిత్రకారుడు; f. చిత్రకారిణి; (2) గోడలకి రంగులు వేసే వ్యక్తి; m. రంజకుడు; f. రంజకి; * painting, n. (1) వర్ణచిత్రం; చిత్తరువు; (2) చిత్రలేఖనం; ** oil painting, ph. తైలవర్ణ చిత్రం; ** wall painting, ph. కుడ్య చిత్రం; ** watercolor painting, ph. జలవర్ణ చిత్రం; * pair, v. t. జోడించు; జంటకలుపు; * pair, n. జత; జంట; జోడీ; కవలలు; దంపతులు; యుగ్మం; యుగళం; యుక్కు; కవ; ద్వికం; ద్విత్వం; రెంట; దోయి; ** pair of breasts, ph; చనుగవ; ** pair of eyeglasses, ph. కళ్లజోడు; కళ్ళ అద్దాల జత; ** pair of eyes, ph. కనుగవ; కందోయి; ** pair of gloves, ph. చేతి జోళ్ళు; చేతి తొడుగుల జత; ** pair of hands, ph. హస్తయుగళం; ** pair of shoes, ph. జోళ్ళు; చెప్పుల జత; * pal, n. నేస్తం; జతగాడు; * palace, n. ప్రాసాదం; సౌధం; ధామం; రాజగృహం; దేవిడీ, ** palace politics, ph. రాచకోట రాజకీయాలు; రాచనగరి రాజకీయాలు; కోటలో కుతంత్రాలు; కోటలో కౌటిల్యాలు; * palanquin, n. పల్లకి; * palatable, adj. భోజ్య; తినదగ్గగా; తినడానికి వీలుగా; రుచిగా; * palatalization, n. తాలువ్యీకరణం; * palatals, n. తాలవ్యములు; నాలుక, అంగుడి సహాయంతో పలికే హల్లులు; చ, ఛ, జ, ఝ, ఞ; * palate, n. (1) అంగుడు; అంగిలి; తాలువు; కాకుదు; మూర్థం; నోటి కప్పు భాగంలో దంతమూలాలకీ కొండ నాలుకకీ మధ్యనున్న భాగం; (2) అభిరుచి; ** hard palate, ph. కఠిన తాలువు; అంగిలిలో గట్టి భాగం; మూర్థం; ** soft palate, ph. మృదు తాలువు; అంగిలిలో మెత్త భాగం; * pale, adj. పాలిపోయిన; వివర్ణమైన; రంగులేని; * paleo, adj. పురాతన; పురా; లుప్త; * paleobotany, n. పురా వృక్షశాస్త్రం; పురాతన కాలంలో బతికిన చెట్లని, వాటి శిలాస్థుల ద్వారా గుర్తించి, అధ్యయనం చెయ్యడం; * paleontology, n. (Br.) paleontology; పురాజీవ శాస్త్రం; ప్రాక్తన శాస్త్రం; లుప్త జంతు శాస్త్రం; శిలాజాలను గురించి చదివే శాస్త్రాన్ని శిలాజ శాస్త్రం అంటారు; మరణించిన జీవులు శిలాజాలుగా మారే ప్రక్రియల గురించి తెలియజేసే శాస్త్రాన్ని 'Taphonomy' అంటారు. ** Micro-Palaeontology, ph. పెద్ద జీవులే కాకుండా సూక్ష్మ జీవుల మూలంగా తయారయ్యే శిలాజాలను అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం కూడా ఉంది. దాన్ని సూక్ష్మ శిలాజ శాస్త్రం అంటారు; * paleolithic era, ph పురాతన రాతియుగం; * paleozoic era, ph. పురాతన జీవయుగం; * palimony, n. వివాహ బంధం లేకుండా ఇద్దరు కొన్నాళ్లు కాపురం పెట్టిన తరువాత విడిపోయినప్పుడు ఒకరు మరొకరికి ఇచ్చే భరణం; * palindrome, n. కచికపదం; కచిక; భ్రమకం; అనులోమ విలోమాలు; ఎటునుండి చదివినా ఒకే మాట వచ్చే పదాలు, పాదాలు, పద్యాలు, మొ.; ఉ. వికటకవి; ** word palindrome, ph. కచికపదం; పద భ్రమకం: ** line palindrome, ph. పాద భ్రమకం; ఎటునుండి చదివినా ఒకే పంక్తి లేదా పద్యపాదం వచ్చే అమరిక; ** stanza palindrome, ph. పద్య భ్రమకం: ఎటునుండి చదివినా ఒకే పద్యం అమరిక; * Palladium, n. పెల్లేడియం; పల్లాదం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 46, సంక్షిప్త నామం, Pd); [Gr. Pallas = goddess of wisdom]; * palliative, n. ఉపశమనకారి; ఉపశాంతిని ఇచ్చేది; * pallid, adj. పాలిపోయిన; వెలవెలబోయిన; * pallor, n. పాలిపోయిన రంగు; * palm, n. (పామ్) (1) అరచేయి; చేర; కరతలం; (2) తాళద్రుమం; తాళవృక్షం; (3) తాటి, ఈత, కొబ్బరి, జీలుగ, పోక (వక్క) మొదలైన చెట్లు పామ్ (Palm) తరహాకు చెందినవే; ** palm kernel, ph. తాటిటెంక; ** palm leaf, ph. తాటాకు; తాటియాకు; తాటిఆకు; తాళపత్రం; ** palm tree, ph. తాటి చెట్టు; తాళద్రుమం; ** palm oils, ph. (1) తాళ తైలాలు; oil palm, [bot.] ''Elaeis guineensis'' of the Arecaceae family is cultivated tree for producing edible palm oil; (2) కొబ్బరి మొదలైన నూనెలు; ** Areca Palm, ph. గోల్డెన్ కేన్ పామ్ (Golden cane palm); ఎల్లో పామ్ (Yellow palm ); బటర్ ఫ్లయ్ పామ్ (Butterfly palm); [bot.] ''Dypsis lutescens; Chrysalidocarpus lutescens'' of the Arecaceae family; ల్యూటెసెన్స్ అంటే పసుపువన్నె వృక్షం అని అర్థం; ** Betelnut palm, ph. [bot.] ''Areca catechu''; ** Fan Palm, ph. [same as] Talipot Palm; ** Talipot Palm, ph. తాళపత్ర వృక్షం; సీమ తాడి; శ్రీతాళము; [bot.] ''Corypha umbraculifera'' of the Arecaceae family; ఈ వృక్షం మాత్రం నలభై, యాభై సంవత్సరాలు పెరిగి, జీవితంలో ఒకేసారి పుష్పించి, ఫలించి, ఆ తరువాత చచ్చిపోతుంది. ఇలాంటి వృక్షాలను వృక్షశాస్త్ర పరిభాషలో మోనోకార్పిక్ (Monocarpic) వృక్షాలంటారు. సెంచరీ ప్లాంట్స్ (Century Plants) పేరిట ప్రసిద్ధమైన యాస్పరాగేసీ (Asparagaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఎగేవ్ అమెరికానా (Agave americana) మొక్కలు, చాగ నార, కలబంద తరహాకు చెందిన కొన్ని ఇతర మొక్కలు కూడా ఇలాగే జీవితకాలంలో ఒకేసారి పుష్పించి, ఫలించి, ఆ తరువాత చచ్చిపోతాయి; ఈ సీమ తాడి వృక్షం పూలలో ఒకే పువ్వు మీద స్త్రీ, మరియు పురుష జననాంగాలు రెండూ ఉంటాయి. ఇలాంటి పూవుల్ని Bisexual Flowers అంటారు. కాయలు చిన్నవిగా, గుండ్రంగా మూడు లేక నాలుగు సెంటీమీటర్ల వ్యాసం కలిగి, ఆలివ్ కాయల రంగులో ఉంటాయి.లోపలి గింజలు గుండ్రంగా, నున్నగా మెరుస్తూ, గట్టిగా ఉంటాయి; * palmate, adj. హస్తాకార; అరచేతి ఆకారంలో ఉన్న; [[File:Palmate.jpg|thumb|right|Palmate=హస్తాకార]] * palmar, adj. అరచేతి; కరతలస్థ; * palmful, adj. చేరెడు; * palmistry, n. హస్తసాముద్రికం; చేతిలో రేఖలని బట్టి జాతకం చెప్పే పద్ధతి; * palmitic acid, n. తాళికామ్లం; * palmyrah, n. తాటిచెట్టు; * palpable, adj. ప్రత్యక్షమైన; స్పష్టమైన; * palpable error, ph. పచ్చి తప్పు; శుద్ధ తప్పు; * palpate, v. t. అప్పళించు; నొక్కు; వైద్యుడు పరీక్ష నిమిత్తం నొక్కడం; * palpitation, n. దడ; గుండె దడ; గుండె వడిగా కొట్టుకొనుట; * palpitation, n. గుండె దడ; దడ; * paltry, adj. పిసరంత; * pampas, n. pl. పంపాలు; దక్షిణ అమెరికాలోని విశాలమైన మైదానాలు; * pamphlet, n. కరపత్రం; * pan, pref. అఖిల; ** pan American, అఖిల అమెరికా; * pan, n. పెనం; మూకుడు; చట్టి; తప్పేలా; ** shallow frying pan, ph. బాణలి; ** deep frying pan, ph. మూకుడు; కందువు; * panacea, n. ఉపశమనం; * Panache, n. (1) తురాయి; కలికి తురాయి; (2) ఆత్మ స్థైర్యం; * pancreas, n. క్లోమం; వృక్వకం; స్వాదుపిండం; అగ్నాశయం; * pancreatic juices, ph. క్లోమరసాలు; స్వాదురసాలు; * pandal, n. [Ind. Engl.] పందిరి; డేరా; * pandemic, n. అఖిలమారి; ఎలసోకు (ఎల + సోకు = అందరికీ సోకేది); ప్రపంచమారి = ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎక్కువమందిని పట్టి పీడించే అంటుజాడ్యం; A pandemic is thought to be a wide geographic spread of a disease on many parts of the world, many continents; see also epidemic and endemic; * pandemonium, n. దొమ్మీ; అల్లకల్లోలం; గలభా; కోలాహలం; నలబలం; * pandiculation, n. (1) ఒళ్లు విరుచుకోవడం; లేవగానే ఒళ్లు విరుచుకోవడం; (2) ఆవలింత; * pane, n. పలక; ** glass pane, ph. గాజు పలక; ** window pane, ph. కిటికీ పలక; * panentheism, n. జగదతీత దైవభావం; విభుత్వవాదము; ప్రతి వస్తువులోనూ దేవుడు ఉన్నాడనే భావన; సర్వేశ్వరవాదంలోని కొన్ని లోపాలను పూడ్చే ప్రయత్నమే ఇది. "అన్నిట్లో దేవుడు ఉంటాడు, దేవుడులో అన్నీ ఉంటాయి" అన్నది నిజమే కాని దేవుడు ఇంతవరకే పరిమితం కాదు. సమస్త సృష్టి దేవుడులోనే ఉంది కానీ మొత్తం దేవుడు సృష్టికి పరిమితం కాదు. పోలుస్తూ చెప్పాలంటే - దేవుడు పెద్ద వృత్తము, ప్రపంచం ఆ వృత్తంలో ఒక చిన్న వృత్తం; * pang, n. వేదన; నొప్పి; * panhandler, n. ముష్టివాడు; ముష్టిది; తిరిపెం: * panic, n. భయాందోళన; కంగారు; గాభరా; * panorama, n. విశాల దృశ్యం; విస్తృత దృశ్యం; దృగావరణం; * panoramic, adj. విశాల; విస్తృత; దిగ్దర్శక; పరితోదర్శక; * panoramic view, ph. దిగ్దర్శక దృశ్యం; విస్తృత దృశ్యం; * panpsychism, n. సర్వాత్మ సిద్ధాంతం; విశ్వమంతా ఆత్మల సముచ్ఛయం అనే సిద్ధాంతం; * pant, v. i. ఎగరొప్పు; రొప్పు; ఒగర్చు; * pantheism, n. సర్వేశ్వరవాదం; జగదభిన్న దైవభావం; భగవంతుడిలోనే అంతా ఉంది అనే భావన; దేవుడే ప్రపంచం, ప్రపంచమే దేవుడు అనే నమ్మకం; విశ్వస్వరూపమే విష్ణుస్వరూపం: 'అన్నిట్లో దేవుడు, దేవుడులో అన్నీ'. భగవత్గీతలోని వాక్యం ఈ వాదాన్ని తేటతెల్లం చేస్తుంది: "ఎవరైతే నన్ను అన్నిట్లో(అన్నీ చోట్ల) చూస్తాడో, ఎవరైతే నా లో అన్నీ చూస్తాడో, అటువంటి వాడికి నేను ఎప్పుడూ దూరం కాను, వాడు నాకెప్పుడూ దూరం కాడు." దేవుడు ఈ సృష్టి మొత్తంలో అంతర్వ్యాప్తమై ఉంటాడు. తూర్పులో ఆది శంకరాచార్యులు వంటి తత్వవేత్తలు, పశ్చిమాన బరూక్ స్పినోజ(Baruch Spinoza) వంటి వారు సర్వేశ్వరవాదులే; * pantheon, n. దేవుళ్ళు; దేవగణాలు; సకల దేవ సమూహం; అఖిల దేవతా గణం; * panther, n. కిరుబా; ** black panther, ph. కరి కిరుబా; ** Himalayan panther, ph. హిమ కిరుబా; snow leopard; * pantomime, n. అభినయం; మూకాభినయం; నటీనటులు మాట్లాడకుండా హావభావాలతో ప్రదర్శించే నాటకం; * pantry, n. ఉగ్రాణం; వంట వార్పులకి అవసరమైన దినిసులని దాచుకునే గది; * pants, n. pl. పంట్లాం; షరాయి; * pantomime, n. తమాషా; వేడుక; * pantry, n. ఉగ్రాణం; కొట్టుగది; వంట ఇంటికి ఆనుకుని ఉన్న కొట్టుగది; * pap, n. ఓదనం; దుఃఖంలో గాని భయంలో గాని ఉన్న ఒకరిని ఓదార్చడానికి వీఁపు నిమిరుట లేదా వెన్నుదట్టుట; * papa, n. అయ్య; అప్ప; నాన్న; తండ్రి; * papal, adj. పోపుకి సంబంధించిన; రోమన్ కేథలిక్ మతాధికారి అయున పోపుకి సంబంధించిన; * papaya, n. బొప్పాయి; పరంగి కాయ; పరింది; మదనానప కాయ; * paper, n. కాగితం; పత్రిక; పత్రం; కాకలం; పేపరు; ** newspaper, n. వార్తాపత్రిక; పేపరు; ** blank paper, ph. తెల్ల కాగితం; అలేఖం; ** onionskin paper, ph. ఉల్లిపొర కాగితం; ** question paper, ph. ప్రశ్న పత్రం; ** tracing paper, ph.ఉల్లిపొర కాగితం; ** tissue paper, ph. మృదువైన పల్చటి కాగితం; ** white paper, ph. తెల్ల కాగితం; అలేఖం; శ్వేత పత్రం; * papilla, n. సూక్ష్మాంకురం; * paprika, n. ఒక రకం, కారం లేని, తియ్య ఎండు మిరపకాయల పొడి;[bot.] ''Capsicum annuum;'' see also chilli and capsicum; * par, n. సమం; బరాబరు; * para, adj. pref. (1) పక్క; పార్శ్వ; (2) మరొక; అతీత; * parable, n. దృష్టాంతం; ఉదాహరణ; నీతిబోధ; దృష్టాంత కథ; నీతి కథ; ఈ కథలలో సాధారణంగా మానవ్ పాత్రలే ఉంటాయి; see also fable; * parabola, n. అనువృత్తం; పరవలయం; * parachute, n. గాలిగొడుగు; మరోగుమ్మటం; పేరాషూట్; * parade, n. ఊరేగింపు; ఖురళి; ఖళూరిక; * paradigm, n. విశ్వవీక్షణం; ప్రతిమానం; రూపావళి; లక్షణసముదాయం; అందరూ ఒప్పుకున్న సమష్టిస్వీకరణలు (shared assumptions) “పేరడైమ్‌” అని థామస్‌ కూన్‌ (Thomas Kuhn)అంటాడు. ** paradigm shift, ph. విశ్వవీక్షణ విస్థాపనం; ఒక రూపావళికున్న విశ్వాసం, ఆధీనతల నుంచి మరొక రూపావళి విశ్వాసానికి బదిలీ కావటం మతపరివర్తనానుభవం (religious conversion experience) లాంటిది. అయితే, ఇది బలవంతంగా జరిగేది మాత్రం కాదు. * paradise, n. పరంధామం; స్వర్గధామం; స్వర్గం; స్వర్గలోకం; నాకం; నాకలోకం; దివి; భోగభూమి; * paradox, n. సత్యాభాసం; విరుద్ధోక్తి; విపర్యోక్తి; విరుద్ధాభాసం; విరుద్ధమైన అభిప్రాయాలని ఒకే సందర్భంలో ఇరికించి చెప్పే ఉక్తి; ఉ. (1) నీటిలో రాసిన మాటలు ఎన్నటికీ చెరిగిపోవు; (2) మనవడు కాలయంత్రంలో గతంలోకి ప్రయాణించి, తన తాతని చంపేడు; * paraffin wax, n. రాతిమైనం; తెల్లమైనం; (ety.) [Lat. para + oleffin = paraffin = another type of fat]; [Gr. parum + affin = paraffin = one with little affection]; (note). bee's wax is slightly yellow in color; * paragraph, n. అనువాకం; పేరా; పేరాగ్రాఫు; (rel.) విభాగం; పరిచ్ఛేదం; * paragon, n. ఆదర్శప్రాయమైనది; ఆదర్శం; [[File:Paraldehyde.svg|thumb|right|Paraldehyde=పరాలంతం]] * paraldehyde, n. పరాలంతం; ఎసిటాల్డిహైడ్ కి "త్రిమూర్తి" రూపం; C₆H₁₂O₃; (lit.) మరొక రకం అలంతం; * parallax, n. దృక్ఛాయ; కోణభ్రంశం; దృష్టిభేదం; లంబనం; దూరములో ఉన్న వస్తువుని చూసినప్పుడు మన కదలిక వల్ల కోణములో కనిపించే మార్పు; * parallel, adj. (1) సమాంతర; సమానాంతర; (2) సాటి; తుల్య; సరిపోలే; పోటీ; (3) ఏకకాలిక; సమకాలిక; ** parallel lines, ph. సమాంతర రేఖలు; ** parallel government, ph. పోటీ ప్రభుత్వం; సమాంతర ప్రభుత్వం; ** parallel operation, ph. సమాంతర క్రియ; ఏకకాల క్రియ; ** parallel planes, ph. సమాంతర తలములు; ** parallel processing, ph. ఏకకాల కలనం; * parallelism, n. సమాంతరత్వం; * parallelogram, n. సమాంతర చతుర్భుజం; రెండు ఎదురెదురు భుజాలు సЮాంతరంగా ఉన్న చతుర్భుజం; * paralysis, n. పక్షపాతం; కుణి జబ్బు; * paralyze, v. t. (1) స్తంభింపజేయు; అశక్తం చేయు; (2) పక్షవాతం కలుగజేయు; * parameter, n. (1) హద్దు; అవధి; (2) [math.] పరాంకం; పరరాసి; పరామితి; పరామాత్ర; మరొక కొలత; పరామీటరు; గణితంలో వచ్చే చలన రాసి కాక మరొక రాసి; (ety.) para = another; by the side of; metron = measurement; (rel.) స్థిరాంకం; * paramilitary, n. మరొక రకం సైన్యం; * paramount, adj. పరమ; సర్వోత్కృష్టమైన; * paramour, n. ఉపపతి; a second (secret) husband; * paranoia, n. ఇతరులు తనకి హాని చేద్దామని అనుకుంటున్నారనే ఆధారం లేని నమ్మకం; * paranormal, adj. అసాధారణమైన; * parapet wall, n. పిట్టగోడ; * paraphernalia, n. సరంజామా; సాధన సంపత్తి; హంగులు; హంగూ, ఆర్భాటం; * paraphrase, n. దండాన్వయం; భావానువాదం; మరొకరకం మాటలతో రాసిన అన్వయం; * parasitic, adj. పరాన్న; ** parasitic plant, ph. బదనిక; పరాన్నభుక్కుగా జీవించు ఉద్భిజ్జం; * parasite, n. ఉపజీవి; పరభాగ్యోపజీవి; పరాన్నభుక్కి; పరభుక్కి; పరాన్నజీవి; see also predator; * parasol, n. అరిగె; ఛత్రం; చిన్న గొడుగు; ఎండ గొడుగు; ఆతపత్రం; రాజుల సింహాసనాల మీద, దేవుడి విగ్రహాల దగ్గర అలంకారానికి వాడే గొడుగు; * parapsychology, n. అతీత మనస్తత్వ శాస్త్రం; మరొక రకం మనస్తత్వ శాస్త్రం; అసహజ/ అసాధారణ ఇంద్రియ సామర్థ్యాల వలన జరిగిన సంఘటనలను, అటువంటి దృగ్విషయాలను - వాటి ఉనికిని - సామర్ధ్యాల స్వభావాన్ని పరిశోధించడం, అధ్యయనం చేయటమే పారాసైకాలజీ ఉద్దేశం; * paratyphoid, n. అతీత టైఫాయిడ్; మరొక రకం టైఫాయిడ్; * parboiled, adj. కొద్దిగా ఉడికించిన; సగం ఉడికిన; ** parboiled rice, ph. ఉప్పుడు బియ్యం; Rice kernels from summer crop paddy tend to break during hulling; to prevent this, paddy is sometimes boiled partially before de-husking; * parcel, n. బంగీ; కట్ట; మూట; పార్సెలు; * parcener, n. దాయాది; a legal term for a person who takes an equal share with another or others; coheir. Also called: coparcener; * parched, adj. ఎండిపోయిన; * parchment, n. చర్మపత్రం; ఉల్లిపొర చర్మం; * pardon, n. క్షమాభిక్ష; క్షమాపణ; మాఫీ; మన్నింపు; * pardon, v. t. క్షమించు; మన్నించు; * pardon me, ph. క్షమించండి; క్షమించాలి; మాఫ్ చెయ్యండి; మన్నించండి; * pare, v. t. తొక్కతీయు; చివ్వు; * parent, n. తల్లి; తండ్రి; * parents, n. pl. తల్లిదండ్రులు; పితరులు; ** adoptive parents, ph. పాలక పితరులు; ** birth parents, ph. జనక పితరులు; * parenthesis, n. s. కుండలీకరణం; వృత్తార్ధం; చిప్పగుర్తు; చిప్ప; * parentheses, n. pl. కుండలికరణాలు; వృత్తార్ధాలు; చిప్పగుర్తులు; చిప్పలు; * parents, n. pl. తల్లిదండ్రులు; మాతాపితలు; జననీజనకులు; * pariah, n. (పరయ్యా) వెలివేయబడ్డ వ్యక్తి; బహిష్కృతుడు; చండాలుడు; * parietal bone, n. సీమంతాస్థి; * parity, n. తుల్యత; సమత్వం; ** parity bit, [comp.] ph. తుల్యతా ద్వింకం; * park, n. వనం; ఉపవనం; ఉద్యానవనం; ఎలదోట; * parliament, n. శాసన సభ; అంటే లోక్‌సభ, రాజ్యసభ, రాష్టప్రతుల సముదాయం; ** lower house of the Indian parliament, ph. లోక్‌సభ; ** upper house of the Indian parliament, ph. రాజ్యసభ; * parochial, adj. సంకుచిత; ప్రాంతీయ; ** parochial school, ph. సంకుచిత దృక్పథం ఉన్న పాఠశాల; ప్రాంతీయ దృక్పథంతో నడిపే పాఠశాల; ఉ. కేథలిక్‌ చర్చి నడిపే పాఠశాల; * parody, n. హాస్యానుకృతి; వ్యంగ్యానుకరణ; ఎగతాళి; మూలంలోని అపహాస్యం చేయదగ్గ ఒక గుణాన్ని వెతికి పట్టుకుని, దాన్ని ఉత్ప్రేక్షించి, పాఠకుడికి మూలం గుర్తు వచ్చేలా రాసిన రాత; a literary cartoon; an imitation of the style of a particular writer, artist, or genre with deliberate exaggeration for comic effect; * parrot, n. చిలుక; రామచిలుక; శుకం; కీరం; * parse, v. t. అన్వయించు; అన్వయం చెప్పు; వాక్యంలోని కర్త, కర్మ, క్రియలని విశ్లేషించు; వ్యాకరించు; (rel.) ప్రస్తరించు అంటే గురు లఘువులని గుర్తించి పద్యపాదాన్ని గణ విభజన చేసి విశ్లేషించడం; * parsec, n. 3.26 కాంతి సంవత్సరాల దూరం; 3.086 × 10^13 కిలోమీటర్లు; parallax of one arc second; a unit of distance used in astronomy, equal to about 3.26 light-years (3.086 × 1013 kilometers). One parsec corresponds to the distance at which the mean radius of the Earth's orbit subtends an angle of one second of arc. Or, a parsec is the distance from the Sun to an astronomical object that has a parallax angle of one arcsecond; * parsimonious, adj. మితవ్యయ; ఎక్కువ ఖర్చుకాని; క్లుప్త; * parsimony, n. లోభత్వం; పిసినిగొట్టుతనం; క్లుప్తత్వం; * parsley, n. అజామోద; పాశ్చాత్య దేశాలలో, ముఖ్యంగా వండిన వంటకాలని అలంకరించడానికి వాడే కొత్తిమిర లాంటి ఆకు పత్రి; [bot.] ''Petroselinum crispum'' of the Apiaceae family; Cilantro and parsley are distinct leafy herbs; cilantro offers a strong, citrusy flavor, with rounded leaves used in Mexican/Asian dishes, while parsley has a milder, grassy taste, pointed leaves, and holds up better to heat, making it a staple in European cooking. * part, n. (1) భాగం; వంతు; వాటా; పాలు; అంశం; అంశ; కోరు; (2) పాపిడి; కేశవీధి; ** internal part, ph. అంతర్భాగం; * partake, v. t. పుచ్చుకొను; * partaking, n. ఆస్వాదన; భోగం; * part-time, adj. అంశకాలిక; * parthenogenesis, n. [bio.] అనిషిక్తజననం; పురుష సంపర్కం లేకుండా జరిగే పుట్టుక; * partial, adj. అర్ధాంతర; పార్శ్వ; పాక్షిక; ఆంశిక; ** partial distillation, ph. ఆంశిక శ్వేదనం; ** partial fractions, ph. ఆంశిక భిన్నములు; పాక్షిక భిన్నములు; * partiality, n. పక్షపాతం; పక్షపాత బుద్ధి; వలపక్షం; * partially, adv. పాక్షికంగా; ఆంశికంగా; అర్ధాంతరంగా; * participate, v. t. పాల్గొను; పాలుపంచుకొను; పూనుకొను; * participle, n. క్రియావాచకాన్ని, విశేషణాన్ని పోలిన క్రియాజన్యమైన పదం; ఇంగ్లీషు లో క్రియ చేసేపనినీ, విశేషణం చేసేపనినీ చేసే మాట; దీనిని verbal adjective అని కూడా అంటారు; ** conjunctive particle, ph. [Gram.] సముచ్చయ ప్రత్యయం; * particle, n. (1) నలుసు; రేణువు; సూక్ష్మకణం; శకలం; పీలు; (2) ప్రత్యయం; ** particle accelerator, ph. రేణుత్వరణి; ** particle of matter, ph. పదార్థ శకలం; * particular, adj. ప్రాతిస్విక; * particulars, n. తబ్సీలు; వివరములు; * partisan, n. పక్షవాది; రెండు పక్షాలలో ఒక వైపు మొగ్గు చూపే వ్యక్తి; * partition, n. మందడి; భిత్తి; విభాగం; అంతరావేది; ** partition function, ph. [math.] మందడి ప్రమేయం; ** partition number, ph. మందడి సంఖ్య; ** partition wall, ph. మందడి గోడ; భిత్తిక; * partner, n. భాగస్వామి; భాగస్థుడు; పాలి; పాలేరు; ** life's partner, ph. జీవిత భాగస్వామి; సహధర్మచారి; సహధర్మచారిణి; * partnership, n. భాగస్వామ్యం; పాలివ్యాపారం; పొత్తు; * partridge, n. కౌజు; కోడిని పోలిన ఒక పక్షి; చందమామ పులుగు; * parturition, n. కాన్పు; ప్రసవం; పురుడు; * party, n. (1) పక్షం; కక్షి; దళం; వైపు; తరఫు; జట్టు; పెళ్లివారు; మేళం; బృందం; (2) వేడుక; విందు; ** birthday party, ph. పుట్టినరోజు వేడుక; ** bride's party, ph. ఆడపెళ్లివారు; ** defending party, ph. కక్షిదారులు; ** opposition party, ph. ప్రతిపక్షం; విపక్షం; ** prior party, ph. ముందటి జట్టు; మొదటి ఆసామీ; ** tea party, ph. అల్పాహార విందు; ** third party, ph. అన్యుడు; ఇతరుడు; ఇరు పక్షాలకీ చెందని పైవాడు; * pass, n. (1) కనుమ; మార్గం; సందు; (2) పత్రం; ** entrance pass, ph. ప్రవేశ ద్వారం; ** Khyber pass, ph. ఖైబరు కనుమ; * pass, v. i. (1) ఒదులు; (2) కృతార్థుడగు; ఉత్తీర్ణుడగు; * pass, v. t. పంపు; పంపించు; దాటు; * passage, n. (1) ప్రయాణం; (2) దారి; మార్గం; నడవ; (3) ప్రయాణానికయే ఖర్చు; (4) ప్రయాణానికి కావలసిన టికెట్టు; ** passage way, ph. నడవ; మార్గం; నడిచే దారి; * passe, n. (పస్సే) [idiom] పాతచింతకాయ పచ్చడి; పాడిన పాటే పాడడం; * passenger, n. ప్రయాణీకుడు; యాత్రి; రధి; ముసాఫిర్; బండిలో ప్రయాణం చేసే వ్యక్తి; * passer-by, n. దారి వెంబడీ పోయేవాడు; దారిన పోయే దానయ్య; * passion, n. రాగం; ఎక్కువ ఇష్టం; మోజు; * passion fruit, n. హనుమాఫలం; (రామాఫలం; సీతాఫలం లా); [bot.] ''Passiflora edulis''; ''Passiflora flavicarpa''; * passive, adj. కలుగజేసుకోకుండా ఊరక ఉండు; రికాం; ** passive voice, ph. [gram.] కర్మార్ధకం; కర్మణి ప్రయోగం; * passport, n. గుర్తుపొత్తం; ఒక మనిషి ఎవ్వరో నిర్ద్వంద్వంగా గుర్తించడానికి, ఆ వ్యక్తి ఫొటో, పుట్టిన తేదీ, పౌరసత్వం వగైరాలతో ప్రభుత్వం ఇచ్చే చిరుపొత్తం; ఈ పుస్తకం లేకుండా దేశం వదలి ప్రయాణం చెయ్యడం కుదరదు; * passphrase, n. సంకేత సమాసం; గమన సమాసం; (గమనాన్ని- pass కొనసాగించటానికి సహకరించే సమాసం) * password, n. సంకేతపు మాట; సంకేతపదం; గమనపదం (గమనాన్ని- pass కొనసాగించటానికి సహకరించే పదం) * past, adj. జరిగిపోయిన; గతించిన; గడచిపోయిన; ఆగత; భూత; * past tense, ph. భూతకాలం; ఆగతకాలం; * past, n. జరిగిపోయినది; గతం; గతించినది; ** in the past, ph. లోగడ; ** past perfect, ph. [gram.] గతంలో జరిగిన రెండు సంఘ్టనల గురించి చెప్పేటప్పుడు, రెండింటిలో ముందు జరిగిన సంఘటనని చెప్పే కాలం; ఉదాహరణకి, "మూర్తి వచ్చేసరికి నేను భోజనం చేసేసేను" అన్న దానిని ఇంగ్లీషులో "I had finished my meal before Murthy came” అన్నప్పుడు "had finished” అన్న పదబంధం past perfect tense లో ఉందన్నమాట; ఈ భావానికి సరితూగే భావం తెలుగు వ్యాకరణంలో లేదు; * pasta, n. సేమ్యాని పోలిన పిండితో చేసిన ఇటలీ దేశపు తినుబండారం; మనకి అన్నం ఎలాగో ఇటలీ వారికి పాస్టా అలాంటిది; * paste, n.ముద్ద; ఖమీరం; లేపనం; కల్కం; అంజనం; జిగురు; ** tooth paste, ph. దంతధావన ఖమీరం; దంతశుభ్ర కల్కం; పన్నులుతోము ముద్ద; * pastel, n. రంగుల బొమ్మలు గియ్యడానికి రంజన ద్రవ్యాన్ని నీళ్లల్లో కలిపి చేసిన ముద్ద; ** pastel colors, ph. లేతరంగులు; లేత నీలం కాని, లేత గులాబీ కాని; * pastime, n. కాలక్షేపం; విరామ క్రీడ; క్రీడలు; ఆట; వినోద కాలక్షేపం; * pastor, n. క్రైస్తవ పురోహితుఁడు; ప్రొటెస్టెంట్ తెగకి చెందిన పురోహితుడిని పేస్టర్ అంటారు; ఇతను వివాహం చేసుకుని, సంసారం చెయ్యవచ్చు; * pastry, n. ఆపూప్యం; పిండి, పాలు, వెన్న మొదలైన ఘటక పదార్ధాలతో చేసిన రొట్టెలు, పూర్ణానికి చుట్టే తావి, మొదలైన వంటకాలు, తియ్యటి కేకు, వగైరా; * pasteurization, n. సూక్ష్మజీవులని చంపడానికి పాల వంటి పదార్థాలని వేడి చేసి చల్లార్చే పద్ధతి; * pasture, n. పచ్చిక పొలం; పచ్చిక బయలు; అజ్రం; * pat, v. t. తట్టు; * patch, n. (1) అతుకు; మాసిక; టాకా; (2) ముక్క; చిన్న ప్రదేశం; ** patch of grass, ph. పచ్చిక చెక్క; ** patch of paper, ph. కాగితపు ముక్క; * patchwork, n. అతుకుల బొంత; తాటాదూటం; * patella, n. మోకాటిచిప్ప; మోకాలిచిప్ప; * patent, adj. వ్యక్తమైన; * patent, n. ఏకస్వం; విశిష్టాధికారం; సన్నదు; * paternal, adj. పైతృక; తండ్రివైపు; ** paternal aunt, ph. మేనత్త; తండ్రికి అక్క లేదా చెల్లెలు; ** paternal aunt's daughter, ph. మేన వదిన; మేన మఱదలు; ** paternal aunt's son, ph. మేనబావ; మేనమఱఁది; బావ; ** paternal grandmother, ph. మామ్మ; నాయనమ్మ; బామ్మ; * path, n. బాట; పథం; మార్గం; దారి; తెరువు; తెన్ను; తోవ; అయనం; పుంత; డొంక; సరవి; చనుప; నడవ; చొప్పు; జాడ; * pathetic, adj. దయనీయ; కనికరపు; విషాదకరమైన; జాలి పుట్టించే; మనస్సుని కరిగించే; * pathetic, adj. దయనీయ; కనికరపు; మనస్సుని కరగించెడు; * pathogenic, adj. రోగాన్ని కలిగించే; రోగకారక; ** pathogenic bacteria, ph. రోగాన్ని కలిగించే సూక్ష్మజీవులు; రోగకారక సూక్ష్మజీవులు; * pathology, n. రోగనిదాన తంత్రము; రోగ నిర్ణయ శాస్త్రం; * pathos, n. (1) జాలి; అనుభూతి; (2) కరుణ రసం; (3) రోగం; * pathological liar, ph. రోగ లక్షణం అనిపించే విధంగా అబద్ధాలు చెప్పే వ్యక్తి; * patience, n. ఓరిమి; ఓర్మి; ఓర్పు; సహనం; సహన శక్తి; క్షమ; తాలిమి; సైరణ; క్షాంతి; * patient, adj. సహనంతోకూడిన; ** patient person, ph. సహనవంతుడు; సహనవతి; * patient, n. రోగి; అస్వస్థుడు; వ్యాధిగ్రస్తుడు; రుజాగ్రస్తి; అభ్యమితి; నోవరి; నొప్పిగుంటి; ఉపతాపి; పరితాపి; ఆమయాని; ఆతురుడు; పీడితుడు; * patriarch, n. m. మూలపురుషుడు; మూలవిరాట్టు; * patriarchal, adj. పితృస్వామ్య; పితృతంత్ర; పితృయజమాన; * patriarchy, n. m. పితృస్వామ్యం; పితృతంత్రం; పితృ అధికారం; * patrician, adj. (1) కులీన; ఉత్తమవర్గానికి చెందిన; (2) ఎత్తయిన దవడ ఎముక, చాళ్లుకొట్టిన నుదురు, కోటేరు తేలిన ముక్కు, మొదలైన మలిచినట్లున్న లక్షణాలు కల; * patricide, n. పితృహత్య; పితృమేధం; * patrimony, n. పిత్రార్జితం; * patriotism, n. దేశభక్తి; * patrol, n. కావలి; గస్తు; పహరా; ** foot patrol, ph. కాలి కావలి; ** highway patrol, ph. రహదారి కావలి; దారి కావలి దండు; * patrol, v. t. గస్తీతిరుగు; ప్రహరించు; ప్రహరితిరుగు; కాపలా కాయు; * patron, n. m. ఘటకుడు; ప్రాపకుడు; ప్రాపు; పోషకుడు; f. ప్రాపకురాలు; * patronage, n. ప్రాపకం; ప్రాపు; అండ; * patronize, v. i. (1) జాలిపడ్డట్టు నటించడం; ఎదటివాడు అంతటి ముఖ్యుడు కానట్టూ, అంత తెలివైనవాడు కానట్టూ అనిపించేలా ప్రవర్తించడం; అభిమానం ఒలికిపోతున్నట్లు అభినయించడం; (2) రివాజుగా ఒకే వ్యాపార సంస్థకి బేరాలు ఇవ్వడం; * pattern, n. బాణీ; నమూనా; మచ్చు; మాదిరి; ప్రకారం; కైవడి; ** plaid pattern, ph. గళ్ళు; ** polka dot pattern, ph. చుక్కలు; ** striped pattern, ph. చారలు; * paucity, n. సంక్షోభం; ఎద్దడి; దొరకక పోవుట; కొరత; స్వల్పత; * pauper, n. అర్థహీనుడు; బీదవాడు; బికారి; దరిద్రుడు; నిరాధారి; అకించనుడు; * pause, n. విరామం; * pause, v. t. నిలుపు; ఆపు; తాత్కాలికంగా ఆపు చేయు; * pave, v. t. గచ్చు చేయు; చదును చేయు; * pavement, n. చపటా; గచ్చు చేసిన భాగం; * paw, n. పంజా; పాదం; జంతువుల పాదం; * pawn, n. (1) బంటు; కీలుబొమ్మ; (2) పావు; పిక్క; నప్పు; (3) కుదువ; తాకట్టు; * pawn, v. t. కుదువబెట్టు; తాకట్టుబెట్టు; * pay, n. జీతం; కూలి; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: pay, salary, wage * ---''Pay'' is the general word for money that someone gets for doing work. ''Income'' is the money you receive from any source: an investment income. A ''salary'' is what professional people get, for their services, every year: What is the yearly salary for a professor? A ''wage'' is the pay that someone earns every hour or every week.''' |} * * pay, v. t. చెల్లించు; కట్టు; ఇచ్చు; తీర్చు; * payee, n. గ్రహీత; సొమ్ము పుచ్చుకొనేవాడు; * payer, n. దాయకుడు; దాత; సొమ్ము ఇచ్చేవాడు; * payment, n. చెల్లింపు; * pea, n. బటానీ గింజ; ** cooked peas, ph. పప్పు; ముద్దపప్పు; సూపం; ** field pea, ph. పొలాల్లో పండే బటానీ, [bot.] ''Pisum sativum;'' ** garden pea, ph. తోట బటానీ, [bot.] ''Pisum hartense;'' ** pigeon peas, ph. కందులు; ** snow peas, ph. ?? ** split peas, ph. బటానీ పప్పు; ** split pigeon peas, ph. కందిపప్పు; * peace, n. శాంతి; శాంతం; * peaceful, n. ప్రశాంతము; * peacefully, adv. శాంతియుతంగా; * peacock, n. m. నెమలి; నెమలిపుంజు; మయూరం; శిఖి; కేకి; నీలకంఠం; ** peacock flower, ph. రత్నగంధి పూవు; [bot.] ''Caesalpinia pulcherrima''; * peahen, n. f. నెమలి; నెమలిపెట్ట; మయూరి; నెమ్మి; * peak, n. శిఖరం; శృంగం; కొన; అగ్రభాగం; * peanuts, n. pl. వేరుశెనగలు; పల్లీలు; బుడ్డలు; * pear, n. (పేర్) బేరి; బేరిపండు; [bot.] ''Pyrus'' of the Rosaceae family; * pearl, n. ముత్యం; మంచి ముత్యం; నవ రత్నములలో నొకటి ** mother of pearl, ph. ముత్యపు చిప్ప; ** pearl fishery, ph. ముత్యాల సలాపం; ** pearl oyster, ముత్యపు చిప్ప; శుక్తి; * peasant, n. m. పల్లెటూరివాడు; కృషీవలుడు; * peasantry, n. రైతాంగం; * pebble, n. గులకఱాయి; ఱప్ప; * pectoral, adj. గుండెవైపు; ఛాతీకి సంబంధించిన; కడుపువైపు; ఉదర; * peculiar, adj. విచిత్రమైన; అసమాన్యమైన; అనుకౢప్తమైన; * peculiarity, n. విచిత్రం; అసామాన్యం; అనుకౢప్తి; * pecuniary, adj. ఆర్థిక; ధనసంబంధ; * pedagogue, n. ఉపాధ్యాయుడు; శిక్షణ ఇచ్చే వ్యక్తి; ఒక నిర్ణీత పద్ధతిలో బోధన చెయ్యాలని చాదస్తపడే వ్యక్తి; * pedal, n. పాదుక; సైకిలు, కుట్టుమిషను, పియానో వగైరాలలో పాదంతో తొక్కే తులాదండం; * pedantic, adj. గ్రాంథిక; పాఠ్య; * peddler, n. వీధుల వెంబడి తిరుగుతూ సరుకులు అమ్ముకునే వ్యక్తి; * pedestal, n. పాదపీఠం: * pedestrian, n. పాదచారి; పదస్తలి; పాంథుడు; పథికుడు; * pedicel, n. పుష్పవృంతం; తొడిమె; పువ్వుకి ఉండే కాడ; * pedigree, n. వంశవృక్షం; వంశావళి; ప్రవర; వంగడం; * pedophile, n. లైంగిక దృష్టితో చిన్న పిల్లలని ప్రేమించే తత్వం ఉన్న వ్యక్తి; * peek, v. t. తొంగి చూచు; నక్కి చూడు; peep; * peel, n. తోలు; పట్ట; తొక్క; * peel, v. i. ఊడు; చర్మం ఊడు; * peel, v. t. ఒలుచు; తొక్క ఒలుచు; * peelings, n. తొక్కు; ఒలచగా వచ్చిన తొక్కు; తొక్కలు; * peep, v. t. తొంగి చూచు; నక్కి చూడు; * peeping Tom, n. తలుపు కన్నాలనుండీ, కిటికి సందులనుండీ ఇళ్ళల్లోకి చూసే వ్యక్తి; busybody; rubberneck; * peer, n. సాటి; సహపాఠి; సహాధ్యాయి; తుల్యుడు; ** he is his own peer, ph. వాడికి వాడే సాటి; * peers, n. pl. సాటివారు; సహాధ్యాయులు; తుల్యులు; * peerless, adj. సాటిలేని; * peerless, n. అసదృశం; * peeve, n. గోడు; * peevishness, n. చిరాకు; చిరుకోపం; * peg, n. (1) సీల; చీల; గుంజ; కర్ర మేకు; దబ్బ; (2) వీణ వంటి వాయిద్యాలలోని తీగలని బిగించడానికి చేత్తో పట్టుకుని తిప్పే చీల; (3) అంచనా వేసేటప్పుడు మెట్లవారీగా పైకో కిందికో మారే పరిమాణం; (4) మాదక ద్రవ్యాలని సేవించేటప్పుడు వాడే కొలమానం; * Pegasus, n. (1) ఉత్తరాభాధ్ర; (2) పేధ్వఘాశ్వం; అహిహననం; * pejorative, adj. పాడైన; అపకర్ష; ఒక మాట యొక్క అసలు అర్థం కంటె చెడ్డ అర్థాన్ని ఆపాదించే; * pelican, n. గూడకొంగ; పెద్దేటి కొంగ; * pellet, n. గుళిక; మాత్ర; * pell-mell, adv. ఓహరిసాహరిగా; * pelt, n. చర్మం; బొచ్చు ఉన్న జంతువుల చర్మం; సాన పట్టడానికి అనుకూలంగా తయారుచేయబడ్డ చర్మం; * pelt, v. t. విసరు; బాదు; మొత్తు; * pellate, adj. [bot.] ఛత్రాకార; * pelvic, adj. కూపక; వస్తిక; కటి; * pelvic cavity, ph. కూపక కుహరం; వస్తిక కుహరం; * pelvic girdle, ph. వస్తిక వేష్టం; కటి వలయం; * pelvis, n. కూపకం; వస్తికం; కటి; * pen, n. (1) కలం; పేనా; లేఖిని; పెన్ను; ఊటకలం; [Lat.] penna; [Sans. parna = feather]; (2) పశువుల కొట్టం; దొడ్డి; ** fountain pen, ph. ఊట కలం; ** pig pen, ph. పందుల దొడ్డి; ** pen name, ph. కలం పేరు; * penal, adj. శిక్షా; శిక్షకి సంబంధించిన; * penal code, n. శిక్షాస్మృతి; * penalize, v. t. శిక్షించు; * penalty, n. శిక్ష; జరిమానా; * penance, n. (1) తపస్సు; (2) ప్రాయశ్చిత్తం; * pencil, n. (1) కుంచిని; పెన్సిలు; కూఁచి; (2) శలాకం; * pencil of rays, ph. కిరణ శలాకం; * pendant, n. పతకం; తరళం; లంబనం; బావిలీ; కుండలం; వేలాడే వస్తువు; * pendulum, n. లోలకం; * penetrate, v. i. దూరు; ప్రవేశించు; * penetrate, v. t. దూర్చు; ప్రవేశపెట్టు; * pen-holder, n. కలందాను; * penicillin, n. బేక్టీరియా జాతి సూక్ష్మజీవులని హతమార్చడానికి వాడే ఒక మందు; ఇది వైరసు జాతి సూక్ష్మజీవుల మీద పని చెయ్యదు; * penis, n. పురుషాంగం; శిశ్నం; శిశ్ఞం; లింగం; మేఢ్రం; పురుషుని జననాంగం; * peninsula, n. ద్వీపకల్పం; మూడు పక్కల నీటితో సమావృతమైన భూభాగం; * penitence, n. పశ్చాత్తాపం; అనుతాపం; తాను చేసిన తప్పు గురించి పడే చింత; * penitentiary, n. జైలు; ఖైదు; కారాగారం; శిక్షాగృహం; పశ్చాత్తాపగృహం; * penknife, n. అసిపుత్రి; చురకత్తి; చిన్న కత్తి; * penmanship, n. దస్తూరీ; * pennant, n. జెండా; పతాకం; ధ్వజం; * pension, n. ఉపకార వేతనం; పింఛను; * pensively, adv. సాలోచనగా; విచారగ్రస్తంగా; చింతగా; * pent, adj. కప్పబడ్డ; మూయబడ్డ; * pentagon, n. పంచభుజి; పంచాస్రం; ** regular -, ph. సమపంచభుజి; * pentode, n. పంచోడు; ఐదు అంశాలు ఉన్న శూన్య నాళిక; * pentose, n. [chem.] పాంచక్కెర; పంచభుజి ఆకారంలో నిర్మాణశిల్పం ఉన్న ఒక రసాయనం; * penultimate, adj. ఉపాంత్య; ఉపధా; ఊనాంత, UnAMta; ఒకటి మినహాయించి ఆఖరుది; పెనాది; చివరిదాని ముందున్నది; ** penultimate Saturday, ph. ఉపాంత్య శనివారం; సాధారణంగా ఇది నెలలో మూడవ శనివారం అవుతుంది; * penumbra, n. ఖండఛాయ; ఉపచ్ఛాయ; * penury, n. బీదరికం; పేదరికం; లేమి; బీదతనం; దరిద్రం; * peon, (పియాన్, ప్యూన్) n. బంట్రోత్తు; * people, n. జనం; జనాలు; ప్రజలు; ప్రజ; ప్రజానీకం; మనుషులు; జనత; లోకులు; ** displaced people, ph. నిరాశ్రయులు; ** movement of people, ph. జనసంచారం; ** selfish people, ph. స్వార్థపరులు; * peoples, n. ప్రజానీకాలు; * pep, n. ఉత్సాహం; * pepper, n. (1) మిరియం; పిప్పలి; (2) మిరపకాయ; ** black pepper, ph. మిరియాలు; ** green pepper, ph. పచ్చి మిరపకాయలు; పచ్చ మిరపకాయలు; ** long pepper, ph. పిప్పలి; ** red pepper, ph. మిరపకాయలు; ఎర్ర మిరప కాయలు; * pepsin, n. జఠర రసం; జఠరం; కాలకం; * peptic, adj. ఆంత్ర; ** peptic ulcer, ph. ఆంత్రశూల; * peptide link, ph. జీర్ణ బంధం; ఒక రకమైన రసాయన కట్టడం; * peptide chain, ph. జీర్ణ మాల; ఒక రకమైన రసాయన కట్టడం; * per, adv. చెరి; చొప్పున; ఒక్కంటికి; * perambulate, v. i. చుట్టు తిరుగు; ప్రదక్షిణం చేయు; * perambulator, n. తోపుడు బండి; * per capita, adj. ph. తల ఒక్కంటికి; తలసరి; ** per capita income, ph. తలసరి ఆదాయం; * per head, ph. చెరి ఒక; తలా ఒక; తలసరి; * perceive, v. t. చూడు; గ్రహించు; అభిదర్శించు; * perceive, v. i. అభిదర్శించు; తాజూచు; * perceiver, n. అభిదర్శకుడు; తాజూపరి; * percent, n. శాతం; శతాంశం; నూటికి; నూర్పాలు; ప్రతిశతం; డోకడా; శేకడా; * percentage, n. శతాంశం; ప్రతిశతం; * percept, n. పసిదం; తన్మాత్ర; శబ్ద, స్పర్శ, రస్, రూప, గంధాలని తన్మాత్రలు అంటారు; తత్‌ + మాత్ర. -- తత్‌ = Truth, Reality. మాత్ర = measure. The measures to perceive reality, namely sound, touch, vision, taste, and smell; * perceptible, n. అభిదర్శనీయత; * perception, n. పశ్యత; గోచరత్వం; గోచరింపు; గ్రాహ్యత; నిర్వికల్పం; అవగతి; అభిదర్శన; ** perception of senses, ph. ఇంద్రియ గోచరత్వం; * perch, v. i. వాలు; * perch, n. వాలుకొయ్య; పక్షులు వాలడానికి అనువైన కొయ్య; * percolate, v. i. స్రవించు; * percussion, n. సంఘట్టనం; వేళ్ళతో మీటడం; వేళ్ళతో కొట్టడం; ** percussion instruments, ph. pl. వేళ్ళతో మీటడం వల్ల శబ్దం పుట్టించే వాద్యాలు; వీణ, మద్దెల మొ.; * peregrine, adj. తిరుగాడే; వలస పోయే; యాత్రలు చేసే; ** peregrine falcon, ph. దేగని పోలిన ఒక వలస పక్షి; * peremptory, adj. ప్రశ్నించడానికి వీలులేని; ఖండితమైన; ** peremptory command, ph. వశిష్ట వాక్యం; ఖండితాజ్ఞ; * perennial, adj. సంవత్సరాల తరబడి; ** perennial plants, ph. మూడు-నాలుగు ఏళ్లు బతికే మొక్కలు; Perennials are plants that can live for three or more growing seasons; see also annual plants; ** perennial rivers, ph. జీవనదులు; సంవత్సరం పొడుగునా ప్రవహించే నదులు; * perfect, adj. పూర్ణ; పరిపూర్ణ; బ్రహ్మాండ; సమగ్ర; ** perfect number, ph. [math.] పరిపూర్ణ సంఖ్య; according to number theory, the number 6 is a perfect number because it can be expressed as the sum of its factors, namely 1, 2 and 3. Similarly, the number 28 is also a perfect number, because 28 = 1+2+4+7+14; * perfection, n. పూర్ణత్వం; సమగ్రత; * perforate, v. t. చిల్లు పెట్టు; * perforated, adj. చిల్లుల; చిల్లులు ఉన్న; చిల్లు చేయబడ్డ; జల్లి; సచ్ఛిద్ర; ** perforated cathode, ph. సచ్ఛిద్ర రుణధ్రువం; బెజ్జాలు ఉన్న రుణధ్రువం; జల్లి రుణధ్రువం; ** perforated plate, ph. జల్లెడ; ** perforated pot, ph. జల్లి మూకుడు; ** perforated spoon, ph. జల్లి గరిటె; జల్లి చెంచా; * perforation, n. చిల్లు; జల్లు; రంధ్రము; బెజ్జం; ఛిధ్రం; * perforator, n. చిల్లు కారి; చిల్లులు పొడిచే పనిముట్టు; చిల్లులు పొడిచేవాడు; * perform, v. t. నిర్వర్తించు; నిర్వహించు; నెరవేర్చు; చేయు; * performance, n. (1) నిర్వర్తన; (2) ఆట; ప్రదర్శన; ** dance performance, ph. నృత్య ప్రదర్శన; నాట్య ప్రదర్శన; ** musical performance, ph. గాన కచేరీ; పాట కచేరీ; * performer, n. (1) యాజి; కర్మచారి; (2) నటి; నటకుడు; ** performing arts, ph. ప్రదర్శక కళలు; ప్రేక్షకుల ఎదుట ప్రదర్శించడానికి అనువైన సంగీతం, నాట్యం, నాటకం, మొదలైన కళలు; * perfume, n. సుగంధ ద్రవ్యం; పరిమళ ద్రవ్యం; Perfumes can be defined as substances that emit and diffuse a pleasant and fragrant odor. They consist of artificial mixtures of aromatic chemicals and essential oils. * perfumer, n. బుక్కా వాడు; * perfunctory, adj. మొక్కుబడికి చేసినట్లు; శ్రద్ధలేని; * perhaps, adv. బహుశ; కాబోలు; ఒకవేళ; * periastron, n. నక్షత్రసమీప బిందువు; నక్షత్రం చుట్టూ ప్రదక్షిణాలు చేసే గ్రహాల దీర్ఘవృత్తపు కక్ష్యలో నాభికి (అనగా, నక్షత్రానికి) అత్యంత సమీపంలో ఉన్న బిందువు; the point nearest to a star in the path of a body orbiting that star; * perigee, n. పరిజ్యము; భూసమీప బిందువు; భూమి చుట్టూ ప్రదక్షిణాలు చేసే ఉపగ్రహాల దీర్ఘవృత్తపు కక్ష్యలో నాభికి (అనగా, భూమికి) అత్యంత సమీపంలో ఉన్న బిందువు; సూర్యుడి చుట్టూ తిరిగే శాల్తీల విషయంలో ఈ మాట కి బదులు perihelion అన్న మాట వాడతారు; (ant.) apogee; * perihelion, n. పరిహేళి; రవిసమీప బిందువు; * peril, n. ప్రమాదం; విపత్తు; ఆపద; బారి; ఉపద్రవం; గండం; సంకటం; ** mortal peril, ph. ప్రాణ సంకటం; * Perilla, n. భంగ్ జీరా; [bot.] ''Perilla Frutescens;'' Perilla seeds are rich in dietary fiber and dietary minerals such as calcium, iron, niacin, protein, and thiamine. Perilla leaves are also rich in vitamins A, C, and riboflavin. * perilous, adj. విపత్కర; * perimeter, n. చుట్టు ఉండే అవధి; కైవారం; చుట్టుకొలత; * period, n. (1) బిందువు; వాక్యం చివర వచ్చే బిందువు; (2) ఆవర్తన కాలం; ఆవర్తి; గచ్ఛాంకం; (3) కాలం; వ్యవధి; గడువు; సేపు; (4) సమయం; దశ; కాలాంశ; (5) బహిష్టు అయే వేళ; ** period of oscillation, ph. ఆవర్తన కాలం; * periodic, adj. నియత్‌కాలిక; ఆవర్తన; ఆవర్తిక; గచ్ఛిక; ముహుర్ముహు; ** periodic classification, ph. ఆవర్తిక వర్గీకరణ; ** periodic function, ph. ఆవర్తన ప్రమేయం; ఉదా. సైను ప్రమేయం; ** periodic law, ph. ఆవర్తన సూత్రం; ** periodic table, ph. ఆవర్తన పట్టిక; నియత్‌కాలిక పట్టీ; * periodical, adj. అనుకాలిక; * periodical, n. (1) పత్రిక; వార్తాపత్రిక; వారంవారీగా కానీ, నెలవారీగా కాని వచ్చే పత్రిక; (2) ఆవర్తకం; * periodically, adv. కాలే కాలే; * periodicity, n. ఆవర్తన కాలం; ఆవర్తత; అవర్తిత్వం; గచ్ఛత్వం; * peripheral, adj. పరిధీయ; ** peripheral vision, ph. పరిధీయ దృష్టి; * perish, v. i చచ్చు; నశించు; * perishable, adj. కుళ్ళిపోయే; పాడయిపోయే; పాడయే; క్షర; నశించే; నశ్వర; * perjury, n. అబద్ధపు సాక్ష్యం; దొంగ సాక్ష్యం; అప్రమాణం; అబద్ధం; కూటసాక్ష్యం; * permanent, adj. శాశ్వత; శాశ్వతమైన; నియతం; అతైంతిక; పక్కా; ** permanent color, ph. పక్కా రంగు; * permeability, n. (1) ప్రవేశ్య శీలత; ప్రవేశ్యత; పారగమ్యత; వ్యాప్తి; భేద్యత; చొరనిచ్చెడు గుణము; ద్రవాలని కాని, వాయువులని గాని ఒక పదార్థం తన గుండా చొరనిచ్చెడి గుణం; (2) అయస్కాంత ప్రవాహాన్ని తనగుండా పారనిచ్చే లక్షణం; దీనిని గ్రీకు అక్షరం 'మ్యు" తో సూచిస్తారు; (see also) permittivity; * permeable, adj. పారగమ్య; ** permeable rock, ph. పారగమ్య శిల; * permission, n. అనుమతి; ఆనతి; అంగీకారం; అనుమోదం; సెలవు; * permit, n. అనుమతి పత్రం; అంగీకార పత్రం; ఫర్మానా చీటీ; ఒప్పునామా; సరాటిక; పెర్మిట్; * permit, v. t. అనుమతించు; ఉత్తరువు ఇచ్చు; అనుజ్ఞ ఇచ్చు; * permittivity, n. ఒక మాధ్యమం తనలో విద్యుత్ తలీకరణాన్ని ప్రోత్సహించే లక్షణం; దీనిని గ్రీకు అక్షరం 'ఎప్సిలాన్" తో సూచిస్తారు; (see also) permeability); Permittivity (\(\varepsilon \) measures a material's ability to store electrical energy and resist electric field formation (polarization), while permeability (\(\mu \)) measures a material's ability to support the formation of magnetic field lines within itself (magnetization). * permutation, n. క్రమవర్తనం; క్రమచయనం; ప్రస్తారము; ప్రస్తారణ; వినిమయం; ఫిరాయింపు; తారుమారు; ఒక వస్తు సముదాయపు వరుస క్రమాన్ని తారుమారు చెయ్యడం; ఒక సంఖ్య యొక్క ఫాక్టోరియల్ (n!) అనేది n వస్తువులను ఎన్ని విధాలుగా వరుస క్రమంలో అమర్చవచ్చు (arrange) అనే దానిని సూచిస్తుంది. దీనిని ప్రస్తారణ (Permutation) అంటారు. ఉదాహరణ: (A, B, C) అనే 3 వస్తువులను 6 విధాలుగా అమర్చవచ్చు (ABC, ACB, BAC, BCA, CAB, CBA). కనుక 3! = 6; ** permutation and combination, ph. క్రమవర్తనం, క్రమసంచయం; క్రమవర్తన క్రమసంచయాలు; * permute, v. t. ప్రస్తారించు; తారుమారు చేయు; * pernicious, adj. ప్రమాదకరమైన; అతి హానికరమైన; ప్రాణాంతకమైన; ** pernicious anemia, ph. ప్రమాదకరమైన రక్తలేమి; ప్రాణాంతకమైన రక్తలేమి; * perpendicular, adj. లంబమాన; * perpendicular, n. లంబం; * perpetual, adj. సదా; నిరంతర; అనుశృత; శాశ్వత; అనవరత; సతత; ఎల్లప్పుడూ; ** perpetual motion, ph. సదా గతి; సతత చలనం; నిరంతర చలనం; ** perpetual motion machine, ph. సదా గతి యంత్రం; అనుశృత చలన యంత్రం; నిరంతర చలన యంత్రం; సతత చలన యంత్రం; * perplexity, n. వ్యగ్రత; కలవరపాటు; * perquisite, n. పరిలబ్ది; కులుకులబ్ది; same as perk; * per se, prep. [Lat.] తనంత తానుగా, మరొక ఊత లేకుండా; * Perseus, n. యయాతి; నక్షత్రములో ఒకటి; * perseverance, n. నిష్ట; పట్టుదల; తితీక్ష; అధ్యవసాయం; ఓర్పు; అభినివేశం; * Persia, n. తురక దేశం; తురక నాడు; ప్రస్తుత ఇరాను; * Persian lilac, n. తురక వేప; * person, n. (1) వ్యక్తి; ఆసామీ; శీలి; ఘటం; (2) పురుష; పురుషం; (3) పురుషుడు; స్త్రీ; ** first person, ph. [gram.] ఉత్తమ పురుష; ** in person, ph. స్వయంగా; ** mean person, ph. తులువ; ** third person, ph. [gram.] ప్రథమ పురుష; * person, suff. అళువు; శాలి; శీలి; కోరు; వంతుడు; పరుడు; అయ్య; అమ్మ; వతి; ఘటం; ** affable person, ph. సౌమ్యుడు; సౌమ్యురాలు; ** ambitious person, ph. చికీర్షకుడు; ** angry person, ph. కోపి; ** attentive person, ph. శ్రద్ధాళువు; ** blessed person, ph. ధన్యుడు; ధన్యురాలు; ** block-headed person, ph. మొద్దు; ** capable person, ph. ధురంధరుడు; ** childless person, ph. నిస్సంతు; ** clever person, ph. వివేకి; ప్రోడ; ** competent person, ph. సమర్ధుడు; సమర్ధురాలు; ** contentious person, ph. పరిస్పర్ధాళువు; ** corrupt person, ph. లంచగొండి; ఉత్కోచకుడు; ** courageous person, ph. ధైర్యశాలి; ధైర్యవంతుడు; ధైర్యవతి; ** curious person, ph. అభిరతుడు; అభిరతి; ** daring person, ph. సాహసి; ** deceitful person, ph. దగాకోరు; ** disabled person, ph. అంగహీనుడు; ** dull-witted person, ph. మొద్దు; ** duty-bound person, ph. వ్రతశీలి; ** eccentric person, ph. తిక్కశంకరయ్య; ** emotional person, ph. ఉద్రేకి; ** enthusiastic person, ph. ఉత్సాహి; ** experienced person, ph. అనుభవశాలి; అనుభవజ్ఞఉడు ** famous person, ph. యశశ్వి; ** far-sighted person, ph. దీర్ఘదర్శి; ** first person, ph. [gram.] ఉత్తమ పురుష; ** friendly person, ph. స్నేహశీలి; ** good-natured person, ph. మనస్వి; సౌమ్యుడు; సౌమ్యురాలు; సౌశీల్యుడు; సౌశీలి; ** good person, ph. మంచి మనిషి; సత్పురుషుడు; సాధ్వి;;్ ** happy person, ph. సంతోషి; ** honest person, ph. నిజాయతీపరుడు; ** humble person, ph. దీనుడు; దీనురాలు; ** ignorant person, ph. బొప్పడు; ** ill-fated person, ph. దైవోపహతుడు; ** incapable person, ph. చవట; క్రియాశూన్యుడు; అసమర్ధుడు; ** jealous person, ph. ఈర్ష్యాళువు; ** just person, ph. న్యాయవర్తనుడు; ** kind person, ph. దయాళువు; ** lean person, ph. అలిపిరి; అలిపిరిది; ** lonely person, ph. ఏకాంగి; ఏకాకి; ** loving person, ph. నెర్లు మనిషి; ** merciful person, ph. కృపాళువు; ** mild person, ph. మేదకుడు; మేదకురాలు; ** naive person, ph. వెర్రినాగమ్మ; అమాయకుడు; అమాయకురాలు; ** obstinate person, ph. మొండి ఘటం; మొండి పీనుగు; శఠుడు; ** parasitic person, ph. పరభాగ్యోపజీవి; ** pig-headed person, ph. ఉలిపి; ఉలిపి కట్టె; ** practical person, ph. క్రియాశీలి; క్రియావంతుడు; ** progressive-minded person, ph. పురోగామి; ** pugnacious person, ph. పేచీకోరు; ** resourceful person, ph. ఉపమరి; ** rude person, ph. ధూర్తుడు; ధూర్తురాలు; ** senile old person, ph. ముదివెర్రి; పిచ్చి పట్టిన ముదుసలి; ** shocked person, ph. నిర్విణ్ణుడు; ** smart person, ph. వివేకి; ప్రోడ; ** stubborn person, ph. మొండి ఘటం; మొండి పీనుగు; ** stupefied person, ph. నిర్విణ్ణుడు; ** stupid person, చవట; తెలివి తక్కువ వాడు; బుద్ధిహీనుడు; ** slovenly person, ph. ఎబ్రాసి; ** strong person, ph. బలి; బలిష్ఠి; ** talkative person, ph. వాచాలుడు; వాచాలి; ** timid person, ph. భయస్థుడు; భయస్థురాలు; భీరువు; పిరికి; బెదురుగొడ్డు; ** ugly person, ph. అనాకారి; కురూపి; ** third person, ph. [gram.] ప్రథమ పురుష; ** uncultured person, ph. సంస్కారహీనుడు; ** unhappy person, ph. నిస్సంతోషి; ** unwise person, ph. అవివేకి; ** wise person, ph. వివేకి; ** person with initiative, ph. ప్రయత్నశీలి; * personal, adj. వ్యక్తిగత; వ్యక్తిగతమైన; స్వకీయమైన; స్వంత; సొంత; ఏదర; పురుషవాచక; * personal, n. వ్యక్తిగతం; స్వకీయం; స్వంతం; ఏదర; * personality, n. వ్యక్తిత్వం; మూర్తిత్వం; * personally, adv. స్వయంగా; వ్యక్తిగతంగా; * personification, n. (1) మూర్తి; (2)మూర్తిమత్వారోపణ; జీవం లేని వస్తువుకి చైతన్యం ఆపాదిస్తూ చెప్పే అలంకారం; * personify, v. i. మూర్తీభవించు; * personnel, n. సిబ్బంది; పనివారు; పని చేసేవారు; ఉద్యోగస్తులు; * perspective, n. దృక్కోణం; దృక్పధం; కనురోక; * perspiration, n. చెమట; స్వేదం; స్వేదజలం; స్వేదోదకం; ఘర్మజలం; * persuade, v. t. ఒప్పించు; నచ్చజెప్పు; * pertinent, adj. సందర్భోచితమైన; * perturbation, n. జూక; వైకల్యం; కొందలం; ఉత్తలపాటు; పల్లటం; [music] సంగతి; * pertussis, n. కోరింత దగ్గు; whooping cough; a disease caused by the bacterium ''Bordetella pertussis'' (Haemophilus p.) which triggers the accumulation of thick, sticky mucus in the windpipe; this bacterium makes at least nine different proteins, thus making it difficult to develop a vaccine; * pervasive, adj. అభివ్యాపకమైన; వ్యాప్తి చెందే; * pervert, n. విపరీత బుద్ధులు కల వ్యక్తి; * periwinkle, n. బిళ్లగన్నేరు పూవు; [bot.] ''Catharanthus roseus;'' * pessimism, n. నిరాశావాదం; నైరాశ్యం; శల్య సారధ్యం; * pessimist, n. నిరాశావాది; * pest, n. (1) తెగులు; చీడపురుగు; తెవులు; చీడ; మరి; (2) కలుపు; కలుపు మొక్క; అలం; సస్యంలోని గాదం; * pester, v. t. వేధించు; పీడించు; పీకుకొని తిను; నసపెట్టు; సతాయించు; షంటు; * pesticide, n. అరిష్టారి; క్రిమి సంహారిణి; * pestilence, n. కాటకం; అరిష్టం; ఈతిబాధ; (see also) famine; * pestle, n. పొత్రం; రోకలి; బండ; గూటం; పేషణి; * pet, adj. పెంపుడు; ప్రీతిపాత్రమైన; అనుంగు; * pet, n. పెంపుడు జంతువు; సాధారణంగా ఇంట్లో ఉంచుకొనే కుక్కలు, పిల్లులు, చిలుకలు, మొదలైన వాటిని ఉద్దేశించి వాడతారు; (rel.) domesticated; (ant.) wild; * pet, v. t. దువ్వు; నిమురు; ముద్దు చేయు; * petal, n. దళం; రేకు; పత్రం; పుష్పదళం; ఆకర్షణపత్రం; * petite, adj. సన్నంగా; కురచగానే ఉన్నప్పటికీ అందంగా ఉన్న ఆడదాన్ని ఉద్దేశించి వాడే విశేషణం; * petit mal, n. బాలపాపచిన్నె; చిన్న పిల్లలకి వచ్చే మూర్చ రోగం; * petition, n. దరఖాస్తు; విన్నపం; మనవి; అర్జీ; ** citizens' petition, ph. మహజర్నామా; ** petition document, ph. అర్జీదాస్తు; మహజర్నామా; * petitioner, n. అర్జీదారు; దరఖాస్తుదారు; విన్నపస్థుడు; * petrified, adj. (1) శిలీభవించిన; శిలగా మారిన; రాయి అయిన; ప్రస్తరీభూత; (2) కోపంతో కాని ఆశ్చర్యంతో కాని స్థాణువుగా మారిన; (3) భయకంపితమగు; భయంతో అవాక్కగు; * petro, adj. శిలా; రాతి; పత్తర; * petrol, n. పత్తరాయిల్; పెట్రోలు; [[పెట్రోల్]]; * petroleum, n. శిలతైలం; రాతిచమురు; రాతి నూనె; మట్టినూనె; ముడి చమురు; ** petroleum jelly, ph. శిలతైల ఖమీరం; దీనినే వెసలీను అనే వ్యాపారనామంతో అమ్ముతారు; * petticoat, n. లంగా; పావడా; శాటం; అంగదట్టం; తాబందు; లోపల వేసుకొనే పరికిణీ; * pettifogger, n. చిల్లర మోసగాడు; చిల్లర మోసకత్తె; * petting, n. (1) దువ్వడం; పెంపుడు జంతువుల శరీరం మీద చెయ్యివేసి దువ్వడం; (2) ప్రేమికులు ఒకరి శరీరం మీద మరొకరు చెయ్యివేసి దువ్వడం; * petty, adj. (1) చిన్న; చిల్లర; ముఖ్యమైనది కాని; (2) చవకబారు; స్వల్ప బుద్ధితో; ** petty cash, ph. చిల్లర నగదు; దిన వెచ్చం; ** petty larceny, ph. చిన్న దొంగతనం; * pewter, n. సత్తు; [[తగరం]] (85% - 99%) తో [[సీసం|సీసాన్ని]] కాని, [[రాగి]]ని కాని కలపగా వచ్చిన మిశ్రమలోహం; అప్పుడప్పుడు నీలాంజనం ([[ఏంటిమొనీ]]), [[బిస్మత్]] లు కూడా కలుపుతారు; మిశ్రమంలో ఉన్న మూలకాల పాళ్ళని బట్టి ఇది తక్కువ తాపోగ్రత {{convert|170|-|230|C|F}} వద్ద కరిగిపోతుంది; పూర్వం సత్తు గిన్నెలని చారు కాచడానికి విరివిగా వాడేవారు; ఇటీవలి కాలంలో వంట పాత్రల తయారీలో సీసాన్ని వాడడం నిషేధించేరు; * phagocytes, n. కణభక్షకులు; భక్షక కణములు; రక్తంలోని తెల్ల కణములు ఈ భక్షక కణముల జాతివి; * phallus, n. లింగం; లింగానికి ప్రతిరూపమైన విగ్రహం; శివలింగం వంటి ఆకారం; * phallus of mercury, ph. రసలింగం; * pharmaceutical, adj. ఔషధీయ; ఔషధ; ** pharmaceutical chemistry, ph. ఔషధ రసాయనం; * pharmacist, n. అగదంకారుడు; మందులు కలిపే వ్యక్తి; * pharmacology, n. ఔషధ శాస్త్రం; * pharmacopeia, n. ఔషధ సంగ్రహం; ఔషధ కోశం; భేషజకల్పసూత్ర సంహితం; మందులు, మందుల తయారీలలో వాడే పదార్థాలూ, వీటికి సంబంధిత లక్షణాలూ, గుణాలు, నికార్సైన పేర్లూ, పరీక్షలు, పరీక్షా పద్ధతులు నిర్వచించి వెలువడే గ్రంథం; an official publication, containing a list of medicinal drugs with their effects and directions for their use. * pharmacy, n. దవాఖానా; ఔషధశాల; మందులని అమ్మే స్థలం; మందుల కొట్టు; * pharynx, n. సప్తపథ; గొంతుకలోని కండరాల కట్టడం; [[File:Oscillating_sine_wave.gif|thumb|right|సైను ప్రమేయంలో దశలు]] * phase, n. దశ; కళ; దఫా; ఘట్టం; ఒక ఆవర్తన ప్రమేయంలో ఒక మూల బిందువు నుండి ప్రస్తుతం ఉన్న బిందువు దగ్గరకి ఉన్న దూరం; ** phase velocity, ph. [phys.] దశ వేగం; ఉదా: సైను ప్రమేయంలో ఈదో ఒక నిర్దిష్టమైన బిందువు, మచ్చుకి శిఖ, ఎంత జోరుగా కదులుతున్నాదో చెప్పే వేగం; * phases, n.pl. కళలు; దశలు; ** meta phases, ph. మధ్యదశ; కణ విభజనలో మధ్య దశ; ** pro phases, ph. తొలిదశ; కణ విభజనలో తొలి దశ; ** telo phases, ph. అంత్యదశ; కణ విభజనలో అంత్య దశ; ** phases of the moon, ph. చంద్ర కళలు; * Phenolphthalein, n. C₂₀ H₁₄O₄; ఒక పదార్థము యొక్క గుణము క్షారమా, ఆమ్లమా అని నిర్ధారించడానికి వాడే రసాయనం; * phenomenon, n. దృగ్విషయం; దృగంశం; ఆదిభౌతికం; జ్ఞానేంద్రియాలతో గ్రహించి మాటలతో వర్ణించగలిగే ప్రకృతి సంభవమైన విషయం; ఉ. సూర్యగ్రహణం; ఇంద్రధనుస్సు మొ. * phenomenal, adj. (1) దృగ్విషయాత్మక; ఆధిభౌతిక; (2) అసాధారణ; మెచ్చదగ్గ; హర్షణాత్మక; * phenomenological, adj. దృగ్విషయాత్మక; ఆధిభౌతిక; * phenotype, n. the set of genetic instructions carried by a gene that were translated into the actual physical manifestations; see also genotype; * phil, pref. [Grk.] ప్రేమ; ఆసక్తి; అభిరుచి; * philanderer, n. అనేక స్త్రీలతో లైంగిక సంబంధాలు ఏర్పరచుకున్న వ్యక్తి; స్త్రీలోలుడు; * philatelist, n. తపాలా బిళ్లలని సేకరించే వ్యక్తి; తపాలా బిళ్లల మీద ప్రేమ; * philanthropist, n. దాత; లోకోపకారి; (ety.) philein అంటే ప్రేమించడం; anthropos అంటే మనిషి; సాటి మనిషిని ప్రేమించే వ్యక్తి అని అర్థం; * philanthropy, n. దాతృత్వం; దానశీలత; * philology, n. భాషాశాస్త్రం; శబ్దశాస్త్రం; లక్షణశాస్త్రం; భాష మీద ప్రేమ; * philosopher, n. తత్త్వవేత్త; తాత్త్వికుడు; దార్శనికుడు; వేదాంతి; ** idealist philosopher, ph. భావవాద తాత్వికుడు; * philosopher's stone, n. స్పర్శవేది; పరసువేది; నీచ లోహాలని ఉత్తమ లోహాలుగా మార్చగలిగే మహత్తర శక్తి ఉన్న రాయి; ఇటువంటి రాయి ఇంతవరకు ఎవ్వరికీ తారసపడలేదు; * philosophy, n. తత్త్వశాస్త్రం; తత్త్వం; జ్ఞానతృష్ణ; the study of the fundamental nature of knowledge, reality, and existence, especially when considered as an academic discipline; (see also) metaphysics; ** analytic philosophy, ph. తర్క మీమాంశ; ** natural philosophy, ph. భౌతిక శాస్త్రం; ** Vedantic philosophy, ph. వేదాంత తత్త్వం; * philosophical, adj. తత్త్వ; దార్శనిక; * phlebitis, n. ధమనుల వాపు; ధమని శోఫ; * phlegm, n. (ఫ్లెమ్) శ్లేష్మం; కఫం; తెమడ; కళ్ల; ** thick phlegm, ph. కళ్ల; * phobia, n. భయం; జడుపు; అర్థంలేని భయం; మానసిక బలహీనత; ** acrophobia, n. ఎత్తు ప్రదేశాలంటే భయం; ** ophidiophobia, n. అహిభయం; సర్ప భయం; పాము అంటే భయం; ** anthropophobia, n. మనుషులంటే భయం; ** aquaphobia, n. నీళ్లంటే భయం; జలజడుపు; ** arachnophobia, n. సాలెపురుగులంటే భయం; ** arithmophobia, n. లెక్కలంటే భయం: ** claustrophobia, n.మూసేసిన స్థలాలంటే భయం; ** cynophobia, n. కుక్కలంటే భయం; కుక్కజడుపు; ** gephyrophobia, n. వంతెనలంటే భయం; ** kleptophobia, n. దొంగలంటే భయం; ** musophobia, n. ఎలకలంటే భయం; ** nyctophobia, n. చీకటి అంటే భయం; ** ochlophobia, n. జనాల గుంపులు అంటే భయం; ** ombrophobia, n.వానపిరికి; వర్షం అంటే భయం; ** ophidiophobia, n. పాము అంటే భయం; ** pathophobia, n. రోగాలంటే భయం; ** phasmophobia, n. దయ్యాలంటే భయం; ** pyrophobia, n. మంటలు అంటే భయం; ** thanatophobia, n. చావు అంటే భయం; ** triskaidekaphobia, n. పదమూడు అంటే భయం; ** xenophobia, n. కొత్తవాళ్లు అంటే భయం; * phone, n. (1) శబ్దం; స్వరం; (2) ఫోను; టెలిఫోను; * phoneme, n. వర్ణం; వాక్‌శబ్దం; ప్రాథమిక శబ్దం; ధ్వని; హలంతాక్షరం; * phonetician, n. శబ్దశాసనుడు; * phonetic, adj. శబ్దమును అనుసరించెడి; ** phonetic script, ph. ధ్వన్య లిపి; శబ్ద లిపి; ** phonetic symbol, ph. ధ్వని సంకేతం; * phonetics, n. శిక్షాశాస్త్రం; శబ్దశాస్త్రం; * phonon, n. కంపాణువు; a quasi-particle, analogous to photon, this is a packet of the vibrational energy of a crystal lattice; a "hole" is another example of a quasi-particle that can be used to study the "movement" of the absence of an electron; * phony, adj. నకిలీ; అవాస్తవిక; నిజం కాని; * phonology, n. శబ్ద శాస్త్రం; ఉచ్చారణ శాస్త్రం; ఉచ్చారణ నియమాలని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం; * phosphorescent, adj. స్పురదీప్త; Unlike fluorescence, phosphorescent material does not immediately re-emit the radiation it absorbs. The slower time scales of the re-emission are associated with "forbidden" energy state transitions in quantum mechanics. As these transitions occur very slowly in certain materials, absorbed radiation is re-emitted at a lower intensity for up to several hours after the original excitation. (see also) fluorescent; * Phosphorous, n. భాస్వరం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణు సంఖ్య 15, సంక్షిప్త నామం, Ph); [Gr. phosphoros = giving light]; * photo, n. ఫోటో; ఛ్హాయాచిత్రం; * photo, pref. ఫోటో; తేజో; ఛాయా; కాంతి; * photochemical, adj. తేజోరసాయన; * photocopy, n. ఛాయాముద్ర; ఛాయానకలు; ** photoelectric effect, ph. తేజోవిద్యుత్ ప్రభావం; * photoelectricity, n. తేజోవిద్యుత్తు; * photograph, n. ఛాయాచిత్రం; ప్రతిచ్ఛాయ; ఫోటో; * photographer, n. ఛాయాచిత్రకారుడు; * photographic, adj. ఛాయాచిత్ర; ప్రతిచ్ఛాయ; ** photographic plate, ph. ఛాయాచిత్ర ఫలకం; * photography, n. [cinema] ఛాయాగ్రహణం; * photomultipliers, n. pl. దృశ్యగుణకారులు; * photon, n. ఫోటాను; కాంతికణం; తేజాణువు; * photosphere, n. తేజోవరణం; * photosynthesis, n. రవిసంధానం; కిరణజన్య సంయోగక్రియ; కిరణ సంధానం; * phrase, n. పదబంధం; విస్తృతపదబంధం; క్రియలేని మాటల సముదాయం; పదబంధాలు నాలుగు రకాలు, సమాసం, నుడికారం, శబ్దపల్లవం, నుడికారం; * phylloplane, n. పత్రతలం; * phyllosphere, n. పత్రావరణం; భూతలానికి పైన ఉన్న వృక్షసంబంధమైన, సూక్ష్మజీవుల భుక్తికి అనువిన పదార్థం; * phylum, n. వర్గం; విభాగం; శాస్త్రవేత్తలు జీవకోటిని ఏడు వర్గాలుగా విడగొట్టినప్పుడు రెండవ వర్గానికి పెట్టిన పేరు; [see also] kingdom, phylum; class, order, family, genus, and species; ** Chordata phylum, ph. సకేరుకాలు; సకేరుక వర్గం; జంతు సామ్రాజ్యంలో వెన్ను వంటి అవయవం ఉన్న జంతువుల వర్గం; * physical, adj. (1) భౌతిక; ప్రకృతి సంబంధమైన; (2) ఐహిక; శారీరక; కాయ; ** physical body, ph. భౌతిక దేహం; భౌతిక కాయం; ** physical character, ph. భౌతిక లక్షణం; ** physical chemistry, ph. భౌతిక రసాయనం; ** physical labor, ph. కాయకష్టం; ** physical law, ph. భౌతిక ధర్మం; * physician, n. వైద్యుడు; భిషక్కు; * physics, n. భౌతికశాస్త్రం; ప్రకృతి లక్షణాలని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం; ** classical physics, ph. సంప్రదాయక భౌతిక శాస్త్రం; ** high-energy physics, ph. జవాతిశయ భౌతికశాస్త్రం; ** modern physics, ph. అధునాతన భౌతికశాస్త్రం; ** quantum physics, ph. గుళిక భౌతికశాస్త్రం; * physiology, n. శరీర శాస్త్రం; ఇంద్రియ శాస్త్రం; Physiology concentrates on the mechanisms by which the structures and parts of living organisms interact to enable their functions; they concern themselves with how things work; ** Plant physiology, ph. వనస్పతింద్రియ శాస్త్రం; * pi, n. పై; The mathematical symbol π that comes from the Greek alphabet, representing the first letter of the Greek word perimetros (περιφέρεια), which means "perimeter" or "circumference". * pial, n. అరుగు; తిన్నె; జగిలె; ఇంటి ముందు కూర్చునే తీనె వంటి వసారా; * piazza, n. రచ్చబండ; * pick, v. t. (1) ఏరు; ఎంచు; ఎన్నిక చేయు; కోయు; (2) పొడుచు; గొలుకు; * pick axe, n. గడ్డపలుగు; గడ్డపార; పికాసి; గుద్దలి; * picketing, n. ధర్నా; పికెటింగు; * pickle, n. ఊరుగాయ; అవదంశం; ఉపదంశం; * pickled, adj. ఊరబెట్టిన; భావన; ** pickled cumin, ph. భావన జీలకర్ర; ** pickled ginger, ph. భావన అల్లం; * pickling, n. ఊరబెట్టడం; భావన చెయ్యడం; * pickpocket, n. జేబుదొంగ; కత్తెరదొంగ; ఎత్తుబరిగాడు; * picnic, n. వనభోజనం; వినోదయాత్ర; పిక్‌నిక్; * pictograph, n. (1) చిత్రలిపి; a pictorial symbol for a word or phrase. Pictographs were used as the earliest known form of writing, examples having been discovered in Egypt and Mesopotamia from before 3000 BC; (2) a pictorial representation of statistics on a chart, graph, or computer screen; ** pictographic symbol, ph. చిత్ర సంకేతం; * picture, n. బొమ్మ; చిత్రం; చిత్తరువు; * pie, n. పై; A pie is a baked dish. It is usually made of a pastry dough casing that contains a filling of various sweet or savoury ingredients. (ety) The word "pie" is likely derived from the magpie, a black-and-white bird known in Middle English as a "pie". Medieval pies were filled with a chaotic mix of ingredients — meats, spices, fruits, and leftovers — which was likened to the magpie’s habit of collecting a "medley" of odds and ends in its nest. * piece, n. (1) ముక్క; ఖండం; తునక; తుత్తునియ; శకలం; నుగ్గు; (2) కాయ; పిక్క; పావు; ఆటలలో వాడే పిక్క; (3) ఉరువు; * piecemeal, adv. ముక్కలు ముక్కలుగా; ఇదో పిసరు, అదోపిసరు మాదిరి; ఏకాండీగా కాకుండా; * piecemeal, n. ముక్కలు ముక్కలుగా; విడివిడిగా; ఏకాండీగా కాకుండా; * pier, n. (1) రేవు; ఓడలు నిలిచే స్థలం; (2) వంతెన కట్టడానికి వాడే స్తంభం; * pierce, v. t. పొడుచు; గుచ్చు; కుమ్ము; * piety, n. భక్తి; భగవంతుని యెడల, తల్లిదండ్రుల యెడల, సంప్రదాయాల పట్ల భక్తి విశ్వాసాలు; * piety, n. దయ; కరుణ; జాలి; * piezo, adj. పీడన; దాబ; * piezoelectricity, n. పీడన విద్యుత్తు; దాబ విద్యుత్ ప్రభావం; కొన్ని పదార్థాల మీద పీడనం ప్రయోగించినప్పుడు పుట్టే విద్యుత్తు; * pig, n. పంది; ఊరపంది; సూకరం; వరాహం; పోత్రి; విట్చరం; * pigeon, n. పావురం; కపోతం; గువ్వ; see also dove; In general, the terms "dove" and "pigeon" are used somewhat interchangeably. Pigeon is a French word that derives from the Latin pipio, for a "peeping" chick, while dove is a Germanic word that refers to the bird's diving flight. In ornithological practice, "dove" tends to be used for smaller species and "pigeon" for larger ones, but this is in no way consistently applied, and historically, the common names for these birds involve a great deal of variation between the terms; ** Baby pigeon, ph. కపోతకం; పిల్లపావురం; ** carrier pigeon, ph. టపా పావురం; [bio.] ''Columba livia domestica''; వీటినే homing pigeons అనిన్నీ messenger pigeons అనిన్నీ కూడ అంటారు; ** passenger pigeon, ph. పాంథ పావురం; [bio.] ''Ectopistes migratorius''; ఈ పావురం జాతి 1 సెప్టెంబరు 1914 తేదీన అమెరికాలోని సిన్‌సినాటీ జంతు ప్రదర్శన శాలలో విలుప్తం అయిపోయింది; ** Rock pigeon, ph. జంగ్లీ పావురం; [bio.] ''Columba livia intermedia;'' * piggybank, n. డిబ్బీ; డబ్బుల డిబ్బీ; * pigheaded, adj. మొండి; ఉలిపి; దూరాలోచనలేని; మూర్ఖపు; * piglet, n. పందిపిల్ల; సలుగు; * pigment, n. (1) రంజనం; see also dye; (2) ఛాయ; వర్ణదం; వర్ణిక; వన్నెక; రంగునిచ్చే పదార్థం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: pigment, dye''' * ---In a nutshell, the difference between pigments and dyes boils down to mud vs. sugar water. Pigments, like mud, are finely ground particles of color that are suspended in a medium (such as water) to create a paint or coloring agent. Dyes are chemicals, like sugar, that are dissolved in a medium (such as water) to create a paint or coloring agent. In a pigment, the coloring agent is suspended; in a dye it is dissolved. |} * ** bile pigment, ph. పిత్త రంజనం; ** inorganic pigment, ph. వికర్బన వర్ణదం; మూలక వర్ణదం; ** luminous pigment, ph. కాంతిమంత వర్ణదం; ** metal pigment, ph. లోహ వర్ణదం; ** natural pigment, ph. సహజ వర్ణదం; ** organic pigment, ph. కర్బన వర్ణదం; ** synthetic pigment, ph. సంశ్లేషిత వర్ణదం; * pika, n. కులింగం; శీతలప్రాంతాలలో నివసించే కుందేలు జాతికి చెందిన ఒక తోకలేని చిన్న ఎలుకవంటి జంతువు; పోకిమాన్ టీ.వీ. షోలోని పికాట్చూ అనే కార్టూన్ జంతువు దీని ఆధారంగానే చిత్రీకరించబడినది; * pile, v. i. పోగవు; * pile, v. t. పోగుచేయు; పేర్చు; బొత్తిపెట్టు; * pile, n. పోగు; కుప్ప; తిప్ప; రాశి; బొత్తి; దొంతర; దొంతి; ఒలికి; కట్ట; వామి; మేటు; ** pile of bricks, ph. ఇటికల వామి; ** pile of hay, ph. గడ్డివామి; * piles, n. మూలశంక; మొలలు; hemorrhoids; దానిమ్మ తొక్కల పొడి (Powdered pomegranate peel). ఆయుర్వేద మందుల దుకాణాల్లోనూ, ఆన్లైన్ లోనూ దొరుకుతుంది. ఉదయం సాయంత్రం ఒకో చెంచాడు చూర్ణం నీటితో కలిపి తాగితే విరేచనం అయేటప్పుడు రక్తం పోకుండా ఆపుతుంది. * pilferer, n. లూటీకోరు; పశ్యతోహరుడు; * pilgrim, n. యాత్రికుడు; ప్రయాణీకుడు; తీర్థ యాత్రలు చేస్తూన్న వ్యక్తి; (note) the adjective of this is peregrine; * pilgrimage, n. (1) తీర్థ యాత్ర; (2) జీవిత యాత్ర; * pill, n. మాత్ర; గుళిక; వటుకం; * pillage, n. దోపిడీ; అలజడి సమయాలలో జరిగే దోపిడీ; * pillar, n. స్తంభం; కంబం; * pill box, n. భరిణె; కరండం; * pillow, n. దిండు; తలగడ; మెత్త; ** pillow case, ph. గలేబు; గౌసేన; * pilot, n. (1) కర్ణధారి; వైమానికుడు; చోదకుడు; మాలిమి; పీలిగాడు; పడవని కాని విమానాన్ని కాని తోలే వ్యక్తి; (2) మార్గదర్శి; అగ్రగామి; సరంగు; పడవలకి దారి చూపే వ్యక్తి; ** pilot wave, ph. అగ్రగామి తరంగం; మార్గదర్శి తరంగం; * pimento, n. ఒక రకం తియ్య మిరపకాయలు; "పెప్పర్" అంటే మిరియాలా, మిరపకాయలా అని స్పష్టత పోయేసరికి బుడతగీచులు పిమెంటో అనే మాటని తయారు చేసి మిరపకాయలని ఆ పేరుతో పిలవమన్నారు కాని ఆ పేరు ఒక రకం తియ్య మిరపకి స్థిరపడి పోయింది; * pimp, n. తాపిగాడు; తార్పుడుకాడు; వేశ్యలకు విటులని సంపాదించి పెట్టేవాడు; * pimples, n. pl. మొటిమలు; యవగండాలు; అవగండాలు; చెమరకాయలు; సూరీడుకాయలు; Pimples are caused by inflamed or infected hair follicles; Warts are caused by a virus; * pin, n. సూది; గుండుసూది; పిన్ను; పిన్నీసు; ** headed pin , ph. గుండుసూది; అల్పీ; అల్పనాతు సూది; ** safety pin, ph. పిన్నీసు; సూదిబొత్తం; * pin, v. t. గుచ్చు; * pincers, n. శ్రావణము; పటకారు; * pinch, n. చిటికెడు; * pinch, v. t. గిల్లు; చిదుము; నొక్కు; పిండు; గిచ్చు; * pine, v. i. బెంగపెట్టుకొను; తపించు; * pine, n. (1) దేవదారు చెట్టు; (2) తపన; * pineal gland, n. త్రికోణ కుండలి; మెదడులో వెన్ను పాము బయలుదేరే సంగమ స్థానంలో ఉండే వినాళ గ్రంథి; ఇక్కడ తయారయే "మెలటోనిన్," "సెరటోనిన్" అనే హార్మోనులు నిద్రా చక్రాన్ని నియంత్రిస్తాయి; * pineapple, n. అనాస; అనాస పండు; మొగలిపనస; అనాసపనాస; * ping, n. పింగు; కంప్యూటర్‍ రంగంలో, అంతర్జాలంలో సమాచార రవాణా సాధనాలలో ఎక్కడ లోపాలు ఉన్నాయో కనుక్కుందుకి వాడే ఒక ఉపయుక్తి; ఒక స్థలం నుండి మరొక స్థలానికి చిన్న సమాచారపు పొట్లం పంపుతారు. అది అద్దరి చేరుకుని సురక్షితంగా తిరిగి వస్తే "పింగ్‍" అని శబ్దం చేస్తుంది. అప్పుడు సమాచారం ప్రయాణం చేసే దారి సుగమంగా ఉందని నిర్ధారణ అయినట్లు లెక్క; * pinhole, n. సూదిబెజ్జం; * pink, n. లేత ఎరుపు రంగు; * pinnacle, n. శిఖరం; మొన; శృంగం; పరాకాష్ట; * pinnate, adj. ఈక ఆకారంలో ఉన్న; * pint, n. (పైంట్) పన్నెండు అవున్సుల ద్రవ్యమానం; * pinworm, n. నులిపురుగు; * pipe, n. గొట్టం; * pipette, n. (పైపెట్) బుల్లిగొట్టం; చిరుగొట్టం; * pipit, n. జిట్టంగి; * Pisces, n. మీనం; మీనరాశి; చేపరాసి; ** zeta of Pisces, ph. రేవతి; రేవతి నక్షత్రం; * piscivorous, adj. మత్స్యభక్షక; మీనఖాద్య; చేపలని తినేటి; * piss, v. t. see urinate; * pistachio nut, n. పిస్తా పిక్క; * pistil, n. గర్భకేసరం; పువ్వులలో ఒక భాగం; * pistol, n. పిస్తోలు; చేతి తుపాకీ; * piston, n. ముషలకం; ముసలకం; పిస్టను; ** piston rod, ph. ముషలక దండం; * pit, n. (1) గొయ్యి; దాలిగుంట; కూపం; ఖాతం; గాతం; బొంద; గర్తం; కేవటం; (2) పిక్క; గింజ; విత్తు; టెంక; * pitch, v. t. బంతిని విసురు; (rel.) bowl; * pitch, n. (1) గంజిత్తు; కీలు; తారు; a thick black & sticky substance obtained by distillation of tar; (2) స్వరం; కీచుతనం; స్థాయి; ఒక సెకండు కాల వ్యవధిలో ఇమిడే ధ్వని తరంగాల సంఖ్య; తరచుదనం; పౌనఃపున్యం; స్వరములో తారమంద్రాతి భేదము; the relative height or acuteness of sound; the perceived highness or lowness of a tone; (3) శృతి; (4) అమ్మకానికి వేసే పథకం; (5) బంతిని విసరే పద్ధతి; ** high pitch, ph. కీచుతనం; కీచు; ** low pitch, ph. బొంగురుతనం; బొంగురు; * pitch-in, v. t. (1) సాయం చేయు; ఒక చెయ్యి వేయు; (2) బిఛాణా వేయు; (3) బంతిని రువ్వు; (4) అమ్మకానికి పథకం వేయు; * pith, n. (1) దవ్వ; దంటు; (2) జీలుగు; * pitiful, adj. దయనీయ; * pit-oven, n. గాడిపొయ్యి; * pitted, adj. (1) పిక్క తీసిన; (2) గోతులు పడ్డ: ** pitted dates, ph. పిక్క తీసిన ఖర్జూరం; ** pitted tamarind, ph. పిక్క తీసిన చింతపండు; * pituitary gland, n. పీనస గ్రంథి; * pity, n. దయ; కనికరం; సానుభూతి; కారుణ్యం; అక్కటికం; ** self-pity, ph. ఆత్మకారుణ్యం; ఆత్మానుకంపం; % move to S * pivot, n. కీల; కీలకం; భ్రమక కీలకం; ఉతక; (rel.) ఇరుసు; * pivotal, adj. కీలకమైన; అతి ముఖ్యమైన; |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 2: Pj-Pz== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> * placate, v. t. శాంతింపజేయు; ఊరడించు; ఉపశమింపజేయు; అనునయించు; * place, n. స్థలం; స్థానం; చోటు; తావు; జాగా; ఎడ; వంక; చక్కి; ప్రదేశం; ప్రోలు; ఇరవు; ఇక్కువ; నెలవు; ** take place, ph. జరుగు; సంభవించు; * place, suff. ధి; ** place of water, ph. ఉదధి; జలధి; * placebo, n. తథాస్తు; తథాస్తు మాత్ర; తథాస్తు మందు; ** placebo effect, తథాస్తు ప్రభావం; * placemat, n. ఆస్తరణం; చిత్రచాప; * placenta, n. మావి; మాయ; జరాయువు; ఉల్భకోశం; ** placental water, ph. ఉమ్మనీరు; ప్రసవ జలం; * placid, adj. ప్రశాంతమైన; * plagiarism, n. గ్రంథచౌర్యం; భావచౌర్యం; * plague, n. మారిక; ప్లేగు; * plaid, adj. గడి ఉన్న; గడి ఉన్న బట్త; * plain, adj. సాదా; సాదాసీదా; * plain, n. మైదానం; * plaint, n. దావా; మొర; ఫిర్యాదు; * plaintiff, n. వాది; ఫిర్యాది; దావాదారు; దాయి; అర్ధి; అభియోక్త; అభియోగి; అభియోగం తీసుకొచ్చిన వ్యక్తి; దావా వేసిన వ్యక్తి; నేరం మోపినవాడు; అభిశంసి; అభిశంశకుడు; క్రిమినల్ కేసుల్లో నిందితుడు నేరం చేశాడని నిరూపించవలసిన బాధ్యత (న్యాయ పరిభాషలో బర్డెన్ ఆఫ్ ప్రూఫ్) ప్రాసిక్యూషన్‌/ప్రభుత్వానిదే. ఈ కేసుల్లో అనుమానానికి తావు లేకుండా నిందితుడు నేరం చేశాడని నిరూపించవలసి ఉంటుంది. (Beyond reasonable doubt); క్రిమినల్ కేసుల్లో వాది (plaintiff) ప్రభుత్వమే (State). ప్రభుత్వం తరఫు వాదించే లాయర్నే పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్ (కొన్ని దేశాలలో డిస్ట్రిక్ట్ అటార్నీ) అంటారు; * plait, n. పురి; * plait, v. t. అల్లు; పురి ఎక్కించు; * plan, n. పథకం; ప్రణాళిక; పన్నిక; పన్నుగడ; యోజనం; యుక్తి; ** five-year plan, ph. పంచ వర్ష పథకం; పంచ వర్ష ప్రణాళిక; పంచ వర్ష యోజనం; * plan, v. i పన్ను; * planar, adj. సమతల; తలానికి పరిమితమైన; * plane, n. (1) తలం; సమతలం; (2) విమానం; (3) చిత్రిక; దువ్వోడ; ** inclined plane, వాలు తలం; వాలు బల్ల; ** plane mirror, ph. సమతల దర్పణం; ** plane of vibration, ph. కంపన తలం; * planer, n. చిత్రిక; దువ్వోడ; వడ్రంగి వాడే పరికరం; * planet, n. (1) గ్రహం; సూర్య ప్రదక్షిణాలు చేసే భారీ ఖగోళ పిండం; (2) దిమ్మరి; తిరుగుబోతు; ** planetary motion, ph. గ్రహచారం; ** planetary orbit, ph. గ్రహ గతి; * planetoid, n. గ్రహశకలం; "ఏస్టరోయిడ్" కి మరొక పేరు; * planets, n. గ్రహాలు; ** inner planets, ph. అంతర్ గ్రహాలు; సూర్యుడికీ, గురుడుకీ మధ్యనున్న గ్రహాలు; ** mother planets, ph. మాతృ గ్రహాలు; చంద్రుడికి భూమి మాతృ గ్రహం; ** primary planets, ph. ప్రథాన గ్రహాలు; సూర్యుని చుట్టూ తిరిగే గ్రహాలు; ** inferior planets, ph. భూమి కక్ష్య లోపల ఉన్న గ్రహాలు; ఉదా. శుక్రుడు, బుధుడు; ** superior planets, ph. భూమి కక్ష్య బయట ఉన్న గ్రహాలు; ఉదా. ాంగారకుడు, గురుడు, శని, మొ. * plank, n. (1) బల్లచెక్క; (2) ఎన్నికలలో ఒక పార్టీ మద్దతునిచ్చే ముఖ్యాంశం; * plankton, n. ప్లవకం; పాచి; సముద్రాలలోను, సరస్సులలోను, నదులలోను తేలియాడుతూ ఉండే ఒక రకం సూక్ష్మజీవులు; Plankton is the collection of organisms that drift with tides and currents. Two important groups are phytoplankton (plant-like) and zooplankton (animal-life), but plankton include species from all the kingdoms of life, plus viruses. ** phytoplankton, ph. వృక్ష ప్లవకం; ** zooplankton, ph. జంతు ప్లవకం; * plant, n. (1) మొక్క; ఉలూపం; కంకోలం; కంకు; (2) కర్మాగారం; కట్టడం; * plant, v. t. పాతు; నాటు; * plantain, n. బొంత అరటి; కూర జాతి అరటి; కదళీఫలం; * plaque, n. (1) పతకం; బహుమాన పతకం; (2) పంటిగార; పిప్పిక; పంటి మీద చేరే కల్మషం; ** silver plaque, ph. రజత ఫలకం; రజత పతకం; * plasma, n. (1) రసి; జీవద్రవ్యం; ప్లాస్మా; (2) భౌతిక పదార్థాల తురీయ స్థితి; ఘన, ద్రవ, వాయు స్థితులకు అతీతమైన తురీయ స్థితి; * plaster, n. (1) గిలాబి; గోడలకి పూసే సున్నం; గార; (2) పాలాస్త్రి; దెబ్బలకి వేసే కట్టు; ** fine plaster, ph. సన్న గార; ** plaster of Paris, ph. బొమ్మ సున్నం; పేరిస్ పలా; * plastic, adj. ప్రహత; మైశీల; స్నిగ్థ; స్థితిస్థాపక గుణం లేని; అనుభూతులు లేని; ప్లేస్టిక్; * plastic, n. మైశీలి; మైశీలం; మైనం వంటి స్వభావం కలది; కుమ్మట్టి; కుమ్మరి మట్టి వంటి గుణం కలది; స్నిగ్ధం; జారుగా ఉండేది; అంకవంకి; * plasticity, n. మైశీలత్వం; అంకవంకం; కుమ్మట్టితనం; స్నిగ్ధత; (ant.) brittleness; * plate, n. పళ్లెం; ఫలకం; పలక; కంచం; పళ్లెరం; తాంబాళం; తలియ; తలె; తటి; రేకు; తగడు; తళిగ; థాళీ; సిబ్బి; ** dinner plate, ph. కంచం; తలియ; తాలీ; తళిగ; థాళీ; ** plate glass, ph. గాజు పలక; * plateau, n. పీఠభూమి; * plated, adj. ఛురిత; కప్పబడిన; మలామా చేయబడ్డ; * platelet, n. (1) చిరు పళ్ళెం; (2) పళ్లెరం; బింబాణువు; రక్తం గడ్డ కట్టడానికి సహాయపడే కణం; a small colorless disk-shaped cell fragment without a nucleus, found in large numbers in blood and involved in clotting; ** plate tectonics, ph. పలక విరూపణ; భూమి అశ్మావరణం బీటలు పడి పళ్ళేల మాదిరి ఉంటుందనే వాదం; * platform, n. (1) వేదిక; (2) చప్టా; చపటా; రైలు ఆగే స్థలం; (3) భావవేదిక; (4) మంచె; ఇలారం; పొలాలలో కాపు కాయడానికి వాడే బడ్డీ; * plating, n. మలామా; లేపనం; లేపరం; జలపోత; ఒక వస్తువుమీద లోహపు పూత పుయ్యడం; ** electroplating, ph. విద్యుత్ లేపనం; విద్యుయిత్ ఛురితం; ** gold plating, ph. బంగారు మలామా; సునర్ణ ఛురితం; * Platinum, n. ప్లేటినం; మహారజతం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణు సంఖ్య 78, సంక్షిప్త నామం, Pt.); [Sp. platina = silver]; * Plato, n. గ్రీసు దేశపు తత్త్వవేత్త; * Platonic solids, ph. ప్లేటో ఘన స్వరూపాలు; ఉదా: చతుర్ముఖి, ఘన చతురం, అష్టముఖి, ద్వాదశముఖి; * platoon, n. పౌజు; దండు; దళం; మూక; * platter, n. భాజనం; పెద్ద పళ్లెం; వడ్డన సమయంలో వాడే పెద్ద పళ్లెం; * plaudit, n. సన్నుతి; స్తుతి; ప్రశంస; స్తోత్రం; స్తవము; * plausible, adj. సమంజసమైన; సహేతుకమైన; * play, n. (1) ఆట; క్రీడ; కేళి; విలాసం; చెలగాటం; (2) నాటకం; రూపకం; ** comedy play, ph. ప్రహసనం; ** one act play, ph. నాటిక; ఏకాంకిక; * play, v. t. (1) ఆడు; (2) ఊదు; వాయించు; కొట్టు; (3) వ్యవహారంలో పాల్గొను; * player, n. (1) ఆటగాడు; క్రీడాకారుడు; (2) పాత్రధారి; * playfully, adv. అలవోకగా; * playfulness, n. ఆటకాయతనం; అలవోక; * playground, n. ఆటస్థలం; బంతులబీడు; క్రీడా మైదానం; కేళీరంగం; ఆయాట; ఆడేవనం; ఆడేటి వనం; * playingcards, n. చీట్లపేక; పేక; పేకముక్కలు; ** game of cards, ph. చీట్లాట; పేకాట; * playwright, n. నాటకకర్త; * plea, n. మొర; ఈళ; ఆక్రోశన; * plead, v. t. (1) వాదించు; (2) బతిమాలు; * pleader, n. వకీలు; న్యాయవాది; * pleasant, adj. ఆహ్లాదకరమైన; మనోహరమైన; హాయిగల; నిరుపహతి; బాధలేని; * please, adv. దయచేసి; ** Please come in, ph. దయ చెయ్యండి; దయచేసి లోపలకి రాండి; ** Please leave, ph. దయచెయ్యండి; (note) a sarcastic way of asking some one to leave; a subtle change in the tone of the voice makes the distinction between "come in" and "leave"; ** Please sit down, ph. దయచేసి కూర్చోండి; * please, v. t. మెప్పించు; * pleasing, adj. హితవైన; కమనీయ; కమ్మని; మనోజ్ఞ; ** pleasing to the ear, ph. శృతిహితం; శ్రావ్యమైనది; ** pleasing voice, ph. కమ్మని కంఠం; శ్రావ్యమైన కంఠం; * pleasure, n. ఆహ్లాదం; హాయి; ** pleasure bargain, ph. ఈళ బేరం; * pleat, n. s. మడత; రెంట; * pleats, n. pl. కుచ్చెళ్లు; మడతలు; * plebiscite, n. సర్వజన తీర్మానం; జనవాక్యం; ప్రజాభిప్రాయం; ప్రజావాణి; * pledge, n. (1) వాగ్దానం; ఉపనిధి; ప్రతిజ్ఞ; (2) కుదువ; తాకట్టు; * Pleiades, n. (ప్లయేడ్స్, ప్లయెడీస్‍) కృత్తిక; కృత్తికలు; వృషభరాశిలో కంటికి కనిపించే ఆరు చుక్కల గుంపు; 430 జ్యోతిర్ వర్షాల దూరంలో ఉన్న ఒక నక్షత్ర సమూహం; దూరదర్శనిలో చూస్తే ఈ గుంపులో వేల కొద్దీ తారలు కనిపిస్తాయి; * plenary, adj. సమగ్ర; సంపూర్ణ; సర్వజన; అవధులు లేని; ** plenary session, ph. సర్వజన సమావేశం; * plenipotentiary, n. సర్వాధికారాలు ఉన్న రాజ ప్రతినిధి; సర్వాధికారాలు ఉన్న రాయబారి; * plentiful, n. అక్షయం; కొల్లలు; పుష్కలం; ఎక్కీతొక్కి; * plentifully, adv. మస్తుగా; పుష్కలంగా; బాహుళంగా; సమృద్ధిగా; మెండుగా; విస్తారంగా; అవారిగా; దండిగా; మెండుగా; అగ్గవగా; * plenty, adj. సమృద్ధిగా; కొల్లలుగా; విశేషంగా; ఎక్కువగా; పుష్కలంగా; విస్తారంగా; లావుగా; అక్షయంగా; భూరి; మెండు; * plethora, n. (1) అతి వృద్ధి; అతి బాహుళ్యము; (2) రక్తనాళములు నిండుగా ఉండుట; రక్తములో ఎర్ర కణములు అధికముగా ఉండుట; ** plethoric constitution, ph. స్రావాలు (liquid discharges) ఎక్కువగా అయే శరీర తత్త్వం; * pleura, n. పునవేష్ట్రం; ఊపిరితిత్తులని పరివేష్టించి ఉండే పల్చని పొర; * pleurisy, n. పునవేష్టప్రు వాపు; పార్శ్వ శూల; ఊపిరి తిత్తులని పరివేష్టించి ఉండే పొర వాపు; * pliable, adj. నమ్య; * pliers, n. పట్టుకారు; * plight, n. గోడు; రోదన; దీన స్థితి; దురవస్థ; * plosive, n. స్పర్శవర్ణం; * plot, n. (1) కథాకథనం; ఇతివృత్తం; వృత్తాంతం; భూమిక; కథ యొక్క బందుకట్టు; (2) బొమ్మ; చిత్రం; (3) కుట్ర; పన్నాగం; కుయుక్తి; దురాలోచన; (4) స్థలం; నేల; ** main plot, ph. అధికారిక వృత్తాంతం; సంస్కృత నాటకాలలో అసలు కథాకథనం; ** sub plot, ph. ప్రాసంగిక వృత్తాంతం; సంస్కృత నాటకాలలో కథలో పిట్టకథ; * plow, [Br.] plough, n. (1) నాగలి; మడక; నడుకసిరి; అరక; హలం; గొర్రు; (2) సప్తర్షి మండలం; పెద్ద ఎలుగుబంటి; Ursa Major; ** handle of a plow, ph. మేడి; * plowing, ploughing, v.t. దున్నుట; * plug, n. (1) బిరడా; (2) పక్కు; గసిక; (3) ఉతక; see also socket; * plug, v. t. బిరడా పెట్టు; బిగించు; మూయు; * plum, n. [bot.] Prunus domestica; అల్బుకారీ పండు; శీతల దేశాలలో దొరికే ఒక పండు; ఎండబెట్టిన ద్రాక్షని కిస్‌మిస్ అన్నట్లే ఎండబెట్టిన ప్లమ్‌ని ప్రూన్ అంటారు; * plumage, n. పింఛం; ఈకెలు, రెక్కలు; * plumb level, n. మూలమట్టం; * plumb line, n. తూగుపలక; వడంబం; * plume, n. పురి; పొగపురి; * plump, adj. పొతకలాంటి; దుబ్బుగా ఉన్న; బొద్దుగా ఉన్న; కండ పట్టిన; * plunder, v. t. దోచు; కొల్లగొట్టు; * plunge, v. i ములుగు; మునుగు; * plunge, v. t. (1) ముంచు; (2) దూకు; * plunger, n. ములక; * plunk, v. i. గుమ్మరించు; డబ్బు పోయు; * plural, n. బహువచనం; నామవాచకాలైన మాటలకే బహువచనాలు ఉంటాయి; ** double plural, ph. ద్విరుక్త బహువచనం; for example, candelabras (singular, candelabrum; plural, candelabra) or sixpences (singular, penny; plural, pence). * plurality, n. చాలామంది; చెప్పుకోదగ్గంత మంది; * pluralistic, adj. సమిష్టివాద; * Pluto, n. ప్లూటో గ్రహం; ప్లూటో; * plutocracy, n. ధనికవర్గాధిపత్యం; ధనికస్వామ్యం; ధనస్వామ్యం; ధనికులచే పరిపాలన; * PM, n. అపరాహ్ణము; మధ్యాహ్నము; మద్దినాల; * pneumatic, adj. వాత; సంపీడన; వాయుపూరిత; గాలికి సంబంధించిన; ఎక్కువ పీడనముతో నింపిన గాలితో చేయబడ్డ; * pneumonia, n. నెమ్ము; నుమోనియా; ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్; కారణాలు బేక్తీరియా, విషాణువులు, ఫంగస్, వగైరాలు; పుఫూజ్వరం; రక్తష్ఠీవి సన్నిపాతం; * pocket, n. (1) జేబు; కోశిక; కీస;(2) మూల; ** pocket money, ph. జేబుఖర్చు; దినవెచ్ * pod, n. కాయ; చిక్కుడు; బటానీ కంది మె. దినుసు మొక్కల కాయ; * podiatrist, n. పాదాలకి వచ్చే జబ్బుల మీద ప్రావీణ్యత ఉన్న వ్యక్తి; ఈ వ్యక్తి అసలయిన వైద్యుడు కానక్కర లేదు; * podium, n. వేదిక; పీఠం; * poem, n. (పోమ్) పద్యం; పద్యమాల; పద్య కావ్యం; see also verse; ** witty poem, ph. చాటువు; చాటుపద్యం; ఆభాణకం; * poet, n. m. కవి; f. కవయిత్రి; కవికి ఉండాల్సిన లక్షణాలు: క్రాంత‌ దర్శనత్వం, వర్ణనా నిపుణత్వం, రసభావ ప్రతిపాదక విశ్లేషణాశక్తి, మనీషా సంపన్నత, మొదలైన లక్షణాలుండాలని ఆలంకారికుల అభిమతం. ** poet laureate, ph. ప్రతిభావంతమైన కవిగా పురస్కారం అందుకున్న వ్యక్తి; ఆస్థాన కవి; ** poetic license, ph. ఆర్ష ప్రయోగం; * poetry, n. కవనం; కవిత్వం; ** modern poetry, ph. నవ కవనం; ఆధునిక కవిత్వం; * poignant, adj. (పయోన్యంట్) హృదయాన్ని అంటెడు; హృదయానికి హత్తుకునే; హృదయవిదారక; ఆర్ర్ద; evoking a keen sense of sadness or regret; * point, n. (1) బిందువు; మొన; (2) ఓకు; (3) అసలు విషయం; అంశం; ** fine point, ph. సూక్ష్మాంశం; ** turning point, ph. క్రాంతి బిందువు; ** point of incidence, ph. పతన బిందువు; * pointer, n. చూపుడుపుల్ల; సూచి; సూచిక; తర్జని; * poise, n. చందం; * poison, n. విషం; హాలాహలం; * poisonous, adj. విష; విషాక్త; ** poisonous snake, ph. విషసర్పం; * poke, n. పొడుచు; కుమ్ము; * Polaris, n. ధ్రువనక్షత్రం; * polar, adj. ధ్రువ; ధ్రువీయ; చుక్క; ** polar axis, ph. ధ్రువ యష్టి; ** polar bodies, ph. ధ్రువ కాయములు; ** polar bond, ph. [chem.] ధ్రువ బంధం; ** polar circle, ph. ధ్రువ వృత్తం; ** polar molecule, ph. [chem.] ధ్రువ బణువు; ** polar opposite, ph. చుక్కెదురు; * Polaris, n. ధ్రువనక్షత్రం; ధ్రువతార; ఉత్తర ధ్రువ నక్షత్రం; ప్రస్తుతం ఔత్తానపాది లేదా Polaris అనే నక్షత్రం ఉత్తర ధ్రువతారగా చెలామణీ అవుతోంది; దక్షిణ ధ్రువ తారగా చెలామణీ అవడానికి ప్రకాశవంతమైన తార ఏదీ లేదు; * polarization, polarisation (Br.) n. తలీకరణ; విద్యుదయస్కాంత తరంగాలని ఒకే తలంలో ప్రకంపించేలా చెయ్యడం; (exp.) In English, polarization is a misnomer; it has nothing to do with poles; * polarize, v. t. తలీకరించు; * pole, n. (1) ధ్రువం; (2) రాట; నిట్రాట; స్తంభం; ** Flag pole, ధ్వజ స్తంభం; ** North pole, ఉత్తర ధ్రువం; ** South pole, దక్షిణ ధ్రువం; ** pole of celestial equator, ph. కదంబం; రవిమార్గ అక్షాన్ని అనంతంగా పొడిగిస్తే ఖగోళానికి తగిలే బిందువు; ** pole of Ecliptic, ph. ధ్రువం; భూ అక్షాన్ని అనంతంగా పొడిగిస్తే ఖగోళానికి తగిలే బిందువు; * polemics, n. తర్కవితర్కాలు; వాదవివాదాలు; వాదప్రతివాదాలు; * Polestar, n. ధ్రువనక్షత్రం; ధ్రువతార; * police, n. pl. రక్షకభటులు; పోలీసు; * police, v. t. కట్టడిలో ఉంచు; * police station, n. ఠాణా; పోలీసు స్టేషను; * policy, n. (1) పట్టా; పట్టా పత్రం; పాలసీ; (2) అమలులోనున్న పద్దతి; * polish, n. మెరుగు ; నునుపు; * polish, v. t. మెరుగు పెట్టు; సాన పట్టు; నున్నపరచు; * Polish, (పోలిష్) adj. పోలండ్ దేశానికి సంబంధించిన; * political chicanery, n. రాజకీయ కుతంత్రం; * politicization, n. రాజకీయీకరణం; * politics, n. రాజకీయాలు; ** palace politics, ph. రాచకోట రాజకీయాలు; రాచనగరి రాజకీయాలు; కోటలో కుతంత్రాలు; కోటలో కౌటిల్యాలు; * polity, n. రాజ్యతంత్రం; * poll, n. (1) ఎన్నికలలో ఓటు వెయ్యడం; (2) తలకాయ; బుర్రకాయ; * poll, v. t. (1) అభిప్రాయం సేకరించు; అభిప్రాయం నమోదు చేయు; (2) వార్తాప్రచార సాంకేతికంలో ఒక పనిముట్టు ఇంకా "బ్రతికి ఉందో లేదో" (నిద్రపోతున్నాదో మెలుకువగా ఉందో) తెలుసుకోడానికి చేసే ప్రయత్నం; * pollen, n. పరాగం; పుప్పొడి; రజం; రజను; మధూళిక; * pollen grain, ph. పుప్పొడి రేణువు; సుమనోరజం; * pollen sac, ph. పుప్పొడి తిత్తి; * pollination, n. పరాగసంపర్కం; సంపర్కం; ** self pollination, స్వజాతి సంపర్కం; స్వపరాగ సంపర్కం; ** cross pollination, మిశ్రమ సంపర్కం; పరపరాగ సంపర్కం; * pollute, v. t. కలుషితం చేయు; * polluted, adj. కలుషితమైన; * polluted, n. కలుషితం; * polluter, n. పాంసాళువు; పాంసవుడు; కలుషితం చేసే వ్యక్తి; * pollution, n. కల్మషం; కాలుష్యం; కశ్మలం; పంకిలం; పాంశువు; * Pollux, n. పునర్వసు చుక్కలలో ఒకటి; మిథునరాశిలో ఒక నక్షత్రం; * poltergeist, n. పెంకి దయ్యం; ఈ రకం దయ్యం; చప్పుడు చేయడం, రాళ్ళు విసరడం, సామానులు విరగ్గొట్టడం వంటి పెంకి చేష్టలు చేస్తుంది; * poly, adj. బహు; అతి; * polyandry, n. బహుభర్తుత్వం; * polybasic, adj. బహులవణత్వం; బహులవణధారత్వం; * polyculture, n. బహుసాయం; ఒక పొలంలో పంటలని మార్చి వేసే ఆచారం; * polydipsia, n. అతిదాహం; * polyethylene, n. [chem.] బహువిదీను; ---(note) polyethene; polythane; a plastic widely used in making transparent sheets and bags; * polygamy, n. బహుభార్యాత్వం; * polyglot, n. బహుభాషాభాసి; * polygon, n. బహుభుజి; బహుకోణి; బహుస్రం; ** irregular polygon, ph. అక్రమభుజి; ** regular polygon, ph. క్రమభుజి; * polyglycine, n. బహుగ్లయిసీను; * polyglycine backbone, ph. బహుగ్లయిసీను కాండం; బహుగ్లయిసీను వెన్ను; * polyhedron, n.బహుఫలకం; బహుముఖి; బహుపీఠి; ఎన్నో ముఖాలు ఉన్న ఘనస్రం; * polymath, n. బహుముఖ ప్రజ్ఞఆశాలి; * polymer, n. బహుభాగి; గొలుసులా ఎన్నో భాగాలు ఉన్న ఒక ఆంగిక రసాయనం; * polymerize, v. t. [chem.] దండించు; దండలా చేయు; బణువులని దండలా గుచ్చు; బహుభాగి వలె మార్చు; * polymerism, n. బహుభాగత్వం; * polymorphism, n. (1) (chem.) [[బహురూపత]]; see also [[భిన్నరూపత]]; ఒకే పదార్థం రెండు (లేదా, రెండు కంటె ఎక్కువ) స్పటికాకారాలని ప్రదర్శించగలిగితే దానిని బహురూపత (polymorphism) అంటారు. ఉదాహరణకి, ఉష్ణోగ్రత కాని, పీడనం కాని మారినప్పుడు కొన్ని పదార్థాల స్పటికాకారాలలో మార్పు వస్తుంది (ఉ. మెర్క్యురిక్ అయొడైడ్, HgI); (2) [comp.] In object-oriented programming, polymorphism refers to a programming language's ability to process objects differently depending on their data type or class; * polymorphous, adj. బహురూప; * polynomial, adj. బహుపద; బహునామ; రెండు కాని అంతకంటె ఎక్కువ పదాలు ఉన్న గణిత సమాసానికి సంబంధించిన; ** polynomial equation, ph. బహుపద సమీకరణం; బహునామ సమీకరణం; * polynomial, n. [[బహుపాది]]; బహునామి; రెండు కాని అంతకంటె ఎక్కువ పదాలు ఉన్న గణిత సమాసం; * polyolefin, n. బహుతైలం; రెండు, మూడు రకాల చమురుల సముదాయం; * polypeptide chain, n. [biochem.] బహుజీర్ణమాల; * polypetalous, adj. బహుదళ; బహుదళాయుత; ఎన్నో రేకులు గల; * polyphenol, n. బహుఫీనాలు; * polyphonic, adj. భిన్నస్వర; Polyphonic music is a style of music that combines two or more melodic lines or tones at the same time; That is, tones can be combined without losing their individuality; In contrast, when colors are combined, they lose their individuality; * polypleagra, n. అత్యాకలి; * polyploids, n. బహుస్థితికాలు; జీవకణాలో ఉండే వారసవాహిక లలో ఒక రకం; * polysaccharide, n. [biochem.] బహుచక్కెర; రెండు, మూడు రకాల చక్కెరల మిశ్రమం; * polytechnic college, n. బహుకళాశాల; రకరకాల వృత్తి విద్యలు నేర్పే కళాశాల; * polytheism, n. బహుదేవత్వం; బహుదేవతారాధన; బహుదేవతావాదం; ఒకటి కంటే ఎక్కువ దేవతలను ఆరాధించడం; * polyunsaturated, adj. బహుఅసంతృప్త; * polyuria, n. అతిమూత్రం; * polyvinyl, n. బహువినైల్; ఎన్నో వినైల్ బణువులని దండించగా ఏర్పడ్డ రసాయన పదార్థం; * pomegranate, n. దానిమ్మ; * pomelo, n. పంపరపనస; [bot.] Citrus maxima; * pometo, n. potato + tomato; పిండి తక్కాలి; * pomiculture, n. ఫలసాయం; పండ్లని పండించడం; * pomology, n. ఫలశాస్త్రం; ఫలవిజ్ఞానం; * pomp, n. ఆడంబరం; అంగరంగవైభవం; పటాటోపం; పటారం; అట్టహాసం; ** verbal pomp, ph. వాగాడంబరం; ** pomp and circumstance, ph. అంగరంగవైభవం; * pompelmos, n. పంపరపనస; పెద్ద దబ్బపండంత ఉండే నారింజ జాతి పండు; * pompous, adj. జంభమైన; డంభమైన; ఆడంబరమైన; * pompous, adj. జంభమైన; డంబమైన; ఆడంబరమైన; * pond, n. చెరువు; చెలమ; వాద; కొలను; కాసారం; * ponder, v. i. ఆలోచించు; పర్యాలోచించు; మననం చేయు; వితర్కించు; * pony, n. తట్టు; పొట్టి గుర్రం; * pool, n. (1) కొలను; మడుగు; పల్వలం; (2) వర్గం; ** business pool, ph. వ్యాపార వర్గం; ** swimming pool, ph. ఈత కొలను; * pool, v. i. చందావేసుకొని; కలుపుకొని; * poor, adj. బీద; పేద; * poor, n. pl. బీదవారు; పేదవారు; దరిద్రులు; ** poorest of the poor, ph. దరిద్రనారాయణులు; * popcorn, n. లాజలు; లాజజొన్నలు; పేలాలు; * poplar, n. బూరుగువంటి అడవి చెట్టు; cottonwood; * populace, n. ప్రజానీకం; జనానీకం; లోకం; ప్రజ; జనబాహుళ్యం; * popular, adj. జనరంజక; జనతా; లోక; జనవ్యవహార; ** popular custom, ph. లోక మర్యాద; ** popular opinion, ph. ప్రజాభిప్రాయం; జనాభిప్రాయం; లోక ప్రవాదం; ** popular usage, ph. జనవ్యవహారం; * popularization, n. జనీకరణ; * population, n. జనాభా; జనసంఖ్య; జనులు; జనాలు; ప్రజలు; ** over population, ph. జనభారం: * populous, adj. జనసమ్మర్దమైన; జనసంకీర్ణమైన; జనాకీర్ణమైన; * porcelain, n. పింగాణీ; నున్నటి మెరుగున్న ఒక రకం మట్టి; see also china; ** porcelain boat, ph. పింగాణీ చిప్ప; * porch, n. మొగిసాల; తలవాకిటి వసారా; వరండా; సరంబీ; పయాలు; మండపం; ** front porch, ph. ముఖ మండపం; మొగిసాల; * porcine, adj. సూకర; వరాహ; పోత్ర; పందికి సంబంధించిన; * porcupine, n. ఏదుపంది; ముండ్లపంది; ముళ్ళపంది; శల్యసూకరం; * pore, n. బెజ్జం; రంధ్రం; సుషి; తూటు; * pork, n. పంది మాంసం; (rel.) ham; bacon; * pornography, n. అశ్లీల రచనలు; లైంగికలేఖనం; బూతులు; బూతుబొమ్మలు; * porosity, n. సారంధ్రత; సచ్ఛిద్రత; * porous, adj. సారంధ్ర; సచ్ఛిద్ర; * porpoise, n. శింశుమారం; * porridge, n. జావ; కరంభం; * port, n. (1) రేవు; ఓడరేవు; బందరు; (2) ఓడకిగాని విమానానికిగాని ఎడమవైపు భాగం; (3) చిక్కని ఎరుపు రంగు వున్న తియ్యని ద్రాక్ష సారా; (4) కంప్యూటరు లోపలికి వెళ్ళే ద్వారం, బయటకు వచ్చే ద్వారం; * portal, n. దేవిడి; ద్వారం; గుమ్మం; చిన్న ద్వారం; ద్వారకి; * portal to portal, ph. గుమ్మం నుండి గుమ్మం దాకా; * portent, n. దుశ్శకునం; వ్యతీపాతం; గండం; * porter, n. (1) ద్వారపాలకుడు; గేటు కాపరి; (2) సామానులు మోసే కూలివాడు; * portfolio, n. దస్త్రం; * portico, n. మండపం; * portion, n. వాటా; పాలు; అంశం; భాగం; * Portmanteau, n. రెండు మాటలని జత చేసి కొత్త మాటని సృజించటాన్ని “పోర్ట్ మాంటో“ అంటారు. ఇంగ్లీషులో ఇలాంటి పదాలకి ఉదాహరణలు: స్మాగ్ (smog = SMoke+fOG), బ్రంచ్(Brunch = Breakfast+Lunch), liger = lion+tiger; * portrait, n. రూపచిత్రం; పటం; బొమ్మ; చిత్తరువు; చిత్రం; * portrayal, v. t. చిత్రీకరణ; * port side, n. దావుబోడిద; దాపల; left side of a boat or ship as one faces forward; * Portuguese, adj. బుడతకీచు; * pose, n. భంగిమ; పోజు; * posit, v. t. పెట్టు; ఉంచు; అనుకో; * position, n. (1) పదవి; స్థితి; (2) స్థలం; స్థానం; ఇరవు; * positional value, n. స్థానబలం; * positive, adj. (1) ధన; ధనాత్మక; ఆస్థి; (2) నమ్మకమైన; నమ్మదగ్గ; (3) సవ్యమైన; సానుకూల; ఆశాజనకమైన; ఉత్తేజకరమైన; ** positive charge, ph. ధనావేశం; ** positive electrical charge, ph. ధన విద్యుదావేశం; ** positive electricity, ph. ధన విద్యుత్తు; ** positive force, ph. ఆస్థి బలం; ** positive plate, ph. ధన ఫలకం; ** positive quantity, ph. ధన రాశి; ** positive sign, ph. ధన సన్న; ఆశాజనక అభిజ్ఞానం; సానుకూల అంశం; ** positive thoughts, ph. సవ్యమైన ఆలోచనలు; ఉత్తేజకరమైన ఆలోచనలు; ఆశాజనకమైన ఆలోచనలు; ** positively charged particle, ph. ధనావేశ శకలం; * possession, n. స్వాధీనం; * possibility, n. వల్ల; వీలు; పొసగు; అలవి; * post, n. (1) రాట; స్తంభం; (2) స్థానం; ఉద్యోగం; (3) టపా; తపాలు; * post, pref. ఉత్తర; తర్వాత; ** post natal, ph. పుట్టుక తర్వాత; జన్మానంతర; ** post precipitation, ph. ఉత్తర అవక్షేపణ; మడ్డి కిందకి దిగిన తర్వాత; ** post prandial, ph. భోజనానంతర; ** post and telegraph, ph. తంతి, తపాలా; * posterior, adj. (1) పరాంత; అనంతరపు; తదుపరి; తరువాతి; (2) వెనక; చివరి; ఆఖరి; (ant.) anterior; ** posterior distribution, ph. తదుపరి వితరణ; తరువాతి వితరణ; * posterity, n. భావితరం; సంతతి; * postfix, adj. తర్వాత వచ్చే; చివరన వచ్చే; * postfix, n. ప్రత్యయం; ఉత్తరపదం; వెనక అంటించేది; * postgraduate, adj. స్నాతకోత్తర; * posthaste, adv. హుటాహుటిగా; అతిత్వరగా; వెంటనే; * posthumous, adj. మరణానంతర; ** posthumous child, ph. తదనంతర సంతానం; తండ్రి మరణించిన తర్వాత పుట్టిన బిడ్డ; m. గోలకుడు; పౌనర్భవుడు; f. గోలకి; పౌనర్భవి; * posting, n. నియామకం; * postman, n. పోస్టుమేను; * postmodern, adj, ఆధునికాంతర; * postmortem, n. (1) అన్వీక్షణ; చూసిన తరువాత, విన్న తరువాత; (2) శవపరీక్ష; (3) పరామర్శ; * postnatal, adj. బాలెంత; * post office, n. టపా ఠానా; తపాలా ఆఫీసు; పోస్టాఫీసు; * postpartum, adj. బాలెంత; * postpartum blues, ph. బాలెంతరాళ్ళు అనుభవించే నిస్పృహ, వెలితితనం; * postpone, v. t. వాయిదావేయు; అసరించు; * postponement, n. వాయిదా; కాలవిక్షేపం; విలంబనం; అసర; * postulate, n. స్వీకృతం; స్వీకృత సిద్ధాంతం; * posture, n. భంగిమ; * post velar stop, n. కంఠ పశ్చిమ స్పర్శం; * pot, n. పాత్ర; వంట గిన్నె; ముంత; కుండ; కడవ; కుంభం; స్థాలి; గూన; బాన; డేగిసా; కాగు; ఘటం; పరవ; గరగ; కలశం; ** earthenware pot, ph. కుండ; మట్టికుండ; మండ; మృత్పాత్ర; మృణ్మయపాత్ర; * potable, adj. పేయ; తాగదగిన; ** potable water, ph. పేయ జలం; తాగదగిన నీరు; మంచినీళ్ళు; * potash, n. సర్జిక; కుంభస్మము; పొటాసియం నైట్రేటు; పొటాష్; (ety.) pot + ash; * Potassium, n. పొటాసియం; పటాసు; (అణుసంఖ్య 19, సంక్షిప్త నామం, K); ** Potassium permanganate, ph. సినాల రంగు; KMnO₄; * potato, n. బంగాళాదుంప; ఉర్లగడ్డ; ఆలుగడ్డ; ** couch potato, ph. శయ్యాళువు; ** Sweet potato, ph. చిరగడదుంప; చిలగడ దుంప; గెనుసు గడ్డ; (note) Sweet potato is different from yam; in fact, in the US, the word "yam" is used very carelessly to refer to a variety of tubers; * potbelly, n. బొజ్జ; గుండ్రటి బొజ్జ; బీరుబొజ్జ; * potent, n. శక్తిమంతమైన; * potency, n. శక్తి; బలం; * potentate, n. శక్తిమంతుడు; రాజు; * potential, n. (1) విభవం; పీడనం; శక్మం; (2) అంతర్గతంగా దాగి ఉన్న సామర్థ్యం; ** positive potential, ధనవిభవం; ** potential difference, ph. విపీడనం; పీడన తారతమ్యం; విభవ వ్యత్యాసం; శక్మాంతరం; ** potential drop, ph. శక్మపాతం; ** potential energy, ph. స్థితిజశక్తి; బీజరూప శక్తి; బీజశక్తి; * potentiality, n. సాధ్యత; * potentiometer, n. శక్మమాపకం; variable resistor; * potholes, n. గతుకులు; గుంతలు; వీధులలో గోతులు; * potluck, n. సమేతం; ఎవరి మేత వారు తెచ్చుకుని, నలుగురూ కలసి భోజనం చేసే వేడుక; * potpourri, n. (పో పురి) కలగూరగంప; కలగాపులగం;; కలగలుపు; కరంబము; కదంబము; * pots and pans, n. pl. గిన్నె; ముంతా; ముంతా, తప్పేలా; * potshot, n. (1) గుడ్డి గురప్రు తాపు; (2) పరోక్ష విమర్శ; * potter, n. కుమ్మరి; కుంభకారి; * pouch, n. (1) సంచి; తిత్తి; పొంకణం; (2) శిశుకోశం; మర్సూపియం; * poultice, n. పిండి కట్టు; కురుపుల మీద వేసి కట్టే పిండి కట్టు; * poultry, n. కోళ్ల పెంపకం; * pounce, v. t. లంఘించు; గెంతు; మీదకి ఎగురు; * pound, v. t. దంచు; గూటించు; బాదు; * pound, n. (1) పౌను; బరువును తూచే కొలమానం; (2) పౌను; ఇంగ్లండులో డబ్బుని కొలిచే ద్రవ్యమానం; * pour, v. t. పోయు; ఒంపు; * pour out, ph. పారబోయు; * poverty, n. (1) బీదరికం; బీదతనం; పేదరికం; లేమి; ఎద్దడి; దరిద్రం; నిప్పచరం; అనగా ఒక వ్యక్తి మనుగడకి కావలసిన కనీస అవసరాలు, అనగా తినడానికి తిండి, కట్టడానికి బట్త, ఉండడానికి వసతి సౌకర్యం లేకపోవడం; కటిక దరిద్రం అంటే ఆరోగ్యానికి భంగం వాటిల్లకుండా సరిపోయే అంత తిండి (కేలరీలు, పోషకాలు) కూడ దొరకకపోవడం; సాపేక్ష దరిద్రం అంటే అదే సంఘంలో ఉన్న మిగిలిన వారితో పోల్చినప్పుడు సరిపోయే వసతులు, వనరులు లేకపోవడం; (2) గ్రాసవాసోదైన్యం; తినడానికి తిండి, ఉండడానికి ఇల్లు లేని దీన స్థితి; * powder, n. (1) గుండ; పిండి; పొడి; చూర్ణం; నుగ్గు; నలి; తుమురు; (2) బుక్కా; పౌడరు; ** bleaching powder, ph. నిరంజన చూర్ణం; ** coarse powder, ph. మొరుం; ** colored powder, ph. బుక్కా; ** scented powder, ph. బుక్కా; ** talcum powder, ph. సుద్ద పొడి; ** tooth powder, ph. దంతధావన చూర్ణం; పండ్ల పొడి; * powder puff, n. కనప పూవు; [bot.] ''Calliandra haematocephala''; * power, n. (1) పాటవం; పటిమ; సామర్థ్యం; బలీయత; లావు; అలవు; త్రాణ; సత్తువ; సత్వం; In physics, power tells how many times a given force is exerted over a period of time; (2) [math.] ఘాతం; సూచిక; (3) అధికారం; (4) విద్యుత్తు; ** electrical power, ph. విద్యుత్ పాటవం; విద్యుత్ సత్వం; ** horse power, ph. అశ్వ పాటవం; అశ్వ సామర్థ్యం; అశ్వ సత్వం; Horse Power is a measure of the rate of force; ** power factor, ph. [engr.] పాటవ గుణకం; విద్యుత్తులో ఉన్న శక్తిని లెక్కకట్టేటప్పుడు ఈ గుణకాన్ని వాడతారు; Power Factor expresses the ratio of true power used (measured in Watts) in a circuit to the apparent power (measured in VA) delivered to the circuit. A 96% power factor demonstrates more efficiency than a 75% power factor. ** power house, ph. పాటవ గృహం; విద్యుత్తుని తయారుచేసే భవనం; ** power series, ph. [math.] ఘాత శ్రేణి; ఘాతీయ శ్రేణి; ఉదా: : <math>\frac{1}{1 - x} = \sum_{n=0}^\infty x^n = 1 + x + x^2 + x^3 + \cdots,</math> * powerful, adj. బలీయ; * powerless, adj. శక్తిమాలిన; * practical, adj. ప్రయోగాత్మక; ఆచరణాత్మక; ఆచరణీయ; ప్రాయోగిక; కార్యశీల; కార్యవాద; ఔపయోగిక; వ్యవహారిక; ** practicals workbook, ph. సామాంకం; ** practical difficulties, ph. సాధకబాధకాలు; ** practical person, ph. కార్యవాది; కార్యశీలి; * practicals, n. ప్రయోగాలు; అభ్యాసాలు; పరీక్షలలో ప్రయోగాల భాగం; * practice, n. (1) సాధకం; సాధన; సాము; అభ్యాసం; ఆచరణ; వ్యాసంగం; (2) వాడుక; సంప్రదాయం; (3) పద్ధతి; విధానం; * practice, v. i. అభ్యసించు; ఆచరించు; సామించు; కాసల్పు; * practitioner, n. సాధకుడు; అభ్యాసి; సామరి; సాముకాదు; * pragmatics, n. వాడుక; వాడుక శాస్త్రం; భావాన్ని వెల్లడి చెయ్యడానికి భాషని ఎలా వాడాలో తెలిపే శాస్త్రం; * pragmatism, n. కార్యవాదం; * pragmatist, n. కార్యవాది; * prairie, n. ప్రయరీ; అమెరికాలోని విశాలమైన గడ్డి మైదానాలు; * praise, v. t. మెచ్చుకొను; కొనియాడు; పొగడు; కొండాడు; కీర్తించు; శ్లాఘించు; ప్రశంసించు; స్తోత్రం చేయు; స్తుతించు; వినుతించు; కైవారం చేయు; భూషించు; అభినుతించు; * praise, n. మెచ్చుకోలు; పొగడ్త; ప్రశంస; మన్నన; స్తుతి; స్తవం; స్తోత్రం; శ్లాఘన; భూషణ; కైవారం; వినుతి; అభినుతి: * praiseworthy, adj., ప్రశంసాత్మకమైన; కొనియాడతగిన; వినుతికెక్కిన; * praiseworthy, n. ప్రశంసాత్మకం; శ్లాఘనీయం; కొనియాడదగ్గది; వినుతి; స్తవనీయం; * prank, n. జిత్తు; టక్కరి పని; ఠవళి; * prankster, n. జిత్తులమారి; * prawn, n. పెద్ద రొయ్య; prawns are usually found in freshwater bodies in Asia; Shrimp are saltwater creatures; * prayer, n. ప్రార్థన; ఉక్తం; * preach, v. t. ప్రబోధించు; * preacher, n. ఉపదేశకుడు; ప్రబోధకుడు; ప్రబోక్త; * preamble, n. ప్రస్తావన; ఉపోద్ఘాతం; అవతారిక; పీఠిక; ఉద్దేశ వివరణం; * precaution, n. ముందుజాగ్రత్త; అప్రమత్తత; చేకాపు; * precedent, n. పూర్వప్రమాణం; * preceding, adj. గత; పూర్వగత; ఇందాకటి; * preceptor, n. ఆచార్యుడు; కుల గురువు; ఉపదేశికుడు; విద్యాదాత; * precession, n. విషువత్ చలనం; అయనాంశ; ** precession of the equinoxes, ph. విషువత్ చలనం; అయన చలనం; భూ అక్షం నక్షత్రగోళం మీద స్థిరంగా నిలవక, బహు నెమ్మదిగా, రాశి చక్రానికి వ్యతిరేక దిశలో, (అంటే మేషం, మీనం, కుంభం, ...అనే విలోమ క్రమంలో), తిరుగుతూ, ప్రతి 25,800 సంవత్సరాలకి ఒక వృత్తం పూర్తి చేస్తుంది; ఈ కదలిక వలన విషువత్ సంక్రమణ స్థానాలు కూడ కదులుతాయు; ** [note] అయనాంశ is a correction term to account for the difference between the tropical and sidereal zodiacs and this difference is due to the precession of the equinoxes. Thus the computed positions of the planets and houses may differ depending on whether ayanAMSa is used or not and also, if it is used, on the specific algorithm employed to compute it! * precinct, n. ఆవరణ; ప్రాంతీయ పరిధి; * precious, adj. విలువైన; ** precious stone, ph. పొడి; రత్నం; వజ్రం; పచ్చ, నీలం, కెంపు, మొ.; * precipice, n. అతటం; ఆరణం; [see also] abyss * precipitate, n. (1) మడ్డి; అవక్షేపం; రసాయన ప్రక్రియలలో ద్రవములో కరగకుండా కిందకి దిగిన మడ్డి; (2) కారణభూతం కావడం; * precipitation, v. i. మడ్డిలా కిందకి దిగడం; అవక్షేపణ; * precipitation, v. t. మడ్డిలా కిందకి దిగేటట్టు చేయడం; అవక్షేపణ అనగా ఒక ద్రవములో కరగని పదార్థము దాని మీద గల అనేక శక్తుల వల్ల ఆ పదార్థపు కణాలు ఆ ద్రవము నుంచి వేరు కావడము. ఆ శక్తులు వివిధ రకాలుగా ఉండొచ్చును. ఉదా: గురుత్వాకర్శణ శక్తి, అపకేంద్ర శక్తి, విద్యుతయస్కాంత శక్తి; * precipitation, n. అవపాతనం; ఆకాశం నుండి కిందకి పడే నీరు; వాన, మంచు, వగైరా; * precision, adj. సున్నితపు; కచ్చితపు; ** precision balance, ph. సున్నితపు త్రాసు; ** precision calculation, ph. సున్నితపు లెక్క; * precocious, adj. వయస్సుకి మించిన తెలివి, నైపుణ్యం కల; * precursor, n. పూర్వగామి; * predation, n. దొంగిలించి బతకడం; ఒకరిది తస్కరించి బతకడం; మరొక జీవిని చంపి తినడం; పొంచార్పు; * predator, n. పిండారి; తస్కరి; దొంగ; పొంచార్చి; మరొక జంతువుని పొంచుండి వేటాడేది; see also parasite; ** apex predator, ph. చిటారు పొంచార్చి; * predatory, adj. పిండారీ; దోపిడీ; * predicament, n. దురవస్థ; అవస్థ; క్లిష్టపరిస్థితి; * predicate, n. అఖ్యానం; అఖ్యాతం; వాక్యంలో కర్తను గురించి చెప్పేది; ** predicate logic, ph. అఖ్యాత తర్కం; * prediction, n. జోస్యం; కాబల్కం; * predictable, adj. జోస్యాస్పదం; * predictor, n. కాబల్కరి; * pre-existing, adj. పూర్వస్థిత; * preface, n. పీఠిక; భూమిక; ఒక రచయిత కాని, ప్రచురణకర్త కాని ఒక రచనలోని విషయాన్ని విశదీకరిస్తూ రాసే చిన్న వ్యాసం; ఉపోద్ఘాతం; Most often found in nonfiction books or academic writing, a preface is a short introductory essay written from the point of view of the author. The author might use the preface to explain why they are qualified to write about the book’s subject matter. The author’s preface may also be used for other specific functions, such as describing how they became interested in the subject of the book and why they chose to write about it; (rel.) foreword, introduction; * preference, n. ఇష్టత; అధిగణ్యత; * prefix, n. ఉపసర్గ; పూర్వప్రత్యయం; ఉపపదం; ప్రాదు; పూర్వలగ్నం; తల; దాపలతోక; సంస్కృతంలో 22 ఉపసర్గలు ఉన్నాయి. అవి: ప్ర, పరా, అప, సం, అను, అవ, నిస్, నిర్, దుస్, దుర్, వి, ఆఙ్, ని, అధి, అపి, అతి, సు, ఉద్, అభి, ప్రతి, పరి, ఉప. వీటిని క్రియాపదాల ముందు ఉపయోగిస్తారు. * pregnancy, n. గర్భం; కడుపు; చూలు; గర్భధారణ; కడుపుతో ఉండడం; ** first pregnancy, ph. తొలి చూలు; * pregnancy, n. గర్భం; కడుపు; * pregnant, n. గర్భం; కడుపు; ** pregnant with meaning, ph. భావగర్భితం; ** pregnant woman, ph. గర్భిణి; గర్భవతి; కడుపుతోవున్న మనిషి; చూలింతరాలు; చూలాలు; గర్భశ్రాంత; * prejudice, n. ఇతరుల యెడల నిరాధారమైన నీచభావం; a preconceived opinion that is not based on reason or actual experience; ** racial prejudice, ph. జాత్యహంకారం; * preliminary, adj. ఆరంభ; ప్రథమ; ఆదిమ; ప్రారంభ; ఉపక్రమణిక; ** preliminary investigation, ph. ఉపక్రమణిక పరిశోధన; ప్రథమ పరిశోధన; * prelude, n. ప్రవేశిక; నాంది; అవతారిక; * premature, adj. పరిపక్వము కాని; పూర్తిగా ఎదగని; నెలలు నిండని; * premeditated, n. పూర్వసంకల్పితం; ప్రయత్నపూర్వకం; * premise, n. s. ఆధార వాక్యం; పూర్వ సిద్ధాంతం; * premises, n. pl. ప్రాంగణం; దివాణం; * premium, n. (1) అడితి; బీమా కిస్తు; ప్రీమియం; (2) నిజమైన విలువ కంటె ఎక్కువ చెల్లింపు; ** level premium, ph. మట్టపు అడితి; మట్టపు ప్రీమియం; * prescient, adj. భవిష్యత్ జ్ఞానము గల; * pre-occupation, n. అన్యమనస్కత; పూర్వగ్రహణం; * preparation, n. (1) సన్నాహం; (2) తయారైనది; తయారీ; వంటకం; * prepare, v.i. తయారగు; సిద్ధమగు; * prepared, adj. సమాయత్త; * prepare, v. t. తయారు చేయు; సిద్ధము చేయు; * preparedness, n. సంసిద్ధత; సన్నద్ధత; * preponderance, n. అత్యధికంగా ఉన్నటువంటి; ** preponderance of evidence, ph. [law] అత్యధికంగా ఉన్నటువంటి సాక్ష్యాధారాలు; * preposition, n. విభక్తి ప్రత్యయం; (note) ఇంగ్లీషులో preposition అంటే విశేష్యానికి ముందు వచ్చేది అని అర్థం, కాని తెలుగులో విభక్తి ప్రత్యయం నామవాచకానికి తర్వాత వస్తుంది; ఒక విధంగా చూస్తే విభక్తి ప్రత్యయానిది post position; ఇదే ఇంగ్లీషులో వాక్య నిర్మాణానికీ, తెలుగులో వాక్య నిర్మాణానికీ మధ్యనున్న ఒక పెద్ద తేడా; * prerequisite, n. పూర్వాపేక్షితం; * prerogative, n. విశిష్టాధికారం; * presbyopia, n. దీర్ఘదృష్టి; దూరపు వస్తువులు కనిపించడం, దగ్గరవి బాగా కనిపించకపోవడం; * prescient, adj. (ప్రెషెంట్) భవిష్యత్ జ్ఞానము గల; కాలజ్ఞానము తో; * prescribed, adj. నిర్దేశిత; విధించబడ్డ; నియోగింపబడ్డ; విహిత; ** prescribed duty, ph. విధ్యుక్త ధర్మం; విహిత కర్మ; విహిత ధర్మం; ** prescribed standard, ph. నిర్దేశిత ప్రమాణం; విహిత ప్రమాణం; * prescription, n. నిర్దేశం; అనుశాసనం; విహితం; మందుచీటీ; * prescriptive, adj. నిర్దేశాత్మక; శాసనాత్మక; అనుశాసన; విహితాత్మక; * prescriptive, n. నిర్దేశాత్మకం; శాసనాత్మకం; విహితాత్మకం; ** Suri's grammar is prescriptive, ph. సూరి వ్యాకరణం శాసనాత్మకం; * presence, n. (1) స్పూర్తి; ఉనికీ; హాజరు; సమక్షం; సముఖం; (2) ప్రత్యక్ష ఉపస్థితి; ** presence of mind, ph. సమయస్పూర్తి; * present, n. (1) ప్రస్తుతం; వర్తమానం; ఇప్పుడు; (2) బహుమానం; ఈనాం; * present, v. i. హాజరు; ఉండు; * present, v. t. (1) బహుమతి ఇచ్చు; (2) పొందుపరచు; * presentation, n. అభివాహ్యం; ప్రస్తుతీకరణ; ** present continuous tense, ph. [gram.] వర్తమానార్థకం; * presently, adv. ఇంతలో; ** present perfect tense, ph. [gram.] తద్ధర్మార్థకం; ** present tense, ph. [gram.] వర్తమాన కాలం; * preservative, n. పరిరక్షకం; ** food preservative, ph. ఆహార పరిరక్షకం; * preserve, v. t. (1) కాపాడు; రక్షించు; సంరక్షించు; పరిరక్షించు; (2) నిల్వ చేయు; * preserve, n. బచావు; నిల్వ ఉంచినది; ఊరుగాయ; * preserver, n. స్థితికారకుడు; రక్షకుడు; సంరక్షకుడు; * president, n. (1) అధ్యక్షుడు; అధ్యక్షురాలు; సభాపతి; (2) రాష్టప్రతి; * press, n. (1) గానుగ; (2) అచ్చు యంత్రం; ముద్రకి; (3) విలేకరులు; పాత్రికేయులు; పత్రికలవారు; * press, v. t. (1) నొక్కు; ఒత్తు; (2) పట్టుబట్టు; (3) ఇస్త్రీచేయు; * pressman, n. విలేఖరి; పాత్రికేయుడు; ** press reporter, ph. పత్రికా విలేఖరి; పాత్రికేయుడు; ** press representative, ph. పత్రికా ప్రతినిధి; * pressure, v. t. పీడించు; ఈండ్రించు; ఒత్తిడి చేయు; తొందర పెట్టు; ఈండ్రము చేయు; * pressure, n. పీడనం; పోటు; భారం; ఒత్తిడి; ఈండ్రము; ఆమర్దం; నొక్కుడు; తొందర; ** blood pressure, ph. రక్తపు పోటు; ** partial pressure, ph. అంశిక పీడనం; వాయుమిశ్రమంలోని ప్రత్యేకంగా ప్రతివాయువూ ఇచ్చేటి పీడనం; ** air or wind pressure, ph. ఈరనం; ** pressure gauge, ph. భారమితి; పీడన మాపకం; ప్రేషమాపకం; ** pressure energy, ph. ప్రేషక శక్తి; ప్రేష శక్తి; * prestigious, adj. ప్రతిష్టాత్మక; * presumption, n. (1) అహంకారం; (2) పురాభావన; బహుశా అవునని నమ్ముట; * pretender, n. కపటి; వేషధారి; నటుడు; * pretense, n. (1) మిష; నెపం; (2) నటన; భేషజం; * pretext, n. మిష; సాకు; నెపం; వంక; * prevalent, adj. చలామణీలో ఉన్న; అమలులో ఉన్న; వచ్చేటటువంటి; * prevailing, adj. అక్కడ వుండే; ప్రస్తుతపు; అమలులలోవున్న; ** prevailing market price, ph. ప్రస్తుతపు బజారు ధర; అమలులోనున్న బజారు ధర; * prevailing winds, ph. అక్కడ వీచే గాలి; * prevalence, n. ప్రాబల్యం; ప్రబలత; * prevaricator, n. అబద్ధాలు చెప్పే వ్యక్తి; నిజాన్ని కప్పిపుచ్చే వ్యక్తి; * prevent, v. t. నివారించు; వారించు; ఆపు; అడ్డు; అడ్డగించు; నిరోధించు; అటకాయించు; * prevention, n. నివారణ; నిరోధం; అటకాయింపు; * preventive, adj. నివారక; నిరోధక; ** preventive maintenance, ph. నివారక పరిపోషణ; నిరోధక సంరక్షణ; * previous, adj. ఇందాకటి; ఇదివరకటి; * previously, adv. ఇదివరకు; * prey, n. ఎర; ఆహారము కొరకు బలాత్కారముగా పట్టుకొనబడినది; * price, n. ధర; మూల్యం; కిమ్మత్తు; వెల; అర్జు; ** fair price, ph. గిట్టుబాటు ధర; ** fixed price, ph. నిరకు; ** market price, ph. బజారు ధర; అర్జుబాజారీ; ** retail price, ph. చిల్లర ధర; ** wholesale price, ph. టోకు ధర; * priceless, n. అమూల్యం; * prickle, n. ముల్లు; దూగర ముల్లు; * prickly chaff, n. ఉత్తరేణి; * prickly heat, n. పేత; * prickly pear, n. (1) నాగజెముడు; (2) నాగఫణి; నాగజెముడు పండు; * pride, n. (1) అతిశయం; స్వాతిశయం; గర్వం; పొగరు; అహంకారం; డాంబికం; (2) అభిమానం; స్వాభిమానం; (3) సింహాల గుంపు; సటాఝూటం; * priest, n. m. పురోహితుడు; కేథలిక్ తెగకి చెందిన పురోహితుడిని ప్రీస్ట్ అంటారు. ఇతను వివాహం చేసుకోకూడదు, జీవితాంతం బ్రహ్మచర్యమే పాటించాలి; చర్చిలో హోదా పెరిగే కొద్దీ బిషప్, కార్డినల్ వగైరా బిరుదులు కనిపిస్తాయి. వీటిలో అత్యున్నతమైన స్థానం పోప్; * prig, n. పొగరుబోతు; అహంకారి; గర్విష్థి; * prima facie, adj. మొదట ఏర్పడిన అభిప్రాయం ప్రకారం; తొలి చూపులో ఏర్పడిన అభిప్రాయం ప్రకారం; * prima para, n. (1) తొలిౘూలు; మొదటి కాన్పు; (2) తొలిౘూలు స్త్రీ; * primary, adj. ప్రాథమిక; ముఖ్యమైన; ప్రాక్, ** primary form, ph. ప్రాగ్రూపం; ** primary school, ph. ప్రాథమిక పాఠశాల; ** upper primary school, ph. ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల; * primate, n. (1) ప్రాగ్వానరం; నరవానరం; మనిషి, కోతి జాతులకి చెందిన జంతువులని సూచించడానికి కలగలుపుగా వాడే మాట; (2) ప్రధాన శాల్తీ; ప్రధాన గురువు; * prime, adj. ప్రధాన; ముఖ్యమైన; ** prime factor, ph. ప్రధాన కారణాంకం; ప్రధాన భాజకం; * prime, n. ప్రధానాంకం; ప్రధాన సంఖ్య; అభేద్య సంఖ్య; * prime number, ph. ప్రధానాంకం; ప్రధాన సంఖ్య; అభేద్య సంఖ్య; ** absolute prime number, ph. నిరపేక్ష ప్రధాన సంఖ్య; ** permutable prime, ph. ప్రస్తార ప్రధాన సంఖ్య; A permutable prime, also known as anagrammatic prime, is a prime number which, in a given base, can have its digits' positions switched through any permutation and still be a prime number. In base 10, all the permutable primes with fewer than 49,081 digits are known: 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 31, 37, 71, 73, 79, 97, 113, 131, 199, 311, 337, 373, 733, 919, 991, R19 (1111111111111111111), R23, R317, R1031, ... where the "repunit" R19 stands for a sequence of 19 ones. ** regular prime, ph. క్రమ ప్రధాన సంఖ్య; In number theory, a regular prime is a special kind of prime number, defined by Ernst Kummer in 1850 to prove certain cases of Fermat's Last Theorem. Regular primes may be defined via the divisibility of either class numbers or Bernoulli numbers. The number p is regular if (and only if) it does not divide the numerator of any of the Bernoulli numbers Bk for k=2, 4, 6, ..., p-3. For example, 691 divides the numerator of B12, so 691 is not regular (we say it is irregular). * primer, n. (1) (ప్రిమర్) శిశుబోధ; బాలబోధ; ప్రాథమిక వాచకం; (2) గోడలకి, ఇనప సరంజామాకి రంగులు అద్దే ముందు, వేసిన రంగు బాగా హత్తుకోడానికి, వేసే మొదటి పూత; (3) జీవకణాలలో వారసవాహికల తయారీకి ఓం ప్రధమంగా వాడే కణికామ్లాల దండ (పాలని పెరుగు చెయ్యడానికి తోడు వాడమూ! అలాగ అన్న మాట!); * primeval, adj. మునుముందటి; ఆది; ఆద్యం; ** primeval atom, ph. బ్రహ్మాణువు; ** primeval egg, ph. బ్రహ్మాండం; విశ్వకోశం; ** primeval fireball, ph. ఆదిజ్వాల; ** primeval ocean, ph. నారము; * primogeniture, n. ప్రథమ సంతానం; * primordial, adj. ప్రప్రథమ; ఆదికి ముందే ఉన్న; ప్రాంకుర; ** primordial awareness, ph. ప్రాంకుర స్పృహ; * prince, n. యువరాజు; రాకుమారుఁడు; రాజకుమారుఁడు; రాజతనయుఁడు; రాజసుతుఁడు; రాజజుఁడు; రాజతనూభవుఁడు; రాజపుత్రుఁడు; భూవరసుతుఁడు; భూపాలతనయుఁడు; రాచకొమరుఁడు; రాచకొడుకు; రాజుకొడుకు; రాచబిడ్డఁడు; ఱేఁటిౘూలు; ఱేఁటికొడుకు; * princess, n. యువరాణి; రాకుమార్తె; రాజకుమారి; రాజతనయ; రాజసుత; రాజజ; రాజతనూభవ; రాజపుత్రి; రాజపుత్రిక; భూవరసుత; భూవరపుత్రి; భూపాలతనయ; రాచకొమరి; రాచకూతురు; రాచకూఁతు; రాచబిడ్డ; ఱేఁటిౘూలు; ఱేఁటికూఁతు; * principal, adj. ప్రథానమైన; ముఖ్యమైన; కూకటి; అసలైన; * principal, n. (1) ప్రథాన అధ్యాపకుడు; ప్రధాన ఆచార్యుడు; ప్రాంశుపాలుడు; (2) అగ్రణి; అగ్రిముడు; అగ్రిమము; (3) అసలు; అసలు సొమ్ము; మూలధనం; పరిపణం; * principle, n. (1) సూత్రం; నియమం; తత్వం; (2) నైతికమైన విలువ; ** in principle, ph. సూత్రప్రాయంగా; సూత్రానుగుణంగా; పద్ధతి ప్రకారం; ** uncertainty principle, ph. అనిశ్చితత్వ నియమం; * print, n. ముద్ర; ముద్రణ; ** fingerprint, n. వేలిముద్ర; ** footprint, n. పాదముద్ర; * print, v. t. (1) అచ్చువేయు; ముద్రించు; అచ్చొత్తు; అచ్చుకొట్టు; (2) చెక్కు; గొలుసుకట్టుగా కాకుండా అచ్చువేసినట్లు రాయు; ** print shop, ph. ముద్రాక్షర శాల; * printed, adj. ముద్రించబడిన; * printer, n. (1) ముద్రాపకుడు; (2) ముద్రాపకి; ముద్రణ యంత్రం; ముద్దరి; ** dot matrix printer, బిందు మాత్రిక ముద్దరి; ** laser printer, లేసర్ ముద్దరి; * printer's devil, n. ముద్రారాక్షసం; అచ్చు తప్పు; * printing press, n. (1) ముద్రణ యంత్రం; (2) ముద్రణశాల; * prior, adj. మొదటి; ముందటి; పూర్వ; పురోగామ్య; ** prior distribution, పురోగామ్య వితరణ; పూర్వపు వితరణ; ** prior right, ph. మొదటి హక్కు; ** prior mortgage, ph. పూర్వపు తనఖా; ** prior party, ph. ముందటి ఆసామీ; * priority, n. ప్రాథమ్యం; ** order of priority, ph. ప్రాథమ్య క్రమం; * prism, n. పట్టకం; * prison, n. ఖైదు; కారాగారం; కారాగృహం; బందిఖానా; బందె; చెరసాల; బుయ్యారం; జైలు; * prisoner, n. ఖైదీ; బందీ; * pristine, adj. నిష్కల్మష; పాడు కాని; ప్రత్యగ్ర; * private, adj. (1) స్వంత; సొంత; వ్యక్తిగత; స్వకీయ; వ్యష్టి; ఏకాంత; ఛన్న; గుట్టు; (2) ఖానిగీ; ఖాసా; తారియోక; తరోక; తారు (తాము) అనే ప్రాచీన తెలుఁగు సర్వనామపు ఔపవిభక్తిక రూపమైన [తర] కు [యొక్క] చేర్చి తరోక (తమ యొక్క/తమ స్వంతమైన = private); (ant.) ప్రభుత్వానికి చెందిన; రట్టు; ** private land, ph. ఖానిగీ భూమి; తరోక భూమి; ** private firm, ph. తరోక మైతి; ప్రైవేట్ సంస్థ ** private school, ph. తరోక బడి; తరోక పాఠశాల; * privacy, n. మరుగు; * privation, n. లేమి; జీవితంలో నిత్యావసరాల లేమి; శూన్యత; హీనత; * privilege, n. ప్రత్యేకార్హత; * pro, pref. తొలి; ప్రథమ; ప్రథాన; ముఖ్య; ప్రాణ్య; * pro. adv. అనుకూలంగా; (ant.) con; * probability, n. సంభావ్యత; ** Bayesian probability, ph. బేస్ సంభావ్యత; బేస్ (Bayes) అనే వ్యక్తి గౌరవార్థం పెట్టిన పేరు; ** joint probability, ph. సంయుక్త సంభావ్యత; ** probability distribution, ph. సంభావ్యతా వితరణ; * probably, adv. బహుశ; * probe, n. శలాకం; పుడక; పుల్ల; ఏషణి; * probe, v. t. తరచి చూడు; తరచి తరచి పరీక్షించు; * probity, n. నిజాయితీ; * problem, n. సమస్య; ప్రశ్న; ఉపపాద్యం; కైపదం; * problematical, adj. సమస్యాత్మక; * prokaryotic, adj. కణిక లేనివి; కణిక రహిత; ** prokaryotic cell, ph. కణికలేని కణములు; కణిక రహితములు; కణిక రహిత కణములు; * procedural, adj. విధానపరమైన; * procedure, n. (1) విధానం; పద్ధతి; వ్యవహార పద్ధతి; విధివిధానం; తెన్నిడి; ఒక పనిని చేసే పద్ధతి లేదా వెళ్ళే దారి; తంతు; రీతి; ప్రక్రియ; (2) శస్త్ర చికిత్సా విధానం; * proceed, v. i. కానిచ్చు; కొనసాగించు; * proceeds, n. వసూళ్లు; వసూలైన డబ్బు; * process, n. ప్రక్రియ; గతి; పద్ధతి; సంవిధానం; పరికర్మ; క్రమం; గత్వం; వ్యాపారం; ఔనోజ; ** life process, ph. జీవన ప్రక్రియ; ** mental process, ph. మనో వ్యాపారం; ** peace process, ph. శాంతి గత్వం; ** physical process, ph. భౌతిక వ్యాపారం; ** thought process, ph. ఆలోచనా విధం; ఆలోచనా ప్రక్రియ; తలపుల బాట; * processing, n. ప్రక్రియాపన; సంవిధానం; ** processing center, ph. ప్రక్రియాపన కేంద్రం; ** processor, n. ప్రక్రియాపకి; ప్రక్రియాపకుడు; * procession, n. ఊరేగింపు; * proclaim, v. t. ప్రకటించు; చాటించు; * proclamation, n. ప్రకటన; చాటింపు; నివాకం; ఇస్తిహారు; * proclivity, n. చిత్తాభిముఖం; మొగ్గు; * procrastinate, v. t. నాన్చు; తాత్సారం చేయు; చెయ్యవలసిన పనిని వెంటనే చెయ్యకుండా బకాయి వేయు; * procrastination, n. తాత్సారం; ఠలాయింపు; వ్యాక్షేపం; * procrastinator, n. చిరకారి; వ్యాక్షేపరి; చెయ్యవలసిన పనిని వెంటనే చెయ్యకుండా బకాయి పెట్టే వ్యక్తి; * procreation, n. ప్రజననం; * procure, v.i. చేకూర్చు; సంతరించు; * procurement, n. చేకూర్పు; సంతరింపు; * Procyon, n. (ప్రోసియాన్) లఘు లుబ్దకం రాసిలో ప్రకాసించే ఒక తార; (lit.) before the dog, because it rises before Sirius, the Dog Star; * prod, n. ములుకు; ముల్లు; సూది; ముల్లు కర్ర; అంకుశం; * prod, v. t. ముందుకి తోయు; పొడుచు; * prodigy, n. ఉత్పాతపిండం; విశిష్ట వ్యక్తి; బాల మేధావి; * produce, n. (ప్రోడ్యూస్) పంట; సస్యం; కాయగూరలు; పండ్లు వగైరా; * produce, v. t. (ప్రొడ్యూస్) (1) హాజరుపరచు; (2) నిర్మించు; తయారు చేయు; (3) ఉత్పన్నం చేయు; ఉత్పత్తి చేయు; ఉత్పాదించు; * produced, adj. సంజనిత; తయారు కాబడ్ద; * producer, n. నిర్మాత; ఉత్పత్తిదారుడు; ఉత్పాదకుడు; ఉత్పాదాళువు; * product, n. (1) పంట; ఉత్పాదితం; ఉత్పన్నం; ఉత్పత్తి ; ఉత్పత్తి చేయబడినది; (2) లబ్దము; లభించినది; ఫలితం; ** food product, ph. ఆహార ఉత్పత్తి; * production, n. ఉత్పత్తి; ఉత్పాదన; నిర్మాణం; ** production capacity, ph. ఉత్పాదన శక్తి; ** production cost, ph. ఉత్పత్తి ధర; ఉత్పత్తికేు ఖర్చు; ** production rule, ph. ఉత్పాదన నియమం; * productive, adj. ఉత్పాదక; ఉత్పాదకమైన; ఫలప్రదమైన; ** productive capacity, ph. ఉత్పాదక శక్తి; * productive power, ph. ఉత్పాదక శక్తి; * productivity, n. ఉత్పాదకత; * profane, adj. అసభ్యమైన; అశ్లీలమైన[ బూతు; అపవిత్రమైన; సాధారణంగా ఈ విశేషణాలు భాషని గురించి మాట్లాడేటప్పుడు వాడతారు; * profanity, n. అసభ్యం; అశ్లీలం; బూతు; అసభ్యపు మాట; బూతు మాట; బజారు భాష; మోటు భాష; * profession, n. వృత్తి; ఉద్యోగం; జీవిక; జీవనోపాయం; కాయకం; పని; * professional, adj. వృత్తి; వృత్తిపరమైన; ఉద్యోగపరమైన; వృత్తిగత; వృత్తిసంబంధిత; వ్యావసాయిక; ** professional studies, ph. వృత్తి విద్యలు; * professional, n. నిఖార్సయిన వ్యక్తి; * professionally, adv. వృత్తిగతంగా; వృత్తిపరంగా; వ్యావసాయికంగా; * professor, n. ఆచార్య; ఆచార్యుడు; * proficiency, n. ప్రావీణ్యత; * profile, n. (1) వైఖరి; సరళి; (2) పార్శ్వవైఖరి; కపోలము; పక్కనుండి చూస్తే కనిపించే వైఖరి; ** statistical profile, ph. సాంఖ్య వైఖరి; * profit, n. లాభం; లబ్ది; ఫాయిదా; ఆదా; ఫలం; ఫలోదయం; కిట్టుబాటు; గిట్టుబడి; కూడుదల; ** profit and loss, ph. లాభనష్టాలు; ** gross profit, ph. మొత్తం లాభం; ** net profit, ph. నికరపు లాభం; * profitable, adj. లాభదాయక; * profitability, n. కిట్టుబాటు; * proforma, n. నమూనాపత్రం; * profound, adj. గంభీర; లోతైన; * profuse, adj. విస్తారమైన; * progenitors, n. pl. పూర్వులు; పితరులు; పితృదేవతలు; నేటి సంతతికి నాటి కారణభూతులు; * progeny, n. సంతానం; సంతతి; పిల్లలు; పరంపర; * prognosis, n. ముందుగా చెప్పగల జ్ఞానం; * program, n. (1) కార్యక్రమం; ప్రోగ్రాం; (2) క్రమణిక; ** computer program, ph. క్రమణిక; విధి; సంవిధి; * programmer, n. క్రమకర్త; విధికర్త; సంవిధానకర్త; క్రమణికలు రాసే వ్యక్తి; * progress, n. (1) ప్రగతి; అభ్యుదయం; మెరుగుదల; అభివృద్ధి; పురోభివృద్ధి; పురోగతి; పురోగమనం; వికాసం; ఉత్కర్ష; (2) గమనం; ** technological progress, ph. సాంకేతిక వికాసం; * progression, n. (1) ప్రగతి పథం; (2) పరంపర; అనుపాతం; ముందుకి నడుచుకుంటూ వెళ్ళేది; ఒక శ్రేఢిలో ఒకదాని వెంబడి మరొక అంశం వస్తూన్న సందర్భంలో ఆ అంశాల మధ్య నిర్ధిష్టమైన గణిత సంబంధం ఉంటే ఆ శ్రేఢిని పరంపర అంటారు; ** arithmetic progression, ph. అంకలితోత్తర పరంపర; సంకలితం; ఒక క్రమంలో అంకెలని కలుపుకుంటూ వెళ్ళడం; ** geometric progression, ph. గుణోత్తర పరంపర; ఉత్కలితం; ఒక క్రమంలో వర్గీకరించిన అంకెలని కలుపుకుంటూ వెళ్ళడం; * progressive, adj. అభ్యుదయ; పురోగమన; పురోగామి; ప్రగతిశీల; ఊర్ధ్వగమన; ** progressive assimilation, ph. పురోగామ్య సమీకరణం; * progressivism, n. అభ్యుదయవాదం; * prohibited, n. నిషిద్ధం; * prohibition, n. నిషేధం; నిషిద్ధం; * project, v. i. (ప్రొజెక్ట్) ముందుకు పొడుచుకుని వచ్చు; * project, v. t. (ప్రొజెక్ట్) ప్రక్షేపించు; ముందుకు దూసుకుని పోయేలా చేయు; * project, n. (పోజెక్ట్) పథకం; సాధించవలసిన పని; చేపట్టు; * projectile, n. ప్రక్షేపకం; ముందుకు దూసుకుని వచ్చే వస్తువు; విసరిన వస్తువు; ఎగరవేసిన వస్తువు; * projection, n. విక్షేపం; ముందరకి తొయ్యడం; ** orthographic projection, ph. a method of showing a three-dimensional object on a two-dimensional surface; The top view of an orthographic projection is called a Plan, and the front view, the Elevation. * projector, n. విక్షేపణి; ముందరకి తోసేది; * prolapse, n. భ్రంశం; చ్యుతి; దిగజారుట; జాకారుట; పతనం; ** prolapse of anus, ph. గుద భ్రంశం; ** prolapse of gut, ph. ఆంత్ర భ్రంశం; పేగు జారుట; * proliferation, n. బహుదాకరణం; తామరతంపర వలె వృద్ధి చెందడం; * proletariat, n. శ్రామిక వర్గం; పాటకజనం; శ్రామికులు; కార్మికులు; * prolific, adj. విరివిగా సృష్టించగలిగే సామర్థ్యం గల; ** prolific writer, ph. విరివిగా రచనలు చేసిన వ్యక్తి; * prologue, n. ప్రస్తావన; పీఠిక; అవతారిక; తొలిపలుకు; నాంది; ముందుమాట; పూర్వరంగం; Typically found in works of fiction, a prologue is usually written from a character’s point of view (either the main character or a character who brings a different perspective to the story). This introductory passage gives the reader additional information that will help their comprehension of the rest of the book. This can include background information on characters, events that took place before the story begins, or information that establishes the setting of the story; కథ నేపథ్యం సమగ్రంగా అర్థం అవడానికి ఈ చిన్న వ్యాసం ఉపయోగపడుతుంది. ఉదాహరణకి ఇంగ్లీషులోకి అనువదించిన కన్యాశుల్కం నాటకం ఇంగ్లీషు పాఠకులకి అర్థం అవటానికి ఆ కాలపు బాల్యవివాహాల ఆచారం గురించి నాలుగు మాటలు చెబితే అది Prologue కోవకి చెందుతుంది; see also introduction; preface; * prolong, v. i. పొడిగించు; సాగదీయు; * prominent, adj. పేరున్న; స్పుటమైన; బాగా కనిపించే; * promise, n. (1) బాస; మాట; వాగ్దానం; (2) బాగుపడే అవకాశం; వృద్ధిలోకి వచ్చే అవకాశం; * promise, v. i. బాసచేయు; మాటయిచ్చు; * promising, adj. బాగుపడే అవకాశం ఉన్న; వృద్ధిలోకి వచ్చే అవకాశం ఉన్న; ** promissory note, ph. వాగ్దాన పత్రం; ప్రోనోటు; * promote, v. t. వృద్ధిచేయు; అధికం చేయు; * promotion, n. (1) పదోన్నతి; ఉద్యోగపు హోదా పెరగడం; (2) వ్యాపారంలో వస్తువుల అమ్మకం వృద్ధి పొందడానికి చేసే హడావిడి; * prompt, v. t. ప్రేరేపించు; * promptly, adv. అవ్యవధానంగా: అవిలంబంగా; వెనువెంటనే; వెంటనే; ఆలశ్యం చెయ్యకుండా; * promulgate, v. t. ప్రకటించు; * prone, adj. బోర్లా; * pronoun, n. సర్వనామం; ** demonstrative pronoun, ph. సూచక సర్వనామం; ఏతత్తదర్ధక సర్వనామం; నిర్దేశక సర్వనామం; ** indefinite pronoun, ph. అనిర్దిష్ట సర్వనామం; ** interrogative pronoun, ph. ప్రశ్నవాచక సర్వనామం; యత్కిమర్ధక సర్వనామం; ** nominal pronoun, ph. ఆఖ్యాత సర్వనామం; ** numerical pronoun, ph. సంఖ్యావాచక సర్వనామం; ** personal pronoun, ph. పురుషవాచక సర్వనామం; పురుష బోధక సర్వనామం; యుష్మదస్మదర్థక సర్వనామం; పురుష బోధక సర్వనామాలలో లింగభేదాలకు ప్రత్యేక పదాలు ఉండవు. ఉదా. నేను, మేము, మనం, నువ్వు, మీరు మొ.వారిని ఏ లింగానికి చెందినవారో చెప్పనవసరం లేదు. సంభాషణ లో పాల్గొన్న మాట్లాడే వ్యక్తీ, వినే వ్యక్తీ ఒకరికొకరు తెలిసినవారే అవుతారు. ** reflexive pronoun, ph. ఆత్మార్థక సర్వనామం; ** relative pronoun, ph. సంబంధవాచక సర్వనామం; * pronounce, v. i. ఉగ్గడించు; ఉచ్చరించు; * pronunciation, n. ఉచ్చారణ; * proof, n. ఋజువు; దాఖలా; నిదర్శనం; ప్రమాణం; తార్కాణం; నిరూపణం; ఉపపత్తి; దృష్టాంతం; మూదల; మూదలిక; ** deductive proof, ph. నిగమిత నిరూపణ; ** empirical proof, ph. ప్రత్యక్ష నిరూపణ; ** proof by contradiction, ph. ఖండన ఉపపత్తి; ** with proof, ph. సోపపత్తికంగా; * proofs, n. అచ్చు చిత్తులు; చిత్తు ప్రతులు; * prop, n. ఊత; ఊతం; చేయూత; ఊతకోల; కైదండ; అండ; దండ; దన్ను; ఆనురాట; ఆనుడు; ఆలంబం; ఆలంబన; ప్రాపు; ఆధారం; పట్టుగొమ్మ; అవష్టంభం; * propaganda, n. ప్రచారం; * propagate, v. t. ప్రచారం చేయు; వ్యాపింప చేయు; * propagation, n. ప్రసరణ; వ్యాప్తి; * propane, n. తదేను; త్రేును; మూడు కర్బనపు అణువులు ఉన్న ఒక రసాయన వాయువు; C₃H₈; ఈ వాయువుని వంట వాయువుగా ఉపయోగించవచ్చు; * propanol, n. త్రయోల్; ప్రొపనోల్; propyl alcohol; * propellant, n. క్షేపణ పదార్థం; చోదక ద్రవ్యం; * propeller, n. క్షేపణి; చోదక యంత్రం; * propene, n. తదీను; మూడు కర్బనపు అణువులు, జంట బంధం ఉన్న ఒక రసాయన వాయువు; propylene; C₃H₆; * propensity, n. ఉన్ముఖత; * proper, adj. తగిన; క్రమమైన; క్రమ; స్వకీయ; నిజ; యుక్తమైన; వెరవైన; ** proper divisor, ph. క్రమ విభాజకం; ** proper fraction, ph. క్రమభిన్నం; ** proper motion of a star, ph. తార యొక్క స్వకీయ గమనం; నిజ గతి; నక్షత్రాలు ఏవీ స్థిరంగా లేవు; అవి వేరు వేరు దిశలలో వేరు వేరు వేగాలతో - సెకండుకి అనేక కిలోమీటర్ల వేగంతో - కదులుతున్నాయి; * proper, n. భావ్యం; సరైనది; యుక్తం; వెరవు; * property, n. (1) లక్షణం; గుణం; ధర్మం; (2) ఆస్తి; సొత్తు; సంపద; సంపత్తి; కించన్యం; ** characteristic property, ph. అభిలాక్షణిక ధర్మం; ** chemical property, ph. రసాయన ధర్మం; రసాయన లక్షణం; ** emergent property, ph. హఠాదుత్పన్న లక్షణం; హఠాత్తుగా పుట్టుకొచ్చే లక్షణం; తాపోగ్రత (temperature) అనే భావం ఉంది. ఒకే ఒక బణువు (molecule)ని తీసుకుని దాని “తాపోగ్రత” గురించి మాట్లాడడం అర్థ రహితం. ఒక్క బణువుకి తాపోగ్రత ఉండదు. ఒక చోట కోట్ల కొద్దీ బణువులు, ఒక దానిని మరొకటి గుద్దుకుంటూ ఉంటేనే వేడి (heat) పుడుతుంది, దాని ఉగ్రతని మనం తాపోగ్రత అంటున్నాం. కనుక తాపోగ్రత అన్నది హఠాదుత్పన్న లక్షణం; ** collective property, ph. (1) సాముదాయిక లక్షణం; (2) ఉమ్మడి ఆస్తి; ** fixed property, ph. స్థిరాస్తి; ** inherent property, ph. స్వభావం; ** intellectual property, ph. మేథో సంపత్తి; మేథో సంపద; ** movable property, ph. చరాస్తి; ** paternal property, ph. పిత్రార్జితం; ** personal property, ph. ఏదర; ** physical property, ph. భౌతిక ధర్మం; భౌతిక లక్షణం; ** private property, ph. ఖానిగీ ఆస్తి; సొంత ఆస్తి; ** public property, ph. ప్రజా ధనం; ** rudimentary property, ph. తన్మాత్ర; ** self-acquired property, ph. స్వార్జితం; * prophase, n. తొలిదశ; కణ విభజన జరిగే సమయంలో తొలి దశ; * prophecy, n. అనాగతం; భవిష్యద్వాక్యం; సోదె; * prophet, n. అనాగతవేది; భవిష్యత్తును చెప్పు వ్యక్తి; సోదె చెప్పు వ్యక్తి; * prophylactic, adj. రోగనిరోధక; నిరోధక; * propitiate, v. t. సంతోషపెట్టు; శాంతింప చేయు; పొగుడు; కీర్తించు; పొంగించు; * proportion, n. అనురూప్యం; అనుపాతం; వాటా; పాలు; వంతు; నిష్పత్తి; దామాషా; ** direct proportion, ph. క్రమ అనుపాతం; సరళ అనుపాతం; అనులోమ అనుపాతం; ** indirect proportion, ph. విలోమ అనుపాతం; ** inverse proportion, ph. విలోమ అనుపాతం; * proportional, adj. అనురూప్య; అనుపాత; దామాషా; ** proportional representation, ph. దామాషా ఎన్నికలు; * proportionately, adj. అనురూప్యంగా; అనురూప్యేణా; వాటాలవారీగా; వంతుల ప్రకారం; నైష్పత్తికంగా; పరస్పరానుగుణంగా; * proposal, n. ప్రతిపాదన; ఉపపాద్యం; వాదం; ** seconding a proposal, ph. అనువాదం; * propose, v. t. (1) ప్రతిపాదించు; ఉపపాదించు; (2) పెండ్లాడమని అడుగు; * proposer, n. ప్రతిపాదకుడు; ప్రస్థావకుడు; * proposition, n. ప్రాతిపదిక; ఉపపాద్యం; ప్రవచనం; * proprietary, adj. relating to an owner or ownership; ** proprietary ownership, ph. స్వామిత్వం; * proprietor, n. యజమాని; సొంతదారు; స్వామి; ఏలిక; see also manager; * proprietorship, n. స్వామిత్వం; * propriety, n. ఔచిత్యం; యుక్తత; మర్యాద; * proprioceptor, n. స్వంతగ్రాహకి, one's own receptor; * props, n. pl. రంగాలంకరణ సామగ్రి; * propyne, n. తదైను; మూడు కర్బనపు అణువులు ఒక త్రిపుట బంధం ఉన్న ఒక రసాయన వాయువు; C₃H₄; ** pros and cons, ph. అనుకూల ప్రతికూలతలు; ముందువెనుకలు; లాభనష్టాలు; మంచి చెడ్డలు; * prosaic, adj. పస లేని; నీరసమైన; చప్పగా ఉన్న; సాదాసీదాగా; కవిత్వం లేకుండా; వచనధోరణిలో; * proscribe, v. t. నిషేదించు; కూడదని చెప్పు; * prose, n. వచనం; గద్యం; యజుస్సు; ** literary prose, ph. గద్యం; యజుస్సు; ** conventional prose, ph. వచనం; * prosecution, n. (1) జరిపించడం; పని జరిపించడం; కృషి; (2) ఒక వ్యక్తి నేరస్తుడని రుజువు చెయ్యడానికి ప్రభుత్వం తరఫున జరిగే కృషి; * prosecutor, n. కృషీవలి; ఒక వ్యక్తి నేరస్తుడని రుజువు చెయ్యడానికి ప్రభుత్వం తరఫున కృషి చేసే వ్యక్తి; * prosody, n. ఛందస్సు; పద్యరచనకి నియమావళి; * prospect, n. ఉత్తరాపేక్ష; ఆశ; * prospective, adj. భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన; కాబోయే; * prospectus, n. పరిచయ పత్రం; పరిచయ పొత్తం; వివరణ పత్రం; * prosper, v. i. ప్రబలు; * prosperity, n. ఐశ్వర్యం; సౌభాగ్యం; క్షేమం; శ్రేయస్సు; అభివృద్ధి; * prostate gland, n. వస్తి గ్రంధి; వీర్య గ్రంథి; పౌరుష గ్రంథి; The prostate's most important function is the production of a fluid that, together with sperm cells from the testicles and fluids from other glands, makes up semen; * prostitute, n. వ్యభిచారిణి; జారిణి; ముండ; రండ; లంజ; తొత్తు; రంకులాడి; వాడవదిన; గణిక; ** son of a prostitute, ph. లంజకొడుకు; తొత్తుకొడుకు; * prostitution, n. వ్యభిచారం; పడుపు వృత్తి; జారత్వం; లంజతనం; రంకుతనం; * prostrate, v. t. సాష్టాంగపడు; * protect, v. t. రక్షించు; పోషించు; కాపాడు; ఏలు; గుప్తించు; ఓము; * protected, adj. రక్షిత; * protecting, adj. రక్షణ; * protection, n. రక్ష; రక్షణ; సంరక్షణ; పరిరక్షణ; కాపు; కాపుగడ; ప్రోపు; పోషణ; గుప్తి; పాకన; అనుపాలన; ఓమిక; ** complete protection, ph. అభిరక్షణ; * protective, adj. రక్షక; ** protective coating, ph. రక్షక లేపనం; * proteins, n. ప్రాణ్యములు; మాంసՠуత్తులు; * protest, n. ఆక్షేపణ; ఫిర్యాదు; * proto, pref. ప్రథమ; ముఖ్య; ఆది; మూల; ** proto-Dravidian, ph. మూల ద్రావిడ భాష; * protocol, n. పద్ధతి; ప్రవర్తనా నియమావళి; మర్యాద; అంతస్తుకి తగిన మర్యాద; ఇచ్చి పుచ్చుకొనే పద్ధతి; * protagonist, n. నాయకుడు; నాయకురాఉ; ప్రథాన పాత్రధారి; * protandry, n. [bot.] పుంభాగ ప్రథమోత్పత్తి; The condition of flowers whose male parts mature before the female ones; [bio.] The condition in which an organism begins life as a male and then changes into a female; * protonema, n. ప్రథమతంతువు; * protoplasm, n. ఆదిపదార్థం; జీవపదార్థం; see also cytoplasm; * protozoa, n. ఆదిజీవులు; ఆదిజంతువులు; తొలేలులు (తొలి + ఏలులు); ఇవి బేక్టీరియా కంటె పెద్దవి; ఎమీబా వల్ల కలిగే గ్రహణి, మలేరియా మొదలైన వ్యాధులు ఈ రకం సూక్ష్మజీవుల వల్లనే కలుగుతాయి; * prototype, n. ఆద; మచ్చు; * protractor, n. కోణమాని; కోణమితి; కోణవిపరికరం; * protracted, adj. నానుడు; ఆలశ్యం చేసిన; విలంబిత; * proud, adj. (1) అభిమానం గల; ఆత్మాభిమానం గల; (2) గర్వం గల; * prove, v. t. రుజువు చేయు; నిరూపించు; మూదలించు; * proven, v. t. నిరూపితం; మూదలిదం; * proverb, n. సామెత; సామెం; లోకోక్తి; ఆభాణకం; సుభాషితం; సూక్తి; నుడికారం; నానుడి; జాతీయం; చాటువు; పలుకుబడి; సుద్దిన్యాయం; జనశ్రుతి; * provide, v. t. సిద్ధం చేయు; ఇచ్చు; * providential, n. దైవికం; * providentially, adv. దైవికంగా; అవశాత్తుగా; అనుకోకుండా; * province, n. పరగణా; దేశంలో ఒక విభాగం; * provision, n. ఏర్పాటు; సదుపాయం; నియమం; నిబంధన; * provisions, n. కిరానా; చిల్లర దినుసులు; రస్తు; * provisionally, adv. అందాకా; ప్రస్తుతానికి; * proviso, n. షరతు; మినహాయింపు; షరా; * provoke, v. t. రేకెత్తించు; రెచ్చగొట్టు; ప్రకోపింపచేయు; ఉత్తేజపరచు; * prowess, n. షరతు; పరాక్రమం; * prowl, v. i. నక్కు; పొంచి ఉండు; * prowler, n. పొంచి సంచరించే జంతువు లేదా వ్యక్తి; * proximate, adj. ఉప; సమీపపు; సన్నిహితమైన; ఔపశ్లేషిక; సన్నికృష్ట; ** proximate cause, ph. సన్నికృష్ట కారణం; ** proximate instruction, ph. ఉపనిషత్; ** proximate theorem, ph. ఉప సిద్ధాంతం; ఔపశ్లేషిక సిద్ధాంతం; * proximity, n. చెంత; చేరువ; చెంగలి; పొడ; తరి; దరి; దాపు; సరస; సమీపం; సామీప్యం; సన్నిధి; సాన్నిధ్యం; సన్నిధానం; దరిదాపు; దండ; అంతికం; నేదిష్టం; అందిక; నైకట్యం; * proxy, n. ఒకరి తరఫున వ్యవహరించడానికి మరొకరికి ఇచ్చే అధికారం; ప్రాతినిధ్యం; వకీల్తా: అటువంటి అధికారం పొందిన వ్యక్తి; వకీలు; * prude, n. అతివినయం ప్రదర్శించే వ్యక్తి; * prudence, n. ప్రాజ్ఞత; * prunes, n. ఎండిన ఆలూబుఖారా పండు; ఎండిన ప్లమ్; [bot.] Prunus domesticus; జ్వరము తగ్గిన తరువాత నోటికి రుచిగా ఉండడానికి వాడతారు; * prune, v. t. కత్తిరించు; త్రుంచు; పత్రించు; మొక్కల కొమ్మలను కత్తిరించు; తగ్గించు; * pruner, n. కత్తెర; పత్రిక; * pruning, n. పత్రింపు; ఎదిగేదానిని కత్తిరించడం; పొదవ్యాధి; పొలుసురోగం; * psalm, n. ప్రార్ధనా గీతం; బైబిలులో ఒక భాగం; * pseudo, adj. కుహనా; మిథ్యా; అబద్ధపు; మారు; * pseudomorphism, n. అభాసరూపత్వం; Pseudomorphism occurs when a mineral is altered in such a way that its internal structure and chemical composition are changed, but its external form is preserved; * pseudonym, n. (సూడోనిం) గోప్యనామం; కుహనా నామం; మారుపేరు; కలం పేరు; * pseudopod, n. కూటపాదం; జీవకణాలు కదలికకు [[కణసారం]] కోలగా సాగి పాదం మాదిరి ఉపయోగపడే సాధనం; * pseudoscience, n. జ్ఞానాభాస: నిజమైన జ్ఞానంలా కనిపించే అజ్ఞానం; * psoriasis, n. విచర్చిక; * psyche, n. మనస్సు; భావజాలం; * psychiatrist, n. మానసిక వైద్యశాస్త్రం ప్రకారం మానసిక రోగాలకి మందులిచ్చి కుదిర్చే వైద్యుడు; * psychic, adj. అతీంద్రియ; * psychic, n. అతీంద్రియాళువు; అతీంద్రియ శక్తులు ఉన్న వ్యక్తి; * psychoanalysis, n. మానసిక విశ్లేషణ; మనస్తత్త్వ విశ్లేషణ; * psychological, adj. మానసిక; మనస్తత్త్వ; * psychologist, n. మనస్తత్వ శాస్త్రం ప్రకారం మానసిక దౌర్బల్యాలని విశ్లేషించే వ్యక్తి; ఈ వ్యక్తి మందులు ఇవ్వడానికి వీలు లేదు; * psychology, n. (1) మనస్తత్వ శాస్త్రం; (2) మనస్తత్వం; మనుస్స్వభావం; * psychopath, n. వికలోద్వేగి; ఈ వ్యక్తి స్వయంమోహితుడే కాకుండా సిగ్గు,లజ్జ, తప్పు చేసేననే శంక లేని వ్యక్తి; a psychopath is a narcissist with no sense of guilt or shame; a psychopath is born with these traits whereas a sociopath is made by the environment; * psychosomatic, adj. మానసిక రుగ్మతకి భౌతికమైన లక్షణాలు పొడచూపే; * psychotherapy, n. మానసిక చికిత్స; * psychosis, n. గజిబిజగా, ఆందోళనకరంగా ఉండే ఆలోచనలు, లేనివి ఉన్నట్లు అనిపించే భ్రాంతి, మొదలైన లక్షణాలు ఉన్న మనో స్థితి; * psyllium, n. [bot.] ''Plantago ovata;'' Psyllium is a soluble fiber used primarily as a gentle bulk-forming laxative in products such as Metamucil. It comes from a shrub-like herb called Plantago ovata that grows worldwide but is most common in India. Each plant can produce up to 15,000 tiny, gel-coated seeds, from which psyllium husk is derived; [Tel.] ఇసపగోలచెట్టు; [Hin.] ఇస్పగోల్‌ (ఇసాబ్ గోల్); భారతదేశం అంతటా వివిధ కంపెనీల వారు దీనిని అమ్ముతున్నారు (డాబర్, వైద్యనాధ్, పతంజలి, హందర్డ్, … ఇంకా మరెందరో); విరేచనకారిగా ఈ ఇసాబ్ గోల్ ఎంతగా ప్రసిద్ధమంటే, దానితో అమూల్ కంపనీ వారు ఇస్ క్రీం కూడ తయారు చేసి అమ్ముతున్నారు; * pub, n. short for “public house”; the name for a small bar cum restaurant in the U. K.; * puberty, n. తారుణ్య దశ; ఈడు; యవ్వనం; శరీరం మీద వెంట్రుకలు కనబడే వయస్సు; * pubescent, adj. [bot.] నూగుతో ఉన్న; ** pubescent hair, ph. తరుణ వయస్సులో శరీరం మీద కనబడే వెంట్రుకలు; * public, adj. (1) బాహాటపు; బాహాటమైన; బహిరంగ; బహిరంగమైన; రట్టయిన; రట్టు; రచ్చ; పబ్లిక్‌గా; (2) ప్రజా; పౌర; జనహితైక; సర్వజనిక; పరియోక; పరి; (3) ప్రభుత్వ; రాజ్యస; దివాణపు; సర్కారు; ** public decency, ph. నలుగురిలో మర్యాద; ఔచిత్యం; పరి మర్యాద; ** public domain, ph. పరి బైలు; పరి పరిధి; ప్రజా పరిధి; ** public good, ph. ప్రజాశ్రేయస్సు; ** public health, ph. ప్రజారోగ్యం; ** public interest, ph. ప్రజాహితం; ** public officer, ph. ప్రభుత్వోద్యోగి; ప్రజాధికారి; రట్టడి; రెడ్డి; ** public opinion, ph. ప్రజాభిప్రాయం; ** public performance, ph. బహిరంగ ప్రదర్శనం; ** public relations, ph. పౌర సంబంధాలు; ** public road, ph. రహదారి; రచ్చబాట; ** public safety, ph. ప్రజాక్షేమం; ** public school, ph. సార్వజనిక పాఠశాల; ** public sector, ph. ప్రభుత్వ రంగం; ** public secret, ph. బహిరంగ రహశ్యం; ** public servant, ph. ప్రజా సేవకుడు; ప్రభుత్వోద్యోగి; ** public spirit, ph. లోకోపకార బుద్ధి; ** public worship, ph. సర్వజనక పూజ; * public, n. జనసామాన్యం; ప్రజలు; పౌరులు; పురజనులు; * publication, n. (1) ప్రచురణ; వెలయింపు; ప్రచురించబడినది; (2) గ్రంథం; వార్తాపత్రిక; ఇస్తిహారు; * publicity, n. ప్రచారం; ప్రాచుర్యం; బాహాటం; వెల్లాటకం; * publicly, adv. బాహాటంగా; * publish, v. t. ప్రచురించు; వెలయించు; * publishers, n.pl. ప్రచురణకర్తలు; ప్రకాశకులు; * pucker, v. t. అప్పళించు; * puddle, n. నీటి గుంట; కూపిక; వర్షపు నీరు చేరిన గుంట; * pudding, n. పిండి, పాలు, ధాన్యాలు, పండ్లు, గుడ్లు మొ. పదార్థాలతో చేసే తియ్యని మెత్తని వంటకం; ** rice pudding, ph. పరమాన్నం; క్షీరాన్నం; * puerile, adj. కౌమార; చిన్నపిల్లలవలె; కైశోరక; వయస్సుకి తగని; (rel.) adolescent; juvenile; immature; childish; * puerperal, adj. పురిటికి సంబంధించిన; పురిటి; ప్రసూతి; సూతికా; ** puerperal ailment, ph. సూతికా రోగం; * puff, v. t. ఊదు; * puff, v. i. గుల్లబారు; గుల్లవిచ్చు; ఉబ్బు; పొంగు; ** puffed cheeks, ph. బూరె బుగ్గలు; * pug mark, n. జంతువుల పాదముద్ర; * pugilistic, adj. జట్టి పెట్టుకునే తత్త్వం కల; పేచీకోరు; జట్టీకోరు; ** pugnacious person, ph. పేచీకోరు; * pull, v. t. పీకు; లాగు; పెరుకు; * pulley, n. కప్పీ; నేమి; త్రికాసి; గిరక, giraka; గిలక, gilaka * pulley attached to a well, ph. గిలక; * pull-ups, n. pl. దండీలు; ఒక రకం వ్యాయామం; ఎత్తుగా, క్షితిజ సమాంతరంగా వేల్లాడదీసిన చిన్న కర్రని పట్టుకుని వేల్లాడుతూ, గడ్డం కర్రకి తగిలే వరకూ శరీరాన్ని లేవనిత్తడం; * pulmonary, adj. పుఫుస; ఊపిరితిత్తులకి సంబంధించిన; ** pulmonary artery, ph. పుపుస ధమని; ** pulmonary circulation, ph. పుపుస ప్రసరణం; ** pulmonary vein, ph. పుపుస సిర; * pulp, adj. చవకబారు; * pulp fiction, ph. చవకబారు కాల్పనిక సాహిత్యం; * pulp, n. గుజ్జు; తాండ్ర; ** mango pulp, మామిడి తాండ్ర; ** paper pulp, కాగితపు గుజ్జు; * pulse, n. నాడి; ధాతునాడి; ఆరోగ్యమైన మగవాడి నాడి నిముషానికి డెబ్భయ్‍ సార్లు కొట్టుకుంటుంది; * pulsar, n. నాడీమూర్తి; నాడీతార; a celestial object, thought to be a rapidly rotating neutron star, that emits regular pulses of radio waves and other electromagnetic radiation at rates of up to one thousand pulses per second; * pulses, n. pl. కాయ ధాన్యములు; అపరాలు; * pulverization, n. పేషణము; * pulverize, v. i. గుండగు; పిండగు; నుగ్గగు; చూర్ణమగు; * pulverize, v. t. గుండచేయు; నూరు; పిండిచేయు; నుగ్గుచేయు; చూర్ణముచేయు; పేషించు; * pulverizer, పేషకి; పేషకం; పేషణ యంత్రం; పిండి మర; * pump, n. పంపు; బొంబాయి; తోడిక; చాలకం; ** hand pump, ph. బొంబాయి; ** sump pump, ph. కూప తోడిక; మురికి నీళ్లు ఒక గోతి (కూపం) లోకి చేరుకున్నప్పుడు ఆ నీటిని బయటకు తోడే సాధనం; ** water pump, ph. జల చాలకం; * pump, v. t. కుంభించు; తోడు; * pumpkin, n. గుమ్మడి; తియ్య గుమ్మడి; భద్రపర్ణి; కూశ్మాండం; * pun, n. అక్షరక్రీడ; శ్లేష; ఒకే మాటని రెండర్ధాలు వచ్చేలా ప్రయోగించటం; * punch, n. (1) పిడిగుద్దు; (2) పంచి; అయిదు రుచులతో కూడిన పానీయం; (3) పడి అచ్చు; లోహపు రేకులమీద అచ్చువేసే పనిముట్టు; ** punch line, ph. పతాక వాక్యం; * punctilious, adj. సూక్ష్మాచార; సూక్ష్మాచారపరాయణ; * punctuality, n. సమయపాలన; తరితనం; * punctually, adv. ఠంచనుగా; * punctuation mark, n. విరామ చిహ్నం; * puncture, n. తూటు; బెజ్జం; చిల్లు; పంక్చరు; పంచేరు; * puncture, v. i. తూటు పడు; బెజ్జం పడు; చిల్లు పడు; * puncture, v. t. తూటు పెట్టు; చిల్లు పెట్టు; * puncture vine, n. గోచూర పూవు; [bot.] ''Tribulus Terrestris;'' * pungent, adj; ఘాటైన; కటువైన; * punish, v. t. దండించు; శిక్షించు; * punishment, n. దండన; శిక్ష; శాస్తి, adj. శిక్షాత్మక; ** capital punishment, ph. ఉరిశిక్ష; * punk, n. పనికిమాలినది; పనికిమాలినవాడు; * punish, v. t. దండించు; శిక్షించు; * puny, adj. బుల్లి; అల్పరూపి అయిన; * pup, n. కుక్కపిల్ల; కుక్కజాతి జంతువుల పిల్ల; * pupa, n. కోశస్థం; * pupil, n. (1) కంటిపాప; కంటిగుడ్డు; కన్నుయొక్క నల్లగుడ్డు; అక్షకూటం; తారక; కనీనిక; (2) అంతేవాసి; విద్యార్థి; m. శిష్యుడు; f. శిష్యురాలు; * puppet, n. కీలుబొమ్మ; తోలుబొమ్మ; సాలభంజిక; * purchase, n. క్రయం; కొనుగోలు; * purchase, v.t. కొను; ** purchasing power, ph. కొనుగోలు శక్తి; * pure, adj. (1) పవిత్రమైన; నిష్కళంకమైన; పావన; (2) శుద్ధ; పరిశుద్ధ; స్వచ్ఛ; స్వచ్ఛంద; అమల; మృష్ట; జాను; పాళా; ప్రత్యగ్ర; అప్పటము; కల్తీకాని; నిష్కల్మషమైన; ఔపపత్తిక; చొక్కం; ** pure gold, ph. పాళా బంగారం; ** pure mathematics, ph. ఔపపత్తిక గణితం; జాను గణితం; ** pure science, ph. ఔపపత్తిక శాస్త్రం; జాను శాస్త్రం; ** pure Telugu, ph. జాను తెలుగు; * puree, n. కట్టు; ఎక్కువ నీళ్ళతో ఉడికించి, బాగా జారుగా అయేవరకూ ఎనిపిన వంటకం; ** puree of toor dal, ph. కంది కట్టు; * purgative, n. విరేచనకారి; * purgatory, n. నరకం; క్రైస్తవ మతంలో నరకం; * purge, v. t. పరిహరించు; కత్తిరించు; శుద్ధిచేయు; ప్రక్షాళించు; * purity, n. శుద్ధత; శౌచం; * purple, n. ఊదా; ఎరుపు, నీలం కలసిన రంగు; ధూమ్రవర్ణం; * purport, n. తాత్పర్యం; సారాంశం; ఫలితార్థం; * purpose, n. ప్రయోజనం; ఉద్దేశం; ఉపయోగం; ** general purpose, ph. విశాల ప్రయోజనం; ** special purpose, ph. పరిమిత ప్రయోజనం; * purposelessness, n. నిష్ప్రయోజనం; వ్యర్థం; * purposive, adj. ప్రయోజనార్ధక; * purslane, n. గంగవల్లికూర; కుల్ఫా; లూనీ భాజీ; నూనియా సాగ్; ఒక ఓషధి; బచ్చలిని పోలిన ఒక ఆకు కూర; [bot.] ''Portulaca oleracea'' of the Portulacaceae family; * purse, n. ముల్లె; డబ్బు సంచి; కీసా; పొంకణం; * push, adj. తోపుడు; * pushcart, ph. తోపుడు బండి; * push, n. చొరవ; * push-ups, n. pl. బస్కీలు; ఒక రకం వ్యాయామం; కాళ్లతోటీ, చేతుల తోటీ నేలని దన్ను చేసుకొని, బోర్లా ఉన్న భంగిమలో, నేలకి మోకళ్లు తగలకుండా, శరీరాన్ని పైకి లేపడం; * purslane, n. పావిలాకు; * pursue, v. t. (1) వెంబడించు; వెంటతరుము; అనుసరించు; (2) అనుకున్న పనిని సాధించడానికి ప్రయత్నం చేయు; * purulent, adj. చీము కలిగినట్టి; చీము పట్టిన; * purview, n. పరిధి; దృక్ పరిధి; చూపుమేర; ఎరికె; * pus, n. చీము; see also రసి; * push, v. t. తోయు; నెట్టు; * pushy, adj. చొరవ; * pussyfoot, v. i. నాన్చు; వివాదాస్పదమైన విషయంలో ఎటూ మొగ్గకుండ నాన్చు; * pustules, n. pl. చీముపొక్కులు; చీముతో నిండిన, చిన్న, గుండ్రని పొక్కులు; * putch, n. (పుచ్) విప్లవోద్యమం; * putrid, adj. కుళ్లు; కుళ్లిన; పూతి; కోథ; ** putrid odor, ph. కుళ్లు కంపు; పూతి గంధం; * putrefaction, n. కుళ్లింపు; కోథీకరణ; * puzzle, n. అరోచకం; ప్రహేళిక; పజిలు; పజిల్; ** crossword puzzle, ph. గళ్లనుడికట్టు; పదకేళి; * pyol, n. అరుగు; చీడీ; ఇంటిని ఆనుకుని ఉండే ఎత్తయిన తీనె; * pyol, n. అరుగు; ఇంటి ముందు, ఇంటికి ఆనుకుని ఉన్న ఎత్తయిన తిన్నె; * pyre, n. చితి; ఒలికి; * pyro, adj. మంటకి సంబంధించిన; * pyroelectricity, n. తాప విద్యుత్తు; అగ్నివిద్యుత్తు; ఉష్ణవిద్యుత్తు; * pyrometer, n. బాగా ఎక్కువ వేడిని కొలిచే తాపమాపకం; ఉడుకుతున్న వస్తువుల వేడిని కాని, మండుతున్న వస్తువుల వేడిని కాని కొలిచే తాపమాపకం; * pyrotechnics, n. pl. బాణసంచా; * python, n. (1) కొండచిలువ; పెనుబాము; మచ్చల కొండచిలువ (reticulated python) అన్నిటికంటె పొడవైన పాము; (2) కంప్యూటర్ రంగంలో క్రమణికలు రాయడానికి వాడే ఒక భాష పేరు; * pyorrhea, pyorrhoea (Br.) n. పూతిదంతం; దంతవేష్టి; చీము పట్టిన పన్ను;''' |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]] lbie04bids72yklv5jwlkxapd3jehnw 0 3009 39166 39104 2026-05-26T19:05:02Z Vemurione 1689 /* ఆం - AM, ఆ - A */ 39166 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be tool long for discussion here. 22 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==ఆం - AM, ఆ - A== <poem> * '''ఆ, A''' -interrog. suff. ---వాడు వచ్చేడా? = did he come? -pref. --from; including; up to; as far as; ---ఆచంద్ర తారార్కం = as long as the moon, stars, and the sun last; a phrase used to indicate for a long time. ---ఆసేతు హిమాచలం = from the cape to the Himalayas; a term used to indicate the whole of India. ---ఆజన్మాంతం = from birth to death; all life. ---ఆపాదమస్తకం = from foot to head; throughout the body. ---ఆబాలగోపాలం = from child to cowherd; everyone. -- ఆచంద్రార్కం, ఆచంద్రతారకం, ఆజన్మం, ఆమూలాగ్రం, ఆసాంతం, ఆకుమారకం, మొదలగునవి. -pron., adj. --that; those; * '''ఆంక్ష, AMkSha''' - n. -- restriction; restraint; constraint; * '''ఆందోళన, AMdOLana''' - n. -- (1) anxiety; కలవరం; -- (2) public unrest; అలజడి; * '''ఆందోళిక, AMdOLika''' - n. -- (1) oscillator; one that swings back and forth; (2) palanquin; * '''ఆంధసికుడు, AMdhasikuDu''' - n. -- cook; chef; '''* ఆంబోతు, AMbOtu''' - n. m. -- see ఆబోతు; '''ఆ, A''' -pref. -- up to; up until; -- ఆసేతుహిమాచలపర్యంతం = from the bridge (namely, the tip of India at Sri Lanka) to the Himalayas; -- ఆపాదమస్తకం = పాదం నుండి మస్తకం (తల) వరకు -- ఆచంద్రార్కం = చంద్రార్కులు ఉండే వరకు. అర్కుడు అంటే సూర్యుడు -- ఆజన్మం = lifelong; జన్మమంతా. జన్మమంటే జీవితం. * '''ఆక, Aka''' -n. --a screen providing obstruction or privacy; obstruction; * '''ఆకట్టు, AkaTTu''' -v. t. --(1) attract; (2) obstruct; block; * '''ఆకతాయి, AkatAyi''' -adj. --mischievous; -- ఆతతాయి సరియైన రూపం. వాడుకలో ఆకతాయి అయింది. ఈ ఆతతాయులను చంపి నాకేవిధమైన ప్రీతి కలుగుతుంది కృష్ణా అని విషాదంతో అడిగాడు అర్జునుడు. -- ఇండ్లు తగులబెట్టువాడు, విషము పెట్టువాడు, చేతిలో శస్త్రముంచుకొని చంపుటకు వచ్చువాడు, ధనము అపహరించువాడు, భూమిని హరించువాడు, భార్యను హరించువాడు - ఈ ఆరుగురు ఆతతాయిలనబడుదురు అని వశిష్ఠ స్మృతిలో చెప్పబడింది; * '''ఆకరం, AkaraM''' -n. --abode; a place where things are accumulated; mine; ---దత్తాకరం = database; a place where data are found. ---రత్నాకరం = ocean; a place where gems are found. * '''ఆకర్షక, Akarshaka''' -adj. --attractive; ---ఆకర్షక పత్రావళి = corolla = the outer petals of a flower; * '''ఆకర్షణ, AkarshaNa''' -n. --attraction; ---గురుత్వ ఆకర్షణ = gravitational attraction. * '''ఆకళింపు, AkaLiMpu''' -n. --comprehension; * '''ఆకలి, Akali''' -n. --(1) hunger; --(2) appetite; ---ఆకలి దప్పులు = hunger and thirst. * '''ఆక్రందన, AkraMdana''' -n. --lamentation; crying loud; * '''ఆక్రమణ, AkramaNa''' -n. --occupation; * '''ఆక్రమించు, AkramiMcu''' -v.i. --occupy; * '''ఆకాంక్షించు, AkAMkshiMcu''' -v. i. --aspire; desire; fervently hope for; * '''ఆకారం, AkAraM''' -n. --shape; form; outline; * '''ఆకాశం, AkASaM''' -n. --sky; * '''ఆకాశగరుడగడ్డ, AkASagaruDagaDDa''' -n. --a root; [bot.] ''Bryonia glabra''; * '''ఆకాశదీపం, AkASadIpaM''' -n. --skylight; lighthouse; any lamp located at an elevated place; * '''ఆకాశపురాణం, AkASapurANaM''' -n. --a lecture with unsubstantiated information; * '''ఆకాశమల్లి, AkASamalli''' -n. --the cork tree; [bot.] ''Millingtonia hortensis''; * '''ఆకాశరామన్న, AkASarAmanna''' -n. --anonymous person; one with no name; (ety.) ఆకాశ నామ్న; ఆకాశ నామకుడు; అనామకుడు; * '''ఆకాశవాణి, AkASavANi''' -n. --(1) divine voice; (lit.) voice from the sky; --(2) proper name for India's All India Radio Service; * '''ఆక్రాంతం, AkrAMtaM''' -suff. --occupied by; taken possession of; --- పాదాక్రాంతుడు = one who has taken possession of the feet; one who has submitted oneself; * '''ఆకీర్ణం, AkIrNaM''' -n. --widespread; splattered over; ---జనాకీర్ణం = crowded with people; full of people. * '''ఆకీర్ణ, AkIrNa''' -adj. --dense; full of; * '''ఆకు, Aku''' -n. s. --(1) leaf; petal; betel leaf; --(2) page; a slip of paper; palm leaf; --(3) the shutter of a window blind; --(4) promissory note; --(5) malt; sprouting seeds; --(6) leaf-plate; --(7) radial spoke of a wheel; --- పుల్లె + ఆకు = పుల్లాకు = a leaf-plate created by stitching together several smaller leaves with tiny flakes of a twig; --- లోల + ఆకు = లోలాకు = swinging pendants used as ear ornaments; * '''ఆకుకూరలు, AkukUralu''' -n. --greens; leafy vegetables; * '''ఆకుజెముడు, AkujemuDu''' -n. --[bot.] ''Euphorbia nivulia;'' * '''ఆకుటిల్లు, AkuTillu''' - n. -- arbor; * '''ఆకు తలుపులు, Aku talupulu''' - n. -- Venetian blinds; window or door coverings with slats that can be opened or closed by pulling a string; * '''ఆకుపచ్చ, Akupacca''' -n. --green color; leaf-green; * '''ఆకుపత్రి, Akupatri''' -n. --bay leaves; [bot.] ''Laurus nobilis'' Linn.; a sweet smelling condiment leaf used in Biriyani-like dishes; * '''ఆకుపాల, AkupAla''' -n. --[bot.] ''Holarrhena antidysentrica''; * '''ఆకుపెంట, AkupeMTa''' -n. --compost; a fertilizer made out of leaves, grass and other decomposable vegetation; * '''ఆకుమడి, AkumaDi''' -n. -- a bed of seedlings; the original sown field the sprouts from which are later transplanted; * '''ఆకురాయి, AkurAyi''' -n. --file; a tool to abrade an object; * '''ఆకురాలు కాలం, AkurAlu kAlaM''' -n. --autumn; fall; this normally falls from September through November in the northern hemisphere. * '''ఆకులపడు, AkulapaDu''' - adv. -- to be troubled; to be distressed; * '''ఆకులు, Akulu''' -n. pl. --leaves; * '''ఆకూతి, AkUti''' - n. -- idea; thought; * '''ఆకృతి, AkRuti''' -n. --shape; form; * '''ఆకృష్టి, AkRshTi''' -n. --attraction; * '''ఆక్టేను సంఖ్య, AkTEnu saMkhya''' -n. --octane number, the proportion of isooctane in a mixture of isooctane and normal heptane that gives the same knocking properties as the fuel under test. Used to describe the quality of gasoline (or petrol); * '''ఆక్షేపణ, AkshEpaNa''' -n. --objection; criticism; accusation; censure; reproach; * * '''ఆక్షేపణీయం, AkshEpaNeeyaM''' -n. -- objectionable; censurable; -- దోషయుక్తము; అభ్యంతరకరమైనది; అంగీకారయోగ్యం కానిది; * '''ఆక్షేపించు, AkshEpiMcu''' -v. t. --object; criticize, accuse; * '''ఆఖరి, Akhari''' -adj. -final; terminal; * '''ఆఖరు, Akharu''' -n. --end; termination; * '''ఆఖ్య, Akhya''' -suff. --to indicate a name; ---ప్రవరాఖ్య = a person whose name is Pravara. * '''ఆఖ్యాతం, AkhyAtaM''' -n. --narration; the story that was narrated; * '''ఆఖ్యాత, AkhyAta''' -n. --narrator; * '''ఆఖ్యానం, AkhyAnaM''' -n. story; --one that was narrated; * '''ఆగంతుకం, AgaMtukaM''' -adj. --(1) incidental; --(2) accidental; unexpected; random; * '''ఆగంతుకంగా, AgaMtukaMgA''' -adv. --(1) incidentally; --(2) accidentally; unexpectedly, randomly; * '''ఆగంతకుడు, AgaMtakuDu''' -n. --unexpected visitor, stranger; * '''ఆగడం, AgaDaM''' -n. --jest; sport; fun; * '''ఆగతం, AgataM''' -n. --(1) input; --(2) that which came; * '''ఆగమం, AgamaM''' -n. --[gram.] the act of insertion of a new syllable next to an existing syllable; * '''ఆగమనం, AgamanaM''' -n. --the act of coming; arrival; * '''ఆగర్భ, Agarbha''' -adj. --from the time of conception; congenital; ---ఆగర్భశ్రీమంతుడు = one born with a silver spoon in his mouth; very rich from birth. ---ఆగర్భ శత్రువు = enemy from conception. * '''ఆగ్రహం, AgrahaM''' -n. --(1) anger; ire; --(2) determination; forceful determination; ---సత్యాగ్రహం = Gandhi’s phrase for non-violent, non-cooperation by forceful determination. * '''ఆగాకర, AgAkara''' -n. --balsam pear; [bot.] Momordica diocia; this means the male and female species are distinctly separate plants; --- ఆగాకర = ఆకు + కాకర; * '''ఆగు, Agu''' -inter. --halt!; -v. i. --halt; stop; break a journey; * '''ఆగ్నేయం, AgnEyaM''' -n. --south-east; * '''ఆఘమేఘాల మీద, AghamEghAla mIda''' -adv. --very quickly; * '''ఆచంద్రతారార్కం, AcaMdratArArkaM''' -ph. --as long as the moon and the stars shine; for a very long time; forever; * '''ఆచరణ, AcaraNa''' -n. --practice; use; ---ఆచరణలో పెట్టు = put in practice. * '''ఆచరణీయం, AcharaNIyaM''' -adj. --practical; fit to be implemented; fit to be observed; * '''ఆచారం, AcAraM''' -n. --custom; tradition; practice; fashion; * '''ఆచార్య, AcArya''' -n. --(1) a teacher who imparts skills; a professor; a guru; శిష్యులకు ఉపదేశించుటకొరకు వివిధశాస్త్రవిషయములు సంగ్రహించువాడు; ఉదా. శంకరాచార్యులు; (2) a man of good principles; A caste title borne by the Vaishnavite Brahmins, the men of the blacksmith and goldsmith castes; కుల ఆచారాన్ని (profession) పాటించే ఆదర్శప్రాయుడు అనే అర్థంలో కంసాలి, కమ్మరి, వడ్రంగి, వంటవాడు, పూజారి, వేదగురువు, మాధ్వుడు, శ్రీవైష్ణవుడు, మొదలగు వారిని ఆచారి, ఆచార్య అనవచ్చు. (3) 'ఆచార్యా' అనే స్త్రీలింగ పదానికి అర్థం 'వేదవ్యాఖ్యానము చేసెడు ఆఁడుది.' వేదమంత్రాలకు అర్థాలు చెప్పే విదుషీమణి అని మూలార్థం. అది క్రమంగా ఈనాటికి ఏ విధంగా మారిందో చూడండి: -- అచరణ యోగ్యమైన నడవడి కలవాడు; -- అధ్యాపకుడు = a teacher who gives information; -- ఉపాధ్యాయ = a teacher imparts knowledge with information; -- పండిత = a teacher who can give deep insight into a subject; -- ద్రష్ట = a teacher who is a visionary; * '''ఆచ్ఛాదనం, AcchAdanaM''' -n. --covering; lid; cloak; * '''ఆచూకీ, AcUkI''' -n. --clue; detection; following up on clues; whereabouts; * '''ఆచూకీదార్, AcUkIdAr''' -n. --detective; * '''ఆజన్మ, Ajanma''' -adj. --from birth; * '''ఆజ్యం, AjyaM''' -n. --ghee; clarified butter; * '''ఆజ్ఞ, Aj~na''' -n. --order; command; * '''ఆట, ATa''' -n. --(1) game; --(2) show; play; --(3) victory in a card game; see also బేస్తు; కుందేలు; ---మొదటాట = first show. ---ఆటకట్టు = checkmate in chess. * '''ఆటగత్తె, ATagatte''' -n. f. --sportswoman; player; * '''ఆటగాడు, ATagADu''' -n. m. --sportsman; player; * '''ఆటబొమ్మ, ATabomma''' -n. --toy; play thing; * '''ఆటలమ్మ, ATalamma''' -n. --chicken pox; [med.] Varicella Zoster; see also వేపపువ్వు; * '''ఆటు, ATu''' -adj. --be sufficient; last long; fill the needs of many; -n. --ebb; "going down" of sea level; * '''ఆటుపోట్లు, ATupOTlu''' -n. --ebb and tide; ebb and flow; * '''ఆడంగులు, ADaMgulu''' -n. pl. --women folk; * '''ఆడంబరం, ADaMbaraM''' -n. --pomp; grandeur; abortive display; * '''ఆడ, ADa''' -adj. --female; woman's; * '''ఆడకూతురు, AdakUturu''' -n. --young girl; female child; woman; * '''ఆడారి, ADAri''' -adj. --womanish; girlish; a male behaving like a female; * '''ఆడించు, ADiMcu''' -v. t. --to cause something to move, play, dance etc. * '''ఆడు, ADu''' -adj. --female; woman; -v. i. --(1) play; --(2) do; --(3) perform; --(4) dance; -suff. --to indicate "say" or "tell" ---కొనియాడు = praise. ---తెగనాడు = criticize. --indicates movement; ---ఆట్లాడు = play a game. ---అల్లాడు = flutter. --indicates doing some work; ---నీళ్లాడు = deliver a child; (lit.) take a bath after a delivery. ---పెండ్లాడు = get married. ---పోరాడు = fight. ---వేటాడు = hunt. * '''ఆణి, ANi''' -adj. --spherical; round; smooth; globular; -n. --cotter pin; peg; linch-pin; * '''ఆణిగుచ్ఛం, ANigucchaM''' -n. --[astron.] globular cluster; one of small spherical galaxies outside the Milky Way; * '''ఆణిముత్యం, ANimutyaM''' -n. --round, smooth pearl; fault-less pearl; In reality, fault-less natural pearls are slightly oval in shape; artificial peals are smooth and round; -- స్వాతి నక్షత్రానికి మరో పేరు ఆణి .