Wikibooks tewikibooks https://te.wikibooks.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ Wikibooks Wikibooks చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 0 3016 39203 39198 2026-05-31T19:38:00Z Vemurione 1689 /* Part 1: జం - jaM */ 39203 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: జం - jaM== <poem> జంకు, jaMku -n. --hesitation; జంగమం, jaMgamaM -n. --movable creature; mobile object; జంగమాత్మక, jaMgamAtmaka -adj. --movable; mobile; జంగిడి, jaMgiDi - n. -- (1) a wide-mouthed woven basket; (2) crater; impact crater; a shallow hole formed on the surface of a planet due to the impact of an meteorite; జంట, jaMTa -adj. --twin; joint; double; di; bi; -n. --couple; pair; జంటచక్కెర, jaMTacakkera -n. --disaccharide; double sugar; a complex sugar comprised of two fundamental sugars; table sugar - which is comprised of glucose and fructose - is an example; జంటగ్రహం, jaMTagrahaM -n. --double planet; In astronomy, a double planet is a binary system where both objects are of planetary mass; జంటపెన, jaMTapena -n. --double helix; a pair of parallel helices intertwined about a common axis, especially that in the structure of the DNA molecule; జంటబంధం, jaMTabaMdhaM -n. --double bond; a chemical bond in which two pairs of electrons are shared between two atoms; జంటతార, jaMTatAra -n. --double star; binary; A star system consisting of two stars orbiting around their common barycenter; జండూ బాం, Zandu Balm - n . -- జండూ బాం అనేది వ్యాపార నామం . వామపువ్వు, పుదీనా పువ్వు, ముద్దకర్పూరం,(వామపువ్వు, పుదీనా పువ్వు చూడటానికి పలుకులులా ఉంటాయి.) ఈ మూడు తీసుకుని ఒక గిన్నెలో వేసి కలపాలి. ఎటువంటి నీరు అవసరం లేకుండానే కరిగిపోయి నీరు గా మారిపోతుంది. ఒక గిన్నెలో కొవ్వొత్తి తీసుకొని ముక్కలుగా చిదిపీ దానిని నేరుగా పొయ్యి మీద పెట్టకుండా జంటగిన్నె (double boiler) లో అడుగున నీళ్ళు పోసి అందులో ఒక చిన్న కప్పులో ఈ కొవ్వొత్తి ముక్కలు వుంచి వేడి చెయ్యాలి. అది ద్రవ రూపంగా మారుతుంది. అలాగే ఇదే పద్దతిలో కప్పులో కొంచెం వేసెలిన్ వేసి వేడి చెయ్యాలి. ఆ తరువాత ఒక చిన్న గాజు సీసాలో కరిగించిన ముద్ద కర్పూరాన్ని వేసి ఆ తరువాత కరిగించిన కొవ్వొత్తిని, కరిగించిన వేసెలిన్ వేసి మూడు కలిపి ఉంచుకోవాలి. ఇవన్ని కూడా సమపాళ్లలో తీసుకోవాలి. జంత్రం, jaMtraM -n. --(1) machine; --(2) instrument; --(3) device; also యంత్రం; జంత్రవాద్యం, jaMtravAdyaM -n. --instrumental music; జంతికలు, jaMtikalu - n. pl. -- a savory snack made from a batter comprising flours of Channa dal and rice; The batter is squeezed through a cylinder with several narrow holes into boiling oil and fried until crunchy; The final product looks like twisted, coiled vermicelli; -- a crumpled, broken version of this is variously called కారప్పూస, మడుగులు, సేగు, etc. జంతు, jaMtu -pref. --zoo; animal; జంతుకృషి, jaMtukRshi -n. --animal husbandry; జంతుజాలం, jaMtujAlaM -n. --animals; animal kingdom; fauna; జంతువు, jaMtuvu -n. --animal; beast; brute; జంతుశాస్త్రం, jaMtuSAstraM -n. --zoology; జంతు సామ్రాజ్యం, jantu saamraajyaM - n. -- [bio.] animalia; జంపె, jaMpe -