చంద్రుడు స్వాతి నక్షత్రంలో ఉన్న రోజున వర్షం వచ్చి ఆ వర్షపు చినుకు ముత్యపు చిప్ప లో పడితే అట్ల తయారయ్యేదాన్ని ఆణిముత్యము అంటారు. * '''ఆతతాయి, AtatAyi''' -n. --villain; killer; criminal; desperado; * '''ఆతపం, aatapaM''' - n. -- Sunshine; -- ఎండ; ఎక్కువగా తపింపజేసేది; * '''ఆతపత్రం, aatapatraM''' - n. -- umbrella; -- ఆతపం = ఎండ; త్ర = త్రాణ = కాపాడేది; * '''ఆత్మ, Atma''' -adj., pref. --self; auto; -n. -- (1) soul; Inner Self; Indweller; embodied soul; (2) awareness; consciousness; (3) the spiritual life principle of the Universe; -- శరీరం కంటె భిన్నమై, శాశ్వతత్వం కలిగినదనే ఒక భావన; ‘నేను’ అనే భావన; సర్వావస్థల యందు అనుస్యూతంగా ఉండే తత్త్వం. -- ‘క్షేత్రజ్ఞ ఆత్మా పురుషః’ అని మూడు పర్యాయపదాలను అమరకోశం సూచిస్తున్నది. ఆత్మ, క్షేత్రజ్ఞుడు, పురుషుడు. ---జీవాత్మ = the soul of life forms; the indweller; the embodied soul; individual soul; జన్మ పరంపరలలో కొనసాగేది, నాశనం లేనిది అయినడి; ---పరమాత్మ = the other soul; Cosmic soul; God; ---మహాత్మ = the great soul. * '''ఆత్మక, Atmaka''' -suff. --consisting of; the nature of; ---చారిత్రాత్మక = historical. ---వివరణాత్మక = explanatory. ---సందేశాత్మక = having a message to convey. * '''ఆత్మకథ, Atmakatha''' -n. --autobiography; one’s own life story; * '''ఆత్మగమ, Atmagama''' %e2t -adj. --automatic; * '''ఆత్మగౌరవం, AtmagauravaM''' -n. --self-respect; * '''ఆత్మచల, Atmacala''' %e2t -adj. --automatic; * '''ఆత్మనాశక, AtmanASaka''' -adj. --self-destructive; * '''ఆత్మనేపదం, AtmanEpadaM''' -n. --a grammatical construct that ends with the suffix కొను; ---రాసుకొను = write for oneself. ---చదువుకొను = read for oneself; study. --- (ant.) పరస్మైపదము; * ఆత్మపరిశీలన, AtmapariSIlana - n. -- introspection; -- మన ఆలోచనలను మనం వడగట్టి చూసుకోవడం; * '''ఆత్మప్రదక్షిణ, AtmapradakshiNa''' -n. --rotation about oneself; circumambulation; * '''ఆత్మప్రక్షాళనం, AtmaprakshALanaM''' -n. --self-cleansing; soul searching; * '''ఆత్మబంధువు, AtmabaMdhuvu''' -n. --close relative; * '''ఆత్మభ్రమణం, AtmabhramaNaM''' -n. --rotation about oneself; spin; * '''ఆత్మన్యూనతాశంక, AtmanyUnatASaMka''' -ph. --inferiority complex; self-doubt; putting down oneself; -- మన శక్తియుక్తులను మనమే తక్కువగా అంచనా వేసుకుని క్రుంగిపోవడం; * '''ఆత్మసంతృప్తి, AtmasaMtrRpti''' -n. --self-satisfaction; * '''ఆత్మసంయమనం, AtmasaMyamanaM''' -n. --self-control; * '''ఆత్మసాక్షి, AtmasAkshi''' - n. --conscience; * '''ఆత్మస్తుతి, Atmastuti''' -n. --self-aggrandizement; egotism; ---ఆత్మస్తుతి పరనింద మంచివి కావు = self-aggrandizement and blaming others are not good. * '''ఆత్మ స్థైర్యం; Atma sthairyaM''' - n. -- panache; flamboyant confidence of style or manner; * '''ఆత్మహంత, AtmahaMta''' - n. m. -- suicide victim; * '''ఆత్మహత్య, Atmahatya''' - n. -- suicide; * '''ఆత్మాభిమానం, AtmAbhimAnaM''' -n. --self-respect; * ఆత్మార్థకం, AtmaarrthakaM - n. -- a verb form describing an action done for one-self; see also ప్రేరణార్థకం; -- తన కోసమే చేసేది; ఉదా: చదువుకొను; * '''ఆత్మాశ్రయత్వం, AtmASrayatvaM''' - n. -- subjectivity; * '''ఆతిథ్యం, AtithyaM''' -n. --hospitality; * '''ఆత్రుత, Atruta''' -n. --anxiety; anxiety to do something good; (rel.) ఆరాటం; ---మా అమ్మాయికి పెండ్లి చెయ్యాలని ఆత్రుతగా వుంది = we are anxious to get our daughter married. * '''ఆద, Ada''' -n. --grief; care; * '''ఆదమరచి, Adamaraci''' -adv. --without a care or grief; happily; soundly; * '''ఆదరణ, AdaraNa''' -n. --respect; regard; * '''ఆదరువు, Adaruvu''' -n. --(1) support; prop; help; assist; --(2) side dish to eat with main course; * '''ఆదర్శం, AdarSaM''' -n. --noble example; model; exemplar; * ఆద్యంతం, AdyaMtaM - n. -- all; total; * '''ఆద్యక్షర సామ్యం, Adyakshara sAmyaM''' -n. --alliteration; a figure of speech involving the repetition of the first letter in several words in a sentence; * '''ఆదా, AdA''' -n. --saving; economy; * '''ఆదాయం, AdAyaM''' -n. --income; (ant.) వ్యయం; * '''ఆది, Adi''' -adj. --beginning; first; earliest; [Gr.] protos; (ant.) అంతం; ---అనాది = ancient; (lit.) one without a beginning. -- 'ఆది' అనే సంస్కృత పదాన్ని నామవాచక పదానికి ముందు వాడినపుడు 'మొదటి' అనే అర్థాన్ని ఇస్తుంది. ఉదా: ఆదిదేవుడు, ఆదిగురువు, ఆదిలక్ష్మి; -- 'ఆది' అనే సంస్కృత పదాన్ని నామవాచక పదానికి తరువాత వాడినపుడు ఇతర అర్ధాలనిస్తుంది: (1) మొదలుగా (et caetera); ఉదా: దానధర్మాదికములు; (2) సహితము, సయితము, కూడ (so on); ఉదా: ఇంద్రాది దేవతలు ---ఉత్తరాది అంటే ఉత్తర దిశతో పాటు దానికి అటూ ఇటూ (అనగా ఈశాన్యం, వాయవ్య దిశలలో) వుండే ప్రాంతాలు కూడా కలిపి అని అనుకోవచ్చు. --- దక్షిణాది అంటే దక్షిణ దిశతో పాటు దానికి అటూ ఇటూ (అనగా ఆగ్నేయం, నైరుతి దిశలలో) వుండే ప్రాంతాలు కూడా కలిపి అని అనుకోవచ్చు. -n. --prototype; sample; measurements given at the beginning of the manufacture of goods that are meant to be worn such as clothes and jewels; * '''ఆదికిముందు, AdikimuMdu''' -ph. --at the very beginning; (lit.) before the earliest; * '''ఆదిజంతువులు, AdijaMtuvulu''' -n. --protozoa; (lit.) the first animals; * '''ఆదిజ్వాల, AdijvAla''' -n. --primeval fireball; the ball of radiation that is believed to be the beginning of the universe; * '''ఆదిజీవి, AdijIvi''' -n. --protozoa; (ety.) protos = ఆది, zoa = జీవి; * '''ఆదిత్యం, AdityaM''' -n. --the original radiation; (lit.) తేజస్సుతో ప్రకాశించు సత్యస్వరూపం; * '''ఆదిత్యుడు, AdityuDu''' -n. --the Sun; * '''ఆదిత్యులు, Adityulu''' -n. pl. --the 12 children of Aditi, the wife of Kashyapa; -- దేవతలు కాశ్యప ముని మరియు దక్షుని 2వ కుమార్తె అదితి (దితి కంటే చిన్నది) యొక్క సంతానం. -- దైత్యులు (daityulu) are the children of Diti, a wife of Kashyapa; దైత్యులు దెవతల యొక్క దాయాదులు. * '''ఆదిపదార్థం, AdipadArdhaM''' -n. --protoplasm; (lit.) the first matter; * '''ఆదివారం, AdivAraM''' -n. --Sunday; (lit.) first day of the week; * '''ఆద్యులు, Adyulu''' -n. pl. --founders; founding fathers; pioneers; * '''ఆదేశం, AdESaM''' -n. --(1) [comp.] instruction; command; --(2) [gram.] the act of substitution or replacement of a new syllable in the place of an existing syllable; a substitute; one inserted in the place of another; -- ఆదేశం అనగా ఒక వర్ణం లేదా అక్షరం పూర్తిగా తొలగిపోయి, దాని స్థానంలో మరో వర్ణం ప్రత్యామ్నాయంగా రావడం. ఈ ప్రక్రియలో పాత వర్ణానికి ఎలాంటి భాగస్వామ్యం ఉండదు; అది నశించి, కొత్త వర్ణం మాత్రమే నిలుస్తుంది. ఉదాహరణకు, ఇ + అ కలిసినప్పుడు య ఏర్పడితే, ఇ మరియు అ రెండూ కనిపించకుండా పోయి య మాత్రమే మిగులుతుంది. అందువల్ల దీనిని ఆదేశంగా పరిగణిస్తారు. ఉదాహరణ: (సరళాదేశ సంధి) పూచెన్ + కలువలు = పూచెన్ + గలువలు.ఇక్కడ 'క' అనే అక్షరం పోయి, దాని స్థానంలో 'గ' అనే కొత్త అక్షరం శత్రువులా వచ్చి చేరింది. -- ఏకాదేశం అనగా రెండు వర్ణాలు పరస్పరం కలసి, వాటి సమ్మేళన ఫలితంగా ఒకే వర్ణంగా మారడం. ఇందులో ఏ వర్ణమూ పూర్తిగా నశించదు; రెండింటి స్వరస్వభావం కలసి ఒక కొత్త రూపాన్ని తీసుకుంటుంది. దీర్ఘ స్వర సంధులలో ఇది స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. అ + అ కలిసినప్పుడు ఆ, ఇ + ఇ కలిసినప్పుడు ఈ, ఉ + ఉ కలిసినప్పుడు ఊ ఏర్పడతాయి. ఇక్కడ ఏర్పడే దీర్ఘ స్వరం రెండు సమాన స్వరాల కలయిక ఫలితమే కావడంతో, దీనిని ఆదేశంగా కాక ఏకాదేశంగా పిలుస్తారు. ఉదాహరణ: (సవర్ణదీర్ఘ సంధి) రామ + ఆలయము = రామ (మ్ + అ) + ఆలయము. ఇక్కడ 'అ' మరియు 'ఆ' అనే రెండు అచ్చులు కలిసిపోయి, వాటి స్థానంలో ఒక్క 'ఆ' (దీర్ఘం) మాత్రమే నిలుస్తుంది. ఫలితం: రామాలయము. * '''ఆదొండ, AdoMDa''' -n. --Ceylon caper, Indian caper; [bot.] ''Capparis zeylanica'' of the Capparaceae family; -- a climbing shrub common in the forests of the Indian subcontinent, Indo-China, China, and Malesia; -- ఆకు + దొండ; పాలకి; * '''ఆధారం, AdhAraM''' -n. --(1) support; prop; --(2) basis; evidence; --(3) base; * '''ఆధారపడు, AdhArapaDu''' -v.i. --depend; * '''ఆధ్యాత్మిక, AdhyAtmika''' -adj. --subjective; -- ఆత్మవలనఁ గలిగినది; మనస్సుకు, శరీరమునకు సంబంధించినది. మనస్సు శరీరముల వలన కలుగు సుఖదుఃఖాదులు; తన బుద్ధి, ఆత్మ, శరీరం ల వల్ల తనకే ఏర్పడే కష్టాలు; ఆధి ఆత్మిక బాధలు. -- అధి + ఆత్మిక = ఆధ్యాత్మిక; వృద్ధి వచ్చి అ ఆ గా మారింది; ఆత్మను అధికరించినది = అంటే ఆత్మకు సంబంధించినది; ఆత్మజ్ఞానం పొందించే విద్య ఆధ్యాత్మిక విద్య; * '''ఆధిభౌతిక, Adhibhautika''' -adj. --physical; phenomenal; materialistic; having to do with the physical world; -- వ్యాఘ్రసర్పాదుల ద్వారా కలుగు కష్టములు, దుఃఖములు; బయటి జీవుల వల్ల అంటే మృగాలు, పక్షులు, ఇతర మనుష్యుల వల్ల వచ్చే కష్టాలు; * '''ఆధిదైవిక, Adhidaivika''' -adj. --godly; spiritual; one having to do with the heavenly world; godsent; దైవము వలనఁ గలిగినది; --విపరీతమైన ఎండ, గాలి, అతి వృష్టి, అనావృష్టి, కలరా, మశూచి, కరోనా వంటి — మనతో సంబంధం లేకుండా వచ్చిన కష్టాలు; * '''ఆధునిక, Adhunika''' -adj. --modern; mod; trendy; * '''ఆధునికీకరణం, AdhunikIkaraNaM''' -n. --modernization; * '''ఆనందం, AnaMdaM''' -n. --happiness; elation; pleasure; * '''ఆన, Ana''' -n. --(1) oath; adjuration; --(2) intake; input; * '''ఆనక, Anaka''' -adv. --later; * '''ఆనకట్ట, AnakaTTa''' -n. --weir; a wall across a river to hold water up to a level; when water exceeds a specified level, it spills over the structure; A barrage is a weir with gates to regulate the height of the impounded water; a dam is a waterproof structure, usually built in a river valley to create a large reservoir and water is released through special structures called spillways; * '''ఆననం, AnanaM''' -n. --face; (rel.) ఆసనం; * '''ఆనప, Anapa''' -n. --bottle gourd; opo squash; [bot.] ''Lagenaria leucantha''; ''Lagenaria vulgaris''; ''L. siceraria''; ''Cucurbita lagenaria''; -- సొరకాయ; * '''ఆనవాయితీ, AnavAyitI''' -n. --tradition; custom; -- అను+ఆయత్త = అనుసరించినది, ఆధారపడినది, ఆధీనమైనది. అన్వాయాతి - ప్రథమపురుష ఏకవచనం. "దాని నుండి వచ్చినది" అన్న అర్థంలో వాడుతారు. సంప్రదాయం అన్నది మన పూర్వీకుల ఆచారాలను అనుసరించి వచ్చేది కాబట్టి, అన్వాయాతి అన్నది తెలుగులో ఆనవాయతీ అని రాయడం, దాన్ని పూర్వీకుల పద్ధతి అన్న అర్థంలో వాడటం మనకు ఒక ఆనవాయితీ అయిపోయింది. * '''ఆనవాలు, AnavAlu''' -n. --token; sign; mark; keepsake; memento; * '''ఆనికాయ, AnikAya''' -n. -- corn; a hardened growth in the sole; (rel.) a callous is hardened skin, in hand or foot, caused by constant friction such as the holding of a pen. * '''ఆను, Anu''' -adj. --lean; touch; -v. i. --touch; lean; * '''ఆనుకర్ర, Anukarra''' -n. --crutch; gadget used to support one's weight when the legs are injured; * '''ఆనురాట, AnurATa''' -n. --prop; the pole used to support a structure’s weight; * '''ఆనుషంగికంగా, AnushaMgikaMgA''' -adv. --incidentally; casually; * '''ఆపద్బాంధవుడు, ApadbAdhavuDu''' -n. m. --a friend in need; * '''ఆపద్ధర్మము, Apaddharmamu''' -n. --a procedure not usually allowable, but which can be adopted in times of pressing need or great danger; * '''ఆపాదమస్తకం, ApAdamastakaM''' -adv. --from head to toe; * '''ఆపు, Apu''' -v.t. --stop; cease; arrest; hold; restrain; check; * '''ఆపేక్ష, ApEksha''' -n. --affection; love; liking; * '''ఆపోక, ApOka''' -n. --satisfaction; fulfillment; * ఆపోసనం, ApOsanaM - n. -- ఆపః అంటే నీళ్ళు. అశనం అంటే ఆహారం. నీళ్ళు ఆహారం గా గ్రహించడం ఆపోశనం. భోజన సమయం లో విస్తరిలోని అన్నాన్ని గాయత్రీ మంత్రంతో నీళ్ళు చల్లి సంప్రోక్షణ (శుద్ధి) చేసి, పరిషేచనం చేసి (కొద్ది నీళ్ళు వలయంగా విస్తరి చుట్టూ పోసి), ఉద్ధరిణెడు నీళ్ళు అరచేతిలో వేసికొని నోటిలో పోసుకొంటారు. ఇది ఆపోశనం. దీని తర్వాత ప్రాణాహుతులు ఉదరంలోని వైశ్వానరాగ్నికి సమర్పిస్తారు. తదనంతరం భోజనం చేస్తారు. చివరలో ఉత్తరాపోశనం (ఉత్తర + ఆపోశనం) అమృతమస్తు అంటూ ఉద్ధరిణెడు నీళ్ళు గ్రహిస్తారు. * '''ఆఫీసు, AfIsu''' -n. --office; * '''ఆబ, Aba''' -n. --greed; greed for food; eating beyond capability; * '''ఆబోతు, AbOtu''' -n. -- male off-spring of a cow used exclusively as a stud bull; -- అచ్చోసిన ఆంబోతు = branded bull; ఒకప్పుడు గ్రామాల్లో గోసంపద బాగా ఉన్న కాలంలో ఎవరైనా మోతుబరి రైతు తన మంద లోని ఆరోగ్యకరమైన, బలిష్టమైన, యుక్తవయసులో ఉన్న కోడె గిత్తను ఒక దానిని గ్రామంలో జరిగే ఏదైనా ఉత్సవ సమయంలో మొక్కుబడి చెల్లింపుగా దేవుని పేరు మీద వదిలివేసేవారు. ఆ సందర్భంగా దాని ఒంటి మీద బాగా కాల్చిన ఇనుప అచ్చుతో శంఖ చక్రాల ముద్ర వేసేవారు, అది దేవుని పేరు మీద ఊరి మీద విడిచిపెట్టిన ఆంబోతు అని తెలియడానికి. అప్పటినుంచి ఇక ఆ ఆంబోతుతో దున్నించడం, బండి కట్టడం వంటి ఎటువంటి పని చేయించడం ఉండదు. ఆ ఆంబోతు ఆ ఊర్లో గానీ, ఆ చుట్టూ పరిసర పంటచేలల్లో గానీ తన ఇష్టానుసారం తిరగవచ్చు, మేయవచ్చు దానిని ఎవరూ ఏమీ అనరు. అలా ఆ ఆంబోతు ఆ ఊర్లో యథేచ్ఛగా బ్రతుకుతూంటుంది. ఈ సంప్రదాయం వెనుక గల అసలు ప్రయోజనం ఏంటంటే ఊరివారందరి చేతా ఉమ్మడిగా పోషింపబడే ఆ ఆంబోతు ఆ ఊర్లోని ఆవులన్నిటితోనూ జతకట్టి ఆ ఊర్లో తరువాత పుట్టబోయే ఒక మంచి ఆరోగ్యకరమైన మందకు కారణం అవుతుంది అన్నమాట. తెలుగునాట ఓ సామెత ఉంది. అదే ‘అచ్చోసిన ఆబోతులా తిరుగుతున్నాడని’ అంటూ ఉంటారు. పనీపాటా, భయమూ లేకుండా ఊరి మీద పడి ఆవారాగా తిరిగే వారిని అలా వ్యవహరిస్తుంటారు; * '''ఆభరణం, AbharaNaM''' -n. --ornament; jewel; * '''ఆభాణకం, aabhaaNakaM''' - n. -- a saying; -- సామెత; లోకోక్తి; జనప్రవాదం; * '''ఆభాసం, AbhAsaM''' -n. --fallacy; apparent; one that appears true though it is not true; -- సత్యాభాస = one that is not true, but makes you think it is true; -- రసాభాస = రసం కానిది రసంగా కనబడడం; -- విరోధాభాస అలంకారం = విరోధం లేకపోయినా విరోధం ఉన్నట్టు కనబడడం; * '''ఆభిజాత్యం, AbhijAtyaM''' -n. --lineage; the nobility of birth; * '''ఆభిదానికుడు, AbhidAnikuDu''' - n. -- lexicographer; compiler of a dictionary; * '''ఆభూతి, AbhUti''' - n. -- capacity; ability; * '''ఆమంద్రణము, AmaMdraNamu''' - n. -- the volume of a sound; the loudness of a sound; * '''ఆమడ, AmaDa''' - n. -- a measure of distance equal to 8 miles; -- 4 కోసులు; 1 యోజనం; * '''ఆమయావి, AmayAvi''' - n. -- patient; sick person; * '''ఆమలకం, amalakaM''' -n. -- a tree of the Emblica family; [bot.] ''Emblica officianalis;'' ''Phyllanthus emblica;'' ---పెద్దఉసిరి = ''Emblica officianalis''; ---రాచఉసిరి = ''Phyllanthus emblica;'' ---కరతలామలకం = as clear as a fruit in the hand; easy; obvious. * '''ఆమ్లం, AmlaM''' -n. --sour substance; acid; ---గాఢ ఆమ్లం = concentrated acid. ---త్రాణిక ఆమ్లం = strong acid. ---దుర్బల ఆమ్లం = weak acid. ---ప్రబల ఆమ్లం = strong acid. ---నిర్జల ఆమ్లం = concentrated acid. ---నిస్‌త్రాణిక ఆమ్లం = weak acid. ---సజల ఆమ్లం = diluted acid. * '''ఆమ్లజని, Amlajani''' -n. --Oxygen; (lit.) is the one that gave birth to an acid; this is a misnomer; not all acids contain oxygen; * '''ఆమ్లభాస్వరం, AmlabhAsvaraM''' -n. --phosphate; * '''ఆమ్లవేతసం, AmlavEtasaM''' -n. --Ruby dock; Bladder dock; [bot.] ''Rumex vesicarius'' of the Polygonaceae family; -- చుక్కకూర; పుల్లప్రభ; * '''ఆమ్లశీర్షం, AmlaSIrshaM''' -n. --[biochem.] acid end (of an amino acid); ఆమ్లఅంతం; * '''ఆమాత్రకం, AmAtrakaM''' -n. --[bot.] Spondias mangifera; * '''ఆమాశయము, AmASayamu''' - n. -- stomach; the place food is digested; * '''ఆమ్రాతకము, AmrAtakamu''' - n. -- wild mango; hog plum; [bot.] Spondias mongifera; * '''ఆముఖము, Amukhamu''' - n. -- prolog; preface; * '''ఆమిక, Amika''' -n. --egotism; boasting; * '''ఆముదం, AmudaM''' -n. --castor oil; oil extracted from the seeds of Palma christi; * '''ఆముదపు చెట్టు, Amudapu ceTTu''' -n. --castor tree; [bot.] ''Ricinus communis'' of the Euphorbiaceae family; ''Palma christi;'' * '''ఆమూలాగ్రం, AmUlAgraM''' -n. --comprehensive; (lit.) from the root to the tip; * '''ఆమె, Ame''' -pron. --she; that woman; * '''ఆమ్రేడితం, AmrEDitaM''' -n. --(1) [gram.] one that is repeated; the second word in a repeated sequence; -- ఒకే పదం అవ్యవధానంగా (టైం గ్యాప్ లేకుండా) పలికితే ఆ రెండవ దాన్ని ఆమ్రేడితము అంటారు. ఎక్కడెక్కడ, ఏమేమి, ఔరౌర, ఆహాహా మొదలైన వాటిలో ఒకే పదం రెండు సార్లు ప్రక్క ప్రక్కన వస్తూన్నది; --(2) train; * '''ఆమోదన, AmOdana''' -n. --agreement; expression of pleasure; * '''ఆమోదించు, AmOdiMcu''' - v. i. -- agree; concur; * '''ఆయకం, AyakaM''' - n. -- mortgage; pledge; * '''ఆయకట్టు, AyakaTTu''' -n. --irrigated area watered by a source such as a reservoir; -- ఒక గ్రామంలో గానీ, చెరువు కింద గానీ ఉన్న సాగు భూమి; (ety.) ఆదాయాన్ని తెచ్చిపెట్టే ఏర్పాటు; -- పారకం > పాకం > బాకం; * '''ఆయతనం, AyatanaM''' -n. -- (1) place; home; abode; temple; -- (2) volume; cubic content; -- (3) volume; loudness; * '''ఆయత్త, Ayatta''' -n. -- readiness; preparedness; * '''ఆయత్తపడు, AyattapaDu''' - v. i. -- to be ready; to be prepared;; * '''ఆయనం, AyanaM''' -n. --(1) path; position; --(2) six months; half-year; ---ఉత్తరాయనం = northward passage of the Sun after Dec. 22. ---దక్షిణాయనం = southward passage of the Sun after June 22. * '''ఆయన, Ayana''' -pron. --he; that man; (lit.) that brother; * '''ఆయమం, AyamaM''' -n. -- amplitude; length; extension; * '''ఆయాసం, AyAsaM''' -n. --fatigue; tiredness; * '''ఆయుధం, AyudhaM''' -n. --weapon; tool; instrument; * '''ఆయుర్దాయం, AyurdAyaM''' -n. --life span; * ఆయుర్వేదం, aayurvEdaM - n. -- ఆయుర్వేదం 3000 సంవత్సరాలకి ముందు భారతదేశంలో ఉద్భవించింది. ఆయుర్వేదం వాత, పిత్త, కఫ దోషాలను సమతుల్యం చేయడంపై దృష్టి పెడుతుంది. ఆయుర్వేదం ఔషధాలలో మూలికలు మరియు ఖనిజాలను ఉపయోగించడం ద్వారా శరీర సామర్థ్యాన్ని బలోపేతం చేయడంతో పాటు రోగనిరోధక శక్తిని మెరుగుపరచడంపై లక్ష్య పెడుతుంది. -- యునానీ గ్రీస్‌లో పుట్టింది. యునాని నాడి, మలం, మూత్రం, నాలుక, దృష్టి, స్పర్శ, రూపాలపై ఫలితాల కోసం ఎనిమిది రోగనిర్ధారణ పద్ధతులను ఉపయోగిస్తుంది. * '''ఆయువు, Ayuvu''' -n. --life span, * '''ఆయువుపట్టు, AyuvupaTTu''' -n. --a critical spot where a blow or bite can quickly kill; [idiom] jugular. '''ఆయుష్కర్మ, Ayushkarma''' - n. -- జుట్టు కత్తిరించుకోడాన్ని ఆయుష్కర్మ అంటారు. భారతీయ సంప్రదాయం ప్రకారం ఎప్పుడు పడితే అప్పుడు, ఎలా పడితే అలా పని చేయరాదు. ముందుగా గడ్డం, ఆపైన మీసం, ఆ తరువాత తలమీద ఉన్న జుట్టూ తీయించుకోవాలి. ఆపైన చేతి గోళ్లు, చివరగా కాలిగోళ్ళు తీయించుకోవాలి. ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఈ వరుసను అతిక్రమించరాదు. * '''ఆరంభించు, AraMbhiMcu''' -v. i. --start; commence; inaugurate (a task); * '''ఆరగాణి, AragANi''' -n. --catchment; basin; area; * '''ఆరడి, AraDi''' -v. t. --scorn; slight; afflict; disgrace; censure; blame; * '''ఆరబెట్టు, ArabeTTu''' -v. t. --air; let dry in the air; * '''ఆర్జవం, ArjavaM''' -n. --honesty; straightforwardness; * '''ఆర్మదా, ArmadA''' -n. --armada; a fleet of battleships; * '''ఆర్య, Arya''' -n. --nobleman; master; superior; * '''ఆర్య-దాస, Arya-dAsa''' -ph. --[Comp.] master * '''ఆర్యభట, AryabhaTa''' -n. -- (1) Aryabhata; the great Indian mathematician and astronomer who probably lived in 2742 BCE (not the 5th-6th centuries CE); -- షష్ట్యబ్దానాం షష్ఠిర్యదా వ్యతీతాస్త్రయశ్చ యుగపాదాః ।త్ర్యధికా వింశతిరబ్దాస్తదేహ మమ జన్మనోఽతీతాః।। కలియుగం 60 కి 6 రెట్ల ఏళ్లు గడిచిన సమయంలో నా వయస్సు 20 సంవత్సరాలు అని చెప్పుకున్నాడు. కలియుగం ప్రారంభం అయింది 3102BCE లో. కాబట్టి 2742BCE లో ఆర్య భటుని వయస్సు 20 ఏళ్లు. --ఈయన రచించిన ఆర్యభటీయం భారతదేశ ఉన్నతిని సూచిస్తుంది. ఆ రచన కనపడలేదు కానీ వరాహమిహార -భాస్కర-బ్రహ్మగుప్త గ్రంధాలలో ఆ సిద్ధాంతం గురించి రాసిపెట్టారు. -- (2) 1975 లో ప్రయోగించిన భారతదేశపు మొదటి ఉపగ్రహం ఆర్యభట; * '''ఆర్ర్ద, Ardra''' -n. --Betelgeuse and Alhena; One of the 27 groups of stars recognized by the Hindu calendar. Betelgeuse is about 650 light-years from the solar system; -- పగడపు రిక్క; కెంప చుక్క; * '''ఆర్ర్దత, Ardrata''' -n. --moisture; emotional sentiment; (lit.) wetness; * '''ఆరా, ArA''' -advl. suf. --fully; ---చెవులారా విన్నాను = I heard it fully with my ears; heard it clearly. ---చేతులారా చేసుకున్నాను = I did it fully with my hands. -voc. suf. pl. --Oh!; O!; ---అన్నలారా = O!, brothers! * '''ఆరాటం, ArATaM''' -n. --anxiety; anxiety for bad news; (rel.) ఆత్రుత; ---అబ్బాయి ఆరోగ్యం గురించి ఆరాటంగా వుంది = we are anxious about our boy's health. * '''ఆరాధన, ArAdhana''' -n. --worship; * '''ఆరామం, ArAmaM''' -n. --garden; park; grove; * '''ఆరిందా, AriMdA''' - n. -- a person who talks beyond his age and capability; * '''ఆర్జితం, ArjitaM''' -n. --acquired; earned; ---కష్టార్జితం = hard-earned. * '''ఆర్తి, Arti''' -n. --anxiety; dejection; * '''ఆర్థిక, Arthika''' -adj. --pref. financial; fiscal; economic; monetary; ---ఆర్థిక స్తోమత = financial capability; fiscal strength. * '''ఆర్థిక రంగం, Arthika raMgaM''' -n. --financial sector; * '''ఆరు, Aru''' -n. --six; -v. i. --dry; air; (lit.) open; (rel.) ఎండు = to dry in the sun; ---ఆరుబయట = in the open air. ---ఆరబెట్టు = let dry in the open air. * '''ఆరుచెట్టు, AruceTTu''' - n. -- Indian laburnum; [bot.] ''Cassia fistula'' L. of the Caesalpiniaceae family; * '''ఆరుద్ర పురుగు, Arudra purugu''' - n. -- Ladybirds; Ladybird beetles; Ladybugs; -- Spotless Ladybird; [bio.] ''Cycloneda sanguinea'' of the Coccinellidae family; this type is somewhat rare; -- Spotted Ladybird; [bio.] ''Coccinella septempunctata;'' this has seven black spots on a red shell; -- Striped Ladybirds; this rare variety has black stripes on a red shell; -- మే నెల చివరలో తొలకరి వానలకు ముందు ఇవి విపరీతంగా పుట్టుకొస్తాయి కనుక వీటిని May Bugs అని కూడా అంటారు. ఆరుద్ర కార్తె లో పుడతాయి కనుక వీటిని ఆరుద్ర పురుగులు అంటారు. -- [Sans.] ఇంద్రగోపములు; మఘవగోపములు; * '''ఆరున్నొక్కటి, ArunnokkaTi''' -n. --a euphemism for the number seven; this euphemism is used on auspicious occasions because the Telugu word for seven also means "cry"; * '''ఆర్యులు, Aryulu''' -n. pl. --Aryans; noblemen; *'''ఆరె చెట్టు, Are ceTTu''' - n. -- (1) Fire-flame bush; [bot.] ''Woodfordia fruticosa; Woodfordia floribunda; Lythrum fruticosum''of the Lythraceae family; -- ఆరె అనగొమ్మలు వేస్తూ పెరిగే అందమైన పొద మొక్క. దీని కొమ్మలు బాగా పక్కలకు విస్తరిస్తూ పెరుగుతాయి. సాధారణంగా ఆరె పొదలు మూడు నుంచి పది అడుగులకు మించి ఎత్తు పెరగవు. అయితే అక్కడక్కడా అనుకూల పరిస్థితులలో అరుదుగా ఇవి ఇరవై అడుగుల వరకూ కూడా ఎత్తు పెరుగుతాయి. ఉత్తర భారత దేశమంతటా సర్వసాధారణంగా, ప్రత్యేకించి హిమాలయాలలో విస్తారంగా కనిపించే ఆరె చెట్లు దక్షిణభారత దేశంలో మాత్రం చాలా అరుదుగా కనిపిస్తాయి. వేసవిలో నిండుగా పూసే అందమైన పుష్పాల కారణంగా ఆరె చెట్లను పూల తోటలలో పెంచుతున్నారు. -- (2) [bot.] ''Bauhinia racemosa'' of Caesalpiniaceae family; -- This resembles Butterfly Tree, [bot.] ''Bauhinia purpurea'', also known as కోవిదార; దేవ కాంచన; రక్త కాంచన; -- [Sans.] అశమాంతక; చాంద్రక; తాంర పత్రికా; వాలుకా పర్ణ; శ్వేత కాాంచన; * '''ఆరోగ్యం, ArOgyaM''' -n. --health; diseaseless state; --ఆరోగ్యమంటే “అరోగస్య భావః” అని అర్థం. “నాకేమీ లేదు” అనే అరోగభావనే “ఆరోగ్యం” అన్నమాట; న + రోగం = అరోగం = అరోగస్య భావం ఆరోగ్యం; Heal అయినప్పటి భావమే health. రోగం వచ్చి, ఆపై నయమైనప్పటి స్థితి హెల్త్ అవుతుంది; (ant.) అనారోగ్యం; * '''ఆరోగ్యదాయకం, ArOgyadAyakaM''' -n. --healthful; * '''ఆరోగ్యప్పాచ, ArOgyappaca''' -n. --Indian ginseng; [bot.] ''Trichopus zeylanicus;'' * '''ఆరోగ్యవంతం, ArOgyavaMtaM''' -n. --healthful; * '''ఆరోపణ, ArOpaNa''' -n. --(1) allegation; accusation; charge; --2) attribution; imputation; * '''ఆరోహకం, ArOhakaM''' -n. --vector; a carrier of a disease such as a mosquito; * '''ఆరోహణ, ArOhaNa''' -n. --ascent; (ant.) అవరోహణ; * '''ఆరోహణ క్రమం, ArohaNa kramaM''' -n. --ascending order; in Indian music this order is స, రి, గ, మ, ప, ద, ని; * '''ఆరోహించు, ArOhiMcu''' -v.t. --ascend; * '''ఆలకించు, AlakiMcu''' -v.i. --listen; * '''ఆలన, aalana''' - n. -- listening; paying attention to; -- ఆలన అంటే ఆలకించడం. పాలన అంటే సంరక్షించడం. * '''ఆలయం, AlayaM''' -n. --abode; ---హిమాలయం = abode of snow; the Himalayas. ---దేవాలయం = abode of God; temple. ---దత్తాలయం = (1) abode of data; computer store; computer memory; (2) database; * '''ఆలవాలము, aalavaalamu''' - n. -- (1) abode; place; (2) basin around the base of a plant to hold water; * '''ఆలస్యం, AlasyaM''' -n. --delay; late; procrastination; * '''ఆలాపన, AlApana''' -n. --[music] a preamble to a song, in Indian music; * '''ఆల్ఫాల్ఫా, AlphAlphA''' -n. --alfalfa plant; [bot.] Medicago sativa; * '''ఆలింగనం, AliMganaM''' -n. --embrace; * '''ఆలిచిప్ప, Alicippa''' -n. --(1) freshwater mussel; [biol.] Lamellidens marginalis; --(2) shell of a freshwater mussel; ---గంగాలిచిప్ప గుల్ల = back-water clam; Meretrix Deshayes; bay clam; Meretrix meretrix; * '''ఆలివ్, Aliv^''' -n. --olive; a small fruit that grows in the Mediterranian area; * '''ఆలు, Alu''' -n. --wife; woman; * '''ఆలుగడ్డ, AlugaDDa''' -n. --potato; see also బంగాళాదుంప; * '''ఆలుమగలు, Alumagalu''' -n. pl. --wife and husband; couple; * '''ఆలోకించు, AlOkiMcu''' -v. i. -- see; * '''ఆలోచన, AlOcana''' -n. -- thought; cogitation; * '''ఆళువు, ALuvu''' -suff. --a person having the said trait or property; ---ఈర్ష్యాళువు = jealous person. ---దయాళువు = kind person. ---ప్రేమాళువు = a person in love. ---శయ్యాళువు = a couch potato; an inactive person. * '''ఆళ్లు, ALlu''' -n. --a type of grain from a dry crop; [bot.] Paspalum scrobiculatum; * '''ఆవం, AvaM''' -n. --kiln; * '''ఆవ, Ava''' -n. --(1) mustard paste; --(2) mustard when used as an ingredient in cooking; * '''ఆవకాయ, AvakAya''' -n. -- (1) mango pickle; (2) any pickle when mustard is an ingredient; -- ఊరగాయ = pickle; any pickle whether or not mustard is an ingredient; -- పచ్చడి = chutney; a sauce that can stay fresh for a few days; * '''ఆవకూర, AvakUra''' - n. -- [bot.] ''Brassica campestris'' Linn.; the greens of Brassica c.; * '''ఆవపిండి, AvapiMDi''' -n. --pasty part of mango pickle; (lit.) mustard paste; * '''ఆవరణం, AvaraNaM''' -n. --enclosure; enclosed space; -suff. --sphere; used to define regions surrounding a celestial body such as a planet; ---జలావరణం = hydrosphere. ---తేజోవరణం = photosphere. ---దీప్త్యావరణం = photosphere. ---పర్యావరణం = environment. ---వర్ణావరణం = chromosphere. ---వాతావరణం = atmosphere. ---స్థిరావరణం = troposphere. * '''ఆవర్తం, AvartaM''' - n. - whirlpool; eddy; vortex; * '''ఆవర్తకం, AvartakaM''' -n. --(1) periodic; recurring; --(2) [music] complete తాళం or time measure; --- ఆవర్తక పట్టిక = the Periodic Table. * '''ఆవర్తత, Avartata''' - n. -- periodicity; * '''ఆవర్తనం, AvartanaM''' - n. -- (1) oscillation; -- (2) rotation; * '''ఆవర్తన కాలం, Avartana kAlaM''' -n. --[phy.] period; period of oscillation; * '''ఆవర్తన పట్టిక, Avartana paTTika''' -n. --[chem.] the periodic table; * '''ఆవర్తన సూత్రం, Avartana sUtraM''' -n. --[chem.] the periodic law; * '''ఆవర్ధనం, AvardhanaM''' - n. -- magnification; * '''ఆవర్జా, AvarjA''' - n. -- ledger; an account of individual transactions; (rel.) చిట్టా; * '''ఆవలింత, AvaliMta''' -n. --yawn; [med.] pandiculation; * '''ఆవశ్యకం, AvaSyakaM''' -n. --need; necessity; * '''ఆవశ్యకత, AvaSyakata''' -n. --necessity; * '''ఆవాలు, AvAlu''' -n. pl. --mustard seed; ---తెల్ల ఆవాలు = white mustard; [bot.] ''Brassica hirta''; ''Nuclea Cadamba'' of the Brssicaceae family; ---నల్ల ఆవాలు = black mustard; [bot.] ''Brassica nigra.'' ---పచ్చ ఆవాలు = oriental mustard; Indian mustard; [bot.] ''Brassica juncea''; ---సన్న ఆవాలు = same as black mustard; ---ఎర్ర ఆవాలు = same as Indian mustard; ---[Sans.] ఆసురీ; కృష్ణ సర్షప; తీక్షణ గంథా; సుముఖా; సుప్రశస్తా; శోఫహారీ; నిద్రాకరా; దాహకారీ; * '''ఆవిడ, AviDa''' -pron. --she; that lady; that woman; (lit.) that child; * '''ఆవిరి, Aviri''' -n. --(1) steam; --(2) vapor; * '''ఆవిష్కరణ, AvishkaraNa''' -n. --unveiling; inauguration; * '''ఆవిష్కరించు, AvishkariMcu''' -v. i. --display; announce; advertise; discover; * '''ఆవు, Avu''' -n. --cow; ---పాడి ఆవు = heifer; a cow that is giving milk. * '''ఆవృతం, AvRtaM''' -suff. --covered; ---మేఘావృతం = cloud-covered. * '''ఆవెత, Aveta''' -n. --feast; * '''ఆవేగం, AvEgaM''' -n. --[phy.] momentum; mass times velocity; * ఆవేశం, AvESaM -n. --(1) emotion; --(2) charge; electrical charge; * '''ఆశ, ASa''' -n. --desire; hope; (rel.) దురాశ; (ant.) నిరాశ; * '''ఆశపడు, AsapaDu''' -v. i. --to desire; to hope; * '''ఆశపెట్టు, AsapeTTu''' - v. t. -- tempt; * '''ఆశయం, ASayaM''' -n. --(1) goal; ambition; --(2) bag; bladder; ---గర్భాశయం = uterus. ---పిత్తాశయం = gall bladder. ---మూత్రాశయం = bladder, urinary bladder. * '''ఆశ్చర్యం, AScharyaM''' -n. --surprise; * '''ఆశ్చర్యార్థకం, AScharyArthakaM''' -n. --[gram.] exclamation; * '''ఆశ్యం, ASyaM''' - n. -- face; mouth; * '''ఆశ్రమం, ASramaM''' -n. --(1) ashram; spiritual retreat; --(2) a stage of life such as student, householder, hermit, or monk; * '''ఆశ్రయం, ASrayaM''' -n. --(1) home; --(2) support; prop; ---విమానాశ్రయం = airport. * '''ఆశ్రయించు, ASrayiMcu''' - v. i. -- To take refuge; to depend upon or have recourse to; to court; to follow; * '''ఆశాజనక, ASAjanaka''' -adj. --optimistic; sanguine; * '''ఆశాభంగం, ASAbhaMgaM''' -n. --dashed hopes; disappointment; ---ఆలసించిన ఆశాభంగం = delay means disappointment. * '''ఆశావహ, ASAvaha''' - adj. -- hopeful; * '''ఆశించు, AsiMcu''' -v. i. --expect; hope; * '''ఆశీర్వాదం, ASIrvAdaM''' -n. --blessing; benediction; * ఆశుకవిత్వం, AsukavitvaM - n. -- extempore poetry; -- ఆశువుగా అంటే అడగగానే అడిగిన విషయం మీద పద్యాలు చెప్పేవాడు ఆశుకవి; * '''ఆశ్రేష, ASrEsha''' -n. --the stars Delta, Epsilon, Eta, Rho, Zeta of the Hydra group; one of the 27 star groups (lunar mansions) of the Hindu calendar; also అసిలేరు రిక్క; ఆశ్లేష; * '''ఆషాఢభూతి, AshaaDhabhooti''' - n. -- అమాయకుడు లాగా కనిపిస్తూ ఉండే మోసగాణ్ణి ఆషాఢ భూతి అంటారు. -- ఆషాఢమే భూతిగా (= సంపదగా) కలవాడు; ఆషాఢం అంటే మోదుగ చెట్టు. వడుగు చేసినపుడు బ్రహ్మచారి కౌపీనం, ఆషాఢం (మోదుగ కర్ర) ధరించి, వేదాధ్యయనం చేయబోతాడు. సంధ్యావందనానికీ, తదనంతర అగ్ని కార్యం చేసేటప్పుడు అది తప్పక దగ్గర ఉండాలి; మోదుగ పుల్ల తప్ప మరేదీ అతడు కోరడు; ఎవరైనా నోట్లో వేలు పెడితే కొరకలేని వాడుగా నటిస్తూ ఉంటే వాణ్ణి "వీడు ఆషాఢ భూతి రా!" — అంటూ ఉంటారు. * '''ఆషామాషీగా, AshAmAshIgA''' - adv. -- casually; without deep thought; simple-mindedly; lightly; softly; -- పారశీకంలో హషాష్- hashāsh అంటే తేలికైన, హాస్యము, Joy, exultation, cheerfulness; lightness; soft అన్న అర్థాలున్నాయి. హషామ్+హష్+ఇ = హషామాషీ నుండే ఆషామాషీ వచ్చిందని ఊహించవచ్చు. (هشاش hashāsh); * ఆసక్తి, Asakti - n. -- zeal; enthusiasm; dikigence; attachment; -- ఉత్సుకత; సముత్సుకత; * '''ఆసవం, AsavaM''' -n. rum; alcoholic liquor made from sugarcane juice; --ద్రాక్షాసవం = wine; an alcoholic drink made from grape juice. * '''ఆసనం, AsanaM''' -n. --(1) seat; chair; --(2) yogic posture; --(3) rump; (rel.) పాయువు = anus; ---ఆసీనులు కండి = please sit down. ---శీర్షాసనం = a yogic posture involving standing on the head. * '''ఆసన్న, Asanna''' -adj. --adjacent; near; imminent; approximate; * '''ఆసన్న కోణం, Asanna kONaM''' -n. --adjacent angle; * '''ఆసరా, AsarA''' -n. -- support; prop; * '''ఆస్తరణము, aastaraNamu''' - n. -- a mat, rug, or pillow for sitting comfortably; * '''ఆస్తరావరణం, AstarAvaraNaM''' -n. --[meteor.] stratosphere; * '''ఆసామీ, AsAmI''' -n. --person; individual; character; * '''ఆసామీవారీ, AsAmIvArI''' -n. --roster; list ordered by name; * '''ఆస్థానం, AsthAnaM''' -n. -- royal court; assembly; court; - adj. -- belonging to the court; ---ఆస్థాన కవి = poet laureate. * '''ఆస్కారం, AskAraM''' -n. --scope; possibility; feasibility; * '''ఆస్వాదించు, AsvAdiMcu''' -v. i. --taste; drink; experience; * '''ఆసియా, AsiyA''' -n. --Asia; * '''ఆస్తి, Asti''' -n. --estate; assets; property; net worth; ---స్థిరాస్తి = real estate; immovable assets. ---చరాస్తి = liquid assets. * '''ఆస్తికత్వం, aastikatvaM''' - n. -- వేద ప్రామాణ్యం అంగీకరిస్తే ఆస్తికం, అంగీకరించక పొతే నాస్తికం. ఈ పదాలకు దేవుడు ఉన్నాడా-లేడా అన్న వాదంతో పని లేదు; -- లోకాయత, తంత్ర దర్శనాలు ఎప్పటికీ నాస్తికమే. మొదట్లో కపిల సాంఖ్య-యోగ, వైశేషిక దర్శనాలు కూడా నాస్తికమైనవే. కానీ కాలక్రమేణా వాటిని ఆస్తికంగా మార్పు చేసేరు. పూర్వ మీమాంస, అద్వైతాలు ఎప్పుడూ ఆస్తికమే. అయితే సాంఖ్య-యోగాలు, పూర్వ మీమాంస, అద్వైతం - ఈ మూడు పూర్తిగా భిన్న తత్త్వాలు; బౌద్ధ జైనాలు నాస్తికమైనవి. ఈ రెండూ రాజాదరణ పొంది బ్రాహ్మణుల కంటే క్షత్రియులకు పెద్ద పీట వేసేయి. అంతకు ముందుకూడా లోకాయత, తంత్రాలు నాస్తికమే అయినా రాజాదరణ పొందినవి కావు; * '''ఆస్తికుడు, AstikuDu''' - n. m. -- theist; A believer in a god, one who acknowledges the existence of God, in opposition to నాస్తికుడు an atheist; one who believes in the existence of God and another world: * '''ఆసీలపాక, AsIlapAka''' -n. --a roadside shed where license fees or taxes are collected; toll booth; * '''ఆసీలు, AsIlu''' -n. pl. --duty; toll; taxes; -- ప్రభుత్వ స్థలాలలో మౌలిక సదుపాయాలు ఏర్పాటు చేసి, ఆ సదుపాయాలను వాడుకొనే వారి నుండి కొంత సొమ్మును పన్ను రూపంలో వసూలు చేయడాన్ని ఆసీలు కట్టించుకోవడం అంటారు. ప్రభుత్వం వారు ఏర్పాటు చేసిన సదుపాయాలకు రోజువారీ వాడకం దారుల వద్ద నుండి పన్నును వసూలు చేసే బాధ్యతను వేలంపాట ద్వారా గుత్తేదారులకు (contractors) అప్పగిస్తారు. మార్కెట్లలో తాత్కాలికంగా దుకాణాలు పెట్టు కొనేవారి వద్ద ఈ గుత్తేదారుల వసూలు చేసే పన్ను ను ఆసీలు అంటారు. * '''ఆసు, Asu''' -n. --ace in a deck of cards; * '''ఆసుపత్రి, Asupatri''' -n. --hospital; clinic; nursing home; * '''ఆస్ట్రేలియా తుమ్మ, AsTrEliyA tumma''' -n. --Australian acacia; [bot.] ''Acacia auriculiformis;'' * '''ఆహారం, AhAraM''' -n. --food; nourishment; * '''ఆహారనాళం, AhAranALaM''' -n. --alimentary canal; * '''ఆహార్యం, AhAryaM''' -n. --costumes; makeup; * '''ఆహ్లాదం, AhlAdaM''' -n. --pleasure; delight; * '''ఆహ్వానం, AhvAnaM''' -n. --invitation; welcome; * '''ఆహ్వాన పత్రిక, AhvAna patrika''' - n. --invitation card for a wedding or a social function; * '''ఆహుతి, Ahuti''' -n. --sacrifice; a thing offered as food to fire; * '''ఆహూతులు, AhUtulu''' -n. --invited guests; (ant.) అనాహూతులు; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] nmqyqfhzymtbju2m2djh9xm0e8ljycj 0 3011 39163 38984 2026-05-26T17:24:38Z Vemurione 1689 /* Part 2: ఉ - u */ 39163 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: ఉం - uM== <poem> ఉంకించు, unkinchu - v. i. -- begin; get started; commence; get ready; try; take initiative; ఉంకువ, uNkuva - n. -- (1) gift; money given by a groom to the bride's parents; (2) residence; abode; home; ఉంగరం, uMgaraM -n. --ring; toroid; ఉంగరపు ఆకారం, uMgarapu AkAraM -n. --ring-shaped; toroidal; annular; ఉంచు, uMcu -v. t. --put; set; lay; ఉండ, uMDa -n. --ball; lump; bolus; a round item; ఉండకట్టు, uMDakaTTu -v. i. --turn lumpy; ఉండు, uMDu -v. i. --(1) to be; exist; --(2) to reamin; stop; stay; reside; ఉండేలు, uMDElu - n. -- catapult; </poem> ==Part 2: ఉ - u== <poem> ఉ, u - Third short vowel of the Telugu alphabet. A quite high back rounded vowel, rather like the vowel in English "put." ఉక్క, ukka -n. --sultriness; hot and humid; sweltering heat; ఉక్కిరిబిక్కిరి, ukkiribikkiri -adj. --(1) suffocating; choking; oppressive; --(2) overwhelming with multiple chores; ఉక్తి, ukti -n. --(1) speech; --(2) word; --(3) expression; ---అతిశయోక్తి = exaggeration. ---ఛలోక్తి = joke. ఉక్కు, ukku -n. --steel; ఉగ్గడించు, uggaDiMcu -v. t. --utter; proclaim; announce; state; see also ఉద్ఘాటించు; ఉగ్ర, ugra -adj. --fierce; ఉగ్రత, ugrata -n. --ferocity; ఉగ్రవాదం ugravAdaM -n. --terrorism; the unlawful use of violence and intimidation, especially against civilians, in the pursuit of political aims; (see also) తీవ్రవాదం; ఉగ్రాణం, ugrANaM -n. --pantry; store room; ఉగ్గుపాలు, uggupAlu -n. --a mixture of castor oil and breast milk often given to infants as an early morning feeding to promote bowel movement; ఉచ్చ, ucca -n. --urine; ఉచ్చ పోయు, ucca pOyu -v. i. --urinate; piss; ఉచ్చాటణ, uccATaNa -n. --exorcism; extracting a demon out of a person's body; banishment; ఉచ్చారణ, uccAraNa -n. --(1) articulation; pronunciation; --(2) utterance; ఉచ్చారణ దోషం, uccAraNa dOshaM -n. --mispronunciation; ఉచ్ఛ రాశి, uCcha raasi - n. -- zenith; (ant.) nadir; -- ఒక గ్రహానికి అత్యంత అనుకూలమైన, అత్యున్నత శక్తిని ఇచ్చే రాశిని ఉచ్ఛ రాశి అంటారు. సూర్యుడు మేష రాశిలో ఉచ్ఛ స్థితిలో ఉంటాడు. చంద్రుడు వృషభ రాశిలో ఉచ్ఛ స్థితి, 3 డిగ్రీల వద్ద పరమోచ్ఛ స్థితి. ఉచ్ఛ స్థానానికి సరిగ్గా ఏడో రాశి (180 డిగ్రీల దూరంలో ఉన్న రాశి) ఆ గ్రహానికి నీచ స్థానం అవుతుంది. ఇక్కడ గ్రహం తన సహజ శక్తిని కోల్పోయి, బలహీనంగా మారుతుంది. ఆ నీచ రాశిలో ఒక నిర్దిష్ట డిగ్రీ వద్ద ఉన్నప్పుడు దాన్ని పరమనీచ స్థానం అంటారు. -- (ant.) నీచ; అధమ; ఉచ్ఛ్వాసం, ucchvAsaM -n. --inspiration; the taking in of breath; ఉచితం, ucitaM -n. --(1) appropriate; proper; fitting; suitable; --(2) free; at no cost; ఉచ్ఛిష్టం, ucchishTaM -n. --(1) what is left in a plate after eating; --(2) spittle; ---వ్యాసోచ్ఛిష్టం జగత్ సర్వం = there is nothing in the world that had not been touched by Vyasa. ---నూటనోచ్ఛిష్టం భౌతికశాస్త్రం = no aspect of physics was left untouched by Newton. ఉచ్చు, uccu -n. --noose; loop; snare; ఉజ్వల, ujvala -adj. --splendid; glorious; shining; bright; ఉజ్జాయింపు, ujjAyiMpu -n. --approximation; rough estimate; ఉజ్జి, ujji -n. --match; matching pair; equal; ఉటంకం, uTaMkaM -n. --summary; abstract; ఉటంకించు, uTaMkiMcu -v. t. --summarize; state; ఉట్టంకణం, uTTaMkaNaM -n. --establishment; foundation; ఉట్టంకించు, uTTaMkiMcu -v. i. --(1) praise; (2) establish; mention; ఉట్టిచీల, uTTicIla -n. --rivet; a two-headed bolt; ఉట్టిపడు, uTTipaDu -v. i. --jump forth; start up; ఉడాయించు, uDAyiMcu -v. i. --escape; run away; ఉడికించు, uDikiMcu -v. t. --(1) cook by boiling; --(2) tease; josh; ఉడుం, uDuM -n. --iguana; a lizard-like animal known for its strong grip. This animal is reported to have been used to help scale the fortifications in medieval India. ఉడుం పట్టు, uDuM paTTu -n. --a grip as strong as an iguana's grip; very strong grip; ఉడుకు, uDuku -v. i. --(1) boil; bubble with heat; --(2) seethe; ఉడుకుబోతు, uDukubOtu -n. --jealous person; annoyed person; ఉడుకులోను, uDukulOnu -n. --cologne water; (Fr.) Eau de cologne; ఉడుగడ, uDugaDa -n. --wedding gift ఉడుగు, uDugu -v. i. --disappear; fade away, wilt; fall away; ఉడుత, uDuta; ఉడత, uData -n. --squirrel; -- మలబార్ ఉడుత = Malabar Squirrel; Indian Giant Squirrel; [bio.] ''Ratufa indica'' of the Sciuridae family; ఈ ఎగిరే ఉడత ఒక చెట్టు మీదనుంచి మరో చెట్టు మీదికి అలవోకగా ఎగరగలవు; ఈ ఉడతలు ఎత్తైన వృక్షాల మీద సన్నటి చిటారు కొమ్మలపైన తమ గూళ్ళు నిర్మించుకుంటాయి; -- మూడు చారల ఉడుత = three-striped palm squirrel; Indian palm squirrel; [bio.] ''Funambulus palmarum''of the Sciuridae family; -- ఐదు చారల ఉడుత = [bio.] ''Funambulus pennantii''; -- ఉడుతలు ఇయోసిన్ యుగం అంటే 56 నుంచి 34 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం నుంచి ఉన్నాయి; ఉడుప కుక్క, uDupa kukka -n. --hound; hunting dog; ఉడుపు, uDupu -v. t. --thrashing; beating grain out of husk; ఉడుపులు, uDupulu -n.. --(1) harvest season; (2) clothes; dress; ఉత్, ut - prefix --one of 22 Sanskrit prefixes with multiple shades of meanings; up; upward; upper; top; better; ఉతక, utaka -n. --(1) lower door hinge; --(2) pivot; male part of a plug-socket pair; this part is attached to the door; see also ఉత్తరాసి; ఉత్కంఠ, utkaMTha -n. --anxiety; suspense; the inability to wait for something that is imminent; ఉత్కంఠభరితం, utkaMThabharitaM -ph. --full of suspense; ఉత్కర్ష, utkarsha -n. --(1) excellence; --(2) progress; prosperity; ఉత్కృష్ట, utkRshTa -adj. --superior; outstanding; excellent; (ant.) నికృష్ట; ఉత్త, utta -adj. --empty; void; vacant; bare; simple; ఉత్తమం, uttamaM -n. --the best; the best course of action; ఉత్తమ పురుష, uttama purusha -n. --[gram.] first person; ఉత్తరం, uttaraM -n. --(1) letter; --(2) reply; --(3) north; --(4) best; ఉత్తర, uttara -pref. --leftover; the later part; post; ---ఉత్తర రామాయణం = the later part of Ramayana. ఉత్తర అమెరికా, uttara amerikA -n. --North America; Canada, US and Mexico; ఉత్తర మీమాంశ, uttara mImAMSa - n. -- పూర్వ మీమాంస, ఉత్తర మీమాంస తత్వాలు, సనాతన హిందూ భావనలలో, ఆచరణల్లో పరిణామాన్ని (evolution) ని సూచిస్తాయి. పూర్వ మీమాంస తరువాత కాలగమనంలో ఋషుల కొత్త భావనలతో వేద వాంగ్మయం విస్తృతం అయింది. అప్పటికే వున్న బ్రాహ్మణికాలకి కొత్త సంహితలు చేర్చబడ్డాయి. కొత్తగా అరణ్యకాలు ప్రతిపాదించబడ్డాయి. వీటిలో పరబ్రహ్మ స్వరూపం గురించి విస్తృతంగా చర్చ జరిగింది. అది నిరాకారం , నిర్గుణం, నిర్విశేషం అన్న ప్రతిపాదన చేయబడింది. గుణాలూ, రాగ ద్వేషాలు లేనిదానిని సంతోష పెట్టడం ఎలాగ? అలాగైతే కర్మకాండకు అర్థం లేదు కదా. మరి జన్మ రాహిత్యం ఇచ్చే ముక్తి ఎలాగ వస్తుంది? పరబ్రహ్మని తెలుసుకోవడమే మానవజన్మ లక్ష్యం అనీ, అదే ముక్తి అని చెప్పబడింది. ఈ నవ్య ఆలోచనా భాగం ఉత్తర మీమాంస అని ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇందులో జ్ఞానానికి పెద్దపీట. ఈ ఉత్తర మీమాంస పునాదులమీద ఉపనిషత్ లు నిర్మించబడ్డాయి.వీటన్నిటి సారాన్ని బ్రహ్మసూత్రాలలో, శ్రీ వ్యాస మహర్షి ఆవిష్కరించారు. ఉత్తర సముద్రం, uttara samudraM -n. --North Sea; ఉత్తర ధ్రువం, uttara dhruvaM -n. --north pole; ఉత్తరధ్రువ వృత్తం, uttaradhruva vRttaM -n. --Arctic Circle; north polar circle; ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలు, uttarapratyuttarAlu -ph. --correspondence by letters; ఉత్తరపదం, uttarapadaM -n. --suffix, the later part of a word; ఉత్తర ఫల్గుణి, uttara phalguNi -n. --(1) Beta Leonis; Denebola; Yoga tara of the 12th lunar mansion; located in the constellation Leo; the Sun enters this star group on September 13th and stays there for about 13 days; --(2) The 12th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; ఉత్తరాభాద్ర, uttarAbhAdra -n. --(1) Gamma Pegasi; Alpha Andromeda; Yoga tara of the 26th lunar mansion; located in the constellation Pegasus; --(2) The 26th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) ముక్కంటి చుక్క; ఉత్తరాయన రేఖ, uttarAyana rEkha -n. --Tropic of Cancer; ఉత్తరాయనాంతం, uttarAyanAMtaM -n. --summer solstice; the day on which the sun rises in the northern most part of the sky before beginning the southward journey, namely, June 22. This day has the shortest night in the northern hemisphere; ఉత్తరాషాడ, uttarAShADa -n. --(1) Tau Sagittarii; Hecatebolus; Yoga "taara" of the 21st lunar mansion; located in the constellation Sagittarius; --(2) The 21st of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; ఉత్తరాసి, uttarAsi -n. --(1) upper door hinge; --(2) socket; the female part of the plug-socket pair of a door hinge; this part is attached to the door frame; see also ఉతక; ఉత్తరించు, uttariMcu -v. t. --cut; ఉత్తరీయం, uttarIyaM -n. --mantle; mantilla; man's shoulder cloth; cloak; upper garment; ఉత్తరువు, uttaruvu -n. --command; order; ఉత్తరేను, ఉత్తరేణి, uttarEnu, uttarENi -n. --Prickly Chaff; Devil’s Horse Whip; [bot.] ''Achyranthes aspera'' of the Amaranthaceae family; a medicinal plant used for skin diseases; -- ముండ్లతోటకూర; --[Sans.] కీశవల్లి, ఉత్తరేణి; అపామార్గము; [Hin.] chinchari; --ఈ మొక్కకున్న వైద్యపరమైన విలువలను గుర్తించి వినాయక చతుర్థి రోజున గణేశపూజకు వాడే 21 రకాల పత్రి మొక్కలలో ఉత్తరేణిని కూడా చేర్చారు. ఈ మొక్క లేత ఆకులను కొందరు ఆకు కూరగా వాడుకుంటారు.ఈ ఆకుల్ని పశువులు, మేకలు ఇష్టంగా తింటాయి. దీని గింజలకున్న సన్నటి నూగు ముళ్ళ కారణంగా ఇవి బట్టలమీద, ఒంటిపైన చిక్కుకుంటాయి. --ఈ మొక్క ఆకుల రసం శరీరంలోని స్రావాలను అరికడుతుంది. మూత్రాన్ని జారీ కావిస్తుంది. ఈ రసం స్త్రీల ఋతుస్రావాన్ని క్రమబద్ధీకరిస్తుంది. మూల వ్యాధి (పైల్స్)ని, చర్మ రోగాలనూ నివారిస్తుంది. గనేరియా, ఉబ్బసం, కుష్ఠు వంటి మొండి వ్యాధులను నయం చేస్తుంది. దీని వేళ్ళను మెత్తగా నూరి కళ్ళలో పెట్టుకుంటే చూపు మందగించినవారికి ఎంతో ప్రయోజనకరం. ఈ వేళ్ళ కషాయం తాగితే ఉదర కోశ సంబంధమైన వ్యాధులు, మూత్ర పిండంలోని రాళ్లు నివారణ అవుతాయి. ఉత్తరోత్తరా, uttarOttaraa -adj. -- later; subsequently; -- తరవాత తరవాత; భవిష్యత్ లో; ఉత్పత్తి, utpatti -n. --(1) derivation; explanation of the source; etymology; --(2) production; creation; -- ఉత్పాదన; ఉత్పత్తిదారులు, utpattidArulu -n. --producers; (ant.) వినియోగదారులు; ఉత్పన్న, utpanna -adj. --derived; produced; ఉత్పన్నం, utpannaM -n. --derivative, product; ఉత్పరివర్తనం, utparivartanaM -n. --mutation; sudden change in the structure of genetic material typically caused by exposure to chemicals or radiation; ఉత్పలం, utpalaM -n. --waterlily; ఉత్పలమాల, utpalamAla -n. --a meter in Telugu poetry; (lit.) a garland of water lilies; ఉత్సవం, utsavaM -n. --celebration; parade; procession; festival; elaborate; ritual; ---(ety.) ఉత్ = elaborate; సవ = ritualistic festival; ఉత్సవ మూర్తి, utsava mUrti -n. --figure head; ceremonial figure; ఉత్సవ విగ్రహం, utsava vigrahaM -n. --parade idol; a stand-in idol used in street parades while the real idol is left in the inner sanctum of a temple; nominal candidate; a stand-in; a proxy; ఉత్పాతం, utpAtaM -n. --(1) a preternatural phenomenon such as an earthquake, a tsunami, or an abnormal birth; ఉపద్రవం; (2) a prodigy; a wonderful genius; ఉత్పాతపిండము; ఉత్పాదకత, utpAdakata -n. --productivity; ఉత్పాదకులు, utpAdakulu -n. --producers; (ant.) భోక్తలు = consumers; ఉత్సాహం, utaAhaM -n. --excitement; enthusiasm; eagerness; ardor; zeal; ఉత్సాహవంతులు, utaAhavaMtulu -n. pl. --excited people; enthusiastic people; -- (note) ఔత్సాహికులు is incorrect usage; ఉత్తుంగం, uttuMgaM - adj. -- tall; high; ఉతుకు, utuku -n. --wash; ---రెండవ ఉతుకు = the second wash; v. t. --(1) wash; --(2) criticize severely; ఉతుకుడు, utukuDu -n. . --(1) wash; --(2) severe criticism; ఉత్తు, uttu -n. --[gram.] the short ఉ; ఉత్సుకత, utsukata -n. --curiosity; anxiety to learn; ఉత్తేజకం, uttEjakaM -n. --stimulant; invigorator; ఉత్తేజితం, uttEjitaM -n. --one that was excited; one that was inspired; ఉదంతం, udaMtaM -n. --news; story; narrative; ఉద, uda -pref. --hydro; ఉదకం, udakaM -n. --water; ఉదకర్బనం, udakarbanaM -n. --hydrocarbon; an organic chemical containing hydrogen and carbon; ---ఉదకర్బనరాశి = hydrocarbon radical. ఉదజని, udajani -n. --hydrogen; (lit.) one that gave birth to water; one of the chemical elements with the symbol H; ఉదజని బంధం, udajani baMdhaM -n. --[chem.] hydrogen bond; a type of chemical bond; a weak bond between two molecules resulting from an electrostatic attraction between a proton in one molecule and an electronegative atom in the other ఉదజనీకరణం, udajanIkaraNaI -n. --[chem.] hydrogenation; the process by which oils are converted into margarine by pumping hydrogen into them under pressure. ఉదజనీకృత udajanIkRta -adj. --hydrogenated; ఉదజనీకృత తైలం, udajanIkRta tailaM -n. --hydrogenated oil; margarine; Dalda is the trade name of a margarine widely sold in India; ఉదయం, udayaM -n. --morning; strictly, from 6 A.M. to 12 noon; ఉదయించు, udayiMcu -v. i. --rise; be born; ఉదరం, udaraM -n. --(1) abdomen; stomach; belly; the part of the stomach below the chest wall and above the navel; --(2) inner part of any thing; ఉదర, udara -adj. --[anat.] ventral; stomach-related; on the stomach side; ఉదర పోషణ, udarapOShaNa -n. --nourishing the belly; livelihood; ఉదహరించు, udahariMcu -v. t. --cite; give as an example; ఉదహరికామ్లం, udaharikAmlaM -n. --[chem.] hydrochloric acid; HCl; ఉద్గమం, udgamaM -n. --[phy.] emission; ---ఎలక్‌ట్రాన్ ఉద్గమం = electron emission. ---కాంత్యుద్గమం = emission of light. ఉద్దండం, uddaMDaM -n. --a long stick; ఉద్దండ, uddaMDa -adj. --(1) terrible; --(2) fierce; --(3) influential; ఉద్దండ దండులు, uddaMDa daMDulu -ph. --(1) influential people; highly talented people; --(2) people to be afraid of; fierce people; (lit.) people who carry a long stick; see also చండ ప్రచండులు; ---చట్టం యొక్క ఉద్దండ దండం = the long (or fierce) stick of the law. ఉద్ధతి, uddhati -n. --arrogance; ఉద్ధరణ, uddharaNa -n. --upliftment; support; (rel.) పునరుద్ధరణ = renovation; renaissance; ---గిరిజనోద్ధరణ = upliftment of hill tribes. ఉద్ధరణి, uddharaNi -n. --a small spoon; ఉద్ధరింపు, uddhariMpu -n. --restoration; upliftment; support; deliverance; protection; ఉద్ధృతం, uddhRtaM -adj. --intense; severe; ఉద్ధృతి, uddhRti -n. --intensity; severity; % spelling ఉద్భవం, udbhavaM -n. --germination; genesis; birth; beginning; ఉద్భవ, udbhava -adj. --nascent; ఉద్భవించు, udbhaviMcu -v. i. --germinate; to come into existence; ఉద్యతి, udyati -n. --effort; endeavor; ఉద్యమం, udyamaM -n. --campaign; movement; (lit.) one that has risen; ---సహాయ నిరాకరణోద్యమం = non-cooperation movement. ---సత్యాగ్రహోద్యమం = movement of Truth-force (righteous indignation). ఉద్వర్తనం, udvartanaM -v. t. --rubbing with oil or ointment; ఉద్వర్తన ఒలంతం, udvartana olaMtaM -n. --rubbing alcohol; isopropyl alcohol; this alcohol is often used to reduce fever by rubbing it on the body; this is poisonous and not the same as the alcohol in drinks; ఉదాత్త, udAtta -adj. --(1) sharp; raised; accented; (2) noble-minded; generous; ఉదాత్తుడు, udAttuDu -n. m. --noble minded person; ఉదాహరణ, udAharaNa -n. --example; illustration; ఉదారత, udArata -n. --generosity; ఉదారవాదం, udAravAdaM -n. --liberalism; ఉదారీకరణం, udArIkaraNaM -n. --liberalization; ---ఆర్ధిక ఉదారీకరణం = economic liberalization. ఉదాసీనం, udAsInaM -n. --indifference; passive; cold; neutral; noncommittal; apathetic; ఉద్గారం, udgAraM -n. --emission; vomit; exudate; ఉద్ఘాటించు, udghAtiMcu -v. i. --announce; proclaim; ఉద్భాసం, udbhAsaM -n. --brightness; illumination; ఉద్యానవనం, udyAnavanaM -n. --park; garden; ఉద్యాపన, udyApana -n. --conclusion; epilog; concluding ceremony; ఉద్వాసన, udvAsana -n. --sendoff; release; displacement; expulsion; firing; ఉద్వాహం, udvAhaM - n. -- marriage; -- ఉద్వహనం; ఉద్దిష్టం, uddishTaM - n. -- intended; desired; designated; mentioned; ఉద్భిజ్జం, udbhijjaM -n. --sprout; plant; vine; tree; ఉద్భిజ ప్రాణ్యాలు, udbhija prANyAlu -n. --plant proteins; ఉద్విగ్నం, udvignaM -n. --tension; ఉద్దీపకం, uddIpakaM -adj. --illuminating; ఉద్దుష్టార్థం, uddiShTArthaM -n. --figurative meaning; ఉద్ధూతం, uddhUtaM -n. --scattered; shaken off; wafted; ఉద్ధూపనం, uddhUpanaM -n. --fumigation; ఉద్దెర, uddera - n. -- buy now and pay later system; -- డబ్బు ఇయ్యకుండా వెచ్చాలు కొని తెచ్చుకుని తరువాత చెల్లించే పద్ధతి; పద్దులో రాయించుకుని తెచ్చుకోవడం; ఉద్దేశం, uddESaM -n. --(1) intent; opinion; --(2) purpose; motive; --(3) opinion; idea; --(4) elevated place; superior position; -- [note] ఉద్దేశం cause అయితే ఉద్దేశ్యం effect; ఉద్దేశము అభిలాష అయితే ఉద్దేశ్యము అభిలాషకు విషయమైన వస్తువు. పండు తినడం ఉద్దేశమైతే, పండు ఉద్దేశ్యము అన్నమాట; ఉద్దేశపూర్వకంగా, uddESapUrva-kaMgA -adv. --intentionally; deliberately; ఉద్దేశ్యం, uddESyaM -n. --(1) intended object; ఉద్దేశించబడ్డది; --(2) the object in view; -- -- [note] ఉద్దేశం cause అయితే ఉద్దేశ్యం effect; ఉద్దేశము అభిలాష అయితే ఉద్దేశ్యము అభిలాషకు విషయమైన వస్తువు. పండు తినడం ఉద్దేశమైతే, పండు ఉద్దేశ్యము అన్నమాట; ఉద్రేకం, udrEkaM -n. --emotional outburst; excessive emotion; ఉద్వేగం, udvEgaM -n. --agitation; anxiety; excitement; ఉద్వేగభరితం, udvEgabharitaM -adj. --exciting; ఉద్వేగవంత, .udvEgavaMta -adj. --emotional; ఉద్భోదించు, udbhOdiMcu -v. t. --exhort; ఉద్యోగం, udyOgaM -n. --(1) job; appointment; posting; --(2) avocation; profession; --(3) endeavor; effort; --(4) industry; ---గ్రామోద్యోగం = village industry. ఉద్యోగస్థుడు, udyOgasthuDu -n. --officer, employee; ఉద్యోగిస్వామ్యం, udyOgisvAmyaM -n. --bureaucracy; ఉన్నతి, unnati -n. --altitude; the angular distance between the horizon and an object in the sky; --elevation; status; ఉన్నతోదర, unnatOdara -adj. --convex; bulgy; ఉన్నపాళంగా, unnapALaMgA -adv. --all of a sudden; ఉన్నవాళ్లు, unnavALLu -n. --the haves; the rich; the affluent; ఉన్మాదం, unmAdaM -n. --insanity; arrogance; -- ఉన్మత్తుడు అంటే పిచ్చివాడు. ఏమి చెప్పినా వినిపించుకోని వాణ్ణి, మూర్ఖంగా వినజెముడుగా ఉండేవాణ్ణి ఉన్మత్తుడు అంటాం; ఉన్మాది, unmAdi -n. --maniac; lunatic; zealot; ---మతోన్మాది = religious zealot; ఉన్మానం, unmAnaM -- n. -- weight; ఉనికి, uniki -n. --(1) existence; --(2) position; location; ఉనికిపట్టు, unikipaTTu -n. --habitat; place of living; place of existence; home; ఉన్ని, unni -adj. --woolen; -n. --wool; sheep's hair; ఉప, upa -adj. --pref. sub; subordinate; inferior; near and under; deputy; ఉప ఎన్నిక, upa ennika -n. --by-election; ఉపకరణం, upakaraNaM -n. --appliance; tool; a device that is useful; ఉపకారం, upakAraM -n. --help; assistance; aid; ఉపకార వేతనం, upakAra vEtanaM -n. --financial assistance; assistantship; scholarship; ఉపకారి, upakAri -n. --aide; assistant; helper; ఉపక్రమం, upakramaM -n. --beginning; inauguration; starting; ఉపక్రమణిక, upakramaNika -n. --(1) beginning; introduction; --(2) [comp.] subroutine; sub procedure; ఉపక్రమించు, upakramiMcu -v. t. --begin; start; inaugurate; ఉపగణం, upagaNaM -n. --sub-species; sub-class; ఉపగ్రహం, upagrahaM -n. --satellite; a heavenly body that orbits around a planet; ఉపగ్రామం, upagrAmaM -n. --suburb; satellite township; a hamlet attached to a bigger town; ఉపచయం, upacayaM -n. --[chem.] oxidation; ఉపచారం, upacAraM -n. --service; ఉపజ్ఞ, upaj~na -n. --native intelligence; intuition; instinct; knowledge acquired without instruction; ఉపజ్ఞాతం, upaj~nAtaM - n. -- intuition; knowledge acquired without instruction; ఉపజీవిక, upajihvika -n. --uvula; the pendulum-like muscular growth that appears to be suspended from the roof of the throat; కొండనాలుక; ఉపతాపం, upatApaM - n. -- disease; ఉపతాపి, upatApi - n. -- patient; a person suffering from an ailment; any person visiting a doctor for consultation; ఉపదంశం, upadaMSaM -n. --pickle; relish; condiment; any spicy side dish; ఉపదర్శి, upadarSi -n. --manager; supervisor; ఉపద్రవం, upadravaM -n. --misfortune; calamity; -- ఉపద్రవం అంటే ఉన్నట్టుండి ఏదో కొంప మీదికి రావడం. వరదలూ,భూకంపాలూ ఇలాంటివి అనుకోకుండా వచ్చేవి ఉపద్రవాలు; ఉత్పాతం; ఉపద్రష్ట, upadraShTa - n. -- (1) the person who supervises the rituals at Hindu Vedic fire sacrifices; -- (2) hypervisor; supervising software in a computer such as an operating system; ఉపదేశం, upadESaM -n. --instruction of a good word; religious instruction; ఉపదేశాత్మక, upadESAtmaka -adj. --didactic; ఉపధ, upadha -n. --[gram.] penultimate letter in a word; ఉపన్యాసం, upanyAsaM -n. --lecture; speech; discourse; address; exposition of a subject; ఉపనియమావళి, upaniyamAvaLi - n. -- bylaws; ఉపనిషత్తులు, upanishattulu -n. pl. --sacred philosophical treatises attached to the Vedas, constituting an important part of Hindu scriptures; Out of 108 of these, 10 are associated with Rigveda, 19 with Shukla Yajurveda, 32 with Krishna Yajurveda, 16 with Samaveda and 31 with Atharvanaveda; -- (ety.) ఉపని = near; షత్తు = place = a place nearby (a teacher); ఉపపతి, upapati -n. --proxy husband; విటుడు; ఉపపత్తి, upapatti -n. --(1) demonstration; --(2) proof; --(3) ఖండన ఉపపత్తి = proof by contradiction; ఉపపత్ని, upapatni -n. --concubine; proxy wife; ఉపప్రమాణం, upapramANaM -n. --reference; citation; ఉపమానం, upamAnaM -n. --analogy; similitude; ఉపమాలంకారం, upamAlaMkAraM -n. --simile; a figure of speech; ఉపమించు, upamiMcu - v. t. -- compare; ఉపమితి, upamiti - v. t. -- similarity; resemblance; ఉపయోగం, upayOgaM -n. --use; utility; (ant.) నిరుపయోగం; ఉపయోగకరం, upayOgakaraM -n. --useful; ఉపయోగితావాదం, upayOgitAvAdaM - n. -- [econ.] utilitarianism; ఉపరి, upari -pref. --over; above; on; upon; exo; - abbreviation -- ఉభయకుశలోపరి; "మేము క్షేమం, మీరూ క్షేమం అనుకొంటాను" అని యోగ క్షేమ విచారణ చెయ్యడం; ఉపరితలం, uparitalaM -n. --surface; ఉపరిభాగం, uparibhAgaM -n. --outer part; covering; ఉపలం, upalaM - n. -- stone; -- గండోపలం = గండశిల = boulder; ఉపలబ్ది, upalabdi -n. --by-product; ఉపలేఖ, upalEkha -n. --note; note appended to a text; note below; ఉపవాసం, upavAsaM -n. --fasting, religious observance of fasting; (lit.) live near (God); ఉపవృక్క, upavRkka -adj. --adrenal; ---ఉపవృక్క గ్రంథి = adrenal grand; a ductless gland located above the kidneys; ఉపవృత్తం, upavRttaM -n. --epicycle; a small circle, the center of which moves on the circumference of a larger circle; ఉపశమనం, upaSamanaM -n. --panacea; relief; amelioration; ఉపశమించు, upaSamiMcu -v. i. --ameliorate; soothe; calm; reduce the severity; ఉపశాంతి, upaSAMti -n. --panacea; relief; amelioration; ఉపశాఖ, upaSAkha -n. --(1) twig; --(2) sub-branch in an organization; ఉపశృతి, upaSRuti - n. -- an omen gleaned from a conversation; a supernatural voice that reveals the future; ఉపసంహారం, upasaMhAraM -n. --conclusion; termination; reversing the course of an earlier action initiated by the same person or entity; ఉపసర్గ, upasarga -n. [gram.] --prefix; a prefix inserted at the beginning of a root word to alter or extend it meaning; -- In Sanskrit there are 22 such prefixes and these are extensively used in Telugu also; these are ప్ర, పరా, అప, సం, అను, అవ, నిస్, నిర్, దుస్, దుర్, వి, అజ్, ని, అధి, అపి, అతి, సు, ఉత్, అభి, ప్రతి, పరి, ఉప; ఉపసిద్ధాంతం, upasiddhAnataM -n. --[math.] corollary; subordinate theorem; ఉపహాసం, upahAsaM -n. -- joke; ఉప్పదనం, uppadanaM -n. --salinity; saltiness; ఉప్పని, uppani -adj. --salty; brackish; ఉప్పరిగె, upparige -n. --upstairs; ఉప్పలము, uppalamu - n. -- salt flat; salt pan; playa; ఉప్పళించు, uppaLiMcu -v. t. --beat; thrash; like washing clothes by gently squeezing them against a hard surface; ఉపాంతం, upAntaM -n. --margin; border; ఉపాఖ్యానం, upAkhyAnaM -n. --episode; ఉపాదానం, upaadaanaM - n. -- ఉత్పత్తికి ఉపయోగపడే పదార్ధం; --- ఉపాదాన కారణం = material cause; కుండ మట్టి తో తయారు చేయబడింది. ఇక్కడ మట్టి లేకపోతే కుండ లేదు. కానీ కుండ లేకపోయినా మట్టి ఉన్నది. కనుక కుండకి మట్టి ఉపాదాన కారణం; ఉపాధ్యాయుడు, upAdhyAyuDu -n. m. -- teacher; a teacher who imparts knowledge with information; -- అధ్యాపక = a teacher who gives information -- ఆచార్య= a teacher who imparts skills -- పండిత = a teacher who can give deep insight into a subject -- ద్రష్ట = a teacher who is a visionary; ఉపాధి, upAdhi -n. --support; supporter; prop; ఉపాయం, upAyaM -n. --idea; solution; tool; trick; stratagem; ---సామ, దాన, భేద, దండోపాయములు = the four tricks, namely - persuasion, bribery, deceit or punishment. ఉపాలంభం, upAlaMbhaM -n. --(1) censure; --(2) abuse; ఉపాసన, upAsana -n. --meditation; ఉపాస్థి, upasthi -n. --[anat.] --(1) cartilage; --(2) vulva; the external part of the female genital organ; ఉపాహారం, upAhAraM -n. --lunch; ఉప్పిచెట్టు, uppi ceTTu -n. --a thorny shrub with medicinal properties; [bot.] ''Volkameria capparis'' sepia; ఉప్పిడి, uppiDi -adj. --saltless; unsalted; flat; ఉప్పు, uppu -n. --salt; common salt; table salt; a dominant part of table salt is sodium chloride; -- సముద్రపు ఉప్పు = sea salt; contains many minerals other than sodium chloride; -- సైంధవ లవణం = rock salt; this has more sodium chloride compared to sea salt; the crystals are more coarse than those of sea salt; rock salt has some medicinal uses in Ayurveda; -- Table salt is a processed version of naturally occuring salt; the processing may remove some minerals and add some such as iodine; ఉప్పుకాగితం, uppukAgitaM -n. --sandpaper; (lit.) salt paper; ఉప్పుకొఠార్లు, uppukoThArlu -n. pl. --salt flats; sea water ponds where salt is produced; ఉప్పుగడ్డి, uppugaDDi - n. -- [bot.] ''Chloris barbata; Chloris inflata'' of the Poaceae family; -- ఈ జాతి గడ్డిలో అరుగుదల అయ్యే ముడి ప్రాణ్యములు (Digestible Crude Proteins) చాలా ఎక్కువ శాతంలో ఉండటంవల్ల పశువుల మేతగా ఉప్పుగడ్డి శ్రేష్ఠమైనది. అయితే ఉప్పుగడ్డి యొక్క పోషక విలువలు అది కంకులు వెయ్యక ముందే ఎక్కువగా ఉంటాయి; కలుపు నివారణకు గ్లైసెల్ వంటివి చల్లితే గాని ఈ ఉప్పు గడ్డి చావదు. ఈ ఉప్పుగడ్డి ఎంత మొండిదంటే ఒకసారి పుష్పించిన తరువాత వెనువెంటనే దాని విత్తనాలు త్వరత్వరగా అంతటా వెదజల్లబడతాయి. కలుపుమందు ప్రభావానికి ఇప్పుడు ఉన్న ఉప్పుగడ్డి మొత్తం చచ్చిపోయినా, అంతకుముందే జరిగిన విత్తనవ్యాప్తి కారణంగా ఆ తరువాత వెంటనే కొత్త మొక్కలు మొలుచుకొస్తాయి; ఉప్పుటేరు, uppuTEru -n. --backwaters; estuary; the place where sea water backs up into a river branch as the river enters the sea; ఉప్పుటేరు మొసలి, uppuTEru mosali -n. --estuarine crocodile; [biol.] ''Crocodylus porosus''; ఉప్పుడు, uppuDu -adj. --boiled; parboiled; cooked; ఉప్పుడు బియ్యం, uppuDu biyyaM -n. --parboiled rice; rice obtained after the paddy grain are first boiled and then husked; ఉప్పు పాతర, uppu pAtara -n. --salt crypt; burying in a bed of salt; (note.) this expression is used to indicate harsh punishment; ఉప్పుమిడత, uppumiData -n. --mole cricket; an insect; ఉప్పెన, uppena -n. --tidal wave; tsunami; (rel.) cyclone; hurricane; -- ఉప్పెన అంటే సముద్రం పోటు పెడుతూన్న సమయంలో తుపాను కారణంగా తీర ప్రాంతాలలో జరిగే నీటిముంపు; తుపాన్ తీసుకువచ్చే అత్యంత ప్రమాదకరమైన పర్యవసానాలలో ఉప్పెన ఒకటి; తుపాన్ కాని సునామీ కాని లేకుండా ఉప్పెన సంభవించదు; అనగా, సముద్రానికి పోటు వచ్చే తరుణంలోనే తుపాను కూడా వస్తే ఆ రెండింటి ప్రభావాన్ని ఉప్పెన ("టైడల్ వేవ్”) అంటారు. ఉపేక్ష, upEksha -n. --neglect; negligence; apathy; disregard; indifference; ఉపేక్షించు, upEkshiMcu -v. t. --neglect; ignore; overlook; ఉప్పొంగు, uppOngu -v. i. --bubble up; overflow; ఉపోద్ఘాతం, upOdghAtaM -n. --introduction; preface; foreword; prologue; preamble; ఉబలాటం, ubalATaM -n. --strong desire; ఉబ్బరించు, ubbariMcu -v. i. --swell; increase in size; ఉబ్బలి, ubbali -n. --mire; mud; ఉబ్బసం, ubbasaM -n. --asthama; ఉబ్బితబ్బిబ్బవు, ubbitabbibbavu - v. t. -- be flattered; be pleased by flattery; overjoyed; buoyed; ఉబుకు, ubuku -v. i. --bulge; swell; ఉభయ, ubhaya -adj. --both; two; ఉభయచరం, ubhayacaraM -n. --amphibian; animals that can live both on land and in water such as a frog; ఉభయత, ubhayata -adj. --from both sides; in both contexts; ఉభయతారకం, ubhayatArakaM -n. --mutually beneficial; ఉభయత్ర, ubhayatra -adj. --at both places; ఉభయథా, ubhayathA -adj. --both ways; ఉభయద్రుమం, ubhayadrumaM -n. --[bot.] amphibious plant; ఉభయభాషాప్రవీణ, ubhayabhAshA pravINa -n. --a title given to an expert in two languages, usually in Sanskrit and Telugu; ఉమ్మడి, ummaDi -adj. --joint; shared; ---ఉమ్మడి కుటుంబం = joint family. ---ఉమ్మడి వ్యాపారం = joint business. ---ఉమ్మడి సమీకరణములు = simultaneous equations. ---ఒక్కుమ్మడి = several things at one time; all at a time. ఉమ్మనీరు, ummanIru -n. --amniotic fluid; ఉమ్మి, ummi -n. --spit; sputum; ఉమ్మి టపాకాయల మొక్క, ummi TapAkAyala mokka - n. -- Cracker Plant; Popping Pod Plant; Daniel's Great Gun; Fever Root Plant; Iron Root; Minnie Root; Minnier Root; Snapdragon Root; Blue Bell Plant; Spear Pod Plant; [bot.] ''Ruellia tuberosa'' of the Acanthaceae family; -- నీలం, వయొలెట్ వర్ణపు గొట్టం పూలతో ఆకర్షణీయంగా ఉండే ఈ మొక్క యొక్క దాదాపు అంగుళం పొడవుండే ఎండు కాయలను నోట్లో పెట్టుకుంటే ఠాప్మంటూ నోట్లోనే పేలి గింజలను వెదజల్లుతాయి. ఎండి నల్లగా అయిన కాయలు తడి తగిలితే టపాకాయలలా పేలి గింజలను వెదజల్లుతాయి కనుక ఈ మొక్కలను ఉమ్మి టపాకాయల మొక్కలు అంటారు; ఉమ్మెత్త, ummetta -n. --thorn apple; Indian nightshade; belladonna; [bot.] ''Datura stramonium''; --[Sans.] దుత్తూర; శివశేఖర; ---తెల్లఉమ్మెత్త = [bot.] ''Datura alba'' ---నల్లఉమ్మెత్త = [bot.] ''Datura fastuosa''. ఉయ్యాల, uyyAla -n. --(1) swing; --(2) cradle; --(3) hammock; ఉరక, uraka - n. -- waterlogging; ఉరఫ్, uraf -adv. --also known as; a.k.a.; alias; ఉరమరగా, uramaragA -adv. --approximately; ఉరమరించు, uramariMcu -v. t. --approximate; ఉరమరిక, uramarika -n. --approximation; ఉరలు, uralu -n. --roller; -v. t. --roll; roll down; roll over; ఉరవడి, uravaDi -n. --(1) swiftness; haste; rush; speed; -- (2) rushing water; fast moving water; -- (3) force; violence; ఉర్లగడ్డ, urlagaDDa -n. --potato; see also బంగాళాదుంప; ఉరితాడు, uritADu -n. --hanging rope; noose; ఉరితీయు, uritIyu -v. t. --to hang; kill by hanging; ఉరియు, uriyu -v. i. --leak; sweat; ఉరిశిక్ష, uriSiksha -n. --punishment by hanging; ఉరుకు, uruku -v. i. --leap; jump; ఉరుకులు, పరుగులు, urukulu, parugulu -ph. --big rush; ఉరుము, urumu -n. --thunder; (rel.) పిడుగు; -v. i. --roar; thunder; ఉర్రూతలూగించు, urrUtalUgiMcu -v. t. --excite; rouse; ఉలవలు, ulavalu -n. pl. --horsegram; [bot.] ''Dolichos biflorus; Dolichos uniflorus; Glycine uniflora; Macrotyloma uniflorum;'' in Greek, dolichos means long; -- నవధాన్యాలలో ఉలవలు ఉన్నాయి; పది గ్రామ్య ధాన్యాలలో ఉలవలు ఉన్నాయి; -- [Sans.] ఖల్కులః; కులస్థ; కులథా; ఉల్క, ulka -n. --meteor; shooting star; ఉల్లంకి, ullaMki -n. --a bird called the common sandpiper; [bio.] ''Tringa hypoleucos''; ఉల్లంఘనం, ullaMghanaM -n. --transgression of a rule; violation of a rule; ఉల్లము, ullamu -n. --metaphoric heart or mind; ''heart'' used to express feeling; ఉల్కాపాతం, ulkApAtaM -n. --meteor shower; (lit.) meteor-fall; ఉల్కాశిల, ulkASila -n. --meteorite; ఉల్ఫా, ulphA -n. --free; gift; something obtained without payment and with full or partial consent of the giver; ఉల్టా, ulTA -n. --reverse; (ant.) సీదా; ఉల్టాసీదాలు, ulTAsIdAlu -n. --observe and reverse; ఉల్లాకు, ullAku -n. --receipt; chit; invoice; statement; ఉల్లాసం, ullAsaM -n. --joy; happiness; ఉలింద, uliMda -n. --[bot.] ''Diospyros chloroxylon''; same as ఇలింద; ఉలి, uli -n. --chisel; a tool to shape wood or stone; ఉలిపి, ulipi -n. --(1) "wood dust" from worms boring wood; (2) white spots on the skin of cattle; ఉలిపికట్టె, ulipikaTTe -n. --pig-headed person; naughty person; prig; ఉలిపిరి, ulipiri -adj. --very thin; ఉలిపిరి కాగితం, ulipiri kAgitaM -n. --onion-skin paper; tracing paper; ఉలిమిరి, ulimiri -n. --copper tree; [bot.] ''Crataeva religiosa''; ఉల్లి, ulli -n. --onion; garlic; also అల్లియం; ఉల్లిపాయ; ఉల్లిగడ్డ; ---నీరుల్లి = onion; [bot.] ''Allium cepa;'' ఎరగ్రడ్డ. ---వెల్లుల్లి = garlic; తెల్లగడ్డ; (ety.) వెల్ల = white; ఉల్లి = onion; [bot.] ''Allium Sativum;'' --(rel) leek; chive or ''Allium Schoenఒprasum''; ఉల్లికాడలు, ullikADalu -n. pl. --green onions; spring onions; scallion; (rel.) leek; shallot; scallion is the general name for any of the three varieties of onions; ఉల్లిపాషాణం, ullipAshANaM -n. --white arsenic; arsenic trioxide; often mixed with onion to conceal the former's identity and used as a poison or murder weapon; పాషాణం; ఉల్లిపొర కాగితం, ఉలిపిరి కాగితం, ullipora kAgitaM, ulipiri kAgitaM -n. --onion-skin paper; tracing paper; ఉలుకు, uluku -n. --(1) fright; startle; timidity; quivering; (2) small sound; ఉలూకం, ulUkaM -n. --owl; ఉల్లేఖనం, ullEkhanaM -n. --description; allusion; reference; ఉలూకల సంధి, ulUkala saMdhi -n. --ball and socket joint; ఉష్టప్రక్షి, ushTrapakshi -n. --ostrich; (ety.) the bird that is in the sun all the time; ఉష్ట్రము, ushTramu -n. --camel; (ety.) one that is in the sun all the time; ఉష్ణం, ushNaM -n. --heat; ఉష్ణ, ushNa -adj. --thermo; thermal; ఉష్ణగ్రాహక, ushNagrAhaka -adj. --endothermic; heat-absorbing; ఉష్ణజిత, ushNajita -adj. --exothermic; heat-emitting; ఉష్ణతామాపకం, ushNatAmApakaM -n. --calorimeter; an instrument to measure the quantity of heat in a substance; ఉష్ణమాపకం, ushNamApakaM -n. --thermometer; an instrument to measure the intensity of heat in a body; ఉష్ణవాహకం, ushNavAhakaM -n. --conductor of heat; ఉష్ట్రపక్షి, ushTrapakshi - n. -- ostrich; [bio.] ''Struthio camelus''; Somali Ostrich; [bio.] ''Struthio molybdophanes''; --ఆఫ్రికాలో ఉండే ఎగరలేని పెద్ద పక్షి; ఎగరలేని పక్షిజాతులు 40 దాకా ఇంకా భూమిమీద ఉన్నాయి. న్యూజిలాండ్ లో కనిపించే కివి (Kiwi) పక్షులు, ఆస్ట్రేలియాలో కనిపించే ఈమూ (Emu) పక్షులు, దక్షిణ అమెరికా ఖండంలో కనిపించే రియా (Rhea) పక్షులు, ఈశాన్య ఆస్ట్రేలియాలోనూ, న్యూ గినీ పరిసర దీవులలోనూ కనిపించే కసావరీ (Cassowary) పక్షులు, ఒకప్పుడు న్యూజిలాండ్ లో జీవించి, ఆ తరువాత అంతరించిపోయిన మోవా (Moa), అలాగే ఆఫ్రికాలోని మడగాస్కర్ దీవిలో జీవించి అంతరించిన ఎలిఫెంట్ బర్డ్స్ (Elephant birds) కూడా ఎగరలేని పక్షులే; --నిప్పుకోడి; ఉషారుగా, ushArugA - adv. -- gaily; ఉష్ణోగ్రత, ushNOgrata -n. --temperature; a measure of the degree of hotness; ఉసిగొలుపు, usigolupu -v. t. --instigate; incite someone against another, incite a dog to attack; ఉసిరి, usiri -n. --Indian gooseberry;[bot.] ''Emblic myrobalan; Phyllanthus emblica; Emblica officinalis; Emblica fischeri;'' --officinalis అంటే ఉపయోగపడేది, విపణివీధిలో దొరికేదీ అని అర్థం; Phyllanthus (phillon + antos) అంటే చిరు కొమ్మల చివర పూలు పూసేది అని అర్థం; ---పెద్ద ఉసిరి = [bot.] ''Phyllanthus emblica;'' ---రాచ ఉసిరి = [bot.] ''Phyllanthus acidus; Averrhoa acidus;'' చిన్న ఉసిరి; నెల్లికాయ; ---భృంగామలక తైలం = భృంగ + అమలక = Eclipta alba + Emblic myrobalan = a popular Ayurvedic hair oil; ---చ్యవనప్రాశ = ఉసిరి + దశమూలాలు + కర్కాట శృంగి + అగరు + కరక్కాయ + తిప్ప తీగ + కచ్చూరాలు + యష్టి మధుకం + వస + అశ్వగంధా + శతావరీ + అభ్రకం భస్మం + నెయ్యి = a popular Ayurvedic tonic; ---[Sans.] ఆమలకమ్; ఉస్తి, usti - n. -- gigantic swallow wort; [bot.] ''Solanum trilobatum'' or ''Solanum torvum'' of the Solanaceae family; (Potato or Tomato or Tobacco Family); -- తీగలు సాగుతూ పెరిగే ఈ ముళ్ల పొదమొక్కకు ఒళ్ళంతా ముళ్లే. కాండం మీద మాత్రమే కాక ఈ మొక్క ఆకుల మీదకూడా మెలితిరిగిన కొక్కెం ముళ్లు ఉంటాయి. అనుకూల పరిస్థితులలో రెండు మీటర్ల ఎత్తు వరకూ కూడా ఈ పొదలు పెరుగుతాయి. ఈ పొద ఆకులు త్రిభుజాకారంలోనూ, డెల్టా ఆకారంలోనూ ఉంటాయి. ఈ ఆకులను నీడలో ఆరబెట్టి లేక నేతిలో వేయించి పొడి కొట్టి నిల్వచేసుకుంటారు. సాధారణమైన జలుబు, దగ్గులకు, జ్వరాలకు ఈ పొడి బాగా పనిచేస్తుంది. ఈ ఆకులను పొడిచేయబోయే ముందు వాటి మీద ఉండే విషతుల్యమైన ముళ్ళను తొలగించాలి. లేత వంగపండు రంగులో ఉండే ఈ మొక్క పూలు అచ్ఛం వంగపూలలాగే ఉంటాయి. గుండ్రంగా, చిన్నవిగా, గుత్తులుగా కాసే ఈ మొక్క కాయలు పండితే చూసేందుకు రక్తవర్ణంలో చిట్టి టొమాటోలలాగా అనిపిస్తాయి. చేదుగా ఉండే ఈ మొక్క వేళ్ళ కషాయం లేక చూర్ణం, దీని పూలు, కాయల రసం దగ్గు నివారణకు బాగా పనిచేస్తాయి; -- ముండ్ల ముష్టి; అలర్క పత్రము; ఉచ్చింత; కొండ ఉచ్చింత; ఉస్తి, ఉస్తె అన్నీ ఒకటే; --[Sans.] అలర్క; అగ్నిదమ; వల్లీ కంటకారికా; ఉసిళ్ళు, usiLLu - n. pl. -- a family of winged ants; -- also called ఇసుళ్ళు; -- వానలు కురిసే సమయాల్లో ఒక్కోసారి వీటి పుట్టలు పూర్తిగా తడిసిపోయి వాసయోగ్యంగా లేకుండాపోయిన కారణంగా ఇసుళ్లు లేక ఉసుళ్ళు తమ పుట్టలలోంచి బయటికి వచ్చి రాత్రిళ్ళు విద్యుద్దీపాల వద్దకు ఎగురుకుంటూ వస్తాయి. అవి దీపాల కాంతికి ఆకర్షించబడినా, ఆ వేడికి వాటి రెక్కలు కాలిపోయి అవి ఎగరలేక కిందపడి పోతాయి; ఉసురు, usuru - n. -- (1) breath; exhaled breath; (2) life-force; (3) breath exhaled in despair; a sigh; an expression of grief by releasing heavy breath; --- ఉసురు అంటే ఊపిరి, ప్రాణం; ఏదైనా చేయగూడని పెద్ద అపకారం చేస్తే. "వాడి ఉసురు కొడుతుంది జాగ్రత్త" అంటాం. వాడు తన అశక్తత వల్ల ఏమీ చేయలేక పోయినా వాడి ప్రాణశక్తి పనిచేసి నీ ప్రాణం తీస్తుంది, అని అర్థం; ---ఆడదాని ఉసురు తగలకపోదు = the sigh of a woman will not fail to bring trouble (to him who caused her grief); ఉస్కో, uskO -inter. --command used to incite a dog to attack; </poem> ==Part 3: ఊ - U== <poem> ఊ, U - third long vowel of the Telugu alphabet. A high back rounded vowel, rather like the two vowels in English ''food'' or the first vowel in the word ''rule''. ఊక, Uka -n. --husk; chaff; the rough skin of rice paddy; see also చిట్టు; తవుడు; పొట్టు; ఊకదంపుడు, UkadaMpuDu -n. --[idiom.] a talk or conversation with no substance; worthless talk; ఊగు, Ugu -v. i. --swing; rock; sway; ఊచ, Uca -n. --a lean thin rod; smooth rod-like stem of millet plant; the soft cylindrical core of a banana plant; ఊచకోత, UcakOta -n. --torture; (lit.) cutting of a rod; ఊట, UTa -n. --(1) water spring; fountain; --(2) any liquid that oozed out, such as juice in a pickle; esp. mango pickle; ---(e. g.) ఊట కలం = fountain pen. ---(e. g.) ఆవకాయ ఊట = juice that oozed out from pickled mango. ఊడ, UDa -n. --aerial root; root growing down from the branches of a banyan tree; ఊడగొట్టు, UDagoTTu -v. t. --pull out; root out; disassemble; ఊడపీకు, UDapIku -v. t. --pull out; root out; ఊడిగం, UDigaM -n. --servitude; ఊడు, UDu -v. i. --slip out; drop out; fall away; come loose; * ఊడుగు చెట్టు, ooDugu cheTTu -n. -- [bot.] ''Alangium decapetalam''; ''Alangium salvifolium''; -- This tree is found throughout India; root decoction is used for fevers and leaf extract for skin diseases; --[Sans.] అంకోలం; ఊత, Uta -n. --support; prop; ---చేయూత = helping hand. ఊతకోల, UtakOla -n. --crutch; support; prop; ఊతపదం, UtapadaM -n. --catch-word; ఊదర, Udara -n. --(1) fume; fumes used for ripening fruit; --(2) smoke; smoke used for fumigation; ఊదరగొట్టు, UdaragoTTu -v. t. --(1) fumigate; --(2) forcibly ripen; --(3) to pressure someone into action; ఊదా, UdA -n. -- violet; purple; ఊదా తేనెపిట్ట, UdA tEnepiTTa, - n. -- purple sunbird; [biol.] Necterinia asiatica; ఊదు, Udu -v. t. --blow; puff; fan fire; blow with the mouth; ఊదుగొట్టం, UdugoTTam -n. --blow pipe; ఊదొత్తి, Udotti -n. --incense stick, a scented stick; also అగరువత్తి; ఊదువత్తి; ఊన, Una -pref. --one-less; ఊనాంత, UnAMta -adj. --one-less than the last; last but one; penultimate; ఊనిక, Unika -n. --(1) support; --(2) stress; ఊను, Unu - v. t. -- tan; process hides into leather; ఊపు, Upu -v. t. --shake; rock; swing; ఊపిరి, Upiri -n. --breath; respiration; ---నాకు ఊపిరి ఆడడం లేదు = (1) I am breathless; I am suffocating; (2) I am very busy. ---ఊపిరి పీల్చు = take a breath. ---ఊపిరి బిగపట్టు = hold your breath. ఊపిరితిత్తులు, Upiritittulu -n. pl. --lungs; ఊబి, Ubi -n. --quicksand; mire; quagmire; mud; --quicksand is not just an unstable patch of solid granules; It’s a non-Newtonian liquid, meaning it doesn’t follow the characteristics of Newton’s Law of Viscosity; While composed of sand, quicksand’s qualities are due to the 30% to 70% of air found between the grains. There is another component to the unusual formation, however, that helps give it that thick consistency; Along with the air-filled space, quicksand is comprised of a third component — water. Since there is a space between the grains of sand, when there is a vibration or added weight, they become unstable. With these disturbances, the water separates from the grains, causing a liquid-like consistency. As it loses viscosity, the patch of quicksand becomes unable to hold up any weight; Anything that crosses it, from a small animal to a human, will start to sink; Quicksand is often depicted as a death trap, but with the proper reaction, getting caught in it is not a dooming scenario. ఊరకుక్క, Urakukka -n. --stray dog; street dog; dog without an owner; ఊరగాయ, ooragaaya - n. -- pickle; a pickle is prepared for long-term use; a chutney is something that is consumed in a few of days; -- మామిడికాయలతో ఆవకాయ, నిమ్మ పళ్ళతో నిమ్మకాయ, దబ్బకాయ, మాగాయ, వగైరాలు ఊరగాయలు. ఊరుతుంది కనుక ఊరగాయ, బాగా మాగుతుంది కనుక మాగాయ. పచ్చడి అప్పటికప్పుడు బండమీద నూరుకొనో, రోటిలో దంచుకొనో తినేది; పచ్చళ్ళు నాలుగైదు రోజులు నిల్వ వుంటాయి, ఊరగాయలు ఏడాది పైగా నిల్వ వుంటాయి; ఊరట, UraTa -n. --comfort; consolation; rest; ఊరపంది, UrapaMdi -n. --stray pig; street pig; pig without an owner; ఊరపిచ్చుక, Ura piccuka -n. --house sparrow; [bio.] ''Passer domesticus''; ఊరబెట్టడం, UrabeTTaDaM -n. --pickling; ఊరబెట్టు, UrabeTTu -v. t. --pickle; ఊరడింపు, UraDiMpu -n. --consolation; ఊర్వస్తి, Urvasti -n. --[anat.] femur; thigh bone; ఊర్థ్వబిందువు, UrthvabiMduvu -n. --[astro.] zenith; the point on. the celestial sphere directly above the observer's head; ఊర్థ్వ బృహత్ సిర, Urthva brRhat sira -n. --[anat.] superior vena cava; The main vessel that brings blood from the upper parts of the body to the heart; ఊరికే, UrikE -adv. --merely; for no reason; ఊరు, Uru -n. --(1) town; village; city; a generic word for any of these with no indication of its size; --(2) thigh; ---మీది ఏ ఊరు? = Where are you from? -v. i. --(1) ooze; watering of mouth on seeing food; oozing of water in a well; --(2) pickle; pickling of stuff in a solution of condiments; ఊరుకొను, Urukonu -v. i. --be quiet; be still; refrain from answering; ఊరుగాయ, UrugAya -n. --pickle; a vegetable that was pickled; ఊరుపిండి, UrupiMDi -n. --spiced and fermented sesame cake; ఊరుమ్మడి భూములు, UrummaDi bhUmulu -ph. -- village common properties such as village government offices; irrigation facilities, sanitary and drainage facilities, burial/cremation grounds, parks, cattle pounds, etc. ఊరువు, Uruvu -n. --thigh; ఊరుసంధి, UrusaMdhi -n. --[anat.] hip joint; ఊరుసిర, Urusira -n. --[anat.] femoral vein; ఊర్పు, oorpu - n. -- a category of Indian dish prepared and tempered; తాలింపు పెట్టిన పచ్చిపులుసు; -- a category of Indian dish prepared and tempered; సిగరి అంటే మెంతుల తాలింపు పెట్టిన మజ్జిగ చారు; -- తాలింపు పెట్టిన అన్నపు వంటకాన్ని ద్రబ్బెడ అంటారు; ఊరేగింపు, UrEgiMpu -n. --procession; ఊరోపరి, UrOpari -n. --laptop; a computer that fits on the lap; ఊళ, ULa -n. --whistle; ఊస, Usa -n. --a thin rod of metal; ఊసరం, UsaraM -n. --salty soil; ఊసరవెల్లి, Usaravelli -n. --chameleon; [bio.] ''Chamaeleo calyptratus'' of the Chamaeleonidae family; a lizard-like animal that changes its color to blend with its surroundings; -- the expression, "తొండ ముదిరి ఊసరవెల్లి అయింది" is not scientifically accurate because తొండ and ఊసరవెల్లి are two different animals; [[File:Indian_Chameleon_%28Chamaeleo_zeylanicus%29_Photograph_By_Shantanu_Kuveskar.jpg|right|thumb|ఊసరవెల్లి]] -- ఊసరవెల్లులలో 202 జాతులున్నాయి. వెయిల్డ్ కెమెలియన్ (Veiled Chameleon), జాక్సన్స్ కెమెలియన్ (Jackson's Chameleon), పాంథర్ కెమెలియన్ (Panther Chameleon) వీటిలో చెప్పుకోదగినవి; -- గ్రీకు భాషలో 'ఖమాయ్' (khamai) అంటే ' నేలమీద' అనీ ' లియోన్' (leon) అంటే 'సింహం' అనీ అర్థాలు కనుక ఇది 'నేలమీది సింహం'; ఊసు, Usu -n. --information; news; ---నా ఊసు నీకెందుకు? = why do you care about me? ఊష్ణం, UshNaM -n. --fever; this dialect is a deformation of the word ఉష్ణం; ఊష్మం, UshmaM -n. --(1) steam; --(2) [phonetics] fricative; ఊష్మములు, anunAsikamulu -n. pl. --[gram.] the group of Telugu alphabetical characters pronounced by blowing air: శ, ష, స, హ; ఊహ, Uha -n. --(1) idea; thought; imagination; --(2) guess; ఊహనం, UhanaM -n. --assumption; hypothesis; concept; ఊహాజనిత, UhAjanita -adj. --imaginary; conjectural; ఊహాతీత, UhAtIta -adj. --unimaginable; beyond imagination; ఊహించు, UhiMcu -v. i. --guess; conjecture; </poem> ==Part 4: ఋ - Ru == <poem> ఋజు, Rju - adj. -- straight; ఋజురేఖ, RjurEkha - n. -- straightline; ఋజువర్తనుడు, RjuvartanuDu - n. -- straightforward person; honest person; -- ఋజువర్తనుడు అంటే ముక్కుకు సూటిగా పోయేవాడు. పాపభీతితో —- మాటలలో, చేతలలో ఒకే విధంగా నడిచే వాడు. ఎవరెన్ని అడ్డదారులు తొక్కినా, తాను మాత్రం తాను నమ్మిన సత్యం ప్రకారమే నడిచే వాడు ఋజువర్తనుడు. మాటలలో వంచన, దాపరికం లేని వాడు ఇతడు. ఋజువు, Rujuvu - n. --proof; tally; ఋషి, Rushi - n. -- sage; wise person; a person who acquired wisdom from experience and deep contemplation; -- "ఋషి" అనే పదం "దృశ్" అనే ధాతువు నుండి ఉద్భవించింది, దీని అర్థం "చూడడం" లేదా "తత్త్వాన్ని గ్రహించడం." ఋషులు అనుభవజ్ఞానం కలిగి ఉన్న మహా జ్ఞానులు. వేద జ్ఞానాన్ని ప్రపంచానికి అందించే పూర్వగాములు. </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] hklkhmj1dj6haj2xntjtay4il12k2wh 0 3015 39159 38986 2026-05-26T13:58:10Z Vemurione 1689 /* Part 2: గ - ga */ 39159 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: గం - gaM== <poem> గం, gaM -root. --suggests movement; [Sans.] గచ్ = to go; ---ఖగం = one that moves in space; kite; bird. ---తరంగం = one that moves on water; wave. ---విహంగం = one that moves in air; bird. గంగ, gaMga -n. --(1) the river Ganges; --(2) river goddess Ganga; --(3) water, especially pure (in the sense of unadulterated, rather than distilled) water; ---పాతాళ గంగ = underground water, especially underground springs. గంగడోలు, gaMgaDOlu -n. --dewlap; the loose skin hanging from the neck of a cow or ox; గంగరావి, gaMgarAvi -n. --portia tree; umbrella tree; [bot.] ''Hibiscus populnea; Thespesia populnea;'' -- juice of leaves and fruits applied to scabies; psoriasis and other skin ailments; -- బ్రహ్మదారువు; గంగరేగు, gaMgarEgu -n. -- Indian plum; Chinese date; [bot.] ''Ziziphus jujuba;'' -- a small evergreen tree with dark, green leaves, and egg-shaped edible fruits with acidic pulp and a hard, central stone; -- గంగరేను; పెద్దరేగు; [Hin.] బేర్; గంగవల్లికూర,gaMgavallikoora - n. -- Purslane, [bot.] ''Portulaca aleracea;'' is a small, smooth, fleshy annual herb popularly used as a green leaf vegetable; a nutritious, succulent "weed" with edible leaves, stems, and flowers, used globally in salads, soups, and stews for its slightly tangy, salty flavor and crunchy texture, and is rich in omega-3s, vitamins, and minerals. -- గంగావాయలాకు; పాయలకూర; కులఫా; గంగవెర్రులెత్తు, gaMgaverrulettu -v. i. --going crazy; going out of control; గంగసింధూరం, gaMgasiMdhUraM -n. --red oxide of lead; గంగాలిచిప్ప గుల్ల, gaMgAlicippa gulla -n. --(1) backwater clam; [bio.] ''Meretrix casta''; --(2) bay clam; (bio.] ''Meretrix meretrix''; గంగాళం, gaMgALaM -n. --a large metallic vessel with a wide mouth; (rel.) పంచపాత్ర; గంగి, gaMgi -adj. --venerable; holy; --- గంగి గోవు = a cow of good breed; euphemism for a gentle personality of either gender. --- గంగి + తోలు = గంగితోలు = పవిత్ర చర్మం (సాస్న = Dewlap - తరవాత ఈ మాటను గంగడోలుగా పలకసాఁగారు - తప్పు); --- గంగిరావి చెట్టు = పవిత్రమైన రావిచెట్టు; --- గంగిరేగు పళ్ళు = పవిత్రమైన రేగుపళ్ళు; గంగిరెద్దు, gaMgireddu -n. --venerable bull; an ordinary bull decorated with colorful blankets and bells and taught to do what the master says; a euphemism for a "yes" man. గంగివెర్రి, gangiverri - n. -- holy insanity; పవిత్రమైన పిచ్చి; -- మన గుళ్ళూ గోపరాల దగ్గర తిరునాళ్ళూ ఉత్సవాలూ ౙరిగేటప్పుడు శివసత్తులూ మొ౹౹ వారు పూనకమొచ్చి ఊఁగిపోతూంటారు. వేఁప మండలు పట్టుకుని ఎగిరెగిరి పడుతూంటారు. దీన్నంతటిని ప్రాచీన తెలుఁగు జనసామాన్యం బహు పరవశంగా భక్తిభావనతో చూసేవారు. కాని ఆనాటి ౘదువుకున్న నాస్తికులూ, బ్రాహ్మణులూ ఆ పనులన్నింటినీ అనాగరిక మూఢ భక్తిగా పరిగణించి నవ్వుకునే వారు. అందుచేత వారు పై పనులకు గంగివెఱ్ఱులు (పవిత్రమైన పిచ్చిలు) అని పేరుపెట్టారు. గంజాయి, gaMjAyi -n. --(1) hashish; bhang; marijuana; [bot.] ''Cannabis indica''; --(2) Indian hemp; cannabis; [bot.] ''Cannabis sativa''; గంజి, gaMji -n. --(1) congee; strained water after cooking rice; gruel; --(2) starch; గంగిజిట్ట, gaMgijiTTa -n. --tit; a type of bird; ---బూడిదరంగు గంగిజిట్ట = grey tit; [bio.] ''Parus major''; గంజిపెట్టడం, gaMjipeTTadaM -n. --starching clothes during washing; గంజిత్తు, gaMjittu -n. --mineral pitch; tar; (ety.) గని + జిత్తు; గంటం, gaMTaM -n. --stylus; iron pen; [Sans.] కంటకం; గంట, gaMTa -n. --(1) hour; approximately 24th part of a solar day; --(2) bell; gong; chime; --(3) stubble; shoots growing around the main stem of a paddy plant; గంటగలగరాకు, gaMTagalagarAku -n. --False Daisy; [bot.] ''Eclipta prostrata''; ''Eclipta alba''; -- is a herb that has traditionally been used in Ayurvedic medicine for being a liver tonic (for which it is one of the more effective herbs apparently) and having beneficial effects on diabetes, eye health, and hair growth; this grows wild along irrigation canals in India; -- [Sans.] భృంగరాజు; గంటు, gaMTu -n. --notch; గంటుబారంగి, gaMTubAraMgi -n. -- Bharangi; Glory bower; Bleeding-heart; Bag flower; [bot.] ''Clerodendron serratum; Siphonanthus indica; Premna herbacea;'' -- herb used in the Ayurvedic system which is very famous for a healthy respiratory system and for giving good rhythm to voice; గంటెలు, gaMTelu -n. --spiked millet; [bot.] ''Holcus spicatus; Panicum spicatum;'' --సజ్జలు; గండం, gaMDaM -n. --(1) evil hour; --(2) serious danger; గండకీ వృక్షం, gaMDakI vRkhaM -- Cow's paw; [bot.] ''Bauhinia variegata''; -- used as an anti-bacterial, anti-arthritic, anti-inflammatory, anti-diabetic, immunomodulatory, hepato-protective, anti-oxidant, trypsin inhibitor and anti-carcinogenic activity; -- దేవకాంచనం is [bot.] ''Bauhinia purpurea''; గండంగి, gaMDaMgi -n. --a large black monkey; Madras langur; [bio.] ''Semnopithicus prianus''; గండ, gaMDa - adj. -- male; గండడు, gamDaDu -n. --a strong, brave man; ---గండరగండడు = the bravest of the brave = మగవాళ్లల్లో మగవాడు; గండపెండేరం, gaMDapenDEraM -n. --an anklet awarded to a scholar or warrior; గండభేరుండం, gaMDabhEruMDaM -n. --a fictional bird with two heads and three eyes; గండమాల వ్యాధి, gaMDamAla vyAdhi - n. --Scrofula; Scrofula is a condition in which the bacteria that causes tuberculosis causes symptoms outside the lungs. This usually takes the form of inflamed and irritated lymph nodes in the neck. Doctors also call scrofula “cervical tuberculous lymphadenitis” The cervical refers to the neck; గండమృగం, gaMDamRgaM -n. --rhinoceros; గండశిల, gaMDaSila -n. --boulder; గండసరిగ, gaMDasariga %e2t - n. -- gentleman; గండ్ర, gaMDra -adj. --big; large; గండ్రగొడ్డలి, gaMDragoDDali -n. --pick-ax; గండ్రచీమ, gaMDracIma -n. --big ant; గండు, gaMDu -adj. --male of an animal; maleness; masculine; ---గండుపిల్లి = tomcat; male cat. ---గండు తుమ్మెద = male carpenter bee. ---గండుచీమ = a big, black ant; ---గండుమీసాలు = bushy mustache; గండుమల్లి, gaMDumalli - n. -- a climbing shrub; [bot.] ''Jasminum angustifolium''; -- లింగమల్లి; సిరిమల్లి; అడవిమల్లి; గండి, gaMDi -n. --(1) breach in a river bank; gap between two hills; gorge; --(2) steep embankment; --(3) canyon wall; గండి పడు, gaMDi paDu -v. i. --be breached; (note) used when a river bank gets breached during floods; గంత, gaMta -n. --a narrow walkway on the side of a house that leads to the backyard; alleyway; గంతలు, gaMtalu -n. pl. --blinders; blinkers; eye cover; గందరగోళం, gaMdaragOLaM -n. --confusion; ado; గంధం, gaMdhaM -n. --(1) smell; odor; --(2) paste obtained by grinding wood or nut on a stone base; --(3) sandalwood paste; ---దుర్గంధం = malodor. ---సుగంధం = sweet odor; nice odor. ---మంచిగంధం = sandalwood paste. ---కరక్కాయ గంధం = paste of Chebulic myrobalan. గంధం చెట్టు, gaMdhaM ceTTu -n. --sandalwood tree; [bot.] ''Santalum album;'' ''Santalum peniculatum;'' ఇవి ఎర్ర చందనం లాగా దృఢంగా ఉండవు. గరుగ్గా ఉన్న బండమీద నీరు పోసి రాస్తే పసుపు రంగులో ఉన్న గంధపు లేపనం లభిస్తుంది. ఈ చెట్టు నుంచి తీసిన నూనెను ప్రధానంగా సుగంధ ద్రవ్యాలలోనూ సబ్బుల తయారీలోనూ వాడతారు. --- ఎర్ర చందనం = red sandalwood; [bot.] ''Santalum rubrum''; ''Pterocarpus santalinus''; ఎర్రచందనపు వృక్షం మధ్య భాగం ఖరీదు ఘనపుటడుగు దాదాపు రూ. లక్ష వరకు ఉంటుంది. చాలా దృఢంగా, ముదురు ఎరుపు రంగులో ఉండడం వల్ల ఈ కలపను ఖరీదైన నిర్మాణాల్లోనూ, చైనా వాళ్లు తినడానికి వాడే పుల్లల తయారీలోనూ, ఎర్రని పౌడర్‌ తయారీలోనూ ఎర్రచందనాన్ని వాడుతున్నారు. ఒక్కో చెట్టు విలువ సుమారు కోట్లలో ఉండడం వల్ల ఎర్ర చందనం స్మగ్లింగ్‌కు గురవుతున్నట్టు తరచూ వార్తల్లో వింటూ ఉంటాం. --- శ్వేత చందనం = white sandalwood; --- పీత చందనం = yellow sandalwood; --- హరి చందనం = yellow sandalwood; --- కుచందనం = Bastard sandalwood; False sandalwood; there are many trees that go by this name; గంధం పిట్ట, gaMdhaM piTTa -n. --bunting; a type of bird; --- నల్లతల గంధం పిట్ట = black-headed bunting; [bio.] ''Emberiza melanocephala''; --- ఎర్రతల గంధం పిట్ట = red-headed bunting; [bio.] ''E. bruniceps''; గంధకం, gaMdhakaM -n. --sulfur; (Br.) sulphur; one of the chemical elements with the symbol S; brimstone; గంధకామ్లం, gaMdhakAmlaM -n. --[chem.] sulfuric acid; H₂SO₄; a strong inorganic acid; గంధప్రవరాలు, gaMdhapravarAlu -n. --[bio.] ''olfactory nodes''; గంధపు చెక్క, gaMDhapu cekka -n. --a piece of sandalwood; గంధపు చెట్టు, gaMDhapu ceTTu -n. --sandalwood tree; గంధర్వులు, gaMdharvulu - n. pl. -- (1) legendary "creatures" fathered by Kashyapa and ArishTha (or Pradha?), daughter of Daksha PrajApati; -- దేవతలలో ఒక తెగవారు; హాహాహూహూ ప్రభృతులు; కశ్యపునికి, దక్ష ప్రజాపతి కూతురు అయిన అరిష్టకు (ప్రధ కు) పుట్టినవారు గంధర్వులు; -- (2) ఇంద్ర సభలో గానము చేయు ఒక తెగ దేవతలు; గంధర్వుడు మధురంగా పాటలు పాడువాడు అని నిఘంటు అర్థం. గంధర్వ జాతిలో ఆడవారు నృత్య కళల్లో ప్రావీణ్యం కలిగి వుంటారు. వీరు అమరలోక సభాసదులను తమ గాన మాధుర్యంతో, నృత్యంతో తన్మయత్వంలో విహరింపజేసెదరు. -- (3) గాంధార దేశానికి చెందిన ప్రజలు; వేదాలు, మహాభారత గ్రంధాలలో గంధర్వుల ప్రస్తావన ఉంది. పురాణాలలో తుంబురుడు అను విద్వాంసుడు (గుర్రము తల కలిగి వుండును) గంధర్వ జాతిలో శ్రేష్ఠుడిగా ప్రసిద్ధి గాంచారు. -- see also యక్షులు; గంప, gaMpa -n. --basket; గంపగుత్తగా, gaMpaguttagA -adv. -- by basketful; by contract, with no regard to details; -- మొత్తానికి మొత్తంగా; గంపపులుగు, gaMpapulugu -n. --a type of fowl; [bio.] ''Phasianus gallus''; గంభీర, gaMbhIra -adj. --solemn; grave; deep; గ్రంథము, graMthamu - n. -- a book; a volume; a collection of essays; a record of proceedings; గ్రంధి, graMthi - n. -- (1) knot; (2) A knot or joint in bamboo or cane; (3) gland; (4) swelling or hardened body tissue; -- గణుపు; కంతి; </poem> ==Part 2: గ - ga== <poem> గగనం, gaganaM -adj. --hard to get; ---గగన కుసుమం =[idiom] pie in the sky; (lit.) flower in the sky; something hard to get; unreal. -n. --sky; heavens; గగుర్పాటు, gagurpATu -n. --tingling; thrill; goosebumps; erection of body hair due to excitement or fear; పులకరింత; రోమహర్షణం; గగ్గోలు, gaggOlu -n. --uproar; clamor; గచ్చ, gacca -n. --bondue; a thorny shrub; [bot.] ''Caesalpinia bonduc''; -- the leaves are used for the treatment of hydrocyl, seeds and oil have medicinal properties; గచ్చకాయ, gaccakAya -n. --bondue nut; గచ్చు, gaccu -n. --floor; plastered floor; hard floor; గజం, gajaM -n. --(1) one yard; a length equal to 36 inches or approximately one meter; 2 మూరలు; 90 సెంటీమీటర్లు; --(2) elephant; -- (3) eight; (ety.) because 8 legendary elephants are carrying the universe on their shoulders; గజ, gaja -adj. --big; jumbo; large size; ---గజఈతగాడు = great swimmer; expert swimmer; literally, a swimmer whose “stride” covers a distance of one yard (గజం) with each stroke; perhaps "meter beater" would be an appropriate translation. ---గజదొంగ = big thief; an expert thief. గజగజ, gajagaja -adj. --onomatopoeia for shivering; trembling; గజనిమ్మ, gajanimma -n. --large lemon; [bot.] ''Citrus bergamia''; ''Citrus limettioides''; -- పెద్దనిమ్మ; గజపిప్పలి, gajapippali -n. --[bot.] ''Pothos Officinalis; Scindapsus Officinalis;'' గజమాల, gajamaala - n. -- an ode with 8 stanzas; ఎనిమిది పద్యాలున్న స్తోత్రం. గజర ఆకులు, gajara Akulu - n. -- [bot.] leaves of ''Daucus carota'' Linn.; గజిబిజి, gajibiji -n. --confusion; గజ్జి, gajji -n. --(1) eczema; allergic rash; atopic dermatitis; an infectious itch; --(2) scabies; (rel.) తామర; దురద; గజ్జెలు, gajjelu -n. -a bracelet of small bells tied to a dancer's feet; గట్టి, gaTTi -adj. --(1) hard; --(2) loud; --(3) strong; (rel.) మొండి = tough; గట్టితనం, gaTTitanaM -n. --(1) hardness; firmness; --(2) cleverness; --(3) loudness; గట్టిపడు, gaTTipaDu -v. i. --solidify; become hard; గట్టు, gaTTu -n. --bank; bund; deck of a pool; levee; embankment; (rel.) ఒడ్డు; ---కష్టాలు గట్టెక్కాయి = [idiom] troubles are over. ---చెరువు గట్టు = tank bund. గడ, gaDa -n. --stalk; a straight staff; ---చెరకుగడ = sugarcane stalk. ---వెదురుగడ = bamboo stalk; bamboo staff; గడగడ, gaDagaDa -adj. --onomatopoeia for rapid motion; గడగడలాడు, gaDagaDalADu -v. i. --tremble; shiver; shake; గడప, gaDapa -n. --threshold; the floor jamb of a door frame; గడ్డం, gaddaM -n. --(1) chin; --(2) beard; goatee; గడ్డ, gaDDa -adj. --lumpy; solid; -n. --(1) lump; thrombus; boil; వ్రణము; --(2) brook; stream; --(3) tuber; --(4) any solidified matter; --(5) clump of the earth; గడ్డకట్టు, gaDDakaTTu -v. i. --solidify; freeze; clot; గడ్డపార, gaDDapAra -n. --an indigenous tool widely used for digging and picking up chunks of loose dirt; unlike a spade which can be used while standing up, this tool requires the person to bend, practically doubling up; see also గునపం; గడ్డపెరుగు, gaDDaperugu -n. --curds; yogurt; sour cream; hard milk curds; hard yogurt; గడ్డమంచు, gaDDamaMcu -n. --ice; block of ice; గడి, gaDi -n. --(1) plaid; checkers; a type of design on a fabric; --(2) a square in a diagram like a crossword puzzle; గడియ, gaDiya -n. --(1) wooden bolt across a door; latch; --(2) duration of time equal to 24 minutes; ఘడియ; గడియారం, gaDiyAraM -n. --clock; watch; (lit.) a time meter; ---అనుగడి = clockwise; also అనుఘడి. ---ప్రతిగడి = counter-clockwise; anti-clockwise; also ప్రతిఘడి. ---గోడ గడియారం = wall clock. ---చేతి గడియారం = wrist watch. గడ్డి, gaDDi -n. --grass; hay; common grass [bot.] Cynodon dactylon; Arukam pal; ---ఎండుగడ్డి = hay. ---పచ్చిగడ్డి = green grass. గడ్డి గాదం, gaDDi gAdaM -n. --animal feed; (lit..) grass and leaves; గడ్డిగం, gaDDigaM -n. --seeder: a funnel-like device attached to a plow to drop seeds along the furrow; -- జడ్డిగం; గడ్డిచేమంతి, gaDDicEmaMti -n. -- [bot.] ''Tridax procumbens'' Linn.; -- గాయపాకు; ఇది విస్తృతంగా పెరిగే కలుపు మొక్క; ఈ మొక్క ఆకులు రసం గాయం దగ్గర రాస్తే ఒక అరగంటలో నొప్పి మాయం అవుతుంది; [[File:Coat_buttons_%28Tridax_procumbens%29_in_Hyderabad%2C_AP_W_IMG_7087.jpg|thumb|right|హైదరాబాదులో గడ్డి చేమంతి]] గడ్డిపువ్వు, gaDdipuvvu -n. --wildflower; గడ్డివాము, gaDDivAmu - n. -- haystack; గడ్డివాము కాడ కుక్క, gaDDivAmu kADa kukka - ph. -- Dog in the manger; an idiom to describe a person who has custody of something useless to him but won't allow another person to use it; గడుగ్గాయి, gaDuggAyi -n. --daredevil; mischievously smart person; (note) a term usually used while referring to children and young adults; గడువు, gaDuvu -n. --time limit: a duration of time within which a task must be done; గడుసు, gaDusu -adj. --worldly wise; precocious; గడ్డు, gaDDu -adj. --difficult; trying; hard; tough; ---గడ్డు రోజులు = difficult days; trying times. గణం, gaNaM -n. --(1) group; tribe; --(2) group of syllables in poetry; a metric unit in prosody; --(3) a branch in the army; గణగణ, gaNagaNa -adj. --onomatopoeia for the sound of a bell; గణన, gaNana -n. --(1) counting; computation; --(2) earnings; గణన పద్ధతులు, gaNana paddhatulu -n. --computational methods; గణనీయం, gaNanIyaM -n. --(1) countable --(2) select; notable; significant; గణవిభజన, gaNavibhajana -n. --[prosody] the process of analyzing a poem or verse to identify its type or class; గణాంక, gaNaMka -adj. --statistical; గణాంక శాస్త్రం, gaNaMka SAstraM -n. --statistical science; statistics (as a subject of study); గణాంకాలు, gaNaMkAlu -n. --statistics (as numbers characterizing the properties of data, such as mean standard deviation, mode, etc.; గణించు, gaNiMcu -v. t. --(1) calculate; --(2) earn; గణితం, gaNitaM -n. --mathematics; any branch of mathematics; ---అంక గణితం = arithmetic. ---కలన గణితం = calculus. ---త్రికోణ గణితం = trigonometry. ---బీజ గణితం = algebra. ---రేఖా గణితం = geometry. ---సాంఖ్య గణితం = statistics. గణుపు, gaNupu -n. --(1) joint in a finger; --(2) joint in a bamboo or sugar cane; గతం, gataM -n. --past; గత్తర, gattara - n. -- (1) garbage; trash; (2) mess; disorder; (3) cholera; (4) vomit; feces; (5) గత్యంతరం, gatyaMtaraM -n. --alternative; alternative path; గతానుగతికంగా, gatAnugatikaMgA -adv. --stereotypically; following the past pattern; following a routine blindly; గతి, gati -n. --(1) path; --(2) orbit; --(3) motion; movement; --(4) fate; the future path of action; గతితార్కిక భౌతిక వాదం, gatitArkika bhautika vAdaM -n. --dialectic materialism; an offshoot of Hegel's philosophy; గతుకులు, gatukulu -n. -- patholes; uneven road surface; -- గుంతలు; గద, gada -n. --mace; a weapon used in ancient India; గద్గదస్వరం, gadgadasvaraM -n. --trembling voice; voice trembling with grief or sorrow; గద్ద, gadda -n. --kite; ---బాపన గద్ద = the brahminy kite; [bio.] ''Haliastur indus''; ---పీతిరి గద్ద = scavenger vulture; [bio.] ''Neophron percnopterus''; ---మాల గద్ద = the pariah kite; [bio.] ''Milvus migrans''; గద్యం, gadyaM -n. --literary prose; prose; గద్య, gadya -n. --colophon; the small ‘coda-like verse or blank verse that is traditionally written at the end of a section or chapter of classical Indian literary works; గది, gadi -n. --(1) room; chamber; cabin; --(2) compartment; --(3) a square on a chess board; గద్దించు, gaddiMcu -v. t. --chide; rebuke; గదుము, gadumu -v. t. --push; urge on; గదులగోడ, gadulagODa -n. -a wall with pigeonholes such as the one used for sorting letters at a post office; గదులపెట్టె, gadulapeTTe -n. --a box with compartments; pigeonholes A box of this type is often used in Indian kitchens to store frequently used spices; గద్దె, gadde -n. --throne; the seat of power; గని, gani -n. --mine; a dig where ores are found; same as ఖని; గనిజబ్బుగ్గ, ganijabbugga -n. --mineral spring; గన్నేరు, gannEru -n. --oleander; [bot.] ''Nerium odorum;'' --the common Oleander; sweet scented oleander; [bot.] ''Nerium odorum;'' ---పచ్చ గన్నేరు = Yellow Oleander; [bot.] ''Thevetia nerifolia;'' ''Cascabela thevetia; Thevetia peruviana;'' ---సువర్ణ గన్నేరు = Yellow Oleander; [bot.] ''Thevetia nerifolia''; ''Cascabela thevetia''; ---నందివర్ధనం = a native of tropical Africa; [bot.] ''Nerium coronarium; Tabernaemontana divaricata''; ---కొడిసె పాలచెట్టు = [bot.] ''Nerium antidysentricum;'' ---దొంత గన్నేరు = [bot.] ''Nerium odorum;'' (a variety - may be a species now). ---అడవి గన్నేరు, గన్నేరు చెట్టు, పెద్ద గన్నేరు = Sweet scented Oleander; [bot.] ''Plumeria alba''; ---దేవ గన్నేరు = a native of tropical America; [bot.] ''Plumeria acuminata''; -- వాడ గన్నేరు, గుడి గన్నేరు, తెల్ల చంపకం = Temple Tree or Pagoda Tree; White Frangipani; [bot.] ''Plumeria alba'' of the Apocynaceae family; -- గుడి గన్నేరు = [bot.] ''Thevetia peruviana''; గుడి గన్నేరు కాయలలోని పప్పు విషపూరితం. ---పప్పు మాత్రమే కాదు, ఆకులు, కాండంలో ఉండే పాలు కూడా విషపూరితమే. ఈ కాయ పప్పు లో ఉండే కార్డియాక్ గ్లైకోసైడ్స్ (Cardiac Glycosides) ప్రాణాంతకమైనట్టివి. ఈ పప్పు తిన్న వ్యక్తి వాంతులు చేసుకుని అంతిమంగా మరణిస్తాడు. సకాలంలో వైద్యసేవలు అందిస్తే విషహరణం సాధ్యం కావచ్చు. Cerberocide, Thevetin, Peruvoside మొదలైనవి గన్నేరు పప్పులో ఉండే విషపూరితమైన గ్లైకోసైడ్స్; -- కరవీరం; కరవీ వృక్షం; తెల్ల గన్నేరు, పచ్చ గన్నేరు; గప్పాలు, gappAlu -n. pl. --bragging; boasting; గబగబ, gabagaba -adj. --onomatopoeia for the act of being fast, quick, or rapid; ---గబగబ నడు = walk fast. గబ్బిలం, gabbilaM -n. --bat; a flying mammal with a furry body and membranous wings; గబ్బు, gabbu -adj. --malodorous; గబ్బుకంపు, gabbukaMpu -n. --malodor; stale odor; గభీమని, gabhImani -adv. --suddenly; hurriedly; గమకం, gamakaM -n. --[music] microtone; glide; a cluster of intermediate frequencies in the 12-tone Western scale or the 22-tone Indian scale of music; a group of frequencies that cluster around the frequency defining the primary tone; a glide through a continuum of frequencies; గమనం, gamanaM -n. --movement; motion; progress; గమనశీల, gamanaSIla -adj. --mobile; గమనార్హం, gamanArhaM -n. --noteworthy; గమనించు, gamaniMcu -v. t. --observe; note; see; గమనిక, gamanika -n. --observation; గమ్మత్తు, gammattu -n. --magic; strange event; odd thing; amusement; గమ్యం, gamyaM -n. --(1) goal; objective; --(2) destination; గమేళా, gamELA -n. --(1) a high perch on a ship's mast where a man can stand and look far; --(2) crow's nest; --(3) a utensil in the shape of a hollow spherical segment; గయ్యాళి, gayyALi -n. --shrew; an aggressive, domineering or possessive woman; గరకట్టు, garakaTTu -v. i. --clot; solidify; గరగడ, garagaDa -n. --funnel; గరగర, garagara -adj. --onomatopoeia for the feeling of rough to the touch; గరళం, garaLaM -n. --venom; poison; గర్భం, garbhaM -n. --(1) womb; --(2) pregnancy; గర్భ, garbha -adj. --embedded; ---గర్భవాక్యం = embedded sentence. గర్భకణిక, garbhakaNika -n. --[bio.] nucleus; గర్భగృహం, garbhagRhaM -n. --inner part of a house; inner sanctum; గర్భగుడి, garbhaguDi -n. --inner sanctum; sanctum sanctorum; గర్భవతి, garbhavati -n. --pregnant woman; గర్భస్రావం, garbhasrAvaM -n. --abortion; a deliberately induced miscarriage; (rel.) a miscarriage is a natural and premature termination of pregnancy; గర్వం, garvaM -n. --pride; ego; గర్హనీయం, garhanIyaM -n. -- condemnable; blameworthy; one that is fit to be blamed; గరాటు, garATu -n. --funnel; గర్భాశయం, garbhASayaM -n. --[biol.] uterus; womb; place where the embryo grows; గరిక గడ్డి, garika gaDDi -n. --creeping panic grass; [bot.] Cynodondactylon; గరిగె, garige -n. --beaker; a small pot with a spout; % entry for e-2-t beaker గరిటికమ్మ, gariTikamma -n. -- [bot.] ''Vernonia cinerea''; Less.; గరిడీ, gariDI -n. --fencing; the art of twirling a long stick or sword either as a show of dexterity or for self defense; గరిటె, gariTe -n. --(1) cooking ladle; --(2) serving spoon; గరిమ, garima -n. --mass; size; greatness; see also గురుత్వం; గరిమనాభి, garimanAbhi -n. --center of mass; గరిమ వ్యాసం, garima vyAsaM -n. --[astron.] gravitational diameter; if a celestial body is compressed below this diameter, it becomes a black hole; గరిసె, garise -n. --(1) silo; --(2) a large hamper or basket; --(3) a volumetric measure equal to the size of a silo; --(4) a volumetric measure for measuring large quantities of grain until the metric system was introduced; -- 1 గరిసె = 400 తూములు = 1600 కుంచములు; గరిష్ట, garishTa -adj. --maximum; largest; greatest; గరిష్ట సామాన్య భాజకం, garishTa sAmAnya bhAjakaM -n. --[math.] greatest common factor; G.C.F.; (ant.) L.C.M. గర్విష్టి, garvishTi -n. --prig; గరుకు, garuku -adj. --rough; coarse; rough like a sand paper; see also ముతక; గరుకు స్తంభం, garuku sthambhaM -n. --a rough pillar-like stone placed in cow sheds to help cows scratch their body parts by rubbing against them; గరుడపచ్చ, garudapacca -n. --a type of emerald; corundum with transparent light green color; గరుడపురాణం, garuDapuraaNaM - n. -- మరణానంతర జీవితం, పునర్జన్మ మరియు జీవిత అర్ధంతో సహా అనేక అంశాలతో వ్యవహరించే హిందూ గ్రంథం. విష్ణువు యొక్క వాహనం అయిన గరుడ, విష్ణువును వాస్తవిక స్వభావం (nature of Reality) గురించి వరుస ప్రశ్నలను అడుగుతాడు. గరుడుడు అడిగే ప్రశ్నలలో ఒకటి మృత్యువు యొక్క అర్థం గురించి; గరుడఫలం, garudaphalaM -n. --chaulmoogra; [bot.] ''Hydnocarpus laurifolia;'' ''Hydnocarpus wightianus;'' -- Hydnocarpus wightianus or Chaulmoogra, is a tree in the Achariaceae family. Hydnocarpus wightiana seed oil (Chaulmoogra oil) has been widely used in traditional Indian medicine, especially in Ayurveda, and in Chinese traditional medicine for the treatment of leprosy and vitiligo; గరుడవర్ధనం, garuDavardhanam - n. -- a flowering plant; -- see also గోవర్ధనం; నందివర్ధనం; గరుపం, garupaM -n. --loam; గరుపకొడి, garupakoDi -adj. --loamy; గరుప నేలలు, garupa nElalu -n. --loamy soils; గరువం, garuvaM -n. --pride; same as గర్వం; గరువు, garuvu -adj. --gravelly; - n. -- hard and gravelly land; -- సన్నని గులకరాయి కలిసిన నేల; కొన్నిచోట్ల ఇసక గులక గలిసిన ఎర్రనేలలు గాని, నల్లనేలలు గాని; పునాసపంటలు (వేరుశెనగ, జొన్న, సజ్జ, మొ.), అరటి, పసుపు, నిమ్మ, మొ. తోటలు ఈ నేలల్లో వేస్తారు. గలం, galaM -n. --[prosody] dactyl; the combination of a long sound followed by two short sounds; గలగల, galagala -adj. --onomatopoeia for the sound of flowing water, tinkling bells, jingling bangles, etc.; గలన పత్రం, galana patraM -n. --filter paper; గలని, galani -n. --filter; filtering device; గల్లంతు, gallaMtu -n. --disturbance; tumult; గల్లా, gallA -n. --cash-box; till; cash register; గలిజేరు, galijEru -n. --hogweed; a medicinal herb spreading on the ground; decoction of leaves used for kidney and liver troubles; Ayurvedic medicine produced from this is supposed to help alleviate symptoms from prostate enlargement; [bot.] ''Trianthima monogyna;'' -- [Sans.] పునర్నవ; భృంగరాజు; గల్పిక, galpika -n. --sketch; short literary piece; -- ఇది వచన ప్రక్రియలో ఒకటి; గల్పికను కొడవగంటి కుటుంబరావు ప్రాచుర్యం లోకి తీసుకొచ్చారు. గల్పిక పరిమాణంలో కధానిక కంటే చిన్నది. ఇందులో భావన, అనుభూతి ప్రధానమైనదిగా ఉంటుంది. గల్పిక లో విమర్శలు ఉంటాయి. సంఘటనలకు ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. ఎగతాళి లేదా వ్యంగ్యం ద్వారా ఒక వ్యక్తిని లేదా వ్యవస్థను విమర్శించడం ప్రక్రియలో చూడవచ్చు. కొడవటి గంటి కుటుంబరావు రాసిన 'అంపకాలు ' గల్పికకి ఒక ఉదాహరణ. గల్లీ, gallI -n. --narrow lane; గలేబు, galEbu -n. --pillow case; covering; jacket; anything that covers another as a protection from dirt or grease; -- గౌసేన; గళగండం, gaLagaMDaM - n. -- goiter; a swelling of the neck or larynx resulting from enlargement of the thyroid gland గళకుండిక, gaLakuMDika - n. -- uvula; a conic projection from the posterior edge of the middle of the soft palate, గళ్లా, gaLlA - n. -- funnel; గవదలు, gavadalu -n. --(1) mumps; a communicable disease of childhood, usually associated with the swelling of the salivary glands, especially the parotid glands; --(2) glands of the throat; గవరు, gavaru -n. --Indian bison; wild buffalo; గవ్యము, gavyamu -n. --dairy product; (lit.) a product of the cow; గవ్వ, gavva -n. --cowry; shell; sea shell; గవాక్షం, gavAkshaM -n. --window; గవేషణ, gavEshaNa -n. --search; గసగసాలు, gasagasAlu -n. pl. -- seeds of opium poppy; Poppy seeds; breadseed poppy; kasa kasa; [bot.] ''Papover somniferum;'' -- గసగసాలను అన్ని దేశాల్లో పండించరు. పండించకూడదనే ఒడంబడిక ఉంది. కేవలం అనుమతి ఇవ్వబడిన దేశాల్లో (టర్కీ అందులో ఒకటి) - UN ఆధ్వర్యంలో మాత్రమే పండించాలి. కొన్ని రకాల వంటకాలలోనూ, కొన్ని జగమొండి జబ్బుల నియంత్రణకై వాడటం కోసమే పరిమిత మొత్తంలో పండిస్తారు; గసాభా, gasAbhA -n. --[math.] GCF; greatest common factor; short for గరిష్ట సామాన్య భాజకం; గసి, gasi -n. --dregs of melted butter; the sediment left after butter is made into ghee by boiling it; also గోదావరి; గసిక, gasika -n. --(1) wooden wedge or spike; --(2) wooden or iron digging instrument; --(3) plug; --(4) a plug in a wound caused by the healing process; గస్తీ, gastI -n. --patrol; watch by a security officer; గస్తీవాడు, gastIvADu -n. --sentry; గళం, gaLaM -n. --(1) throat; --(2) voice; గళధమని, gaLadhamani -n. --carotid artery; the main vessel that carries blood to the brain; గవ్యము, gavyamu -n. -- (1) any cow-derived product including dung, urine, milk, or meat; (2) milk and milk products; గహనము, gahanamu - adj. -- (1) dense; thick; deep; wild; (2) impenetrable; inaccessible; - n. -- (1) a forest; wood; (2) a cave; (3) distress; grief; గహ్వరం, gahvaraM -n. --cave; గ్రంథం, graMthaM -n. --book; treatise; గ్రంథకర్త, graMthakarta -n. --author; (rel.) రచయిత = writer; creator; గ్రంథగ్రంథి, graMthagraMthi -n. --a tough to untangle passage; a difficult to understand passage in a long narrative; -- వ్యాసఘట్టం; గ్రంథచౌర్యం, graMthacauryaM -n. --plagiarism; గ్రంథప్రచురణ హక్కు, graMthapracuraNa hakku -n. --copyright; గ్రంథమాల, graMthamAla -n. --a series of books; గ్రంథాలయం, graMthAlayaM -n. --library; గ్రంథి, graMthi -n. --[anat.] gland; ---వినాళగ్రంథి = endocrine gland; (lit.) ductless gland. గ్రస్త, grasta adjvl. -suff. --seized by; consumed by; ---భయగ్రస్తుడు = one overcome by fear. ---రోగగ్రస్తుడు = one taken ill. గ్రహం, grahaM -n. --(1) planet; this is the modern scientific meaning; to qualify as a planet, an astronomical body has to satisfy three properties: (a) orbit around a star in a well-defined orbit; (b) spherical in shape; and (c) possess sufficient gravitational pull to clear any planetary debris in the neighborhood; --(2) [lit.] one that holds with its attractive pull; with this literal definition, our sun (or, any other star) is also a "grahaM"; -- గ్రాహయతీతి గ్రహ: – అంటే ప్రభావం చూపేది గ్రహము అని. జ్యోతిషం ప్రకారం సూర్య చంద్రాదులకు మనమీద ప్రభావం ఉన్నది కాబట్టి వాటినికూడా జ్యోతిషం గ్రహాలుగానే వ్యవహరిస్తుంది; --(3) ghost; poltergeist; evil spirit; గ్రహకూటమి, grahakUTami -n. --conjunction of planets; గ్రహచారం, grahacAraM -n. --fate; misguided path; misfortune; bad luck; (lit.) the path of a planet; (rel.) గోచారం = (lit.) the path of a cow, whereabouts of a lost or missing cow; వ్యభిచారం = adultery; fornication; (lit.) taking a misguided path; గ్రహణం, grahaNaM -n. --(1) acceptance; --(2) comprehension; --(3) eclipse; the apparent darkening of a heavenly body when the shadow of another falls on it; (rel.) occultation is the disappearance of one heavenly body behind another, --(4) seizing; seizure; taking away; ---పాణిగ్రహణం = wedding. ---గోగ్రహణం = cattle rustling; stealing of cattle. ---శబ్దగ్రహణం = sound recording; capturing the sound. ---ఛాయాగ్రహణం = photography; capturing the image. గ్రహణపు మొర్రి, grahaNapu morri -n. --cleft palate; (note) this meaning came into vogue because of the belief that cleft palate is caused by when an expecting mother scratches her lip during an eclipse; గ్రహణి, grahaNi -n. --dysentery; ---దండాణుజ గ్రహణి = bacillary dysentery. గ్రహమధ్యరేఖ, grahamadhyarEkha -n. --planetary equator; గ్రహశకలం, grahaSakalaM -n. --planetoid; asteroid; గ్రహింపు, grahiMpu -n. --comprehension; understanding; గ్రహించు, grahiMcu -v. t. --(1) accept; receive; --(2) comprehend; understand; %గా - gA, గ్రా - grA, గ్లా - glA గాంభీర్యం, gAMbhIryaM -n. --depth; grandeur; dignity; గాజు, gAju -adj. --glass; ---గాజుగ్లాసు = a glass tumbler. ---గాజుపలక = a glass pane. -n. --(1) glass; --(2) bangle; గాటు, gATu -n. --gash; cut; wound; గాడి, gADi -n. --groove; striation; trench; గాడిద, gADida -n. --donkey; ass; jackass; -- అడవి గాడిద = ass -- మచ్చిక అయిన గాడిద = donkey గాడిదగడప, gADidagaDapa -n. --Bracteated birth wort; a slender, prostate herb; leafy juice mixed with castor oil is applied to eczema; [bot.] Aristolochia bracteolata Lam; --వృషగంధిక; గాడిదగుడ్డు, gADidaguDDu -ph. --[idiom.] mare’s nest; pie in the sky; something impossible; falsehood; nothingness; (lit.) the egg laid by a donkey; గాడిదపులి, gADidapuli -n. -- hyena; గాడిపొయ్యి, gADipoyyi -n. --pit-oven; in-ground fireplace; an outdoor cooking hearth made in the form of a trench for cooking in a line of large pots; such fireplaces were traditionally used at weddings or other festivals; after hotel catering came into vogue, these traditional pit-ovens are fast disappearing; గాడ్పు, gADpu -n. --hot wind or breeze; summertime breeze; గాఢత, gADhata -n.traditional --concentration; intensity; గాతం, gAtaM -n. --pit; hole; గాత్రీకరణ, gAtrIkaraNa -n. --vocalization; గాథ, gAtha -n. --(1) poem; a verse or stanza; --(2) story; story written in verse; story-verse suitable for singing; అ tale; ---వీరగాథ = ballad. గాదం, gAdaM -n. --(1) a type of grass; --(2) leaf; గాదె, gAde -n. --silo; a large wicket container for storing grain; గానం, gAnaM -n. --song; గానకచేరీ, gAnakacErI -n. --musical concert; గానమందిరం, gAnamaMdiraM -n. --concert hall; గానుగ, gAnuga -n. --(1) press; oil-mill; a rotating press for extracting oil from oil seeds; --(2) mixer; a rotating device to mix sand and lime to prepare native cement; --(3) pongam tree; beech tree; [bot.] Pongamia pinnata; Pongamia glabra; గాబరా, gAbarA -n. --(1) agitation; agitation due to fever; --(2) panic; hyper; perplexity; confusion; ---ఒంట్లో గాబరాగా వుంది = I feel agitated. ---గాబరా పడకు = do not panic. గామి, gAmi -suff. --traveller; ---వ్యోమగామి = space traveller. గాయం, gAyaM -n. --wound; injury; cut; lesion; గాయపాకు, gAyapAku -n. --Coat-buttons; [Bot.] Tridax procumbens L. Asteraceae గార, gAra -n. --(1) a yellow substance, called tarter, accumulating on the teeth; --(2) mortar; plaster; --(3) a medicated paste used by fishermen to stun fish; -- (4) Desert date; Zachun-oil tree; [bot.] ''Balanites aegyptiaca'' (L.) Del. Balanitaceae; [bot.] ''Balanites roxburghii''. of the Zygophyllaceae family; ''Balanites indica;'' -- (5) (Note). ఎంతటి ఎండల్లోనూ ఈ చెట్టు ఆకులు రాల్చదు. ఇది ఎప్పుడూ పచ్చగా ఉండే సతత హరిత వృక్షం. ఈ చెట్టు ఆకులకూ, కాండం పైని బెరడుకూ, గింజల నుంచి తీసే తైలానికీ వైద్యపరమైన ప్రయోజనాలున్నాయి. సంస్కృత మహాభారతంలోని శల్య పర్వంలోని 36 వ అధ్యాయంలో 58 వ శ్లోకంలో సరస్వతీ నదీ తీరంలో ఇంగుదీ వృక్షాలున్నట్లు పేర్కొనబడ్డది; దగ్గుకూ, తీవ్రమైన కడుపునొప్పి(Colic) కి గార గింజల కషాయం ఇస్తారు. కాండం పైని బెరడు, పచ్చి కాయలు, ఆకులు పిల్లల కడుపులోని క్రిములను వెడలింపజేసేందుకు వాడతారు. గార పళ్ళను పాముకాటుకు విరుగుడుగా వాడతారు. కాలిన గాయాలు, పుళ్ళు తగ్గించడానికి గార గింజల నుంచి తీసిన నూనెను పూస్తారు; -- (6) (Note). ఇంగుదీ వృక్షం అంటే 'గార చెట్టు', కణ్వ మహర్షి శకుంతలను దుష్యంతుడి వద్దకు సాగనంపే దృశ్యమది. తాను కట్టుకున్న నారచీరను ఎవరో పట్టుకుని వెనక్కి గుంజినట్లు అనిపించి శకుంతల వెనక్కి తిరిగి చూస్తుంది. తన చీర కొంగును పట్టుకుని లాగింది మరెవరో కాదు - తాను కొంతకాలంగా పుత్రసమానంగా పెంచుకుంటున్న లేడి పిల్లేనని ఆమె గ్రహిస్తుంది. అప్పుడు కణ్వ మహర్షి ఆమెతో ఇలా అంటాడు - వత్సే ! యస్య త్వయా వ్రణ విరోపణమింగుదీనామ్ తైలమ్ న్యషిచ్యత ముఖే కుశసూచి విద్ధే శ్యామాక ముష్టి పరివర్థిత కో జహాతి సోయం న పుత్ర కృతకః పదవీమ్ మృగస్తే || (బిడ్డా! పచ్చి గడ్డి మేస్తున్న ఈ లేడి పిల్లకు నోటిలో దర్భ ముల్లు గుచ్చుకున్నప్పుడు, దాని గాయం మాన్పడానికి ఇంగుదీ కాయల తైలం పూసి చికిత్స చేశావు. నోటి గాయంతో అప్పుడది గడ్డి మేయడం సాధ్యంకాదని దానికి ప్రేమమీరగా శ్యామాకాలు - సామలు లేక చామధాన్యం - గుప్పెళ్ళతో తినిపించావు. అలా నీవు పుత్ర సమానంగా పెంచుకున్న ఈ లేడి నిన్ను నీ మార్గాన ఎలా వెళ్ళనిస్తుంది ?) గారాబం, gArAbaM -n. --affectionate indulgence; గారు, gAru -suff. --a suffix after names and titles to show respect; -- ప్రాచీన తెలుగులో 'గారవము' అంటే అభిమానము, ఆదరము లేదా గౌరవము అని అర్థం. ఒక వ్యక్తిపై మనకున్న ఆదరాభిమానాలను లేదా గౌరవాన్ని ప్రకటించడానికి ఈ పదాన్ని ఉపయోగించేవారు. ఒక వాదన ప్రకారం, బహువచన రూపాలైన 'వారు,' 'వీరు' వంటి పదాలలోని అంతిమ ధ్వనుల ప్రభావంతో, గౌరవ సూచకమైన 'గారవము' కాస్తా చిన్నదై, సులభోచ్ఛారణ కోసం 'గారు'గా మారింది. తెలుగు వ్యాకరణంలో దీనిని 'గౌరవార్ధక బహువచనం' అంటారు. అంటే వ్యక్తి ఒక్కరే అయినా, వారిపై ఉన్న గౌరవంతో బహువచనంగా భావిస్తాము. ఉదాహరణకు 'రామారావు వచ్చాడు' అనడం సాధారణం. అదే 'రామారావు గారు వచ్చారు' అన్నప్పుడు, గారు అనే పదం చేరడం వల్ల క్రియ కూడా 'వచ్చాడు' నుండి 'వచ్చారు' అనే బహువచన రూపంలోకి మారుతుంది. గారె, gaare - n. -- a toroidal-shaped, palm-sized, deep-fried savory dish popular in South India; this item is typically made from "Urid dal," although variations exist; Its trademark characteristic is the hole in the center; If the hole is missing, then it is called "వడ;" గాలం, gAlaM -n. --(1) hook especially a device with a bunch of hooks to retrieve buckets when they fall in a well; --(2) fishing line; గాలించు, gAliMcu -v. t. --search; exhaustive search; search by washing; levigate; pan; గాలి, gAli -n. --(1) wind; breeze; air; (rel.) వాయువు; పవనము; --(2) demonic force; ghost; గాలి గుమ్మటం, gAli gummaTaM -n. --balloon; esp. a balloon in which people can travel; గాలికొట్టు, gAlikoTTu -v. t. --inflate; గాలికోడి, gAlikODi -n. --weather cock; wind vane; గాలిగుడి, gAliguDi -n. --ring around the moon; moon-bow; ring around the sun; the halo seen around the sun or moon which appears like a circular cloud and believed to indicate an oncoming rain; గాలిగోపురం, gAligOpuraM -n. -- the tall, ornamental tower at the entrance of a classical south Indian temple; గాలిపటం, gAlipaTaM -n. --kite; a paper toy that is tied to a string and flown in the air for amusement; గాలితిత్తి, gAlititti -n. --air sac; alveolus; గాలిబిళ్లలు, gAlibiLlalu -n. pl. --mumps;a viral disease of the human species, caused by the mumps virus. Before the development of vaccination and the introduction of a vaccine, it was a common childhood disease worldwide. It is still a significant threat to health in developing countries, and outbreaks still occur sporadically in developed countries. గాలిదోషం, gAlidOshaM -n. --evil effect of a ghost; ill wind; గాలిమర, gAlimara -n. --windmill; గాలిమేడలు, gAlimEDalu -n. pl. --castles in the air; గాలివాన, gAlivAna -n. --storm; cyclone; hurricane; typhoon; (lit.) windy rain; storms in the Atlantic are called hurricanes; Pacific storms are called typhoons; storms in the Indian ocean are called cyclones; (rel.) సుడిగాలి; ఉప్పెన; గాలివొగ్గు, gAlivoggu -v. t. --deflate; గాళుపు, gALupu -n. --hot summer wind; గాసటబీసట, gAsaTabIsaTa -n. --confusion; gibberish; -- గాసట బీసటగా అంటే సరియైన అవగాహన లేకుండా అని అర్థం. గాసి అంటే శ్రమ/ కష్టం. గాసట పడి అంటే ఎన్నో తంటాలు పడి. అంటే అర్ధం చేసుకోవడానికి చాలా కష్టపడి. గ్రాంథిక, grAMthika -adj. --(1) literary; --(2) pedantic; గ్రాడి, grAdi -n. --grid; ---ఇనపగ్రాడి = iron grid. గ్రామం, grAmaM -n. --village; (def.) according to Kautilya, a self-sufficient habitation with at least 500 households, representing different trades and occupations, and has a proximate market outlet for its products and services; -- గ్రామం అంటే వందకుటుంబాలు పైన ఉంటాయి (సుమారు 200 లేదా ఆ పైనే )కుటుంబాలు జీవనం సాగిస్తూ ఉంటాయి. ఇక్కడ మాత్రo ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి, ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాల (అరవతరగతి నుంచి పదవతరగతి వరకు ), సర్పంచ్ కూడా గ్రామం లోనే ఉంటారు.పల్లెకి సంబందించిన ఏవైనా సమస్యలున్నా గ్రామo లో ఉన్న పంచాయితీ ఆఫీస్ దగ్గర తెలుపుకోవాల్సిందే.ఓట్లు లెక్కింపులన్నీ గ్రామం లో నే జరుగుతాయి. గ్రామసింహం, grAmasiMhaM -n. --dog; (lit.) lion of the village; గ్రామీణ, grAmINa -adj. --rural; country; pastoral; ---గ్రామీణ ప్రాంతం = countryside. గ్రాసం, grAsaM -n. --food; fodder; గ్లాని, glAni -n. --fatigue; lassitude; weariness; tiredness; గ్లాసు, glAsu -n. --glass; tumbler; ---గాజు గ్లాసు = glass glass; crystal glass. ---స్టీలు గ్లాసు = steel glass; stainless steel glass. గ్లాసుడు, glAsuDu -adj. --a glass-full of; a glass of; '''%గిం - giM, గి - gi, గీ - gl''' గింజ, giMja -n. --seed; see also పిక్క; విత్తనం; గింజుకొను, giMjukonu - v. i. -- grab to own; -- తనది కానిదాని కోసం అనేక రకాలుగా అరిచి ఆగం చేస్తూ ఉంటే గింజుకుంటున్నాడు అంటాం; గిగా, gigA -pref. --giga; billion; one followed by nine zeros; ---బిలియను ద్వింకములు = gigabits. గిచ్చు, giccu -v. t. --pinch; same as గిల్లు; గిజగిజ, gijagija -adj. --onomatopoeia for wriggling and kicking of hands and legs; గిజిగాడు, gijigADu - n. -- Baya Weaver; [bio.] ''Ploceus baya'' or ''Ploceus philippinus'' of the Ploceidae (ప్లోసీడే) family; -- గ్రామసీమలలో ఎక్కువగా ఈత చెట్లకూ, తుమ్మ చెట్లకూ తలకిందులుగా వేళ్ళాడుతూ ఉన్న గిజిగాడి గూళ్ళు కనిపిస్తాయి. వర్షాకాలంలో జతకట్టే ఈ పక్షులు తమ గూళ్ళను ఎంతో ప్రయాసపడి నిర్మించుకుంటాయి. పాముల నుంచి తమ గుడ్లు, పసికూనలను రక్షించుకోవడం కోసం అవి గూళ్ళను చిటారు కొమ్మలకు వేళ్ళాడేటట్లు, గూడు ముఖద్వారం బహిరంగంగా ఉండకుండా పొడవాటి గొట్టం లో నుంచి గూటిలోకి ప్రవేశించే విధంగానూ ఏర్పాటు చేసుకుంటాయి. మరో వింత విషయం. ఈ వలసపక్షులు వానాకాలం ముగిసి తమ పిల్లలతో స్వస్థలాలకు వెళ్ళిపోయేటప్పుడు వదలివెళ్ళే ఖాళీ గూళ్ళలో ఎండిపోయిన బురద పెళ్ళలు కనిపిస్తాయి. అవి ఎందుకంటే తమకూ, తమ కూనలకూ గూళ్ళలో వెచ్చదనం కోసం అవి తమ గూళ్ళలోని ఒక ఎత్తైన వేదికమీద కొద్దిగా బురద తీసుకొచ్చిపెట్టి, ఆ బురదలో మిణుగురు పురుగుల్ని తీసుకొచ్చి గుచ్చుతాయి. రాత్రిపూట ఆ మిణుగురుల కాంతి, వెచ్చదనం అవి అనుభవించడానికి అలా అలవాటు పడ్డాయి. -- పసుపు పిట్ట; పచ్చ పిట్ట; బాయ; గిట్ట, giTTa -n. --hoof; గిట్టు, giTTu -v. i. --die; expire; గిట్టుబడి, giTTubaDi - n. -- profit; గిట్టుబాటు, giTTubATu -n. --saleability; profitability; గిడస, giDasa -n. --a short person; a person of stunted growth; anything of stunted growth; గిడ్డంగి, giDDaMgi -n. --warehouse; storage facility; godown; depot; ---చమురు గిడ్డంగి = oil storage facility. గిత్త, gitta -n. --young bull; గిద్ద, gidda -n. --a volumetric measure of pre-independence India; 4 గిద్దలు = 1 సోల; 2 సోలలు = 1 తవ్వ; 2 తవ్వలు = 1 మానిక (సేరు); 2 మానికలు = 1 అడ్డ; 2 అడ్డలు = 1 కుంచం; 4 కుంచాలు = 1 తూము; 5 తూములు = 1 ఏదుము (ఐదు + తూము లేదా ఏను + తూము); 10 తూములు = 1 పందుము (పది + తూము); 2 పందుములు = 4 ఏదుములు = 20 తూములు = 1 పుట్టి; గరిసె అంటే పెద్ద ధాన్యపు గంప అనీ ధాన్యపు కొట్టు అనీ అర్థం. ఈ గంపలు, ధాన్యపు కొట్లు వివిధ ప్రాంతాలలో వివిధ పరిమాణాలలో ఉండే కారణంగా గరిసె ఒక్కో ప్రాంతంలో ఒక్కో రకంగా ఉంది; గిన్నికోడి, ginnikODi - n. --Guineafowl; [bio.] ''Numida meleagris;'' -- సీటి కోడి; సీమ కోడి; గినియా కోడి; [[File:Helmeted_guineafowl_kruger00.jpg|right|thumb|Helmeted_guineafowl_kruger00.jpg]] గిన్నె, ginne -n. --goblet; cup; గిరక, giraka -n. --pulley used to pull water from a well; గిరకతాడి, girakatADi -n. --marshy date tree; హింతాళం; గిరగిర, giragira -adj. --onomatopoeia for the act of spinning something fast; గిరవు, giravu -n. --mortgage; గిరాకి, girAkI -n. --(1) commercial demand; --(2) expensive; గిరి, giri -n. --(1) hill; mountain; --(2) a line drawn on the ground; గిరిజనులు, girijanulu -n. --(lit.) hill-people; a term used to refer to some aboriginal tribes in India; Scheduled Tribes (ST); గిలక, gilaka -n. --(1) hernia; --(2) toy rattle; --(3) pulley; --(4) Sun-hemp; the plant yields excellent feiber; it is also used as a green manure; [bot.] Crotolaria juncea; గిలిగింత; గిలకసరులు, gilakasarulu -n. -- a gold ornamental chain of yester year made out of small pullet-shaped links; గిలకపాము, gilakapAmu -n. --rattle snake; గిలక్కాయ, gilakkAya -n. --toy rattle; గిలగిల, gilagila -adj. --onomatopoeia for the act of thrashing or flailing; గిలాబా, gilAbA -n. --plaster; గిలుకరించు, gilukariMcu -v. t. --beat; whip; shake; stir; గిల్లు, gillu -v. t. --pinch; గిల్లుపత్రం, gillupatraM -n. --memorandum; note; reminder; గీకు, gIku -v. t. --scrape; scratch; గీగర్ మొక్క, gIgar mokka - n. -- Geiger tree; [bot.] ''Cordia sebestena'' of the Boraginaceae family; -- మందార పూలు వంటి ఎర్రని పూలని పూసే మొక్క; గీట్లబద్ధ, gITlabadda -n. --measuring staff; graduated bar; scale; గీటు, gITu -n. -- (1) line; stroke; --(2) sweeping movement through a groove; --(3) wink; --- కలం గీటు = stroke of a pen. గీతం, gItaM -v. t. --song; lyric; గీత, gIta -v. t. --(1) line; --(2) Bhagavad Gita; --(3) fate; the fate line on the forehead by God; గీర, gIra -n. -- hubris; arrogance; arrogance associated with the acquisition of knowledge or wealth or simply ego; (ety.) short for గీర్వాణం; గీరగాడు, gIragADu -n. m. --arrogant person; (lit.) a person who knew Sanskrit; గీర్వాణం, gIrvANaM -n. --(1) Sanskrit; --(2) arrogance; గీసు, gIsu -v. t. --draw; draw on a surface with an instrument; గ్రీష్మం, grIshmaM -n. --(1) heat; --(2) summer; %గుం - guM, గు - gu, గూ - gU, గ్లూ - glU గుంజ, guMja -n. --(1) post; prop; --(2) peg; stake; gnomon; --(3) a shrub; [bot.] Abrus precatorius; గుంజు, guMju -v. t. --extract; pull; గుంజీలు, guMjIlu -n. pl. --knee-bends; this word is used when knee bends are done as a punishment; గుంట, guMTa adj. small; -- గుంట నక్క = jackal; -n. --(1) lass; girl; --(2) a small hole in the ground; --(3) a water-hole; pond; --(4) a land-area measure of 11 x 11 = 121 sq yds = 1089 square feet = 33 feet x 33 feet; --(5) 1 గుంట = 1/40 యకరం = 2.5 సెంట్లు గుంటగలగరాకు, guMTagalagarAku -n. -- False daisy; a medicinal plant; [bot.] ''Eclipta alba''; ''E. prostrata''; -- గుంట గలగరాకు రసం తీసి తలచమురులో కలిపి కాస్తారు. జుట్టు నల్లబడడానికి ఆ రసం పనికివస్తుంది. అది పిండేటప్పుడు చెయ్యి అంతా నల్లగా వస్తుంది; -- [Sans.] భృంగరాజు; గుంటడు, guMTaDu -n. m. --lad; గుంటనక్క, guMTanakka -n. --jackal; small fox; గుండం, gaMDaM -n. --(1) firepit; --(2) pit of any kind; గుండ, guMDa -n. --powder; flour; గుండ్రం, guMDraM -adj. --round; circular; గుండా, guMDA -post. p. --through; via; by means of; గుండ్రాయి, guMDrAyi -n. --smooth round stone; --(2) pestle; గుండిగ, guMDiga -n. --a large metal vessel with a wide mouth; గుండీ, guMDI -n. --button; గుండు, guMDu -adj. --clean-shaven; smooth and round; గుండు, guMDu -n. --(1) clean-shaven head; --(2) weighing stone; --(3) round smooth stone; --(4) bullet; --(5) cannon ball; --(6) stallion; stud; male horse; గుండుసున్న, guMDusunna -n. --big round zero; గుండుసూది, guMDusUdi -n. --headed pin; గుండె, guMDe -n. --(1) heart; chest; --(2) courage; boldness; గుండెకాయ, guMDekAya -n. --heart; గుండెపోటు, guMDepOTu -n. --heart attack; గుంతలు, guMTalu - n. pl. -- potholes; holes in a road surface; గుంపు, guMpu -n. --(1) group of people; --(2) mob; --(3) [chem.] group; radical; గుంభనంగా, guMbhanaMgA -adv. --secretly; గుక్క, gukka -n. --(1) the act of drawing a lungful of breath; --(2) crying hard without a chance to take a breath; గుక్కతిప్పుకొను, gukkatippukonu -v. i. --stop to take a breath; గుక్కెడు, gukkeDu -adj. --a mouthful of (any liquid); a swig; గుగ్గిలం, guggilaM -n. --(1) Gum Gugal; gooey secretion from Indian Bdellium, a small thorny plant; [bot.] ''Balsamodendron Mukal'' or ''Commiphora Mukul'' of the Burseraceae family; -- (2) a bushy shrub; [bot.] ''Aegiceras corniculatum''; -- గుగ్గులు మొక్క; గుగ్గిలం చెట్టు, guggilaM ceTTu -n. --sal tree; [bot.] ''Shorea robusta''of Dipterocarpaceae family); -- this is different from Indian Bdellium; the resin obtained from the sap of this tree is called సాంబ్రాణి; unfortunately, the name గుగ్గిలం చెట్టు is a misnomer here, because గుగ్గిలం is obtained from the resin of the tree గుగ్గుల్, or ''Commiphora mukul'' of the Burseraceae family; -- సాలవృక్షం, సర్జకం; గుగ్గుల్, guggul -n. --guggul tree; [bot.] Caommiphora mukul (Burseraceae); గుగ్గిళ్లు, guggiLlu -n. pl. --boiled horsegram used as a food for cattle and horses; గుచ్చు, guccu -v. t. --prick; pierce; ---దండ గుచ్చు = make a garland by pricking flowers with a needle and string. గుచ్ఛం, gucchaM -n. --bouquet; bunch; a formal arrangement of flowers; గుచ్చిక, gucchika -n. --[med.] ganglion; గుజిలీ, gujilI, - n. - an open marketplace where hawkers sell their trinkets; గుజ్జు, gujju -n. --pulp; pulp of a fruit; (rel.) బురగ్రుజ్జు; గుటక, guTaka -n. --gulp; single gulp; గుట్ట, guTTa -n. --(1) heap; --(2) hill; hillock; ridge; గుట్టు, guTTu -n. --secret; tight lipped; ---ఇంటిగుట్టు రచ్చకి ఎక్కించకు = do not wash dirty laundry in public; do not make family secrets public; గుటిక, guTika -n. --pill; tablet; గుడం, guDaM -n. --raw sugar; unrefined sugar; brown sugar; గుడ్లగూబ, guDlagUba -n. --owl; ---కొమ్ముల గుడ్లగూబ = the great horned owl; [biol.] Bubo bubo; గుడారం, guDAraM -n. --tent; hut; గుడి, guDi -n. --(1) temple; --(2) halo around the Sun or Moon; The ring, or a lunar halo, is caused by the refraction and reflection of light from ice crystals that are suspended in thin, wispy, cirrus or cirrostratus clouds that are at high altitudes; in Indian folk wisdom, the appearance of this ring with a large diameter indicates the possibility of rain in the near future and a small diameter indicates rain far into the future; --(3) the intra-syllabic form of the vowel ఇ; గుడిదీర్ఘం, guDidIrgaM -n. --the intra-syllabic form of the vowel ఈ; గుడి పావురం, guDi pAvuraM - n. -- blue rock pigeon; [biol.] Columba livia; గుడిసె, guDise -n. --hut; cottage; hovel; a small thatched-roof tenement with a circular floor plan; --(note) note the similarity in the shapes of "temple" and "hut"; గుడిసేటిది, guDisETidi -n. f. --prostitute; (ety.) గుడిచేటిక = temple girl; this derivation can be traced back to the deplorable custom, still in vogue, in Karnataka and western Andhra Pradesh that requires the first female child of a family consigned to the service of a temple god; as temple services went into decline, these women became destitute and routinely fall prey to men who exploit their condition; గుడ్డి, guDDi -adj. --blind; గుడ్డితనం, guDDitanaM -n. --blindness; గుడ్డు, guDDu -n. --(1) egg; ovum; --(2) eyeball; గుణం, guNaM -n. --property; quality; primary property of the "mind stuff"; (ant.) నిర్గుణం; ---సత్వగుణం = the property of being calm, contemplative and reflective; ---రజోగుణం = the property of being active, impulsive and aggressive; ---తమోగుణం = the property of being dull, indifferent and lazy; గుణకం, guNakaM -n. --multiplier; గుణకారం, guNakAraM -n. --multiplication (rel.) ఎక్కం; గుణపాఠం, guNapAThaM -n. --lesson learned from experience; -- గుణపాఠం చెప్పు = ఇతరుల దుష్ప్రవర్తనకు తగిన జవాబు ఇచ్చు; బుద్ధి చెప్పు; teach a lesson; గుణవంతుడు, guNavaMtuDu -n. m. --a person of good character; (note) గుణమంతుడు is not correct spelling. The rule is "అ తరువాత వ"; శ్రద్ధావంతుడు is correct; గుణవంతురాలు, guNavaMturAlu -n. f. --a woman of fine upbringing and character; హెప్పు = గుణవతి, guNavati -n. f. --a person of good character; గుణశ్రేఢి, guNasrEDhi -n. --geometric progression; గుణ్యం, guNyaM -n. --multiplicand; గుణాత్మక విశ్లేషణ, guNAtmaka viSlEshaNa -n. --qualitative analysis; గుణింతం, guNiMtaM -n. --combinations of a consonant with all the vowels; an example of such can be found in the introductory part of this dictionary; గుత్త, gutta -n. --(1) wholesale; --(2) monopoly; గుత్తాధిపత్యం, guttAdhipatyaM -n. --monopolisitc superiority; monopolistic control; monopoly; గుత్తి, gutti -n. --(1) bunch; cluster; --(2) umbel; inflorescence; --(3) bunch of flowers, keys, fruits etc.; (rel.) దళం; గుత్తేదారు, guttEdAru -n. --contractor; గుదము, gudamu -n. --anus; also గుద్ద; గుది, gudi -n. --a stick hanging from the neck of cattle to prevent them from running; గుదిబండ, gudibaMDa -n. --(1) [lit.] boulder; --(2) [idiom] an albatross around one’s neck; గుద్దు, guddu -n. --a blow given by the fist; -v. t. --strike a blow with the fist; గుద్దులాట, guDDulATa -n. --(1) first fight; --(2) in-fighting; గునపం, guNapaM -n. --crowbar; గున్నంగి, gunnaMgi -n. --Miswak; Toothbrush tree; Real Mustard Tree; [bot.] ''Salvadora persica;'' [[File:Miswak2.jpg|right|thumb|Miswak2.jpg]] --The miswak is a teeth cleaning twig made from the Salvadora persica tree (known as arak in Arabic). A traditional and natural alternative to the modern toothbrush, it has a long, well-documented history and is reputed for its medicinal benefits It is reputed to have been used over 7000 years ago. -- వరగోగు; -- The "Mustard plant" [bot.] ''Brassica Mustard'' is an annual herb whereas ''Salvadora persica'' is a perennial tree/shrub; గున్న, gunna -adj. --small; young; dwarf; ---గున్నమామిడి = dwarf mango. ---గున్న ఏనుగు = baby elephant. గునుసు, guNusu -v.i. --sulk; గుప్త, gupta -adj. --hidden; latent; గుప్తోష్ణం, guptOshNaM -n. --latent heat; the quantity of heat absorbed or released by a substance undergoing a change of state, say from water to ice; గుప్పిలి, guppili -n. --first; closed hand; గుబులు, gubulu -n. --melancholy feeling; depressed feeling; గుమాస్తా, gumAstA -n. --clerk; assistant; deputy; గుమ్మం, gummaM -n. --(1) entrance; --(2) the floor-end of a door frame; ---దొడ్డిగుమ్మం, = rear entrance. ---వీధిగుమ్మం = front entrance. గుమ్మటం, gummaTaM -n. --(1) lamp shade; --(2) dome; see also గాలి గుమ్మటం; గుమ్మడి, gummaDi -n. --pumpkin; squash gourd; a member of the gourd family; -- తియ్య గుమ్మడి = red pumpkin; [bot.] ''Cucurbita maxima'' of the Cucurbitaceae family; -- తియ్య గుమ్మడి గింజలు చూసేందుకు చిన్నవిగానే కనిపించినా, అవి విలువైన పోషకాలతో నిండి ఉన్నాయి. రోజూ కాసిని గుమ్మడి గింజలు తిన్నా మన శరీరానికి ఎంతో అవసరమైన కొవ్వు పదార్థాలు, మెగ్నీసియం, పొటాసియం, కాల్షియం, జింకు వంటి ఖనిజాలన్నీ వీటి నుంచి లభిస్తాయి. ఇవి రోజూ తింటే గుండె పని తీరు మెరుగు పడుతుంది. ప్రోస్టేట్ గ్రంథి కి రక్షణ లభిస్తుంది. ఇంకా కొన్ని తరహాల కాన్సర్ల నుంచి ఇవి మనల్ని కాపాడతాయి. పచ్చి విత్తులు ఒట్టివే తినవచ్చు. లేక ఏ ఆహార పదార్థాలలోనైనా వీటిని వేసుకోవచ్చు. లేక కాస్త నెయ్యి లేక నూనెలో వేయించి ఉప్పు కారం చేర్చి తింటే ఇవి చాలా రుచిగా ఉంటాయి. ఇరవై ఎనిమిది గ్రాముల గుమ్మడి పప్పులో ప్రోటీన్లు, ప్రయోజనకరమైన కొవ్వులతో కూడిన రమారమి 151 కాలరీల శక్తి ఉంటుంది. ఇంకా వీటిలో శరీరానికి ఎంతో అవరమైన పీచు పదార్ధం, ఫాస్ఫరస్,మాంగనీస్, ఇనుము, రాగి వంటివి కూడా ఎక్కువ. మనకు గాయాలు అయినప్పుడు రక్తస్రావం ఆగటానికి, గాయం త్వరగా మాని, చర్మం మూసుకొనేందుకు ఉపయోగపడే విటమిన్ - కె కూడా ఈ విత్తనాలలో ఎక్కువగా ఉంటుంది. అలాగే విటమిన్ - ఇ కూడా ఎక్కువే. శరీరానికి ఎంతో అవసరమైన యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు, ఫాటీ యాసిడ్స్, రైబోఫ్లేవిన్ (Vitamin B2) వంటివి కూడా వీటిలో ఉన్నాయి. యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు మన శరీరంలోని జీవకణాలను ప్రమాదకరమైన ఫ్రీ రాడికల్స్ బారినుంచి కాపాడతాయి. అందుకే గుమ్మడి గింజలకు మన ఆరోగ్య రక్షణలో అంత ప్రాముఖ్యం ఏర్పడింది. గుమ్మడి గింజలు క్రమం తప్పకుండా తింటూ ఉంటే రొమ్ము కాన్సర్, ఊపిరి తిత్తుల కాన్సర్, ప్రోస్టేట్ గ్రంథి కాన్సర్ వంటివి మనజోలికి రావు. ---సమ్మర్ స్క్వాష్ = summer squash; [bot.] ''Cucurbita pepo''; ---కషా గుమ్మడి = African gourd; [bot.] ''C. mixata''; ---బూడిద గుమ్మడి = ash gourd; wax gourd; [bot.] ''Benincasa hispida; Benincasa cerifera''; ---[Sans.] పీత కూష్మాండ; కూష్మాండ; గుమ్మడిటేకు, gummaDitEku -n. --[bot.] Gmelina arborea; గుమ్మరించు, gummariMcu -n. --plunk; pour a lot into; గుర్మర్, gurmar -n. --saponins from this plant extract have been shown to possess potent inhibition of glucose and antihyperglycemic activity; (lit.) sugar destroyer; [bot.] Gymnema sylvestr; గురక, guraka -n. --snore; గురణం, guraNaM -n. --effort; (rel.) ఉద్యమం; గురదాలు, guradAlu - n. pl. -- kidneys; గుర్రం, gurraM -n. --(1) horse; --(2) knight in chess; --(3) a measure of sixteen tamarind seeds in a children’s game; ---ఆడ గుర్రం = dam; mare. ---ఆడ గుర్రపు పిల్ల = filly. ---గుర్రపు పిల్ల = foal. ---మగ గుర్రం = stallion; stud; ---మగ గుర్రపు పిల్ల = colt. గుర్రపుడెక్క, gurrapuDekka -n. -- water hyacinth, [bot.] Ichhornia Crassipes; -- బుడగతామర; గురి, guri -n. --(1) aim; mark; --(2) belief; trust; respect; ---గురి చూసి కొట్టు = aim and shoot. ---ఆయనంటే మంచి గురి = trusts his word very much. గుర్తింపు, gurtiMpu -n. --recognition; గురుంగూర, guruMgUra - n. -- [bot.] Celosia argentia Linn. గురు, guru -adjvl. pref. --great; major; heavy; venerable; ---గురు అక్షం = major axis. గురుగు, gurugu - n. -- [bot.] Celosia argentea of Amaranthaceae family --- తోటకూర జాతికి చెందిన మొక్క; [Sanskrit] వితున్న; [rel.] కోడిజుత్తు తోటకూర; గురుగ్రహం, gurugrahaM -n. --the planet Jupiter; గురుడు, guruDu -n. --the planet Jupiter; గురుత్వం, gurutvaM -n. --[phy.] gravity; gravitation; (lit.) massiveness; heaviness; massiveness; respectability; ---విశిష్ట గురుత్వం = specific gravity; relative density; the ratio of the mass of a substance to the mass of an equal volume of water; గురుత్వ, gurutva -adj. --[phy.] gravitational; గురుత్వ కేంద్రం, gurutva kEMdraM -n. --[phy.] center of gravity; గురుత్వ గరిమ, gurutva garima -n. --[phy.] gravitational mass; గురుత్వ తరంగాలు, gurutva taraMgAlu -n. --[phy.] gravitational waves; గురుత్వ వ్యాసార్ధం, gurutva vyAsArdhaM -n. --[astro.] gravitational radius; గురుత్వ క్షేత్రం, gurutva kshEtraM -n. --[phy.] gravitational field; గురుత్వాకర్షణ, gurutvAkarshaNa -n. --[phy.] gravitational attraction; గురుధాతువు, gurudhAtuvu -n. --[phy.] heavy element; గురువింద, guruviMda - n. -- Crab's eye; rosary pea; India shot; wild liquorice; Indian liquorice; [bot.] ''Abrus precatorius;'' ''Adinathera pavonia;'' ''Canna indica'' of the Liguminosae family; -- పరిపక్వతకు వచ్చిన గింజలు అన్నీ ఒకే బరువు కలిగి ఉంటాయి. ఈ ఈ గుణం వల్ల దీనిని మన దేశంలో బంగారపు తూకానికి వాడేవారు. 100 గింజలు ఒక తులం బరువు తూగుతాయి. ఒక గింజ బరువును రత్తి అంటారు. -- గురువింద గింజలో ఉన్న విషం ఆపిల్ గింజల విషం కన్నా 75 రెట్లు ప్రమాదకరమైనది. 50 ఆపిల్ గింజలను నూరి ఆ పొడిని తింటే మనిషికి విషపూరితం కావచ్చు. కానీ ఒకే ఒక్క గురివింద గింజను నమిలి ఆ పొడిని మింగితే కచ్చితంగా ప్రాణాంతకం కాగలదు; విషపూరిత స్వభావం ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని సంప్రదాయ వైద్య విధానాలలో, ముఖ్యంగా ఆయుర్వేదం మరియు సిద్ధ వైద్యంలో, గురువింద గింజలను కొన్ని ప్రత్యేక ప్రక్రియల (శుద్ధి) ద్వారా విషాన్ని తొలగించిన తర్వాత ఔషధంగా ఉపయోగిస్తారు. వీటిని నేరుగా ఉపయోగించడం అత్యంత ప్రమాదకరం. -- [Sans.] రక్తిక; గురువిడి, guruviDi, - n. -- Long-leaved barleria; [bot.] ''Hygrophila auriculata'' (Schum.) Heine Acanthaceae; గురువు, guruvu - n. --(1) guru; teacher; preceptor; --(2) [prosody] a long syllable; a syllable that takes a duration of two snaps to pronounce; -- (3) a term used to address a male person as in గురువుగారూ; (3) the planet Jupiter; [lit.] the big one; the heavy one; గుర్తు, gurtu -n. --marker; reminder; sign; token; గుర్రు, gurru -n. --snore;long గుల, gula -n. --itch; గులకరాళ్ళు, gulakarALLu -n. --pebbles; gravel; గుల్మం, gulmaM -n. --(1) ulcer; stomach ulcer; (2) A bush, a shrub. పొద, బోదె లేని చెట్టు. గుల్ల, gulla -adj. --hollow; puffy; -n. --shell; sea-shell; ---గంగాలిచిప్ప గుల్ల = back-water clam; [biol.] Meretrix Deshayes; (2) bay clam; [bio.] ''Meretrix meretrix''; ---బుడిత గుల్ల = arc shell; [biol.] Anadara granosa. గులాం, gulAM -n. --slave; servant; గులాబ్ జామున్, gulAb^jAmun^ - n. -- (1) A sweet popular in India; -- (2) MalayA apple; [bot.] ''Syzygium malaccense'' of the Myrtaceae family; -- కొన్ని పూలు తెల్లగా ఉంటే ఇంకొన్ని ఎర్రగా గులాం (గులాల్) రంగులోనూ, కొన్ని రక్త వర్ణం లోనూ ఉంటాయి. పూల రంగును బట్టే కాయల రంగు ఉంటుంది. ఈ పండ్లనుంచి కొన్ని దేశాలలో వైన్ (Wine) తయారు చేస్తారు. మలేషియా, ఆస్ట్రేలియాలు ఈ పండ్ల మొక్క తొట్టతొలి జన్మస్థానాలు. గులాబి, gulAbi -n. --rose; [bot.] Rosa centifolia; గులిమి, gulimi -n. --ear wax; cerumen; గులేబకావళి, gulEbakaavaLi - n. -- Gul-E-Bakavali (గుల్ -ఏ-బకావలి); బకావలి అనే పువ్వు; బకావలి = తెలుగులో బ్రహ్మ కమలం; గుళిక, gulika -n. --(1) pellet; capsule; pill;(2) quantum; (3) module; గుళిక అంక గణితం, gulik aMka gaNitaM - n. -- modular arithmetic; గుళిక వాదం, gulika vAdaM -n. -- quantum theory గుళ్లీ, guLlI -n. --a small glass; a bottle used for feeding infants; గువ్వ, guvva -n. --dove; pigeon; see also పావురం; ---ఎర్రగువ్వ = red turtle dove; [biol.] Stretopelia tranquebariea; గువ్వగుత్తుక గడ్డి, గువ్వగుట్టి, guvvaguttuka gaDDi, guvvaguTTi -n. --[bot.] Trichodesma indicum; గుసగుస, gusagusa -n. --onomatopoeia for whisper; susurration; గుహ్యం, guhyaM -n. --secret; code; రహస్యం; గుహ, guha -n. --cave; గూండా, gUMDA -n. --thug; గూటం, gUTaM -n. --pestle; mallet; గూటించు, gUTiMcu -v. t. --pester; put pressure on; గూఢచారి, gUDhacAri -n. --spy; secret messenger; గూడు, gUDu -n. --(1) nest; bird's nest; --(2) web; a spider's web; --(3) cocoon; chrysalis; web; --(4) shelf; a shelf-like opening in a wall for storing things; --(5) niche; a one-sided hole in the wall used as a shelf; గూడుపిట్ట, gUDupiTTa -n. --nestling; a young bird that has not left the nest yet; గూడుపుఠాణి, gUDupuThAnI -n. --conspiracy; plot; గూడెం, gUDeM -n. --tiny village comprised of thatched-roof tenements; a village comprised of a group of గుడిసెలు; a tribal village; గూన, gUna -n. --large earthenware pot; cistern; గూబ, gUba -n. --(1) owl; --(2) ear canal; eardrum; గూబతడ, gUbataDa -n. --a tree with yellow flowers; [bot.] ''Sida rhombofolia;'' గ్లూకోజు, glUcOju -n. --glucose; a form of sugar found in fruits and honey; blood sugar; dextrose; C₆H₁₂O₆; '''%గృ - gR, గె - ge, గే - gE,   గై - gai''' గృహం, gRhaM -n. --(1) home; --(2) abode; గృహస్తు, gRhastu -n. m. --householder; గృహ్యసూత్రాలు, gRhyasUtrAlu - n. pl. -- గృహస్థు దైనందిన జీవితంలో ఏయే కర్మలు ఎలా చేయాలి, శుభాశుభ కర్మలు ఎలా చేయాలి, ఒకటేమిటి, మొఖం కడగడం ఎలా అనే విషయం దగ్గర్నుండీ సమస్త కర్మాచరణ విధానం గృహ్యసూత్రాలలో ఉంటుంది. వీటిని రచించినవారిలో ఇద్దరు ప్రముఖులు. ఒకరు ఆపస్తంబుడు, రెండవవారు అశ్వలాయనుడు. (ఆంధ్రులలో ఎక్కువమంది ఆపస్తంబ గృహ్యసూత్రాలను అనుసరిస్తారట. అందుకని ఆపస్తంబుడు ఆంధ్రుడు అయి ఉంటాడని తిరుమల రామచంద్ర గారి అభిప్రాయం.) గృహిణి, gRhiNi -n. f. --homemaker; head of the home; see also ఇల్లాలు; గెంటు, geMTu -v. t. --eject; kick out; push; - n. -- movement; గెంతు, geMtu -v. i. -- jump; leap; గెడ, geDa -n. --(1) stalk; staff; --(2) door-latch in the shape of a rod; ---వెదురు గెడ = bamboo staff. ---చెరకు గెడ = sugarcane stalk. గెడ్డం, geDDaM -n. --(1) beard; --(2) chin; గెత్తం, gettaM, -n. --(1) manure; --(2) compost; గెద్ద, gedda -n. --kite; (rel.) డేగ = hawk; గెనుసుగడ్డ, genusugaDDa -n. --sweet potato; [bot.] Dioscorea aculeata; తియ్య దుంప; ఆలువు; గెల, gela -n. --bunch; bunch of fruits; గెలుచు, gelucu -v. i. --win; గెలుపు, gelupu -n. --success; victory; గేటు, gETu -n. --gate; entranceway through a compound wall; గేదంగి, gEdaMgi -n. --screw pine; [bio.] ''Pandanus odoratissimus''; గేదె, gEde -n. f. --water buffalo; [bio.] ''Bovidae bubalis''; గేయం, gEyaM -n. --song; writing suitable for singing or recitation; గేలం, gElaM -n. --(1) fish-hook; --(2) grapnel; an iron or steel device with multiple hooks to catch things under water; గేలను, gElanu -n. --gallon; a liquid measure; 3.785 litres; గేలక్సీ, gElaksI -n. --galaxy; గేహం, gEhaM -n. --house; home; గైరిక, gairika -n. --red ochre; గైరుసాలు, gairusAlu -n. --last year; గైరుహాజరు, gairuhAjaru -n. --absent; '''%గొం - goM, గొ - go, గో - gO, గౌ - gau''' గొంకు, goMku -n. --hesitation; fear; గొంగళి,  goMgaLi -n. --a rough blanket, rug; a thick blanket; -- గొంగడి; కంబళి; గొంగళిపురుగు, goMgaLipurugu -n. --hairy caterpillar; గొంతుక, goMtuka -n. --(1) throat; --(2) voice; --(3) squatting position, కుక్కుటాసనం; గొంతెమ్మ కోరిక, goMtemma kOrika -n. --an impossible wish; a greedy wish; (ety.) In Mahabharata, Kunti dearly wished that her extra-marital son Karna join her other children, the Pandavas. But this wish was never fulfilled. So the word కుంతి + అమ్మ = గొంతెమ్మ; గొంద్వానా, goMdvAnA -n. --Gondwanaland; one of the original land masses of the world, the other being Pangea. According to the theory of Plate Tectonics, these two land masses broke into seven pieces, one of which is the Indian Plate. గొంది, goMdi -n. -- (1) alley; bylane; (2) land in the shadow of a hill; గొగ్గి, goggi -n. --[chem.] benzene; భైరవాసం; గొగ్గి చక్రం goggi cakraM -n. --benzene ring; గొజ్జంగి, gojjaMgi -n. --screw pine; [bot.] Pandanus odoratissmus; same as మొగలి; గొటగొట, goTagoTa -adj. --onomatopoeia for the sound signifying drinking; గొట్టం, goTTaM -n. --tube; pipe; duct; hose; barrel; either a rigid or a flexible tube (hose); ---పొగ గొట్టం = chimney. ---తుపాకి గొట్టం = gun barrel. ---నీటి గొట్టం = water pipe. ---రబ్బరు గొట్టం = rubber hose; rubber tube. గొట్టిచెట్టు, goTTiceTTu -n. --a thorny plant; [bot.] Zyzyphus xylopyruss; గొడవ, goDava -n. --trouble; problem; noise; గొడ్డలి, goDDali -n. --axe; hatchet; see also పరశువు; గొడారి, goDAri -n. --cobbler; a caste who traditionally worked with animal skins and hides; #mA-di-ga#; గొడుగు, goDugu -n. --umbrella; గొడుగు మొక్క, goDugu mokka -n. --a grass called umbrella plant; [bot.] Cyperus alternifolius; గొడ్డు, goDDu -adj. --barren; ---గొడ్డంబలి = boiled rice water without any rice in it. ---గొడ్డు భూములు = barren lands. ---గొడ్డేరు = dry stream bed. -n. --(1) animal; beast; creature; --(2) steer; ox; cow; గొడ్డుపాయలకూర, goDDupAyalakUra -n. -- [bot.] Portulaca quadrifida Linn.; గొడ్డురాలు, goDDurAlu -n. --barren woman; a woman who bore no children; గొడ్రాలు; గొప్ప, goppa -adj. --rich; affluent; big; great; noble; ---గొప్ప వాళ్లు = rich people; famous people. ---పెద్ద గొప్ప! = big deal! గొప్పు, goppu -n. --basin around a plant to hold water; గొబ్బరం, gobbaraM -n. --manure; గొబ్బి, gobbi - n. -- an erect herb; [bot.] Barleria cristata Linn.; పెద్ద గోరింట; గొయ్యి, goyyi -n. --(1) pit; deep pit; hole in the ground; --(2) grave; (rel.) నుయ్యి = well; ---ఎవరు తీసుకొన్న గోతిలో వాళ్లే పడతారు = one falls victim for one’s own treacherous plots; hoist with one’s own petard. గొరక, goraka -n. --(1) thick iron wire; thin iron rod; --(2) any heavy-duty long splinter; ---గొరక చీపుళ్లు = heavy-duty broom made from the spines of coconut leaves. --sheep; గొరపం, gorapamu -n. --heavy-duty brush used to groom horses; brush; గొరిల్లా, gorillA -n. --gorilla; a large monkey-like animal with strong human features; గొర్రె, gorre -n. --sheep; గొర్రెపిల్ల, gorrepilla -n. --lamb; గొల్లభామ, gollabhAma -n. --(1) grasshopper, mantid; [biol.] Upupa indica; --(2) milkmaid; గొలుకు, goluku -v. t. --(1) scribble; --(2) bug; pester; bother; గొలుకుడు, golukuDu -n. --scribble; scrawl; గొలుసు, golusu -n. --chain; గొలుసుకట్టు రాత, golusukaTTu rAta -n. --cursive writing; గొళ్లెం, goLleM -n. --chain-latch; bolt for a door; గోకర్ణం, gOkarNaM - n. -- a serving dish in the shape of a cow's ear; a serving utensil with a spout in the shape of a beak to facilitate pouring; use of this vessel and the name are gradually going out of use; గోంగూర, gOMgUra -n. --kenaff; mesta; sorella; roselle plant; Deccan Hemp; Bhimilipatam jute; [bot.] ''Hibiscus cannabinus; Hibiscus sabdariffa'' of the Malvaceae family; see also గోగు; -- a leafy vegetable popular in Andhra region; ---పుల్ల గోంగూర = ఎర్ర గోంగూర = red sorella; [bot.] ''Hibiscus sabdariffa''; ఎరుపు రంగు కాండం, ఎరుపు పువ్వులు మరియు చిన్న చిన్న తమ్మెలు కలిగిన ఆకులతో వుంటుంది. పచ్చళ్ళకు, కూరలకు దీనినే ప్రధానంగా ఎంచుకుంటారు. --- మంచిగోంగూర = Kenaf; [bot.] ''Hibiscus Cannabinus;'' పులుపు తక్కువగా వుండే గోంగూర; దీని‌లో ఎరుపు లేదా ఆకుపచ్చ కాండం, మరియు క్రీమ్ పువ్వులు ఉన్నాయి. ఆకులు పొడవాటి తమ్మెలను కలిగివుంటాయి. ---ధనాసరి గోంగూర = red sorella. ---సీమ గోంగూర = roselle plant. --- గోగునార = BhimilipataM jute; Deccan hemp; ---[Sans.] పీలుః; ఉష్ణప్రియా; నాళిత; [Hindi] అంబారీ; ---[Notes] గోంగూర రక్తవృద్ధికి పేరొందిన ఆకుకూర. గోగు పూల రసంలో పంచదార, మిరియాల పొడి కలుపుకుని తాగితే కాలేయ సంబంధిత వ్యాధులు నయమౌతాయి. గోంగూర ఉడికించి, ఆముదం కలిపి సెగగడ్డల మీద కట్టుకడితే అవి పక్వానికొచ్చి పగుల్తాయి. ---ముదిరిన గోగు మొక్కలను నీటిలో నానబెట్టి నార తీస్తారు. గోగు నార (Kenaf Hemp) ను గోనె సంచుల తయారీలో వాడతారు. పాడి పశువులకు గోంగూర మేపితే అవి పుష్కలంగా పాలు ఇస్తాయి. గోగు విత్తులను పశువుల దాణాలో కలుపుతారు. గోగు గింజలను కొందరు వీర్యవృద్ధికి నేతిలో వేయించి చూర్ణంచేసి తేనెతో కలిపి తింటారు. ఈ విత్తుల నుంచి తీసే పసుపు పచ్చని, వాసనలేని నూనె కందెన (lubricant) గానూ, దీపాలు వెలిగించడానికి కూడా వాడతారు. ఆ నూనెను సబ్బులు, పెయింట్లు, వార్నిష్ ల తయారీలో కూడా ఉపయోగిస్తారు. గోకు, gOku -v. t. --(1) scratch; --(2) scribble; - n. -- వెన్న కాచి నెయ్యి చేసినప్పుడు గిన్నె అడుగున మిగిలిన మాడు సరుకు; గోకులం, gOkulaM -n. --a herd of cows; గోకులకంట, gOkulakaMTa -n. --[bot.] ''Asteracantha longifolia''; గోగు, gOgu -n. --hemp plant; [bot.] ''Cannabis sativa''; గోగునార, gOgunAra -n. -- the fiber from sorella plant; Indian hemp; Kenaf hemp; BhImilipatnaM jute; గోచరం, gOcaraM -adj. --perceptible; gained from sense organs; ---కర్ణగోచరం = audible. ---దృగ్గోచరం = visible. గోచరించు, gOcariMcu -v. t. --appear; గోచరి, gOcari -n. --sensor; an instrument to sense our surroundings; % put this in e-2-t గోచారం, gOchAraM - n. -- (1) path of a planet; movement of a planet; (2) [astrol] current state of planets relative to their positions at the time of the birth of an individual; -- మీ జన్మ నక్షత్ర/నామ నక్షత్ర రాశి నుండీ లెక్కించ్చినపుడు నవ గ్రహాలు ప్రస్తుతం (మనం జాతకానికి గోచారం చూడాలని అనుకున్న రోజుకు) ఎక్కడెక్కడ ఉన్నాయో దానినే 'గోచారం' అని పిలుస్తారు. ఉదాహరణకి, అశ్వని జన్మ నక్షత్రంగా గల వ్యక్తి రాశి మేషం. ఈ మేష రాశి నుంచీ ఈ రోజు (అంటే, 14 ఆగస్టు 2022 న) ఏ గ్రహం ఎక్కడ ఉన్నదో లెక్క వేస్తే ఇక్కడ చూపిన విన్యాసం వస్తుంది: మేషంలో రాహువు, వృషభంలో కుజుడు, మిథునంలో ఏ గ్రహమూ లేదు, కర్కాటకంలో శుక్రుడు, రవి, సింహంలో బుధుడు, కన్యలో ఏ గ్రహమూ లేదు, తులలో కేతువు, వృశ్చికంలో ఏ గ్రహమూ లేదు, ధనుస్సులో ఏ గ్రహమూ లేదు, మకరంలో శని, కుంభంలో చంద్రుడు, మీనంలో గురువు. ఈ సమాచారమే అంటే. గోచి, gOci -n. --G. string; a truss or flap; waist cloth; a narrow strip of cloth, worn by men between the legs, just to cover the genitals; గోచిపాతరాయుడు, gOcipAtarAyuDu -n. --(1) a celibate student; --(2) an un-accomplished individual; (lit.) one who just wears a G. string; in ancient India celibate students just wore the G. string; గోచికట్టు, gOcikaTTu -n. --a style of wearing a dhoti or saree; here a portion of the cloth is taken from front to back; between the legs, pleated, and then tucked into the waistband at the back; గోటీబిళ్ల, gOTIbiLLa -n. --bat and pellet; Indian cricket; a children’s game involving the hitting of a small wooden pellet with a stick; గోడ, gODa -n. --wall; ---ప్రహరీగోడ = compound wall. గోడకుర్చీ, gODakurchee - n. -- a type of punishment meted out to children in elementary schools in which the child is made to sit in an imaginary chair by resting his back against a wall; గోడు, gODu -n. --peeve; ---ఎవడి గోడు వాడిది = every one has his (her) pet peeve. గోత్రం, gOtraM -n. --lineage; source; origin; group; (of a family); there are innumerable lineages and it is impossible to list them all; one normally tells one's lineage by listing one, two, three or five ancestral sages; -- In India people belonging to the same lineage are prohibited to marry each other; -- (1) భారతదేశంలో ఉన్న హిందువులలో ప్రతి ఒక్కరికి గోత్రం అనేది ఉంటుంది. ఇందులో ఏ కులానికి సంబంధించి వారికి వేరేగా గోత్రం అనేది ఉంటుంది. పూర్వ కాలంలో విద్య నేర్పించడానికి కొన్ని కుటుంబాలకు గురువులు ఉండేవారు. ఆ కుటుంబాలకు ఆ గురువు పేరు ఒక గోత్రము లా ఉండేది. విద్యను అభ్యసించే వారు వారి యొక్క పూర్వీకుల పేరును గోత్రంగా చేసుకునే వారు. ఈ విధంగా ప్రతి కుటుంబానికి గోత్రం ఏర్పడింది. ఇందులో ఒకే గోత్రం కలిగి ఉన్నటువంటి వారు వివాహం చేసుకోవడానికి హిందూ సాంప్రదాయం ఒప్పుకోదు. ఎందుకంటే ఒకే గోత్రం కలిగి ఉన్నవారు అన్న చెల్లెలు అవుతారని శాస్త్రం చెబుతోంది. హిందూ సనాతన ధర్మం ప్రకారం రక్త సంబంధీకులు వివాహం చేసుకోకూడదని, ఒకే గోత్రం ఉన్న వారు అన్నా చెల్లి, అక్క తమ్ముడు వరుసలు అవుతారని, కొంతమంది పరిచయం లేకున్నా గోత్రాల విషయానికి వచ్చినప్పుడు ఒకే విధంగా ఉంటాయి. -- (2) పాణిని వ్యాకరణ ప్రయోజనాల కోసం గోత్రాన్ని "అపత్యం పౌత్రప్రభృతి గోత్రం" (IV. 1. 162)అని నిర్వచించాడు, దీని అర్థం "గోత్ర అనే పదం కుమారుని కుమారునితో ప్రారంభమయ్యే సంతానాన్ని (ఒక ఋషి యొక్క) సూచిస్తుంది." ఒక వ్యక్తి "నేను కౌశిక-గోత్రం" అని చెప్పినప్పుడు, నేను నా సంతతికి చెందిన పురాతన ఋషి కౌశిక లేదా విశ్వామిత్రుని నుండి అవిచ్ఛిన్నమైన పురుష సంతతి ద్వారా గుర్తించబడతానని అర్థం. కాని దీనికి విరుధ్ధమైన వాదం కూడా ఉంది; -- (3) ఒకప్పుడు మనందరిదీ వ్యావసాయిక సమాజం. అప్పుడు సమాజంలో అందరికీ తమతమ గోవుల మందలు ఉండేవి. గోవులు అనే మాటను ఆవులు, ఎద్దులకు కలిపి వాడతారనేది తెలిసిందే. ఒకే మందలోని గోవులు గనుక జతకడితే, ఆ జాతి క్రమంగా క్షీణించిపోయే ప్రమాదం ఉన్న కారణంగా, వేర్వేరు మందలలోని గోవులను జతకట్టించేవారు. దీనివల్ల జన్యుపరంగా కూడా ఆ జాతి వృద్ధి పొందేది. కనుక, ఏ గోవు ఏ మందలోదో తెలుసుకోవటం అవసరంగా ఉండేది. అందుకే, ఒక్కొక్క గోవుల మందకు, ఒక్కొక్క పేరుండేది. సాధారణంగా, ఆ మందకు నాయకత్వం వహించే వారి పేరుమీదుగా ఆ మందను వ్యవహరించటం పరిపాటి. అలా, ఏ గోవును చూసినా, అది ఏ మందకు చెందిందో తెలుసుకోవటం సులభంగా ఉండేది. ఆ పద్ధతిలోని ప్రయోజనాలను గుర్తించి, వాటిని క్రమంగా మనుషులకూ వర్తింపజేయటంతో, మనుషులు సైతం 'ఫలానా గుంపు'లోకి చెందినవారని గుర్తించటం ఆరంభమయింది. ఆ 'ఫలానా గుంపు' క్రమంగా 'గోత్రం' అయి ఉండవచ్చు. -- 1. వంశం, 2. గుంపు, సమూహం, 3. పేరు, 4. గొడుగు, 5. బాట; గోతము, gOtamu - n. -- a sac; a bag; a gunny-bag; a bag made of jute fiber; గోతులు, gOtulu -n. --pits; excavations; గోదం, gOdaM -n. --(1) brain; --(2) [comp.] memory or storage; గోదాం, gOdAM -n. --(1) godown; warehouse; depot; storage place; --(2) [comp.] memory or storage. గోదారి, gOdAri -n. --dregs; crunchy bits of sediment left at the bottom of the pot when butter is boiled to make ghee; same as గసి; -- భాషా శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఇది సంస్కృత పదమైన 'గోదార్వి' నుండి వచ్చి ఉండవచ్చు. గో = ఆవు; పాలు, దర్వి = గరిటె; మిగిలిన పదార్థం. పాత్రకు అడుగున మిగిలినది కాబట్టి అది 'గోదార్వి' అయి, కాలక్రమేణా వాడుకలో 'గోదావరి'గా మారి ఉండవచ్చు. గోధుమలు, gOdhumalu -n. pl. --wheat; [bot.] Triticum durum; Triticum vulgarum; ---తెల్ల గోధుమలు = hard wheat; [bot.] Triticum durum. ---ఎర్ర గోధుమలు = ordinary wheat; [bot.] Triticum vulgarum. గోధూళివేళ, gOdhULivELa -n. -- evening; (lit.) time of the day when you see the red dust raised by the cowherds as they return home after grazing; గోనె, gOne -n. --burlap; fabric from jute fiber; fabric from hemp fiber; గోనె సంచి, gOne saMci -n. --burlap sac; gunny sac; గోప్యం, gOpyaM -n. --secret; గోపీచందనం, gOpIcaMdanaM -n. --yellow ochre; గోపురం, gOpuraM -n. --dome; steeple; గోబిగడ్డ, gObigaDDa -n. --cabbage; గోబీ ఎడారి, gObI eDAri -n. --Gobi desert; గోముగా, gOmugA -adv. --endearingly; గోమేధికం, gOmEdhikaM -n. --agate; topaz; a pale blue, pale green, yellow or white semi-precious stone with a striped or cloudy coloring; a silicate of Aluminium and Fluorine; గోరింక, gOriMka -n. --myna bird; -- సాధారణ గోరింక = common myna bird; [bio.] ''Acridotheres tristis'' of the Sturnidae family; -- మాట్లాడే గోరింక = talking myna; Grackle; hill myna; [bio.] ''Gracula religiosa'' of the Sturnidae family; -- గోరువంక; [Sans.] శారికా; గోరింట, gOriMTa -n. -- henna; [bot.] ''Acacia intsia''; ''Lawsonia inermis''; -- గోరింటాకులో లాసోన్ (హెన్నోటానిక్ యాసిడ్) (Lawsone; hennotannic acid (2-hydroxy-1,4-naphthoquinone) అనే ఎర్రటి పదార్థం ఉంటుంది. ఇది ఆకు నలిపినప్పుడు బయటకు వస్తుంది.ఈ పదార్థానికి కొన్ని ప్రోటీన్లను అతుక్కునే గుణం ఉంటుంది, ఇదొక రసాయన చర్య. లాసోన్, చర్మం లో ఉన్న కెరాటిన్ ( జుత్తులో కూడా కేరాటిన్ ఉంటుంది) అనే ప్రోటీన్ తో రసాయనం గా కలిసి ఎర్ర గా కనిపిస్తుంది. ఈ కేరాటిన్కి అతక్కునే ప్రక్రియను ఆంగ్లంలో Michel addition రియాక్షన్ అంటారు. -- [Note] ఆషాఢంలో మహిళలు గోరింటాకు పెట్టుకోవడం ఒక ఆచారంగా మారింది. దీని వెనుక పలు కారణాలున్నాయి. ఆషాడంలో గ్రీష్మ రుతువు పూర్తి కావడంతో పాటు వర్ష రుతువు ప్రారంభం అవుతుంది. గ్రీష్మంలో మన శరీరం వేడితో కూడుకుని వుంటుంది. ఆషాడంలో బయటి వాతావరణం చల్లబడిపోతుంది. అలాంటి సమయంలో మన శరీరంలోని వేడి బయట చల్లబడిన వాతావరణానికి విరుద్ధంగా తయారవుతుది. కాబట్టి అనారోగ్యాలు తప్పవు. అందుకే గోరింటాకు పెట్టుకుంటారు. గోరింటాకుకు శరీరంలో ఉండే వేడిని తగ్గించే శక్తి ఉంది. అంతేకాకుండా గోరింటాకు రోగ నిరోధక శక్తిని పెంచుతుంది. అందుకే ఆషాడంలో గోరింటాకు తప్పకుండా పెట్టుకోవాలని పెద్దలు చెప్పడమే కాకుండా డాక్టర్లు కూడా చెప్తున్నారు. గోరీ, gOrI -n. --tomb; mausoleum; sepulchre; గోరు, gOru -n. --(1) fingernail; toenail; --(2) claw; --(3) talon; - adj. -- small tiny; -- గోరంత దీపం = a small lamp; -- గోరంతలు కొండంతలు చెయ్యడం = making mountains out of molehills; -- గోరుచిక్కుడు = a leaner variety of bean; cluster bean; -- గోరుముద్దలు = tiny morsels (of food); గోరుచిక్కుడు, gOrucikkuDu. -n. -- cluster beans; field vetch; guar; [bot.] ''Cyamopsis tetragonoloba; Cyamopsis psoralioides'' of the Fabaceae family; --(note) guar gum, an emulsifier, is made from the mature seeds of this plant; --[Sans.] బకుచీ; గోరక్షా ఫలినీ; గోరాణీ; క్షుద్ర శింబీ; గోరుచుట్టు, gOrucuTTu -n. --whitlow; fleon; an infection of the bed of the finger or toenail; గోరువెచ్చ, gOruvecca -n. --lukewarm; గోరోజనం, gOrOjanaM -n. --(1) ox gall; gallstone; serpent stone; --(2) same as గోరోచనం = బెజోవార్ = bezoar; a hard mass such as a stone or hair-ball in the stomach of ruminants, once believed to have medicinal properties; --(3) an yellow orpiment (auri + pigment) or a yellow-colored pigment; Arsenic trisulfide; As₂S₃; --(4) fat; --(5) arrogance; pride; uppityness; గర్విష్టివాళ్ళని "వీడికి గోరోజనం ఎక్కువరోయ్" అనడం వినే ఉంటారు. -- (Note) దీనివలన "మగతనానికి" సంబంధించిన సమస్యలు నివారించబడతాయని అంటారు. శృంగారపరంగా మగవారికి ఉపయోగపడుతుందని కూడా అంటారు. అందువల్ల, మాటిమాటికి మగతనం మగతనం అంటూ విర్రవీగే వారిని, నాకంటే పెద్ద మగాడు లేడని గొప్పలు చెప్పుకునే వారిని, లేదా కొంచెం బలుపుగా మాట్లాడే వారిని "నీకు గోరోజనం కొంచెం ఎక్కువైందిరా" అని మందలిస్తూ ఉంటారు. --(Note) Some say the mineral should be called గోరోచనం, because రోచన means "shining" and గోరోచనం means yellow shining substance from a cow; --(Note) Natural gallstones are obtained from cows (ox). Synthetic stones are manufactured by using the juice from the gallbladder as a raw material; --(Note) This is believed to have anti-spasmodic properties; In the Iliad, the Greek physician Machaon uses this to treat the warrior Philoctetes who suffered from a snake bite; గోరోజనామ్లం, gOrOjanAmlaM -n. --fatty acid; గోల, gOla -n. --noise; commotion; disturbance; గోలాంగూలం, gOlAMgUlaM -n. --lion-tailed monkey; గోళం, gOLaM -n. --sphere; orb; a suffix to any of the planetary names; గోళాకార, gOLAkAra -adj. --spherical; గోళీయం, gOLIyaM -n. --spheroid; గోళీలు, gOLIlu -n. pl. --marbles; small glass spheres used by children in games; గోళ్లు, gOLlu -n. pl. --(1) nails; finger nails; toe nails; --(2) claws; గోవ, gOva -n. --scaffolding; గోవర్ధనం, gOvardhanam - n. -- a flowering plant; -- see also గరుడవర్ధనం; నందివర్ధనం; గోషా, goshA -adj. -- pertaining to women; ---గోషా ఆసుపత్రి = women's hospital. -n. --the custom of keeping women under viel; గోష్పాదం, goOshpAdaM -n. -- tuft of hair left on a tonsured head; (lit.) a cow's hoof; -- పిలక; గోష్ఠి, gOshTi -n. --discussion; seminar; symposium; గోసర్గ, gOsarga -n. -- morning; (lit.) time of the day when the cows go to the field for grazing; (ant.) గోధూళివేళ; గోహరి, gOhari - n. -- valor; courage; internal energy; -- ప్రతిభ; అంతర్నిహిత శక్తి; గౌణ, gauNa - adj. -- secondary; not important; గౌరవం, gauravaM -n. --respect; honor; (lit.) treating someone with respect; గౌరీమనోహరి, gaurImanOhari -n. --Rangoon creeper; Chinese honeysuckle; [bot.] ''Quisqualis indica''; ''Combretum indicum'' of the Combretaceae family; --This creeper, like all lianas, attaches itself to trees in the wild and creeps upwards through the canopy in search of the sun. In the home garden, Quiqualis (means, what is this?) can be used as an ornamental over arbors or gazebos, on trellises; With some supportive structure, the plant will arch and form large masses of foliage. [[File:upload.wikimedia.org/wikipedia/commons|thumb|right|/2/2f/Combretum_indicum_01.JPG/330px-Combretum_indicum_01.JPG]] గౌరుకాకి, gaurukAki -n. --gull; a sea-bird; గౌళగాత్రం, gauLagAtraM - n. -- big voice; loud voice; high decibel voice; harsh voice; </poem> ==Part 3: ఘం - ghaM== <poem> ఘంటాపథం, ghaMTApathaM -n. --Royal road; నిస్సందేహమగు మార్గము; పది విల్లుల వెడల్పు గల రోడ్డు; ఘంటాపథంగా, ghaMTApathaMgA -adv. --definitely; emphatically; without a doubt; ఘంటారావం, ghaMTArAvaM - n. --sound of a bell; ఘంటిక, ghaMTika - n. -- (1) a small bell; (2) epiglottis; </poem> ==Part 4: ఘ - gha== <poem> ఘటం, ghaTaM -n. --(1) a pot made out of clay; --(2) an earthenware pot used as a musical instrument, an art made popular by SrI Kolamka Venkataraju of Tuni; --(3) (electrical) cell; container of electricity; --(4) person; individual; body; character; container of soul; ---మొండి ఘటం = obstinate character. ఘటన, ghaTana -n. --(1) happening; occurrence; --(2) dispensation; the will of God; --(3) facilitation; ఘటమాల, ghaTamAla -n. --[phy.] battery; (lit.) a string of cells; ఘటశాసి, ghaTaSAsi -n. --logician; an expert in logic; an umpire in logic; ఘట్టయంత్రం, ghaTTayaMtraM -n. --water wheel; a wheel with buckets to lift water; ఘట్టం, ghaTTaM -n. --(1) stage; phase; --(2) the edge of a pool or river; -- (3) toll booth; -- ఘట్ట కటికా న్యాయం = ఎంత ప్రయత్నం చేసినా కష్టమే మిగులుతుంది తప్ప ఖర్చు తప్పించుకోలేం అన్న హెచ్చరిక; ఘటికుడు, ghaTikuDu -n. m. --competent person; expert hardened with experience; stalwart; ఘటిల్లు, ghaTillu -v. i. --happen; occur; ఘటీగణితం, ghaTIgaNitaM -n. --modulo mathematics; modulo arithmetic; When we divide an integer A by an integer B we will have an equation that looks like the following: A/B = Q with R as remainder. Sometimes, we are only interested in what the remainder is when we divide A by B. For these cases, there is an operator called the modulo operator (abbreviated as mod). Using the same A, B, Q, and R as above, we would have: A mod B = R; ​ ఘటీయంత్రం, ghaTIyaMtraM -n. --clockwork; ఘడియ, ghaDiya -n. --time measure in Hindu calendar; approx. 24 minutes; --sixtieth part of a day; -- 1 రోజు = 60 ఘడియలు; 1 ఘడియ = 60 విఘడియలు = 24 నిమిషాలు; --షష్టి ఘడియలు = 24 గంటలు = రోజల్లా ఘనం, ghanaM -n. --(1) solid; --(2) cube; --(3) great; grand; --(4) extinguishing; ---ఘన పరిమాణం = volume. ---పిట్టకొంచెం, కూత ఘనం = bird is small, but the call is loud. ---దీపం ఘనమవనీయకు = do not let the lamp get extinguished. ఘనకార్యం, ghanakAryaM -n. --heroic deed; ఘనత, ghanata -n. --greatness; ఘనపదార్థం, ghanapadArthaM -n. --solid matter; ఘనపరిమాణం, ghanaparimANaM -n. --volume; a measure of space occupied by an object; ఘనపుటడుగు, ghanapuTaDugu -n. --cubic foot; the space occupied by an object of length, widtghe and depth of 1 foot each; ఘనమూలం, ghanamUlaM -n. --cube root; the cube root of 27, for example, is 3 because 27 is obtained my multiplying 3 x 3 x 3; ఘనాపాఠీ, ghanApAThI -n. --(1) an expert in the Vedas; వేదమును చదవడానికి 'పద పాఠము' తో మొదలై 'ఘన పాఠము' వరకు మొత్తం 11 పద్దతులు వుంటాయి. అవి ఒకదానికంటే ఒకటి కష్టతరమైనవి. అన్నింటిలో ఆఖరిదైన 'ఘనము' అనే పద్దతి వరకూ నేర్చుకున్నవారిని 'ఘనపాఠి' అంటారు. ఈ పద్ధతిలో వేదాన్ని నేర్చుకోవాలంటే కనీసం ఒక వెయ్యిసార్లు అయినా పఠించాలి; --(2) an expert; -- అపారమైన ప్రతిభాసంపత్తి కలిగినవారు అని ఎవరినయినా పొగడాలనుకున్నప్పుడు మన తెలుగు పత్రికలవారు వాడుతున్న పదాలు ఘనాపాఠి లేదా ఘనాపాటి. ఘనీభవన స్థానం, ghanIbhavana sthAnaM -n. --freezing point; the temperature at which a liquid freezes; for example, the freezing point of water is 32 degrees F or 0 degrees C; ఘనీభవించు, ghanIbhaviMcu v.i. -v. t. --freeze; solidify; ఘర్మం, gharmaM -n. --sweat; ఘరానా, gharAnA - adj. -- (1) good at doing bad things; (2) related to a house; ఉత్తర భారతంలో ఒక సంగీత కళాకారుడు ఘరానా గాయకుడు అంటే ఒక స్థిరపడిన సంగీత సంప్రదాయానికి చెందిన వాడు అన్న అర్థమే కాకుండా పేరుమోసిన గాయకుడు అన్న అర్థాల్లో వాడుతారు; ఘృతం, ghRtaM -n. --ghee; clarified butter; ఘాటీ, ghATI -n. --(1) hill pass; --(2) police station; ఘాటీ రోడ్డు, ghATI rODDu -n. --a winding road through a hill pass; ఘాటు, ghATu -n. --pungency; pungent smell; ఘాతం, ghAtaM -n. --(1) blow; injury; shock; --(2) [math.] exponent; power; ఘాతకుడు, ghAtakuDu -n. m. --destroyer; tormentor; villain; ---విశ్వాస ఘాతకుడు = one who destroyed the trust. ఘాతకురాలు, ghAtakurAlu -n. f. --destroyer; tormentor; ఘాతాంకం, ghAtAMkaM -n. --[math.] exponent; power; ఘాతీయ, ghAtIya -adj. --[math.] exponential; ఘాతీయ పద్ధతి, ghAtIya paddhati -ph. --[math.] exponential notation; for example, 1,000,000 in exponential notation can be written variously as 10e6, 10^6 or 10⁶; ఘాతుకం, ghAtukaM -n. --destructive act; cruel act; --cruelty; murder; ఘ్రాణం, ghrANaM -n. --smell; odor; ఘ్రాణేంద్రియం, ghrANEMdriyaM -n. --sense of smell; ఘుమఘుమ, ghumaghuma -adj. --redolent; flavorful; onomatopoeia for a fragrant substance as in ఘుమఘుమ లాడు; ఘృతం, ghRtaM -n. --ghee; melted butter; fat;( ఘృతార్థం, ghRtArthaM -n. --[chem.] steroid; (ety.) ఘృతం వంటి పదార్థం; ఘృతాల్, ghRtAl -n. --[chem.] sterol; alcohol of the steroid family; ఘృతికామ్లం, ghRtikAmlaM -n. --[chem.] stearic acid; Stearic Acid is a saturated long-chain fatty acid with an 18-carbon backbone. Stearic acid is found in various animal and plant fats; C<small>18</small>H<small>36</small>O<small>2</small> or CH<small>3</small>(CH<small>2</small>)<small>16</small>COOH; ఘోటక బ్రహ్మచారి, ghOTaka brahmacAri - n. -- enforced celibate; false ascetic; ఘోరం, ghOraM, -adj. --horrible; fierce; frightful; -n. --(1) atrocity; --(2) gory; ఘోష, ghOsha -n. --(1) loud cry; lamentation; loud sound; amplified sound; (2) a village where cowherds live; -- వేద ఘోష = sound of Veda recitation; -- ఘోష స్త్రీ = milkmaid; -- ఘోష యాత్ర = -- ఘోషాసుపత్రి = a hospital specializing in Ob & Gyn; -- గొల్లవారుండే పల్లె ప్రాంతాన్ని "ఘోష" అంటారు. వీరున్న చోట పశుసంపద ఉండి, అవి శబ్దం చేస్తూ ఉంటాయి కాబట్టి ఈ పేరు వచ్చిందట. ఘోషణ, ghOshaNa -n. --proclamation; ---ఘోషణ పత్రం = proclamation notice. ఘోషా, ghOsha -n. --viel; purdah; the social practice of keeping women under viel; same as గోషా; ఘోషాసుపత్రి, ghOshAsupatri -n. --ladies' hospital; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] q6ebgye793f7u4ztskk0i460xj22eie 0 3018 39164 39149 2026-05-26T17:30:55Z Vemurione 1689 /* Part 2: ద - da */ 39164 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: దం- daM== <poem> దంచు, daMcu -v. t. --hull; pound; pestel; దంట, daMTa -n. --rival; competitor; దంటతనం, daMTatanaM -n. --rivalry; దంటు, daMTu -n. --stalk of a non-woody plant; దండం, daMDaM -n. --(1) stick; staff; beam; --(2) punishment; --(3) salutation; the act of joining two hands while praying, greeting, or offering respect; దండ, daMDa -n. --(1) garland; lei; --(2) wreath; --(3) chain; necklace; --(4) arm muscle; --(5) prop; support; దండకవిలె, daMDakavile %e2t -n. --archive, record book; register; దండయాత్ర, daMDayAtra -n. --(1) campaign; expedition; --(2) invasion; raid; (lit.) pilgrimage with sticks; this suggests that fighting a war was considered a sacred duty, a pilgrimage; దండించు, daMDiM -v. t. --(1) punish; (esp.) with a stick; --(2) [chem.] polymerize; the act of stringing together many monomers as a chain to create a polymer; (ety.) దండ conveys the concept of joining together; be they hands, flowers or monomers; దండిగా, daMDigA -adv. --plentifully; abundantly; దండీలు, daMDIlu -n. pl. --pushups; a type of physical exercise; దండు, daMDu -n. --swarm; group; gang; army; ---మిడతల దండు = swarm of locusts. ---కోతుల దండు = group of monkeys. -v. t. -- collect; beg; దండుగ, daMDuga -n. --waste; దండెం, daMDeM -n. --clothesline; rope or long rod usied as a clothesline; దండెత్తు, daMDettu -v. t. --invade; raid; attack; దండోరా, daMDOrA -n. --a public announcement; an announcement made by a person as he goes around the town beating a drum; దంతం, daMtaM -n. --(1) tooth; molar; --(2) tusk; --(3) ivory; దంతకాష్టం, daMtakAshTaM -n. --twig for cleaning teeth; toothbrush; దంతధావనం, daMtadhAvanaM -n. --cleaning one’s teeth; brushing of the teeth; దంతమార్జని, daMtamArjani -n. --toothbrush; దంతమూలీయ, daMtamUlIya -adj. --[phonetics] alveolar; Alveolar consonants are articulated with the tongue against or close to the superior alveolar ridge, which is called that because it contains the alveoli of the upper teeth; దంతవిశారద, daMtaviSArada -n. --dentist; దంతవైద్యుడు, daMtavaidyuDu -n. m. --dentist; దంతవిశారద is independent of the gender of the dentist; దంత ధావన చూర్ణం, daMta dhAvana cUrnaM -n. --toothpowder; దంత ధావన ఖమీరం, daMta dhAvana khamIraM -n. --toothpaste; దంత్య, daMtya -adj. --[phonetics] dental; దంత్యములు, daMtyamulu -n. pl. --[phonetics] dentals; sounds formed by placing the tip of the tongue against or near the upper front teeth; దంతాకార, daMtAkAra -adj. --[bot.] dentate; దంతి, daMti - n. --(1) elephant; --(2) a hill shrub; [bot.] ''Maytenus emarginata''; దంతెన, daMtena -n. --rake; a toothed implement to turn sod, grass, dirt, etc.; దంతోష్ఠ్యములు, daMtOshTyamulu -n. pl. --[phonetics] labio-dentals; the letter వ is an example; దంపసాగు, daMpasAgu -n. --wet cultivation; దంపు, daMpu -v. t. --pound; hull; pestel; దంపుడు, daMpuDu -adj. --pounded (as opposed to milled); hulled; ---దంపుడు బియ్యం = pounded (as opposed to milled) rice; hulled paddy. దంభ, daMbha -adj. --false; bogus; దంభము, daMbhamu - n. -- ego; egoism; </poem> ==Part 2: ద - da== <poem> దక్కను, dakkanu -n. --the Deccan plateau; the highland comprising the southern triangular part of India; దక్కు, dakku -v. i. --be available; (2) accrue; దక్షత, dakshata -n. --skill; dexterity; ability; competency; acumen; efficiency; దక్షిణం, dakshiNaM -n. --(1) south; --(2) right-hand side; (note) The reason for this double meaning is that when you are facing East, the right side is south. దక్షిణ, dakshiNa -adj. --southern; right-hand side; dextro; dextral; right-handed; (ant.) వామ; ---దక్షిణ శిలువ = Southern Cross; a prominent constellation visible from the southern hemisphere. -n. --a fee offered to a priest after a religious rite; see also సంభావన; దక్షిణాయనాంతం, dakshiNAyanAMtam -n. --[astron.] winter solstice; the day on which the sun rises in the southernmost part of the sky before beginning the northward journey; December 22. This day has the shortest daylight in the northern hemisphere. దక్షిణావర్త, dakshiNAvarta -adj. --clockwise; (ant.) వామావర్త; దక్షిణోజు, dakshiNOju -n. --[chem.] dextrose; the right-handed sugar; this kind of naming is necessary if one wants to adhere to the Geneva convention in ending chemical names; according to this convention, the names of all sugars should end with the sound -ose; (ant.) వామోజు; దగ్గర, daggara -adj. --near; close; దగా, dagA -n. --deceit; fraud; దగాకోరు, dagAkOru -n. --deceitful person; (rel.) పేుకోరు; దగుల్భాజీ, dagulbhAjI - n. -- cheater; (ety.) [Farsi] దగల్ = cheat; బాజ్ = suffix for మంతుడు; దగ్గు, daggu -n. --cough; ---అనుత్పాదక దగ్గు = non-productive cough; a cough that does not produce phlem. ---పొడి దగ్గు = non-productive cough; a cough that does not produce phlem. దట్టంగా, daTTaMgA -adv. --densely; thickly; దట్టించు, daTTiMcu -v. t. --ram; cram; tamp; to load; దట్టి, daTTi -n. --cummerbund; a long piece of cloth used as a waistband; దడ, daDa -n. --fibrillation; tremor; agitation; shaking; దడదడ, daDadaDa -adj. --onomatopoeia for a fibrillating heart; దడి, daDi -n. --fence or screen made with twigs and leaves; దడిగోడ, daDigODa -n. --a wall constructed with twigs and sticks and then plastered with mud; దడ్డు, daDDu -adj. --naked; దత్తం, dattaM -n. --datum; given item; దత్తత, dattata -n. --adoption; దత్తాంశం, dattAMSaM -n. --datum; given item; measured item; (ety.) దత్త + అంశం; దత్తాంశలు, dattAMSalu -n. pl. --data; given or measured quantities; దత్తాంశనిధి, dattaMSanidhi -n. --database; దత్తాఖానా, dattAkhAnA -n. --data store; computer memory; దద్దమ్మ, daddamma -n. --incompetent person; fool; simpleton; useless fellow; దద్దళం, daddaLaM -n. -- (1) a small temple built in the shape of a canopy with four pillars or posts supporting it; (2) A flat-roofed house; దద్దురు, dadduru -n. --welt; spingles, a swelling of the skin as a result of insect bite or injury resulting from a beating; దనియాలు, daniyAlu -n. --coriander seed; దనుక, danuka -adv. --until; దన్ను, dannu -n. --support; prop; backing; దన్నుదారు, dannudAru -n. --supporter; backer; దప్పళం, dappaLaM -n. --a soup made of vegetables; దప్పిక, dappika -n. --thirst; దబదబ, dabadaba -adj. --onomatopoeia for the sound of banging on a door; దబ్బనం, dabbanaM -n. --bodkin; packing needle; fat, heavy-duty needle; -- దబ్బలం; కంఠాని కి పిడి ఉంటుంది కానీ "కన్ను" ఉండదు, కన్ను స్థానంలో చిన్న కొక్కెం ఉంటుంది; దబ్బపండు, dabbapaMDu -n. --citron; buff; [bot.] ''Citrus medica'' of the Rutaceae family; -- మాదీఫలం; వృక్ష ప్రపంచంలో డజన్ల కొద్దీ రకాల దబ్బ జాతి వృక్షాలున్నాయి. పలు సంకర జాతులూ రూపొందించబడ్డాయి. మాదీఫలం కూడా కొద్దిపాటి తేడాలతో ఇవే లక్షణాలు కలిగి ఉంటుంది. నోటి అరుచి (Anorexia), పైత్యం, ఆకలి లేమి, తల తిప్పట వంటి వాటికి అద్భుతంగా పనిచేసే 'మాదీఫల రసాయనం' అనే ఆయుర్వేద ఔషధం మాదీఫలాల రసంతోనే తయారు చేస్తారు. దబాయించు, dabAyiMcu -v. t. --(1) verbally browbeat, bully or domineer over; --(2) bluff; దఫా, daphA -n. --turn; instalment; time; occasion; దమననీతి, damananIti - n. - repression; divide and rule policy; దమ్మిడీ, dammiDI -n. --pie; a small copper coin of the British era with a value of 1/12th of an anna or 1/192nd of a rupee; దమ్ము, dammu -n. --(1) smoke; --(2) dare; --(3) holding the breath; --(4) puddling; wet plowing; plowing while there is water in the fields; --(5) mire; mud; slush; ---దమ్ముకొట్టి వస్తా = I’will come after a smoke. ---దమ్ములుంటే రా = I dare you to come. ---దమ్ము సాగు = wet cultivation. దయ, daya -n. --kindness; mercy; pity; piety; [ant.] నిర్దయ; దయచెయ్యండి, dayaceyyaMDi -inter. --please do; a sarcastic way of asking someone to leave; a subtle change in the tone of the voice makes the distinction between "come in" and "leave"; This is an example of what is called "శబ్దపల్లవం;" --- please come in = దయచేసి లోపలికి రాండి. ---please leave = దయచేసి వెళ్లండి. దయచేసి, dayacEsi -advbl particle. --please; if you may; దయ్యం, dayyaM -n. --ghost; poltergeist; fiend; దయ్యం పట్టింది, dayyaM paTTiMDi -ph. --possessed by a spirit; దయ, daya - n. -- kindness; the kindness one shows toward an acquaintance, a friend, or a relative; -- see also కరుణ = the kindness one shows toward a total stranger; దయాళువు, dayALuvu -n. --kind person; దరఖాస్తు, darakhAstu -n. --application; petition; memorandum; దర్పం, darpaM -n. --pride; arrogance; దర్పణం, darpaNaM -n. --mirror; దర్పణ బింబం, darpaNa biMbaM -n. --mirror image; దర్పణ సౌష్టవం, darpaNa saushTavaM -n. --mirror symmetry; దర్భ, darbha -n. --sacred grass used in rituals; [bot.] ''Poa cynosuroides;'' [Sans.] శర; -- హిందూ సాంప్రదాయాలలో చేసేటటువంటి ఎటువంటి కార్యక్రమానికైనా దర్భలు తప్పనిసరిగా వాడుతారు.అంతటి ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉన్న ఈ దర్భలను యాగాలు, హోమాలు, దేవతా ప్రతిష్టలకు, పిండ ప్రదానం చేసేటప్పుడు ఈ దర్భ లను వాడుతూ ఉంటారు; దర్శకత్వం, darSakatvaM -n. --direction (of a film, play, etc.); దర్శకుడు, darSakuDu -n. --director (of a film, play, etc.); one who shows the way; -- చూపించేవాడు; దర్శనాలు, darSanaalu - n. pl. -- formal theories; -- మన జ్ఞాన సంపద లో నిరూపించలేనిది శృతి. అది ప్రమాణం అని తీసుకుంటే మిగితావి తెలుస్తాయి తప్ప అది నిరూపించటం సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణకు, ఆత్మ ఉన్నది అని తర్కం చెయ్యవచ్చు కానీ ఆత్మ అస్తిత్వాన్ని నిరూపించలేము. అది వేదాదుల నుండి ప్రమాణంగా తీసుకోవలసినదే. శృతి ప్రమాణంగా ఒప్పుకునేవి, ఒప్పోకోనివీ అనేక సంప్రదాయాలు ఉన్నవి. వీటన్నిటికీ అవి నమ్మిన సిద్ధాంతం ఒకటి ఉంటుంది. అనగా దర్శనం. ప్రతి దర్శనాన్నీ, ఆధునిక విజ్ఞాన దృష్టిలో "formal theory" అనవచ్చు. ఇవి "refutable" గా ఉంటాయి. అనగా, వీటిని తర్కించి, విభేదించి, ఖండించవచ్చును. ఉదాహరణకు, సృష్టికి మూలం ఏమిటి, జడ చైతన్యాల సంబంధం ఏమిటి, బంధ మోక్షాలు ఎలా కలుగుతాయి, వంటి విషయాలు అన్ని దర్శనాలు వాటి వాటి సిద్ధాంతం చేసి నిరూపించే ప్రయత్నం చేస్తాయి. ఇతర సంప్రదాయాల వారు వాటిని ఖండిస్తారు, వీరు నిరూపిస్తారు. ఆలా నిరూపించలేని దర్శనాలు కాలక్రమాన అనుయాయులు లేకుండా పోతాయి. ప్రస్తుతం ఎక్కువ ప్రచారంలో ఆరు దర్శనాలు ఉన్నాయి. వాటిని షడ్దర్శనాలు అంటారు. దర్శని, darSani -n. --the instrument that is showing; -- చూపించేది; చూపించే పనిముట్టు; -- telescope = దూర దర్శని; దర్శిని, darSini -n. --the item being seen; -- చూసేది; దర్జా, darjA -n. --status; good living; pompousness; display of status; దర్బారు, darbAru -n. --audience chamber of kings; దర్యాప్తు, daryAptu -n. --investigation; examination; దరి, dari -n. --shore; bound; limit; దరిద్రం, daridraM -n. --poverty; dire poverty; -- (rel.) బీదరికం; పేదరికం; [ant.] ఐశ్వర్యం; దరిదాపు, daridApu -n. --nearness; proximity; దరిమిలా, darimilA -adv. --later; afterwards; subsequently; consequently; -- (ety.) పారశీకంలో దర్- అన్నది సప్తమీ విభక్తిని తెలిపే పూర్వప్రత్యయము (preposition). దాని అర్థం -అందు, -లోన. మియాన్- అంటే మధ్య, middle. దర్-మియాన్ అంటే మధ్యలో; ఏ కారణం చేతనో దర్-మియాన్ అన్నపదం తెలుగులో దర్-మిలా(న్) గా మారిపోయింది. అంతే కాక, ఆమధ్య కాలంలో అన్న అర్థం నుండి తదుపరి, పర్యవసానంగా అన్న అర్థవిపరిణామం కూడా జరిగింది; దర్వి, darvi -n. --spoon; ladle; దర్జీ, darjI -n. --tailor; దల, dala -suff. --near; direction; in the state of; ---దిగుదల = downward; downstream. ---వాలుదల = slope. ---ఎగుదల = upward; upstream. ---మోపుదల = weight. ---కూడుదల = cooperation; help. దళం, daLaM -n. --(1) petal; leaf; cluster of leaves; --(2) army; contingent; దళవాయి, daLavAyi -n. --commander; దళసరి, daLasari -n. --thickness; దళిత, daLita -adj. -- downtrodden; depressed; దళితవర్గం, daLitavargaM -n. -- downtrodden caste; untouchable caste; scheduled caste; -- M. K. Gandhi used the term హరిజనులు to refer to this group; Some objected to this term claiming that it has a Hindu flavor and coined the new term; దవట, davaTa - n. -- campfire; -- చలిమంట; దవనం, davanaM -n. --souther wood; fragrant herb; [bot.] ''Artemesia vulgaris; Artemesia silversiana; Artemesia persica''; all of the Compositae (sunflower) family; దవ్వ, davva -n. --pith; medulla; the central soft part of plants such as banana; same as దూట; దవాఖానా, davAkhAnA -n. --drug store; pharmacy; (lit.) a store of medicine; దశ, daSa -adj. --ten; -n. --(1) stage; phase; --(2) state; condition; --(3) reign of a planet in astrology; దశమంతుడు, daSamaMtudu - n. -- lucky fellow; a person whose 'stars' are in proper places; --- దశమంతుడికి దిశ దోషాలు ఉండవు = [idiom] A lucky fellow doesn't have to worry about bad omens. దశమ, daSama -adj. --tenth; దశమగ్రహం, daSamagrahaM -n. --[idiom] a derogatory term for a son-in-law, as in జామాతా దశమగ్రహః; (lit.) the tenth planet; (exp.) just as the planets control our fate, so does a son-in-law; దశమి, daSami -n. --the tenth day of the lunar half-month; దశాంశ, daSAMSa -adj. --[math.] decimal; to the base ten; ---దశాంశ అంకగణితం = decimal arithmetic. ---దశాంశ పద్ధతి = the decimal system. ---దశాంశ బిందువు = decimal point. ---దశాంశ పూరకం = decimal complement; If the sum of two decimal digits is ten, then those two digits are the decimal complements of each other. The decimal numbers 3 and 7 are complements of each other. దశాబ్దం, daSAbdaM -n. --decade; దశేను, daSEnu -n. --[chem.] decane; an alkane hydrocarbon with ten carbon atoms; C₁₀H₂₂ or CH₃(CH₂)₈CH₃; this is usually an ingredient in petrol (gasoline); దష్టం, dashTaM -adj. --bitten; దస్కం, daskaM -n. --ten; ten rupees; collective word for ten; దస్తా, dastA -n. --(1) 24 foolscap papers; --(2) deck of cards as in పేకదస్తా; దస్తావేజు, dastAvEju -n. --deed; a document containing the details of property transactions; దస్త్రం, dastraM -n. --file; portfolio; దస్తుశాస్త్రం, dastuSAstraM -n. --graphology; the (pseudo) science of analyzing handwriting; దస్తూరి, dastUri -n. --handwriting; (esp.) the quality of handwriting; దహనం, dahanaM -n. --(1) cumbustion; --(2) cremation; ---అంతర్‌దహన యంత్రం = internal combustion engine. ---దహన సంస్కారాలు = cremation and other final rites. ద్రవం, dravaM -n. --liquid; fluid; ద్రవపదార్థం, dravapadArthaM -n. --liquid substance; ద్రవ్యం, dravyaM -n. --(1) [phy.] matter; substance; --(2) money; ద్రవ్యరాసి, dravyarAsi -n. --[phy.] mass; ద్రవ్యవేగం, dravyavEgaM -n. --[phy.] momentum; ద్రవ్యోల్బణం, dravyOlbaNaM -n. --[econ.] inflation; ద్రవిడప్రాణాయామం, draviDapraaNaayaamaM - n. -- a round-about method of doing something; -- ఇది మరాఠీ పదబంధం, దీని అర్థం ఏదైనా సాధించడానికి ఒక చుట్టుతిరుగుడు మార్గంలో వెళ్లడం. అనవసరమైన శ్రమతో పనిచేయడం అని కూడా అర్థం చేసుకోవచ్చు. ద్రవీభవన స్థానం dravIbhavana-sthAnaM -n. --[phy.] melting point; ద్రష్ట, drashTa -n. --(1) visionary; a teacher who can give deep insight into a subject; ఉపాధ్యాయుడు, upAdhyAyuDu -- ఉపాధ్యాయుడు = a teacher who imparts knowledge with information; -- అధ్యాపక = a teacher who gives information -- ఆచార్య= a teacher who imparts skills -- పండిత = a teacher who can give deep insight into a subject --(2) spectator; onlooker; ద్వంద్వం, dvaMdvaM -n. --couple; pair; two; ద్వంద్వయుద్ధం, dvaMdvayuddhaM -n. --duel; one-on-one combat; ద్వంద్వసమాసం, dvaMdvasamAsaM -n. --[gram.] copulative compound; '''దాం - dAM, దా - dA, ద్రా - drA, ద్వా - dvA''' దాంపత్యం, dAMpatyaM -n. --wedlock; wedded life; matrimony; దా, dA -inter. --come! -pref. --left side; see also దాపల; -- దా చెయ్యి, dA ceyyi -n. --left hand; దాక, dAka - n. -- a wide-mouthed vessel; - adv. -- up to; దాక, dAka -n. --wide-mouthed pot; a cooking vessel; -prep. --until; ---తెల్లారే దాక = until daybreak. ---వచ్చే దాక = until one comes. ---వెళ్ళే దాక = until one goes. దాక్షిణ్యం, dAkshiNyaM -n. --compassion; mercy; kindness; దాఖలా, dAkhalA -n. --proof; verification; దాఖలుచేయు, dAkhalucEyu, -v. t. --submit a document; present a document; same as దఖలు చేయు; దఖలు పరచు; దాగలి, dAgali -n. --anvil; దాచు, dAcu -v.t. --(1) hide; conceal; --(2) safekeep; preserve; దాచెయ్యి, dAceyyi -inter. --hide it; store it away! దాటించు, daaTinchu - v. t. -- cross; to promote sexual intercourse in animals; -- జంతువులను సంగమింపఁజేయు; దాటు, dATu -v. t. --skip; jump; cross; traverse; దాడుగ, dADuga - n. --a large forest tree; [bot.] ''Adina cordifolia''; దాణా, dANA -n. --animal feed; దాత, dAta -n. --donor; giver; దాతృత్వం, dAtRutvaM -n. --generosity; దాదాపు, dAdApu -adv. --nearly; approximately; close to; almost; దానం, dAnaM -n. --donation; gift; something you give; -- (ant.) దాయం; దానధర్మాలు, dAnadharmAlu -n. --charitable activities; దానవులు, dAnavulu -n. pl. --the children of Danuvu, a wife of Kashyapa; a sect of bad people (like Vaataapi and Ilvala) depicted in Indian legends; దానాదీనా, dAnAdInA -adv. --therefore; in conclusion; on the whole; దాని, dAni -pron. --genitive form of it or she or అది; దానిని, dAnini -pron. --accusative of అది; దానిమ్మ, dAnimma -n. --pomegranate; [bot.] ''Punica granatum'' of the Punicaceae family; దాపల, dApala -n. --the left side; a word used to refer to the left side of a bullock cart; the port side as opposed to the starboard (right) side; near side; inside; దాపలించు, dApaliMcu -v. t. --be in the proximity; pester; దాపరికం, dAparikaM -n. --concealment; secretiveness; covertness; దాపు, dApu -n. --proximity; neighborhood; nearness; vicinity; దామాషా, dAmAshA -n. --proportion; share; దాయం, dAyaM -n. --share; portion; the money that is to be divided; dividend; something you received; -- (ant.) దానం -- సంప్రదాయం is something good that was inherited such as a good tradition or custom; దాయ, dAya -n. --paternal cousin; దాయాదులు, dAyAdulu -n. pl. --(1) paternal cousins; heirs; inheritors of a property among whom it is to be divided; (2) used often to convey enmity between paternal cousins for property rights; దాయి, dAyi -n. --workbench; దాయిని, dAyini -suff. --giver; ---శక్తిదాయిని = giver of energy. దారం, dAraM -n. --string; (rel.) పోగు = fiber, తాడు = rope, మోకు = cable; (def.) పోగుకి పురి ఎక్కిస్తే దారం అవుతుంది; పురి ఎక్కించిన దారాలతో తాడు పేనుతారు; పురి ఎక్కించడానినే పేనడం అని కూడ అంటారు; దార్శనిక, dArSanika -adj. --philisophical; దార్శనికత, dArSanikata - n. -- ability to visualize events and plan accordingly; -- రాబోయే అవసరాలను ముందే ఊహించి తదనుగుణంగా ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకోవడం దార్శనికత ఔతుంది; ముందు చూపు; భవిష్యత్తు ప్రణాళికా సామర్థ్యం; దార్శనికుడు, dArSanikuDu -n. --philisopher; visionary; దారి, dAri -n. --way; path; route; దారికి వచ్చు, dAriki vaccu -v. i. --come into line; learn to behave; దారు, dAru -stuff. --guard; protector; ---దుమ్‌దారు = rearguard; one who protects the rear end of a caravan. దారు-నాదారు, dAru-nAdAru -n. --rich and poor; prince and pauper; దారుణం, dAruNaM -adj. --horrible; terrible; atrocious; -n. --horror; terror; దారుణంగా, dAruNaMgA -adv. --cruelly; horribly; harshly; దారుతంతువులు, dArutaMtuvulu -adv. --wood fibers; దారుబక్షక, dArubakshaka -adv. --wood-eating; దారువు, dAruvu -n. --wood; దాలిగుంట, dAliguMTa -n. --a fire pit; an oven-like contraption made with cakes of dried dung as fuel; this device gives good heat at first and less and less heat as the dung-cakes are used up; this is ideal for slow cooking after an initial burst of heat; --పొయ్యి; కుంపటి; అధిశ్రయిణి; అంతిక; దాలియా, dhAliyA - n. -- పొద్దుతిరుగుడు,చేమంతి వంటి పూల మొక్క; [bot.] ''Dahlia pinnata'' of the Asteraceae family; దాల్చినచెక్క, dAlcinacekka -n. --cinnamon; cinnamon bark; [bot.] ''Cinnamomum zeylanicum''; దాళవా పంట, dALavA paMTa -n. --the second paddy crop; see also పునాస పంట; దావ, dAva -n. --justice; fairness; దావా, dAvA -n. --(1) lawsuit; --(2) lava; molten rock; దావాగ్ని, dAvAgni -n. --forest fire; దావానలం, dAvAnalaM -n. --(1) forest fire; --(2) holocaust; దాశరథి, daasarathi - n. -- Rama; (ety.) son of Dasaratha; దాస్యం, dAsyaM -n. --servitude; దాష్టీకం, dAshTIkaM - n. --authoritative behavior; దాహం, dAhaM -n. --(1) thirst; --(2) pining; --(3) combustion; దాహక, dAhaka -adj. --caustic; దాక్షిణ్యం, dAkshiNyaM; - n. -- civility courtesy; conciliatory conduct; complaisance; feeling delicate; a reluctance to refuse a request or to wound another's feelings by not complying; -- మొగమాటం; మొహమాటం; ద్వాదశాంశ, dvAdaSAMSa -adj. --duodecimal; related to the method of counting using twelve as a base, rather than ten; ద్వాదశి, dvAdaSi -n. --twelfth day of the lunar half-month; ద్వాదశేను, dvAdaSEnu -n. --dodecane; a hydro-carbon with twelve carbon atoms in its molecular structure; C₁₂H₂₆; ద్వాపరయుగం, dvAparayugaM -n. --the Age of Balance or Dvapar Yuga; according to Hindu belief, in Dvapara Yuga, perfection and imperfection are each balanced at 50%. Duration of Dvapara Yuga is 864,000 years; (ety.) Dvapara is related to duo of Latin and dva of Russian; ద్వారం, dvAraM -n. --(1) entrance; --(2) gate; an electronic circuit used in computers to perform logical operations; --(3) portal; door; ద్వారపాలకుడు, dvArapAlakuDu -n. --gate keeper; (lit.) ruler of the gate; ప్రతీహారి; ద్వారబంధం, dvArabaMdhaM -n. --(1) door frame; lintel post of a door; --(2) threshold; గుమ్మం; ద్వారేద్వారే, dvArEdvArE -n. --(1) portal-to-portal; --(2) door-to-door; ద్రాక్ష, drAksha -n. --grape; [bot.] ''Vitis vinifera''; ద్రాక్ష ఆకుల బెండ, drAksha Akula beMDa -n. --Grape-leaved Mallow; Tropical Fanleaf; Tropical Rosemallow; [bot.] ''Hibiscus vitifolius'', ''Fioria vitifolia, Kosteletzkya vitifolia'' of the Malvaceae family; -- దీని ఆకులు ద్రాక్ష తీగ (Vitis vinifera) ఆకుల్లా ఉండే కారణంగా దీనికి విటిఫోలియా అనే పేరు వచ్చింది; విశాఖ జిల్లా నక్కపల్లి సమీపంలోని అడ్డరోడ్డు జంక్షన్ నుంచి ఏటికొప్పాక వెళ్ళే మార్గంలో రోడ్డుకి ఇరువైపులా ఈ మొక్కలే విస్తారంగా కనిపిస్తాయి; -- ఈ మొక్కల కాండంపైని బెరడులోని నారతో దృఢంగా ఉండే తాళ్ళు పేనతారు. ఆ తాళ్ళు లేత రంగులో మెరుస్తూ ఆకర్షణీయంగా ఉంటాయి. ఈ మొక్క ఆకులను పశువులు ఇష్టంగా తింటాయి. ఈ ఆకుల పసరును పాలతో కలిపి తాగితే నీళ్ల విరేచనాలు కట్టుకుంటాయి. వేళ్ళ రసాన్ని తలకి రాసుకుంటే తలలోని పేలు నశిస్తాయి. వేళ్ళ కషాయాన్ని తాగితే స్త్రీల రక్త ప్రదర వ్యాధి (Menorrhagia- ఋతురక్తం అధికంగా స్రవించే ఎర్రబట్ట వ్యాధి) నశిస్తుంది. ఈ మొక్క వేళ్లపైని బెరడు రసం లోనికి ఇస్తే పచ్చ కామెర్లు, వాపులు, సుగర్ వ్యాధి వంటివి తగ్గుతాయి. ద్రాక్ష తీగ, drAksha tIga -n. --grape vine; ద్రాక్ష తోట, drAksha tOTa -n. --vineyard (విన్యర్‌డ్); ద్రాక్ష రసం, drAksha rasaM -n. --grape juice; ద్రాక్ష సారా, drAksha sArA -n. --grape wine; ద్రాక్షారిష్టం, drAkshArisTaM -n. --extract of grapes; grape juice and sugar cooked on low fire until it jells; ద్రావకం, drAvakaM -n. --caustic liquid; any concentrated and caustic substance like an acid or alkali; ద్రావణం, drAvaNaM -n. --solution; ద్రావణి, drAvaNi -n. --solvent; ద్రావిడప్రాణాయామం, draaviDapraaNaayaamaM - n. -- ద్రావిడ బ్రాహ్మణులు సంధ్యా వందనంలో ముక్కు పట్టుకొనే టపుడు చేయి వీపు వైపు నుంచి తిప్పి ముక్కు తాకుతారని, తెలుగు వారు సూటిగా చేతితో నాసికను తాకుతారని ఒక వాడుక. సూటిగా వెళ్ళవలసిచోట అలా కాక, డొంకతిరుగుడుగా వెళ్లడాన్ని ద్రావిడ ప్రాణాయామం అని అంటారు; ద్రావిడులు, drAviDulu -n. pl. --(1) Dravidians; (ety.) దు + గతౌ = people who were driven away (by Aryans. According to Mahabharata, it was Parasurama's drive to eliminate Kshatriyas from North India. There are other explanations and theories.); --(2) coincidentally, the DrAviDAs of Andhra Pradesh are also migrants from Palghat district of Tamil Nadu; ద్రావితం, drAvitaM -n. --solute; when sugar is dissolved in water, sugar is the solvent, water is the solute and the sugared water is the solution; '''దిం - diM, ది - di, దీ - dI''' దించు, diMcu -v. t. --put down; set down; unload; దిండు, diMDu -n. --(1) pillow; --(2) cushion; ---పిన్నుదిండు = pin cushion. దింపు, diMpu -v. t. -- (1) lower; bring down; help someone to get down from a vehicle; -- (2) unload; download; దిక్‌చక్రం, dikcakraM -n. --horizon; దిక్కు, dikku -n. --(1) direction; compass point; --(2) support; refuge; దిక్కుమాలిన, dikkumAlina -adj. --wretched; దిక్సూచి, diksUci -n. --compass; a suspended magnetic needle that shows North; దిక్సూచి దిశలు, diksUci diSalu -n. --compass directions; ---E = తూర్పు; W = పడమర; S = దక్షిణం; N = ఉత్తరం; NE = ఈశాన్యం; SE = ఆగ్నేయం; SW = నైరుతి; NW = వాయవ్యం; NNE = N కి NE కి మధ్య; ENE = E కి NE కి మధ్య; ESE = midway between east and southeast; SSE = midway between south and southeast; WSW = midway between west and southwest; SSW = midway between south and southwest, etc. [[File:Compass Rose English North.svg|thumb|16-point [[compass rose]]]] దిగంతం, digaMtaM -n. --(1) horizon; --(2) from here to the horizon; (lit.) the end of the directions; దిగంశం, digaMSaM -n. --[astron.] azimuth; the angle in degrees from the north-south line to the position of a star in the sky; దిగబెట్టు, digabeTTu -v. t. --escort; accompany; accompany someone until they "landed" at the destination; దిగాలుపడు, digAlupaDu -v. i. --downcast; depressed; దిగు, digu -v. i. --come down; get down; enter; దిగుబడి, digubaDi -n. --yield; దిగుమతి, digumati -n. --import; (ant.) ఎగుమతి = export; దిగులు, digulu -n. -- (1) anxiety; fear; worry; alarm; depressed feeling; (2) Palpitation of the heart; దిగువ, diguva -adj. --under; below; downstream; (ant.) ఎగువ = over; above; upstream; దిగువకెళ్లే బండి, diguvakeLlE baMDi -n. --down train; In Indian Railways, trains going in one direction are called "up" trains and in the other direction are called "down" trains; దిట్టం, diTTaM -adj. --strong; sturdy; well-grounded; knowledgeable; దిటవు, diTavu - n. -- (1) courage; bravery; (2) strength; దిట్ట, diTTa -n. --stalwart; expert; దిట్టమైనవాడు; దిద్దరి, diddari -n. --rectifier; reformer; teacher; దిద్దు, diddu -v. t. --(1) rectify; reform; correct; assign marks to the answers in an examination; --(2) over-write on an exemplar; దిద్దుబడి, diddubaDi -n. --rectification; reformation; దిద్దుబాటు; దినం, dinaM -n. --(1) 24 hours; day and night; --(2) day-time; దినచర్య, dinacarya -n. --(1) daily regimen; --(2) diary; దినవెచ్చం, dinaveccaM -n. --(1) petty cash; pocket money; --(2) daily wage; దినుసులు, dinusulu -n. --grain; groceries; దిబ్బ, dibba, -n. --knoll; a small round hillock; a slightly elevated place from its surroundings; దిబ్బడ, dibbaDa -n. --blockage; దిమ్మ, dimma -n. --block; mound; heap; దిమాకు, dimAku -n. --pride; arrogance; దిమ్మిస, dimmisa -n. --compactor; a hand-held construction tool used to compact and level building sites and foundations; a paviour’s beetle; దిమ్మిస రోలు, dimmisa rOlu -n. --rolling compactor; a motor driven roller used in compacting roadbeds; దిరిసెన, dirisena -n. --a tree with white flowers; [bot.] ''Albezia lebbeck; Acasia speciosa;'' -- దీని కాయలు చెట్టుపైనే ఎండినప్పుడు లేత గోధుమ రంగులోకి మారి అందులోని గింజలు విడిగా గలగల మంటూ ఉంటాయి. గట్టిగా గాలి వీచినప్పుడు ఈ కాయలు కదిలి ఘల్లుఘల్లుమని శబ్దం చేస్తుంటాయి. దివ్య, divya -adj. --devine; దివ్యజ్ఞాన సమాజం, divyaj~nAna samAjaM -n. --Theosophical Society; The Theosophical Society was officially formed in New York City, United States, on 17 November 1875 by Helena Petrovna Blavatsky, Colonel Henry Steel Olcott, William Quan Judge, and others. It was self-described as "... an unsectarian body of seekers after Truth, who endeavor to promote Brotherhood and strive to serve humanity." This philosophy is often dubbed as neo-Advaita. The original organization led by Olcott and Besant remains today based in India and is known as the Theosophical Society - Adayar. The purported purpose of establishing the Society was to prepare humanity for the reception of a World Teacher. In 1909 the society "discovered" Mr. Jiddu Krishnamurti, an adolescent Indian boy, who the society had proclaimed as the most suitable candidate for the "vehicle" of the World Teacher. దివ్యత్తు, divyattu -n. --divinity; దివ్యదృష్టి, divyadRshTi -n. --clairvoyance; sixth sense; extra sensory perception; ESP; దివ్యద్రాక్ష, divyadraaksha - n. -- Mangosteen; [bot.] ''Garcinia mangostana'' of the Clusiaceae family; is a tropical evergreen tree with edible fruit native to Southeast Asia; Its round, purple fruit is about the size of a tangerine, with smooth, firm skin that appears impenetrable; -- వంగమామిడి; దివాంధమ్, divAMdhaM - n. -- owl; one that is blind at daytime; దివాంధత్వం, divAMdhatvaM - n. -- hemeralopia; inability to see in daylight; దివాణం, divANaM -n. --(1) a royal audience hall; --(2) palace; దివాచర, divAcara - adj. -- diurnal; happening during the day; దివాను, divAnu -n. --Muslim imperial revenue collector; దివాలా, divAlA -n. --bankruptcy; insolvency; దివాలేషం, divAlEshaM -n. --devaluation; (lit.) దివాలా + ఏషం, the desire to go bankrupt. This translation was apparently suggested by the well known Telugu poet, Sri Sri; దివ్యానుభూతి, divyAnubhUti -n. --telepathy; communication between minds using other than normal sensory channels; దివి, divi -n. --heaven; the upper world; దివిటీ, diviTI -n. --torch; flaming torch; దివ్వె, divve -n. --torch; lighted stick; దిశ, diSa -n. --direction; దిశమాణి, NidiSamANi -n. --[math.] vector; phasor; a quantity with a magnitude and direction; % e2t దిష్టి, dishTi -n. --evil-eye; negative energy impinged on a person by jealousy; -- భారతీయ సంప్రదాయంలో 'దిష్టి' (నరఘోష లేదా నరదిష్టి) తీయడం అనేది మనిషిపై ఉన్న ప్రతికూల శక్తిని (Negative Energy) తొలగించడానికి పెద్దలు సూచించిన ఒక ప్రాచీన పద్ధతి. ఆయుర్వేదం, జ్యోతిష్య శాస్త్రం మరియు తరతరాలుగా వస్తున్న ఆచారాల ప్రకారం దిష్టి తీయడానికి కొన్ని ప్రామాణికమైన (Authenticated) పద్ధతులు ఉన్నాయి. దిష్టిబొమ్మ, dishTibomma -n. --scarecrow; a stuffed effigy used to drive off birds from eating crops; దిస, disa -adj. --bare; unadorned; uncovered; ద్వింకం, dviMkaM -n. --bit; binary digit; a shortening of the word ద్వియాంశ అంకం; ద్వింకీకృత, dviMkIkRuta -adj. --digitized; (lit.) converted into binary format; ద్వికం, dvikaM -n. --duo; doublet; couplet; pair; a group of two; ద్విగుసమాసం, dvigusamAsaM -n. --[gram.] numerative compound; ద్విచక్కెర, dvicakkera -n. --[chem.] disaccharide; ద్వితీయం, dviTIyaM -n. --(1) the second; --(2) the second marriage; second wife; ద్వితీయ, dvitIya -adj. --second; ద్విత్వాక్షరం, dvitvAksharaM -n. --geminate; the same consonant occurring twice, one below the other; ద్విదళ, dvidaLa -adj. --[bot.] bifoliolate; ద్విదళ హస్తాకార, dvidaLa hastAkAra -adj. --[bot.] bifoliolate; ద్విధ్రువం, dvidhruvaM -n. --[phy.] dipole; ద్వినామ పద్ధతి, dvinAma paddhati -adj. --[bio.] Binomial nomenclature; Also called binary nomenclature, is a formal system of naming species of living things by giving each a name composed of two parts, both of which use Latin grammatical forms, although they can be based on words from other languages. Such a name is called a binomial name, or a scientific name. The first part of the name identifies the genus to which the species belongs; the second part identifies the species within the genus. For example, humans belong to the genus Homo and within this genus to the species sapiens. The formal introduction of this system of naming species is credited to Swedish natural scientist Carl Linnaeus (author abbrv. L.); ద్విమాత్రకం, dvimAtrakaM -n. --two-dimensional; ద్వియాంశ, dviyAmSa -adj. --binary; ద్వియాంశ అంకం, dviyAmSa aMkaM -n. --[comp.] binary digit; ద్వియాంశ కోడీకరణ, dviyAmSa kODIkaraNa -n. --[comp.] binary coding; ద్వియాంశ అంకగణితం, dviyAmSa aMkagaNitaM -n. --[comp.] binary arithmetic; ద్వియాంశ కలనయంత్రం, dviyAmSa kalanayaMtraM -n. --binary computer; ద్వియాంశ పద్ధతి, dviyAmSa paddhati -n. --[comp.] binary number system; ద్వియాంశ సంకలనం, dviyAmSa saMkalanaM -n. --[comp.] binary addition; ద్వియాంశీకృతం, dviyAMSIkRutaM -n. -- digitized; converted into digital format; converted into binary format; ద్వియేను, dviyEnu -n. --[chem.] ethane; a hydrocarbon with two carbon atoms; C₂H₆ ద్వియోడు, dviyODu -n. --[phy] diode; a vacuum tube with two elements, namely an anode and a cathode; ద్విరుక్తం, dviruktaM -n. --gemination; repetition of a consonant; ద్విరుక్తులు, dviruktulu - n. pl. -- onomatopoeic double words such as గబగబ, చకచక; దీక్ష, dIksha -n. --perseverance; single-minded devotion; see also వ్రతం; దీనారం, dInAraM -n. --a gold coin of old times; దీపం, dIpaM -n. --(1) lamp; --(2) oil lamp used at places of worship; దీపనకారి, dIpanakAri - n. --lighting agent; ignition agent; burning agent; an agent that promotes appetite; appetizer; దీపస్తంభం, dIpastaMbhaM -n. --(1) lighthouse; a tall pillar with a light at the top to aid seafarers; --(2) lamp post; any pole with a light attached to it, such as those used for street lighting; దీపిక, dIpika - n. -- (1) lamp; torch; -- (2) [in a title of book] manual; దీప్తి, dIpti -n. --luminosity; brightness; దీప్తిమయ, dIptimaya -n. --luminous; luminescent; bright; దీర్ఘం, dIrghaM -n. --[gram.] --(1) long vowel; vowels that require two units of time to pronounce; --(2) diphthong; --(3) the intra-syllabic symbol used to indicate the presence of a long vowel; దీర్ఘకాలిక, dIrghakAlika - adj. -- long-term; దీర్ఘచతురస్రం, dIrghacaturasraM -n. --rectangle; (lit.) elongated square; దీర్ఘచతురస్ర తరంగం, dIrghacaturasra taraMgaM -n. --[phy.] rectangular wave; దీర్ఘత, dIrghata -n. --length (ant.) హ్రస్వత; దీర్ఘతమం, dIrghatamaM -n. --longest; -- (ant.) హ్రస్వతమం; దీర్ఘవర్తులం, dIrghavartulaM -n. --ellipse; (lit.) elongated circle; దీర్ఘవృత్తం, dIrghavRttaM -n. --ellipse; (lit.) elongated circle; దీర్ఘవృత్తాకార, dIrghavRttAkAra -adj. --elliptical; దీర్ఘవ్యవధిక, dIrghavyavadhika -adj. --long-term; దీర్ఘదృష్టి, dIrghadRshTi -n. --long-sightedness; presbyopia; the ability to see well only objects at a distance; దీవన, dIvana -n. --blessing; దీవించు, dIviMcu -v. t. --bless; దీవి, dIvi -n. --island; దీక్ష, dIksha - n. --commitment; concentration; concentrated commitment for absolving sins; wisdom; ద్వీపం, dvIpaM -n. --island; ద్వీపకల్పం, dvIpakalpaM -n. --peninsula; '''దుం - duM, దు - du, దూ - dU''' దుంగ, duMga -n. --log; block of wood; దుంగపొత్తం, duMgapottaM %e2t -n. --log book; a book in which regular activities are recorded; దుండగం, duMDagaM -n. --mischief; terrible deed; దుండగీడు, duMDagIDu -n. m. --mischief maker; brat; దుండిగం, duMDigaM -n. --[bot.] ''Jatropha glandulifera''; దుంత, duMta -n. m. --he buffalo; దుందిలం, duMdilaM -n. --[bot.] ''Calosanthes indica''; దుందుడుకు, duMduDuku - adj. -- hasty and rash; దుంప, duMpa -n. --bulbous root; tuber; ---చిలగడదుంప = sweet potato. ---చేమదుంప = taro root. ---తియ్యదుంప = yam. ---బంగాళాదుంప = potato. దుంపబచ్చలి, duMpabaccali -n. --spinach; [bot.] ''spinacia tetrandra''; దుంపరాష్ట్రం, duMparAshTraM -n. --(1) galingale; [bot.] ''Alpinia ehinensis''; a root; (2) a stout tall shrub; [bot.] ''Hedychium coronarium''; దుక్క, dukka -n. --log; block of wood; దుక్క ఇనుము, dukka inumu -n. --pig iron; crude iron cast in the shape of logs, called pigs; దుకాణం, dukANaM -n. --shop; దుక్కి, dukki -n. --(1) plowing; --(2) cultivation of land; --(3) plowed land; దుక్కిటెద్దు, dukkiTeddu -n. --plowing bull; దుకూలం, dukUlaM -n. --cloth; fabric; దుక్కు, dukku -n. --a traditional agronomic unit of measuring rainfall in India; approximately half-inch of rainfall; approximately the depth to which the iron tip of a manual plow would sink unassisted; దుఃఖం, du@mkhaM -n. --sorrow; grief; misery; దుగ్దం, dugdhaM -n. --milk; దుగ్దరసం, dugdharasaM -n. --latex; milky substance exuded from plants; దుడుకుతనం, duDukutanaM -n. --mischievousness; దుడ్డు, duDDu -n. --(1) cudgel; a heavy stick; --(2) money; దుత్త, dutta - n. -- cup; a small earthenware pot; -- పిడత; మట్టి పిడత; దుద్దులు, duddulu -n. pl. --ear studs; earrings that stay on the earlobes without hanging; దున్న, dunna -n. m. --male water buffalo; దున్నపోతు, dunnapOtu -n. m. --water buffalo; దున్ను, dunnu -v. t. --plow; till the ground; దుప్పటి, duppaTi -n. --sheet; bed sheet; blanket; దుప్పి, duppi -n. --the spotted deer; stag; [bio.] ''Cerris axis;'' దుబాయి చెట్టు, dubAyi ceTTu - n. -- green buttonwood; button mangrove; [bot.] ''Conocarpus erectus'' of the Combretaceae family; -- ఇది నాలుగు మీటర్ల నుంచి ఇరవయి మీటర్ల దాకా పెరుగుతుంది. దీని జన్మస్థలం, ఉత్తర, దక్షిణ అమెరికా, ఆఫ్రికా ప్రాంతాలు; ఇటీవల వీటిని రోడ్లకి ఇరుపక్కలా నాటుతున్నారు; ఇది నీటి ఎద్దడికి బాగా తట్టుకోగలదు. పైకి ఎంత పెద్దదిగా పెరుగుతుందో లోపల అంత వేరు బలంగా సాగుతాయి. అవి కూడా భూమికి సమాంతరంగా నీటికొరకు వెతుకుతూ పెరిగేస్తాయి. మధ్యలో ఉండే స్టీలు, ప్లాస్టిక్, సిమెంట్ ఇలాంటి వేవీ దీని వేర్లను ఆపలేవు. అందుకని వీటిని భవనాల దగ్గర, డ్రైనేజి, నీటి గొట్టాలు, ఎలెక్ట్రిక్, ఇతర సరఫరా గొట్టాల పక్కన వేయకూడదు. దుబారా, dubArA -adj. --extravagant; wasteful expenditure; [Hindi] second time; spending money for the same cause again; -- (ant.) పొదుపు; దుబాసి, dubAsi -n. --translator; one who knows two languages; [comp.] a program that translates from one language to another; దుబ్బు, dubbu -n. --a tuft of grass; దుమదుమలాడు, dumadumalADu -v. i. --fret with anger; దుమారం, dumAraM -n. --dust storm; (ety.) దుమ్ము + ఆరం; ఆరం అంటే అచ్చ తెలుగులో చక్రం; దుముకు, dumuku -v. i. --jump; leap; plunge; దుమ్ము, dummu -n. --(1) dust; dust settled on a surface; --(2) bone; --(3) antler; దుమ్ములగొండి, dummulagoMDi -n. --hyena; a dog-like animal with short hind legs and a powerful jaw capable of crushing bones; [bio.] ''Hyena hyena''; దుమ్ము, dummu - n. -- dust; దుమ్మెత్తిపోతలు, dummettipOtalu - n. -- abuses; scoldings; దుర్, dur -adj. --pref. bad; mal-; mis-; ---దుర్గుణం = bad property; bad character. ---దుర్నామం = misnomer. దురంతం, duraMtaM -n. --tragedy; (lit.) one that ended badly or inauspiciously; దురద, durada -n. --itch; దురదగొండి, duradagoMDi -n. --nettle; a type of poison ivy; [bot.] ''Mucuna pruriens''; ''Urtica dioica''; -- also దూలగొండి; దురదగోవెల, duradagOvela -n. --[bot.] ''Aristolochia indica''; -- also దూలగోవెల, దురపిల్లు, durapillu -v. i. --grieve; mourn; weep; suffer; దురలవాటు, duralavATu -n. --bad habit; దురవస్థ, duravastha -n. --bad situation; bad state; దురహంకారం, durahaMkaaraM - n. -- false ego; -- నేనే గొప్ప, నా మాటే వేదం, నా ఆచరణే గొప్పది, నన్నే అందరూ అనుసరించాలి - ఇటువంటి భావనలు దురహంకారం. దుర్గం, durgaM -n. --fort; fortification; a structure that is hard to break into; ---గిరిదుర్గం = mountain fortification. ---జలదుర్గం = water fortification. ---స్థలదుర్గం = plain fortification. ---వనదుర్గం = forest fortification. దుర్గంధం, durgandhaM -n. --malodor; stench; bad smell, a stink; దుర్గమం, durgamaM -n. --inaccessible; దుర్భరం, durbharaM -n. --one that cannot be tolerated; దుర్మరణం, durmaraNaM -n. --accidental death; untimely death; (lit.) bad death; -- కాకిచావు; దుర్లభం, durlabhaM -n. --hard to achieve; hard to attain; దుర్వర్ణం, durvarNaM -n. --discoloration; bad color; tarnished color; దురాక్రమణ, durAkramaNa -n. --aggression; దురాగతం, durAgataM -n. -- outrage; cruel action; దురాచారం, durAcAraM -n. --bad tradition; bad practice; దురాశ, durASa -adj. -- greed; avarice; covetousness; rapacity; graspingness; cupidity; avidity; materialism; pleonexia; money-grubbing; intemperance; esurience; దుర్మాంసం, durmAMsaM -n. --granulation tissue; overgrown tissue; దుర్మార్గం, durmArgaM -n. --misconduct; దిరితం, duritaM -n. --sin; sinful deed; దుర్భిణి, durbhiNi -n. --telescope; దుర్బిక్షం, durbikshaM -n. --(1) famine; (lit.) a condition in which even alms are not available; (not drought) --(2) drought; (def.) a condition where the amount of moisture in the ground is less than the amount that is being lost by evaporation and transpiration; దుర్వినియోగించు, durviniyOgiMcu -v. i. --abuse; misuse; దుర్నీతి, durnIti -n. --vice; immorality; దురుసుతనం, durusutanaM -n. --impetuousness; rudeness; roughness; దుర్ముహూర్తం, durmuhUrtaM -n. --inauspicious time; a duration of time that occurs everyday and is prescribed in the Hindu calendar; (ant.) సుముహూర్తం; దులుపు, dulupu -v. t. --shake; shake off; దువ, duva -n. --deuce; two; twice; దువ్వు, duvvu -v. t. --(1) stroke; finger; --(2) comb; దువ్వెన, duvvena -n. --comb; దువ్వోడ, duvvODa -n. --plane; a carpenter's tool to make a plane surface; చిత్రిక; దుశ్శాలువ, duSSAluvA -n. --ornamental shawl; a two-layered shawl; --సన్మానంలో ఒకశాలువ కప్పడం సరే.మహా గౌరవాన్ని ప్రకటించాలనుకుంటే రెండు శాలువలు కప్పే సంప్రదాయం ఉత్తరాది ఆచారం. దుస్తరం, dustaraM -adj. --impassable; దుశ్శకునం, duSSakunaM -n. --bad omen; దుశ్శాలువా, dusshaaluvaa - n. -- a pair of "Saaluvaa" s; The Hindu traditional way of honoring a person is to cover the person's body with a pair of ornamental clothes; -- ద్విశాలువా is the correct word; దుశ్చేష్ట, duScEshTa -n. --misdemeanor; bad deed; దుష్టము, dushTamu - n. -- erroneous; faulty; buggy; -- దోషము కలది; "నిర్ దుష్టంగా" అంటే without errors; "నిర్ దిష్టంగా" అంటే clearly stated; దుస్సహం, dussahaM -n. --unbearable; దుస్వప్నం, dussvapnaM -n. --bad dream; nightmare; దుష్ర్పచారం, dushpracAraM -n. --negative publicity; దుష్ర్పవర్తన, dushpravartana -n. --misdemeanor; దుహిత, duhita - n. -- daughter; కూతురు అని అర్థం. దౌహిత్రి, dauhitri - n. -- daughter's daughter; కూతురి కూతురు. దౌహిత్రుడు, dauhitruDu - n. -- daughter's son; కూతురి కొడుకు. ద్రుతం, drutaM -n. --[gram.] the sound of న్; (ety.) the sound that disappears when not needed; ద్రుతప్రకృతికం, drutaprakRtikaM -n. --[gram.] syllable or word ending in న్; -- తెలుగు పదాలన్నీ (1) న్/ను చివర గలవీ, (2) అలా ఉండనివి అని రెండు రకాలు. న్/ను చివర గలవి ద్రుత ప్రకృతికములు. మిగిలినవి కళలు: వాడు, వచ్చి, రాడు, సీత, పురాణము, కావ్యాలు — ఇలాంటివి. దూకు, dUku -v. i. --(1) jump across; leap; --(2) jump down; plunge; దూగర, dUgara -n. --cobwebs; దూట, dUTa -n. --pith; medulla; the central part of a banana stem which is edible; దూడ, dUDa -n. --calf; దూతం, dUtaM -n. --message; దూత, dUta -n. --messenger; ambassador; దూది, dUdi -n. --ginned cotton; cleaned cotton; దూదిపాలతీగ, dUdipAlatIga - n. -- Rosy Milkweed Twiner; [bot.] ''Oxystelma esculentum'' of the Asclepiadaceae family; ''Asclepias rosea''; ''Oxystelma secamone''; -- గ్రీకు భాషలో ఆక్సీ స్టెల్మా అంటే పుల్లని పాలు కలిగినది అని అర్థం. అంటే దీని పాలు చేదుగా ఉండటంతో పాటు, కొంత పుల్లగా కూడా ఉంటాయని గ్రహించాలి. లాటిన్ భాషలో ఎస్కా అంటే ఆహారం అని అర్థం. ఎస్కులెంటమ్ అంటే తినదగినది. ఈ మొక్క ఆకులు, పూలు, కాయలను కూరగా వండుకుంటారు. ఈ మొక్కను వండుకు తింటే బాలింతలకు పాలు సమృద్ధిగా పడతాయి. -- నోటి పూత, నోటిలో పుళ్ళు, గొంతువాపు ఉన్నవారు ఈ మొక్క కషాయాన్ని పుక్కిట పడితే తగ్గిపోతాయి. ఈ మొక్క తాజా వేళ్ళ కషాయాన్ని తాగిస్తే పచ్చ కామెర్లు నయమౌతాయి. గాయాలు, పుండ్లను శుభ్రపరచేందుకు (Depurative) ఈ మొక్క కషాయాన్ని వాడతారు. ఈ మొక్క పాలు ఋతు రక్త స్రావాన్ని ఆపుతాయి. -- [Sans.] దుగ్ధికా (పాలు కలిగినది); తిక్తదుగ్ధా (చేదుపాలు కలిగినది); దూదేకడం, dUdEkaDaM -n. --ginning of cotton; దూదేకుల పిట్ట, dUdEkula piTTa -n. --batcher bird; దూబరా, dUbarA -n. --waste; దూయు, dUyu -v. i. --penetrate; go through; దూరం, dUraM -adj. --far; (ant.) దగ్గర; -n. --distance; distance in space and time; దూరదర్శని, dUradarSani -n. --(1) telescope; --(2) official name for India's nationwide television broadcasting service; (lit.) vision from a distance; దూరపు, dUrapu -adj. --distant; ---దూరపు బంధువులు = distant relatives. ---దూరపు చూపు = foresight. దూరబిందువు, dUrabiMduvu -n. --apogee; the point that is farthest from the focus in an ellipse; దూర్వాలు, dUrvAlu -n. --[bot.] ''Parricum dactylon; Cynodon dactylon''; a grass used in religious rites; also has medicinal properties; దూరు, dUru -v. i. --enter; penetrate; creep in; sneak in; దూర్చు, dUrcu -v. t. --insert; push in; దూలం, dUlaM -n. --beam; girder; -- see also వాసం; దూల, dUla -n. --itch; (esp.) sexual itch; hankering; దూలగొండి, dUlagoMDi -n. --itching vine; the juice from its root is believed to control blood pressure; [bot.] ''Carpopogan pruriens; Mucuna pruriens;'' see also దూలగోవెల; తీటకసివింద; -- [Sans.] ప్రావృషాయణి; అవ్యండ; --- గేదె దూలగొండి = [bot.] ''Mucuna atropurpurea'' DC --- ఏనుగు దూలగొండి = [bot.] ''Mucuna monosperma'' DC --- దురదగొండి = [bot.] ''Mucuna pruriens'' దూలగోవెల, dUlagOvela -n. --[bot.] ''Aristolochia indica;'' దూషణ, dUshaNa -n. --abuse; (ant.) భూషణ; దూస, dUsa -n. --thirst; దూసరం, dUsaraM -n. --dust; ---విశ్వ దూసరం = cosmic dust దూసరతీగ, dUsaratIga -n. --[bot.] ''Cocculus villosus; Menispermum glabrum''; '''దృ - dR, దె -de, దే - dE, దై - dai''' దృక్కోణం, dRkkONaM -n. --perspective; point of view; angle of view; దృక్ఛాయ, dRkChAya -n. -parallax; దృక్పథం, dRkpathaM -n. --viewpoint; దృగ్విషయం, dRgvishayaM -n. --phenomenon; దృగ్రేఖ, dRgrEkha -n. --line of sight; దృగ్గోచరం, dRggOcaraM -n. --visible; దృఢత్వం, dRDhatvaM -n. --firmness; strength; దృఢపరచు, dRDhaparacu -v. t. --confirm; దృఢమైన, dRDhamaina -adj. --hardy; దృఢీకరణ, dRDhIkaraNa -n. --confirmation; దృశ్యం, dRSyaM -n. --view; scenery; దృశ్య, dRuSya - adj. -- visible; --- దృశ్య విశ్వం = visible universe; దృశ్యత, dRSyata -n. --visibility; దృశ్యమాన, dRsyamAna -adj. --apparent; దృశ్యశ్రవణ, dRSyaSravaNa -adj. --audio-visual; దృశా, dRuSA - adj. -- optical; దృష్టాంతం, dRshTAMtaM -n. --(1) example; illustration; --(2) proof; evidence; దృష్ట్యా, dRshTyA -adv. --from the point of view of; దృష్టి, dRshTi -n. --vision; sight; ---దివ్యదృష్టి = clairvoyance; extrasensory perception; sixth sense; ---దూరదృష్టి, = (1) long-sightedness; ability to see objects at a distance; (2) foresight. దెప్పు, deppu -v. t. --taunt; gibe; ridicule; jeer; -- దెప్పుడు మాటలు అంటే తప్పుని ఎట్టి చూపిస్తూ వెటకారంగా మాట్లాడటం; దెబ్బ, debba -n. --injury; blow; stroke; దెబ్బలాట, debbalATa -n. --fight; possibly causing injury; దేకు, dEku -v. i. --slide on the posterior; slide while squatting; scoot; దేబె, dEbe -n. --wretched; miserable; దేవకాంచనం, dEvakAMcanaM -n. --[bot.] ''Bauhinia purpurea''; --గండకీ వృక్షం శాస్త్రీయ నామం ''Bauhinia variegata''. దేవకుసుమం, dEvakusumaM - n. -- Carnation; Rosy Pink; Rainbow Pink; [bot.] ''Dianthus chinensis'' of the Caryophyllaceae family; -- గ్రీకు భాషలో డైయాంథస్ అంటే 'దేవుని పువ్వు' అని అర్థం. గ్రీకుల దేవదేవుడు జూస్ (Zeus) కి ఇదెంతో ఇష్టమయినదనే నమ్మకం కారణంగా ఈ మొక్కను అందరూ ఎంతో పవిత్రమైనదిగా భావించేవారు. చినెన్సిస్ అంటే 'చైనాకు చెందినది' అని అర్థం. కారియోఫిల్లస్ అంటే 'లవంగమొక్క ఆకులవంటీ అని. దేవగన్నేరు, dEvagannEru -n. --a tree, native to tropical America; [bot.] ''Plumeria acuminata''; దేవగ్రహం, dEvagrahaM - n. -- "devine" planet; -- జ్యోతిషంలో గ్రహాలను దేవ గ్రహాలు (సూర్యుడు, చంద్రుడు, కుజుడు, గురుడు), రాక్షస గ్రహాలు (శుక్రుడు, శని, రాహువు, కేతువు) అని రెండు వర్గాలుగా విభజిస్తారు. బుధుడు సందర్భాన్ని బట్టి మారుతుంటాడు. సాధారణంగా ఒకే వర్గానికి చెందిన గ్రహాలు ఒకరికొకరు మిత్రులు అవుతారు. ఎదుటి వర్గానికి చెందిన గ్రహాలు శత్రువులు అవుతారు. దేవత, dEvata -n. f. --goddess; deity; divinity; -- దేవతలు ' దివ్య' అనే పదం నుండి వచ్చింది. దివ్య' అంటే 'ప్రకాశవంతమయిన' అని అర్ధం; దేవతలు అనగా ప్రకాశవంతమయిన లేదా తెల్లని ఛాయ కలిగిన శరీరం కలవారు; 'నరకం' అంటే 'చీకటి,అంధకారం; 'నలుపు రంగు శరీరవర్ణం' కలవారు నివసించే ప్రాంతాలే 'నరకం'; దేవదారు, dEvadAru -n. --deodar; Himalayan cedar; pine; fir; [bot.] ''Pinus longifolia; Cedrus deodara''; (lit.) దేవ = heavenly; దరు = tree; thus named probably because it grows at higher altitudes and therefore closer to heaven; [Sans.] భద్రకం; భద్రదారువు; see also pine; fir; దేవమాతృకం, dEvamAtRkaM -n. --unirrigated land; agricultural land dependent on rainfall; దేవర, dEvara -n. m. --god; lord; boss; king; దేవరన్యాయం, dEvaranyAyaM -n. --(lit.) the law for the kings; this ancient law, prevalant in Mahabharata time, allowed the wife of a childless king to mate with another person approved by her husband in order to continue the lineage. దేవరాతం, dEvarAtaM -n. --sluice from a tank; drainage hole; దేవస్వం, dEvasvaM -n. --temple property; దేవస్థానం, dEvasthAnaM -n. --(1) temple; --(2) board of trustees appointed to administer a temple and its endowments; దేవాదాయం, dEvAdAyaM -n. --(1) endowment; endowment made to a temple; --(2) income from temple endowments; దేవాలయం, dEvAlayaM -n. --temple; దేవిడీ, dEviDI -n. --palace gate; దేవు, dEvu -v. t. --levigate; rinse; దేవుడు, dEvuDu -n. --god; deity; -- దేవుడు మనిషి రూపం లో ఉండడు, దివ్ అంటే ప్రకాశించేది అని అర్ధం. అది ఒక శక్తిస్వరూపం పామరులు అర్ధం చేసుకోవటానికి దానికి ఒక రూపాన్ని ఇచ్చారు. బ్రహ్మ దేవుడు అంటే ఈ సృష్టిని నిర్మించే శక్తి స్వరూపం. సృష్టిని నిర్మించాలంటే నిర్మించే జ్ఞానం ఉండాలి. జ్ఞానానికి ఆది దేవత సరస్వతి; --(Note) Hyper-correction అంటే దురతిసవరణ. సరిగా పలకాలన్న మిషతో లేని శబ్దపరిణామాన్ని తీసుకురావడం. ఉదా: మామిడి > మావిడి; మామయ్య > మావయ్య; అవుతుంది. కాని చెవుడు > (hyper-correction) చెముడు; దేవుడు > (hyper-correction) దేముడు గా పలకడం తప్పు; ఇక్కడ చెవుడు, దేవుడు అన్నవే సరైన ఉచ్చారణలు. కానీ, 'మావిడి' అన్నదానికి సరైన ఉచ్చారణ 'మామిడి' కాబట్టి, 'దేముడు' కూడా 'దేవుడు' అన్న పదానికి సరైన ఉచ్చారణ అన్న భ్రమతో 'దేముడు' అని పలకడం దురతిసవరణ. దేవేరి, dEvEri -n. f. --goddess; boss; wife of boss; wife; దేశం, dESaM -n. --country; a region in a country; ---స్వదేశం = native country. ---విదేశం = foreign country. దేశ, dESa -adj. pref. --space; దేశకాలం, dESakAlaM -n. --space-time; దేశకాలాలు, dESakAlAlu -n. pl. --time and place. దేశద్రోహం, dESadrOhaM -n. --treason; sedition; దేశద్రోహి, dESadrOhi -n. --traitor; (ant.) దేశభక్తుడు; దేశపటం, dESapaTaM -n. --map; దేశభక్తి, dESabhakti -n. --patriotism; దేశవాళీ, dESavALI -adj. --(1) indigenous; local; native; home-spun; --(2) grown without fertilizers or pesticides; organically grown; దేశీ, dESI -adj. --native; local; దేహం, dEhaM -n. --(1) body; --(2) hardware; దేహి, dEhi -n. --(1) soul; the one who owns the body; --(2) software; ద్వేషం, dvEshaM -n. --hatred; ద్రేక్కాణం, drEkkANaM - n. -- [astro.] one-third of a zodiacal sign; 10 degrees of a full circle; దైత్యులు, daityulu -n. pl. --the children of Diti, a wife of Kashyapa; Hiranyakasipa and Hiranyaksha are the first in this clan; a sect of cruel people depicted in Indian legends; (ety.) children of Diti; -- దైత్యులు దెవతల యొక్క దాయాదులు. దైత్యులు కాశ్యప ప్రజాపతి యొక్క, దక్షుని పెద్ద కుమార్తె దితి యొక్క సంతానం. అయితే దేవతలు కాశ్యప ముని మరియు దక్షుని 2వ కుమార్తె అదితి (దితి కంటే చిన్నది) సంతానం. -- దైత్యుడు మరియు రాక్షసుడు రెండు వేర్వేరు జాతులు. శుక్రాచార్యుడు దైత్యులతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు, రాక్షసులతో కాదు. అందుకే ఆయనను రాక్షస గురువు అని కాకుండా “దైత్య గురువు” అంటారు. దైవజ్ఞుడు, daivaj~nuDu -n. m. --astrologer; fortune teller; దైనిక, dainika -adj. --daily; దైర్ఘ్యం, dairghyaM -n. --length; ---తరంగ దైర్ఘ్యం = wavelength. దైవం, daivaM -n. --God; deity; దైవజ్ఞుఁడు, daivaj~nuDu - n. -- an astrologer; దైవికం, daivikaM -n. --an act of God; దైహిక, daihika -adj. --bodily; corporeal; * '''ద్వైతం, dvaitaM''' - n. -- Dualistic philosophy expounded by Madhva; -- అనగా జీవాత్మ, పరమాత్మ వేర్వేరు; వీరు రెండు దండాలు కలిపి పట్టుకుంటారు. కనుక వీరిని ద్విదండి అంటారు; '''దొం - doM, దొ - do, దో - dO, ద్రో - drO, దౌ - dau''' దొంగ, doMga -adj. --(1) false; imitation; --(2) stolen; ---దొంగరక్తం = imitation blood; blood-like substance used in plays. ---దొంగసరుకు = stolen goods. -n. --thief; robber; దొంగ అరటి, doMga araTi - n. -- False Bird of Paradise; [bot.] ''Heliconia rostrata'' of the Heliconiaceae family; -- దక్షిణ అమెరికా లోని పెరు, బోలీవియా, కొలంబియా మొదలైన దేశాలలో ఈ మొక్కలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి; దీనిని భారతదేశపు ఉద్యానవనాలలోనూ పెంచుతున్నారు; ఈ మొక్క పూల గెల కిందికి వేలాడే అరటి పువ్వు గెలను తలపింపజేస్తుంది; పూలు మాత్రం కిందికి వేలాడకుండా నిటారుగా పైకి తిరిగి ఉంటాయి; ఆ పూల దొప్పలలో నిలిచే వాన నీటిని పక్షులు, కీటకాలు తాగుతాయి; దొంగచాటుగా, doMgacATugA -adv. --underhandedly; furtively; in a clandestine manner; దొంగచూపులు, doMgacUpulu -n. pl. --furtive glances; దొంగతనం, doMgatanaM -n. --thievery; theft; pilferage; robbery; larceny; దొంగరవాణా, doMgaravAnA -n. --smuggling; దొంగేరు, doMgEru %e2t -n. --ephemeral stream; wadi; a river that flows only when there is a rain and dries up soon after; దొండ, doMDa -n. --ivy gourd; little gourd; baby watermelon; bryonia fruit; [bot.] ''Bryonia grandis;'' ''Coccinia indica; Coccinia grandis; Coccinia cardifolia;'' a vine belonging to the Cucurbitaceae family; కాక్సీనియస్ అంటే రక్తవర్ణపు; గ్రాండిస్ అంటే పెద్ద లేక ఆకర్షణీయమైన అని అర్థం; కార్డిఫోలియా అంటే హృదయాకారపు ఆకులు కలది అని అర్థం; --- ఆదొండ = ఆకు + దొండ = [bot.] ''Capparis zeylanicum'' of the Capparidaceae family; --- కాకిదొండ = అవ్వగూద = [bot.] ''Trichosanthes palmata'' of the Cucurbitaceae family; ---చేదు దొండ = పిచ్చి దొండ = [bot.] ''Bryonia ambelleta;'' -- దేశవాళీ లేదా చిన్న దొండ లేదా నైజాక దొండ; బొబ్బిలి దొండ; ఆర దొండ; పాము దొండ; జయపూరు దొండ; తియ్య దొండ లేదా కూర దొండ లేదా మంచి దొండ; -- [Sans.] దొంతర, doMtara -n. --stack; pile; (rel.) పోగు; దొగ్గలి, doggali -n. --chick weed; broad-leaved thorny dock; [bot.] ''Amaranthus polygamus'' Linn. -- also దొగ్గలి కూర; ముళ్ళతోటకూర; రక్తబాష్పము; దొడ్డ, doDDA -adj. --big; large; respectful; దొడ్డి, doDDi -n. --(1) yard; back-yard; --(2) cattle shed; pen; --(3) stool; feces; దొడ్డికాళ్లు, doDDikALLu -n. --bow legs; దొడ్డిదోవ, doDDidOva -n. --[idiom] back-door; informal; not through proper channels; దొన్నె, donne %e2t -n. --small cup; cup made of leaves by folding up the leaves and stitching them with thin splinters; ---చిళ్లదొన్నె = porcelain crucible. దొప్ప, doppa -n. --small cup; small leaf-cup; crucible; small boat; దొబ్బ, dobba -n. --clot of blood; puddle of blood; దొమ్మ, domma -n. --anthrax; దొమ్మతెగులు; దొమ్మడోలు, dommaDOlu -n. -- groundcherries; Ashvagandha; Indian ginseng; [bot.] ''Physalis flexuosa''; దొమ్మీ, dommI -n. --riot; pandemonium; దొరుకు, doruku -v. i. --be found; be available; దొర్లించు, dorliMcu -v. t. --roll; to cause to roll; to cause to pass; దొర్లు, dorlu -v. i. --roll; turn up; దోచు, dOcu -v. t. --loot; plunder; rob; exploit; దోనె, dOne -n. --raft; wooden raft; దోపిడీ, dOpiDi -n. --plunder; robbery; exploitation; దోపు, dOpu -v. t. --insert; push; tuck in; దోబూచులాట, dObUculATa -n. --the game of pee-ka-boo; a game played with babies and young children, in which you hide your face and say, again and again, “peek-a-boo”; దోమ, dOma -n. --mosquito; -- దాదాపు 3000 species దోమలు గుర్తింప బడ్డాయి. ఇందులో 3 రకాల దోమలు, ఏడిస్ (Aedis), కులెక్స్ (Culex) మరియు అనోఫిలుస్ (Anpohelus) తెగలు మాత్రము రోగ కారకులు. ఇన్ని రకాల దోమలలో కొన్ని నిశాచరులు (nocturnal). వీటికి దీపం పడదు. కానీ కొన్ని అన్ని వేళలా తిరుగుతాయి. ---సాదా దోమ = ordinary house mosquito; [bio.] ''Culex albopictus.'' ---మలేరియా దోమ = [bio.] ''Anopheles albopictus''. ---గండు దోమ = tiger mosquito; [bio.] ''Aedes albopictus.'' --- డెంగీ దోమ = "Aedes Aegypti" అనే అడ దోమ; దోమకాటు, dOmakATu -n. --mosquito bite; దోమతెర, dOmatera -n. --mosquito netting; a fabric made out of stiff cotton guage with about 6 meshes per centimeter; దోమలమందు, dOmalamaMdu -n. --mosquitocide; insecticide that kills mosquitoes; దోరంగి, dOraMgi -n. --two-colored; దోరగా, dOragA -adv. --moderately; ---దోరగా పండిన = moderately ripe. ---దోరగా వేగిన = moderately roasted. దోవ, dOva -n. --path; way; road; దోవతి, dOvati -n. --piece of cloth worn by men as the lower garment; దోషం, dOshaM -n. --error; fault; flaw; defect; deficiency; దోషి, dOshi -n. --person at fault; guilty person; దోసకాయ, dosakAya -n. --cucumber; [bot.] ''Cucumis sativus;'' -- దేశవాళీ దోస; నక్క దోస (చిన్న కాయలు); ములు దోస; పందిరి దోస; బుడెం దోస లేదా కీర దోసకాయ; దోశె, dOSe -n. --Indian pancake; a thin crepe; దోహదం, dOhadaM -n. --(1) contribution; causative factor; --(2) physical support; --(3) moral support; ద్యోతకం, dyOtakaM -adj. --illuminating; showing; conveying; ద్రోహం, drOhaM -n. --betrayal; treachery; ద్రోహి, drOhi -n. --cheater; traitor; ---దేశద్రోహి = traitor. దౌత్యం, dautyaM -n. --diplomacy; దౌత్యవర్గం, dautyavargaM -n. --diplomatic corps; దౌత్యాలయం, dautyAlayaM -n. --embassy; దౌర్భాగ్యం, daurbhAgyaM -n. --misfortune; bad luck; దౌహిత్రి, dauhitri -n. f. --grand daughter; daughter’s daughter; దౌహిత్రుడు, dauhitruDu -n. m. --grand son; daughter’s son; </poem> ==Part 3: ధ - dha== <poem> ధగధగ, dhagadhaga -adj. --onomatopoeia for iridescence or glitter; ధనం, dhanaM -n. --money; wealth; ధన, dhana -adj. --positive; plus; ---ధన విద్యుత్తు = positive electricity. ---ధనావేశం = positive charge. ధనధన, dhanadhana -adj. --onomatopoeia for banging with feet; ధనధ్రువం dhanadhruvaM -n. --positive pole; anode; ధనవంతుడు, dhanavaMtuDu -n. m. --rich person; -- (ant.) దరిద్రుడు; ధనవంతురాలు, dhanavaMturAlu -n. f. --rich person; -- (ant.) దరిద్రురాలు; ధనసంఖ్య, dhanasaMkhya -n. --positive number; ధనసంబంధ, dhanasaMbaMdha -adj. --pecuniary; related to money; ధనస్వామ్యం, dhanasvAmyaM -n. --plutocracy; government by the wealthy; ధనాభావం, dhanAbhAvaM -adj. --resource-short; impecuniary; ధన్యత, dhanyata -n. --good fortune; blessedness; ధన్యవాదం, dhanyavAdaM -n. --thanks; a word expressing thanks or gratitude; ధనికుడు, dhanikuDu -n. m. --rich person; -- (ant.) దరిద్రుడు; ధనియాలు, dhaniyAlu -n. --coriander seeds; [bot.] Coriandrum sativum; --కొత్తిమీర = coriander plant; -- [Sans.] ధాన్యకం; దానకం; ధాన్యం; ధానీ; ధానేయకం; కుస్తుంభరీ; ధనిష్ఠ, dhaniShTha -n. --(1) Delta Capricorni; Deneb Algeidi; Yoga tara of the 23rd lunar mansion; located in the constellation Capricorn; --(2) The 23rd of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; ధనుర్వాతం, dhanurvAtaM -n. --tetanus; ధనుస్సు, dhanussu -n. --(1) bow; --(2) Sagittarius; ధనూరాసి, dhanUrAsi -n. --Sagittarius; a sign of the Zodiac; ధమని, dhamani -n. --artery; any vessel that carries blood away from the heart; ధమనిక, dhamanika -n. --arteriole; an artery with a small diameter; ధర, dhara -n. --(1) price; cost; (rel.) విలువ; --(2) short for ధరణి; ధరణి, dharaNi -n. --Earth; ధరణిపతి, dharaNipati -n. --king; (lit.) lord of the land; ధరవరలు, dharavaralu - n -- upper limit to a price; Maximum retail prices; -- ధరల యొక్క పై హద్దులు; ధర్మం, dharmaM -n. --(1) property; --(2) justice; law; --(3) tradition; --(4) duty; -- (5) one's path in life, the fulfillment of which leads to a higher state of consciousness; -- ఉదయం కన్ను తెరిచింది మొదలు రాత్రి నిద్రపోయే వరకూ ఎలా ప్రవర్తించాలో, ఎలా మాట్లాడాలో, భుజించాలో, సంసారం చెయ్యాలో, నిద్రించాలో, వగైరా బోధించేది ధర్మం; ---వృత్తిధర్మం = professional duty. ---సామాన్యధర్మం = common law. ధర్మకర్త, dharmakarta -n. --trustee; ధర్మదానం, dharmadAnaM -n. --charity; ధర్మాదాయం, dharmAdAyaM -n. --income accruing to a charitable trust; endowment; ధర్మధార, dharmadhAra -n. --cease-fire; ధర్మనిధి, dharmanidhi -n. --charitable trust; ధర్మపత్ని, dharmapatni -n. --legally married wife; ధర్మపన్నాలు, dharmapannAlu -n. pl. --maxims of duty and morality; ధర్మవడ్డీ, dharmavaDDI - n. -- an annual interest rate of one percent; that is, a principal of Rs 100/ held for one year yields an interest of one rupee; this is practically a "no interest" rate transaction; -- పాత కాలంలో సామాన్య ప్రజలలో వాడుకలో ఉన్న న్యాయమైన వడ్డీ రేటు ఇది; ధర్మసంస్థ, dharmasaMstha -n. --charitable organization; ధర్మసందేహం, dharmasaMdEhaM -n. --[idiom] a minor doubt; ధరావతు, dharAvatu -n. --deposit; earnest money; ante; ధరించు, dhariMcu -v. t. --wear; put on; ధర్మి, dharmi -n. --type of acting; ---లోకధర్మి = realistic acting; natural acting. ---నాట్యధర్మి = conventional acting, that is, acting following prevailing stage conventions. ధర్మోపదేశం, dharmOpadESaM -n. --sermon; ధవళం, dhavaLaM -n. --white; ధ్వజం, dhvajaM - n. -- pole; flagpole; ధ్వజభంగం, dhvajabhaMgaM - n. -- impotence; inability of the penis to stay erect; ధ్వన్యనుకరణ, dhvanyanukaraNa -n. --[ling.] onomatopoeia; ధ్వనించు, dhvaniMcu -v. i. --imply; sound like; ధ్వని, dhvani -n. --sound; ---అతిధ్వని = ultrasound. ---ప్రతిధ్వని = resound; echo. ధాతుమలం, dhAtumalaM -n. --slag; the scum that floats on molten metal; ధాతువు, dhAtuvu -n. --(1) element; chemical element; మూలకం ; --(2) [gram.] etymon; root; source; verb stem; ధాతుసాధన, dhAtusAdhana -n. --metallurgy; ధాన్యం, dhAnyaM -n. --(1) grain; --(2) rice paddy; unhusked rice; -- నవధాన్యాలు = వడ్లు, యవలు, మినుములు, పెసలు, గోధుమలు, నువ్వులు, అనుములు, శనగలు, ఉలవలు; -- దశ గ్రామ్య ధాన్యాలు = వడ్లు, యవలు, మినుములు, మసూర్ పప్పు, గోధుమలు, నువ్వులు, సన్న ఆవాలు, ప్రియంవద, కందులు, ఉలవలు; ధార, dhAra -n. --stream; continuous flow of a liquid, as the flow from a faucet; ధారణ, dhAraNa -n. --concentration; memory; memorization; ability to recall; concentration of the mind on an item continuously for a period of 12 seconds (according to Yoga Sutra); ధారాదత్తం చేయు, dhArAdattaM cEyu -v. i. --give away with all rights and privileges; ధారావాహిక, dhArAvAhika -n. --a serial in media, primarily in print media; ధారాళం, dhArALaM -n. --unimpeded; free flowing; fluent; ధారి, dhAri -suff. --wearer; one who wears the object indicated by the root word; ---ఖడ్గధారి = sword-wearer. ---కిరీటధారి = crown-wearer. ధార్మిక, dhArmika -adj. --moral; righteous; -suff. --having the property of; ధార్మికుడు, dhArmikuDu -n. m. --good man; virtuous man; ధావనం, dhAvanaM -n. --washing; brushing; scrubbing; cleansing; ధావన చూర్ణం, dhAvana cUrnaM -n. --cleaning powder; ధావన ఖమీరం, dhAvana khamIraM -n. --cleaning paste; ధావని, dhAvani -n. --(1) brush; --(2) washer; scrubber; washing machine; ధాష్టీకం, dhAshTIkaM -n. --domineering attitude; browbeating; ధ్యానం, dhAnaM -n. --concentration of the mind on an item continuously for a period of 12 x 12 seconds = 2 minutes 24 seconds (according to Yoga Sutra); the focusing of attention on one particular spiritual idea in continuous meditation; ధిక్కరించు, dhikkariMcu -v. i. --flout; disregard; defy; ధిషణ, dhishaNa -n. --wisdom; confidence; ధిషణాహంకారం, dhishaNAhaMkAraM -n. --ego coming from confidence in one's own intellect or wisdom; ధీ, dhI -n. --intellect; ధీమతి, dhImati -n. --scholar; wise person; ధీమా, dhImA -n. --self-assurance; self-confidence; ధీర, dhIra -n. f. --heroine; brave woman; ధీరుడు, dhIruDu -n. m. --brave man; hero; ధీశాలి, dhISAli -n. --intellectual; ధుని, dhuni -n. --stream; river; ధుమధుమ, dhumadhuma -adj. --onomatopoeia for fuming with anger; ధురంధరుడు, dhuraMdharuDu -n. m. --one who bears a burden; responsible man; ధుర, dhura -n. --burden; ధృతి, dhRuti - n. -- essential oil; ధ్రువం, dhruvaM -n. --pole; ---దక్షిణ ధ్రువం = south pole. ---అయస్కాంత ధ్రువం = magnetic pole. ధ్రువ, dhruva -adj. --fixed; steady; immobile; ధ్రువతార, dhruvatAra -n. --Polestar; Polaris; Steering Star; Ship Star; Stella Maris; this is the Pole Star for the northern hemisphere only; There is no such star for the southern hemisphere; ధ్రువపరచు, dhruvaparacu -v. t. --assert; confirm; ratify; ధ్రువయష్టి, dhruvayashti -n. --polar axis; the axis pointing toward the Polestar; ధ్రువీకరణ, dhruvIkaraNa - n. - ratification; confirmation; ధూపం, dhUpaM - n. -- smoke from burning ''SaambraNi'' (a resin); smoke produced by incense stick; smoke for fumigation; ధూమం, dhUmaM -n. --smoke; fume; ధూమకేతువు, dhUmakEtuvu -n. --comet; (lit.) one with a smoky tail; ధూమపానం, dhUmapAnaM -n. --smoking; ధూమశకటం, dhUmaSakaTaM -n. --locomotive; train; ధూర్తదేశం, dhUrtadESaM - n. -- rogue nation; ధూర్తుడు, dhUrtuDu - n. -- rogue; ధూళి, dhULi -n. --dust; dust raised into the air; ధూళి, దూగర, dhULi, dUgara -n. --dust and cobwebs; ధూసరం, dhUsaraM -n. --(1) dust; --(2) gray; grey; dust color; ధృతి, dhRti -n. --(1) speed; --(2) courage; --(3) happiness; ధృతిగతి, dhRtigati -n. --velocity; velocity indicates speed and the direction of travel; ధైర్యం, dhairyaM - n. -- courage; bravery; --- మొండి ధైర్యం = chutzpa; supreme self-confidence; gall --- మనో స్థైర్యం = firmness = steadiness; steadfastness; ధోతీ, dhOtI -n. -- a piece of cloth worn by men as the lower garment; ధోరణి, dhOraNi -n. --manner; attitude; style; ధ్యేయం, dhyEyaM -n. --goal; aim; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] aohqwodkj9pgx4f1i54yxqjcjqhync8 0 3019 39161 39151 2026-05-26T14:08:35Z Vemurione 1689 /* Part 2: ప - pa */ 39161 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. * ఈ నిఘంటువు, ఏషియన్ ఎడ్యుకేషనల్ సర్వీసెస్, న్యూఢిల్లీ వారు 2002 లో ప్రచురించిన ముద్రిత ప్రతి కంటే మెరుగైనది (విస్తరించాం, లోపాలను సవరించాం, కొత్త అంశాలను చేరుస్తూ ఉన్నాం) * మీరూ దీన్ని విస్తరించవచ్చు. కానీ తొలగింపులేమీ చెయ్యకండి - లోపం దొర్లిందని మీకు కచ్చితంగా, నిర్ద్వంద్వంగా, నిరాక్షేపణీయంగా తెలిస్తే తప్ప. * ఇక్కడ ఇచ్చిన పదాలు, వాటి అర్థాలూ వ్యక్తిగతంగా మీకు అంగీకారం కాదు కాబట్టి వాటిని తొలగించకండి. * ఇంగ్లీషు భాష యొక్క అమెరికను స్పెల్లింగును వాడాం. * ఇక్కడి తెలుగు పదాల అమరిక గురించిన వివరణ సుదీర్ఘమైనది కాబట్టి ఇక్కడ చర్చించలేం. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- | width="895" |<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: పం - pratima== <poem> పంకం, paMkaM -n. --mire; mud; పంకజం, paMkajaM -n. --lotus; పంకా, paMkA -n. --fan; air circulator; any device that circulates air; పంకించు, paMkiMcu -v. i. --nod; move the head up and down (in agreement); పంకిలం, paMkilaM -n. --mire; muddy place; పంక్తి, paMkti -n. --row; line; పంగ, paMga -n. -- (1) fork; (2) branching structure of a tree; పంగువు, paMguvu -n. --lame person; పంచ, paMca -adj. --five; ---పంచ తన్మాత్రలు = the five senses, namely the sense of taste, touch, smell, hearing, and sight. పంచ, paMca -n. --awning; front part of a house's hanging roof; పంచకం, paMcakaM - n. -- a set of five; five; పంచకల్యాణి, paMchakalyANi - n. -- a superior breed of a horse with five desirable traits: (1) white feet, (2) a white spot on the upper forehead, (3) a bushy white tail, (4) white hair on the neck (జూలు), and (5) white back; -- పంచేంద్రియ జ్ఞానం అపారంగా కల ఉత్తమాశ్వం; పంచకోల కషాయం, paMcakOlఅ kashAyaM - n. -- the decoction made from పంచకోలాలు, the "five peppers"; పంచకోలాలు, paMcakOlAlu - n. pl. -- the five pungents; (lit) the five peppers; పిప్పలి, పిప్పలి మూలం; పిప్పలి తీగ; శొంఠి, చిత్రక (ఎర్ర చిత్రమూలం); పంచదళ, paMcadaLa -adj. --pentafoliolate; also పంచదళ హస్తాకార; పంచదార, paMcadAra -n. --sugar; పంచనఖ, paMcanakha -adj. --five-toed; five-fingered; పంచనఖి, paMcanakhi -n. --a five-toed animal; పంచనామా, paMcanAmA -n. -- (1) arbitration in a dispute; (2) an officially signed document recording the facts of an inquiry; -- ఒక సంఘటన ఎలా ఉందో చూసిన వాస్తవాలను రికార్డు చేసే అధికారిక పత్రమే ఈ పంచనామా. పంచపాత్ర, paMcapAtra -n. --(1) a tumbler - a short wide-mouthed metal cup, normally made of copper, silver or gold - used in Hindu religious rituals, shortened form for పంచామృత పాత్ర; each cup is meant for one of the "five sacred nectars", namely ఆవుపాలు, పెరుగు, నేయి, చక్కెర, తేనె; --(2) five vessels or cups (for the distinct purposes of offering water to a diety: అర్ఘ్యము, పాద్యము, ఆచమనీయము, స్నానీయము and పానీయము); పంచప్రాణాలు, paMcaprANAlu -n. --according to Hindu belief, there are five life forces: prANa, apAna, vyAna, udAna, and samAna; the union of these five is the subtle body or సూక్ష్మదేహం; పంచభుజి, paMcabhuji -n. --pentagon; a geometrical figures with five sides; literally, pentagon means " five angles"; పంచమి, paMcami -n. --fifth day of lunar half-month; పంచాంగం, paMcAMgaM -n. --ephemeres; పంచామృతాలు, panchamRtaalu - n. pl. -- a mixture of milk, curds, ghee, honey, crystal sugar - పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, ఖండ చెక్కెర లను కలిపి పంచామృతాలు అంటారు. పంచాయతి, paMcAyati -n. --villag - n e council comprised of five people; a village 'tribunal'; ---శవపంచాయతి = postmortem. పంచారించు, paMcAriMcu -v. i. --spread; పంచితం, paMcitaM -n. --urine; cow's urine; పంచు, paMcu -v. t. --distribute; పంచె, paMce -n. --a cloth worn by men to cover the lower part of the body; the counterpart of the sari worn by women; also పంచ; దోవతి; దోతీ; పంజరం, paMjaraM -n. -- (1) cage; especially a cage used to keep birds; (rel.) బోను; -- (2) seer fish; పంజా, paMjA -n. --paw; especially of wild cats; పంజాగోళ్లు, paMjAgOLLu -n. --claws; especially of wild cats; పంట, paMTa -n. --crop; -- తొలకరిలో సాగు మొదలు పెట్టి కార్తీక మాసానికి చేతికి వచ్చే వర్షాధార పంటను సారువా, ఖరీఫ్, వానాకాలం, కత్తెర (కార్తీక) అనే పేర్లతో వ్యవహరించేవారు. సారువా అంటే వర్షాధార పంట. కార్తీక మాసంలో చేతికొస్తుంది కాబట్టి కత్తెర పంట. మంచి కత్తెర వడ్లు అనే మాట అవ్వా తాతల నోట వినే ఉంటారు. -- అటుపై రెండో పంటగా నీటి పారుదల ఆధారంగా పండే పంటలు దాళ్వా, రబీ, యాసంగి అనే పేర్లతో వ్యవహరిస్తారు. వైశాఖ మాసంలో పంట చేతికి వచ్చేది యాసంగి అయ్యింది. పంట్లాం, paMTlaM -n. --pants; pantaloon; a lower garment of men; పంటించు, paMTiMcu -v. i. --delay; పంటిగ, paMTiga -n. --[bot.] Briedelia montuna; పండబారు, paMDabAru -v. i. --ripen; పండా, కాయా? paMDa, kAyA? -[idiom.] --was it a success or a failure; good news or bad? (lit.) is it a ripe fruit or green fruit? పండితమ్మన్యుడు, paMDitammanyuDu -n. m. --[idiom] charlatan; bogus scholar; పండితపుత్రుడు, paMDitaputruDu -n. m. --[idiom] idiot; (lit.) son of a scholar; పండితుడు, paMDituDu -n. m. --scholar; (ant.) పామరుడు; పండు, paMDu -v. i. --to ripen; పండు, paMDu -n. --ripe fruit; (rel.) కాయ is unripe fruit; పండుగ, paMDuga -n. --festive day; festival; treat; పండ్లు, paMDlu -n. pl. --fruits; పంతం, paMtaM -n. --(1) resolve; determination; --(2) stubbornness; obstinacy; --(3) bet; పంతులమ్మ, paM-tu-la-mma -n. f. --(1) teacher; --(2) wife of teacher; పంతులు, paMtulu -n. --(1) school teacher; --(2) a term of respect used while addressing Brahmins; పంథా, paMthA - n. -- way; path; manner; style; పంద, paMda -n. --(1) coward; --(2) sheaf of corn; పంది, paMdi -n. --pig; hog; swine; ---పంది మాంసం = pork; ham; bacon. పందికొక్కు, paM-di-ko-kku -n. --(1) any of several very large rats (genera Bandicota and Nesokia) of southern Asia destructive to crops; --(2) any of a family (Peramelidae) of small insectivorous and herbivorous marsupial mammals of Australia, Tasmania, and New Guinea పందిరి, paMdiri -n. --a temporary outdoor patio usually built out of thatch or palm leaves; పందెం, paMdeM -n. --(1) bet; wager; --(2) contest; race; ---పందెం గెలిచాడు = he won the bet. ---పరుగు పందెం = running race; dash. పందొమ్మిది, paMdommidi -n. --nineteen; పంథా, paMtha -n. --(1) style; trend; --(2) manner; method; system; పంపకం, paMpakaM -n. --distribution; పంపరనారింజ, paMparanAriMja -n. -- grapefruit; a hybrid between orange and pomelo; got this name because it grows in clusters like grapes; పంపరపనస, paMparapanasa -n. -- pomelo; pompelmos; pumello; Shaddock fruit; [bot.] ''Citrus maxima''; of the Rutaceae family; ''Citrus grandis; Citrus decumana''; (ety.) from Dutch pompelmoes; -- [note] grapefruit is a hybrid of pomelo and sweet orange; పంపిణీ, paMpiNI -n. --distribution; పంపు, paMpu -n. --(1) pump; --(2) a native weight measure equal to 1/8th of a వీశ; used until the metric system was introduced; 8 పంపులు = 4 ఏబులములు = 2 పదలములు =1 వీశ; also అర్ధశేరు నవటాకు; -v. t. --send; transmit; పంపుకొట్టు, paMpukoTTu -v. t. --pump; </poem> ==Part 2: ప - pa== <poem> పకపక, pakapaka -adj. --onomatopoeia for laughter; పక్క, pakka -n. --(1) side; --(2) bed; --(3) direction; ---ఎటు పక్క? = which side? which direction? పక్కపక్కన, pakkapakkana -n. --adj. side by side; abreast; పక్కపుండు, pakkapuMDu -n. --bed sore; sores caused by staying in bed too long without movement; పక్కగొలుసు, pakkagolusu -n. --[chem.] side chain; పక్షం, pakshaM -n. --(1) side; part; --(2) party in a dispute; --(3) fifteen days; --(4) wing; a political party; ---అధిక సంఖ్యాక పక్షం = majority party. ---మీరెవరి పక్షం? = on whose side are you? ---శుక్ల పక్షం = waxing half of a month. ---కృష్ణ పక్షం = waning half of a month. ---ఇరు పక్షాలు = both sides. పక్షపాతం, pakshapAtaM -n. --(1) partiality; preference; --(2) bias; partisanship; పక్షవాతం, pakshavAtaM -n. --paralysis; పక్షాంతరం, pakshAMtaraM -n. --alternative; పక్షి, pakshi -n. --bird; పక్కా, pakkA -adj. --(1) mature; complete; permanent; --(2) fit; good; proper; --(3) real; not fake; పక్కారంగు, pakkAraMgu -n. --fast color; a color that does not fade away; permanent color; పక్కు, pakku -n. --[med.] scab; the hardened cover of a wound; hardened part of any bodily fluid that was once soft or liquidy; పగ, paga -n. --grudge; desire to take revenge; (ant.) ప్రేమ; పగటాట, pagaTAta -n. --day-time show; matinee; పగటివేషం, pagaTivEshaM -n. --theatrical makeup;. an act involving people wearing excessive makeup and clowning around during intermissions of street-corner plays in villages; పగటివేషగాళ్లు, pagaTivEshagALlu -n. --roving street-actors with heavy theatrical makeup; these actors give performances on the streets in return for donations at the end of a show; పగడం, pagaDaM -n. --coral; coral head; one of the gems; పగడపు చెట్టు, pagaDapu ceTTu -n. --[bot.] ''Melanthesa rhamnoides''; పగడపు జీవి, pagaDapu jIvi -n. --coral polyp; పగడపు దిబ్బ, pagaDapu dibba -n. --coral atoll; atoll; పగడపు దీవి, pagaDapu dIvi -n. --coral island; పగడపు రిక్క, pagaDapu rikka -n. --the constellation containing Betelgeuse and Alhena; ఆర్ద్రా నక్షత్రం; పగపత్తి, pagapatti -n. --[bot.] ''Cyrilla aquatick''; పగలు, pagalu -n. --daytime; lighted part of a day; (ant.) రాత్రి; రేయి; పగ్గం, paggaM -n. --(1) tether; --(2) rein; halter; the rope used to control a horse or an ox; ఎద్దుల ముగుదాళ్లకుగాని, కొమ్మల మొదళ్లకుగాని కట్టి బండితోలే మనిషి పట్టుకొనే తాడు; ఇది బండిని మలుపుకోటానికి, కావలసినప్పుడు ఆపటానికి అవసరం; --(3) rope used by a weaver; --(4) churning rope; పగిది, pagidi -n. --mode; manner; పగులగొట్టు, pagulagoTTu -v. t. --break; పగులు, pagulu -n. --crack; split; a break in an otherwise smooth surface; పగులు, pagulu -v. i. --crack; break; పచ్చ, pacca -n. --(1) emerald; aquamarine; jade; one of the gems; --(2) green; --(3) raw; పచ్చ మల్లి, pacca malli -n. --yellow jasmine; [bot.] ''Gelsemium sempervirens''; పచ్చ అడవిమొల్ల, pacca aDivimolla -n. --[bot.] ''Jasminum chrysanthemum''; పచ్చ కర్పూరం, pacca karpUraM -n. --green camphor; raw camphor; crude camphor; [bot.] ''Cinnamomum camphora''; పచ్చ కామెర్లు, pacca kAmerlu -n. --jaundice; (rel.) కుంభకామెర్లు; పచ్చ గన్నేరు, pacca gannEru -n. --yellow oleander; [bot.] ''Thevetia peruviana; Thevetia neriifolia''; పచ్చ చేమంతి, pacca cEmaMti -n. --[bot.] ''Chrysanthemum roxburi''; mum; పచ్చ జొన్న, pacca jonna -n. --[bot.] ''Sorghum vulgare''; పచ్చడి, paccaDi -n. --chutney; sauce; పచ్చ నీరుల్లి, pacca nIrulli -n. --[bot.] ''Allium tuberosum''; పచ్చ పావురం, pacca pAvuraM, - n. -- green pigeon; [bio.] ''Treron phoenicoptera''; పచ్చ పెదగోరంట, pacca pedagOraMTa -n. --[bot.] ''Lawsonia alba;'' పచ్చ ములుగోరంట, pacca mulugOraMta -n. --[bot.] ''Barleria prionitis''; పచ్చ ముల్లంగి, pacca mullaMgi -n. --[bot.] ''Daucus carota''; కేరట్; పచ్చ వాడాంబరం, pacca vADAMbraM -n. --[bot.] ''Justicia dentata;'' ''Ecbolium ligustrinum;'' -- నక్కతోక; చీకటికూరతుప్ప; నీలాంబరం; [Sans.] నీల సహచర; -- ఈ తుప్పను తొక్కిన వాళ్ళకు మంచి జరుగుతుందనీ, అదృష్టవంతుడవుతాడనీ ఒక విశ్వాసం ఉండబట్టి "నక్కతోక తొక్కడం" అనే జాతీయం పుట్టిఉండవచ్చు; పచ్చ సముద్రం, pacca samudraM -n. --Yellow Sea; the body of water east of China and west of the Korean peninsula; పచ్చబొటుకు, pacca boTuku -n. --[bot.] ''Cordia polygama;'' పచ్చబొట్టు, paccaboTTu -n. --tattoo; పచారు, pacAru -n. --stroll; walk; పచ్చాకు చెట్టు, paccAku ceTTu -n. --[bot.] ''Cinnamomum iners''; పచ్చారె చెట్టు, paccAre ceTTu -n. --[bot.] ''Bauhinia spicata''; పచ్చి, pacci -adj. --(1) green; unripe; --(2) raw; fresh; new; uncooked; unboiled; --(3) not dry; undried; unburnt; tender; --(4) not healed; sore; (ant.) పండు; --- పచ్చి ఇటిక = sun-dried brick; adobe. --- పచ్చి మామిడికాయ = unripe mango. --- పచ్చి పాలు = raw milk, unheated milk; un-Pasteurized milk; --- పచ్చి పులుసు = soup made from uncooked ingredients; --- పచ్చి మంచినీళ్లు, పచ్చి మోసం, పచ్చి పుండు; --- "పచ్చి బాలెంతరాలు" అని వాడాడు శ్రీ నాథుడు హరవిలాసంలో. --- పసి, పచ్చి ఒకే మూలం కలిగినవి. పచ్చిక, paccika -n. --grass; green grass; greenery; పచ్చిక బయలు, paccika bayalu -n. --grassy meadow; green open space; పటం, paTaM -n. --(1) figure; diagram; picture; drawing; exhibit; map; (2) cloth; (3) hood of a snake; పటకా, paTakA -n. --(1) belt; waist belt; --(2) length of cloth sufficient to go around the waist once; --(3) width of a roll of cloth; పటకారు, paTakAru -n. -- (1) pincers; pliers; (2) tongs; crucible tongs; పటపట, paTapaTa -adj. --onomatopoeia for grinding teeth; పటలం, paTalaM -n. --(1) roof; cover; --(2) a film over the eye; పట్టం, paTTaM -n. --a gold band tied around the head as a mark of coronation; పట్ట, paTTa -n. --the bark of a tree; పట్టకం, paTTakaM -n. --prism; పట్టణం, paTTanaM -n. --city; a big town; a metropolitan area; --- అగడ్తలు చుట్టూ ఉండే నగరం అనే నిర్వచనం ఒకటి ఉంది; ముఖ్య నగరం పట్ట్ణణం అని మరొక నిర్వచనం ఉంది; పట్టతీగ, paTTatIga -n. --[bot.] Capparis heteroclita; పట్టపగ్గాలు, paTTapaggAlu -n. --restraints; పటాకీ, paTAkI -n. --firecracker; పటాటోపం, paTATopaM - n. -- పటము + ఆటోపము; ఆటోపం అంటే హడావిడి, సంభ్రమము , గర్వం , ఆడంబరము అని నిఘంటువు చూపిన అర్థాలు. -- మనిషిలో పస ఏమీ లేకపోయినా పైకి డాబుసరిగా పెద్ద హోదాలో ఉన్నట్టు నటించడం పటాటోపం; పటాపంచలగు, paTaapaMchalagu -v. i. --disperse; scatter; flay apart; పటారం, paTAraM -n. --a mansion with silk drapes; ---పైన పటారం, లోన లొటారం = glitter on the outside, nothing inside. పటాలం, paTAlaM -n. --brigade; battalion; a regiment of soldiers; పటాసు, paTAsu -n. --potassium; the chemical element whose symbol is K; పట్టా, paTTA -n. --(1) rail; --(2) diploma; --(3) inner bark; --(4) a deed or title document; పటిక, paTika -n. --alum; a name given to a group of hydrated double salts. The most common among these, called common alum, is potassium aluminum sulfate. Because of its astringent property, i.e. it helps shrink broken skin, it is frequently used in aftershave lotions, tanning, and many cosmetics. పటికబెల్లం, paTikabellaM -n. --sugar candy; rock candy; large crystals of sugar made by evaporating concentrated sugar solution; -- same as పటిక పంచదార; పటిష్ఠం, paTishThaM - n. -- robust; పటిష్ఠపరచు, paTishThaparacu -v. t. --strengthen; పట్టి, paTTi -n. --child; infant; -past. part. of పట్టు; --post position. on account of; because of; పట్టిక, paTTika -n. --table; tabulation; an arrangement of information in an orderly fashion; పట్టీ, paTTI -n. --(1) a catalog or list; --(2) a plaster or medicated bandage as in పలాపట్టీ; --(3) a silver chain, worn around the anklet as jewelry; పటుత్వం, paTutvaM -n. --grip; strength; పట్టు, paTTu -n. --(1) silk; --(2) hive; --(3) cobweb; --(4) trick in a cord game; --(5) hold; ---పట్టు చీర = silk sari. ---తేనెపట్టు = beehive. ---సాలెపట్టు = cobweb. -v. t. --(1) the act of feeding a child a liquid such as milk; --(2) to knead; to rub; ---పిల్లకి పాలు పట్టు = feed milk to the child. ---నా కాళ్లు పట్టు = rub my legs; knead my legs. పట్టుకొను, paTTukonu -v. t. --(1) catch; --(2) apprehend (a lawbreaker); --(3) to hold an object; ---బాలుడు బంతిని పట్టుకున్నాడు = the boy caught the ball. ---పోలీసు దొంగని పట్టుకున్నాడు = the police apprehended the thief. ---బాలుడు సంచీ పట్టుకున్నాడు = the boy held the bag. పట్టుకొమ్మ, paTTukomma -n. --(1) crux; --(2) refuge; primary support; -- తీగె ప్రాకడానికి ఆధారమైన చెట్టు కొమ్మను పట్టుగొమ్మ అంటారు. అదే విధంగా ఒక కార్యానికి ముఖ్యంగా సహకరించే వ్యక్తిని పట్టు గొమ్మ అనవచ్చు . --- అదే అతని వాదానికి పట్టుకొమ్మ = that is the crux of his argument. పట్టుకొమ్ము, paTTukommu -n. --claw; specifically; the claw end of a hammer; పట్టుకో, paTTukO -inter. --hold!; catch!; పట్టుతీగ, paTTutIga -n. --[bot.] ''Niebuhria oblongifolia;'' పట్టుదల, paTTudala -n. --doggedness; perseverance; single-mindedness; పట్టుపట్టు, paTTu paTTu -v. t. --insist; press on; పట్టుపరిశ్రమ, paTTupariSrama -n. --sericulture; పట్టుపురుగు, paTTupurugu -n. --silkworm; పట్టుబట్ట, paTTubaTTa -n. --silk cloth; పట్టుబట్టు, paTTubaTTu -v. t. --insist; press; పట్టుమని, paTTumani -adv. --barely; పట్లకర్ర, paTlakarra -n. --a long broomstick used to clear cobwebs; పట్టెడ, paTTeDa -n. --(1) strap; tape; strip; bandage; a coarse and wide tape; braided band, usually made of cotton, and used to weave across the jambs of a cot to get a springy effect; used in lieu of box springs in Indian beds; --(2) a strap-shaped necklace; --(3) [bot.] ''Spathodea campanulata;'' పట్టెడు, paTTeDu -adj. --handful పటోలం, paTOlaM -n. -- parval; [bot.] ''Trichosanthes cucumerina;'' ''Trichosonthis Disica;'' -- పొట్టి పొట్లకాయ; పఠన, paThana -v. i. --recitation; పఠనం, paThanaM - n. -- reading; పఠనీయం, paThanIyaM - n. -- readable; పడక కుర్చీ, paDaka kurcI -n. --easy-chair; reclining chair; పడగ, paDaga -n. --(1) hood; hood of a cobra; slough; --(2) hood of a car; పడగొట్టు, paDagoTTu -v. t. --raze; tear down; పడతి, paDati -n. --woman; పడమర, paDamara -n. --West; (lit.) the side on which the sun falls; పడవ, paDava -n. --boat; (rel.) తెప్ప, నావ; బల్లకట్టు; పుట్టి; లాంచీ; పడికట్టు రాయి, paDikaTTu rAyi -n. --weight used in scales; పడిగె, paDige -n. --banner; % into e2t పడిశం, paDiSaM -n. --cold; head cold; catarrh; పడు, paDu -v. i. --(1) fall; --(2) suffer; endure; sustain; --(3) suit; ---నాకు నీళ్లు పడలేదు = the water did not suit me. -suff. can be used to convert a noun to a verb; --do; -- అంకిలిబడు = అంకిలి + పడు = అడ్డుపడు = to block; ---అలవాటుపడు = fall in the habit of. ---ఇబ్బందిపడు = fall in difficulties. -- చొప్పడు = చొప్పు+పడు = సరిపడు, అమరిఉండు = to suit; ---బాగుపడు = improve. ---బాధపడు = suffer. ---కనపడు = become visible; పడుకొను, paDukOnu -v. i. --lie down!; recline!; go to sleep! పడుకో, paDukO -inter. --(1) lie down! recline; --(2) go to sleep! పడిగాపు, paDigApu -n. --an expectant and long wait; పడుగు, paDugu -n. --(1) woof; the longitudinal stretch of fabric in weaving; see also పేక; --(2) heap of unthreshed grain; పడుచు, paDucu -adj. --young; youthful; -n. --(1) a youthful girl; a youthful lady; --(2) prostitute; పడుచుతనం, paDucutanaM -n. --youth; పడుపువృత్తి, paDupu vRtti -n. --prostitution; పణం, paNaM -n. --ante; bet; the up-front money placed on the table before gambling; పతంగ, pataMga -n. --[bot.] ''Caesalpinia sappan''; పతకం, patakaM -n. -- (1) medal; trophy; plaque; (2) an ornament like the locket; ---సువర్ణ పతకం = gold medal. ---రజిత పతకం = silver medal. ---కాంస్య పతకం = bronze medal. పతనం, patanaM -n. --(1) fall; fall from glory; decline; --(2) incident; ---నైతిక పతనం = moral decline. ---పతన కోణం = angle of incidence. పత్త, patta -n. --vagina; పత్రం, patraM -n. --(1) leaf; --(2) sheet; two pages; --(3) memorandum; పత్రతలం, patratalaM -n. --[bot.] phylloplane; పత్రశ్వేదనం, patraSvEdanaM -n. --[bot.] transpiration; sweating through the leaves; పత్రహరితం, patraharitaM -n. --[bot.] chlorophyll; the green stuff of leaves; పతాకం, patAkaM -n. --flag; banner; పతాక శీర్షిక, patAka SIrshika -n. --banner headline; పతాక సన్నివేశం, patAka sannivESaM -n. --climax; పత్తా, pattA -n. --(1) trace; sign; --(2) address; పత్తాదార్, pattAdAr -n. --tracer;detective; one who traces; పత్రావరణం, patrAvaraNaM -n. --[bot.] phyllosphere; % to e2t పతిత, patita -adj. --fallen; destitute; పతిత, patita -n. --a woman who lost her honor; పతివ్రత, pativrata - n. -- a chaste woman, chaste by thought, word and deed; -- same as పతిత్తు; see also పత్నీవ్రతుడు పత్తి, patti -n. --(1) raw cotton; --(2) cotton plant; [bot.] ''Gossypium spp;'' see also దూది; -- (3) nib of a pen; -- (4) blade; పత్రింపు, patriMpu -n. --pruning; % to e2t పత్రి, patri -n. --leaves; leaves offered to god; పత్రిక, patrika -n. --(1) periodical; journal; magazine; newspaper; (lit.) leaflet; --(2) invitation card; --(3) pruner; trimmer; ---పక్ష పత్రిక = fortnightly magazine. ---మాస పత్రిక = monthly. ---వార్తా పత్రిక = newspaper. ---సచిత్ర వార పత్రిక = illustrated weekly. పత్రికా రచయిత, patrikA racayita -n. --journalist; -- (note) పాత్రికేయులు is incorrect usage; పత్నీవ్రతుడు, patnIvratuDu - n. -- a chaste man, chaste by thought, word and deed; a man devoted to only one wife; పథం, pathaM -n. --path; way; road; పథకం, pathakaM -n. --plan; scheme; పథ్యం, pathyaM -n. --special diet; diet prescribed after a fever or sickness; పథికుడు, pathikuDu -n. --traveler; pedestrian; పదం, padaM -n. --(1) word; term; --(2) ode; ballad; పద, pada -inter. --(1) let's go! --(2) go!; పదకోశం, padakOSaM -n. --thesaurus; పదార్థ భాండాగారం; (def.) నిఘంటువు పదాలకి అర్థాలు చెబితే, పదకోశం అర్థాలకి పదాలేమిటో చెబుతుంది; పదక్రమానువాదం, padakramAnuvAdaM -n. --transliteration; పదజాలం, padajAlam -n. --terminology; పదనిధి, padanidhi -n. --vocabulary; పదప్రవరులు, padapravarulu -n. --etymologists; పదలం, padalaM -n. --a measure of weight in pre-independence India; 2 పదలంలు = 1 వీశ;; పదవి, padavi -n. --position; rank; official position; పదసూచి, padacUci -n. --index; పదస్తలి, padastali -n. --pedestrian; పదహారు, padahAru -n. --sixteen; పద్ధతి, paddhati -n. --method; scheme; పద్మం, padmaM -n. --lotus; పద్మపత్రం, padmapatraM -n. --(1) lotus leaf; --(2) wax paper; పద్మరాగం, padmarAgaM -n. --ruby; one of the nine gems or semi-precious stones; -- see కెంపు; మాణిక్యం; పద్యం, padyaM -n. --verse; stanza; poem; పదాంశం, padaaMSaM - n. -- Syllable; a combination of elementary sounds containing only one vowel sound; -- ఒక అచ్చుగల (పలుకదగిన) అక్షరసముదాయము, గుణితాక్షరము; పదార్థం, padArthaM -n. --(1) substance; matter; --(2) thing; item; article; --(3) meaning of a word; పదార్థకోశం, padArthakOSaM -n. --glossary; పదావళి, padAvaLi -n. --vocabulary; పది, padi -n. --ten; పదిలం, padilaM -n. --care; caution; security;; పదివేలు, padivElu -n. --ten thousand; myriad; పదిహేడు, padihEDu -n. --seventeen; పదును, padunu -n. --(1) sharpness; --(2) testing cooked rice by pressing the grains between fingers; --(3) moisture; dampness; పదును పట్టు, padunu paTTu -v. t. --(1) to sharpen; --(2) to hone; పద్దు, paddu -n. --entry in an account book; entry in a log book; పద్దెనిమిది, paddenimidi -n. --eighteen; పదేపదే, padEpadE -adv. --again and again; repeatedly; పనస, panasa -n. --(1) verse in a chapter of the Vedas; --(2) Jackfruit; [bot.] ''Artocarpus scortechinii; Artocarpus integrifolia; Artocarpus heterophyllus'' of the Moraceae family; In Greek "arto" means bread and "carpos" means fruit; The breadfruit tree was named thus because the insides of roasted breadfruits resembled baked bread; The English name "Jack fruit" came from "cakkA", the Malayalam name for this fruit; --- అడవి పనస = wild Jack fruit; [bot.] ''Artocarpus hirsutus''; --- సీమ పనస = breadfruit; --- క్షుద్ర పనస = breadfruit; పన్నా, pannA -n. --(1) the frame used in weaving; --(2) the width of a cloth; పన్నాగం, pannAgaM -n. --plot; trick; పని, pani -n. --work; job; avocation; పనికిమాలిన, panikimAlina; - adj. --useless; otiose; పనితనం, panitanaM -n. --craftmanship; workmanship; పనిమనిషి, panimanishi -n. f. --worker; domestic maidservant; maid; పనిలోపనిగా, panilOpanigA -adv. --in the course of one's work; పనిముట్లు, panimuTlu -n. --tools; పనివాడు, panivADu -n. m. --worker; servant; పనివాళ్లు, panivALlu -n. pl. --workers; crew; పనులు, panulu -n. --errands; chores; tasks; పన్ని, panni -n. --comb; పన్నీరు, panniru -n. --scented water; traditionally made by boiling flower petals in water and let it settle overnight in a cool place. The frozen oils are churned out and a butter-like concentrate, called "attar" is extracted. About 200,000 roses yield 10 grams of attar; Eau de Cologne; also ఉడుకులోను; పన్ను, pannu -n. s. --(1) tooth; --(2) tax; see also పన్నులు; పళ్లు; పండ్లు; పన్నులు, pannulu -n. --taxes; పన్నెండు, panneMDu -n. -- twelve; -- పన్ + రెండు = పన్నెండు. పప్పాయ, pappAya -n. --papaya; [bot.] ''Temenuchus pgodarum;'' also బొప్పాయి; బొపాసి కాయ; పప్పు, pappu - n. -- dal; split pulses; cooked split pulses; పప్పుకూర, pappukUra - n. -- [bot.] ''Chenopodium album Linn.''; పప్పుధాన్యం, pappudhAnyaM - n. -- pulses; grains that produce "dal"s like toor, urid, etc.; పప్పులో కాలు వేయు, pappulO kAlu vEyu - ph. -- make a mistake; పమిడి తంగేడు, pamiDi taMgEDu -n. --[bot.] ''Poinciana pulcherrima''; పమిడిపత్తి, pamiDipatti -n. --[bot.] Gossypium acuminatum; పయనం, payanaM -n. --journey; పయాలు, payAlu -n. --porch; verandah; % to e2t పరంగా, paraMgA - advl. suffix. from the viewpoint of; ---వృత్తిపరంగా = from a professional viewpoint. ---దేశపరంగా = from a country viewpoint. పరంగి, paraMgi -adj. --foreign; పరంగి చెక్క, paraMgicekka -n. --China root; (lit.) foreign bark; పరంజా, paraMjA -n. --scaffolding; పరంపర, paraMpara -n. --series; succession; lineage; పర, para -adj. --pref. --(1) the other; alien; foreign; (ety.) from Latin, para; --(2) [gram.] later; new; (ant.) పూర్వ; పరక, paraka -n. --(1) blade of grass; --(2) trifle; --(3) the fraction one-eighth; --(4) one-eighth of a hundred when 112 represents "hundred"; పరకాయ ప్రవేశం, parakAya pravESaM -n. --(1) a method of making the soul leave its physical body and enter another body; the legend has it that Sankara, the great Indian thinker of the early 8th century practiced this; --(2) metempsychosis; పరకాయించి చూడు, parakAyiMci cUDu -v. t. --carefully examine; see with deliberate care; పరగడుపు, paragaDupu -n. --empty stomach; fasting belly; esp. stomach after fasting overnight; పరడబ్బా, paraDabbA -ph. --[idiom] praising the other one; పరచు, parachu -v. t. --(1) spread; unroll; --(2) do; take action; పరతంత్ర, parataMtra -adj. --dependent; restrained; subjugated; పరతంత్రత, parataMtrata -n. --dependence; పరదేశి, paradESi -n. --alien; foreigner; outsider; a person who is not a citizen of a land in which he or she is living; పరధ్యానం, paradhyAnaM -n. --absentmindedness; mind concentrated on another thing; పరపతి, parapati -n. --credit; trust; reputation; పరపర, parapara -adj. --onomatopoeia for the sound of cutting or chewing; పరభుక్కులు, parabhukkulu -n. --parasites; also పరాన్నజీవులు; పరాన్నభుక్కులు; పరమగు, paramagu -v. i. --[gram.] come later; పరమాత్మ, paramAtma -n. --the Universal life force; The Supreme Being; పరమావధి, paramAvadhi -n. --ultimate goal; lofty aim; పరవశం, paravaSaM -n. --ecstasy; wild joy; పరవా, paravA -n. --concern; care; anxiety; పరవా లేదు, paravA lEdu -ph. --do not worry; it is all right; పరశువు, paraSuvu -n. --tomahawk; an ax-like weapon; పరస్పర, paraspara -adj. --mutual; reciprocal; పరస్పర డబ్బా, paraspara DabbA -ph. --[idiom] mutual aggrandizement; పరస్పరపరిపూరక, parasparaparipUraka -adj. --complimentary; mutually complementing; పరస్పర సేవ, paraspara sEva -n. --(1) symbiosis; --(2) a phrase to describe "you scratch my back and I will scratch yours" attitude; పర్ర, parra -n. --barren land; infertile land; ఇసక, రాయి కలిసిన నేల; పంటకు అసలు పనికిరాని నేల; --- ఇసక పర్ర = sandy wasteland. --- ఉప్పు పర్ర = salty marsh. పర్వం, parvaM -n. --(1) step; --(2) knot; joint; --(3) subdivision of a book; పర్వతం, parvataM -n. --(1) mountain; --(2) one followed by 26 zeros in the traditional Indian method of counting; పర్వత శ్రేణి, parvata SrENi -n. --mountain range; పర్యంతం, paryaMtaM -suff. --until; as far as; the entire range; up to; ---ఆసేతు హిమాచల పర్యంతం = from the Bridge to the Himalayas; the entire country of India; here the Bridge refers to the now-submerged land bridge between India and Sri Lanka. ---నఖ శిఖ పర్యంతం = from toenail to hair; the entire body. ---పృష్ఠోష్ఠ పర్యంతం = from the anus to the lips. ---పిపీలికాది బ్రహ్మ పర్యంతం = from the ant to the Almighty. పర్యటన, paryaTana - n. -- tour; -- (note) పర్యాటన is not correct; పర్యటకులు, paryaTakulu - n. -- tourists; -- (note) పర్యాటకులు is not correct; పర్యవసానం, paryavasAnaM -n. --(1) end; conclusion; termination; completion; --(2) upshot; consequence; పర్యవేక్షణ, paryavEkshaNa -n. --supervision; పర్ర, parra - n. -- పోరంబోకు భూమి; బంజరు భూమి [రాయలసీమ మాండలికం]; పనికిరాని భూమి [కళింగ మాండలికం]; పర్వము, parvamu - n. --1. A knot, a joint in a cane or body; 2. An annual festival at a certain season of the year; పండుగ; 3. A name given to certain days in the lunar month, as the full and change of the moon, and the 8th and 14th of each half month; 4. A sub-division of a book. పరా, parA - pref. -- back; opposite; extreme; going; పరాంకం, parAMkaM -n. --[math.] parameter; (rel.) స్తిరాంకం; పరాంత, parAMta -adj. pref. --posterior; (ant.) పూర్వాంత; పరాక్రమం, parAkramaM -n. --fearlessness; valor; prowess; పరాకరణం, parAkaraNaM - n. -- refusal; పరాకాష్ఠ, parAkAshTha -n. --climax; extreme limit; -- పతాకస్థాయి; పరాకు, parAku -n. --absentmindedness; forgetfulness; oversight; పరాగం, parAgaM -n. --pollen; పుప్పొడి; పరాగతం, parAgataM - n. -- death; పరాగమం, parAgamaM - n. -- (1) death; (2) raid by enemies; invasion; పరాగ సంపర్కం, parAga saMparkaM -n. --pollination; ---స్వ పరాగ సంపర్కం = self-pollination. ---పర పరాగ సంప్కరం = cross-pollination. పరాజయం, parAjayaM -n. --defeat; పరాజితుడు, parAjituDu -n. --vanquished; పరాన్నజీవి, parAnnajIvi - n. -- parasite; a life form that derives its sustenance from a host; ---అర్ధపరాన్నజీవి = hemiparasite = a plant that derives its sustenance from a host and manufactures part from photosynthesis; ---పూర్ణపరాన్నజీవి = holoparasite = a plant that derives all its sustenance from a host; ---కాండపు పరాన్నజీవి = stem parasite = ---మూలపు పరాన్నజీవి = root parasite = పరాన్నభుక్కులు, parAnna-bhukkulu -n. --[biol.] parasites; saprophytes; same as పరాన్నజీవులు; పరాభవం, parAbhavaM -n. --public humiliation; insult; disgrace; పరామర్శ, parAmarSa - n. -- (1) consolation; condolence; enquiring welfare; (2) remembrance; (3) reference; attention; care; examination; investigation; inquiry; logical deduction; -- వివేచనము; చక్కగా విచారించుట; అవమర్శము; అవలోకనము; అవలోడనము; చర్చ; విచారణ; విమర్శనము; సమీక్ష; -- తెలుగులో దుఃఖ సందర్భాల్లో వాడే అర్థం ప్రాచుర్యంలో వుంది; దుఃఖ సందర్భాలలో చేసే పరామర్శలో కూడ ఆ దుఃఖ కారణం ఏ విధంగా సంభవించినది? ఆ పరిస్థితి రాకుండా ఉండడానికి ఏమి చేసారు, అది ఏ విధంగా ఫలించకుండా పోయింది, ఇంకా ఏమి చేసి ఉండవలసింది, అలాంటి పరిస్తితులలో ఇతరులు ఇంతకూ ముందు ఏమేమి చేసారు, వాటి ఫలితాలు ఏవిధంగా వున్నాయి - ఇలాంటివన్నీ చర్చకు వస్తుంటాయి. పరామర్శ గ్రంథాలు parAmarSa graMthAlu - n. -- reference books; పరామరిక, parAmarika -n. --care; attention; పరార్థం, parArthaM -n. --one followed by 27 zeros in the traditional Indian method of counting; పరార్ధ, parArdha -adj. --pref. later half; పరావర్తనం, parAvartanaM -n. --reflection; పరావర్తన కోణం, parAvartana kONaM -n. --angle of reflection; పరాయి, parAyi -adj. --strange; foreign; alien; outside; పరాసువు, parAsuvu - n. -- dead; the dead person; పర్యటన, paryaTana -n. --tour; -- (note) పర్యాటన is not correct usage; % to e2t పర్యాటకులు, paryATakulu -n. --tourists; -- (note) పర్యటకులు is not correct usage; పర్యాయం, paryAyaM -n. --an opportunity; a turn; -- మారు; పాలి; సారి; తూరి; విడత; పర్యాయ పదం, paryAya padaM -n. --synonym; పర్యాయోక్తి, paryAyOkti -n. --repetition; a figure of speech; పర్యాలోచనం, paryAlOcanaM -n. --deep thought; pondering; పర్యావరణం, paryAvaraNaM -n. --environment; పర్యావలోకనం, paryAvalOkanaM -n. --overview; review; % to e2t పరి, pari -adj. pref. --around; completely; extreme; big; excessive; --- పరికృశం = extremely emaciated; --- పరికోపం = extreme anger; --- పరిగర్హణం = severe censuring; --- పరిఘోషం = big sound; thunder; ---పరిచరుడు = body guard; a guard who surrounds you; -- పరిచ్చేదం = section; chapter; ---పరితపించు = to grieve; ---పరిత్యాగం = abandonment; --- పరిపాలన = good administration; good governance; ---పరిపూర్ణం = complete; ---పరిభ్రమించు = to move around; revolve; ---పరిమితి = limit; strong limit; ---పరిశీలన = thorough examination thorough inspection; ---పరిశుద్ధం = completely clean; పరిక, parika -n. --fiction; a fictional story; పరిక పళ్ళు, parika paLLu - n. -- [bot.] ''Ziziphus oenoplia'' of the Rhamnaceae family; -- రేగు పళ్ళ కుటుంబంకి చెందిన మొక్క. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తుప్పల్లో పెరుగుతుంది; పరికరం, parikaraM -n. --tool; device; instrument; appliance; పరికి, pariki -adj. --dishevelled; పరికిణి, parikiNi -n. --frock worn by young girls; a long, loose outer garment with pleats, worn below the waist; పరిగణన, parigaNana - n. -- complete accounting; complete counting; description; పరికించు, parikiMcu -v. i. --search; examine; investigate; take a closer look; same as పరకాయించు; పరిఖ, parikha -n. --moat; % to e2t పరిగొను, parigonu -v. i. --line up; form a line; పరిచయం, paricayaM -n. --introduction; ---ఆమెని పరిచయం చేయ్యనీ = let me introduce her. పరిచయస్థుడు, paricayastuDu -n. --acquaintance; ---అతను పరిచయస్తుడు మాత్రమే, స్నేహితుడు కాదు = he is only an acquaintance, not a friend. పరిచ్ఛేదము, paricchEdamu -n. --chapter; section; part; పరిజనం, parijanaM - n. -- retinue; attendants; staff; పరిజ్ఞానం, paroj~nAnaM - n. -- knowledge; పరిఢవిల్లు, paridhavillu -v. i. --shine; give light; పరిణతి, pariNati -n. --evolution; transformation; maturity; bending; పరిణామం, pariNAmaM -n. --metamorphosis; transformation; evolution; పరిణామ దశలు, pariNAma daSalu -n. pl. --evolutionary stages; పరిత్యజించు, parityajiMchu - v. t. -- abandon; give up; పరితాపం, paritApaM -n. --(1) anguish; grief; fear; (2) extreme heat; పరిధి, paridhi -n. --(1) circumference; limit; --(2) domain; jurisdiction; --(3) halo of sun or moon; -- (4) loin cloth; పరిపంధి, paripaMdhi -n. --enemy; పరిపక్వ, paripakva -adj. --mature; fully developed; పరిపరి, paripari -adj. --various; diverse; sundry; many faceted; పరిపాటి, paripATi -n. --usual; common occurrence; పరిపాలక, paripAlaka -adj. --administrative; పరిపాలన, paripAlana - n. -- good administration; పరిపీడన, paripIDana -n. --oppression; పరిపూరకం, paripUrakaM - n. -- complement; one that completes; పరిపూర్ణ సంఖ్య, paripUrNa saMkhya -n. --perfect number; according to number theory, the number 6 is a perfect number because it can be expressed as the sum of its factors, namely 1, 2 and 3. Similarly, the number 28 is also a perfect number, because 28 = 1+2+4+7+14; పరిపూర్తి, paripUrti - n. -- completion; end; పరిపోషణ, paripOshaNa -n. --maintenance; nourishment; పరిభ్రమణం, paribhramaNaM - n. -- revolution; (note) "Rotation" refers to an object's spinning motion about its own axis. "Revolution" refers an object's orbital motion around another object. For example, Earth rotates on its own axis, producing a 24-hour day. పరిభాష, paribhasha -n. --jargon; nomenclature; parlance; terminology; conventional terms and words of any special branch of knowledge; పరిమళం, parimaLaM -n. --(1) smell; strong smell; good smell; గంధం; --(2) perfume; పరిమాణం, parimANaM -n. --measure; magnitude; capacity; size; volume ---కాల పరిమాణం = a measure of time. ---ఘన పరిమాణం = a measure of volume. పరిమాణాత్మక, parimANAtmaka -adj. --quantitative; volumetric; పరిమార్చు, parimArcu -v. t. --kill; slay; పరిమితం, parimitaM - n. -- extremely limited; పరిమితి, parimiti -n. --(1) limit; boundary; --(2) amplitude; పరిరక్షణ, parirakshaNa -n. --conservation; protection; పరివర్తకి, parivartaki -n. --[engr.] transformer; converter; పరివర్తనం, parivartanaM -n. --transformation; conversion; పరివర్తిత, parivarthita -adj. --extended; పరివారం, parivAraM - n. -- retinue; family; పరివాహం, parivAhaM - n. -- one that overflows the banks; flood-plain; పరివ్రాజకుడు, parivrAjakuDu - n. -- wondering monk; పరివేషం, parivEshaM - n. -- a corona-like formation seen sometimes around the moon or the sun; -- గాలిగుడి; పరివేష్టించు, parivEshTiMchu - v. i. -- to surround; పరిశ్రమ, pariSrama -n. --(1) industry; --(2) hard work; పరిశిష్టం, pariSishTaM -n. --annexure; attachment; items at the end of a list; epilogue; పరిశీలన, pariSIlana -n. --examination; inspection; observation; పరిశీలకుడు, pariSIlakuDu -n. --examiner; inspector; observer; పరిశీలనీయం, pariSIlanIyaM -n. --observable; పరిశుద్ధ, pariSuddha -adj. --clean; pure; పరిశుభ్ర, pariSubhra -adj. --very clean; పరిశోధకుడు, pariSOdhakuDu -n. m. --researcher; investigator; పరిశోధన, pariSOdhana -n. --research; investigation; పరిషత్తు, parishattu -n. --assembly; congregation; council; పరిష్కర్త, parishkarta -n. --a person who prepares the critical edition; scrutinizer; పరిష్కరించు, parishkariMcu -v. t. --resolve; settle; పరిష్వంగం, parishvaMgaM -n. --embrace; పరిష్కారం, parishkAraM -n. --solution; resolution; పరిసరం, parisaraM -n. --neighborhood; surrounding area; proximity; పరిహారం, parihAraM -n. --compensation; పరిహాసం, parihAsAsaM -n. --ridicule; derision; పరిహాసాస్పదం, parihAsAspadaM -n. --ridiculous; పరివర్తకం, parivartakaM -n. --barter; exchange of one good for another without currency transaction; పరిసమాప్తం, parisamAptaM - n. -- come to a conclusion; పరీక్ష, parIksha -n. --test, examination; quiz; పరీక్షనాళిక, parIkshanALika -n. --testtube; పరీక్షించు, parikshiMcu -v. t. --test, examine; quiz; inspect; survey; పరుగు, parugu -n. --running; rush; hurry; పరుగు పందెం, parugu paMdeM -n. --running race; పరుపు, parupu -n. --bedding; bed-roll; mattress; (lit.) one that can be unrolled; పరుచు, parucu -v. t. --spread; unroll; పరువం, paruvaM -n. --(1) ripeness; maturity; --(2) youth; youthful age; పరువ, paruva -n. --anchovy; [bio.] ''Thryssa vitirostis''; a fish of the Engraulidae family; పరువు, paruvu -n. --(1) reputation; --(2) a stage of maturity before ripeness, esp. while referring to fruits; (ant.) లేత; పరుషము, parushamu -adj. --harsh; rough; పరుషములు, parushamulu -n. --[gram.] hard consonants; unvoiced unaspirated plosives; ‘క, చ, ట, త, ప’ లు; పరుసు, parusu -adj. --manner; style; పర్రు, parru - suff. -- a suffix to a village name if the village is slightly above the flood plains of a river or stream; (note) the suffixes పూడి, పర్రు, తుర్రు, కుర్రు as suffixes to village names imply their location on progressively elevated grounds from a nearby river; పర్యూషితం, paryUshitaM -n. --decomposed; పరోక్షంగా, parOkshaMgA -adv. --in the absence of; behind one's back; (ant.) ప్రత్యక్షంగా; పలంకష, palaMkasha - n. -- Bdellium; -- also known as గుగ్గులు similar to సాంబ్రాణి; పలక, palaka -n. --(1) tile; tablet; --(2) slate; --(3) plate; --(4) pane; face; -- (5) skin; పలకమారు, palakamAru -n. --accidental entry of food into the windpipe; (lit.) exchange of the plate; పలకచెక్క, palakacekka -n. --floorboard; flooring tile; పలకపెంకు, palakapeMku -n. --flooring tile; పలకరాయి, palakarAyi -n. --slate; when referring to the type of flooring tile; పలకసరులు, palakasarulu -n. -- a gold ornamental chain of yesteryear made out of small disk-shaped links; పలచబార్చు, palacabArcu - v. t. -- dilute; make less thick; పలవ, palava - n. -- forked branch of a tree; పలవరించు, palavariMcu - v. t. -- to talk in one's sleep; పలహారం, palahAraM - n. -- snack; tiffin; -- యజ్ఞాలలో ఆర్యులు జంతుబలి ఇచ్చిన తరువాత బలి పశువు మాంస ఖండాలను మంటలపై కాల్చి తినే పలలములు "కబాబ్" ల వంటివే; పలలాహారం నుంచే పలహారం అనే శబ్దం ఏర్పడింది. పల్లకి, pallaki -n. --a ceremonial decorated carriage carried on a pole by two people on each end; పల్లవం, pallavaM -n. --sprout; shoot; పల్లవి, pallavi -n. --refrain; first line of a song; the line of a song that is often repeated; a part of a Carnatic music recital; this portion is like an Aalapana with a rhythm; పలాయనం, palAyanaM -n. --flight; fleeing; escape; running away; పలాయన మంత్రం, palAyana maMtraM -n. [idiom] --flight; పలాయన వేగం, palAyana vEgaM -n. --escape velocity, the velocity an object has to attain in order to escape from the gravitational field where it is located; పల్లి, పల్లె, palli, palle - suff. -- a suffix to a village name; పల్టీ, palTI -n. --(1) somersault; (2) [comp.] flip-flop; a binary switching element; a device to store a binary digit; పల్టీపేరు, palTIpEru -n. --[comp.] register; a string (or necklace) of flip-flops; a device to store a (binary) number; పల్లీ, pallI - n. -- groundnut; peanut; పలుకరించు, palukariMcu -v. t. --greet; say "helo"; పలుకరింపు, palukariMpu -n. --greeting; the style of saying hello; పలుకు, paluku -n. --(1) word; utterance; --(2) fragment, (esp.) seed fragment as in జీడి పలుకు; - v. i. -- utter; respond; say something; పలుకుబడి, palukubaDi -n. --(1) influence; --(2) pronunciation; --(3) a popular expression to convey a message; "అవ్వా కావాలి, బువ్వా కావాలి అంటే కుదరదు. ఏదో ఒకటి చెప్పు" అన్నప్పుడు "అడిగిన వాటిల్లో ఏదో ఒకటే ఇస్తా, అన్నీ కాదు" అనే అర్థంలో వాడేది పలుకుబడి; ఇందులో రెండో వాక్యం చేరబనిలేదు. పలుగు, palugu -n. --(1) crowbar; an iron rod used for digging; (2) a hard, white, crystalline rock; (3) a wretch; bad person; పలువ, paluva -n. --wicked wretch; పల్లె, palle -n. --village; -- పల్లె అంటే వంద కుటుంబాలు లేదా అంతా కన్నా తక్కువ కుటుంబాలు జీవనం సాగిస్తూ వుంటాయి, ఇక్కడ ప్రభుత్వానికి సంబందించిన ప్రాధమిక పాఠశాల (ఒకటవ తరగతి నుంచి ఐదవ తరగతి ) వరకు మాత్రమే, అంగన్వాడీ స్కూల్ మాత్రమే వుంటాయి. -- (see also) గ్రామం; పట్టణం; పల్లెపట్టు, pallepaTTu -n. --countryside; పల్లేరు, pallEru -n. --caltrop; a creeper that produces small thorny fruits; [bot.] Pedalium longifolia; Tribulus terrestris Linn.; పళ్లు, paLlu -n. pl. --(1) teeth; --(2) fruits; పళ్లు కొరకడం, paLlu korakaDaM -n. --bruxism; పళ్లెం, paLleM -n. --plate; కంచం; [comp.] disk; పళ్లెరం, paLLeraM -n. --[comp.] disc; disk; diskette; పవనం, pavanaM -n. --wind; gale; ---రుతుపవనం = trade wind. పవిత్ర, pavitra -adj. --holy; pure; పవిత్ర స్థలం, pavitra sthalaM -n. --holy place; shrine; పశ్చాత్తాపం, paScAttApaM -n. --repentance; పశ్చిమం, paScimaM -n. --west; పశ్చిమార్థ, paScimArtha -adj. --pref. western half; పశుత్వం, paSutvaM -adj. --animal-like behavior; rude; పశువు, paSuvu -n. --animal; domestic animal; cattle; beast; పశువుల శాల, paSuvula SAla -n. --barn; byre; animal shed; పశువులు, paSuvulu -n. pl. --(1) animals; --(2) cattle; పస, pasa -n. --(1) essence; juice; --(2) strength; ability; పసదనం, pasadanaM -n. --gift; adornment; embellishment; పసరు, pasaru -n. --juice extracted from leaves and stems of plants; పసరుతిత్తి, pasarutitti -n. --gall bladder; పసి, pasi -adj. --young; childish; infant; ---పసితనము = childhood; infancy. -n. --cattle; పసిడి, paciDi -n. --yellow; yellow metal; gold; పసిమి, pasimi - n. -- yellow; పసిరిక, pasirika -adj. --arboreal; gtassy; ---పసిరిక పాము = a green snake that dwells in trees. పసుపు, pasupu -n. --turmeric; turmeric powder; Indian saffron; [bot.] ''Curcuma longa; Curcuma aromatica'' of the Zingiberaceae faily; --[Sans.] హరిద్రా; నిశా; నిశాహా; పసుపుకడిమి, pasupukaDimi -n. --[bot.] ''Nauclea cordifolia''; పసుపుకొమ్ము, pasupukommu -n. --tuber of turmeric; పసుపు చామంతి, pasupu cAmaMti -n. -- Chinese Wedelia; [bot.] ''Wedelia chinensis'' of the Asteraceae family; -- ''Wedelia trilobata'' and ''Wedelia chinensis,'' are now named ''Sphagneticola trilobata'' and ''Sphagneticola calendulacea,'' respectively, the former commonly known as Singapore Daisy, the latter Chinese Wedelia; the former is commonly used as ornamental groundcover and the latter as a medicinal herb used in the treatment of inflammations, including abscesses and sore throat; it is also used to treat coughs. The fresh plant, combined with sesame oil, is used to treat elephantiasis; పసుపుపచ్చ వెన్నముద్ద, pasupupaccha vennamudda - n. -- Chinese ixora; [bot.] ''Ixora chinensis''; పస్తు, pastu -n. --fasting; పహరా, paharA -n. --watch; police beat; %ప్ర - pra, ప్ల - pla ప్ర, pra -adj. --pref. excessive; much; very; ---ప్రకంపన = reverberation; much vibration. ---ప్రకల్పన = organization; arrangement. ---ప్రకర్షము = excellence; hard work. ---ప్రక్రియ = process; desirable work. ---ప్రక్షాళనము = cleaning thoroughly. ---ప్రఖ్యాతి = lot of fame. ప్ర, pra-, -pref. ప్రమోదం = extreme happiness. ప్రయత్నం = much effort. ప్రలోభం = extreme miserliness. ప్రవాదం = word that has spread far and wide. ప్రకటన, prakaTana -n. --(1) announcement; revelation; --(2) advertisement; ---వ్యాపార ప్రకటన = advertisement. ---ప్రదర్శక ప్రకటన = display advertisement. ప్రకరణం, prakaraNaM -n. --chapter; ప్రకల్పితం, prakalpitaM -adj. --fabricated; made; created; %to e2t ప్రకాండం, prakAMDaM -n. --stem of a plant; the part between the roots and the branches; ప్రకారం, prakAraM -adj. --way; manner; mode; ప్రకాశం, prakASaM -n. --luminosity; brightness; glow; splendor; ప్రకీర్ణ, prakIrNa -adj. --scattered; spread; published; % to e2t ప్రక్రియ, prakriya -n. --process; ప్రక్రియాపకి, prakriyApaki -n. --processor; a machine that processes; ప్రకృతి, prakRti -n. --nature; ---మానవ ప్రకృతి = human nature. ---ప్రకృతి ధర్మం = law of nature. ---ప్రకృతి సౌందర్యం = beauty of nature. ప్రకృతి వరణం, prakRti varaNaM -n. --naturally selection; ప్రకృతి సిద్ధం, prakRti siddhaM -n. --naturally available; ప్రకోపం, prakOpaM -n. --aggravation; ప్రకోష్ఠం, prakOshThaM -n. --fore-arm; the part between the elbow and the wrist; ప్రక్షేపణ, prakshEpaNa - n. -- interpolation; ప్రక్షేపించు, prakshEpiMcu - v. t. -- interpolate; ప్రఖ్యాతి, prakhyAti -n. --fame; ప్రగండం, pragaMDaM -n. --upper arm; the part between the elbow and the arm-pit; ప్రగతి, pragati -n. --progress; ప్రగతి పథం, pragati pathaM -n. --progressive path; ప్రగతిశీల, pragatisIla -n. --progressive; ప్రగల్భం, pragalbhaM -n. --boasting; ప్రగాఢ, pragADha -adj. --strong; ప్రచండ, pracaMDa -adj. --fierce; ప్రచ్ఛన్న, pracchanna -adj. --secret; covert; covered; ప్రచారం, pracAraM -n. --publicity; ప్రచ్ఛాదనం, pracchAdanaM -n. --covering; outer garment; ప్రచోదనం, pracOdanaM %e2t -n. --incentive; stimulus; motivation; ప్రజ, praja -n. -- one's own people; folk; ప్రజలు, prajalu -n. pl. -- one's own children; people; (rel.) జనాభా; ప్రజ్ఞ, praj~na -n. --ability; skill; intelligence; enlightening wisdom; knowledge a priori; (ety.) related to Greek prognosis, implying knowledge not derived from the object, as distinguished from సంజ్ఞ, empirical knowledge; ప్రజ్ఞానం, praj~nAnaM -n. --(1) intellect; enlightening wisdom; super consciousness; knowledge a priori; (ety.) related to Greek prognosis, implying knowledge not derived from the object, as distinguished from సంజ్ఞ, empirical knowledge; (2) sign; mnemonic; ప్రజ్వలించు, prajvaliMcu -v. i. --burn; shine; ప్రజానీకం, prajAnIkaM -n. --populace; the masses; common people; the public; ప్రజామోదం, prajAmOdaM -n. --parsley; [bot.] ''Petroselinum crispum'' of the Apiaceae family; -- a species of flowering plant that is native to the central and eastern Mediterranean region; ప్రజావాక్యం, prajAvAkyaM -n. --people's say; people's word; ప్రజాభిప్రాయం, prajAbhiprAyaM -n. --people's opinion; public opinion; ప్రజాస్వామ్యం, prajAsvAmyaM -n. --democracy; government of the people, by the people, for the people; (lit.) ownership by people; ప్రజాస్వామిక, prajAsvAmika -adj. --democratic; ప్రజాహితం, prajAhitaM -n. --public welfare; public good; ప్రణతి, praNati -n. --bow; salutation; obeisance; ప్రణయం, praNayaM -n. -- (1) love; affection; fondness; (2) friendship' intimacy; familiarity; (3) confidence; ప్రణవనాదం, praNavanAdaM -n. --aum; the "aural symbol" of the Supreme power behind this universe; ప్రణామం, praNAmaM -n. --act of folding hands together to show respect; bow; salutation; ప్రణాళి, praNALi -n. --channel; canal; water course; ప్రణాళిక, praNALika -n. --(1) irrigation project; water works; --(2) plan; any planned project; ప్రణీతం, praNItaM -adj. --dressed; cooked; made; created; ప్రత్యర్థి, pratyarthi - n. -- opponent; defendant; enemy; ప్రత్యక్షంగా, pratyakshamga -adv. --in the presence of; right in front of; (ant.) పరోక్షంగా; ప్రత్యగాత్మ, pratyagAtma - n. -- finite monad; -- monad = సూక్ష్మాత్మ; -- (1) ప్రత్యగాత్మ అంటే "అసలు సిసలు నేను" అని అర్థం. ప్రత్యగాత్మా = ప్రతి+అక్+ఆత్మా. ప్రతి అంటే వెనుకకు అని. అక్ అంటే వెళ్ళుట. అక్ అనేది అఞ్చ్ అనే ఒక ధాతువు నుండి వచ్చింది. అఞ్చ్ గతౌ అని ధాతుపాఠం. వెనుకకు వెళ్ళటం అంటే ఏ వెనుకకు వెళ్ళాలి? ఏదైతే దేహము కాదో, దేహానికి సాక్షియో, ఏది కర్మేంద్రియములు కాదో, కర్మేంద్రియములకు సాక్షియో, ఏది జ్ఞానేంద్రియములు కాదో, జ్ఞానేంద్రియములకు సాక్షియో, ఏది మనస్సు కాదో, మనస్సుకు సాక్షియో, ఏది బుద్ధికాదో, బుద్ధికి సాక్షియో, ఏది అహంకారము కాదో, అహంకారమునకు సాక్షిగా నిలచియున్న ఏ చైతన్యము కలదో, ఆ ఎరుక, అదియే ప్రత్యగాత్మ. ఆ ప్రత్యగాత్మయే అసలు సిసలైన నేను. అటువంటి ప్రత్యగాత్మగా, అసలు సిసలు నేనుగా విరాజిల్లుతున్నదే ఆ పరమాత్మ; (2) భగవదనుగ్రహమో, గురూపదేశమో శాస్త్రజన్య జ్ఞానమో, సాధనయో, సంకల్పమో ఏదైతేనేమి జీవాత్మ సరియైన స్వస్వరూప జ్ఞానమును పొంది సంసారమునుండి ముక్తిని పొందుతుంది. ఇలా సంసార గంధము, శరీర సంబంధం తొలిగిపోయిన జీవాత్మ తన యాదార్థస్థితిని పొందుతుంది. పరిమితి లేని జ్ఞానస్వరూపాన్ని తిరిగి పొందుతుంది. ఇలాంటి యదార్థ స్థితిని తిరిగి పొందిన జీవాత్మను "ప్రత్యగాత్మ" అని అంటారు. దీనినే "ముక్తాత్మ" అని కూడా కొందరు వ్యవహరిస్తారు. అయితే ఈ ప్రత్యగాత్మ స్వరూప, స్వభావాలపైన అద్వైత, విశిష్టాద్వైత, ద్వైతాది మతబేధాలున్నాయి. అది అర్థంచేసుకోవడానికి కొంచెం క్లిష్టమైన విషయం. ప్రత్యయం, pratyayaM - n. --[gram.] a suffix that converts a verb into a noun; ---ఉపసర్గ = prefix. (పూర్వ ప్రత్యయం) ---ప్రత్యయం = suffix. (పర ప్రత్యయం) --ఉదా. ఒక క్రియా పదం మీద ప్రత్యయాన్ని చేర్చి నామవాచకంగా మార్చినప్పుడు ఆ ప్రత్యయాన్ని కృత్ప్రత్యయం అనిన్నీ అలా వచ్చిన నామవాచకాన్ని కృదంతం అనిన్నీ అంటారు; అలుగు > అలక; ఎన్ను > ఎన్నిక; ---తద్ధిత ప్రత్యయం = a suffix that creates another noun from a given noun. ప్రతాపం, pratApaM -n. --brilliance; splendor; ప్రత్యాఖ్యానము, pratyaakyaanamu - n. -- veto; see ప్రత్యాక్ష; ప్రత్యామ్నాయం, pratyAmnAyaM -n. --alternative; substitute ప్రత్యాక్ష, pratyaaksha - n. -- veto; -- ఈ పదం 'ప్రతి', 'ఆ', 'ఖ్యా' అనే మూడు భాగాల కలయికతో ఏర్పడింది. ఖ్యా అంటే చెప్పడం, ప్రకటించడం లేదా కీర్తించడం అని అర్థం. దీనికి 'ఆ' అనే ఉపసర్గ చేరినప్పుడు 'ఆఖ్యా' అవుతుంది. ఆఖ్యా అంటే ఒక విషయాన్ని స్పష్టంగా చెప్పడం లేదా వివరించడం. ఈ ఆఖ్యా అనే పదానికి 'ప్రతి' అనే మరో ఉపసర్గను చేర్చినప్పుడు 'ప్రత్యాఖ్యా' అనే పదం పుడుతుంది. ఇక్కడ ప్రతి అనేది ఎదురు తిరగడం, వ్యతిరేకించడం లేదా తిరస్కరించడం అనే అర్థాన్ని ఇస్తుంది. సంస్కృత సంధి నియమాల ప్రకారం ప్రతి + ఆఖ్యా కలిసినప్పుడు 'ప్రత్యాఖ్యా' గా మారుతుంది. ప్రత్యాఖ్యానము లేదా ప్రత్యాక్ష అంటే ఒకరు ప్రతిపాదించిన లేదా నిర్ణయించిన విషయాన్ని పూర్తిగా తిరస్కరించడం, నిరాకరించడం, లేదా కొట్టివేయడం అని అర్థం. ప్రత్యుత్థానం, pratyutthAnaM -n --reception; welcoming someone by rising and going forward to greet; ప్రత్యుత్థాన పత్రం, pratyutthAna patraM %e2t -n. --greeting card; ప్రతి, prati -adj. pref. --(1) re; --(2) anti-; un-; --(3) instead of; in lieu of; --(4) every; all; each; ---ప్రతిఫలం = reward. ---ప్రతివాడూ = every man. ---ప్రతివాది = opposing party in court. -n. --copy; number; issue; a single item of a periodical; ప్రతికాయం, pratikAyaM -n. --[bio.] antibody; proteins produced by the immune system to defened against an invading species; ప్రతికూల, pratikUla -adj. --unfavorable; adverse; contrary; inconvenient; ప్రతికృతి, pratikRti -n. --sculptured image; effigy; ప్రతిక్రియ, pratikriya -n. --opposite action; reaction; ప్రతిఘటన, pratighaTana -n. --opposition; resistance; ప్రతిఘటించు, pratighaTiMcu -v. t. --oppose; resist; ప్రతిచర్య, praticarya -n. --reaction; countermeasure; reprisal; ప్రతిచ్ఛాయ, praticchAya -n. --image, as in a photograph; a virtual image as the one produced by a concave lens; ప్రతిజ్ఞ, pratij~na -n. --solemn vow; resolute vow; ప్రతిద్వంది, pratidvaMdi -n. --antagonist; opponent; ప్రతిదానం, pratidAnaM -n. --exchange; barter; ప్రతిధ్వని, pratidhvani -n. --echo; reflected sound; resound; ప్రతినామం, pratinAmaM -n. --alias; another name; ప్రతినిధి, pratinidhi -n. --representative; agent; substitute; ప్రతిపక్షం, pratipakshaM -n. --opposition party; ప్రతిపత్తి, pratipatti -n. --status; position; respect; ---ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి = special status. ---స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి = independent status. ప్రతిపదం, pratipadaM %e2t -n. --synonym; ప్రతిపాదన, pratipAdana -n. --(1) proposal; --(2) premise; ప్రతిపాదించు, pratipAdiMcu -v. t. --nominate; propose; ప్రతిఫలం, pratiphalaM -n. --reward; compensation; ప్రతిబంధకం, pratibaMdhakaM -n. --obstacle; impediment; hindrance; ప్రతిబింబం, pratibiMbaM -n. --reflection; reflected image; when you see your face in a mirror, you are seeing a reflected image; ప్రతిభ, pratibha -n. --splendor; ప్రతిమ, pratima -n. --statue; idol; image; ప్రతిరూపం, pratirUpaM - n. -- a virtual image; ప్రతిరోజు, pratirOju -adj. --every day. ప్రతిరోధి, pratirOdhi -n. --opponent; ప్రతిలోమ, pratilOma -adj. --inverse; inverted; contrary to natural course; ప్రతివర్తితలు, prativartitalu -n. --[med.] reflexes; motor reflexes; muscular reflex; voluntary reflex; ప్రతీకార చర్యలు; ప్రతివాది, prativAdi -n. --[law] defendant; respondent; ప్రతిశృతి, pratiSRti -n. --reverberation; echo; % to e2t ప్రతిసృష్టి, pratisRshTi -n. --re-creation; ప్రతిస్పందన, pratispaMdana -n. --response; ప్రతిష్టంభం, pratishTaMbhaM -n. --obstacle; impediment; ప్రతిష్టంభన, pratishTaMbhana -n. --deadlock; stalemate; ప్రతిష్ఠ, pratishTha -n. -- (1) reputation; fame; prestige; status; (2) establishment; erection; founding; ప్రతిష్ఠించు, pratishThiMcu -v. t. --establish; erect; found; ప్రతిహాతం, pratihAtaM n. --repulsion; beaten back; avertion; impediment; -- ఏదన్నా వినకూడని మాట, అశుభం అనిపించే మాట విన్నప్పుడు "అమంగళం ప్రతిహాతం అవుగాక!" అంటే అది మాటతోనే ఆగాలి, జరగకూడదు అని చెప్పటం. --"అప్రతిహతంగా సాగింది," అంటే "ఆటంకం లేకుండా జరిగింది" అని అర్థం; ప్రతీక, pratIka -n. --symbol; symbolic representation; token; ప్రతీకారం, pratIkAraM -n. --revenge; retaliation; ప్రతీక, prateeka - n. -- symbol; image; ప్రతీకాత్మకం, prateekaatmakaM - n. -- symbolism; imagery; ప్రతీక్షించు, pratIkshiMcu -v. i. --wait; expect; look forward to; ప్రతీక్షేపణం, pratIkshEpaNaM -n. --substitution; ప్రతీతి, pratIti -n. --common knowledge; traditional belief; ప్రతీహారి, pratIhAri -n. --gate keeper; ప్రత్యుత్తరం, pratyuttaraM -n. --reply; answer; rejoinder; ప్రత్యుత్పత్తి, pratyutpatti -n. --reproduction; ప్రత్యేకము, pratyEkamu -adj. --special; distinct; separate; ప్రథ, pratha -n. --fame; eminence; reputation; ప్రథమ, prathama -adj. --first; initial; ప్రథమ కోపం, prathama kOpaM -ph. --quick temper; anger that flares quickly and subsides as fast; ప్రథమ చికిత్స, prathama cikitsa -n. --first aid; immediate help to take care of medical emergency; ప్రథమపురుష, prathamapurusha -n. --[gram.] third person; -- [gram.] సర్వజ్ఞ ప్రధమ పురుష = Omniscient Third Person; ప్రథమ శ్రేణి, prathama SrENi -n. --first rank; first class; ప్రథమాంకం, prathamAMkaM -n. --Act 1; ప్రదం, pradaM -suff. --bestowing; conferring; giving; ---జయప్రదం= successful. ---శుభప్రదం = auspicious. ప్రదక్షిణ, pradakshiNa -n. --circumambulation; paying homage by walking around god's idol; ప్రదర్శక ప్రకటన, pradarSaka prakaTana -n. --display advertisement; ప్రదర్శన, pradarSana -n. --display; exhibition; show; ప్రదక్షిణం, pradakshiNaM - n. -- circumambulation; paying homage by going around (a temple, a holy fire, or holy people) in a clockwise direction; ప్రదోషం, pradOshaM -n. -- (1) evening; twilight; (2) fault; transgression; error; (3) bug in software; corrupt condition; ప్రదోషకాలం, pradOshakaalaM -n. -- evening; twilight; the time just before sunset to just after sunset; -- సూర్యుడు అస్తమించడానికి ముందు, వెనుక మూడేసి ఘడియలు, అంటే మొత్తం ఆరు ఘడియల కాలం; మునిమాపు వేళ; నక్తముఖము; నిశాముఖము; రజనీముఖము; ప్రధానం, pradhAnaM -n. --(1) important; --(2) wedding engagement; ప్రధాన, pradhAna -adj. --principal; chief; main; prime; pre-eminent; --ప్రధాన మంత్రి = prime minister; -- ప్రధాన సంఖ్య = prime number; ప్రధానాంకం, pradhAnAMkaM -n. --prime number; (def.) according to number theory, a number is a prime number if it cannot be divided except by itself or by the number 1. The numbers 1, 2, 3, 5, 7, 11, 13, etc. are all prime numbers. ప్రధాని, pradhAni -n. --prime minister; ప్రపంచం, prapaMcaM -n. --world; ప్రపంచ వ్యాప్తం, prapaMca vyAptaM -n. --world-wide; ప్రపంచీకరణ, prapaMcIkaraNa -n. -- globalization; ప్రప్రథమ, praprathama - adj. -- primordial; at the very beginning; ప్రపాదాస్థికలు, prapAdAsthikalu -n. --meta tarsals; (lit.) foot bones; పాదశలాకలు; ప్రప్రపితామహుడు, praprapitAmahuDu - n. m. -- great-great paternal grandfather; ప్రపితామహుడు, prapitAmahuDu - n. m. -- great paternal grandfather; ప్రబంధం, prabandhaM -n. --a comprehensive poetic work with eighteen types of descriptions typically dealing with romance or adventure of kings; -- కల్పించిన కథ గల వర్ణనాత్మక గ్రంథము; ప్రబంధంలో సాధారణంగా ఒక ఏక సూత్రమైన కథ ఉంటుంది. ఒక నాయకుడు, నాయిక వారి ప్రణయం, వివాహం, విరహం, కలహం, పునః సమాగమం వంటి సాధారణమైన కథను కేవలం, వర్ణనలతో అందగించి, పెంచి, ఐదారు ఆశ్వాసాలుగా వ్రాయబడిన కావ్యాన్ని ప్రబంధమనవచ్చు. ప్రబంధాలు కూడా కావ్యాలే గానీ, కావ్యాలన్నీ ప్రబంధాలు కావు; ఉదాహరణ: మనుచరిత్ర, పారిజాతాపహరణం, శృంగార నైషధం; -- ఇంగ్లీషు నాటకాలకు చెప్పే కాలైక్యము, కథైక్యము, స్థలైక్యము (unity of time, unity of plot, unity of place) తెలుగు కావ్యాలకు గూడా అన్వయించి, ఇవి ఉండేది "ప్రబంధం" అనీ, ఇవి లేకపోయినవి ప్రబంధాలు కాదు కేవలం కావ్యాలు అనీ చెప్పారు ఆధునిక విమర్శకులు. -- ప్రకృష్టమైన బంధం కలది ప్రబంధం. ప్రబలం, prabalaM -adj. --mighty; powerful; strong; ప్రబోధాత్మకం, prabOdhAtmakaM - n. -- awakening activity; inspirational teaching; ప్రబోధించు, prabodhiMcu -v. t. --exhort; awaken; inspire; teach; ప్రభంజనం, prabhaMjanaM -n. --hurricane; strong wind; ప్రభ, prabha -n. --radiance; glory; splendor; ప్రభావం, prabhAvaM -n. --influence; impact; ప్రభావితం, prabhAvitaM -n. --influenced; impacted; ప్రభువు, prabhuvu -n. --lord; master; ruler; ప్రభృతులు, prabhRtulu -n. --and others; et al; ప్రమథ గణాలు, pramatha gaNAlu - ph. -- Lord Shiva's army of goblins; -- ప్రమథ అంటే భూతపతి శివుడి గణాలలోని ఒక రకం భూతం. ప్రమద, pramada -n. --woman; (lit.) accelerator of man's passions, the one with a lot of ‘‘మద’’; a beautiful woman; -- see also ప్రమథ; ప్రమాణం, pramANaM -n. --(1) vow; oath; promise; --(2) standard; exemplar; --(3) measure; scale; --(4) length; linear measure; ప్రమాణీకరించు, pramANIkariMcu -v.t. --standardize; ప్రమాదం, pramAdaM -n. --(1) accident; --(2) danger; peril; ప్రమాదవశాత్తు, pramAdavaSAttu -adv. --accidentally; ప్రమిద, pramida -n. --saucer for holding oil in a oil-lamp; ప్రముఖ, pramukha -adj. --(1) chief; principal; --(2) prominent; important; ప్రమేయం, pramEyaM -n. --connection; involvement; [math.] function; relation; ప్రమేయాత్మక, pramEyatmaka -adj. --functional; ప్రమోదం, pramOdaM -n. --joy; delight; happiness; ప్రయత్నం, prayatnaM -n. --effort; attempt; trial; ప్రయాణం, prayANaM - n. -- journey; trip; travel; sojourn; ప్రయాణికులు, prayANikulu - n. pl. -- travellers; -- (note) ప్రయాణీకులు, is incorrect usage; ప్రయరీ, prayarI -n. --prairie; level or rolling grasslands esp. of the Americas; ప్రయాణం, prayANaM -n. --trip; journey; travel; ప్రయాణికుడు, prayANikuDu -n. m. --traveler; (usage note) ప్రయాణీకుడు is not correct usage ప్రయాస, prayAsa -n. --strain; labor; toil; ప్రయుక్తం, prayuktaM -adj. --(1) endowed with; connected with; --(2) used; employed; ప్రయోక్త, prayOkta - n. -- experimenter; the person who performs an experiment; ప్రయోగం, prayOgaM %add this as an additional meaning - n. --(1) experiment; trial; attempt; -- (2) witchcraft; black magic; --- see also చేతబడి; కట్టుమోను; బాణామతి; గండభేరుండం; ప్రయోగశాల, prayOgaSAla -n. --laboratory; ప్రయోగశీల, prayOgaSIla -adj. --experimentable; practical; ప్రయోజకత్వం, prayOjakatvaM -adj. --ability to accomplish things; ప్రయోజకుడు, prayOjakuDu -n. m. --doer; accomplished individual; ప్రయోజకురాలు, prayOjakurAlu -n. f. --doer; accomplished individual; ప్రయోజనం, prayOjanaM -n. --purpose; utility; use; ప్రలాపం, pralApaM -n. --incoherent and delirious speech; ప్రలోభం, pralObhaM -n. --(1) nostalgia; attachment; --(2) allurement; enticement; --(3) greed; avarice; ప్రళయం, praLayaM -n. --(1) great destruction; great flood; --(2) great mythological flood that occurs at the end of an eon; Armageddon; ప్రవర, pravara - n. -- a self-introductory sentence uttered in a structured, stipulated manner; The modern equivalent is the answer one gives for "Know Your Customer" query; -- భరద్వాజ గోత్రంకి చెందిన రాముడు అనే పేరు గల వ్యక్తి, ఒక గురువు గారి దగ్గర తనను తాను ఇలా పరిచయం చేసుకుంటాడు: "అభివాదయే, త్రయాఋషయః, భారద్వాజ గోత్రః, ఆపస్థంబ సూత్రః, యజుశ్శేఖాధ్యాయు రామశర్మః అస్మిభో" ఈ వాక్యాన్ని ప్రవర అంటారు. -- సరళంగా చెప్పాలంటే, గోత్రం అనేది ఒక ఇంటి పేరు వంటిదైతే, ప్రవర అనేది ఆ వంశం యొక్క గొప్పతనాన్ని చాటిచెప్పే "పూర్వీకుల జాబితా". ప్రవర్తన, pravartana -n. --behavior; ప్రవక్త, pravakta -n. --(1) eloquent person; --(2) preacher; prophet; ప్రవచనం, pravacanaM -n. --statement; eloquent speech; discourse; ప్రవర, pravara -n. --lineage; ప్రవక్తకుడు, pravartakuDu -n. --manager; ప్రవర్తన, pravartana -n. --behavior; ప్రవర్తించు, pravartiMcu -v. i. --behave; ప్రవర్తిల్లు, pravartillu -v. i. --happen; ప్రవాహం, pravAhaM -n. --current; flow; ప్రవాహ మార్గం, pravAha mArgaM -n. --spillway; ప్రవృత్తి, pravRtti -n. --(1) behavior; manner; attitude; pattern; appearance; demeanor; the costume, dress and manners of a character in a play that indicates the regional identity of the character; --(2) hobby; ---వృత్తి, ప్రవృత్తి = profession and hobby. ప్రవేశం, pravESaM -n. --(1) entrance; entry; --(2) access; inlet; ప్రవేశాంశం, pravESAMSaM %e2t -n. --input; (ant.) నిర్గమాంశం; ప్రశ్న, praSna -n. --(1) question; query; --(2) problem; ప్రశాంతం, praSAMtaM -n. --calm; ప్రశాంత, praSAMta -adj. --calm; ప్రశాంతత, praSAMtata -n. --calmness; ప్రశ్నార్థకం, praSnArthakaM -n. --[gram.] question mark; interrogative; ప్రశ్నోత్తరాలు, praSnOttarAlu -n. --questions and answers; ప్రసంగం, prasaMgaM -n. --discussion; discourse; talk; lecture; ప్రసంగవశాన, prasaMgavaSAna -adv. --by the by; as an aside to a discourse; ప్రసక్తి, prasakti -n. --topic; subject; ప్రసరణ, prasaraNa -n. --flow; transmission; ---రక్తప్రసరణ = flow of blood. ప్రసవం, prasavaM -n. --(1) delivery; childbirth; --(2) bringing forth; production; ---పాదదర్శన ప్రసవం = breech delivery. ---శిరోదర్శన ప్రసవం = normal (head-first) delivery. ప్రస్తర, prastara -n. --stone; [Lat.] petra; [Hin.] పత్తర్; ---పత్తరాయిల్ = petrol. ప్రసాదం, prasAdaM -n. --anything accepted back after first being offered to God; (lit.) ప్ర + సాదం = శ్రేష్ఠమైన సాదం = భగవన్నివేదితమైన అన్నం = ప్రసాదం = gift of God; ప్రసారం, prasAraM -n. --(1) transmission; --(2) flow; --(3) radiation; spreading; ---రేడియో ప్రసార కేంద్రం = radio transmission center. ప్రస్తావన, prastaavana - n. -- a brief introduction about play given by someone; -- నాటకాలలో నాంది తర్వాత ప్రస్తావన ఉంటుంది. అందులో నాటక కర్త గురించి, ప్రదర్శన గురించి లఘు పరిచయం చేయబడుతుంది; ప్రస్థానం, prasthAnaM -n. --journey; setting out on a journey; ప్రస్థానత్రయం, prasthAnatrayaM -n. --the three canonical texts of the Vedanta school of Hindu philosophy; It consists of the Upanishads, Brahma Sutras and Bhagavad Gita; (lit.) the three points of departure; ప్రస్థారం, prasthAraM -n. --bed; matrix; array; ప్రసిద్ధి, prasiddhi -n. --celebrity; fame; notoriety; ప్రసూతి, prasUti -adj. --obstetrical; related to the delivery of a child; ప్రహరాంక్షలు, praharAMkshalu -n. --[math.] boundary conditions; ప్రహరీగోడ, prahArIgODa -n. --compound wall; a wall built around a property; (ety.) బరి + అరి = బరిహరి = బ్రహరి = ప్రహరి; ప్రహసనం, prahasanaM -n. --skit; short play; a comedy; ప్రహేళిక, prahELika -n. --puzzle; riddle; conundrum; enigma; ప్లవనము, plavanamu -n. --fluorine; one of the elements of nature; %పాం - pAM, పా - pA, ప్రా - prA పాంకోళ్లు, pAMkOLLu -n. --wooden shoes; clogs; పాంచక్కెర, pAMcakkera -n. --pentose; a sugar with a five-membered ring; పాంజియా, pAMjiyA -n. --[geol.] Pangea, one of the two pieces of landmass from which the seven continents broke and drifted apart, according to the theory of plate tectonics. The other piece is called గొంద్వానా; పాండవ బత్తి, paanDava batti - n. -- Pandava’s torch; [bot.] ''Callicarpa tomentosa,'' an evergreen shrub native to the Western Ghats of India and Sri Lanka, is renowned in folklore for being used by the Pandavas as a 5-meter-tall torch during their 13-year exile. పాండిత్యం, pAMDityaM -n. --erudition; scholarship; పాండు, pAMDu -adj. --off-white; a mixture of yellow and white; పాండురోగం, pAMDurOgaM -n. --leukodermia; vitiligo; see also బొల్లి; పాంథుడు, pAMthuDu -n. --traveller; పాంశువు, pAMSuvu -n. --dust; ---విశ్వపాంశువు, = cosmic dust. పాకం, pAkaM -n. --(1) syrup; any syrupy liquid; sugar or jaggery dissolved in water and boiled to a syrupy consistency; --(2) cooking and dressing of food; --(3) an author's style of writing; ---జీళ్ల పాకం = caramel. ---ముదర పాకం = caramel. ---దేహపాకం = constitution of the body. ---ద్రాక్షాపాకం = smooth and easy style; a style as easy to appreciate as eating a grape. ---కదళీపాకం = intermediate in difficulty in understanding; a style as easy as peeling and eating a banana. ---నారికేళపాకం = very difficult style; a style as hard as cracking a coconut. పాక, pAka -n. --hut; thatched-roof hut; shed; పాకశాస్త్రం, pAkaSAstraM -n. --culinary science; పాకీ, pAkI -adj. --pure; clean; sacred; పాకీదొడ్డి, pAkIdoDDi -n. --latrine; పాకీమనిషి, pAkImanishi -n. --scavenger; a person who cleans latrines; పాకీవాడు, pAkIvADu -n. m. --scavenger; the person who cleans and purifies; పాకు, pAku - v. i. -- (1) crawl on all all four, that is on hands and knees; creep; (2) climb, as a vine; -- (rel.) డేకు పాదిరి చెట్టు, pAdiri ceTTu -n. [bot.] ''Stereospermum suaveolens''; -- కలిగొట్టు చెట్టు;[Sans.] పాటలవృక్షం is [bot.] ''Stereospermum suaveolens''; The flower is described as dearest to Mother Lalitha Devi; పారద్రోలు, pAradrOlu -v. t. --drive out; chase away; eject; పాకుడు, pAkuDu -n. --moss; పాక్షికం, pAkshikaM -n. --alternative; పాగా, pAgA -n. --turban; పాచకుడు, pAcakuDu -n. --cook; chef; పాచి, pAci -n. --scum; moss; green moss; పాచికలు, pAcikalu -n. pl. --dice; cubes with dots on their faces, used in gambling; పాచిపళ్లు, pAcipaLLu -n. --teeth that have not yet been brushed after a night's sleep; పాచిబద్ద, pAcibadda -n. --a plastic, metal or palm-leaf strip to scrape the tongue along with brushing the teeth; పాచిమాను, pAcimAnu -n. --[bot.] ''Anogeissus acuminatus''; పాట, pATa -n. --(1) song; --(2) auction; --(3) bid in an auction; పాటకపుజనం, pATakapujanaM -n. --proletariat; పాటరి, pATari -n. --hardworking person; పాటలగంధి, pATalagaMdhi -n. --[bot.] ''Ophixylon serpentinum;'' the poisonous plant Rauwolfia serpentina of Apocynaceae family, from the roots of which the alkaloid reserpine is extracted; పాటలం, pATalaM -n. -a mixture of red and white; పాటవం, pATavaM -n. --(1) strength; vigor; health; --(2) talent; cleverness; పాటించు, pATiMcu -v. i. --comply; follow; adopt; obey; పాటి, pATi -n. -- (1) degree; extent; size; (2) బూడిదరంగు మన్ను గల నేల; సారవంతమైనది ఈ మన్ను ఎరువుగా గూడా ఉపయోగిస్తుంది; అన్నిరకాల పంటలకు మంచిది; పాటికంద, pATikaMda -n. --a type of yam; [bot.] Jarum campanulatum; పాటిమట్టి, pATiMaTTi -n. --alluvial soil; rich soil; -- బూడిదరంగు మన్ను గల నేల. ఊళ్ళు పాడుబడ్డచోట ఇటువంటి నేలలు ఏర్పడుతాయట; సారవంతమైనది ఈ మన్ను ఎరువుగా గూడా ఉపయోగిస్తుంది; అన్ని రకాల పంటలకు మంచిది; పాటు, pATu -n. --(1) ebb tide; recession; --(2) rest; పాటు పోట్లు, pATu pOTlu -ph. --ebb and flow; the rise and fall of ocean due to the gravitational pull of the Moon and the Sun; పాట్లు, pATlu -n. --difficulties; పాఠం, pAThaM -n. --(1) lesson; --(2) text; meaning; --(3) version; recension; పాఠ్యగ్రంథం, pAThyagraMthaM -n. --text book; పాఠ్యపుస్తకం, pAThyapustakaM -n. --textbook; పాఠభేదం, pAThabhEdaM -n. --variation in text from one version to another; పాఠశాల, pAThaSAla -n. --school; school-house; పాఠాంతరం, pAThAMtaraM -n. --a variation of text found in another source; పాడ్యమి, pADyami -n. --first day of lunar half-month; పాడి, pADi -n. --(1) justice; appropriateness; --(2) dairy farming; animal husbandry; ---పాడి ఆవు = milch cow. ---పాడి పంటలు = dairy farming and cultivation. ---పాడి పరిశ్రమ = dairy industry. పాడు, pADu -adj. --waste; desolate; neglected; dilapidated; - v. i. --to sing; - suff. -- a suffix to a village name; గుల్లిపాడు; కంకిపాదడు; పాడు చివర వచ్చే గ్రామనామాలు జైనమత సంబంధాన్ని సూచిస్తాయి. ఆంధ్రదేశంలో 12వ శతాబ్ది వరకు జైనం బాగా వర్ధిల్లింది; పాడుచేయు, pADucEyu -v. t. --ruin; spoil; mar; పాడుపడ్డ, pADupaDDa -adj. --ruined; dilapidated; spoiled; పాడె, pADe -n. --bier; a contraption for carrying a dead body; పాడేను, pADEnu -n. --[chem.] methane; (ety.) the పాడ్ sound reminds of పాడ్యమి which is indicative of one carbon atom and the -ane ending is required for alkanes; CH₄; పాడోయిక్ ఆమ్లం, pADOyik AmlaM -n. --[chem.] methanoic acid; chemical name of vitamin D; పాడోల్, pADOl -n. --[chem.] methanol; methyl alcohol; (ety.) the పాడ్ sound reminds of పాడ్యమి which is indicative of one carbon atom and the ఓల్ ending is required for alcohols; CH₃OH; పాణి, pANi -n. --hand; that part of the hand from the wrist to the finger tips; పాణిక, pANika -n. --spoon; % to e2t పాణిగ్రహణం, pANigrahaNaM -n. --wedding; (lit.) taking the hand; పాణిశలాకలు, pANiSalAkalu -n. --meta carpals; (lit.) hand bones; కరభాస్థికలు; పాతం, pAtaM -n. --fall; descent; ---జలపాతం = waterfall. ---హిమపాతం = snowfall. పాత, pAta -adj. --old; decayed; worn out; పాతకం, pAtakaM -n. --sin; big sin; పాతర, pATara -n. --(1) a grain storage hole dug into the ground and subsequently covered with hay and dirt; --(2) any hidden object; --(3) buried wealth; anything buried; often used to refer to a pot of gold coins found unexpectedly; also called లంకెల బిందెలు; పాతు; ---మందు పాతర = buried land mine; a buried explosive that explodes when stepped on; ---ఉప్పు పాతర = a salt crypt to bury dead bodies; పాత్ర, pAtra -n. --(1) role; --(2) vessel; dish; పాత్రసామాను, pAtrasAmAnu -n. --utensils; పాతాళం, pAtALaM -n. --nether world; a world below the terrestrial plane or beneath the terrestrial sphere; పాతాళ గంగ, pAtALa gaMga -n. --water from underground; groundwater; పాతిక, pAtika -n. --(1) one-in-four; one fourth; a quarter; --(2) twenty-five; one-fourth of hundred; పాతిపెట్టు, pAtipeTTu -v. t. --bury; పత్రికా రచయిత, patrikA racayita -n. --journalist; (usage note) పాత్రికేయుడు is not correct usage; పాతు, pAtu -v. t. --to plant; to erect; ---మొక్క పాతేవా = did you plant the plant? ---రాట పాతేవా = did you erect the pole? పాదం, pAdaM -n. --(1) foot; --(2) iamb; metrical foot of a poem; line of a poem; --(3) one-fourth; పాదచారి, pAdacAri -n. --pedestrian; see also బాటసారి; పాదముద్ర, pAdamudra -n. --foot-print; పాదయాత్ర, pAdayAtra -n. --journey by foot; పాదరసం, pAdarasaM -n. -- mercury; the chemical element with the symbol Hg; quicksilver; రసము; పాదరక్ష, pAdaraksha -n. --shoe; (lit.) foot protector; పాదశలాకలు, pAdaSalAkalu -n. pl. --meta tarsals; (lit.) foot bones; ప్రపాదాస్థికలు; పాద్యం, pAdyaM -n. -- water offered to wash feet in a riual worship; పాదాభివందనం, pAdAbhivaMdanaM -n. --obeisance; respectful homage by bending and touching feet; పాదిరి చెట్టు, pAdiri ceTTu -n. --[bot.] ''Stereospermum suaveolens''; పాదు, pAdu -n. --creeper; (rel.) మొక్క; చెట్టు; పాదుక, pAduka -n. --(1) shoe; wooden shoe; clog; -- (2) pedal; -- (3) quadrant; పానకం, pAnakaM -n. --solution; (esp.) a solution of jaggery dissolved in water; ---పంచదార పానకం = a solution of sugar dissolved in water. పానవట్టము, pAnapaTTamu - n. A plate-like receptacle under the Shiva idol to capture the liquids offered to Shiva; -- (Note) శివలింగానికి కింద ఉండే పళ్ళెం పేరు పానపట్టం; అభిషేకం చేసిన ద్రవ్యాలు బయటకి వచ్చే మార్గం సోమసూత్రం; శివాలయాలు తూర్పు ముఖం గానూ, పశ్చిమ ముఖం గానూ ఉంటాయి; అవి ఏ ముఖంగా ఉన్నా సోమసూతం మాత్రం ఎల్లప్పుడూ ఉత్తరం వైపునే ఉంటుంది; -- see also సోమసూత్రం; పానభాజనం, pAnabhAjanaM %e2t -n. --goblet, a glass for drinking wine, గిన్నె; పానా, pAnA -n. --wrench; spanner; పాపం, pApaM -inter. --alas!; -- పాపం, pApaM -n. --sin; - inter. -- alas! --- అయ్యో! పాపం పసివాడు! పాప, pApa -n. --(1) baby; child; (esp.) female child; --(2) daughter; --(3) pupil; పాపడు, pApaDu -n. --male child; పాపట, pApaTa -n. --(1) part in the hair; the line that parts the hair; --(2) [bot.] ''Pavetta indica;'' ---నువ్వు పాపట తీస్తావా? = do you part your hair? పాపరబుడమ, pAparabuDama -n. --bitter apple; [bot.] ''Citrullus colocynthis;'' పాపాత్ముడు, pApAtmuDu -n. m. --sinner; (ant.) పుణ్యాత్ముడు; పాపిడి, pApiDi - n. -- White paveta; [bot.] ''Pavetta indica'' L. Rubiaceae; పాపిష్టి, pApishTi -n. --sinful; wicked; ---పాపిష్టి పని = sinful deed; wicked act. పాపిరి, paapiri -n. -- Indian podophyllum; [bot.] ''Podophyllum hexandrum;'' -- An erect succulent herb with a creeping rootstalk; -- వన్యకర్కటి; పామరుడు, pAmaruDu -n. m. --un-learned; ordinary person; common man; (ant.) పండితుడు; పాము, pAmu -n. -- snake; serpent; asp; (rel.) constrictor; -- భారతదేశంలో విషపూరితమైన 50 జాతుల పాములున్నాయి. అయితే వీటిలో ఎక్కువభాగం జాతులవల్ల మనిషికి ఎలాంటి ప్రమాదం లేదు. --- కట్ల పాము = asp; krait; (bio.) ''Bungarus caeruleus''; a venomous snake; --- బంగారు కట్ల పురుగు = Banded Krait; [bio.] ''Bungarus fasciatus''; నల్లని లేక ముదురు గోధుమ వర్ణం శరీరం మీద బంగారు పసుపు రంగు పట్టీలు కలిగి ఉండే ఈ పాములు మనిషితో తలపడే సందర్భాలు చాలా అరుదు. ---బొక్క బెరడు = Pit Viper; hump-nosed pit viper; [bio.] ''Hypnale hypnale;'' The hump-nosed pit viper is a venomous snake, with heat-sensitive pits that detect temperature changes and help it locate prey. Recent studies by various toxicologists and researchers indicate that the venom it produces can cause fatalities in humans. It has already been added to the list of medically important snakes by the WHO. Bites inflicted are known to cause fever, swelling, and pain; a few reports of renal failure and death also exist; --- జెర్రి గొడ్డు లేక జెర్రి పోతు = Common Indian Rat Snake; [bio.] ''Ptyas mucosus''; విషరహితమైన పాము; --- కొండ చిలువ = Rock Python; [bio.) ''Python molurus''; విషరహితమైన పాము; --- గిలక పాము = rattle snake. --- తాచు పాము = నాగు పాము = cobra; [bio.] ''Naja naja;'' a venomous snake; --- రక్త పెంజెరి = కాటుక రేకుల పొడ = Russell’s Viper; (bio.) ''Vipera russelli'' of the Viperidae family; a venomous snake; ఇది కరచినప్పుడు దీని విషం కారణంగా రక్తం విరిగి పల్చబడి పోతుంది.రక్తపోటు తగ్గిపోయి, గుండె బలహీనపడుతుంది. ఎర్ర రక్త కణాలు ధ్వంసమౌతాయి.రక్తంయొక్క గడ్డకట్టే స్వభావం తగ్గిపోయి శరీరంలో అంతర్గత స్రావాలు పెరిగిపోతాయి. ఒళ్ళంతా పోట్లు, వాంతులు మొదలౌతాయి. ఇది కరచిన చోట త్వరత్వరగా వాచుకొచ్చి, గాయం నుంచి పల్చబడిన రక్తం స్రవిస్తుంది. శరీరం చల్లబడి ఒళ్ళంతా చెమటలు పట్టుకొస్తాయి. గుండె, శ్వాసకోశ సమస్యలు, సెప్టిసీమియా (Septicaemia) మొదలైనవాటి కారణంగా ఆ వ్యక్తి 1 నుంచి 14 రోజులలోపు మరణించడం జరుగుతుంది. ముంబాయిలోని హాఫ్^కిన్ ఇన్స్టిట్యూట్ తయారుచేసే పాలీవాలెంట్ సీరం (Polyvalent Serum) రక్త పెంజెరి విషానికి ప్రభావవంతమైన విరుగుడు. సకాలంలో చికిత్స చేస్తే ప్రాణాపాయం తప్పుతుంది. ఇది మిగిలిన చాలా పాములలాగా అండజము (Oviparous) కాదు. వాటిలా ఇది గుడ్లు పెట్టక, నేరుగా పిల్లల్ని కనే జరాయుజము (Viviparous). దీని గర్భంలోనే గుడ్లు పగిలి పిల్లలు బయటికొస్తాయి; కొన్నిటికి కంటికి సమీపంలో అటూఇటూ రెండు రంధ్రాలు ఉంటవి కనుక పిట్ వైపర్లంటారు; --- చిన్న పెంజెరి = Indian Saw-scaled Viper; [bio.] ''Echis carinatus;'' --- రాచనాగు = King Cobra; [bio.] ''Ophiophagus hannah;'' బాగా దట్టమైన, ఎప్పుడూ ఆకుపచ్చగా ఉండే సతతహరితారణ్యాలలోనే ఉంటుంది; --- నలికండ్ల పాము = black dotted lizard; newt. --- పసిరిక పాము = vine snake; Sri Lankan green vine snake; [bio.] ''Ahaetulla nasuta''; --- వానపాము = earthworm. --- (note) పాము కరచిన వ్యక్తి బతకాలంటే కేవలం పెద్ద పెద్ద వైద్యశాలలలో మాత్రమే లభించే పాముకాటు సీరం (Antivenom Serum) వాడటం మినహా మార్గం లేదు; మంత్రాలకి విషం దిగదు; -v. t. -- rub; smear; scour; పాము, paamu - v. t. -- rub; massage; పామువేరు మొక్క, paamuvEru mokka - n. -- Indian Snakeroot; Rauvolfia/Rauwolfia; [bot.] ''Rauvolfia serpentina;'' -- సర్పగంధ; పాటలగరుడ; పాయ, pAya -n. --(1) branch of a river; a distributary of a river; --(2) a strand of braided hair; --(3) a clove or division in an onion or garlic bulb; --(4) way; path; పాయకారీ, pAyakArI -n. --commuter; a person who lives in one town and goes to work in another town; ---పాయకారీ రైతు = commuting farmer. ---పాయకారీ రైలు = commuting train. పాయసం, pAyasaM -n. --rice and sugar boiled in milk; rice pudding; పాయఖానా, pAyakhAnA -n. --latrine; మరుగుదొడ్డి; పాయువు, pAyuvu -n. --anus; పారం, paaraM - n. -- the other side of a river bank or sea shore; -- అపారం = పారము లేనిది అపారము. అంటే, అవతలి గట్టు లేనిది. చివర కనబడనిది. అంతులేనిది. పారంగతుడు, paaeaMgatuDu - n. -- expert; the one who reached the other shore -- అవతలి గట్టు చేరిన వాడు. పారంపర్యం, pAraMparyaM -n. --succession; order; series; పార, pAra -n. --hand-hoe; small hand-shovel; a shovel whose handle is about as long as the length of the blade; a small spade used for digging and shoveling; పారదర్శక, pAradarSaka -adj. --transparent; a transparent glass is clear; పారభాసక, pArabhAsaka -adj. --translucent; (note) a translucent glass is cloudy; పారము, pAramu -n. --opposite bank of a river; పారవశ్యం, pAravaSyaM -n. --ecstasy; rapture; పారశీక, pAraSIka -adj. --Persian; Iranian; పార్శ్వ, pArSva -adj. --lateral; పార్శ్వ సౌష్ఠత, pArSva saushTata -n. --lateral symmetry; పారాణి, pAraNi -n. --a red paste produced by mixing turmeric and quick lime; this paste is applied to the feet of women as a mark of her husband's well-being; పారా, pArA -adj. --pref. the other one; పరా; -n. --watching; guarding; పారావాడు, pArAvADu -n. --watcher; guard; sentry; పారాయణ, pArAyaNa -n. --regular study; devoted study; recital; ---గీతా పారాయణ = studying Bhagavad Gita. పారా రబ్బరు, pArA rabbaru -n. --(lit.) the other rubber; a different kind of rubber; పారాలంతం, pArAlaMtaM -n. --paraldehyde; (lit.) the other aldehyde; పారాహుషార్, paraahushaar - న. -- పారశీకంలో హోష్ (هوش) అంటే తెలివి, సృహ. హోషియార్ (هوشيار) అంటే తెలివి కలిగి ఉండడం. అప్రమత్తంగా ఉండే స్థితి. హోషియార్ అన్న పదమే తెలుగులో హుషార్ గా మారిపోయింది. తెలుగులో ఉషారు అన్న పదం కూడా హోషియార్‌కు రూపాంతరమే. --ప్రహర అన్న సంస్కృత పదానికి దినములో ఎనమిదోవంతు భాగం లేదా ౙాము అన్న అర్థం ఉంది. నిజానికి ప్రహార అంటే దెబ్బ. రోజులో ఒక ౙాము గడిచిందని సూచించడానికి ఢక్కా నాదం చేసేవారు. ఆ దెబ్బ పేరుమీదే ప్రహర అంటే రోజులో ౙాముకు సమానార్థకంగా మారిపోయింది. ఆ ప్రహర అన్న పదమే ప్రాకృతాల్లో పహరగా మారిపోయి, తెలుగులో -హ-కారం లేదు గాబట్టి పార-గా రూపాంతరం చెందింది. (సురేశ్ కొలిచాల); పారిక, pArika -n. f. --maid servant; పారికాపు, pArikApu -n. --attendant; servant; పారిజాతం, pArijAtaM -n. --Indian coral tree; night jasmine; coral jasmine; [bot.] Nyctanthes arbortristis; same as పగడ మల్లె; పారితోషికం, pAritOshikaM -n. --gift; award; royalty; remuneration; పారిపోవు, pAripOvu -v. i. --run away; పారిశ్రామిక, pAriSrAmika -n. --industrial; ---పారిశ్రామిక రసాయనం = industrial chemistry. ---పారిశ్రామిక విప్లవం = industrial revolution. పారిశ్రామికుడు, pAriSrAmikuDu -n. --industrialist; పార్థివ, pArthiva -adj. --belonging to the earth; ---పార్థివ దేహం = dead body; corpse; పారీణుడు, pArINuDu -n. --expert; (note) పారంగతుడు is not correct పార్టీ, pArTI -n. --party; a group of people with a common cause; ---రాజకీయ పార్టీ = political party. ---మీ పార్టీలో ఎంతమంది? = how many in your party? పారు, pAru -v. t. --flow; ---నీటి పారుదల = irrigation; water flow. పార్సెల్, pArsel -n. --parcel; పాల, pAla -adj. --milk; lactic; -n. --Ivory tree; [bot.] ''Mimusops hexandra; Holarrhena pubescens'' (Roxb. ex Fleming) Wall. Apocynaceae; పాలకాయలు, pAlakAyalu - n. -- (1) a snack food prepared by deep frying small cylindrical shaped hard batter made by mixing rice flour, salt, pepper powder and cumin seeds; (2) ఉలిపిరి కాయలు; పాలకూర, pAlakUra -n. --spinach; standard spinch; [bot.] ''Oxystelma esculentum; Spinacia oleracea'' Linn; -- The term "saag" is often used for a mix of greens, including mustard greens, amaranth, and fenugreek, which are also used interchangeably with spinach in Indian cooking; -- [Hindi] పాలక్; పాలగరుడ, pAlagaruDa -n. --arrowroot plant; Arrowroot is a starch obtained from the rhizomes of several tropical plants, traditionally ''Maranta arundinacea,'' but also ''Florida arrowroot'' from ''Zamia integrifolia,'' and tapioca from cassava, which is often labeled as arrowroot; [bot.] ''Alstonia scholaris;'' -- Arrowroot powder is twice the thickening power of wheat flour, and because it contains no protein, arrowroot is gluten-free. -- యారోరూట్; పాలగుండ, pAlaguMDa -n. -- arrowroot powder; the starch made from the rhizomes of the arrowroot plant; [bot.] ''Marantha ramosissima'' or [bot.] ''Maranta arundinacea;'' this arrowroot looks similar to other underground tubers such as cassava, yucca, or kudzu, which are oblong. పాలగురుగు, pAlagurugu -n. --[bot.] ''Holostemma rhwwdianum''; పాలతీగ, pAlatIga -n. --[bot.] ''Leptadenia reticulata''; పాలతిత్తి, pAlatitti -n. --nipple; nipple of a milk bottle; pacifier; పాలనేలగుముడు, pAlanElagumuDu -n. --[bot.] ''Batatas pentaphylla''; పాలపండు చెట్టు, pAlapaMDu ceTTu -n. --[bot.] ''Manilkara hexandra''; పాలసుగంధి, pAlasugaMdhi -n. --[bot.] ''Hemidesmus indicus;'' పాలపళ్లు, pAlapaLLu -n. --milk teeth; [anat.] deciduous teeth; urdiea; పాలపిట్ట, pAlapiTTa, - n. -- Indian roller; bluebird; blue Jay; [bio.] ''Coracias benghalensis''; --- కికి, కిదివి, చాషము, చిత్రవాజము, చిత్రవాలము, పాలగుమ్మ, పూర్ణకూటము, సుపర్ణము; నీలకంఠ; [[File:Indian_roller_%28Coracias_benghalensis%29_Photograph_by_Shantanu_Kuveskar.jpg|Indian_roller|thumb|right]] పాలపొడి, pAlapoDi -n. --(1) milk powder; dried milk; --(2) milk powder used in baby formula; పాలపుంత, pAlapuMta -n. --Milkyway; the name of our galaxy in Telugu; పాలబొంత, pAlaboMta -n. --milkfish; a fish of the Channidae family; [bio.] ''Chanos chanos''; పాలమీగడ, pAlamIgaDa -n. --the skin formed on the surface of milk as it is heated; పాలముల్లెతివ్వ, pAlamulletivva -n. --[bot.] ''Vallaris dichotoma''; పాలన, pAlana -n. --rule; reign; same as పరిపాలన; పాలపిట్ట, pAlapiTTa -n. --blue jay; Indian roller; [bio.] ''Coracias benghalensis''; పాలరాయి, pAlarAyi -n. --marble; (lit.) milk stone; పాలవెల్లి, pAlavelli - n. -- A decorative frame, suspended above the idol of Vinayaka (Ganapathi), from which several round objects are hung; this is symbolic of the planets of the solar system; పాలసముద్రం, pAlasamudraM -n. --The Ocean of Milk of Hindu mythology where God Vishnu lies in repose on a serpent bed; the Milky Way galaxy; పాలసీ, pAIasI -n. --an insurance policy; బీమా; పాల సీసా, pAla sIsA -n. --feeding bottle; milk bottle; పాలి, pAli -n. --turn; chance; time; ---ఈ పాలికి ఇది తీసుకోండి = For this time, take this. పాలించు, pAliMcu -v. t. --protect; govern; పాలికాపు, pAlikApu -n. --sharecropper; a farmer willing to work on a farm for a share of the crop as his compensation; పాలేరు; పాలిత, pAlita -adj. --(1) ruled; governed; administered; --(2) brown; brown color; పాలిపగ, pAlipaga -n. --blood feud; పాలివాడు, pAlivADu - n. -- shareholder; partner; పాలు, pAlu -n. --(1) milk; --(2) any milky substance such as latex exuded by some plants; --(3) portion; proportion; share; ---ఆవుపాలు = cow's milk. ---డబ్బాపాలు = canned milk. ---తల్లిపాలు = breast milk. ---గన్నేరుపాలు = latex of oleander plant. -- పాలు పంచుకొను = భాగము తీసికొను; పాలేరు, paalEru - n. -- sharecropper; భూమి కౌలుకి పుచ్చుకుని, సేద్యం చేసి, శిస్తు (rent) చెల్లించేవాడు; పాల్గొను, pAlgonu -v. t. --participate; పాళ్లు, pALlu -n. --proportions; పాళీ, pALI -n. --(1) nib; the writing tip of a pen; --(2) a board game; ---పచ్చీస్ పాళీ = The board game, Pacchisi. ---వైకుంఠ పాళీ = a board game similar to Chutes and Ladders. పావంచాలు, pAavaMcAlu -n. --steps; సోపానాలు ; పావడా, pAvaDA - n. -- frock; garment that covers the lower part of a girl's body' -- (ety.) పాప కి అడ్డంగా ఉన్నది; పావిలకూర, pAvilakUra -n. --[bot.] ''Portulaca meridiana''; పావిలాకు, pAvilAku - n. -- purslane, pigweed; verdolaga, [bot.] ''Portulaca oleracea''; --a commonly occurring weed used as a medicinal herd and a vegetable; one of Gandhi's favorite leafy vegetables; contains more Omega-3 fatty acids than any other vegetable; --a medicinal plant; a herb called thick-leaved sorrel; -- పెద్ద పావిలాకు; బొడ్డు పావిలాకు; గంగ పావిలాకు; పావు, pAvu -n. --(1) one-fourth; quarter; --(2) pawn in any board game; ---పావు తక్కువ నాలుగు = quarter before four O'clock. ---నాలుగుంపావు = quarter past four O'clock. ---నీ పావుని నడిపేవా = did you move your piece. పావురం, pAvuraM -n. --pigeon; ---పచ్చ పావురం = green pigeon; [bio.] ''Treron phoenicoptera''; ---గుడి పావురం = blue rock pigeon; [bio.] ''Columba livia''; పాశ్చాత్య, pASchAtya -adj. --western; occidental; ---పాశ్చాత్య వ్యామోహం = craze for everything western. పాషాణం, pAshANaM -n. --(1) arsenic; poison; --(2) stone; ---ఉల్లి పాషాణం = corrosive sublimate. పాషాణభేది, pAshANabhEdi -n. --the rhizome of this plant is used to cure stones in urinary bladder; [bot.] ''Averva lanata''; -- కొండపిండి మొక్క; తెలగపిండి కూర మొక్క; -- related [bot.] ''Bergenia lingulata''; అశ్మభేది, శిలాభేది; పాషాణ ఔషధాలు, pAshANa aushadhAlu -n. --arsenical drugs; ప్రాంకుర, prAMkura - adj. -- primordial; ప్రాంకురము, prAMkuramu - n. -- [bot.] Plumule; the end of the plant that shoots up from a seed; -- గింజలో నుండు ప్రాథమికాక్షము మొక్క భూమి పైకి పెరుగు కొన; ప్రాంకుర స్పృహ, prAMkura spRha - ph. -- the spiritual concept of primordial awarenss without primitivism; ప్రాంగణం, prAMgaNaM -n. --courtyard; campus; ప్రాంతం, prAMtaM -n. --region; ప్రాంతీయ, prAMtIya -adj. --regional; ప్రాక్కల్పన, prAkkalpana %e2t -n. --hypothesis; ప్రాకారం, prAkAraM -n. --rampart; compound wall; surrounding wall; ప్రాకృతిక, prAkRtika -adj. --natural; ప్రాగ్, prAg -pref. --original; primary; ప్రాగ్రూపం, prAgrUpaM -n. --original form; primary form; ప్రాగ్‌వానరం, prAgvAnaraM %e2t -n. --primate; ప్రాచ్య, prAcya -n. --Eastern; oriental; ప్రాచీనం, prAcInaM -n. --(1) Eastern; oriental; --(2) Early hours; first hours; beginning time; starting time; old; ancient; (ant.) నవీనం; ప్రాణం, prANaM -n. --the vital energy; vital sign; life; breath; pneuma; ప్రాణం పోయు, prANaM pOyu -v. t. --breath in new life; revitalize; renew; ప్రాణపదం, prANapadaM -n. --vital; precious; equivalent to life; -- ప్రాణ ప్రద ఔషధములు అనవచ్చు (ప్రాణాలు నిలిపే మందులు.) ప్రాణవాయువు, prANavAyuvu -n. --oxygen; life-giving gas; ప్రాణ్యములు, prANyamulu -n. pl. --(1) vowels; vital parts of an alphabet; --(2) proteins; vital parts of life; same as మాంసకృత్తులు; ప్రాణాంతక, prANAMtaka -adj. --lethal; deadly; ప్రాణాధార వాదం, prANAdhAra vAdaM - n. -- vital force theory; ప్రాణాయామం, prANAyAmaM -n. --control of vital energy through breathing exercises as prescribed in the rules of yoga; ప్రాణి, prANi -n. --living creature; life; ప్రాతస్సంధ్య, prAtassaMdhya, -n. --morning twilight; ప్రాతిపదిక, prAtipadika -n. -- (1) hypothesis; (2) basis; base; support; (3) root for noun and verb forms; -- ఒక పద రూపం ఏర్పడడానికి మూలమైన శబ్దం ప్రాతిపదిక; క్రియా ప్రాతిపదిక = verbal root; -- "అర్థవత్ అధాతుః అప్రత్యయః ప్రాతిపదికమ్" అని దీని నిర్వచనం (a noun in its uninflected state) ప్రాథమిక, prAthamika -adj. --elementary; primary; ---ప్రాథమిక పాఠశాల = elementary school. ---ప్రాథమిక రేణువులు = elementary particles. ప్రాథాన్యం, prAthAnyaM -n. --importance; primacy; priority; ---(usage note) ప్రాథాన్యత, ప్రాముఖ్యత are not correct usage; ప్రాదుర్భావం, prAdurbhAvaM -n. --birth; emergence; coming into existence; ప్రాపంచిక, prApaMcika -adj. --worldly; mundane; ప్రాభవము, praabhavamu - n. -- (1) pre-eminence; excellence; (2) government; ప్రామాణిక, prAmANika -adj. --authoritative; standard; ప్రామాణిక నమూనా, prAmANika నమూనా - n. --The Standard Model of Particle Physics; ప్రామాదికము, praamaadikamu - adj. -- faulty; carelessness; ప్రాముఖ్యం, prAmukhyaM -n. --importance; ---(note) ప్రాముఖ్యత is not correct usage ప్రాయం, prAyaM -suff. --equivalent; like; resembling; ---త్రుణప్రాయం = equivalent to blade of grass. ---పశుప్రాయుడు = equivalent to an animal; brute. ప్రాయశ్చిత్తం, prAyaScittaM -n. --atonement; penance; expiation; propitiation; recompense; (ety.) ప్రాయ = commitment of an error and చిత్తం = correction of the error; ప్రాయికం, prAyikaM -adj. --general; usual; ordinary; common; frequent; ప్రారంభం, prAraMbhaM -n. --beginning; starting point; onset; ప్రారంభోత్సవం, prAraMbhOtsavaM -n. --inauguration; ప్రారబ్దం, prArabdhaM -n. --fate; karma; -- ప్రారబ్దకర్మ = ప్రారబ్ధం అంటే ఎప్పుడో చేసుకుని, ఇప్పుడు అనుభవానికి సిద్ధమైన కర్మ అని అర్థం. ఇది అనుభవిస్తే తప్ప పోదు. దీనిని భగవంతుడు కూడా తీసివేయలేడు. భగవన్నామస్మరణ వలన దీని తీవ్రత తగ్గవచ్చు. ప్రార్థన, prArthana -n. --prayer; service; mass; (rel.) జపం; ప్రార్థనార్థకం, prArthanArthakaM -n. --imperative; imperative mood; ప్రావీణ్యత, prAvINyata -n. --expertise; talent; ప్రాస, prAsa - n. -- [prosody] using similar sounding words to get the effect of alliteration; -- ఉచ్చారణలో ఒకే విధంగా వుండే పదాలను వాడడం. తెలుగు, హిందీలలోో అంత్య ప్రాసకు (तुकान्त) చాలా ప్రాముఖ్యాన్ని ఇస్తారు; %పిం - piM, పి - pi, పీ - pI పింగళ, piMgaLa -adj. --reddish; brownish; పింగాణి, piMgANi -n. --(1) porcelain; china; ceramic; enamel; --(2) butterfly; పింగాణి చిప్ప, piMgANi cippa -n. --porcelain boat; పింఛం, piMChaM -n. --plumage; పింజారీ, piMjaaree - n. a nomadic tribe found in Andhra Pradesh,Telangana, and Maharashtra; -- also known as లంబాడి, బంజారా పిండం, piMDaM -n. --(1) embryo; --(2) ball of rice left for the departed ancestors at a religious ceremony; --(3) any ball obtained by squeezing matter; --(4) a tough character as in ఉద్దండ పిండం; -- (note) మానవులలో యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది. ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు. ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది. పిండి, piMDi -n. --(1) flour; powder as in వరిపిండి; --(2) batter, as in దోసెల పిండి; --(3) starch, as in పిండి పెట్టిన కూర; పిండారీలు, pinDaareelu - n. pl. -- Bandits in Central India; -- 19వ శతాబ్దంలో ప్రజలను పీడించిన రెండు ముఠాలు పిండారీ, థగ్గులు. వీరిని అణచి ప్రజలకు మేలు చేశారు బ్రిటీష్ పాలకులు. పిండారీలు మరాఠా సైన్యానికి కిరాయి సైనికులు. బీదర్ ప్రాంతంలో వీరు ఉత్పన్నమయి మాల్వలో స్థిరపడి స్థావరాలు ఏర్పాటు చేసుకున్నారట.ఎక్కువ మంది ముస్లిములు కానీ ఇతరులు కూడా ఉండేవారట; పిండికట్టు, piMDikaTTu -n. --poultice; a bandage made out of cooked flour to relieve pain from a boil; a type of bandage used to help break a boil; పిండికూర, piMDikUra - n. -- [bot.] ''Aerva lanata Juss;'' -- పిండికొండ మొక్క; కొండపిండి మొక్క; తెలగపిండి మొక్క; పాషాణభేది; కిడ్నీలలో రాళ్లను కరిగించే గుణం పిండికూరలో ఉందంటున్నారు. పిండిచెట్టు, piMDiceTTu -n. --[bot.] ''Ficus ampelos;'' పిండిపదార్థం, piMDipadArthaM -n. --starch; starchy substance; see also కర్బనోదకం; కర్బనోదజం; పిండిమంచు, piMDimaMcu %e2t -n. --snow; పిండు, piMDu -v. t. --squeeze; పిందె, piMde -n. --a tender, green fruit just formed; an early stage of evolution toward a fruit; పిక్క, pikka -n. --(1) nut; a seed that contains some possibly edible meat inside; --(2) seed; pit; --(3) calf muscle in the leg; ---జీడిపిక్క = cashew nut. ---పిక్క బలం = ability to run; ability to flee. పిక్కతీసిన, pikkatIsina -adj. --pitted; ---పిక్క పండు = fruit with pits; tamarind with pits. ---పిక్కతీసిన పండు = pitted fruit; pitted tamarind. పిగిలిపిట్ట, pigilipiTTa -n. --(1) flycatcher; a bird; --(2) a bird by the name bulbul; [bio.] ''Molpastes haemorrhons''; పిగులు, pigulu -v. i. --tearing of clothing due to an extremely tight fit; పిచ్చాపాటీ, piccApATI -n. --banter; chit-chat; small talk; పిచికారీ, picikArI -n. --syringe; పిచికారీ చెట్టు, picikArI ceTTu -n. -- African Tulip Tree; [bot.] ''Spathodea campanulata'' of the Bignoniaceae family; -- దీని లేత మొగ్గలలో నీరు ఉంటుంది. వాటి చివళ్ళు గిల్లి ఆ మొగ్గల్ని నొక్కితే పిచికారీ లాగా నీళ్లు చిమ్ముతాయి; -- [Sans.] పాటలవృక్షం is [bot.] ''Stereospermum suaveolens''; కలిగొట్టు లేదా పాదిరి చెట్టు అంటారు; పిచ్చి, picci -n. --(1) insanity; madness; craziness; see also వెర్రి; --(2) naiveté, as in ఓరి పిచ్చి వెధవా; --(3) idiosyncrasy, as in ఎవరి పిచ్చి వారికి ఆనందం; పిచ్చి కుసుమ, picchi kusuma - n. -- [bot.] ''Archimona mexicana;'' -- భారతదేశంలో ఉష్ణప్రాంతాల్లో రస్తాల పక్కన, బీడు భూముల్లొ కనిపిస్తుంది. చెట్టు 3 అడుగులదాకా పెరుగుతుంది. ఆకులు బూడిదరంగులో, ఆకుల చివర ముళ్ళతో పచ్చని పూతతో కనిపిస్తాయి. ఆకులు తుంచితే బంగారు రంగు రసం స్రవిస్తుంది. వర్షాకాలం తర్వాత పుష్పించి, కాస్తుంది. కాయలు ఎండిన తరవాత చిట్లి, నల్లగా ఆవాలంత సైజులో విత్తనాలు చెట్టు చుట్టూ వెదజల్లబడి మళ్ళీ మొలకలెత్తి పెరుగుతాయి. ఇది విషపు మొక్క అని భావిస్తారు కానీ ఇందులో చాలా ఔషధ గుణాలు ఉన్నాయి. ఆయుర్వేద వైద్యులు ఈ చెట్టునుంచి రకరకాల జబ్బులకు మందులు తయారుచేస్తారు. జ్వరం, నొప్పులు తగ్గడానికి, చర్మరోగాలకు ఇతర జబ్బులకు ఈ మొక్క నుంచి మందులు తయారుచేస్తారు. గింజలనుంచి నూనె తయారుచేస్తారు. ఈ నూనె ఆహారంలోకి వాడరాదు. సబ్బుల పరిశ్రమలోనూ, ఇతర పరిశ్రమలలోను కుసుమనూనె వాడుకచేస్తారు. అవినీతిపరులయిన కొందరు వ్యాపారులు ఈ నూనెను వంటనూనెలతో కల్తీచేస్తారు. -- వెర్రి కుసుమ; హేమపుష్టి; నులిపుచ్చ; స్వర్ణపుష్పం; వర్ణక్షీణి; పిచ్చుక, piccuka -n. --sparrow; house sparrow; there are many types of sparrows, each with a distinct biological name; --ఊర పిచ్చుక = కలవింక = house sparrow; [biol.] ''Passer domesticus indicus''; --కష్మీరీ పిచ్చుక = Kashmir House Sparrow; [biol.] ''Passer domesticus parkini''; -- ఊర పిచ్చుకలు సాధారణంగా 15 సెంటీమీటర్ల పొడవు ఉండి గుండ్రని శరీరం, గుండ్రని తల కలిగి ఉంటాయి. మగ ఊరపిచ్చుక వీపు భాగం చెస్ట్ నట్ రంగులో అక్కడక్కడా నల్లని చారలు కలిగి ఉంటుంది. గొంతు, ఎగువ రొమ్ము భాగం నల్లగా ఉంటుంది. పొట్ట, దిగువ భాగం ముదురు బూడిద రంగులో ఉంటుంది. తోక ఈకలు ముదురు గోధుమ రంగులో ఉంటాయి. ఆడ పిచ్చుకల వీపు భాగంలోని ఈకలు మట్టి రంగులోనూ, లేత గోధుమ రంగులోనూ ఉంటాయి. పొట్ట భాగం లేత బూడిద వన్నెలో ఉంటుంది. పిచ్చుక దృఢమైన ముక్కు ఎంత గట్టి గింజలనైనా చీల్చి పొట్టు తీయడానికి అనువుగా ఉంటుంది. పిటపిట, piTapiTa -adj. --onomatopoeia for describing a tightly packed bag or a woman bursting in the prime of age; పిట్ట, piTTA -adj.pref. --mini; small; short; an adjective to convey a smaller version; ---పిట్టకథ = story within a story; small story. ---పిట్టగోడ = parapet wall; a short, as opposed to a tall, wall. ---పిట్టకొంచెం, కూత ఘనం = the bird is small, the call is shrill. ---పిట్టతిండి = nibble; food eaten in small quantities; used while referring to a light eater. ---పిట్టపిడుగు = brat; active youngster; (lit.) mini thunderbolt. -n. --small bird; పిట్టకూత, piTTakUta -n. --bird call; పిడక, piDaka -n. --dried cake; ---పేడపిడక = dried cake of dung; these are used as cooking fuel in many parts of India. పిడచ, piDaca -n. --a rice small ball of cooked rice (or any food) made by a closed first; a morsel of cooked food small enough to be eaten at one bite; పిడత, piData -n. --small earthenware pot or wooden pot; ---మట్టి పిడత = small earthenware pot. ---లక్కపిడత = small lacquered wooden vessel used as a toy. పిడి, piDi -n. --handle; haft; the handle of a knife or sword; పిడికిలి, piDikili -n. --first; tightly closed hand; పిడికెడు, piDikeDu -n. --fistful; handful; the amount of a solid substance that can be scooped in the fist of a hand; పిడివాదం, piDivAdaM -n. --illogical and obstinate argument; పిడుగు, piDugu -n. --thunderbolt; (rel.) ఉరుము; పిణ్యాకం, piNyAkaM -n. --oil cake; cake left behind after oil is extracted from sesame seed; పిత, pita -n. --father; పితరులు, pitarulu -n. pl. --parents; ---జనకపితరులు = birth parents. ---పాలకపితరులు = guardians. ---దత్తుపితరులు = adoptive parents. పితలాటకం, pitalaaTakaM - n. -- (1) trickery; cheating; deceit; fraud; (2) miserliness; -- పిత్తల అంటే ఇత్తడి. హాటకము అంటే బంగారం. ఇత్తడిని చూపించి బంగారం అని నమ్మించే ప్రయత్నం చేయటం పితలాటకం. ప్రస్తుతం ఈ మాటని ఇబ్బంది, సమస్య, సందేహం అనే అర్థాలలో వాడుతున్నాము. పిసినారితనం, pisinaaritanaM - n. -- scrimping; parsimony; economy; miserliness; పిత్తం, pittaM -n. --[med.] bile; the secretion of the gallbladder; same as పైత్యరసం; -- In Ayurveda, a body condition; -- ఇది అగ్నితో తయారు చేయబడింది. పిత్త ఆధిపత్యం ఉన్న వ్యక్తులు సాధారణంగా ధృడ శరీర నిర్మాణం కలిగి ఉంటారు, వారు పోటీతత్వం కలిగి ఉంటారు. అయినప్పటికీ, వారి దూకుడు, దృఢమైన స్వభావం కొంత మందికి దూరంగా ఉంచుతుంది, ఇది సంఘర్షణకు దారితీస్తుంది; పిత్తఘృతోల్ pittagRtOl -n. --[chem.] cholesterol; పిత్తపుబెడ్డలు, pittapubeDDalu -n. --[med.] gallstones; పిత్తనాళం, pittanALaM -n. --[med.] bile duct; పితామహి, pitAmahi -n. f. --grandmother; father's mother; పితామహుడు, pitAmahuDu -n. m. --grandfather; father's father; పిత్తాశయం, pittASayaM -n. --[med.] gallbladder; పిత్రార్జితం, pitrArjitaM -n. --patrimony; property inherited from father's side; ancestral property; పితూరీ, pitUrI -n. --(1) rebellion; --(2) conspiracy; plot; -- పితూరీ శబ్దం అరబ్బీ ఫితూర్ శబ్దం నుండి వచ్చింది; ఫితూర్ అనగా అశాంతి, అలజడి, అరాచకం అని అరబ్బీ లో అర్థాలు. ఇది మానసికమైన అలజడి కావచ్చు, బాహ్య పరిస్థితులు బాగుగా లేక చెలరేగే అశాంతి కావచ్చు. కాలక్రమేణా ఇది ఉర్దూ ద్వారా తెలుగులోకి దిగుమతి అయి తిరుగుబాటు, దోపిడీ, రాజ ద్రోహం, కుట్ర, అరాచక శబ్దాలకు సమానార్థకంగా మారింది; గొడవ, ఇబ్బంది పిదప, pidapa -adv. --afterwards; later; పిదపకాలం, pidapakAlaM -n. --bad times; modern times; ---పిదపకాలం పిల్లలు, పిదపకాలం బుద్ధులు = modern children and modern attitudes! పిదపబుద్ధులు, pidapabuddhulu -n. --mean thoughts; bad attitudes; పినతండ్రి, pinataMDri -n. --uncle; father's younger brother; పినతల్లి, pinatalli -n. --aunt; mother's younger sister; పిన్న, pinna -adj. --young; small; little; (ant.) పెద్ద; పిన్ని, pinni -n. --aunt; mother's younger sister; పిన్ను, pinnu -n. --pin; safety pin; clip; పిప్పలి, pippali -n. s. --(1) long pepper; dried catkins; [bot.] ''Chavica roxburghii''; ''Piper longum; Piper retrofractum;'' pl. పిప్పళ్లు; -- పిప్పలమోడి, ఆయుర్వేద వైద్యంలో విరివిగా ఉపయోగించే ఒక రకమైన వేరు. ఆంధ్రప్రదేశ్ గిరిజన ప్రాంతాలలో ఏడాదికి పది కోట్ల రూపాయలకు పైగా అమ్ముడౌతున్న వేరు ఇది. గిరిజనులు చట్టబద్దంగా చేస్తున్న సాగు; --(2) pippali n. [bot.] ''Ficus religiosa''; same as ఆవి; -- [Sans.] pippala; [Hindi] asvaththa; -- గజపిప్పలి = [bot.] ''Pothos officinalis''; -- [ety.] the English word pepper came from the Sanskrit root పిప్పలీ; --[Sans.] పిప్పలీ; మాగధీ; వైదేహీ; పిపాస, pipAsa -n. --thirst; పిప్పి, pippi -n. --stuff leftover after all the juice is extracted; పిప్పిక, pippika -n. --plaque; the yellow accumulation on teeth; పిపీలిక, pipIlika -n. --ant; (ety.) Lat. formica; పిపీలికామ్లం, pipIlikAmlaM -n. --[chem.] formic acid; CH₂O₂; పిపీలికారి, pipIlikAri -n. --aardvark; anteater; (lit.) the enemy of ants; పిపీలికాలంతం, pipIlikAlaMtaM -n. --[chem.] formaldehyde; CH₂O; పిపీలికాహారి, pipIlikAhAri -n. --aardvark; (lit.) ant-eater; పిపెట్, pipeT -n. --[chem.] pipette; a glass tube with which a measured amount of liquid can be taken; పిమ్మట, pimmaTa -adv. --afterwards; పియానో, piyAnO -n. --piano; పియ్యి, piyyi -n. --feces; human excreta; పిరల్రు, pirralu -n. --buttocks; derriere; fanny; ass; same as పిరుదులు; పిరికితనం, pirikitanaM -n. --cowardice; పిరుదు, pirudu -n. --rump; gluteus maximus; పిలక, pilaka -n. --(1) tuft of hair; --(2) offshoot of a plant such as a banana plant; sucker; పిలవని పేరంటం, pilavani pEraMTaM -ph. --[idiom] uninvited guest at a party; పిల్ల, pilla -n. f. --(1) daughter; --(2) girl; --(3) baby animal or bird when used as a suffix after the animal's name; పిల్లకణం, pillakaNaM -n. --[biol.] daughter cell; పిల్లనగ్రోవి, pillanagrOvi -n. --flute; పిల్లలతల్లి, pillalatalli - n. -- Pink Mother of Thousands; Pink Butterflies; [bot.] ''Kalanchoe Pink Butterflies'' of the Crassulaceae family; --దీని ప్రతి ఆకు అంచు (leaf margin) మీద ప్రతి నక్కునుంచి వచ్చే వేలాది లేత గులాబి రంగు చిట్టి ఆకులు తడినేలమీద పడి కొత్తమొక్కగా రూపొందుతాయి. అందుకే ఈ మొక్కని 'పింక్ మదర్ ఆఫ్ థౌజండ్స్' అనడం. సీతాకోక చిలుకలలగా ఉండే ఈ చిట్టి పింక్ ఆకుల్నిబట్టి ఈ మొక్క ను పింక్ బటర్ ఫ్లైస్ (Pink Butterflies) అని కూడా అంటారు; పిల్లవేరు, pillavEru -n. --[bio.] secondary root; పిల్లి, pilli -n. --cat; ---ఆడపిల్లి = pussy cat. ---పిల్లిపిల్ల = kitten. ---మగపిల్లి = tomcat; ---బావురుపిల్లి = tomcat; -- [Sans.] పిల్లిని సంస్కృతంలో మార్జాలము అంటారు. 'మార్జనమ్' అంటే శుభ్రం చేసుకోవడము. కాబట్టి పిల్లి పేరులోనే ఉంది అది 'పరిశుభ్రమయినది ' అని. పిల్లికళ్లు, pilikaLlu -n. --light or amber-colored eyes, rather unusual among Indians and generally considered to be a sign of ugliness; పిల్లితేగ, pillitEga -n. --Climbing asparagus; [bot.] ''Asparagus recemosus''; ''Phaseolus trilobus''; -- a medicinal root; సన్న ముళ్ళు కలిగిన దీని ఆకు పచ్చని కాండాన్ని పుష్పాలంకరణలో వాడతారు. దుంపలలాగా ఊరే దీని వేళ్ళను పురుషుల శక్తి పెంపొందించే చికిత్సలలో వాడతారు; -- పిల్లిపీచరగడ్డ; [Sans.] శతావరీ; పిల్లిపీచర, pillipIcara - n. --Climbing asparagus; [bot.] ''Asparagus racemosus'' Willd. Liliaceae; పిల్లిపెసర, pillipesara - n. -- a type of pulses; [bot.] ''Vigna trilobata; Phaseolus trilobus''; -- కాకముద్గ; పిల్లిమొగ్గ, pillimogga -n. --somersault; flip-flop; forward roll; పిలుచు, pilucu -v. t. --call; invite; పిలుపు, pilupu -n. --(1) greeting; --(2) invitation; --(3) call; పిశాచం, piSAcaM -n. --ghost; -- పిశాచం అంటే తీరని కోరిక ఉండి ఆయువు పూర్తి కానివి. వీటినే కామపిశాచి లేదా కామినీ అంటారు; కామం అంటే కోరిక. ఏదైనా కావొచ్చు. ఇవన్నీ శివుడిని (రుద్రుడిని)ఆశ్రయించి ఉంటాయి. దిక్కు లేని వాటికి దేవుడే దిక్కు కదా; పిశితం, piSitaM -n. --meat; flesh; పిశితాశి, piSitASi -n. --carnivore; meat eater; % ti e2t పిష్టం, pishTaM -n. --cake; hardened substance; పిష్టపేషణం, pishTa pEshaNaM -ph. --repetition; wasted effort; (lit.) grinding the flour; పిసరు, pisaru -n. --smidgen; పిస్తా, pistA -n. --pistachio nut; పిసినారి, pisinAri -n. --miser; also పిసినిగొట్టు; పిసుకు, pisuku -v. t. --squeeze; knead; పిస్తోలు, pistOlu -n. --pistol; a firearm designed to shoot with one hand; పిష్టం, pishTaM -n. --(1) flour; powder; --(2) cake; hardened substance; పిష్ట పేషణం, - n. -- (lit.) పిండిని పిసకడం; చెప్పిందే చెప్పడం; బోర్ కొట్టించడం; ప్రియమైన, priyamaina -adj. --(1) costly; dear; expensive; --(2) dear; lovable; adorable; (note) one of the words in English whose two meanings match the two meanings of the corresponding Telugu word, namely ప్రియమైన; ప్రియతమా, priyatamA -inter. --Oh, dearest!; ప్రియా, priyA -inter. --Oh, dear!; ప్రియుడు, priyuDu -n. m. --lover; boy friend; ప్రియురాలు, priyurAlu -n. f. --lover; girlfriend; పీక, pIka -n. --(1) neck; front part of the neck; --(2) butt of cigar or cigarette; --(3) nipple of a baby's feeding bottle; పీకు, pIku -n. --ache; pain with a pulling sensation; -v. t. --uproot; pull; పీచు, pIcu -n. --fiber; (Br.) fibre; పీచు మిఠాయి, pIcu miThAyi -n. --cotton candy; fibrous candy; పీట, pITa -n. --a short wooden platform on which to sit; a seat; పీటముడి, pITamuDi - n. -- knot that is hard to untie; Gordian knot; పీఠం, pIThaM -n. --(1) seat; chair; base; --(2) a religious center; --(3) elevated place; exalted place; పీఠభూమి, pIThabhUmi -n. --plateau; tableland;mesa; పీఠాధిపతి, pITAdhipati -n. --(1) chairman; chairperson; --(2) head of a religious center such as the Shankaracharya of Sringeri Peetham; పీఠిక, pIThika -n. --(1) preface; preamble; foreword; introduction; --(2) throne; -- గ్రంథరచనకు 'ఆధారము' అనే అర్థంలో ఈ పీఠిక అనే పదాన్ని వాడతారు; రచవల్లో ఆ రచన ఆకృతి దాల్చడానికి ప్రధాన కారణాలూ, రచనా సందర్భం మొదలైన వివరాలున్న భాగాన్ని పీఠిక అంటారు. గ్రంథరచనకు చేసిన ప్రయత్నాలు, పడిన కష్టాలు, సాఫల్యం మొదలైనవన్నీ ఇందులో చోటు చేసుకొంటాయి; కృతికర్త, కృతిభర్త, ప్రోత్సాహకులూ వాళ్ల వివరాలుంటాయి. అవన్నీ రచయితే స్వయంగా చెప్పేవి కావచ్చు, ఇతరులెవరైనా రచయిత కోరిక మీద వ్రాసినవీ కావచ్చు; -- గ్రంథ ప్రారంభంలో కనిపించే తొలిపలుకు, ముందుమాట, భూమిక, ఉపోద్ఘాతం, పస్పశము, ప్రస్తావన, ఉపక్రమము, అవతారిక, నాంది introduction, preface, prelude, prologue, Preamble నే పీఠిక అని కూడ అంటారు; -- గ్రంథం చివరిలో ఉపసంహారము, మలిపలుకు, చివరిమాట, భరతవాక్యం, epilogue, colophon, వీటిని ఉత్తర పీఠిక అంటారు; పీడ, pIDa -n. --annoyance; suffering; పీడకల, pIDakala -n. --nightmare; bad dream; పీడనం, pIDanaM -n. --pressure; పీడించు, pIDiMcu -v. t. --harass; bother; persecute; పీతం, pItaM -n. --yellow; పీత, pIta -adj. --yellow; -n. --crab; green crab; [bot.] Scylla serrata; blue crab; [bot.] Portunus pelagicus. పీతి, pIti -adj. --polluted by stool; coprophagic; ---పీతి కుక్క = coprophagic dog; stool-eating dog. పీతిరి గద్ద, pItiri gadda, - n. the scavenger vulture; -- [bio.] ''Neophron percnopterus''; పీన, pIna -adj. --fat; large; big; పీనాహం, pInAhaM -n. --parapet wall around a well; పీనుగు, pInugu -n. --corpse; dead body; పీపా, pIpA -n. --barrel; a large cylindrical-shaped vessel to store liquids; (rel.) సీసా, బాన, తొట్టి; పీల, pIla -adj. --lean; thin; slender; పీలదత్తూర, pIladattUra - n. -- [bot.] Argemone mexicana; a medicinal plant used for treating "red spotting" among women; పిచ్చికుసుమ; పీలి, pIli -n. --rudder; a device that shows the way to a ship; పీలిక, pIlika -n. --rag; piece of cloth; thin strip of cloth; పీల్చు, pIlcu -v. t. --suck; absorb; breathe; aspirate; ---పొగ పీల్చరాదు = no smoking. ---రసం పీల్చు = suck the juice. ---నీరు బాగా పీల్చుకుంటున్నాది = it is absorbing water a lot. ప్రీతి, prIti -n. --love; affection; fondness; ప్రీతిపాత్రుడు, prItipAtruDu -n. m. --favorite person; %పుం - puM, పు - pu, ప్రా - prA, పు - plU పుంఖం, puMkhaM -n. --base of an arrow; the feather-end of an arrow; ---పుంఖానుపుంఖంగా = one after another, as a stream of arrows. పుంజము, piMjamu - n. -- a heap; a collection; పుంజనేలలు, puMjanElalu -n. --lands cultivable under irrigation; పుంజీ, puMjI -n. --a set of four items; especially four tamarind seeds in a children's game; పుంజు, puMju -n. --he fowl; cock; ---కోడిపుంజు = rooster. పుంజుకొను, puMjukonu -v. i. --gather strength; revive; improve; accumulate; పుంత, puMta -n. --path; path used by cattle; పుండాకోర్, puMDAkOr - n. -- thief; rowdy; -- (ety.) పుండా అంటే మరాఠీలో దొంగ; -కోరు అన్న ప్రత్యయం పారశీకంలోని ఖువర్ నుండి వచ్చింది; అబద్ధాల కోరు, ఖూనీకోరు, దగాకోరు, దివాళాకోరు మొదలైన పదాల్లో కనిపించే కోరు ఇటువంటిదే; పుండు, puMDu -n. --sore; boil; abscess; ulcer; పుంభావ, puMbhAva -adj. --mature; masculine; ---పుంభావ సరస్వతి = a title given to male scholars; (note) Saraswati being a female goddess of knowledge, a male scholar cannot be compared to her without the qualifying adjective in front. పుకారు, pukAru -n. --rumor; పుక్కిటి పురాణం, pukkiTi purANaM -n. --folklore; lore; unsubstantiated knowledge handed down by word of mouth; పుక్కిలి, pukkili -n. --interior of the mouth; పుక్కిలించు, pukkiliMcu -v. i. --gargle; పుచ్చపండు, puccapaMDu -n. --watermelon; [bot.] ''Cucumis melo'' Linn.; (rel.) కరబూజా; పుచ్చు, puccu -adj. --(1) infested with worms or parasites; --(2) dry rot; పుట, puTa -n. --page; page in a book; one side of a sheet in a book; పుటము, puTamu -n. --fold; cup or hollow formed by a fold; ---నాసికాపుటము = the calix of the nose. పుట్ట, puTTa -n. --anthill; anthill in which a snake lives; a pack; ---అబద్ధాల పుట్ట = a pack of lies. ---చీమల పుట్ట = anthill. ---పాముల పుట్ట = anthill in which a snake lives. పుట్టకురుపు, puTTakurupu -n. -- cancer; కర్కటవ్రణము; -- see also రాచకురుపు; పుట్టగతులు, puTTagatulu -n. pl. -- hope for the future; పుట్టగొడుగు, puTTagoDugu -n. --mushroom; see also కుక్కగొడుగు; పుట్టముంగి, puTTamuMgi -n. --demure person; coy person; (lit.) a mongoose on an anthill; పుటాకార, puTAkAra -adj. --concave in shape; ---పుటాకార కటకం = concave lens. పుట్నాలపప్పు, puTnAlapappu - n. -- dry-roasted (roasted in a sand-oven) garbanzo dal; -- వేయించిన శనగపప్పు; మూకుడులో ఇసక వేసి, ఆ వేడి ఇసకలో శనగలు వేయిస్తారు; పుట్టి, puTTi -n. -- (1) raft; a basket-like device to cross a river or stream; this is a basket built out of bamboo-like reeds and covered with animal skin; ఆరిగోలు; హరిగోలు; -- (2) a volumetric measure used in pre-independent India; 1 పుట్టి = 20 తూములు = 80 కుంచములు; పుట్టిన తేదీ, puTTina tEdI -ph. --date of birth; పుట్టిన రోజు, puTTina rOju -ph. --birth day. -- భారతీయ పద్ధతిలో పుట్టినరోజు శుభాకాంక్షలు చెప్పే పధ్ధతి: జన్మదినమిదం అయి ప్రియసఖే | శం తనోతు తే సర్వదా ముదమ్ || ప్రార్థయామహే భవ శతాయుషి | ఈశ్వరస్సదా త్వాం చ రక్షతు || పుణ్యకర్మణా కీర్తిమార్జయ| జీవితం తవ భవతు సార్థకం || భావం: ఓ ప్రియమైన మిత్రమా, ఈ పుట్టినరోజు నీకు ఎప్పటికీ ఐశ్వర్యాన్ని మరియు ఆనందాన్ని తెచ్చుగాక! నీ దీర్ఘాయువు కోసం మేమంతా ప్రార్థిస్తున్నాము; దేవుడు నిన్ను ఎల్లప్పుడు రక్షించుగాక! పుణ్యకర్మల ద్వారా నేవు కీర్తిని పొందుము; నీ జీవితం సార్థం అగుగాక! పుట్టు, puTTu -adj.pref. --by birth; పుట్టు, puTTu -v. i. --birth; (ant.) గిట్టు; పుట్టుక, puTTuka -n. --birth; పుట్టుమచ్చ, puTTumacca -n. --mole; birthmark; పుట్టుకతో, puTTukatO -adj. --from birth; congenital; పుడక, puDaka -n. --pin; rod; twig; stirrer; పుడమి, puDami - n. -- earth; పుణ్యం, puNyaM -n. -- (1) goodness; result of a good meritorious act; credit accumulated (in heaven) due to good deeds; (ant.) పాపం; (2) a water basin meant for birds; పక్షులకేర్పరచిన నీళ్ళతొట్టె; పుత్రుడు, putruDu -n. m. --son; male child; పుత్రిక, putrika -n. f. --daughter; female child; పుద్గాలం, pudgAlaM -n. --mass; భారం; ద్రవ్యరాసి; పుదీనా, pudInA -n. -- mint plant; mint leaves; mint; spearmint; mentha; [bot.] ''Mentha arvensis'' of the Lamiaceae family; -- పుదీనా మొక్కలలో Field Mint, Pepper Mint, Spear Mint వంటి 20 కి పైగా జాతులున్నాయి. పుదీనా కర్పూరం, pudInA karpUraM -n. --menthol; mint camphor; పునర్, punar -pref. --again; పునర్ వ్యవస్థీకరణ, punar vyavasthIkaraNa -n. --reorganization; పునర్ణవ, punarNava -n. --hogwood; [bot.] ''Boerhaavia diffusa;'' -- Indigenous to India, this creeping weed contains boerhavic acid, potassium nitrate, and some tannins; the active ingredient is the alkaloid Punernavine; Ayurvedic medicine produced from this is supposed to help alleviate symptoms from prostate enlargement; Indian doctors say that this Ayurvedic medicine can be used while taking Western medicines; -- see also అటుకమామిడి; గలిజేరు; తెల్ల గలిజేరు; పునర్భవం, punarbhavaM -n. --regeneration; rebirth; పునర్వసు, punarvasu %updated -n. --(1) Beta Geminorum; Pollux; Yoga tara of the seventh lunar mansion; Brighter than Alpha Geminorum (Castor), representing a cluster of six stars; --(2) The seventh of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) పొదరిండ్ల చుక్క; పునరావృత్తం, punarAvRttaM -n. --repetition; all over again; -- (note) పునరావృతం is not correct; పునర్జాతం, punarjAtaM -n. --[bio.] regeneration; in biology this refers to the asexual process of growth or birth, such as a lizard growing its tail after it was cut; పునరుక్తి, punarukti -n. --(1) repetition; --(2) a figure of speech involving repetition; ---పునరుక్తి దోషం = futility of repetition. పునరుద్ధరణ, punaruddharaNa -n. --reclamation; refurbishment; పునర్ముద్రణ, punarmudraNa -n. --reprint; పునరోత్పత్తి, punarOtpatti -n. --[bio.] reproduction; in biology, the word reproduction implies sexual reproduction; పునశ్చరణ, punaScaraNa -n. --review; recall; పునస్కారం, punaskAraM -n. -- (1) offering a "NamaskAraM;" నమస్కారాది అర్పణము; పునః కారము అంటే మరల చేయడం; (2) a component of worship; echo word used with పూజ; పున్నమి, punnami -n. --full moon day; పునాది, punAdi -n. --foundation; పునాస పంట, punAsa paMTa -n. --third paddy crop; the crop that was sown when the Sun was in Pollux (పునర్వసు); (rel.) దాళువా; -- పునాస, కత్తెర అనే మాటలు ఒక కాలంలో పండేవి ఇంకో కాలంలో పండించే పంటలకు వాడతారు. చలికాలంలో వచ్చే మామిడి, ఎండాకాలంలో సీతాఫలం లాగా. పునిస్త్రీ, punistrI -n. -a woman whose husband is living; పునుగు, punugu -n. --civetone, musk-like substance secreted by civet cats; --see also జవ్వాది; పునుగు పిల్లి, punugu pilli -n. --civet cat; toddy cat; [bio.] ''Paradoxurus hermaphroditus''; -- [note 1] పునుగు - పునుగు పిల్లి లేక మార్జారిక (Civet Cat) అనే జంతువు నుంచి సేకరించే సుగంధద్రవ్యం. దీనినే జవాది, జవాజి, జవ్వాజి, జవ్వాది, సంకు మదము అనే పలు పేర్లతో పిలుస్తారు. వేంకటేశ్వరునికి నిత్యం చేసే అలంకరణలలో సంకుమదం అలదడం కోసం తిరుమల కొండలమీద పునుగు పిల్లుల్ని ప్రత్యేకంగా పెంచుతారు. -- [note 2] చట్టము అన్నా పునుగు చట్టము అన్నా పునుగు పిల్లి శరీరంలో ఉండే ఒక గ్రంథి లేక సంచి. దీనిని పిండి, పునుగు అనే సుగంధ ద్రవ్యాన్ని సేకరిస్తారు. [[File:Luwak.jpg|right|thumb|An Asian Palm Civet]] --ఇవి రాత్రివేళల్లో తిరిగే Viverridae కుటుంబానికి చెందిన పిల్లి తరహా జంతువులు. వీటిలో మొత్తం పన్నెండు ఉపజాతులున్నాయి. సుగంధభరితంగా ఉండే వీటి మదాన్ని సేకరించి సుగంధద్రవ్యంగా ఉపయోగిస్తారు. దీనినే సంకు మదము, జవ్వాజి, పునుగు వగైరా పేర్లతో పిలుస్తారు. ప్రపంచంలోనే అతి పరిమళభరితమైన, అత్యంత ఖరీదైన కాఫీ (Civet Coffee) ఈ పునుగుపిల్లుల నుంచి తయారు చేస్తారు. కాఫీ పళ్ళని (Coffee Berries) పునుగు పిల్లుల చేత తినిపించి, అవి విసర్జించిన కాఫీ గింజల (Coffee Beans) ను సేకరించి, శుభ్రపరచి, వేయించి, పొడిచేస్తారు. పరిమళభరితమైన ఈ కాఫీ ప్రపంచంలో అతి ఖరీదైన కాఫీ. చైనా, ఫిలిప్పీన్స్, వియత్‌నామ్ వంటి ఆసియా దేశాలలోని ధనికులు ఈ కాఫీ తాగుతారు. పుప్పిపన్ను, puppipannu -n. --dental caries; rotten tooth; పుప్పొడి, puppoDi -n. --pollen; పుప్పొడి తిత్తి, puppoDi titti -n. --pollen sac; పుప్పొడి రేణువు, puppoDi rENuvu -n. --pollen grain; పుబ్బ, pubba -n. --Denebola; the eleventh of the 27 star-clusters (lunar mansions) of the Hindu calendar; same as పూర్వఫల్గుణి; పురం, puraM - n. -- town; city; పురమానా, puramAnA -n. --written order; written hand-out; పురమాయించు, puramAyiMcu -v. t. --command; order; assign; పురమాయింపు, puramAyiMpu -n. --command; order; assignment; పురస్కరించు, puraskariMcu -v. t. --keep in front; worship; give praise; honor; పురస్కరించుకొని, puraskariMcukoni -adv. --in view of; in the light of; in the context of; పురస్కారం, puraskAraM -n. --felicitation; expressing regard; honoring a person; (lit.) to place in front; to give importance; పురః అంటే ఎదుట; పురస్కారం అంటే ఎదుట ఉంచుట అని వాచ్యార్థం; (ant.) తిరస్కారం = తిరః కారం అంటే వెనకకు తిప్పి కొట్టడం; పురాకృతం, purAkRtaM -n. --a deed done in an earlier life; పురాణం, purANaM -n. --(lit.) one that is old; --(1) epic story; large tale; --(2) lore; knowledge handed down; --(3) ancient books containing the legends and stories of Hindu gods; there are eighteen books in this category; -- వేదవ్యాసుడు ఆనాడు సూతులనుండీ, మాగధులనుండీ సేకరించిన ‘పాత’ విషయాలని క్రోడీకరించి, ఆ ‘ఆదిపురాణం’ గురించి లోమహర్షణుడికి ఈ విధంగా చెప్పాడు: ఆఖ్యానైశ్చపి ఉపాఖ్యానైర్ గాథాభిః కల్ప జోక్తిభిః పురాణ సంహితాం చక్రే పురాణార్థ విశారదః అంటే, జరిగిపోయిన ఆఖ్యానాలూ, ఉపాఖ్యానాలు, కథలూ ఒక వరుసలో కాలక్రమాన్ని అనుసరించి చెప్పడమే పురాణం. ప్రాధమికంగా పురాణాలంటే రాజుల చరిత్రలు. రాజవంశాల చరిత్రలూ, వీరగాథలూ; వీటిని సేకరించి, ముఖ్యమైన సందర్భాల్లో వాటిని గానంచేసే రాజోద్యోగులని సూతులూ, మాగధులూ అంటారని కౌటిల్యుడి అర్థశాస్త్రం వల్ల తెలుస్తుంది. --- బ్రహ్మ పురాణం; పద్మ; విష్ణు; శివ; భాగవత; నారదీయ; మార్కండేయ; భవిష్యత్తోత్తర; ఆగ్నేయ; బ్రహ్మవైవర్త; లింగ; వరాహ; స్కాంద; వామన; మత్స్య; కూర్మ; గరుడ; బ్రహ్మాండ పురాణములు; పురాతన, purAtana -adj. --old; ancient; The one at the beginning; పురాతనజీవ యుగం, purAtanajIva yugaM -n. --Paleozoic era; a period of time in the early history of the planet Earth; పురి, puri -n. --(1) twist; torsion; plait; --(2) plume; fanned feathers of a bird; especially the train of a peacock; --(3) silo to store grain; --(4) town; పురిశ, puriSa -n. --torque; short for పురిశక్తి; పురిసెడు, puriseDu - n. -- the amount of liquid that can be scooped in the cup of a hand; పురీషం, purIshaM -n. --feces; stool; పురుగు, purugu -n. --(1) worm; --(2) snake; --(3) any insect or reptile; పురుడు, puruDu -n. --delivery; child-birth; పురుష, purusha -adj. --male; - suff. -- verbal suffix as in ప్రధమ పురుష, ఉత్తమ పురుష; పురుషుడు, purushuDu -n. m. --male; male human; పురుషార్థాలు, purushArthAlu -n. --the four designated responsibilities of a man; the four-fold desires of a human, namely, ధర్మం, అర్ధం, కామం, మోక్షం; పుర్రె, purre -n. --skull; పురోగమనం, purOgamanaM -n. --progreess; (ant.) తిరోగమనం; పురోణి, purONi -n. --a note; a letter; deed; పురోభివృద్ధి, purObhivRddhi -n. --future growth; progress; advancement; see also అభివృద్ధి; పురోహితం, purOhitaM -n. --priestly duty; (lit.) one that causes good in the future; పురోహితుడు, purOhituDu -n. m. --priest officiating at religious ceremonies; (lit.) a person officiating at a religious ceremony (to cause good in the future); పులకరింత, pulakariMta -n. --goose bump; horripilation; పులస చేప, pulasa cEpa - n. --Hilsa; [bio.] ''Tenualosa ilisha'' of the Clupeidae family; -- పులస అనేది సహజంగా సముద్రంలో ఉండే చేప. ఇది గుడ్లు పెట్టడం కోసం మాత్రమే గోదావరి నదిలోకి వలస వస్తుంది. పులస అనేది అనడ్రోమస్ (Anadromous) జాతికి చెందిన చేప. అంటే, ఇది తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఉప్పునీటిలో (సముద్రంలో) గడుపుతుంది, కానీ గుడ్లు పెట్టడానికి (Spawning) మాత్రం తప్పనిసరిగా మంచినీటిలోకి (నదిలోకి) వలస వస్తుంది. -- సముద్రంలో దొరికే పులసను "ఇలస" లేదా "పల్లా" అని పిలుస్తారు. రుతుపవనాల సమయంలో నదిలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, ప్రవాహానికి ఎదురొచ్చి ఈదడం వలన దాని శరీరంలోని కొవ్వు, రుచి, మరియు గట్టిదనం మారుతాయి. వరద నీటికి ఎదురుగా ఈదడం వల్లనే దానికి ప్రత్యేకమైన, అధిక రుచి వస్తుందని, అందుకే అది నదిలో దొరికినప్పుడే దానిని అత్యంత రుచికరమైనదిగా భావిస్తారని నమ్మకం. పుల్ల, pulla -adj. -- sour; పుల్ల, pulla -n. --thin stick; twig; --నిప్పు పుల్ల = match stick. --పుల్ల పెట్టు = [idiom] sow seeds of discord. పుల్ల బచ్చలి, pulla bacchali -n. -- Bladder dok; [bot.] ''Rumex vesicarius'' of the Polygonaceae family; -- పప్పు లో వేసుకుంటే ఈ ఆకుకూర చాలా రుచిగా ఉంటుంది. కొందరు పాలకూర, తోటకూర వంటి పులుపులేని ఇతర ఆకుకూరలతో దీనిని పులుపుకోసం కలిపి కలగూరగా వండుకుంటారు; -- చుక్క కూర; పుల్లలు, pullalu -n. pl. --firewood; పులి, puli -n. -- wild cat; panther; --- కొండ పులి = cougar; mountain lion; puma; a wildcat of North America. No matter what you call it, it's still the same cat, the largest of the "small cats." --- చిరుత పులి = leopard; [bio.] ''Panthera pardus;'' --- చీతా = cheetah; [bio.] ''Acinonyx jubatus;'' the spotted wildcat of Africa; the fastest land animal; --- జాగ్వారు = jaguar; a wildcat native to South America. [bio.] ''Panthera onca''; --- నల్లపులి = panther; --- పెద్దపులి = tiger; [bio.] ''Panthera tigris;'' --- బెబ్బులి = tiger; Bengal tiger; [bio.] ''Panthera tigris tigris;'' ---మంచు పులి = snow leopard. [bio.] ''Uncia uncia;'' ---మంచు కిరుబా; హిమ కిరుబా = snow leopard. [bio.] ''Uncia uncia;'' -- ఒక తెఱఁగు చిఱుతకు తెలుఁగులో పొన్నాడ అని పేరు. ఈ విషయము మన నిఘంటువులలో వ్రాసినారు. కాని వర్ణన ఇవ్వలేదు; పులిచంద్రాయులు, pulicaMdrAyilu, - n. -- [bio.] a bird seen in Andhra Pradesh; పులిచింత, puliciMta - n. -- Indian sorrel; creeping wood sorrel; Yellow wood sorrel; [bot.] ''Oxalis corniculata'' Linn. of the Oxalidaceae family; -- a medicinal herb. This small herb is known for its yellow flowers and heart-shaped edible leaves with a sour, lemony taste. -- [Sans.] ఆమ్లపత్రికా; ఆమ్లికా; చుక్రికా; పులిపిరి కాయలు, pulipiri kaayalu - n. pl. -- warts; -- సూరీడు కాయలు; పులిపిరి కాయలను తొలగించుకోవాలంటే Apple Cider Vinegar లో ముంచిన దూదితో ఆ కాయలను (పెద్దవైతే ఆ కాయల మూలాల్లోను) రుద్డుతూ వుంటే త్వరలోనే అవి రాలిపోతాయి. పులిపిల్ల, pulipilla -n. --tiger kitten; tiger cub; పులిపెంజర, pulipeMjara - n. -- A certain venomous snake; -- రక్త పెంజెరి = కాటుక రేకుల పొడ = Russell’s Viper; [bio.] ''Vipera russelli'' of the Viperidae family; పులియబెట్టుట, puliyabeTTuTa -n. --fermentation; acidulation; పులిహోర, pulihOra, pulipiri -n. --tamarind rice; (ety.) పులి + ఓగిరము = పులిహోరిగము = పుకిహోర = పులిసిన ఓగిరం; పులియబెట్టిన అన్నం; -- ఓగిరము అన్నది సంస్కృత "ఉపాహార" అన్నదానికి వైకృతరూపం. ఉపాహారము = ఉప + ఆహారము అంటే ప్రధాన భోజనం కాకుండా తినే చిఱుతిండ; పులుపు, pulupu -adj. --sour; tart; పులుసు, pulusu -n. --(1) soup; soup made with a tamarind base; --(2) acid; పులుము, pulumu -v. t. --smear; rub; mop; slather; పుల్లుడి నేల, pulluDi nEla %e2t -n. --grassland; పుల్లురివి, pullurivi -n. --[bot.] ''Viscum monicum''; పుల్లెలు, pullelu - n. -- dinner plates made by sewing leaves together with tiny bamboo splinters; -- పుల్లలతో కుట్టిన విస్తరాకులు; పుల్లాకులు; అడ్డాకులు; పుల్లేరు, pullEru -n. --[bot.] ''Croton claviferum''; పువ్వు, puvvu -n. --flower; పుష్కరం, pushkaraM -n. -- (1) 12 years; (2) In India a feast held once every twelve years at certain holy rivers such as the గోదావరి పుష్కరము, కృష్ణపు ష్కరము, etc.; (3) body of water; పుష్కరిణి, pushkariNi -n. --lotus pond; a water tank on a temple premises; పుష్కలం, pushkalaM -n. --plenty; పుష్పం, pushpaM -n. --flower; పుష్యమి, puShyami %updated -n. --(1) Delta Cancri; Asellus Australis; M44 in Cancer; Yoga tara of the eighth lunar mansion; located in the constellation Cancer; --(2) The Beehive cluster; The eigth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) పొట్లపు రిక్క; తొండరూపు రిక్క; పుష్యరాగం, pushyarAgaM -n. --topaz; a silicate of Aluminum and Fluorine; Al₂SiO₄(F,OH)₂; పుష్టి, pushTi -adj. --well nourished; strong; పుష్పిక, pushpika - n. -- colophon; -- తాళపత్ర, ఇతర చేతివ్రాత గ్రంధాలలో చివరిలో కనిపించే గ్రంథరచయిత వివరాలు, గ్రంథరచనకు కారకులైనవారి వివరాలు, గ్రంథ రచనా కాలం, మొదలయిన వివరాలు కలిగిన పుష్పిక (colophon)లు ఆ గ్రంథానికి ఉత్తర పీఠికలు అవుతాయి; పుస్తకం, pustakaM -n. --book; -- (ety.) పుస్తె + కమ్మ = తాడుతో కట్టిన తాటి ఆకులు; పుసి, pusi -n. --rheum of the eyes; the granular grime that accumulates in the eye; పుసుక్కున, pusukkuna -adv. --suddenly; unexpectedly; abruptly; పుస్తెలు, pustelu -n. --(1) a rope; a string; a thread; (2) a sacred thread, with two gold disks, tied around a bride's neck by the groom at a wedding ceremony; -- మంగళసూత్రం; తాళి; తాళిబొట్టు; పసుపుకొమ్ము కలిగిన తాడు పసుపుతాడు. -- పుస్తె + కమ్మ = పుస్తకం = తాడుతో కట్టిన తాటాకుల కట్ట; కమ్మ అంటే తాటాకు; ప్లూటోనియం, plUTOniyaM -n. --[phy.] Plutonium, a radioactive element; ప్లుతం, plutaM -n. --[prosody] a very long vowel taking three times the time taken by a short vowel to pronounce; although its occurrence is felt to be rare, indeed this occurs often at the end of words when emphasizing quantity or stressing inclusion as చాలా, కూడా, మీరూ, etc. పూగీఫలం, pUgIphalaM -n. --betel nut; పూచిక, pUcika -n. --a species of tall grass; [bot.] Aristida setacea; పూచీ, pUcI -n. --responsibility; పూజ, pUja -n. --a ritual worship with water, flowers, leaves, etc.; పూజ్యం, pUjyaM -n. --(1) reverential; --(2) nothing; none; zero; పూజారి, pUjAri -n. --priest officiating at a temple; పూట, pUta -n. --a portion of a day; a time of a day; ---పొద్దుటిపూట = during morning. ---మూడు పూటలు = three times a day, specifically morning, noon and evening. ---రాత్రిపూట = during night. పూటుగా, pUTugA - adv. -- fully; completely; excessively; -- (example) పూటుగా తాగి = drink excessively; పూడి, pUDi - suff. -- a suffix to a village name if the village is adjacent to the flood plains of a river or stream; (note) the suffixes పూడి, పర్రు, తుర్రు, కుర్రు as suffixes to village names imply their location on progressively elevated grounds from a nearby river; పూడిక, pUDika -n. --silt; fill; accumulation; పూడు, pUDu -v. i. --silt-up; fill-up; close-up; accumulate; పూడ్చు, pUDcu -v. t. --fill in; cover; పూత, pUta -n. --(1) blooming; flowering --(2) thrush; rash; tiny eruptions on the skin or tongue indicative of some disease; --(3) coating; smearing; పూతిగంధం, pUtigaMdhaM %e2t -n. --malodor; bad smell; foul smell; పూనకం, pUnakaM -n. --possession by a spirit or goddess; పూనిక, pUnika -n. --perseverance; determination; willingness to do something with determination; % to e2t పూరకం, pUrakaM -n. --(1) filling in; --(2) inhalation; filling in the lungs; పూరణం, pUraNaM -n. --that which fills in; stuffing; పూర్ణ, pUrNa -adj. --whole; full; complete; పూర్ణచంద్రుడు, pUrNacaMdruDu -n. --full moon; పూర్తము, pUrtamu -adj. --filled; full; complete; covered; -n. -- An act of beneficence, as digging a well or tank, planting a grove, building a temple, feeding the poor, పూర్వం, pUrvaM -n. --earlier time; old times; formerly; పూర్వ, pUrva -adj. --earlier; old; former; (ant.) పర; ---పూర్వవిద్యార్థి = old student; alumna. పూర్వపక్షం, pUrvapakshaM -n. --the former half; the first side of an argument or dispute; The first part of an argument, the prima facie argument or view of a question అని ఆప్టే నిఘంటువు.) -- మీమాంస శాస్త్రంలో ఒక విషయాన్ని నిర్ధారించడానికి, ముందుగా వేదంలోని ఒక విషయాన్ని తీసుకుంటారు. ఆ తరువాత ఆ వాక్యానికి ఇదే అర్థమంటూ ఒక సమస్యని లేవనెత్తుతారు. ఆ తరువాత, ఆ అర్థానికి వ్యతిరేకంగా వాదిస్తారు. దీనిని పూర్వపక్షం అంటారు. తరువాత పూర్వపక్షంలో చెప్పిన దానిని ఖండిస్తూ మాట్లాడతారు. దీనిని ఉత్తరపక్షమంటారు. ఆఖరి దశలో పూర్వాపరాలను గ్రహించి ఒక నిశ్చయానికి వస్తారు. దీనిని నిర్ణయమంటారు. -- see also ఉత్తరపక్షం; పూర్వపక్షం చేయు, pUrvapakshaM cEyu -v. t. --[logic] the act of refuting the first side of an argument with a counter argument; -- మీమాంస శాస్త్రంలో ఒక విషయాన్ని నిర్ధారించడానికి, ముందుగా ఒక విషయాన్ని తీసుకుంటారు. ఆ తరువాత ఆ వాక్యానికి ఇదే అర్థమంటూ ఒక సమస్యని లేవనెత్తుతారు. ఆ తరువాత, ఆ అర్థానికి వ్యతిరేకంగా వాదిస్తారు. దీనిని పూర్వపక్షం అంటారు. తరువాత పూర్వపక్షంలో చెప్పిన దానిని ఖండిస్తూ మాట్లాడతారు. దీనిని ఉత్తరపక్షమంటారు. ---అతని వాదాన్ని పూర్వపక్షం చేసేను = I refuted his argument. పూర్వ ఫల్గుణి, pUrva phalguNi %updated -n. --(1) Delta Leonis; Zosma; Yoga tara of the 11th lunar mansion; located in the constellation Leo; --(2) The 11th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) పుబ్బ; పూర్వమీమాంశ, pUrvamImAMSa - n. -- పూర్వ మీమాంస, ఉత్తర మీమాంస తత్వాలు, సనాతన హిందూ భావనలలో, ఆచరణల్లో పరిణామాన్ని (evolution) ని సూచిస్తాయి. పూర్వ మీమాంస, భగవంతుడికి వ్యక్తిత్వం (రాగద్వేషాలున్న పర్సనాలిటీ) ఉందని, మనం ఆయన్ని సంతోష పెట్టవలసిన అవసరం వుందని చెప్తుంది. అందుకు మనం చేయ వలసిన పనులు (కర్మ కాండలు), వాటిని చేసేటప్పుడు పాటించాల్సిన నియమాలు తెలుపుతుంది. వీటిని పాటించడం ద్వారానే ఆయనను చేరుకోగలమన్న భావన వ్యాప్తి చెందింది. అంటే నియమాలతో చేసే కర్మ కాండలే ముక్తికి మార్గమని చెప్పబడింది. పూర్వరంగం, pUrvaraMgaM -n. --prologue; an overture; పూర్ణాంకం, pUrNAMkaM -n. --whole number; 0, 1, ,2 ,3, ... పూర్వాంగం, pUrvAMgaM -n. --[music] bottom tetrachord; if an octave is divided into 12 keys (corresponding to a musical keyboard), the four keys designated by "ri" and "ga" constitute the bottom tetrachord in Indian music; పూర్వాంత, pUrvAMta -adj.pref. -- anterior; (ant.) పరాంత = posterior; పూర్వాపేక్షితాలు, poorvaapEkshitaalu, - n. pl. -- pre-requisites; పూర్వాభాద్ర, pUrvAbhAdra %updated -n. --(1) Alpha Pegasi; Markab; Yoga tara of the 25th lunar mansion; located in the constellation Pegasus; --(2) The 25th of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) ఎనిమిది కాళ్ల చుక్క; పూర్వార్ధ, pUrvArdha -adj. --pref. earlier half; eastern half; (ant.) పరార్ధ; పశ్చిమార్ధ; ---పూర్వార్ధ గోళం = Eastern hemisphere. పూర్వాషాడ, pUrvAShADa %updated -n. --(1) Delta Sagittarii; the stars Delta and Epsilon of Sagittarius; Kaus Media; Yoga tara of the 20th lunar mansion; located in the constellation Sagittarius; --(2) The 20th of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) నీటి రిక్క; పూరించు, pUriMcu -v. t. --(1) complete; --(2) fill out; పూరి, poori -n. -- dry grass; hay; పూరిల్లు, poorillu - n. -- a thatched-roof house with mud walls; పూర్తిచేయు, pUrticEyu -v. t. --finish; conclude; పూర్వులు, pUrvulu, -n. pl. --forebears; ancestors; --(note) పూర్వీకులు is not correct usage; పూలకుండీ, pUlakuMDI -n. --flower-pot; పూలగుచ్ఛం, pUlaguccaM -n. --bouquet; [bot.] inflorescence; పూలతుమ్మి, pUlatummi -n. --[bot.] Leucas linifolia; పూలతోట, pUlatOTa -n. --flower garden; పూలదండ, pUladaMDa -n. --garland; lei; పూలపాల, pUlapAla -n. --[bot.] Pentatropis microphylla; పూలబాలిక, pUlabAlika -n. --flower-girl; పూలమడి, pUlamaDi -n. --flower-bed; పూస, pUsa -n. --(1) bead; --(2) vertebrae; ---ముడ్డి పూస = coccyx, the bottom-most part of the spine formed by the fusion of four vertebrae. ---నల్ల పూస = a small black bead. ---నల్ల పూసల దండ = necklace of black beads traditionally worn by Hindu married women whose husbands are still alive. ---వెన్న పూస = a bead of butter. ---వెన్ను పూసలు = spinal vertebra. %పృ - pR, పె - pe, పే - pE, పై - pai పృక్వకం, pRkvakaM -n. --[anat.] pancreas; క్లోమం; పృచ్ఛకం, pRcchakaM -n. --query; question; పృచ్ఛకుడు, pRcchakuDu -n. --questioner; this word is often used to refer to a person who asks questions in a literary gymnastic, called అష్టావధానం, that is very peculiar to Telugu language only. పృధివి, pRdhivi -n. --the Earth; పెంకి, peMki -adj. --rambunctious; mischievous; పెంకు, peMku -n. --(1) tile; --(2) roof-tile; --(3) a broken fragment of a pot; ---గాజుపెంకు = broken piece of glass. ---చిల్లపెంకు = broken piece of pottery. ---బంగాళాపెంకు = Bengal roof-tile. ---బిళ్లపెంకు = flat roof-tile. ---నాటుపెంకు = native roof-tile. పెంచు, peMcu -v. t. --raise; rear; grow; enhance; (ant.) త్రుంచు; పెంజెర, peMjera -n. --a species of snake; పెంట, peMTa -n. --garbage; compost; పెంటపోగు, peMTapOgu -n. --compost pile; పెంటమ్మ,peMTamma - n. -- name of a village goddess; -- (ety.) పెంటి + అమ్మ = young + mother; పెంటి, peMTi -adj. --(1) female of a species; (2) young; (ant.) పోతు; ---పెంటి ఏనుగు = she elephant. పెంటిక, peMTika -n. --(1) hard stool in the shape of small marbles; --(2) goat's stool; పెంటివెదురు, peMTiveduru -n. --[bot.] Bumbusa arundinacea; పెండలం, peMDalaM -n. -- Greater yam; Lesser yam; a type of yam, a root vegetable with over 600 sub-varieties with only about ten that are edible; the above-ground part of this plant is a creeper; [bot.] ''Dioscorea alata''; In Greek, "alata" means "winged" or "ribbed"; -- పెద్ద పెండలం = Greater yam; [bot.] ''Dioscorea alata''; this creeper twists in a right-handed helical pattern; -- చిన్న పెండలం = Lesser yam; [bot.] ''Dioscorea esculentum''; In Latin esculentum means suitable for food; this creeper twists in a left-handed helical pattern; -- విష పెండలం = poisionous yam; [bot.] ''Dioscorea daemona''; (note) Kautilya referred to this in his ArthaSastra; -- అడవి పెండలం = wild yam; [bot.] ''Dioscorea persimilis''; --[Sans.] అలూకం; పిండాల్‍ (పిండ + ఆలు) > పెండలం; పెండ్లి, peMDli -n. --wedding; the marriage celebration; wedding is the ritual and marriage is the institution of a man and woman agreeing to live together as man and wife; wedding takes place on one day, marriage lasts much longer. పెండ్లి పిలుపు, peMDli pilupu -n. --wedding invitation; పెళ్లి పిలుపు; పెండె, peMDe -n. --cross-beam; transverse rafter from tthe (main) beam of a house; see also వాసం; పెండెకట్టు, peMDekaTTu -n. --(1) lath; a narrow thin strip of palm leaf stem used for tying scaffoldings and other building parts; --(2) a knot binding two poles or rafters (usually of bamboo) using long strips of bark obtained from bamboo or a palm tree; పెండెము, peMDemu -n. --wooden gate; పెంపకం, peMpakaM -n. --upbringing; raising; cultivation; culture; enhancement; ---కోళ్ల పెంపకం = poultry; raising chicken. ---పశువుల పెంపకం = animal husbandry; raising animals. ---పిల్లల పెంపకం = raising children. పెంపుడు, peMpuDu -adj. --pet; domesticated; adopted; ---పెంపుడు కుక్క = pet dog. ---పెంపుడు కొడుకు = adoped son. పెక్కు, pekku -adj. --many; several; పెచ్చు, peccu -n. --crust; పెట్ట, peTTa -n. --she fowl; hen; (ant.) పుంజు; ---కోడి పెట్ట = hen. ---నెమలి పెట్ట = peahen. పెట్టు, peTTu -v. t. --(1) give; --(2) place; position; insert; put; -n. --output; as in output from a computer; పెట్టుపోతలు, peTTupOtalu -ph. --(1) feeding with food and drink; --(2) protection and patronizing; పెట్టుబడి, peTTubaDi -n. --investment; పెట్టుబడిదారీ, peTTubaDidArI -adj. --capitalistic; పెట్టుబడిదారు, peTTubaDidAru -n. --investor; capitalist; పెట్లుప్పు, peTTluppu -n. --saltpeter; nitre; sodium nitrate; potassium nitrate; (lit.) explosive salt; same as సురేకారం; పెట్టె, peTTe -n. --(1) box; pack; container; carton; crate; --(2) compartment in a train; bogie; ---అగ్గిపెట్టె = match box. ---సిగరెట్టు పెట్టె = pack of cigarettes. ---రైలు పెట్టె = compartment in a train. పెట్టెబండి, peTTebaMDi -n. --covered wagon; పెట్టే బేడా, peTTE bEDA -n. --baggage; luggage; పెట్రోలియం, peTrOliyaM -n. --petroleum; crude; crude oil; (ety.) petro=rock, ole=oil; రాతినూనె; శిలతైలం; పెట్రోలు, peTrOlu -n. --petrol; gasoline; refined crude oil; (sl.) gas; పెడ, peDa -adj. --rear; backward; posterior; --(2) sideways; --(3) strange; wrong; -n. --(1) bunch or cluster of fruits; (esp.) bananas; --(2) side; note that పెడ is really a side of a గెల; see also ఎడ, పెడ; పెడగాలు, peDagAlu -adj. --a leg which is folded sideways; పెడచెవి, peDacevi -adj. --back part of the ear; పెడచెవినిపెట్టు, peDacevinipeTTu -v. i. --decline to listen; ignore; show indifference; పెడదారి, peDadAri -n. --wrong path; misguided path; పెడముఖం, peDamukhaM -n. --askance; looking sideways; not showing interest; not agreeing; పెడసరం, peDasaraM -n. --stubbornness; arrogance; పెణక, peNaka -n. --the bottom edge of a sloping roof; పెత్తందారు, pettaMdAru -n. --manager; పెత్తనం, pettanaM -n. --authority; power to act; power to manage; (ety.) పెద్ద + తనం; పెత్తనాలు, pettanAlu -n. pl. --wanderings; paying visits; పెత్తల్లి, pettalli -n. f. --elder sister of one's mother; (lit.) elder mother; పెదవి, peDavi -n. --lip; edge; border; పెద్ద, pedda -adj. --big; large; elder; older; adult; (rel.) చిన్న; బుల్లి; బుచ్చి; చిట్టి; -n. --adult; senior; leader; judge; ---ఊరి పెద్ద = village elder. ---పెద్ద వెంకట్రావు = Venkatrao, Sr. ---పెద్దమనిషి = gentleman; lady; an elderly person; respectable person. ---పెద్దపీట = a seat of honor. పెద్ద అత్తిపత్తి, peda attipatti -n. -- Black Mimosa; Giant Sensitive Plant; Bashful Plant [Bot.] ''Mimosa pigra'' of the Fabaceae family; -- ఇది తడి నేలలలో పెరిగే బెడద మొక్క (Invasive Plant). పదునైన ముళ్ళు కలిగి త్వరత్వరగా వ్యాపించి, పొదలా పెరిగే ఈ చెట్టు ఆకులు అత్తపత్తి (Touch - me- not or Mimosa pudica) ఆకులలాగే స్పర్శ తగలగానే సిగ్గుతో ముడుచుకుపోతాయి. అయితే అత్తపత్తి కంటే ఈ మొక్క పెద్ద పొదలాగా అనుకూల పరిస్థితులలో వృక్షంలాగా కూడా పెరుగుతుంది. ప్రపంచంలో వ్యవసాయదారుల పాలిట శాపంగా మారిన చకచకా పెరిగే 100 బెడద మొక్కలలో ఇది ఒకటిగా పేరొందింది. నల్ల తుమ్మ బెరడు లాగే ఈ మొక్క బెరడులోనూ టానిన్లు (Tannins) ఉన్న కారణంగా తోళ్ళు ఊనడం కోసం వినియోగించడం, వేరు కంతులలో నత్రజని స్థిరీకరించే కారణంగా భూసారాన్ని పెంచేందుకు తోడ్పడటం మినహా ఈ మొక్కలకు ప్రత్యేకించి ప్రయోజనాలు ఏవీ లేవు. ఈ మొక్క తొట్టతొలి జన్మస్థలం మధ్య అమెరికాలోని మెక్సికో ప్రాంతం. తూర్పు ఆసియా దేశాల్లో ఈ మొక్కని వియత్నమీస్ థార్న్ (Vietnamese Thorn) అంటారు. అత్తపత్తి లాగే లేత పింక్ రంగు పూలు, ముడుచుకుపోయే స్వభావం కలిగిన ఆకులు కలిగి ఉండటాన్నిబట్టి జనం దీనిని 'పెద్ద అత్తపత్తి' అంటున్నారు. పెద్దఏలకి, peddఅElaki -n. --Big cardamom; Bengal cardamom; [bot.] ''Amomum aromaticum; Amomum subulatum''; పెద్దకొమ్ము, peddakommu -n. --long ray gizzard shad; a fish; [bio.] ''Nematalesa come''; పెద్ద జీలకర్ర, pedda jIlakarra -n. --fennel seed; [bot.] ''Foeniculum vulgare''; పెద్ద జువ్వి, pedda juvvi -n. --[bot.] ''Ficus tsiela''; [Sans.] kaninka; పెద్దతనం, peddatanaM - n. -- (1) aged; elderly; -- (2) maturity; responsibility; being in command; పెద్ద తురాయి, pedda turAyi -n. --gold mohar; peacock flower tree; [bot.] ''Poinciana regia''; పెద్దదిక్కు, peddadikku -n. --guardian; godfather; godmother; supporter; పెద్దనిద్ర, peddanidra -n. --death; (lit.) the big sleep; పెద్దనెల్లికూర, peddanellikUra -n. -- [bot.] ''Premna latifolia'' Roxb.; పెద్దపరువ, peddaparuva -n. --anchovy; a fish; [bio.] ''Thryssa purava;'' పెద్దపాయలకూర, peddapAyalakUra -n. -- [bot.] ''Portulaca oleracea'' Linn.; పెద్దపావిలాకు, peddapAvilAku -n. --see పావిలి; పెద్దపులి, peddapuli -n. --tiger; Bengal tiger; పెద్దపేగు, peddapEgu -n. --colon; large intestine; పెద్దబడి, peddabaDi -n. --upper case in an alphabet; పెద్దమనిషి, peddamanishi -n. --(1) gentleman; (2) adult; పెద్దరికం, peddarikaM -n. --guardianship; leadership; statesmanship; acting responsibly as an elder; పెద్దలు, peddalu -n. pl. --elders; wise men; పెనం, penaM -n. -- skillet; frying pan; a shallow pan with slanted sides. Skillets are commonly used to stir-fry or sauté, which refers to a method of cooking in which ingredients are cooked quickly in a small amount of oil or fat, often over relatively high heat. -- griddle; gridiron; flat frying pan typically used for making pancakes; పెన, pena -n. --(1) twist; intertwine; embrace; --(2) helix; ---జంటపెన = double helix. పెనిమిటి, penimiTi -n. --husband; -- ప్రాచీన ద్రావిడ భాషల్లో 'పెన్' లేదా 'పెను' అంటే "పెద్ద, ముఖ్యమైన, లేదా గొప్ప అని అర్థం. (ఉదాహరణ: పెనుగాలి, పెనుప్రమాదం, పెన్నిధి). -- 'మిటి, మిడు, లేదా 'మెయి' అనే పదానికి పురుషుడు లేదా భర్త అనే అర్థం ఉండేది. ప్రాచీన తమిళ్ మరియు కన్నడ భాషల్లో కూడా దీనికి సమానమైన పదాలు కనిపిస్తాయి. కాబట్టి, పెనిమిటి అంటే "ముఖ్యమైన పురుషుడు" లేదా "ఇంటికి పెద్దయిన భర్త" అని అర్థం వస్తుంది. పెన్నిధి, pennidhi -n. --big cache; big fortune; large treasure; పెన్సిలు, pensilu -n. --pencil; lead pencil; పెను, penu -adj. --big; huge; large; giant; పెనుగాలి, penugAli -n. --gale; giant wind; tornado; పెనుగులాట, penugulATa -n. --big struggle; (ety.) పెను + గలాట; పెనుబాము, penubAmu %e2t -n. --python; (lit.) huge snake; constrictor; కొండచిలువ; పెనునిద్దర, penuniddara -n. --death; (lit.) the big sleep; పెనులోయ, penulOya -n. --canyon; పెన్నేరు గడ్డ, pennEru gaDDa -n. --root of Winter cherry; [bot.] ''Withania somnifera''; పెన్నేరు చెట్టు, pennEru ceTTu -n. --Winter cherry; [bot.] ''Physalis flexuosa; Withania somnifera''; అశ్వగంధ; -- ఉసిరి గింజల పొడిని, అశ్వగంధ వేళ్ళ పొడిని సమ పాళ్ళల్లో కలిపి, తేనెతో తింటే వీర్య పుష్ఠి కలుగుతుందని ఆయుర్వేదం చెబుతోంది; పెయ్య, peyya -n. --she calf; (ant.) దూడ; పెరడు, peraDu -n. --backyard; పెరిజీ, perijI -n. --perigee; the point closest to the focus of an ellipse; సమీపబిందువు; పెర్మిట్, permiT -n. --permit; license; authorization; పెరుగు, perugu -n. --curds; (rel.) yogurt; sour cream; -- పెరుగుని లాక్టోబాసిలస్ అనే లాక్టిక్ యాసిడ్ బ్యాక్టీరియాతో పాలను పులియబెట్టడం ద్వారా తయారు చేస్తారు; ఈ సూక్ష్మజీవి పెరగడం వల్ల తయారవుతుంది కనుక దీనికి 'పెరుగు' అనే పేరు వచ్చింది. ఈ సూక్ష్మజీవి త్డు లేకుండా పెరుగు తయారుకాదు కనుక ఈ పద్ధతిని 'తోడు పెట్టడం' అంటారు; -- [Sans.] దధి; see also యోగర్ట్; -v. i. --(1) grow; develop; --(2) elongate; euphemism for a broken thread, because saying "the sacred thread of a woman is broken" is the same thing as saying that the woman is widowed; ---మంగళసూత్రాలు పెరిగిపోయాయి = the scared necklace-string is broken. పెరుగుతోటకూర, perugutOTakUra -n. --a leafy vegetable; [bot.] ''Amaranthus gangeticus''; పెళ్లగించు, pellagiMcu -v. t. --uproot; pull out; పెళపెళ, peLapeLa -adj. --onomatopoeia for breaking sound; పెళ్ల, peLla -n. --a clod of dry earth, plaster, concrete, etc.; పెళుసు, peLusu -adj. --brittle; పెళుసుతనం, peLusutanaM -n. --brittleness; పెసరపప్పు, pesarapappu -n. --green gram dal; split mung beans; పెసలు, pesalu -n. --green gram; mung beans; [bot.] ''Phaseolus radiatus'' of Leguminosae (pea) family; ''Phaseolus mungo'' (old); or ''Vigna radiata'' (new); ప్రెగడ, pregaDa -n. --minister; counselor; one close to the inner circles of power; పేంటు, pEMTu -n. --pair of pants; trousers; పేక, pEka -n. --(1) playing cards; a deck of cards; --(2) warp; the longitudinal strands on a loom in weaving; (ant.) పడుగు; పేకదస్తా, pEkadastA -n. --deck of playing cards; పేకముక్క, pEkamukka -n. s. --playing card; పేకాట, pEkATa -n. --game of cards; పేకేజి, pEkEji -n. --package; parcel; పేగు, pEgu -n. --intestine; gut; entrails; ---పెద్దపేగు = large intestine. ---చిన్నపేగు = small intestine. పేచీ, pEcI -n. --dispute; పేచీకోరు, pEcIkOru -n. --pugnacious person; trouble monger; పేజీ, pEjI -n. --page; one side of a sheet in a book; పేట, pETa -n. --(1) part of a city; sector; --(2) strand of a necklace; --(3) strand of hair used for braiding; పేటిక, pETika -n. --small box; suitcase; attache; briefcase; chest; పేటు, pETu -n. --flake; పేడ, pEDa -n. --dung; (esp.) cow or buffalo stool; పేడపురుగు, pEDapurugu -n. --dung beetle; scarab beetle; పేడపెంట, pEDapeMTa -n. --manure; cow manure; పేడి, pEDi -adj. --without a moustache; పేడు, pEDu -n. --piece of firewood; splinter; wood chip; పేత, pEta -n. --prickly heat; extremely fine-textured and harmless skin rash caused by excessive heat and humidity; పేద, pEda -adj. --poor; పేదరాలు, pEdarAlu -n. --poor woman; పేదరికం, pEdarikaM -n. --poverty; [ety.] పేద + రికం; పేదవాడు, pEdavADu -n. m. --poor man; పేనా, pEnA -n. --pen; fountain pen, as opposed to a quill pen that comes with an ink bottle; పేను, pEnu -n. s. --louse; head louse; పేను, pEnu -v. t. --entwine; twist; the act of twisting threads together to get a heavier thread; పేము, pEmu -n. --cane; rattan cane; a bushy vine with thick woody growth; this grew all over India and its wood was used to make prized furniture; now rarely seen and is probably near extinction, due to overexploitation and habitat destruction; [bot.] ''Calamus rotang;'' పేముకుర్చీ, pEmukurcI -n. --cane chair; బెత్తుకుర్చీ; పేయం, pEyaM -suff. --acceptable; enjoyable; ---కర్ణపేయం = pleasant to hear. పేరడవి, pEraDavi -n. --big forest; పేరా, pErA -adj. pref. --para; the other; పేరా, pErA -n. --paragraph; పేరాలంతం, pErAlaMtaM -n. --[chem.] paraldehyde; (lit.) the other aldehyde; పేరాస, pErAsa -n. --greed; avarice; పేరాస పద్ధతి, pErAsa paddhati -n. --[comp.] greedy method; పేరాచూట్, pErAchUT -n. --parachute; పేరిమి, pErimi -n. --(1) renown; eminence; greatness; --(2) affection; friendship; పేరు, pEru -n. --(1) name; a string of alphabetical characters; --(2) reputation; status in a society; --(3) a string of beads or coins; an item with a number of similar things strung together as in కాసుల పేరు; మాల; దండ; ---ఇంటి పేరు = family name; surname; last name. ---పెట్టిన పేరు = given name. ---పుట్టింటి పేరు = maiden name. పేరుకొను, pErukonu -v. i. --(1) accumulate; --(2) freeze; solidify; harden; --(3) clot; gel; పేర్చు, pErcu -v. t. --(1) arrange; --(2) pile up; stack; పేరోలగం, pErOlagaM -n. --meeting; gathering; పేలవం, pElavaM -n. --trifle; thin; light; not deeply thought; పేలాపన, pElApana -n. --(1) talking excessively without respect; --(2) delirium; పేలాలు, pElAlu -n. --popped rice; popcorn; any popped grain; (rel.) మురమురాలు = puffed rice; పేలిక, pElika -n. --rag; small piece of cloth; పేలు, pElu -n. pl. --lice; head lice; పేలు, pElu -v. i. --explode; ---అది పేలుతుంది జాగ్రత్త = it will explode, be careful. పేలుడు, pEluDu -n. --explosion; పేల్చు, pElcu -v. t. --detonate; fire; explode; ---టపాకాయలు పేల్చు = detonate the firecrackers. పేషీ, pEshee - n. -- office; place of work; -- కార్యాలయం; కచేరీ; ఒకరి ముందు హాజరు కావడం; కోర్టులో, అధికారిముందు, పోలీసు స్టేషన్లో; -- రాజుగారి పేషీలో ప్రజల సమస్యల అర్జీలను స్వీకరిస్తారు; ప్రేమ, prEma -n. --love; passion; (ant.) పగ; ప్రేరణ, prEraNa -n. --inspiration; motivation; -- ప్రేరణ అనేది బాహ్యంగా ఏర్పడిన పరిస్థితుల ప్రభావం. ఉదా: మందర ప్రేరణ వల్ల కైక బుద్ధి చెడింది. ప్రేరణ కారణం, prERaNa kAraNaM -ph. --motivating reason; ప్రేరణార్థకం, prEraNArthakaM - n. -- a transitive verb form to describe an action prompting another person to it; see also ఆత్మార్థకం; -- మరొకరిచేత చేయించేది; ఉదా: చదివించు; ప్రేక్షకుడు, prEkshakuDu -n. --observer; onlooker; spectator; ప్రేక్షణ, prEkshaNa -n. --observation; పై, pai -adj. --(1) upper; higher; --(2) outer; external; --(3) subsequent; next; --(4) alien; --(5) additional; above and beyond; పైకం, paikaM -n. --money; (lit.) gold coins; పైఖర్చులు, paikharculu -n. --other expenses; overhead; పైగా, paigA -adv. --besides; moreover; పైజమాలు, paijamAlu -n. pl. --pajamas; in modern usage pajamas refers to both the top and bottom half of a nightdress; (ety.) Persian, పై = foot or leg; జమా = garment; పైట, paiTa -n. --a woman's mantle; loose hanging end of a sari formed by throwing the end of the cloth over the breasts and shoulder; పైటపిన్ను, paiTapinnu -n. --brooch; పైడి, paiDi -n. --gold; పైడిగంట, paiDigaMTa -n. --an owl-like bird; this bird's cry or hoot is considered a good omen; పైత్యపుబెడ్డలు, paiTyapubeDDalu -n. --gall stones; stones formed in the gallbladder; పైత్యరసం, paityarasaM -n. --[med.] bile; the secretion of the gallbladder; పైన, paina - adj. -- (1) outside; (2) upstairs; పైత్యం, paityaM - n. -- (1) a medical condition of discomfort produced by excessive production of bile; one of the three balancing conditions for health, according to Ayurveda; (2) madness; delirium; imbecility; పైత్యోద్రేకం, paityOdrEkaM -n. --biliousness; A term used in the 18th and 19th centuries pertaining to bad digestion, stomach pains, constipation, and excessive flatulence (passing gas); పైన, paina -p.p. --above; on; over; (ant.) కింద; పైను, painu -n. --pine; fir; [bot.] ''Pinus longifolia''; ''Pinus roxburghii'', this pine grows in the Himalayas; this is the source of turpentine and the charcoal used in fireworks; పైపెచ్చు, paipeccu -adv. --on the top of; besides; in addition to; పైపెచ్చు, paipeccu -n. --upper crust; పైపై, paipai -adj. --superficial; cursory; పైరవీ, pairavee - n. -- the practice of resorting to pressurizing people in important positions to get decisions made in one’s favor without any regard for the procedures or ethics; -- పలుకుబడిని ఉపయోగించి వెంటపడి పని సాధించుకొనుట. పైరు, pairu -n. --crop; పైలుమాను, pailumAnu -n. --strong man; wrestler; వస్తాదు; %పొ- po, ప్రొ- pro, పో- pO, ప్రో- prO, పౌ- pou, పొంకణం, poMkaNaM -n. --(1) purse; --(2) pouch; పొంగలి, poMgali -n. --rice cooked in milk; rice cooked in milk and green gram; --- చక్కెర పొంగలి = rice cooked in milk and green gram with added sugar; పొంగు, poMgu -v. i. --(1) rise in level; surge; (ant.) కుంగు; --(2) rise with effervescence; boil; --(3) chicken pox; పొంగు, poM-gu -n. --measles; an contagious disease; పొంత, poMta -adj. --near; పొంత, poMta -n. --neighborhood; పొంతనం, poMtanaM -n. --conjunction; the conjunction of planets; % to e2t పొందు, poMdu -v. i. --get; obtain; పొక్కించడం, pokkinchaDaM - n. -- the art of making a (citrus fruit) pickle by cooking (instead of, say, sun-drying or other methods); పొక్కు, pokku -n. --blister; eruption; (note) పక్కు is scab; పొగ, poga -n. --smoke; పొగచుట్ట, pogacuTTa -n. --cigar; (lit.) a smoking roll; పొగడ, pogaDa -n. --coral tree; Bulletwood Tree; [bot.] ''Mimusops elengi'' of the Sapotaceae family; -- ‘ఎలెంజి’ అనేది దీని మలయాళీ పేరు యొక్క లాటిన్ రూపం; మలయాళంలో ‘ఇలాంజి’ లేక ‘ఎలాంజి’ అంటారు; -- పొగడ చెట్టు పెద్ద సతతహరిత (ఎప్పుడూ ఆకుపచ్చగా ఉండే) వృక్షం. ఇది అరుదుగా 120 అడుగుల ఎత్తువరకూ కూడా పెరుగుతుంది. మొదలు చుట్టుకొలత 9 అడుగులుండే వృక్షాలు కూడా అక్కడక్కడా కనుపిస్తాయి. దీని కాండం ముదురు చాక్లెట్ రంగులో నెర్రెలు విచ్చి ఉంటుంది. చెట్టంతా ఎప్పుడూ ఆకులు ఒత్తుగా ఉంటాయి. అందుకే నీడనిచ్చే వృక్షాలలో పొగడది ఓ ప్రత్యేకమైన స్థానం. పొగడ్త, pogaDta -n. --praise; (ant.) తెగడ్త; పొగడ్తలు, తెగడ్తలు, pogaDtalu tegaDtalu -ph. --[idiom] praise and criticism; bouquets and brickbats; పొగతాగు, pogatAgu -v. i. --smoke; as in smoking a cigarette; పొగపట్టు, pogapaTTu -v. t. --smoking; as in smoking a fish or meat; as in smoke escaping into the living quarters; పొగమంచు, pogamaMcu -n. --fog; (lit.) smoky snow; పొగమాను, pogamAnu -n. --smoke stalk; chimney; పొగమొక్క, pogamokka -n. --tobacco plant; పొగరు, pogaru -n. --arrogance; pride; presumption; insolence; పొగాకు, pogAku -n. --tobacco leaf; tobacco plant; పొగుడు, poguDu -v. t. --praise; పొట్ట, poTTa -n. --belly; abdomen; పొట్లం, poTlaM -n. --(1) packet; --(2) parcel; package; పొట్ల, poTla -n. -- గుజ్జు పొట్ల, పొడుగు పొట్ల, లింగ పొట్ల = snake gourd; [bot.] ''Trichosanthes anguina'' of the Cucurbitaceae family; -- అడవి పొట్ల, చేదు పొట్ల = [bot.] ''T. cucumerina''; -- పిచ్చుక పొట్ల = pointed gourd; [bot.] ''T. dioica''; dioica అంటే ఆడ పూలు, మగ పూలు వేర్వేరు మొక్కలకి పూసేవి అని అర్థం; -- [Sans.] చిచిణ్డా; పటోలికా; పొట్టి, poTTi -adj. --short; not tall; పొట్టు, poTTu -n. --chaff; skin from cereal grains; పొట్టుతీసిన, poTTutIsina -adj. --decorticated; without the outer skin (of cereal grains); పొట్టేలు, poTTElu -n. --ram; Aries; male sheep; పొడ, poDa -n. --(1) proximity; --(2) glance; ---ఎండ పొడ = within the glancing reach of sun; in the proximity of sunshine. ---వాడి పొడ వీడికి కిట్టదు = he does not like the other's proximity. పొడచూపు, poDachUpu - v. i. -- to appear; to arise; to become visible; పొడపత్రి, poDapatri -n. -- Gymnema; [bot.] ''Gymnema sylvestre Racemosa;'' -- This is supposed to be an effective diabetic medicine; Is available in Ayurvedic and Homeopathic stores in India; --[Sans.] మేషశృంగి; మధునాశని; [Hindi] గుర్మార్; పొడి, poDi -adj. --dry; (ant.) తడి; పొడి, poDi -n. --(1) powder; --(2) a value-less card in a card game; --(3) a generic name for a precious or a semi-precious stone, particularly when used in jewelry; pl. పొళ్లు; పొడుం, poDuM -n. --powder; పొడుగు, poDugu -n. --height; tall; ---ఒడ్డు, పొడుగు = personality; (lit.) size and height. పొడుచు, poDucu -v. t. --pierce; stab; పొడుపుకథ, poDupukatha -n. --riddle; conundrum; a conundrum is a riddle whose answer is a pun; పొణుకు, poNuku -n. --a light timber wood like fir; పొత్తం, pottaM -n. --book; పొత్రం, potraM -n. --pestle; roller used in a mortar for grinding; పొత్తి, potti -n. --(1) soft part; --(2) soft cloth; పొత్తిక, pottika - n. -- (1) piece of cloth; -- బొమ్మ పొత్తికలు = pieces of cloth for a doll's clothing; -- (2) పొత్తు + ఇక = పొత్తిక = congeniality; పొత్తికడుపు, pottikaDupu -n. --abdomen; belly below the navel; the part of the stomach below the navel; క్రీగడుపు; వస్తి; పొత్తిదుంప, pottiduMpa -n. --[bot.] ''Gloriosa superba;'' [Sans.] లాంగలీ; పొత్తిపంచ, pottipaMca -n. --traditional Indian garment of men, made out of a soft cloth, used usually during dining or prayer; పొత్తిళ్లు, pottiLlu -n. --baby linen; పొత్తు, pottu -n. --amity; friendship; partnership; పొద, poda -n. --bush; shrub; పొదరిల్లు, podarillu %e2t -n. --bower; పొదీనా, podInA - n. -- mint; [bot.] ''Mentha spicata'' Linn.; పొదుగు, podugu -n. --udder; -v. t. --(1) hatch; incubate; --(2) to inlay a precious stone in a metal base; --(3) to surround or embrace; పొదుగుపెట్టె, podugupeTTe -n. --incubator; పొదుపరి, podupari -n. --thrifty person; (rel.) పిసినారి = miser; పొదుపు, podupu -adj. --thrift; economy; పొద్దు, poddu -n. --day; time; the sun; ---పొద్దు పొడిచింది = the Sun has come up. ---పొద్దు క్రుంగింది = the Sun has gone down. -- ఎండపొద్దు = మధ్యాహ్నం = noon; -- అలపొద్దు = నూర్యాస్తమయానికి ముందు వేళ; -- ఏలపొద్దుగా = చీకటి పడకుండానే; -- ఎసళ్లుపొద్దు = సాయంసమయము; వంటకు ఎసురు పెట్టువేళ అనుట; -- అంగుడుపొద్దు = అస్తమయ సమయం -- ఎడ పొద్దు = సంధ్యాసమయం -- నిద్రపొద్దు = అర్ధరాత్రి -- ఓరంతపొద్దు = రోజంతా all day long. పొది, podi -n. --tool box; ---అమ్ముల పొది = quiver for storing arrows. ---మంగలి పొది = barber's tool box. ---వైద్యుడి పొది = doctor's handbag. పొన్నగంటికూర, ponnagaMTikUra -n. -- 1. Sessile Joyweed; [bot.] ''Alternanthera sessilis;'' an edible green that grows wild in the Indian countryside; -- 2. A certain pot-herb called ''Achyranthes triandra;'' 3. A medicinal plant called ''Illecebrum sessile;'' ముత్స్యాక్షి. -- ఆకు కూరల్లో పొన్నగంటి కూర కూడా ఒకటి. దీన్నే చెన్నగంటి కూర అని కూడా అంటారు. ఈ ఆకు కూర భారతదేశంలోనే ఎక్కువగా లభిస్తుంది. ఇందులో శరీరానికి కావాల్సిన పోషకాలు అన్నీ లభిస్తాయి. పొన్నచెట్టు, ponnaceTTu -n. --Alexandrian laurel; Beauty Leaf; Indian Laurel; Laurel Wood; Ball Tree; Beach Calophyllum; a tree with scented yellow flowers; [bot.] ''Calophyllum inophyllum''; -- ఈ ఆకర్షణీయమైన పూలు పూజకు, కాయలనుండి వచ్చే నూనె ఔషదాలకు, ఈ పూలచెట్టు కలప వ్యవసాయ పనిముట్లకు వాడతారు; -- ఈ లాటిన్ పేరుకు మూలం ‘కాలోస్’ (అందమైన), ‘ఫిల్లం’ (ఆకు) అనే గ్రీకు పదాలు. పొన్న చెట్టు అందమైన ఆకులనుబట్టి దానికి ‘కాలో ఫిల్లం’ అనే పేరు వచ్చింది. గ్రీకు భాషలో ‘ఐనోస్’ (inos) అంటే ‘బలమైన’ అని అర్థం. దీని బలమైన, పెద్ద ఆకుల్నిబట్టి దీనికి ‘ఐనో ఫిల్లం’అనే పేరు వచ్చింది; పొన్నారి, ponnAri -adj. --golden; beautiful; ---చిన్నారి, పొన్నారి = young and beautiful. పొన్ను, ponnu -n. --(1) metal collar; metal tip; -- (2) gold; పొన్నుకర్ర, ponnukarra -n. --metal tipped cane; పొయ్యి, poyyi -n. --hearth; a wood-burning fireplace for cooking food; traditionally built with three stones; -- see also కుంపటి; దాలి; అధిశ్రయిణి; అంతిక; పొర, pora -n. --(1) membrane; --(2) layer; stratum; పొరక, poraka - n. -- (1) broom; broomstick; -- (2) a blade of grass; -- (3) the rib of a leaf; పొరటు, poraTu -n. --(1) omelet; scrambled eggs; గుడ్డట్టు; --(2) any fried substance; పొరపడు, porapaDu -v. i. --be mistaken; be wrong; err; పొరపాటు, porapAtu -n. --mistake; error; oversight; పొర్లించు, porliMcu -v. t. --to bring a bull and a cow together for impregnation; పొరుగు, porugu -n. --neighborhood; people and houses on your right, left, and across the street; -- see also ఇరుగు; పొర్లు, porlu -v. i. --(1) overflow; --(2) cross; impregnate (an animal); పొర్లుమదుం, porlumaduM -n. --spillway; wier; పొలం, polaM -n. --field; an agricultural field; a field with or without crop plants in it; పాలకూర, pAlakUra - n. -- [bot.] ''Beta vulgaris'' Linn.; see also దుంప బచ్చలి; పొలకువ, polakuva - n. -- trace; track; clue; పొలదిండి, poladiMDi -n. --demon; meat-eating monster; % to e2t పొలప, polapa -n. --(1) Indian river shad; a fish; [biol.] Hilsa ilisha; --(2) white bait; Stolephorus bataviensis; --(3) Commerson's anchovy; Stolephorus Commersonii; --(4) Indian anchovy; Stolephorus haterolobus; --(5) Indian anchovy; Stolephorus indicus; --(6) anchovy; Stolephorus macrops; Stolephorus tri; పొలి అన్నం, poli annaM -n. --cooked rice wetted with the blood of a sacrificial animal; పొలికేక, polikEka -n. --a loud yell; the yelling and shouting accompanying the scattering of పొలిఅన్నం; పొలిమేర, polimEra -n. --boundary; frontier; the region over which పొలిఅన్నం is scattered; పొలుసులు, polusulu -n. --scales; scales of fish; పొల్లు, pollu -n. --(1) a consonant sound without being combined with a vowel sound; --(2) skin of grain; pithless grain; --(3) useless thing; పొల్లుపోకుండా, pollu pOkuMDA -ph. --verbal equivalent of dotting the i's and crossing the t's; పొలిమేర, polimEra - n. -- boundary; the boundary of a village or town; ప్రొపనోలు, propanOlu -n. --propanol; isopropyl alcohol; C₃H₈O; పో, pO -v. i. --go; proceed; పోక, pOka -n. --(1) going; departure; (2) Betel-nut Palm; [bot.] ''Areca catechu;'' పోకచెక్క, pOkacekka -n. --areca nut; betel nut; -- వక్క; పీటీచెక్క; (rel.) ఉప్పుచెక్క; బంగారు వక్క; పోకచెట్టు, pOkaceTTu -n. --betel-nut palm; [bot.] ''Areca catechu''; -- Areca palm, which is different is also known as Golden cane palm, Yellow palm, Butterfly palm with the scientific names [bot.] ''Dypsis lutescens, Chrysalidocarpus lutescens''; పోకడ, pOkaDa -n. --(1) going; departure;(2) attitude; పోకిరీ, pOkirI -adj. --rowdyish; mischievous; పోగు, pOgu -n. --(1) pile; heap; --(2) fiber; as in నూలుపోగు; yarn; --(3) earring, as in చెవిపోగు; పోగుచేయు, pOgucEyu -v. i. --amass; stockpile; పోచ, pOca -suff. --strand; ---గడ్డిపోచ = blade of grass. ---జంధ్యంపోచ = sacred thread. ---దారుపోచలు = wood fibers. పోటీ, pOTI -n. --competition; tournament; పోటు, pOTu -n. --(1) pressure; pain; ache; --(2) tide; high tide; ---రక్తపు పోటు = blood pressure. ---తలపోటు = headache. ---పాటుపోటులు = ebb and tide. పోడు వ్యవసాయం, pODu vyavasaayaM - n. -- shift cultivation; -- ప్రతిఏటా కొత్త చోట అడవి నరికి వ్యవసాయం చేయటం; ఆనాటి 1882 మద్రాసు ఫారెస్ట్ యాక్ట్ గిరిజనులు పోడు వ్యవసాయం చేసుకోకుండా నిషేధించింది. దానికి వ్యతిరేకంగానే అల్లూరి సీతారామరాజు ఉద్యమించాడు; పోత, pOta -n. --(1) take; --(2) input; --(3) casting of metal; --(4) pouring; పోత ఇనుము, pOta inumu -n. --cast iron; పోతు, pOtu -n. --male animal; male bird; ---దున్నపోతు = he buffalo. ---పోతుటీగ = male fly. ---పోతుపిల్లి = tom cat. పోతు పేరంటం, pOtu pEraMTaM -ph. --(coll.) a male in an otherwise female company; పోపు, pOpu -n. --temper; a characteristically special step of spicy seasoning in Indian cooking; this step, usually the last, involves boiling a spoonful of oil with mustard seed, dried red chilies, curry leaves, etc. dumping the hot stuff in already cooked vegetables, or soups; -- పోపు ఎందుకు వేస్తారు? నూనె ఎమోలియంట్, అంటే ఒక్క చుక్క వేగముగా పరుచుకోగలదు! మంచి సాల్వెంట్, అంటే ఆర్గానిక్ పదార్ధాలని సులువుగా తనలో విలీనము చేసుకోని ఆ పదార్ధము మూలలలోకీ తీసుకెళ్ళగలదు! అంటే పోపులోని కరివేపాకు లేదా ఇంగువ తమతమ సువాసనలను మంచి గుణాలనూ కూరలోని అన్ని చోటలకు మోసుకెళ్ళ అశక్తులు, ఇక్కడ నూనె ఆపని చేయించిపెడుతుంది! -- తిరుగబోత; పోణీ; తాలింపు; తడకా; పోపు పెట్టడం, pOpu peTTaDaM -v. t. --tempering; the act of adding temper to a cooked dish; the process involves boiling about two tablespoons of oil in a saucepan, adding mustard seeds, halved red chilies, and possibly cumin and fenugreek seeds, and curry leaves; when mustard seeds begin to splutter, the whole boiling mixture is added to previously cooked vegetables or soups which produces a characteristic sound and pungent odor that lingers on for a while; పోబడి, pObaDi -v. i. --expense; పోరంబోకు భూములు, pOraMbOku bhUmulu -n. --uncultivable waste lands; -- ఏ ప్రయోజనం లేకుండా , నిరుపయోగంగా ఊరి బయట పడియున్న ఖాళీ స్థలాలకు ద్రవిడ భాషల్లో "పోరంబొక్కు" అన్న పదం ఉన్నది; పోరా, పో!, -inter. --beat it!; scram!; go away!; get lost!; పోరామి, pOrAmi -n. --friendship; పోరు, pOru -n. --(1) fight; struggle; dispute; quarrel; --(2) nagging; teasing; troubling; pestering; పోలిక, pOlika -adj. --resemblance; similarity; likeness; taking after in physical resemblance; పోలేరమ్మ,pOlEramma - n. -- the name of a village goddess; the goddess that guards the boundary; -- (ety.) పొలిమేర + అమ్మ = పొలిమేరమ్మ = పోలేరమ్మ; village boundary + mother; పోలీసు, pOlIsu -n. --police; పోలు, pOlu -v. i. --resemble; పోల్చు, pOlcu -v. t. --compare; liken; పోవు, pOvu -v. i. --go; proceed; పోషక, pOshaka -adj. --nutritious; పోషకాలు, pOshakAlu -n. --nutrients; nourishments; పోషకుడు, pOshakuDu - n. - patron; supporter; పోషించు, pOshiMcu -v. t. --(1) nourish; (2) patronize; పోహ, pOha -n. --concept; (ant.) అపోహ; పోహన, pOhaNa -n. --fact; occurrence; ప్రోచు, prOchu - v. t. -- protect; ---బ్రోచేవారెవరురా is incorrect usage; it should be ప్రోచేవారెవరురా. "ప్రోచేవారెవరురా నిను వినా రఘువరా నను బ్రోచేవారెవరురా" అన్నప్పుడు నను లేక నన్ తఱువాత వచ్చే ప్రోచేవారు నను బ్రోచేవారు అవుతుంది. మొట్టమొదటనే బ్రోచేవారు అని ఆరంభించుట తప్పు. ప్రోత్సాహం, prOtsAhaM -n. --encouragement; ప్రోద్బలం, prOdbalaM -n. --active support; ---మీ ప్రోద్బలం వల్లే ఎన్నికలలో నిలబడ్డాను = I ran for the office only because of your active support. ప్రోది, prOdi - n. -- patronage; cherishing; support; పౌడరు, pauDaru -n. --powder; talcum powder; face powder; పౌనఃపున్యం, pauna@mpunyaM -n. --frequency; repetition; పౌర్ణమి, paurNami -n. --full-moon day, fifteenth day of lunar half-month; పౌరాణిక, paurANika -adj. --mythological; legendary; పౌరుష, paurusha -adj. --pref. one created by man; artificial; ---వేదములు అపౌరుషేయములు = the Vedas are not created by man; Vedas are supra-mental. ---పౌరుష రసాయనం = synthetic chemistry. ---పౌరుష ఉత్తేజకాలు = amphitamines; synthetic stimulants. పౌరుష, paurusha -adj. --synthetic; artificial; పౌరుషం, paurushaM -n. --(1) courage; manliness; --(2) artificially created by man; పౌరోహిత్యం, paurOhityaM -n. --priesthood; office of the family priest; </poem> ==Part 3: ఫ = pha== <poem> ఫంగస్, phaMgas -n. --[bot.] fungus; శిలీంధ్రం; ఫక్తు, phaktu -adv. --merely; only; ఫకీరు, phakIru -n. --(1) muslim religious mendicant; --(2) destitute person; poor person; ఫక్కీ, phakkI -n. --manner; style; fashion; ఫణిజాకం, phaNijAkaM -n. --marjorum; తెల్ల మరువం; ఫణితి, phaNiti -n. --manner; style; fashion; ఫర్మానా, pharmAnA -n. --written order; royal mandate; ఫలం, phalaM -n. --(1) fruit; --(2) reward; result; --(3) benefit; ఫలకం, phalakaM -n. --plate; plaque; slab; ఫలదీకరణం, phaladIkaraNaM -n. --fertilization; (Br.) fertilisation; ఫలసంపెంగ, phalasaMpeMga -n. --[bot.] Artabotrys odoratissima; ఫలసాయం, phalasAyaM - n. -- yield; yield of a crop; produce; crop; ఫలహారం, phalahAraM -n. --snack; refreshment; light meal; lunch; (lit.) a food comprised of fruits; ఫలహారశాల, phalahAraSAla -n. --restaurant; snack house; canteen; ఫలానా, phalAnA -adj. --such and such; so and so; ఫలితం, phalitaM -n. --result; fruit of a labor; ఫలోజు, phalOju -n. --fructose; a type of sugar commonly found in fruits; ఫలోత్పాదన, phalOtpAdana -n. --efficiency; ఫసలీ, phasalI -adj. -- In India, it is the period from July 1 to June 30; the official revenue year; ఫాంటు, phaMTu -n. --font, the artistic style in which the script of a language is set for printing or typing. The Sans Serif is a popular font in English printing. The Elite font is quite popular with typewriters. The type of Telugu lettering popularized by Bapu can be called, for example, the Bapu font. ఫాయిదా, phAyidA -n. --profit; gain; ఫారం, phAraM -n. --a form; a pre-formatted document that needs to be filled in by an applicant; ఫాలం, phAlaM -n. --forehead; ఫికరు, phikaru -n. --trace; clue; ఫిడేలు, phiDElu -n. --fiddle; violin; any stringed instrument of the violin class; ఫిదా, phidaa - n. -- yield; submission; I am at your service; I give up; -- ఫిదా అంటే లొంగిపోవు, అభిమాని ఐపోవు; ఫిదా అనగా దాసోహం/ దాసి/ దాసుడు; ఒకరిమీద అత్యంత మోజు పడటం. తనివితీర ఇష్టపడటం (Diehard fan); -- అతని పాటకి అంతా ఫిదా అయారు; ఫిరంగి, phiraMgi -adj. --foreign; alien; ఫిరంగి, phiraMgi -n. --cannon; ఫిరాయింపు, phirAyiMpu -n. --exchange; turning away; ఫిర్యాది, phiryAdi -n. --plaintiff; complainant; ఫిర్యాదు, phiryAdu -n. --complaint; (ety.) ఫిర్ యాద్; means "to remind again" as complainants often do; ఫేనం, phEnaM -n. --(1) foam; froth; --(2) scum; ఫేనీకరణం, phEnIkaraNaM -n. --[chem.] fermentation; ఫైలు, phailu -n. --file; a folder containing a number of records or papers; ఫోకస్, phOkas -n. --focus; నాభి బిందువు; ఫోటాను, phOTAnu -n. --photon; a "particle" of light; </poem> | width="65" | <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |-<!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] 0odk7tbce7bej5rxyji3x7fr0w6jb8o 0 3021 39165 39157 2026-05-26T17:35:28Z Vemurione 1689 /* Part 5: మ - ma */ 39165 wikitext text/x-wiki * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: బం - baM== <poem> బంక, baMka -n. --glue; goo; gum; slime; బంకనక్కెర, baMkanakkera -n. --glue berry; Indian cherry; a tree whose berry-like fruits are sticky; [bot.] ''Cordia dichotoma; Cordia Mixa; Cordia latifolia;'' -- లసోడా పండ్లలో ఫైబర్ అధికంగా ఉంటుంది. ఇది జీర్ణక్రియను మెరుగు పరుస్తుంది. మలబద్దకం తగ్గేలా చేస్తుంది. -- చల్లచెట్టు; లసోరా; లసోడా; బంకబడ్డు, baMkabaDDu -n. --[bot.] ''Vitis linnaei;'' % ?? బంకమన్ను, baMkamannu -n. --clay; (lit.) gooey soil; (rel.) నల్లరేగడి మన్ను; బంకనెవలి, baMkanevali -n. -- [bot.] ''Adiantum bunulantum''; % ?? బంకు, baMku -n. --shop; small specialty shop; roadside stall; roadside gas station; పెట్రోలు బంకు; బంకోలా, bankOlaa - n. -- lighthouse; బంగనబయలు, baMganabayalu -n. --open plain; బంగారు, baMgAraM -n. --gold; ---నీ ఇల్లు బంగారంగానూ = [idiom] bless your innocent self! బంగారు వక్క తాడి, baMgAru vakka tADi - n. -- Areca palm; Golden cane palm; Yellow palm; Butterfly palm; [bot.] ''Dypsis lutescens'' of the Arecaceae family; ''Chrysalidocarpus lutescens''; --ఈ వృక్షం గాలిలోని జైలీన్ (Xylene), టాల్యూన్ (Toluene) వంటి ప్రమాదకర ఆవిరులను సమర్థవంతంగా శుద్ధిచేస్తుందని నిరూపించారు. జైలీన్ ఆవిరిని పీల్చడం కారణంగా కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ (Central Nervous System) పై దుష్ప్రభావం పడి, తలనొప్పి, కళ్ళు తిరగడం, వాంతులు, చిరాకు, బలహీనత, అలసట, నిద్రలేమి, మానసిక ఒత్తిడి, ఆందోళన, చేతులు వణకడం వంటివి వస్తాయి. టాలీన్ పీల్చడం కారణంగా కూడా దాదాపు ఇవే దుష్ఫలితాలు; ప్రాణవాయువును ఎక్కువగా వెలువరించే ఈ జాతి మొక్క ఇంటిలోపల కుండీలలో పెంచుకోదగిందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు; బంగారుతీగ, baMgArutIga, - n. -- Chinese dodder; [bot.] ''Cuscuta Chinensis'' of Convolvulaceae family; ---a weedy creeper that grows wildly that seems to have some aphrodisiac properties; This is a pesky weed that the government is trying to eradicate; Spanish moss, found on trees in the Americas, is similar to this; బంగారు పిచ్చుక, baMgAru piccuka, - n. -- baya weaver bird; [bio.] ''Ploceus philippinus''; బంగారుపూలు, baMgArupUlu, - n. -- Canadian Goldenrod; [bot.] ''Solidago canadensis'' of Asteraceae family -- దీని తొట్టతొలి జన్మస్థలం ఉత్తర అమెరికా ఖండం. అయినా ఇది ప్రస్తుతం ఐరోపా, ఆసియా ఖండాలలోని పలు దేశాలకు విస్తరించింది. ఆ యా దేశాలలో ఇది మొండి బెడద మొక్క (Invasive Plant) గా పేరొందింది. దీని విస్తరణకు తట్టుకోలేక చైనాలోని షాంఘైలో 30 కి పైగా స్థానిక మొక్కల జాతులు నశించిపోయాయంటే పరిస్థితి తీవ్రత అర్థం చేసుకోవచ్చు. అటవీ ప్రాంతంలో ఈ మొక్కల్ని లేళ్ళు, దుప్పులు వంటివి ఇష్టంగా తింటాయి. పాడి పశువులు, గుర్రాలకు ఈ మొక్కలు మేతగా వేస్తారు. ఈ పూలలో తేనె ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ తేనెకోసం తేనెటీగలు (Honey Bees), తుమ్మెదలు (Bumble Bees) వంటివి ఈ మొక్క పూల చుట్టూ మూగుతాయి; బంగళా, baMgaLA -n. --bungalow; బంగాళా బంతి, baMgALA baMti -n. --Common Zinnia; Elegant Zinnia; [bot.] ''Zinnia elegans'' of the Asteraceae family; బంగాళా దుంప, baMgALA duMpa -n. --potato; [bot.] ''Solanum tuberosum'' of the Solanaceae family; --This has been in use in India well before CE 1615; Immature tubers and germinating tubers are not fit for eating because they contain "solanaine" a poisonous substance; --ఆలుగడ్డ; ఉర్లగడ్డ; బంగీ, baMgI -n. --parcel; బంజరు, baMjaru -adj. --waste; dry; non-cultivable; ---బంజరు భూములు = wastelands; heath. --- see also బాడవ; ఈడవ; బంటి, baMTi -suff. --a comparative measure to indicate the depth of water; ---కుత్తుకబంటి = neck-deep. ---పుక్కిటిబంటి = mouthful. ---మొలబంటి = waist-deep. ---మోకాలిబంటి = knee-deep. బంటు, baMTu -n. --(1) servant; attendant; foot soldier; --(2) [chess] pawn; బంట్రోత్తు, baMTrOttu -n. --peon; servant; a peon reporting to a government officer; -- బంటు+రౌతు = బంట్రౌతు > బంట్రోత్తు బండ, baMDA -n. --boulder; big stone; slab; pestle; బండారం, baMDAraM -n. --hidden wealth; treasure trove; బండి, baMDi -n. --(1) vehicle; carriage; cart; wagon; --(2) bobbin; reel; ---ఎడ్లబండి = ox cart; bullock cart. ---రైలుబండి = railway train. (lit.) a vehicle on rails. బండిసున్న, baMDisunna -n. --[coll.] a big cipher; a big fat zero, nothing at all; బంగారు పిచ్చుక, baMgAru piccuka -n. --baya weaver bird; [biol.] ''Ploceus philippinus''; బంగినపల్లి, baMginapa- -n. --a popular variety of low-fiber, flavorful mango fruits; బండెడు, baMDeDu -adj. --cartload of; బండారం, baMDAraM - n. --secret; true nature; -- లోగుట్టు; బండిగురివెంద, baMDiguriveMda -n. --Acacia Coral; Coral Wood; [bot.] ''Adenanthera pavonina;'' బంతి, baMti -n. --(1) marigold; [bot.] ''Calendula officinalis; Tagetes patula; Tagetes erecta;'' a native of Mexico, the seeds eventually came to India via Spanish and Portuguese traders in the 16th century; the plants adapted quickly and abundantly, eventually usurping the calendula; --(2) ball; (rel.) ఉండ; ---(3) row; ---దారపు బంతి = ball of string. ---పట్టుదారపు ఉండ = skein of silk string. ---బంతిలో బలపక్షం చెయ్యకూడదు = one should not show partiality toward people in a queue. బంతిగిన్నె కీలు, baMtiginne kIlu -n. --ball and socket joint; such as the one found in the knee; బంతులబీడు, baMtulabIDu -n. --playground; ballpark; బందరు, baMdaru -n. --(1) seaport; --(2) commonly used name for the city of Machilipatnam; బదలాయించు, badalAyiMcu -v. t. --transfer; బందారు, baMdAru -n. --the Karum timber tree; [bot.] ''Hymenodictyon excelsum; Adina cordifolia''; బందిపోటు దొంగ, baMdipOTu doMga -n. --robber; bandit; dacoit; బదిలీ చేయు, badilI cEyu -v. t. -transfer; బందీ, baMdI -n. --prisoner; inmate; బందీలదొడ్డి, baMDIladoDDi -n. --prison yard; బందు, baMdu -n. --(1) strap; band; --(2) strike; lock-out; work stoppage; బందెలదొడ్డి, baMdeladoDDi -n. --cattle pound; a place where stray cattle are kept until the owner can claim them; బందోబస్తు, baMdObastu -n. --discipline; security arrangement; (lit.) tying and binding; బంధం, baMdhaM -n. --bond; ---ఉదజని బంధం = Hydrogen bond. ---రుణానుబంధం = a familial bond created due to a debt, as Hindus believe, from a previous incarnation. ---జంట బంధం = double bond. ---త్రిపుట బంధం = triple bond. ---ద్విగంధక బంధం = disulfide bond. బంధుపక్షపాతం, baMdhupakshapAtaM -n. --nepotism; బంధుప్రీతి, baMdhuprIti -n. --fondness of one's relatives; బంధువు, baMdhuvu -n. --relative; relation; బంధుక, baMdhUka -n. --[bot.] ''Calosanthes indica''; ''Oroxylum indicum''; %?? </poem> ==Part 2: బ - ba== <poem> బకం, bakaM -n. --heron; బకపుష్పం, bakapushpaM -n. --vegetable hummingbird; [bot.] ''Agati grandiflora;'' ''Sesbania grandiflora;'' -- అవిసె; బక్కపలచని, bakkapalacani -adj. --ectomorphic; a slender body structure with long limbs, narrow feet, narrow hands, narrow chest, and narrow shoulders; బకాయ, bakAya -n. --arrears; old debt; బక్షకుడు, bakshakuDu -n. m. --eater; ---నరమాంస బక్షకుడు = cannibal. బక్షించు, bakshiMcu -v. t. --devour; eat; ingest; బక్షీస్, bakshIs -v. t. --tip; gratuity; a fee paid to appreciate good service; బగ్గీ, baggI -n. --horse-drawn carriage; -- జటకా; జెట్కా; టాంగా; గుర్రబ్బండి; బగ్గుండీ, bagguMDI -n. --aromatic, colorful powder thrown at each other at festive times like the Holi or weddings; బచ్చలి, baccali -n. --Indian spinach; Malabar spinach; [bot.] ''Basella alba'' of the Basellaceae family; ---తీగ బచ్చలి = creeping purslane; [bot.] ''Basella indica;'' ---ఎర్ర అల్లుబచ్చలి = [bot.] ''Basella rubra'' (Watts); ---సిలోన్ బచ్చలి = Surinam Purslane; Water Leaf; Ceylon Spinach; Potherb Fame Flower; [bot.] ''Talinum fruticosum'' of the Talinaceae family; బచ్చలిమంద, baccalimaMDa -n. --[bot.] ''Ceropegia tuberosa''; ''Ceropegia candelabrum''; -- The tuberous roots are edible and are eaten especially by the poorest raw or cooked. The plant is also used for various medicinal purposes, so for hemorrhoids, indigestion, headaches and against bites of poisonous animals; --Ceropegia candelabrum is now in the original area has become quite rare. There are already projects for artificial propagation; బచ్చు, baccu -n. -a person of the Vaisya caste; ---బచ్చుపేట = sector of a town where the Vaisya community lives. బచ్చెన, baccena -adj. --painted; ---బచ్చెన పెట్టె = painted box. బజంత్రీలు, bajaMtrIlu -n. pl. --musical instruments played at wedding functions; బజారు, bajAru -n. --bazaar; marketplace; a permanent market or street of shops; see also సంత; --market street; ---బజారు మనిషి = a street person; a prostitute; బజ్జీ, bajjI -n. --(1) a baked vegetable chutney; --(2) a savory snack made by deep frying sliced vegetables after dipping them in batter; బట్ట, baTTa -adj. --bald; -n. --cloth; బట్టతల, baTTatala -n. --bald head; [anat.] alopecia; బట్టమేక పిట్ట, baTTamEka piTTa - n. -- The great Indian bustard; [bio.] ''Ardetois nigriceps;'' A large bird of the bustard family (Otididae), one of the heaviest flying birds in the world. The great Indian bustard inhabits dry grasslands and scrublands on the Indian subcontinent; its largest population is found in the Indian state of Rajasthan. -- పేరుకు పిట్టేకానీ మగపక్షి నాలుగడుగులు, ఆడుపక్షి మూడున్నర అడుగుల పొడవు, 15-20 కిలోల బరువు ఉంటుంది. దీని ఆకారం వల్ల వేటగాళ్ళు మాంసంకోసం సులభంగా వేటాడి నిర్మూలించారు. బట్టమేకపిట్ట పూర్వం గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్ మొదలయిన 12 రాష్ట్రాల్లో కనబడేదని తెలిసింది. ఈ పక్షిజాతి విస్తృతమైనది. ఎటువంటి ఆటంకాలు, ఇది మనుషుల పొలుపులేని ఏకాంత వ్యవసాయయోగ్యమైన పొలాల్లో, బీళ్ళల్లో నివాసం ఉంటుంది. దీని జీవితకాలం షుమారు 12 సంవత్సరాలు. గూడు కట్టకుండా మట్టిలో ఒకేగుడ్డు పెట్టి, 27 రోజులపాటు పొందుతుంది. మగపక్షి కూడా గుడ్డును సంరక్షించడం లో సహకరిస్తుంది .కుక్కలు వీటి శత్రువులు, ఇప్పడు కొత్తగా ఏర్పాటయిన గాలిమరలు, గాలి విద్యుత్ కేంద్రాలు, హై టెన్ షన్ తీగలు పక్షులు సంచరించే దారుల్లో అడ్డదిడ్డంగా వేయడంతో చాలా పక్షులు చనిపోయాయి. చాలా రాష్ట్రాలలో అంతరించిపోయాయి. దాదా సలీం అలీ ప్రమేయంతో కర్నూల్ జిల్లా రోళ్ళపాడు గ్రామం వద్ద బట్టమేక పక్షి సంరక్షణ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటుచేశారు. ఇవి రయితు నేస్తాలు, పంటలను పాడుచేసే క్రిమి కీటకాలను భక్షించి రైతుకు సాయపడతాయి. బటానీ, baTAnI -n. --pea; [bot.] ''Pisum sativum'' of Leguminosae (pea) family; sativum అంటే సాగు చెయ్యబడేది --పొలం బటానీ = field peas; arvensis అంటే పొలాల్లో పెరిగేది; --తోట బటానీ = garden peas; [bot.] ''Pisum sativum;'' hardensis అంటే తోటలలో పెరిగేది; --[Sans.] కళాయః; వర్తులః బటానీతీగ, baTAnItIga -n. --Mexican Creeper; Coral vine; Bee bush; [bot.] ''Antigonon leptopus'' of Polygonaceae family; --మనం తినే బటానీలకూ, ఈ పూలతీగకూ ఎలాంటి సంబంధమూ లేదు; దీని పూలు చూసేందుకు ఆకర్షణీయంగా ఉన్నా ఇది త్వరత్వరగా వ్యాపించి ఖాళీ స్థలాలను, ఇతర మొక్కలను ఆక్రమించివేస్తుంది కనుక దీనినొక బెడద మొక్క (Invasive Plant) గా భావిస్తారు; బట్వాడా, baTvADA -n. --distribution; బట్టీ, baTTI -n. --retort; kiln; బట్టీపట్టు, baTTIpaTTu -v. t. --(1) to distill; --(2) getting something by heart; to memorize; బటువు, baTuvu -adj. --(1) round; circular; spherical (2) firm; stiff; బడబ, baDaba -n. --mare; female horse; బడాయి, baDAyi -n. --(1) ego; vanity; --(2) boasting; bragging; ostentation; బడి, baDi -n. --(1) school; --(2) case as in upper case and lower case in English alphabet; బడితె, baDite -n. --a long smooth stick; perhaps a stick derived from బాడితచెట్టు; బడుద్ధాయి, baDuddhAyi -n. --fat and lazy person; idler; vagabond; బడ్డు, baDDu -adj. --fat; -n. --(1) fatso; --(2) the male genital organ; బడేమియా, baDEmiyA -adj. --ill-fitting; hand-me-down; (ety.) బడా + మియా; ---బడేమియా బట్టలు = ill-fitting clothes; hand-me-down clothes. బణుభారం, baNubhAraM -n. --molecular weight; బణువు, baNuvu -n. --molecule; -- (rel.) అణువు; పరమాణువు; పరమాణు రేణువు; బణుసంధానం, baNusaMdhAnaM -n. --condensation of (two) molecules; attaching together of molecules; బత్తా, battA -n. --daily allowance; బత్తాయి, battAyi -n. --Batavia; Batavian orange; [bot.] ''Limonia trifoliata;'' -- a type of sweet orange with a thin skin; (ety.) this fruit tree was imported into India from Batavia by the Dutch East India Company; this English translation is extant only in India; బతిమాలు, batimAlu -v. t. --plead; implore; beg; బతుకు, batuku -n. --(1) life; --(2) livelihood; survival; also బ్రతుకు; ---బతుకు తెరువు = a means of survival. ---బతుకు బాణీ = life style. బదరి, badari -n. --the jujube tree; [bot.] ''Zizyphus jujuba; Zizyphus mauritiana'' Lamk.; -- రేగు; గంగరేగు; బద్ద, badda -n. --(1) strip; slat; narrow wooden strip; --(2) broken half of a seed as in కంది బద్ద; ---అడుగు బద్ద = foot ruler; a foot-long strip with inches or centimeters marked. బద్ధ, baddha -adj. --(1) tied; bound; --(2) intense; ---బద్ధ వైరం = intense enmity. బద్ధకం, baddhakaM -n. --laziness; బద్ధకిష్టి, baddhakishti -n. --lazy fellow; బద్మాష్, badmaash - n. -- కుటిలమైన బ్రతుకు బతికే వాడు; కుటిలుడు; -- బద్ అంటే పర్షియన్ భాషలో చెడ్డ ,కుటిల అన్న అర్థం; మాష్ అంటే అరబిక్ లో జీవితం, బతుకు అని అర్థం. బదిలీ, badilI -n. --transfer; బద్దింపు, baddiMpu -n. --the arithmetic process of repetitive calculation to estimate a value; బదులు, badulu -adv. --instead; in place of; -n. --(1) exchange; substitution; --(2) loan; small loan; బద్దెపురుగు, baddepurugu -n. --tapeworm; a parasite that grows in the human intestines; an invertebrate of the Platihelmonth family; బనాయించు, banAyiMcu -v. t. --(1) attach; add; --(2) fabricate; make; బబ్బస, babbasa -n. --marsh pennywort; [bot.] ''Hydrocotyle rotundifolia''; ''Hydrocotyle sibthorpioides;'' -- It can grow in a wide variety of habitats and is considered a weed; This plant has been used for medicinal purposes in Asia; బబ్రు, babru -adj. --brown; బయట, bayaTa -adj. --outside; బయలుదేరు, bayaludEru -v. i. --start on a journey; set out; బయానా, bayAnA -n. --advance payment; earnest money; బరగడం, baragaDaM -n. --Asian indigo, three-leaved indigo; [bot.] ''Indigofera glandulosa''; -- The plant is grown as green manure; the seeds are edible and can be eaten in times of food scarcity; -- గోరంటి నీలి; బరక, baraka -adj. --rough; coarse; % to e2t బరణిక, baraNika -n. --[bot.] ''Trophis aspera'' of the Moraceae family; బరబర, barabara -adj. --onomatopoeia for the act of dragging; బరమ, barama -n. --drill; a tool to make a hole; gimlet; a hand-held, manually operated drill; బరమబావి, baramabAvi -n. --drilled well; బరవానా, baravAnA -n. --output; (ety.) short for బయటకి రవానా; బరాతం, barAtaM -n. --written order; bank check; bank draft; బర్తరఫ్, bartharaph - n. -- పదవిలోనుండి/ ఉద్యోగములోనుండి వెడలఁగొట్టుట (dismissal); -- 'బర్తరఫ్' అనునది ఫార్శీభాష నుండి ఉత్పన్నమైన ఉర్దూ మాట. ఇది 'బర్' అను ఉపసర్గ (prefix) తో కూర్చిన 'తరఫ్' అను నామవాచకము (noun). దీనికి గల నిౙమైన అర్థము - వేఱు చేయుట/ ప్రక్కకు తీసిపెట్టుట. -- దీనికి తెలుఁగులో మన పత్రికలవారు 'ఉద్వాసన' అను ఆధ్యాత్మిక శబ్దమును వాడుచున్నారు. ఉద్వాసన అనఁగా ఉద్యాపన. పండుగ నాడు ప్రతిష్ఠించిన దేవుని/ దేవిని పునఃపూజ చేసి, నైవేద్యము పెట్టి, హారతి పాడి, "పునరాగమనాయ చ" (మరల రండి) అని చెప్పి కదిలించుట. అనఁగా సాఁగనంపుట. ఇది 'ఆవాహన’ కు విపర్యయమన్నమాట; బరాబరు, barAbaru -n. --O.K.; proper; equal; --- బరాబరు చేయు = equate --- వందిమాగదులు బరాబరులు పలికేరు = so and so spoke words of praise; used to praise kings by saying that they are equal to Gods; బరివెంక, bariveMka - n. -- Siamese rough bush; khoi; toothbrush tree; [bot.] ''Streblus asper''; -- దీని ఆకులు బాగా గరుకుగా ఉండి బొమ్మలను నున్నగా పాలిష్ చేసేందుకు పనికివస్తాయనీ, అందుకని ఆ ఆకుల్ని Sandpaper Leaves అంటారు; ఏటికొప్పాక లో ఆ వృక్షాలను పెంచుకుంటే బాగుంటుంది; -- Various parts of this plant are used in Ayurveda and other folk medicines for the treatment of different ailments such as filariasis, leprosy, toothache, diarrhea, dysentery and cancer; బరితెగించు, baritegiMcu -v. t. --behave without decorum; to go beyond one’s limits of decency; బరిషింత, bariShiMta - n. -- Lilac Bauhinia; Malabar Bauhinia; [bot.] ''Bauhinia malabarica'' Roxb. of the Fabaceae family; బరుకు, baruku -v. t. --(1) scratch; --(2) tear; lacerate; బరువు, baruvu -n. --(1) weight; the force acting on a mass in a gravitational field. Two bodies with identical masses but in different gravitational fields will register different weights; --(2) load; --(3) tare; బలం, balaM -n. --force; --- gravitational force = [[గురుత్వాకర్షక బలం]]. --- electromagnetic force = [[విద్యుదయస్కాంత బలం]]. --- weak force = త్రాణిక బలం. --- strong force = నిస్త్రాణిక బలం. బలగం, balagaM -n. pl. --retinue; supporters; బలపం, balapaM -n. --slate pencil; బలపక్షం, balapakshaM -n. --partiality;partiality toward the stronger; బలవంతం, balavaMtaM -adj. --forceful; insisting; compelling; -n. --(1) compulsion; --(2) rape; బలవర్ధకం, balavardhakaM -adj. --nutritious; strength giving; బలసిన, balasina -adj. --fat; fatty; బలహీన, balahIna -adj. --(1) weak; --(2) backward; disadvantaged; ---బలహీన వర్గాలు = backward classes; disadvantaged communities. బల్ల, balla -n. --(1) table; --(2) bench; --(3) plank; --(4) enlarged spleen; బల్లపరుపు, ballaparupu -n. --flat; flat as a table; two-dimensional; బలి, bali -n. -- (1) a religious offering - typically in the form of food - made to gods; (lit.) బలి అంటే బలకరమైన ఆహారం. ఆలయాలలో రోజూ బలిపీఠాల దగ్గర బలి అన్నం సమర్పిస్తారు. ఆలయాలలో అన్ని దిక్కు లలోనూ బలిపీఠాలుంటాయి; బలి అనగానే జంతు బలి— అని పొరపాటు పడుతూ ఉంటాము; (2) a tribute paid to a king; -- [Sans.] 'బల్యతే దీయతే దేవతాదిభ్యః' = దేవతలకు ఇచ్చునది. 'బల్యతే దీయతే రాజ్యే రాజగ్రాహ్యా భాగః' రాజ్యమునందు ఇవ్వబడునది. రాజు తీసుకొను పన్ను. -- see also భూతబలి; బలిష్టం, balishTaM - adj. --strong; బలిష్టత, balishTata - n. --strength; బల్లి, balli -n. --gecko; wall lizard; బలీయం, balIyaM -n. --powerful; strong; బలీయత, balIyata -n. --power; strength; బలురక్కెస, balurakkesa -n. -- (1) [bot.] ''Arum macrorhizon'' (Reeve) -- గజకర్ణము, గణహాసకము, బ్రహ్మరాకాసిచెట్టు, బృహచ్ఛదము. -- (2) American aloe; [bot.] ''Fourcroya cantala''; బలుసు, balusu -n. -- The thorny Caray; [bot.] ''Canthium parviflorum;'' ''Plectronia parviflora;'' -- నల్లబలుసు = the black species, [bot.] ''Canthium umbellatum;'' -- బంజరునేలల్లో పొదగా పెరిగే ముళ్ళకంచె మొక్క; పసుప్పచ్చటి పూలు పూస్తుంది; దీని పళ్ళు తింటారు; ఆకును కూరగా వండుకొంటారు; కరువుకాలాల్లో బీదలు ఈ ఆకును తింటారు; -- "బ్రతికుంటే బలుసాకు తినవచ్చు" అనేది సామెత; -- [Sans.] బారదాజి; బలాక; బస, basa -n. --lodging; a place of stay during a travel; బస్తం, bastaM -n. --calomel; mercurous chloride; Hg₂Cl₂; బస్తా, bastA -n. --(1) bale; sack; bundle; --(2) a specific volumetric measure used for grains whether or not they come in bales or in boxes; బసివి, basivi -n. --temple girl; a female child in a family dedicated in infancy for life-long service at a Shiva temple; as temple endowments dwindled, in these days these woman usually end up as prostitutes; బస్కీలు, baskIlu -n. --pull-ups; బస్తీ, bastI -n. --city; బహిరంగం, bahiraMgaM -n. --public; open; బహిరంగ సభ, bahiraMga sabha -n. --public meeting; open meeting; బహిర్గత జన్యువు bahirgata janyuvu -n. --dominant gene; (ant.) అంతర్గత జన్యువు = recessive gene. బహిర్గత జీను, bahirgata jInu -n. --dominant gene; bright gene; (ant.) అంతర్గత జీను; బహిర్హితం, aMtbahirhitaM %e2t -n. --output; బహిష్టు, bahishTu -n. --menses; monthly period in fertile women; బహు, bahu -adj. pref. --poly-; multi-; many; బహుఅసంతృప్త, bahuasaMtRpta -adj. --[chem] polyunsaturated; బహువృత్తి కళాశాల, bahuvRtti kaLASAla -n. --polytechnic college; బహుగ్లయిసీను, bahuglaisInu -n. --[biochem.] polyglycine; బహుగ్లయిసీను కాండం, bahuglaisInu kAMDam -n. --[biochem.] polyglycine backbone; బహుగ్లయిసీను వెన్ను, bahuglaisInu vennu -n. --[biochem.] polyglycine backbone; బహుచక్కెర, bahucakkera -n. --[biochem.] polysaccharide; బహుజీర్ణమాల, bahujIrNamAla -n. --[biochem.] polypeptide chain; బహుదళ హస్తాకార, bahudaLa hastAkAra -adj. --[bot.] multifoliate; బహుదాకరణ, bahudAkaraNa -n. --proliferation; బహుఫలకం, bahuphalakaM -n. --[math.] polyhedron; a solid geometrical object with several sides; -- బహుముఖి; బహుఫీనాల్, bahuphInAl -n. --[chem.] polyphenol; బహుభర్తుత్వం, bahubhartutvaM -n. --polyandry; the practice of having several husbands at the same time; బహుభాగి, bahubhAgi -n. --[chem.] polymer; a chemical with many monomers connected together; బహుభార్యాత్వం, bahubhAryAtvaM -n. --Polygamy; the practice of having several wives at the same time; బహుభుజి, bahubhuji -n. --[math.] polygon; a flat geometrical figure with several straight sides; the word is often used to refer to figures with more than four sides; బహు దేవతారాధన, bahudEvatArAdhana -n. --Polytheism; the practice of worshipping several gods or deities; బహుప్రమాణ, bahupramANa %e2t -adj. --multi-dimensional; బహుమతి, bahumati -n. --award; gift; prize; బహుమానం, bahumAnaM -n. --award; gift; prize; present; బహుముఖ, bahumukha -adj. --multi-faceted; ---బహుముఖ ప్రజ్ఞ = multi-faceted talent. బహురూపత, bahurUpata -n. --allotropy; typically used to refer to the existence of a chemical element in more than one form; బహువచనం, bahuvacanaM -n. --(1) plural; the plural number; --(2) respectful; addressing of an elder or a person in high esteem; బహువిదీను, bahuvidInu -n. --[chem.] polyethylene; polyethene; polythane; a plastic widely used in making transparent sheets and bags; బహువ్రీహి, bahuvrIhi -n. -- (1) an exocentric compound word; a figure of speech in which a compound word suggests a meaning which is not a combination of the meanings of the individual component words; an example in English is “hotdog” which is neither hot nor dog but something that is entirely different; అన్యపదప్రధానమైన సమాసము. ఉదా. ముక్కంటి; -- (2) wealth; -- (lit.) lots of rice grains; బహు = many; వ్రీహి = grain of rice; బహుసాయం, bahusAyaM -n. --polyculture; rotating crops; బహుళం, bahuLaM -n. --(1) plentiful; abundant; frequent; --(2) one that can happen in a variety of ways; in grammar, this means the rule in question may not apply, may optionally apply, or may always apply; బహుళంగా, bahuLaMgA -adv. --abundantly; plentifully; బహుళార్ధసాధక, bahuLArdhasAdhaka -adj. --multi-purpose; బహుశ, bahuSa -adv. --perhaps; in general; బ్రహ్మ, brahma -adj. --(1) huge; large; heavy-duty; --(2) divine; -n. -- Lord Brahma, the creator of the Hindu trinity; -- see also బ్రహ్మము; బ్రహ్మకమలం, brahmakamalaM -- n. -- (1) Queen of the night; Princess of the night; Brhtleham lily; [bot.] ''Epiphyllum oxypetalum''; ''Saussurea Obvallata;'' epi = మీద + phullon = ఆకు + Oxypetalum = ఎక్కువగా రేకలు కలిగిన. (2) [bot.] ''Saussurea Obvallata;'' -- ఈ పువ్వులు రాత్రివేళ వికసించిన సమయంలో మత్తెక్కించే సువాసనను కలిగివుంటాయి. హిమాలయ పర్వత సానువుల్లో సముద్రమట్టానికి 4500 మీటర్ల పైన ఈ మొక్క కనిపిస్తుంది. దీనిలో ఎన్నో ఔషధ గుణాలున్నాయి, ముఖ్యంగా టిబెట్ లో ఇది ఒక ముఖ్యమైన మూలిక. ఇది యురోజెనిటల్ రుగ్మతలు, కాలేయ తిష్టలు, లైంగిక సంక్రమణ వ్యాధులు, ఎముక నొప్పులు, జలుబు, దగ్గుకు చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇది చేదు రుచిని కలిగి ఉంటుంది. మొత్తం మొక్క ఔషధంగా ఉపయోగపడుతుంది. ఈ మొక్కలను ఎక్కువగా ఔషధాలలో వాడడం వల్ల, బ్రహ్మ కమలాలు అంతరించే ప్రమాదం లేకపోలేదు; దీనిని పారసీక భాషలో గుల్-ఎ-బకావళి అంటారుట! బ్రహ్మగుప్త, brahmagupta -n. -A great Indian mathematician who lived in the 7th century A.D. బ్రహ్మచర్యం, brahmacaryaM -n. --celibacy; continence; బ్రహ్మచారి, brahmacAri -n. m. --bachelor; novice; బ్రహ్మచారిణి, brahmacAriNi -n. f. --bachelorette; spinster; unmarried woman; బ్రహ్మచింత, brahmaciMta -n. -- Cream of Tartar tree; Monkey-bread tree; This tree, a native of Africa, was introduced into India by the British and can be seen along roadside in Andhra and Telangana; [bot.] ''Adansonia digitata'' of the Bombacaceae family; -- దీని ఆకులను కూరగా, పులుసుగా, పప్పుతో కలిపి వండుకుంటారు. పుల్లగా ఉండే ఈ ఆకుల కారణంగా ఈ చెట్టుకు ‘బ్రహ్మ ఆమ్లిక', ‘బ్రహ్మ చింత', ‘సీమ చింత' అనే పేర్లు వచ్చాయి. కొందరు దీనినే ‘బ్రహ్మమాలిక' అని కూడా అంటున్నారు. -- ఈ వృక్షం ఆకులను వెచ్చజేసి ఆ గాయాలమీద కడతారు. జ్వర నివారిణి (Febrifuge) గానూ, స్రావాలను నిరోధించేది (Astringent) గానూ, చెమట పట్టించేది (Sudorific) గానూ, బలవర్ధక ఔషధం (Tonic) గానూ ఈ ఆకుల రసానికి పేరుంది. చెవి పోటుకూ, కళ్ళు వాచి నొప్పి పెడుతున్నప్పుడు ఈ ఆకుల పసరు పిండి పోస్తే ప్రయోజనం ఉంటుంది. శ్వాస సంబంధమైన, జీర్ణకోశ సంబంధమైన అవ్యవస్థలకు ఈ వృక్షం ఆకులు, పూల కషాయం బాగా పనిచేస్తుంది. బ్రహ్మచెవుడు, brahmacevuDu -n. --deafness; excessive loss of hearing; బ్రహ్మజెముడు, brahmajemuDu -n. --cactus; Giant club cactus; Peruvian apple cactus; [bot.] ''Cereus Repandus;'' -- బ్రహ్మ దేవుడి ముఖాలు నాలుగువైపులకూ ఉన్నట్లే వీటి ముఖాలు కూడ అన్ని వైపులకూ ఉంటాయి. ఇవి సన్నగా, పొడుగ్గా ఉంటాయి. వీటి పుష్పాలు చాలా పెద్దవిగా వుంటాయి. పువ్వుకు క్రింద పొడవైన, బలమైన కాడ కనిపిస్తుంది. -- see also నాగజెముడు; బ్రహ్మజ్ఞానం, brahmajnaanaM - n. -- హిందూ బోధనల ప్రకారం, బ్రహ్మ జ్ఞానం అనేది ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానోదయం, విముక్తి (మోక్షం) మరియు జనన మరణ చక్రం (సంసారం) ముగింపుకు దారితీసే అత్యున్నత జ్ఞానంగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది ఒక వ్యక్తి యొక్క అవగాహనలో లోతైన పరివర్తనను తీసుకువస్తుందని చెప్పబడింది. ద్వంద్వత్వం యొక్క భ్రాంతిని విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది. అన్నిటి ఉనికిలో గల అంతర్లీన ఐక్యత మరియు దైవత్వాన్ని బహిర్గతం చేస్తుంది. బ్రహ్మదండి, brahmadaMDi - n. -- (1) Cultivated Liquorice; Sweetwood; [bot.] ''Argemone mexicana; Glycyrrhiza glabra;'' (2) Indian Globe Thistle; [bot.] ''Echinops echinatus;'' (3) Mexican poppy; yellow thistle; prickly poppy; [bot.] ''Argemone mexicana''; a prickly annual shrub; leaf juice is used for skin diseases; -- బలురక్కెస; [Hin.] Bharbhar; -- This is different from Milk thistle (పాలు ముల్లు) ([bot.] ''Silybum marianum''); It is important to distinguish this from Tippa Teega ([bot.] ''Tinospora cordifolia'') or Bodataram ([bot.] ''Sphaeranthus indicus''), which are common, different medicinal plants in Andhra Pradesh and Telangana. బ్రహ్మదారువు, brahmadAruvu -n. -- portia tree; Pacific rosewood; Indian tulip tree; [bot.] ''Hibiscus populneus''; -- గంగరావి చెట్టు; బ్రహ్మద్వారాలు, brahmadvArAlu -n. pl. --(lit.) the gates of the Brahman; according to Hindu belief, there are eleven gates of the Brahman: two eyes, two nostrils, one mouth, two evacuation organs, the navel, and the opening at the top of the head, called "Brahma randhra," the fontanelle; In fact, this accounting is only correct for men; in women, the genital opening is distinctly different from the urinal opening; బ్రహ్మ పదార్థం, brahma padArdhaM -n. --Supreme Reality; Universal Self; The Truth; Cosmic Self; the constant Universal Principle; Unchanging Reality; బ్రహ్మమండూకి, brahmamaMDUki -n. --Indian pennywort; [bot.] ''Centella asiatica''; -- This wild creeper is found throughout India and has many medicinal properties; బ్రహ్మము, brahmamu - n. -- Supreme Reality; The Truth; Universal Self; Cosmic Self; the constant Universal Principle; Unchanging Reality; What is to be known; Everything we perceive with our senses is made out of బ్రహ్మమ; -- ఈ జగత్తుకు బ్రహ్మము కంటే వేరుగా విలక్షణమైన ఉనికి లేదు; సత్, చిత్, ఆనందముల స్వరూపము; సర్వవ్యాపకత్వము కలది; సర్వోన్నత వాస్తవికత; బ్రహ్మమే ఈ విశ్వం యొక్క ఏకైక, అంతిమ వాస్తవం (Reality); ఇది సృష్టి, స్థితి, లయాలకు అతీతమైనది; బ్రహ్మ ముహూర్తం, brahma muhoortaM - n. -- ఒక ముహూర్తం అంటే రెండు ఘడియల సమయం. ఒక ఘడియ అంటే 24 నిమిషాలు. అంటే ముహూర్తం అంటే 48 నిమిషాలన్నమాట. సూర్యోదయానికి ముందు 30 నిమిషాల పాటు ఉండే కాలాన్ని సంధ్యాకాలం అంటారు. ఈ సంధ్యాకాలానికి ముందు 30 నిమిషాలను ఉషోదయం అంటారు. దానికి ముందు ఉండే 48 నిమిషాల సమయాన్నే బ్రహ్మముహూర్తం అంటారు. అంటే సూర్యోదయానికి దాదాపుగా 2-3 గంటల ముందు సమయాన్ని బ్రహ్మమూహూర్తంగా చెప్పుకోవచ్చు; బ్రహ్మమేఖలం, brahmamEkhalaM -n. --[bot.] ''Saccharum munjia;'' బ్రహ్మమేడి, brahmamEDi -n. --[bot.] ''Ficus glomerata; Ficus hispida;'' బ్రహ్మరంధ్రం. brahmaraMdhraM -n. --sagittal suture; the soft spot on the top of an infant's head; బ్రహ్మరాక్షసి, brahmarAkshasi -n. --(1) big fiend; --(2) a spirit formed after the death of a Brahmin scholar who did not teach his knowledge to others in his lifetime; -- ద్విజనిశాచరుడు; బ్రాహ్మణుడిని బ్రహ్మ అని కూడా వ్యవహరిస్తూ వుంటారు కాబట్టి ‘బ్రహ్మ రాక్షసుడు’ అనగా తన ధర్మానికి విరుద్ధంగా నడిచి రాక్షసునిగా మారిన బ్రాహ్మణుడు అని అర్థం; --(3) giant aloe; [bot.] ''Fourcroy cantala;'' బ్రహ్మజెముడు; బ్రహ్మరాకాసి చెట్టు; బ్రహ్మవిద్య, brahmavidya -n. --(1) Supreme Knowledge; divine knowledge; --(2) [idiom.] rocket science; any difficult task; బ్రహ్మాణువు, brahmANuvu -n. --primeval atom; (epithet for the earliest universe); బ్రహ్మాండం, brahmAMDaM - adj. great; super; very big; -n. --primeval egg; (epithet for the earliest universe); the universe; బ్రహ్మాండ విచ్ఛిన్న వాదం, brahmAMDa vicchinna vAdaM -n. --the Big Bang theory; బ్రహ్మీ, brahmI -n. --Indian pennywort; a medicinal plant; [bot.] ''Hydrocotyle asiatica; Bacopa monnieri;'' -- see బ్రహ్మమండూకి; %బా - bA బాంధవ్యం, bAMdhavyaM -n. --relationship; kinship; బాకా, bAkA -n. --trumpet; బాకా గులాబీ, bAkA gulAbi - n. -- Pink trumpet flower; Port St. John's Creeper; [bot.] ''Podranea ricasoliana'' of the Bignoniaceae family; బాకీ, bAkI -n. --(1) debt; arrears; balance of a loan; --(2) remainder; rest; balance; బాకు, bAku -n. --dagger; (rel.) చాకు - knife; pen-knife; బాగా, bAgA -adv. --(1) well; properly; --(2) much greatly; thoroughly; బాగు, bAgu -inter. --good; -n. --wellness; welfare; (ant.) ఓగు; బాగుపడు, bAgupaDu -v. i. --thrive; prosper; బాజాలు, bAjAlu -n. pl. --drums and trumpets; band; బాట, bATa -n. --path; way; road; track; బాటసారి, bATasAri -n. --wayfarer; traveler; one who is traveling along a road; బాడవ, bADava %e2t -n. --land suitable for cultivation every year; (2) low-lying land; swampy land; bog; --- బాడవ పొలం అంటే వాకపొలం, పల్లపు పొలం, ఏటి ఒడ్డున ఉండే కారణంగా ఎప్పుడూ తేమగా ఉండే భూమి (మాగాణి పొలం); --- (ant.) ఈడవ; బాడిజువ్వి, bADi juvvi -n. --[bot.] ''Ficus lacor''; బాడిస చెట్టు, bADisa ceTTu -n. --coral tree; [bot.] ''Erythrina indica''; -- [Sans.] బలభద్రిక; బాడిస, bADisa -n. --adze; a carpenter's tool; బాడుగ, bADuga -n. --fare; rent; బాణం, bANaM -n. --arrow; సాయకం; బాణలి, bANali -n. --pan for deep-frying; బాణామతి, bANAmati - n. -- a black magic targeting a whole community; -- బాణామతి ఒక క్షుద్ర విద్య; చేతబడి ఒక మనిషికి కీడు చెయ్యడానికి చేస్తే బాణామతి తో మొత్తం ఊరంతటికి కీడు చెయ్యడానికి చేస్తారు; ఇది ఒక రకమైన మూఢ నమ్మకము; -- see also చేతబడి; బాణీ, bANI -n. --pattern; style; trend; బాతాఖానీ, bAtAkhAnI -n. --banter; chit-chat; small talk to spend time; excessive talk; బాతు, bAtu -n. --duck; m. drake; a tribe is group of ducks; (rel.) a goose is a duck-like bird with a bigger body and longer neck; a goose can fly long distances; బాదం చెట్టు, bAdaM ceTTu -n. --Indian almond tree; [bot.] ''Terminalia catappa''; బాదరబందీ, bAdarabaMdI -n. --botheration; -- (ety.) ‘బారా బందీ’ పన్నెండు బొందె ముడులు వేసిన అంగీ; నవాబుల కాలంలో (బహుశా గోలకొండ నవాబుల కాలం కావచ్చు) ఒక ప్రత్యేకమైన శైలిలో ఉడుపులు ధరించి దర్బారుకో/కార్యాలయానికో వెళ్ళాల్సినపుడు లేక కార్యార్థమై ఏ ముఖ్యవ్యక్తినో కలవాల్సిన అవసరం కలిగినపుడు ఈ మాట తెలుగులో ప్రవేశించి ఉండచ్చు … మామూలు కుర్తా /లాల్చీ కాదు ఇది. దాదాపు మోకాలిని దాటి కిందకి వచ్చే గల్లాబందు పై ఉడుపు. ఇందులో పై నుండి కిందికి పన్నెండు వరసల కాజాలు… అందునా పన్నెండు వరసలతాళ్ళు; --it is a coincidence that this can also be interpreted as 'imprisoned by botheration' which also makes sense; బాదు, bAdu -v. t. --beat; bombard; blow; strike; బాధ, bAdha -n. --pain; బాధ్యత, bAdhyata -n. --responsibility; బాన, bAna -n. --large vessel; బానిస, bAnisa -n. --slave; servant; బానిసత్వం, bAnisatvaM -n. --slavery; servitude; బాపతు, bApatu -n. --kind; type; variety; sort; బాపన గద్ద, bApana gadda, - n. -- the Brahminy kite; [bio.] ''Haliastur indus''; -- A medium-sized raptor with a rounded tail unlike other kites; బాబు, bAbu - n. -- (1) father's younger brother; -- (2) respectful person; venerated person; -- (3) a male child; బాయి, bAyi -n. --breast milk; [[గంటుబారంగి|బారంగి]], bAraMgi -n. --[bot.] ''Clerodendron serratum''; బార, bAra -n. --a measure of length equal to the span from the tip of the shoulder joint to the tip of the middle finger of the arm; 1 బార = 2 మూరలు; బారకి, bAraki -n. --[bot.] ''Adiantum lunulatum''; బారకాసులు, bArakAsulu -n. --barracks; బారసాల, bArasAla - n. -- ceremony of giving gifts to a new baby and the mother, usually on the 12th day or thereabouts; -- (ety.) ఇది మరాఠీ బారసా (ద్వాదశ = 12వ రోజు) నుండి వచ్చింది; మనకూ మాహారాష్ట్రీయులకూ, శాతవాహనుల కాలంనుంచీ, గాథాసప్తసతి కూర్చిన కాలం నాటి నుంచీ సంబంధం ఉంది కదా! -- (ety 2) బారసాల ఒక అచ్చ తెలుఁగు మాట. దీనికి సంబంధించిన మరొక మాట - బాలింత. ఈ రెండు మాటలకు మూలమైన మాట 'పాలు'. బారసాల వాస్తవముగా 'పాలసారె'. చూలాలికి వివిధ దశలలో వివిధమైన వేఁడుకలున్నవి. సీమంతము మొ౹౹ వాటిలో పాలసారె ఒకటి. క్రొత్త తల్లికి పాలు వచ్చిన సందర్భముగా పాల సారె. ఈ వేడుకకు గల పాల ప్రస్తావన వలన కాలక్రమములో స్త్రీలకు సిగ్గు కలిగి దీనిని బాలసారెగా 'బాలునికి' సంబంధించినదిగా మార్పు చేయడమైనది. పాలసారె అంటే పాలు వచ్చిన సందర్భముగా ఇచ్చు కానుకలు; బార్లీ, bArlI -n. --barley; [bot.] ''Hordei semina''; యవలు; బారు, bAru -adj. --straight; in a line; తిన్ననైన; -n. --[math.] row; array; బారువ, bAruva -n. --a measure of weight in pre-independence India; 1 బారువ = 20 మణుగులు; 1 మణుగు = 8 వీసెలు; బారువడ్డీ, bAruvaDDI -n. --[econ.] simple interest; (lit.) straight interest; బార్లు, bArlu -n. pl. --lines; బార్లు తీరేరు, bArlu tIrEru -ph. --they lined up; ---సిపాయిలు బార్లుతీర్చి నిలబడ్డారు = the soldiers stood in a line. బాలం, bAlaM -n. --[chem.] valancy; short for బాహుబలం; ---కర్బనం యొక్క బాలం నాలుగు = carbon's valancy is four. బాల, bAla -adj. --child; baby; kid; బాలక, bAlaka - n.m. -- boy; బాలపాపచిన్నె, bAlapApacinne -n. --[med.] petit mal; a mild form of epilepsy; బాలబందితీగ, bAlabaMditIga -n. --bay hops; bay-hops; beach morning glory; goat's foot; [bot.] ''Ipomoea pescaprae'' of the Convolvulaceae family; బాలరిష్టాలు, bAlarishTAlu -n. --(1) dangerous periods in the life of a child; --(2) teething troubles; బాలవిహార్, bAlavihAr -n. --kindergarten; preschool; బాలింత, bAliMta -adj. --post-natal; బాలెంత; -- (ant.) చూలింత = prenatal; బాలింతరాలు, bAliMtarAlu -n. --the woman who just delivered a child; (ant.) చూలింతరాలు; = a woman carrying a child; బాలిక, bAlika - n. f. -- girl; (not బాలకి) బాలీసు, bAlIsu -n. --bolster; big, long, cylindrical shaped pillow; to recine against; బాల్చీ, bAlcI -n. --bucket; a metal bucket; బొక్కెన; చేద is a bucket made of a palm leaf; బావి, bAvi -n. --well; ---బొక్కెన బావిలో పడెను = the bucket fell in the well. ---దిగుడు బావి = a well with steps to go down to the water level. బావుటా, bAvuTA -n. --banner; flag; బాస, bAsa -n. --(1) vow; --(2) language; బాసు, bAsu -n. --boss; officer; superior; manager; supervisor; బాష్పం, bAshpaM -n. --(1) vapor; fume; --(2) tears; కన్నీరు; బాష్ప వాయువు, bAshpa vAyuvu -n. --tear gas; బాష్పశీలత్వం, bAshpaSIlatvaM -n. --volatility; బాష్పశీల వాయువు, bAshpaSIla vAyuvu -n. --volatile gas; (lit.) having the property of volatality; బాష్పిక, bAshpika -n. --asafetida tree; బాష్పీభవనం, bAshpIbhavanaM -n. --evaporation; బాహ్య, bAhya -adj. --outer; external; exterior; బాహ్యప్రకోష్ఠిక, bAhyaprakOshTika -n. --radius; name of one of the two bones in the forearm; బాహ్యావరణం, bAhyAvaraNaM -n. --[phy.] exosphere; బాహుబలం, bAhubalaM -n. --(1) strength of the arms; --(2) [chem.] valency; బాహుమూలం, bAhumUIaM -n. --arm-pit; చంక; బాహుశిరం, bAhuSiraM -n. --shoulder; (lit.) the head of the arm; బాహుళ్యం, bAhuLyaM - n. -- a majority; బ్రాహ్మణుడు, brAhmanuDu - n. -- (1) brahmin; a person belonging to the Brahmin "varNa" (caste) in the Hindu social system; -- (2) brahmin; a person who attained transcendental enlightenment, regardless of the "varNa" at birth; everyone is Sudra by birth; they become "dvija" (twice-born) by performing a religious ritual; by learning the Vedas they become a "Vipra"; by transcendental enlightenment they become a Brahmana. --శ్లో. జన్మనా జాయతే శూద్రః కర్మణా జాయతే ద్విజః వేదపాఠం తు విప్రాణాం బ్రహ్మజ్ఞానం తు బ్రాహ్మణః --see also విప్రుడు; -- బ్రాహ్మణుని స్థాయిని బట్టి ధర్మశాస్త్రాలు అతనిని 8 విధాలుగా వర్ణించాయి. 🌷 మాత్రుడు -- బ్రాహ్మణకులంలో జన్మించినా ఉపనయనము, అనుష్ఠానము లేనివాడు. 🌷 బ్రహ్మణుడు -- --వేదాలను కొంతమేరకే అధ్యయనం చేసినవాడు. అయితే ఆచారము, శాంతి, సత్యము, దయ కలవాడు, బుద్ధి కలిగినవాడు. 🌷 శ్రోత్రియుడు కనీసం ఒక వేదం శాఖను కల్ప సూత్రాలతో, షడంగములతో,అధ్యయనం చేసి, యజ్ఞాది షట్కర్మలను చేసేవాడు. 🌷అనుశాసనుడు వేదాలను, ఉపనిషత్తులను అధ్యయనం చేసి అర్థం చేసుకున్నవాడు, నిర్మలమైన చిత్తం కలిగి శ్రోత్రియ లక్షణాలు కలవాడు. 🌷 బ్రూణుడు యజ్ఞయాగాదులు, వేదాధ్యయనము, వ్రతాలు చేస్తూ, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు. అనుశాసనుడి లక్షణాలు కలవాడు. 🌷 ఋషికల్పుడు వైదిక, లౌకిక వ్యవహారములు తెలిసి, గృహస్థుగా ఉన్నవాడు బ్రూణుడి లక్షణాలు కలవాడు. 🌷ఋషి తపస్వి, కామమును, ఆకలిని జయించినవాడు, సత్యసంధత కలిగినవాడు. వరములను, శాపములను ఇవ్వగలిగినవాడు. 🌷ముని అరిషడ్వర్గములను, ఇంద్రియములను, జయించినవాడు. వస్తుసంపదలపై మోహము లేనివాడు. మౌనియై సమాధి స్థితి పొందినవాడు. %బిం - biM, బి - bi, బీ - bI బింకం, biMkaM -n. --stiffness; pride; బింబము, biMbamu - n. -- (1) the round shape of heavenly bodies like the sun or moon; (2) the lower lip' బిందువు, biMduvu -n. --(1) [math.] point; --(2) dot; period; full stop; --(3) a small circle or cipher to represent the letters ణ, న, ము; పూర్ణానుస్వారం; --(4) a drop; drop of water; ---సమీప బిందువు = perigee. ---దూర బిందువు = apogee. బిందుసేద్యం, biMdusEdyaM -n. --drip irrigation; బిందె, biMde -n. --a metal pot, usually to hold water; బింబం, biMbaM -n. --disc; (esp.) full disc of the sun or moon; image; బింబి, biMbi -n. --[bot.] Coccina indica; బికారి, bikAri -n. --vagabond; vagrant; unemployed; బిక్కి, bikki -n. --[bot.] Gardenia gummifera; [Sans.] నాడీహింగు; బిక్కుబిక్కుమను, bikkubikkumanu -v. i. --feel scared; బిగపట్టు, bigapaTTu -v. t. --to hold; hold back; withhold; బిగ్గరగా, biggaragA -adv. --loudly; బిగించు, bigiMcu -v. t. --tighten; బిగువైన, biguvaina -adj. --tight; బిచ్చం, biccaM -n. --alms; బిచ్చగాడు, biccagADu -n. m. --beggar; బిడ్డ, biDDa -n. --child; kid; baby; infant; బిడాయించు, biDAyiMcu -v. t. --shut tight; cover; బిడారు, biDAru -n. --a group of camels with their riders; -- బిడారం; బితుకుబితుకుమను, bitukubitukumanu -v. i. --feel scary; feel apprehensive; anxious; బినామీ, binAmI - adj. -- the illegal practice of putting someone else's name on registration papers to bypass a law or to avoid taxes or payments; -- బే - నామీ (అసలు మనిషి పేరు కాకుండా, ఇంకొకరి పేరు పై) బియ్యం, biyyaM -n. --rice; ---అడవి బియ్యం = wild rice; [bot.] ''Zizania palustris;'' ---ఉప్పుడు బియ్యం = parboiled rice. --- సేసబ్రాలు = అక్షతలు = sactified rice = rice + turmeric paste; -- తలంబ్రాలు = rice sprinkled on each other by bride and groom; బిరడా, biraDA -n. --stopper; plug; cork; cork used to close a bottle; ---చెవులు బిరడాలు పడిపోతున్నాయి = ears are getting plugged. --- బిర్రు + అడ = బిరడా = బిగించే పనిముట్టు; బిరబిర, birabira -adj. --onomatopoeia for fast and rustling motion; బిరుదు, birudu -n. --title; a title given in recognition of some accomplishment; బిరుసు, birusu -adj. --rough; not soft and tender; hard; firm to bite; al dente; ---తలబిరుసుతనం = headstrongness. బిర్రు, birru -n. --uptight; tense; బిలం, bilaM -n. --tunnel; hole; cave; any opening with only one entrace; బిలింబి కాయలు, biliMbi kAyalu - n. -- పులుసు కాయలు; [bot.] ''Averrhoa bilimbi;'' -- రాచ ఉసిరి చెట్టుకి, స్టార్ ఫ్రూట్ చెట్టు (కరంబోలా- Carambola) కి దగ్గర బంధువు అనదగిన ఈ చెట్లు అందరి పెరటి దొడ్లలో పెంచేవారట. అప్పట్లో అందరూ ఈ పుల్లటి కాయల్ని కూరలలో వాడుకునేవారట. ప్రస్తుతం ఈ చెట్లు అరుదుగా మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి. బిల్లు, billu -n. --a timber tree; the Indian satinwood tree whose wood resembles the box wood; [bot.] ''Swietania chloroxylon''; బిళ్ల, biLla -adj. --flat; ---బిళ్లగోచీ = a style of wearing a dhoti or sari with a flat-pleated back. ---బిళ్లపెంకు = flat tile. ---బిళ్లబంట్రోత్తు = peon who wears a badge; a peon reporting to a government officer. -n. --(1) tablet; --(2) coin; --(3) hard candy drop; --(4) badge; బిళ్లగన్నేరు, biLlagannEru -n. --Jalap plant; Periwinkle; [bot.] ''Catharanthus roseus'' of the Apocynaceae family; ''Vinca rosea'' of the Catharanthus family; -- the drug Vincistrene, extracted from its roots, is being investigated for its medicinal values; -- ఈ మొక్కలలోని ఆకులు, పూలు, వేర్లు మొదలైన అన్ని భాగాలలో చాలా ఎక్కువగా ఉండే ఆల్కలాయిడ్స్ వైద్యపరంగా ఎంతో విలువైనవి. విన్ బ్లాస్టిన్ (Vinblastine), విన్ క్రిస్టిన్ (Vincristine), ల్యూరోసైడిన్ (Leurosidine), ల్యూరోసైన్ (Leurosine) వంటి ఆల్కలాయిడ్స్ కాన్సర్ నివారణకు అద్భుతంగా పనిచేస్తాయని పరిశోధనలలో తేలింది. ల్యుకేమియా (Leukaemia) కూ, హాడ్కిన్స్ డిసీజ్ (Hodgkin's disease), విల్మ్స్ ట్యూమర్ (Wilms' Tumour), న్యూరోబ్లాస్టోమా (Neuroblastoma) వంటి వాటికి ఈ ఆల్కలాయిడ్స్ దివ్యౌషధాలుగా పనిచేస్తాయని వైద్య పరిశోధనలలో తేలింది. బిళ్లజువ్వి, biLlajuvvi -n. --[bot.] ''Ficus nitida''; బిళ్లు, biLlu -n. --[bot.] ''Chloxylon swietenia''; బిళ్లుగడ్డి, biLlugaDDi -n. --[bot.] ''Saccharum spontaneum''; బీజం, bIjaM -n. --(1) seed;(2) semen; (3) root of an equation; (4) essential part; బీజగణితం, bIjagaNitaM -n. --algebra; బీజాశయం, bIASayaM -n. --gonad; బీజాక్షరం, bIjAkSharaM - n. -- the essential syllable in a sacred mantra, the absence of which would render the word into an antonym; --- నమశ్సివాయ = నమ + శివాయ means "I salute the auspicious energy". If the syllable మ is removed న + శివాయ means "not auspicious" బీట, bITa -n. --crack; fissure; chink; బీటుదుంప, bITuduMpa -n. --beet root; sugar beet; బీడీ, bIDI -n. --beedi; a small cigar-like smoking item in which tobacco is wrapped in a beedi leaf (leaf of coromandel ebony); బీడీ ఆకు, bIDI ఆకు -n. --beedi leaf; leaf of ebony or coromandel ebony; tobacco rolled in these leaves is a popular as native cigarettes among villagers; [bot.] ''Diospyros melanoxylon''; -- తుమికి; [[తునికి చెట్టు]]; బీడు, bIDu -n. --(1) ground; meadow; field; --(2) waste; inferior; low; second rate; --(3) zinc filings used in fireworks; --(4) any scrap metal; ---బంతుల బీడు = play ground. ---బీడుది నాకెందుకు = I do not want the inferior one. బీదరికం, bIdarikaM -n. --poverty. బీభత్స, bIbhatsa -adj. --disgusting; loathsome; estranged in mind; abhorrent; savage; మనస్సుకి రోత పుట్టించేది; బీమా, bImA -n. --insurance; బీర, bIra -adj. --big; large; బీరకాయ, bIrakAya -n. --ribbed gourd; ridged gourd; sharp edged cucumber; [bot.] ''Petula sinqua; Luffa acutangula''; --[note) In Arabic Luffa means plant fiber. so the name means acute-angled vegetable with fiber; --same as బీర; ఊరబీర; -- చేదు బీర = [bot.] ''Luffa acutangula'' var amara; -- not same as నేతిబీర = sponge gourd; [bot.] ''Luffa cylindrica; Luffa egyptiaca''; --[Sans.] స్వాదు కోశాతకీ; తిక్త కోశాతకీ; కటు కోశాతకీ; ఘృతకోశాతకీ; బీరువా, bIruvA -n. --bureau; shelf with doors; almirah; %బు - bu, బూ - bU బుంగ, buMga -n. --(1) balloon; --(2) a round pot; బుంగమూతి, buMgamUti -n. --sulky face; బుకాయించు, bukAyiMcu -v. i. --bluff; hoodwink; బుకాయింపు, bukAyiMpu -n. --bluffing; hoodwinking; బుక్కా, bukkA -n. --rouge (రూజ్ ); a fragrant powder (containing musk, civetone, etc.) often applied to the cheeks; sandalwood powder; బుక్కావాడు, bukkAvADu -n. --perfumer; a person who sells (or makes) perfumes; బుక్కెడు, bukkeDu -adj. --mouthful; బుగబుగ, bugabuga -n. --bubbling sound; బుగత, bugata -n. --big landlord; బుగ్గ, bugga -n. --(1) cheek; --(2) artesian spring; as in నీటి బుగ్గ; బుగ్గబావి, buggabAvi -n. --artesian well; బుగ్గమీసం, buggamIsaM -n. --whisker; బుగ్గి, buggi -n. --(1) ashes; --(2) dust; dirt; బుగ్గిపాలు, buggipAlu -ph. --[idiom] wasted effort; (lit.) fell into the ashes; బుచ్చిగాడు, buccigADu -n. --white-breasted kingfisher; [bio.] ''Halcyon smyrnensis''; also లకుమికి పిట్ట; ---నీళ్ల బుచ్చిగాడు = pied kingfisher; [bio.] ''Ceryle rudis''; బుజ్జగించు, bujjagiMcu -v. t. --lull; pacify; console; caress; బుట్ట, buTTa -n. --basket; typically made out of tightly woven palm leaf strips or flat bamboo strips; (rel.) సజ్జ = a basket with loosely woven wooden strips or twigs; ---వాడు బుట్టలో పడ్డాడు = [idiom] he got duped; he fell victim to a ploy. బుడగ, buDaga -n. --bubble; balloon; బుడమ, buDama -n. --(1) short round cucumber; [bot.] Cucumis pubescense; Bryonia callosa; (2) [bot.] Physalis minima Linn.; the juice of this is used as a remedy for ear-ache; బుడమకాయ, buDamakAya -n. --(1) [idiom] short fellow; బుడంకాయ; -- (2) [bot.] ''Bryonica callosa;'' ''Cucumis utilissinus'' of Cucurbitaceae family --- ఇది దొండ, ఆనప, గుమ్మడి జాతికి చెందిన ఒక రకం దోసకాయ; --- రకాలు: కూతురు బుడమ; కోడి బుడమ; వెర్రి పుచ్చకాయ; బుడ్డ, buDDa -adj. --short; dwarf; బుడమ; -n. --hydrocele; a collection of fluids in the scrotum; బుడ్డకాకర, buDDakAkara -n. -- a tendril climber; [bot.] ''Cardiospermum halicacabum'' Linn.; బుడ్డతుమ్మ, buDDatumma -n. --[bot.] ''Acacia roxburghii;'' బుడ్డబూసర, buDDabUsara -n. --[bot.] ''Physalis peruviana''; బుడితగుల్ల, buDitagulla -n. --arc shell; [bio.] ''Anadara granosa'' of the Arcidae family; బుడిపెలు, buDipelu - n. -- [bot.] tubercles; little projections on a fruit or stem of a plant; బుడ్డి, buDDi -n. --(1) bottle; vial; bottle with a narrow mouth; --(2) slang for a alcohol habit; ---సారాబుడ్డి = wine bottle. ---సిరాబుడ్డి = ink bottle. ---వాడు బుడ్డి వేస్తున్నాడు = he is drinking (alcoholic beverage). బుడ్డిదీపం, buDDidIpaM -n. --(1) alcohol lamp; spirit lamp; --(2) a small lamp; బుడ్డోడు, buDDoDu -n. --small boy; young fellow; బుద్బుదం, budbudaM -n. --water bubble; బుద్బుదప్రాయం, budbudaprAyaM -n. --transitory; fleeting; (lit.) like a water bubble; బుధగ్రహం, budhagrahaM -n. -- Mercury; a planet in the Solar System; బుద్ధ ఫలం, buddha phalaM -- Monk fruit; Lo Han Guo; [bot.] ''Siraitia grosvenorii;'' A zero-calorie, natural sweetener. Around 300 times sweeter than sugar. It is increasingly popular among diabetic patients in India as a healthy sugar alternative. -- ముని పండు; బుద్ధి, buddhi -n. --cleverness; intellect; the faculty of mind that gives assurance; see also చిత్తం; ---కుశాగ్ర బుద్ధి = razor-sharp intellect; (lit.) an intellect as sharp as the blade of కుశ grass. బుద్ధికుశలత, buddhikuSalata -n. --cleverness; smartness; బుద్ధిహీనుడు, buddhihInuDu -n. -imbecile; %to e2t బుబ్బస, bubbasa -n. --[bot.] ''Hydrocotyle rotundifolia''; బురద, burada -n. --mud; slime; బుర్ర, burra -n. --(1) head; --(2) the stone inside a palm fruit; usually there are three stones in each palmyrah palm fruit; బుర్రగుజ్జు, burragujju -n. --the pulp inside the stone of a palm fruit; -- తాటికాయలు కోయకుండా చెట్టుకే వదిలేస్తే పండిన తరువాత ముంజలు ముదిరి గట్టి టెంకలుగా మారుతాయి. వాటిని భూమిలో పాతితే కొన్నిరోజుల తరువాత వాటినుంచి వేరు (అదే తేగ అవుతుంది) వస్తుంది. అలాగే వదలి వేస్తే ఆ వేరు తాటి చెట్టు అవుతుంది. తేగలు కొంత పక్వానికి వచ్చిన తరువాత భూమిలో నంచి వాటిని తవ్వి, టెంకలు పగల గొట్టినప్పుడు టెంకల లోపల ఉన్న లేత కొబ్బరి లాంటి పదార్థమే బుర్రగుజ్జు. తేగ బలమయ్యే కొద్ది బుర్రగుంజు తగ్గుతుంది. తేగ మధ్యలో వివిధ పొరలతో కూడిన మెత్తని పుల్ల లాంటిది ఉంటుంది దాన్ని చందమామ అంటారు. దాని చివరన మెత్తగా ఉండి చాల తీయగా ఉంటుంది. తేగని భూమి నుంచి తీయకుండా ఉంచి ఉంటే ఈ చందమామే తాటి ఆకు చిగురు అవుతుంది బురుజు, buruju -n. --tower; lookout bastion; ---కోట బురుజు = tower of a fort; lookout of a fortification. ---నీటి బురుజు = water tower. ---విమానాశ్రయపు బురుజు = airport tower. బురోనీ, బురోణి, burOnI, burONi, -n. --1. [bot.] ''Ficus rubescens; Ficus heterophylla''; --2. పరాటాని పోలిన ఒక ఆఫ్ఘనిస్థాన్ వంటకం; బుల్ బుల్, bul^-bul^ -n. --(1) bulbul; --(2) పిగిలిపిట్ట లాంటి పక్షి; బుల్లి, bulli -adj. --small; tiny; బుల్లెమ్మ, bullemma -n. --girl; a small girl; lass; బుల్లోడు, bullOdu -n. --boy; a small boy; lad; బువ్వ, buvva -n. --baby language for food; cooked rice; బువ్వంబంతి, buvvaMbaMti -n. --feast at a wedding, often involving singing and poking fun at each other; బుస, busa -n. --hiss; hiss of a snake; బుసబుస, busabusa -n. --onomatopoeia for the sound of effervescence; బ్రుంగుడుపడు, bruMguDupaDu - v. i. -- fell out of use; went into the background; get destroyed; బూకరించు, bUkariMcu -v. t. --bluff; బూచాడు, bUcADu -n. --(1) same as బూచి; --(2) ghost; బూచి, bUci -n. --(1) bad man; a term used primarily to scare children as a means of disciplining them; -- (ety.) believed to be an adaptation of the French General Bussy who assisted the Vijayanagara king in a skirmish against the Bobbili king in which the former prevailed; --(2) ghost; బూజు, bUju -n. --(1) mold; bread mold; [bio.] ''Neurospora crassa''; --(2) cobweb; ---జిగురు బూజు = slime mold. బూటకం, bUTakaM -n. --trick; falsity; guile; బూడిద, bUDida -n. --ashes; బూడిదగుమ్మడి, bUDidagummaDi -n. --ash gourd; white gourd; white gourd melon; ash melon; wax gourd; [bot.] ''Benincasa cerifera; Benincasa hispida'' of the Cucurbitaceae family; (note) In Latin ''ceriferus'' means "with wax" and ''hispidus'' means "with rough hair; Benincasa is the name of a scientist who lived in Pisa, Italy; ---[Sans.] శ్వేత కూష్మాండః; కూష్మాండః; కకుభాండ; పుష్యఫలం; బూడిదతెగులు, bUDidategulu -n. --mold; mildew; బూతపిల్లి, bUtapilli -n. --civet cat; a cat-like fish-eating animal of Africa, India and Malaysia, బూతి, bUti adj. -- బూయి (యోని) కి సంబంధించినది; బూతి మాట, bUti mATa - n. -- స్త్రీగుహ్యమునకు సంబంధించిన శబ్దము; బూతు - n. -- స్తోత్రపాఠకుఁడు; భట్రాజు; మాగధుడు; వంది; వర్ణకుడు; స్తుతిపాఠకుడు; స్తుతివ్రతుడు; స్వస్తికారుడు; బూరగడ్డి, bUragaDDi -n. --[bot.] Ambrosinia unilocularis; బూరా, bUrA -n. --toot; horn; trumpet; bugle; బూరిచెట్టు, bUriceTTu -n. --[bot.] ''Ehretia buxifolia''; బూరిజ, bUrija -n. --[bot.] ''Hymenodictyon excelsum''; బూరుగు చెట్టు, bUrugu ceTTu -n. --silk cotton tree; kapok; [bot.] ''Bombax ceiba; Bombax malabaricum; Eriodendron anfractuosum; Ceiba pentandra; Cochlospermum gillivraei;'' బూరుగు దూది, bUrugu dUdi -n. --(1) silk cotton; an inferior variety of kapok; cotton-like material inside the fruits of Bombax ceiba; or Ciba pentandra; --(2) kapok; Cochlospermum gillivraei; బూర్జువా, bUrjuvA -n. --bourgeois; a person of middle class mentality; బూసరకాయ, bUsarakAya -n. --Brazil cherry; [bot.] ''Physalis peruviana''; బూసి, bUsi -n. --[bot.] Vitex abborea; బృందం, bRMdaM -n. --group; same as వృందం; బృంద, bRMda -n. --the sacred basil plant; -- తులసి; బృందగానం, bRMdagAnaM -n. --chorus; a song sung by several people; బృహత్, bRhat -adj. --big; jumbo; large; mega; బృహత్ తార, bRhat tAra -n. --(1) mega star; --(2) a cinema star commanding great popularity; --(3) large stellar object, much bigger than the Sun. బృహద్ధమని, bRhaddhamani -n. --[anat.] aorta; main vessel carrying blood out of the heart; బృహస్పతి, bRhaspati -n. --[astron.] the planet Jupiter; గురుడు; బెంగ, beMga -n. --worrying; pining; yearning; anxiety; [[File:Chayote_BNC.jpg|right|thumb|బెంగుళూరు వంకాయ]] బెంగుళూరు వంకాయ, beMguLUrU vaMkAya -n. --chayote squash; బెంగుళూరు మిరప, beMguLUrU mirapa -n. --capsicum; --బుట్ట మిరప; బొండు మిరప; బెండకాయ, beMDakAya -n. --okra; gumbo; lady's finger; [bot.] ''Hibiscus longifolius; Hibiscus esculentus; Abelmoschus esculentus'' of the Malvaceae family; --- [note]. In Greek "moschos" means fragrance and Abel refers to Dr. Clarke Abel (1780-1826), physician of Lord Amherst, Governor General of India. The phrase "esculentus" tells that this is edible. Thus the scientific name means Abel's fragrant edible. --- also known as ఎద్దునాలుక చెట్టు; ---కస్తూరి బెండ; --- [Sans.] భేండా, భేండీ; భిండక; భిణాదక; బెండు, beMDu -n. --cork; pith; [bot.] ''Aeschynomene indica; Aeschynomene aspera''; ---జీలుగుబెండు = cork made out of pith. బెండుచాప, beMDucApa -n. --[chem.] linoleum; a plastic sheet used to cover floors; బెందడి, beMdaDi -n. --soft mud; (esp.) mud used as a cement in building construction; బెకబెక, bekabeka -adj. --onomatopoeia for the croaking of frogs; బెగటికంద, begaTikaMda -n. --[bot.] ''Amberboa indica''; బెజ్జం, bejjaM -n. --hole; orifice; aperture; perforation; puncture; బెట్టిదం, beTTidaM -n. --harshness; cruelty; బెట్టు, beTTu -adj. --uppity; a shortened form of బెట్టిదం; బెడలిక, beDalika -n. --[bot.] ''Griffithia fragrans''; బెణుకు, beNuku -n. --sprain; muscle sprain; బెడద మొక్కలు, beDada mokkalu - n. ph. -- invasive plants; బెడిసికొట్టు, beDisikoTTu -v. i. --backfire; బెత్తం, bettaM -n. --rattan; [bot.] ''Calamus Rotang''; cane; stick; thin bamboo rod; -- (rel.) లాఠీ = a thick wooden rod with a metal tip; ---బెత్తాన్ని బొత్తిగా వాడకపోతే పిల్లాడు పూర్తిగా పాడయిపోతాడు = spare the rod and spoil the child. బెత్త, betta -n. --a measure of length equal to the width of 4 fingers; 3 అంగుళాలు; 7.62 సెంటీమీటర్లు; same as బెత్తెడు; -- see also జాన, మూర; బెబ్బులి, bebbuli -n. --tiger; బెరడు, beraDu -n. --bark; dry surface layer of a tree trunk; బెర్తు, bertu -n. --(1) berth; a full-length bench for sleeping in a railway compartment; --(2) mooring place for a ship in a harbor; బెల్లం, bellaM -n. --(1)jaggery; dark, crude, raw sugar; --(2) penis; membrum virile, as applied to children only; ---చెరకుబెల్లం = jaggery; made from the juice of sugar cane. ---తాటిబెల్లం = gur; made from the juice of East Indian palm tree fruits; గుడం. బెల్లమాకు, bellamAku -n. --a native of S. America and naturalized to India; fresh leaves are chewed to relieve toothache; crushed leaves stop bleeding; [bot.] ''Tridax procumbens'' Linn.; బెల్లించు, belliMcu -n. --coax; cajole; wheedle; బ్రెయిల్, breyil -n. --Braille; a script of raised dots on paper to help blind people read; named after Louis Braille, its inventor; బేక్టీరియాబక్షిణి, bEkTIriyAbakshiNi -n. --[biol.] bacteriophage; బేజరూరు, bEjarUru -adj. --not urgent; not essential; బేజారు, bEjAru -adj. --displeasure; annoyance; scary; బేడతీగ, bEDatIga -n. --[bot.] Ipomaea pescaprae; బేడలు, bEDalu -n. pl. --dal; split cereals such as split peas and other leguminous cerelas; బేడా, bEDA -n. --bedroll; bedding; బేడీలు, bEDIlu -n. --handcuffs; cuffs; shackles; బేమరమ్మత్తు, bEmarammattu -n. --disrepair; out of repair; damaged; బేరం, bEraM -n. --(1) bargain; deal; --(2) business; trade; బేరసారాలు, bErasArAlu -n. pl. --negotiations; dealings; transactions బేరిపండు, bEripaMDu -n. -- klip dagga; Christmas candlestick; lion's ear; [bot.] ''Phlomis nepetifolia; Leonotis nepetifolia''; బేరీజు, bErIju -n. --tally; ---లాభనష్టములు బేరీజు వేసికో = tally the profits and losses. బేవార్సు, bEvArsu -n. --unclaimed; in the absence of the owner; free; -- ఊరికినే, పనీపాటా లేకుండా తిరిగే; బాదరబందీ లేకుండా; --(ety.) బే అనేది పర్షియన్ లో "లేని, లేమి, కాని" వంటి అర్థాలలో వాడతారు. వారిస్ అనేది అరబిక్ లో వారసుడు. "బే- వారీస్" అంటే పిల్లలు లేని వాడు అని అర్థం. బేషరుతుగా, bEsharatugA -adv. --unconditionally; బేసబబు, bEsababu -adj. --unreasonable; improper; not right; బేసి, bEsi -n. --odd; (ant.) సరి; బేస్తు, bEstu -n. -- marginal victory in a card game; --కుందేలు = less than marginal victory in a card game; --ఆట = more than marginal victory in a card game; బైట, baiTa -n. --outside; బైతు, baiTu -n. --country bumpkin; బైరాగి, bairAgi -n. --hermit; religious mendicant; altered form of విరాగి; బైలు, bailu -n. --an open field; బైలుదేరు, -v. i. --start; begin a journey; బైలుపరచు, bailuparacu -v. t. --expose; %బొం - boM, బొ - bo, బో - bO, బౌ - bau బొంకు, boMku -n. --lie; fib; untrue; బొంగరం, boMgaraM -n. --top; a spinning toy; a gyrator; బొంగు, boMgu -adj. --hollow; - n. -- hollow bamboo; [bot.] Bambusa arundinaceae బొంగు బిర్యానీ, boMgu biryAnI -n. --Biryani cooked in the hollow of a bamboo; -- బొంగు వెదురు; ముళ్ళ వెదురు; పెంటి వెదురు; బొంగురు, boMguru -adj. --hoarse; (ant.) కీచు; బొండుమల్లె, boMDumalle -n. -- Arabian Jasmine; [bot.] ''Jasminum sambac''; -- బొడ్డుమల్లె; బొంత, boMta -n. --quilt; బొంతకాకి, boMtakAki - n. -- a large black forest crow; కాకోలం; బొంతచామలు, boMtacAmalu -n. --[bot.] ''Populismus frumentacea''; బొంతజెముడు, boMtajemuDu -n. -- antique spurge; a large, bushy shrub; [bot.] ''Euphorbia antiquorum''; బొంతటేకు, boMtEku -n. -- Kath Sagon; Desi Sagon; Karen Wood Tree; [bot.] ''Haplophragma adenophyllum'' of the Bignoniaceae family; ''Bignonia adenophylla''; బొంద, boMda -n. -- (1) hole; hole in the ground; pit; grave; -- (2) channel for water; -- (3) small palm or date tree; -- This word is often used as a rebuke, but it is not recommended because it refers to the act of burying the dead; బొంది, boMdi -n. --physical body; mortal coil; బొందు, boMdu - n. -- a thin strap or cord, usually made of folded cloth, used to tie and support a garment around the waist; a skein, a bundle of fibres or thread; బొంబాయి, boMbAyi -n. --(1) faucet; tap; water tube; --(2) hand pump to pull any liquid from a barrel, especially kerosine;; --(3) Telugu name for the city of Bombay; బొక్క, bokka -n. --(1) hole; --(2) jail; --(3) loss in a business transaction; బొక్కసం, bokkasaM -n. --treasury; బొక్కు, bokku -v. i. --gobble up; eat greedily with a mouthful; బొక్కుడు, bokkuDu -n. --brahmi; Indian pennywort; Asiatic pennywort; [bot.] ''Hydrocotyle asiatica''; బొక్కెన, bokkena -n. --(1) bucket; --(2) [bot.] ''Zapania nodiflora''; బొగడ, bogaDa -n. -- a flowering tree widely found in India; [bot.] ''Mimusops elengi;'' -- చిరు తీపి, ఎక్కువ వగరు వుండే బొగడ పండ్లు నోటి ఆరోగ్యానికి, ముఖ్యంగా చిగుళ్ళకు చాలా మంచివి. ఈ చెట్టు పుల్లలను వేప పుల్లలలాగే పళ్ళు తోముకోడానికి వాడవచ్చు - నోటి దుర్వాసన పోవడం, చిగుళ్ళ ఆరోగ్యం పెరగడం జరుగుతుంది; బొగడబంతి, bogaDabaMti -n. -- gomphrena; [bot.] ''Gomphernia globosa;'' -- బొగడబంతి మొక్కకు పువ్వులే వుంటాయి. ఇది అందానికి ఆహ్లాదానికి పెంచుకొనే మొక్క. చెట్టు కాదు. కాయలు కాయవు. Globe amaranth అని పిలువబడే ఈ మొక్క తోటకూర జాతికి చెందిన మొక్క. ఇది అమెరికా నుండి మన దేశం వచ్చిందట. దీనికి కూడా ఆరోగ్యపరమైన ఉపయోగాలున్నాయని అమెరికా వారే చెప్పారు. బొగ్గు, -n. --(1) charcoal; --(2) coal; (rel.) రాక్షసి బొగ్గు; బొగ్గుపులుసు గాలి, boggupulusu gAli -n. --carbon dioxide; బొచ్చు, boccu -n. --fur; wool; hair; బొచ్చె, bocce -n. --(1) Katla; Catla; a fish of the Cyprinidae family; [bio.] ''Catla catla''; --(2) a pot or cooking vessel; shards of a pot; -- బోలె, బొచ్చె పదాలు కుండ, కుండ పగులగా మిగిలిన ముక్కను సూచిస్తాయి. బొజ్జ, bojja -n. --(1) belly; tummy; --(2) potbelly; -- బొర్ర; బొటబొట, boTaboTa -adj. --onomatopoeia for trickling or dripping flow; ---రక్తం బొటబొట కారింది = the blood trickled. ---కన్నీరు బొటబొట కారింది = the tears trickled. బొటనవేలు, boTanavElu -n. --(1) thumb; --(2) big toe; బొట్టకడపచెట్టు, boTTakaDapaceTTu -n. --[bot.] ''Nauclea parvifolia''; ''Mitragyna parvifolia'' of the Rubiaceae family; -- Its leaves alleviate pain and swelling, and are used for better healing from wounds and ulcers. Its stem bark is used in treatment of biliousness and muscular pains; బొట్టు, boTTu -n. --(1) the dot on the forehead of Hindus; --(2) drop; బొటాబొటి, boTAboTI -adj. --marginal; barely sufficient; approximate; బొట్టె, boTTe -n. --child; బొడ్డ, boDDa -n. --[bot.] ''Ficus glomerata''; బొడ్డ చెట్టు, boDDa ceTTu -n. --[bot.] ''Ficus asperima''; -- కరక బొడ్డ; [Sans.] ఖరపత్ర;. బొడిపె, boDipe -n. --bud-like projection on the skin or tongue; బొడ్డు, boDDu -n. --navel; umbilicus; బొడ్డు తాడు, boDDu tADu -n. --umbilical cord; బొడ్డు నారింజ, boDDu nAriMja -n. --navel orange; a sweet, seedless orange with a structure resembling a navel; బొడ్డుమల్లె, boDDu malle -n. --double jasmine; Arabian jasmine; [bot.] ''Jasminum sambac''; same as బొంతమల్లె; బొడ్డూడనివాడు, boDDUDanivADu -n. --[idiom] infant; kid; child, any person who acts like a child; (lit.) a person whose umbilical cord has not yet dropped; బొత్తాం, bottAM -n. --button; బొత్తిగా, bottigA -adv. --entirely, absolutely; బొద్దింక, boddiMka -n. --roach; cockroach; [bio.] ''Blatta orientalis''; ''Blatta Americana''; -- an insect belonging to the order Orthoptera; తిన్నని రెక్కలు గల కీటకం; బొద్ది, boddi -n. --[bot.] ''Macaranga roxburghii''; ''Macaranga peltata'' of the Euphorbiaceae family; -- the major use of Macaranga peltata is for making wooden pencils and in the plywood industry బొద్దికూర, boddikUra -n. -- [bot.] ''Portulaca tuberosa'' Roxb.; -- a famine food; roots eaten raw; బొద్దు, boddu -adj. --(1) chubby; plump; fat; stout; --(2) sturdy; --(3) thick; --(4) block as in "block lettering" బొప్పాయి, బొబ్బాసి, boppAyi, bobbAsi -n. --papaya; [bot.] ''Carica papaya'' of the Caricaceae family; this S. American plant was brought to India in the seventeenth century; --కొండ బొప్పాయి = [bot.] ''Carica pubescens''; grows in the Nilgiris; బొప్పి, boppi -n. --bump; contusion; swelling; బొబ్బ, bobba -n. --(1) yell; scream; roar; loud cry; --(2) blister; bulla; --(3) child language for water; బొబ్బతెగులు, bobbategulu -n. --tobacco mosaic disease; బొబ్బర్లు, bobbarlu -n. pl. --(1) Catjang cowpeas; Hindu cowpeas; [bot.] ''Vigna unguiculata'' of the Fabaceae family; ''Vigna catjang''; --(2) black beans; [bot.] ''Dolichos sinensis''; ''Dolichos catiang'' Rox --(3) Yardlong Beans; Asparagus beans; [bot.] ''Vigna sinensis''; --అలసందలు; దంటుపెసలు; [Sans.] దీర్ఘబీజ; బొమ్మ, bomma -n. --(1) figure; diagram; image; --(2) doll; --(3) head of a coin; --(4) toy; బొమ్మకట్టుడు, bommakaTTuDu -n. --imagery; a style of writing in which images are created by the power of words; బొమ్మ మర్రి, bomma marri -n. --[bot.] Focus cunia; బొమ్మా బొరుసు, bomma borusu -ph. --head and tail of a coin; బొమ్మజెముడు, bommajemuDu -n. --prickly pear; cactus; బొమ్మపాపట, bommapApaTa -n. --[bot.] stylocorine webera; బొమ్మమేడి, bommamEDi -n. --[bot.] ''Ficus oppositifolia''; బొమ్మరిల్లు, bommarillu -n. --doll-house; బొమ్మసున్నం, bommasunnaM %e2t -n. --plaster of Paris; CaSO₄; బొమ్మిటిక, bommiTika -n. --toy-brick; బొర్ర, borra -n. --(1) belly; tummy; --(2) potbelly; -- బొజ్జ; బొరియ, boriya -n. --burrow; pit; a hole in the ground usually made by an animal; బొరిగె, borige -n. --a small hand-held tool to scrape grass; a small hoe; బొరుగులు, borugulu -n. pl. --(1) fried grain or pulses, often eaten as a snack; --(2) puffed rice; బొరుసు, borusu -n. --tail side of a coin; బొల్లి, bolli -n. --(1) vitiligo; leukodermia; a disease with white patches on the skin; --(2) lie; fib; ---కల్లబొల్లి కబుర్లు = lies and tall tales. బోగన్ విల్లీ, bOgan^villi -n. --[bot.] Bougainvillea spectabilis; బోగీ, bOgI -n. --bogie; a rail car; బోడంట, bODaMTa -n. --Mountain ebony; [bot.] Bauhinia variegata of the Fabaceae family; -- a flowering plant found in China and India; బోడతరం, bODataraM -n. --[bot.] ''Sphaeranthus hirtus''; బోడమామిడి, bODamAmiDi -n. -- cluster fig; udumbara tree; [bot.] ''Ficus glomerata''; -- According to the Shatapatha Brahmana, the Audumbara tree was created from the force of Indra; From his hair his thought flowed, and became millet; from his skin his honour flowed, and became the aśvattha tree (ficus religiosa); from his flesh his force flowed, and became the udumbara tree (ficus glomerata); from his bones his sweet drink flowed, and became the nyagrodha tree (ficus indica); from his marrow his drink, the Soma juice, flowed, and became rice: in this way his energies, or vital powers, went from him; బోడి, bODi -adj. --(1) barren; empty; --(2) hairless; esp. when the hair is shaven off rather than bald; ---బోడిగుండు = hairless scalp; clean-shaven head. ---బోడిపలక = slate without a frame. ---బోడిమెట్ట = treeless hillock. ---బోడికబురు = empty message. బోడిగ చెట్టు, bODiga ceTTu - n. -- Large-leaf beauty berry; [bot.] ''Callicarpa tomentosa;'' A medicinal, evergreen shrub used in Ayurveda for medicinal pastes in treating wounds. -- The leaves are velvety, and when dipped in oil, they burn like a wick, popular in South Indian traditions. -- పాండవ బత్తి; [Sans.] ప్రియంగు; బోణీ, bONI -n. --first transaction in a day's business; బోదకాలు, bOdakAlu -n. --filarial leg; filariasis; elephantiasis; a parasitic disease endemic to eastern part of India; బోదె, bode -n. --stem; particularly stem of a plant like banana plant; బోధ, bOdha -n. --teaching; indoctrination; బోధపడు, bOdhapaDu -n. --understand; comprehend; బోధించు, bOdhiMcu -v. t. --teach; indoctrinate; బోధిసత్వుడు, bOdhisatvuDu - n. -- బోధ సత్తు గా కలవాడు బోధిసత్వుడు. కష్టసుఖాలకి, జీవన్మరణాలకి గల కారణం బోధపడినవాడు. సృష్టి రహస్యం తెలిసినవాడు. జీవిత పరమార్థం గ్రహించిన వాడు. జీవాత్మ, పరమాత్మ ఒకటే అని అనుభవైకవేద్యంగా జీర్ణించుకున్న వాడు. తనలో ఇతరులని, ఇతరులలో తనని చూసుకోగలిగినవాడు. పరమపదం చేరిన వాడు బుద్ధుడు. పరమపదం ద్వారానికి చేరుకుని, తాళంచెవి చేతిలో ఉన్నా తాళం తీయటానికి సమయం కావాలి అని నిర్ణయించుకుని సహానుభూతితో తోటి ప్రయాణీకుల కోసం వేచి ఉన్న వ్యక్తి బోధిసత్వుడు. -- బోధిసత్వుని స్త్రీభాగం డాకిని. తార. డాకిని శక్తి స్వరూపిణి. ఆకాశ రూపిణి. ఊర్ధ్వ సంచారిణి. బోధిసత్వునికి బుద్ధత్వానికి గల అంతరం. బోధిసత్వుని బుద్ధుడికి చేర్చడానికి ఏకైక సాధనం. బోను, bOnu -n. --(1) cage; especially, animal cage; --(2) trap; snare; --(3) witness stand; బోయ్‍కాట్‍, bOykAT^ -n. --boycott; to collectively refrain from buying a product or using a service as an act of protest; named after Capt. Charles C. Boycott; బోయా, bOyA -n. --buoy; a floating ball or drum used as a marker in harbors and waterways; బోర, bOra -n. --chest; thorax; ---బోర విరుచుకుని నడుస్తున్నాడు = he is proud and arrogant; (lit.) he is walking with an uplifted chest. బోర్లా, bOrIA -adj. --prone; up-side down; topsy-turvey; face downward; బోర్లాపడు, bOrlApaDu -v. i. --fall face down; capsize; బోరు, bOru -n. --bore; tedium; బోరుకొట్టు, bOrukoTTu -v. i. --to be boring; బోల్తాపడు, bOltApaDu -v. i. --fall prey to; get cheated; బోర్లించు, bOrliMcu -v. t. --invert; put face down; put a vessel or a dish face down; బోలు, bOlu -adj. --hollow; బోసి, bOsi -adj. --(1)naked; blank; empty; --(2) toothless; ---బోసి మెడ = a neck without any ornament. ---బోసి మొహం = blank face. ---బోసి నోరు = mouth without teeth. బౌల్య సమీకరణం, baulya samIkaraNaM -n. --Boolean equation; </poem> ==Part 3: భం - bhaM, భ - bha, భ్ర - bhra== <poem> భంగం, bhaMgaM -n. --(1) breakage; disruption; --(2) interruption; ---అస్థి భంగం = breaking of the bones ---శృంగ భంగం = removing the horns; [idiom] to cut one down to size; భంగకర, bhaMgakara -adj. --disruptive; భంగపడు, bhaMgapaDu -v. i. --(1) to be broken; to be shattered; (2) to be disappointed; భంగపాటు, bhaMgapATu -n. --failure; defeat; disappointment; frustration; భంగిమ, bhaMgima -n. --pose; posture; manner; భంగురం, bhaMguraM -n. --transient; changeable; fleeting; భంజకం, bhaMjakaM -n. --breaker; destroyer; భంజనం, bhaMjanaM -n. --breaking; destroying; భండారం, bhaMDAraM -n. --(1) treasury; --(2) collection; --(3) store room; భక్తి, bhakti -n. --devotion; attachment; reverence; భక్తుడు, bhaktuDu -n. --devotee; fan; భక్షక కణాలు, bhakshaka kaNAlu -n. pl. --phagocytes; భక్షణ, bhakshaNa -n. --eating; భక్ష్యాలు, bhakshyAlu -n. --food prepared for events; భక్షించు, bhakshiMcu -v. t. --eat; భగం, bhagaM -n. --vagina; భగందరం, bhagaMdharaM -n. --fistula; భగ, bhaga -n. -- Fire; భగభగ, bhagabhaga -n. --onomatopoeia for the sound of flames, for a burning sensation, or for expressing blazing anger; can be used for a burning sensation as well as the burning of an object; భగవంతుడు, bhagavaMtuDu -n. m. --God; Almighty; one who is surrounded by fire; 'భగ' మును ఆవరించి / ఆవహించి ఉన్నవాడు/ఉన్నది; భగవతి, bhagavati -n.f. -goddess; భగ్నం, bhagnaM -adj. --broken; shattered; భగీరథ ప్రయత్నం, bhagiratha prayatnaM -ph. --Herculian task; monumental task; బాగోణి, bhagONi - n. -- a shallow, wide-mouthed vessel used in cooking; -- మూతి వెడల్పుగా, లోతు తక్కువగా ఉండు మట్టి పాత్ర. భజంత్రీలు, bhajaMtrIlu -n. pl. --musicians who play bands, esp. while referring to bands at wedding ceremonies and processions; -- భాజా భజంత్రీలు = musical instruments and players; భట్టారకుడు, bhaTTArakuDu -n. --scholar; a scholar who is also a poet; -- విద్వాంసుడు కవి కూడా అయితే అతడు ‘భట్ట’ లేక ‘భట్టు’ లేక ‘భట్టారకుడు’ అనబడతాడు. కేవలం పాండిత్యమే కాక చక్కగా కవిత్వం చెప్పగలిగే భావనా చాతుర్యం కలవాడు భట్టు. ఉదా: (1) నన్నయ భట్టు, (2) కుమారిల భట్టు జైమిని ‘మీమాంస సూత్రాల’కు భాష్యకారునిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు, (3) ప్రత్యక్ష, ఆనుమాన, ఉపమాన, శబ్ద పరిచ్ఛేదాలతో జ్ఞాన సముపార్జనా మార్గాలైన ప్రమాణాలను (valid sources of knowledge) అందరికీ అర్ధమయ్యే సులభ శైలిలో వివరిస్తూ ‘తర్క సంగ్రహ’ పేరిట గౌతముని న్యాయ సూత్రాలను వ్యాఖ్యానించిన తర్క శాస్త్ర పండితుడు వారణాసి అన్నంభట్టు; భడవా, bhaDavA -inter. -- a term of endearment widely used in coastal Andhra while reprimanding young boys; -- [Hindi] "bhad" means a pimp, a broker for call girls; -- ఇతర భారతీయ భాషలలో ఇది బూతు పదం; సరి అయిన అర్థం తెలియక కోస్తా ఆంధ్రలో దీనిని ముద్దు పేరుగా వాడెస్తూ ఉంటారు; భత్యం, bhatyaM -n. --allowance; stipend; ---కరువు భత్యం = dearness allowance. భద్రంగా, bhadraMgA -adv. --safely; భద్రత, bhadrata -n. --security; safety; భద్రతా సంఘం, bhadratA saMghaM -n. --Security Council of the United Nations; భద్రతుంగ, bhadratuMga -n. --coco-grass; Java gras;, nut grass; purple nutsedge; red nutsedge; [bot.] ''Cyperus rotundus'' of the Cyperaceae family; -- The plant is mentioned in the ancient Charaka Samhita (circa 100 AD). Modern Ayurvedic medicine uses the plant, known as musta (in musta moola churna), for fevers, digestive disorders, dysmenorrhea, and other maladies; [File:Gul-Abas-4-O%27clock_plant.JPG|right|thumb|Mirabilis jalapa=భద్రాక్షి]] భద్రాక్షి, bhadrAkshi -n. --four o'clock flower; [bot.] ''Mirabilis jalapa'' of the Nyctaginaceae family; -- Mirabilis in Latin means wonderful and Jalapa (or Xalapa) is the state capital of Veracruz in México. భయంకరమైన, bhayaMkaramaina -adj. --scary; grisly; భయం, bhayaM -n. --fear; trepidation; terror; phobia; భయకంపితం, bhayakaMpitaM -n. --shudder; భయపడు, bhayapaDu -v. i. --dread; fear; be afraid; భయపెట్టు, bhayapeTTu -v. t. --scare; intimidate; భయస్తుడు, bhayastuDu -n. m. --timid person; భయాందోళన, bhayAMdOLana -n. --panic; % to e2t భయానక, bhayAnaka -adj. --frightening; horrible; భరణం, bharaNaM -n. --(1) compensation; --(2) alimony; భరణి, bharaNi -n. --(1) the star, 35 Arietis; Musca; Yoga tara of the second lunar mansion; --(2) The second of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; భరతవాక్యం, bharatavAkyaM -n. --epilog; epilogue; భరద్వాజపక్షి, bharadvAja pakshi -n. --King-crow; Drongo-shrike; a bird commonly seen on the backs of cattle; -- ఎట్రిత; పశులపోలిగాడు; నల్లంచి పిట్ట; భర్త, bharta -n. --husband. భరించు, bhariMcu -v. t. --tolerate; support; bear; endure; sustain; ---భరించువాడు భర్త = the one who supports is the husband. భరిణె, bhariNe -n. --a small box; pill-box; భరిత, bharita adjvl. -suff. --full of; filled with; భర్తీ చేయు, bhartI cEyu -v. t. --fill; fill up; భరోసా, bharOsA -n. --assurance; guarantee; trust; భల్లాటకం, bhallATakaM -n. --marking nut tree; [bot.] ''Semecarpus anacardium''; -- నల్లజీడి; భవం, bhavaM -n. -- birth; rebirth; -- పుట్టుక; జన్మ; పునర్జన్మ; కుమార సంభవం = the birth of Kumara; భవసాగరం, bhavasaagaraM - n. -- this cycle of life and death punctuated by pleasures and hardships; -- సంసారం అనే సముద్రం; కష్ట సుఖాలతో నిండింది జీవితం; ఈ చావు పుట్టుకల క్రమం అనంతం, సముద్రం అంత; భవనం, bhavanaM -n. --mansion; big building; manor; భవదీయుడు, bhavdIyuDu -n. m. --yours; used in closing a letter; భవము, bhavamu - n. -- birth; birth and death; భవసాగరము, bhavasaagaramu - n. -- the ocean of birth; the ocean of birth and death; the cycle of birth and death; భవిష్యత్ కాలం, bhavishyat kAlaM -n. --(1) [gram.] future tense; --(2) future; భవిష్యత్తు, bhavishyattu -n. --future; భస్మం. bhasmaM - n. -- Ashes; calx; -- బూడిద; బుగ్గి; బూతి; బూది; విబూది; --- తామ్రభస్మము = calx of copper; --- సువర్ణ భస్మం" (బంగారు బుగ్గి), "మౌక్తిక భస్మం" (ముత్యాల బుగ్గి), "హీరక భస్మం" (వజ్రాల బుగ్గి) ఆయుర్వేద, యునాని ఔషధాలలో కూడా వాడేవారు. భస్మీకరణం, bhasmIkaraNaM -n. --(1) incineration; --(2) calcination; భృంగామలక తైలం, bhRMgAmalaka tailaM - n. ph. -- An Ayurvedic hair oil made from boiling coconut oil with "bhRMga" (గుంటగలగరాకు) (''Eclipta alba'') and "amla" (ఉసిరి) (''Emblica myrobalan''); భ్రంశం, bhraMSaM -n. --movement; prolapse; sliding; ---స్థానభ్రంశం = displacement. ---గుదభ్రంశం = prolapse of the anus. భ్రమ, bhrama -n. --illusion; delusion; -- (ant.) ప్రమ = true knowledge; యథార్థజ్ఞానము; భ్రమకం, bhramakaM -n. -- palindrome; any word or phrase that reads the same both forward and backward. "Able was I ere I saw Elba" is a well-known palindromic sentence. "Malayalam" is English's longest known palindromic word (though a proper noun). There are palindromic poems in Telugu. -- same as కచికపదం; భ్రమణం, bhramaNaM -n. --whirling; turning; going around; revolution; భ్రమరం, bhramaraM -n. --bee; -- తుమ్మెద; సారంగము; చంచరీకము; కందిరీగ; -- భ్రమరకీటక న్యాయం. ఆకుపురుగు (కేటర్ పిల్లర్) శరీరంలో తన గుడ్లను పెట్టి తుమ్మెదో (కందిరీగో) మట్టితో దాన్ని మూసేస్తుంది. నాలుగు వారాల్లో ఆకుపురుగు దేహంలో కందిరీగ పెట్టిన గుడ్లు పిల్లలై ఆకుపురుగు దేహాన్నే ఆహారంగా భుజించి ప్యుపా దశకు చేరి అందమైన భ్రమరాలుగా, (కందిరీగలుగా) మట్టిని తొలుచుకొని వెలుపలికి వస్తాయి. ఆకుపురుగు తుమ్మెదగా మారుతోందని భ్రమపడ్డారు. ఇది కేవలం కవిసమయం; భ్రష్టం, bhrashTaM -n. --one that has fallen; భ్రష్టుడు, bhrashTuDu -n. m. --one who has fallen in stature or social values; ==Part 3: భాం - bhAM, భా - bhA== భాండం, bhAMDaM -n. --pot; vessel; భాండాగారం, bhAMDAgAraM -n. --a storehouse; repository; archive; depository; భాగం, bhAgaM -n. --share; part; portion; quarter; side; భాగస్వామి, bhAgasvAmi -n. --shareholder; partner; participant; భాగస్తుడు; భాగలబ్దం, bhAgalabdaM -n. --[math.] quotient; భాగ్యం, bhAgyaM -n. --fortune; (ant.) నిర్భాగ్యం; భాగ్యవంతుడు, bhAgyavaMtuDu -n. m. --wealthy person; భాగ్యవతి, bhAgyavati -n. f. --wealthy person; భాగారం, bhAgAraM -n. --[math.] division; భాగినేయి, bhAginEyi -n. -- sister's daughter; భాగినేయుడు, bhAginEyi -n. -- sister's son; భాగోతం, bhAgOtaM -n. --(1) a dance drama; --(2) farce; ---వీధి భాగోతం = a dance drama performed at the street corner; భాజకం, bhAjakaM -n. --[math.] divisor; భానువారం, bhAnuvAraM -n. --Sunday; భారం, bhAraM -n. --(1) [phy.] mass; --(2) weight; --(3) burden; responsibility; భారగతి, bhAragati -n. --[phy.] momentum; mass times the velocity of an object; % to e2t భారతీయ, bhAratIya -adj. --Indian; భారమితి, bhAramiti -n. --barometer; an instrument to measure the weight of air and therefore the pressure of the atmosphere; భార్య, bhArya -n. --wife; భార్యాభర్తలు, bhAryAbhartalu -n. pl. --wife and husband; couple; భారీ, bhArI -adj. --massive; heavy-duty; large-scale; ---భారీ పరిశ్రమలు = heavy industry. భారీతనం, bhArItanaM -n. --massiveness; భావం, bhAvaM -n. --meaning; concept; opinion; idea; [drama] emotion; ---స్థాయీభావం = dominant emotion. ---సాత్విక భావం = responsive emotion. ---సంచార భావం = transitory emotion. ---భావచౌర్యం = stealing of an idea. భావంజి, bhAvaMji -n. --Babchi; [bot.] ''Psoralea corylifolia'' of the Fabaceae family; --a plant used in Indian and Chinese traditional medicine for treatment of lichen-induced dermatitis by psoralen extract combined with sunlight exposure; భావకవిత్వం, bhAvakavitvaM -n. -- see భావగీతం; భావగీతం, bhAvagItaM -n. --lyrical poem; romantic poem; imaginative poem; --- భావకవిత్వ నిర్వచనము Lyrical Poetry; --- భావకవిత్వంలో శాఖలు - ప్రణయకవిత్వము (Love Poetry), ప్రకృతికవిత్వము (Nature Poetry), భక్తికవిత్వము (Mystic Poetry), దేశభక్తికవిత్వము (Patriotic Poetry), సంఘసంస్కరణ కవిత్వము (Reformative Poetry), స్మృతికావ్యములు (Elegies). --- భావకవిత్వంలో కవినక్షత్రములు - రాయప్రోలు, విశ్వనాథ, వెంకటపార్వతీశులు, కృష్ణశాస్త్రి, దువ్వూరి, బసవరాజు, నండూరి, వేదుల, నాయని, పింగళి, కాటూరి, జాషువా, తుమ్మల, తల్లావజ్ఝల, బాపిరాజు; --- భావకవులవలె ఎవరికి తెలియని ఏవో పాటలు పాడాలోయ్ -- ఎవరికీ తెలియని లేదా అర్థంకాని పాటలు రాసేవాళ్లే భావకవులు భావజాలం, bhAvajAlaM -n. --conceptual cluster; a stirring of a thought; భావమిశ్ర, bhAvamisra -n. --Bhava Misra; an eminent Ayurvedic physician of the 16th century; he described the circulation of blood and made many contributions to anatomy and physiology; భావన, bhAvana -adj. --treated; steeped; the steeping process involves immersing the subject substance in a mixture of rock salt and lime juice overnight, drying the subject substance in sunlight, and repeating the whole immersion, drying cycle. Lime juice is added every night to keep the subject substance immersed all through the night; -- భావన చేయడం అంటే ఆయుర్వేదం ప్రకారం ఏడుసార్లు నిమ్మరసం, సైంధవలవణం లో భావన చేయాలి. ఎండబెట్టడం మరలా రసంలో వేయడం మరలా పక్క రోజు ఎండబెట్టడం ఇలా ఏడు రోజులు చేసాక అల్లం జిలకర్ర ను బాగా ఎండబెట్టి నిలవచేసుకోవాలి. ---భావన అల్లం = ginger steeped in a special solution; శొంఠి. ---భావన కరక్కాయ = aloe steeped in a special solution. ---భావన జీలక్రర = steeped cumin seeds. -n. --concept; భావనాత్మక, bhAvanAtmaka -adj. --(1) conceptual; (2) romantic; భావసంకల్పన, bhAvasaMkalpana -n. --concept formation; భావసేకరణ, bhAvasEkaraNa -n. --abstraction; భావార్థకం, bhaavaarthakaM - n. -- [gram.] affirmative; infinitive mood; revealing inherent property; భావోద్రేకం, bhAvOdrEkaM - n. -- emotion; భావోద్వేగం, bhAvOdvEgaM - n. -- emotion; భావ్యం, bhAvyaM -n. --proper; appropriate; fair; భావి, bhAvi -n. --future; prospects; భాస్వరం, bhAsvaraM -n. --the element phosphorous; భాస్వర చక్కెర, bhasvara cakkera -n. --[biochem.] sugar-phosphate; భాష, bhASha - n. -- language; --- గ్రాంథిక భాష = literary language --- ప్రామాణిక భాష = standard language --- భాషులు = people speaking that language భాష్యం, bhAshyaM -n. --annotation; exposition; exegesis; commentary on a written text; భాషాంతరీకరణం, bhAshAMtarIkaraNaM -n. --translation; భాషాభాగం, bhAshAbhagaM -n. --[gram.] part of speech; భాసం, bhAsaM -n. --radiation; brightness; radiance; భాసబ్బదిలీ, bhAsabbadilI -n. --[phy] radiative transfer; % to e2t బాధ్యత, bhAdyata -n. --responsibility; భ్రాంతి, bhrAMti -n. --illusion; భ్రాత్రియం, bhrAtriyaM -n. --brotherhood; fraternity; భిత్తి, bhitti, -n. --wall; ---భిత్తి చిత్రం = wall painting. ---భిత్తి శిలాంచలాలు = strips of sculpture on walls telling a story, somewhat like the modern cartoon strips in newspapers. ---భిత్తి శిల్పాలు = wall scupture; relief sculpture on walls. భిన్నం, bhinnaM -n. --[math.] fraction; a rational number; (2) one that is broken; (3) distinct; separate; -- భిన్నము అంటే భేదింపబడినది. అంటే పగలగొట్ట బడినది. దుర్భిన్నము అంటే పగలగొట్ట డానికి వీలుకానిది; భిన్నత్వం, bhinnatvaM -n. --diversity; భిన్నాంకం, bhinnaMkaM -n. --[math.] fractional number; rational number; భిన్నాభిప్రాయం, bhinnAbhiprAyaM -n. --dissent; disagreement; different opinion; భీతి, bhIti -n. --fear; scare; phobia; భీరుడు, bhIruDu -n. m. --coward; (ant.) ధీరుడు; భుక్త, hukta - n. -- the eater; the person who enjoys the crops; భుక్తి, bhukti -n. --livelihood; భుగభుగ, bhugabhuga -adj. --onomatopoeia for effervescence; భుజం, bhujaM -n. --(1) shoulder; --(2) the side of a rectilinear geometrical figure; భుజంగనాడి, bhujaMganADi -n. --the name of a Tamil book in which many predictions about the future can be found; భుజగం, bhujagaM -n. --snake; serpent; భుజపత్రం, bhujapatraM -n. --Himalayan birch; [bot.] ''Betula bhojpatra;'' -- Bhojpatras have been used by priests for over 2100 years for writing mantras and Shlokas. It has been recorded that Raja Vikramaditya used the Bhojpatra for writing Mantras. It was only when the Mughals introduced paper, the use of Bhojpatra became obsolete; భుజాంతరం, bhujAMtaraM -n. --chest; (lit.) the space between the arms; భుజాస్థి, bhujAsti -n. --bone in the arm; భుజించు, bhujiMcu -v. t. --eat; భూకంపం, bhUkaMpaM -n. --earthquake; earth tremor; భూగర్భం, bhUgarbhaM -n. --the interior of the Earth; భూగర్భజలం, bhUgarbhajalaM -n. --groundwater; భూగోళం, bhUgOLaM -n. --(1) the globe; --(2) the planet Earth; the sphere of Earth; భూచక్కెరగడ్డ, bhUcakkeragaDDa - n. -- (1) Alligator Yam, Milky Yam; [bot.] ''Ipomea digitata;'' -- In India, Alligator Yam is used as a general tonic, to treat diseases of the spleen and liver and prevent fat accumulation in the body. -- (2) Ram Kandamool; రామకందమూలం; [bot.] ''Maerua oblongifolia;'' -- ఒక పెద్ద దుంగలాంటి చెట్టు కాండాన్ని రామ్ కంద అంటారు. దీన్ని చిరుతిండిగా చాలా ప్రాంతాలలో అమ్ముతారు. ఈ దుంగ మొత్తం కొబ్బరి మొవ్వలా మెత్తగా వుంటుంది. రుచిగా, తియ్యగా కూడా వుంటుంది. రామ్ కంద దుంగను పలుచని పొరలుగా, ముక్కలు కోసి అమ్ముతారు. దీన్ని కంద అని పిలుస్తారు గాని నిజానికి ఇది చెట్టు కాండమే. మన దేశపు అడవుల్లో ఇవి విరివిగా దొరుకుతాయి; భూతం, bhUtaM -n. --(1) demon; ghost; imp; hobgoblin; --(2) any one of the five elements of the ancient sciences of Hindus; -- భూతం (Sanskrit) = దయ్యం (Telugu) = ఆత్మ of a dead person; ప్రేతం అన్నా ఆత్మ అనే లెక్క. కానీ సంస్కరించనిది; -- భూత ప్రేతాలకు యజ్ఞ, యాగాదుల్లో బలి వేస్తారు. ఆ ధర్మ కార్యం లో ఇయ్యబడిన తిండి వాటికి కడుపు నింపుతుంది. ప్రపంచాన్ని పీడించకుండా ఉంటాయి. ఇదే కాక బ్రాహ్మణులు భోజనం తర్వాత వదిలిన ఉత్తర పరిషేచనం, వారు వదిలిన అన్నం కూడా తిని సంతృప్తి చెందుతాయి ట; -- పూజాది కార్యక్రమాలు చేసేటప్పుడు "ఉత్తిష్ఠ న్తు భూత పిశాచా:" అనే మంత్రం చదువుతాము. వాటిని, మేము పూజ చేసుకుంటాం దయచేసి ఈ జాగా ఖాళీ చేసి వెళ్ళమని విజ్ఞప్తి చేయడం; భూత, bhUta -adj. --(1) the one that comes into being; --(2) elemental; --(3) big; huge; demonic; --(4) past; --(5) life; living things; భూతకాలం, bhUtakAlaM -n. --[gram.] past tense; భూతద్దం, bhUtaddaM -n. --magnifying glass; భూతబలి, bhootabali - n. -- The sacrificial killing of an animal to please gods; -- see also బలి; భూతబ్బల్లులు, bhUtabballulu -n. --dinosaurs; (lit.) giant lizards; -- రాక్షసి బల్లులు; భూతదయ, bhUtadaya -n. --compassion for the living things; భూతల జలం, bhUtala jalaM -n. --[geol.] surface water; భూతవైద్యం, bhUtavaidyaM -n. --exorcism; భూతాంకుశం, bhUtAMkuSaM -n. --croton; [bot.] ''Croton oblongifolius''; భూతావాసం, bhUtAvAsaM -n. --[bot.] ''Terminalia belerica''; -- The seeds are called "bedda" nuts. In traditional Ayurvedic medicine, Beleric is known as "Bibhitaki." Its fruit is used in the popular Indian herbal Rasayana treatment Triphala. -- [Sans.] Bibhītaka భూతి, bhooti - n. -- wealth; -- విభూతి = the superior wealth = శివస్పర్శ పొందినది గాబట్టి అది విశేష శక్తి సమన్వితమై విభూతి ఔతున్నది; భూతులసి, bhUtulasi -n. -- Sweet basil; [bot.] ''Ocimum basilicum'' of the Lamiaceae (mints) family; భూనభోంతరాళాలు, bhUnabhOMtarALAlu -n. pl. --Earth, heaven, and the intervening space; భూనింబ, bhUniMba -n. --creat; chrietta; King of Bitters; [bot.] ''Andrographis paniculata'' of the Acanthaceae family; -- one of the most popular medicinal plants used traditionally for the treatment of an array of diseases such as cancer, diabetes, high blood pressure, ulcer, leprosy, bronchitis, skin diseases, flatulence, colic, influenza, dysentery, dyspepsia and malaria for centuries; -- నేలవేము; భూమధ్యరేఖ, bhUmadhyarEkha -n. --equator; భూమ్యాలకి, bhUmyAlaki -n. -- Gale of the wind; stonebreaker; seed-under-leaf; [bot.] ''Phyllanthus niruri'' of the Phyllanthaceae family; -- the juice of this herb plant is used for the treatment of jaundice, chronic dysentery, dyspepsia, cough, indigestion, diabetes, urinary tract diseases, skin diseases, ulcer, sores and swelling; -- నేల ఉసిరి; భూమి, bhUmi -n. --(1) ground; --(2) acreage; --(3) the planet Earth; భూమిక, bhUmika -n. --(1) role in a drama; --(2) preface; భూములు, bhUmulu -n. --lands; landed property; estate; భూయిష్టం, bhUyishTaM -suff. --full of; very widespread; -- బహుళం; విస్తృతం; ---కరుణ భూయిష్టం = full of mercy. ---దోషభూయిష్టం = full of errors. ---పాప భూయిష్టం = full of sins. భూర్జం, bhUrjaM -n. --birch tree; [bot.] ''Betula bhojpatra''; భూర్జ, bhUrja -adj. --related to birch tree; భూరి, bhUri -n. --(1) plenty; generous; --(2) one followed by 33 zeros in the traditional Indian method of counting; భూసంధి, bhUsaMdhi -n. --isthmus; a land bridge joining two land masses across a sea; భూస్వామి, bhUsvAmi -n. --landlord; (lit.) the lord of the land; భ్రూణం, bhRUNaM' - n. -- fetus; -- (note) మానవులలో యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది. ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు. ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది. %భృ - bhR, భే - bhE, భొ - bho, భో - bhO, భౌ - bhau భృంగప్రియ, bhRMgapriya -n. --Jequirity bean; Rosary pea; [bot.] ''Abrus precatorius'' of the Fabaceae family; --A perennial climbing vine whose small seeds are astonishingly deadly; They contain a toxic protein called abrin that is so poisonous that a single seed can kill you within 36 hours; Abrin has some potential medicinal uses, such as in the treatment to kill cancer cells; భృంగరాజు, bhRMgarAju -n. --a medicinal plant; [bot.] ''Eclipta alba''; -- గంటగలగరాకు; బృంగరాజ్ ఆకుని కేస్ రాజు అని కూడా పిలుస్తారు. జుట్టుకు కావలసిన ప్రోటీన్లు విటమిన్లు మరియు యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు పుష్కలంగా ఈ ఆకులో ఉంటాయి; భృతి, bhRti -n. --support; maintenance; salary; wages; భృత్యుడు, bhRtyuDu -n. --servant; slave; భృహన్నవ్య తార, bhRhannavya tAra -n. --[astron.] supernova; భేటీ, bhETI -n. --interview; భేదం, bhEdaM -n. --disparity; separation; division; dissention; భేదక, bhEdaka -adj. --dividing; భేదకరేఖ, bhEdakarEkha -n. --(1) dividing line; --(2) (ling.) isogloss; భేది ఉప్పు, bhEdi uppu -n. --Epsom salt; magnesium sulfate; Mg₂SO₄; భేషజం, bhEshajaM -n. -- (1) medicine; remedy; (2) pretense; humbug; భైరవాసం, bhairavAsaM %e2t -n. --benzene; భోక్తలు, bhOktalu -n. --consumers; (ant.) ఉత్పాదకులు; భోగట్టా, bhOgaTTA -n. --information; news; enquiry; భోగం, bhOgaM - n. -- comfort; wealth; meal; భోగంమేళం, bhOgaMmELaM - n. -- a group dance performed by a clan of prostitutes with indecent language and exposure; it was customary to have such performances at weddings in bygone days; -- నాచ్ పార్టీ; మేజువాణీ; భోగట్టా, bhOgaTTA - n. -- news about welfare; news; -- భోగవార్తలు; క్షేమసమాచారాలు; భోగపరాయణ, bhOgaparAyaNa - adj. -- epicurean; Devoted to refined pleasures and the deliberate avoidance of pain or suffering; Relating to enjoyment and gratification, especially through fine food and drink; భోగభాగ్యాలు, bhOgabhAgyAlu -n. pl. --luxuries; భోగలాలస, bhOgalAlasa - adj. -- epicurean; Devoted to refined pleasures and the deliberate avoidance of pain or suffering; Relating to enjoyment and gratification, especially through fine food and drink; భోజనం, bhOjanaM -n. --(1) food; --(2) meals; సేంద్రియముల ద్వారా గ్రహించునది; భోజనప్రియుడు, bhOjanapriyuDu -n. --gourmand; భోజ్యాలు, bhOjyAlu -n. --routine meals; భోరున, bhOruna -adv. --heavily; greatly; భౌతిక, bhautika -adj. --(1) physical; --(2) material; materialistic; భౌతిక దేహం, bhautika dEhaM -n. --physical body; physical remains; mortal coil; term used to refer to the dead body of a distinguished person; with ordinary people, it is simply a శవం; also పార్థివ దేహం; భౌతిక ధర్మం, bhautika dharmaM -n. --physical law; physical function; భౌతిక రసాయనం, bhautika rasAyanaM -n. --physical chemistry; భౌతిక వాది, bhautika vAdi -n. --materialist; భౌతిక శాస్త్రం, bhautika SAstraM -n. --physics; భ్రమ, bhrama -n. --illusion; delusion; భ్రష్టత, bhrashTata -n. --degeneration; ruin; భ్రష్టుడు, bhrashTuDu -n. m. --(1) degenerated person; fallen person; --(2) wretched fellow; భ్రాంతి, bhraNti -n. --illusion; delusion; భ్రూణం, bhrUNaM -n. --embryo; fetus; </poem> ==Part 4: మం - maM== <poem> మంకు, maMku -adj. --obstinate; stubborn; మంకుతనం, maMkutanaM -n. --obstinacy; stubbornness; మంకుపట్టు, maMkupaTTu -n. --obstinacy; stubbornness; మంకెన, maMkena -n. --Noon Flower; Midday Flower; Midday Mallow; Copper Cups; [bot.] ''Pentapetes phoenicea'' of the Malvaceae family; -- మధ్యాహ్న మందార; రిక్షమల్లి; [Sans.] అర్కవల్లభ; బంధూకమ్; [Hin.] దో పహరియా; -- ఐదు రేకుల పువ్వునుబట్టి పెంటాపెటెస్ అనీ, పువ్వుల రక్తవర్ణాన్నిబట్టి దీనికి ఫీనీషియా అనీ దీని లాటిన్ పేరు ఏర్పడింది. మంకెన ఆకులతో కొందరు టీ కాచుకుంటారు. మంకెన కాయలలోని గింజలను ఉదరసంబంధమైన వ్యాధులలో కషాయం కాచుకుని తాగుతారు. మంకెన వేరు కషాయం శరీరంలో స్రావాలను నిరోధిస్తుంది. జ్వరహారిణిగా పనిచేస్తుంది. వాతరోగాల నివారణకు కూడా పనిచేస్తుంది. అజీర్తి కారణంగా వచ్చే తీవ్రమైన కడుపునొప్పి, జ్వరాలను మంకెన వేర్ల కషాయం పోగొడుతుంది. [[file:Mamkena_Flower.jpg|thumb|right|మంకెన పూలు]] మంగ, maMga -n. -- mountain pomegranate; [bot.] ''Randia dumetorum'' of the Rubiaceae family; -- మంగముళ్ళ చెట్టు; [Sans.] పిండీతకము; మంగనం, maMganaM -n. --manganese; one of the chemical elements with the symbol Mn; మంగలం, maMgalaM -n. --frying pan; popper; a pan used to pop grain; (ety.) మన్ + కలం; మంగలి, maMgali -n. --barber; barber caste; మంగలి కొట్టు, maMgali koTTu -n. --barber shop; మంగు మచ్చలు, mangu macchalu - n. -- Melasma; hyperpigmentation of skin; Melasma is a condition in which areas of the skin become darker than the surrounding skin; మంచం, maMcaM -n. --cot; bed; bedstead; (rel.) పరుపు; ---మడత మంచం = folding cot. ---పందిరి మంచం = canopy bed. మంచి, maMci -adj. --(1) good; --(2) fresh; (ant.) చెడు; మంచి కంద, maMci kaMda - n. -- Elephant foot yam; [bot.] ''Amorphophallus companulatus'' Bl. మంచినీళ్లు, maMcinILlu -n. --fresh water; potable water; ---పచ్చిమంచినీళ్లు = raw fresh water; మంచు, maMcu -n. --(1) ice; solidified water; --(2) dew; --(3) snow; మంచుతుఫాను, maMcutuphAnu -n. --snow storm; blizzard; మంచుకాడ, maMcukADa -n. --icicle; a rod of ice hanging from a roof or tree; మంచు పొర, maMcu pora -n. --floe; sheet of ice; sheet of ice formed on the surface of water; మంచు ముక్క, maMcu mukka -n. --ice cube; piece of ice; మంచు రేకు, maMcu rEku -n. --snow flake; మంచె, maMce -n. --rack; stand; platform; మంజరి, maMjari - n. -- bouquet; a collection of flowers; often used as a suffix to book titles to indicate a collection of literary items; మంజిష్ట, maMjishTa -n. --Indian madder; common madder; a medicinal creeper; [bot.] ''Rubia cordifolia'' of the Rubiaceae family; --Manjishta is a famous herb for blood detoxifying. Its root is extensively used in many skin disease medicines of Ayurveda. --this plant also gives a bright red dye; మంజుల, maMjula -adj. --sweet; delicious; మంజూరు, maMjUru -n. --sanction; approval; మంట, maMTa -n. --flame; మండ, maMDa -n. --(1) the back part of the hand from the wrist to the fingertips; --(2) a twig with leaves that can be used as a whisk; --- వేపమండ = a twig of neem tree. --- కంపమండ = twig or branch of a thorny bush; మండపం, maMDapaM -n. --portico; gazebo; an elevated covered structure built on pillars; also మంటపం; మండలం, maMDalaM -n. --(1) orb of a celestial body; --(2) region; province; district; --(3) a group of people; --(4) cycle; circumference; circuit; --(5) forty days; వేదాలలో, “మండలం” అనేది సాధారణంగా 40 రోజుల కాలాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది “తపస్సు” లేదా “దీక్ష” లేదా “ఉపాసన” యొక్క సంపూర్ణ చక్రంగా పరిగణించబడింది; ---వ్యవహార మండలం = jurisdiction. ---మందలాధిపతులు = regional officers; మండలి, maMDali -n. --society; committee; మండ్రగబ్బ, maMDragabba - n. -- Large Black Scorpion; Emperor Scorpion; [bio.] ''Pandinus imperator'' of the Scorpionidae family; -- పుట్టతేలు; మండ్రగబ్బలు నల్లగా వుంటాయి ఇవి తేలు కన్నా చాలా విషపూరితమైనవి. వీటిని చంపినపుడు రక్తం నల్లగా బురదలాగ వస్తుంది; ఇవి తేలు కంటె కొంచెం లావుగా వుంటాయి; మండించు, maMDiMcu -v. t. --burn; మండిపడు, maMDipaDu -v. t. --get angry and show it externally; మండీ, maMDI -n. --(1) wholesale market; --(2) warehouse; godown; మండు, maMDu -v. i. --burn; ---ఒళ్లు మండుతున్నాది = my blood is boiling. మండువా, maMDuvA -n. --(1) courtyard; an open space surrounded by a verandah in the central part of a house; --(2) verandah; --(3) booth; -- (4) A stable for horses, గుర్రాలపాక; గుర్రపుసాల; మండూకపర్ణి, maMDUkaparni -n. -- Gotu kola; Centella; Tiger grass; Indian pennywort; [bot.] ''Centella asiatica;'' Widely used in Ayurvedic and traditional Chinese medicine, this herb is also referred to as the "herb of longevity," -- [Sans.] Mandukaparni; [Hin.] Brahma Buti; మండూకబ్రహ్మి, maMDUkabrahmi -n. --Brahmi, Indian pennywort; Asiatic pennywort; [bot.] ''Hydrocotyle asiatica'' of the Apiaceae family; -- a herbaceous, perennial plant native to the wetlands in Asia; -- Apart from wound healing, the herb is recommended for the treatment of various skin conditions such as leprosy, lupus, varicose ulcers, eczema, psoriasis, diarrhea, fever, amenorrhea, diseases of the female genitourinary tract, and also for relieving anxiety and improving cognition; మంతనం, maMtanaM -n. --discussion; negotiation; మంత్రం, maMtraM -n. --(1) mantra; hymn; chant; a secret word or phrase with mystical power; (lit.) one that holds your thought process and gives you ideas; --(2) spell; charm; incantation; -- "మననాత్ త్రాయతే ఇతి మంత్రం" అంటే మననం చేయడం వల్ల మనల్ని రక్షించేది అని అర్ధం; గురుముఖంగా పొందేది మంత్రం. మంత్రం కొన్ని బీజాక్షరాల సంపుటీకరణం. దాని అర్ధం తెలియవలసిన అగత్యం లేదు; అది శ్లోక రూపంలోగూడా ఉండవచ్చు. విష్ణు సహస్రనామం 108 శ్లోకాలున్న మహా మంత్రం. మంత్ర దండం, maMtra daMDaM -n. --magic wand; మంత్రసాని, maMtrasAni -n. --midwife; a native nurse specializing in child delivery; (lit.) a woman who works secretly, i.e., behind the doors; మంత్రాంగ సభ, maMtrAMgasabha -n. --council; మంత్రి, maMtri -n. --(1) minister; --(2) queen in chess; మంతుడు, maMtuDu - suff. -- having the property of; -- -మంతం అనాలా?, -వంతం అనాలా? -వంతుడు, -వతి అని ఎక్కడ చేర్చాలి, -మంతుడు,-మతి అని ఎక్కడ చేర్చాలి అనే విచికిత్స తరచు కలుగుతుంది. -- అ-కారాంత, ఆ-కారాంత పదాలకు –వంతుడు, -వంతము, -వానుడు, -వతి ప్రత్యయాలుగా అమరుతాయి. -- ఉదా: సౌభాగ్య -> సౌభాగ్యవతి; గుణ -> గుణవంతుడు; బల -> బలవంతం; విద్యా -> విద్యావంతుడు; అమరా -> అమరావతి -- ఇ-కారాంత, ఈ-కారాంత, ఉ-కారాంత పదాలకు –మంతుడు, -మంతము, -మానుడు, -మతి ప్రత్యయాలుగా అమరుతాయి -- ఉదా: బుద్ధి -> బుద్ధిమంతుడు; కీర్తి -> కీర్తిమతి; శక్తి -> శక్తిమంతం; శ్రీ -> శ్రీమతి; ధీ -> ధీమంతుడు; హను -> హనుమంతుడు; అంశు -> అంశుమంతుడు; ఇందు -> ఇందుమతి; మందం, maMdaM -n. --(1) slow; lazy; dull; inert; --(2) thickness; మంద, maMda -adj. --dull; not sharp; -n. --herd; flock; colony; troop; mob; drove; crowd; ---ఆవుల మంద = herd of cows. మందగతి, maMdagati -n. --slow motion; మందగామి, maMdagAmi -n. --slow moving thing; మందగించు, maMdagiMcu -v. i. --(1) slow down; thing; decline; --(2) become dull; మందడి గోడ, maMdaDi gODa -n. --partition wall; మందడి ప్రమేయం, maMdadi pramEyaM -n. --[math.] In number theory, the partition function {\displaystyle p(n)}p(n) represents the number of possible partitions of a non-negative integer {\displaystyle n}n. For instance, {\displaystyle p(4)=5}{\displaystyle p(4)=5} because the integer {\displaystyle 4}4 has the five partitions {\displaystyle 1+1+1+1}{\displaystyle 1+1+1+1}, {\displaystyle 1+1+2}{\displaystyle 1+1+2}, {\displaystyle 1+3}1+3, {\displaystyle 2+2}2+2, and {\displaystyle 4}4. --[phys.] In physics, a partition function describes the statistical properties of a system in thermodynamic equilibrium; మందమతి, maMdamati -n. --dunce; dull-witted; తమందం; మందమరుపు, maMdamarupu -n. --absent-mindedness; forgetfulness; మందరస్థాయి, maMdarastAyi -n. --[music] half an octave below the main octave; మందల, maMdala -n. --limit; boundary; % in e2t మందలించు, maMdaliMcu -n. --rebuke; reprimand; మందవాయువు, maMdavAyuvu -n. --inert gas; also స్తబ్దవాయువు; మందసం, maMdasaM -n. --chest; box; safe; మందాకిని, maMdAkini -n. --the legendary river in Heaven which fell to the Earth to be known as the Ganges; in this context, the heavenly river is identified with the Milkyway; మందార, maMdAra -n. --Hibiscus; China rose; shoe flower; [bot.] ''Hibiscus rosa sinensis; Calotropis gigantea''; దాసాని; -- జూకా మందార = Japanese Lantern; [bot.] ''Hibiscus schizopetalus'' of the Malvaceae family; [[File:Hibiscus_schizopetalus_%28Botanischer_Garten_TU_Darmstadt%29.jpg|thumb|right|Hibiscus_schizopetalus, జూకా మందార]] మంది, maMdi -n. --crowd; people; ---మంది ఎక్కువైతే మజ్జిగ పల్చన = as the crowd grows, the buttermilk gets thinner. ---ఎంత మంది? = how many people? మందిరం, maMdiraM -n. --(1) house; --(2) temple; shrine; మందీమార్బలం, maMdImArbalaM -n. --retinue; main troops and reserve troops; మందు, maMdu -n. --(1) medicine; drug; -- మోతాదులో తినేది మందు; మూలికలతో (వృక్షజాతుల నుండి) తయారు చేసినది మందు; ఓషధి అంటే మూలిక; ఓషధులతో తయారయినది ఔషధం; మాను నుండి తయారు చేసినది మాకు; మందు మాఁకు అన్నప్పుడు "మాఁకు" పదానికి చెట్టు బెరడో, వేరో అనుకోవచ్చు. --(2) cure; remedy; --(3) as a slang, alcoholic beverage; ---వాడు మందు కొట్టేడు = he had a couple of drinks. మందుబాబులు, maMdubAbulu -n. --drug lords; powerful bosses who illegally deal in illicit and dangerous drugs; </poem> ==Part 5: మ - ma== <poem> మకరం, makaraM -n. --crocodile; alligator; మకరందం, makaraMdaM -n. --nectar; nectar of flowers; మకరరాశి, makararASi -n. --Capricorn, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac; (note.) literally Capricorn means antelope or goat, and the Telugu name Makara means a crocodile; apparently there has been an error in translation; మకర రేఖ, makara rEkha -n. --Tropic of Capricorn; మకర సంక్రమణం, makara saMkramaNaM -n. --entrance of the Sun into the Zodiacal sign Capricorn; మకాం, makAM -n. --temporary lodging; camp; halting place; మకిలి, makili -n. --dirt; grime; tarnish; మక్కీకి మక్కీగా, makhIki makhIgA - idiom -- verbatim; an exact copy; -- ఉన్నది ఉన్నట్లుగా; యధాతధంగా; మక్కువ, makkuva -n. --affection; మక్కె, makke -n. --bone; మక్షికం, makshikaM -n. --fly; house fly; మక్షిక డింభం, makshika DimbhaM -n. --maggot; మగ, maga -adj. --male; మగడు, magaDu -n. --(1) husband; --(2) male person; మగవాడు, magavADu -n. --man; male; guy; husband; see also మొగవాడు; మగవారు, magavAru -n. pl. --men; males; guys; husbands; మగత, magata -n. --doze; drowsiness; మగతనం, magatanaM -n. --(1) masculinity; manliness; --(2) bravery; మగసిరి, magasiri -n. --masculinity; మగపంతం, magapaMtaM -n. --male chauvinism; మగ్గం, maggaM -n. --loom; మగాడు, magADu -n. --male; brave person; husband; మగువ, maguva -n. --woman; మఘ, magha %updated -n. --(1) Alpha Leonis; Regulus; Yoga tara of the tenth lunar mansion; located in the constellation Leo; --(2) The tenth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; మచ్చ, macca -n. --blemish; scar; mottle; a spot caused by a healed injury; ---పుట్టుమచ్చ = mole; birthmark. మచ్చిక, maccika -n. --tameness; attachment; మచ్చు, maccu -n. --sample; specimen; model; ---మచ్చు చూపించవోయ్‍ = show a sample. మజ్జ, majja -n. --marrow; మూలగ; మజాకా, majAkA -n. --joke; jest; మజిలి, majili -n. --sojourn; way-ward stop; brief stopover in a journey; మజ్జిగ, majjiga -n. --buttermilk; మజూరీ, majUrI -n. --day wages paid to a goldsmith; మట్టం, maTTaM -n. --(1) level; --(2) leveling instrument used by masons; ---నేల మట్టం = ground level. ---సముద్ర మట్టం = sea level. ---సగటు సముద్ర మట్టం = mean sea level; ససమట్టం. మట్ట, maTTa -n. --[bot.] frond; bough of a palm tree; leaf of a palm tree; -- a fern leaf; మట్టగిడస, maTTagiDasa -n. --mud minnow; mud skipper; a type of fish that lives in muddy water; మట్టి, maTTi -n. --(1) soil; dirt; --(2) ground; మట్టిచెట్టు, maTTi ceTTu -n. --[bot.] ''Terminalia arjuna''; -- తెల్ల మద్ది; మట్టినూనె, maTTinUne -n. --crude oil; petroleum; శిలతైలం; మట్టు, maTTu -n. --a place holder for round-bottomed pots or flasks; a support; -v. t. --to step on; మట్టుకు, maTTuku - adv. -- as far as; up to; -- అంత మట్టుకు = as far as; up to; -- ఇంత మట్టుకు = this far; -- ఎంత మట్టుకు? = how far?; మట్టుబచ్చలి, maTTubaccali -n. -- [bot.] ''Atriplex hortensis'' Linn.; see also దుంప బచ్చలి; ఉపోదకం; మట్టెలు, maTTelu -n. --a pair of toe rings, usually made of silver and worn by married women; మడచు, maDacu -v. t. --fold; crease; pleat; మడత, maData -n. --fold; crease; pleat; మడతపిన్ను, maDatapinnu -n. --(1) staple; --(2) folding clip; మడి, maDi -adj. --sacral; ---మడిబట్ట = sacral cloth; clothing that was ceremoniously cleaned for the purpose of maintaining a clean environment during acts like cooking, worshiping, etc. -n. --(1) paddy; rice paddy; --(2) plot of land prepared for seeding; --(3) soil around a plant prepared to hold water; --(4) kosher; the customary rules of maintaining cleanliness associated with the preparation of food, storage of food, etc. మడ్డి, maDDi -n. --sediment; precipitate; scum; dregs; a layer of substance that settles to the bottom of a liquid; మడ్డిపాలు, maDDipAlu -n. --(1) rich milk; --(2) latex; gummy juice secreted from plants; మడుగు, maDugu -n. --(1) pond; lake; puddle; pool; -- (2) Clothing that was washed and dried; a clean cloth; ---అడుగులకి మడుగులు ఒత్తడం = spreading a clean cloth on the ground as a person walks on it as a mark of respect; ---పండగపూట కూడ పాత మడుగేనా? = old clothing on a festive day? మణి, maNi -n. --(1) a gem, believed to be in the hood of a king cobra; --(2) snake-stone, a "stone" believed to have magical powers in neutralizing the ill effects of snake venom; there is no scientific evidence to back up either of these claims; --(3) any precious stone; --(4) as a suffix, this denotes unrivaled excellence, such as సుందరీమణి - the loveliest of women; --(5) wrist; మణికట్టు, maNikaTTu -n. --wrist; మనికట్టు; మణిశిల, maNiSila -n. --sulfur; మణుగు, maNugu -n. --a measure of weight in pre-independence India; 1 మణుగు = 8 వీశలు = 40 సేర్లు = 960 తులాలు; మణేలా, maNElA -n. --the nine piece in a deck of playing cards; మతం, mataM -n. --(1) opinion; --(2) religion; మతకం, matakaM -n. --deception; మతలబు, matalabu -n. --topic; content; purport; intent; news; మత్సరం, matsaraM -n. --envy; మతాబా, matAbA -n. --roman candle; a kind of fireworks; మతి, mati -n. --mind; మతుబర్థకం, matubarthakaM - n. - [gram.] a particle attached to the end of a word to indicate posession; -- కలవాడు, కలది, మంతుడు, వంతుడు, కాడు, కత్తె, మొదలగునవి; మత్తు, mattu -n. --intoxication; మత్తుమందు, mattumaMdu -n. --intoxicating drug; anesthetic drug; మథనము, mathanamu -n. --churning; మదం, madaM -n. --fat; arrogance; conceit; మదనగింజలు, madana giMjalu -n. --Linseed; [bot.] ''Linum usitatissimum;'' మదనము, madanamu - n. -- (1) wax; (2) thorn apple; Indian nightshade; Beladona; మద్దత్తు, maddattu -n. --backing; support; మద్యం, madyaM -n. --any intoxicating drink like wine or liquor; మద్యసారం; మదుపు, madupu -n. --(1) investment;. venture capital; --(2) support; మదాం, madAM -n. --(1) madam, --(2) the Queen in a deck of playing cards; మదాత్యం, madAtyaM -n. --alcoholism; % to e2t మద్ది, maddi -n. --[bot.] ''Terminalia glabra''; Mentaptera arjuna; there are many other varieties of this tree; మద్ది చెట్టు, maddi ceTTu -n. --(1) Indian mulberry; [bot.] ''Morinda citrifolia'', of the coffee bean family (the Rubiaceae); ---తెల్ల మద్ది = [bot.] ''Terminalia arjuna'' of the Combretaceae (బాదం) family; ---నాటు బాదం = [bot.] ''Terminalia Terminalia catapa''; -- (2) [bot.] ''Morinda citrifolia'' belonging to the coffee bean family (the Rubiaceae). This is called the Indian Mulberry. ---మొలఘ; మదుం, maduM -n. --(1) sluice; waterway; spillway; (2) waterway under a street; --same as మదుగు; అనుకదనము; అనుకు; తొళక; మద్దెల maddela -n. --small drum used in Indian classical music; మధ్యంతర, madhyaMtara -adj. --interstitial; intermediate; midterm; మధ్య, madhya -adj. --middle; median; మధ్యజీవ యుగం, madhyajIva yugaM -n. --Mesozoic era; మధ్యధరా సముద్రం, madhyadharA samudraM -n. --Mediterranean sea; మధ్యమం, madhyamaM -n. --(1) middle one; median; --(2) not so good; not so bad; --(3) fourth musical note in a seven-note scale; మధ్యమధ్య, madhyamadhya -adv. --now and then; from time to time; మధ్యరకం, madhyarakaM -adv. --medium type; మధ్యవర్తి, madhyavarti -n. --mediator; arbitrator; మధ్యస్థంగా, madhyastaMgA -adv. --halfway; మధ్యస్థ, madhyastha -adj. --intermediate; మధ్యస్థాయి, madhyasthAyi -n. --[music] main octave; మధ్యావరణం, madhyAvaraNaM -n. --mesosphere; మధ్యాహ్నం, madhyAhnaM -n. --afternoon; strictly, fron noon to 4.00 PM; మధ్యాహ్న రేఖ, madhyAhna rEkha -n. --celestial meridian; The Great Circle that goes through the zenith of the observer and the poles of the celestial sphere; మధుకరం, madhukaraM -n. --bee; (lit.) manufacturer of honey; మధుమూత్రం, madhumUtraM -n. --diabetes; (lit.) sweet urine; -- మధు అంటే తేనె కానీ అన్ని తియ్యటి పదార్థాలకూ మధు శబ్దం వర్తిస్తుంది. మేహము అంటే మూత్రము, మూత్ర వ్యాధి, మూత్ర విసర్జనము అని శబ్దార్థ చంద్రిక చెప్పింది. మధుపర్ణిక, madhuparNika -n. --indigo plant; also నీలిమొక్క; మధుమేహం, madhumEhaM -n. --diabetes mellitus; మధువు, madhuvu -n. --(1) wine; --(2) nectar of flowers; --(3) honey; మధూకం, madhUkaM -n. --Butter tree; Mahwa tree; [bot.] Bassia latifolia; the flowers are used to make a wine and seeds are used to make oil; also ఇప్ప; మధూకరం, madhUkaraM -n. --the tradition of students making a living by gathering food from households; మనం, manaM -pron. --incl. we; (includes the person or persons addressed); (rel.) మేము; మన, mana -pos. adj. --our; మనకు, manaku -pron. --for us; మననం, mananaM -n. --thinking reflection; మనలో మన మాట, manalO mana mATa -ph. --just between us; just among us; మనవి, manavi -n. --appeal; petition; -pos. pron. --ours; మనవి చేయు, manavi cEyu -v. i. --make an appeal; petition; మనస్తత్త్వ విశ్లేషణ, manastattva viSlEshaNa - ph. -- psychoanalysis; the process of analyzing dreams and hesitations using "free associations" promoted by Sigmund Freud; This is somewhat similar to Abhinava Gupta's "AbhijnAna theory;" మనసా, manasA -adv. --whole-heartedly; మనస్తాపం, manasthApaM -n. --distress; sorrow; grief; మనస్సాక్షి, manassAkshi -n. --conscience; మనస్వి, manasvi -n. --good-natured person; మనస్సు, manassu -n. --mind; lower mind that collects sensory perceptions; short term memory; మన్నన, mannana -n. --the social art of expressing respect by using plural to address a person or appending the suffix "gAru" to a name and so on; మన్వంతరం, manvaMtaraM -n. --the Manu-Interval; according to Hindu belief, a Manu-Interval is fourteenth part of a Kalpa; each Manu-Interval is comprised of 71 and a fraction of Maha Yugas; The present age is called the Interval of Vaivasvata Manu; మనికట్టు, manikaTTu -n. --wrist; carpus; see also మణికట్టు; మనిషి, manishi -n. --human being; person; మన్నించు, manniMcu -v. i. --show respect in addressing; use a respectful form of addressing; మన్నించు, manniMcu -v. t. --pardon; excuse; మన్నిక, mannika -n. --durability; endurance; మన్నిటోజు, manniTOju -n. --mannitose; a sugar with the formula, C₆H₁₂O₆; మన్నిటోల్, manniTol -n. --mannitol; an alcohol with the formula C₆H₈(OH)₆; మనీషి, manIshi -n. --intellectual person; wise man; Homo Sapiens; మను, manu -v. i. --survive; live; exist; మనుగడ, manugaDa -n. --survival; living; life; మనుగుడుపులు, manuguDupulu - n. -- the practice of a groom spending time at the in-law's place after wedding, presumably to eat well and get strong and virile; -- మనువు అంటే పెళ్లి. కుడుపు అంటే తినిపించటం. పూర్వకాలం పెళ్లి అయిన తరువాత అల్లుడు అత్తగారింట్లోనే ఆరునెలలు వుండేవాడట. ఈ సమయంలో అతనికి చిన్నమెత్తు పని చెప్పరు. వీర్యవృద్దికరమైన ఆహారపదార్థాలు చేసి బాగా తినబెడుతుంటారు. దీనితో నవదంపతులు యిద్దరూ బాగా పుష్టిగా ఆరోగ్యవంతంగా తయారవుతారు. పెళ్లి అయింతర్వాత జరిగే మర్యాదలు కాబట్టి మనువు కుడుపు (మనుగుడుపు) అన్నమాట ఇదంతా. దీన్ని కొన్ని ప్రాంతాల్లో అల్లెం అంటారు; -- మనువు + కుడుపు; మనుపాల, manupAla -n. --Linseed; [bot.] ''Wrightia antidysenterica''; మనుమడు, manumaDu -n. m. --grandson; మనుమరాలు, manumarAlu -n. f. --granddaughter; మనువాడు, manuvADu - v. t. -- to wed; to marry; మనువు, manuvu - n. -- wedding; మనుష్యుడు, manushyuDu -n. m. --man; మన్ను, mannu -n. -- (1) soil; dirt; earth; (2) The Gayal, commonly called the Bison, ఋశ్యము; (3) మనుబోతు; మన్నుబోతు; the male of a species of antelope, the painted or white-footed antelope, gayal, bison. -v. i. --last; endure; --- మన్ను తిన్న పాము = like a snake (python) that has swallowed an antelope; మనోగతం, manOgataM -n. --intention; మనోగతి, manOgati -n. --line of thought; మనోజ్ఞ, manOj~na -adj. --pleasing; appealing; delightful; మనోధర్మం, manOdharmaM -n. --(1) [music] improvisation; extempore addition of elements to a standard rendition of a song; --(2) mentality; మనోరంజితం, manOraMjitaM -n. --[bot.] Artabotrys odoratissima; మనోరథము, manOrathamu - n. -- కోరిక; మనసే రథముగా గలది … బహువ్రీహి సమాసం. మనోవర్తి, manOvarti -n. --(1) alimony; payments to a wife from a husband after a divorce; Maintenance; support; an allowance; stipend; --(2) palimony; payments to a husband from a wife after a divorce; మనోవాక్కాయకర్మలా, manOvAkkAyakarmalA -adv. --whole-heartedly; (lit.) by thought, word and deed; మప్పిదాలు, mappidAlu -n. --thanks; మబ్బు, mabbu -n. --cloud; మభ్యపరచు, mabhyaparacu -v. i. --conceal with a view to deceive; మమకారం, mamakAraM -n. --attachment; love; affection; fondness; మమత, mamata -n. --interest or affection toward people or objects; మమ్మల్ని, mammalni -pron. --us; మమేకం, mamEkaM - n. -- inseparable; -- కలిసిపోవటం; ఒకటైపోవటం; విడతీయలేని భాగం అవడం; -- మమ + ఏకం = మమైకం ఔతుంది (మేక కాదు) - వృద్ధి సంధి; -- మరొకరితో అవినాభావంగా -— అతడూ నేనూ ఒకటే, ఆ వస్తువు నేనూ ఒకటే అనన్న అర్థంలో వాడుతూ ఉంటాము. ఇది తెలుగువాళ్ల వాడుక. తప్పు కాదు; మయం, mayaM -suff. --full of; మయికం, mayikaM -n. --intoxication; మయిలుతుత్తం, mayilututtaM -n. --copper sulfate; blue vitriol; also మయూరకం; మయూరం, mayUraM -n. m. --peacock; మయూరశిఖి, mayUrasikhi -n. --[bot.] ''Adiantum melanocaulum''; ''Actiniopteris radiata''; మయూరి, mayUri -n. f. --peahen; మర, mara -n. --screw; machine; mill; ---పిండిమర = flour mill; machine to grind grain into flour. ---నూనెమర = oil mill; machine to grind oilseeds into oil; see also గానుగ. మరక, maraka -n. --stain (on a fabric); blot; smudge; spot; also blemish caused by dirt, grime, ink and so on; డాగు; ---రక్తపు మరక = blood stain. ---సిరా మరక = ink blot. మరకట్టు, marakaTTu -n. --brake; a device to stop a rotating wheel; మరకతం, marakataM -n. --emerald; (ety.) from Prakrit maragada; a bright green, transparent precious stone; green variety of beryl; -- పచ్చ; దట్టమైన ఆకుపచ్చని రంగు గల ఒకానొక రత్నము; -- మరకతశ్యామా - అంటే పచ్చ అనే రత్నపు ఛాయతో ఒప్పారుతున్న నలుపురంగు; మరగాలు, maragAlu -n. --artificial leg; mechanical leg; prosthetic leg; మరగించు, maragiMcu -v. t. --boil; మరగు, maragu -v. i. --(1) get accustomed; get addicted; --(2) boil; మరచు, maracu -v. i. --forget; మరణం, maraNaM -n. --death; మరణించు, maraNiMcu -v. i. --die; మరదలు, maradalu -n. --(1) wife's younger sister; --(2) younger brother's wife; మరమగ్గం, maramaggaM -n. --power loom; mechanical loom; మరమరాలు, maramarAlu -n. --puffed rice; మరమేకు, maramEku -n. --screw; మరమ్మత్తు, marammattu -n. --repairing; mending; fixing; మర్దనం, mardanaM -v. t. --rubbing; pounding; kneading; also మర్దనా; మర్దనాలు, mardanAlu -n. --rubbing alcohol; isopropyl alcohol; see also మర్దనోలు; మర్మం, marmaM -n. --(1) secret; --(2) duplicity; మర్మగర్భం, marmagarbhaM - adj. -- secretive; pregnant with a hidden message; -- "ఈ మాటల వెనక ఏదో ఉంది " అనిపించేట్టు మాట్లాడడం మర్మ గర్భ సంభాషణ. తాను చెప్పేది అందరూ కాక తాను ఉద్దేశించిన వాళ్ల కే అర్థం అయ్యేట్టు మాట్లాడడం అది. మర్మం అంటే రహస్యం. -- see also నర్మగర్భం; మర్మస్థానం, marmasthAnaM -n. --vital place; secret place; the groin where sex organs are located; మర్యాద, maryAda -n. --civility; courteousness; taking care of the needs of a guest; (ant.) అమర్యాద; -- తెలుగు రాష్ట్రాల్లో మర్యాద పదాన్ని గౌరవం ఇవ్వడం (courteous) అన్న భావనలో వాడుతాము. ఉత్తరభారతంలో మర్యాద పదాన్ని హద్దులు తెలియడం (boundaries/ limits తెలియడం) అన్న భావనలో వాడతారు. మర్యాద రామన్న అంటే తన హద్దులు దాటని రాముడు అని ఆర్ధం; మరి, mari -adv. --time; turn; season; ---ఒక్కమరి = one time; once. మరికొన్ని, marikonni -n. --few more; మరిడివ్యాధి, mariDivyAdhi -n. --(1) cholera; --(2) infectious disease; మరిది, maridi -n. --(1) husband's younger brother; --(2) a woman's younger sister's husband; మరియొక, mariyoka -adv. --another; మర్రిచెట్టు, marriceTTu -n. --banyan tree; [bot.] Ficus bengalensis; Ficus indica; మరీచి, marIci -n. --ray of light; మరీచిక, marIchika - n. -- mirage; an optical illusion caused by atmospheric conditions, especially the appearance of a sheet of water in a desert or on a hot road caused by the refraction of light from the sky by heated air; మరుగు, marugu -n. --privacy; cover; shelter; screen; ---మరుగుదొడ్డి = latrine; urinal; toilet; rest room; powder room. మరుగుజ్జు, marugujju -n. --dwarf; మరునాడు, marunADu -n. --the next day; మరులమాతంగి, marulamAtaMgi -n. -- [bot.] ''Xanthium strumarium'' Linn.; మరులుదీగ, maruludIga -n. --[bot.] ''Xanthium orientalis''; మరువం, maruvaM -n. --sweet marjoram; [bot.] ''Majorana hortensis;'' ''Origanum majorana'' of the Labiatae (Mint) family; -- [Sans.] ప్రస్థపుష్పకం; మరుసటి, marusaTi -adj. --next; subsequent; following; మర్సూపియం, marsUpiyaM -n. --pouch; bag; (as in a kangaroo's pouch); మర్మేంద్రియాలు, marmEMdriyAlu -n. pl. --genitals; the sex organs; మరాటితీగ, marATitIga -n. --[bot.] ''Spilanthes acmella''; మరిగ, mariga - n. -- a cup made of stone; మరుభూమి, marubhoomi - n. -- desert; waste land; rocky land; -- శూన్య ప్రదేశం; ఎడారి; నిర్జల ప్రదేశము; మరొక, maroka -adv. --another; మరొకసారి, marokasAri -adv. --(1) once more; --(2) some other time; మరొక్కసారి, marokkasAri -adv. --one more time; encore; మలం, malaM -n. --feces; excrement; stool; dung; మలచు, malacu -v. t -- mold; shape; give shape to; మలబద్ధం, malabaddhaM -n. --constipation; (rel.) అజీర్ణం; మలబార్ చింతపండు, Malabar tciMtapaMDu - n. -- Malabar tamarind; [bot.] ''Garcinia cambogia;'' -- 10 నుంచి 20 మీటర్ల ఎత్తు పెరిగే ఈ చెట్టు నుంచి పండిన కాయల్ని కోసి, తోలు వేరుగా చేసి, తోలును ఎండ బెట్టి సుగంధ ద్రవ్యంగా వాడతారు. ఎండ బెట్టగా వచ్చిన నల్లటి చింతపండు పోలిన పదార్థాన్ని మందుల తయారీ వాడతారు. వీటి కాయలు పండినపుడు పసుపురంగులో వుండి కాయల మీద గాడులు ఉంటాయి. 6 నుంచి 8 దాకా విత్తనాలుంటాయి. విత్తనాల చుట్టు అరిల్ అనే ఒక రకమైన కణజాలం వుంటుంది. దీని ప్రాముఖ్యాన్ని వెలుగులోకి తెచ్చాక మలబార్ చింతపండు విలువ అనేక రెట్లు పెరిగింది; మలమల, malamala -adv. --fiercely; violently; మలయమారుతం, malayamArutaM -n. --gentle fragrant breeze; the Malabar breeze; మలయా ఏపిల్, malayA apple - n. -- [bot.] ''Syzygium malaccense'' of the Myrtaceae family; -- మలయా యాపిల్ పళ్లను మన ప్రాంతంలో గులాబ్ జామూన్ పళ్లు అని కూడా అంటారు. వీటి పూలు పౌడర్ పఫ్ (Powder Puff) లాగా అనిపిస్తాయి. కొన్ని పూలు తెల్లగా ఉంటే ఇంకొన్ని ఎర్రగా గులాం (గులాల్) రంగులోనూ, కొన్ని రక్త వర్ణం లోనూ ఉంటాయి. పూల రంగును బట్టే కాయల రంగు ఉంటుంది. ఈ పండ్లనుంచి కొన్ని దేశాలలో వైన్ (Wine) తయారు చేస్తారు. మలేషియా, ఆస్ట్రేలియాలు ఈ పండ్ల మొక్క తొట్టతొలి జన్మస్థానాలు. ఇక సాధారణ నేరేడు వృక్షం శాస్త్రీయ నామం Syzygium cumini కాగా ఇదే కుటుంబానికి చెందిన లవంగ వృక్షం శాస్త్రీయనామం ''Syzygium aromaticum;'' మలవిసర్జన, malavisarjana -v. i. --emptying of the bowels; defecation; మల్లశాల, mallaSAla -n. --gymnasium; మలి, mali -adj. --next; second; మలినం, malinaM -n. --dirt; filth; pollution; మలామా, malAmA -n. --plating; plating of gold or silver; మలారం, malAraM -n. -- (1) rack; holder; a cord on which bangles are held for display; (2) rake; a rough broom used for sweeping streets or gathering leaves; ---గాజుల మలారం = a cylindrical tube or wire on which bangles are strung together for easy display and dispensation; మలు, malu -adj. --pref. second; (rel.) తొలి; మలి;; ---మలుచూలు = second pregnancy. మలుచు, malucu -v. t. --mold; create by molding stone, clay, etc. మల్లె, malle -n. --jasmine; [bot.] ''Jasminum officinalis''; -- సిరిమల్లె = Star Jasmine; [bot.] ''Trachelospermum jasminoides'' of the Apocynaceae family; దీని రేకలు బాగా విచ్చుకుని ఉంటాయి;, -- మరుమల్లె, బొండుమల్లె; సన్నజాజి; విరజాజి; కాగడా మల్లె; వగైరాలు మల్లెలలో రకాలు; రేకలు ఎంత ఒత్తుగా ఉన్నాయో, ఎంతలా విచ్చుకుంటాయో వగైరాలలో తేడాలు;Pass -- జూకా మల్లె = Pink Passion Flower); [bot.] ''Passiflora incarnata'' of the Passifloraceae family; మళ్లా, maLlA -adv. --(1) again; --(2) however; yet; మళుపు, maLupu -n. --turn; turning; మళ్లు, maLlu -v. i. --turn; మళ్లించు, maLliMcu -v. t. --turn; divert; మసక, masaka -adj. --dim; not clear visually; translucent; మస్తకం, mastakaM -n. --head; మసాలా, masAlA -n. --a special mixture of spices; మసాలా ఆకు, masAlA Aku -n. --[bot.] ''Pimenta dioica''; మస్కాకొట్టు, maskAkoTTu -v. i. --cheat; cheat by flattering; మసి, masi -n. --soot; (rel.) నుసి = ashes; ash covering on charcoal; మసిపాతలో మాణిక్యం, masipAtalIO mANikyaM - ph. - diamond in the rough; unrecognized and hidden talent; మస్తిష్కం, mastishkaM -n. --brain; ---మస్తిష్కం = cerebrum. ---అనుమస్తిష్కం = cerebellum. మసీదు, masIdu -n. --mosque; a place of worship for people of Islamic faith; మస్తుగా, mastugA -adv. --plentifully; abundantly; మసూచికం, masUcikaM -n. --smallpox; variola; -- స్పోటకం; (rel.) ఆటలమ్మ; మసోలీ, masOlI -n. --mausoleum; a magnificent tomb; named after the tomb of King Mausolus of fourth century B.C.; మహజరు, mahajaru -n. --petition; మహత్, mahat -adj. --pref. long; great; big; high; మహత్తర, mahattara -adj. --longer; greater; bigger; higher; taller; మహత్వం, mahatvaM -n. --greatness; superiority; మహా, mahA -adj. --pref. long; great; big; high; (ant.) లఘు = abridged; short; మహాసముద్రం, mahAsamudraM -n. --ocean; మహాక్షితి, mahAkshiti -n. --one followed by 21 zeros; మహాక్షోణి, mahAkshONi -n. --one followed by 16 zeros; మహాక్షోభం, mahAkshObhaM -n. --(1) the great suffering; --(2) one followed by 23 zeros; మహాఖర్వం, mahAkharvaM -n. --ten trillion; one followed by 13 zeros in the traditional Indian method of counting; మహాగొనీ, mahAgonI -n. --mahogany; [bot.] Sweitenia mahogani; మహాత్మ్యము, mahAtmyaMu -n. --greatness; మహానింబ, mahAniMba -n. --Pusian lilac; a plant closely related to neem; [bot.] ''Melia azaderach''; మహానిధి, mahAnidhi -n. --(1) the great treasure; --(2) one followed by 25 zeros in the traditional Indian method of counting; మహాపద్మం, mahApadmaM -n. --(1) the great lotus; --(2) one followed by 15 zeros in the traditional Indian method of counting; మహాబీర, mahAbIra - n. -- [bot.] ''Hyptis suaveolens''; -- తులసి, చియా జాతి మొక్క; రాత్రి నానబెట్టి ఉదయాన్నే తింటే మోకాళ్ళ నొప్పులు తగ్గిపోతాయి అని అంటారు. సబ్జా గింజలు నానితే ఎలా ఉంటుందో అలాగే ఈ మహాబీర గింజలు కూడా ఉంటాయి; మహాప్రస్థానం, mahAprasthAnaM -n. --great journey; journey leading to enlightenment; మహాభూరి, mahAbhUri -n. --(1) the great big one; --(2) one followed by 34 zeros; మహాయుగం, mahAyugaM -n. --the Great Yuga; according to Hindu belief, the Great Yuga is comprised of Krita, Treta, Dvapar and Kali Yugas, Duration of a Maha Yuga is ten times that of Kali Yuga, namely, 4, 320, 000 years; మహావృత్తం, mahAvRttaM -n. --Great Circle; circle formed on the surface of a sphere, such as the Earth, by the intersection of a plane that passes through the center of the sphere; మహాశంఖం, mahASaMkhaM -n. --(1) the great conch shell; --(2) one followed by 19 zeros in the traditional Indian method of counting; మహాశయుడు, mahASayuDu -n. --a person with highly regarded opinion; మహిమ, mahima - n. -- (1) greatness; (2) the power of working miracles; మహిళ, mahiLa -n. --woman; (lit.) one who charms by her wiles and graces; మహిషం, mahishaM -n. m. --he buffalo; మహిషాక్షి, mahishAkshi -n. --[bot.] ''Balsamodendron agallocha''; మహిషి, mahishi -n. f. --she buffalo; మహీంద్రుడు, mahIMdruDu - n. -- king; lord of the land; see also మహేంద్రుడు; -- మహీ + ఇంద్రుడు = మహీంద్రుడు = భూ పాలుడు = రాజు; (సవర్ణ దీర్ఘ సంధి) మహేంద్రుడు, mahEMdruDu - n. -- Indra; lord of the heavens; -- మహా + ఇంద్రుడు = మహేంద్రుడు = గొప్ప వాడైన ఇంద్రుడు (గుణ సంధి) మహోదరం, mahOdaraM -n. --ascites; (lit) means swelling of the abdominal area; refers to accumulation of fluid in the abdominal (peritoneal) cavity; The most common cause of ascites is cirrhosis of the liver; Treatment of ascites depends on its underlying cause; -- edema; dropsy; An old term for the swelling of soft tissues due to the accumulation of excess water; In years gone by, a person might have been said to have dropsy; -- (rel.) కడుపు ఉబ్బరం means flatulence; %మాం - mAM, మా - mA మాండలికం, mAMDalikaM -n. --dialect; the version of a language predominantly used in a geographical region; --- వర్గ మాండలికం = class dialect --- ప్రాంతీయ మాండలికం = regional dialect; ఉదా: ఉర్ల గడ్డలు — బంగాళా దుంపలు; --- వైయక్తిక వ్యవహార మాండలికం = idiolect మాంత్రికుడు, mAMtrikuDu -n. m. --(1) magician; --(2) conjurer; --(3) sorcerer; మాంద్యం, mAMdyaM -n. --laziness; dullness; weakness; inactivity; మాంసం, mAMsaM -n. --meat; flesh; ---ఆవుమాంసం = beef; the flesh of a cow. ---కుళ్లిన మాంసం = carrion. ---మేకమాంసం = mutton; the flesh of a goat. ---పందిమాంసం = pork, ham, bacon. ---లేడిమాంసం = venison. ---మనిషిమాంసం = flesh. మాంసకృత్తులు, mAMsakRttulu -n. pl. --proteins; ప్రాణ్యములు; మాంసరోహిణి, mAMsarOhiNi -n. --Indian redwood; (lit.) healer of flesh; [bot.] Soymida febrifuga; మాంసాహారి, mAMsAhAri -n. --(1) non vegetarian; --(2) carnivore; మా, mA -pos. pron. pl. --our; మాకా, mAA, - n. -- Macaw; a large parrot-like bird native to S. America; [bio.] ''Ara ararauna'' of the Psittacidae family; మాకు, mAku -pron. --for us; -n. --(1) tree; tree trunk; చెట్లు పెద్దవై గట్టి బోదెతో ఉంటే “మాను/మాకు” అంటారు. మానుకట్టడమనేది అన్ని చెట్లకూ వర్తించే లక్షణంకాదు. --(2) medicine; drug; (esp.) herbal medicine; వృక్షజాతుల నుండి తయారు చేసినది మందు; మాను నుండి తయారు చేసినది మాకు; మాగాణి, mAgANi -n. --(1) a fertile land with plenty of water resources; --(2) wet cultivation; నంజె; మాగు, mAgu -v. i. --ripen fully; మాఘం, mAghaM - n. -- (1) the name of the eleventh month of the Telugu calendar; (2) a classical Sanskrit literary work written my Maagha; the book deals with the story of Krishna killing Sisupala during the Rajasuya Yaga performd by Yudhisthara; The offiial title of the book is Sisupalavadha (శిశుపాలవధ). మల్లినాథసూరి దీనికి వ్యాఖ్యానము చేసి ఉన్నాఁడు. అది సర్వంకషము అనఁబడును. "దండినః పదలాలిత్యం భారవేరర్థ గౌరవమ్‌ ఉపమాకాళిదాసస్య మాఘస్యేతే త్రయోగుణాః" అని విద్వాంసులు మాఘమును మిక్కిలి శ్లాఘింతురు; మాచిపత్రి, mAcipatri -n. --sweet wormwood; [bot.] ''Artemisia indica''; 'Artemisia absinthum''; --the active ingredient of this plant, Artemisinin, is known to have a curative effect in treating malaria; This medicinal aromatic herb, while native to Europe, grows readily across various climates, including parts of Asia, Africa, South America, and the United States; మాజీ, mAjI -adj. --former; erstwhile; late; ex-; మాట, mATa -n. --word; pledge; మాటకారి, mATakAri -n. --clever speaker; మాటవరసకి, mATavarasaki -adv. --for instance; for example; just for the sake of discussion; మాట్లాడు, mATlADu -v. i. --speak; talk; converse; మాటిమాటికీ, mATimATikI -adv. --again and again; మాటు, mATu -n. --weld; welded patch; soldered patch; మాటున, mATuna -adv. --behind; hidden by; screened by; మాటుమణుగు, mATumaNugu -v. i. --quiet down; become quiet; మాడ, mADa -n. --fontanel; soft central part on the top of an infant's head; మాడు, mADu -v. i. --(1) scorch; sear; burn; --(2) suffer from hunger pangs; - n. -- anterior fontanelle; పసిపిల్లల నడినెత్తి మీద ఉండే మెత్తటి భాగం; మాణిక్యం, mANikyaM -n. --ruby; one of the nine gems or semi-precious stones; --కెంపు; -- మాణిక్యం అన్నది సంస్కృత పదం. అది కెంపుకు పర్యాయ పదమే. "మాణిక్య వీణాముపలాలయంతీం, మదాలసాం మంజుల వాగ్విలాసాం" అన్న కాలిదాస కృత దేవీ స్తోత్రం వినే ఉంటారు. కన్నడ భాషలో కెంపు అన్న మాట మాణిక్యానికే కాక 'ఎరుపు రంగు' అన్న అర్థంలో కూడా వాడుతారు. కెంపు యొక్క నాణ్యతను, రంగులోని స్వచ్ఛతను బట్టి 'పద్మ రాగం', 'కురువిందం', 'సౌగంధికం', 'నీలగంధి' అన్న పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు; మాతగొరక, mAtagoraka -n. --Rice Fish; మాతృ, mAtR -adj. --mother; మాతృక, mAtRka -n. --source; original of a written work; మాతృగోళం, mAtRgOLaM -n. --mother planet; మాతృత్వం, mAtRtvaM -n. --motherhood; మాతృభాష, mAtRbhAsha -n. --mother tongue; మాతృభూమి, mAtRbhUmi -n. --mother land; మాతృస్వామ్యం, mAtRsvAmyaM -n. --matriarchy the system where the female heads the family; మాత్ర, mAtra -n. --(1) dimension; --(2) pill; dose; --(3) syllable; --(4) duration of time necessary to snap the fingers; duration of time necessary utter a short vowel; ---ఏకమాత్రకం = one-dimensional. ---మూడు మాత్రలు ఒక మోతాదు = three pills is one dose. మాత్రా ఛందం, mAtrA chaMdaM -n. --a prosody that stipulates a strict and specific sequence of short and long characters, మాత్రుక, mAtruka -n. --[math.] matrix; % to e2t మాదకం, mAdakaM -n. --liquor; alcoholic beverage; మాదక, mAdaka -adj. --intoxicating; stupefying; మాదీఫలం, mAdIphalaM -n. --a citrus fruit used in Ayurvedic medicine; [bot.] Citrus medica; దబ్బపండు; మాది, mAdi -pos. pron. pl. --ours; మాదిరి, mAdiri -n. --sample; model; మాధవి, mAdhavi -n. --a white flowering creeper; [bot.] ''Hiptage madablota; Gaertnera racemosa''; మాధ్యమిక, mAdhyamika -adj. --middle; మాధ్వీకం, mAdhvIkaM -n. --a wine made from the ippa flower; మాధుర్యం, mAdhuryaM -n. --sweetness; మానం, mAnaM -n. --(1) a table of weights and measures; --(2) measure; --(3) personal and private honor; dignity; మానచిత్రం, mAnacitraM -n. --map % to e2t మానదండం, mAnadaMDaM -n. --measuring rod; మాననీయ, mAnanIya -adj. --respectable; deserving honor; venerable; మానభంగం, mAnabhaMgaM -n. --(1) rape; --(2) dis-robing by force; loss of personal honor; మానవ వనరులు, mAnava vanarulu -n. --human resources; మానవత్వం, mAnavatvaM -n. --humanity; మానవాతీత, mAnavAtIta -adj. --superhuman; మానవాళి, mAnavALi -n. --humanity; mankind; the human race; మానవుడు, mAnavuDu -n. --human being; Homo Sapiens; man; (ety.) descendent of Manu; మానస, mAnasa -adj. --mental; మానసిక, mAnasika -adj. --psychological; mental; మాన్య, mAnya -adj. --honored; venerable; మాన్యం, mAnyaM -n. --(1) land; --(2) land given by a ruler on a quit-rent, for a favorable tenure, or as a gift for services rendered; మానిక, mAnika -n. --a volumetric measure used in pre-independence India; 1 మానిక = 1 సేరు = 2 తవ్వలు = 4 సోలలు; మాను, mAnu -n. --tree trunk; -v. i. --(1) heal; --(2) suspend; quit; -v. t. --stop doing; put a stop to; మానుగాయ, mAnugAya -n. --olive; a small fruit tha grows in the Mediterranian area; మానుప్పు, mAnuppu -n. --carbonate of potash; మానుపెండలం, mAnupeMDalaM -n. --[bot.] Manihot utilissima; మానుపసుపు, mAnupasupu -n. --[bot.] Cosinium fenestratum; మాన్యులు, mAnyulu -n. --honorable person; when used in front of a name, a title equivalent to "Honorable"; మాపకం, mApakaM -n. --(1) measuring instrument; meter; --(2) destruction; ఉష్ణమాపకం = thermometer. అగ్నిమాపక దళం = crew of firefighters. మాపు, mApu -v. t. --make dirty; soil; make something to look like it has been used; -n. --the tendency to get soiled or dirty; ఈ రకం రంగు బట్ట మాపు ఓర్చుతుంది = this type of colored cloth can withstand the tendency to get soiled or dirty. మాబీర, mAbIra -n. --[bot.] ''Ajuga disticha;'' మాభేరి, mAbhEri -n. --Malabar batmint; [bot.] ''Anisomeles malabarica;'' మామ, mAma -n. --(1) maternal uncle; --(2) father-in-law; మామ్మ, mAmma -n. --(1) grand mother; father's mother; --(2) any old lady; మామిడల్లం, mAmiDallaM -n. --mango ginger; a tuber that tastes like mango and looks like ginger; [bot.] ''Curcuma amada'' of the Zingiberaceae family; this is related more to turmeric than to either mango or ginger; మామిడి చెట్టు, mAmiDi ceTTu -n. --mango tree; [bot.] ''Mangifera indica;'' -- [Sans.] రసాలం; మామిడి పండు, mAmiDi paMDu -n. --mango fruit; [bot.] ''Mangifera indica;'' -- రత్నగిరి (Alphonso); కేసరి; దశేరి; హిమసాగర్; బాదామి; బంగినపల్లి; తోతపురి; మల్గోబా; ఇమామ్ పసంద్; అమరపాలి; మల్లిక; ముంత మామిడి; కొత్తపల్లి కొబ్బరి; పెద్ద రసాలు; చిన్న రసాలు; చెరుకు రసాలు; సువర్ణరేఖ; నీలాలు; మాయ, mAya -n. --(1) placenta; --(2) illusion; trick; artifice; deceit; sorcery; jugglery; the unreal stuff; that which is ephemeral; --(3) the power of God that creates, preserves, and destroys the Universe; --(4) spiritual ignorance; (ety.) మా = not, య = this; మాయదారి, mAyadAri -adj. --deceitful; wretched; మాయావి, mAyAvi -n. --cheater; conjurer; మాయు, mAyu -v. i. --become dirty, soiled or stained; మారకం, mArakaM -n. --(1) fatal sign; impending danger of death, big financial loss, or loss of reputation, as predicted by a horoscope; --(2) fatality; --(3) exchange; exchange rate; ---విదేశ మారకపు ద్రవ్యం = foreign exchange money. మారటితల్లి, mAraTitalli -n. --step-mother; మార్కండేయుడు, maarkanDEyuDu - n. -- మృకండు మహర్షి కొడుకు, మహాభక్తుడు, షోడశవర్ష ప్రాయుడు. -- లోకానికి మృత్యుంజయ స్తోత్రం అనుగ్రహించాడు మృకండు మహర్షి. "చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః" అని వీడని ధైర్యంతో ఆత్మనిష్ఠుడయ్యాడు. ఈ నాటికీ ఎవరికైనా అకాలమరణబాధా నివృత్తికి ఆ చంద్ర శేఖర అష్టకమే దివ్యౌషధం అయింది. మార్గం, mArgaM -n. --(1) way; path; route; track; --(2) course of action; మార్గదర్శి, mArgadarSi -n. --guide; heralder; one who shows the way; మార్గసాహిత్యం, maargasaahityaM - n. -- Classical literature; మారాముచేయు, mArAmu cEyu -v .i. --behave obstinately; మార్జాలం, mArjAlaM - n. -- cat; -- పిల్లిని సంస్కృతంలో మార్జాలము అంటారు. 'మార్జనమ్' అంటే శుభ్రం చేసుకోవడము. కాబట్టి పిల్లి పేరులోనే ఉంది అది 'పరిశుభ్రమయినది ' అని. మారు, mAru -n. --time; turn; occasion; మారు, mAru -v. i. --change; మారుగుళ్లదొడ్డి, mAruguLLladoDDi -n. --marshaling yard; switching yard; the place the bogies of a train are assembled and re-assembled into the specified sequence; మారుపేరు, mArupEru -n. --alias; nickname; epithet; మార్కులు, mArkulu -n. pl. --marks; points scored in an examination; మార్చు, mArcu -v. t. --change; alter; మార్పు, mArpu -n. --change; conversion; alteration; మారేడు, mArEDu -n. --bael; hog plum; golden apple; [bot.] ''Aegle marmelos'' of the Rutaceae family; -- The tree is considered to be sacred by the Hindus; -- [Sans.] బిల్వ; సిరిఫలమ్; మాల, mAla -adj. --belonging to one of the untouchable castes of India; -n. --(1) garland; wreath; --(2) a stanza (in a poem) with four lines, such as చంపకమాల and ఉత్పలమాల; --(3) one of the untouchable castes of India; మాలకాకి, mAlakAki -n. --raven; a black crow; -- బొంతకాకి; కాకోలం; మాల గద్ద, mAla gadda, - n. -- the pariah kite; [bio.] ''Milvus migrans''; మాలతి, mAlati -n. --jasmine creeper; [bot.] ''Aganosma roxburghii; Aganosma caryophyllata; Jasmin grandiflorum;'' మాల్కంగుని, mAlkaMguni -n. --[bot.] ''Celastrus paniculeta;'' మాలాకారి, mAlAkAri -n. --(1) florist; --(2) a person who makes garlands; మాల్గాడీ, mAlgADI -n. --goods train; మాలి, mAli -n. --gardener; తోటమాలి; మాలిక, mAlika - n. -- (1) a stanza in a poem with many lines; (2) a garland; మాలిన, mAlina -suff. --sans; without; devoid of; not; -less; ---అలవిమాలిన = beyond the reach of accomplishment; ---పనికిమాలిన = useless. ---బుద్ధిమాలిన = thoughtless. ---వల్లమాలిన = unreal; ---దయమాలిన = merciless; ---దిక్కుమాలిన = aimless; orphan; ---నీతిమాలిన = amoral; ---గతిమాలిన = directionless; trackless; ---సిగ్గుమాలిన = shameless; ---తెలివిమాలిన = thoughtless; మాలిన్యం, mAlinyaM -n. --filth; foulness; pollutant; pollution; మాలిమి, mAlimi -n. --(1) familiarity; getting used to; --(2) navigator; pilot; మాలీసు, mAlIsu -n. --(1) grooming; rubbing; cleaning; (2) kneading; మాలు, mAlu -- adj. --- spoil; ruin; lose; మావి, mAvi -n. --placenta; amniotic sac; మాసం, mAsaM -n. --month; --అమంత మాసం = the duration from one new moon day to the next new moon day, in one type of reckoning a month, --పూర్ణిమాంత మాసం = the duration of time from one full moon day to the next full moon day, in one type of reckoning a month. మాస, mAsa -adj. --monthly; మాసిక, mAsika -n. --patch; patch on a garment; మాసిపోవు, mAsipOvu -v. i. --become soiled; become dirty; మాహిషం, mAhishaM - n. -- cow; -- మాహిషం అనేది మూడో ఈత ఆవు; "మాహిషంచ శరచ్చంద్ర చంద్రికా ధవళం దధి" కాళిదాసు ఆభాణకానికి ఈ అర్థమే! మింగు, miMgu -v. t. --swallow; devour; మించు, miMcu -v. t. --surpass; exceed; excel; transgress; మిక్కిలి, mikkili -adj. --much; మిగులు, migulu -n. --(1) remainder; balance; --(2) excess; --(3) [math.] carry; (ant.) తగులు = deficit; borrow; in the decimal number system, for example, when two digits are added and if the sum exceeds ten, we put one of the digits of the total as the sum and the other digit is "carried" into the next higher position. Similarly, during subtraction, a "borrow" arises. మిగుల్చు, migulcu -v. t. --save; preserve; retain; keep; మిట్ట, miTTa -n. --(1) high ground; --(2) hillock; (ant.) పల్లం; మిట్టమధ్యాహ్నం, miTTamadhyAhnaM -n. --high noon; మిటారి, miTAri - n. -- an attractive woman; a fashionable woman; an enticing woman; మిఠాయి, miThAyi -n. --sweet; confection; మిడత, miData -n. -- (1) common grasshopper; vegetable grasshopper; [biol.] ''Atractomorpha similis'' of the Pyrgomorphidae family; -- (2) tobacco grasshopper; [biol.] ''Atractomorpha crenulata'' --locust; cricket; mantis; -- (rel.) ఇలకోడి; కీచురాయి; మిడిమిడి, miDimiDi -adj. --slight; meagre; ---మిడిమిడి జ్ఞానం = half-baked knowledge. మిడిసిపాటు, miDisipATu -n. --haughtiness; insolence; మిణుగురు పురుగు, miNuguru purugu -n. --glowworm; glow fly; firefly; మితం, mitaM -n. --moderate; మిత, mita -adj. --moderate; మితవ్యయం, mitavyayaM -n. --economy; మితవాది, mitavAdi -n. --political moderate; మిత్ర, mitra -adj. --friendly; allied; మిత్రమండలి, mitramaMDali -n. --friendly group; allies; మిత్రస్థానం, mitrasthaanaM - n. -- favorable location; friendly location; -- జ్యోతిషంలో ఒకే వర్గానికి చెందిన గ్రహాలు ఒకరికొకరు మిత్రులు అవుతారు. ఎదుటి వర్గానికి చెందిన గ్రహాలు శత్రువులు అవుతారు. ఒక గ్రహం తనకు మిత్రుడైన గ్రహానికి చెందిన రాశిలో (ఉదాహరణకు కుజుడి రాశి అయిన మేషంలో గురుడు ఉండటం) ఉన్నప్పుడు అది మిత్ర స్థానం అవుతుంది. ఇక్కడ గ్రహం ప్రశాంతంగా, అనుకూలమైన ఫలితాలను ఇస్తుంది. ఒక గ్రహం తనకు శత్రువైన గ్రహానికి చెందిన రాశిలో (ఉదాహరణకు సూర్యుడి రాశి అయిన సింహంలో శని ఉండటం) ఉన్నప్పుడు అది శత్రు స్థానం అవుతుంది. ఇక్కడ గ్రహం ఒత్తిడికి లోనై, శుభ ఫలితాలను ఇవ్వడంలో ఇబ్బందులను సృష్టిస్తుంది. మితి, miti -n. --(1) limit; bound; --(2) a measure; a measuring device; ---మితిమీరి = exceeding the limit. ---భారమితి = a pressure gauge. ---ఉష్ణమితి = a temperature gauge. మితిమీరు, mitimIru -v. i. --exceed the limit; మిత్తి, mitti - n. - interest; -- అడ్డికి పావుశేరు మిత్తి = అడ్డ అంటే రెండు శేర్లు. "అడ్డకి పావుశేరు మిత్తి" అంటే ఎనిమిదో వంతు వడ్డీ. పన్నెండున్నర శాతం. మిత్రుడు, mitruDu -n. m. --friend; ally; pal; (ant.) శత్రువు; మిథ్య, mithya -n. --unreal; imaginary; illusion; something that cannot be definitively identified as such; మిథునం, mithunaM -n. --(1) the couple Shiva and Parvathi of Hindu mythology; --(2) wife and husband; couple; esp. old couple; --(2) Gemini; a zodiacal sign; మిథునరాశి, mithunarASi -n. --Gemini, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac; మిద్దె, midde -n. --the upper part of a flat-roofed house; terrace; మిద్దెటిల్లు, middeTillu -n. --a house with a terraced roof; మినప, minapa -adj. --pertaining to black gram dal; see also మినుగులు; మినప్పప్పు, minappappu -n. --black gram dal; split urid dal; మినహా, minahA -adv. --with the exception of; మినహాయించి, minahAyiMci -adv. --not counting; omitting; not including; మిన్న, minna -adj. --better; superior; మిన్నక, minnaka -adv. --quietly; coolly; without making any overt moves; మినుకు, minuku -n. --twinkle; మినుకు మినుకు, minuku minuku -adj. --twinkling; మినుగులు, minugulu -n. --whole black gram; "urid dal"; [bot.] ''Vigna mungo'' (old name: Phaseolus radiatus); Phaseolus minimum of Leguminosae (pea) family; మిన్ను, minnu -n. --sky; ---మిన్ను విరిగి మీద పడుతోంది = [idiom] the sky is falling. మిరప, mirapa -adj. --pertaining to cayenne pepper; -n. --cayenne; pepper; chili; chilli; this plant, a native to Brazil, came to India after the late fifteen hundreds; -- మిర్చి అన్నా మిరప అన్నా ఒక్కటే; గుంటూరు మిర్చి ఎర్ర తోలుతో ఉంటే గొల్లప్రోలు మిర్చి నారింజ రంగులో ఉంటుంది; --- కొండ మిరప = Bird eye chillies; --- ఎర్ర మిరప = red pepper; [bot.] ''Capsicum fastigiatum; Capsicum annuum''of the Solanaceae family; --- పచ్చ మిరప = green pepper; [bot.] ''Capsicum frutescens''; --- ఎండుమిరప, = dried chilli; --- బుంగ మిరప = bell peppers = sweet peppers = Simla peppers; --- పాప్రికా = paprika = కారం తక్కువ ఉన్న మిరప; --- పిమెంటో = red pimento = కారం లేని మిరప; మిరాసీ, mirAsI -n. --hereditary right; మిరియాలు, miriyAlu -n. --black pepper; [bot.] ''Piper nigrum'' of Piperaceae family; --చల్ల మిరియాలు = తోక మిరియాలు = [bot.] ''Piper cubeba'' of Piperaceae family; -- త్రికటువులు = శొంఠి, మిరియాలు, పిప్పళ్లు; --[Sans.] మరిచం; శ్యామం; వల్లీజం; మిలమిల, milamila -adj. --sparkling; onomatopoeia for sparkling looks; మిల్లిగరిటె, milligariTe -n. --very small spoon; మిల్లీ, millI -adj. --pref. one-thousandth; (ant.) కిలో = kilo; మిల్లీమీటరు, millImITaru -n. --millimeter; one-thousandth of meter; a measure of length in the metric system; మిల్లీలీటరు, millIlImITaru -n. --milliliter; one-thousandth of a liter; a measure of volume of liquids in the metric system; మిశ్రమం, miSramaM -n. --mixture; మిశ్రమ లోహం, miSrama lOhaM -n. --composite; (rel.) alloy; మిష, misha -n. --excuse; pretense; trick; మిషను, mishanu -n. --machine; ---కుట్టు మిషను = sewing machine. మిసిమి, misimi -n. --luster; polish; మీ, mI -pos. pron. --your; genitive of మీరు; మీగడ, mIgaDa -n. --the skin of milk; cream on the surface of heated milk; మీట, mITa -n. --switch; lever; మీటలమాల, mITalamAla -n. --a bank of switches; మీటరు, miTaru -n. --(1) meter; a measuring instrument such as the volt meter; --(2) meter; metre; a standard measurement of length in the metric system of units. One meter equals 100 centimeters (cm). 1000 meters is a kilometer (km); ---థర్మామీటరు = thermometer. మీటు, mITu -v. t. --pluck with fingers; pull; fling; మీది, mIdi -adj. --upper; ---మీది భాగం = upper portion -pos. pron. --yours; ---ఇది మీది = this is yours మీదుమిక్కిలి, mIdumikkili -adv. --in addition to; over and above; besides; మీమాంస, mImAmsa -n. --(1) investigative examination; discussion to find the truth; --(2) one of the six systems of Indian philosophy, called Darshanas; మీమాంసకుడు, mImAmsakuDu -n. --investigator; examiner; detective; మీనం, mInaM -n. --Pisces, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac; మీనరాశి; మీనమేషాలు లెక్కపెట్టడం, mInamEshAlu lekka peTTaDaM -ph. --[idiom] wasting too much time analyzing; procrastination; మీను, mInu -n. s. --fish; మీనురూపురిక్క, mInurUpurikka -n. --(lit.) the constellation in the shape of a fish; Piscum; రేవతీ నక్షత్రం; మీరు, mIru -pron. --you; -v. i. --exceed; మీలు, mIlu -n. pl. --fish; మీసం, mIsaM -n. --(1) man's moustache; --(2) animal's whiskers; vibrissae; these are not hairs and should not be trimmed; these are sensors of vibrations; --(3) insect's antenna; ముంగిలి, muMgili -n. --courtyard; frontyard; ముంగిస, muMgisa -n. --mongoose; [bio.] ''Herpestes sp''.; -- నకులిక; అహి-నకులిక బంధం = పరస్పర విరోధంతో ఎపుడూ ప్రవర్తించే జాతి వైరం. ఒకరిని చూడగనే మరొకరికి అతణ్ణి చంపివేయాలనేటంత కోపం; ముంగురులు, muMgurulu - n. pl. -- forelocks; ముంచు, muMcu -v. t. --dip; plunge; immerse; (ant.) తేల్చు; ముంజ, muMja -n. -- దర్భతో పేడిన ముప్పేట తాడును ముంజ అంటారు. ముంజ అనే గడ్డి(దర్భ)తో పేడినది — మౌంజి. దీన్ని మేఖల అని గూడా అంటారు. బ్రహ్మచారి ఎపుడూ ధరించవలసినవిగా చెప్పిన వాటిలో ఈ మౌంజి ఒకటి. ముంజె, muMje -n. --soft and tender kernel inside the stone of a palm fruit; ముండ, muMDa -n. --(1) widow; a woman whose head is shaven; --(2) prostitute; ముండ్లతోటకూర, ముళ్లతోటకూర, muMDlatOTakUra, muLlatOTakUra -n. --[bot.] ''Amarantus spinosus''; ముండ్లపంది, muMDlapaMdi -n. --porcupine; [bio.] ''Hystrix indica''; ముండ్లపొన్నగంటి కూర, ముళ్లపొన్నగంటి కూర, muMDlapaMdi, muLlaponnagaMTi kUra -n. -- [bio.] ''Alternanthera pungens'' HBK ముండ్లముస్తె, muMDlamuste -n. --three-lobed nightshade; [bot.] Solanum trilobatum; [Sans.] అలర్కము;తెల్లజిల్లేడు; ముండ్లు, ముళ్లు, muMDlu, muLlu -n. --thorns; setal; ముంత, muMta -n. --pot; vessel; ముంత, తప్పేలా, muMta tappElA -n. --pots and pans; ముంతగజ్జనం, muMtagajjanaM -n. --[bot.] ''Ichnocarpus frutescens''; ముంతమామిడి, muMtamAmiDi -n. --cashew; [bot.] ''Anacardium occidentale''; ''Semecarpus anacardium''; -- జీడిమామిడి; మొక్కమామిడి; ముందర, muMdara -p.p. --before; in front of; ముందుకు, muMduku -adv. --forwards; ముందుకు వచ్చు, muMduku vaccu -v. i. --come forward; emerge; ముక్క, mukka -n. --(1) piece; fragment; cube; --(2) word; message; ---మంచుముక్క = piece of ice. ---ముక్కలుగా కొయ్యి = dice into cubes. ---ఆ ముక్క చెప్పలేక పోయావా? = why didn't you tell me that word? ముక్కర, mukkara - n. -- a nose-stud, often made of gold, with a colorful precious or semi-precious stone; ముక్క వాసన, mukkavAsana -n. --stale smell; musty smell; ముక్త, mukta -adj. --(1) united; unified; --(2) leftover; previously used; ---ముక్త కంఠం = with one voice. ---ముక్తపదగ్రస్తం = a figure of speech in which the previous word or syllable is picked up in the next word. ముక్తసరి, muktasari -adj. -- (1) brief; succinct; abbreviated, abridged; contracted; summarized; (2) mean; trivial; small; a trifle. -- ముక్త అంటే 1."విడిచిన" అని, 2. "ముత్యము" అని రెండు అర్థాలు ఉన్నాయి; ముక్త సరి —అంటే ముత్యంతో సమానంగా, అనగా అతి సూక్ష్మంగా, చిన్నదిగా, అందంగా అని. ముక్త సరి సమాధానం = brief response. ముక్త కంఠంగా అంటే "నోరంతా తెరచి అని, అంటే నోరారా;" -- (ety.) ముఖ్తసర్ (مختصر) అన్నదానికి సంగ్రహించు, సంగ్రహం అన్న అర్థం అరబ్బీలో ఉంది; ముక్కాలిపీట, mukkAlipITa -n. --tripod; త్రిపాది; ముక్తానుషంగాలు, muktAnushaMgAlu - n. pl. --free associations; ముక్తాయింపు, muktAyiMpu -n. --summary; conclusion; ముక్కాలు, mukkAlu - n. -- the fraction 3/4; ముక్కిడి, mukkiDi -n. --[bot.] ''Schrebera swietenioides''; ముక్కు, mukku -n. --nose; నాసిక; ---బురమ్రుక్కు = stout nose. ముక్కుతుమ్ముడు తీగ, mukkutummuDu tIga -n. --[bot.] ''Leptadenia reticulata''; ముక్కుతో, mukkutO -adj. --nasal; twangy; ముక్కుదూలం, mukkudUlaM -n. --nose bridge; the hard, bony part of the nose; ముక్కుపచ్చలారలేదు, mukkupaccalAralEdu -ph. --[idiom] still wet behind the ears; ముక్కుముంగర, mukkumuMgara -n. --[bot.] Asystasia coromandeliana; ముఖం, mukhaM -n. --face; countenance; ముఖపరిచయం, mukhaparicayaM -n. --nodding acquaintance; ముఖమల్, mukhamal -n. --velvety cloth; ముఖరితం, mukharitaM - n. -- resonance; ముఖవచనం, mukhavacanaM -n. --oral communication; word of mouth; ముఖస్తుతి, mukhastuti -n. --flattery; sycophancy; ముఖ్యం, mukhyaM -n. --important; fundamental; basic; central; primary; key; ముఖాముఖీ, mukhAmukhI -n. --(1) interview; face to face; in front; --(2) rendezvous; tryst; ముగ్గు, muggu -n. -- an ornamental pattern, drawn on the ground or floor with rice flour or chalk, especially at the front of a Hindu household; ముగ్గురు, mugguru -pron. --three people; ముచ్చటించు, muccaTiMcu -v. t. --talk about; discuss about; ముచ్చిక, muccika -n. --calyx of a fruit or flower; structure near the stem of a fruit or flower; ముచ్చిలిగుంట, mucciliguMTa -n. --the small dent-like depression at the back of the head, just below the cranium; ముట్టడి, muTTaDi -n. --attack; ముట్టడించు, muTTaDiMcu -v. t. --attack; ముట్టించు, muTTiMcu -v. t. --kindle; light; touch with fire; ముట్టు, muTTu -n. --menses; period; menstruation; the period of monthly discharge in adult females; ముట్టుకొను, muTTukonu -v. t. --touch; ముట్టె, muTTe -n. -- (1) snout; the forward projecting part of an animal's head; (2) the hard "stone" inside mango and palm fruits; -- ముట్టె అనేది మామిడి టెంకకు వాడుక; అలాగే తాటి ముట్టె (తాటిచెట్టు నాటేదానికి గింజ); తలకూ పర్యాయపదం (సన్నివేశాన్ని బట్టి), వాడికి ముట్టె పొగురు (తల పొగరు అనే అర్థంలో); విడిగా ముట్టె అంటే తల అని కాదు. ముఠా, muThA -n. --gang; clique; ముడత, muData -n. --wrinkle; fold; pleat; ముడి, muDi -adj. --raw; ---ముడి పదార్థం = raw material. ---ముడి పట్టు = raw silk. -n. --knot; ముడిగాళ్లు, muDigALlu -n. --knock knees; the shape of legs that causes the knees to knock as a person walks; ముడ్డి, muDDi -n. --(1) rump; --(2) anus; ముడుగుదామర, muDugudAmara -n. --[bot.] Marsilia quadrifolia; ముడుచు, muDucu -v. t. --fold; ముడుచుకొను, muDucukonu -v. i. --fold up; curl up; ముతక, mutaka -adj. --coarse; rough; crude; unrefined; ముతక చమురు, mutaka camuru -n. --crude oil, when referring to petroleum; ముతకనూనె, mutakanUne -n. --unrefined oil, when referring to edible oils; ముత్త, mutta -adj. --elderly; old; ---ముత్తాత = great grandfather; (lit.) old grandfather; ---ముత్తైదువ = (1) an elderly woman whose husband is still alive; (ety.) ఆ + విధవ = అవిధువ --> ఐదువ; ముది + ఐదువ = పెద్ద వయస్సులో ఉన్న పెళ్ళి అయినా స్త్రీ; (2) ముత్తు అంటే ముద్దు; (తమిళంలో నేటికీ ఈ అర్థంలో ఉంది.) కాబట్టి అందమైన అనే అర్థంలో ముత్తు + ఐదువ = ముత్తైదువ కావచ్చు. ముత్యం, mutyaM -n. --pearl; the solidified excretion of a sea mussel; మౌక్తికం; ముత్యపుచిప్ప, mutyapucippa -n. --mother-of-pearl; pearl oyster; ముక్తాస్పోటం; శుక్తి; ముత్తాత, muttAta -n. --great grandfather; ముదం, mudaM -n. --happiness; ముదనష్టపు, mudanashTapu -adj. --ill-fated; unlucky; ముదర, mudara -adj. --(1) mature; not tender; --(2) dark; not light; --(3) thick; not thin; ---ముదర కాయ = a green vegetable that is reaching the stage of ripening. ---ముదర రంగు = dark color. ---ముదర పాకం = thick syrup. ---రోగం ముదిరిపోయింది = the disease has taken root, it is no longer acute. ముదరా, mudarA -n. --refund; rebate; compensation; reduction in price; ముద్ద, mudda -n. --(1) paste; --(2) morsel; bolus; dollop; see also కరడు; ---పప్పుముద్ద = a dollop of dal. ముద్ర, mudra -n. --(1) stamp; imprint; print; --(2) posture in dance; ---చెరగని ముద్ర = indelible imprint. ముద్రణ, mudraNa -n. --printing; ---ముద్రణ యంత్రం = printing press. ముదావహం, mudAvahaM -n. --commendable; ముద్దాయి, muddAyi -n. --defendant; ముద్రాపకులు, mudrApakulu -n. pl. --printers; ముద్రారాక్షసం, mudrArAkshasaM -n. --printing error; printer's devil; ముదిమి, mudimi -n. --old age; decrepitude; ముద్రించు, mudriMcu -v. i. --print; ముదురు, muduru -adj. --(1)mature; fully grown; not tender; --(2) dark ---ముదురు రంగు = dark color; ముద్దు, muddu -n. --(1) kiss; caress; --(2) love; fondness; affection; --(3) charmingness; ముద్దుచేయు, mudducEyu -v. i. --dote on; adore; love and affection expressed by adults toward children; ముద్దుపేరు, muddupEru -n. --pet name; nickname; sobriquet; ముద్దువచ్చు, mudduvaccu -v. i. --to be cute; to be adorable; kissable; మునగ కాడ, munaga KADa -n. --drumstick; Moringa; the long, rod-like fruit of drumstick tree; [bot.] ''Moringa oleifera'' of the Moringaceae family; -- [Sans.] శిగ్రుః; శోభాంజనః: ఆక్షీబః; మునగ చెట్టు, munaga ceTTu -n. --drumstick tree; [bot.] ''Moringa pterygosperma; Moringa oleifera;'' -- మునగ ఆకులలో క్లోరోజెనిక్ ఆమ్లం (chlorogenic acid), క్వెర్సెటిన్ (quercetin) వంటి ఏంటీఆక్సిడెంట్లు ఉంటాయి. ఇవి కర్బనోదకాల విచ్ఛిన్నాన్ని నెమ్మదిస్తూ, రక్తంలో గ్లూకోజ్ శోషణను నియంత్రిస్తాయి. మునగ పొడి పాన్క్రియాస్లోని బీటా కణాలను సురక్షితంగా పనిచేయడానికి సహాయపడుతుంది. ఇది ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తిని మెరుగుపరుస్తుంది. మునసబు, munasabu - n. -- Munsiff: a village-level officer of justice, usually a rank below a magistrate and above the rank "karanam." ముని, muni -n. --hermit; seer; thinker; an ascetic observing silence; -- సంస్కృతంలో "మౌనం పాటించేవాడు" లేదా "తపస్వి" అనే అర్థం; మౌనంగా ఉంటూ ఆత్మ జ్ఞానాన్ని సాధించేవారు; "మౌనం చైవాస్మి గుహ్యానాం" అంటాడు భగవానుడు గీతలో. -- ఋషులు మునులు ఒకటే. అందరూ భగవద్ధ్యాన పరాయణులే. ఋషులు త్రికాల జ్ఞానం కలవారు. అలాంటి దర్శనం వాళ్లకు కలుగుతుంది. వాళ్లు వశ్య వాక్కులు; ఋషుల నోట మాట అసంకల్పితంగా వస్తుంది. అది అట్లే జరుగుతుంది; మునిమాపు, munimApu -n. --twilight; early evening; --మునిచీకటి; మునిశ్వేతం, munisvEtaM -n. --cloudy white; మున్నీరు, munneeru - n. -- sea; ocean; the first waters; మొదటినీరు (= సముద్రం) -- మున్- అన్న ధాతువుకు ముందు, తొలి అన్న అర్థాలున్నాయి. ఉదాహరణకు, ముంగురులు అంటే ముందున్న కురులు. మున్నుడి అంటే తొలిపలుకు, పుస్తకానికి ముందు ఉండే నుడి. ముత్తాత తాత కన్నా ముందున్న వాడు. అలాగే, ముచ్చెమటలు ముఖం మీద కనిపించే చెమటలు. కారు అంటే పంట అన్న అర్థం అయితే, ముంగారు అంటే తొలి పంట. అట్లాగే ముంజేయి, ముంగాలు మొదలైన పదాలు. ఈ పదాలన్నిటిలోనూ మున్- అన్న ఉపసర్గ ‘ముందు’ అన్న అర్థాన్ని సూచించేవే. -- ముల్లోకాలు, ముమ్మారు, ముజ్జగములు, ముమ్మూర్తుల - ఈ పదాలన్నింటిలో మూన్-/మున్- అన్న ధాతువుకు మూడు అన్న అర్థమే ఉన్నా, మున్- అంటే ముందు అన్న అర్థం ఉన్న ధాతువు వేరే ఉంది. మునుగు, munugu -n. --sink; go down; get inundated; (ant.) తేలు; ముప్పాతిక, muppAtika -n. --three-fourths; three-quarters; ముప్పావు, muppAvu -n. --three-quarters; ముప్పిరి, muppiri -adj. --triple; three-fold; ముప్పు, muppu -n. -- (1) calamity; danger; urgency; విపత్తు; (2) old age; వార్థకము; ముప్ఫయ్, mupphai -n. --thirty; ముబ్బడి, mubbaDi -adj. --triple; three times; three-fold; ముభావం, mubhAvaM -n. --aloofness; reserved; indifference; ముమ్మడించు, mummaDiMcu -v. i. --increase three-fold; ముమ్మాటికీ, mummATikI -adv. --on all (three) counts; ముయ్యాకుపొన్న, muyyAkuponna -n. --[bot.] ''Pseudarthria viscida;'' మురకుండాకు, murakuMDAku -n. --[bot.] ''Acalypha indica;'' మురబ్బా, murabbA -n. --candied preserve; fruit pieces preserved in honey or sugar syrup with no additional preservatives; this is different from jam or jelly or an electuary; ---అల్లం మురబ్బా = candied ginger. -- Clean ginger: peel skin, dice into pieces, and blend into a paste. Heat sugar until it melts and begins to caramelize (ఉండ పాకం వచ్చేదాకా). Add a dash of salt and a spoonful of Cardamom powder, and mix well. Transfer to a buttered plate. Cut into bite-size pieces; మురమురాలు, muramurAlu - n. pl. - puffed rice; -- [rel.] పేలాలు = popped rice or pop corn మర్త్యలోకం, martyalOkaM - n. -- the abode of humanity; the Earth; (lit.) the land of the mortals; మురికి, muriki -n. --dirt; sewage; మురికి చేయు, muriki cEyu -v. t. --soil; మురికి నీళ్లు, muriki nILlu -n. --sewage water; dirty water; మురికివాడ, murikivADa -n. --slum; మురిపిండ, muripiMDa - n. [bot.] Acalypha indica Linn. Euphorbiaceae -- Indian acalypha; మురుగు కాలువ, murugu kAluva -n. --sewer; మురుదొండ, murudoMDa -n. --[bot.] ''Bryonia epigaea''; మురుపిండి, murupiMDi -n. --[bot.] ''Acalypha indica''; ముర్రుపాలు, murrupAlu -n. --beestings; colostrum; milk of domestic cattle (cow, buffalo, goat, etc.) that has recently calved; this substance is rich in nutrients and antibodies and are essential for the calf; In humans, such items are supplied to the growing infant via the umbilical cord; apparently, in cattle such supply is not done. so drinking these besstings is essential for the calf; --same as జన్నుపాలు; ములక, mulaka -n. --plunger; ములగ, mulaga - n. -- [bot.] ''Moringa oleifera''; ముల్లంగి, mullaMgi -n. --(1) carrot; --(2) radish; [bot.] Raphanus sativus; Brassica rapa Linn.; ములికినాట్లు, mulikinaaTlu - n. pl. -- a sub-sect among Brahmins; -- కేవలం వైదికవృత్తి వ్యవసాయం మాత్రమే చేసేవారు వైదికులు; వైదీకులలో వెలనాట్లు అనగా కోనసీమ ఇంకా పైకి వున్నవారు; ములికినాట్లు అనగా రాయలసీమ వైపు వారు; తెలగాణ్యులనగా తెలంగణా ప్రాంతం వారు. ఈవిధంగా వృత్తిపరంగా, ప్రాంతీయతాపరంగా వచ్చినవి ఈ భేదాలు. ముల్కీ, mulkI - n. -- native; a person belonging to a region; ములు, mulu -pref. --indicates thorn or rough celia on leaves; ములుకు, muluku -n. --sharp point; thorn; ములుకోల, mulukOla -n. --goad; a stick with a needle at its end; ములుగు చేప, mulugu chEpa - n. -- eel fish; Eels are ray-finned fish belonging to the order Anguilliformes, which consists of eight suborders, 20 families, 164 genera, and about 1000 species; ములుగొలిమిడి, mulugolimiDi -n. --[bot.] ''Leonotis toefolia;'' ములుగోగు, mulugOgu -n. --[bot.] ''Hibiscus suratensis''; ములుగోరంట, mulugOraMTa -n. --[bot.] ''Barleria prioatis;'' ములుదోస, muludOsa -n. --[bot.] ''Cucumis muricatus;'' ములుమోదుగు, mulumOdugu -n. --[bot.] ''Erythrima sublabota;'' ములువెంపలి, muluveMpali -n. --[bot.] ''Tephrosia spinosa;'' ముల్లు, mullu -n. --(1) thorn; prick; --(2) fishbone; ముళ్లతోటకూర, muLlatOTakUra -n. --[bot.] Amaranthus spinosus Linn. of the Amaranthaceae family; ముళ్లపంది, muLlapaMdi -n. --porcupine; same as ఏదుపంది; ముండ్లపంది; ముళ్లవంకాయ, మొలుగుకాయ, muLlavaMkAya, molugukAya - n. -- [bot.] ''Solanum hirsutum'' of Solanaceae Family (Potato family) --- ఇది వంగ, పొగాకు జాతికి చెందిన మొక్క; మువ్వీసం, muvvIsaM - n. -- the fraction 3/16; ముష్కరుడు, mushakruDu - n. --obstinate person; stubborn person; rude person; ముషిణి, mushiNi -n. --strychnine; Strychnos nux vomica; a poisonous substance from a plant; ముష్టి, mushTi -n. --(1) fist; --(2) alms; a fistful of alms; ముష్టికాయ, mushTikAya -n. --[bot.] Nux Vomica, Strychonys Nuxvomica; a natural drug useful in reducing fever; ముష్టిది, mushTidi -n. f. --beggar; panhandler; a person seeking a fistful of alms; ముష్టివాడు, mushTivADu -n. m. --beggar; panhandler; ముష్టి యుద్ధం, mushTi yuddhaM -n. --fist fight; boxing; ముసద్దీ, musaddI - n. -- (1) writer; (2) accountant; (3) clerk; ముసరపప్పు, musarapappu -n. --Masur dal; [bot.] ''Lens culinaris''; ముసలకం, musalakaM -n. --piston; ముసలి, musali -adj. --old; ముసాంబ్రం, musAMbraM -n. -- dried juice of aloeswood, or Indian aloe; [bot.] ''Aloe barbadensis;'' -- Agarwood, aloeswood, eaglewood or gharuwood is a fragrant dark resinous wood used in incense, perfume, and small carvings. It is formed in the heartwood of Aquilaria trees when they become infected with a type of mold (''Phialophora parasitica''); ముసిముసి, musimusi -adj. --onomatopoeia for smile; ముసుగు, musugu -n. --veil; mask; ముసురు, musuru -n. --nagging rain; slow, nagging low-grade rain and lasts for a couple of days; -- [see also] జడివాన; ముసురు, musuru -v. t. --hover about; ---ఈగలు ముసురుతున్నాయి = the flies are hovering around. ముస్తె, muste -n. --[bot.] ''Cyperus rotundus; Cyperus spectosus;'' ముహూర్తం, muhUrtaM -n. --(1) an auspicious time to perform an important thing; --(2) a duration of time equal to 48 minutes; 1 మూహూర్తం = 2 ఘడియలు = 48 నిమిషాలు; -- (3) ఒక పగలు, ఒక రాత్రినీ కలిపిన మొత్తాన్ని అహోరాత్రం అంటారు. ఒక అహోరాత్రంకు ఇలాంటివి 30 ముహూర్తాలు ఉంటాయి. అంటే… ఒక రోజులో 30 ముహూర్తాలు జరుగుతాయి. సూర్యోదయమునకు ముందు వచ్చే ముహూర్తాలలో మొదటిది. దీనినే ‘బ్రహ్మముహూర్తం’ అంటారు. అంటే రోజు మొత్తంలో 29వది బ్రహ్మ ముహూర్తం. ఈ ముహూర్తానికి అధిదేవత బ్రహ్మ. కాబట్టి దీనికి బ్రహ్మ ముహూర్తం అనే పేరు వచ్చింది. నిజానికి తెల్లవారుజామును 2 భాగాలుగా విభజించారు. సూర్యోదయమునకు 2 ఘడియల ముందు కాలాన్ని అనగా 48 నిమిషముల ముందు కాలాన్ని ఆసురీ ముహూర్తం అని ఆసురీ ముహుర్తానికి ముందు 48 నిమిషముల ముందు కాలాన్ని బ్రహ్మముహూర్తం అని అంటారు. -- (4) అమావాస్య నాడు సూర్యుడి తో కలిసి ఉదయించిన చంద్రుడు 30 రోజుల పాటు, తిథికి 48 నిముషాలు చొప్పున ముందర ఉదయించి 30 తిథుల అనంతరం మళ్లి సూర్యుడి తో ఉదయిస్తాడు. 48 నిమిషాల కాలం ఒక ముహూర్త కాలం; కాల గమనానికి ముహూర్తం ఒక ఏకకం (Unit); మూక, mUka -n. --crowd; మూకుడు, mUkuDu -n. --deep fryer; chip pan; a bowl-shaped pan for deep frying; -- బాండి; మూకుమ్మడిగా, mUkammaDigA - adv. -- lock, stock and barrel; మూగు, mUgu -v. i. --surround; gather and hover around; మూట, mUTa -n. --bundle; pack; bag; మూటా ముల్లె, mUTA mulle -ph. --bag and baggage; మూడు, mUDu -n. --three; మూడు ముడులు, mooDu muDulu - ph. the three knots; -- In a traditional Hindu wedding, the groom ties a sacred necklace, around the neck of the bride, with three knots. This three symbolizes the union of their three bodies: the gross, the subtle, and the Pure Consciousness; -- మానవుల యొక్క స్థూల సూక్ష్మ కారణ అనే మూడు శరీరాలు ఉంటాయి. ఈ సమయంలో వేసే ఒక్క ముడి ఒక్కో శరీరానికి సంబంధించినది… వధూవరులో కేవలం బాహ్య శరీరంతో మాత్రమే కాకుండా మొత్తం మూడు శరీరాలతో కలిసిమెలిసి ఉండాలని ఉద్దేశంతో మూడు ముళ్ళు కలుపుతారు… మూడొంతులు, mUDoMtulu -adv. --three out of four; in all probability; మూఢం, mUDhaM -n. --[astro.] obscuration of a planet by Sun's rays; Heliacal rising of a planet; [astrol.] a planet moving into the same house as the Sun; -- మూఢము అనగా ఒక గ్రహం సూర్యునికి దగ్గరగా రావడం. లేదా ఒకే రాశి యందు ఉండడం; శుభకార్యము చేయఁగూడని కాలము; మూఢత, mUDhata -n. --stupidity; foolishness; మూఢుడు, mUDhuDu -n. m. --stupid; మూఢమతి, mUDhamati -n. --stupid; మూత, mUta -n. --lid; cover; cap; top; మూత్రం, mUtraM -n. --urine; మూత్రపిండం, mUtrapiMDaM -n. --kidney; nephram; మూత్రాణి, mUtrANi -n. --purine; a type of molecule found in the DNA; మూతి, mUti -n. --mouth; మూపు, mUpu -n. --shoulder; bull's hump; మూపురం, mUpuraM -n. --shoulder of a bull; cow; or camel; మూయు, mUyu -v. t. --shut; close; మూర, mUra -n. --cubit; a measure of length equal to the span from the tip of the elbow joint to the tip of the middle finger of the open hand; ---పిడిమూర = a length measure equal to the span from the tip of the elbow joint to the tip of the closed first; -- 1 అంగుళం = 2.54 సెంటీమీటర్లు; 1 బెత్త = 3 అంగుళాలు; 1 జాన = 3 బెత్తలు; 1 అడుగు = 12 అంగుళాలు; 1 మూర = 2 జానలు; see also బార; మూర్ఛ, mUrCha -n. --epilepsy; petit mal; grand mal; fainting spell; swoon; మూర్ఛన, mUrChana -n. --derived musical scale; --సప్తస్వరముల యొక్క ఆరోహణావరోహణములను మూర్ఛనలందురు; మూర్ధన్యాక్షరాలు, mUrdhanyAksharAlu - n. -- The letters ట,ఠ, డ, ఢ, ణ, ళ, ఴ లు of the Telugu alphabet; --ద్రావిడ భాషలలో మూర్ధన్యాక్షరాలు (ట,ఠ, డ, ఢ, ణ, ళ, ఴ లు), ర-ఱ-లలు ప్రథమాక్షరంగా ఉండడానికి వీలులేదు. విశేషణంగా తెలుగులోనూ, ఇతర ద్రావిడ భాషలలోనూ హల్లుల ముందు ఇరు-, అచ్చులముందు ఈరు- అన్న రూపాలే కనిపిస్తాయి. ఇరువంకలు అంటే రెండు పక్కలు. ఇరువురు అంటే ఇద్దరు. మూర్తి, mUrti -n. --(1) character; --(2) statue; --(3) shape; ---అక్షరమూర్తి = alphabetic character. ---అక్షరాంకికమూర్తి = alphanumeric character. మూర్తిత్వం, mUrtitvaM -n. --embodiment; characterization; మూర్తీభవించు, mUrtIbhaviMcu -v. i. --embody; personify; మూరుకొండ, mUrukoMDa -n. --[bot.] ''Acalpha indica''; మూర్కొను, mUrkonu -v. t. --smell; put to the nose; మూలం, mUlaM -n. --beginning; root; basis; base; foundation; crux; మూల, mUla %updated -adj. --basic; proto; -n. --(1) Lambda Scorpii; Shaula; Yoga tara of the 19th lunar mansion; located in the constellation Scorpio; one of the brightest stars in the night sky; --(2) The 19th of the twenty seven star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) corner; nook; మూలకం, mUlakaM -n. --element; chemical element; మూలగ, mUlaga -n. --marrow; bone marrow; మూలధనం, mUladhanaM -n. --capital; original investment; principal; మూలపదార్థం, mUlapadArthaM -n. --elemental matter; element; మూలపురుషుడు, mUlapurushuDu -n. --patriarch; (ant.) మూలమగువ; మూలబిందువు, mUlabiMduvu -n. --base point; radix point; decimal point in a base-ten system and a binary point in a base-two number system; మూలమట్టం, mUlamaTTaM -n. --set-square; an instrument to set things at right angles; మూలవిరాట్టు, mUlavirATTu -n. --(1) main idol located in the inner sanctum of a temple; a stand-in idol (ఉత్సవ విగ్రహం) is often used in street parades while the real idol is left in the inner sanctum; --(2) patriarch or matriarch of a family; మూలశంక, mUlaSaMka -n. --piles; hemorrhoids; (lit.) doubt at the bottom; మూల్యం, mUlyaM -n. --price; మూలాధారం, mUlAdhAraM -n. --basis; source; మూలాధారచక్రం, mUlAdhAracakraM -n. --according to Kundalini Yoga, one of the centers of energy in the human body, believed to be located at the base of the spinal column; మూల్యాంకనం, mUlyAMkanaM, -n. --evaluation; assessment; estimation; -- ఒక విషయం/సమాధానం లోని సత్తా ఏమిటో అంచనా వేయడం; పరీక్షలో ఎన్ని మార్కులు ఇవ్వవచ్చునో చెప్పడం మూల్యాంకనమే. మూలిక, mUlika -n. --medicinal root; medicinal herb; మూలుగ, mUluga -n. --bone marrow; మూలుగు, mUlugu -n. --groan; groaning with pain; మూస, mUsa -n. --(1) crucible; --(2) mold; మూసివేయు, mUsivEyu -v. t. --close; shut; '''%మృ - mR, మె - me, మే - mE, మై - mai''' మృగం, mRgaM -n. -- (1) animal; beast; wild animal; (2) deer; మృగతృష్ణ, mRgatRshNa -n. --mirage; మృగయుడు, mRgayuDu -n. --hunter; మృగవ్యాధుడు, mRgavyAdhuDu -n. --Sirius; the brightest star as seen from the Earth in Canis Major; % to e2t మృగనాభి, mRganAbhi -n. --musk; the secretion from a gland of musk deer; -- మృగనాభి అంటే కస్తూరి. కస్తూరి మృగం నాభిలో స్రవించేది కస్తూరి. % to e2t మృగశిర, mRgaSira %updated -n. --(1) Beta Tauri; Elnath; Yoga tara of the fifth lunar mansion; --(2) Orion; the star cluster that looks like a hunter; The fifth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; Represents the head of an animal in the Vrishabha rAsi of the Hindu calendar; మృణ్మయము, - n. -- made of clay; full of clay; -- మృత్ శబ్దానికి మయట్ ప్రత్యయం చేరి మృణ్మయమ్ అయింది. ఇది సంస్కృత పదం. "యరోఽనునాసికేఽనునాసికోవా" అన్న పాణినీయ సూత్రం ప్రకారం హకారం కాక మరేదైనా హల్లుకు పిదప అనునాసికాక్షరం వచ్చినప్పుడు ఆ హల్లుకు బదులు దాని వర్గం లోని అనునాసికాక్షరం ఆదేశం ఔతుంది. మృత్ + మయమ్ => మృణ్ + మయమ్ => మృణ్మయమ్; ఇక్కడ మ ముందు వచ్చిన తకారానికి బదులు అనునాసికమైన ణకారం వచ్చింది. --ఋ, ర, ష ల తరువాత వచ్చే న, ణగా మారుతుంది. 'రషాణాం నోణః సమానపదే' అని సూత్రం. అలా మృత్/మృద్ + మయ --> మృన్ + మయ --> మృణ్ + మయ --> మృణ్మయ అయింది. వాక్ + మయం => వాఙ్మయం, సత్ + మార్గం => సన్మార్గం , వంటివి ఈ సూత్రం ప్రకారం ఏర్పడిన పదాలే; మృత, mRta -adj. --dead; మృత్తిక, mRttika -n. --earth; clay; soil; మృత్యువు, mRtyuvu -n. --death; మృదంగం, mRdaMgaM -n. --a drum used in Indian musical performances; మృదులాస్థి, mRdulAsti -n. --cartilage; మృదువు, mRduvu -adj. --tender; gentle; soft; మృష్ట, mRshTa -adj. --wholesome; healthy; clean; మృష్టాన్నం, mRshtAnnaM -n. --wholesome food; మెంతులు, meMtulu -n. pl. --fenugreek; [bot.] ''Trigonella foenum graecum;'' Here, ''foenum graecum'' means Greek Hay; greens of this plant were used in Greece to feed horses; --these seeds, widely used in Indian cooking, have been reported to possess hypoglycemic and hypolipidemic properties in animal experiments, as well as in human and clinical cases; -- కసూరి మెంతి = [bot.] ''Trigonella corniculata;'' కసూర్ అనే ప్రదేశం నుండి మొదట లభ్యం అయినది అని కసూరి మెంతి కి ఆ పేరు వచ్చింది. దీనిని ఎండబెట్టి ఎండిన ఆకులని వాడతారు; --[Sans.] రుచిప్రదా; మిశ్రం; తాళపర్ణికా: మెంతికూర, meMtikUra -n. --fenugreek greens; fenugreek leaves; [bot.] ''Trigonella foenum-graecum'' Linn.; మెకం, mekaM - n. -- (1) animal; (2) tiger; మెగిడి, megiDi -n. --smoke; a word used by Chenchu tribes; మెగిడిపెట్టు, megiDipeTTu -v. t. --to smoke (a fish); మెగా, megA -adj. --pref. million; big; huge; (ant.) మైక్రో; మెట్ట, meTTa -n. --(1) upland; elevated land; land with no irrigation; (ant.) పల్లం; పుంజె; మాగాణి; --(2) hillock; మెట్ట జలగ, meTTa jalaga -n. -- slug, land slug; -- నత్తలలాగే ఇవి కూడా అతి మెల్లగా ప్రయాణిస్తాయి. అయితే నత్తలకి ఉన్నట్లు వీటికి గుల్లలు (Shells) ఉండవు. నత్తలలాగే మెట్ట జలగలు కూడా గాస్ట్రోపోడా (Gastropoda) తరగతిలోని సిగ్మురెత్రా (Sigmurethra) కుటుంబానికి చెందుతాయి. నీటి జలగల (Leeches) లాగా వీటికి రక్తం పీల్చే స్వభావం లేదు; మెట్ట తామర, meTTa tAmara -n. --ground lotus; Indian shot; [bot.] ''Canna indica'' of the Cannaceae family;; -- దీని ఆకుల పసరు తామర, గజ్జి, చిడుము వంటి మొండి చర్మవ్యాధులకు, సర్పి ( Herpes zoster) వంటివాటికి దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది; -- see also సీమ మెట్ట తామర = [bot.] ''Cassia alata''; మెట్ట సేద్యం, meTTa sEdyaM -n. --dry cultivation; మెటికలు, meTikalu -n. --knuckles; ---మెటికలు విరవకు = do not crack knuckles. మెట్రిక్ టన్ను, meTrik Tannu -n. --metric ton; one million grams; mega garm; 2205 pounds; మెట్రిక్ పద్ధతి, meTrik paddhati -n. --metric system; an internationally agreed system of measuring weights and measures using units like meters for length, kilograms for weight and seconds for time; the MKS system; మెట్టు, meTTu -n. --(1) step, as in step of a stair; --(2) rung, as in rung of a ladder; మెడ, meDa -n. --nape; neck; the back part of the neck; (ant.) పీక; మెడిదము, meDidamu -n. --noise; sound; మెతక, metaka -adj. --dank; ---మెతక వాసన = dank smell. మెతక, metaka -n. --dullard; softy; a person with no initiative; మెతనాలు, metanAlu -n. --methanal; formaldehyde; మెతనోలు, metanOlu -n. --methanol; methyl alcohol; మెతల్ గుంపు, metal guMpu -n. --methyl group; methyl radical; మెతల్ రాసి, metal rAsi -n. --methyl radical; methyl group; మెత్త, metta -n. --cushion; pad; padding; pillow; మెత్తన, mettana -n. --softness; మెదడు, medaDu -n. --(1) brain; మస్తిష్కం; --(2) cerebrum; మెదులు, medulu -v. i. --stir; move a little; మెరక, meraka -n. --upland; refers to a land with no or scarce water resources; (ant.) మాగాణి; పల్లం; మెరుగు, merugu -n. --(1) shine; polish; glitter; --(2) better; మెరుగులు దిద్దు, merugulu diddu -v. t. --to give finishing touches; మెరుపు, merupu -n. --(1) flash; --(2) lightning; మెలిక, melika -n. --twist; turn; మెల్ల, mella -n. --cross-eye; Strabismus; a condition where one of the eyes drifts from focusing; --- మెల్లకన్ను = కళ్ళు ఒకే దిశలో చూడలేని స్థితి; మెల్లగా, mellagA -adv. --slowly; steadily; (ant.) త్వరగా; శీఘ్రంగా; మెల్లనైన, mellanaina -adj. --slow; మెస్మరించు, mesmariMcu -v. t. --mesmerize; to hypnotize; to enchant; (named after German physician Franz Anton Mesmer); మెస్సయ్య, messiah - n. -- protector; -- రక్షకుడు; మేక, mEka -n. --goat; she-goat; మేకపోతు, mEkapOtu -n. m. --he goat; మేకపిల్ల, mEkapilla -n. --kid; baby goat; మేకపోతు గాంభీర్యం, mEkapOtu gAMbhIryaM - ph. -- showing external courage although scared inside; మేకమాంసం, mEkamAmsaM -n. --mutton; మేకమేయని ఆకు, mEkamEyani Aku -n. --[bot.] ''Tylophora indica;'' మేకీవిల్లీయం, mEkIvillIyaM -n. --Machiavellian; crafty; deceitful; artful; named after the Florentine writer Nicolo Machiavelli (1469-1527 A.D.); కౌటిల్యం; కుటిలత్వం; మేకు, mEku -n. --nail; మేఘం, mEghaM -n. --cloud; ---అలకామేఘం = cirrus cloud; "hairy" cloud. ---అలకాపుంజ మేఘం = cirrocumulus cloud. ---అలకాస్థార మేఘం = cirrostratus cloud. ---మధ్యస్థార మేఘం = altostratus cloud. ---పుంజమేఘం = cumulus cloud. ---సమాచిమేఘం = cumulous cloud; "heapy" cloud. ---స్థారమేఘం = stratus cloud. ---వృష్టికమేఘం = nimbus cloud; "rainy" cloud. ---వాడు మేఘాల్లో ఉన్నాడు = [idiom] he is in cloud nine. మేఘాచ్ఛాదితం, mEghAcchAditaM -n. --overcast; మేట, mETa -n. --sandbar; shoal; మేట్నీ, mETnI -n. --matinee; పగటాట; మేటు, mETu -n. --heap; pile; మేజా, mEjA -n. --desk; a table with drawers; మేజువాణీ, mEjuvANI - n. -- a group dance performed by a clan of prostitutes with indecent language and exposure; it was customary to have such performances at weddings in bygone days; (see also) నాచ్ పార్టీ; భోగంమేళం; మేజోళ్లు, mEjOllu -n. pl. --socks; stockings; మేడ, mEDa -n. --a building with at least one floor above the ground floor; palace; మేడమీద, mEDamIda -n. --upstairs; మేడమెట్లు, mEDameTlu -n. --stairs; మేడి, mEDi -n. -- cluster fig; a species of the fig tree; [bot.] ''Ficus glomerata; Ficus racemosa; Ficus palmata;'' --(note) It is a common belief that this fruit is pretty outside with worms inside; -- మేడిపండు అంటే మేడి చెట్టు కాయ. దీని హైబ్రిడ్ రకాలను అత్తిపండు, అంజీర అంటారు. మన దేశంలో చాలా చోట్ల ఈ చెట్లు కనిపిస్తాయి. మేడిపండు చూడడానికి గుండ్రంగా ఉంటుంది. పచ్చగా ఉన్నప్పుడు కాస్త పుల్లగా, చేదుగా ఉంటుంది. పండి పసుపు రంగులోకి మారిన తరువాత తీపిగా ఉంటుంది. మేడి పండు పండడం మొదలైనప్పుడు, మేడిపండులోని చిన్న చిన్న గుబ్బల వంటి కండ కోసం పురుగులు పండులోకి చేరి పండుని తింటాయి. నాటు పండయిన మేడిపండ్లలో పురుగులు ఉంటాయి. ఇది అత్తిపండ్లు పెంచబడిన మొక్కల నుంచి వస్తాయి. వీటి పెంపకంలో పురుగుమందుల కారణంగా పురుగులుండవు. -- ఉదుంబరం; మేదస్సు, mEdassu - n. - fat; body fat; lipid; మేదిని, mEdini - n. -- the Earth; -- మధుకైటభుల మేధస్సుచేత తడుపబడుటచేత మేదిని అయింది; మేన, mEna -- pref. -- related by the body; related by blood; --- మేనమామ = an uncle related by blood = mother's brother; --- మేనత్త = an aunt related by blood = father's sister; --- వేలువిడచిన మేనమామ = mother's cousin (brother); mother's sister's son; మేను, mEnu -- n. -- body; మ్లేచ్ఛులు, mlEcChulu -n. pl. -- (1) Barbarians; uncivilized; -- foreigners who do not speak our language (Sanskrit), who eat beef, and who do not follow our customs and traditions; --"గోమాంసం తినేవారు, సంస్కృతం కాక పలురకాల భాషలు మాట్లాడేవారు, మన ఆచారాలను వేటినీ పాటించని వారిని మ్లేచ్ఛులని అంటారు" అని బౌధాయనుడు మ్లేచ్ఛ శబ్దాన్ని నిర్వచించాడు; మైదా పిండి, maidA piMDi - n. -- all-purpose flour; the flour made from a mixture of hard and soft varieties of white wheat; -- గోధుమ పిండి = wheat flour made from red wheat, without removing the skin and germ; -- గోధుమలు పిండిమరలో పిండి పట్టించినప్పుడు అందులో గోధుమ పొట్టు, గోధుమ రవ్వ, బొంబాబు రవ్వ (సమొలిన), వగైరాలతోపాటు, చివరకు మెత్తగా మిగిలిన మైదాను కొన్ని రసాయనాలతో శుద్ధి చేసి తెల్లగా తీర్చిదిద్దుతారు. మిల్లులో బాగా పోలిష్ చేయబడిన గోధుమల నుండి వచ్చిన పిండికి Azodicarbonamide, Chlorine gas, మరియూ Benzoyl peroxide అనే రసాయనాలను ఉపయోగించి తెల్లగా చేస్తారు. అందువల్ల మైదా పిండి ముట్టుకోవడానికి మెత్తగాను, చూడటానికి తెల్లగానూ ఉంటుంది. మైదాతో ఆరోగ్య ప్రయోజనాలేవీ లేవు. మైదా వినియోగం ఆరోగ్యకరం కూడా కాదు; మైరేయం, mairEyaM - n. -- intoxicating liquor made of date-palms; మైలతుత్తం, mailatuttaM - n. -- copper sulfate; CuSO₄; -- చికీగ్రీవం; మొక్కుబడి, mokkubaDi - n. -- votive; vow; -- దేవతల కిచ్చెదనని చెప్పిన కానుక; మొగమాటం, mogamATaM - n. -- complaisance; civility courtesy; conciliatory conduct; feeling delicate; a desire or willingness to please others, or to be agreeable and willing; a reluctance to refuse a request or to wound another's feelings by not complying; -- దాక్షిణ్యం; మొహమాటం; మొగలి, mogali - n. -- Screw pine; [bot.] ''Pondonus tectorius''; -- ఇది ఆవృతబీజ జాతి (Angiosperms) సతత హరిత వృక్షం; ఇది 15-20 అడుగుల ఎత్తుకు పెరుగుతుంది. -- మొగలిపువ్వు వాసనకు పాములు వస్తాయని అంటారు కానీ దీనికి శాస్త్రీయమైన రుజువు లేదు; ఈ పూల వాసనకి ఆకర్షింపబడి వచ్చాయనేదానికి ఇదమిద్ధంగా ఋజువులేమీ లేవు. మొదలు, modalu - n. -- (1) beginning; starting point; (2) principal; initial investment -- మొదలు చెడ్డ బేరము = loss of principal; మొదటికే మోసం = the primary resources were not available to do a job మొర్రి పండు, morri panDu - n. -- Chironji fruit; [bot.] ''Buchanania latifolia; Buchanania lanzan;'' -- These small, sweet, and tangy wild berries, (seasonal summer fruits) are often foraged in forest areas and are highly regarded for their unique taste and medicinal properties; మొలలు, molalu - n. -- piles; hemorrhoids; -- దానిమ్మ తొక్కల పొడి (Powdered pomegranate peel). ఆయుర్వేద మందుల దుకాణాల్లోనూ, ఆన్లైన్ లోనూ దొరుకుతుంది. ఉదయం సాయంత్రం ఒకో చెంచాడు చూర్ణం నీటితో కలిపి తాగితే విరేచనం అయేటప్పుడు రక్తం పోకుండా ఆపుతుంది. మోకు, mOku - n. -- a stout rope; a heavy-duty rope; మోక్షం, mOkshM - n. -- liberation; cessation of suffering; attainment of Supreme Bliss; Liberation of the soul from the body; Deliverance from the bonds of sense; Beatitude; -- the Hindu equivalent of Buddhist నిర్వాణం; మోచెయ్యి, mOcheyyi - n. -- elbow; -- మోచేతి నీరు త్రాగడం = (1) ఒకరి ఆశ్రయంలో, లేదా పరుల పోషణలో, సహాయం వల్ల జీవించడాన్ని మోచేతికింద నీళ్ళు తాగడం అనే జాతీయంతో వ్యక్తపరుస్తారు; (2) తనకు గతిలేక ఒకరి పెట్టు పోతల మీద ఆధారపడి / ఒకరి సహాయంతోనే బతకడాన్ని * మోచేతి నీళ్ళు తాగడం* అంటారు. దుస్థితి సూచనకంగా వాడే జాతీయం ఇది; మోట, mOTa - n. A water pump, a water wheel, or a device for drawing water from wells to irrigate the fields. మోటబావి, mOTabAvi - n. -- a wide-mouthed well suitable for lifting water with a specially shaped bucket, called 'mota' used for watering irrigated fields; -- కపిలబావి, మోటనుయ్యి; నీళ్ళు తోడటానికి మోట అమర్చిన బావి; మోడు, mODu - n. -- a tree stump; మోత, mOta - n. -- (1) burden; load; (2) sound; loudness; మోతిబిందు, mOtibiMdu - n. -- cataract; an eye disease in which the lens gets clouded; మోపు, mOpu - n. -- bundle; మోయు, mOyu - v. i. -- carry; మోహం, mOhaM -n. -- attachment; సాంగత్యం వల్ల ఒక వస్తువు తనదే అనే భావన; మొహమాటం, mohamATaM - n. -- doing something with a sense of discomfort so as not to make a host uncomfortable; -- మొగము + ఓటమి = మొగమోటమి = ఉచ్చారణ లో గూడా మొహమాటం అయి పోయింది. అంటే మొగం చూడడానికి చెల్లకపోవడం; ఇప్పటి వాడుకలో — మారుమాట చెప్పలేక, ఒప్పుకోవడం అనే అర్థం లో వాడుతున్నాం; అయిష్టంగానే ఎదుటివాడి మాటను అంగీకరించడం మొహమాటమౌతుంది. దీనిమీద సంస్కృత ఉపసర్గ ^నిర్^ చేర్చి "నిర్మొహమాటం" గా అనేది గూడా వాడుకలోకి వచ్చింది. -- ఆహారే వ్యవహారే చ త్యక్త లజ్జః సుఖీ భవేత్ = ఆహారం విషయంలోను, వ్యవహారం విషయంలోనూ మొహమాట పడకూడదు; మౌళి, mouLi - n. -- (1) coiffured hair; ornamented hairdo; (2) crown; (3) leader; best of the tribe; -- సిగ; కొప్పు; చంద్రమౌళి = one who has the moon as a hair ornament = Lord Shiva; </poem> ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] 5arxuhk3xrakxn48sdniukn2h8mkkce 0 3022 39162 39144 2026-05-26T17:09:36Z Vemurione 1689 /* Part 2: రం - raM, ర - ra */ 39162 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: యం - yaM, య - ya == <poem> యంత, yaMta -n. --driver; controller; charioteer; యంతకుడు, yaMtakuDu -n. --mechanic; యంతరపి, yaMtarapi -n. --entropy; a measure of disorder; యంత్రం, yaMtraM -n. --machine; device; instrument; యంత్రసజ్జిత, yaMtrasajjita -adj. --mechanized; యంత్రసామగ్రి, yaMtrasAmagri -n. --mechanical equipment; యంత్రసూరి, yaMtrasUri -n. --mechanic; యంత్రలాభం, yaMtralAbhaM -n. --mechanical advantage; యంత్రాంగం, yaMtraMgaM -n. --machinery; mechanism; infrastructure; '''య, ya''' యకరం, yakaraM - n. -- acre; a measure of land area; -- 1 యకరం = 100 సెంట్లు = 40 గుంటలు = 1210 అంకణాలు; -- 1 యకరం = 4840 చదరపు గజాలు -- 1 యకరం = 0.404686 హెక్టర్లు = 4046.86 చదరపు మీటర్లు; -- 1 యకరం = 0.0015625 చదరపు మైళ్లు; యకాయెకీ, yakAyekI -adj. --immediately; quickly; without any further delay; యక్షులు, yakshulu - n. pl. -- legendary "creatures" fathered by Kashyapa and Surasa; -- పురాణాలు, ఇతిహాసాలు, మరియు ధర్మశాస్త్రాలలో యక్షులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, కింపురుషులు ప్రత్యేకమైన దేవతాత్మకమైన శాల్తీలు; ఇంద్ర సభలో వీరు నాట్యం చేస్తారు; వీళ్ళకి నాయకుడు కుబేరుడు, పట్టణం అలకాపురి; -- కశ్యపునికి సురస యందు జన్మించినవారు యక్షులు. వీరు పుట్టగానే ఆకలితో 'యక్షామ ' అన్నారని, అందువల్ల వారికి యక్షులని పేరు వచ్చిందనిన్నీ, 'రక్షామ' అన్న వాళ్ళు రాక్షసులు. -- see also గంధర్వులు; కిన్నెరలు; కింపురుషులు; యజమాన్యం, yajamAnyaM -n. --ownership; stewardship; management; supervision; యజమాని, yajamAni -n. --master; steward; supervisor; owner; proprietor; యజ్ఞం, యాగం, yaj~naM, yAgaM -n. --religious sacrificial worship; -- యజ్ఞము 21 విధములు. అవి సప్త పాకయజ్ఞములు, సప్త హర్యజ్ఞములు, సప్త సోమసంస్థలు. -- అందరూ ఆచరించదగ్గ యజ్ఞాలు ఐదు. వేదాలు చదవడం వల్ల జ్ఞానం కలుగుతుంది. ఇది బ్రహ్మయజ్ఞం. హోమం చెయ్యడమే దేవయజ్ఞం. ఇది చేయలేనివారు పూజలు, వ్రతాలు చేయవచ్చు. పితృదేవతలకు తర్పణాలు ఇవ్వడం పితృయజ్ఞం. తోటి మానవుడికి సహాయం చెయ్యడం మానవయజ్ఞం. భూతదయ చూపడం భూతయజ్ఞం. యజ్ఞ్నోపవీతం, yaj~nOpavItaM -n. -- sacred thread worn by Brahmans, Kshatriyas and Vaisyas; యణ్ణులు, yaNNulu -n. --[gram.] the letters య, వ and ర; యత్నం, yatnaM -n. --trial; effort; యతి, yati -n. --(1) caesura; in Telugu prosody, a place in the line of a verse where the syllable matches the first syllable of that line. At times this gives an opportunity to pause while reciting poetry; -- యతి అంటే విశ్రాంతి. పద్యాన్ని చదివేటప్పుడు ఎన్నవ అక్షరం తరువాత విరామం తీసుకోవాలి అనే దానిని యతి స్థానం అంటారు. ఇది సంస్కృతంలో లేనప్పటికీ, తెలుగు హిందీ భాషలలో వుంది. పెద్ద పాదాలు ఏకబిగిని చదవడం అసౌకర్యం కాబట్టి అక్కడక్కడ విశ్రాంతి అవసరమౌతుంది. ఆ విశ్రాంతి ప్రదేశం పద్యం నడకనుబట్టి మారుతూ ఉంటుంది. దాన్ని యతిమైత్రి స్థానము అంటారు. కంద పద్యంలో 1, 3 పాదాలు చిన్నవి. యతి స్థానం అక్కర్లేదు. 2, 4 పాదాలు పెద్దవి. యతిస్థానం అవసరం. --(2) ascetic; one who has curbed his emotions; యథా, yathA -adv.pref. --as; according to; --how? in what way? యథాక్రమంగా, yathAkramaMgA -adv. --according to the procedure; యథాతథంగా, yathAtathaMgA -adv. --(1) as is; as it is; --(2) verbatim; word for word; యథాపూర్వంగా, yathApUrvaMgA -adv. --as before; as usual; యథార్థం, yathArthaM -n. --fact; truth; -- నిజముగా జరిగినది (a happened fact); యథార్ధత, yathArdhata -n. -- truth; reality; యథాలాపంగా, yathAlApaMgA -adv. --casually; యథావిధిగా, yathAvidhigA -adv. --according to rule; duly; యథాశక్తిగా, yathASaktigA -adv. --according to one's means; యథాస్థానం, yathAstAnaM -n. --original place; యథాస్థితి, yathAsthiti -n. --original form or state; యథోచిత, yathOcita -adj. --appropriate; suitable; proper; యథేచ్ఛగా, yathEcCagA -adv. --as one pleases; at one's own will; యద్భావం తద్భవతి, yadbhaavaM tadbhavati - ph. -- a Sanskrit phrase indicating the power of positive thinking; -- 'యద్భావం తద్భవతి' అంటే మన ఆలోచనలు, చేతలు, ఉద్దేశాలు, అంచనాలు ఎలావుంటే అలాగే మనకు జరుగుతుంది, ఇది పాజిటివ్ దృక్ఫదానికి సంబంధించిన ఒక బోధ. మనము ఒకరి గురించి ఎప్పుడు అయితే తప్పుగా ఆలోచిస్తామో అప్పటి నుంచి తప్పుగా కలిపిస్తారు. యమ, yama -n. --The god of Ultimate Justice in Hindusim; god of death; -pref. --extreme; great; amazing; ---యమయాతన = extreme trouble. ---యమచాకిరీ = drudgery; lot of hard work. ---యమాగా ఉంది = it is amazingly wonderful. యవక్షారం, yavakshAraM -n. [chem.] --(1) Potassium nitrate, KNO₃; --(2) Chile saltpeter; Sodium nitrate; NaNO₃; యవ్వారం, yavvAraM -n. --coll. business; యవలు, yavalu -n. pl. --barley; యవ్వారం, yavvaaraM - n. -- dispute; quarrel; disagreement; -- రభస; దెబ్బలాట; పోట్లాట; గొడవ; జగడం; కయ్యం; లొల్లి; కొట్లాట; తగాదా; తగువు; గలాట; రచ్చ; యశదము, yaSadamu -n. --[chem.] zinc; one of the chemical elements with the symbol Zn and atomic number 30; -- It is an "essential trace element" because very small amounts of zinc are necessary for human health. Since the human body does not store excess zinc, it must be consumed regularly as part of the diet. Common dietary sources of zinc include red meat, poultry, and fish; Pumpkin seed, cashews, chickpeas are vegetable sources; యశదహరితం, yaSadaharitaM -n. --[chem.] zinc chloride; యష్టిమధుకం, yashTimadhukaM -n. --licorice (లికరిష్); sweetwood; [bot.] ''Glycyrrhizae radix''; ''Glycyrrhiza glabra''; ''Abrus pvccatorius''; (Br.) liquorice; --also known as అతిమధురం; -- this is used as an ingredient in a variety of Ayurvedic medicines such as to treat dysentery or elephantiasis; యాజి, yAji -n. --conductor; performer; person in charge; ---సోమయాజి = one who conducted a religious rite called the Soma Yajna. యాంత్రిక, yAMtrika -adj. --mechanical; యాంత్రికంగా, yAMtrikaMgA -adv. --mechanically; యాజమాన్యం, yAjaMAnyaM -n. --management; యాతన, yAtana -n. --trouble; trial; tribulation; inconvenience; యాత్ర, yAtra -n. --pilgrimage; tour; యాతావాతా, yAtAvAtA -adv. --by and large; in any event; in general; all said and done; యాత్రికుడు, yAtrikuDu -n. m. --pilgrim; tourist; యాదవులు, yaadavulu - n. pl. -- the tribe to which Lord Krishna belongs (ety.) descendants of Yadu; యాదాంసి, yAdAMsi -n. --aquatic creature; యాదాస్తు, yAdAstu -n. --memorandum; యాది, yAdi -n. --memory; recollection; యాదృచ్ఛికం, yAdRcChikaM -n. --coincidence; accidental; unexpected; spontaneous; random; stochastic; యాదృచ్ఛిక ప్రక్రియ, yAdRcChika prakriya -n. --stochastic process; random process; యాదృచ్ఛిక ప్రవేశం, yAdRcChika pravESaM -n. --[comp.] random access; యానం, yAnaM -n. --(1) boat; ferry; --(2) trip by boat; cruise. ---మహాయానం = the big ferry boat. ---హీనయానం = the little ferry boat. యారోరూట్, aarOrrooT - n. -- West Indian arrowroot; [bot.] ''Maranta arundinacea;'' A large, perennial herb found in rainforest habitats of the Americas, but cultivated in tropical regions worldwide. Arrowroot starch is used in food preparations and confectionery, and for industrial applications such as cosmetics and glue; used primarily as a superior thickening agent for sauces, soups, and gravies. -- Cassava (కర్రపెండలం) or Brazilian arrowroot [bot.] ''Manihot esculenta'' is not used to make arrowroot starch; -- పాలగుండ; యావం, yAvaM -n. --lac; shellac; sealing wax; యానకం, yAnakaM -n. --medium; a medium through which something travels; యాలచేప, yAlacEpa -n. --pointed sawfish; [bio.] ''Pristis cuspidatus'' Latham; యావత్తు, yAvattu -n. --the whole; యాస, yAsa - న. -- the regional difference in the pronunciation of the same word; -- ఒకే పదం ఊనికలో తేడా యాస; ఉదా: ఏమి, ఏమిటి, ఏంటి? యుక్తి, yukti -n. --tact; యుక్తియుక్తంగా, yuktiyuktaMgA -adv. --discriminatingly; appropriately; యుగం, yugaM -n. --era; age; eon; a long period of time; (esp.) in the life of the universe; ---కలియుగం = Kali Yuga; the age of Kali. ---యుగ సంధి = an era of transition. యుగంధర ప్రతిభ, yugaMdhara pratibha - ph. -- unparalleled intellect; యుగకర్త, yugakarta -n. --heralder; creater of an era; యుగళం, yugaLaM -n. --pair; couple; యుగళ గీతం, yugaLa gItaM -n. --duet; song sung by two; యుగ్మం, yugmaM -n. --pair; యుగాండం, yugAMDaM - n. --zygote; -- (Note) మానవులలో ఈ యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది; ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు. ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది. యుతి, yuti - n. -- conjunction; -- (1) an uninflected linguistic form that joins together sentences, clauses, phrases, or words -- (2) the apparent meeting or passing of two or more celestial bodies in the same degree of the zodiac; యుద్ధం, yuddhaM -n. --war; battle; combat; skirmish; యుద్ధనౌక, yuddhanauka -n. --warship; యుద్ధోన్మాది, yuddhOnmAdi -n. --warmonger; యునానీ, unAnI - n. -- Unani medicine is a system of alternative medicine that originated in ancient Greece but is now practiced primarily in India. Involving the use of herbal remedies, dietary practices, and alternative therapies, Unani medicine addresses the prevention and treatment of disease. The Supreme Court of India and the Indian Medical Association regard unqualified practitioners of Unani, Ayurveda, and Siddha medicine as quackery; యువకుడు, yuvakuDu -n. m. --youth; young man in the prime of age; యువతి, yuvati -n. f. --youth; a young woman in the prime of age; యూకలిప్టస్, yUkalipTas -n. --Eucalyptus; [bot.] ''Eucalyptus globulus; Eucalyptus teriticornis;'' -- నీలగిరితైలము చెట్టు; యూథము, yUthamu - n. -- a group of animals of the same species; యోక్త, yOkta -n. --synthesizer; one who joins together; యోగం, yOgaM -n. --(1) union; joining; --(2) a process of meditation to unite mind with body ; --(3) luck; good fortune; --(4) the fourth out of the five components of a Hindu calendar; this is calculated by adding the “star number” in which the Sun resides to the star number in which the Moon resides. Then “yOgaM” is the amount by which this sum exceeds 27; యోగనిద్ర, yOganidra - n. -- deep transcendental sleep attained by yoga practice; యోగర్ట్, yOgarT -n. -- Yogurt; (rel.) curds; -- యోగర్ట్ ని తయారు చెయ్యడానికి వాడే "తోడు"లో లాక్టోబాసిలస్ అనే లాక్టిక్ యాసిడ్ బేక్టీరియాతో పాటు లాక్టోబాసిలస్ బల్గారిస్, స్ట్రెప్టోకాకస్ థెర్మోఫిలస్ అనే మరి రెండు బేక్టీరియాలని కలుపుతారు. ఈ రెండింటి వల్ల యోగర్ట్‌లో సరైన మోతాదులో సరైన బ్యాక్టిరియా ఉంటుందన్న మాట. ఈ బేక్టీరియాలని ప్రయోగశాలలో శాస్త్రవేత్తలు తయారు చేస్తారు. చేసే పద్ధతిలోనూ, రుచి లోనూ స్వపాలమైన తేడాలు ఉన్నా మౌలికంగా ఇది పెరుగు లాంటిదే! యోగక్షేమం, yOgakshEmaM -n. --welfare; safety; security; (lit.) acquiring what one doesn't have and maintaining what one has; యోగ్యత, yOgyata -n. --worthiness; fitness; యోగి, yOgi - n. -- yogi; : 1. a person who practices yoga, 2. capitalized: an adherent of Yoga philosophy, 3. a markedly reflective or mystical person; -- "యోగి" అనే పదం "యోగ" అనే పదం నుండి వచ్చింది. "యోగ" అనగా "ఒకత్వం" లేదా "యూనియన్," అంటే ఆత్మను పరమాత్మతో కలపడం. యోగులు శారీరక క్షమత (ఆసనాలు), శ్వాస నియంత్రణ (ప్రాణాయామం), మరియు మానసిక నియంత్రణ (ధ్యానం) వంటి యోగ పద్ధతులు పాటిస్తూ పరమాత్మతో మానసిక స్థాయి చేరే లక్ష్యంతో ప్రయత్నిస్తారు; మనసు తన వశం చేసుకొని ఆత్మ దర్శనం చేసుకొన్న వాళ్ళు యోగులు; యోచన, yOcana -n. --consideration; deliberation; reflection; యోజనం, yOjanaM -n. --(1) plan; compilation; --(2) a measure of distance widely used in India until recent times; believed to be approximately 7.5 miles; Astronomers used the word to represent 4.9 miles; ---పంచవర్షయోజనం = five-year plan. (note) ప్రణాళిక which is commonly used in this context is a misnomer. ప్రణాళిక literally means a tube carrying water. Perhaps this came into use during the early post-independence era to refer to the hydroelectric and irrigation projects; యోని, yOni -n. --external genetalia of the female; vulva; </poem> ==Part 2: రం - raM, ర - ra== <poem> రంకుతనం, raMkutanaM -n. --debauchery; adultery; రంకుమొగుడు, raMkumoguDu -n. --paramour; lover; రంకులాడి, raMkulADi -n. --slut; adulteress; రంకె, raMke -n. --bellow; bellow of an ox; roar; రంగం, raMgaM -n. --(1) [theater] stage; setting; --(2) [theater] scene; --(3) area; sector; field; sphere; --(4) the city Rangoon in Burma; ---క్రీడారంగం = playing field. ---ప్రభుత్వరంగం = public sector. ---యుద్ధరంగం = battlefield. రంగరంగ వైభవం, raMgaraMga vaibhavaM - ph. -- magnificient luxory; రంగరించు, raMgariMcu -v. t. --mix; stir; shake; esp. mixing a powder into a liquid base; రంగు, raMgu -n. --(1) color; a specific frequency of a light wave; --(2) hue; tint; dye; pigment; --(3) inherent nature; --(4) suit at playing cards; రంగుల రాట్నం, raMgula rATnaM -n. --merry-go-round; carousel; a children's entertainment device found in amusement parks; రంజకం, raMjakaM -n. --incendiary substance; inflammable substance; రంజక, raMjaka -adjvl. suff. --popular; ---జనరంజక = popular. రంజనం, raMjanaM -n. --pigment; రంజని, raMjani -n. --Indigo plant; %to e2t రంతు, raMtu -n. --sound; clamor; noise; రంధ్రం, raMdhraM -n. --hole; aperture; perforation; రంధ్రాన్వేషణ, raMdhrAnvEshaNa -n. --fault-finding; censoriousness; రంధి, raMdhi -n. --fight; quarrel; obsession; -- ఇంటి తలపు; ఇంటిమీద ధ్యాస; - ఫికరు; పరేశాన్‌; బెంగ; బెంగటిల్లు, రంపం, raMpaM -n. --saw; రంపపుపన్ను, raMpapupannu -n. --sawtooth; రంపు, raMpu -n. --friction; squabble; wrangle; '''ర - ra''' రకం, rakaM -adj. --kind; variety; style; sort; రక్తం, raktaM -n. --blood; రక్తం కారడం, raktaM kAraDaM -v. i. --bleeding; రక్తచందనం, raktacaMdanaM -n. --red sandalwood; [bot.] ''Pterocarpus santalinus''; --a small tree indigenous to Southern India and the Philippines; blood colored sandalwood. This kind of wood has a special and rust red colour and it is used to carve a number of products including panels, framework and traditional dolls. -- ఉసిరి గింజల పొడి, రక్తచందనం పొడి సమపాళ్ళల్లో కలిపి, తేనెతో తింటే వాంతులు, తలతిప్పు తగ్గిపోతాయి అని ఆయుర్వేదం చెబుతోంది; రక్తచందురం, raktacaMduraM -n. --hemoglobin; the red stuff of blood; same as రక్తగంధం; రక్తపాతం, raktapAtam -n. --bloodshed; రక్తపీడనం, రక్తపోటు, raktapIDanaM, raktapOTu -n. --(1) blood pressure; --(2) hypertension; a word indicative of high blood pressure; రక్తనిధి, raktanidhi -n. --blood bank; రక్తసంబంధం, raktasaMbaMdhaM -n. --blood relationship; typically a close relationship such as that between parents and children, siblings, cousins and so on; consanguinity is the genetic relationship stretched over many generations; see also సగోత్రీయత; రక్తహీనత, raktahInata %e2t -n. --anemia; రక్ష, raksha -n. --protection; preservation; రక్షరేకు, raksharEku -n. --(1) talisman; --(2) protective cover; --(3) immunity; రక్తి, rakti -n. --charming; aesthetic pleasure; (ant.) విరక్తి; రక్తిమ, raktima -n. --redness; bloodshot; రక్కు, rakku -v. t. --scratch with finger nails; రగడ, ragaDa -n. --(1) quarrel; altercation; row; dispute; --(2) a type of Telugu poem with its own rules of prosody; రగిలించు, ragiliMcu -v. t. --kindle; ignite; రచన, racana -n. --writing; composition; arrangement; రచ్చ, racca - n. -- open place; public place; రచ్చకి ఎక్కు, raccaki ekku - ph. -- to go to court to settle a dispute; to bring a dispute for public arbitration; రచ్చబండ, raccabaMDa - n. -- piazza; a public meeting place, often an elevated platform built around the trunk of a tree; రచించు, raciMcu -v. t. --compose; write; make; రజను, rajanu -n. --dust; pollen; (alt.) రజము; ఇనప రజను = iron dust or iron filings. రజతం, rajataM -n. --silver; రజస్వల, rajasvala - n. -- (1) a woman in menstruation; (2) a girl who came of age; రజస్సు, rajassu -n. --dust; రజాయి, rajAyi -n. --thick blanket; comforter; రజ్జువు, rajjuvu -n. --rope; cord; రట్టుచేయు, raTTucEyu -v. i. --make public; divulge; రణం, raNaM -n. --battle; రణపాల, raNapAla - n. -- air plant; cathedral bells; life plant; miracle leaf; Goethe plant; [bot.] ''Bryophyllum pinnatum;'' ''Kalanchoe pinnata;'' -- In traditional Indian medicine, the juice of the leaves is used to cure kidney stones, although there is no scientific evidence for this use, and, indeed, such usage could prove dangerous and even fatal in some cases. [[File:thumb|right|Starr_070308-5338_Kalanchoe_pinnata.jpg|రణపాల]] -- Ursodiol (ursodeoxycholic acid) is indicated for radiolucent non-calcified gallbladder stones smaller than 20 mm in diameter when conditions preclude cholecystectomy; -- ఈ మొక్క ఆకులు మందంగా వుండి అధిక నీటి శాతాన్ని కలిగివుంటాయి. అలంకరణ మొక్కగా చాలా మంది వీటిని పెంచుకొంటారు. ఈ మొక్క ఆకులు ఆయుర్వేదంలో కీలక పాత్రను పోషిస్తాయి. చాలా రుగ్మతలకు వీటి ఆకుల రసాన్ని ఔషధంగా వాడతారు. వంకీలు తిరిగిన ఈ ఆకు అంచులకు చిన్న చిన్న వేర్లు మొలుస్తుంటాయి. ఆ వేరు కలిగిన భాగాన్ని కత్తిరించి మరోచోట పాతితే కొత్త మొక్క పుట్టుకువస్తుంది. ఈ మొక్కను ఉత్తరాంధ్రలో "చంద్రపొడి" మొక్క అంటారు. రణస్థలం, raNastalaM -n. --battlefield; రత్నం, ratNaM -n. --gem; ---నాగరత్నం = a gem believed to be in the hood of a cobra; an ornament worn by women in their braided hair. రతి, rati -n. --coition; coitus;copulation; sexual intercourse; రథం, rathaM -n. --(1) chariot; --(2) Bishop in the game of Chess; రథి, rathi - n. -- a warrior that fights from a chariot; a military rank used in Mahabharata time; --- మహారథుడు = పదకొండువేలమంది విలుకాండ్రతో పోరాడెడి యోధుడు, తనను సారథిని గుర్రములను కాపాడుకొనుచు పోరాడెడి యోధుడు; --- అతిరథుడు = పెక్కువిలుకాండ్రతో పోరాడెడి యొధుడు; --- రథి = రథమునెక్కి యుద్ధము చేయు యోధుడు; --- సమరథుడు = ఒకవిలుకానితో సరిగనిలిచి పోరాడెడి యోధుడు; --- అర్థరథుడు = ఒక్కవిలుకానితో పోరాడెడి యోధుడు; రద్దుచేయు, -v.i. --repeal; rescind; strike out; రప్పించు, rappiMcu, -v. t. --summon; call; recall; make someone come with or without their will; రబ్బరు, rabbaru -n. --(1) rubber; --(2) eraser; --(3) condom; రబ్బరు చెట్టు, rabbaru ceTTu -n. --(1) India rubber tree (mulberry family); --(2) Ceara rubber tree (spurge family); Hevea rubber tree; --(3) a decorative house-plant; [bot.] ''Ficus elastica''; రబీ, rabI - n. -- Rabi is a Urdu/Frasi word for summer; this word is often used to refer to summer crops; -- రెండో పంటగా, నీటి పారుదల ఆధారంగా, పండే పంటలు దాళ్వా, రబీ, యాసంగి. వైశాఖ మాసంలో పంట చేతికి వచ్చేది. అదే యాసంగి అయ్యింది; రభస, rabhasa -n. --commotion; turmoil; రమ, rama -n. --woman; (lit.) one who delights in men by her coquettish gestures; రమారమి, ramArami -adv. --approximately; రమించు, ramiMcu -v. i. --(1) rejoice; --(2) play; --(3) have sex; have intercourse; (ant.) విరమించు; రయం, rayaM -n. --speed; velocity; quickness; రవం, ravaM -n. --sound; రవంత, ravaMta -adj.. --a small quantity; little bit; రవ, rava -n. --(1) particle; small quantity; --(2) a fine thing; --(3) a diamond; రవ్వ, ravva -n. --(1) diamond; --(2) finely ground grain; నూక; మొరుం; --(3) finely ground wheat grain = cream of wheat; semolina = గోధుమ రవ్వ = సూజీ; రవాణా, ravANA -n. --(1) transport; conveyance; --(2) via, when used in a postal address; రవి, ravi -n. --Sun; రవిక; ravika -n. --jacket; bodice; blouse; a tight fitting upper garment of women; ---ఆమె ఎరుపు రంగు రవిక వేసుకుంది = She wore a red colored jacket. ---స్తూపం చుట్టూ ఒక రవికని అమర్చి దాంట్లో నీరు ప్రవహించే ఏర్పాటు చేయవలెను = an arrangement shall be made to fit a jacket around the cylinder. రవిజని, ravijani -n. -- the element Helium; (lit.) the producer of the Sun. రవిమార్గం, ravimArgaM -n. --ecliptic; the apparent path of the Sun in the skies; క్రాంతిచక్రం; రవిరశ్మి, ravirasmi -n. --sunlight; రవిసంధానం, ravisaMdhAnaM -n. --photosynthesis; కిరణ జన్య సంయోగ క్రియ; రశ్మి, rasmi -n. --ray; brilliance; light; a beam of light; రసం, rasaM -n. --(1) juice; fluid; --(2) a soup-like preparation made out of tamarind or lemon juice; a popular dish in South Indian cooking; --(3) mercury; పాదరసం; ---(4) taste; flavor; in the Indian system, there are six tastes or షడ్రసములు, namely, ఉప్పు, పులుపు, కారం, తీపి, చేదు, వగరు; ---(5) sentiment; aesthetic taste; one of the nine sentiments (or moods) used to describe Indian literature and arts, namely శృంగారం, హాస్యం, కరుణ, రౌద్రం, వీరత్వం, భయం, భీభత్సం, అద్భుతం, శాంతం; రసకందాయం, n. rasakaMdAyaM - n. -- exciting or suspenseful part of a program or narration; --- (ety.) కందాయం = trimester; division; when a narration, a movie or a music program enters a suspenseful or climax part we say that it entered "రసకందాయం." రసకర్పూరం, rasakarpUraM -n. --corrosive sublimate; chloride of mercury; white sublimate of mercury; HgCl₂; (rel.) calomel; రసమిశ్రమం, rasamiSramaM -n. --amalgam; an alloy of mercury; రసవంత, rasavaMta -adj. --tasteful; artistic; రసవాది, rasavAdi -n. -- the person who believes in the transformation of mercury into gold; (note) this belief was held by the legendary poet Vemana; Gold occupies a square adjacent to mercury in the Periodic Table fo Elements and can be obtained if one proton and three neutrons are removed the nucleus of a mercury atom; an alchemist is one who believes in the transformation of any base element to any superior element; రససింధూరం, rasasiMdhUraM -n. --cinnabar; vermillion; mercuric sulphide, H₂S; రసహరితం, rasaharitaM -n. --[chem.] mercuric chloride; రసాంజనం, rasAMjanaM -n. --a vitriol of copper; copper sulfate; CuSO₄(H₂O)_x, where x can range from 0 to 5; రసాత్మక, rasAtmaka -adj. --artistic; tasteful; రసాభాసం, rasAbhAsaM -n. --fiasco; రసాభాసు, rasAbhAsu -n. --spoiled sentiment; upsetting a good situation; fiasco; రసభంగం; రసాయనం, rasAyanaM -n. --(1) an elixir; --(2) a chemical substance; --(3) a medicine; -- (4) aq mixture of sliced bananas sprinkled with sugar and honey distribted at Hindu temples as God's gift to devotees; రసాయనశాస్త్రం, rasAyanaSAstraM -n. --chemistry; రసాయన ప్రక్రియ, rasAyana prakriya -n. --chemical process; రసాయన సమీకరణం, rasAyana samIkaraNaM -n. --chemical equation; రస్తా, rastA -n. --road; highroad; రసి, rasi -n. --blood plasma; (rel.) చీము; రసికత, rasikata - n. -- an appreciation of whatever constitutes beauty or excellence, good taste, or critical judgment; రసికుడు, rasikuDu -n. --connoisseur; రసీదు, rasIdu -n. --receipt; (rel.) వసూళ్లు; రస్మేరీ, rasmErI %e2t -n. --rosemary; [bot.] ''Rosmarinus officinalis''; ''Salvia rosmarinus'' of the Lamiaceae (mint) family; -- evergreen shrub with strongly aromatic, needle-like leaves; used in Western cooking to add accent to foods; రహదారి, rahadAri -n. --highway; రహస్యం, rahasyaM -n. --secret; mystery; -- చిదంబర రహస్యం = a non-secret; ఏదైనా రహస్యం చెప్పకూడని చోట ఏమీ లేదు అని చెప్పడానికి ఇలా చిదంబర రహస్యం అంటారు; రహస్య నామం, rahasya nAmaM -n. --code name; రహితం, rahitaM -adj. --devoid of; deprived of; '''రా - rA''' రాండి, rAMDi -imperative. polite --come; come in!; రా, rA -imperative. familiar --come; come in; రాక, rAka -n. --(1) arrival; (ant.) పోక; --(2) the full-moon day; రాక్షసి, rAkshasi -n. --demon; (exp.) Believed to be a dead person's soul assuming the form of a human. -- Accordidng to one version, a person becomes a రాక్షసి if one refuses to transmit one's knowledge to a disciple; -- రక్షణ వ్యవస్థకు బాధ కలిగించే వాడు రాక్షసుడు. రాక్షసుడు మగ, రాక్షసి ఆడ అని ఒక వాడుక ఉంది కానీ ఈ రెండు మాటలని లింగ వివక్ష లేకుండా వాడతారు; రాక్షసిబొగ్గు, rAkshasiboggu -n. --coal; (lit.) demonic charcoal; నేలబొగ్గు; %e2t రాక్షసులు, raakshasulu - n. pl. -- (1) According to Hindu scriptures, Rakshasas are the beings accidentally created by Brahma at nighttime at the end of Satya Yuga. When they were created, they began feeding on Brahma. He cried “Rakshama!” (save me!), thus the name ‘Rakshasa.’ Vishnu came to help banish them from Earth. -- (2) Devas and Asuras are cousins. Danavas and Daityas are just two clans of Asuras; Danavas being the sons of Danu and Daityas being the sons of Diti. So Danavas and Daityas are Asuras. Asuras are celestial beings just like Suras or what we call Devas. According to many Hindu scholars, Deva and Asura symbolize order and chaos, not good and evil. -- (3) There are two branches among రాక్షసులు; the children of Diti are దైత్యులు; the children of Danuvu are దానవులు; -- (4) రక్షణ వ్యవస్థకు బాధ కలిగించే వాడు రాక్షసుడు; (5) తాను చదివిన చదువు నలుగురికీ చెప్పక, అహంకరించిన అతడు బ్రహ్మ రాక్షసుడు ఔతాడు అనే భావన గూడా ఉంది; రాకాచంద్రుడు, rAkAcaMdruDu -n. --full-moon; రాగం, rAgaM -n. --(1) musical scale; a series of five or more notes on which a musical melody is based; (note) a musical scale may contain all the seven "swaras" or only a subset of swaras; a raga is a melody type; According to orthodox theory the six basic ragas are bhairava, kauSika, hindOLa, dIpaka, SrirAga and mEgha; -- a group of notes; Typically, the group may contain 5, 6 or 7 notes; only those combinations that are pleasing to the ear constitute a రాగం; for example, the note 'sa' must appear in all ragas; the notes 'ma', and 'pa' both cannot be omitted at the same time; --(2) a part of a Carnatic music recital; this portion is an elaborate Alaapana or a study in the structure of the chosen raagam; --(3) color; red color; --(4) desire; --(5) affection; --(6) మేళకర్త రాగం = a raga in which all the seven svaras appear; there are 72 such ragas; జన్య రాగం = derived raagaM; రాగి, rAgi -n. --copper; the element copper with the symbol Cu; రాగులు, rAgulu -n. pl. --ragi; finger-millet; red colored grain largely cultivated in southern India; [bot.] ''Eleusine coracana gaertu''; -- చోళ్లు; రాగోల, rAgOla -n. --forked stick; a stick used to pick leaves, grass and hay on the farm; రాచ, rAca -adj. --(1) royal; --(2) king-size; large jumbo; రాచఉసిరి, rAcausiri -n. --star gooseberry; --(1) [bot.] ''Cicca disticha; Otaheile gooseberry''; --(2) [bot.] ''Phyllanthus acidus'' Skeels of the Euphorbiaceae family; -- (3) [bot.] ''Averrhoa acida'' of the Oxalidaceae family; రాచకార్యం, rAcakAryaM -n. --state business; on duty; రాచకురుపు, rAcakurupu -n. --carbuncle; a painful, localized pus-bearing inflammation of the tissue beneath the skin; this is more severe than a simple boil; -- see also పుట్టకురుపు; సెగ్గెడ్డ; రాచజిల్లేడు, rAcajillEDu -n. --[bot.] ''Calotropis gigantea''; రాచనేరేడు, rAcanErEDu -n. --[bot.] ''Eugenia Jambolana''; రాచపుండు, rAcapuMDu -n. --carbuncle; రాచ్చిప్ప, rAccippa -n. --stone vessel; stone crucible; రాజబెట్టు, rAjabeTTu -v. t --kindle; to assist a thing to catch fire; రాజసూయం, rAjasUyaM -n. --a long succession of ceremonies during the inauguration of a king; see also వాజపేయం; రాజ్యం, rAjyaM -n. --kingdom; sovereign power; రాజపూజ్యం, rAjapUjyaM -n. --honor; a term used in astrology to refer to good days; రాజాధిరాజు, rAjAdhirAju -n. --king of kings; రాజావర్తం, rAjAvartaM %e2t -n. --lapis lazuli; cat's eye; a precious stone; రాజ్యాంగం, rAjyAMgaM -n. --[polit.] constitution; రాజిల్లు, rAjillu -v. i. --shine brightly; రాజీ, rAjI -n. --reconciliation; compromise; రాజీనామా, rAjInAmA -n. --resignation; -- పదవీవిరమణ; ఉద్యోగవిరమణ లేఖ; కేడన; రాజీనామా చేయడం = కేడింౘడం; -- రాజీ అంటే సమ్మతి, ఇష్టం లేదా తృప్తి అని అర్థం. నామా అంటే పత్రం, లేఖ లేదా దస్తావేజు అని అర్థం. కాబట్టి, రాజీనామా అంటే మూలభాషలో "సమ్మతి పత్రం" లేదా "సంతృప్తిని తెలిపే లేఖ" అని అర్థం. రాజీపడు, rAjIpaDu -v. i. --come to terms; రాజు, rAju -n. --king; ruler; monarch; --(2) a person belonging to the Kshatriya caste; రాజుకొను, rAjukonu -v. i. --ignite; process of catching fire; రాట, rATa -n. --pole; post; prop; రాట్నం, rATnaM -n. --a manual spinner to spin yarn; carousel; రాటుపోట్లు, rATupOTlu -n. --friction and strife; rough and tumble; wear and tear; hurly-burly; రాణించు, rANiMcu -v. i. --shine; succeed; thrive; do well; రాణి, rANi -n. --(1) queen; --(2) wife of a king; --(3) the queen in playing cards; రాత, rAta -n. --(1) writing; --(2) fate; destiny; --(3) output; ---తలరాత = (lit.) writing on the forehead; fate. రాతకోతలు, rAtakOtalu -n. --[idiom] legal documentation; రాతిఉప్పు, rAtiuppu -n. --rock salt; రాతిచమురు, rAticamuru -n. --petroleum; రాతినార, rAtinAra -n. --asbestos; రాతి పువ్వు, raati puvvu - n. -- [bot.] ''Parmelia perlata'' of the Parmeliaceae family. It is a perennial lichen found on dead wood or rocks in the temperate Himalayas. It is frequently used as a spice for flavoring food items, such as Biriyani; -- దీన్ని విడిగా తింటే చేదుగా ఉంటుంది. ఏ వాసనా ఉండదు. కానీ నూనెలో వేగించగానే దాని సుగంధం బయటకు వస్తుంది. ఇతర సుగంధ ద్రవ్యాలతో పాటు చిటికెడంత రాతిపువ్వు పొడిని కలిపి తాలింపు పెడితే పరిమళభరితంగా రుచిగా కూడా ఉంటుంది. రాతిమైనం, rAtimainaM -n. --paraffin wax; రాతియుగం, rAtiyugaM -n. --Stone Age; the period from about B.C. 4000 to B.C. 2000; During the later part of the Stone Age, copper tools began to appear, as the bronze age started around B.C. 2200. రాతియెలక, rAtiyelaka -n. --filefish; [bio.] ''Balistes spp''. రాత్రి, rAtri -n. --night; strictly, from 7 P.M. to midnight; రాద్ధాంతం, rAddhAMtaM --n. --brouhaha; hubbub; uproar; రాని, rAni -neg. verbl. adj. --of వచ్చు, (lit.) not coming; ---చెప్పరాని పని చేసేడు = he did an un-utterable deed. ---చదువురాని వాడు = illiterate man. రానూ పోనూ, rAnU pOnU -adv. --coming and going; to and fro; round trip; రానురాను, rAnurAnu -adv. --gradually; రాపాడు, rApADu -v. t. --cause friction by rubbing against; రాపిడి, rApiDi -n. --friction; రాపులుగు, rApulugu -n. --(1) heron; black ibis; curlew; a royal bird; (ety.) రాచ + పులుగు; రాపొడి, rApoDi -n. --filings; (ety.) రాపిడి వల్ల వచ్చే పొడి; రాబందు, rAbaMdu -n. --vulture; a scavenging bird; [bio.] ''Neophron ginginianus''; రాబట్టు, rAbaTTu -v. t. --elicit; రాబడి, rAbaDi -n. --income; yield; (ant.) పోబడి; ---రాబడి, పలుకుబడి = income and influence. రాబీ, rabI -n. --rabi; north-east monsoon agricultural season starting in September-October; రాబోవు, rAbOvu -adj. --forthcoming; approaching; రామకందమూలం, rAmakaMdamUlaM - n. -- [bot.] Maerua oblongifolia; ఆవాలు జాతికిచెందిన మొక్కలు ఈ కుటుంబమునకు చెందుతాయి; -- ఈ దుంగ మొత్తం కొబ్బరి మొవ్వలా మెత్తగా వుంటుంది. రుచిగా, తియ్యగా కూడా వుంటుంది. రామ్ కంద దుంగను పలుచని పొరలుగా, ముక్కలు కోసి అమ్ముతారు. ఇలా ఒక్కొక్క దుంగ నుండి కొన్ని వేల ముక్కలు కోస్తారు. ఈ పొరల పొరల ముక్కలకు కొంతమంది ఉప్పు కారం రాసుకొని తింటారు. దీన్ని కంద అని పిలుస్తారు గాని నిజానికి ఇది చెట్టు కాండమే. మన దేశపు అడవుల్లో ఇవి విరివిగా దొరుకుతాయి. తెలుగు ప్రాంతాల్లో వీటిని భూచక్ర గడ్డ, రామ కందమూలం అంటారు. -- see also భూచక్రగడ్డ; భూచక్కెరగడ్డ; రామచిలక, rAmacilaka -n. --a type of parrot; రామదాడీగా, rAmadADIgA -adv. --freely without question; ---ప్రజలు రామదాడీగా తిరుగుతున్నారు = people are milling around freely. రామాఫలం, rAmAphalaM -n. --red custard apple; sweet sop; bull's heart; [bot.] ''Annona reticulata'' of the Annonaceae family; -- సీతాఫలం (Annona Squamosa), లక్ష్మణ ఫలం (Annona muricata), హనుమాన్ ఫలం ( ) మొదలైనవన్నీ కూడా అనోనేసీ కుటుంబానికి చెందిన వృక్షాలే; all are natives of South America; -- [Sanskrit] కృష్ణబీజ (నల్లని గింజలు కలది); మృదుఫలమ్ (మృదువుగా ఉండేది); [[File:Red custard Apple.jpg|thumb|right|రామాఫలం]] రామాయణం; rAmAyaNaM -n. --Ramayanam, one of the two the great epics of India; (lit.) the wanderings of Rama; రాయబారం, rAyabAraM -n. --message; diplomatic message; రాయబారి, rAyabAri -n. --ambassador; diplomatic messenger; రాయలసీమ, n. rAyalasIma -n. --a part of the Telugu speaking part of Andhra Pradesh, India; (lit.) the land once ruled by Rayalu; this part is popularly known as ceded districts because these were ceded to the British by the then ruler Nizam; రాయసం, rAyasaM -n. --clerkship; secretaryship; రాయసకాడు, rAyasakADu -n. --writer; scribe; clerk; రాయి, rAyi -n. --rock; stone; ---కాకిరాయి = magnetite. %e2t ---గులకరాయి = river gravel. ---బొమ్మరాయి = river gravel. ---నాపరాయి = slate. రాయిడి, rAyiDi - n. -- difficulty; hardship; ---"....దూరాన నా రాజు కేరాయిడౌనో....” - నండూరి సుబ్బారావు: ఎంకి పాటలు రాయితీ, rAyitI -n. --concession; favor; discount; concession on tax due; రాయితీ బడ్డీ, rAyitI baDDI -n. --concession stand; typically a shop with captive customers at such places as railway stations and sports stadiums; రాయు, rAyu -v. t. --(1) apply; smear; rub; --(2) write; "smear with ink"; రాలుగాయ, rAlugAya -n. --(1) un-ripe fruit that fell from a tree (i.e., not picked); --(2) a mischievous fellow; రాలుబడి, rAlubaDi -n. --yield; esp. yield of a crop; % e2t రాళ, rALa -n. --resin; రాళ్లు, rALlu -n. pl. --stones; rocks; pebbles; రావి, rAvi - n. -- peepal tree; Bodhi tree; poplar leafed fig tree; [bot.] ''Ficus religiosa''; -- [Sanskrit] పిప్పల; అశ్వత్థం; [Hindi] పీపల్ రాశి, rASi -n. --(1) [chem.] radical; --(2) [astron.] constellation; asterism; a group of stars; the circular path of the sun among the stars is divided into 12 parts and each part is called a రాశి, rASi. the same circular path of the moon among the stars is divided into 27 parts and each part is called an asterism (నక్షత్రం); Within each asterism, one can find many stars and nebulae; --(3) a heap or pile; రాసి; --(4) ద్రేక్కాణం = (1/3) రాసి; --(5) నాడి = (1/150) రాసి = 12'; రాశిచక్రం, rASicakraM -n. --[astron.] Zodiac, the constellations that lie in the apparent path of the Sun in the sky; -- భూమధ్యరేఖను ఆకాశం మీదకి పొడిగించండి. గ్రహాలన్నీ ఈ రేఖకి కొంచం అటూ ఇటూలో తిరుగుతూ కనిపిస్తాయి. ఆ కొంచం ఒక 8 డిగ్రీలు పైకీ ఒక 8 కిందకీ ఉంటుంది. ఈ పదహారు డిగ్రీలు కలిపి ఈ రేఖని ఒక పటకా (బెల్టు) లాగా ఊహించుకోవాలి. అది సూర్య చంద్రాదులతో సహా, ఆకాశంలో గ్రహాలన్నీ తిరిగే మార్గం (బాట లాంటిది). అదే రాశి చక్రం; రాహుకాలం, rAhukaalam - n. -- an inauspicious period, according to the Hindu calendar, that depends on your current location on Earth and on the day of the week; -- To calculate this time interval, one divides the length of the day (from Sun rise to Sun set) into eight equal parts and one of these eight parts is deemed an inauspicious period for that day of the week; on Monday, it is the second part of the day, Saturday the 3rd part, Friday the 4th, Wednesday the 5th, Thursday the 6th, Tuesday the 7th, and on Sunday the 8th part of the day - always counting from sunrise; As the length of the day changes from place to place, "Rahukaalam" is location dependent. రాహుకేతువులు, rAhukEtuvulu -n. pl. --according to Hindu mythology, these are demonic celestial beings, one with a head only and the other with a torso only; the myth also believes that these demons gobble up the Sun and the Moon during an eclipse; --[astron.] ascending and descending nodes of the moon; సూర్యుడు-భూమి ఉన్న అక్షాన్ని చంద్రుడి కక్ష్య ఖండించుకొనే రెండు బిందువులు; చంద్రుడు రాహుకేతువుల స్థానంలోకి వచ్చినప్పుడు చంద్ర గ్రహణం కాని, సూర్య గ్రహణం కాని వస్తుంది; -- ascending node = రాహువు; descending node = కేతువు; అంటే రాహు కేతువులు intersecting points మాత్రమే. అందుకే వీటిని మిధ్యా గ్రహాలు అని కూడా అంటారు. ఈ intersecting points అపసవ్యంగా కదులుతాయి. అన్ని గ్రహాలూ సవ్య దిశలో కదిలితే రాహు కేతువులు మాత్రం అపసవ్య దిశలో కదులుతాయి. రింఖ, riMkha -n. --hoof; రి, ri -n. --the second note of Indian classical music; రికం, rikaM -suff. --used with verbs to create nouns; conveys a meaning of "state of being in such and such a situation; English equivalent is "ness" ---బీదరికం = poorness; poverty; the state of being poor. రిక్క, rikka -n. --constellation; asterism; group of stars; రికాబు, rikAbu -n. --stirrup; % to e2t రికామీగా, rikAmIgA - adv. -- with no work or responsibility; -- పనీ, పాటూ లేకుండా; రిక్త, rikta -adj. --empty; రిక్తహస్తం, riktahastaM -n. --empty hand; [chem.] empty bond; రిరంసువు, riraMsuvu %e2t -n. --nymphomaniac, a person with an excessive desire for sexual pleasures; -- విపరీతమైన కామేచ్ఛ గల వ్యక్తి; రిరక్షువు, rirakshuvu -n. --a person with an excessive desire for saving others; రివట, rivaTa -n. --(1) a straight twig; --(2) a lanky individual; రివాజు, rivAju -n. --custom; convention; usage; practice; quotidian; something that occurs regularly; రివ్వుమని, rivvumani -adv. -- swiftly; with a swooping motion; with a whooshing sound; --- పిట్ట రివ్వుమని ఎగిరి పోయింది = the bird flew away with a whooshing sound (fast). రిషిపక్షి, rishipakshi - n. -- bat; రీలు, rIlu -n. --reel; చుట్ట; రుక్కుపట్టు, rukkupaTTu -v. t. --cram; esp. cramming before an examination; రుగ్మత, rugmata -n. --illness; disease; రుచి, ruci -n. --taste; చవి; రసం; రుచిచూడు, rucicUDu -v. t. --taste; find out the taste; రుచి బొడిపెలు, ruci boDipelu -n. --taste buds; రుజువు, rujuvu -n. --proof; evidence; రుణం, ruNaM -n. --debt; రుణ, ruNa -pref. --negative; ---రుణ విద్యుదావేశం = negative electrical charge. ---రుణ సంఖ్య = negative number. రుణగ్రస్తత, ruNagrastata -n. --indebtedness; రుతుకాలం, rutukAlaM -n. --estrus; rut; heat; period of sexual readiness in mammals; రుతుపవనాలు, rutupavanAlu -n. --monsoon winds; seasonal winds; the monsoon; రుతుబద్ధం, rutubaddhaM -n. --laziness during menstruation; రుతువు, rutuvu -n. --(1) season; --(2) period; menstruation; రుతుశూల, rutuSUla -n. --menstrual pain; రుద్రజడ, rudrajaDa - n. -- the plant, Sweet Basil; [bot.] ''Ocimum basilicum;'' -- the seeds of this are called సబ్జా గింజలు; -- వనతులసి; సబ్జామొక్క; [Sans.] జటావల్లి; రుద్రభూమి, rudrabhUmi -n. --cremation grounds; cemetery; రుద్రాక్ష, rudrAksha -n. --bastard cedar; [bot.] ''Guazuma tomentosa; Elaeocarpus ganitrus''; -- గ్రీకు భాషలో elaia అంటే ఆలివ్ (Olive), కార్పోస్ (karpos) అంటే కాయ; ఆలివ్ కాయల్లా అనిపించే ఈ జాతి వృక్షాల కాయల్నిబట్టి వీటికి ఎలీయోకార్పస్ అనే పేరు వచ్చింది. --the seeds of this are used in rosaries; (lit.) eye of Lord Shiva; రుద్రాక్ష కంబ, rudrAksha kaMba -n. --[bot.] ''Nauclea cadamba''; రుద్రాక్ష పిల్లి, rudrAksha pilli -n. --hypocrite; (lit.) a cat with a rosary; % to e2t రుద్దు, ruddu -v. t. --rub; scour; clean; polish; రుద్రుడు, rudruDu -n. --the Lord who gives happiness to His devotees by dissolving their sins; often used as a synonym for Shiva; రుబ్బు, rubbu -v. t. --grind in a mortar; wet grind; రుబ్బురోలు, rubburOlu -n. -a stone mortar used for grinding in Indian kitchens; రుమాలు, rumAlu -n. --(1) hand-kerchief; --(2) scarf; --(3) any upper cloth such a turban; రువ్వ, ruvva -n. --slender stick; slender branch of a tree with leaves removed; ---చింత రువ్వతో వీపు చీరేస్తాను = I'll split your back open with a branch of a tamarind tree. రువ్వు, ruvvu -v. t. --throw with a force; sling; రుసుము, rusumu -n. --fee; రుశ, rusha -n --anger; --ఆగ్రహం,కోపం రూఢిగా, rUDhigA -adv. --definitely; certainly; positively; రూఢ్యర్థం, rUDhyarthaM -n. --usually understood meaning; common meaning; -- అసలు అర్థానికి భిన్నంగా వాడుకలో స్థిరపడిపోయిన అర్థాలను 'రూఢి' అర్థం అంటారు. ఈ విషయంలో మొట్టమొదటిగా గుర్తుకు వచ్చే పదం - పుట్టినరోజుకు వాడవలసిన 'వర్ధంతి' అనే పదాన్ని తెలుగులో పూర్తిగా వ్యతిరేక అర్థంలో వాడడం! శోభనం అంటే auspicious, propitious, shining, handsome అనే అర్థాలు కలిగిన ఈ సంస్కృత పదం 'గర్భాదానం' అనే అర్థాన్ని సూటిగా సూచించదు. వాడుకలో మాత్రమే ఆ అర్థంలో చలామణిలో వుంది. ఇలా వాడుకలో మాత్రమే చలామణిలో వున్న అర్థాలను 'రూఢి' అర్థం అంటారు; రూపం, rUpaM -n. --shape; appearance; రూపకం, rUpakaM -n. --(1) metaphor; --(2) drama; play; --(3) name of a musical తాళం; రూపకల్పన, rUpakalpana -n. --(1) design; giving shape; formulation; --(2) edit; రూపవంతుడు, rUpavaMtuDu -n. m. --a handsome person; రూపసి, rUpasi --handsome man; beautiful woman; రూప్యం, rUpyaM -n. --a minted coin; రూపాంతరం, rUpAMtaraM -n. --allotrope; రూపాయి, rUpAyi -n. --rupee; the unit of Indian currency రూపు, rUpu -n. --shape; looks; ---రూపు, రేఖ = grooming; demeanor; condition. రూపుమాపు, rupumApu -v. t. --destroy; obliterate; (lit.) erase the shape; రూళ్లు, rULlu -n. pl. --rules; parallel horizontal lines drawn on a page to facilitate writing along well-spaced straight lines; రూళ్లకర్ర, rULlakarra -n. --ruler; a cylindrical piece of wood or plastic once used to produce evcenly spaced lines on a white paper; రూక్ష, rUksha - n. -- (1) fever; (2) loveless; '''%రె - re, రే - rE, రై - rai''' రెంటికి చెడ్డ రేవడి, reMTiki ceDDa rEvaDi - ph. -- one who lost on both ends; one who couldn't decide between two alternatives and lost both opportunities; రెండవ, reMDava -adj. --the second; రెక్క, rekka -n. --(1) wing; --(2) arm; --(3) railway signal; semaphore; --(4) door panel; window panel; రెచ్చగొట్టు, reccagoTTu -v. t. --provoke; incite; రెట్ట, reTTa -n. --bird droppings; రెట్టించు, reTTiMcu -v. t. --(1) double; repeat; --(2) oppose by asking a counter question; రెడ్డి, reDDi - n. -- a suffix used with a given name to indicate "caste"; -- రెడ్డి అనే పదం రడ్డి, రట్టడి, రట్టగొడ్డు, రట్టకుడు, రాష్ట్రకూటుడు అనే పదాలనుంచి క్రమంగా తయారైనట్లు మన ప్రాచీన శాసనాల ద్వారా తెలుస్తోంది. అంతేకాదు, రాఠోడ్, రాఠోర్ మొ. గుజరాత్, రాజస్థాన్లో ఇంటిపేర్లు. ఇవి రాష్ట్రకూటుల సామ్రాజ్యంలో అధికారిక బిరుదు. రెడ్డివారి నానబాలు, reDDivAri nAnabAlu -n. --Asthma plant; Snake Weed; Hairy Spurge; [bot.] ''Euphorbia thymifolia; Euphorbia hirta'' Linn. of the Euphorbiaceae family; The plant is characterized by milky latex and small leaves. -- Traditionally used to treat asthma, bronchitis, diarrhea, and skin diseases due to its anti-inflammatory and antibacterial properties. రెపరెప, reparepa -adv. --onomatopoeia for flutter; flicker; [idiom] a thin hope of survival; రెపరెపలాడుతున్న, reparepalADutunna adj. -- fluttering; flagging; రెప్ప, reppa -n. --eyelid; రెప్పపాటు, reppapATu -n. --wink; duration of a wink; second; రెబ్బ, rebba -n. --twig; sprig; small branch of a main branch of a tree; రెమ్మ, remma -n. --twig; sprig; small branch of a main branch of a tree; రెల్లు, rellu -n. -- Kans grass; a type of grass; Wild sugarcane; [bot.] ''Saccharum spontaneum'' is a grass native throughout much of tropical and subtropical Asia, northern Australia, and eastern and northern Africa. It is a perennial grass, growing up to three meters in height, with spreading rhizomatous roots. The plant has hybridized with Saccharum officinarum, a domesticated sugarcane. The root is used in Ayurvedic medicines. --[Sans.] అశ్వవాలం; రేకు, rEku -n. --(1) a sheet of metal; foil; --(2) petal of a flower; రేఖ, rEkha -n. --line; streak; రేఖాంశం, rEkhAMsaM -n. --longitude; meridian; ---ప్రధాన రేఖాంశం = prime meridian. రేఖాకృతి, rEkhAkRti -n. --sketch; a line diagram; రేఖాగణితం, rEkhagaNitaM -n. --geometry; plane geometry; రేఖాపటం, rEkhApaTam -n. --line diagram; sketch; రేగడ, rEgaDa -n. --clay; రేగు, rEgu -n. --buckthorn; [bot.] ''Zizyphus jujuba; Zizyphus mauritiana''; [Sans.] బదరీ వృక్షం; రేగుత్తి, rEgutti -n. --Tree capper; [bot.] ''Capparis grandis''; -- found in Eastern and Western Ghats, flowering: All year. -- Fresh leaves are cooked and eaten as vegetable soup to treat skin eruptions. Fresh leaves are crushed and the pulp is applied to insect bites; రేచకం, rEcakaM -n. --(1) expiring breath as a part of yogic exercise; --(2) exhaust; exhaust smoke; రేచక, rEcaka -adj. --exhaust; one that leaves a system; రేచకధూమం, rEcakadhUmaM -n. --exhaust smoke; [[రేచీకటి]], rEcIkaTi -n. --night blindness; nyctalopia; caused sometimes by vitamin deficiency and inherited at other times; --[Gr.] Nyct (నిక్ట్) = రాత్రి; Alaos (ఎలావోస్) = అంధత్వం; [Sans.] నక్తాంధము; నక్తం = రాత్రి = nyct. రేచుకుక్క, rEcukukka -n. --a species of wild dog, capable of attacking even Big Cats; రేటు, rETu -n. --rate; --సగటు రేటు = average rate రేడియం; rEDiyaM -n. --the chemical element radium whose symbol is Ra; రేడియో, rEDiyO -adj. --(1) related to radio activity; --(2) related to wireless; -n. --radio receiver; wireless receiver; రేడియో ప్రసారం, rEDiyO prasAraM -n. --radio transmission; రేడియో ప్రసార కేంద్రం, rEDiyO prasAra kEMdraM -n. --radio transmission center; radio station; రేడియో ప్రసారిణి, rEDiyO prasAriNi -n. --radio transmitter; రేడియో ధార్మికత, rEDiyO dhArmikata -n. --radioactivity; having the properties of the element radium; రేణము, rENamu -n. --dung; dung of young cattle; రేణు త్వరణి, rENu tvaraNi -n. --particle accelerator రేణువు, rENuvu -n. --grain, particle; రేతస్సు, rEtassu -n. --seed; sperm; semen; see also శుక్రం; రేపు, rEpu -n. --tomorrow; -v. t. --disturb; especially, disturbing a healing wound; రేల చెట్టు, rEla ceTTu -n. --golden shower tree; Pudding pipe tree; Purging cassia; Indian laburnum tree; Amaltas; Bandar Laathi; [bot.] ''Cassia fistula'' of the Fabaceae family and Caesalpiniaceae sub-family; --leaves of this tree can be used as a laxative; దీని ఆకులు, పూలు, కాయల గుజ్జు విరేచనకారిగా పనిచేస్తాయి. అందుకే దీనిని Purging Cassia అనీ అంటారు. -- దీని కలప దృఢంగా, మన్నికగా ఉండే కారణంగా గృహనిర్మాణంలో గుంజలుగానూ, బీరువాలకీ ఈ కలపను వినియోగిస్తారు. ఈ వృక్షం కాండం బెరడులో ఉండే టానిన్లు (Tannins) కారణంగా దీనిని తోళ్ళు ఊనడానికి (Tanning of raw hides and skins) వినియోగిస్తారు. కాండం పై బెరడులో ఎన్నో ఔషధ విలువలున్నాయి. అది బలవర్ధకమైనది. చర్మరోగాలను నివారిస్తుంది. అతిసారము, గ్రహణిని పోగొడుతుంది. కాండం కషాయం కామెర్లు, కుష్ఠు, సిఫిలిస్, గుండెజబ్బులకు దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది. కడుపునొప్పి నివారణకు దీని కాండం పై బెరడును పచ్చిదే తింటారు. పశువులకు కూడా ఈ కాండం కషాయం విరేచనకారిగా వాడతారు. సుఖ విరేచనం కోసం రేల ఆకు, పళ్ల గుజ్జుతో పచ్చడి చేసుకుతింటారు. దీని గింజలు, ఆకులను దంచి దానితో షర్బత్ తయారు చేస్తారు. ఆ షర్బత్ జ్వరహారిణిగా, విరేచనకారిగా పేరొందింది. మలబద్ధకం పోగొడుతుంది. --{Sans.] అరేవతం; ఆరగ్వధం; రేరాజు, rErAju -n. --moon; (lit.) king of the night; రేరాణి, rErANi -n. --(lit.) queen of the night; రేవడి, rEvaDi -n. --washerman; రేవతి, rEvati %updated -n. --(1) Eta Piscium; Yoga tara of the 27th lunar mansion; located in the constellation Pisces; --(2) The 27th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; రేవల చిన్ని, rEvala cinni -n. --rhubarb; Himalayan rhubarb; [bot.] ''Rheum emodi;'' % to e2t రేవు, rEvu -n. --pier; quay; harbor; wharf; port; jetty; రేవుపట్టణం, rEvupaTTaNaM -n. --port city; port; (note) In India, almost all cities ending with the word పట్టణం are located on the sea side; రైకామ్లం, raikAmlaM -n. --RNA; ribonucleic acid; రైతాంగం, raitAMgaM -n. --peasantry; cultivators; రైత్వారీ భూములు, raitvaaree bhoomulu - n. -- private lands; not government or temple lands; -- also జిరాయితీ భూములు; రైతు, raitu -n. --farmer; ryot; రైబోజు చక్కెర, raibOju cakkera -n. --ribose sugar; రైలింజను, railiMjanu -n. --locomotive; రైలు, railu -n. --railway train; ---రైలుకట్ట = railroad; railway bed. ---రైలుపట్టాలు = railway tracks. ---రైలుబండి = a railway train of carriages. ---రైలుమార్గం = railway line. ---రైలుస్టేషను = railway station. రొంప, roMpa -n. --cold; sinus condition; రొంపి, roMpi -n. --mire; mud; morass; quagmire;. రొక్కం, rokkaM -n. --cash; ready money; రొద, roda -n. --noise; రొచ్చు, roccu -n. --foul smelling mud contaminated with cattle urine; రొట్టె, roTTe -n. --bread; రొప్పు, roppu -v. i. --pant; gasp; breathe hard; రొమ్ము, rommu -n. --chest; రొయ్య, royya -n. --(1) prawn; --(2) shrimp; ---పాపు రొయ్య = tiger prawn; [bio.] ''Penaeus monodon'' Fabr. ---గాజు రొయ్య = jumbo prawn; [bio.] ''Penaeus monodon'' Fabr. ---తెల్ల రొయ్య = Indian prawn; [bio.] ''Penaeus indicus''. ---యల్లి రొయ్య = white prawn; [bio.] ''Penaeus indicus''. ---బుంగ రొయ్య = brown prawn; [bio.] ''Metapenaeus affinis''; M. monoceros. ---చింకి రొయ్య = brown prawn; [bio.] ''Metapenaeus dobsoni''. ---పసుపు రొయ్య = yellow prawn; [bio.] ''Metapenaeus brevicornis''. ---ఎర్ర రొయ్య = red prawn; [bio.] ''Solenocera indica'' Natraj. ---రొయ్య పొట్టు = shrimp; [bio.] ''Acetes indicus; Acetes erythraeus'' Nobili. ---మంచినీటి రొయ్య = fresh water prawn; [bio.] ''Macrobrachium spp''. ---చింగుడు రొయ్య = leander; [bio.] ''Leander tenuipes'' Henderson; ''L. styliferus''. ---మీసాల రొయ్య = spiny lobster; [bio.] ''Panulirus spp''. ---పెద్ద రొయ్య = spiny lobster; [bio.] ''Panulirus spp''. ---రాతి రొయ్య = spiny lobster; [bio.] ''Panulirus spp''. రొయ్యి, royyi -n. --ash cover on live charcoal; రొష్టు, roshTu -n. --worry; annoyance; రోకలి, rOkali -n. --a pestle; rice pounder; రోకలిబండ, rOkalibaMDa -n. --(1) a pestle; --(2) a centepede, with a brick red color, found in Andhra Pradesh; రోగం, rOgaM -n. --disease; illness; ailment; malady; రోగనిదాన శాస్త్రం, rOganidAna SAstraM -n. --pathology; the science of establishing the cause of a disease; రోగి, rOgi -n. --patient; రోచన, rOcana - adj. -- shining; bright; రోజ్ ఏపిల్, rOj^ Epil^ - n. -- Rose apple; [bot.] ''Syzygium jambos'' of the Myrtaceae family; This tree has white flowers and white fruits; -- మలయా యాపిల్ నీ రోజ్ ఏపిల్ నీ కూడా గులాబ్ జామూన్ పళ్లు అనే పిలుస్తారు. సాధారణ నేరేడు వృక్షం శాస్త్రీయ నామం Syzygium cumini కాగా ఇదే కుటుంబానికి చెందిన లవంగ వృక్షం శాస్త్రీయనామం Syzygium aromaticum. రోజు, rOju -n. --a day; period from midnight to midnight; రోజువారీ, rOjuvArI -adj. --on a daily basis; day-by-day; -n. --(1) dairy; journal; --(2) a book of daily accounts; రోత, rOta -n. --disgust; రోదసి, rOdasi -n. --the sky; the heavens; the space; రోదన, rOdana -n. --wail; lamentation; crying; రోమం, rOmaM -n. s. --body hair; -- గగుర్పాటు; రోమాంచము, rOmaanchamu - n. -- an electric thrill; exhilaration; Horripilation; రోలు, rOlu -n. --mortar; a stone or wooden device with a little depression in the middle, used for chaffing; ఉలూఖం; రోషం, rOshaM -n. --indignation; anger; wrath; రోహిణి, rOhiNi -n. --(1) Alpha Tauri; Aldebaran; brightest star in the constellation Taurus; Yoga tara of the fourth lunar mansion; --(2) the fourth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) the period of indic history around 3247 BCE when the vernal equinox occured in this asterism; --(4) the healer; --(5) Indian redwood tree; [bot.] ''Soymida febrifuga''; రోహితం, rOhitaM %e2t -n. --(1) blood; --(2) blood red color; రౌతు, rautu -n. --rider; horseman; </poem> ==Part 3: లం - laM, ల - la== <poem> లంక, laMka -n. --(1) island; any island; --(2) Sri Lanka; లంకణం, laMkaNaM -n. --fasting; (lit.) a day skipped; (exp.) this word is used when the fasting is done in conjunction with a fever or some disease; (rel.) ఉపవాసం is a voluntary fast in conjunction with a religious observance; లంకించు, laMkiMcu -v. t. --link together; hook up; hook on to; లంకించుకొను, laMkiMcukonu -v. i. --seize; catch on to; లంకె, laMke -n. --connection; tie; link; లంకె ఊస, laMke Usa -n. --connecting rod; లంకె బిందెలు, laMke biMdelu -n. pl. --[idiom] buried treasure; (lit.) a pair of linked pots; లంగరు, laMgaru -n. --anchor; లంగరమ్మ, laMgaramma - n. f. -- anchor woman in a Television or media program; లంగరయ్య, laMgarayya - n. m. -- anchor man in a Television or media program; లంగా, laMgA -n. --petticoat; loose-fitting under garment for women; a skirt-like garment for girls; లంగోటీ, laMgOTI -n. --tight-fitting under garment for men; loincloth tied in a truss; లంచం, laMcaM -n. --bribe; లంచగొండి, laMcagoMDi -n. --habitual bribe-taker; లంచగొండితనం, laMcagoMditanaM -n. --bribery; graft; the quality (in a person or a society) of taking bribes habitually; లంజ, laMja -n. --slut; prostitute; harlot; whore; లంజకొడుకు, laMjakoDuku -n. --bastard; (lit.) son-of-a-whore; లంజముండాకు, laMjamuMDAku -n. -- [bot.] ''Pisonia grandis'' Linn.; లంపటం, laMpaTaM -n. --attachment to worldly pleasures; greediness; addiction; లంబం, laMbaM -n. --perpendicular line; plumbline; లంబకోణం, laMbakONaM -n. --perpendicular angle; right angle; లంబజీవితం, laMbajIvitaM -n. --longevity; long life; లంబనం, laMbanaM -n. --pendant; % to e2t లంబిత, laMbita -adj. --suspended; లక్క, lakka -n. --lacquer; lac; shellac; (1) a sticky resinous secretion of the tiny lac insect ''Laccifer lacca;'' (or ''Tachardia lacca'' or ''Kerrialacca'') deposited on the twigs and young branches of several varieties of trees in India, Burma, Thailand, and other Southeast Asian countries; when still attached to the twigs it is stick-lac; when strained and dried it is shell-lac; Lac is the only commercially useful resin of animal origin; (2) చైనీస్ లాకర్ చెట్టు (''Toxicodendron vernicifluum-rhus verniciflua'') అనే చెట్టు నుండి స్రవించిన జిగురు ని ఎండబెట్టి తయారు చేసే పదార్ధం; లక్క పిడతలు, lakka piDatalu -n. --lacquered wooden pots and pans used as toys; లక్క పురుగు, lakka purugu - n. -- [bio.] ''Kerria lacca''; లక్క బొమ్మలు, lakka bommalu -n. --lacquered wooden toys; లక్క సామాను, lakka sAmAnu -n. --lacquered goods; లక్ష, laksha -n. --hundred thousand; one followed by five a zeros; లక్షణం, lakshaNaM -n. --property; symptom; indication; ---రోగ లక్షణం = disease symptom. లక్షణంగా, lakshaNaMgA -adv. --properly; fittingly; లక్ష్మణఫలం, lakshmaNaphalaM - n. -- soursop; [bot.] ''Annona muricata;'' -- see also రామాఫలం (Annona Reticularis); సీతాఫలం (Annona Squamosa); హనుమాఫలం (star fruit?); లక్ష్యం, lakshyaM -n. --aim; objective; target; goal; లక్షాధికారి, lakshAdhikAri -n. -a person whose net worth is more than one hundred thousand rupees; లక్షిత, lakshita -adj. --designated; aimed; targeted; లకుమికిపిట్ట, lakumiki piTTa -n. --white-breasted kingfisher; [bio.] ''Halcyon smyrensis''; బుచ్చిగాడు; లకోటా, lakOTA -n. --envelope; లగం, lagaM -n. --[prosody] iambus; a short syllable followed by a long syllable; లగ్నం, lagnaM -n. --(1) [atsrol.] ascendant; the rising zodiacal sign; the most important part of your sidereal chart. As a result, it’s helpfully marked for you on your chart by a slash going through the corner of the sign’s box. Your ascendant is always the first house, and the other houses follow it clockwise. For example, if your ascendant is in Aquarius (indicated by a slash going through the Aquarius box), this is your first house. The rest of the houses will follow clockwise from this first house. (2) the time at which a zodiacal sign rises in the East. The ascendant is the exact degree in the zodiac that was on the eastern horizon, or rising on the horizon, at the birth of an individual; the ascendant changes every couple of hours. So the time of birth must be registered correctly; A rising sign speaks to a person's nature, how they look, what their personality is like, and what their overall appearance is; -- పుట్టిన సమయంలో పుట్టిన స్థలం నుండి తూర్పు వైపున ఉదయిస్తున్న రాశిని లగ్నం గా సూచిస్తారు. ఈ లగ్నం ఒక్కక రాశిలో 2 గంటలు ఉంటుంది. అంటే ప్రతి రాశిలో 2 గంటలు వంతున రోజుకి 24 గంటలులో 12 రాశుల్లో లగ్నం మారుతూ ఉంటుంది. అక్కడినుండి ఆకాశంలో పడమటివైపుకి వరసగా వెనక్కి లెక్క పెట్టుకుంటూ పోతే, లగ్నం పైన పన్నెండో ఇల్లు (లేక భావము), ఆపైన పదకొండు, ఆపైన పదవది నడినెత్తి మీదకి వచ్చేస్తాము. నడినెత్తిమీద ఉన్న భావాన్ని దశమము (లేక పదో ఇల్లు) అంటారు. అక్కడినుంచి పడమటికి దిగుతుంటే తొమ్మిది, ఎనిమిది ఇళ్ళు వస్తాయి. సరిగ్గా పడమటన అస్తమిస్తున్న బిందువు కలిగిన ఇల్లు ఏడవ ఇల్లు (లేక సప్తమ భావం). ఇంకా కిందకి దిగిపోతే ఆరో ఇల్లు, ఐదో ఇల్లు, నాలుగో ఇల్లు వస్తాయి. నాలుగో ఇల్లు అట్టడుగు స్థానం. దాని తరవాత మూడు, రెండు వచ్చి మళ్ళా తూర్పున లగ్నం (లేక ఒకటో ఇల్లు) లోకి వచ్చేస్తాయి; --(3) auspicious time selected to perform a function, especially a wedding; లగ్గం; ---(4) one that is connected; --(5) fixed; concentrated; -- జన్మరాసి = పుట్టిన సమయంలో చంద్రుడు ఉండే రాసి; లగ్నంచేయు, lagnaMcEyu -v. i. --concentrate one's mind; లగ్న సంధి, lagna saMdhi -n. --time taken by the Sun to cross a zodiacal sign; లఘిమ, laghima -n. --(1) volatility; buoyancy; absence of weight; --(2) the ability of a yogi to float, defying gravity; levitation; లఘు, laghu -pref. --small; acute; weak; ---లఘుకోణం = acute angle. ---లఘుసంకర్షణ = weak interaction. లఘువు, laghuvu -n. --[prosody] a short syllable; a syllable that takes a duration of one snap of fingers to pronounce it; లజ్జ, lajja -n. --modesty; shyness; లడాయి, laDAyi -n. --fight; quarrel; లత, lata -n. --climbing plant; లభ్యత, labhyata -n. --availability; లద్ది, laddi -n. --dung of elephants, camels, horses, donkeys, etc.; లద్దిపురుగు, laddipurugu -n. --dung beetle; లబ్దం, labdaM -n. --(1) gain; --(2) [math.] quotient; లయ, laya -n. --(1) destruction; annihilation; --(2) cadence; beat in music; rhythic sound; లలన, lalana -n. --woman; (lit.) attracts man even in domestic quarrels; లలాటం, lalATaM -n. --forehead; లలిత కళలు, lalitha kaLalu - n. pl. -- fine arts; the five fine arts are: (1) painting, (2) sculpture; (3) architecture, (4) music and (5) literature; the "performing arts like theater and dance are also often included; లవం, lavaM -n. --numerator; top half of a fraction; (ant.) హారం; లవంగం, lavaMgaM -n. --clove; [bot.] buds of ''Eugenia caryophyllus''; ''Syzygium aromaticum'' of Myrtaceae family --[[Sans.] వరాళ; లవంగ; దేవకుసుమ; పారిజాత; ఇంద్రపుష్ప; కరంబువు; లవండరు, lavaMDaru -n. --lavender; [bot.] ''Lavender Sp.'' of Labiatae family; లవజని, lavajani -n. --halogen; (exp.) one that produces salts; Florine, Chlorine, Bromine and Iodine are called the halogens; లవణం, lavaNaM -n. --salt; table salt; any salt; ---ఖనిజ లవణం = mineral salt. లవణవల్లి, lavaNavalli - n. -- [bot.] ''Asystasia hortensis'' Linn. లవలేశం, lavalESaM -n. --the least bit; in the least; ---లవలేశమైనా సందేహించకుండా = not hesitating the least. లహరి, lahari -n. --wave; లహిరి, lahiri -n. --intoxication; inebriation; the elevated feeling resulting from the consumption of alcohol; (Farsi) lah = grape wine; లాంగూలం, lAMgUlaM -n. --tail; లాంఛనం, lAMchanaM -n. --mark; sign; token; emblem; symbol; formality; లాంఛనంగా, lAMchanaMgA -adv. --formally; ceremoniously; లాంఛనాలు, lAMchanAlu -n. --formalities; లాంతరు, lAMtaru -n. --lantern; portable lamp; లా, lA -adv. --suff. like; as; -n. --law; rule; legality; లాక్షణికుడు, lAkshaNikuDu -n. m. --grammarian; literary stylist; లాగు, lAgu -n. --shorts; boxers; lower garment made of a pliable cloth as opposed to a stiff cloth; -v. i. --ache; pulling sensation; -v. t. --pull; drag; లాఘవం, lAghavaM -n. --quickness; lightness; dexterity; ---హస్తలాఘవం = finger dexterity; quickness of hand; sleight of hand. లాఠీ, lAThI -n. --baton; a short stick used by police to charge at people while controlling crowds; --- see also లోడీ లాభం, lAbhaM -n. --profit; gain; advantage; ---యంత్రలాభం = mechanical advantage. ---లాభం లేదురా = there is no gain. లాభదాయకం, lAbhadAyakaM -n. --profitable; లాడి, lADi -n. --pus from a boil; foul-smelling pus coming from an infected ear; లాతం, lAtaM % to e2t మీట -n. --switch; లాయరు, lAyaru -n. --lawyer; attorney; pleader; లాలాజలం, lAlAjalaM -n. --saliva; spittle; లాలి, lAli -n. --cradle; లాలిపాట, lAlipATa -n. --lullaby; లావణ్యం, lAvaNyaM -n. --beauty; loveliness; -- ముత్యములా మెరిసే చర్మ సౌందర్యం; సైంధవ లవణం అనేది ఉప్పగా ఉండే తెల్లని కొండరాయి. పెద్ద ఉప్పురాయిని పగలగొట్టినప్పుడు అది పగిలి, దాని స్నిగ్ధత్వం చేత సూర్యకాంతికి తళతళా మెరుస్తుంది. ఆ మెరుపుని ‘లావణ్యం’ అంటారు. లావాదేవీలు, lAvAdEvIlu -n. pl. --transactions; giving and tacking; [Hindi.] లానా దేనా; లాహిరి, lAhiri - n. -- Intoxication; stupor; --మత్తు; లింగం, liMgaM -n. --(1) gender; sex; --(2) male sex organ; penis; --(3) idol of Lord Shiva; ---పుంలింగం = masculine gender in Sanskrit; see also మహత్ వాచకం. ---స్త్రీలింగం = feminine gender in Sanskrit; see also మహతీ వాచకం. ---నపుంసక లింగం = neuter gender in Sanskrit; see also అమహత్ వాచకం. ---లింగభేదం = sexual discrimination. లింగకణం, liMgakaNaM -n. --sex cell; లింగదొండ, liMgadoMDa -n. --[bot.] ''Bryonia liciniosa''; Diplocyclos palmatus (L.) Jeffrey Cucurbitaceae; -- పిన్న చెట్టు; లింగపొట్ల, liMgapoTla -n. --[bot.] ''Trichosanthes anguina''; -- పిచ్చుక పొట్ల; లింగమల్లి, liMgamalli -n. -- a climbing shrub; [bot.] ''Jasminum angustifolinum''; లింగమిరియం, liMgamiriyaM -n. --[bot.] ''Crozophora plicata''; లిఖించు, likhiMcu -v. t. --write; లిఖితపూర్వకంగా, likhita-pUrvakaMgA -ph. --written; in writing; లిచ్చీ, liccI -n. --lychee; [bot.] ''Nephelium litchi'' sinensis; లిప్త, lipta -n. --moment; లిప్యంతరీకరణం, lipyaMtarIkaraNa -n. --transcription; లిపి, lipi -n. --script; లీటరు, lITaru -n. --liter; 1,000 cubic centimeters; a measure of volume of liquids in the metric system of units; లీనం, lInaM -n. --absorption; లీల, lIla -n. --play; sport; playful mischief; shenanigans; లీలగా, lIlagA -adv. --(1) easily; --(2) playfully; --(3) vaguely; లుంగ, luMga -n. --(1) a bale of clothes or fabric; --(2) a fabric with plaid print on it; లుంగ చుట్టుకొను, luMga cuTTukonu -v. i. --curl oneself up; coil up; లుంగపండు, luMgapaMDu -n. --citron; [bot.] ''Citrus medica''; లుంగీ, luMgI -n. --(1) a rectangular piece of cloth with plaid print on it; --(2) any rectangular piece of cloth about five meters long that is wrapped around the waist as men's lower garment in S. India; (Farsi) లుంగ = crease; fold in a cloth; లుచ్ఛా, lucChA -n. --mean fellow; -- నీచుడు; దుష్టుడు; కుత్సితుడు; కూళ; పోకిరి; పలుగాకి; తుంటరి; సిగ్గిడి; తుచ్ఛుడు; లుప్తము, luptamu -adj. -- obsolete; omitted; cut-off; rejected; లూటీ, lUTI -n. --loot; లెంక, leMka -n. --servant; లెంప, leMpa -n. --cheek; లెంపకాయ, leMpakAya -n. --slap on the cheek; లెక్క, lekka -n. --(1) account; reckoning; --(2) esteem; regard; లెక్కచేయు, lekkacEyu -n. --heed; pay attention to; లెక్కపెట్టు, lekkapeTTu -v. t. --count; లే, lE -v. imp. --get up; లేకి, lEki -adj. --cheap; unbecoming; ---లేకి బుద్ధులు = cheap attitude. లేఖ, lEkha -n. --letter; లేఖనం, lEkhanaM -n. --writing; drawing; ---వర్ణలేఖనం = chromatography; color writing. లేఖన పరికరం, lEkhana parikaraM -n. --writing instrument; లేఖరి, lEkhari -n. --scribe; amanuensis; one who takes dictation; లేఖిని, lEkhini -n. --pen; లేగ, lEga -adj. --suckling; ---లేగ దూడ = suckling calf. లేడి, lEDi -n. --deer; antelope; sambar deer; [bio.] ''Rusa unicolor''; chital deer; [bio.] ''Axis axis;'' --- ఆడలేడి = doe; hind; roe. --- కణుజు = sambar deer; [bio.] ''Rusa unicolor''. --- చుక్కల లేడి = chital deer; [bio.] ''Axis axis.'' --- చౌసింగా = four-hroned deer; [bio.] ''Tetracerus quadricornis;'' --- దుప్పి = spotted deer; chital deer; [bio.] ''Axis axis.'' --- మగలేడి = buck; hart; stag. --- లేడిపిల్ల = fawn. --- లేడిగుంపు = herd of deer. లేత, lEta -adj. --(1) tender; young; --(2) light; not dark; (ant.) ముదర; ---లేత పాకం = thin syrup. ---లేత వయస్సు = tender age. ---లేత రంగు = light color; pastel color; pastel. లేతతనం, lEtatanaM -n. --tenderness; youngish; లేదా, lEdA -advbl. particle. --or; otherwise; or; if not; if that is not the case; లేనివాళ్లు, lEnivALLu -n. --the have nots; the poor; లేపనం, lEpanaM -n. --(1) paste (for external use); ointment; salve; అంజనం; --(2) smearing; plastering; anointing; లేపు, lEpu -v. t. --awake; cause to rise; లేమి, lEmi -n. --poverty; లేవగొట్టు, lEvagoTTu -v. t. --drive out; evacuate; లేవనెత్తు, lEvanettu -v. t. --lift; hoist; elevate; లేబరువు, lEbaruvu -adj. --early stages of ripening; లేవు, lEvu -minor sentence. --they are not; they are not available; they do not exist; లేసరు, lEsaru -n. --laser; acronym for light amplification by stimulated emission of radiation; a device that produces coherent light; లేశం, lESaM -n. --minute; small; లేహ్యం, -n. -- electuary; a paste (for eating) in Ayurvedic medicine; లైంగిక, laiMgika -adj. --(1) sex; sexual; --(2) gender; లైంగిక ఉత్తేజితం, laiMgika uttEjitaM -n. --sex hormone; '''లొ - lo, లో - lO, లౌ - lau''' లొంగు, loMgu -v. t. --yield; submit; give up; లొగ్గడి, loggaDi -n. --confusion; disorder; లొట్ట, loTTa -n. -- (1) a smack with the tongue; (2) dent; లొట్టపీసు, loTTapeesu - n. -- Morning glory; [bot.] Ipomoea carnea of the Convolvulaceae family; -- ఈ మొక్కలు ఎక్కువగా చెరువులు, కాలువలు, కుంటలు, నీరు ఉండే ప్రాంతాల్లో పెరుగుతాయి. ఈ మొక్క కాండం తెల్లని పూతతో లొట్ట (కాండం లోపల ఖాళీగా బోలుగా ఉంటుంది) మాదిరి ఉండడం వల్ల దీనికి లొట్ట పీసు చెట్టు అనే పేరు వచ్చింది. వీటి కాండం విరిస్తే విరగకుండా రబ్బర్ మాదిరిగా సాగుతుంది. కాండాన్ని గిల్లితే పాలలాంటి ద్రవం వస్తుంది. కాబట్టి తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఈ మెుక్కను రబ్బరు మొక్క, లొట్ట పీసు మొక్క, పాల సముద్రపు మొక్క అంటూ రకరకాల పేర్లతో పిలుస్తారు. ఈ మెుక్కలో ఎన్నో ఔషద గుణాలు ఉంటాయి. లొట్ట పీసు మొక్కలో ఉండే పాలు తేలు విషానికి విరుగుడులా పనిచేస్తాయి. చర్మం మీద తామర వంటి చర్మ వ్యాధులు వచ్చినప్పుడు ఈ పాలు రాస్తే తగ్గిపోతుంది. మనుషులను కుట్టే దోమలను, పంటల దిగుబడిని దెబ్బతీసే దోమలను ఈ మొక్క ఆకుల నుంచి వచ్చే పొగతో నివారించొచ్చు. లొట్ట పీసు మొక్కలను కాగితం తయారీలోనూ వినియోగిస్తారు. లొటారం, loTAraM -n. --(1) hole; emptiness; --(2) mud house; see also పటారం; ---పైన పటారం, లోన లొటారం = showy on the outside, nothing inside. లొటిపిట, loTipiTa -n. --camel; (ety.) లొట్ట = dent; పిట = fat; the "fatty dent" is a reference to the hump; లొత్త, lotta -n. --dent; impression; లొద్దుగ, lodduga - n. -- (1) ఎర్ర లొద్దుగ = [bot.] ''Symplocos racemosa''; లోధ్ర; -- (2) తెల్ల లొద్దుగ = [bot.] ''Symplocos crataegoides''; ''Symplocos cochinchinensis''; శ్వేత లోధ్ర; గాలవం; లొల్లి, lolli - n. -- commotion; noise; -- గోల; లొసుగు, losugu -n. --fault; defect; లో, lO -prep. --in; into; -adj. --inner; లోకం, lOkaM -n. --world; (lit.) the plane of existence; (exp.) according to the ancient Hindu cosmology, this universe is comprised of fourteen worlds, seven of them are upper worlds and seven are nether worlds; the seven upper worlds are భూలోకం, భువర్లోకం, స్వర్గలోకం, మహర్లోకం, జనలోకం, తపోలోకం, సత్యలోకం; the seven nether worlds are అతలం, వితలం, సుతలం, తలాతలం, మహాతలం, పాతాళం; లోకజ్ఞత, lOkaj~nata -n. --worldly wisdom; లోకజ్ఞానం, lOkaj~nAnaM -n. --common sense; worldly knowledge; లోకప్రవాదం, lOkapravAdaM -n. --rumor; talk of the town; లోకప్రసిద్ధం, lOkaprasiddhaM -n. --world-famous; లోకప్పు, lOkappu -n. --ceiling; లోకమర్యాద, lOkamaryAda -n. --convention; established custom; లోకాభిరామాయణం, lOkAbhirAmAyanaM -n. --chit-chat; leisurely conversation; లోకానుభవం, lOkAnubhavaM -n. --worldly experience; లోకులు, Okulu -n. pl. --people; the community; the public; లోకువ, lOkuva -n. --subordinate treatment; making light of one's status or importance; లోకోక్తి, lokOkti -n. --proverbial saying; లోకోత్తరం, lokOttaraM %e2t -adj. --excellent; outstanding; transcendental; లోగటి, lOgaTi -adj. --former; previous; లోగడ, lOgaDa -adv. --in the past; formerly; లోగా, lOgA -adv. --within; లోగిలి, lOgili -n. --big house; manor; estate; లోటు, lOTu -n. --deficiency; defect; drawback; లోడీ, lODI -n. --baton; కర్రసాము చేసేవాడు తిప్పే కర్ర; లోతట్టు, lOtaTTu - n. -- (1) interior; far from the main road; -- (2) low-lying; low-lying as in a flood plain; లోతు, lOtu -n. --depth; profundity; లోధ్ర, lOdhra -n. --a tree; the bark of this tree is used in dying; the juice is also used in the treatment of red discharge in females; [bot.] ''Symplocos racemosa''; చిల్ల; లొద్ది చెట్టు; లోని, lOni -adj. --inner; internal; interior; లోపం, lOpaM -n. --deficiency; defect; wanting; dearth; లోపల, lOpala -prep. --inside; within; amongst; లోపాయకారీ, lOpAyakArI -adj. --clandestine; underhanded; లోపించు, lOpiMcu -v. i. --deficient; లోబడు, lObaDu -v. i. --yield; submit; లోభం, lObhaM -n. --stinginess; miserliness; లోభి, lObhi -n. --miser; penny-pincher; లోయ, lOya -n. --valley; glen; dell; ravine; లోరవాణా, lOravANA %e2t -n. --input; [comp.] data that goes in; లోలకం, lOlakaM -n. --pendulum; లోలక్కు, lOlakku -n. --hanging earring; లోలుగ, lOluga -n. --[bot.] ''Pterospermum heyneanum'' of the Sterculiaceae family; -- చివుకము; హరివల్లభము; తడ; లోలుడు, lOluDu -suff. --a man who is devoted to or enamored by someone or something; ---స్త్రీలోలుడు = womaniser. లోలోపల, lOlOpala -adv. --inwardly; లోహం, lOhaM -n. --metal; iron; లోహితం, lOhitaM -n. --red color; లౌక్యం, laukyaM -n. --tact, especially while talking; worldly wisdom; లౌకిక, laukika -adj. --worldly; secular; లౌకిక జ్ఞానం, laukika j~nAnaM -n. --worldly wisdom; లౌజు, lauju -n. --caramelized coconut gratings; లస్కోరా; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] 9pevaoa24guzynfwjnzex789fqrvbw5 0 3024 39170 39127 2026-05-27T00:31:35Z Vemurione 1689 /* Part 1: సం - saM, స - sa */ 39170 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: సం - saM, స - sa== <poem> '''సం - saM''' సంకటం, saMkaTaM -n. --(1) disease; illness; --(2) trouble; difficulty; emergency; సంకటకాలం, saMkaTakAlaM - n. -- emergency; సంకటి, saMkaTi -n. --lunch; meal at noon time; typically cooked cereal; porridge; సంకర, saMkara -adj. --hybrid; not pure bred; cross bred; సంకరణం, saMkaraNaM -n. --cross breeding; hydridization; సంకర్షణ, saMkarshaNa -n. --interaction; సంకలనం, saMkalanaM -n. --addition; compilation; సంకల్పం, saMkalpaM -n. --resolve; resolution; a mental decision or commitment to do something. -- the prolog to many Hindu rituals where the person performing the rite identifies himself/herself by telling the space, time, and genetic coordinates in the universe using the following statement: "అద్యబ్రహ్మణః ద్వితీయ పరార్ధే, శ్వేత వరాహకల్పే, వైవస్వత మన్వంతరే,కలియుగే,ప్రథమపాదే జంబూద్వీపే,భారతవర్షే, భరతఖండే, మేరోర్దక్షిణదిగ్భాగే,కృష్ణా-గోదావర్యోర్మధ్యదేశే, అస్మిన్ వర్తమాన వ్యావహారిక చాంద్రమానేన....సంవత్సరే (ఉత్తర/దక్షిణ) అయనే .... ఋతౌ .... మాసే ....పక్షే ... తిథౌ .... వాసరే ... శుభ నక్షత్రే ... శుభయోగే, శుభకరణే. ఏవం గుణ విశేషణ విశిష్టాయాం,అస్యాం శుభతిథౌ,శ్రీమాన్... గోత్రస్య ..., ధర్మపత్నీ సమేతస్య అస్మాకం సహకుటుంబానాం క్షేమ స్థైర్య ధైర్య విజయ ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాభి వృద్ధ్యర్థం.... సంకలిత, saMkalita -adj. --aggregated; added; accumulated; సంక్రమణం, saMkramaNaM - n. The passage of the sun (or a planetary body) from one sign of the zodiac into another. -- సూర్యాది గ్రహములు ఒక రాశిని విడిచి మరియొక రాశికి పోవడము. -- see also సంక్రాంతి; సంక్రమణ, SaMkramaNa -n. --transition. సంక్రామిక, saMkrAmika -adj. --contagious; %to e2t సంక్షిప్త, samkshipta -adj. --abbreviated; సంక్షిప్తం, samkshiptaM -n. --brief; summary; abbreviation; సంక్షోభం, samkshObhaM -n. --upheaval; crisis; disturbance; సంకీర్ణ, saMkIrNa -adj. --mixed; related to a coalition; complex; సంకుచిత, saMkucita -adj. --restricted; narrow; సంకు పాషాణం, SaMku pAshANaM -n. --white arsenic; Arsenicum album; సంకుల, SaMkula -adj. -- crowded; agitated; disorderly; confused; సంకుల సమరం, SaMkula samaraM -n. -- mob fight; fierce battle; -- జనసమ్మర్థం వల్ల ఏర్పడిన తొడతొక్కిడి; సంకేతం, SaMkEtaM -n. --sign; symbol; code; secret signal; సంక్షేమం, SaMkshEmaM -n. --welfare; సంక్షోభం, SaMkshobhaM -n. --unrest; disturbance; distress; crisis due to shortage of resources; సంఖ్య, SaMkhya -n. --[math.] number; a sequence of one or more digits; ---అనిష్ప సంఖ్య = irrational number; not a number that can be expressed as a ratio of two integers; ---కరణీయ సంఖ్య = irrational number. ---బేసి సంఖ్య = odd number. ---నిష్ప సంఖ్య = fractional number; rational number. ---సరి సంఖ్య = even number. ---సమ్మిశ్ర సంఖ్య = complex number. ---సంకీర్ణ సంఖ్య = complex number. సంఖ్యాత్మక, saMkhyAtmaka -adj. --numerical; సంఖ్యాధికత్వం, saMkhyAdhi-katvaM -n. --majority; numerical majority; % to e2t సంఖ్యావాచకం, saMkhyAvAcakaM -n. --numeral; number; సంఖ్యాశాస్త్రం, saMkhyASAstraM -n. --[math.] --(1) statistics; --(2) theory of numbers; సంగం, saMgaM -n. --junction; meeting place; సంగణకం, saMgaNakaM -n. --computer; సంగణీకరించు, saMgaNIkariMcu -v. t. --compute; calculate; సంగడి, saMgaDi -n. --(1) couple; pair; --(2) dumb-bell; a pair of weights used in weight lifting; సంగడికత్తె, saMgaDikAtte -n. f. --friend; girl friend; సంగడికాడు, saMgaDikADu -n. m. --friend; boy friend; సంగత, saMgata -adj. --consistent; సంగతంగా, saMgataMgA -adv. --consistently; సంగతత్వం, saMgatatvaM -n. --consistency; సంగత్వం, saMgatvaM - n. -- attachment; (ant.) నిస్సంగత్వం; సంగతి, saMgati -n. --(1) point; issue; news; event; subject matter; topic; circumstance; message; story; occurrence; knowledge; --(2) [music] variation in the way different stanzas in a lyric are rendered with varying melodies; సంగతులు, saMgatulu -n. pl. --issues; news items; సంగమం, saMgamaM -n. --union; junction; ---సాగర సంగమం = the place where a river joins the sea. సంగ్రహం, saMgrahaM -n. --(1) summary; --(2) collection; సంగ్రహాలయం, saMgrahAlayaM -n. --museum; a place where collections are kept; సంగ్రహించు, saMgrahiMcu -v. t. --collect; obtain; acquire;. summarize; సంగ్రామం, saMgrAmaM -n. --conflict; battle; war; సంగీతం, saMgItaM -n. --music; సంగోరు, saMgOru -n. --half portion; సంఘం, saMghaM -n. --(1) group; --(2) society; సంఘ సేవకుడు, saMgha sEvakuDu -n. m. --social worker; సంఘ సేవిక, saMgha sEvika -n. f. --social worker; సంఘటన, saMghaTana -n. --event; incident; సంఘటిత, saMghaTita -adj. --integrated; consolidated; compact; organized; cooperating; -- సంఘటిత ఉద్యోగులు = Organised employees. --అసంఘటిత ఉద్యోగులు = Unorganised employees. సంఘర్షణ, saMgharshaNa -n. --conflict; friction; సంఘాతం, saMghAtaM -n. --collision, union of objects caused by a collision; సంఘీభవించు, saMghIbhaviMcu -v. i. --unite; సంఘీభావం, saMghIbhAvaM -n. --unity; the feeling of being a part of a society; సంజ్ఞ, saMj~na -n. --sign; symbol; gesture; code; సంచయని, saMcayani -n. --[comp.] accumulator; a register used in the arithmetic unit of a digital computer; సంచరించు, saMcariMcu -v. i. --wander about; roam; rove; సంచలనం, saMcalanaM -n. --commotion; disturbance; stir; activity; movement; సంచారం, saMcAraM -n. --(1) meandering; touring; traveling; traversing; wandering; roaming; --(2) [music] meandering into higher notes during the initial phase of a rendition; range; సంచార, saMcAra -adj. --mobile; touring; travelling; సంచాలకుడు, saMcAlakuDu -n. m. --organizer; convener; సంచి, saMci -n. --(1) bag; sac; --(2) purse; సంచిక, saMcika -n. --(1) an issue of a periodical; (rel.) సంపుటి = a volume of a periodical. For a monthly periodical, the issue published each month is a సంచిక, and the collection of issues during a year is సంపుటి; --(2) [comp.] accumulator; సంచిత, saMcita -adj. --accumulated; cumulative; ---సంచిత కర్మ = accumulated karma; గతం లో కూడబెట్టుకున్న కర్మల మూట. దీనిని ప్రాయశ్చిత్త క్రియల ద్వారా పూర్తిగా తొలగించవచ్చు. ---సంచిత నిధి = consolidated fund. సంచీపేరు, saMcIpEru -n. --[comp.] accumulator register; సంజనిత, saMjanita -adj. --created; produced; సంజాయిషీ, saMjAyishI -n. --explanation; in response to an allegation; సంజీవని, saMjIvani - n. --[bot.] ''Selaginella bryopteris;'' A restorative, cordial, reviving medicine, a medicine tending to prolong life, or of sufficient efficacy to raise the dead; This is believed to be the herb that revived Lakshmana in the Indian epic Ramayana; [same as] సంజీవకరణి; see also సంధానకరణి, సౌవర్ణకరణి, విశల్యకరణి; సంత, saMta -n. --(1) farmer’s market; rows of stalls in a market place on a periodic basis, typically once a week; --(2) a Vedic lesson; --(3) unwelcome and nagging disturbance as in వెధవ సంత లాగుంది; ---మైలసంత = fish or meat market. ---మడిసంత = fruit or vegetable market. సంతర్పణ, saMtarpaNa -n. --a feast served on special occasions to large numbers of people; -- తర్పణము అంటే తృప్తి పరచడం. తర్పణం శ్రద్ధగా చేయడం = సం తర్పణము; అన్న సంతర్పణ అంటే ఎక్కువ మందికి అన్నం పెట్టి తృప్తి పరచడం; సంతకం, saMtakaM -n. --signature; సంతతి, saMtati -n. -- offspring; progeny; one's children; సంతరించు, saMtariMcu -v. t. --acquire; accumulate; develop; get; సంతానం, saMtAnaM -n. --offspring; one’'s children; సంతానవంతుడు, saMtAnavaMtuDu -n. m. --one who has children; సంతానవతి, saMtAnavati -n. f. --one who has children; సంతాపం, saMtApaM -n. --sadness; grief; సంతు, saMtu -n. --offspring; progeny; సంతృప్త, saMtRpta -adj. --[chem.] saturated; సంతృప్తి, saMtRpti -n. --satisfaction; సంతోషం, saMtOshaM -n. --happiness; pleasure; సందడి, saMdaDi -n. --bustle; excitement; సందర్భం, saMdarbhaM -n. --context; circumstance; సందర్భ శుద్ధి, saMdarbha suddhi -n. --appropriateness of context; సందర్శకులు, saMdarsakulu -n. pl. --visitors; tourists; సందిగ్ధ, saMdigdha -adj. --doubtful; uncertain; ambiguous; సందిలి, saMdili -n. --upper arm; సందు, saMdu -n. --alley; a narrow street; [coll.] excuse; narrow opening; సందుపిల్లి, saMdupilli -n. --alley cat; సందువా, saMduvA -n. --pomfret (fish); ---తెల్ల సందువా = silver pomfret; white pomfret; ''Pampus argentius.'' ---సూది సందువా = grey pomfret; ''Pampus argentius.'' ---నల్ల సందువా = brown pomfret; black pomfret; ''Parastromateus niger.'' సందేశం, saMdESaM -n. --message; news; tidings; సందేహం, saMdEhaM -n. --doubt; suspicion; hesitation; uncertainty; సందేహాస్పద, saMdEhAspada -adj. --doubtful; uncertain; సందోహం, saMdOhaM -n. --multitude; crowd; సందేహశీలుడు, saMdEhaSIluDu - n. -- skeptic, one who doubts everything; -- సంశయవాది; సంధ్య, saMdhya -n. --(1) dusk; dawn; the times of day joining sunlight and darkness; (lit.) the junction time; --(2) religious rites performed at dusk; సంధ్యావందనం; ---ఉషసంధ్య = dawn; ప్రాతఃకాలం; ---సాయంసంధ్య = dusk; సాయంకాలం; --- సంధ్యాకాలం = సూర్యోదయానికి ముందు 30 నిమిషాల పాటు ఉండే కాలాన్ని సంధ్యాకాలం అంటారు. --- ఉషోదయం = సంధ్యాకాలానికి ముందు 30 నిమిషాలను ఉషోదయం అంటారు. --- బ్రహ్మముహూర్తం = దానికి ముందు ఉండే 48 నిమిషాల సమయాన్నే బ్రహ్మముహూర్తం అంటారు. సంధాత, saMdhAta %e2t -n. --organizer; one who unites; సంధానం, saMdhAnaM -n. --synthesis; concatenation; joining together; సంశ్లేషణ; సంధానకరణి, saMdhAnakaraNi --n. -- a medicinal herb said to have the miraculous property of making torn flesh or broken bones whole; the identity of this is not known at present; [see also] విశల్యకరణి, సంజీవకరణి, సౌవర్ణకరణి; సంధాన భాష, saMdhAna bhAsha -n. --link language; సంధాయక, saMdhAyaka -adj. --connective; connecting; సంధాన రసాయనం, saMdhAna rasAyanaM -n. --synthetic chemistry; సంశ్లేష రసాయనం; సంధ్యావందనం, saMdhyAvaMdanaM -n. --the prayer offered to the Sun and other elements of nature at dawn and dusk; సంధ్యారాగం, saMdhyArAgaM -n. --redness of the sky at dawn or dusk; సంధి, saMdhi -n. --(1) junction; union; --(2) a grammatical construct joining two words; euphonic combination; --(3) truce; pact; --(4) delirium; ---యుగసంధి = period of transition between two eras. ---త్రికసంధి = a grammatical construct in Telugu and Sanskrit. సంధించు, saMdhiMcu -v. t. --bring together; సంధికాలం, saMdhikAlaM -n. --transition priod; juncture; సంన్యాసి, saMnyAsi - n. -- one who gave up all worldly things; one who gave up attachments to this physical material world; -- సర్వసంగపరిత్యాగి; see also సన్నాసి; సంపంగి, saMpaMgi - n. -- a fragrant flower; --- తీగ సంపంగి = a flowering shrub with greenish-yellow flowers; [bot.] ''Artabotrys hexapetalus;'' --- చెట్టు సంపంగి = a flowering tree with greenish yellow scented flowers; [bot.] ''Canaga odorota;'' సంపద, saMpada -n. --wealth; resource; ---ఖనిజ సంపద = mineral wealth. ---జల సంపదలు = water resources; నీటి వనరులు; ---సహజ సంపదలు = natural resources. సంపన్న, saMpanna -adj. --wealthy; rich; సంపర్కం, saMparkaM -n. --contact; సంప్రదాయం, saMpradAyaM -n. --tradition; custom; practice; సంప్రదాయ సిద్ధ, saMpradAya siddha -adj. --traditional; conventional; -- సాంప్రదాయ; సంప్రదింపులు, saMpradiMpulu -n. pl. --discussions; negotiations; consultations; సంపాతం, saMpAtaM - n. -- (1) fall; quick downward fall; quick downward swoop; (2)[math.] superposition; occupying a slot (space or time) simultaneously; సంపాదకత్వం, saMpAdakatvaM -n. --editorship; సంపాదక వర్గం, saMpAdaka vargaM -n. --editorial board; సంపాదకుడు, saMpAdakuDu -n. --editor (of a magazine or newspaper); the editing of a movie is called కూర్పు; ---ఉప సంపాదకుడు = assistant editor. ---సహాయ సంపాదకుడు = associate editor. సంపాదకీయం, saMpAdakIyaM -n. --editorial; సంపాదన, saMpAdana -n. --earnings; సంపాదించు, saMpAdiMcu -v. i. --earn; obtain; procure; get; సంపుటి, saMpuTi -n. --volume of a periodical; same as సంపుటం; సంపెంగ, saMpeMga -n. --champaka; [bot.] Michelia champaka; also సంపంగి, [Sans.] చంపక; సంబంధం, saMbaMdhaM -n. --(1) relationship; kinship; alliance; --(2) contextual relevance; --(3) a match for a prospective wedding; సంబంధి పదకోశం, saMbaMdhi padakOSaM -n. --thesaurus; సంబరం, saMbaraM -n. --(1) festival; --(2) happiness; [[నీటిబ్రాహ్మీ|సంబరేణి]], saMbarENi -n. --[bot.] ''Bacopa monnieri;'' సంబారాలు, saMbArAlu -n. pl. --(1) cooking ingredients; --(2) spices used in cooking; సంబోధన, saMbodhana -n. --addressing; సంభవించు, saMbhaviMcu -v. i. --happen; occur; సంభ్రమం, saMbhramaM -n. --(1) thrill; excitement; --(2) surprise; bewilderment; సంభారం, saMbhAraM -n. s. --supplies; equipment; సంభావన, saMbhAvana -n. --(1) respect; honor; esteem; --(2) token of respect; a gift given in recognition of the display of a scholarly talent; see also దక్షిణ; సంభావ్యం, saMbhAvyaM -n. --probable; సంభావ్యత, saMbhAvyata -n. --[math.] probability; ---It is possible that it will rain tomorrow, and I would estimate the probability of rain tomorrow is 46% = రేపు వాన పడే సావకాశం వుంది. రేపు వాన పడే సంభావ్యత 46% వుందని అంచనా వేస్తున్నాను. సంభాషణ, saMbhAshaNa -n. --dialog; conversation; సంయమనం, saMyamanaM -n. --restraint; forbearance; self-denial; control; moderation; balance; సంయుక్త, saMyukta -adj. --joint; mutual; సంయుక్తాక్షరం, saMyuktAksharaM -n. --a combination of more than two consonants; సంయోగం, saMyOgaM -n. --conjugation; unification; joining together; synthesis; chemical reaction; సంయోగ జంటబంధం, saMyOga jaMTabaMdhaM -n. --[chem.] conjugate double bond; సంయోజిత, saMyOjita -adj. --conjoined; attached; సంరంభం,saMraMbhaM -n. --excitement; సంరక్షణ, saMrakshaNa -n. --protection; conservation; preservation; patronage; సంవర్గ, saMvarga -adj. --categorical; సంవర్గమానం, saMvargamAnaM -n. --[math.] logarithm; సంవత్సరం, saMvatsaraM -n. --year; సంవాదం, saMvAdaM -n. --debate; argument; ---సంవాద చాతుర్యం = debating talent. సంవిధానం, saMvidhAnaM -n. -- (1) technique; mechanism; arrangement; (2) constitution; a body of fundamental principles or established precedents according to which a state or other organization is acknowledged to be governed; సంవిధాన శాస్త్రం, saMvidhAna SastraM -n. --technology; సంవేగం, saMvEgaM -n. --acceleration; haste; hurry; సంవేదక, saMvEdaka -adj. --[bio.] sensory; ---సంవేదక నాడులు = sensory nerves. సంశయం, saMSayaM -n. --doubt; సంశయాస్పద, saMSayAspada -adj. --doubtful; questionable; సంశ్లేషణ, saMSlEshaNa -n. --synthesis; fusion; (ant.)విశ్లేషణ; సంస్కరణ, saMskaraNa -n. --reform; సంస్కర్త, saMskarta -n. --reformer; సంస్కరించు, saMskariMcu -v. t. --(1) reform; --(2) cremate a dead body; సంస్కారం, saMskAraM - n. -- doing things well; cultured behavior సంస్కారాలు, saMskArAlu - n. -- the set of things that ought to be done well, according to scriptures; -- పుట్టినది మొదలు ఆయా వయసులలో మంత్రపూర్వకంగా చేసే క్రియలు సంస్కారాలు. జాతకర్మ మొదలు అంత్యేష్టి వరకూ 16 సంస్కారాలు చేస్తారు. అన్నప్రాశనం, చెవులు కుట్టడం, అక్షరాభ్యాసం, ఉపనయనం, వివాహం, మొదలైనవి సంస్కారాలు; సంస్మరణ, saMsmaraNa -adj. --memorial; సంస్కృతం, saMskRtaM -n. --Sanskrit; సంస్కృత, saMskRta -adj. --polished; cultured; సంస్కృతి, saMskRti -n. --culture; culture of a society; సంస్థ, saMstha -n. --organization; institution; establishment; సంసారం, saMsAraM -n. --the household; family; see also కుటుంబం; సంసారి, saMsAri -n. --family person; householder; సంస్కారం, saMskAraM -n. --cultured behavior; polished behavior; సంస్థాపకుడు, saMsthApakuDu -n. m. --founder; సంస్థానం, saMsthAnaM -n. --feudal state within British India; సంసిద్ధం, saMsiddhaM -n. --ready; సంహితం,saMhitaM -n. --collection; compilation; compendium; book; సంస్థిత, saMsthita -adj. --established; సంహారం, saMhAraM - n. --(1) killing; destruction; --(2) folding --- వేణీ సంహారం = folding the hair; సంహిత, saMhita - n. -- a compilation; a collection; the first of the four parts of the Vedas; -- పూజలలో హోమాలలో చదివే మంత్రాలు, స్తుతులు సంహితలో ఉంటాయి. -- చరక సంహిత = an authoritative book on Ayurveda; సంక్షోభం, saMkshObhaM -n. --shortage; '''స - Sa''' స, sa -n. --first of the seven notes of Indian music; the seven notes are : స, రి, గ, మ, ప, ద,న స, sa -pref. --with; along; ---సచేల = clothed; with clothes. ---సాలంకృత = decorated; with ornaments. ---సాధికార = authoritative; with authority. సకల, sakala -adj. --all; entire; omni; see also సర్వ; సకృత్తుగా, sakRuttugA -adv. --rarely; seldom; సకిలింత, sakiliMta -n. --neighing of a horse; సకృత్తుగా, sakRttugA --adv. -- seldom; rarely; scarcely; సఖ్యము, sakhyamu -n. --friendship; సఖుడు, sakhuDu -n. m. --friend; సఖి, sakhi -n. f. --friend; companion; సగం, sagaM -n. --half; ---చెరిసగం = half each, the assumption being that there are two people to share. సగటు, sagaTu -n. --average; mean; సగటు సముద్ర మట్టం, sagaTu samudra maTTaM -ph. --mean sea level; సగుణ బ్రహ్మ, saguNa brahma - n. - The Supreme Universal Power that is within the capability of description and understanding, Vishnu, Shiva, Shakti, Rama, Krishna, etc.; see also నిర్గుణ బ్రహ్మ; సగ్గుబియ్యం, saggubiyyaM -n. --sago; tapioca; a grain-like preparation made from the starchy substances found in a variety of palm-like trees such as ''Metroxylon sagu'', ''M. rumphi'', ''M. leave'', (Jatropha family); In India, this is often made from Casava root or ''Manihot utilissima''; (కర్ర పెండలం); -- [Hindi] sabudana; సగ్గుతాడి, saggu tADi -n. --sago palm; [bot.] Cycas revoluta; సగుణ, saguNa -adj. --with qualities; with attributes; with properties; సగోత్రీయత, sagOtrIyata -n. --consanguinity; relationship by descent from the same ancestor; a genetic relationship stretched over many generations; see also రక్తసంబంధం; సగోత్రుడు, sagOtruDu -n. --consanguine; kinsman; (rel.) జ్ఞాతి; దాయ; దాయాది; సచిత్ర, sacitra -adj. --illustrated; with figures; సచివాలయం, sacivAlayaM -n. --secretariat; an office where the offices of ministry are located; సచివుడు, sacivuDu -n. m. --minister; adviser; councilor; secretary; సచ్ఛిద్ర, sacchidra -adj. --perforated; porous; సజల, sajala -adj. --diluted; hydrated; combined with water; సజ్జ, sajja -n. --(1) basket; a basket made of beads or dried seeds; wicker basket; --(2) ornamental armor; సజ్జలు, sajjalu -n. --spiked millet; [bot.] ''Penicillata spicata; Holcus spicatus''; -- సజ్జలు బలవర్ధకమైన ఆహారం. సజ్జలతో చేసిన ఆహారపదార్థాలు రుచితో పాటు ఆరోగ్యానికీ మేలు చేస్తాయి; సజ్జలు ప్రాణ్యములని సరఫరా చేసే చక్కటి ఆహారం; వంద గ్రాముల సజ్జలు 378 కేలరీల శక్తిని ఇస్తాయి. వీటిలో ఖటికం, ఇనుము అధికంగా ఉంటాయి. భాస్వరం శాతం అధికంగా ఉన్న సజ్జలు కణాభివృద్ధిలో కీలకపాత్ర పోషిస్తాయి; సజ్జలతో రొట్టె, చపాతీ, దోశ .. ఇలా రకరకాల వంటకాలు చేసుకోవచ్చు. -- గంటెలు; సజాతీయత, sajAtIya -adj. --kindred; belonging to the same clan; సజావుగా, sajAvugA -adv. --on an even keel; సజ్జితం, sajjitaM -n. --armored; సజ్జిత రథం, sajjita rathaM -n. --armored vehicle; tank; సజీవ, sajIva -adj. --alive; living; live; (ant.) నిర్జీవ; ---సజీవ శిలాస్తులు = living fossils. సడలించు, SaDaliMcu -v. t. --loosen; make less tight; unscrew; సడ్డకుడు, saDDakuDu - n. --co-son-in-law; the husband of a man's wife's sister; -- షడ్డకుడు; షడ్డకురాలు = codaughter-in-law; the wife of a woman's husband's brother; సడి, saDi -n. --noise; సణుగుడు, SaNuguDu -n. --(1) murmuring; murmur; --(2) grumbling; సతతము, satatamu -adj. --always; సత్కరించు, satkariMcu -v. t. --honor; సత్యం, SatyaM -n. --truth; సత్యసారణి, SatyasAraNi -n. --[logic] truth table; సత్రకాయ, satrakAya -n. --sidekick; సత్రం, satraM -n. --choultry; rest house for travellers; inn; hostel; lodging; tavern; సత్వం, satvaM -n. --power; ---విద్యుత్ సత్వం = electrical power. % e2t సత్వరంగా, satvaraMgA -adv. --expeditiously; quickly; on the double; సత్యం, satyaM -n. --truth; -- సత్యమనఁగా పరమార్థ సత్యము (the ultimate philosophical truth); సత్యవర్తనం, satyavartanaM -n. --probity; సత్యసంధత, satyasaMdhata -n. --truthfulness; సతాయించు, satAyiMcu -v. t. --bother; torment; irritate; tease; సత్తా, sattA -n. --strength; power; energy; సత్యాగ్రహం, SatyAgrahaM -n. --civil disobedience; సతీర్థ్యుడు, satIrthyuDu - n. -- another student from the same mentor; a fellow disciple who studied at the same teacher at a different time; -- see also సహాధ్యాయుడు; సత్తు, sattu -n. --pewter; an alloy traditionally composed of 85–99% [[tin]], mixed with [[copper]], [[antimony]], [[bismuth]], and sometimes [[silver]]. Copper and antimony act as hardeners while lead is more common in the lower grades of pewter, that gives a bluish tint; Pewter has a low [[melting point]], around {{convert|170|-|230|C|F}}, depending on the exact mixture of metals; it was widely used for special purpose cooking vessels in India in the pre-independence era; It probably is not a good idea to use this material for cooking; ---సత్తు రూపాయి = a counterfeit rupee coin. సదనం, sadanaM -n. --house; dwelling; residence; hostel; dormitory; సదరు, sadaru -adj. --the said; the above referenced; ---సదురు శ్రీవారు = the said husband. సదస్సు, sadassu -n. --assembly of learned people; meeting; conference; congregation; సభ; సదస్యులు, sadasyulu -n. pl. --attendees; participants in a conference; సదా, sadA -adj. --always; సదాపనస, sadApanasa -n. --breadfruit tree; a starchy fruit tree found in the Pacific islands; [bot.] Artocarpus altilis; సదాపాకు, sadApAku -n. --garden rue; a strong-scented herb with medicinal properties; [bot.] Ruta chalepensis; సదిశరాసి, sadiSarAsi -n. --[math.] vector; a mathematical quantity with a magnitude and direction; % to e2t సదుపాయం, sadupAyaM -n. --convenience; comfort; see also సౌకర్యం; సద్దు, saddu -n. --noise; sound; same as శబ్దం; సద్యోగం, sadyOgaM --echo word with ఉద్యోగం; సద్యోగర్భం, sadyOgarbhaM - n. -- nascent pregnancy; instantaneous pregnancy; a pregnancy wherein a child is born without the usual gestation period, such as those cited in the Puranas; సద్యోజాత, sadyOjAta -adj. --nascent; (ety.) సద్యః + జాతః = అప్పుడే పుట్టిన; సన్నగిల్లు, sannagillu -v. i. --become lean; decrease in size; diminish; సన్నని, sannani -adj. --slender; thin; fine; lambent; --- lambent light = సన్నని వెలుగు; చల్లని వెలుగు; --- lambent candle light = రెపరెపలాడే కొవ్వొత్తి వెదజల్లే సన్నని వెలుగులో; సన్నకారు, sannakAru -adj. --small scale; small; సన్నపావాలి, sannapAvAli -n. --[bot.] Portulacea meridiana; సన్నజాజి, sannajAji -n. --jasmine; [bot.] ''Jasmimu ariculatum;'' సన్నయేలకి, sannayElaki -n. --[bot.] ''Elettaria cardamomum;'' ఏలకులు; సన్నరాష్ట్రం, sannarAshTraM -n. --[bot.] ''Alpinia chinencis;'' సనాతనం, sanAtanaM -n. --traditional; classical; eternal; permanent; Vishnu; (ant.) అధునాతనం; సన్నాయి, sannAyi -n. --Indian clarinet; సన్నాహం, sannAhaM -n. --effort; preparation; సన్నాసి, sannAsi -n. --a useless fellow; see also సంన్యాసి; సన్యాసి, sanyaasi - n. -- an ascetic; a monk; -- సత్ లో న్యాసం చేయడం సన్న్యాసం. ఆ ధర్మం కేవలం బ్రాహ్మణులకు మాత్రమే విధించబడినది; అప్పుడు గాయత్రీ మంత్రంతో సహా అన్నీ భగవంతుడిలో న్యాసం చేసి, కేవలం "నారాయణ" స్మరణే ఆ సన్యాసి చేయవలసిన విధి ఔతుంది; -- గోస్వామి; బైరాగి; కర్మంది; సన్నికల్లు, sannikallu - n. -- a stone slab on which condiments are ground; a grinding slab; -- కల్లు అనగా తమిళం, కన్నడ భాషలలో రాయి అని అర్థం. సన్నికృష్ట, sannikRshTa -adj. --proximate; very near; -- (ant.) విప్రకృష్ట; సన్నిధానం, sannidhAnaM -n. --proximity; presence; సన్నిధానవర్తి, sannidhAnavarti -n. --gatekeeper; lookout; a sentry; a person who controls access to an important person; సన్నిపాతజ్వరం, sannipAtajvaraM -n. --typhoid; (lit.) the coincidence of fever and delirium; సన్నివేశం, sannivESaM -n. --(1) contact; proximity; --(2) scene; --(3) event; సన్నిహిత, sannihita -adj. --close; adjacent; proximate; సన్నిహితుడు, sannihituDu -n. --close friend; a person close by; సపదాంశం, sapadAMSaM -n. --[ling.] allomorph; any of the variant forms of a morpheme; సపర్య, saparya -n. --service; %to e2t సప్త, sapta -pref. --seven; the seventh; సప్తకం, saptakaM - n. -- a group of seven; సప్తమి, saptami -n. --the seventh day of the lunar half-month; సప్తర్షి మండలం, saptarshi maMDalaM -n. --The Big Dipper; The Plow; a group of stars in Ursa Major, the Great Bear; (lit.) the region of the seven sages; this is the constellation best known for locating the Polaris in the northern skies; the middle star in the tail of the Bear is a double star, Mizar (Vashista) and Alcor (Arundhati); సప్త రుషులు, sapta ruShulu -n. --(1) The seven stars of the big Dipper; Starting from the tip of the Dipper, the stars are: Alpha Dubhe = Viswamitra or Kratu; Beta Merak = Jamadagni or Pulaha; Gamma Phegda = Bharadwaja or Pulastya; Delta Magrez = Gautama or Angirasa; Epsilon Alioth = Atri; Zeta Mizar = Vasishta; Eta Alkaid = Kashyapa or Marichi; Mizar's companion star is Alcor = Arundhati సప్తాహం, saptaahaM - n. -- a program that runs for seven days; -- సప్తాహం అంటే ఏడు రోజుల (పగళ్ల) పాటు జరిగే కార్యక్రమం. ఉదాహరణకు భాగవత సప్తాహం అంటే ఏడు రోజులపాటు భాగవతాన్ని చెప్పుకోవడం; సపోటా, sapOTA -n. --sapota; sapodilla plum; [bot.] ''Manilkara achras; Achras sapta; Manilkara zapota;'' (note) పాల సపోటా, గేదె సపోటా, బనానా సపోటా అని రకాలు ఉన్నాయి; -- Banana sapota (Long Chikoo) cultivar is a popular choice for home gardeners due to its rapid growth and delicious fruit. సబ్జాగింజలు, sabjAgiMjalu -n. --seeds of sweet basil; [bot.] ''Ocimum basilicum''; -- వనతులసి విత్తనాలు; రుద్రజడ విత్తనాలు; -- సబ్జాగింజలు నీటిలో నానే సరికి వాటి మీద తెల్లటి గుజ్జు వంటి మ్యూకస్ పొర ఏర్పడుతుంది. నానిన సబ్జా విత్తులు మూత్రకారి (diuretic)గానూ, శృంగారోద్దీపకాలు (aphrodisiac)గానూ, చెమట పట్టించేవి (diaphoretic) గానూ, కడుపులోనుంచి గ్యాస్ ను వెడలించేవి (carminative) గానూ పేరొందాయి. ఈ (తులసి) మొక్క ఆకుల రసం కడుపులో క్రిమిదోషాన్ని నివారిస్తుంది. దీని వేళ్ళు జ్వర హారిణి (febrifuge) గా పనిచేస్తాయి. ఈ వేళ్ళ రసాన్ని పాము విషానికి విరుగుడు (antidote to snake-poison) గానూ ఉపయోగిస్తారు; సబ్జా విత్తులు తీసుకుంటే అవి శరీరంలో అతికాకను తగ్గిస్తాయి. సబ్జా నీళ్ళు తాగిన వెంటనే కళ్ళు చల్లబడతాయి. ఈ విత్తులు గనేరియా (Gonorrhoea) నివారణకు అద్భుతంగా పనిచేస్తాయి. ఒకప్పుడు పశ్చిమ ఆశియా దేశాలలో గనేరియా విపరీతంగా వ్యాపించి అపారమైన జన నష్టం జరిగిందట. అప్పటి నుంచీ ముస్లిం కుటుంబాలలో సబ్జా విత్తుల వాడకం, వారి ఇళ్ళలో సబ్జా తులసి మొక్కల పెంపకం ఒక తప్పనిసరి విషయంగా అలవాటయిందని అంటారు; సబ్బు, sabbu -n. --soap; the material obtained from a reaction between an alkali such as caustic potash or caustic soda and a fatty substance like oil; a soap is different from a detergent; సబ్బుబిళ్ల, sabbubiLLa -n. --a cake of soap; సబ్బుబుడగ, sabbubuDaga -n. --soap bubble; సబ్బునురుగ, sabbunuruga -n. --lather from soap; సభ, sabha -n. --meeting; conference; gathering; సభ్యత, sabhyata -n. --social courtesy; etiquette; norm of behavior in a group; సభ్యత్వం, sabhyatvaM -n. --membership; సభాపతి, sabhApati -n. m. --chairman of a meeting; సభాసదులు, sabhasadulu -n. pl. --attendees; participants in a meeting; సభాస్థలి, sabhAsthali -n. --venue; meeting place; assembly hall; సభికుడు, sabhikuDu - n. -- (1) gambler; a participant in a gambling game; (2) a member in an assembly; సభ్యులు, sabhyulu -n. pl. --(1) members; (2) attendees; participants in a meeting; సభ్యోక్తి, sabhyOkti -n. --euphemism;a gentle way of saying something unpleasant; సమంజస, samaMjasa -adj. --just; reasonable; సమంగా, samaMgA -adv. --evenly; properly; సమ, sama -pref. --iso; equal; సమకట్టు, samakaTTu -v. i. --(1) prepare; make ready; --(2) attempt; సమక్షం, samakshaM -n. --presence; సమకాలీకులు, samakAlIkulu -n. --contemporaries; people who lived at the same time; సమకూర్చు, samakUrcu -v. i. --arrange; bring out; provide; సమగ్ర, samagra, -adj. --entire; whole; complete; comprehensive; సమతలం, samatalaM -n. --plane; flat plane; తలం is a surface; సమతులిత, samatulita -adj. --balanced; సమద్విబాహు త్రిభుజం, samadvibAhu tribhujaM -n. --[math.] isosceles triangle; సమన్వయం, samanvayaM -n. --coordination; reconciliation; సమన్వయ కర్త, samanvaya karta -ph. --coordinator సమపీడనరేఖ, samapIDanarEkha -n. --isobar; % e2t సమబాహు త్రిభుజం, samabAhu tribhujaM -n. --[math.] equilateral triangle; సమభాగి, samabhAgi -n. --[chem.] isomer; each of two or more compounds with the same formula but a different arrangement of atoms in the molecule and different properties; -- [phys.] isomer; each of two or more atomic nuclei that have the same atomic number and the same mass number but different energy states. సమభావం, samabhAvaM -n. --equanimity; సమయం, samayaM -n. --(1) time; --(2) opportune moment; chance; సమయసారణి, samayasAraNi -n. --timetable; సమయస్పూర్తి, samayaspUrti -n. --the presence of mind; spontaneity; సమయోచిత, samayOcita -adj. --timely; topical; సమర్ధత, samardhata -n. --capability; competence; సమరూపత, samarUpata -n. --isomorphism; సమవాయం, samavAyaM -n. --(1) continuum; --(2) group; gathering; -- విడదీయలేని బంధం; ---స్థలకాల సమవాయం = space-time continuum. సమస్త, samasta -adj. --all; whole; entire; complete; సమస్తం, samastaM -n. --everything; సమస్య, samasya -n. --problem; challenge; task; enigma; సమశీతలం, samaSItalaM -adj. --temperate; సమ్మతి, sammati -n. --consent; agreement; assent; సమ్మర్దం, sammardaM -n. --crowd; throng; the rush of people; సమాంతర, samAMtara -adj. --parallel; సమానాంతర; ---సమాంతర రేఖలు = parallel lines. ---సమాంతర క్రియ = parallel operation. సమాకరణం, samAkaranaM -n. --[math.] processing; సమాకలనం, samAkalanaM -n. --[math.] integration; సమాఖ్య, samAkhya -n. --federation; సమాచారం, samAcAraM -n. --information; news; సమాజం, samAjaM -n. --community; association; congregation; club; society; group of like-minded people; సమాజశాస్త్రం, samAjaSAstraM -n. --sociology; సమాధానం, samAdhAnaM -n. --reply; response; answer; సమాధానపడు, samAdhAnapaDu -v. i. --acquiesce; come to terms; సమాధి, samAdhi -n. --(1) grave; tomb; --(2) a state of deep meditation; concentration of mind continuously for a period of 12 x 12 x 12 seconds = 28 minutes 48 seconds (according to Yoga Sutra); --(3) a state of enlightenment of super-consciousness; the union of individual consciousness with cosmic consciousness; సమానం, samAnaM -n. --equal; సమానత్వం, samAnatvaM -n. --equality; సమానార్థక, samAnArthaka -adj. --synonymous; సమాపక, samApaka -adj. --finite; ---సమాపకక్రియ = finite verb. సమాయత్త, samAyatta -adj. --prepared; ready; సమాలోచన, samAlOcana -n. --consultation; సమావృతం, samAvRtaM -adj. --surrounded; సమావేశం, samAvESaM -n. --conference; assembly; congregation; meeting; ---జనాంతిక సమావేశం = closed-door meeting. ---శిఖరాగ్ర సమావేశం = summit meeting. సమాశ్రయం, samASrayaM -n. --alliance; సమాసం, samAsaM -n. --compound phrase; a compound word formed by the combination of two or more nouns or a noun and a verb and whose meaning can be deduced from the meanings of the component words; -- సమాసంలోని పదములని విడదీసినప్పుడు విగ్రహవాక్యం ఏర్పడుతుంది; సమాసపదములను విడదీయడాన్ని 'వ్యాసము' అంటారు. వ్యాసము అనగా 'ఒక విషయమును సమగ్రముగా విడదీసి వివరించడము'. కాబట్టి సమాసము - వ్యాసము రెండూ ఒకదానికొకటి వ్యతిరేక పదములు; -- సమాసం అంటే రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పదాలు కలిసి ఒకే పదంగా మారడం. ఉదాహరణకు, 'రామబాణం' (రాముని యొక్క బాణం); -- కేవలం తెలుగు పదాల కలయికతో ఏర్పడినవి పదబంధాలు (phrases); సమితి, samiti -n. --collection, assembly, set; [math.] A set is a collection of things that share a common property; ---అపరిమిత సమితి = [math.] Infinite set. ---ఐక్యరాజ్య సమితి = The United Nations; an assembly of nations. ---తెలుగు కళా సమితి = Telugu Arts Association. ---పరిమిత సమితి = [math.] finite set. సమిధ, samidha -n. --firewood; esp. the twigs used in religious fire rituals; సమ్మిళిత, sammiLita -adj. --mixed; mingled; సమీకరించు, samIkariMcu -v. t. --equate; సమీకరణం, samIkaraNam -n. --equation; ---బీజ సమీకరణం = algebraic equation. ---బౌల్య సమీకరణం = Boolean equation. ---వర్గ సమీకరణం = quadratic equation. సమీకృత, samIkRta -adj. --unified; integrated; సమీక్ష, samIksha -n. --review; సమీప, samIpa -adj. --close; proximate; adjacent; సమీప బిందువు, samIpa biMduvu -n. --perigee; the point that is closest to the focus in an ellipse; సముచ్చయం, samucchayaM -n. --[gram.] the conjunction suffixes that join words, as in ను and యు; ఉ. అతడునూ, నేనునూ; --సముచ్చయార్థకం; సముద్రం, samudraM -n. --sea; (rel.) మహాసముద్రం; అఖాతం; సముద్రజలం, samudrajalaM -n. --seawater; సముద్రగర్భం, samudragarbhaM -n. --(1) seafloor; --(2) the depths of sea; సముద్రతీరం, samudratIraM -n. --seashore; beach; సముద్ర మట్టం, samudra maTTaM -n. --sealevel; సముద్ర శైవాలం, samudra SaivAlaM -n. --sea weed; % to e2t సముద్రపు నాచు, samudrapu nAcu -n. --kelp; % to e2t సముద్రపు పాటు, samudrapu pATu -n. --ebb; సముద్రపు పోటు, samudrapu pOtu -n. --tide; flow; సముదాయం, samudAyaM -n. --aggregate; collection; సమూహం, samUhaM -n. --group; collection; crowd; సమృద్ధి, samRddhi -n. --abundance; plentiful; సమ్మె, samme -n. --strike; work stoppage; సమ్మెట, sammeTa -n. --sledgehammer; సమేతంగా, samEtaMgA -adv. --accompanied by; with; సమైక్య, samaikaya -adj. --united; concerted; సయ్యాట, sayyATa -n. --sport; amorous play; సయోధ్య, sayOdhya -n. --amity; friendly relationship; సరం, saraM -n. --garland; necklace; ---ముత్యాల సరం = pearl necklace. సరంజామా, saraMjAmA -n. --paraphernalia; సరంబి, saraMbI -n. --(1) ceiling; --(2) ceiling made out of planks; scafolding; సరణి, saraNi -n. --array; table; tabulation; %to e2t సరఫరా, sarapharA -n. --supply; supplies; సరఫరా చేయు, sarapharA cEyu -v. t. --supply; సరస, sarasa -n. --proximity; సరసపరిల్లా, sarasaparilla -n. -- Indian Sarasaparilla; [bot.] ''Hemidesmus indicus;'' -- Sarsaparilla; [bot.] ''Sassafras albidum; Smilax ornata;'' -- A plant with heart-shaped leaves; This has many names - 43 in Kannada, 41 in Sanskrit, 33 in Telugu, and 12 in Hindi; the root is the edible part and has many medicinal uses; -- a root beer like soft-drink; -- Since safrole, a key component of sassafras, was banned by the U.S. Food and Drug Administration in 1960 due to its carcinogenicity, most commercial root beers have been flavored using artificial sassafras flavoring; -- అనంతమూల; సరస్సు, sarassu -n. --lake; (rel.) సరోవరం = big lake; సరళ, saraLa -adj. --straight; linear; (ant.) విరళ = nonlinear; (rel.) ఘాతీయ = exponential; సరళములు, saraLamulu -n. pl. --[gram.] soft consonants; voiceless unaspirated plosives; ‘గ, జ, డ, ద, బ’ లు; సరళ రేఖ, saraLa rEkha -n. --straight line; సరళి, saraLi -n. --trend; course; style; సరళీకరణ, saraLIkaraNa -n. --simplification; streamlining; సరసం, sarasaM - adj. -- (1) Juicy, tasty.రసయుక్తమైన, సుస్వాదువైన; (2.) Sapid, soft.లలితమైన;(3.) Good, virtuous; (4.) Charming, agreeable, pleasant, elegant, sweet.అందమైన, మనోహరమైన; (5.) funny, merry.పరిహాసమైన; (6.) Easy, cheap.చవుకైన సరస్వతి ఆకు, sarasvati Aku -n. --Indian pennywort; [bot.] ''Centella asiatica;'' బ్రహ్మమండూకి; సరస్సు, sarassu -n. --lake; a large, naturally formed body of water; -- ponds and lagoons are smaller in size; -- (rel.) చెరువు is an artificial lake created by digging; --- కాసారం; సర్గం, sargaM -n. --chapter; section; canto (of a book); సర్జం, sarjaM -n. --resin; సర్జరసం, sarjarasaM -n. --resin; the exudation of Sal tree; also సజ్జరసం, (note) this is not the juice of spiked millet as the alternate spelling suggests; సర్పం, sarpaM -n. --serpent; snake; asp; సర్పంచ్, sarpaMc -n. --chairman of a village council or Panchayat; సర్పగంధ, sarpagaMdha -n. --Indian snakeroot; [bot.] ''Rauvolfia serpentina;'' -- దీనిని పాతాళ గరిడి అని, పామువేరు మొక్క అని కూడా పిలుస్తారు. సర్ప గంధం ఒక చిన్న మొక్క. దీని వేర్లు ఔషధ గుణాన్ని కలిగి ఉంటాయి. 3,4 సంవత్సరాల వయసున్న మొక్క వేర్లలో ఔషధ విలువలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఇది రక్తపోటును తగ్గించడంలో మానసిక ఆందోళన మరియు చిరాకును తగ్గిస్తుంది. నిద్రలేమిని నివారించడంలో కూడా సహాయపడుతుంది. సర్వం, sarvaM -adj. --all; ---సర్వహక్కులు = all rights. సర్వ, sarva -n. --everything; all; సర్వజనీన, sarvajanIna -adj. --universal; all including; "all-hands"; ---సర్వజనీన సమావేశం = all-hands meeting. సర్వత్రా, sarvatra -adv. --everywhere; సర్వతోముఖ, sarvatOmukha -adj. --all-round; సర్వదా, sarvadA -adv. --always; సర్వనామం, sarvanAmaM -n. --[gram.] pronoun; (ety.) name that applies to all; సర్వపక్ష సమావేశం, sarvapaksha samAvESaM -ph. --all-party conference; సర్వప్రకారేణి. sarvaprakArENi - adv. -- by all means; at any rate; సర్వభక్షకి, sarvabhakshaki -n. --omnivore; an animal that eats any food; సర్వవ్యాప్త, sarvavyaapta - adj. -- omnipresent; సర్వజ్ఞాన, sarvaj~naana - adj. -- omniscient; సర్వశక్తిమంత, sarvaSaktimanta - adj. -- omnipotent; సర్వసత్తాక, sarvasattAka - adj. -- sovereign; --- సర్వసత్తాక గణతంత్ర రాజ్యం = sovereign republic సర్వ సభ్య సమావేశం, sarva sabhya samAvESaM -ph. --general body meeting; సర్వసమానం, sarvasamAnaM -n. --identical; (lit.) equal in all respects; సర్వసామాన్యంగా, sarvasAmAnyaMgA -adv. --generally; in general; సర్వసుగంధి, sarvasugandhi - n. -- * allspice; Jamaica pepper; myrtle pepper; pimenta; pimento; [bot.] ''Pimenta dioica;'' -- (ety.) This berry of the Myrtle family gives a flavor resembling that of a mixture of many spices; -- తెల్లమిరియం; సరాగం, sa-rA-gaM -n. --friendly talk; banter; సరాసరి, sarAsari -adv. --straight; directly; సరాసరి, sarAsari -n. --average; mean; సర్కారు, sarkAru -n. --government; సర్కార్లు, sarkArlu -n. pl. --short for సర్కారు జిల్లాలు; the central and northern coastal districts of the Telugu-speaking parts of India; సర్వాత్మనా. sarvAtmanA - adv. -- by all means; at any rate; సరి, sari -adj. --(1) even; --(2) reasonable; -n. --(1) equal; --(2) OK; --(3) enough; complete; over; సరికొత్త, sarikotta -adj. --brand new; సరిగమలు, sarigamalu -n. pl. --the musical notes of Indian music; the same notes are called do, re, mi; fa, sa, la, ti in western music; It does not matter what you call these notes in your language but their frequencies should be approximately the same; In the Western notation these notes correspond to the white keys C, D, E, F, G, A, B on a piano keyboard; In Western music C corresponds to an exact frequency of a soundwave whereas in Indian music the corresponding musical note స covers a small band of frequencies సరిగ్గా, sariggA -adv. --properly; completely; సరిచూచు, saricUcu -v. t. --verify; check; సరిచేయు, saricEyu -v. t. --adjust; set right; correct; సరిపడా, saripaDA -adj. --enough; in sufficient quantity; సరిసంఖ్య, sarisaMkhya -n. --even number; (ant.) బేసిసంఖ్య, సరిసమంగా, sarisamaMgA -adv. --in exactly equal portions; on a par; సరిపెట్టు, saripeTTu -v. t. --equalize; adjust; సరిపోల్చు, saripOlcu -v. t. --compare; సరిహద్దు, sarihaddu -n. --boundary; border; edge; సర్పి, sarpi -n. --Herpes; Herpes Zoster; -- బాల్యంలో ఒకప్పుడు ఆటలమ్మ (Chickenpox) వచ్చి తగ్గిన వారిలో కొందరికి, రక్త నాళాలలో దాగి ఉన్న వ్యాధికారక సూక్ష్మక్రిములు, సాధారణంగా ఆ వ్యక్తి వయస్సు అరవై ఏళ్ళు దాటాక రక్తనాళం పొడవునా సర్పి బొబ్బల రూపంలో బయటపడి తీవ్రమైన బాధకలిగిస్తాయి; సర్పిలం, sarpilaM -n. --spiral; సర్పిలాకృతి, sarpilAkRti -n. --spiral-shaped; సరీసృపం, sarIsRpaM -n. --reptile; snake; సర్వీసు, sarvIsu -n. --lubricating jelly; సరుకు, saruku -n. --merchandise; stock; material; ---చెత్త సరుకు = shoddy merchandise. సరుగుడు చెట్టు, saruguDu ceTTu -n. --beefwood tree; casuarina tree; [bot.] ''Casuarina equisetifolia''; also చవుకు చెట్టు, ఈల; సర్దుబాటు, sardubATu -n. --adjustment; సరే, sarE -Minor sentence. --O. K. ; alright; సరేసరి, sarEsari -particle. --not to mention; let alone; apart from; సరోవరం, sarOvaraM -n. --big lake; సర్వోత్తమం, sarvOttamaM -n. --the very best; optimum; సలసల, salasala -adj. --onomatopoeia the sound of boiling water; సలక్షణంగా, salakshaNaMgA -adv. --correctly; in a proper manner; సలహా, salahA -n. --advice; counsel; సల్లాపం, sallApaM -n. --conversation; సలిలం, salilaM -n. --water; సలుగు, salugu -n. --(1) pig; piglet; baby pig; --(2) porcupine; సవతి, savati -n. --co-wife; సవతి తల్లి, savati talli -n. --step-mother; సవతు, savatu %e2t -n. --equivalent; సవరణ, savaraNa -n. --adjustment; revision; modification; alteration; సవరం, savaraM -n. --natural or artificial hairpiece used in conjunction with real hair to make it longer or bulkier; a wig; a hairpiece; సవర్ణం, savarNaM -n. --[ling.] allophone; variant form of a phoneme; ---అ, ఆ లు, ఇ, ఈ లు, ఉ, ఊ లు సవర్ణములు; సవరించు, savriMcu -v. t. --adjust; arrange; సవరింత, savariMta -n. --adjustment; arrangement; సవరు, savaru -n. -- sovereign; a gold coin weighing 10 grams; సవ్యం, savyaM -adj. --proper; correct; the right way; clockwise direction; ---సవ్యంగా మొదలయిన పని సగం అయినట్లే = a job well begun is half done. సవా, savA -adj. -- an additional quarter; an additional one-fourth; -- సవాలక్ష = 1.25 లక్షలు; చాలా; -- సవాలక్ష కారణాలు = many reasons; -- సవా తీన్ = three and a quarter; 3.25 (numerically); 3.15 (temporally); సవానా, savAnA -n. --savanna; treeless plain in tropical and subtropical regions; సవాయి, savAyi -n. --syphilis; a venereal disease; సవాలక్ష, savAlaksha -n. --[idiom.] many; innumerable; umpteen; (lit.) one-and-a-quarter lakhs; (ety.) సపాదలక్ష > సవాలక్ష; పాదము = 1/4, సపాదలక్ష = 1.25 లక్షలు = number of slokas in Mahabharata that includes హరివంశం; సవాలు, savAlu -n. --challenge; సవాలుచేయు, savAlucEyu -v. t. --challenge; సవాళ్లు, savALlu -n. pl. --challenges; సవాసేరు, savAsEru -n. --a weight measure equal to 5 పలములు, used until metric system was introduced; 4 సవాసేర్లు = 4 ఏబులంలు = 1 వీశ; (ety.) one and a quarter sers = 10 పలములు; సవినయంగా, savinayaMgA -adv. --with humility; obediently; humbly; modestly; సస్యశ్యామలం, sasyasyAmalaM -n. --evergreen; ససేమిరా, sasEmirA -adv. --by no means; on no account; సహకరించు, sahakariMcu -v. t. --cooperate; సహకారం, sahakAraM -n. --cooperation; assistance; సహకార, sahakAra -adj. --cooperative; ---సహకార పరపతి సంఘం = cooperative credit society. ---సహకార సంఘం = cooperative society. ---సహకార సేద్యం = cooperative farming. సహగమనం, sahagamanaM -n. --the practice of a wife joining her dead husband's funeral pyre; -- భర్త తోపాటు చితి ఎక్కడం సహగమనం; భర్త వేరే చోట మరణించాక వార్త తెలిసి అగ్ని ప్రవేశం చేస్తే అనుగమనం; సహచర్యం, sahacaryaM -n. --companionship; సహచరుడు, sahacaruDu -n. m. --(1) friend; colleague; --(2) husband; (lit.) one who moves along with you; (rel.) అనుచరుడు is a follower; సహచారిణి, sahacariNi -n. f. --(1) female friend; colleague; --(2) wife; సహజంగా, sahajaMgA -adv. --naturally; normally; సహజ, sahaja -adj. --natural; innate; సహజ భాషా ప్రకర్మ, sahaja bhAShA prakarma -ph. --[comp.] natural language processing; సహజ వనరులు, sahaja vanarulu -n. pl. --natural resources; సహజ సంఖ్య, sahaja saMkhya -n. --natural number; (note.) Integers, such as 1, 2, 3, 4, …, are called natural numbers. These are also called positive whole numbers or ధన పూర్ణాంకాలు; సహజ సామర్థ్యం, sahaja sAmarthyaM -n. --aptitude; సహజాత, sahajAta -adj. --[ling.] cognate; సహనం, sahanaM -n. --patience; సహస్రం, sahasraM - n. -- (1) one thousand; (2)infinitely many; సహాధ్యాయుడు, sahAdhyAyuDu - n. -- fellow student; a fellow disciple who studied at the same teacher at the same time; -- see also సతీర్థ్యుడు సహానుభూతి, sahAnubhUti - n. -- empathy; the ability to understand and share the feelings of another; -- సహ + అనుభూతి = ఒకరితో కలిసి (ఆ బాధ) తాను అనుభవించడం. సహానుభూతి. '''స్క, స్త, స్మ, స్య, ....''' స్తంభం, staMbhaM -n. --pillar; post; (rel.) రాట; స్తంభించు, staMbhiMcu -v. i. --to be brought to a halt; to be stopped; to be paralyzed; to be brought to a state of inaction; స్తంభ, staMbha -adj. --stationary; unmoving; steady; స్తనం, stanaM -n. --breast; స్తన్యం, stanyaM -n. --breast milk; స్తన్యదం, stanyadaM -n. --mammal; స్తపతి, stapati -n. --(1) architect; --(2) a temple architect; స్తబ్దత, stabdata -n. --inactivity; immobility; inertia; స్తరం, staraM -n. --layer; stratum; స్తరిత, starita -adj. --stratified; స్తవం, stavaM -n. --praise; ---స్తవంగా కాదు, వాస్తవంగా = not in praise, but in reality; ---స్తవనీయం = praiseworthy; స్థలం, stalaM -n. --place; site; స్థలాకృతి, sthalAkRti -n. --topography; స్థలాభావం, sthalAbhAvaM -n. --lack of space; స్పందన, spaMdana -n. --(1) vibration; throbbing; --(2) excitation; --(3) quivering; fluttering; --(4) reaction; (ant.) ప్రతిస్పందన; స్పర్ధ, spardha -n. --(1) competition; rivalry; --(2) tension; ---మనస్పర్ధలు = mental tensions caused by differences of opinion. స్పర్ధి, spardhi -n. --competitor; rival; స్పర్శ, sparSa -n. --touch; స్పర్శజ్ఞానం, sparSaj~nAnaM -n. --sense of touch; స్పర్శరేఖ, sparSarEkha -n. --tangent; స్పర్శవేది, sparSavEdi -n. --philosopher’s stone; a stone believed to have the power to convert base metals to gold upon touching; touch-stone; స్పర్శశృంగం, sparSaSRuMgaM -n. -- [zool.] antenna; స్పష్టం, spashTaM -n. --clear; clarified; obvious; స్పష్టత, spashTata -n. --clarity; స్పృహ, spRuha -n. --awareness, consciousness; స్ఫటికం, sphaTikaM -n. --crystal; స్ఫటికార్థం, sphaTikArthaM -n. --[chem.] crystalloid; a crystal-like substance; స్ఫటికీకరణం, sphaTikikaraNaM -n. --crystallization; స్మృతి, smRti -n. --memory; recall; స్మరణశుభగత్వ , smaraNaSubhagatva -adj. --suitability for memorization; స్మరణశుభగత్వం, smaraNaSubhagatvaM -n. --one that is suitable for memorization; స్వంత, svaMta -adj. --private; personal; స్వ, sva -pref. --self; స్వకపోలకల్పిత, svakapOlakalpita -adj. --one’s own creation; original idea; not borrowed; (lit.) created in one’s own cheek; స్వగతం, svagataM -n. --(drama) soliloquy; monologue; aside; (lit.) reminiscing one’s own past; -- (antonym) ప్రకాశంగా; స్వచాలిత, svacAlita %e2t -adj. --automatic; స్వచ్ఛంద, svacchaMda -adj. --(1) free; independent; --(2) voluntary; స్వచ్ఛ, svaccha -adj. --pure; స్వజాతి సంపర్కం, svajAti saMparkaM -n. --in-breeding; self-pollination; స్వతంత్రం, svataMtraM -adj. --independent; free; not subject to any other's will; ability to make one’s own decisions; -- see also స్వాతంత్ర్యము; - n. independence; freedom; స్వతంత్ర, svataMtra -adj. --under one's own control; self-restrained; independent; (ant.) పరతంత్ర; -- స్వ తంత్రం అంటే తానే అన్ని కార్యాలు చేసే హక్కులు ఉండి చేయడం.. ఒకరికి జవాబుదారీ కాక పోవడం; స్వతస్సిద్ధంగా, svatassidhaMgA -adv. --naturally; inherently; స్వతహాగా, svatahAgA -adv. --by nature; స్వపరాగ సంపర్కం, svaparAga saMparkaM -n. --self-pollination; స్వభావం, svabhAvaM -n. --nature; inherent property; characteristic; character; స్వయం, svayaM -pref. --self; స్వయంకృత, svayaMkRta -adj. --self-caused; self-inflicted; స్వయంకృత అపరాధం, svayaMkRta aparAdhaM -ph. --one’s own mistake; self-inflicted crime; స్వయంసంపూర్ణత, svayaMsaMpUrNata -n. --self-sufficiency; స్వరం, svaraM -n. --(1) musical note; --(2) a specific frequency at which a sound wave vibrates; --(3) the symbols representing notes in Indian classical music; sa, ri, ga, ma, pa, da, ni, sa --(4) vowel; --(5) [rel] రాగం = a group of notes; Typically, the group may contain 5, 6, or 7 notes; only those combinations that are pleasing to the ear constitute a రాగం; for example, the note 'sa' must appear in all ragas; the notes 'ma', and 'pa' both cannot be omitted at the same time; స్వరకల్పన, svarakalpana -v. t. --creating a musical score; composing a musical score; స్వరభక్తి, svarabhakti -n. --anaptyxis; insertion of a short vowel between consonants for ease of pronunciation; స్వర్ణయుగం, svarNa yugaM -n. --golden age; halcyon age; స్వరాజ్యం, svarAjyaM -n. --self-rule; independent government as opposed to colonial rule; స్వరూపం, -n. --shape; natural shape; స్వరూపుడు, svarUpuDu -suff. --a male with a certain shape indicated by the preceding root; స్వరూపిణి, svarUpiNi -suff. --a female with a certain shape indicated by the preceding root; స్వస్తి, svasti - n. -- be well; --సు+అస్తి = బాగు + ఉండుట; స్వస్థత, svasthata -n. --recovery; cure; good health; స్వస్థలం, svasthalaM -n. --home town; native place; '''సాం - sAM; సా, sA; సిం - siM, సి - si; .....''' సాంకర్యం, sAMkaryaM -n. --hybridization; సాంకేతిక, sAMkEtika -adj. --technical; సాంకేతిక విద్య, sAMkEtika vidya -ph. --technical education; సాంకేతిక నిపుణుడు, sAMkEtika nipuNuDu -ph. m. --technical expert; సాంకేతిక నైపుణ్యత, sAMkEtika naipuNyata -ph. --technical expertise; సాంఖ్య, -adj. --statistical; related to numbers; సాంఖ్యక్రమం, sAMkhyakramaM -n. --[chem.] empirical formula; సాంఖ్యీకృత, sAMkyIkRuta %e2t -adj. --digitized; సాంగత్యం, sAMgatyaM -n. --(1) association; company; --(2) intercourse; సాంగోపాంగంగా, sAMgOpAMgaMgA -adv. --thoroughly; from the beginning to end; సాంఘిక, sAMghika -adj. --social; societal; సాంతం, sAMtaM - adv. -- till the end; completely; సాంత్వనము, sAMtvanamu - n. -- appeasement; pacification; soothing; -- ఓదార్చుట; అనునయము; సాంద్రత, sAMdrata -n. --density; సాంద్రము, sAMdramu -adj. --dense; thick; సాంద్రీకృత, sAMdrIkRta -adj. --concentrated; condensed; సాంబారు, sAMbAru -n. -a spiced lentil soup with vegetables; -- [Sans.] సంభారములు = ingredients such as salt, tamarind, etc. So సాంబారు is a soup made from such ingredients; -- తంజావూరును మరాఠా రాజులు పాలించే కాలంలో శివాజీ పుత్రుడైన శంభాజీ తన బంధువైన ఆనాటి రాజు సాహూజీని చూడడానికి వచ్చాడట. మరాఠాలు వంటలో పులుపుకు కోకం వాడతారు. తంజావూరులో అది లభ్యం కాదు. కాబట్టి వంటలో చిన్న మార్పు చేసి చింతపండుగుజ్జును ఉడికిన కందిపప్పులో వేసి తయారు చేశారట. ఆ వంట శంభాజీకి చాలా నచ్చింది. అతని పేరున శాంభార్ అన్న పేరు వచ్చింది. అదే సాంబారుగా మారింది. సాంబ్రాణి, sAMbrANi -n. --myrrh; benzoin; resin benzoin; Gum Benjamin; Indian frankincense; the fragrant gum from a variety of trees; [bot.] ''Boswellia serrata; Boswellia glabra;'' పరంగి సాంబ్రాణి; (rel.) Styrax benzoin; Shorea robusta; (rel.) గుగ్గిలం; సాంబ్రాణి ఆకు, sAMbrAni Aku -n. --Thyme-leafed gratiola; a medicinal herb that is different from సాంబ్రాణి, [bot.] ''Bacopa monnieri'' of the Scorophulariaceae family; సాంబ్రాణి చెట్టు, sAMbrANi ceTTu -n. --sal tree; [bot.] ''Shorea robusta,'' (of Dipterocarpaceae family); same as సాలవృక్షం, సర్జకం, the resin obtained from the sap of this tree is called సాంబ్రాణి; సాంప్రదాయిక, saampradaayika - adj. -- traditional; -- సంప్రదాయ is noun' సాకల్యంగా, sAkalyaMgA -adv. --completely; comprehensively; fully; సాకార, sAkAra -adj. --shaped; with a shape; with a form; formed. సాక్షాత్కారం, sAkhAtkAraM -n. --manifestation right in front of the eyes; సాక్షి, sAkshi -n. --witness; (ety.) స + అక్షి = ప్రత్యక్షంగా చూచిన వ్యక్తి; సాకీను, sAkInu -n. --inhabitant; resident; సాకు, sAku -n. --excuse; pretext; -v. t. --bring up; raise; foster; nourish; సాగదీయు, sAgadIyu -v. t. --stretch; elongate; draw; సాగనంపు, sAganaMpu -v. i. --give sendoff; సాగరం, sAgaraM -n. --(1) ocean; sea; (2)fresh water reservoir as in Nagarjuna Sagar; --(3) one followed by 29 zeros in the traditional Indian system of counting; సాగర శాస్త్రం, sAgara SAstraM -n. --oceanography; సాగర సంగమం, sAgara saMgamaM -n. --mouth of a river; place where a river joins the sea; సాగు, sAgu -n. --cultivation; tillage; ---చుక్కల సాగు = drip irrigation. -v. i. --(1) stretch; elongate; --(2) continue; సాటా, sATA %e2t -n. --barter; traders exchanging goods with no money as a medium of transaction; సాటి, sATi -adj. --equal; similar; parallel; -n. --equal; peer; match; సాటిది, sAtidi -n. f. --equal; peer; సాటిలేని, sAtilEni -n. --matchless; peerless; సాటివాడు, sAtivADu -n. m. --equal; peer; సాదరంగా, sAdaraMgA -adv. --respectfully; సాదర, sAdara -adj. --(1) respectful; (2) miscellaneous; --- సాదర ఖర్చులు = miscellaneous expenses; సాదా, sAdA -adj. --plain; blank; unadorned; unspiced; ordinary; clear; uncorbonated; సాదృశం, sAdRusaM -n. --analogy; సాధకం, sAdhakaM -n. --practice; esp. the practice of music lessons; సాధకబాధకాలు, sAdhakabAdhakAlu -n. pl. --problems and pitfalls inherent in any activity; trials and tribulations; practical problems; implementation problems; సాధనం, sAdhanaM -n. --device; appliance; సాధన, sAdhana -n. --practice; సాధనసంపత్తి, sAdhanasaMpatti -n. --facilities and resources; సాధనసామగ్రి, sAdhanasAmagri -n. --equipment required to do something; సాధ్య, sAdhya -adj. --derived; ---సాధ్య బిందువు = [gram] derived pause during a grammatical operation. సాధారణ, sAdhAraNa -adj. --general; ordinary; nothing special; సాధించు, sAdhiMcu -v. t. --(1) solve; accomplish; --(2) nag; సాధికార, sAdhikAra -adj. --authoritative; with authority; సాధు, sAdhu -adj. --tame; domestic; ---సాధు జంతువు = tame animal; gentle animal. సాధువు, sAdhuvu -n. --(1) holy person; --(2) gentle person; సాధ్వి, sAdhvi -n. f. --gentle woman; సాన, sAna -n. --whetstone; సానపట్టు, sAnapaTTu -v. t. --polish; sharpen; grind; సాని, sAni -n. f. --(1) lady; wife of the master, --(2) mistress; prostitute; --(3) head woman; (4) flow; stream; ---దొరసాని = wife of the boss. ---మంత్రసాని = midwife. ---సానా? సంసారా? = Is she a prostitute or a family person? సాన్నిధ్యం, sAnnidhyaM -n. --proximity; vicinity; proximity; సానుకూలం, sAnukUlaM -n. --favorable circumstance; favorable result; సానుభూతి, sAnubhUti -n. --sympathy; condolence; pity; సాపత్యం, sApatyaM %e2t -n. --similarity; likeness; -- సామ్యం; పోలిక; సాపు, sApu -adj. --fair; not rough; not in a draft form; (ant.) చిత్తు; ---సాపు ప్రతి = fair copy; సాపేక్షం, sApEksha -n. --relativity; సాపేక్ష, sApEksha -adj. --relative; relativistic; సాపేక్ష విలాసం, sApEksha vilAsaM -n. --[comp.] relative address; సాపేక్ష సిద్ధాంతం, sApEksha siddhAMtaM -n. --theory of relativity; ---సార్వత్రిక సాపేక్ష సిద్ధాంతం = general theory of relativity. ---విశిష్ట సాపేక్ష సిద్ధాంతం = special theory of relativity. సాపేక్ష సమాధి, sApEksha samAdhi -n. --[astron.] relativistic collapse; సాఫీగా, sAphIgA -adv. --smoothly; సామంతుడు, sAmaMtuDu -n. m. --(1) feudatory prince; --(2) wealthy person; సామ్యం, sAmyaM -n. --equality; analogy; సామగ్రి, sAmagri -n. --supplies; material; merchandise; సామరస్యం, sAmarasyaM -n. --amicability; friendship; సమాశ్రయం, samASrayaM -n. --alliance; సామర్థ్యం, sAmarthyaM -n. --capability; ability; strength; సామాజికం, sAmAjikaM -n. --social; societal; సామాజిక, sAmAjika -adj. --social; societal; collective; సామాన్యం, sAmAnya -adj. --common; usual; routine; normal; general; simple; సామాన్య, sAmAnyaM -n. --common; usual; routine; సామాను, sAmAnu -n. --(1) baggage; luggage; --(2) merchandise; సామాన్యుడు, sAmAnyuDu -n. m. --common man; ordinary person; average person; సామ్రాణి, sAmrANi -n. --a breed of horse imported from Samarkand; సామీప్యం, sAmIpyaM -n. --proximity; సాముదాయక, sAmudAyaka -adj. --communal. సాముద్రికం, sAmudrikaM %e2t -n. --symbology; the interpretations of the “impressions” or imprints and body marks (birthmarks, body and facial features such as shapes of fingers, twirls, and whorls on fingertips, etc.); ---హస్తసాముద్రికం = palmistry; the art of reading palm prints as a method of fortune-telling. సాముద్రిక, sAmudrika -adj. --related to sea or ocean; సముద్రపు; సామూహిక, sAmUhika -adj. --collective; సామెత, sAmeta -n. --proverb; adage; saying; -- సామ్యత అనే సంస్కృత నుండి సామెత వచ్చింది. సామెతలో ఆ వాక్యంతోపాటుగా ప్రస్తుత విషయ ప్రస్తావన వెంటనే చేరుతుంది; ఉదా: దరిద్రుడు తలగడగబోతే వడగండ్ల వానవచ్చిందన్నట్టు; -- జాతీయం, నానుడి, పలుకుబడి కూడా చూడండి; సాయంత్రం, sAyaMtraM -n. --evening; strictly, from 4.00 P.M. to 7.00 P.M. సాయకం, sAyakaM -n. --arrow; % to e2t సాయన సంవత్సరం, sAyana saMvatsaraM -n. --tropical year; (def.) time taken by the Sun to travel from one equinox to the same equinox. This is approximately 365.242 days; సాయుధులు, sAyudhulu -n. --armed people; సారం, sAraM -n. --essence; gist; సారంగం, sAraMgaM - n. -- జింక, ఏనుగు, తుమ్మెద, వాన కోయిల; సారమైన అంగములు కలది సారంగం; సారంగపాణిఉ, sAraMgapANi - n. -- Lord Siva; -- దేవతలు ఒకసారి యజ్ఞం చేస్తూ రుద్రుని మహిమ తెలియక ఆయనకు యజ్ఞ భాగం ఇవ్వలేదు. అశివమైన ఆ యజ్ఞాన్ని శివుడు రౌద్రాస్త్రంతో భేదించగా యజ్ఞం " జింక "రూపం ధరించి పరుగుదీసింది. అపుడు దాన్ని తన చేత్తో పట్టుకొన్నాడు .అందుచేత శివుడు సారంగపాణి అయ్యాడు. సారటు, sAraTu -n. --a buggy drawn by two horses; గుర్రబ్బగ్గీ; సారణి, sAraNi -n. --(1) channel; --(2) table; tabulation; tableau; arrangement as an array; సారథ్యం, sArathyaM -n. --guidance; leadership; సారథి, sArathi -n. --driver; commander; సారవంత, sAravaMta -adj. --fertile; fruitful; సారవా, saaravaa - n. -- crop when there is plenty of irrigated/rainwater; This crop is typically harvested by December; the second crop harvested in May is called దాళువా or రబీ; -- దీనినే సాళువా అనీ, ఖరీఫ్ అని కూడా అంటారు; సారస్వతం, sArasvataM -n. --literature; -- సరస్వతీ సంబంధమైనది సారస్వతం. తెలుగు సారస్వతం అంటే కావ్యాదులతో పాటు విమర్శలూ, కథలూ, రూపకాలూ, ఆయా శాఖలలో వెలువడే వ్యాసాలూ, పరిశోధనలూ, హరికథాదులూ, అన్నీ. సంగీత సారస్వతం అంటే కృతులూ, పదాలూ, ఆ గాన ఆలాపనలూ. వైదీక సారస్వతం అంటే వేదాలూ, మంత్రాలూ, వాటి వ్యాఖ్యానాలూ, ఉపన్యాసాలూ, మొదలైనవన్నీ. సారస్వత, sArasvata -adj. --literary; సార్ధం, sArdhaM -n. --caravan; సార్ధకం, sArdhakaM -n. --allomorph; with the same meaning; సార్థక, sArthaka -adj. --fruitful; appropriate; significant; ---సార్థక నామం = appropriate name. సార్థకత, సార్థక్యం, sArthakata, sArthakyaM -n. --fruitfulness; worth; significance; utility; సార్వకాలిక నియమం, sArvakAlika niyamaM %e2t -n. --universal law; సార్వజనిక, sArvajanika %e2t -adj. --universal; cosmopolitan; సార్వభౌమత్వం, sArvabhaumatvaM -n. --sovereignty; సార్వభౌముడు, sArvabhaumuDu -n. m. --sovereign; సారాంశం, sArAMSaM -n. --essence; purport; summary; brief; సారా, sArA -n. --wine; ---ద్రాక్ష సారా = grape wine. సారించు, sAriMcu -v. t. --extend; stretch; spread; ---దృష్టి సారించు = cast a glance. ---ఊహని సారించు = extend the imagination. ---విల్లుని సారించు = string a bow. సారువా, sAruvA -n. -- the main paddy crop, grown in the southwest monsoon season; (rel.) దాళవా; సారూప్యం, sArUpyaM -n. --resemblance; analogy; సారూప్య, sArUpya -adj. --similar; analogous; (rel.) సర్వసమాన; సాలంకృత, sAlaMkRta -adj. --decorated; decked; with decorations; with ornaments; ---సాలంకృత కన్యాదానం = giving away the bride fully decked with jewelry. సాల, sAla -n. --(1) sal; a timber tree; సాలగ్రామం, sAlagrAmaM -n. -- ammonite; a fossilized shellfish; one of the symbols of Vishnu; -- హిందూ దేవాలయాలలో విష్ణుమూర్తి ప్రతిరూపంగా పూజింపబడే ఒక రకమైన నల్లని రాళ్ళని సాలిగ్రామాలు/సాలగ్రామాలు అంటారు. ఇవి నేపాల్ లోని గండకీ నది పరీవాహక ప్రాంతమైన 'సాలిగ్రామం' అనే గ్రామం లో విరివిగా లభిస్తాయి. ఈ రాళ్ళు నునుపుగా అక్కడక్కడా కొన్ని గుర్తులతో అండాకారం లో ఉంటాయి. ఆ గుర్తులు విష్ణువు యొక్క ఆయుధాలని చెప్పబడే శంఖం,చక్రం, గదలను మరియు విష్ణువు అవతారాలైన మత్స్య,కూర్మావతారాలను తలపించే విధంగా ఉండటం వలన ఆ రాళ్ళకు దివ్య శక్తులున్నట్లు ప్రజలు విశ్వసిస్తారు. సాలచెట్టు, sAlavRkshaM -n. --[bot.] ''Shorea robusta,'' (belonging to the Dipterocarpaceae family; --- సర్జకము; ఈ చెట్టు నుండి కారే రసం గడ్డకట్టినప్పుడు సాంబ్రాణి అవుతుంది; కాని అదేమిటో దీనిని గుగ్గిలం చెట్టు అని అంటారు; గుగ్గుల్‍ చెట్టు (Caommiphora mukul" of Burseraceae family)నుండు స్రవించే జిగురు వంటి పదార్థం గుగ్గిలం; సాలభంజిక, sAlabhaMjika -n. -- (1) doll; puppet; (2) a statue carved on a pillar or wall; -- “సాల”(Shorea robusta) అనే వృక్షానికి ఆనుకుని నిలబడి ఉన్న ఆడ రాతి బొమ్మని సాలభంజిక అని పిలవడం కనిపిస్తుంది. మొత్తం పదానికి అర్ధం చూస్తె సాల్ చెట్టు కొమ్మ వంచుతున్న/విరుస్తున్న స్త్రీ అని చెప్పుకోవచ్చేమో. మౌర్యులు, శాతవాహన కాలాలనుంచి ఇలాంటి శిల్పాలు కనిపిస్తాయి. బౌద్ధ సాహిత్యంలో కూడా దీని ప్రసక్తి ఉంది; సాలమేండరు, sAlamEMDaru -n. --salamander; a small lizard-like amphibian; సాలామిశ్రి, sAlAmiSri - n, -- Salep; an orchid; [bot.] Orchis mascula; సాలీడు, sAlIDu -n. --spider; సాలీనా, sAlInA -adv. --per year; yearly; సాలు, sAlu -n. --year; -v. i. --match; match wits with; pair up; ---సాల గలగడం = to be able to match up. సాలు ఒక్కంటికి, sAlu okkaMtiki -ph. --per year; సాలుసరి, sAlusari -adv. --yearly; per year; సాలెపురుగు, sAlepurugu -n. --spider; సాలోచనగా, sAlOcanagA -adv. --thoughtfully; giving due thought to; సావకాశం, sAvakAsaM -n. --leisure; at ease; సావధానంగా, sAvadhaAnaMgA -adv. --attentively; carefully; patiently; సాహసం, sAhaSaM -n. --(1) boldness; courage; daring; --(2) temerity; rashness; సాహసోపేతంగా, sAhasOpEtaMgA -adv. --boldly; daringly; సాహిత్యం, sAhityaM -n. --(1) literature; సాహిత్యం, సారస్వతం, వాఙ్మయం అనేవి మూడు. ఇవి ఒక దానికంటే మరొక దాని పరిధిని బట్టి విస్తృతమైనవి. హితబోధ లక్ష్యంగా కలది సాహిత్యం. ఉదా. కావ్య నాటకాదులు. సరస్వతీ సంబంధమైనది సారస్వతం. తెలుగు సారస్వతం అంటే కావ్యాదులతో పాటు విమర్శలూ, కథలూ, రూపకాలూ, ఆయా శాఖలలో వెలువడే వ్యాసాలూ, పరిశోధనలూ, హరికథాదులూ అన్నీ. వాఙ్మయం అంటే పైవన్నీ. వినోదం కోసం ఆనందం కోసం ఉన్న రచనలే కాక, నిత్య జీవితానికి ఉపకరించే అనేక విషయాల సమాహారం వాఙ్మయం ఔతుంది. వివిధ శాస్త్ర గ్రంథాలూ, జీవిత చరిత్రలూ, పత్రికలూ, వార్తలూ, చర్చలూ అన్నీ. తెలుగు భాషలో కనబడేవీ ,వినబడేవీ సమస్తమూ … వాగ్రూపం లో ఉండేవన్నీ— తెలుగు వాఙ్మయమే. --(2) lyric in a musical composition; -- మార్గ సాహిత్యం = classical literature; -- దేశీ సాహిత్యం = folk literature; -- తెలుగు సాహిత్యంలో మొదట్లో సంస్కృత సాహిత్యాన్ని, తరువాత సంస్కృత సాహిత్యప్రభావం ఉన్న శిష్ట తెలుగు సాహిత్యాన్ని మార్గ సాహిత్యం అన్నారు. అట్లాగే మొదట్లో తెలుగు సాహిత్యాన్ని తరువాత జానపద సాహిత్యానికి దగ్గరగా ఉన్న శిష్ట సాహిత్యాన్ని దేశి సాహిత్యం అన్నారు. స్ఖాలిత్యం, skhAlityaM -n. --error; mistake; a slip; (lit.) something that spilled over unintentionally; a bug in a computer program; '''%స్థా - sthA, - స్నా - snA, స్వా - svA''' స్థాణువు, sthANuvu -n. --immobile object; tree trunk with no branches; used to describe a person who was stunned or found speechless; స్థానం, sthAnaM -n. --position; location; స్థానబలం, sthAnabalaM -n. --(1) strength derived from the position --(2) [math.] in a positional number system, the value of a position as opposed to the inherent value of a digit; స్థానభ్రంశం, sthAnabhraMSaM -n. --dislocation; displacement; స్థానాంతరీకరణం, sthAnAmtarIkaraNaM %e2t -n. --translocation; స్థానికం, sthAnikaM -n. --local; స్థానిక, sthAnika -adj. --local; స్థాపత్యం, sthApatyaM -n. --architecture; స్థాపకుడు, sthApakuDu -n. --founder; స్థాలి, sthAli -n. --cooking vessel; pot; స్థావరం, sthAvaraM -n. --(1) settlement; station; --(2) military base; స్థాయి, sthAyi -n. --stage; status; స్నాతకం, snAtakaM %e2t -n. --(1) inauguration; --(2) commencement; graduation from school and commencement of wordly life; --(3) (lit.) ceremonial bath taken by a bachelor after the completion of his education; an event in a wedding celebration commemorating the end of bachelorhood; స్నాతకుడు, snAtakuDu %e2t -n. -- graduate; someone who finished a course of study; స్నాతకోత్తర, snAtakOttara -adj. --post-graduate; స్నాతకోత్సవం, snAtakOtsavaM -n. --commencement exercises; graduation ceremonies; convocation; స్నానం, snAnaM -n. --bath; shower; స్నానపు తొట్టి, snAnapu toTTi -n. --bath tub; bath; స్నాయువు, snAyuvu -n. --sinew; tendon; స్మారకం, smArakaM -n. --consciousness; ---స్మారకం తప్పు = become unconscious. స్మార్తం, smArtaM - n. --Hindu canonical ritual procedures prescribed in the scriptures; -- see also ఔద్గాత్రం; స్మార్తులు, - n. -- A sect of Hinduism that worships both Siva and Vishnu with equal devotion; In general most of these people are followers of Shankara's monism; -- శివకేశవులనిద్దరినీ బేధం లేకుండా ఆరాధన చేసేవారు; శ్రుతి-స్మృతి-పురాణాలన్నిఁటినీ సరిసాటిగా నమ్మి సమగ్రంగా అనుసరించి ఆచరించే వారే స్మార్తులు. వీరికి శివకేశవులు ఒక్కరే, వివాహాలు కూడ చేసుకుంటారు. వీరంతా సర్వ సాధారణంగా శాంకర అద్వైతులై ఉంటారు. అద్వైతమంటే - దేవుఁడూ, జీవుఁడూ పరమార్థంలో ఒకఁడేననీ, జీవులందఱిలోనూ, మానవులందఱిలోనూ ఉన్నది ఒకటే బ్రహ్మం అని నమ్మడం. అలాగే, శ్రుతి అంటే వేదాలు. స్మృతి అంటే ధర్మశాస్త్ర్రం. (తెలుఁగు బ్రాహ్మణులది పరాశర స్మృతి). వారి నిత్య నైమిత్తిక విధులకు స్మృతీ, సూత్రమూ పరమ ప్రమాణాలు. స్వాంతన, svAMtana -n. --peace; quiet; స్వాగతం, svAgataM -n. --welcome; స్వాతంత్ర్యము, svAtaMtryamu n. -- independence; freedom; free-will; liberty; -- (ant.) (వ్యతి.) పారతంత్ర్యము; -- see also స్వతంత్రము -- స్వతంత్రంకి సంబంధించిన దినం — స్వాతంత్ర్య దినం. స్వాతి, svAti -n. --(1) Pi Hydrae; Arcturus; Yoga tara of the 15th lunar mansion; located in the constellation Scorpio (or Libra); --(2) The 15th of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) the brightest star in the constellation Bootes; the Herdsman (Bhutap); this is about 37 light-years from us; స్వాధికార, svAdhikAra -adj. --autonomous; స్వాధీనం చేసుకొను, svAdhInaM cEsukonu -v. i. --appropriate; to take one under one’s control; స్వాధీన పరచు, svAdhIna paracu -v. t. --handover; స్వామి, svAmi -n. m. --(1) swami; a religious holy man; --(2) master; head of a household; స్వామికార్యంతో పాటు స్వకార్యం కొంత, svAmi kAryaMtO pATu svakAryaM koMta; - ph. -- getting some personal work done while on official business; dual-purpose activity; స్వామిని, svAmini -n. f. --lady of the house; wife of the master; స్వావలంబన, svAvalaMbana - n. -- self-reliance; %సిం - siM, సి - si, సీ - sI సింగాడాలు, siMgaaDaalu - n. -- Water chestnurs; సింగారించు, siMgAriMcu -v. t. --decorate; do makeup; సింగినాదం, siMginAdaM -n. --(1) (lit.) sound of an instrument made from the horn of a deer; --(2) useless stuff; trivial stuff; సిందూరం, siMdUraM -n. --red lead; vermillion; minium; triplumbic oxide; Pb₃O₄; సిందూరీ కాయ, siMdUrI kAya - n. -- Jafras; Jafra seeds; -- ఎరుపురంగు గింజలు కలిగిన చిన్న ఎరుపురంగు కాయలను ఇంగ్లీషులో జాఫ్రాకాయలు (JAFRAS) అని, ఉత్తర భారతదేశంలో సిందూరీలని అంటారు. ఈ కాయలు పరిమాణంలో, ఆకారంలో ఆగాకరకాయను పోలివుంటాయి. వీటి గింజలు కూడా ఆగాకరకాయ గింజల్లానే వుంటాయి. లిప్ స్టిక్ తయారీ కోసం ప్రత్యేకంగా వీటిని రంగుకోసం వాడతారు కాబట్టి వీటిని "లిప్ స్టిక్" గింజలు (Lip Stick Seeds) అని కూడా అంటారు. వీటితో వంటకాల కోసం వాడే రంగులు, వస్త్రాలపై వాడే రంగులు కూడా తయారు చేస్తారు. ఈ చెట్టు తాలుకు ప్రతి భాగం ఆయుర్వేద వైద్యానికి పనికి వస్తుంది. సింధుశాఖ, siMdhuSAkha -n. --gulf; (lit.) branch of the sea; సింహం, siMham -n. --(1) lion; --(2) [astron.] Leo, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac, సింహరాసి; సింహదంష్ట్రిక, siMhadaMstrika -n. --dandelion; [bot.] ''Taraxacum officinali; is commonly of the Asteraceae (Daisy) Family; Viewed in the United States as a weed with small yellow flowers; The Telugu word was coined by Prof. Kota. S.R. Sarma; Dandelions are traditional herbal medicine, used to stimulate the liver, promote the body’s natural detoxification processes and support healthy digestion. The botanical wellness company Traditional Medicinals turns the wild-collected roots into a variety of medicinal-grade formulations. Its Roasted Dandelion Root tea is robust and coffee-like, while Detox Dandelion, Dandelion Chai Probiotic, and Dandelion Leaf & Root are more mild and herbaceous. సింహద్వారం, siMhadvAraM -n. --main entrance; front entrance; (ant.) పాణిద్వారం; సింహభాగం, siMhabhAgaM -n. --lion’s share; a major share; first cut; సింహావలోకనం, siMhAvalOkanaM -n. --retrospection; (lit.) a lion’s view; సింహాసనం, siMhAsanaM -n. --throne; (lit.) a lion’s seat; సిక్తము, siktamu -adj. --splashed; sprinkles; splattered; wetted; soaked; సికా, sikA %e2t -n. --official seal; an imprint made to make a document official; సిగ, siga -n. --hair in a bun; hairdo; coif; coiffure; సిగరెట్, sigareT -n. --cigarette; (rel.) చుట్ట; బీడీ; సిగ్గరి, siggari -n. --a shy person; సిగ్గు, siggu -adj. --coy; shy; bashful; సిగ్గు, siggu -n. --(1) coyness; shyness; bashfulness; --(2) embarrassment; disgrace; సిగ్గుమాలిన, siggumAlina -adj. --shameless; సితపక్షం, sitapakskaM -n. --waxing half of a fortnight; సిత్నాట కూర, sitnATa kUra - n. -- [bot.] ''Melochia corchorifolia;'' సిద్ధం, siddhaM -adj. --ready; prepared; సిద్ధచారణులు, siddhachaaraNulu - n. -- legendary epic figures with eternal youth and capable of freely roaming the skies[ -- నిత్య యవ్వనంలో ఉంటూ ఆకాశంలో యథేచ్చగా సంచరించగల శక్తులు ఉన్నవారు సిద్ధ చారణులు; సిద్ధబీజం, siddhabIjaM -n. --spore; సిద్ధమకరధ్వజం, siddhamakaradhvajaM - n. -- An Ayurvedic medicine used to improve male potency and improve sexual performance; -- మన్మథుడి జెండా పైన మొసలి బొమ్మ ఉంటుంది. మన్మథుడు సిద్ధమకర ధ్వజుడు. సిద్ధమకరధ్వజం 'మగతనం' పెంపొందడానికి వాడుతారు; సిద్ధాంతం, siddhAMtaM -n. --(1) theorem; an established truth; --(2) theory; a hypothesis; --(3) doctrine; an edict; (rel.) ఉపసిద్ధాంతం; అభిమతం ---అభిమతం అంటే థియరీ అని, సిద్ధాంతం అంటే థీరం అనీ ఒక వివరణ ఉంది. సిద్ధాంతి, siddhAMti -n. --learned person; సిద్ధాంతీకరించు, siddhAMtIkariMcu -v. i. --theorize; to develop a theory; సిద్ధి, siddhi -n. --accomplishment; attainment; సినిమా, sinimA -n. --cinema; movie; motion picture; film; flick; సినీవాలి, sinIvAli, -n. --the first day after a new moon day on which the crescent moon can be seen; -- అమావాస్య తిధిలో చంద్రుడు పూర్తిగా సూర్యమండలాన్వర్తియై - అనగా ఆసాంతము సూర్యుని పరిధిలోనికి వెళ్లకుండా - ఒక దారపుపోగంత చంద్రకళ సూర్యోదయాని కంటే ముందుగా కన్పడినపుడు దానినే "సినీవాలీ" అమావాస్య అంటారు. సిద్ధాంత పరంగా నైతే కృష్ణ చతుర్దశి తో కూడిన అమావాస్యే "సినీవాలీ" అమావాస్య; సిపాయి, sipAyi -n. --soldier; sentinel; సిఫార్సు, siphArsu -n. --recommendation; సిబ్బంది, sibbaMdi -n. --crew, staff; సిబ్బి, sibbi -n. --(1) a flat pot cover with no handle; a flat pan; --(2) scale of a balance; (ety.) the pan of a balance into which Emperor Sibi of mythology entered to weigh his body; -- సిబ్బిరేకు; -- జల్లిసిబ్బి = a flat pan with many perforations; -- మూకుడు = బాణలి = a hemispherical frying bowl with two handles; సిర, sira -n. --(1) vein; a blood vessel that carries blood toward the heart; --(2) vein of a leaf; ఈనె; సిరకా, sirakA -n. --vinegar; CH₃COOH; పులిసిన సారా; సిరా, sirA -n. --ink; సిరామరక, sirAmaraka -n. --inkblot; సిరిమాను, sirimAnu - n. -- [bot.] ''Anogeissus latifolia'' of the Combretaceae family; -- ఘట్టి; చిరుమాను; -- ఈ పెద్ద వృక్షం కాండం నుంచి స్రవించే జిగురును గమ్ ఘట్టి (Gum Ghatti) అంటారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి కీ. శే. డా. వై. యస్. రాజశేఖరరెడ్డి ప్రయాణించిన హెలికాఫ్టర్ కర్నూలు జిల్లా పావురాల గుట్ట దగ్గర ఒక పెద్ద సిరిమాను వృక్షాన్ని గుద్దుకునే పేలిపోయిందని అంటారు; సిల్లకాయ, sillakAya -n. --[bot.] ''Strychonos potatorum;'' extract from fruits of this tree is used by Chenchu tribes to stun fish in spearfishing. సిలాజిత్తు, silAjittu -n. --(1) bitumen; red chalk; --(2) [bot.] ''Ophelia eleganis; Ophelia multiflora;'' --(3) an ingredient in Ayurvedic medicines, the exact identity of which is not certain; సిలువ, siluva -n. --Cross; a Christian symbol; సిల్కు, silku -n. --silk; పట్టు; సిలోన్‍ బచ్చలి, silOn^ baccali -n. -- [bot.] ''Talinum triangulare'' Willd. సివం, si-vaM -n. --a condition when a body is posessed by a devine force; సివంగి, sivaMgi -n. f. --lioness; సివారు, sivAru -n. --suburb; a satellite town at the outskirts of a town; సివిటి పిల్లి, siviTi pilli -n. --civet cat; a wild animal of the cat family; the Small Indian Civet; [biol.] ''Viverricula indica''; సివీరి, sivIri -n. --civetone; a substance secreted by the Civet cats; used in the manufacture of perfumes; సిసలు, sisalu -n. --(1) exact; --(2) original; genuine; సిసలు, నకలు, sisalu, nakalu -ph. --(1) original and copy; --(2) genuine and imitation; స్తిమితం, stimitaM -n. --steadyness; calmness; స్తిమితపడు, stimitapaDu -v. i. --(1) settle down; calm down; --(2) get well; స్థితి, sthiti -n. --state; status; స్థితిగతులు, sthitigatulu -n. pl. --circumstances; state and tarjectory; స్థితిజశక్తి, sthitijaSakti -n. --potential energy; స్థితిమంతుడు, sthitimaMtuDu -n. m. --a well-to-do person; స్థితిపరుడు, sthitiparuDu -n. m. --a well-to-do person; స్థితిస్థాపకత, sthitistApakata -n. --elasticity; స్థిరత్వం, sthiratvaM -n. --constancy; stability; స్థిరపరచు, sthiraparacu -v. t. --confirm; ratify; స్థిరరాసి, sthirarAsi -n. --constant; a mathematical constant; స్థిరాంకం, sthirAMkaM -n. --constant; a mathematical constant; స్థిరాస్తి, sthirAsti -n. --immobile property; real estate; స్నిగ్ధత, snigdhata -n. --(1) viscosity, a measure of fluid thickness; --(2) brightness; --(3) tenderness; softness; స్విన్న జలం, svinna jalaM -n. --distilled water; సీకాయ, sIkAya -n. --soap acacia; soap nut; [bot.] Acacia concinna of the Leguminosae family; (alt.) షీకాయ; సీజరీయం, sIjarIyaM -n. --Cesarean; a surgical procedure to deliver a baby; so named from a folklore surrounding the birth of Julius Caesar; సీటు, sITu -n. --seat; a place in college admissions; a place to sit in a public vehicle; చోటు; సీతమ్మవారి జడబంతి, sItammavAri jaDabaMti - n. -- Cockscomb; Brain Flowers; Wool Flowers; [bot.] ''Celosia cristata'' of the Amaranthaceae family; -- తోటకూర జాతికి చెందిన ఈ మొక్క ఆకుల్ని కొందరు కూరగా వండుకుంటారు. దీనికి వైద్యపరమైన ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి. ఈ మొక్కలలో లేత ఎరుపు, పసుపు, రక్తవర్ణం వంటి పలు రంగుల పూలు పూసే రకాలున్నాయి; సీతాఅక్షంతలు, sitAakshaMtalu - n. -- a flowering bush with colorful red and yellow flowers; [bot.] ''Lantana camera; L. montevidensis''; సీతాకోకచిలుక, sItAkOkaciluka -n. --butterfly; సీతాదం, sItAdaM -n. --scurvy; a disease caused by a shortage of vitamin C; సీతాఫలం, sItAphalaM -n. --custard apple; sugar apple; sweet sop; Graviola; [bot.] ''Annona squamosa'' of the Annonaceae family; -- see also రామాఫలం (''Annona Reticularis''); లక్ష్మణఫలం (''Annona muricata''); హనుమాఫలం; -- 'సిత' (= white, bright, clear, pure) అనే పదానికి 'పలక' (= బొడిపెల తొక్కు) అనే పదం చేరి ఆ పండుకు ఆ పేరు ఏర్పడింది. అది రూపాంతరం చెంది 'సీతా ఫలం'గా మారింది. ఈ పండులోని గింజలలో కొద్దిగా విషం ఉంటుంది కనుక గింజలు తినకూడదు; -- చింతవొలకాయలు; సితపలక్కాయ; చిప్పలపండు; [Sansk.] గంధగాత్రమ్; [[File:Sitaphals_in_a_plate.jpg|right|thumb|సీతాఫలం]] సీదా, sIdA -adj. --(1) straight; --(2) honest; సీమంతం, sImaMtaM -n. --(1) baby shower; a ceremony to celebrate the first pregnancy; --(2) boundary; boundary line; --(3) part in the hair; సీమంతిక, sImaMtika %e2t -n. --suture; stitch; సీమ, sIma -adj. --foreign; imported; -n. --foreign country; సీమకుక్క, sImakukka -n. --a dog of foreign origin; a dog with a pedigree; (rel.) ఊరకుక్క; సీమచింత, sImaciMta -n. --Manila tamarind; Madras thorn; [bot.] ''Pithecellobium dulce;'' -- A species of flowering plant in the pea family, Fabaceae, that is native to the Pacific Coast and adjacent highlands of Mexico, Central America, and northern South America. సీమచేమంతి, sImacEmaMti -n. --the common chamomile; [bot.] ''Anthemis nobilis;'' సీమజమ్మి, sImajammi -n. --a thorny hedge plant; [bot.] ''Prosopis juliflora;'' సీమజీలకర్ర, sImajIlakarra -n. --Caraway seed; [bot.] ''Carum carvi;'' షాజీరా; సీమతులసి, sImatulasi -n. --basil; [bot.] ''Olimum basilicum;'' సీమబాదం, sImabAdaM -n. --almond; [bot.] ''Prunus amygadalus;'' సీమబూరుగ, sImabUruga -n. --[bot.] ''Ceiba pentandra;'' సీమమిరప, sImamirapa -n. --a type extra spicy, yet small-sized capsicum; సీమ మెట్టతామర, sIma meTTatAmara -n. -- Christmas Candles, Emperor’s Candlesticks, Candle Bush; Ringworm Shrub; senna alata; [bot.] ''Cassia alata'' of the Fabease family and Caesalpinioideae sub-family; -- ఈ మొక్క ఆకుల రసం మొండి చర్మ వ్యాధి తామరకు దివ్యౌషధం అయిన కారణంగా దీనిని ‘సీమ మెట్టతామర’ అని పిలుస్తున్నారంతే కాని దీనికి మెట్ట తామరకీ ఏ సంబంధమూ లేదు; ఈ మొక్క ఆకులలో ఉన్న పసుపుపచ్చటి క్రిసోఫానిక్ యాసిడ్ (Chrysophanic Acid) చక్కటి ఫంగిసైడ్ (Fungicide) గా పనిచేసి ఎంతటి మొండి చర్మవ్యాధులనైనా మాడ్చేస్తుంది; -- see also మెట్టతామర = [bot.] ''Canna indica'' of the Cannaceae family; సీమసోపు విత్తులు, sImasOpu vittulu -n. --caraway seed; [bot.] ''Carum carvi;'' సీరం, sIraM -n. --serum; (pl. sera); antitoxin; సీల, sIla -n. --peg; screw; nail; సీలమండ, sIlamaMDa -n. --ankle; చీలమండ; సీసం, sIsaM -n. --(1) lead; the chemical element whose symbol is Pb; --(2) a type of Telugu poem; సీసా, sIsA -n. --bottle; glass bottle; vial; స్త్రీ, strI -n. --woman; lady; -- స్త్రీ ధనం = money given to a woman by her parents at the time of her wedding. This will be her own property and her husband has no right over it; This is not dowry. స్త్రీబీజం, strIbIjaM -n. --ovum; స్త్రీలింగం, strIliMgaM -n. --feminine gender; స్వీకృతం, svIkRtaM -n. --postulate; స్వీకృత సిద్ధాంతం; స్వీయచరిత్ర, svIyacaritra -n. --autobiography; %సు - su, సూ - sU సుంకం, suMkaM -n. --duty; tax; levy; సుందర, suMdara -adj. --beautiful; సుందరి, suMdari -n. f. --beautiful woman; సుకరం, sukaraM -n. --practicable; convenient; manageable; సుకుమారం, sukumAraM -adj. --tender; fragile; dainty; not capable of handling harsh treatment; సుకుమారి, sukumAri -n. pl. -- a woman who has been delicately reared; సుకృతము, sukRtamu - n. -- A good deed; a good or meritorious work or action; సుఖం, sukhaM -adj. --comfort; pleasant; సుఖరోగం, sukharOgaM -n. --venereal disease; సుఖీభవ, sukhIbhava -inter. --may you be happy!; ---అన్నదాతా సుఖీభవ = may the donor of food be happy; (idiom) I bless you for giving me food. సుగంధ, sugaMdha -adj. --aromatic; (lit.) having a pleasing smell; సుగంధ యోగికాలు, sugaMdha yOgikAlu -n. pl. --aromatic compounds; (lit.) compounds with a smell; in general many of the aromatic compounds are characterized by the presence of a ring structure in their structural formulas; సుగంధిపాల, sugaMdhipAla -n. --(1) Sarsaparilla; [bot.] ''Similax officinalis; Hemidesmus indica''; --(2) flavored milk drink; సుడి, suDi -n. --(1) eddy; vortex; whorl; spiral-shaped markings; --(2) luck; fate; (ety.) according to palmistry, the predestined fate of a person can be read from the locations of whorls on the palms, fingers, and soles of feet; ---వాడి సుడి బావుందిరా = that fellow's luck is good. సుడిగాలి, suDigAli -n. --tornado; whirlwind; వాయుగుండం; సుడిగుండం, suDiguMDaM -n. --whirlpool; vortex; సుతరామూ, sutarAmU - adv. -- utterly; totally; completely; in full; సుతారంగా, sutAraMgA -adv. --gently; సుతి, suti - n. -- musical drone sound; musical drone box; It is similar to a harmonium and is used to provide a drone in a practice session or concert of Indian classical music. --శృతి; సుత్తి, sutti -n. --(1) hammer; gavel; --(2) (slang) uninvited, unwelcome and unending talk; --(3) (slang) drip; a person who bores with uninvited and unwelcome talk; ---కమ్మరి సుత్తి = blacksmith's hammer. ---పటకా సుత్తి = claw hammer. సుద్ద, sudda -n. --chalk; calcium carbonate; CaCO₃; సున్నం, sunnaM -n. --lime; quicklime; calcium hydroxide; Ca(OH)₂; ---గుల్ల సున్నం = lime. ---చెక్క సున్నం = native cement prepared by grinding together quicklime and sand; ---బిళ్ల సున్నం = grout; grout used to fix tiles. ---బొమ్మ సున్నం = plaster of Paris; calcium sulfate; ---తడి సున్నం = slacked lime; calcium hydroxide. Ca(OH)₂ ---పొడి సున్నం = lime; calcium oxide; CaO; ---సీమ సున్నం = chalk; Portland cement. సున్న, sunna -n. --(1) zero; cipher; nil; nothing; a written symbol to indicate nothing; --(2) symbol used in the Telugu alphabet to create the sound of "um;" ---అర సున్న = half circle. ---నిండు సున్న = full circle; complete circle; సున్నపు రాయి, sunnapu rAyi -n. --limestone; calcium carbonate; CaCO₃; సునామీ, sunaamee - n. -- tsunami; సముద్ర గర్భంలో, ఎక్కడో, భూమి కంపించడం వల్ల కడలి అడుగున ఉన్న భూమి కదలి పోయిన సందర్భంలో, పరిస్థితులు అనుకూలిస్తే ఒక మహత్తర కెరటం పుట్టుకొచ్చి అది మహా వేగంతో ఒడ్డుని ఢీకొంటుంది. అదీ సునామీ అంటే! అనగా, ఈ మహత్తర కెరటం గాలి వల్ల పుట్టినది కాదు. సునామీ ఒక ఊరికో, ఒక ప్రాంతానికో పరిమితం కాదు; సునామీ వల్ల భౌగోళికంగా చాల ప్రాంతాలు దెబ్బ తింటాయి. సముద్రపు ఆటుపోట్లకీ సునామీకి సంబంధం లేదు. సునాముఖి, sunAmukhi -n. --[bot.] ''Cassia augustifolia''; సునాయాసం, sunAyAsaM -adj. --easy; facile; సున్ని, sunni -n. --(1) a flour of gram or other pulses of India (esp.) a flour mixture of green gram and rice used for cleansing the skin in a traditional bath in India; సున్నిపిండి; సున్నితపు, sunnitapu -adj. --(1) delicate; --(2) precision; ---సున్నితపు త్రాసు = precision balance. సుబాబుల్, subAbul -n. --[bot.] Leucaena leucocephala; సుమండీ, sumaMDI vocative pl. -inter. suff. --surely (respectful); సుమారు, sumAru -adv. --approximately; about; రమారమి; సుమీ, sumI vocative s. -inter. suff. --surely; సుముఖ, su-mu-kha -adj. --favorable; సుముఖత, sumukhata -n. --favorable disposition; సురపొన్న, suraponna -n. --[bot.] ''Calophyllum longifolium''; సురభి, surabhi -n. --fragrance; fragrant substance; సురుమా, surumA %e2t -n. --collyrium; a medicinal ointment to the eyes; సురేకారం, surEkAraM -n. --saltpeter; niter; potassium nitrate; same as పెట్లుప్పు; KNO₃; సులభం, sulabhaM -n. --easy; సులోచనాలు, sulOcanAlu -n. --eyeglasses; spectacles; prescription lenses; (lit.) good eyes; సుళువు, suLuvu -adj. --convenience; ---సుళువు తెలుసుకొని చెయ్యి = do it the easy way. సువర్ణం, suvarnaM -n. --gold; (lit) one of good color; సువర్ణముఖి, suvarnamukhi - n. -- crown flower; giant milkweed; [bot.] ''Calotropis gigantea'' of the Apocynaceae family; The plant is reported as effective in treating skin, digestive, respiratory, circulatory, and neurological disorders and was used to treat fevers, elephantiasis, nausea, vomiting, and diarrhea. The milky juice of Calotropis procera was used against arthritis and cancer and as an antidote for snake bites. -- సువర్ణముఖి ఆకులలోని ఔషధ గుణాలు శాస్త్రీయంగా నిరూపించబడలేదు మరియు వాటి ప్రభావాన్ని ధృవీకరించడానికి మరిన్ని పరిశోధనలు అవసరమని గమనించడం ముఖ్యం. సువర్ణ యోగం, suvarNa yOgaM -n. --alchemy; the pseudo-science of converting base metals into gold; సువాసన, suvAsana -n. --nice smell; scent; fragrance; సుష్ఠు, sushThu - adj. -- good; సుసంగత, susaMgata %e2t -adj. --relevant; సుసంగత్వం, susaMgatvaM - n. --relevance; సుసాధ్య, susAdhya %e2t -adj. --attainable; సుస్తీ, sustI -n. --sickness; సుషుప్తి, sushupti -n. --deep sleep; స్రుతం, - n. -- one that has dripped; one that has percolated; స్తుతి, stuti -n. --praise; స్పుఠం, spuThaM - n. -- planetary longitude; The heliocentric longitude of a planet is the angle between the vernal equinox and the planet, as seen from the Sun. It is measured in the ecliptic plane, in the direction of the orbital motion of the planet (counterclockwise as viewed from the north side of the ecliptic plane). స్ఫుటం, sphuTaM -n. --(1) clear; distinct; --(2) prominent; conspicuous; స్ఫురణ, sphuraNa -n. --a sudden thought; a brain wave; a movement; స్పురణ ప్రయోగం, spuraNa prayOgaM - n. -- thought experiment; gedanken experiment; స్ఫూర్తి, spoorthi - n. -- flashing in the mind; throb; palpitation; tremor; vibration; -- తన మనసులో ఏర్పడేది. ఇతరుల ఉత్సాహం, కార్య కుశలత చూచి తాను గూడా ఆ విధంగా తన జీవితం మలచుకోవాలని అనుకోవడం స్ఫూర్తి. ఉదా: బాల గంగాధర తిలక్ స్ఫూర్తితో గాంధీజీ భారత రాజకీయాలలోకి వచ్చారు; స్ఫురద్రూపి, sphuradrUpi -n. --handsome person; సూక్తం, sUktaM - n. -- payer performed according to the rules of as ritual; సూక్తి, sUkti -n. --(1) axiom; --(2) moral saying; సూక్ష్మ, sUkshma -adj. --little; small; fine; micro; subtle; (ant.) స్థూల; ---సూక్ష్మదర్శిని = microscope. ---సూక్ష్మజీవి = microorganism; microbe. ---సూక్ష్మదండిక = bacillus. ---సూక్ష్మసంకలిని = microprocessor; small computer. సూక్ష్మకాయం, sUkshmakAyaM -n. --subtle body; సూక్ష్మపోషకాలు, sUkshmapOshakAlu -n. --micronutrients; సూక్ష్మీకరణ, sUkshmIkaraNa -n. --simplification; సూక్ష్మీకరించు, sUkshmIkariMcu -v. t. --simplify; సూచన, sUcana -n. --hint; suggestion; indication; సూచించు, sUciMcu -v. t. --point; indicate; show; suggest; సూచి, sUci -n. --pointer; indicator; index; సూచిక; ---దిక్‌సూచి = compass; a pointer of direction. ---వాయుసూచి = wind wane; a pointer of wind direction. సూజీ, sUjI -n. -- [Hind.] finely ground wheat grain = cream of wheat; semolina = గోధుమ రవ్వ; ---Sooji or "suji" (pronounced soo-jee), semolina or "rava" (pronounced ruh-waa) are Hindi words for granulated wheat — and all are from the same wheat flour. The word semolina is Italian in origin while sooji is used in North India and Pakistan. Rava is the name for semolina in South India. This is not only used as a battering ingredient in many Indian dishes but it is also used as the main ingredient in numerous foods, both sweet and savory, like Upma and Rawa Laddoo. -- గోధుమ రవ్వను గోధుమ గింజలను మొత్తం విసరి, తొక్కను కొంతవరకు తీసివేసి, తయారు చేస్తారు. ఇది ముతకగా, కొంచెం పెద్ద గింజల్లా ఉంటుంది. శుద్ధి తక్కువ కాబట్టి ఫైబర్, ఐరన్, బి విటమిన్లు, మెగ్నీషియం వంటి పోషకాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. -- బొంబాయి రవ్వ లేదా సూజీని గోధుమ గింజల లోపలి భాగం (ఎండోస్పెర్మ్) ను మెత్తగా విసరి, ఎక్కువగా శుద్ధి చేసి, తయారు చేస్తారు. ఇది చాలా మెత్తగా, పొడిలా ఉంటుంది లేత పసుపు రంగులో ఉంటుంది. సూజీలో కార్బోహైడ్రేట్స్, ప్రోటీన్ ఎక్కువగా ఉంటాయి, కానీ శుద్ధి వల్ల ఫైబర్ తక్కువగా ఉంటుంది. సూడిద, sUDida -n. --gift; సూతకం, sUtakaM - n. -- (1) ceremonial impurity or pollution supposed to arise from birth or death occurring in a family; -- సూతకం (అంటే దగ్గరి బంధువుల మరణం వల్ల వచ్చిన అశుచి) 12 రోజులకు పూర్తి అవుతుంది. తరువాత, ఇంట్లో పుణ్యః వాచనం చేయించుకుని యధావిధిగా పూజా పునస్కారాలు చేసుకోవచ్చు. చేసుకోవాలి కూడాను. ఏటి సూతకం ఉండేవారికి, లేని వారికీ కూడా ఇదే నియమం. ఏటి సూతకం అన్నది కర్తకు ఉంటుంది. (కర్త అంటే అంత్యేష్టి చేసినవాడు, అతని సహోదరులు, వారి వారి భార్యలు, జీవితులైన తల్లి/తండ్రి మాత్రమే.) -- మైల; జాతాశౌచము; మృతాశౌచము; -- (2) mercury; సూత్రం, sUtraM -n. --(1) string; thread; --(2) principle; rule; a short rule; an easy-to-remember rule; aphorism; tenet; --(3) law; theorem; --(4) formula; --(5) contrivance; ---గోత్ర సూత్రాలు = family name and creed. ---జల సూత్రాలు = waterworks. ---మంగళ సూత్రం = the auspicious thread; the thread tied in the neck of a bride by the groom at the wedding ceremony. ---యోగ సూత్రాలు = aphorisms of Yoga. ---సూత్రధారి = stage manager. --- క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం = the Law of Diminishing Returns; సూత్రప్రాయంగా, sUtraprAyaMgA -adv. --in principle; సూతుడు, sootuDu - n. -- సూతుడు అంటే ఎవరు? క్షత్రియ పురుషుడికీ, బ్రాహ్మణ స్త్రీకీ జన్మించిన వారిని సూతులు అనేవారు. ప్రాచీన పుస్తకాలలో ముగ్గురు సూతులు కనిపిస్తున్నారు. సూతులను ఎప్పుడూ ఎవ్వరూ హీనంగా చూడలేదు. వారు ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వారు కూడా కాదు. -- (1) రో(లో)మహర్షణుడు(సూతుడు), అతని కొడుకు ఉగ్రశ్రవుడు(సౌతి) (సుమారు 450-400 BC); వీరు భారత కథలో కనిపిస్తారు; -- "మొదట వ్యాసుడు 8800 శ్లోకాలు మాత్రమే రాసేడు. దాని పేరు 'జయం.' తరువాత వైశంపాయనుడు(సుమారు 950 BC) 24 వేల శ్లోకాలకు పెంచేడు. దాని పేరు 'భారతం.' లోమహర్షణుడు(సూ తుడు), అతని కొడుకు ఉగ్రశ్రవుడు (సౌతి), పర్వ సంగ్రహకారుడు-హరివంశకారుడు (సుమారు 200 BC-100 AD) కలిపి 78675 శ్లోకాలకు పెంచేరు. దీన్ని 'మహాభారతమ్' అంటారు; 'భారతం'లో భాగం కాని 'భగవద్గీత' ని తరవాత సుమారు 400 BC లో సౌతి రాసి అందులో చేర్చేడు అని ఒక బలీయమైన విశ్వసనీయమైన వాదన ఉంది; -- (2) రెండవ సూతుడు రామాయణంలోని సుమంత్రుడు. వనవాసం పూర్తయి శ్రీరామచంద్రుడు తిరిగి వచ్చినప్పుడు కూడా పట్టాభిషేక మహోత్సవంలో ముఖ్య పాత్ర సుమంత్రుడిదే. -- (3) మహాభారతంలో ముఖ్యపాత్రలో ఒకరైన సంజయుడు కూడా సూతుడే. ధృతరాష్ట్రుడికి రథసారథి మాత్రమే కాదు జీవన రథసారథి కూడా. సూదంటురాయి, sUdaMturAyi -n. --lodestone; a natural magnet; (lit.) one that attaches itself to a needle; సూది, sUdi -n. --(1) needle; a needle with an eye; --(2) female chef; female cook; ---అల్లిక సూది = knitting needle. ---గుండుసూది = pin with a head. ---సూది మందు = injection; shot. సూన్యం, sUnyaM -n. --void; సూన్యత, sUnyata -n. --emptiness; సూదుడు, sUduDu -n. m. --chef; cook; సూపం, sUpaM -n. --soup, boiled pulses; సూర్య, sUrya -adj. --sun; solar; helio; సూర్యకాంతం, sUryakAMtaM -n. --sunflower; సూర్యగ్రహణం, sUryagrahaNaM -n. --solar eclipse; సూర్యజ్వాల, sUryajvAla -n. --solar flare; సూర్య దినం, sUrya dinaM -n. --solar day; the duration of time between one local noon to the next local noon; 24 hours; సూర్యరశ్మి, sUryarasmi -n. --sunshine; ఎండ; సూర్యావర్తం, sUryAvartaM -n. --a migraine-like headache that increases as the Sun rises and subsides as the Sun goes down; సూరి, sUri -n. --scholar; a title given to scholars, usually appended to a name; సూర్మి, sUrmi -n. --anvil; సూర్యుడు, sUryuDu -n. m. -- (1) Sun; (2) In the Vedic context, సూర్యుడు represents తేజస్సు, ప్రాణశక్తి, ధైర్యం, రాజసత్వం, కర్మశక్తి not just "a ball of flame;" మహాభారతంలో కుంతికి దుర్వాస మహర్షి ఇచ్చిన మంత్రం ద్వారా సూర్యదేవుడు ప్రత్యక్షమవుతాడు. అనగా, “ఆకాశంలో ఉన్న నక్షత్రం వచ్చి బిడ్డను ఇచ్చింది” అనే అర్థం కాదు. దీనికి తత్త్వార్థం ఏమిటంటే, అసాధారణ తేజస్సు, దానగుణం, ధైర్యం వంటి సూర్యత్వ లక్షణాలు ఉన్న బిడ్డ; స్పూనరీయం, spUnarIyaM -n. --Spoonerism; a slip of the tongue, such as "well-boiled icicle" when what was intended is a "well-oiled bicycle"; named after William A. Spooner (1844-1930); some Telugu examples are చొక్కరు-నిక్కా, సిరం-కలాబుడ్డి, పుహం-సింలి; స్ఫూర్తి, sphUrti -n. --(1) idea; flash of an idea; thought; mental vibration; manifestation; --(2) fullness; shine; ---సమయస్ఫూర్తి = presence of mind; a thought on the spur of the moment. ---ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తి, = spirit of democracy. స్తూపం, stUpaM -n. --(1) [geomet.] cylinder; heap; --(2) cylindrically shaped Buddhist relics; స్తూపాకార, stUpakAra -adj. --cylindrical; స్థూల, sthUla -adj. --(1) rough; coarse; macro; --(2) thick; stout; large; bulky; (ant.) సూక్ష్మ; స్థూల జగత్తు, sthUla jagattu -n. --macrocosm; the universe; స్థూల దృష్టి, sthUla dRshTi -n. --cursory glance; superficial view; స్యూతం, syUtaM -n. --stitched; sewn; స్యూతులు, syUtulu -n. pl. --sutures; కుట్లు; % to e2t స్యూతి, syUti -n. --a row of stitches; sutures; %సృ - sR, సెం - seM, సే - sE, సై - sai సృజన, sRujana -n. --creation; artistic creation; creation of the Universe; సృజనాత్మకం, sRjanAtmakaM -n. --creativity; సృష్టి, sRshTi -n. --creation; creation of the Universe; సెంటీమీటరు, seMTImITaru -n. --centimeter; one-hundredth of a meter; a little less than half-an-inch; a measure of length in the metric system of measurement; సెంటు, seMTu -n. --(1) scent; perfume; --(2) cent; hundredth of an acre of land; 453.6 square feet; 48.4 square yards; a plot of land 66 feet x 33 feet is equal to 5 cents; సెకండు, sekaMDu -n. --(1) second; 3600th of an hour; --(2) second; 3600th of a degree; సెక్స్‌టెంటు, seksTeMTu -n. --sextant; an instrument to measure angles above the horizon of stars and other celestial bodies; సెగ, sega -n. --warmth; heat; draft from a fireplace; సెగ్గడ్డ, seggaDDa -n. --boil; carbuncle; సెజ్జ, sejja - n. -- bed; something to sleep on; సెట్టి, seTTi - n. a term traditionally used to indicate people belonging to the Vaisya caste; -- అతి ప్రాచీన కాలంలో బలిజలు మొదలైనవారు సంస్కృతీకరణంతో శ్రేష్ఠి బిరుదు పొందారు. అదే శెట్టి, సెట్టి గా మార్పు చెందంది. ఉత్తరాదిన సేఠ్ గూడా ఈ కోవకు చెందినదే. ఈ బలిజ శబ్దం వణిజ, వాణిజ్య, వణిక్ లాంటి సంస్కృత పదాలకు చుట్టం కావచ్చు. సెమ్మె, semme -n. --brass lamp-stand; సెలయేరు, selayEru -n. --brook; mountain stream; cascade; సెలరీ, selarI -n. --celery; a green leafy vegetable; [bot.] ''Apium raveolens;'' సెలవు, selavu -n. --(1) leave; permission to be absent from work or school; --(2) holidays; (note.) the word vacation refers to the time taken off from daily chores for recreational purposes; holidays are days declared as non-working days by your employer; సెలవులు, selavulu -n. pl. --(1) holidays; --(2) vacation days; స్టెప్పి, sTeppi -n. --Russian meadow; స్పెక్ట్రమ్, spekTram -n. --spectrum; also వర్ణపటం; సేంద్రియ, sEMdriya -adj. --organic; also అనాంగిక; సేంద్రియ లోపం, sENdriya IopaM -n. --organic defect; సేకరణ, sEkaraNa -n. --collection; procurement; accumulation; సేకరణి, sEkaraNi -n. --accumulator; a register used in the arithmetic units of computers; సేకరించు, sEkariMcu -v. t. --gather; collect; glean; సేతువు, sEtuvu -n. --bridge; dike; causeway; a raised road or track across a low or wet ground; ex. "an island reached at low tide by a causeway;" -- వారధి; అడ్డకట్ట; వంతెన; సేద్యం, sEdyaM -n. --cultivation; సేన, sEna -n. --armed forces; military; సేపు, sEpu -suff. --indicative of a duration of time; ---గంటసేపు = for a duration of an hour. ---చాలాసేపు = for a long time; this expression still indicates a duration of time less than a day; it is never correct to say, రోజుసేపు; వారం సేపు; or ఏడాది సేపు. సేరు, sEru -n. --(1) a measure of weight in pre-independence India; 1 సేరు = 8 పలములు = 24 తులములు; --(2) a measure of volume in pre-independence India; 1 సేరు = 1.76 పైంట్లు, that is, a little less than one quart; ---సవాసేరు = a weight of one-and-quarter "seers" or 30 తులములు సేవ, sEva -n. --service; సేవానిరతి, sEvAnirati - n. -- devotion to service; సేవించు, sEviMcu -v. t. --(1) serve; --(2) eat; drink; consume; స్టేషను, sTEshanu -n. --station; railway station; bus depot; train depot; స్నేహం, snEhaM -n. --(1) friendship; affection, love, kindness, tenderness; --(2) oiliness; viscidity, unctuousness, lubricity (one of the 24 Guṇas according to the Vaiśeṣikas). — (3) Moisture. — (4) Grease, fat, any unctuous substance. — (5) Any fluid of the body, such as semen. sweat స్నేహకం, snEhakaM %e2t -n. --lubricant; స్నేహనం, snEhanaM %e2t -n. -- lubrication; స్నేహితుడు, snEhituDu -n. m. --friend; boy friend; pal; స్నేహితురాలు, snEhiturAlu -n. f. --friend; girlfriend; pal; స్వేదం, svEdaM -n. --sweat; perspiration; స్వేదకారిణి, svEdakAriNi -n. --diaphoretic; one that prompts sweating; స్వేదజలం, svEdajalaM -n. --(1) sweat; perspiration; --(2) distilled water; స్వేదనం, svEdanaM -n. --distillation; సైంధవం, saiMdhavaM -adj. --(1) oceanic; related to the sea; --(2) related to the river Indus; సైంధవ లవణం, saiMdhava lavaNaM -n. --rock-salt; rock-salt is mined and is comprised of coarse crystals; its sodium content is less than that of sea salt; rock-salt is often used to accent some food dishes; this appears to be a misnomer because, literally, it means sea salt; -- సైంధవ లవణం హిమాలయ పర్వతాల రాళ్ల నుండి వస్తుంది. సైంధవ లవణం మెగ్నీషియం, సల్ఫేట్‌లతో తయారైన ఒక ఖనిజ లవణం. ముదురు నీలం, ఊదారంగు, గులాబీ, నారింజ, ఎరుపు, పసుపు, బూడిద రంగుల్లో దొరుకుతుంది. ఇందులో అయోడిన్ చాలా తక్కువ మోతాదులో ఉంటుంది. మెగ్నీషియం, పొటాషియం, ఇనుము, మాంగనీస్, జింక్ వంటి పోషకాలు ఉంటాయి. ఉప్పుకు బదులు సైంధవ లవణంను వాడితే ఎన్నో ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి.అంతేకాక మనం రోజు వాడే ఉప్పు కన్నా సైంధవ లవణం చాలా తక్కువ పడుతుంది. సైంధవ లవణాన్ని వాడటం వల్ల రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది. సైకతం, saikataM -n. --sand dune; సైకిలు, saikilu -n. --bicycle; సైగ, saiga -n. --gesture; signal; sign; సైతాను, saitAnu -n. --Satan, devil; Lucifer; In Christian theology, the great enemy of man and goodness; సైదాపిట్ట, saidApiTTa -n. --babbler; a type of bird; సైన్యం, sainyaM -n. --military; army; సైనికుడు, sainikuDu -n. --soldier; %సొ- so, సో - sO, సౌ - sau సొంత, soMta -adj. --own; private; personal; సొంపు, soMpu -n. --elegance; grace; beauty; సొట్ట, soTTa -n. --(1) lame, --(2) dent; సొత్తు, sottu -n. --property; సొద, soda -n. -- (1) grief; sorrow; botheration; a tale of woe; ఒకరి కష్టములను ఇంకొకరితో విసుగు బుట్టునట్లు చెప్పుకొనునది; -- (2) a funeral pile; సొన, sona -n. --(1) yolk; the inside of an egg; --(2) albumin; ---తెల్లసొన = white of an egg. ---పచ్చసొన = yellow of an egg. సొమ్ము, sommu -n. --cash; money; సొమ్మొకడిది, సోకొకడిది, sommokaDidi, sOkokaDidi -ph. --[idiom] one toils, another enjoys; సొరంగం, soraMgaM -n. --tunnel; సొరకాయ, sorakAya -n. --bottle gourd; [bot.] Cucurbita langenaria; Langenarius vulgaris; Lagineria siceraria; [note.] in Greek lagenos means bottle]; -- same as ఆనపకాయ; అలాబువు; ఆనుగం; -- చేదు సొర = bitter bottle gourd; కటు తుంబీ; తిక్తాలబు; --[Sans.] అలాబు; కోశాలబు; తుంబీ; ఆనుగం; సొరపియ్యి, sorapiyyi -n. --cuttlebone; the shell of a cuttlefish; సొర్ర, sorra -n. --shark; a generic name for a large variety of fish; Many fish belonging to different families are called by names that end with the word సొర్ర. Also, the same fish is called by different names, both in English and Telugu. This uncertainty is unfortunate. For convenience, all the fish names that end with సొర్ర are listed below, grouped by the family to which they belong. --(1) The Orectolobidae family. ---బొకీ సొర్ర = ridgeback; [bio.]''Chiloscyllium indicus.'' ---రా సొర్ర = cat shark; [bio.] ''Chiloscyllium indicus.'' ---తిమింగిల సొర్ర = whale shark; ''Rhincodon typus.'' ---పొల్లిమాకం = zebra shark. [bio.] ''Stegostoma varius;'' this could be పులి మొకం in which case this is probably tiger shark. ---కొమ్మురాసి = tiger shark; [bio.] ''Stegostoma varius;'' of the Carcharhnidae family. ---సొర్ర = Gangetic shark; ground shark; [bio.] ''Carcharhinus gangetica''. ---సొర్ర = grey shark; [bio.] ''Carcharhinus limbatus.'' ---పాల సొర్ర = Elliot’s grey shark; [bio.] ''Carcharhinus ellioti.'' ---కరముత్తు సొర్ర = white cheeked shark. [bio.] Carcharhinus dussumieri. ---కోవల్ సొర్ర = black finned shark; [bio.] ''Carcharhinus melanopterus.'' ---నల్ల సొర్ర = black shark; [bio.] ''Carcharhinus melanopterus.'' ---సిగ సొర్ర = grey shark; [bio.] ''Carcharhinus melanopterus.'' (ety.) సిగ means knotted hair, which could be black or grey. ---కర్రిమూతి సొర్ర = grey shark; [bio.] ''Carcharhinus melanopterus.'' (ety.) కర్రిమూతి = black mouth. ---రణ సొర్ర = black-tipped shark; [bio.] ''Carcharhinus spallanzani.'' ---బొక్క సొర్ర = black-tipped shark; [bio.] ''Carcharhinus spallanzani.'' ---నేతి సొర్ర = long snout shark; [bio.] ''Carcharhinus temminckii.'' ---కిట్టలం సొర్ర = tiger shark; [bio.] ''Galeocerdo cuvier.'' ---పాల సొర్ర = gummy shark; [bio.] ''Mustellus manaxo.'' ---పాల సొర్ర = grey dog shark. [bio.] ''Scoliodon palasorra.'' ---సీమ సొర్ర = grey dog shark; [bio.] ''Scoliodon palasorra.'' ---పచ్చ సొర్ర = yellow dog shark; [bio.] ''Scoliodon sorrakowah.'' ---కొమ్ము సొర్ర = arrow head shark; [bio.] ''Sphyrna blochii.'' (ety.) కొమ్ము means horn or antler. ---సప్ప సొర్ర = hammerhead shark; [bio.] ''Sphyrna blochii.'' of the Rhinobatidate family. (ety.) సప్ప means bland or tasteless. ---పొత్తిల సొర్ర = angelfish; [bio.] ''Rhina ancylostomus'' Schn. సొరుగు, sorugu -n. --drawer in a table or box; సోంపు, saunf - n. --Deshi Saunf; fennel seed; [bot.] ''Foeniculum vulgare''; Fennel is a flowering plant species in the carrot family. It is a hardy, perennial herb with yellow flowers and feathery leaves. It is indigenous to the shores of the Mediterranean but has become widely naturalized in many parts of the world, especially on dry soils near the sea coast and on riverbanks; -- జీలకఱ్ఱ వంటి దినుసు. సోకు, sOku -n. --fashion; style; సోకు, sOku -v. i. --touch; graze; సోకుడు, sOkuDu -n. --infection; సోకుడుముడుగు, sOkuDumuDugu -n. --touch-me-not; impatiens; an annual herb with showy irregular flowers ; సోడా, sODA -n. --(1) sodium; the chemical element Na; --(2) carbonated water; ---చాకలి సోడా = washing soda; sodium carbonate. ---తినే సోడా = baking soda; sodium bicarbonate. ---దాహకసోడా = caustic soda; sodium hydroxide. సోథిక్ చక్రం, sOthik cakraM -n. --sothic cycle; [astron.] a period equal to 1461 years. In reality, a year is about 365.25 days. When Egyptians used 365 as the length of the year, their calculations went out of synchronization by 0.25 days every year. This error will accumulate if not corrected until the total error equals one year. Egyptians called this period the Sothic cycle; సోదా, sOdA -n. --search; % to e2t సోది, sOdi -n. --(1) soothsaying; an astrological forecast; fortune-telling by an "Eruka" tribal woman; --(2) empty talk; సోపపత్తికంగా, sOpapattikaMgA - adv. -- with proof; సోపానం, sOpAnaM -n. --step; step in a flight of stairs; సోపు, sOpu -n. --anise; an ingredient in Indian cooking and as a mint after a meal; [bot.] ''Pimpenella anisum''; --fennel; an ingredient, similar to anise, in Indian cooking and as a mint after a meal; [bot.] ''Foeniculum vulgare''; సోమధార, sOmadhAra %e2t -n. --Milky Way; సోమరి, sOmari -adj. --idle; -n. --idler; lazy person; సోమరితనం, sOmaritanaM -n. --laziness; idleness; idle; సోమలత, sOmalata -n. --(1) ephedra; believed to be the vine from which the soma juice of the Vedic era was produced; [bot.] ''Ephedra gerardiana'' wall; --(2) moon plant; [bot.] ''Asclepias acida''; సోమసూత్రం, sOmasUtraM -- 1. A vessel with a spout; సోమసూత్రము వంటి ముఖ భాగము గలిగిన లోహపాత్ర; -- 2. A basin with a spout and handle. ముక్కు, చెయ్యి, పిడి గల చిన్న పాత్ర; -- 3. The receptacle or pit on the outside of a temple to receive the water with which the idol has been bathed. పానవట్టము నుండి నీళ్లు పోవు దారి, లింగాభిషేక జలముపోయి పడుతొట్టి; -- (Note) శివలింగానికి కింద ఉండే పళ్ళెం పేరు పానపట్టం; అభిషేకం చేసిన ద్రవ్యాలు బయటకి వచ్చే మార్గం సోమసూత్రం; శివాలయాలు తూర్పు ముఖం గానూ, పశ్చిమ ముఖం గానూ ఉంటాయి; అవి ఏ ముఖంగా ఉన్నా సోమసూతం మాత్రం ఎల్లప్పుడూ ఉత్తరం వైపునే ఉంటుంది; see also పానవట్టము; సోయగం, sOyagaM -n. --elegance; charm; beauty; సోయా, sOyA -n. --soy; soy bean; సోల, sOla -n. --a volumetric measure used in pre-independence India; approximately equal in volume to one and a half cups; see also తవ్వ; సోషలిజం, sOshalijaM -n. --socialism; the economic philosophy that espouses state ownership of industrial and financial institutions for the common good; సమాజవాదం; (rel.) కేపిటలిజం; కమ్యూనిజం; స్కోరు, skOru -n. --score; the points won in a game; స్తోత్రము, stOtramu - n. -- -- భక్తితో భగవంతుని కీర్తిస్తూ ఆరాధించే గాన పాఠము; ఉదా. సౌందర్యలహరి; స్తోమత, stOmata -n. --capacity; capability; wealth; స్ఫోరకంగా, sphOrakaMgA -adv. --as a sign of; as an indication of; స్వోత్కర్ష, svOtkarsha - n. -- boastfulness; bragging; conceit; egoism; immodesty; pride; self-aggrandizement; self-centeredness; vainglory; vanity; -- తనను గురించి తానే గొప్పలు చెప్పుకోవడం; సౌందర్యం, sauMdaryaM -n. --beauty; ---సహజ సౌందర్యం = natural beauty. సౌకర్యం, saukaryaM -n. --comfort; సౌదామిని, saudaamini -n. -- lightning; the lightning streamer; -- మెరుపు తీగ; సౌధం, saudhaM -n. --palace; manor; luxurious building; (lit.) one that was built with lime-cement; సౌధ సోపాన న్యాయం, saudha sOpAna nyAyaM -ph. --the logic that says that in order to reach the top of a building, you must scale it one step at a time; this is used to convey the meaning that a difficult problem can be solved by tackling it one step at a time; సౌభాగ్యం, saubhAgyaM -n. --good fortune; wealth; సౌభాగ్యవతి, saubhAgyavati -n. --a woman whose husband is alive; సౌర, saura -adj. --solar; సౌర కుటుంబం, saura kuTuMbaM -ph. --solar system; సౌరదినం, sauradinaM -n. --solar day; ---సగటు సౌరదినం = mean solar day; 24 hours. సౌరభం, saurabhaM -n. --fragrance; సౌరపంచాంగం, saurapaMcAMgaM -n. --solar calendar; the calendar that uses the Sun's apparent motion as the basis for calculating times of events. According to the solar calendar, the year is 365.25 days; సౌలభ్యం, saulabhyaM -n. --ease; సౌవర్ణకరణి, sauvarNakaraNi -n. -- the name of a legendary herb which is supposed to bring full-blooded health & strength to the body; [see also] విశల్యకరణి, సంధానకరణి, సంజీవకరణి; సౌవీరం, sauvIraM -n. --[chem.] mercuric chloride; సౌష్ఠత, saushTata -n. --symmetry; సౌష్ఠవం, saushTavaM -n. --(1) beauty; good proportions; --(2) symmetry; this suggests that a measure of beauty is symmetry; --(3) well-being; ---ఆర్థిక సౌష్ఠవం = economic wellbeing. </poem> ==Part 2: హం haM, హ - ha== <poem> హంగామా, hAMgAmA -n. --(1) pomp; --(2) furor; fuss; hubbub; commotion; హంగు, hAMgu -n. --support; backing; paraphernalia; హంతకి, haMtaki -n. f. --murderer; హంతకుడు, haMtakuDu -n. m. --murderer; హంస, haMsa -n. --(1) swan; --(2) figuratively, life force; ---హంస లేచిపోయింది = the person is dead. హంస తూలిక, hAMsa tUlika -n. --swan's down; tender feathers of a swan; హంసపాదు, hAMsapAdu -n. --a caret mark showing an insertion in the text; (lit.) swan's foot; ---ఆదిలోనే హంసపాదు = a misstep and correction at the very beginning. హక్కు, hakku -n. --right; claim; ---స్వరాజ్యం నా జన్మ హక్కు = independence is my birthright. హజారం, hajAraM -n. --courtyard; హఠం, haThaM -n. --obstinate behavior; హఠాత్తుగా, haThAttugA -adv. --suddenly; abruptly; హడలగొట్టు, haDalagoTTu -v. t. --frighten; scare; terrorize; హడావిడి, haDAviDi -n. --ado; bustle; హతమార్చు, hatamArcu -v. t. --kill; slay; హతవిధీ, hatavidhI -inter. --O! Fate! హత్య, hatya -n. --murder; హత్యాకాండ, hatyAkAMDa -n. --slaughter; massacre; carnage; హత్తుకొను, hattukonu -v. i. --get attached; take root; become favorable; హత్తుకొను, hattukonu -v. t. --hug; హతోస్మి, hatOsmi -inter. idiom. - too bad!; I am dead!; (lit. Sans.) I am dead; హతః + అస్మి = హతోఽస్మి; హతః = చంపబడిన వాడు(గా), అస్మి = ఐతిని; నేను చంపబడినవాడిని అయ్యాను; "చచ్చేన్రోయ్" అనేది తెలుగు నుడికారానికి సరిపోయే మాట. హద్దు, haddu -n. --boundary; limit; threshold; border; హనుమాఫలం, hanumAphalaM -n. -- (1) soursop; Graviola; [bot.] ''Annona muricata;'' Also known as Laxman phal; భారత దేశంలో ఆయుర్వేద దుకాణాలలో హనుమాఫల రసం అని అమ్ముతారు;(2) passion fruit?; [bot.] ''Passiflora edulis'' of the Passifloraceae family; a native of Brazil; (3) seedless Sitaphal? (as advertised at Sreehari Horticultural Nursery in Baroda, Gujarat, India); (4) star fruit ?; [bot.] ''Averrhoa carambola''; హయాం, hayAM -n. --(1) jurisdiction; regime; --(2) period of authority; హరశోఠం, harasOThaM -n. --gypsum; హర్మల్, harmal - n. -- Syrian rue; African rue; Harmal; [bot.] ''Peganum hermala'' of the Zygophyllacea family; -- used in traditional medicine as a sedative and abortifacient. It is also used as a hallucinogen similar to ayahuasca; హర్షం, harshaM -n. --pleasure; హర్షధ్వని, harshadhvani -n. --applause, హర్షధ్వానం; హరాం, harAM - n. -- (1) forbidden; prohibited; unlawful; (2) sacred; -- In Islam, it refers to actions, behaviors, or items strictly prohibited by the Quran or Sunnah, such as consuming pork, alcohol, or engaging in injustice. It also refers to sacred spaces, like Mecca's Al-Masjid al-Haram. హరాంకోరు, harAMkOru - n. -- ?? -- కృతఘ్నుడు; నీచుడు; దుర్జనుడు; దగుల్భాజీ; హర్తాళ్, hartAL -n. --strike; work stoppage; the act of closing shops and suspending all business; హరించు, hariMcu -v. i. --evaporate; disappear by evaporation; waste away; sublimate; హరిణం, hariNaM -n. --(1) deer; doe; --(2) off-white color; హరితం, haritaM -n. --(1) green; --(2) chlorine; one of the chemical elements; Cl; హరితకి, haritaki -n. --[bot.] ''Terminalia chebula;'' హరితగృహం, haritagRhaM -n. --greenhouse; (lit.) an enclosed; glass-covered space where tropical plants can be grown in cold climates. హరితగృహ వాయువులు, haritagRha vAyuvulu -n. --greenhouse gases; these gases, such as carbon dioxide, are believed to be the agents causing the greenhouse effect; హరితపిపీలికం, haritapipIlikaM -n. --[chem.] chloraldehyde; హరితమంజరి, harithamanjari - n. -- Indian acalypha, Indian mercury, Indian copperleaf, Indian nettle, three-seeded mercury, [bot.] ''Acalypha indica;'' This is an herbaceous annual that has catkin-like inflorescences with cup-shaped involucres surrounding the minute flowers. This plant grows like a weed, all over India. It is bitter, acrid, expectorant, and purgative; -- కుప్పింటాకు; హరిత విప్లవం, haritaviplavam -n. --green revolution; హరిద్ర, haridra -n. --(1) yellow; --(2) [bot.] Curcuma longa; హరివాణాలు, harivANAlu - n. -- lava beds; doons; హర్షించు, harshiMcu -v. i. --be pleased; హరియాలీ గడ్డి, hariyAlI gaDDi - n. --a type of grass used in Ayurvedic medicines; [bot.] ''Cynondon dactylon;'' హలంతం, halaMtaM -adj. --ending in a consonant; హలాల్, halal - n. -- allowed; permitted; lawful; -- In Islam, it refers to actions and behaviors that are permissible, hygenic, and free from prohibited (haram) components like pork, alcohol, and blood. It commonly refers to humane slaughter methods, mentioning God's name; హల్లు, hallu -n. --consonant; typically a pure consonant combined with a vowel; హవా, havaa - n. -- trend; wind; viral; -- బహాళ ప్రచారం కావడం; జనాదరణ పొందడం; -- నేడు ప్రపంచం అంతా అమెరికా హవాలో ఉంది; హవాలా, hawaala - n. -- an informal system of transferring money and value internationally, often used in parts of the world where formal banking systems may be limited or less accessible. It is based on trust and the extensive use of connections such as family relationships and regional affiliations. హవేలి, havElI -n. --mansion; palace; big house; Estate manor house; hacienda; -- నాలుగిళ్ళ వాకిలి; దేవిడీ; భవనము; పెద్ద ఇల్లు; మండువా ఇల్లు; హస్తం, hastaM -n. --(1) hand; --(2) five; హస్త, hasta %updated -n. --(1) Gamma Virginis; Porrima; Yoga tara of the 13th lunar mansion; located in the constellation Virgo; --(2) Corvus, the crow; The 13th of the twenty-seven star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; హస్తకం, hastakaM -n. --handle; హస్తకళలు, hastakaLalu -n. --handicrafts; హస్తప్రయోగం, hastaprayOgaM -n. --masturbation; autoeroticism; the process of achieving sexual pleasure by handling the genital organs with a hand; హస్తలాఘవం, hastalAghavaM -n. --sleight of hand; హస్తవాసి, hastavAsi -n. --skill; competence; [idiom] the magical healing touch by the hand of, especially, a doctor; హస్తాక్షరం, hastAksharaM -n. --signature; హస్తిమశకాంతరం, hastimaSakAMtaraM -n. --huge difference; (lit.) difference between an elephant and a gnat; హస్తి మేఢ్రపు చెట్టు, hastimEMDhrapu ceTTu -n. --sausage tree; [bot.] ''Kigelia pinnata'' or ''Kigelia africana'' of the Bignoniaceae family; ఈ చెట్టు కాయలు ఏనుగు పురుషావయవాన్ని పోలి ఉండే కారణంగా దీనికాపేరు వచ్చింది; ఏనుగు చెట్టు; [[File:Kigelia-Africana-Serengeti.JPG|right|thumb|''K. africana'' habit, in [[Serengeti National Park]]]] హస్కు కొట్టు, hasku koTTu -v. i. --(coll.) to spend time talking trivia; (lit.) to pound husk; హృదయంగమం, hRdayaMgamaM - adj. --pleasant; heart-warming; agreeable; touching; moving; హ్రస్వం, hrasvaM -n. --[gram.] short vowel; vowels that require one unit of time to pronounce; హ్రస్వనామం, hrasvanAmaM -n. --short name; chemical symbol; %హా - hA, హిం - hiM, హీ - hI హాజరు, hAjaru -n. --attendance; present; హాజరు జామీను, hAjaru jAmInu -n. --bail; security deposit guaranteeing to produce an accused person on demand; హాజరుపట్టీ, hAjarupaTTI -n. --attendance roll; muster roll; హాని, hANi -n. --harm; damage; injury; హామీ, hAmI -n. --assurance; promise; హాయి, hAyi -n. --happiness; contentment; హారం, hAraM -n. --(1) denominator; --(2) necklace; garland; --(3) food; ---ముత్యాల హారం = pearl necklace. ---ఫలహారం = snack food; (lit.) food comprised of fruits. హారతి, hArati -n. --offering of lighted camphor on auspicious occasions; హార్ధిక, hArdhika -adj. --hearty; heart-felt; cordial; హాలు, hAlu -n. --(1) hall; --(2) living room; --(3) theater; --(4) a big gathering room; ---సినిమా హాలు = cinema hall; movie theater. హావభావాలు, hAvabhAvAlu -n. pl. --gestures and expressions; body language; హాస్యం, hAsyaM -n. --humor; fun; హాస్యాస్పదం, hAsyAspadaM -n. --ridiculous; laughable; హాస్యాస్పదంగా, hAsyaspAspadaMga -adv. --laughably; ridiculously; హాస్యస్పోరకంగా, hAsyaspOrakaMgA -adv. --humorously; హాహాకారం, hAhAkAraM -n. --cry for help; హింగుళం, hiMguLaM -n. --cinnabar; a compound of mercury and sulfur; హింతాళం, hiMtALaM -n. --marshy date tree; హింస, hiMsa -n. --violence; torture; హింసాకాంద, hiMsAkAMDa -n. --violent activity; హితం, hitaM -n. --good; one that is good for you; హితుడు, hituDu -n. --well-wisher; హితైషి, hitaishi -n. --well-wisher; హితోపదేశం, hitOpadESaM -n. --good advice; advise that is good for you; (note) ప్రియోపదేశం is what you’d love to hear. హిమం, himaM -n. --snow; హిమకిరుబా, himakirubA -n. --snow leopard; [biol.] Panthera uncia; హిమనీనదం, himanInadaM -n. --glacier; (lit.) a river of snow; హిమనీపాతం, himanIpAtaM -n. --icefall; avalanche; హిమరేఖ, himarEkha -n. --snow line; a level above which snowfall does not melt; హిమాంబువు, himAMbuvu - n. -- scented water; rose water; ---పన్నీరు; హిమాచలం, himAchalaM - n. -- the Lesser Himalayas; also called Inner Himalayas, Lower Himalayas, or Middle Himalayas, middle section of the vast Himalayas mountain system in south-central Asia. హిమాద్రి, himAdri - n. -- the Greater Himalayas; Great Himalayas, also called Higher Himalayas or Great Himalaya Range, highest and northernmost section of the Himalayan mountain ranges. ... The Great Himalayas contains many of the world's tallest peaks, including (from west to east) Nanga Parbat, Annapurna, Mount Everest, and Kanchenjunga. హిమాలయ తాడి, himAlayA tADi -n. --Himalayan palm; [bot.] ''Trachycarpus matianus;'' హిమోగ్లోబిన్, himOglObin -n. --hemoglobin; Hemoglobin is the protein molecule in red blood cells that carries oxygen from the lungs to the body's tissues and returns carbon dioxide from the tissues back to the lungs. Hemoglobin is made up of four protein molecules (globulin chains) that are connected together; -- same as రక్తచందురం; హీన, hIna -adj. --inferior; low; vile; poor; abject; wretched; హీనత, hInata -n. --inferiority; lowness; weakness; ---బుద్ధిహీనత = foolishness; without wisdom. ---బలహీనత = weakness; without strength. హీనధాతువు, hInadhAtuvu -n. --[chem.] base element; base metal; హీనపక్షం, hInapakshaM -adv. --at the minimum; at least; హీనుడు, hInuDu -n. m. --(1) base person; vile person; a wretch; --(2) as a suffix, it means a person who lacks the quality described in the prefix; ---బుద్ధిహీనుడు = fool; senseless person. ---బలహీనుడు = weakling; a person without strength. హీనయానం, hInayAnaM -n. --a sect in Buddhism; (lit.) inferior boat trip; the little boat; హీవియా, hIviyA -n. --Hevia; a rubber tree native to South America; హుండీ, huMDI -n. --(1) collection box at a temple; --(2) bank check; bank draft; banknote; bill of exchange; హుందా, huMdA -n. --dignity; solemnity; stature; హుటాహుటీగా, huTAhuTIgA -adv. --immediately; with no delay; on the double; హుళక్కి, huLakki -n. --(1) untrue; one that is not there; false; --(2) zero; nothing; హుషారుగా, hushArugA -adv. --merrily; joyously; '''హృ - hR, హె - he, హే - hE, హై - hai, హొ - ho, హో - hO''' హృదయం, hRdayaM -n. --heart; హృద్యంగమం, hRdyaMgamaM -n. --appealing; touching; heart-stirring; హృదయపూర్వకం, hRdayapUrvakaM -adj. --hearty; heart-felt; whole-hearted; హృదయ స్పందనం, hRdaya spaMdanaM -n. --heart beat; హృద్యం, hRdyaM -n. --one that is pleasant; one that is pleasing; హెక్టరు, hekTaru -n. --hectare; an area equal to the size of a square of 100 meters on its side; a metric unit of area that is roughly equal to 2.471 acres; హెగ్గాడి, heggADi %e2t -n. --sentry; హెచ్చరించు, heccariMcu -v. t. --warn; caution; enjoin; హెచ్చరిక, heccarika -v. t. --warning; హేతువు, hEtuvu -n. --cause; reason; rationale; హేతువాదం, hEtuvAdaM -n. --rationalism; -- మూఢ నమ్మకాలకు సరియైన నిరూపణ కోరే వారిని హేతువాదులు (rationalist) అంటారు; ప్రతి విషయం వెనుక కారణం కోసం వెతికి అది ఉంటేనే దాన్ని నమ్మేవారు హేతువాదులు. హేమం, hEmaM -n. --gold; హేమాహేమీలు, hEmAhEmIu -n. pl. --big shots; big wheels; (ety.) believed to be an acronym for the words headmaster and headmistress when written in Telugu; another theory says that this is a Kannada word; అతిరధ-మహారధులు; సమర్ధులు; మొనగాళ్లు; హేయమైన, hEyamaina -adj. --obnoxious; odious; హేల, hEla -n. --sport; play; హేళన, hELana -n. --ridicule; derision; sneering; హైమావతి, haimAvati -n. --[bot.] Acorus calamus; see also వడజ; హైరాణ, hairAna -n. --stress; toil; fatigue; -- హైరాన్ (حيران) అన్న పారశీక పదానికి దిగ్భ్రమ చెందడం, ఆందోళన చెందడం, శ్రమ పడడం అన్న అర్థాలున్నాయి. అదే హిందుస్థానీ/ఉర్దూ ద్వారా తెలుగులోకి హైరానాగా ప్రవేశించింది. -- దీని మూల ధాతువు అరబ్బీ హైర్- (حير). హైరత్- (حيرة) 'ఆశ్చర్యం, దిగ్భ్రమ, కలవరము' అన్నది కూడా ఈ ధాతువుకు చెందినదే (సురేశ్ కొలిచాల); హొయలు, hoyalu -n. --gracefulness; grace; హోదా, hOdA -n. --status; rank; office; హోమం, hOmaM -n. --oblation to Gods via a sacrificial fire; same as హవనం; -- దేవుళ్లకు సమర్పించే నైవేద్యం, ప్రార్ధనలు మరియు ప్రార్ధనలతో పాటుగా శుద్ధి చేసిన వెన్న మొదలైన వాటిని అగ్నిలోకి పోయడం హోమము. హోమగుండం, hOmaguMDaM -n. --the pit where the sacrificial fire is held; హోర, hOra -n. --approximately an hour; one-half of the period defined by a Zodiacal sign; హోరాహోరీ, horAhOrI -adj. --uninterrupted; ceaselessly; continuous; (lit.) every hour; హోరు, hOru -n. --roar; the sound of an ocean; tempestuous; ---చెవిలో హోరు = roaring sound in the ear; ringing in the ear. ---సముద్రపు హోరు = the roar of the ocean. ---హోరుమని వర్షం పడుతోంది = it is raining heavily. </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] 7fz9t9j9jq7iglazewrm29nph2u78lg 39171 39170 2026-05-27T03:45:59Z Vemurione 1689 /* Part 2: హం haM, హ - ha */ 39171 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: సం - saM, స - sa== <poem> '''సం - saM''' సంకటం, saMkaTaM -n. --(1) disease; illness; --(2) trouble; difficulty; emergency; సంకటకాలం, saMkaTakAlaM - n. -- emergency; సంకటి, saMkaTi -n. --lunch; meal at noon time; typically cooked cereal; porridge; సంకర, saMkara -adj. --hybrid; not pure bred; cross bred; సంకరణం, saMkaraNaM -n. --cross breeding; hydridization; సంకర్షణ, saMkarshaNa -n. --interaction; సంకలనం, saMkalanaM -n. --addition; compilation; సంకల్పం, saMkalpaM -n. --resolve; resolution; a mental decision or commitment to do something. -- the prolog to many Hindu rituals where the person performing the rite identifies himself/herself by telling the space, time, and genetic coordinates in the universe using the following statement: "అద్యబ్రహ్మణః ద్వితీయ పరార్ధే, శ్వేత వరాహకల్పే, వైవస్వత మన్వంతరే,కలియుగే,ప్రథమపాదే జంబూద్వీపే,భారతవర్షే, భరతఖండే, మేరోర్దక్షిణదిగ్భాగే,కృష్ణా-గోదావర్యోర్మధ్యదేశే, అస్మిన్ వర్తమాన వ్యావహారిక చాంద్రమానేన....సంవత్సరే (ఉత్తర/దక్షిణ) అయనే .... ఋతౌ .... మాసే ....పక్షే ... తిథౌ .... వాసరే ... శుభ నక్షత్రే ... శుభయోగే, శుభకరణే. ఏవం గుణ విశేషణ విశిష్టాయాం,అస్యాం శుభతిథౌ,శ్రీమాన్... గోత్రస్య ..., ధర్మపత్నీ సమేతస్య అస్మాకం సహకుటుంబానాం క్షేమ స్థైర్య ధైర్య విజయ ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాభి వృద్ధ్యర్థం.... సంకలిత, saMkalita -adj. --aggregated; added; accumulated; సంక్రమణం, saMkramaNaM - n. The passage of the sun (or a planetary body) from one sign of the zodiac into another. -- సూర్యాది గ్రహములు ఒక రాశిని విడిచి మరియొక రాశికి పోవడము. -- see also సంక్రాంతి; సంక్రమణ, SaMkramaNa -n. --transition. సంక్రామిక, saMkrAmika -adj. --contagious; %to e2t సంక్షిప్త, samkshipta -adj. --abbreviated; సంక్షిప్తం, samkshiptaM -n. --brief; summary; abbreviation; సంక్షోభం, samkshObhaM -n. --upheaval; crisis; disturbance; సంకీర్ణ, saMkIrNa -adj. --mixed; related to a coalition; complex; సంకుచిత, saMkucita -adj. --restricted; narrow; సంకు పాషాణం, SaMku pAshANaM -n. --white arsenic; Arsenicum album; సంకుల, SaMkula -adj. -- crowded; agitated; disorderly; confused; సంకుల సమరం, SaMkula samaraM -n. -- mob fight; fierce battle; -- జనసమ్మర్థం వల్ల ఏర్పడిన తొడతొక్కిడి; సంకేతం, SaMkEtaM -n. --sign; symbol; code; secret signal; సంక్షేమం, SaMkshEmaM -n. --welfare; సంక్షోభం, SaMkshobhaM -n. --unrest; disturbance; distress; crisis due to shortage of resources; సంఖ్య, SaMkhya -n. --[math.] number; a sequence of one or more digits; ---అనిష్ప సంఖ్య = irrational number; not a number that can be expressed as a ratio of two integers; ---కరణీయ సంఖ్య = irrational number. ---బేసి సంఖ్య = odd number. ---నిష్ప సంఖ్య = fractional number; rational number. ---సరి సంఖ్య = even number. ---సమ్మిశ్ర సంఖ్య = complex number. ---సంకీర్ణ సంఖ్య = complex number. సంఖ్యాత్మక, saMkhyAtmaka -adj. --numerical; సంఖ్యాధికత్వం, saMkhyAdhi-katvaM -n. --majority; numerical majority; % to e2t సంఖ్యావాచకం, saMkhyAvAcakaM -n. --numeral; number; సంఖ్యాశాస్త్రం, saMkhyASAstraM -n. --[math.] --(1) statistics; --(2) theory of numbers; సంగం, saMgaM -n. --junction; meeting place; సంగణకం, saMgaNakaM -n. --computer; సంగణీకరించు, saMgaNIkariMcu -v. t. --compute; calculate; సంగడి, saMgaDi -n. --(1) couple; pair; --(2) dumb-bell; a pair of weights used in weight lifting; సంగడికత్తె, saMgaDikAtte -n. f. --friend; girl friend; సంగడికాడు, saMgaDikADu -n. m. --friend; boy friend; సంగత, saMgata -adj. --consistent; సంగతంగా, saMgataMgA -adv. --consistently; సంగతత్వం, saMgatatvaM -n. --consistency; సంగత్వం, saMgatvaM - n. -- attachment; (ant.) నిస్సంగత్వం; సంగతి, saMgati -n. --(1) point; issue; news; event; subject matter; topic; circumstance; message; story; occurrence; knowledge; --(2) [music] variation in the way different stanzas in a lyric are rendered with varying melodies; సంగతులు, saMgatulu -n. pl. --issues; news items; సంగమం, saMgamaM -n. --union; junction; ---సాగర సంగమం = the place where a river joins the sea. సంగ్రహం, saMgrahaM -n. --(1) summary; --(2) collection; సంగ్రహాలయం, saMgrahAlayaM -n. --museum; a place where collections are kept; సంగ్రహించు, saMgrahiMcu -v. t. --collect; obtain; acquire;. summarize; సంగ్రామం, saMgrAmaM -n. --conflict; battle; war; సంగీతం, saMgItaM -n. --music; సంగోరు, saMgOru -n. --half portion; సంఘం, saMghaM -n. --(1) group; --(2) society; సంఘ సేవకుడు, saMgha sEvakuDu -n. m. --social worker; సంఘ సేవిక, saMgha sEvika -n. f. --social worker; సంఘటన, saMghaTana -n. --event; incident; సంఘటిత, saMghaTita -adj. --integrated; consolidated; compact; organized; cooperating; -- సంఘటిత ఉద్యోగులు = Organised employees. --అసంఘటిత ఉద్యోగులు = Unorganised employees. సంఘర్షణ, saMgharshaNa -n. --conflict; friction; సంఘాతం, saMghAtaM -n. --collision, union of objects caused by a collision; సంఘీభవించు, saMghIbhaviMcu -v. i. --unite; సంఘీభావం, saMghIbhAvaM -n. --unity; the feeling of being a part of a society; సంజ్ఞ, saMj~na -n. --sign; symbol; gesture; code; సంచయని, saMcayani -n. --[comp.] accumulator; a register used in the arithmetic unit of a digital computer; సంచరించు, saMcariMcu -v. i. --wander about; roam; rove; సంచలనం, saMcalanaM -n. --commotion; disturbance; stir; activity; movement; సంచారం, saMcAraM -n. --(1) meandering; touring; traveling; traversing; wandering; roaming; --(2) [music] meandering into higher notes during the initial phase of a rendition; range; సంచార, saMcAra -adj. --mobile; touring; travelling; సంచాలకుడు, saMcAlakuDu -n. m. --organizer; convener; సంచి, saMci -n. --(1) bag; sac; --(2) purse; సంచిక, saMcika -n. --(1) an issue of a periodical; (rel.) సంపుటి = a volume of a periodical. For a monthly periodical, the issue published each month is a సంచిక, and the collection of issues during a year is సంపుటి; --(2) [comp.] accumulator; సంచిత, saMcita -adj. --accumulated; cumulative; ---సంచిత కర్మ = accumulated karma; గతం లో కూడబెట్టుకున్న కర్మల మూట. దీనిని ప్రాయశ్చిత్త క్రియల ద్వారా పూర్తిగా తొలగించవచ్చు. ---సంచిత నిధి = consolidated fund. సంచీపేరు, saMcIpEru -n. --[comp.] accumulator register; సంజనిత, saMjanita -adj. --created; produced; సంజాయిషీ, saMjAyishI -n. --explanation; in response to an allegation; సంజీవని, saMjIvani - n. --[bot.] ''Selaginella bryopteris;'' A restorative, cordial, reviving medicine, a medicine tending to prolong life, or of sufficient efficacy to raise the dead; This is believed to be the herb that revived Lakshmana in the Indian epic Ramayana; [same as] సంజీవకరణి; see also సంధానకరణి, సౌవర్ణకరణి, విశల్యకరణి; సంత, saMta -n. --(1) farmer’s market; rows of stalls in a market place on a periodic basis, typically once a week; --(2) a Vedic lesson; --(3) unwelcome and nagging disturbance as in వెధవ సంత లాగుంది; ---మైలసంత = fish or meat market. ---మడిసంత = fruit or vegetable market. సంతర్పణ, saMtarpaNa -n. --a feast served on special occasions to large numbers of people; -- తర్పణము అంటే తృప్తి పరచడం. తర్పణం శ్రద్ధగా చేయడం = సం తర్పణము; అన్న సంతర్పణ అంటే ఎక్కువ మందికి అన్నం పెట్టి తృప్తి పరచడం; సంతకం, saMtakaM -n. --signature; సంతతి, saMtati -n. -- offspring; progeny; one's children; సంతరించు, saMtariMcu -v. t. --acquire; accumulate; develop; get; సంతానం, saMtAnaM -n. --offspring; one’'s children; సంతానవంతుడు, saMtAnavaMtuDu -n. m. --one who has children; సంతానవతి, saMtAnavati -n. f. --one who has children; సంతాపం, saMtApaM -n. --sadness; grief; సంతు, saMtu -n. --offspring; progeny; సంతృప్త, saMtRpta -adj. --[chem.] saturated; సంతృప్తి, saMtRpti -n. --satisfaction; సంతోషం, saMtOshaM -n. --happiness; pleasure; సందడి, saMdaDi -n. --bustle; excitement; సందర్భం, saMdarbhaM -n. --context; circumstance; సందర్భ శుద్ధి, saMdarbha suddhi -n. --appropriateness of context; సందర్శకులు, saMdarsakulu -n. pl. --visitors; tourists; సందిగ్ధ, saMdigdha -adj. --doubtful; uncertain; ambiguous; సందిలి, saMdili -n. --upper arm; సందు, saMdu -n. --alley; a narrow street; [coll.] excuse; narrow opening; సందుపిల్లి, saMdupilli -n. --alley cat; సందువా, saMduvA -n. --pomfret (fish); ---తెల్ల సందువా = silver pomfret; white pomfret; ''Pampus argentius.'' ---సూది సందువా = grey pomfret; ''Pampus argentius.'' ---నల్ల సందువా = brown pomfret; black pomfret; ''Parastromateus niger.'' సందేశం, saMdESaM -n. --message; news; tidings; సందేహం, saMdEhaM -n. --doubt; suspicion; hesitation; uncertainty; సందేహాస్పద, saMdEhAspada -adj. --doubtful; uncertain; సందోహం, saMdOhaM -n. --multitude; crowd; సందేహశీలుడు, saMdEhaSIluDu - n. -- skeptic, one who doubts everything; -- సంశయవాది; సంధ్య, saMdhya -n. --(1) dusk; dawn; the times of day joining sunlight and darkness; (lit.) the junction time; --(2) religious rites performed at dusk; సంధ్యావందనం; ---ఉషసంధ్య = dawn; ప్రాతఃకాలం; ---సాయంసంధ్య = dusk; సాయంకాలం; --- సంధ్యాకాలం = సూర్యోదయానికి ముందు 30 నిమిషాల పాటు ఉండే కాలాన్ని సంధ్యాకాలం అంటారు. --- ఉషోదయం = సంధ్యాకాలానికి ముందు 30 నిమిషాలను ఉషోదయం అంటారు. --- బ్రహ్మముహూర్తం = దానికి ముందు ఉండే 48 నిమిషాల సమయాన్నే బ్రహ్మముహూర్తం అంటారు. సంధాత, saMdhAta %e2t -n. --organizer; one who unites; సంధానం, saMdhAnaM -n. --synthesis; concatenation; joining together; సంశ్లేషణ; సంధానకరణి, saMdhAnakaraNi --n. -- a medicinal herb said to have the miraculous property of making torn flesh or broken bones whole; the identity of this is not known at present; [see also] విశల్యకరణి, సంజీవకరణి, సౌవర్ణకరణి; సంధాన భాష, saMdhAna bhAsha -n. --link language; సంధాయక, saMdhAyaka -adj. --connective; connecting; సంధాన రసాయనం, saMdhAna rasAyanaM -n. --synthetic chemistry; సంశ్లేష రసాయనం; సంధ్యావందనం, saMdhyAvaMdanaM -n. --the prayer offered to the Sun and other elements of nature at dawn and dusk; సంధ్యారాగం, saMdhyArAgaM -n. --redness of the sky at dawn or dusk; సంధి, saMdhi -n. --(1) junction; union; --(2) a grammatical construct joining two words; euphonic combination; --(3) truce; pact; --(4) delirium; ---యుగసంధి = period of transition between two eras. ---త్రికసంధి = a grammatical construct in Telugu and Sanskrit. సంధించు, saMdhiMcu -v. t. --bring together; సంధికాలం, saMdhikAlaM -n. --transition priod; juncture; సంన్యాసి, saMnyAsi - n. -- one who gave up all worldly things; one who gave up attachments to this physical material world; -- సర్వసంగపరిత్యాగి; see also సన్నాసి; సంపంగి, saMpaMgi - n. -- a fragrant flower; --- తీగ సంపంగి = a flowering shrub with greenish-yellow flowers; [bot.] ''Artabotrys hexapetalus;'' --- చెట్టు సంపంగి = a flowering tree with greenish yellow scented flowers; [bot.] ''Canaga odorota;'' సంపద, saMpada -n. --wealth; resource; ---ఖనిజ సంపద = mineral wealth. ---జల సంపదలు = water resources; నీటి వనరులు; ---సహజ సంపదలు = natural resources. సంపన్న, saMpanna -adj. --wealthy; rich; సంపర్కం, saMparkaM -n. --contact; సంప్రదాయం, saMpradAyaM -n. --tradition; custom; practice; సంప్రదాయ సిద్ధ, saMpradAya siddha -adj. --traditional; conventional; -- సాంప్రదాయ; సంప్రదింపులు, saMpradiMpulu -n. pl. --discussions; negotiations; consultations; సంపాతం, saMpAtaM - n. -- (1) fall; quick downward fall; quick downward swoop; (2)[math.] superposition; occupying a slot (space or time) simultaneously; సంపాదకత్వం, saMpAdakatvaM -n. --editorship; సంపాదక వర్గం, saMpAdaka vargaM -n. --editorial board; సంపాదకుడు, saMpAdakuDu -n. --editor (of a magazine or newspaper); the editing of a movie is called కూర్పు; ---ఉప సంపాదకుడు = assistant editor. ---సహాయ సంపాదకుడు = associate editor. సంపాదకీయం, saMpAdakIyaM -n. --editorial; సంపాదన, saMpAdana -n. --earnings; సంపాదించు, saMpAdiMcu -v. i. --earn; obtain; procure; get; సంపుటి, saMpuTi -n. --volume of a periodical; same as సంపుటం; సంపెంగ, saMpeMga -n. --champaka; [bot.] Michelia champaka; also సంపంగి, [Sans.] చంపక; సంబంధం, saMbaMdhaM -n. --(1) relationship; kinship; alliance; --(2) contextual relevance; --(3) a match for a prospective wedding; సంబంధి పదకోశం, saMbaMdhi padakOSaM -n. --thesaurus; సంబరం, saMbaraM -n. --(1) festival; --(2) happiness; [[నీటిబ్రాహ్మీ|సంబరేణి]], saMbarENi -n. --[bot.] ''Bacopa monnieri;'' సంబారాలు, saMbArAlu -n. pl. --(1) cooking ingredients; --(2) spices used in cooking; సంబోధన, saMbodhana -n. --addressing; సంభవించు, saMbhaviMcu -v. i. --happen; occur; సంభ్రమం, saMbhramaM -n. --(1) thrill; excitement; --(2) surprise; bewilderment; సంభారం, saMbhAraM -n. s. --supplies; equipment; సంభావన, saMbhAvana -n. --(1) respect; honor; esteem; --(2) token of respect; a gift given in recognition of the display of a scholarly talent; see also దక్షిణ; సంభావ్యం, saMbhAvyaM -n. --probable; సంభావ్యత, saMbhAvyata -n. --[math.] probability; ---It is possible that it will rain tomorrow, and I would estimate the probability of rain tomorrow is 46% = రేపు వాన పడే సావకాశం వుంది. రేపు వాన పడే సంభావ్యత 46% వుందని అంచనా వేస్తున్నాను. సంభాషణ, saMbhAshaNa -n. --dialog; conversation; సంయమనం, saMyamanaM -n. --restraint; forbearance; self-denial; control; moderation; balance; సంయుక్త, saMyukta -adj. --joint; mutual; సంయుక్తాక్షరం, saMyuktAksharaM -n. --a combination of more than two consonants; సంయోగం, saMyOgaM -n. --conjugation; unification; joining together; synthesis; chemical reaction; సంయోగ జంటబంధం, saMyOga jaMTabaMdhaM -n. --[chem.] conjugate double bond; సంయోజిత, saMyOjita -adj. --conjoined; attached; సంరంభం,saMraMbhaM -n. --excitement; సంరక్షణ, saMrakshaNa -n. --protection; conservation; preservation; patronage; సంవర్గ, saMvarga -adj. --categorical; సంవర్గమానం, saMvargamAnaM -n. --[math.] logarithm; సంవత్సరం, saMvatsaraM -n. --year; సంవాదం, saMvAdaM -n. --debate; argument; ---సంవాద చాతుర్యం = debating talent. సంవిధానం, saMvidhAnaM -n. -- (1) technique; mechanism; arrangement; (2) constitution; a body of fundamental principles or established precedents according to which a state or other organization is acknowledged to be governed; సంవిధాన శాస్త్రం, saMvidhAna SastraM -n. --technology; సంవేగం, saMvEgaM -n. --acceleration; haste; hurry; సంవేదక, saMvEdaka -adj. --[bio.] sensory; ---సంవేదక నాడులు = sensory nerves. సంశయం, saMSayaM -n. --doubt; సంశయాస్పద, saMSayAspada -adj. --doubtful; questionable; సంశ్లేషణ, saMSlEshaNa -n. --synthesis; fusion; (ant.)విశ్లేషణ; సంస్కరణ, saMskaraNa -n. --reform; సంస్కర్త, saMskarta -n. --reformer; సంస్కరించు, saMskariMcu -v. t. --(1) reform; --(2) cremate a dead body; సంస్కారం, saMskAraM - n. -- doing things well; cultured behavior సంస్కారాలు, saMskArAlu - n. -- the set of things that ought to be done well, according to scriptures; -- పుట్టినది మొదలు ఆయా వయసులలో మంత్రపూర్వకంగా చేసే క్రియలు సంస్కారాలు. జాతకర్మ మొదలు అంత్యేష్టి వరకూ 16 సంస్కారాలు చేస్తారు. అన్నప్రాశనం, చెవులు కుట్టడం, అక్షరాభ్యాసం, ఉపనయనం, వివాహం, మొదలైనవి సంస్కారాలు; సంస్మరణ, saMsmaraNa -adj. --memorial; సంస్కృతం, saMskRtaM -n. --Sanskrit; సంస్కృత, saMskRta -adj. --polished; cultured; సంస్కృతి, saMskRti -n. --culture; culture of a society; సంస్థ, saMstha -n. --organization; institution; establishment; సంసారం, saMsAraM -n. --the household; family; see also కుటుంబం; సంసారి, saMsAri -n. --family person; householder; సంస్కారం, saMskAraM -n. --cultured behavior; polished behavior; సంస్థాపకుడు, saMsthApakuDu -n. m. --founder; సంస్థానం, saMsthAnaM -n. --feudal state within British India; సంసిద్ధం, saMsiddhaM -n. --ready; సంహితం,saMhitaM -n. --collection; compilation; compendium; book; సంస్థిత, saMsthita -adj. --established; సంహారం, saMhAraM - n. --(1) killing; destruction; --(2) folding --- వేణీ సంహారం = folding the hair; సంహిత, saMhita - n. -- a compilation; a collection; the first of the four parts of the Vedas; -- పూజలలో హోమాలలో చదివే మంత్రాలు, స్తుతులు సంహితలో ఉంటాయి. -- చరక సంహిత = an authoritative book on Ayurveda; సంక్షోభం, saMkshObhaM -n. --shortage; '''స - Sa''' స, sa -n. --first of the seven notes of Indian music; the seven notes are : స, రి, గ, మ, ప, ద,న స, sa -pref. --with; along; ---సచేల = clothed; with clothes. ---సాలంకృత = decorated; with ornaments. ---సాధికార = authoritative; with authority. సకల, sakala -adj. --all; entire; omni; see also సర్వ; సకృత్తుగా, sakRuttugA -adv. --rarely; seldom; సకిలింత, sakiliMta -n. --neighing of a horse; సకృత్తుగా, sakRttugA --adv. -- seldom; rarely; scarcely; సఖ్యము, sakhyamu -n. --friendship; సఖుడు, sakhuDu -n. m. --friend; సఖి, sakhi -n. f. --friend; companion; సగం, sagaM -n. --half; ---చెరిసగం = half each, the assumption being that there are two people to share. సగటు, sagaTu -n. --average; mean; సగటు సముద్ర మట్టం, sagaTu samudra maTTaM -ph. --mean sea level; సగుణ బ్రహ్మ, saguNa brahma - n. - The Supreme Universal Power that is within the capability of description and understanding, Vishnu, Shiva, Shakti, Rama, Krishna, etc.; see also నిర్గుణ బ్రహ్మ; సగ్గుబియ్యం, saggubiyyaM -n. --sago; tapioca; a grain-like preparation made from the starchy substances found in a variety of palm-like trees such as ''Metroxylon sagu'', ''M. rumphi'', ''M. leave'', (Jatropha family); In India, this is often made from Casava root or ''Manihot utilissima''; (కర్ర పెండలం); -- [Hindi] sabudana; సగ్గుతాడి, saggu tADi -n. --sago palm; [bot.] Cycas revoluta; సగుణ, saguNa -adj. --with qualities; with attributes; with properties; సగోత్రీయత, sagOtrIyata -n. --consanguinity; relationship by descent from the same ancestor; a genetic relationship stretched over many generations; see also రక్తసంబంధం; సగోత్రుడు, sagOtruDu -n. --consanguine; kinsman; (rel.) జ్ఞాతి; దాయ; దాయాది; సచిత్ర, sacitra -adj. --illustrated; with figures; సచివాలయం, sacivAlayaM -n. --secretariat; an office where the offices of ministry are located; సచివుడు, sacivuDu -n. m. --minister; adviser; councilor; secretary; సచ్ఛిద్ర, sacchidra -adj. --perforated; porous; సజల, sajala -adj. --diluted; hydrated; combined with water; సజ్జ, sajja -n. --(1) basket; a basket made of beads or dried seeds; wicker basket; --(2) ornamental armor; సజ్జలు, sajjalu -n. --spiked millet; [bot.] ''Penicillata spicata; Holcus spicatus''; -- సజ్జలు బలవర్ధకమైన ఆహారం. సజ్జలతో చేసిన ఆహారపదార్థాలు రుచితో పాటు ఆరోగ్యానికీ మేలు చేస్తాయి; సజ్జలు ప్రాణ్యములని సరఫరా చేసే చక్కటి ఆహారం; వంద గ్రాముల సజ్జలు 378 కేలరీల శక్తిని ఇస్తాయి. వీటిలో ఖటికం, ఇనుము అధికంగా ఉంటాయి. భాస్వరం శాతం అధికంగా ఉన్న సజ్జలు కణాభివృద్ధిలో కీలకపాత్ర పోషిస్తాయి; సజ్జలతో రొట్టె, చపాతీ, దోశ .. ఇలా రకరకాల వంటకాలు చేసుకోవచ్చు. -- గంటెలు; సజాతీయత, sajAtIya -adj. --kindred; belonging to the same clan; సజావుగా, sajAvugA -adv. --on an even keel; సజ్జితం, sajjitaM -n. --armored; సజ్జిత రథం, sajjita rathaM -n. --armored vehicle; tank; సజీవ, sajIva -adj. --alive; living; live; (ant.) నిర్జీవ; ---సజీవ శిలాస్తులు = living fossils. సడలించు, SaDaliMcu -v. t. --loosen; make less tight; unscrew; సడ్డకుడు, saDDakuDu - n. --co-son-in-law; the husband of a man's wife's sister; -- షడ్డకుడు; షడ్డకురాలు = codaughter-in-law; the wife of a woman's husband's brother; సడి, saDi -n. --noise; సణుగుడు, SaNuguDu -n. --(1) murmuring; murmur; --(2) grumbling; సతతము, satatamu -adj. --always; సత్కరించు, satkariMcu -v. t. --honor; సత్యం, SatyaM -n. --truth; సత్యసారణి, SatyasAraNi -n. --[logic] truth table; సత్రకాయ, satrakAya -n. --sidekick; సత్రం, satraM -n. --choultry; rest house for travellers; inn; hostel; lodging; tavern; సత్వం, satvaM -n. --power; ---విద్యుత్ సత్వం = electrical power. % e2t సత్వరంగా, satvaraMgA -adv. --expeditiously; quickly; on the double; సత్యం, satyaM -n. --truth; -- సత్యమనఁగా పరమార్థ సత్యము (the ultimate philosophical truth); సత్యవర్తనం, satyavartanaM -n. --probity; సత్యసంధత, satyasaMdhata -n. --truthfulness; సతాయించు, satAyiMcu -v. t. --bother; torment; irritate; tease; సత్తా, sattA -n. --strength; power; energy; సత్యాగ్రహం, SatyAgrahaM -n. --civil disobedience; సతీర్థ్యుడు, satIrthyuDu - n. -- another student from the same mentor; a fellow disciple who studied at the same teacher at a different time; -- see also సహాధ్యాయుడు; సత్తు, sattu -n. --pewter; an alloy traditionally composed of 85–99% [[tin]], mixed with [[copper]], [[antimony]], [[bismuth]], and sometimes [[silver]]. Copper and antimony act as hardeners while lead is more common in the lower grades of pewter, that gives a bluish tint; Pewter has a low [[melting point]], around {{convert|170|-|230|C|F}}, depending on the exact mixture of metals; it was widely used for special purpose cooking vessels in India in the pre-independence era; It probably is not a good idea to use this material for cooking; ---సత్తు రూపాయి = a counterfeit rupee coin. సదనం, sadanaM -n. --house; dwelling; residence; hostel; dormitory; సదరు, sadaru -adj. --the said; the above referenced; ---సదురు శ్రీవారు = the said husband. సదస్సు, sadassu -n. --assembly of learned people; meeting; conference; congregation; సభ; సదస్యులు, sadasyulu -n. pl. --attendees; participants in a conference; సదా, sadA -adj. --always; సదాపనస, sadApanasa -n. --breadfruit tree; a starchy fruit tree found in the Pacific islands; [bot.] Artocarpus altilis; సదాపాకు, sadApAku -n. --garden rue; a strong-scented herb with medicinal properties; [bot.] Ruta chalepensis; సదిశరాసి, sadiSarAsi -n. --[math.] vector; a mathematical quantity with a magnitude and direction; % to e2t సదుపాయం, sadupAyaM -n. --convenience; comfort; see also సౌకర్యం; సద్దు, saddu -n. --noise; sound; same as శబ్దం; సద్యోగం, sadyOgaM --echo word with ఉద్యోగం; సద్యోగర్భం, sadyOgarbhaM - n. -- nascent pregnancy; instantaneous pregnancy; a pregnancy wherein a child is born without the usual gestation period, such as those cited in the Puranas; సద్యోజాత, sadyOjAta -adj. --nascent; (ety.) సద్యః + జాతః = అప్పుడే పుట్టిన; సన్నగిల్లు, sannagillu -v. i. --become lean; decrease in size; diminish; సన్నని, sannani -adj. --slender; thin; fine; lambent; --- lambent light = సన్నని వెలుగు; చల్లని వెలుగు; --- lambent candle light = రెపరెపలాడే కొవ్వొత్తి వెదజల్లే సన్నని వెలుగులో; సన్నకారు, sannakAru -adj. --small scale; small; సన్నపావాలి, sannapAvAli -n. --[bot.] Portulacea meridiana; సన్నజాజి, sannajAji -n. --jasmine; [bot.] ''Jasmimu ariculatum;'' సన్నయేలకి, sannayElaki -n. --[bot.] ''Elettaria cardamomum;'' ఏలకులు; సన్నరాష్ట్రం, sannarAshTraM -n. --[bot.] ''Alpinia chinencis;'' సనాతనం, sanAtanaM -n. --traditional; classical; eternal; permanent; Vishnu; (ant.) అధునాతనం; సన్నాయి, sannAyi -n. --Indian clarinet; సన్నాహం, sannAhaM -n. --effort; preparation; సన్నాసి, sannAsi -n. --a useless fellow; see also సంన్యాసి; సన్యాసి, sanyaasi - n. -- an ascetic; a monk; -- సత్ లో న్యాసం చేయడం సన్న్యాసం. ఆ ధర్మం కేవలం బ్రాహ్మణులకు మాత్రమే విధించబడినది; అప్పుడు గాయత్రీ మంత్రంతో సహా అన్నీ భగవంతుడిలో న్యాసం చేసి, కేవలం "నారాయణ" స్మరణే ఆ సన్యాసి చేయవలసిన విధి ఔతుంది; -- గోస్వామి; బైరాగి; కర్మంది; సన్నికల్లు, sannikallu - n. -- a stone slab on which condiments are ground; a grinding slab; -- కల్లు అనగా తమిళం, కన్నడ భాషలలో రాయి అని అర్థం. సన్నికృష్ట, sannikRshTa -adj. --proximate; very near; -- (ant.) విప్రకృష్ట; సన్నిధానం, sannidhAnaM -n. --proximity; presence; సన్నిధానవర్తి, sannidhAnavarti -n. --gatekeeper; lookout; a sentry; a person who controls access to an important person; సన్నిపాతజ్వరం, sannipAtajvaraM -n. --typhoid; (lit.) the coincidence of fever and delirium; సన్నివేశం, sannivESaM -n. --(1) contact; proximity; --(2) scene; --(3) event; సన్నిహిత, sannihita -adj. --close; adjacent; proximate; సన్నిహితుడు, sannihituDu -n. --close friend; a person close by; సపదాంశం, sapadAMSaM -n. --[ling.] allomorph; any of the variant forms of a morpheme; సపర్య, saparya -n. --service; %to e2t సప్త, sapta -pref. --seven; the seventh; సప్తకం, saptakaM - n. -- a group of seven; సప్తమి, saptami -n. --the seventh day of the lunar half-month; సప్తర్షి మండలం, saptarshi maMDalaM -n. --The Big Dipper; The Plow; a group of stars in Ursa Major, the Great Bear; (lit.) the region of the seven sages; this is the constellation best known for locating the Polaris in the northern skies; the middle star in the tail of the Bear is a double star, Mizar (Vashista) and Alcor (Arundhati); సప్త రుషులు, sapta ruShulu -n. --(1) The seven stars of the big Dipper; Starting from the tip of the Dipper, the stars are: Alpha Dubhe = Viswamitra or Kratu; Beta Merak = Jamadagni or Pulaha; Gamma Phegda = Bharadwaja or Pulastya; Delta Magrez = Gautama or Angirasa; Epsilon Alioth = Atri; Zeta Mizar = Vasishta; Eta Alkaid = Kashyapa or Marichi; Mizar's companion star is Alcor = Arundhati సప్తాహం, saptaahaM - n. -- a program that runs for seven days; -- సప్తాహం అంటే ఏడు రోజుల (పగళ్ల) పాటు జరిగే కార్యక్రమం. ఉదాహరణకు భాగవత సప్తాహం అంటే ఏడు రోజులపాటు భాగవతాన్ని చెప్పుకోవడం; సపోటా, sapOTA -n. --sapota; sapodilla plum; [bot.] ''Manilkara achras; Achras sapta; Manilkara zapota;'' (note) పాల సపోటా, గేదె సపోటా, బనానా సపోటా అని రకాలు ఉన్నాయి; -- Banana sapota (Long Chikoo) cultivar is a popular choice for home gardeners due to its rapid growth and delicious fruit. సబ్జాగింజలు, sabjAgiMjalu -n. --seeds of sweet basil; [bot.] ''Ocimum basilicum''; -- వనతులసి విత్తనాలు; రుద్రజడ విత్తనాలు; -- సబ్జాగింజలు నీటిలో నానే సరికి వాటి మీద తెల్లటి గుజ్జు వంటి మ్యూకస్ పొర ఏర్పడుతుంది. నానిన సబ్జా విత్తులు మూత్రకారి (diuretic)గానూ, శృంగారోద్దీపకాలు (aphrodisiac)గానూ, చెమట పట్టించేవి (diaphoretic) గానూ, కడుపులోనుంచి గ్యాస్ ను వెడలించేవి (carminative) గానూ పేరొందాయి. ఈ (తులసి) మొక్క ఆకుల రసం కడుపులో క్రిమిదోషాన్ని నివారిస్తుంది. దీని వేళ్ళు జ్వర హారిణి (febrifuge) గా పనిచేస్తాయి. ఈ వేళ్ళ రసాన్ని పాము విషానికి విరుగుడు (antidote to snake-poison) గానూ ఉపయోగిస్తారు; సబ్జా విత్తులు తీసుకుంటే అవి శరీరంలో అతికాకను తగ్గిస్తాయి. సబ్జా నీళ్ళు తాగిన వెంటనే కళ్ళు చల్లబడతాయి. ఈ విత్తులు గనేరియా (Gonorrhoea) నివారణకు అద్భుతంగా పనిచేస్తాయి. ఒకప్పుడు పశ్చిమ ఆశియా దేశాలలో గనేరియా విపరీతంగా వ్యాపించి అపారమైన జన నష్టం జరిగిందట. అప్పటి నుంచీ ముస్లిం కుటుంబాలలో సబ్జా విత్తుల వాడకం, వారి ఇళ్ళలో సబ్జా తులసి మొక్కల పెంపకం ఒక తప్పనిసరి విషయంగా అలవాటయిందని అంటారు; సబ్బు, sabbu -n. --soap; the material obtained from a reaction between an alkali such as caustic potash or caustic soda and a fatty substance like oil; a soap is different from a detergent; సబ్బుబిళ్ల, sabbubiLLa -n. --a cake of soap; సబ్బుబుడగ, sabbubuDaga -n. --soap bubble; సబ్బునురుగ, sabbunuruga -n. --lather from soap; సభ, sabha -n. --meeting; conference; gathering; సభ్యత, sabhyata -n. --social courtesy; etiquette; norm of behavior in a group; సభ్యత్వం, sabhyatvaM -n. --membership; సభాపతి, sabhApati -n. m. --chairman of a meeting; సభాసదులు, sabhasadulu -n. pl. --attendees; participants in a meeting; సభాస్థలి, sabhAsthali -n. --venue; meeting place; assembly hall; సభికుడు, sabhikuDu - n. -- (1) gambler; a participant in a gambling game; (2) a member in an assembly; సభ్యులు, sabhyulu -n. pl. --(1) members; (2) attendees; participants in a meeting; సభ్యోక్తి, sabhyOkti -n. --euphemism;a gentle way of saying something unpleasant; సమంజస, samaMjasa -adj. --just; reasonable; సమంగా, samaMgA -adv. --evenly; properly; సమ, sama -pref. --iso; equal; సమకట్టు, samakaTTu -v. i. --(1) prepare; make ready; --(2) attempt; సమక్షం, samakshaM -n. --presence; సమకాలీకులు, samakAlIkulu -n. --contemporaries; people who lived at the same time; సమకూర్చు, samakUrcu -v. i. --arrange; bring out; provide; సమగ్ర, samagra, -adj. --entire; whole; complete; comprehensive; సమతలం, samatalaM -n. --plane; flat plane; తలం is a surface; సమతులిత, samatulita -adj. --balanced; సమద్విబాహు త్రిభుజం, samadvibAhu tribhujaM -n. --[math.] isosceles triangle; సమన్వయం, samanvayaM -n. --coordination; reconciliation; సమన్వయ కర్త, samanvaya karta -ph. --coordinator సమపీడనరేఖ, samapIDanarEkha -n. --isobar; % e2t సమబాహు త్రిభుజం, samabAhu tribhujaM -n. --[math.] equilateral triangle; సమభాగి, samabhAgi -n. --[chem.] isomer; each of two or more compounds with the same formula but a different arrangement of atoms in the molecule and different properties; -- [phys.] isomer; each of two or more atomic nuclei that have the same atomic number and the same mass number but different energy states. సమభావం, samabhAvaM -n. --equanimity; సమయం, samayaM -n. --(1) time; --(2) opportune moment; chance; సమయసారణి, samayasAraNi -n. --timetable; సమయస్పూర్తి, samayaspUrti -n. --the presence of mind; spontaneity; సమయోచిత, samayOcita -adj. --timely; topical; సమర్ధత, samardhata -n. --capability; competence; సమరూపత, samarUpata -n. --isomorphism; సమవాయం, samavAyaM -n. --(1) continuum; --(2) group; gathering; -- విడదీయలేని బంధం; ---స్థలకాల సమవాయం = space-time continuum. సమస్త, samasta -adj. --all; whole; entire; complete; సమస్తం, samastaM -n. --everything; సమస్య, samasya -n. --problem; challenge; task; enigma; సమశీతలం, samaSItalaM -adj. --temperate; సమ్మతి, sammati -n. --consent; agreement; assent; సమ్మర్దం, sammardaM -n. --crowd; throng; the rush of people; సమాంతర, samAMtara -adj. --parallel; సమానాంతర; ---సమాంతర రేఖలు = parallel lines. ---సమాంతర క్రియ = parallel operation. సమాకరణం, samAkaranaM -n. --[math.] processing; సమాకలనం, samAkalanaM -n. --[math.] integration; సమాఖ్య, samAkhya -n. --federation; సమాచారం, samAcAraM -n. --information; news; సమాజం, samAjaM -n. --community; association; congregation; club; society; group of like-minded people; సమాజశాస్త్రం, samAjaSAstraM -n. --sociology; సమాధానం, samAdhAnaM -n. --reply; response; answer; సమాధానపడు, samAdhAnapaDu -v. i. --acquiesce; come to terms; సమాధి, samAdhi -n. --(1) grave; tomb; --(2) a state of deep meditation; concentration of mind continuously for a period of 12 x 12 x 12 seconds = 28 minutes 48 seconds (according to Yoga Sutra); --(3) a state of enlightenment of super-consciousness; the union of individual consciousness with cosmic consciousness; సమానం, samAnaM -n. --equal; సమానత్వం, samAnatvaM -n. --equality; సమానార్థక, samAnArthaka -adj. --synonymous; సమాపక, samApaka -adj. --finite; ---సమాపకక్రియ = finite verb. సమాయత్త, samAyatta -adj. --prepared; ready; సమాలోచన, samAlOcana -n. --consultation; సమావృతం, samAvRtaM -adj. --surrounded; సమావేశం, samAvESaM -n. --conference; assembly; congregation; meeting; ---జనాంతిక సమావేశం = closed-door meeting. ---శిఖరాగ్ర సమావేశం = summit meeting. సమాశ్రయం, samASrayaM -n. --alliance; సమాసం, samAsaM -n. --compound phrase; a compound word formed by the combination of two or more nouns or a noun and a verb and whose meaning can be deduced from the meanings of the component words; -- సమాసంలోని పదములని విడదీసినప్పుడు విగ్రహవాక్యం ఏర్పడుతుంది; సమాసపదములను విడదీయడాన్ని 'వ్యాసము' అంటారు. వ్యాసము అనగా 'ఒక విషయమును సమగ్రముగా విడదీసి వివరించడము'. కాబట్టి సమాసము - వ్యాసము రెండూ ఒకదానికొకటి వ్యతిరేక పదములు; -- సమాసం అంటే రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పదాలు కలిసి ఒకే పదంగా మారడం. ఉదాహరణకు, 'రామబాణం' (రాముని యొక్క బాణం); -- కేవలం తెలుగు పదాల కలయికతో ఏర్పడినవి పదబంధాలు (phrases); సమితి, samiti -n. --collection, assembly, set; [math.] A set is a collection of things that share a common property; ---అపరిమిత సమితి = [math.] Infinite set. ---ఐక్యరాజ్య సమితి = The United Nations; an assembly of nations. ---తెలుగు కళా సమితి = Telugu Arts Association. ---పరిమిత సమితి = [math.] finite set. సమిధ, samidha -n. --firewood; esp. the twigs used in religious fire rituals; సమ్మిళిత, sammiLita -adj. --mixed; mingled; సమీకరించు, samIkariMcu -v. t. --equate; సమీకరణం, samIkaraNam -n. --equation; ---బీజ సమీకరణం = algebraic equation. ---బౌల్య సమీకరణం = Boolean equation. ---వర్గ సమీకరణం = quadratic equation. సమీకృత, samIkRta -adj. --unified; integrated; సమీక్ష, samIksha -n. --review; సమీప, samIpa -adj. --close; proximate; adjacent; సమీప బిందువు, samIpa biMduvu -n. --perigee; the point that is closest to the focus in an ellipse; సముచ్చయం, samucchayaM -n. --[gram.] the conjunction suffixes that join words, as in ను and యు; ఉ. అతడునూ, నేనునూ; --సముచ్చయార్థకం; సముద్రం, samudraM -n. --sea; (rel.) మహాసముద్రం; అఖాతం; సముద్రజలం, samudrajalaM -n. --seawater; సముద్రగర్భం, samudragarbhaM -n. --(1) seafloor; --(2) the depths of sea; సముద్రతీరం, samudratIraM -n. --seashore; beach; సముద్ర మట్టం, samudra maTTaM -n. --sealevel; సముద్ర శైవాలం, samudra SaivAlaM -n. --sea weed; % to e2t సముద్రపు నాచు, samudrapu nAcu -n. --kelp; % to e2t సముద్రపు పాటు, samudrapu pATu -n. --ebb; సముద్రపు పోటు, samudrapu pOtu -n. --tide; flow; సముదాయం, samudAyaM -n. --aggregate; collection; సమూహం, samUhaM -n. --group; collection; crowd; సమృద్ధి, samRddhi -n. --abundance; plentiful; సమ్మె, samme -n. --strike; work stoppage; సమ్మెట, sammeTa -n. --sledgehammer; సమేతంగా, samEtaMgA -adv. --accompanied by; with; సమైక్య, samaikaya -adj. --united; concerted; సయ్యాట, sayyATa -n. --sport; amorous play; సయోధ్య, sayOdhya -n. --amity; friendly relationship; సరం, saraM -n. --garland; necklace; ---ముత్యాల సరం = pearl necklace. సరంజామా, saraMjAmA -n. --paraphernalia; సరంబి, saraMbI -n. --(1) ceiling; --(2) ceiling made out of planks; scafolding; సరణి, saraNi -n. --array; table; tabulation; %to e2t సరఫరా, sarapharA -n. --supply; supplies; సరఫరా చేయు, sarapharA cEyu -v. t. --supply; సరస, sarasa -n. --proximity; సరసపరిల్లా, sarasaparilla -n. -- Indian Sarasaparilla; [bot.] ''Hemidesmus indicus;'' -- Sarsaparilla; [bot.] ''Sassafras albidum; Smilax ornata;'' -- A plant with heart-shaped leaves; This has many names - 43 in Kannada, 41 in Sanskrit, 33 in Telugu, and 12 in Hindi; the root is the edible part and has many medicinal uses; -- a root beer like soft-drink; -- Since safrole, a key component of sassafras, was banned by the U.S. Food and Drug Administration in 1960 due to its carcinogenicity, most commercial root beers have been flavored using artificial sassafras flavoring; -- అనంతమూల; సరస్సు, sarassu -n. --lake; (rel.) సరోవరం = big lake; సరళ, saraLa -adj. --straight; linear; (ant.) విరళ = nonlinear; (rel.) ఘాతీయ = exponential; సరళములు, saraLamulu -n. pl. --[gram.] soft consonants; voiceless unaspirated plosives; ‘గ, జ, డ, ద, బ’ లు; సరళ రేఖ, saraLa rEkha -n. --straight line; సరళి, saraLi -n. --trend; course; style; సరళీకరణ, saraLIkaraNa -n. --simplification; streamlining; సరసం, sarasaM - adj. -- (1) Juicy, tasty.రసయుక్తమైన, సుస్వాదువైన; (2.) Sapid, soft.లలితమైన;(3.) Good, virtuous; (4.) Charming, agreeable, pleasant, elegant, sweet.అందమైన, మనోహరమైన; (5.) funny, merry.పరిహాసమైన; (6.) Easy, cheap.చవుకైన సరస్వతి ఆకు, sarasvati Aku -n. --Indian pennywort; [bot.] ''Centella asiatica;'' బ్రహ్మమండూకి; సరస్సు, sarassu -n. --lake; a large, naturally formed body of water; -- ponds and lagoons are smaller in size; -- (rel.) చెరువు is an artificial lake created by digging; --- కాసారం; సర్గం, sargaM -n. --chapter; section; canto (of a book); సర్జం, sarjaM -n. --resin; సర్జరసం, sarjarasaM -n. --resin; the exudation of Sal tree; also సజ్జరసం, (note) this is not the juice of spiked millet as the alternate spelling suggests; సర్పం, sarpaM -n. --serpent; snake; asp; సర్పంచ్, sarpaMc -n. --chairman of a village council or Panchayat; సర్పగంధ, sarpagaMdha -n. --Indian snakeroot; [bot.] ''Rauvolfia serpentina;'' -- దీనిని పాతాళ గరిడి అని, పామువేరు మొక్క అని కూడా పిలుస్తారు. సర్ప గంధం ఒక చిన్న మొక్క. దీని వేర్లు ఔషధ గుణాన్ని కలిగి ఉంటాయి. 3,4 సంవత్సరాల వయసున్న మొక్క వేర్లలో ఔషధ విలువలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఇది రక్తపోటును తగ్గించడంలో మానసిక ఆందోళన మరియు చిరాకును తగ్గిస్తుంది. నిద్రలేమిని నివారించడంలో కూడా సహాయపడుతుంది. సర్వం, sarvaM -adj. --all; ---సర్వహక్కులు = all rights. సర్వ, sarva -n. --everything; all; సర్వజనీన, sarvajanIna -adj. --universal; all including; "all-hands"; ---సర్వజనీన సమావేశం = all-hands meeting. సర్వత్రా, sarvatra -adv. --everywhere; సర్వతోముఖ, sarvatOmukha -adj. --all-round; సర్వదా, sarvadA -adv. --always; సర్వనామం, sarvanAmaM -n. --[gram.] pronoun; (ety.) name that applies to all; సర్వపక్ష సమావేశం, sarvapaksha samAvESaM -ph. --all-party conference; సర్వప్రకారేణి. sarvaprakArENi - adv. -- by all means; at any rate; సర్వభక్షకి, sarvabhakshaki -n. --omnivore; an animal that eats any food; సర్వవ్యాప్త, sarvavyaapta - adj. -- omnipresent; సర్వజ్ఞాన, sarvaj~naana - adj. -- omniscient; సర్వశక్తిమంత, sarvaSaktimanta - adj. -- omnipotent; సర్వసత్తాక, sarvasattAka - adj. -- sovereign; --- సర్వసత్తాక గణతంత్ర రాజ్యం = sovereign republic సర్వ సభ్య సమావేశం, sarva sabhya samAvESaM -ph. --general body meeting; సర్వసమానం, sarvasamAnaM -n. --identical; (lit.) equal in all respects; సర్వసామాన్యంగా, sarvasAmAnyaMgA -adv. --generally; in general; సర్వసుగంధి, sarvasugandhi - n. -- * allspice; Jamaica pepper; myrtle pepper; pimenta; pimento; [bot.] ''Pimenta dioica;'' -- (ety.) This berry of the Myrtle family gives a flavor resembling that of a mixture of many spices; -- తెల్లమిరియం; సరాగం, sa-rA-gaM -n. --friendly talk; banter; సరాసరి, sarAsari -adv. --straight; directly; సరాసరి, sarAsari -n. --average; mean; సర్కారు, sarkAru -n. --government; సర్కార్లు, sarkArlu -n. pl. --short for సర్కారు జిల్లాలు; the central and northern coastal districts of the Telugu-speaking parts of India; సర్వాత్మనా. sarvAtmanA - adv. -- by all means; at any rate; సరి, sari -adj. --(1) even; --(2) reasonable; -n. --(1) equal; --(2) OK; --(3) enough; complete; over; సరికొత్త, sarikotta -adj. --brand new; సరిగమలు, sarigamalu -n. pl. --the musical notes of Indian music; the same notes are called do, re, mi; fa, sa, la, ti in western music; It does not matter what you call these notes in your language but their frequencies should be approximately the same; In the Western notation these notes correspond to the white keys C, D, E, F, G, A, B on a piano keyboard; In Western music C corresponds to an exact frequency of a soundwave whereas in Indian music the corresponding musical note స covers a small band of frequencies సరిగ్గా, sariggA -adv. --properly; completely; సరిచూచు, saricUcu -v. t. --verify; check; సరిచేయు, saricEyu -v. t. --adjust; set right; correct; సరిపడా, saripaDA -adj. --enough; in sufficient quantity; సరిసంఖ్య, sarisaMkhya -n. --even number; (ant.) బేసిసంఖ్య, సరిసమంగా, sarisamaMgA -adv. --in exactly equal portions; on a par; సరిపెట్టు, saripeTTu -v. t. --equalize; adjust; సరిపోల్చు, saripOlcu -v. t. --compare; సరిహద్దు, sarihaddu -n. --boundary; border; edge; సర్పి, sarpi -n. --Herpes; Herpes Zoster; -- బాల్యంలో ఒకప్పుడు ఆటలమ్మ (Chickenpox) వచ్చి తగ్గిన వారిలో కొందరికి, రక్త నాళాలలో దాగి ఉన్న వ్యాధికారక సూక్ష్మక్రిములు, సాధారణంగా ఆ వ్యక్తి వయస్సు అరవై ఏళ్ళు దాటాక రక్తనాళం పొడవునా సర్పి బొబ్బల రూపంలో బయటపడి తీవ్రమైన బాధకలిగిస్తాయి; సర్పిలం, sarpilaM -n. --spiral; సర్పిలాకృతి, sarpilAkRti -n. --spiral-shaped; సరీసృపం, sarIsRpaM -n. --reptile; snake; సర్వీసు, sarvIsu -n. --lubricating jelly; సరుకు, saruku -n. --merchandise; stock; material; ---చెత్త సరుకు = shoddy merchandise. సరుగుడు చెట్టు, saruguDu ceTTu -n. --beefwood tree; casuarina tree; [bot.] ''Casuarina equisetifolia''; also చవుకు చెట్టు, ఈల; సర్దుబాటు, sardubATu -n. --adjustment; సరే, sarE -Minor sentence. --O. K. ; alright; సరేసరి, sarEsari -particle. --not to mention; let alone; apart from; సరోవరం, sarOvaraM -n. --big lake; సర్వోత్తమం, sarvOttamaM -n. --the very best; optimum; సలసల, salasala -adj. --onomatopoeia the sound of boiling water; సలక్షణంగా, salakshaNaMgA -adv. --correctly; in a proper manner; సలహా, salahA -n. --advice; counsel; సల్లాపం, sallApaM -n. --conversation; సలిలం, salilaM -n. --water; సలుగు, salugu -n. --(1) pig; piglet; baby pig; --(2) porcupine; సవతి, savati -n. --co-wife; సవతి తల్లి, savati talli -n. --step-mother; సవతు, savatu %e2t -n. --equivalent; సవరణ, savaraNa -n. --adjustment; revision; modification; alteration; సవరం, savaraM -n. --natural or artificial hairpiece used in conjunction with real hair to make it longer or bulkier; a wig; a hairpiece; సవర్ణం, savarNaM -n. --[ling.] allophone; variant form of a phoneme; ---అ, ఆ లు, ఇ, ఈ లు, ఉ, ఊ లు సవర్ణములు; సవరించు, savriMcu -v. t. --adjust; arrange; సవరింత, savariMta -n. --adjustment; arrangement; సవరు, savaru -n. -- sovereign; a gold coin weighing 10 grams; సవ్యం, savyaM -adj. --proper; correct; the right way; clockwise direction; ---సవ్యంగా మొదలయిన పని సగం అయినట్లే = a job well begun is half done. సవా, savA -adj. -- an additional quarter; an additional one-fourth; -- సవాలక్ష = 1.25 లక్షలు; చాలా; -- సవాలక్ష కారణాలు = many reasons; -- సవా తీన్ = three and a quarter; 3.25 (numerically); 3.15 (temporally); సవానా, savAnA -n. --savanna; treeless plain in tropical and subtropical regions; సవాయి, savAyi -n. --syphilis; a venereal disease; సవాలక్ష, savAlaksha -n. --[idiom.] many; innumerable; umpteen; (lit.) one-and-a-quarter lakhs; (ety.) సపాదలక్ష > సవాలక్ష; పాదము = 1/4, సపాదలక్ష = 1.25 లక్షలు = number of slokas in Mahabharata that includes హరివంశం; సవాలు, savAlu -n. --challenge; సవాలుచేయు, savAlucEyu -v. t. --challenge; సవాళ్లు, savALlu -n. pl. --challenges; సవాసేరు, savAsEru -n. --a weight measure equal to 5 పలములు, used until metric system was introduced; 4 సవాసేర్లు = 4 ఏబులంలు = 1 వీశ; (ety.) one and a quarter sers = 10 పలములు; సవినయంగా, savinayaMgA -adv. --with humility; obediently; humbly; modestly; సస్యశ్యామలం, sasyasyAmalaM -n. --evergreen; ససేమిరా, sasEmirA -adv. --by no means; on no account; సహకరించు, sahakariMcu -v. t. --cooperate; సహకారం, sahakAraM -n. --cooperation; assistance; సహకార, sahakAra -adj. --cooperative; ---సహకార పరపతి సంఘం = cooperative credit society. ---సహకార సంఘం = cooperative society. ---సహకార సేద్యం = cooperative farming. సహగమనం, sahagamanaM -n. --the practice of a wife joining her dead husband's funeral pyre; -- భర్త తోపాటు చితి ఎక్కడం సహగమనం; భర్త వేరే చోట మరణించాక వార్త తెలిసి అగ్ని ప్రవేశం చేస్తే అనుగమనం; సహచర్యం, sahacaryaM -n. --companionship; సహచరుడు, sahacaruDu -n. m. --(1) friend; colleague; --(2) husband; (lit.) one who moves along with you; (rel.) అనుచరుడు is a follower; సహచారిణి, sahacariNi -n. f. --(1) female friend; colleague; --(2) wife; సహజంగా, sahajaMgA -adv. --naturally; normally; సహజ, sahaja -adj. --natural; innate; సహజ భాషా ప్రకర్మ, sahaja bhAShA prakarma -ph. --[comp.] natural language processing; సహజ వనరులు, sahaja vanarulu -n. pl. --natural resources; సహజ సంఖ్య, sahaja saMkhya -n. --natural number; (note.) Integers, such as 1, 2, 3, 4, …, are called natural numbers. These are also called positive whole numbers or ధన పూర్ణాంకాలు; సహజ సామర్థ్యం, sahaja sAmarthyaM -n. --aptitude; సహజాత, sahajAta -adj. --[ling.] cognate; సహనం, sahanaM -n. --patience; సహస్రం, sahasraM - n. -- (1) one thousand; (2)infinitely many; సహాధ్యాయుడు, sahAdhyAyuDu - n. -- fellow student; a fellow disciple who studied at the same teacher at the same time; -- see also సతీర్థ్యుడు సహానుభూతి, sahAnubhUti - n. -- empathy; the ability to understand and share the feelings of another; -- సహ + అనుభూతి = ఒకరితో కలిసి (ఆ బాధ) తాను అనుభవించడం. సహానుభూతి. '''స్క, స్త, స్మ, స్య, ....''' స్తంభం, staMbhaM -n. --pillar; post; (rel.) రాట; స్తంభించు, staMbhiMcu -v. i. --to be brought to a halt; to be stopped; to be paralyzed; to be brought to a state of inaction; స్తంభ, staMbha -adj. --stationary; unmoving; steady; స్తనం, stanaM -n. --breast; స్తన్యం, stanyaM -n. --breast milk; స్తన్యదం, stanyadaM -n. --mammal; స్తపతి, stapati -n. --(1) architect; --(2) a temple architect; స్తబ్దత, stabdata -n. --inactivity; immobility; inertia; స్తరం, staraM -n. --layer; stratum; స్తరిత, starita -adj. --stratified; స్తవం, stavaM -n. --praise; ---స్తవంగా కాదు, వాస్తవంగా = not in praise, but in reality; ---స్తవనీయం = praiseworthy; స్థలం, stalaM -n. --place; site; స్థలాకృతి, sthalAkRti -n. --topography; స్థలాభావం, sthalAbhAvaM -n. --lack of space; స్పందన, spaMdana -n. --(1) vibration; throbbing; --(2) excitation; --(3) quivering; fluttering; --(4) reaction; (ant.) ప్రతిస్పందన; స్పర్ధ, spardha -n. --(1) competition; rivalry; --(2) tension; ---మనస్పర్ధలు = mental tensions caused by differences of opinion. స్పర్ధి, spardhi -n. --competitor; rival; స్పర్శ, sparSa -n. --touch; స్పర్శజ్ఞానం, sparSaj~nAnaM -n. --sense of touch; స్పర్శరేఖ, sparSarEkha -n. --tangent; స్పర్శవేది, sparSavEdi -n. --philosopher’s stone; a stone believed to have the power to convert base metals to gold upon touching; touch-stone; స్పర్శశృంగం, sparSaSRuMgaM -n. -- [zool.] antenna; స్పష్టం, spashTaM -n. --clear; clarified; obvious; స్పష్టత, spashTata -n. --clarity; స్పృహ, spRuha -n. --awareness, consciousness; స్ఫటికం, sphaTikaM -n. --crystal; స్ఫటికార్థం, sphaTikArthaM -n. --[chem.] crystalloid; a crystal-like substance; స్ఫటికీకరణం, sphaTikikaraNaM -n. --crystallization; స్మృతి, smRti -n. --memory; recall; స్మరణశుభగత్వ , smaraNaSubhagatva -adj. --suitability for memorization; స్మరణశుభగత్వం, smaraNaSubhagatvaM -n. --one that is suitable for memorization; స్వంత, svaMta -adj. --private; personal; స్వ, sva -pref. --self; స్వకపోలకల్పిత, svakapOlakalpita -adj. --one’s own creation; original idea; not borrowed; (lit.) created in one’s own cheek; స్వగతం, svagataM -n. --(drama) soliloquy; monologue; aside; (lit.) reminiscing one’s own past; -- (antonym) ప్రకాశంగా; స్వచాలిత, svacAlita %e2t -adj. --automatic; స్వచ్ఛంద, svacchaMda -adj. --(1) free; independent; --(2) voluntary; స్వచ్ఛ, svaccha -adj. --pure; స్వజాతి సంపర్కం, svajAti saMparkaM -n. --in-breeding; self-pollination; స్వతంత్రం, svataMtraM -adj. --independent; free; not subject to any other's will; ability to make one’s own decisions; -- see also స్వాతంత్ర్యము; - n. independence; freedom; స్వతంత్ర, svataMtra -adj. --under one's own control; self-restrained; independent; (ant.) పరతంత్ర; -- స్వ తంత్రం అంటే తానే అన్ని కార్యాలు చేసే హక్కులు ఉండి చేయడం.. ఒకరికి జవాబుదారీ కాక పోవడం; స్వతస్సిద్ధంగా, svatassidhaMgA -adv. --naturally; inherently; స్వతహాగా, svatahAgA -adv. --by nature; స్వపరాగ సంపర్కం, svaparAga saMparkaM -n. --self-pollination; స్వభావం, svabhAvaM -n. --nature; inherent property; characteristic; character; స్వయం, svayaM -pref. --self; స్వయంకృత, svayaMkRta -adj. --self-caused; self-inflicted; స్వయంకృత అపరాధం, svayaMkRta aparAdhaM -ph. --one’s own mistake; self-inflicted crime; స్వయంసంపూర్ణత, svayaMsaMpUrNata -n. --self-sufficiency; స్వరం, svaraM -n. --(1) musical note; --(2) a specific frequency at which a sound wave vibrates; --(3) the symbols representing notes in Indian classical music; sa, ri, ga, ma, pa, da, ni, sa --(4) vowel; --(5) [rel] రాగం = a group of notes; Typically, the group may contain 5, 6, or 7 notes; only those combinations that are pleasing to the ear constitute a రాగం; for example, the note 'sa' must appear in all ragas; the notes 'ma', and 'pa' both cannot be omitted at the same time; స్వరకల్పన, svarakalpana -v. t. --creating a musical score; composing a musical score; స్వరభక్తి, svarabhakti -n. --anaptyxis; insertion of a short vowel between consonants for ease of pronunciation; స్వర్ణయుగం, svarNa yugaM -n. --golden age; halcyon age; స్వరాజ్యం, svarAjyaM -n. --self-rule; independent government as opposed to colonial rule; స్వరూపం, -n. --shape; natural shape; స్వరూపుడు, svarUpuDu -suff. --a male with a certain shape indicated by the preceding root; స్వరూపిణి, svarUpiNi -suff. --a female with a certain shape indicated by the preceding root; స్వస్తి, svasti - n. -- be well; --సు+అస్తి = బాగు + ఉండుట; స్వస్థత, svasthata -n. --recovery; cure; good health; స్వస్థలం, svasthalaM -n. --home town; native place; '''సాం - sAM; సా, sA; సిం - siM, సి - si; .....''' సాంకర్యం, sAMkaryaM -n. --hybridization; సాంకేతిక, sAMkEtika -adj. --technical; సాంకేతిక విద్య, sAMkEtika vidya -ph. --technical education; సాంకేతిక నిపుణుడు, sAMkEtika nipuNuDu -ph. m. --technical expert; సాంకేతిక నైపుణ్యత, sAMkEtika naipuNyata -ph. --technical expertise; సాంఖ్య, -adj. --statistical; related to numbers; సాంఖ్యక్రమం, sAMkhyakramaM -n. --[chem.] empirical formula; సాంఖ్యీకృత, sAMkyIkRuta %e2t -adj. --digitized; సాంగత్యం, sAMgatyaM -n. --(1) association; company; --(2) intercourse; సాంగోపాంగంగా, sAMgOpAMgaMgA -adv. --thoroughly; from the beginning to end; సాంఘిక, sAMghika -adj. --social; societal; సాంతం, sAMtaM - adv. -- till the end; completely; సాంత్వనము, sAMtvanamu - n. -- appeasement; pacification; soothing; -- ఓదార్చుట; అనునయము; సాంద్రత, sAMdrata -n. --density; సాంద్రము, sAMdramu -adj. --dense; thick; సాంద్రీకృత, sAMdrIkRta -adj. --concentrated; condensed; సాంబారు, sAMbAru -n. -a spiced lentil soup with vegetables; -- [Sans.] సంభారములు = ingredients such as salt, tamarind, etc. So సాంబారు is a soup made from such ingredients; -- తంజావూరును మరాఠా రాజులు పాలించే కాలంలో శివాజీ పుత్రుడైన శంభాజీ తన బంధువైన ఆనాటి రాజు సాహూజీని చూడడానికి వచ్చాడట. మరాఠాలు వంటలో పులుపుకు కోకం వాడతారు. తంజావూరులో అది లభ్యం కాదు. కాబట్టి వంటలో చిన్న మార్పు చేసి చింతపండుగుజ్జును ఉడికిన కందిపప్పులో వేసి తయారు చేశారట. ఆ వంట శంభాజీకి చాలా నచ్చింది. అతని పేరున శాంభార్ అన్న పేరు వచ్చింది. అదే సాంబారుగా మారింది. సాంబ్రాణి, sAMbrANi -n. --myrrh; benzoin; resin benzoin; Gum Benjamin; Indian frankincense; the fragrant gum from a variety of trees; [bot.] ''Boswellia serrata; Boswellia glabra;'' పరంగి సాంబ్రాణి; (rel.) Styrax benzoin; Shorea robusta; (rel.) గుగ్గిలం; సాంబ్రాణి ఆకు, sAMbrAni Aku -n. --Thyme-leafed gratiola; a medicinal herb that is different from సాంబ్రాణి, [bot.] ''Bacopa monnieri'' of the Scorophulariaceae family; సాంబ్రాణి చెట్టు, sAMbrANi ceTTu -n. --sal tree; [bot.] ''Shorea robusta,'' (of Dipterocarpaceae family); same as సాలవృక్షం, సర్జకం, the resin obtained from the sap of this tree is called సాంబ్రాణి; సాంప్రదాయిక, saampradaayika - adj. -- traditional; -- సంప్రదాయ is noun' సాకల్యంగా, sAkalyaMgA -adv. --completely; comprehensively; fully; సాకార, sAkAra -adj. --shaped; with a shape; with a form; formed. సాక్షాత్కారం, sAkhAtkAraM -n. --manifestation right in front of the eyes; సాక్షి, sAkshi -n. --witness; (ety.) స + అక్షి = ప్రత్యక్షంగా చూచిన వ్యక్తి; సాకీను, sAkInu -n. --inhabitant; resident; సాకు, sAku -n. --excuse; pretext; -v. t. --bring up; raise; foster; nourish; సాగదీయు, sAgadIyu -v. t. --stretch; elongate; draw; సాగనంపు, sAganaMpu -v. i. --give sendoff; సాగరం, sAgaraM -n. --(1) ocean; sea; (2)fresh water reservoir as in Nagarjuna Sagar; --(3) one followed by 29 zeros in the traditional Indian system of counting; సాగర శాస్త్రం, sAgara SAstraM -n. --oceanography; సాగర సంగమం, sAgara saMgamaM -n. --mouth of a river; place where a river joins the sea; సాగు, sAgu -n. --cultivation; tillage; ---చుక్కల సాగు = drip irrigation. -v. i. --(1) stretch; elongate; --(2) continue; సాటా, sATA %e2t -n. --barter; traders exchanging goods with no money as a medium of transaction; సాటి, sATi -adj. --equal; similar; parallel; -n. --equal; peer; match; సాటిది, sAtidi -n. f. --equal; peer; సాటిలేని, sAtilEni -n. --matchless; peerless; సాటివాడు, sAtivADu -n. m. --equal; peer; సాదరంగా, sAdaraMgA -adv. --respectfully; సాదర, sAdara -adj. --(1) respectful; (2) miscellaneous; --- సాదర ఖర్చులు = miscellaneous expenses; సాదా, sAdA -adj. --plain; blank; unadorned; unspiced; ordinary; clear; uncorbonated; సాదృశం, sAdRusaM -n. --analogy; సాధకం, sAdhakaM -n. --practice; esp. the practice of music lessons; సాధకబాధకాలు, sAdhakabAdhakAlu -n. pl. --problems and pitfalls inherent in any activity; trials and tribulations; practical problems; implementation problems; సాధనం, sAdhanaM -n. --device; appliance; సాధన, sAdhana -n. --practice; సాధనసంపత్తి, sAdhanasaMpatti -n. --facilities and resources; సాధనసామగ్రి, sAdhanasAmagri -n. --equipment required to do something; సాధ్య, sAdhya -adj. --derived; ---సాధ్య బిందువు = [gram] derived pause during a grammatical operation. సాధారణ, sAdhAraNa -adj. --general; ordinary; nothing special; సాధించు, sAdhiMcu -v. t. --(1) solve; accomplish; --(2) nag; సాధికార, sAdhikAra -adj. --authoritative; with authority; సాధు, sAdhu -adj. --tame; domestic; ---సాధు జంతువు = tame animal; gentle animal. సాధువు, sAdhuvu -n. --(1) holy person; --(2) gentle person; సాధ్వి, sAdhvi -n. f. --gentle woman; సాన, sAna -n. --whetstone; సానపట్టు, sAnapaTTu -v. t. --polish; sharpen; grind; సాని, sAni -n. f. --(1) lady; wife of the master, --(2) mistress; prostitute; --(3) head woman; (4) flow; stream; ---దొరసాని = wife of the boss. ---మంత్రసాని = midwife. ---సానా? సంసారా? = Is she a prostitute or a family person? సాన్నిధ్యం, sAnnidhyaM -n. --proximity; vicinity; proximity; సానుకూలం, sAnukUlaM -n. --favorable circumstance; favorable result; సానుభూతి, sAnubhUti -n. --sympathy; condolence; pity; సాపత్యం, sApatyaM %e2t -n. --similarity; likeness; -- సామ్యం; పోలిక; సాపు, sApu -adj. --fair; not rough; not in a draft form; (ant.) చిత్తు; ---సాపు ప్రతి = fair copy; సాపేక్షం, sApEksha -n. --relativity; సాపేక్ష, sApEksha -adj. --relative; relativistic; సాపేక్ష విలాసం, sApEksha vilAsaM -n. --[comp.] relative address; సాపేక్ష సిద్ధాంతం, sApEksha siddhAMtaM -n. --theory of relativity; ---సార్వత్రిక సాపేక్ష సిద్ధాంతం = general theory of relativity. ---విశిష్ట సాపేక్ష సిద్ధాంతం = special theory of relativity. సాపేక్ష సమాధి, sApEksha samAdhi -n. --[astron.] relativistic collapse; సాఫీగా, sAphIgA -adv. --smoothly; సామంతుడు, sAmaMtuDu -n. m. --(1) feudatory prince; --(2) wealthy person; సామ్యం, sAmyaM -n. --equality; analogy; సామగ్రి, sAmagri -n. --supplies; material; merchandise; సామరస్యం, sAmarasyaM -n. --amicability; friendship; సమాశ్రయం, samASrayaM -n. --alliance; సామర్థ్యం, sAmarthyaM -n. --capability; ability; strength; సామాజికం, sAmAjikaM -n. --social; societal; సామాజిక, sAmAjika -adj. --social; societal; collective; సామాన్యం, sAmAnya -adj. --common; usual; routine; normal; general; simple; సామాన్య, sAmAnyaM -n. --common; usual; routine; సామాను, sAmAnu -n. --(1) baggage; luggage; --(2) merchandise; సామాన్యుడు, sAmAnyuDu -n. m. --common man; ordinary person; average person; సామ్రాణి, sAmrANi -n. --a breed of horse imported from Samarkand; సామీప్యం, sAmIpyaM -n. --proximity; సాముదాయక, sAmudAyaka -adj. --communal. సాముద్రికం, sAmudrikaM %e2t -n. --symbology; the interpretations of the “impressions” or imprints and body marks (birthmarks, body and facial features such as shapes of fingers, twirls, and whorls on fingertips, etc.); ---హస్తసాముద్రికం = palmistry; the art of reading palm prints as a method of fortune-telling. సాముద్రిక, sAmudrika -adj. --related to sea or ocean; సముద్రపు; సామూహిక, sAmUhika -adj. --collective; సామెత, sAmeta -n. --proverb; adage; saying; -- సామ్యత అనే సంస్కృత నుండి సామెత వచ్చింది. సామెతలో ఆ వాక్యంతోపాటుగా ప్రస్తుత విషయ ప్రస్తావన వెంటనే చేరుతుంది; ఉదా: దరిద్రుడు తలగడగబోతే వడగండ్ల వానవచ్చిందన్నట్టు; -- జాతీయం, నానుడి, పలుకుబడి కూడా చూడండి; సాయంత్రం, sAyaMtraM -n. --evening; strictly, from 4.00 P.M. to 7.00 P.M. సాయకం, sAyakaM -n. --arrow; % to e2t సాయన సంవత్సరం, sAyana saMvatsaraM -n. --tropical year; (def.) time taken by the Sun to travel from one equinox to the same equinox. This is approximately 365.242 days; సాయుధులు, sAyudhulu -n. --armed people; సారం, sAraM -n. --essence; gist; సారంగం, sAraMgaM - n. -- జింక, ఏనుగు, తుమ్మెద, వాన కోయిల; సారమైన అంగములు కలది సారంగం; సారంగపాణిఉ, sAraMgapANi - n. -- Lord Siva; -- దేవతలు ఒకసారి యజ్ఞం చేస్తూ రుద్రుని మహిమ తెలియక ఆయనకు యజ్ఞ భాగం ఇవ్వలేదు. అశివమైన ఆ యజ్ఞాన్ని శివుడు రౌద్రాస్త్రంతో భేదించగా యజ్ఞం " జింక "రూపం ధరించి పరుగుదీసింది. అపుడు దాన్ని తన చేత్తో పట్టుకొన్నాడు .అందుచేత శివుడు సారంగపాణి అయ్యాడు. సారటు, sAraTu -n. --a buggy drawn by two horses; గుర్రబ్బగ్గీ; సారణి, sAraNi -n. --(1) channel; --(2) table; tabulation; tableau; arrangement as an array; సారథ్యం, sArathyaM -n. --guidance; leadership; సారథి, sArathi -n. --driver; commander; సారవంత, sAravaMta -adj. --fertile; fruitful; సారవా, saaravaa - n. -- crop when there is plenty of irrigated/rainwater; This crop is typically harvested by December; the second crop harvested in May is called దాళువా or రబీ; -- దీనినే సాళువా అనీ, ఖరీఫ్ అని కూడా అంటారు; సారస్వతం, sArasvataM -n. --literature; -- సరస్వతీ సంబంధమైనది సారస్వతం. తెలుగు సారస్వతం అంటే కావ్యాదులతో పాటు విమర్శలూ, కథలూ, రూపకాలూ, ఆయా శాఖలలో వెలువడే వ్యాసాలూ, పరిశోధనలూ, హరికథాదులూ, అన్నీ. సంగీత సారస్వతం అంటే కృతులూ, పదాలూ, ఆ గాన ఆలాపనలూ. వైదీక సారస్వతం అంటే వేదాలూ, మంత్రాలూ, వాటి వ్యాఖ్యానాలూ, ఉపన్యాసాలూ, మొదలైనవన్నీ. సారస్వత, sArasvata -adj. --literary; సార్ధం, sArdhaM -n. --caravan; సార్ధకం, sArdhakaM -n. --allomorph; with the same meaning; సార్థక, sArthaka -adj. --fruitful; appropriate; significant; ---సార్థక నామం = appropriate name. సార్థకత, సార్థక్యం, sArthakata, sArthakyaM -n. --fruitfulness; worth; significance; utility; సార్వకాలిక నియమం, sArvakAlika niyamaM %e2t -n. --universal law; సార్వజనిక, sArvajanika %e2t -adj. --universal; cosmopolitan; సార్వభౌమత్వం, sArvabhaumatvaM -n. --sovereignty; సార్వభౌముడు, sArvabhaumuDu -n. m. --sovereign; సారాంశం, sArAMSaM -n. --essence; purport; summary; brief; సారా, sArA -n. --wine; ---ద్రాక్ష సారా = grape wine. సారించు, sAriMcu -v. t. --extend; stretch; spread; ---దృష్టి సారించు = cast a glance. ---ఊహని సారించు = extend the imagination. ---విల్లుని సారించు = string a bow. సారువా, sAruvA -n. -- the main paddy crop, grown in the southwest monsoon season; (rel.) దాళవా; సారూప్యం, sArUpyaM -n. --resemblance; analogy; సారూప్య, sArUpya -adj. --similar; analogous; (rel.) సర్వసమాన; సాలంకృత, sAlaMkRta -adj. --decorated; decked; with decorations; with ornaments; ---సాలంకృత కన్యాదానం = giving away the bride fully decked with jewelry. సాల, sAla -n. --(1) sal; a timber tree; సాలగ్రామం, sAlagrAmaM -n. -- ammonite; a fossilized shellfish; one of the symbols of Vishnu; -- హిందూ దేవాలయాలలో విష్ణుమూర్తి ప్రతిరూపంగా పూజింపబడే ఒక రకమైన నల్లని రాళ్ళని సాలిగ్రామాలు/సాలగ్రామాలు అంటారు. ఇవి నేపాల్ లోని గండకీ నది పరీవాహక ప్రాంతమైన 'సాలిగ్రామం' అనే గ్రామం లో విరివిగా లభిస్తాయి. ఈ రాళ్ళు నునుపుగా అక్కడక్కడా కొన్ని గుర్తులతో అండాకారం లో ఉంటాయి. ఆ గుర్తులు విష్ణువు యొక్క ఆయుధాలని చెప్పబడే శంఖం,చక్రం, గదలను మరియు విష్ణువు అవతారాలైన మత్స్య,కూర్మావతారాలను తలపించే విధంగా ఉండటం వలన ఆ రాళ్ళకు దివ్య శక్తులున్నట్లు ప్రజలు విశ్వసిస్తారు. సాలచెట్టు, sAlavRkshaM -n. --[bot.] ''Shorea robusta,'' (belonging to the Dipterocarpaceae family; --- సర్జకము; ఈ చెట్టు నుండి కారే రసం గడ్డకట్టినప్పుడు సాంబ్రాణి అవుతుంది; కాని అదేమిటో దీనిని గుగ్గిలం చెట్టు అని అంటారు; గుగ్గుల్‍ చెట్టు (Caommiphora mukul" of Burseraceae family)నుండు స్రవించే జిగురు వంటి పదార్థం గుగ్గిలం; సాలభంజిక, sAlabhaMjika -n. -- (1) doll; puppet; (2) a statue carved on a pillar or wall; -- “సాల”(Shorea robusta) అనే వృక్షానికి ఆనుకుని నిలబడి ఉన్న ఆడ రాతి బొమ్మని సాలభంజిక అని పిలవడం కనిపిస్తుంది. మొత్తం పదానికి అర్ధం చూస్తె సాల్ చెట్టు కొమ్మ వంచుతున్న/విరుస్తున్న స్త్రీ అని చెప్పుకోవచ్చేమో. మౌర్యులు, శాతవాహన కాలాలనుంచి ఇలాంటి శిల్పాలు కనిపిస్తాయి. బౌద్ధ సాహిత్యంలో కూడా దీని ప్రసక్తి ఉంది; సాలమేండరు, sAlamEMDaru -n. --salamander; a small lizard-like amphibian; సాలామిశ్రి, sAlAmiSri - n, -- Salep; an orchid; [bot.] Orchis mascula; సాలీడు, sAlIDu -n. --spider; సాలీనా, sAlInA -adv. --per year; yearly; సాలు, sAlu -n. --year; -v. i. --match; match wits with; pair up; ---సాల గలగడం = to be able to match up. సాలు ఒక్కంటికి, sAlu okkaMtiki -ph. --per year; సాలుసరి, sAlusari -adv. --yearly; per year; సాలెపురుగు, sAlepurugu -n. --spider; సాలోచనగా, sAlOcanagA -adv. --thoughtfully; giving due thought to; సావకాశం, sAvakAsaM -n. --leisure; at ease; సావధానంగా, sAvadhaAnaMgA -adv. --attentively; carefully; patiently; సాహసం, sAhaSaM -n. --(1) boldness; courage; daring; --(2) temerity; rashness; సాహసోపేతంగా, sAhasOpEtaMgA -adv. --boldly; daringly; సాహిత్యం, sAhityaM -n. --(1) literature; సాహిత్యం, సారస్వతం, వాఙ్మయం అనేవి మూడు. ఇవి ఒక దానికంటే మరొక దాని పరిధిని బట్టి విస్తృతమైనవి. హితబోధ లక్ష్యంగా కలది సాహిత్యం. ఉదా. కావ్య నాటకాదులు. సరస్వతీ సంబంధమైనది సారస్వతం. తెలుగు సారస్వతం అంటే కావ్యాదులతో పాటు విమర్శలూ, కథలూ, రూపకాలూ, ఆయా శాఖలలో వెలువడే వ్యాసాలూ, పరిశోధనలూ, హరికథాదులూ అన్నీ. వాఙ్మయం అంటే పైవన్నీ. వినోదం కోసం ఆనందం కోసం ఉన్న రచనలే కాక, నిత్య జీవితానికి ఉపకరించే అనేక విషయాల సమాహారం వాఙ్మయం ఔతుంది. వివిధ శాస్త్ర గ్రంథాలూ, జీవిత చరిత్రలూ, పత్రికలూ, వార్తలూ, చర్చలూ అన్నీ. తెలుగు భాషలో కనబడేవీ ,వినబడేవీ సమస్తమూ … వాగ్రూపం లో ఉండేవన్నీ— తెలుగు వాఙ్మయమే. --(2) lyric in a musical composition; -- మార్గ సాహిత్యం = classical literature; -- దేశీ సాహిత్యం = folk literature; -- తెలుగు సాహిత్యంలో మొదట్లో సంస్కృత సాహిత్యాన్ని, తరువాత సంస్కృత సాహిత్యప్రభావం ఉన్న శిష్ట తెలుగు సాహిత్యాన్ని మార్గ సాహిత్యం అన్నారు. అట్లాగే మొదట్లో తెలుగు సాహిత్యాన్ని తరువాత జానపద సాహిత్యానికి దగ్గరగా ఉన్న శిష్ట సాహిత్యాన్ని దేశి సాహిత్యం అన్నారు. స్ఖాలిత్యం, skhAlityaM -n. --error; mistake; a slip; (lit.) something that spilled over unintentionally; a bug in a computer program; '''%స్థా - sthA, - స్నా - snA, స్వా - svA''' స్థాణువు, sthANuvu -n. --immobile object; tree trunk with no branches; used to describe a person who was stunned or found speechless; స్థానం, sthAnaM -n. --position; location; స్థానబలం, sthAnabalaM -n. --(1) strength derived from the position --(2) [math.] in a positional number system, the value of a position as opposed to the inherent value of a digit; స్థానభ్రంశం, sthAnabhraMSaM -n. --dislocation; displacement; స్థానాంతరీకరణం, sthAnAmtarIkaraNaM %e2t -n. --translocation; స్థానికం, sthAnikaM -n. --local; స్థానిక, sthAnika -adj. --local; స్థాపత్యం, sthApatyaM -n. --architecture; స్థాపకుడు, sthApakuDu -n. --founder; స్థాలి, sthAli -n. --cooking vessel; pot; స్థావరం, sthAvaraM -n. --(1) settlement; station; --(2) military base; స్థాయి, sthAyi -n. --stage; status; స్నాతకం, snAtakaM %e2t -n. --(1) inauguration; --(2) commencement; graduation from school and commencement of wordly life; --(3) (lit.) ceremonial bath taken by a bachelor after the completion of his education; an event in a wedding celebration commemorating the end of bachelorhood; స్నాతకుడు, snAtakuDu %e2t -n. -- graduate; someone who finished a course of study; స్నాతకోత్తర, snAtakOttara -adj. --post-graduate; స్నాతకోత్సవం, snAtakOtsavaM -n. --commencement exercises; graduation ceremonies; convocation; స్నానం, snAnaM -n. --bath; shower; స్నానపు తొట్టి, snAnapu toTTi -n. --bath tub; bath; స్నాయువు, snAyuvu -n. --sinew; tendon; స్మారకం, smArakaM -n. --consciousness; ---స్మారకం తప్పు = become unconscious. స్మార్తం, smArtaM - n. --Hindu canonical ritual procedures prescribed in the scriptures; -- see also ఔద్గాత్రం; స్మార్తులు, - n. -- A sect of Hinduism that worships both Siva and Vishnu with equal devotion; In general most of these people are followers of Shankara's monism; -- శివకేశవులనిద్దరినీ బేధం లేకుండా ఆరాధన చేసేవారు; శ్రుతి-స్మృతి-పురాణాలన్నిఁటినీ సరిసాటిగా నమ్మి సమగ్రంగా అనుసరించి ఆచరించే వారే స్మార్తులు. వీరికి శివకేశవులు ఒక్కరే, వివాహాలు కూడ చేసుకుంటారు. వీరంతా సర్వ సాధారణంగా శాంకర అద్వైతులై ఉంటారు. అద్వైతమంటే - దేవుఁడూ, జీవుఁడూ పరమార్థంలో ఒకఁడేననీ, జీవులందఱిలోనూ, మానవులందఱిలోనూ ఉన్నది ఒకటే బ్రహ్మం అని నమ్మడం. అలాగే, శ్రుతి అంటే వేదాలు. స్మృతి అంటే ధర్మశాస్త్ర్రం. (తెలుఁగు బ్రాహ్మణులది పరాశర స్మృతి). వారి నిత్య నైమిత్తిక విధులకు స్మృతీ, సూత్రమూ పరమ ప్రమాణాలు. స్వాంతన, svAMtana -n. --peace; quiet; స్వాగతం, svAgataM -n. --welcome; స్వాతంత్ర్యము, svAtaMtryamu n. -- independence; freedom; free-will; liberty; -- (ant.) (వ్యతి.) పారతంత్ర్యము; -- see also స్వతంత్రము -- స్వతంత్రంకి సంబంధించిన దినం — స్వాతంత్ర్య దినం. స్వాతి, svAti -n. --(1) Pi Hydrae; Arcturus; Yoga tara of the 15th lunar mansion; located in the constellation Scorpio (or Libra); --(2) The 15th of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) the brightest star in the constellation Bootes; the Herdsman (Bhutap); this is about 37 light-years from us; స్వాధికార, svAdhikAra -adj. --autonomous; స్వాధీనం చేసుకొను, svAdhInaM cEsukonu -v. i. --appropriate; to take one under one’s control; స్వాధీన పరచు, svAdhIna paracu -v. t. --handover; స్వామి, svAmi -n. m. --(1) swami; a religious holy man; --(2) master; head of a household; స్వామికార్యంతో పాటు స్వకార్యం కొంత, svAmi kAryaMtO pATu svakAryaM koMta; - ph. -- getting some personal work done while on official business; dual-purpose activity; స్వామిని, svAmini -n. f. --lady of the house; wife of the master; స్వావలంబన, svAvalaMbana - n. -- self-reliance; %సిం - siM, సి - si, సీ - sI సింగాడాలు, siMgaaDaalu - n. -- Water chestnurs; సింగారించు, siMgAriMcu -v. t. --decorate; do makeup; సింగినాదం, siMginAdaM -n. --(1) (lit.) sound of an instrument made from the horn of a deer; --(2) useless stuff; trivial stuff; సిందూరం, siMdUraM -n. --red lead; vermillion; minium; triplumbic oxide; Pb₃O₄; సిందూరీ కాయ, siMdUrI kAya - n. -- Jafras; Jafra seeds; -- ఎరుపురంగు గింజలు కలిగిన చిన్న ఎరుపురంగు కాయలను ఇంగ్లీషులో జాఫ్రాకాయలు (JAFRAS) అని, ఉత్తర భారతదేశంలో సిందూరీలని అంటారు. ఈ కాయలు పరిమాణంలో, ఆకారంలో ఆగాకరకాయను పోలివుంటాయి. వీటి గింజలు కూడా ఆగాకరకాయ గింజల్లానే వుంటాయి. లిప్ స్టిక్ తయారీ కోసం ప్రత్యేకంగా వీటిని రంగుకోసం వాడతారు కాబట్టి వీటిని "లిప్ స్టిక్" గింజలు (Lip Stick Seeds) అని కూడా అంటారు. వీటితో వంటకాల కోసం వాడే రంగులు, వస్త్రాలపై వాడే రంగులు కూడా తయారు చేస్తారు. ఈ చెట్టు తాలుకు ప్రతి భాగం ఆయుర్వేద వైద్యానికి పనికి వస్తుంది. సింధుశాఖ, siMdhuSAkha -n. --gulf; (lit.) branch of the sea; సింహం, siMham -n. --(1) lion; --(2) [astron.] Leo, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac, సింహరాసి; సింహదంష్ట్రిక, siMhadaMstrika -n. --dandelion; [bot.] ''Taraxacum officinali; is commonly of the Asteraceae (Daisy) Family; Viewed in the United States as a weed with small yellow flowers; The Telugu word was coined by Prof. Kota. S.R. Sarma; Dandelions are traditional herbal medicine, used to stimulate the liver, promote the body’s natural detoxification processes and support healthy digestion. The botanical wellness company Traditional Medicinals turns the wild-collected roots into a variety of medicinal-grade formulations. Its Roasted Dandelion Root tea is robust and coffee-like, while Detox Dandelion, Dandelion Chai Probiotic, and Dandelion Leaf & Root are more mild and herbaceous. సింహద్వారం, siMhadvAraM -n. --main entrance; front entrance; (ant.) పాణిద్వారం; సింహభాగం, siMhabhAgaM -n. --lion’s share; a major share; first cut; సింహావలోకనం, siMhAvalOkanaM -n. --retrospection; (lit.) a lion’s view; సింహాసనం, siMhAsanaM -n. --throne; (lit.) a lion’s seat; సిక్తము, siktamu -adj. --splashed; sprinkles; splattered; wetted; soaked; సికా, sikA %e2t -n. --official seal; an imprint made to make a document official; సిగ, siga -n. --hair in a bun; hairdo; coif; coiffure; సిగరెట్, sigareT -n. --cigarette; (rel.) చుట్ట; బీడీ; సిగ్గరి, siggari -n. --a shy person; సిగ్గు, siggu -adj. --coy; shy; bashful; సిగ్గు, siggu -n. --(1) coyness; shyness; bashfulness; --(2) embarrassment; disgrace; సిగ్గుమాలిన, siggumAlina -adj. --shameless; సితపక్షం, sitapakskaM -n. --waxing half of a fortnight; సిత్నాట కూర, sitnATa kUra - n. -- [bot.] ''Melochia corchorifolia;'' సిద్ధం, siddhaM -adj. --ready; prepared; సిద్ధచారణులు, siddhachaaraNulu - n. -- legendary epic figures with eternal youth and capable of freely roaming the skies[ -- నిత్య యవ్వనంలో ఉంటూ ఆకాశంలో యథేచ్చగా సంచరించగల శక్తులు ఉన్నవారు సిద్ధ చారణులు; సిద్ధబీజం, siddhabIjaM -n. --spore; సిద్ధమకరధ్వజం, siddhamakaradhvajaM - n. -- An Ayurvedic medicine used to improve male potency and improve sexual performance; -- మన్మథుడి జెండా పైన మొసలి బొమ్మ ఉంటుంది. మన్మథుడు సిద్ధమకర ధ్వజుడు. సిద్ధమకరధ్వజం 'మగతనం' పెంపొందడానికి వాడుతారు; సిద్ధాంతం, siddhAMtaM -n. --(1) theorem; an established truth; --(2) theory; a hypothesis; --(3) doctrine; an edict; (rel.) ఉపసిద్ధాంతం; అభిమతం ---అభిమతం అంటే థియరీ అని, సిద్ధాంతం అంటే థీరం అనీ ఒక వివరణ ఉంది. సిద్ధాంతి, siddhAMti -n. --learned person; సిద్ధాంతీకరించు, siddhAMtIkariMcu -v. i. --theorize; to develop a theory; సిద్ధి, siddhi -n. --accomplishment; attainment; సినిమా, sinimA -n. --cinema; movie; motion picture; film; flick; సినీవాలి, sinIvAli, -n. --the first day after a new moon day on which the crescent moon can be seen; -- అమావాస్య తిధిలో చంద్రుడు పూర్తిగా సూర్యమండలాన్వర్తియై - అనగా ఆసాంతము సూర్యుని పరిధిలోనికి వెళ్లకుండా - ఒక దారపుపోగంత చంద్రకళ సూర్యోదయాని కంటే ముందుగా కన్పడినపుడు దానినే "సినీవాలీ" అమావాస్య అంటారు. సిద్ధాంత పరంగా నైతే కృష్ణ చతుర్దశి తో కూడిన అమావాస్యే "సినీవాలీ" అమావాస్య; సిపాయి, sipAyi -n. --soldier; sentinel; సిఫార్సు, siphArsu -n. --recommendation; సిబ్బంది, sibbaMdi -n. --crew, staff; సిబ్బి, sibbi -n. --(1) a flat pot cover with no handle; a flat pan; --(2) scale of a balance; (ety.) the pan of a balance into which Emperor Sibi of mythology entered to weigh his body; -- సిబ్బిరేకు; -- జల్లిసిబ్బి = a flat pan with many perforations; -- మూకుడు = బాణలి = a hemispherical frying bowl with two handles; సిర, sira -n. --(1) vein; a blood vessel that carries blood toward the heart; --(2) vein of a leaf; ఈనె; సిరకా, sirakA -n. --vinegar; CH₃COOH; పులిసిన సారా; సిరా, sirA -n. --ink; సిరామరక, sirAmaraka -n. --inkblot; సిరిమాను, sirimAnu - n. -- [bot.] ''Anogeissus latifolia'' of the Combretaceae family; -- ఘట్టి; చిరుమాను; -- ఈ పెద్ద వృక్షం కాండం నుంచి స్రవించే జిగురును గమ్ ఘట్టి (Gum Ghatti) అంటారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి కీ. శే. డా. వై. యస్. రాజశేఖరరెడ్డి ప్రయాణించిన హెలికాఫ్టర్ కర్నూలు జిల్లా పావురాల గుట్ట దగ్గర ఒక పెద్ద సిరిమాను వృక్షాన్ని గుద్దుకునే పేలిపోయిందని అంటారు; సిల్లకాయ, sillakAya -n. --[bot.] ''Strychonos potatorum;'' extract from fruits of this tree is used by Chenchu tribes to stun fish in spearfishing. సిలాజిత్తు, silAjittu -n. --(1) bitumen; red chalk; --(2) [bot.] ''Ophelia eleganis; Ophelia multiflora;'' --(3) an ingredient in Ayurvedic medicines, the exact identity of which is not certain; సిలువ, siluva -n. --Cross; a Christian symbol; సిల్కు, silku -n. --silk; పట్టు; సిలోన్‍ బచ్చలి, silOn^ baccali -n. -- [bot.] ''Talinum triangulare'' Willd. సివం, si-vaM -n. --a condition when a body is posessed by a devine force; సివంగి, sivaMgi -n. f. --lioness; సివారు, sivAru -n. --suburb; a satellite town at the outskirts of a town; సివిటి పిల్లి, siviTi pilli -n. --civet cat; a wild animal of the cat family; the Small Indian Civet; [biol.] ''Viverricula indica''; సివీరి, sivIri -n. --civetone; a substance secreted by the Civet cats; used in the manufacture of perfumes; సిసలు, sisalu -n. --(1) exact; --(2) original; genuine; సిసలు, నకలు, sisalu, nakalu -ph. --(1) original and copy; --(2) genuine and imitation; స్తిమితం, stimitaM -n. --steadyness; calmness; స్తిమితపడు, stimitapaDu -v. i. --(1) settle down; calm down; --(2) get well; స్థితి, sthiti -n. --state; status; స్థితిగతులు, sthitigatulu -n. pl. --circumstances; state and tarjectory; స్థితిజశక్తి, sthitijaSakti -n. --potential energy; స్థితిమంతుడు, sthitimaMtuDu -n. m. --a well-to-do person; స్థితిపరుడు, sthitiparuDu -n. m. --a well-to-do person; స్థితిస్థాపకత, sthitistApakata -n. --elasticity; స్థిరత్వం, sthiratvaM -n. --constancy; stability; స్థిరపరచు, sthiraparacu -v. t. --confirm; ratify; స్థిరరాసి, sthirarAsi -n. --constant; a mathematical constant; స్థిరాంకం, sthirAMkaM -n. --constant; a mathematical constant; స్థిరాస్తి, sthirAsti -n. --immobile property; real estate; స్నిగ్ధత, snigdhata -n. --(1) viscosity, a measure of fluid thickness; --(2) brightness; --(3) tenderness; softness; స్విన్న జలం, svinna jalaM -n. --distilled water; సీకాయ, sIkAya -n. --soap acacia; soap nut; [bot.] Acacia concinna of the Leguminosae family; (alt.) షీకాయ; సీజరీయం, sIjarIyaM -n. --Cesarean; a surgical procedure to deliver a baby; so named from a folklore surrounding the birth of Julius Caesar; సీటు, sITu -n. --seat; a place in college admissions; a place to sit in a public vehicle; చోటు; సీతమ్మవారి జడబంతి, sItammavAri jaDabaMti - n. -- Cockscomb; Brain Flowers; Wool Flowers; [bot.] ''Celosia cristata'' of the Amaranthaceae family; -- తోటకూర జాతికి చెందిన ఈ మొక్క ఆకుల్ని కొందరు కూరగా వండుకుంటారు. దీనికి వైద్యపరమైన ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి. ఈ మొక్కలలో లేత ఎరుపు, పసుపు, రక్తవర్ణం వంటి పలు రంగుల పూలు పూసే రకాలున్నాయి; సీతాఅక్షంతలు, sitAakshaMtalu - n. -- a flowering bush with colorful red and yellow flowers; [bot.] ''Lantana camera; L. montevidensis''; సీతాకోకచిలుక, sItAkOkaciluka -n. --butterfly; సీతాదం, sItAdaM -n. --scurvy; a disease caused by a shortage of vitamin C; సీతాఫలం, sItAphalaM -n. --custard apple; sugar apple; sweet sop; Graviola; [bot.] ''Annona squamosa'' of the Annonaceae family; -- see also రామాఫలం (''Annona Reticularis''); లక్ష్మణఫలం (''Annona muricata''); హనుమాఫలం; -- 'సిత' (= white, bright, clear, pure) అనే పదానికి 'పలక' (= బొడిపెల తొక్కు) అనే పదం చేరి ఆ పండుకు ఆ పేరు ఏర్పడింది. అది రూపాంతరం చెంది 'సీతా ఫలం'గా మారింది. ఈ పండులోని గింజలలో కొద్దిగా విషం ఉంటుంది కనుక గింజలు తినకూడదు; -- చింతవొలకాయలు; సితపలక్కాయ; చిప్పలపండు; [Sansk.] గంధగాత్రమ్; [[File:Sitaphals_in_a_plate.jpg|right|thumb|సీతాఫలం]] సీదా, sIdA -adj. --(1) straight; --(2) honest; సీమంతం, sImaMtaM -n. --(1) baby shower; a ceremony to celebrate the first pregnancy; --(2) boundary; boundary line; --(3) part in the hair; సీమంతిక, sImaMtika %e2t -n. --suture; stitch; సీమ, sIma -adj. --foreign; imported; -n. --foreign country; సీమకుక్క, sImakukka -n. --a dog of foreign origin; a dog with a pedigree; (rel.) ఊరకుక్క; సీమచింత, sImaciMta -n. --Manila tamarind; Madras thorn; [bot.] ''Pithecellobium dulce;'' -- A species of flowering plant in the pea family, Fabaceae, that is native to the Pacific Coast and adjacent highlands of Mexico, Central America, and northern South America. సీమచేమంతి, sImacEmaMti -n. --the common chamomile; [bot.] ''Anthemis nobilis;'' సీమజమ్మి, sImajammi -n. --a thorny hedge plant; [bot.] ''Prosopis juliflora;'' సీమజీలకర్ర, sImajIlakarra -n. --Caraway seed; [bot.] ''Carum carvi;'' షాజీరా; సీమతులసి, sImatulasi -n. --basil; [bot.] ''Olimum basilicum;'' సీమబాదం, sImabAdaM -n. --almond; [bot.] ''Prunus amygadalus;'' సీమబూరుగ, sImabUruga -n. --[bot.] ''Ceiba pentandra;'' సీమమిరప, sImamirapa -n. --a type extra spicy, yet small-sized capsicum; సీమ మెట్టతామర, sIma meTTatAmara -n. -- Christmas Candles, Emperor’s Candlesticks, Candle Bush; Ringworm Shrub; senna alata; [bot.] ''Cassia alata'' of the Fabease family and Caesalpinioideae sub-family; -- ఈ మొక్క ఆకుల రసం మొండి చర్మ వ్యాధి తామరకు దివ్యౌషధం అయిన కారణంగా దీనిని ‘సీమ మెట్టతామర’ అని పిలుస్తున్నారంతే కాని దీనికి మెట్ట తామరకీ ఏ సంబంధమూ లేదు; ఈ మొక్క ఆకులలో ఉన్న పసుపుపచ్చటి క్రిసోఫానిక్ యాసిడ్ (Chrysophanic Acid) చక్కటి ఫంగిసైడ్ (Fungicide) గా పనిచేసి ఎంతటి మొండి చర్మవ్యాధులనైనా మాడ్చేస్తుంది; -- see also మెట్టతామర = [bot.] ''Canna indica'' of the Cannaceae family; సీమసోపు విత్తులు, sImasOpu vittulu -n. --caraway seed; [bot.] ''Carum carvi;'' సీరం, sIraM -n. --serum; (pl. sera); antitoxin; సీల, sIla -n. --peg; screw; nail; సీలమండ, sIlamaMDa -n. --ankle; చీలమండ; సీసం, sIsaM -n. --(1) lead; the chemical element whose symbol is Pb; --(2) a type of Telugu poem; సీసా, sIsA -n. --bottle; glass bottle; vial; స్త్రీ, strI -n. --woman; lady; -- స్త్రీ ధనం = money given to a woman by her parents at the time of her wedding. This will be her own property and her husband has no right over it; This is not dowry. స్త్రీబీజం, strIbIjaM -n. --ovum; స్త్రీలింగం, strIliMgaM -n. --feminine gender; స్వీకృతం, svIkRtaM -n. --postulate; స్వీకృత సిద్ధాంతం; స్వీయచరిత్ర, svIyacaritra -n. --autobiography; %సు - su, సూ - sU సుంకం, suMkaM -n. --duty; tax; levy; సుందర, suMdara -adj. --beautiful; సుందరి, suMdari -n. f. --beautiful woman; సుకరం, sukaraM -n. --practicable; convenient; manageable; సుకుమారం, sukumAraM -adj. --tender; fragile; dainty; not capable of handling harsh treatment; సుకుమారి, sukumAri -n. pl. -- a woman who has been delicately reared; సుకృతము, sukRtamu - n. -- A good deed; a good or meritorious work or action; సుఖం, sukhaM -adj. --comfort; pleasant; సుఖరోగం, sukharOgaM -n. --venereal disease; సుఖీభవ, sukhIbhava -inter. --may you be happy!; ---అన్నదాతా సుఖీభవ = may the donor of food be happy; (idiom) I bless you for giving me food. సుగంధ, sugaMdha -adj. --aromatic; (lit.) having a pleasing smell; సుగంధ యోగికాలు, sugaMdha yOgikAlu -n. pl. --aromatic compounds; (lit.) compounds with a smell; in general many of the aromatic compounds are characterized by the presence of a ring structure in their structural formulas; సుగంధిపాల, sugaMdhipAla -n. --(1) Sarsaparilla; [bot.] ''Similax officinalis; Hemidesmus indica''; --(2) flavored milk drink; సుడి, suDi -n. --(1) eddy; vortex; whorl; spiral-shaped markings; --(2) luck; fate; (ety.) according to palmistry, the predestined fate of a person can be read from the locations of whorls on the palms, fingers, and soles of feet; ---వాడి సుడి బావుందిరా = that fellow's luck is good. సుడిగాలి, suDigAli -n. --tornado; whirlwind; వాయుగుండం; సుడిగుండం, suDiguMDaM -n. --whirlpool; vortex; సుతరామూ, sutarAmU - adv. -- utterly; totally; completely; in full; సుతారంగా, sutAraMgA -adv. --gently; సుతి, suti - n. -- musical drone sound; musical drone box; It is similar to a harmonium and is used to provide a drone in a practice session or concert of Indian classical music. --శృతి; సుత్తి, sutti -n. --(1) hammer; gavel; --(2) (slang) uninvited, unwelcome and unending talk; --(3) (slang) drip; a person who bores with uninvited and unwelcome talk; ---కమ్మరి సుత్తి = blacksmith's hammer. ---పటకా సుత్తి = claw hammer. సుద్ద, sudda -n. --chalk; calcium carbonate; CaCO₃; సున్నం, sunnaM -n. --lime; quicklime; calcium hydroxide; Ca(OH)₂; ---గుల్ల సున్నం = lime. ---చెక్క సున్నం = native cement prepared by grinding together quicklime and sand; ---బిళ్ల సున్నం = grout; grout used to fix tiles. ---బొమ్మ సున్నం = plaster of Paris; calcium sulfate; ---తడి సున్నం = slacked lime; calcium hydroxide. Ca(OH)₂ ---పొడి సున్నం = lime; calcium oxide; CaO; ---సీమ సున్నం = chalk; Portland cement. సున్న, sunna -n. --(1) zero; cipher; nil; nothing; a written symbol to indicate nothing; --(2) symbol used in the Telugu alphabet to create the sound of "um;" ---అర సున్న = half circle. ---నిండు సున్న = full circle; complete circle; సున్నపు రాయి, sunnapu rAyi -n. --limestone; calcium carbonate; CaCO₃; సునామీ, sunaamee - n. -- tsunami; సముద్ర గర్భంలో, ఎక్కడో, భూమి కంపించడం వల్ల కడలి అడుగున ఉన్న భూమి కదలి పోయిన సందర్భంలో, పరిస్థితులు అనుకూలిస్తే ఒక మహత్తర కెరటం పుట్టుకొచ్చి అది మహా వేగంతో ఒడ్డుని ఢీకొంటుంది. అదీ సునామీ అంటే! అనగా, ఈ మహత్తర కెరటం గాలి వల్ల పుట్టినది కాదు. సునామీ ఒక ఊరికో, ఒక ప్రాంతానికో పరిమితం కాదు; సునామీ వల్ల భౌగోళికంగా చాల ప్రాంతాలు దెబ్బ తింటాయి. సముద్రపు ఆటుపోట్లకీ సునామీకి సంబంధం లేదు. సునాముఖి, sunAmukhi -n. --[bot.] ''Cassia augustifolia''; సునాయాసం, sunAyAsaM -adj. --easy; facile; సున్ని, sunni -n. --(1) a flour of gram or other pulses of India (esp.) a flour mixture of green gram and rice used for cleansing the skin in a traditional bath in India; సున్నిపిండి; సున్నితపు, sunnitapu -adj. --(1) delicate; --(2) precision; ---సున్నితపు త్రాసు = precision balance. సుబాబుల్, subAbul -n. --[bot.] Leucaena leucocephala; సుమండీ, sumaMDI vocative pl. -inter. suff. --surely (respectful); సుమారు, sumAru -adv. --approximately; about; రమారమి; సుమీ, sumI vocative s. -inter. suff. --surely; సుముఖ, su-mu-kha -adj. --favorable; సుముఖత, sumukhata -n. --favorable disposition; సురపొన్న, suraponna -n. --[bot.] ''Calophyllum longifolium''; సురభి, surabhi -n. --fragrance; fragrant substance; సురుమా, surumA %e2t -n. --collyrium; a medicinal ointment to the eyes; సురేకారం, surEkAraM -n. --saltpeter; niter; potassium nitrate; same as పెట్లుప్పు; KNO₃; సులభం, sulabhaM -n. --easy; సులోచనాలు, sulOcanAlu -n. --eyeglasses; spectacles; prescription lenses; (lit.) good eyes; సుళువు, suLuvu -adj. --convenience; ---సుళువు తెలుసుకొని చెయ్యి = do it the easy way. సువర్ణం, suvarnaM -n. --gold; (lit) one of good color; సువర్ణముఖి, suvarnamukhi - n. -- crown flower; giant milkweed; [bot.] ''Calotropis gigantea'' of the Apocynaceae family; The plant is reported as effective in treating skin, digestive, respiratory, circulatory, and neurological disorders and was used to treat fevers, elephantiasis, nausea, vomiting, and diarrhea. The milky juice of Calotropis procera was used against arthritis and cancer and as an antidote for snake bites. -- సువర్ణముఖి ఆకులలోని ఔషధ గుణాలు శాస్త్రీయంగా నిరూపించబడలేదు మరియు వాటి ప్రభావాన్ని ధృవీకరించడానికి మరిన్ని పరిశోధనలు అవసరమని గమనించడం ముఖ్యం. సువర్ణ యోగం, suvarNa yOgaM -n. --alchemy; the pseudo-science of converting base metals into gold; సువాసన, suvAsana -n. --nice smell; scent; fragrance; సుష్ఠు, sushThu - adj. -- good; సుసంగత, susaMgata %e2t -adj. --relevant; సుసంగత్వం, susaMgatvaM - n. --relevance; సుసాధ్య, susAdhya %e2t -adj. --attainable; సుస్తీ, sustI -n. --sickness; సుషుప్తి, sushupti -n. --deep sleep; స్రుతం, - n. -- one that has dripped; one that has percolated; స్తుతి, stuti -n. --praise; స్పుఠం, spuThaM - n. -- planetary longitude; The heliocentric longitude of a planet is the angle between the vernal equinox and the planet, as seen from the Sun. It is measured in the ecliptic plane, in the direction of the orbital motion of the planet (counterclockwise as viewed from the north side of the ecliptic plane). స్ఫుటం, sphuTaM -n. --(1) clear; distinct; --(2) prominent; conspicuous; స్ఫురణ, sphuraNa -n. --a sudden thought; a brain wave; a movement; స్పురణ ప్రయోగం, spuraNa prayOgaM - n. -- thought experiment; gedanken experiment; స్ఫూర్తి, spoorthi - n. -- flashing in the mind; throb; palpitation; tremor; vibration; -- తన మనసులో ఏర్పడేది. ఇతరుల ఉత్సాహం, కార్య కుశలత చూచి తాను గూడా ఆ విధంగా తన జీవితం మలచుకోవాలని అనుకోవడం స్ఫూర్తి. ఉదా: బాల గంగాధర తిలక్ స్ఫూర్తితో గాంధీజీ భారత రాజకీయాలలోకి వచ్చారు; స్ఫురద్రూపి, sphuradrUpi -n. --handsome person; సూక్తం, sUktaM - n. -- payer performed according to the rules of as ritual; సూక్తి, sUkti -n. --(1) axiom; --(2) moral saying; సూక్ష్మ, sUkshma -adj. --little; small; fine; micro; subtle; (ant.) స్థూల; ---సూక్ష్మదర్శిని = microscope. ---సూక్ష్మజీవి = microorganism; microbe. ---సూక్ష్మదండిక = bacillus. ---సూక్ష్మసంకలిని = microprocessor; small computer. సూక్ష్మకాయం, sUkshmakAyaM -n. --subtle body; సూక్ష్మపోషకాలు, sUkshmapOshakAlu -n. --micronutrients; సూక్ష్మీకరణ, sUkshmIkaraNa -n. --simplification; సూక్ష్మీకరించు, sUkshmIkariMcu -v. t. --simplify; సూచన, sUcana -n. --hint; suggestion; indication; సూచించు, sUciMcu -v. t. --point; indicate; show; suggest; సూచి, sUci -n. --pointer; indicator; index; సూచిక; ---దిక్‌సూచి = compass; a pointer of direction. ---వాయుసూచి = wind wane; a pointer of wind direction. సూజీ, sUjI -n. -- [Hind.] finely ground wheat grain = cream of wheat; semolina = గోధుమ రవ్వ; ---Sooji or "suji" (pronounced soo-jee), semolina or "rava" (pronounced ruh-waa) are Hindi words for granulated wheat — and all are from the same wheat flour. The word semolina is Italian in origin while sooji is used in North India and Pakistan. Rava is the name for semolina in South India. This is not only used as a battering ingredient in many Indian dishes but it is also used as the main ingredient in numerous foods, both sweet and savory, like Upma and Rawa Laddoo. -- గోధుమ రవ్వను గోధుమ గింజలను మొత్తం విసరి, తొక్కను కొంతవరకు తీసివేసి, తయారు చేస్తారు. ఇది ముతకగా, కొంచెం పెద్ద గింజల్లా ఉంటుంది. శుద్ధి తక్కువ కాబట్టి ఫైబర్, ఐరన్, బి విటమిన్లు, మెగ్నీషియం వంటి పోషకాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. -- బొంబాయి రవ్వ లేదా సూజీని గోధుమ గింజల లోపలి భాగం (ఎండోస్పెర్మ్) ను మెత్తగా విసరి, ఎక్కువగా శుద్ధి చేసి, తయారు చేస్తారు. ఇది చాలా మెత్తగా, పొడిలా ఉంటుంది లేత పసుపు రంగులో ఉంటుంది. సూజీలో కార్బోహైడ్రేట్స్, ప్రోటీన్ ఎక్కువగా ఉంటాయి, కానీ శుద్ధి వల్ల ఫైబర్ తక్కువగా ఉంటుంది. సూడిద, sUDida -n. --gift; సూతకం, sUtakaM - n. -- (1) ceremonial impurity or pollution supposed to arise from birth or death occurring in a family; -- సూతకం (అంటే దగ్గరి బంధువుల మరణం వల్ల వచ్చిన అశుచి) 12 రోజులకు పూర్తి అవుతుంది. తరువాత, ఇంట్లో పుణ్యః వాచనం చేయించుకుని యధావిధిగా పూజా పునస్కారాలు చేసుకోవచ్చు. చేసుకోవాలి కూడాను. ఏటి సూతకం ఉండేవారికి, లేని వారికీ కూడా ఇదే నియమం. ఏటి సూతకం అన్నది కర్తకు ఉంటుంది. (కర్త అంటే అంత్యేష్టి చేసినవాడు, అతని సహోదరులు, వారి వారి భార్యలు, జీవితులైన తల్లి/తండ్రి మాత్రమే.) -- మైల; జాతాశౌచము; మృతాశౌచము; -- (2) mercury; సూత్రం, sUtraM -n. --(1) string; thread; --(2) principle; rule; a short rule; an easy-to-remember rule; aphorism; tenet; --(3) law; theorem; --(4) formula; --(5) contrivance; ---గోత్ర సూత్రాలు = family name and creed. ---జల సూత్రాలు = waterworks. ---మంగళ సూత్రం = the auspicious thread; the thread tied in the neck of a bride by the groom at the wedding ceremony. ---యోగ సూత్రాలు = aphorisms of Yoga. ---సూత్రధారి = stage manager. --- క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం = the Law of Diminishing Returns; సూత్రప్రాయంగా, sUtraprAyaMgA -adv. --in principle; సూతుడు, sootuDu - n. -- సూతుడు అంటే ఎవరు? క్షత్రియ పురుషుడికీ, బ్రాహ్మణ స్త్రీకీ జన్మించిన వారిని సూతులు అనేవారు. ప్రాచీన పుస్తకాలలో ముగ్గురు సూతులు కనిపిస్తున్నారు. సూతులను ఎప్పుడూ ఎవ్వరూ హీనంగా చూడలేదు. వారు ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వారు కూడా కాదు. -- (1) రో(లో)మహర్షణుడు(సూతుడు), అతని కొడుకు ఉగ్రశ్రవుడు(సౌతి) (సుమారు 450-400 BC); వీరు భారత కథలో కనిపిస్తారు; -- "మొదట వ్యాసుడు 8800 శ్లోకాలు మాత్రమే రాసేడు. దాని పేరు 'జయం.' తరువాత వైశంపాయనుడు(సుమారు 950 BC) 24 వేల శ్లోకాలకు పెంచేడు. దాని పేరు 'భారతం.' లోమహర్షణుడు(సూ తుడు), అతని కొడుకు ఉగ్రశ్రవుడు (సౌతి), పర్వ సంగ్రహకారుడు-హరివంశకారుడు (సుమారు 200 BC-100 AD) కలిపి 78675 శ్లోకాలకు పెంచేరు. దీన్ని 'మహాభారతమ్' అంటారు; 'భారతం'లో భాగం కాని 'భగవద్గీత' ని తరవాత సుమారు 400 BC లో సౌతి రాసి అందులో చేర్చేడు అని ఒక బలీయమైన విశ్వసనీయమైన వాదన ఉంది; -- (2) రెండవ సూతుడు రామాయణంలోని సుమంత్రుడు. వనవాసం పూర్తయి శ్రీరామచంద్రుడు తిరిగి వచ్చినప్పుడు కూడా పట్టాభిషేక మహోత్సవంలో ముఖ్య పాత్ర సుమంత్రుడిదే. -- (3) మహాభారతంలో ముఖ్యపాత్రలో ఒకరైన సంజయుడు కూడా సూతుడే. ధృతరాష్ట్రుడికి రథసారథి మాత్రమే కాదు జీవన రథసారథి కూడా. సూదంటురాయి, sUdaMturAyi -n. --lodestone; a natural magnet; (lit.) one that attaches itself to a needle; సూది, sUdi -n. --(1) needle; a needle with an eye; --(2) female chef; female cook; ---అల్లిక సూది = knitting needle. ---గుండుసూది = pin with a head. ---సూది మందు = injection; shot. సూన్యం, sUnyaM -n. --void; సూన్యత, sUnyata -n. --emptiness; సూదుడు, sUduDu -n. m. --chef; cook; సూపం, sUpaM -n. --soup, boiled pulses; సూర్య, sUrya -adj. --sun; solar; helio; సూర్యకాంతం, sUryakAMtaM -n. --sunflower; సూర్యగ్రహణం, sUryagrahaNaM -n. --solar eclipse; సూర్యజ్వాల, sUryajvAla -n. --solar flare; సూర్య దినం, sUrya dinaM -n. --solar day; the duration of time between one local noon to the next local noon; 24 hours; సూర్యరశ్మి, sUryarasmi -n. --sunshine; ఎండ; సూర్యావర్తం, sUryAvartaM -n. --a migraine-like headache that increases as the Sun rises and subsides as the Sun goes down; సూరి, sUri -n. --scholar; a title given to scholars, usually appended to a name; సూర్మి, sUrmi -n. --anvil; సూర్యుడు, sUryuDu -n. m. -- (1) Sun; (2) In the Vedic context, సూర్యుడు represents తేజస్సు, ప్రాణశక్తి, ధైర్యం, రాజసత్వం, కర్మశక్తి not just "a ball of flame;" మహాభారతంలో కుంతికి దుర్వాస మహర్షి ఇచ్చిన మంత్రం ద్వారా సూర్యదేవుడు ప్రత్యక్షమవుతాడు. అనగా, “ఆకాశంలో ఉన్న నక్షత్రం వచ్చి బిడ్డను ఇచ్చింది” అనే అర్థం కాదు. దీనికి తత్త్వార్థం ఏమిటంటే, అసాధారణ తేజస్సు, దానగుణం, ధైర్యం వంటి సూర్యత్వ లక్షణాలు ఉన్న బిడ్డ; స్పూనరీయం, spUnarIyaM -n. --Spoonerism; a slip of the tongue, such as "well-boiled icicle" when what was intended is a "well-oiled bicycle"; named after William A. Spooner (1844-1930); some Telugu examples are చొక్కరు-నిక్కా, సిరం-కలాబుడ్డి, పుహం-సింలి; స్ఫూర్తి, sphUrti -n. --(1) idea; flash of an idea; thought; mental vibration; manifestation; --(2) fullness; shine; ---సమయస్ఫూర్తి = presence of mind; a thought on the spur of the moment. ---ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తి, = spirit of democracy. స్తూపం, stUpaM -n. --(1) [geomet.] cylinder; heap; --(2) cylindrically shaped Buddhist relics; స్తూపాకార, stUpakAra -adj. --cylindrical; స్థూల, sthUla -adj. --(1) rough; coarse; macro; --(2) thick; stout; large; bulky; (ant.) సూక్ష్మ; స్థూల జగత్తు, sthUla jagattu -n. --macrocosm; the universe; స్థూల దృష్టి, sthUla dRshTi -n. --cursory glance; superficial view; స్యూతం, syUtaM -n. --stitched; sewn; స్యూతులు, syUtulu -n. pl. --sutures; కుట్లు; % to e2t స్యూతి, syUti -n. --a row of stitches; sutures; %సృ - sR, సెం - seM, సే - sE, సై - sai సృజన, sRujana -n. --creation; artistic creation; creation of the Universe; సృజనాత్మకం, sRjanAtmakaM -n. --creativity; సృష్టి, sRshTi -n. --creation; creation of the Universe; సెంటీమీటరు, seMTImITaru -n. --centimeter; one-hundredth of a meter; a little less than half-an-inch; a measure of length in the metric system of measurement; సెంటు, seMTu -n. --(1) scent; perfume; --(2) cent; hundredth of an acre of land; 453.6 square feet; 48.4 square yards; a plot of land 66 feet x 33 feet is equal to 5 cents; సెకండు, sekaMDu -n. --(1) second; 3600th of an hour; --(2) second; 3600th of a degree; సెక్స్‌టెంటు, seksTeMTu -n. --sextant; an instrument to measure angles above the horizon of stars and other celestial bodies; సెగ, sega -n. --warmth; heat; draft from a fireplace; సెగ్గడ్డ, seggaDDa -n. --boil; carbuncle; సెజ్జ, sejja - n. -- bed; something to sleep on; సెట్టి, seTTi - n. a term traditionally used to indicate people belonging to the Vaisya caste; -- అతి ప్రాచీన కాలంలో బలిజలు మొదలైనవారు సంస్కృతీకరణంతో శ్రేష్ఠి బిరుదు పొందారు. అదే శెట్టి, సెట్టి గా మార్పు చెందంది. ఉత్తరాదిన సేఠ్ గూడా ఈ కోవకు చెందినదే. ఈ బలిజ శబ్దం వణిజ, వాణిజ్య, వణిక్ లాంటి సంస్కృత పదాలకు చుట్టం కావచ్చు. సెమ్మె, semme -n. --brass lamp-stand; సెలయేరు, selayEru -n. --brook; mountain stream; cascade; సెలరీ, selarI -n. --celery; a green leafy vegetable; [bot.] ''Apium raveolens;'' సెలవు, selavu -n. --(1) leave; permission to be absent from work or school; --(2) holidays; (note.) the word vacation refers to the time taken off from daily chores for recreational purposes; holidays are days declared as non-working days by your employer; సెలవులు, selavulu -n. pl. --(1) holidays; --(2) vacation days; స్టెప్పి, sTeppi -n. --Russian meadow; స్పెక్ట్రమ్, spekTram -n. --spectrum; also వర్ణపటం; సేంద్రియ, sEMdriya -adj. --organic; also అనాంగిక; సేంద్రియ లోపం, sENdriya IopaM -n. --organic defect; సేకరణ, sEkaraNa -n. --collection; procurement; accumulation; సేకరణి, sEkaraNi -n. --accumulator; a register used in the arithmetic units of computers; సేకరించు, sEkariMcu -v. t. --gather; collect; glean; సేతువు, sEtuvu -n. --bridge; dike; causeway; a raised road or track across a low or wet ground; ex. "an island reached at low tide by a causeway;" -- వారధి; అడ్డకట్ట; వంతెన; సేద్యం, sEdyaM -n. --cultivation; సేన, sEna -n. --armed forces; military; సేపు, sEpu -suff. --indicative of a duration of time; ---గంటసేపు = for a duration of an hour. ---చాలాసేపు = for a long time; this expression still indicates a duration of time less than a day; it is never correct to say, రోజుసేపు; వారం సేపు; or ఏడాది సేపు. సేరు, sEru -n. --(1) a measure of weight in pre-independence India; 1 సేరు = 8 పలములు = 24 తులములు; --(2) a measure of volume in pre-independence India; 1 సేరు = 1.76 పైంట్లు, that is, a little less than one quart; ---సవాసేరు = a weight of one-and-quarter "seers" or 30 తులములు సేవ, sEva -n. --service; సేవానిరతి, sEvAnirati - n. -- devotion to service; సేవించు, sEviMcu -v. t. --(1) serve; --(2) eat; drink; consume; స్టేషను, sTEshanu -n. --station; railway station; bus depot; train depot; స్నేహం, snEhaM -n. --(1) friendship; affection, love, kindness, tenderness; --(2) oiliness; viscidity, unctuousness, lubricity (one of the 24 Guṇas according to the Vaiśeṣikas). — (3) Moisture. — (4) Grease, fat, any unctuous substance. — (5) Any fluid of the body, such as semen. sweat స్నేహకం, snEhakaM %e2t -n. --lubricant; స్నేహనం, snEhanaM %e2t -n. -- lubrication; స్నేహితుడు, snEhituDu -n. m. --friend; boy friend; pal; స్నేహితురాలు, snEhiturAlu -n. f. --friend; girlfriend; pal; స్వేదం, svEdaM -n. --sweat; perspiration; స్వేదకారిణి, svEdakAriNi -n. --diaphoretic; one that prompts sweating; స్వేదజలం, svEdajalaM -n. --(1) sweat; perspiration; --(2) distilled water; స్వేదనం, svEdanaM -n. --distillation; సైంధవం, saiMdhavaM -adj. --(1) oceanic; related to the sea; --(2) related to the river Indus; సైంధవ లవణం, saiMdhava lavaNaM -n. --rock-salt; rock-salt is mined and is comprised of coarse crystals; its sodium content is less than that of sea salt; rock-salt is often used to accent some food dishes; this appears to be a misnomer because, literally, it means sea salt; -- సైంధవ లవణం హిమాలయ పర్వతాల రాళ్ల నుండి వస్తుంది. సైంధవ లవణం మెగ్నీషియం, సల్ఫేట్‌లతో తయారైన ఒక ఖనిజ లవణం. ముదురు నీలం, ఊదారంగు, గులాబీ, నారింజ, ఎరుపు, పసుపు, బూడిద రంగుల్లో దొరుకుతుంది. ఇందులో అయోడిన్ చాలా తక్కువ మోతాదులో ఉంటుంది. మెగ్నీషియం, పొటాషియం, ఇనుము, మాంగనీస్, జింక్ వంటి పోషకాలు ఉంటాయి. ఉప్పుకు బదులు సైంధవ లవణంను వాడితే ఎన్నో ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి.అంతేకాక మనం రోజు వాడే ఉప్పు కన్నా సైంధవ లవణం చాలా తక్కువ పడుతుంది. సైంధవ లవణాన్ని వాడటం వల్ల రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది. సైకతం, saikataM -n. --sand dune; సైకిలు, saikilu -n. --bicycle; సైగ, saiga -n. --gesture; signal; sign; సైతాను, saitAnu -n. --Satan, devil; Lucifer; In Christian theology, the great enemy of man and goodness; సైదాపిట్ట, saidApiTTa -n. --babbler; a type of bird; సైన్యం, sainyaM -n. --military; army; సైనికుడు, sainikuDu -n. --soldier; %సొ- so, సో - sO, సౌ - sau సొంత, soMta -adj. --own; private; personal; సొంపు, soMpu -n. --elegance; grace; beauty; సొట్ట, soTTa -n. --(1) lame, --(2) dent; సొత్తు, sottu -n. --property; సొద, soda -n. -- (1) grief; sorrow; botheration; a tale of woe; ఒకరి కష్టములను ఇంకొకరితో విసుగు బుట్టునట్లు చెప్పుకొనునది; -- (2) a funeral pile; సొన, sona -n. --(1) yolk; the inside of an egg; --(2) albumin; ---తెల్లసొన = white of an egg. ---పచ్చసొన = yellow of an egg. సొమ్ము, sommu -n. --cash; money; సొమ్మొకడిది, సోకొకడిది, sommokaDidi, sOkokaDidi -ph. --[idiom] one toils, another enjoys; సొరంగం, soraMgaM -n. --tunnel; సొరకాయ, sorakAya -n. --bottle gourd; [bot.] Cucurbita langenaria; Langenarius vulgaris; Lagineria siceraria; [note.] in Greek lagenos means bottle]; -- same as ఆనపకాయ; అలాబువు; ఆనుగం; -- చేదు సొర = bitter bottle gourd; కటు తుంబీ; తిక్తాలబు; --[Sans.] అలాబు; కోశాలబు; తుంబీ; ఆనుగం; సొరపియ్యి, sorapiyyi -n. --cuttlebone; the shell of a cuttlefish; సొర్ర, sorra -n. --shark; a generic name for a large variety of fish; Many fish belonging to different families are called by names that end with the word సొర్ర. Also, the same fish is called by different names, both in English and Telugu. This uncertainty is unfortunate. For convenience, all the fish names that end with సొర్ర are listed below, grouped by the family to which they belong. --(1) The Orectolobidae family. ---బొకీ సొర్ర = ridgeback; [bio.]''Chiloscyllium indicus.'' ---రా సొర్ర = cat shark; [bio.] ''Chiloscyllium indicus.'' ---తిమింగిల సొర్ర = whale shark; ''Rhincodon typus.'' ---పొల్లిమాకం = zebra shark. [bio.] ''Stegostoma varius;'' this could be పులి మొకం in which case this is probably tiger shark. ---కొమ్మురాసి = tiger shark; [bio.] ''Stegostoma varius;'' of the Carcharhnidae family. ---సొర్ర = Gangetic shark; ground shark; [bio.] ''Carcharhinus gangetica''. ---సొర్ర = grey shark; [bio.] ''Carcharhinus limbatus.'' ---పాల సొర్ర = Elliot’s grey shark; [bio.] ''Carcharhinus ellioti.'' ---కరముత్తు సొర్ర = white cheeked shark. [bio.] Carcharhinus dussumieri. ---కోవల్ సొర్ర = black finned shark; [bio.] ''Carcharhinus melanopterus.'' ---నల్ల సొర్ర = black shark; [bio.] ''Carcharhinus melanopterus.'' ---సిగ సొర్ర = grey shark; [bio.] ''Carcharhinus melanopterus.'' (ety.) సిగ means knotted hair, which could be black or grey. ---కర్రిమూతి సొర్ర = grey shark; [bio.] ''Carcharhinus melanopterus.'' (ety.) కర్రిమూతి = black mouth. ---రణ సొర్ర = black-tipped shark; [bio.] ''Carcharhinus spallanzani.'' ---బొక్క సొర్ర = black-tipped shark; [bio.] ''Carcharhinus spallanzani.'' ---నేతి సొర్ర = long snout shark; [bio.] ''Carcharhinus temminckii.'' ---కిట్టలం సొర్ర = tiger shark; [bio.] ''Galeocerdo cuvier.'' ---పాల సొర్ర = gummy shark; [bio.] ''Mustellus manaxo.'' ---పాల సొర్ర = grey dog shark. [bio.] ''Scoliodon palasorra.'' ---సీమ సొర్ర = grey dog shark; [bio.] ''Scoliodon palasorra.'' ---పచ్చ సొర్ర = yellow dog shark; [bio.] ''Scoliodon sorrakowah.'' ---కొమ్ము సొర్ర = arrow head shark; [bio.] ''Sphyrna blochii.'' (ety.) కొమ్ము means horn or antler. ---సప్ప సొర్ర = hammerhead shark; [bio.] ''Sphyrna blochii.'' of the Rhinobatidate family. (ety.) సప్ప means bland or tasteless. ---పొత్తిల సొర్ర = angelfish; [bio.] ''Rhina ancylostomus'' Schn. సొరుగు, sorugu -n. --drawer in a table or box; సోంపు, saunf - n. --Deshi Saunf; fennel seed; [bot.] ''Foeniculum vulgare''; Fennel is a flowering plant species in the carrot family. It is a hardy, perennial herb with yellow flowers and feathery leaves. It is indigenous to the shores of the Mediterranean but has become widely naturalized in many parts of the world, especially on dry soils near the sea coast and on riverbanks; -- జీలకఱ్ఱ వంటి దినుసు. సోకు, sOku -n. --fashion; style; సోకు, sOku -v. i. --touch; graze; సోకుడు, sOkuDu -n. --infection; సోకుడుముడుగు, sOkuDumuDugu -n. --touch-me-not; impatiens; an annual herb with showy irregular flowers ; సోడా, sODA -n. --(1) sodium; the chemical element Na; --(2) carbonated water; ---చాకలి సోడా = washing soda; sodium carbonate. ---తినే సోడా = baking soda; sodium bicarbonate. ---దాహకసోడా = caustic soda; sodium hydroxide. సోథిక్ చక్రం, sOthik cakraM -n. --sothic cycle; [astron.] a period equal to 1461 years. In reality, a year is about 365.25 days. When Egyptians used 365 as the length of the year, their calculations went out of synchronization by 0.25 days every year. This error will accumulate if not corrected until the total error equals one year. Egyptians called this period the Sothic cycle; సోదా, sOdA -n. --search; % to e2t సోది, sOdi -n. --(1) soothsaying; an astrological forecast; fortune-telling by an "Eruka" tribal woman; --(2) empty talk; సోపపత్తికంగా, sOpapattikaMgA - adv. -- with proof; సోపానం, sOpAnaM -n. --step; step in a flight of stairs; సోపు, sOpu -n. --anise; an ingredient in Indian cooking and as a mint after a meal; [bot.] ''Pimpenella anisum''; --fennel; an ingredient, similar to anise, in Indian cooking and as a mint after a meal; [bot.] ''Foeniculum vulgare''; సోమధార, sOmadhAra %e2t -n. --Milky Way; సోమరి, sOmari -adj. --idle; -n. --idler; lazy person; సోమరితనం, sOmaritanaM -n. --laziness; idleness; idle; సోమలత, sOmalata -n. --(1) ephedra; believed to be the vine from which the soma juice of the Vedic era was produced; [bot.] ''Ephedra gerardiana'' wall; --(2) moon plant; [bot.] ''Asclepias acida''; సోమసూత్రం, sOmasUtraM -- 1. A vessel with a spout; సోమసూత్రము వంటి ముఖ భాగము గలిగిన లోహపాత్ర; -- 2. A basin with a spout and handle. ముక్కు, చెయ్యి, పిడి గల చిన్న పాత్ర; -- 3. The receptacle or pit on the outside of a temple to receive the water with which the idol has been bathed. పానవట్టము నుండి నీళ్లు పోవు దారి, లింగాభిషేక జలముపోయి పడుతొట్టి; -- (Note) శివలింగానికి కింద ఉండే పళ్ళెం పేరు పానపట్టం; అభిషేకం చేసిన ద్రవ్యాలు బయటకి వచ్చే మార్గం సోమసూత్రం; శివాలయాలు తూర్పు ముఖం గానూ, పశ్చిమ ముఖం గానూ ఉంటాయి; అవి ఏ ముఖంగా ఉన్నా సోమసూతం మాత్రం ఎల్లప్పుడూ ఉత్తరం వైపునే ఉంటుంది; see also పానవట్టము; సోయగం, sOyagaM -n. --elegance; charm; beauty; సోయా, sOyA -n. --soy; soy bean; సోల, sOla -n. --a volumetric measure used in pre-independence India; approximately equal in volume to one and a half cups; see also తవ్వ; సోషలిజం, sOshalijaM -n. --socialism; the economic philosophy that espouses state ownership of industrial and financial institutions for the common good; సమాజవాదం; (rel.) కేపిటలిజం; కమ్యూనిజం; స్కోరు, skOru -n. --score; the points won in a game; స్తోత్రము, stOtramu - n. -- -- భక్తితో భగవంతుని కీర్తిస్తూ ఆరాధించే గాన పాఠము; ఉదా. సౌందర్యలహరి; స్తోమత, stOmata -n. --capacity; capability; wealth; స్ఫోరకంగా, sphOrakaMgA -adv. --as a sign of; as an indication of; స్వోత్కర్ష, svOtkarsha - n. -- boastfulness; bragging; conceit; egoism; immodesty; pride; self-aggrandizement; self-centeredness; vainglory; vanity; -- తనను గురించి తానే గొప్పలు చెప్పుకోవడం; సౌందర్యం, sauMdaryaM -n. --beauty; ---సహజ సౌందర్యం = natural beauty. సౌకర్యం, saukaryaM -n. --comfort; సౌదామిని, saudaamini -n. -- lightning; the lightning streamer; -- మెరుపు తీగ; సౌధం, saudhaM -n. --palace; manor; luxurious building; (lit.) one that was built with lime-cement; సౌధ సోపాన న్యాయం, saudha sOpAna nyAyaM -ph. --the logic that says that in order to reach the top of a building, you must scale it one step at a time; this is used to convey the meaning that a difficult problem can be solved by tackling it one step at a time; సౌభాగ్యం, saubhAgyaM -n. --good fortune; wealth; సౌభాగ్యవతి, saubhAgyavati -n. --a woman whose husband is alive; సౌర, saura -adj. --solar; సౌర కుటుంబం, saura kuTuMbaM -ph. --solar system; సౌరదినం, sauradinaM -n. --solar day; ---సగటు సౌరదినం = mean solar day; 24 hours. సౌరభం, saurabhaM -n. --fragrance; సౌరపంచాంగం, saurapaMcAMgaM -n. --solar calendar; the calendar that uses the Sun's apparent motion as the basis for calculating times of events. According to the solar calendar, the year is 365.25 days; సౌలభ్యం, saulabhyaM -n. --ease; సౌవర్ణకరణి, sauvarNakaraNi -n. -- the name of a legendary herb which is supposed to bring full-blooded health & strength to the body; [see also] విశల్యకరణి, సంధానకరణి, సంజీవకరణి; సౌవీరం, sauvIraM -n. --[chem.] mercuric chloride; సౌష్ఠత, saushTata -n. --symmetry; సౌష్ఠవం, saushTavaM -n. --(1) beauty; good proportions; --(2) symmetry; this suggests that a measure of beauty is symmetry; --(3) well-being; ---ఆర్థిక సౌష్ఠవం = economic wellbeing. </poem> ==Part 2: హం haM, హ - ha== <poem> హంగామా, hAMgAmA -n. --(1) pomp; --(2) furor; fuss; hubbub; commotion; హంగు, hAMgu -n. --support; backing; paraphernalia; హంతకి, haMtaki -n. f. --murderer; హంతకుడు, haMtakuDu -n. m. --murderer; హంస, haMsa -n. --(1) swan; --(2) figuratively, life force; ---హంస లేచిపోయింది = the person is dead. హంస తూలిక, hAMsa tUlika -n. --swan's down; tender feathers of a swan; హంసపాదు, hAMsapAdu -n. --a caret mark showing an insertion in the text; (lit.) swan's foot; ---ఆదిలోనే హంసపాదు = a misstep and correction at the very beginning. హక్కు, hakku -n. --right; claim; ---స్వరాజ్యం నా జన్మ హక్కు = independence is my birthright. హజారం, hajAraM -n. --courtyard; హఠం, haThaM -n. --obstinate behavior; హఠాత్తుగా, haThAttugA -adv. --suddenly; abruptly; హడలగొట్టు, haDalagoTTu -v. t. --frighten; scare; terrorize; హడావిడి, haDAviDi -n. --ado; bustle; హతమార్చు, hatamArcu -v. t. --kill; slay; హతవిధీ, hatavidhI -inter. --O! Fate! హత్య, hatya -n. --murder; హత్యాకాండ, hatyAkAMDa -n. --slaughter; massacre; carnage; హత్తుకొను, hattukonu -v. i. --get attached; take root; become favorable; హత్తుకొను, hattukonu -v. t. --hug; హతోస్మి, hatOsmi -inter. idiom. - too bad!; I am dead!; (lit. Sans.) I am dead; హతః + అస్మి = హతోఽస్మి; హతః = చంపబడిన వాడు(గా), అస్మి = ఐతిని; నేను చంపబడినవాడిని అయ్యాను; "చచ్చేన్రోయ్" అనేది తెలుగు నుడికారానికి సరిపోయే మాట. హద్దు, haddu -n. --boundary; limit; threshold; border; హనుమాఫలం, hanumAphalaM -n. -- (1) soursop; Graviola; [bot.] ''Annona muricata;'' Also known as Laxman phal; భారత దేశంలో ఆయుర్వేద దుకాణాలలో హనుమాఫల రసం అని అమ్ముతారు;(2) passion fruit?; [bot.] ''Passiflora edulis'' of the Passifloraceae family; a native of Brazil; (3) seedless Sitaphal? (as advertised at Sreehari Horticultural Nursery in Baroda, Gujarat, India); (4) star fruit ?; [bot.] ''Averrhoa carambola''; హయాం, hayAM -n. --(1) jurisdiction; regime; --(2) period of authority; హరశోఠం, harasOThaM -n. --gypsum; హర్మల్, harmal - n. -- Syrian rue; African rue; Harmal; [bot.] ''Peganum hermala'' of the Zygophyllacea family; -- used in traditional medicine as a sedative and abortifacient. It is also used as a hallucinogen similar to ayahuasca; హర్షం, harshaM -n. --pleasure; హర్షధ్వని, harshadhvani -n. --applause, హర్షధ్వానం; హరాం, harAM - n. -- (1) forbidden; prohibited; unlawful; (2) sacred; -- In Islam, it refers to actions, behaviors, or items strictly prohibited by the Quran or Sunnah, such as consuming pork, alcohol, or engaging in injustice. It also refers to sacred spaces, like Mecca's Al-Masjid al-Haram. హరాంకోరు, harAMkOru - n. -- ?? -- కృతఘ్నుడు; నీచుడు; దుర్జనుడు; దగుల్భాజీ; హర్తాళ్, hartAL -n. --strike; work stoppage; the act of closing shops and suspending all business; హరించు, hariMcu -v. i. --evaporate; disappear by evaporation; waste away; sublimate; హరిణం, hariNaM -n. --(1) deer; doe; --(2) off-white color; హరితం, haritaM -n. --(1) green; --(2) chlorine; one of the chemical elements; Cl; హరితకి, haritaki -n. --[bot.] ''Terminalia chebula;'' హరితగృహం, haritagRhaM -n. --greenhouse; (lit.) an enclosed; glass-covered space where tropical plants can be grown in cold climates. హరితగృహ వాయువులు, haritagRha vAyuvulu -n. --greenhouse gases; these gases, such as carbon dioxide, are believed to be the agents causing the greenhouse effect; హరితపిపీలికం, haritapipIlikaM -n. --[chem.] chloraldehyde; హరితమంజరి, harithamanjari - n. -- Indian acalypha, Indian mercury, Indian copperleaf, Indian nettle, three-seeded mercury, [bot.] ''Acalypha indica;'' This is an herbaceous annual that has catkin-like inflorescences with cup-shaped involucres surrounding the minute flowers. This plant grows like a weed, all over India. It is bitter, acrid, expectorant, and purgative; -- కుప్పింటాకు; హరిత విప్లవం, haritaviplavam -n. --green revolution; హరిద్ర, haridra -n. --(1) yellow; --(2) [bot.] Curcuma longa; హరివాణాలు, harivANAlu - n. -- lava beds; doons; హర్షించు, harshiMcu -v. i. --be pleased; హరియాలీ గడ్డి, hariyAlI gaDDi - n. --a type of grass used in Ayurvedic medicines; [bot.] ''Cynondon dactylon;'' హలంతం, halaMtaM -adj. --ending in a consonant; హలాల్, halal - n. -- allowed; permitted; lawful; -- In Islam, it refers to actions and behaviors that are permissible, hygenic, and free from prohibited (haram) components like pork, alcohol, and blood. It commonly refers to humane slaughter methods, mentioning God's name; హల్లు, hallu -n. --consonant; typically a pure consonant combined with a vowel; హవా, havaa - n. -- trend; wind; viral; -- బహాళ ప్రచారం కావడం; జనాదరణ పొందడం; -- నేడు ప్రపంచం అంతా అమెరికా హవాలో ఉంది; హవాలా, hawaala - n. -- an informal system of transferring money and value internationally, often used in parts of the world where formal banking systems may be limited or less accessible. It is based on trust and the extensive use of connections such as family relationships and regional affiliations. హవేలి, havElI -n. --mansion; palace; big house; Estate manor house; hacienda; -- నాలుగిళ్ళ వాకిలి; దేవిడీ; భవనము; పెద్ద ఇల్లు; మండువా ఇల్లు; హస్తం, hastaM -n. --(1) hand; --(2) five; హస్త, hasta %updated -n. --(1) Gamma Virginis; Porrima; Yoga tara of the 13th lunar mansion; located in the constellation Virgo; --(2) Corvus, the crow; The 13th of the twenty-seven star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; హస్తకం, hastakaM -n. --handle; హస్తకళలు, hastakaLalu -n. --handicrafts; హస్తప్రయోగం, hastaprayOgaM -n. --masturbation; autoeroticism; the process of achieving sexual pleasure by handling the genital organs with a hand; హస్తలాఘవం, hastalAghavaM -n. --sleight of hand; హస్తవాసి, hastavAsi -n. --skill; competence; [idiom] the magical healing touch by the hand of, especially, a doctor; హస్తాక్షరం, hastAksharaM -n. --signature; హస్తిమశకాంతరం, hastimaSakAMtaraM -n. --huge difference; (lit.) difference between an elephant and a gnat; హస్తి మేఢ్రపు చెట్టు, hastimEMDhrapu ceTTu -n. --sausage tree; [bot.] ''Kigelia pinnata'' or ''Kigelia africana'' of the Bignoniaceae family; ఈ చెట్టు కాయలు ఏనుగు పురుషావయవాన్ని పోలి ఉండే కారణంగా దీనికాపేరు వచ్చింది; ఏనుగు చెట్టు; [[File:Kigelia-Africana-Serengeti.JPG|right|thumb|''K. africana'' habit, in [[Serengeti National Park]]]] హస్కు కొట్టు, hasku koTTu -v. i. --(coll.) to spend time talking trivia; (lit.) to pound husk; హృదయంగమం, hRdayaMgamaM - adj. --pleasant; heart-warming; agreeable; touching; moving; హ్రస్వం, hrasvaM -n. --[gram.] short vowel; vowels that require one unit of time to pronounce; హ్రస్వనామం, hrasvanAmaM -n. --short name; chemical symbol; %హా - hA, హిం - hiM, హీ - hI హాజరు, hAjaru -n. --attendance; present; హాజరు జామీను, hAjaru jAmInu -n. --bail; security deposit guaranteeing to produce an accused person on demand; హాజరుపట్టీ, hAjarupaTTI -n. --attendance roll; muster roll; హాని, hANi -n. --harm; damage; injury; హామీ, hAmI -n. --assurance; promise; హాయి, hAyi -n. --happiness; contentment; హారం, hAraM -n. --(1) denominator; --(2) necklace; garland; --(3) food; ---ముత్యాల హారం = pearl necklace. ---ఫలహారం = snack food; (lit.) food comprised of fruits. హారతి, hArati -n. --offering of lighted camphor on auspicious occasions; హార్ధిక, hArdhika -adj. --hearty; heart-felt; cordial; హాలు, hAlu -n. --(1) hall; --(2) living room; --(3) theater; --(4) a big gathering room; ---సినిమా హాలు = cinema hall; movie theater. హావభావాలు, hAvabhAvAlu -n. pl. --gestures and expressions; body language; హాస్యం, hAsyaM -n. --humor; fun; హాస్యాస్పదం, hAsyAspadaM -n. --ridiculous; laughable; హాస్యాస్పదంగా, hAsyaspAspadaMga -adv. --laughably; ridiculously; హాస్యస్పోరకంగా, hAsyaspOrakaMgA -adv. --humorously; హాహాకారం, hAhAkAraM -n. --cry for help; హింగుళం, hiMguLaM -n. --cinnabar; a compound of mercury and sulfur; హింతాళం, hiMtALaM -n. --marshy date tree; హింస, hiMsa -n. --violence; torture; హింసాకాంద, hiMsAkAMDa -n. --violent activity; హితం, hitaM -n. --good; one that is good for you; హితుడు, hituDu -n. --well-wisher; హితైషి, hitaishi -n. --well-wisher; హితోపదేశం, hitOpadESaM -n. --good advice; advise that is good for you; (note) ప్రియోపదేశం is what you’d love to hear. హిమం, himaM -n. --snow; హిమకిరుబా, himakirubA -n. --snow leopard; [biol.] Panthera uncia; హిమనీనదం, himanInadaM -n. --glacier; (lit.) a river of snow; హిమనీపాతం, himanIpAtaM -n. --icefall; avalanche; హిమరేఖ, himarEkha -n. --snow line; a level above which snowfall does not melt; హిమాంబువు, himAMbuvu - n. -- scented water; rose water; ---పన్నీరు; హిమాచలం, himAchalaM - n. -- the Lesser Himalayas; also called Inner Himalayas, Lower Himalayas, or Middle Himalayas, middle section of the vast Himalayas mountain system in south-central Asia. హిమాద్రి, himAdri - n. -- the Greater Himalayas; Great Himalayas, also called Higher Himalayas or Great Himalaya Range, highest and northernmost section of the Himalayan mountain ranges. ... The Great Himalayas contains many of the world's tallest peaks, including (from west to east) Nanga Parbat, Annapurna, Mount Everest, and Kanchenjunga. హిమాలయ తాడి, himAlayA tADi -n. --Himalayan palm; [bot.] ''Trachycarpus matianus;'' హిమోగ్లోబిన్, himOglObin -n. --hemoglobin; Hemoglobin is the protein molecule in red blood cells that carries oxygen from the lungs to the body's tissues and returns carbon dioxide from the tissues back to the lungs. Hemoglobin is made up of four protein molecules (globulin chains) that are connected together; -- same as రక్తచందురం; హీన, hIna -adj. --inferior; low; vile; poor; abject; wretched; హీనత, hInata -n. --inferiority; lowness; weakness; ---బుద్ధిహీనత = foolishness; without wisdom. ---బలహీనత = weakness; without strength. హీనధాతువు, hInadhAtuvu -n. --[chem.] base element; base metal; హీనపక్షం, hInapakshaM -adv. --at the minimum; at least; హీనుడు, hInuDu -n. m. --(1) base person; vile person; a wretch; --(2) as a suffix, it means a person who lacks the quality described in the prefix; ---బుద్ధిహీనుడు = fool; senseless person. ---బలహీనుడు = weakling; a person without strength. హీనయానం, hInayAnaM -n. --a sect in Buddhism; (lit.) inferior boat trip; the little boat; హీవియా, hIviyA -n. --Hevia; a rubber tree native to South America; హుండీ, huMDI -n. --(1) collection box at a temple; --(2) bank check; bank draft; banknote; bill of exchange; హుందా, huMdA -n. --dignity; solemnity; stature; హుటాహుటీగా, huTAhuTIgA -adv. --immediately; with no delay; on the double; హుళక్కి, huLakki -n. --(1) untrue; one that is not there; false; --(2) zero; nothing; హుషారుగా, hushArugA -adv. --merrily; joyously; '''హృ - hR, హె - he, హే - hE, హై - hai, హొ - ho, హో - hO''' హృదయం, hRdayaM -n. --heart; హృద్యంగమం, hRdyaMgamaM -n. --appealing; touching; heart-stirring; హృదయపూర్వకం, hRdayapUrvakaM -adj. --hearty; heart-felt; whole-hearted; హృదయ స్పందనం, hRdaya spaMdanaM -n. --heart beat; హృద్యం, hRdyaM -n. --one that is pleasant; one that is pleasing; హెక్టరు, hekTaru -n. --hectare; an area equal to the size of a square of 100 meters on its side; a metric unit of area that is roughly equal to 2.471 acres; హెగ్గాడి, heggADi %e2t -n. --sentry; హెచ్చరించు, heccariMcu -v. t. --warn; caution; enjoin; హెచ్చరిక, heccarika -v. t. --warning; హేతువు, hEtuvu -n. --cause; reason; rationale; హేతువాదం, hEtuvAdaM -n. --rationalism; -- మూఢ నమ్మకాలకు సరియైన నిరూపణ కోరే వారిని హేతువాదులు (rationalist) అంటారు; ప్రతి విషయం వెనుక కారణం కోసం వెతికి అది ఉంటేనే దాన్ని నమ్మేవారు హేతువాదులు. హేమం, hEmaM -n. --gold; హేమాహేమీలు, hEmAhEmIu -n. pl. --big shots; big wheels; (ety.) believed to be an acronym for the words headmaster and headmistress when written in Telugu; another theory says that this is a Kannada word; అతిరధ-మహారధులు; సమర్ధులు; మొనగాళ్లు; హేయమైన, hEyamaina -adj. --obnoxious; odious; హేల, hEla -n. --sport; play; హేళన, hELana -n. --ridicule; derision; sneering; హైకూ, haikoo - n. -- a short, pleasing statement; -- హైకూ అనేది జపనీస్ భాషా పదం. ఇది రెండు పదాల కలయిక నుండి పుట్టింది: హై - అంటే వినోదం, హాస్యం, ఆటపాట లేదా లీల అని అర్థం. కు - అంటే పద్యం, వాక్యం లేదా చరణం అని అర్థం. అల్పాక్షరాల్లో అనల్పార్థం; చిరుకవిత; జపానీ భాషలో హైకూలను 5-7-5 మాత్రల (అక్షరాల) నియమంతో, మొత్తం 17 అక్షరాలలో, మూడు పంక్తులలో రాస్తారు. తెలుగులో రాసేటప్పుడు కూడా ఇదే మూడు పంక్తుల నియమాన్ని పాటిస్తారు. ఉదాహరణ (జీవిత సత్యం): చిన్న కాగితం (5 అక్షరాలు)| పడవలా సాగింది (7 అక్షరాలు)| మునిగిపోయింది (5 అక్షరాలు); హైమావతి, haimAvati -n. --[bot.] ''Acorus calamus;'' see also వడజ; హైరాణ, hairAna -n. --stress; toil; fatigue; -- హైరాన్ (حيران) అన్న పారశీక పదానికి దిగ్భ్రమ చెందడం, ఆందోళన చెందడం, శ్రమ పడడం అన్న అర్థాలున్నాయి. అదే హిందుస్థానీ/ఉర్దూ ద్వారా తెలుగులోకి హైరానాగా ప్రవేశించింది. -- దీని మూల ధాతువు అరబ్బీ హైర్- (حير). హైరత్- (حيرة) 'ఆశ్చర్యం, దిగ్భ్రమ, కలవరము' అన్నది కూడా ఈ ధాతువుకు చెందినదే (సురేశ్ కొలిచాల); హొయలు, hoyalu -n. --gracefulness; grace; హోదా, hOdA -n. --status; rank; office; హోమం, hOmaM -n. --oblation to Gods via a sacrificial fire; same as హవనం; -- దేవుళ్లకు సమర్పించే నైవేద్యం, ప్రార్ధనలు మరియు ప్రార్ధనలతో పాటుగా శుద్ధి చేసిన వెన్న మొదలైన వాటిని అగ్నిలోకి పోయడం హోమము. హోమగుండం, hOmaguMDaM -n. --the pit where the sacrificial fire is held; హోర, hOra -n. --approximately an hour; one-half of the period defined by a Zodiacal sign; హోరాహోరీ, horAhOrI -adj. --uninterrupted; ceaselessly; continuous; (lit.) every hour; హోరు, hOru -n. --roar; the sound of an ocean; tempestuous; ---చెవిలో హోరు = roaring sound in the ear; ringing in the ear. ---సముద్రపు హోరు = the roar of the ocean. ---హోరుమని వర్షం పడుతోంది = it is raining heavily. </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] h1mvgumjjjsbq1sd15kinerra20mtvi 0 3030 39160 39097 2026-05-26T14:02:42Z Vemurione 1689 /* Part 1: V */ 39160 wikitext text/x-wiki ==Part 1: V== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> *V, a voiced labio-dental fricative continuant; It is articulated using the lower lips and the upper teeth: the lower lips are slightly put behind or against the upper teeth. Its phonation is "voiced". That means that you let your vocal cords vibrate when pronouncing it. దంత్యోష్ఠం; పలుకునప్పుడు V ని W ని వేర్వేరుగా పలుకవలెను; * vacancy, n. ఖాళీ; * vacant, adj. ఖాళీగానున్న; శూన్యమైన; * vacate, v. t. (1) ఖాళీచేయు; (2) రద్దుచేయు; న్యాయస్థానంలో తీర్పుని రద్దు చేయు; * vacation, n. విశ్రాంతికి గాని వ్యాహ్యాళికి గాని, వినోదానికి గాని, చేసే పని నుండి తీసుకొనే శలవులు; శలవులు; see also holidays; * vaccination, n. టీకాలువేయుట; వత్సీకరణ; (ety. Latin, vacca: = cow, Sans. వత్సా = ఎద్దు;) * vaccine, n. టీకాల మందు; వత్సలం; [Lat. vacca = cow]; vaccination is a specific type of inoculation for smallpox; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: Vaccinate, inoculate and immunize * Of the three words, vaccinate is the most narrow because it specifically means to give a vaccine to someone. Inoculation is more general and can mean implanting a virus, as is done in vaccines, or even implanting a toxic or harmful microorganism into something as part of scientific research. Immunize is the most general of the three words and can mean to grant immunity to a wide variety of things, not just diseases.''' | |} * * vacillate, v. i. ఊగిసలాడు; తటపటాయించు; * vacuum, n. శూన్యం; శూన్యప్రదేశం; నిప్పచ్చరం; రిక్తాకాశం; లేబరం; పీడనం లేని ప్రదేశం; ** vacuum tube, ph. శూన్య నాళిక; నీరంధ్ర నాళిక; * vacuous, adj. శూన్యమైన; అస్పష్ట; సందిగ్ధ; * vagabond, n. బికారి; దిమ్మరి; దేశదిమ్మరి; తిరుగుమోతు; ఆవారా; ఇల్లు, వాకిలి లేని వాడు; * vagina, n. యోని; భగరంధ్రం; భగం; పత్త; స్త్రీ జననాంగం; * vagrant, n. బికారి; నిలకడ లేకుండా తిరిగే వ్యక్తి; * vague, adj. అస్పష్టమైన; * vaguely, adv. చూచాయగా; చూచావాచాయగా; * vain, adj. (1) వ్యర్థమైన; వృధా; నిష్ప్రయోజనమైన; నిష్ఫలమైన; (2) అహంభావంతో; గర్వ పూరితమైన; స్వాతిశయ; ఆడంబర; ఆత్మస్తుతివంత; సొంత డబ్బా కొట్టుకునే; * vale, n. లోయ; * valedictory, adj. వీడ్కోలుకి సంబంధించిన; ఆమంత్రణ; [[File:Higgins-particles.jpg|thumb|right|బాహుబలం]] * valency, n. (1) [chem] బాహుబలం; బాలం; సంయోగ సామర్థ్యం; సంసా; సంయోజకత; ఒక రసాయన మూలకం ఇతర మూలకాలతో సంయోగపడడానికి చూపే సంసిద్ధత; (2) [ling.] భాషాశాస్త్రంలో ఒక క్రియా వాచకాన్ని ఎన్ని విధాలుగా వాడకలమో సూచించే సంఖ్య; * valerian, n. జాలకం; సుగంధబల; తగర్; ఒక ఓషధి; [bot.] ''Valeriana officinalis'' of the Caprifoliaceae family; * valet, n. (వేలే) అంగసేవకుడు; పరిచారకుడు; * valice, n, చిన్న చేతి సంచి; చిక్కం; * valid, adj. యుక్తియుక్తమైన; సమ్మతమైన; * validation, n. క్రమబద్ధీకరణం; నిబద్ధీకరణం; * validity, n. సక్రమత; సప్రమాణత; చట్టబద్ధత; క్రమబద్ధత; నిబద్ధత; * valley, n. లోయ; కోన; ** rift valley, ph. భ్రంశ లోయ; ** Silicon Valley, ph. సిరి కోన; * valor, n. పరాక్రమం; పౌరుషం; మగటిమి; మగతనం; * valuable, adj. విలువైన; అపురూపమైన; * valuables, n. జవాహరీ; విలువైన వస్తువులు; నగలు; * valuation, n. అందాజు; * value, n. విలువ; వెల; మూల్యం; ఫలం; దారణ; (def.) amount of money an object is worth; ** intrinsic value, ph. అసలు విలువ; వాస్తవ విలువ; ** moral value, ph. నైతిక విలువ; ** social value, ph. సామాజిక విలువ; * valuation, n. మౌల్యమాపనం; * valve, n. కవాటం; కపాటిక; పిధానం; అరరం; మీట తలుపు; ఒక వైపు మాత్రమే తెరచుకొనే తలుపు; ** heart valve, ph. హృదయ కవాటం; గుండేలో ఉండే మీద గదులకి, కింది గదులకి మధ్య ఉండే తలుపు లాంటి వ్యవస్థ: * vamp, n. తన అందచందాలతో పురుషులని వంచించు సాహసురాలు; * van, n. బండి; పెట్టె బండి; పెట్టె ఆకారంలో ఉన్న కారు; * vane, n. గాలి కోడి; గాలి ఎటు వీచుతున్నదో తెలియజేసే సాధనం; * vanguard, n. (1) వైతాళికులు; (2) ఎదురు సన్నాహులు; * vanish, v. i. మాయమగు; అంతర్ధానమగు; అదృశ్యమగు; హరించిపోవు; కరగిపోవు; * vanity, n. స్వాతిశయం; ఆడంబరం; ఆత్మస్తుతి; అహంబ్రహ్మత్వం; * vanquished, n. పరాజితుడు; పరాజేత; ఓడిపోయిన శాల్తీ; * vapid, adj. చప్పని; రక్తి కట్టని; * vapor, vapour (Br.), n. కావిరి; బాష్పం; (note) steam is water vapor; * vaporization, n. కావిరియగుట; బాష్పీకరణం; బాష్పీభవనం; (Br.) vaporisation; ** latent heat of vaporization, ph. భాష్పీభవన గుప్తోష్ణత; * variable, adj. చల; చర; అవ్యక్త; మార్చుటకు వీలైన; ** variable cost, ph. చర వ్యయం; ** variable quantity, ph. అవ్యక్త చలరాశి; * variable, n. చలరాశి; చలనరాశి; చలాంశం; చరరాశి; చరాంకం; చరాంశం; అస్థిరరాశి; ** dependent variable, ph. పరాధీన చలరాశి; ** independent variable, ph. స్వతంత్ర చలరాశి; స్వతంత్ర చలాంశం; * variables, n. pl. [math.] చలరాశులు; (2) [astron.] హెచ్చుతగ్గు కాంతితో ప్రకాశించే నక్షత్రాలు; ** eclipsing variables, [astron.] గ్రహణకారి నక్షత్రాలు; * variance, n. అంతరం; భేదం; * variant, n. (1) అసలు కంటే కొద్ది భేదముతో ఉన్నది; (2) ఒక కొత్త సూక్ష్మజీవి, ఒక అసలు సూక్ష్మజీవి నుండి వచ్చి, జన్యు పరంగా కొన్ని వేరే లక్షణాలు ఉన్నది. కానీ ఈ కొత్త సూక్ష్మజీవిని వేరే తెగకు చెందినది అనలేము, అసలు సూక్ష్మజీవితో జన్యుపరంగా పోలికలు వల్ల. * variation, n. మార్పు; వ్యత్యాసం; చలత్వం; వికారం; విచలనం; * varied, adj. వివిధ; నానావిధములైన; * variety, adj. వైవిధ్య; భిన్న; కదంబ; ** variety program, ph. కదంబ కార్యక్రమం; * variety, n. (1) వైవిధ్యత; భిన్నత్వం; మార్పు; (2) కలగూరగంప; (3) రకం; రకరకాలు; * variola, n. మసూచికం; పెద్ద అమ్మవారు; * various, adj. వివిధ; రకరకాల; పరిపరి; నానావిధ; * varnish, n. మెరుగు నూనె; వార్నీషు; * vary, v. t. మార్చు; * varying, adj. తరతమ; * vas deferens, n. శుక్రనాళం; * vasectomy, n. శుక్రనాళాన్ని కత్తిరించడం; (rel.) పేగు మెలిక; * Vaseline, n. శిలతైల ఖమీరం; వేసలీను; పెట్రోలియం జెల్లీకి ఇది ఒక వ్యాపార నామం; జెర్మనీ భాషలోని ’నీరు’ అనే మాటని, గ్రీకు భాషలోని ’ఆలివ్‍ నూనె’ అనే మాటని సంధించగా ’వేసలీను’ అనే మాట వచ్చింది; Trade name of petroleum jelly or petrolatum; Vaseline is more refined than petroleum jelly and is often used as a medicinal ointment, although it does not have any therapeutic properties; * vaso, adj. ధమనులకి సంబంధించిన; రక్తనాళాలకి సంబంధించిన; * vasodilation, n. రక్తనాళాలు (ధమనులు) ఉబ్బేటట్లు చెయ్యడం; * vassal, n. సామంతరాజు; కప్పం కట్టే రాజు; పాలెగాడు; * vassalage, n. దాస్యం; * vast, adj. అపార; అపారమైన; మిక్కిలి; * vast, n. అపారం; * vat, n. బాన; గూన; గోలెం; తొట్టె; * vault, n. ఇనప్పెట్టె; రహస్య స్థలంలో దాచిన పెట్టె; * veal, n. దూడ మాంసం; (note) ఆవు (ఎద్దు) మాంసాన్ని beef అంటారు; * vector, n. (1) దిశమాణి; సదిశరాశి; సాయకం; తూపు; విహిత రేఖ; కాయత్వం; దిశ కలిగిన చలనరాశి; నాభిశ్రుతి; (2) రోగవాహకం; ఆరోహకం; జబ్బులని ఒక చోట నుండి మరొక చోటికి మోసుకుని వెళ్లే జీవి; ఉ. దోమ మలేరియా యొక్క రోగవాహకి; ** vector database, ph. A vector database is a specialized storage system designed to efficiently handle and query high-dimensional vector data, commonly used in AI and machine learning applications for fast and accurate data retrieval; ** vector field, ph. (phy.) సాయక క్షేత్రం; a space in which each point represents a vector quantity; ఉదా. ఒక ప్రదేశంలో ఎక్కడెక్కడ ఎంతెంత జోరుగా, ఏ దిశలో గాలి వీచుతునాదో చెప్పాలంటే ఆ ప్రదేశంలో ప్రతి బిందువు దగ్గర ఒక సాయకం (బాణం గుర్తు) వేసి చెప్పవచ్చు; [[File:Vector_sphere.svg|right|thumb|Vector_field]] ** vector space, ph. సాయక ఆవరణం; a space consisting of vectors, together with the associative and commutative operation of addition of vectors, and the associative and distributive operation of multiplication of vectors by scalars; * Vedic, adj. నైగమ; వేద; వేద సంబంధమైన; ** Vedic civilization, ph. నైగమ నాగరికత; వైదిక నాగరికత; ** Vedic times, ph. వేదకాలం; నైగమ కాలం; * Vega, n. (వీగా) అభిజిత్; బొమ్మచుక్క; రాత్రి ఆకాశంలోని ప్రకాశవంతమైన తారలలో ఇది అయిదవది; * vegetable, adj. ఉద్భిజ్జ; శాక; ** vegetable color, ph. ఉద్భిజ్జ వర్ణం; ** vegetable fat, ph. ఉద్భిజ్జ మేదం; శాకీయ మేదం; శాకీయ గోరోజనం; ** vegetable matter, ph. ఉద్భిజ్జ ద్రవ్యం; ** vegetable oil, ph. ఉద్భిజ్జ తైలం; ** vegetable sap, ph. కర్రు; * vegetables, n. శాకములు; కాయగూరలు; కూరగాయలు; ఉద్భిజ్జములు; ** green vegetables, ph. ఆకుకూరలు; ** root vegetables, ph. దినుసు గడ్డలు; దుంపలు; {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''Usage Note: Some popular vegetables and their Telugu and (Sanskrit) names ** aubergine = వంకాయ (వార్తాకమ్) ** brinjal = వంకాయ (వార్తాకమ్) ** banana = అరటి పండు (కదళీ) ** bell pepper = బుట్ట మిరప, కాప్సికం (రాజకోశతకీ) ** bitter gourd = కాకరకాయ (కారవేల్ల) ** bottle gourd = సొరకాయ, ఆనపకాయ (శీతలా) ** carrot = ముల్లంగి (మూలకమ్) ** chili peppers = మిరపకాయలు (మరిచకా) ** cluster beans = గోరుచిక్కుడు (క్షుద్రశింబి) ** cucumber= దోసకాయ (ఉర్వారుక) ** eggplant = వంకాయ (వార్తాకమ్) ** elephant-foot yam = కంద (సూరణ) ** garlic = వెల్లుల్లి (లశున) ** lime, lemon = నిమ్మకాయ (జంబీరమ్) ** okra = (అవాక్పుష్పీ) (బెండకాయ) ** onion = ఉల్లిగడ్డ (ఒలాండు) ** plantain = కూర అరటికాయ (రంభాశలాటు) ** potato = (ఆలుకమ్) (బంగాళదుంప) ** prickle eggplant = ముళ్ళవంకాయ (బృహతీ) ** pumpkin = గుమ్మడికాయ (కూష్మాండ) ** ridged gourd = (కోశాతకీ) బీరకాయ ** taro root = చేమదుంప (తౄణబిందుక) ** tindora = దొండకాయ (బింబమ్) |} * vegetarian, adj. శాకాహార; * vegetarian, n. శాకాహారి; * vegetate, v. t. ఈడిగిలపడు; బద్ధకంగా పడుండు; * vegetation, n. ఉద్భిజ్జ సంపద; చెట్టుచేమలు; * vegetative, adj. కదలికలేని; స్పందన లేని; [idiom] తోటకూరకాడ వలె; * vehicle, n. (1) బండి; యానం; వాహనం; శకటం; తేరు; యుగ్యం; (2) అనుపానం; చేదు మందుకి తేనె అనుపానంగా వాడతారు; * vehement, adj. తీవ్రమైన; * veil, n. మేలిముసుగు; ముసుగు; పరదా; బురకా; తెర; * vein, n. (1) ఈనె; (2) సిర; మలిన రక్తాన్ని మోసుకెళ్లే నాళం; (3) ధోరణి; పంథా; (4) చారిక; రాళ్ళల్లో కనిపించే చారలు; ** jugular vein, ph. గళ సిర; శిరస్సునుండి మలిన రక్తాన్ని మోసుకెళ్లే నాళం; ** portal vein, ph. జీర్ణాశయ సిర; ప్రతీహారిణి; * velar, adj. హనుమూలీయ; కంఠ్య; ** velar fricative, ph. హనుమూలీయ కషణాక్షరం; ** velar stop, ph. హనుమూలీయ స్పర్శ్య; * velars, n. కంఠ్యములు; హనుమూలీయములు; నాలుక, మీద అంగుడి సహాయంతో పలికే అక్షరాలు; క, ఖ, గ, ఘ, ఙ; (same as) gutturals; [[File:Wave packet propagation (phase faster than group, nondispersive).gif|thumb|Propagation of a wave packet demonstrating a phase velocity greater than the group velocity without dispersion.]] * velocity, n. [phys.] వేగం; రయం; వడి; ఉరవడి; ధృతిగతి; వేగం; గమనవేగం; (exp.) రయం ఉంటే రంయిమని వెళుతుంది; ** angular velocity, ph. కోణీయ ధృతిగతి; కోణీయ వేగం; గిరగిర ఆత్మభ్రమణం చేస్తూన్న వస్తువు ఎంత జోరుగా తిరుగుతోందో చెప్పే చలరాశి; ** constant velocity, ph. స్థిర వేగం; స్థిర ధృతిగతి; ఒక వస్తువు ఒకే '''దిశ'''లో ఒకే '''వేగం'''తో ప్రయాణం చేస్తూ ఉంటే అది '''స్థిర ధృతిగతి''' తో ప్రయాణం చేస్తున్నాదని అంటాం; ** linear velocity, ph. రేఖీయ ధృతిగతి; రేఖీయ వేగం; నేరుగా ఒక సరళరేఖ వెంబడి ప్రయాణం చేస్తూన్న వస్తువు ఎంత జోరుగా పరిగెడుతోందో చెప్పే చలరాశి; ** group velocity, ph. గుంపు వేగం; తరంగ చలనాన్ని వర్ణించేటప్పుడు ఎదురయే ఒక సంక్లిష్ట ఊహనం; ** phase velocity, ph. దశ వేగం; తరంగ చలనాన్ని వర్ణించేటప్పుడు ఎదురయే ఒక సంక్లిష్ట ఊహనం; ** uniform velocity, ph. తదేక వేగం; తదేక ధృతిగతి; ఒక వస్తువు చలనంలో '''దిశ'''లో మార్పు లేకుండా '''వేగం'''లో మార్పు లేకుండా ప్రయాణం చేస్తూ ఉంటే అది '''తదేక ధృతిగతి''' తో ప్రయాణం చేస్తున్నాదని అంటాం; * velum, n. మెత్తని అంగులి; నోటి కప్పు వెనక భాగం; కొండనాలుక; * velvet, n. మఖ్మలు గుడ్డ; * Vena Cava, n. బృహత్ సిర; బృహన్నాళం; మలిన రక్తాన్ని గుండెకి చేరవేసే రక్త నాళం; ** inferior Vena Cava, ph. అధో బృహత్ సిర; గుండె '''దిగువ''' భాగాన ఉన్న శరీరం నుండి మలిన రక్తాన్ని గుండెకి చేరవేసే రక్త నాళం; ** superior Vena Cava, ph. ఊర్ధ్వ బృహత్ సిర; గుండె '''ఎగువ''' భాగాన ఉన్న శరీరం నుండి మలిన రక్తాన్ని గుండెకి చేరవేసే రక్త నాళం; * Vena Portae, n. జీర్ణాశయ సిర; జీర్ణాశయం నుండి వచ్చే రక్తాన్ని గుండెకి చేరవేసే రక్త నాళం; * vend, v. t. అమ్ము; విక్రయించు; * vendor, n. విక్రేత; విక్రయదారుడు; అమ్మకందారు; అమ్మేమనిషి; * veneer, n. తాపడం; పైపూత; పైకట్టు; ** brick veneer, ph. ఇటికలు పేర్చి కట్టిన తాపడం; * venerable, adj. గౌరవ; పూజ్య; గంగి; ** venerable bull, ph. గంగిరెద్దు; ** venerable cow, ph. గంగి గోవు; * veneration, n. గౌరవం; పూజ్యభావం; * venereal, adj. రతి సంబంధమైన; ** venereal disease, ph. సుఖరోగం; సవాయి; * vengeance, n. కసి; కక్ష; ప్రతీకారం; * venison, n. లేడి మాంసం; అయిణం; [[File:Venn_diagram_gr_la_ru.svg|thumb|right|వెన్న బొమ్మ]] * Venn diagram, n. వెన్నబొమ్మ; తర్కంలోను; బౌల్య బీజగణితంలోను వాడుకలో ఉన్న ఒక రకం బొమ్మ; * venom, n. విషం; జంతువుల శరరం నుండి స్రవించి కాటు ద్వారా కాని, పోటు ద్వారా కాని మన శరీరాలలోకి చేరే విష పదార్థం; ఉదా: పాము విషం; ** neurotoxic venom, ph. నరాల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది; మనం సాధారణంగా భారత దేశంలో చూసే పాములు - గోధుమ వన్నె త్రాచు (కోబ్రా), కట్ల పాము(red-banded kraits, yellow-banded kraits), నల్ల త్రాచు (కింగ్ కోబ్రా) ఈ రకమైన విషాన్ని కలిగి ఉంటాయి; ** heemotoxic venom, ph. రక్త నాళాల ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది; Vipers (ఇవి ఎక్కువగా కొండలు, రాళ్ళు, రప్పలు దగ్గర ఉంటాయి), సముద్ర పాములు; ** venomous snake, ph. విష సర్పం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''Usage Note: venom, toxin, and poison * శాస్త్రంలో Toxin అంటే శరీరానికి హాని చేసే విష పదార్థం; ఇది జంతు సంబంధమైన (పాము, తేలు, కందిరీగ, వగైరా) venom కావచ్చు, సూక్ష్మజీవులు తయారుచేసే విషం కావచ్చు, వృక్ష సంబంధమైన (గన్నేరు గింజలు, దురదగుండాకు, వగైరా) విషం కావచ్చు; poison అనే మాట ఖనిజ సంబంధమైన (పాషాణం వంటి) విషాలకి వాడతారు; Venom is made of a complex mix of toxins, which are composed of proteins with unique characteristics; There are three main effects from venom. Neurotoxins attack the nervous system, paralyzing the victim. Hemotoxins target the blood and local tissue toxins attack the area around the site of poison exposure; |} * * venomous, adj. విష; విషం గల; ** venomous snake, ph. విష సర్పం; * ventilation, n. వాయుప్రసరణం; గాలి వసతి; గాలి ప్రవహించేలా చెయ్యడం; * ventilator, n. (1) గాలి ప్రవహించేలా చెయ్యగలిగే సదుపాయం; చిన్న కిటికీ; ఉపవాతాయనం; పంకాలు వగైరా; (2) ఆసుపత్రిలో రోగి ఉచ్ఛ్వసనిశ్వాసాలకి సహాయపడే యంత్రం, మొ. see also window; * ventral, adj. పొట్టవైపు; కడుపుకి సంబంధించిన; ఉదర; జఠర; (ant.) dorsal అంటే వీపు వైపు అని అర్థం; * ventricle, n. జఠరిక; గుండెలోని కింది గది; జవనిక; వివరం; * ventriloquist, n. రకరకాల గొంతుకలని అనుకరిస్తూ, పెదిమల కదలిక కనబడకుండా మాట్లాడడంలో ప్రావీణ్యత ఉన్న వ్యక్తి; * venture, v. i. తెగించు; ఉంకించు; * venture, adj. తెగువ; తెగింపు; ఉంకువ; ** venture capital, ph. తెగింపు మదుపు; తెగింపు పెట్టుబడి; ** venture capitalist, ph. తెగుదారి; తెగుదారు; తెగువరి; తెగింపు మదుపరి; తెగింపు పెట్టుబడిదారు; ఉంకించు పెట్టుబడిదారు; తెగువ ఉన్న పెట్టుబడిదారు; * venture, n. తెగువ; సాహసం; * venue, n. సభాస్థలి; కార్యరంగం; చోటు; * Venus, n. శుక్రుడు; శుక్రగ్రహం; * Venusquake, n. శుక్రకంపం; * veracity, n. యదార్థత; సత్యవాదిత్వం; * veranda, n. పంచ; వసారా; జగిల; అరుగు; వరండా; ఇంటి ముందుభాగం కావచ్చు, ఇంటిలోపలి ముందుభాగం కావచ్చు; ** roof of a veranda, ph. పంచపాళీ; * verb, n. క్రియ; క్రియావాచకం; ** auxiliary verb, ph. ఉప క్రియ; ** copula verb, ph. సంయోజక క్రియ; ** defective verb, ph. అపూర్ణ క్రియ; ** finite verb, ph. సమాపక క్రియ; ** infinite verb, ph. అసమాపక క్రియ; ** intransitive verb, ph. అకర్మక క్రియ; ** subjunctive form of verb, ph. చేదర్థకం; ** transitive verb, ph. సకర్మక క్రియ; * verb, n. క్రియ; క్రియావాచకం; * verbal, adj. (1) వాగ్రూపంగా; వాచా; వాచిక; నోటితో; శాబారంభ; (2) క్రియకి సంబంధించిన; ** verbal statement, ph. శాబారంభణం; * verbatim, adj. మాటకి మాటగా; చెప్పినది చెప్పినట్లుగా; * verbomania, n. ఆపకుండా మాట్లాడే తత్త్వం; * verbosity, n. శబ్దపుష్టి; అవసరం కంటె ఎక్కువ మాటలు; * verdant, adj. పచ్చని; ఆకుపచ్చని; * verdict, n. తీర్పు; * verdigris, n. కిలుం; చిలుం; ఇత్తడి, రాగి, వగైరా పాత్రలలో పులుపు పదార్థాలని ఉంచడం వల్ల కలిగే విషపూరిత మాలిన్యం; * verification, n. సరిచూచుట; రుజువు తీయుట; * verify, v. i. సరిచూచు; రుజువు తీయు; సమర్థించు; ధ్రువపరచు; నిరూపించ; ప్రమాణీకరించు; * verify, v. t. సరిచూడు; రుజువు తీయు; సమర్థించు; ధ్రువపరచు; నిరూపించ; ప్రమాణీకరించు; * verity, n. సత్యం; * vermicelli, n. (వెర్మిఛెల్లీ) సేమియా; అతి సన్నగా ఉన్న స్పగేటీ; * vermiform appendix, n. క్రిమిక; * vermilion, n. (1) ఇంగిలీకం; రంగులకి వాడే ఎరుపు రంగు ఉన్న రసగంధకిదం; (2) కుంకం రంగులో ఉన్న ఎరుపు రంగు గుండ, ఏదైనా సరే; * vernacular, n. వ్యావహారికం; వ్యావహారిక భాష; దేశభాష; ప్రాంతీయ భాష; * vernal, adj. వాసంతిక; వసంత; వసంత రుతువుకి సంబంధించిన; ** vernal equinox, ph. వసంత విషువత్తు; వసంత సంపాతం; వసంతకాలంలో రాత్రి, పగలు సమంగా ఉండే రోజు; * versatility, n. ప్రజ్ఞానం; చాతుర్యత; బహుముఖ ప్రజ్ఞ; సర్వతోముఖ ప్రజ్ఞ; * verse, n. పద్యం; * version, n. (1) పాఠాంతరం; (2) కథనం; విధం; పద్ధతి; * vertebra, n. s. వెన్నుపూస; పూస; కశేరుకం; కీకసం; ** cervical vertebra,, ph. గ్రైవేయ కశేరుకం; ** lumbar vertebra,, ph. నడ్డిపూస; కటి కశేరుకం; * versus, adv. ప్రతిగా; * vertebrae, n. pl. వెన్నుపూసలు; కసేరులు; ** vertebral artery, ph. కీకస ధమని; ** vertebral column, ph. వెన్నెముక; కీకసమాల; బ్రహ్మదండము; * vertebrate, n. కశేరుకం; పృష్టవంశి; వెన్నుపూస వున్న జంతువులు; * vertex, n. శీర్షం; అగ్రం; శిఖ; శిరోస్థానీయ బిందువు; * vertical, adj. నిటారైన; నిట్ర; శీర్షలంబ; క్షితిజలంబ; ** vertical axis, ph. నిట్రాక్షము; శీర్షాక్షం; ** vertical line, ph. లంబరేఖ; నిట్రరేఖ; క్షితిజలంబ రేఖ; నిలువు గీత; * vertigo, n. తలతిప్పు; తల తిరగడం; కండ్లు తిరగడం; see also dizziness; * verve, n. ఓజస్సు; ఉత్సాహం; * very, adj. (1) చాలా; (2) అదే; * very good, ph. చాలా బాగుంది; * vessel, n. (1) పాత్ర; కలశం; (2) బిందె; అండా; డెయిసా; గుండిగ; గంగాళం; (3) పడవ; నౌక; (4) నాళం; గొట్టం; రక్తనాళం; ** large vessel, ph. అండా; డెయిసా; గుండిగ; గంగాళం; * verdict, n. తీర్పు; * verification, n. రుజువు; దాఖలా; * vesicle, n. బొబ్బ; పొక్కు; ** vesicle for boiling bathwater, ph. డెయిసా; గీజరు; * vest, n. అంగరక్ష; కబ్బా; చేతులు లేని బిగుతైన చొక్కా; * vested, adj. (1) పరిపూర్ణంగా; శాశ్వతంగా; నిబంధనలు లేకుండా; పించను వంటి డబ్బు పొందడానికి సంపాదించుకున్న హక్కు వంటి పరిపూర్ణత; ** vested interest, ph. స్వలాభాపేక్ష; స్వామికార్యంతో జరుపుకునే స్వకార్యం; * vestibule, n. కుహరిక; * vestige, n. s. జాడ; చిహ్నం; * vestiges, n. pl. అవశేషాలు; * veteran, n. (1) అనుభవజ్ఞుడు; (2) యుద్ధం చవిచూసిన వ్యక్తి; డక్కామక్కీలు తిన్న వ్యక్తి; * veterinary, adj. పశు; అశ్వ; ** veterinary doctor, ph. పశు వైద్యుడు; అశ్వ వైద్యుడు; ** veterinary science, ph. పశువుల వైద్యం; జంతువైద్య శాస్త్రం; అశ్వ శాస్త్రం; * veto, n. ప్రత్యాక్ష; ప్రతిన + ఆ + ఖ్యా అనే మూడు సంస్కృత పదాల కలయికతో ఏర్పడింది. అంటే ఒకరు ప్రతిపాదించిన లేదా నిర్ణయించిన విషయాన్ని పూర్తిగా తిరస్కరించడం, నిరాకరించడం, లేదా కొట్టివేయడం అని అర్థం. * vex, v. t. చీకాకు పెట్టు; విసిగించు; * vexation, n. చికాకు; విసుగు; * via, prep. మీదుగా; గుండా; * viability, n. స్వయంభరణ శక్తి; * viaduct, n. లోతైన లోయ మీద కట్టిన వంతెన; * vial, n. చిన్న మందు సీసా; * vibrate, v. i. కంపించు; వీగు; స్పందించు; చలించు; * vibration, n. కంపనం; స్పందనం; చాలనం; అదురు; ** damped vibration, ph. అవరుద్ధ స్పందనం; ** plane of vibration, ph. కంపన తలం; ** transverse vibration, ph. తిర్యక్ కంపనం; * vice, adj. ఉప; ఇంకొకరికి బదులుగా; ** vice-chancellor, ph. ఉపకులపతి; ** vice president, ph. ఉపరాష్టప్రతి; ఉపాధ్యక్షుడు; * vice, n. వ్యసనం; దురలవాటు; దురభ్యాసం; దుర్గుణం; అవగుణం; సీదనం; * vicissitudes, n. pl. సుఖదుఃఖాలు; మంచిచెడ్డలు; పరిణామాలు; * vicious, adj. విష; ** vicious circle, ph. విష వలయం; * victim, n. పరాజిత; పరాజితుడు; * victor, n. విజేత; జేత; * victorious, adj. జయించిన; గెలుపొందిన; గెలిచిన; * victory, n. జయం; విజయం; గెలుపు; * victuals, n. pl. దినుసులు; వంటకాలు; ఆహారపదార్ధాలు; * video, adj. దృశ్యమాన; వీక్షక; * video, n. (1) కదిలే బొమ్మలని నమోదు చేసి, తిరిగి తెరమీద చూపించగలిగే సాంకేతిక ప్రక్రియ; (2) తెర మీద కనిపించే బొమ్మలు; * vie, v. t. పోటీ చేయు; * view, v. t. చూడు; చూచు; దర్శించు; సందర్శించు; * view, n. (1) దృశ్యం; (2) వీక్షణం; దృష్టి; (3) అభిప్రాయం; ** formal view, ph. స్వరూప దృష్టి; ** functional view, ph. ప్రయోగ దృష్టి; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''Usage Note: view, sight, scene, and vision * ---Use these words as countable nouns when you talk about things you see. Use ''view'' to talk about things you can see from a window or an elevated place: The view from this window is beautiful. Use ''sight'' to describe something that is unusual or beautiful: The Taj Mahal in the moonlight is a spectacular sight. Use ''scene'' to talk about a place where something happened: The murder scene was cluttered with footprints. Use ''vision'' to talk about an idea: Nehru had a romantic vision of a world without wars. When sight and vision are used as uncountable nouns, they mean “the ability to see”: He lost his sight due to glaucoma. |} * * viewer, n. (1) చూడడానికి వాడే పరికరం; చూసేది; దర్శని; వీక్షకం;(2) చూసే వ్యక్తి; దిదృక్షువు; * viewers, n. pl. (1) వీక్షకులు; చూపరులు; చూసేవారు; దుర్భిణి, సూక్ష్మదర్శని, దూరదర్శని వంటి పరికరాలతో చూసేవారు; (2) ; ప్రేక్షకులు; * viewpoint, n. దృక్పథం; దృక్కోణం; కనురోక; * vigesimal, adj. వింశాంశ; ఇరవై అంశలు కల; దశాంశ పద్ధతికి ప్ది అంశలు ఉంటే వింశాంశ కి ఇరవై అంశలు; to the base twenty * vigil, n. జాగరం; పారా; కాసుకొని కూర్చోవడం; కాపు; కాపలా కాయడం; మెళుకువతో ఉండటం; ** death vigil, ph. శవ జాగరం; * vigilance, n. అప్రమత్తత; * vigilant, adj. అప్రమత్త; * vignette, n. (విన్యట్) (1) పదచిత్రం; (2) నేపథ్యంలో కలిసిపోయే (అంచులు లేని) చాయాచిత్రం; * vigor, n. ఓజస్సు; బలం; * vigorous, adj. ఓజోమయ; * vile, adj. కుత్సిత; * vilify, v. t. ఆడిపోసుకొను; నిందించు; దూషించు; * village, adj. గ్రామీణ; * village, n. పల్లె; పల్లెటూరు; గ్రామం; ప్రోలు; ఊరు; జనపదం; ** village council, ph. పంచాయతీ; ** very small village, ph. కుగ్రామం; * villagers, n. pl. పల్లెటూరు జనం; జానపదులు; గ్రామస్థులు; * villain, n. కూళ; కూళుడు; తులువ; ప్రతినాయకుడు; * villi, n. శృంగకములు; * villose, n. నూగు; సన్నని జుత్తు వంటి పదార్థం; * vindication, n. గౌరవం నిలుపుకోవడం; * vine, n. (1) తీగ; పాదు; (2) ద్రాక్షతీగ; * vinegar, n. సిరకా; సిర్కా; పులిసిన సారా; సజల అసితామ్లం; a 4-6% solution of acetic acid (CH3COOH) in water; * vineyard, n. ద్రాక్షతోట; * vinculum, n. [math] శిరోవారం; గణితంలో కొన్ని చలరాసుల నెత్తిమీద గీసే చిన్న గీత; * violate, v. t. అతిక్రమించు; హద్దుమీరు; ఉల్లంఘించు; జవదాటు; మేరమీరు; ఒత్తరించు; * violation, n. అతిక్రమణ; ఉల్లంఘన; జవదాటడం; * violence, n. హింస; హింసాకాండ; చిత్రహింస; అంకపొంకాలు; * violent, adj. హింస; హింసాయుత; అంకపొంకంగా; ** violent activity, ph. హింసాకాండ; * violet, n. ఊదా; నీలలోహిత; లేత ఎరుపు నీలం కలసిన రంగు; బచ్చలిపండు రంగు; * violin, n. వాయులీనం; వయలిన్; వయలిన్‌కి నాలుగు తీగలు ఉంటాయి; ఫిడేలుకి నాలుగు కంటె తక్కువ తీగలు ఉంటే ఉండొచ్చు; * viper, n. పాము; సర్పం; ఒక జాతి విష సర్పం; అమెరికాలో ఉండే గిలక పాములు, ఆఫ్రికాలో ఉండే నల్ల మాంబా పాములు ఈ జాతి పాములే; ఈ జాతి పాములు సర్వసాధారణంగా గుడ్లు పెట్టడానికి బదులు పిల్లల్ని కంటాయి; అందుకనే వీటికి "viper" అన్న పేరు వచ్చింది; (ety.) Lat. vivo = live, partus = birth; ** pit viper, ph. ఈ జాతి విష సర్పానికి తలమీద రెండు గంట్లు ఉంటాయి కనుక దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది; * viral, adj. జనబాహుళ్యంలోకి జోరుగా వెళ్ల్లగలిగే సమర్ధత గల; * virgin, adj. అనుభవం లేని; దున్నని; పరిశోధించని; పచ్చి; ** virgin land, ph. అనాది బీడు; ** virgin oil, ph. పచ్చి నూనె; * virgin, n. కన్య; లైంగిక అనుభవం పొందని యువతి; * Virgo, n. (1) కన్యారాశి; పరిమాణంలో దీనిది ద్వాదశ రాశులలో రెండవ స్థానం; (2) హస్తా నక్షత్రం; ** Delta, Eta, Gamma of Virgo, ph. హస్తా నక్షత్రం; * virility, n. మగటిమి; మగతనం; మగపోడిమి; వీర్యపటుత్వం; * virtual, adj. మిధ్యా; కాల్పనిక; అవాస్తవ; అభాస; ఊహాత్మక; లేనిది ఉన్నట్లు అనిపించడం లేదా కనిపించడం; almost or nearly as described, but not completely or according to strict definition; ** virtual computing, ph. మిథ్యా కలనం; అభాస కలనం; computation done on a computer that does not physically exist as such but made possible by software to appear to do so; ** virtual image, ph. మిధ్యా బింబం; అభాస బింబం; ** virtual machine, ph. మిథ్యా యంత్రం; not physically existing as such but made by software to appear to do so; ** virtual particle, ph. అభాస కణాలు; In physics, a virtual particle is a transient quantum fluctuation that exhibits some of the characteristics of an ordinary particle while having its existence limited by the uncertainty principle; ** virtual reality, ph. కాల్పనిక వాస్తవత్వం; మిథ్యా వాస్తవం; ఊహాత్మక వాస్తవం; ** virtual work, ph. కాల్పనిక కర్మ; Virtual work is the total work done by the applied forces and the inertial forces of a mechanical system as it moves through a set of virtual displacements; * virtue, n. గుణం; సుగుణం; * virtuoso, n. ఘనాపాటీ; * virulent, adj. తీవ్రమైన; ఘాటైన; * virus, n. (1) విషాణువు; వైరస్; జన్యు పదార్థము, దానిని రక్షిస్తూ కొంత ప్రాణ్యము ఘటకద్రవ్యాలుగా కలిగి ప్రాణం ఉందా లేదా అనే త్రిశంకులోకంలో ఉన్న పదార్థం; క్షీరదాల జీవకణాల కంటె, బేక్టీరియాల కంటె, ఎన్నో రెట్లు చిన్నదయిన విషాణువు; ఇవి జీవకణంలో తిష్ట వేసినప్పుడు తప్ప స్వయంప్రతిపత్తితో జీవించలేవు; Viruses are often no more than a set of genes wrapped inside a protein coat;”(2) కంప్యూటరులో ఉన్న క్రమణికలు చెయ్యవలసిన పనులు చెయ్యటానికి వీలులేకుండా పాడుచెయ్యగల మరొక క్రమణిక; * visa, n. గుత్తుపొత్తంలో వేసే అధికార ముద్ర; ఒక వ్యక్తి మరొక దేశం వెళ్లేటప్పుడు ఆ అతిథేయ దేశం ఆ వ్యక్తికి ప్రవేశార్హత ఇస్తూ గుర్తింపు పుస్తకంలో వేసే రాజముద్ర; (rel.) passport; * vis-a-vis, adv. సంబంధించిన; పోల్చి చూడదగ్గ; పక్కపక్కన; ఎదురెదురుగా; * viscera, n. పేగులు; ఉదర కుహరంలోని అవయవాలు; * visceral, adj. అంతరాంగిక; శరీరపు అంతర్భాగంలో ఉన్న అవయవాలకి (అనగా, కంఠనాళం, కడుపు, పేగులు, మొదలైనవి) సంబంధించిన; ** visceral pain, adj. అంతరాంగిక నొప్పి; శరీరపు అంతర్భాగంలో పుట్టిన నొప్పి; * viscid, adj. జిగట; జిగురుగానున్న; స్నిగ్ధత ఉన్న; * viscosity, n. స్నిగ్ధత; * visibility, n. కనిపించడం; దృశ్యత; * visible, adj. దృగ్గోచర; దృశ్యమాన; దృశ్యమైన; దృశ్య; దృష్ట; గోచరమగు; కనబడే; అగపడే; ఆదరక: ** visible light, ph. దృశ్య కాంతి; దృష్ట కాంతి; కంటికి కనబడే కాంతి; అగపడే కాంతి; ** visible universe, ph. దృశ్య విశ్వం; దృష్ట విశ్వం; దృగ్గోచర విశ్వం; కంటికి కనబడే విశ్వం; అగపడే విశ్వం; * visible, n. దృష్టం; * vision, n. (1) దృష్టి; చూపు; (2) దూరదృష్టి; ముందుచూపు; ** binocular vision, ph. ద్వినేత్ర దృష్టి; ** monocular vision, ph. ఏకనేత్ర దృష్టి; ** peripheral vision, ph. దృష్టి పరిధి; ** vision statement, ph. ద్రాష్టిక ప్రవచనం; * visionary, n. ద్రష్ట; దూర దృష్టి, ఊహాత్మకమైన దృష్టి ఉన్న వ్యక్తి; ముందు చూపు గల మనిషి; * visitors, n. సందర్శకులు; * vista, n. దృశ్యం; దిగంతర దృశ్యం; * visual, adj. కంటికి సంబంధించిన; దృష్టికి సంబంధించిన; చక్షుష; ** visual field, ph. దృష్టి క్షేత్రం; * visualization, n. దృశ్యీకరణం; కన్నులకు ఎదురుగా జరుగుతున్నట్లు సన్నివేశాలను, భావోద్వేగాలను చిత్రీకరించడమే దృశ్యీకరణం; * visualize, v. i. ఊహించు; కంటికి ఎదురుగా ఉన్నట్లు ఊహించు; * vital, adj. ప్రాణాధార; మూలాధార; ప్రాణప్రద; అతిముఖ్యమైన; (lit.) to do with living; ** vital capacity, ph. త్రాణ; మూలధారణం; ** vital force, ph. మూలాధార శక్తి; ** vital parts, ph. మర్మస్థానములు; మర్మావయవములు; ** vital records, ph. జనన మరణాలకి సంబంధించిన; వివాహ విడాకులకి సంబంధించిన కాగితాలు; ** vital signs, ph. కీలక ముఖ్యమైన ఆరోగ్య సూచికలు; శరీరపు తాపోగ్రత, నాడి రేటు, శ్వాస రేటు, రక్తపు పోటు - ఈ నాలుగు ముఖ్యమైన ఆరోగ్య సూచికలు; * vital, n. ప్రాణాధారం; మూలాధారం; * vitality, n. చేతన; చేతస్సు; * vitamin, n. విటమిను; వైటమిను; అతి ముఖ్యమైన పోషక పదార్థం; (ety.) vital + amine = "vitamine," from which the last letter is dropped; this is a misnomer because amines are not a part of all vitamins; * vitiligo, n. బొల్లి; చర్మంలో మెలనిన్‍ అనే రంజన రసాయనం లోపించినప్పుడు చర్మం మీద తెల్లటి మచ్చలు కనబడడం; * vitis, n. నల్లేరు; * vitreous, adj. స్పటికాకార; కాచాభ; గాజు; ** vitreous humor, ph. స్పటికాకార జలం; కాచాభ ద్రవం; గాజు సొన; ** vitreous ware, ph. గాజు సామగ్రి; కాచాభ పాత్రలు; * vitriol, n. తుత్తం; తుత్తము; అక్షము; గంధకము, ఆమ్లము, లోహము కలసిన సంయోగ పదార్థం; ** blue vitriol, ph. మైల తుత్తం; కాపర్ సల్ఫేట్; CuSO₄; ** green vitriol, ph. అన్నభేది; కాసీసం; Fe₂SO₄; ** white vitriol, ph. పాల తుత్తం; జింక్ సల్ఫేట్; ZnSO₄; * vivacious, adj. చలాకీ అయిన; చురుకయిన; * viva voce, n. మౌఖిక పరీక్ష; * vivid, adj. ప్రభూత; స్పష్టమైన; జీవకళతో తొణికిసలాడేటంత స్పష్టమైన; * viviparous, adj. జరాయుజ; గుడ్డు నుండి కాకుండా గర్భం నుండి పుట్టిన జీవి; సజీవ సంతానోత్పత్తి; vivum అంటే జీవం . అంటే జీవం ఏర్పడిన ,పూర్తిగా పెరిగిన పిల్లలని కనటం. ఇది క్షీరదాలలో మనుషుల్లో, మనం చూసే బోలెడు జంతువులలో కనపడుతుంది. * vixen, n. ఆడ నక్క; * vocabulary, n. పదజాలం; పదావళి; పదసంపద; పదనిధి; శబ్ద సంగ్రహం; శబ్దజాలం; ** scientific vocabulary, ph. శాస్త్రీయ పదజాలం; ** technical vocabulary, ph. సాంకేతిక పదజాలం; * vocal cords, n. స్వరతంతులు; నాదతంతులు; * vocalization, n. సంసర్గం; గొంతుక; కంఠం; వాక్కు; వాణి; ఎలుగు; * vocation, n. వ్యాపారం; ఉద్యోగం; వృత్తి; పని; * vocational, adj. ఉద్యోగపరమైన; వృత్తికి సంబంధించిన; పనికి కావలసిన; ** vocational training, ph. పనికి కావలసిన శిక్షణ; వృత్తికళాశిక్షణ; * vocative, adj. సంబోధనాత్మక; * vocative case, ph. సంబోధనా ప్రథమా విభక్తి; * voice, n. గొంతుక; గాత్రం; కంఠం; స్వరం; గళం; నాదం; ఎలుగు; ** active voice, ph. కర్తరి; కర్తర్యర్థకం; ** big decibel voice, ph. గౌళగాత్రం; గౌళకంఠం; ** obstructed voice, ph. రుద్ధకంఠం; గద్గద స్వరం; ** passive voice, ph. కర్మణి; కర్మర్థకం; ** voice activated, ph. స్వర ఉత్తేజిత; ** voice box, ph. స్వరపేటిక; గొంతుకలో ధ్వనిని పుట్టించే యంత్రాంగం; * voiced, adj. [ling.] స్వరిత; నాద; హల్లులని పలికేటప్పుడు స్వరతంతువులు కంపిస్తే అవి స్వరిత లేదా నాద హల్లులు; ** voiced tone, ph. స్వరిత స్వరం; ** voiced unaspirated, ph. స్వరిత అల్పప్రాణములు; ఉదా. ల; ** voiced unaspirated plosives, ph. కంఠ్య నాద (స్వరిత) అల్పప్రాణములు; సరళములు; ఉదా. గ, స, డ, ద, బ; * voiced, n. [phonetics] నాదములు; నాదవర్ణాలు; * voiceless, adj. నిస్వర; స్వరం లేని; శ్వాస; పరుష; హల్లులని పలికేటప్పుడు స్వరతంతువులు కంపించని యెడల అవి నిస్వర హల్లులు లేదా శ్వాసలు; ** voiceless unaspirated plosives, ph. పరుషములు; ఉదా. క, చ, ట, త, ప; ** voiceless unaspirated bilabial plosive, ph. ఓష్ఠ్య శ్వాస అల్పప్రాణం; ఉదా. ప * voicing, n. [ling.] స్వరించడం; * void, n. ఖాళీ; రద్దు; శూన్యం; రిక్తం; ** extremely void, ph. అతిరిక్తం; * void, v. i. ఖాళీచేయు; రద్దుచేయు; see also vacate; * voile, n. వాయిలు; పల్చటి బట్ట; * volatile, adj. బాష్పశీల; వాయుపరిణామశీల; లఘిమశీల; హరించిపోయెడి; ** volatile liquid, ph. బాష్పశీల ద్రవం; ** volatile substance, ph. బాష్పశీల పదార్థం; తక్కువ వేడికి మరిగి పోయేవి; (rel.) refractories; * volatility, n. బాష్పశీలత్వం; * volcano, n.అగ్ని పర్వతం; జ్వాలాముఖి; * volition, n. సంకల్పశక్తి; ఈప్స, Ipsa * volley, n. వేటు; గుప్పించబడ్డ పరంపర; * voltage, n. విపీడనం; విద్యుత్ పీడనం; విపీడన తారతమ్యం; విపీతం; (note) same as potential difference; * volume, n. (1) ఘనపరిమాణం; ఆయతనం; (2) ఘనం; స్థూలత; ఎక్కువ శబ్దం; ఆమంద్రణం; ఆయతనం; క్వణం; మోత; ఉరువు;(3) సంపుటం; సంపుటి; పుస్తకం; * voluntary, adj. అయిచ్ఛిక; స్వచ్ఛంద; కామ్య; ప్రతిఫలాపేక్ష లేకుండా; ఉమేదువారీగా; బలవంతం లేకుండా; తనుగా తాను; తనంతట; ** voluntary action, ph. అయిచ్ఛిక క్రియ; కామ్య కార్యం; ** voluntary control, ph. అయిచ్ఛిక నియంత్రణ; స్వచ్ఛంద నియంత్రణ; ** voluntary muscle, ph. అయిచ్ఛిక కండరం; కామ్య కండరం; * voluntarism, n. ఉమేదువారత్వం; * volunteer, n. m. ఉపకర్త; కామ్యకారు; అయిచ్ఛికుడు; స్వచ్ఛంద సేవకుడు; ఉమేదువారీ; వాలంటీరు; ** - corps, ph. ఉమేదువారీ పటాలం; * volunteers, n. pl. ఐచ్ఛిక భటులు; * voluptuous, adj. (1) ఒయ్యారి; ఒంపు, సొంపులు, పెద్ద పెద్ద కుచాలు, సన్నటి నడుము, విశాలమైన పిరుదులు గల; (2) భోగాసక్తమైన; విషయాసక్తమైన; ** - woman, ph. ఒయ్యారి భామ; * vomit, n. కక్కు; డోకు; వాంతి; వమనం; * vomit, v. i. కక్కు; డోకు; వాంతి చేసుకొను; డోకుకొను; * vortex, n. సుడి; సుడిగుండం; నీటి సుడిగుండం; * vote, n. ఓటు; సమ్మతి; సమ్మతి పత్రం; మతం; ** vote of thanks, ph. వందన సమర్పణ; * votary, n. భక్తుడు; పూజారి; * voter, n. ఓటరు; మతదాత; నియోజకుడు; నిర్వాచకుడు; * voucher, n. ఓచరు; కూపాను; చీటీ; రసీదు; * voyage, n. నౌకాయానం; * vow, n. ఒట్టు; వ్రతం; * vowels, n. pl. అచ్చులు; ప్రాణములు; ప్రాణాక్షరములు; స్వరములు; ** back vowels, ph. తాలవ్యేతరాచ్చులు; తాలవ్యేతర స్వరములు; పశ్చిమాచ్చులు; అ, ఆ, ఉ, ఊ, ఒ, ఓ లు; ** front vowels, ph. తాలవ్యాచ్చులు; తాలవ్య స్వరములు; అగ్రాచ్చులు; ఇ, ఈ, ఎ, ఏ లు; ** long vowels, ph. చాపులు; దీర్ఘాచ్చులు; ** rounded vowels, ph. ఓష్ఠీకృతమైన అచ్చులు; ** unrounded vowels, ph. అనోష్ఠీకృతమైన అచ్చులు; * Vulcan, n. రోమనుల అగ్నిదేవుడు; * vulcanization, n. వల్కనీకరణం; పుఠం పెట్టడం; పుఠీకరించడం; వేడిచేసి చల్లార్చడం; గంధకం కలిపి వేడి చేసి చల్లార్చడం; పెళుసుతనం తగ్గించడం; * vulgar, adj. అసభ్య; గ్రామ్య; * vulgarity, n. అసభ్యత; గ్రామ్యత; * vulnerability, n. భేద్యత; హానిపొందే అవకాశం; దుర్బలత్వం; దుర్బలం; * vulnerable, adj. భేద్యమైన; హానిపొందే; దాడికి అనువైన; దుర్బల; * vulpine, adj. జిత్తులమారియైన; * vulture, n. రాబందు; బోరువ; తెల్ల గద్ద; పీతిరిగద్ద; * |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 2: W== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * W, voiced bilabial glide; When pronouncing it, the lips are rounded forward. The back part of the tongue is raised towards the soft tissue at the back of the roof of the mouth. The vocal cords vibrate during the articulation. Air is only allowed to escape through the mouth. The air is directed along the center of the tongue. ఉభయోష్ఠం; * wade, v. i. మొలబంటి నీటిలో నడుచు; * wadi, n. దొంగేరు; అరబ్బీ భాషలో లోయ అని అర్థం; అరుదుగా వర్షాలు పడ్డప్పుడు ఈ లోయ గుండా పొంగి పొర్లే ఏరు; * waft, v. i. తేలు; * wag, v. i. ఆడించు; ఊపు; కదుపు; విక్షేపించు; * wage, n. వేతనం; కూలి; జీతం; భృతి; దినభత్యం; బత్తెం; భర్మం; కర్మణ్యం; సాధారణంగా ఏరోజుకారోజు కాని వారానికొకసారి కాని ఇచ్చేది; (rel.) salary; stipend; ** daily wage, ph. రోజుకూలి; కైకిలి; కైకూలి; దిన సంపాదన; ** salaries and wage, ph. జీతబత్తెములు; జీతనాతాలు; ** wage earner, ph. జీతగాడు; ఆర్జించేవాడు; సంపాదించేవాడు; భరటుడు; భ్హృత్యుడు; * wage, v. t. (1) జరుపు; చేయు; నడిపించు; (2) పందెం వేయు; పందెం కాయు; ** wage a war, ph. యుద్ధం చెయ్యడం; కయ్యానికి కాలు దువ్వడం; * wager, n. పణం; పందేనికి ఒడ్డే డబ్బు; * wagon, n. బండి; పెట్టె; * wagtail, n. టిట్టిభం; ఉయ్యాల పిట్ట; కాటుక పిట్ట; కణాటీర పక్షి; జిట్టంగి; ఖంజరీటం; దాసిరిపిట్ట; కంప జిట్టిపిట్ట; లకుముకి పిట్ట; * waif, n. ఈబరి; పనికిరానివాడు; అప్రయోజకుడు; * wail, v. i. విలపించు; ఏడ్చు; కుంయ్యిమను; * waist, n. నడుం; మొల; కటి; కౌను; * waist-band, n. వడ్డాణం; నడికట్టు; * waist-coat, n. చేతులు లేని కోటు; * waist-string, n. మొలతాడు; * wait, v. i. వేచియుండు; కనిపెట్టుకుని ఉండు; కాచుకొనియుండు; నిరీక్షించు; ప్రతీక్షించు; పడిగాపులు పడియుండు; ** waiting room, ph. వేచియుండు గది; నిరీక్షామందిరం; * waiter, n. m. భోజన ఫలహారశాలలో వడ్డన చేసేవాడు; * waitress, n. f. భోజన ఫలహారశాలలో వడ్డన చేసేది; * waive, v. t. పరిత్యజించు; హక్కులను వదలిపెట్టు; మినహాయించు; * waiver, n. పరిత్యాగం; మినహాయింపు; * wake, n. (1) అబ్లోసు; ఓడ వెనుక నీళ్లలో కనబడే జాడ; (2) శవ సందర్శనం; చనిపోయిన వ్యక్తి శరీరాన్ని బంధుమిత్రులు వచ్చి చూడడానికి వీలుగా ఏర్పాటు కాబడ్డ సాంఘిక ఆచారం; * wake, v. i. మేల్కొను; * wake, v. t. నిద్రలేపు; * wakeful, adj. మెలకువగానున్న; * walk, n. నడక; దారి; నడిచే దారి; ** random walk, ph. మలయిక నడక; * walk, v. i. నడుచు; * walk, v. t. నడిపించు; ** walking stick, ph. చేతికర్ర; * walkway, n. నడవ; * wall, adj. గోడ; కుడ్యం; భిత్తి; ** wall painting, ph. కుడ్య చిత్రం; భిత్తి చిత్రం; * wall, n. గోడ; కుడ్యం; ** compound wall, ph. ప్రహారీ గోడ; ప్రాకార కుడ్యం; కంథావారం; ** parapet wall, ph. పిట్ట గోడ; * wallet, n. ఆసిమిసంచి; డబ్బుసంచి; * walnut, n. అక్రోటు; అక్షోడం; కొండగొనుగు పిక్క; * wand, n. దండం; ** magic wand, ph. మంత్రదండం; * wander, v. i. తిరుగు; తిరుగాడు; సంచరించు; * wanderer, v. i. సంచారి; * wane, v. i. క్షీణించు; తగ్గు; * waning, adj. క్షీణించే; క్షయించే; ** waning moon, ph. క్షీణ చంద్రుడు; క్షీణించే చంద్రుడు; క్షయించే చంద్రుడు; కృష్ణపక్ష చంద్రుడు; * want, n. (1) కోరిక; (2) లేమి; లోపం; కొరత; * want, v. t. కోరు; v. i. కావలయు; కావాలి; ** what are your wants?, ph. నీ కోరికలు ఏవిటి?; నీకు ఏమిటి కావాలి? ** I want this, ph. నాకు ఇది కావాలి; ** I do not want this, ph. నాకు ఇది వద్దు; * wanton, adj. కావాలని దురుద్దేశంతో చేసే; ** wanton act, ph. కావాలని దురుద్దేశంతో చేసే పని; ** wanton woman, ph. విచ్చలవిడిగా తిరిగే ఆడది; లైంగిక కట్టుబాట్లు లేకుండా తిరిగే స్త్రీ: * wants, n. కోరికలు; వాంఛలు; పురుషార్ధాలు; * war, n. యుద్ధం; సంగ్రామం; పోరు; పోట్లాట; కలహం; ** civil war, ph. అంతర్యుద్ధం; ** cold war, ph. ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం; ** intellectual war, ph. మేధోయుద్ధం; ** proxy war, ph. పరోక్ష యుద్ధం; * warbler, n. కూజు పిట్ట; పాడు పిట్ట; * ward, n. (1) సాల; శాల; (2) ఒకరి రక్షణలో ఉన్న వ్యక్తి; ** maternity ward, ph. పురిటి సాల; ప్రసూతి శాల; * warden, n. రక్షకుడు; పాలకుడు; * wardrobe, n. దుస్తులు; ఒక వ్యక్తి యొక్క దుస్తుల సముదాయం; * ware, n. సరుకు; వస్తువు; సామాను; బండి; (rel.) hardware; silverware; software; * wares, n. సరుకులు; వస్తువులు; సామానులు; బండారాలు; * warehouse, n. గిడ్డంగి; గాదె; గోదాం; కోపు; కోష్ఠం; కోఠా; భాండాగారం; మండీ; * warm, adj. (1) వెచ్చనైన; వెచ్చగా నున్న; వెచ్చని; (2) ప్రేమపూరితమైన; * warm, v. t. వెచ్చబెట్టు; * warmonger, n. యుద్ధోన్మాది; * warmth, n. (1) సెగ; వెచ్చదనం; (2) ఆప్యాయత; * warn, v. t. హెచ్చరించు; హెచ్చరిక చేయు; * warning, n. హెచ్చరిక; * warp, n. పడుగు; నేతలో నిలువు పోగు; ** warp and weft, ph. పడుగు, పేక * warp, v. i. వంగు; నలుగు; వేడికి, చెమ్మకి ఆకారం పోగొట్టుకొను; * warrant, n. అధికారపత్రం; * warranty, n. అభయపత్రం; భరోసా; * wart, n. ఉలిపిరి కాయ; పాలకాయ; నారికాయ; సురుగుడు కాయ; చర్మకీలం; పులిపిరి కాయ; పులిపిర్లు; పులిపిర్లు చర్మంపై కనిపించే గట్టిగా ఉండే, అసాధారణంగా పైకి లేచిన మచ్చలు; హ్యూమన్ పాపిలోమా అనే వైరస్ వల్ల ఈ పులిపిరులు ఏర్పడతాయి; మొటిమలు (pimples) అన్నా, పులిపిర్లు అన్నా ఒక్కటి కాదు! Pimples are caused by inflamed or infected hair follicles; Warts are caused by a virus; * wash, v. t. ఉతుకు; కడుగు; శుభ్రపరచు; ధావనం చేయు; * washer, n. (1) ఉతకరి; ధావకి; బట్టలు ఉతికే యంత్రం; (2) కందెన బిళ్ల; కందెనకి తగిలించే బిళ్ళ; ** washing machine, ph. ధావకి; రేవకి; ** washing soda, ph. చాకలి సోడా; బట్టల సోడా; సోడా ఉప్పు; సోడియం కార్బనేటు; * washerman, n. m. చాకలి; చాకలివాఁడు; ధావకుఁడు; రేవడి; రజకుఁడు; మడివేలు; * washerwoman, n. f. చాకలిది; చాకిత; ధావకి; * wash-water, n. కడుగునీళ్లు; * wasp, n. కందిరీగ; గంధోళి; * waste, adj. బీడు; వ్యర్ధ; ** waste product, ph. వ్యర్ధ పదార్థం; ఏబ్రాసి; * waste, n. దండుగ; వృథా; దుబారా; విభవం; వ్యర్ధం; రద్దు; బీడు; వమ్ము; వ్యర్ధ పదార్థం; ఏబ్రమ్; * waste, v. i. వృథాయగు; వ్యర్ధమగు; రిత్తపోవు; బీరుపోవు; వమ్మగు; ** wasted effort, ph. వృథా ప్రయాస; * wasted word, ph. వ్యర్ధ పదం; * watch, n. (1) వాచీ; చేతిగడియారం; జేబుగడియారం; (2) పహరా; పారా; కావలి; కాపలా; కాపు; (3) ఝాము; యోగము; ప్రహారము; 3 గంటల కాలము; (4) length of duty for a watchman; * watch, v. t. కాపలా కాయు; చూడు; చూచు; పారాకాయు; పారాయిచ్చు; * watcher, n. కాపు; కాపలా కాసే వ్యక్తి; పారావాడు; * watchdog, n. కాపుకుక్క; * watchman, n. కాపలావాడు; కాపరి; కాపు; తలారి; తలవరి; * watchtower, n. అట్టాలకం; కాపుబురుజు; * waterwheel, n. నీటిచక్రం; జలచక్రం; అరఘట్టం; * watch out!, inter. పారా హుషార్; * water, adj. నీటి; జల; ఆప్య; ఉదక; అంబు; తోయ; సలిల; తీర్థ; వాః; * water, n. నీరు; నీళ్లు; ఉదకం; జలం; తీర్థం; వారి; వాః; పుష్కరం; నీరం; వానం; అప్పు; అంబువు; తోయం; సలిలం, ** body of water, ph జల రాశి; ** brackish water, ph ఉప్పు నీళ్లు; ** cold water, ph చన్నీళ్లు; ** cool water, ph చల్లటి నీళ్లు; ** distilled water, ph స్విన్న జలం; హంసోదకం; మరగించి చల్లార్చిన నీళ్ళు; బట్టీపట్టిన నీళ్లు; ** drinking water, ph మంచినీళ్లు; మంచి తీర్థం; తాగునీరు; ** fresh water, ph మంచినీళ్లు; మంచి తీర్థం; ** hard water, ph కఠిన జలం; చౌటి నీరు; కేల్సియం, మెగ్నీసియం లవణాలు ఎక్కువగా కరిగిన నీరు; ఈ లవణాలు మరీ ఎక్కువగా లేనంతసేపూ తాగడానికి ఇదే మంచిది; కాని యంత్రాలకి వాడే ఆవిరి తయారీలో ఈ నీరు మంచిది కాదు; ** heavy water, ph. భార ఉదకం; భార జలం; ఇందులో Hydrogen కి బదులు Deuterium ఉంటుంది. Deuterium లో ఒక ప్రొటాన్, ఒక నూట్రాన్ (neutron) ఉంటాయి; ** iced water, ph. చల్లటి నీళ్లు; ** irrigation water, ph. సాగునీరు; ** mineral water, ph. ఖనిజ జలం; ** potable water, ph. మంచినీళ్లు; మంచి తీర్థం; తాగే నీరు; ** soft water, ph. సాధు జలం; నిజమైన శసాధు జలంలో ఒక్క సోడియం అయానులు తప్ప మరే ఇతర లవణాలు ఉండవు; ఈ నీటికి కాసింత ఉప్పదనం ఉంటుంది; ** water buffalo, ph. గేదె; బఱ్ఱె; ఎనుము; ** water drops, ph. నీటి బిందువులు; జలకణాలు; ** water level, ph. నీటి మట్టం; ** water lift, ph. కపిలె; ఏతాం; గూనీ; ** water resources, ph. నీటి వనరులు; ** water scarcity, ph. నీటి ఎద్దడి; నీటి కరువు; ** water table, ph. జలపీఠం; * watercolor, n. జలవర్ణం; * waterfall, n. జలపాతం; నిర్ఘరి; * waterfowl, n. చక్రచక్రాంగాలు; నీటి పక్షులు; * waterlily, ph. కలువ; తెల్ల కలువ; ఉత్పలం; కల్హారం; lotus is different from Water Lily, but often mistakenly used as synonyms. Lotus is anchored to the ground below and does not float; * waterlogging, n. ఉరక; * watermelon, n. పుచ్చకాయ; కాలిందపండు; కల్లంగడీ పండు; ఖర్బూజా; * waterproof, adj. జలజిత; * watershed, n. పరీవాహక స్థలం; * watersnake, ph. నీటి కొయ్య; అళిగర్దము; * waterthrush, n. పాడెడు పిట్ట; * waters, n. జలాలు; ** polluted waters, ph. కాలుష్య జలాలు; కలుష జలాలు; ** river waters, ph. నదీ జలాలు; * wattle, n. (1) జోలుమెడ; కొన్ని జంతువులకి, పక్షులకి మెడ కింద వేలాడే ఒదులైన చర్మం; (2) గంగడోలు; ఆవులకి ఎద్దులకి మెడ కింద వేలాడే ఒదులైన చర్మం; see also dewlap; wattle; * wave, n. అల; కెరటం; తరంగం; తరగ; ** gravitational wave, ph. గురుత్వ తరంగం; ** large wave, ph. లహరి; ** longitudinal wave, ph. రేఖాంశ తరంగం; ** mechanical wave, ph. యాంత్రిక తరంగం; ** progressive wave, ph. ప్రగామీ తరంగం; ** standing wave, ph. స్థావర తరంగం; ** transverse wave, ph. తిర్యక్ తరంగం; అక్షాంశ తరంగం; పీడన తరంగం; ** wave crest, ph. తరంగ శిఖ; తరంగ శృంగం; ** wave trough, ph. తరంగ ద్రోణి; తరంగ గర్త; * wave, v. i. ఊపు; ఆడించు; * wave, v. t. ఆడించు; ఊపు; * wavelet, n. అల; తరంగిక; తవాయి; * wavelength, n. తరంగ దైర్ఘ్యం; తరంగం పొడుగు; * wavetrain, n. తరంగావళి; * wavy, adj. తరంగితం; * wax, n. మైనం; పింజూషం; మదనము; లక్క; ** Bee's wax, ph. మడ్డి మైనము; జిడ్డు మైనము; ** ear wax, ph. గులిమి; ** sealing wax, ph. లక్క; ** wax candle, n. మైనపు వత్తి; కొవ్వొత్తి; ** wax cloth, ph. మైనపు గుడ్డ; ** wax glands, ph. పింజూష గ్రంథులు; ** wax paper, ph. మైనపు కాగితం; పద్మపత్రం; * wax, v. i. వృద్ధిపొందు; * waxing, adj. వృద్ధిపొందే; వృద్ధి; ** waxing moon, ph. శుక్లపక్ష చంద్రుడు; రాకా చంద్రుడు; * way, n. (1) దారి; మార్గం; తోవ; దోవ; తెరువు; బాట; తెన్ను; రహదారి; రోడ్డు; (2) విధం; పద్ధతి; తీరు; ప్రకారం; పంథ; ** usual way, యథా ప్రకారం; మామూలుగా; * wayfarer, n. బాటసారి; తెరువరి; పాంథుడు; * wayward, adj. అదుపులో ఉండని, దారితప్పిన; చెప్పిన మాట వినని; మొండి; * we, inclusive pron. (అంతర్భూత బహువచనం) మనం; మనము; వక్త + శ్రోత ఇద్దరూ ఇందులో భాగస్వాములే; * we, exclusive pron. (ప్రత్యేకకృత బహువచనం) మేం; మేము; * weak, adj. బలహీనమైన; నిస్త్రాణమైన; నీరసపు; అబలమైన; దుర్బలమైన; విలీన; విబల; ఈరు; ** weak acid, ph. నిస్త్రాణికామ్లం; దుర్బల ఆమ్లం; ** weak sunshine, ఈరెండ; నీరెండ; ** weak solution, ph. విలీన ద్రావణం; ** weak voice, ph. ఈరెలుగు; (ఈరు + ఎలుగు); * weakling, n. m. అర్భకుడు; అదంత్రుడు; f. అర్భకి; * weakness, n. బలహీనత; దౌర్బల్యం; దుర్బలత్వం; నిస్త్రాణ; నీరసం; నిస్సత్తువ; డిల్ల; అపాటవం; అవుకు; * wealth, n. సంపద; ఆస్తి; సిరి; కలిమి; భాగ్యం; ధనం; ధనికత; ఐశ్వర్యం; * wealthy, n. pl. సంపన్నులు; సామంతులు; ధనవంతులు; ధనికులు; శ్రీమంతులు; కలిగినవారు; ఉన్నవారు; * weapon, n. ఆయుధం; కైదువు; కైవాలు; అస్త్రం; (note) అస్త్రం really means a weapon that can be withdrawn after the initial release such as those described in the Indian legends; ** atomic weapon, ph. అణ్వాయుధం; అణ్వస్త్రం; ** chemical weapon, ph. రసాయనాయుధం; రసాయనాస్త్రం; ** nuclear weapon, ph. కణ్వాయుధం; కణ్వస్త్రం; * weaponization, n. ఆయుధీకరణ; ఆయుధం కాని దానిని ఆయుధంగా మార్చడం; * weaponized, n. ఆయుధీకృతం; * wear, v. t. ధరించు; దాల్చు; తాల్చు; * wear, v. i. అరిగిపోవు; అరుగు; * wearer, n. ధారి; ధరించిన వ్యక్తి; * weariness, n. అలసట; * weather, n. శీతవాతతాపాలు; దైనందిన వాతావరణం; పవనస్థితి; వాలిమండ; మవుసం; వియత్తు; వాన, గాలి, మబ్బు, ఎండల స్థితి; వాతావరణం; ** weather vane, ph. గాలికోడి; వాతసూచి; గాలి ఎటునుండీ వీచుతున్నదో సూచించే సాధనం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''Usage Note: weather, climate * ---There are many words to describe the weather. ''Wind'' is a general word for air when it moves. A ''breeze'' is a pleasant, gentle wind. A ''gust'' is a sudden strong wind. A ''gale'' is an extremely strong wind. ''Rain'' is water that falls from clouds. If it is raining hard, it is ''pouring.'' If it is raining a little, it is a ''drizzle.'' When rain lasts only a short time, it is a ''shower.'' When rain begins to freeze, it is ''sleet.'' Hard, frozen pebble-size rain is ''hail''. Soft frozen flakes of rain is ''snow.'' A ''storm'' is a general word for bad, wet weather. A ''blizzard'' is a snowstorm. ''Cyclone'' and ''hurricane'' are powerful wind that usually moves over water. The word hurricane is used for events in the Atlantic Ocean and in that portion of the Pacific west of the International Date Line. A tornado or typhoon is a strong wind that moves in circles and forms funnel-shaped clouds. A ''drought'' is a long period with no water. When a lot of water suddenly covers an area, then it is a ''flood.'' The long-term behavior of weather is climate.''' |} * * weave, v. t. అల్లు; నేయు; * weaver, n. మగ్గరి; సాలె; నేత నేసే వ్యక్తి; ** weaver bird, ph. బంగారు పిచ్చుక; పసుపు పిట్ట; పచ్చ పిట్ట; గిజిగాడు; [bio.] ''Ploceus baya; Ploceus philippinus;'' * weaving, n. నేత; అల్లిక; ఉతి; * wearer, n. m. కువిందుడు; ధరించువాడు; f. కువిందురాలు; ధరించునది; * web, n. పట్టు; గూడు; సాలె పట్టు; సాలె గూడు; జాలం; బూజు; ** spider web, ph. సాలిపట్టు; సాలిగూడు; ** web log, ph. జాల కవిలె; [see also] blog; ** web page, ph. జాల పుట; ** World Wide Web, ph. ప్రపంచ పరివ్యాప్తమైన పట్టు; ప ప ప; * website, n. జాలస్థలం; జాలస్థలి; జాలగూడు; ఆటపట్టు; అటక; (note) మన సరుకులు దాచునే స్థలాన్ని అటక అన్నట్లే మన సమాచారాన్ని దాచుకునే స్థలం కనుక దీన్ని కూడ అటక అనొచ్చు; అంతే కాదు (వెటకారంగా) వెబ్ అంటే సాలెగూడు కనుక సాలెగూళ్లు ఉండే స్థలం అటక కనుక మాటలతో ఆట; * wedding, n. పెళ్లి; పెండ్లి; మనువు; లగ్గం; కళ్యాణం; కళ్యాణ ఉత్సవం; పెండ్లి వేడుక; పాణిగ్రహణం; పరిణయం; (rel.) marriage; ** civil wedding, ph. అమంత్రకం; మంత్రములు లేని వివాహ ఉత్సవం; ** traditional wedding, ph. సమంత్రకం; మంత్రములతో కూడిన వివాహ ఉత్సవం; ** wedding gift, ph. ఉడుగడ; పెండ్లికానుక; * wedge, n. గసిక; వారిణిసీల; వారిణిపీట; కీలం; * wedlock, n. వివాహబంధం; * Wednesday, n. బుధవారం; సౌమ్యవారం; * weed, n. కలుపు మొక్క; అలం; సస్యంలోని గాదం; * weed, v. t. కలుపు తీత; * weeding, n. కలుపు తీత; * week, n. వారం; ఏడు రోజులు; ** week by week, ph. వారం వారం; * weekday, n. వారపురోజు; శని ఆది వారములు కాక మిగిలిన రోజులు; * weekend, n. శని, ఆది వారములు; * weep, v. i. ఏడ్చు; రోదించు; బావురుమను; * weevil, n. ముక్కపురుగు; బీటిల్ జాతికి చెందిన ఈ పురుగులు రకరకాల పంటలకి తీరని నష్టం కలుగజేస్తాయి; * weft, n. పేక; నేతలో అడ్డుగా వచ్చే పోగుని పేక అంటారు, నిలువు పోగుని పడుగు అంటారు; * weigh, v. t. తూచు; తూనిక వేయు; * weight, n. [[బరువు]]; భారం; తూనిక; తూకం; గరిమ; ధురం: మోపుదల; ** weights and measures, ph. తూనికలు; కొలతలు; * weir, n. ఆనకట్ట; అడ్డుకట్టు; నది ప్రవాహాన్ని ఆపి జలాశయాన్ని తయారు చెయ్యడానికి పొట్టిగా కట్టిన గోడ; A weir is an impervious barrier constructed across a river to raise the water level on the upstream side; The water is raised up to the required height and the water then flows over the weir; In a weir, the water overflows the weir, but in a dam, the water overflows through a special structure called a spillway; see also dam and barrage; * welcome, n. ఆహ్వానం; పలకరింపు; ఎదుర్కోలు; ప్రత్యుద్థానం; * weld, v. t. అతుకు; మాటు వేయు; * welfare, n. యోగక్షేమం; సంక్షేమం; శ్రేయస్సు; కుశలత; అనామయం; హితం; కంత్వం; ** welfare society, ph. సంక్షేమ సమాజం; ** welfare state, ph. శ్రేయోరాజ్యం; ** public welfare, ph. పుర హితం; పుర సంక్షేమం; * welcome!, inter. స్వాగతం; దయ చెయ్యండి; రాండి; * welfare, n. యోగక్షేమాలు; సంక్షేమం; ** welfare officer, ph. సంక్షేమ అధికారి; ** welfare state, ph. శ్రేయో రాజ్యం; సంక్షేమ రాజ్యం; ** social welfare, ph. సమాజ సంక్షేమం; * well, adj. బాగు; కులాసా; సుష్టు; ** are you doing well? ph. బాగున్నారా; బాగున్నావా; కులాసాగా ఉన్నారా/ఉన్నావా; ** well known, ph. (1) సుపరిచిత; (2) సుప్రసిద్ధ; * well, n. నుయ్యి; బావి; వాపి; కూపస్థము; కూపం; ** artesian well, ph. బుగ్గబావి; ** tube well, ph. గొట్టపు బావి; ** quantum well, ph. క్వాంటం కూపం; గుళిక కూపం; ** well with steps, ph. దిగుడు బావి; నడ బావి; * well-to-do, n. స్థితిపరులు; భాగ్యపరులు; * well-wisher, n. హితుడు; హితాభిలాషి; శ్రేయోభిలాషి; హితైషి; హితవును కోరే వ్యక్తి; మన మంచిని కోరే వ్యక్తి; * wellbeing, n. శ్రేయము; శ్రేయస్సు; * well-grown, adj. ఏపుగా పెరిగిన; * welt, n. (1) దద్దురు; క్రిమి కీటకాదులు కుట్టడం వల్ల కాని ఎలర్జీ వల్ల చర్మం వాచి పొంగడం; (2) బొప్పి; దెబ్బ వలన చర్మం వాచడం; (3) చెప్పులని కాలికి కట్టుకొనడానికి వాడే తోలు పటకా; * went, v. i. వెళ్ళెను; ఏగెను; ఏగిరి; పోయిరి; పోయెను; చనియెను; వెళ్ళేరు; m. వెళ్ళేడు; f. వెళ్ళింది; * West, n. పడమర; పడమట; పటమట; మలి పొడుపు వైపు; పశ్చిమం; ప్రతీచి; ఉదీచి; * Westerlies, n. These winds are developed between 40° and 65°S latitudes and these latitudes are known as the Roaring Forties, Furious Fifties, and Shrieking Sixties. * western, adj. పాశ్చాత్య; పశ్చిమ; శ్చిమార్ధ; ప్రతీచీన; సాయన; పడమటి; ** western civilization, ph. పాశ్చాత్య నాగరికత; ** western hemisphere, ph. పశ్చిమార్ధ గోళం; * westward, adv. పశ్చిమాభిముఖంగా; పడమటివైపు; * westwind, ph. చారము; చారవాయువు; * wet, adj. పదును; పుంజ; తడిసిన; తడిగానున్న; చెమ్మ; * wet cloth, తడి గుడ్డ; * wet, v. t. పదును పెట్టు; తడిపి పెట్టు; * wetlands, n. pl. చిత్తడి నేలలు; బీఅ భూములు; బాడవ భూములు; పుంజనేలలు; * wetness, n. పదును; తడి; చెమ్మతనం; సంసిక్తత; ** slight wetness, ph. ఒరపదును; * wetted, adj. ప్లుత; సంసిక్త; సిక్త; తడిపిన; తడిపిపెట్టిన; ** wetted in blood, ph. రక్తసిక్త; ** wetted in ghee, ph. ఘృతప్లుత; ** wetted in honey, ph. మధుసిక్త; * wetted, n. సంసిక్తం; తడిపినది; * whale, n. తిమింగిలం; * wharf, n. రేవు; బందరు; పడవలు, ఓడలు ఆగు స్థలం; * what, adv. adj. ఏ; ఏది; ఏమి; ఏమిటి; * what madam, ph. ఏమండీ; * what sir, ph. ఏమండీ; * wheedle, v. t. బెల్లించు; * wheel, n. చక్రం; * wheezing, n. ఊష్మ ధ్వనులు; ఊపిరి పీల్చేటప్పుడు, వదిలేటప్పుడు, పిల్లి కూతలలా వచ్చే చప్పుళ్లు; * when, adv. ఎప్పుడు; ** from when, ph. ఎప్పటినుండి; ** until when, ph. ఎప్పటివరకు; * whence, adv. కనుక; తత్రాపి; * whenever, adv. ఎప్పుడైనా సరే; ఎప్పుడైతే అప్పుడు; * where, adv. ఎక్కడ; ** from where, ph. ఎక్కడనుండి; * whereabouts, n. విశేషాలు; ఆచూకీ; పత్తా; చిరునామా వగైరా; * whereby, adv. అందువలన; * wherever, adv. ఎక్కడికైనాసరే; * where, adv. ఎక్కడ; * whetstone, n. సాన; చికిలి సాన; నూరుడు రాయి; * whey, n. (1) పాలవిరుగుడు తేట; (2) కుంపెరుగు; పెరుగులో నీళ్ల వంటి భాగం; * which, pron. ఏది; ఏ; ** Which one, ph. ఏది; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''Usage Note: which, what * ---Use ''what'' when you are making a choice from an unknown number of things or people: What color shirt do you want? Use ''which'' when you are making a choice from a limited number of things or people. Which color do you want - white or blue?''' |} * * whicheth, pron. ఎన్నో; ఎన్నవ; * whichever, adj. ఏదయితే అది; ఏదయినా సరే; * while, n. సేపు; ** all the while, ph. అంత సేపూ; ** for a while, ph. కొంత సేపు; * whimper, n. మూలుగు; తుస్సుమను; (e.g.) he went not with a bang, but with a whimper = వాడు టపాకయలా పేలలేదు, సిసింద్రీలా చీదీసేడు; * whip, n. కొరడా; కమ్చీ; చెలకోల; చెర్నకోల; చబురు; * whip, v. t. చిలుకు; బాదు; కొట్టు; పీండ్రించు; ** whipped butter, n. చిలికిన వెన్న; పీండ్రించిన వెన్న; * whiplash, n. కొరడా దెబ్బ; * whipping boy, ph. తిట్ల పాలేరు; * whirlpool, n. సుడిగుండం; ఆవర్తం; * whirlwind, n. సుడిగాలి; చక్రవాతం; * whisk, n. కుంచె; మండ; లిమ్మ; చామరం; * whiskers, n. బుగ్గమీసాలు; పిల్లి జాతి జంతువులకి ఉండే మీసాలు; * whiskers, n. pl. మీసాలు; పిల్లులకి, ఎలకలకి మూతి మీద ఉండే పొడుగాటి వెంట్రుకలు; * whiskey, whisky, n. విష్కీ, బార్లీతో చేసిన బీరుని ధృతించి (బట్టీపట్టి) ఆల్కహోలు పాలు 40 శాతం వరకు పెంచినప్పుడు లభించే మాదక పానీయం; * whisper, n. గుసగుస; * whistle, n. (1) ఈల; ఊళ; (2) కూత; * white, adj. శుక్ల; తెల్ల; తెల్లని; శ్వేత; ధవళ; ** cloudy white, ph. మునిశ్వేత; ** white corpuscles, ph. తెల్ల కణములు; ** white dwarf, ph. శ్వేతకుబ్జ తార; ** white gourd melon, ph. బూడిద గుమ్మడి; ** white horse, ph. కర్కం; శ్వేతాశ్వం; ధవళతురంగం; ** white lead, ph. తెల్ల సీసం; ** white matter, ph. శ్వేతాంశం; ** white paper, ph. (1) శ్వేతపత్రం; ఒక ఊహని కాని ప్రతిపాదనని కాని రాసిన కాగితం; (2) తెల్ల కాగితం; ** white noise, n. [elec.] తెల్ల రొద; ** white vitriol, n. జింక్ సల్ఫేట్‍; ZnSO₄; శరీరం లో పోషక పదార్థంగా యశదం లోపించినప్పుడు ఈ రసాయనాన్ని మందుగా వాడతారు; ** white woman, ph. ధవళాంగి; * white, n. తెలుపు; వెల్ల; వెలి; ధవళం; * whiteness, n. తెల్లదనం; ధవళిమ; * whitepaper, n. ఏదేని విషయం, సమస్య పైన నిర్ణయాలు తీసుకోడం, పరిష్కరించడం గురించి చదువరులకు పూర్తి అవగాహన కల్పించేందుకు విడుదల చేసే సాధికారిక నివేదిక/గైడు ని శ్వేతపత్రం (whitepaper) అంటారు. ఇవి రెండు రకాలు: ప్రభుత్వానికి సంబంధించినవి, వ్యాపారాలకు సంబంధించినవి; * whitewash, n. వెల్ల; * whitewash, v. t. (1) వెల్ల వేయు; (2) [idiom] కప్పిపుచ్చు; * whitewash, n. (1) వెల్ల; గోడలకి వేసే తెల్లటి సున్నపు నీళ్ల పూత; (2) [idiom] చేసిన తప్పుని కప్పిపుచ్చడానికి చేసే ప్రయత్నం; * whitewaters, n. తెల్లటి నురగలు కక్కుతూ రాళ్ల మీద ప్రవహించే నది; * whitlow, n. గోరుచుట్టు; గోరు మట్టు దగ్గర చీము చేరి వాచడం; * whiz, v. i. దూసుకొనిపోవు; * whiz kid, n. తెలివితేటలతో అతి త్వరగా ముందుకి దూసుకు పోగలిగే వ్యక్తి; * who, pron. ఎవరు; ఎవడు; ఎవతె; * whom, pron. ఎవరిని; * whole, adj. నిండు; పరిపూర్తి; పూర్ణ; అఖండ; అఖిల; ** whole blood, ph. నిండు రక్తం; కణాలేవీ తీసెయ్యకుండా, యథాతథంగా ఉన్న రక్తం; ** whole number, ph. పూర్ణసంఖ్య; 0, 1, 2, 3,.... వగైరాలు. * whole, n. మొత్తం; అంతా; యావత్తూ; సమస్తం; అఖిలం; ** on the whole, ph. మొత్తంమీద; * wholeheartedly, adj. నిండు హృదయంతో; హృదయపూర్వకంగా; మనస్పూర్తిగా; మనసా; * wholesale, adj. టోకు; (ant.) retail; * wholesome, adj. (1) ఆరోగ్యదాయకమైన; ఆరోగ్యాన్ని ఇచ్చే; (2) నీతి నియమాలు పాటించే; * whooping cough, n. కోరింత దగ్గు; * whore, n. లంజ; గుడిసేటి లంజ; * whose, pron. ఎవరి; ఎవరిది; ** whose book is this?, ph. ఇది ఎవరి పుస్తకం?; ఈ పుస్తకం ఎవరిది?; ** whose people?, ph. ఎవరి వాళ్లు?; * why, adv. ఎందుకు? * wick, n. వత్తి; దశ; * wide, adj. వెడల్పయిన; * widespread, adj. విస్తార; విస్త్రృత; బహువ్యాప్త; ప్రచలిత; * widespread, n. విస్తారం; విస్త్రృతం; బహువ్యాప్తం; ప్రబలం; * widow, n. f. విధవ; వితంతువు; విశ్వస్త; అధవ; పూర్వ సువాసిని; రండ; భర్త పోయిన స్త్రీ; విగతభర్తృక; గంగాభాగీరధీ సమానురాలు; ** widow marriage, ph. వితంతు వివాహం; * widower, n.m. భార్య చనిపోయినవాడు; విధురుడు; కళత్రహీనుడు; * widowhood, n. వైధవ్యం; వెధవరికం; ఛత్రభంగం; * width, n. వెడల్పు; పన్నా; ** width of cloth in a roll, ph. పన్నా; * wield, v. t. చెలాయించు; * wife, n. భార్య; పెళ్లాం; ఆవిడ; ఇంటావిడ; ఆలు; మగనాలు; ఇల్లాలు; అర్ధాంగి; కళత్రం; గృహిణి; సతి; పత్ని; సహధర్మచారిణి; చేడి; చేడియ; ఊఢ; గేస్తురాలు; దార; దయిత; వల్లభ; ధర్మ కార్యాలలో పీటల మీద కూర్చొనే హక్కు పత్నులకే ఉంటుంది. వాళ్లకు కలిగే సంతానానికే పితృకార్యాలు, కర్మ క్రతువులు చేసే అధికారం; ** neighbor's wife, ph. పరోఢ; * wig, n. టోపా; అసలు జుత్తుని కప్పిపుచ్చడానికి వాడే సవరం లాంటి ఉపకరణం; * wild, adj. క్రూర; వన్య; అడవి; అదుపులేని; మచ్చిక చెయ్యబడని; ** wild animal, ph. అడవి జంతువు; వన్య మృగం; క్రూర మృగం; ** wild boar, ph. అడవి పంది; వరాహం; ఘూర్జరం; కిటి; ** wild goose chase, ph. [idiom] కంచి గరుడ సేవ; వ్యర్ధమైన ప్రయత్నం; ** wild grain, ph. వన్య ధాన్యాలు; ** wild moong, n. నెలపెసర పూవు; అరణ్యముద్గ పుష్పం [bot.] ''Vigna radiata''; ** wild state, ph. వన్య స్థితి; * wildfire, n. కార్చిచ్చు; అదుపులోకి రాని మంటలు; * wilderness, n. అడవి; అరణ్యం; కాంతారం; అటవీ ప్రాంతం; ఎడారి; సముద్రం; బీడు; బంజారా; సేద్యసంస్కారాలు లేకుండా, నిర్వాసమైన ఏ ప్రదేశం అయినా సరే; * wile, n. తంత్రం; * willful, adj. ఐచ్ఛిక; ఇష్టపడ్డ; * will, n. (1) వీలునామా; మరణాశాసనం; విల్లు; (2) పట్టుదల; ఇచ్ఛ; ఈప్స, Ipsa; సంకల్పం; కోరిక; (3) ఇష్టం; అభిమతం; అభీష్టం; చిత్తం; * willingly, adv. ఇష్టంతో; ఇష్టపడి; * willpower, n.ఇచ్ఛాశక్తి; సంకల్ప బలం; * wilt, v. t. వాడు; వడలు; * wilt, n. మ్లానత; * win, n. గెలుపు; జయం; ఆట; * win, v. t. గెలుచు; గెలుపొందు; జయించు; నెగ్గు; ** desire to win, ph. విజిగీష; విజయాపేక్ష; * win-win, n. ఉభయార్ధ సాధకం; * win-win strategy, ph. ఉభయార్ధ సాధకమైన ఉపాయం; స్వామి కార్యంతో స్వ కార్యం కూడా; * wind, v. t. (వైండ్) తిప్పు; * wind, n. (విండ్) గాలి; పవనం; పయ్యెర; వాయువు; మారుతం; ములాయం; వాతం; ఈద; కరువలి; అనిలం; తెమ్మెర; ప్రభంజనం; ** gale-force wind, ph. ఇరింగిణం; ** prevailing winds, ph. ** strong wind, ph. ఈదురు గాలి; ** trade winds, ph. winds caused due to the difference in air pressure from one latitude to another latitude; ** wind instrument, ph. తాషామర్పా; బూరా; సన్నాయి వంటి వాయిద్యాలు; * windfall, adj. గాలిపంట; గాలివాటుగా వచ్చిన; కలిసొచ్చిన; ** windfall profit, ph. గాలివాటు లాభం; కలిసొచ్చిన అదృష్టం; * windless, adj. నిర్వాత; గాలిలేని; * windmill, n. గాలి మర; * windpipe, n. గాలి గొట్టం; శ్వాస నాళం; * windsock, n. గాలి గొట్టం; వాత సూచి; గాలి ఎటు నుండి వీచుతోందో, ఎంత జోరుగా వీచుతోందో సూచించడానికి విమానాశ్రయాలలో వేల్లాడదీసే గొట్టం ఆకారంలో ఉండే గుడ్డ; [[File:Freiburg im Breisgau - Flugplatz - Windsack.jpg|thumb|upright=1.5|Windsock]] * windvane, n. వాతసూచి; గాలికోడి; గాలి ఎటు నుండి వీచుతోందో, సూచించడానికి కోడి ఆకారంలో ఉండే బొమ్మ: * windward, adj. అనువాత; * window, n. కిటికి; వివరం; గవాక్షం; సోరణం; వాతాయనం; see also ventilator; * wine, n. సారా; ద్రాక్ష సారా; ద్రాక్షాసవం; ఫలాసవం; మార్ద్వీకం; పండ్ల రసాలని పులియబెట్టగా వచ్చే మత్తెక్కించే పానీయం; see also liquor; ** apple wine, ph. ఏపిల్ సారా; ** grape wine, ph. ద్రాక్ష సారా; ద్రాక్షాసవం; * wing, n. (1) రెక్క; గరుత్తు; (2) పార్శ్వం; పక్షం; పత్రం; (3) పంచపాళీ; ** left wing, ph. వామ పక్షం; * winner, n. విజేత; * winnow, n. చేట; * winnow, v. t., చెరుగు; * winnowing, n. ఎగరబోత; తూర్పారబట్టడం; చెరగడం; * winter, n. చలికాలం; శీతాకాలం; హేమంతం; ** nuclear winter, ph. కణ్వ హేమంతం; ** winter solstice, ph. దక్షిణాయనాంతం; ** winter cherry, n. పెన్నేరు గడ్డ; * wire, n. తంతి; తీగె; కమ్మ; కంబి; వైరు; * wire-gauge, n. తీగె సెల్లా; * wireless, adj. నిస్తంతి; తారాహీన; * wisdom, n. వివేకం; విజ్ఞత; విచక్షణ; ప్రాజ్ఞత; తెలివి; తెలివితేటలు; ** worldly wisdom, ph. లోక వ్యవహారజ్ఞత; లోకజ్ఞానం; లౌక్యం; * wise, adj. వివేకమైన; తెలివైన; ** wise person, ph. ధీమతి; వివేకవంతుడు; తెలివైనవాడు; తెలివైనది; * wish, n. కోరిక; అభిమతం; అభీష్టం; వరం; మనోరధం; ఆకాంక్ష; అభిలాష; అశంస; * wish, v. t. కోరు; తివురు; అభిలషించు; కాంక్షించు; ఆకాక్షించు; ** wishful thinking, ph. ఆకాంక్షాత్మక ఆలోచన; * wit, n. ఛలోక్తి; వాక్చాతుర్యం; పరిహాసాత్మకమైన వాక్చాతుర్యం; * with, prep. తో; తోడ; చే; చెత; కూడ; సహా; సమేత; * withdraw, v. i. విరమించు; విరమించుకొను; ఉపసంహరించు; * wither, v. i. వాడిపోవు; ఎండిపోవు; వడలు; * withe, n. తడప; రెబ్బ; ఈనె; tough, flexible branch of a tree, used for tying, binding, or basketry. * without, prep. నిర్; వినా; బే; లేకుండా; కాకుండా; ** without conditions, ph. బేషరతుగా; * witness, n. సాక్షి; (ety.) స + అక్షి = కంటితో చూసిన వ్యక్తి; కనుకాపు; ** witness for the defendant, ph. ఉత్తర సాక్షి; * woke, adj. మేలుకో!; to be awake to racial prejudice and discrimination; to be awake to all sorts of prejudice and discrimination, including gender, religion, sexual orientation, caste, etc.; The acronym stands for "Wrongs to Our Kids and Employees." * wokeism, n. promotion of liberal progressive ideology and policy as an expression of sensitivity to systemic injustices and prejudices; the term is usually used disparagingly as in, “the only religion allowed around here is wokeism,” he complained. * wolf, n. తోడేలు; వృకం; కోకం; ** prairie wolf, ph. కయోటీ; ఉత్తర అమెరికా మైదానాలలో తిరిగే నక్క వంటి జంతువు; ** wolfing down, ph. గబగబా, నమలకుండా మింగేయడం; * woman, adj. ఆడ; ఆడు; * woman, n. (ఉమన్) స్త్రీ; మనిషిని; ఆడది; ఆలు; వనిత; నాతి; నారి; అతివ; అంగన; అంగయాన; పడతి; మగువ; కాంత; భామ; భామిని; ఉవిద; తలోదరి; శర్వరి; తోయజాక్షి; తెఱువ; ముద్దియ; యోషిత; కొమ్మ; ప్రౌఢ; దంట; చామ; గరిత; తెరవ; మరీచిక; నవల; మెలత; నెలతుక; పైదల; పొలతి; అన్నువ; అలివేణి; ఇంచుబోడి; ఇంతి; ఉఙ్మలి; ఎలనాగ; ఏతులి; గుబ్బెద; అలరుబోడి; ముద్దరాలు; అన్నువి; ** unfortunate woman, ph. అభాగిని; ** old woman, ph. అవ్వ; ** buxom woman, ph. గుబ్బెద; పెద్ద స్తనాలు గల స్త్రీ; ** naked woman, ph. కోట్టవి; నగ్నాంగన; ** woman folk, ph. ఆడువారు; ** woman, the enemy of man, ph. నారి = నర + అరి; ** woman, the one with a pretty face, ph. అతివ; ** woman, the one who is not strong, ph. అబల; ** woman, the one who charms by her wiles and graces, ph. మహిళ; ** woman, the accelerator of man's passions by her, ph. మద, ప్రమద; ** woman, the one who delights in men by her coquettish gestures, ph. రమ; ** woman, the one with pretty body parts, ph. అంగన; ** woman, the one whose body is like a creeper, ph. లతాంగి; ** woman, the one whose body is like a flower, ph. పూబోడి; విరిబోడి; ** woman, the one who attracts her man even in domestic quarrels, ph. లలన; ** woman, the one who caters to the tastes of men, ph. వనిత; ** woman, the lustful one, ph. కామిని; ** woman, who goes to meet her lover on her own initiative, ph. అభిసారిక; ** woman, whose husband is alive, ph. సువాసిని; ** woman, whose husband is dead, ph. పూర్వ సువాసిని; * womanhood, n. స్త్రీత్వం; * womanizer, n. స్త్రీలోలుడు; ఇంద్రియలోలుడు; * womb, n. గర్భాశయం; బిడ్డసంచీ; * women, n. pl. (విమెన్) స్త్రీలు; ఆడంగులు; ఆడవారు; జనానా; * wonder, n. అద్భుతం; అబ్బురం; చోద్యం; విస్మయం; వింత; విచిత్రం; చిత్రం; * wonder, n. అద్భుతం; అబ్బురం; చోద్యం; విస్మయం; * wood, n. (1) కర్ర; కొయ్య; చెక్క; దారువు; కాష్టం; యష్టి; (2) కలప; (3) గుబురుగా పెరిగిన చెట్లు; వనం; అడవి; ** wood alcohol, ph. కర్ర సారా; కాష్టోల్; మెతనోల్; ** wood charcoal, ph. కర్ర బొగ్గు; ద్రుమాంగారం; ** wood duck, n. చెట్టుబాతు; [zoo.] ''Aix Sponsa''; ** wood fibers, ph. దారు తంతువులు; ** dark wood, ph. గహనవనం; * wood-eating, adj. దారుభక్షక; * woodpecker, n. వడ్రంగిపిట్ట; ద్వారాఘాటం; * wool, n. ఉన్ని; బొచ్చు; * woof, n. పడుగు; నేతలో నిలువు దారాలు; * word, n.మాట; పదం; ముక్క; పలుకు; కబురు; వచనం; ఉక్తి; ** action word, ph. క్రియాత్మక పదం; ** borrowed word, ph. ప్రతిదేయ పదం; ప్రతిదేయోక్తి; ** compound word, ph. సమాసం; ** good word, ph. సూక్తి; ** harsh word, ph. దురుక్తి; దురుక్తం; పరుషోక్తి; ** indigenous word, ph. విసర్గ పదం; నిసర్గము; నిసర్గోక్తి; ** pleasing word, ph. ప్రియవచనం; ** word for word meaning, ph. ముక్కస్య ముక్కార్ధం; లఘు టీక; ** word for word translation, ph. మక్కికి మక్కి అనువాదం; ** word of mouth, ph. ముఖవచనం; * wordsmith, ph. భాషాభిషక్కు; మాటల వాడకంలో దిట్ట; * work, n. పని; క్రియ; కార్యము; కృత్యము; చర్య; చాకిరి; కర్మము; ** menial work, ph. నాలి; ** unfinished work, ph. తిరుపతి క్షవరం; ** unpaid work, ph. వెట్టి పని; వెట్టి చాకిరి; ** virtual work, ph. నిష్‌క్రియ; పని జరగని స్థితి; * workbench, n. దాయి; దాతిమాను; వడ్రంగి పని చేసే కర్ర దిమ్మ; * working, adj. పరిమిత; పనికి సరిపడా; కార్యకారి; ** working formula, ph. కార్యకారి సూత్రం; ** working knowledge, ph. పరిమిత పరిచయం; * workload, n. కార్యభారం; పని వత్తిడి; * workman, n. పనివాడు; కర్మారుడు; కార్మికుడు; కర్మి; * workmanship, n. పనితనం; * workshop, n. (1) కార్యశాల; ఒక పని నేర్చుకోవడం కొరకు సమావేశం అయే స్థలం; (2) ఒక పని నేర్చుకోవడం కొరకు సమావేశం; * world, n. ప్రపంచం; లోకం; ఇల; ** earthly world, ph. ఇహ లోకం; ** heavenly world, ph. పర లోకం; ** mental world, ph. భావ ప్రపంచం; ** physical world, ph. భౌతిక ప్రపంచం; ** related to earthly world, ph. ఐహికం; ** related to heavenly world, ph. పారలౌకికం; ** related to social world, ph. లౌకికం; ** related spiritual knowledge, ph. పారమార్థికం; * world, adj. ప్రాపంచిక; లోక; ** world view, ph. ప్రాపంచిక దృక్పథం; * world-wide, adj. ప్రపంచ విస్తృతమైన; విశ్వ వ్యాప్త; * world-wide web, n. విశ్వవ్యాప్త వ్యూహం; ప్రపంచంలోని కంప్యూటర్లన్నిటిని ఒకదానికొకదానిని తగిలించగా వచ్చిన జ్ఞాన భాండాగారం; * worm, n. పురుగు; క్రిమి; పాము; ** hookworm, ph. కొంకి పురుగు; ** roundworm, ph. ఏలిక పాము; ** tapeworm, ph. నారి పురుగు; ** thread worm, ph. నులి పురుగు; * wormwood, n. మాచిపత్రి; [bot.] ''Artemisia absinthium;'' This medicinal aromatic herb, while native to Europe, grows readily across various climates, including parts of Asia, Africa, South America, and the United States; * worry, n. బెంగ; కలత; దిగులు; సంక్షోభం; * worry, v. i. బెంగపెట్టుకొను; కలతపడు; దిగులుపడు; ఆరాటపడు; సంక్షోభించు; * worship, n. ఆరాధన; సమారాధన; ఉపాసన; పూజ; ** hero worship, ph. వ్యక్తి పూజ; ** idol worship, ph. విగ్రహారాధన; ** mental worship, ph. మానస పూజ; ** occasional worship, ph. నైమిత్తిక పూజ; ** optional worship, ph. కామ్య పూజ; ** regular worship, ph. నిత్య పూజ; ** sixteen-fold worship, ph. షోడశోపచార పూజ; * worshiper, n. ఆరాధకుడు; ఉపాసి; * worthless, adj. పొల్లు; నిరర్థక; నిష్ప్రయోజన; ** worthless remark, ph. పొల్లు మాట; * worthless, n. నిరర్ధకం; నిష్ప్రయోజనం; * worthy, n. సార్ధకం; * wound, v. t. (వౌండ్), past tense of wind (వైండ్), చుట్టు, చుట్టబెట్టు; * wound, (ఊండ్) n. గాయం; క్షతం; దెబ్బ; కడి; పుండు; ఈర్మము; * wounded, adj. క్షత; * wounded people, ph. క్షతగాత్రులు; దెబ్బలు తగిలినవారు; * wounded, n. క్షతగాత్రులు;దెబ్బలు తగిలినవారు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''Usage Note: wounded, injured, hurt ---Use ''wounded'' when part of the body is damaged by a weapon : a gunshot wound. Use ''injured'' when someone has been hurt in an accident or a natural calamity : the injured passengers. Use ''hurt'' to say that a part of your body feels pain.''' |} * * wrangle, n. మల్లగుల్లం; పీకులాట; * wrath, n. రుష; కోపం; ఆగ్రహం; క్రోధం; రోషం; మంట; * wreath, n. మాలిక; తోమాల; ఒక వృత్తాకార ఆకారంలో పువ్వులు, ఆకుల అమరిక, ఒక అలంకరణగా ఉపయోగించబడుతుంది లేదా మరణించిన వ్యక్తికి గౌరవం, గుర్తుగా సూచించబడుతుంది; [see also] garland; * wren, n. పిద్ది పిట్ట; * wrench, n. పానా; మరచీలను తిప్పే పనిముట్టు; * wrestler, n. మల్లుడు; మలె్లూధుడు; * wrestling, n. మల్లయుద్ధం; కుస్తీ; * wretch, n. నిర్భాగ్యుడు; దేబిరిగొట్టు; నీచుడు; నీచురాలు; హీనుడు; * wring, v. t. పిడుచు; పిండు; నలుపు; నులుము; * wrinkle, n. ముడత; మెలి; మెలిక; వలితము; * wrinkled, adj. వాలిత్య; * wrist, n. మణికట్టు; మనికట్టు; * write, v. t. రాయు; రచించు; లిఖించు; * writer, n. (1) రచనాశీలి; m. రచయిత; f. రచయిత్రి; (2) రాయసకాడు; ముసద్దీ; ** writer's block, ph. కృత్యాద్యవస్థ; కృతి + ఆది + అవస్థ, అంటే ఏ పనైనా ప్రారంభించేటప్పుడు కర్త అనుభవించే మానసిక పరిస్థితి; * writhe, v. i. గింజుకొను; * writing, n. రచన; రాత; * written, adj. రాసిన; ** written agreement, ph. కరారునామా; ** written document, ph. లిఖిత పత్రం; ** written order, ఫర్మానా; * wrong, n. తప్పు; అక్రమం; * wrongdoing, n. తప్పుపని; అపరాధం; నేరం; * wrought, adj. చేసిన; మలచబడిన; సుత్తితో రూపుదిద్దబడిన; ** wrought iron, ph. చేత ఇనుము; మలత ఇనుము; |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 3: X== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * x-rays, n. x-కిరణాలు; రంజన కిరణాలు; * x-windows, n. x-వివరములు; క్షటకిటికీలు; * Xenon, n. జీనాన్; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 54, సంక్షిప్త నామం, Xe); [Gr. xexon = stranger); * xenophobia, n. పరాయి వారంటే భయం లేదా అయిష్టత; అపరిచితులంటే భయం; కొత్తవారంటే భయం; [Gr. xexon = stranger); * xerophthalmia, n. కండ్లలో చెమ్మ ఎండిపోవడం; కండ్ల దురద; కంటిపువ్వు; * xylo, pref. కర్ర; * xylography, n. కర్ర మీద నగిషీ చెక్కడం; * xylophagous, adj. దారుభక్షక; కొయ్యని తినే; కరన్రి తినే; * xylophone, n. జలతరంగిణి; * xylum, n. దారువు; కొయ్య; కర్రచెక్క; |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 4: Y== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * yacht, n. (యాట్) విలాసపు పడవ; * yak, n. చమరీ మృగం; జడల బర్రె; సవరపు మెకము; [biol.] Bos grunniens (grunting ox) of Bovidae family; ** wild yak = [biol.] Bos mutus (mute ox); * yam, n. మోహనపుదుంప; ఒక రకం ఎర్రటితియ్యదుంప; ఇది దక్షిణ ఆఫ్హ్రికాలో దొరికే ఒక రకం దుంప; Sweet potatoes are in the morning glory family, while yams belong to the lily family; A yam is the modified stem or tuber of a tropical vine called Dioscorea batatas. Although they may look similar to sweet potatoes, they are an entirely different species (yams belong to the Dioscoreaceae family and are related to grasses and lilies, and sweet potatoes belong to the morning glory family) and not even remotely related; * yard, n. (1) గజం; మూడడుగుల ప్రమాణం; ఉరమరగా మీటరు; (2) పెరడు; దొడ్డి; అంగణం; ** back yard, ph. పెరడు; దొడ్డి; ** front yard, ph. వాకిలి; వీధి వాకిలి; అంగణం; * yardstick, n. (1) గజం బద్ద; (2) కొలమానం; * yarn, n. నూలు; (1) దారం; వడికిన దారం; నేతకి పనికివచ్చే దారం; (2) కథ; * yawn, v. i. ఆవులించు; * yawn, n. ఆవులింత; * yean, v. t. ఈను; కను; జంతువులు పిల్లలని కనడం; * year, n. సంవత్సరం; ఏడాది; ఏడు; వర్షం; సాలు; పన్నెండు నెలలు; 52 వారాలు; ఫసలీ; ** anomalistic year, ph. 365.2596 రోజులు; భూమి సూర్యుడి చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేస్తూన్నప్పుడు ఒక సమీప బిందువు (perihelion) నుండి, అదే సమీప బిందువుకి చేరుకోవడానికి పట్టే కాలం; The anomalistic year (365 days 6 hours 13 minutes 53 seconds) is the time between two passages of Earth through perihelion, the point in its orbit nearest the Sun; ** academic year, ph. విద్యాసంవత్సరం; ** fiscal year, ph. ఫసలీ; ** last year, ph. నిరుడు; కిందటి ఏడు; గత సంవత్సరం; గైరుసాలు; ** leap year, ph. లంఘ వర్షం; దీర్ఘ సంవత్సరం; ** per year, ph. సాలు ఒక్కింటికి; సంవత్సరానికి; ** tropical year, ph. సాయన సంవత్సరం; వాసంతిక సంవత్సరం; 365.242199 రోజులు; భూమి సూర్యుడి చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేస్తూన్నప్పుడు ఒక రుతువు నుండి, అదే రుతువుకి చేరుకోవడానికి పట్టే కాలం; time taken by the Sun to travel from one equinox to the same equinox. ** sidereal year, ph. నక్షత్ర సంవత్సరం; 365.2564 mean solar days; దూరంగా ఉన్న నక్షత్రాల నేపధ్యంలో భూమి సూర్యుడి చుట్టూ ప్రదక్షిణం చెయ్యడానికి పట్టే కాలం; * yearling, n. కొదమ; ఏడాది నిండిన పశుపక్ష్యాదులు; శకలార్భకం; * yearly, adj. సాలుసరి; సాలుకి; సాలీనా; సాంవత్సరిక; వార్షిక; ఆబ్దిక; ** half-yearly, ph. షాణ్మాసికం; షట్ మాస పరిమితమైనది; semester; ** yearly celebrations, ph. వార్షికోత్సవాలు; ** yearly examinations, ph. వార్షిక పరీక్షలు; ** yearly income, ph. సాలుసరి ఆదాయం; వార్షిక ఆదాయం; * yearning, n. ఆత్రుత; తమకం; * yeast, n. మధుశిలీంద్రం; కలికుండ; తెలంగాణా ప్రాంతములో ఆహారంలో వాడు ఒక సంప్రదాయ జీవ పదార్థము; రొట్టెల పిండి పొంగడానికి వాడే ఒక రకం సూక్ష్మజీవులు; ఈస్టు; * yell, v. t. (1) కసురు; కోప్పడు; (2) అరుచు; బొబ్బ పెట్టు; గద్దించు; * yellow, adj. పసుపు పచ్చని; పచ్చని; పీత; హరిద్ర; ** yellow fever, ph. కుంభకామెర్లు; (rel.) పచ్చకామెర్లు; ** yellow ochre, ph. గోపీచందనం; ** yellow thistle, ph. బ్రహ్మదండి; బలురక్కెస; * yellow, n. (1) పసుపురంగు; పసుపు పచ్చ; పీత; (2) పచ్చ సొన; * yellow-green, adj. పీతహరిత; * yellow-grey, adj. పీతబభ్రు; * yellow-white, adj. పీతశ్వేత; * yeoman, n. బంటు; * yes, n. అవును; ఔను; ఆహా; * yesterday, n. నిన్న; ** The day before yesterday, ph. మొన్న; ** the day before "the day before" yesterday, ph. అటుమొన్న; * yet, n. అయినప్పటికీ; * Yiddish, n. యూరప్ లో ఉన్న యూదులు మాట్లాడే జెర్మన్ భాషని పోలిన భాష; (rel.) Hebrew; * yield, v. i.(1) లొంగు; లోనగు; వంగు; ఒదుగు; అవుకు; (2) ఇచ్చు; పండు; ఫలించు; * yield, n. దిగుబడి; రాలుబడి; ఫలసాయం; లాభం; ప్రాప్తి; లబ్ధి; * yoke, n. కాడి; కాడిమాను; బండి కట్టినప్పుడు ఎడ్ల మెడమీద వేసే కర్ర; * yolk, n. పచ్చసొన; అండపీతం; * yonder, n.అదిగో; అల్లదిగో; * yore, adv. పూర్వం; * you, pron. sing. నువ్వు; * you, (1) pron. sing. respectful, మీరు; (2) pron.pl. మీరు; * young, adj. చిన్న; పిన్న; పసి; యువ; ** young boy, ph. పిన్న వయస్కుడు; ** young man, ph. యువకుడు; చిన్నవాడు; ** young woman, ph. యువతి; చిన్నది; * younger generation, ph. యువతరం; * youngster, n. చిన్నవాడు; చిన్నది; * your, (1) pron. sing. familiar. నీ; (2) pron. sing. possessive, మీ; (3) pron. sing. respectful, మీరు; (4) pron. pl., మీరు; * yours, pron. త్వదీయం; తావకం; తావకీయం; * Yours, inter. ఇట్లు; m. భవదీయుడు; f. భవదీయురాలు; * yourself, pron. నీవే; నువ్వే; నిన్నే; * yourselves, pron. మీరే; మిమ్మల్నే; * youth, n. (1) పడుచుతనం; ప్రాయం; యవ్వనం; పరువం; (2) f. యువతి; ఉవిద; జవ్వని; పడుచుది; పడుచుపిల్ల; (3) m. పడుచువాడు; యువకుడు; (4) pl. యువత; * Ytterbium, n. ఇతర్యం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 70, సంక్షిప్త నామం, Yb); * Yttrium, n. ఇత్రము; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 39, సంక్షిప్త నామం, Yt); |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 5: Z== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> * Z, n. గణితంలో పూర్ణ సంఖ్యలు (-2, -1, 0, 1, 2, 3, వగైరా) యొక్క సమితి; the set of integers; * zeal, n. ఆసక్తి; అభినివేశం; ఉత్సాహం; ఉద్విగ్నత; * zealot, n. ఉన్మాది; వీరభక్తుడు; అమితోత్సాహి; ** religious zealot, ph. మతోన్మాది; * zebra, n. చారల గాడిద; జీబ్రా; [[File:Hariana_02.JPG|thumb|right|HarianaZebu]] ** zebra crossing, ph. రద్దీగా ఉన్న వీధులని సురక్షితంగా దాటడానికి పాదచారుల కొరకు వీధికి అడ్డుగా చారలు వేసిన ప్రదేశం; * zebrula, n. మగ జీబ్రాకి ఆడ గుర్రానికి పుట్టిన పిల్ల; * zebu, n. పెద్ద మూపురం ఉన్న ఒక జాతి ఆవు కాని ఎద్దు కాని; [bio.] ''Bos indicus''; * zedoary, n. కచ్చూరం; అడవి పసుపు; వనహరిద్ర; పసుపు జాతికి చెందిన ఒక వేరు; [bot.] ''Curcuma zedoaria;'' * zeitgeist, n. ఒక కాలాన్ని నిత్వచించగలిగే ఆచారవ్యవహారాలు, నమ్మకాలు; ఒక కాలపు వేలంవెర్రిలు; a schema of fashions or fads that prescribes what is considered to be acceptable or tasteful for an era; the defining spirit or mood of a particular period of history as shown by the ideas and beliefs of the time; * Zen Buddhism, n. మహాయాన బౌద్ధమతంలో ఒక శాఖ; ఈ శాఖలో ధ్యానానికి ప్రాముఖ్యత ఎక్కువ; జెన్ అన్న మాట ధ్యానం నుండి వచ్చినదే;్ * zenith, n. (1) ఉచ్ఛ; అత్యున్నత స్థానం; (2) శిరోబిందువు; ఊర్ధ్వబిందువు; ఆకాశంలో నడినెత్తిమీది బిందువు; * zero, n. సున్న; సూన్యం; పూజ్యం; హళ్లి; హుళక్కి; * zest, n. (1) హుషారు; ఉత్సాహం; అత్యుత్సాహం; ఉద్దీప్తత; ఆతురత; (2) నిమ్మ, నారింజ జాతి పండ్ల యొక్క తొక్కలని కోరగా వచ్చిన కోరు; * zig-zag, n. చీకిలి మాకిలి; అడ్డదిడ్డం; వంకర టింకర; * Zinc, n. తుత్తునాగం; యశదం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 30, సంక్షిప్త నామం, Zn); * zinc chloride, ph. యశద హరితం; * zinnia, n. బంగాళా బంతి; * Zionism, n. యహూదీవాదం; * Zirconium, n. జిర్కనం; ఒక రసాయన మూలకం; [Arabic. Azargun = gold color]; (అణుసంఖ్య 40, సంక్షిప్త నామం, Zr]; * Zizyphus jujuba, n. [bot.] గంగరేగు; * zodiac, n. రాశి చక్రం; గగనమేఖలం; శింశుమార చక్రం; ఆకాశంలో మన కంటికీ కనిపించే మేషం, వృషభం, మొదలైన పన్నెండు రాశులూ ఈ చక్రంలో భాగాలే. విషువత్ చలనం వల్ల వేదకాలం నాటికీ, నేటికీ ఈ రాశులు బాగా స్థానభ్రంశం చెందేయి; The region of the sky 8 degrees on either side of the ecliptic; this region is divided into 12 constellations, called the signs of the zodiac, each occupying 30 degrees; * zone, n. మండలం; ప్రాంతం; ప్రదేశం; ** danger zone, ph. ప్రమాదకరమైన మండలం; ** frigid zone, ph. శీతల మండలం; ** temperate zone, ph. సమశీతోష్ణ మండలం; ** torrid zone, ph. అత్యుష్ణ మండలం; * zoo, n. జంతుప్రదర్శనశాల; * zoology, n. జంతుశాస్త్రం; * zoospores, n. గమనసిద్ధ బీజాలు; * zygote, n. యుగాండం; యుగ్మ+అండం; సంయుక్త బీజం; |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]] ej7g1n1lgb6doxohf84o06xe3ubmdrz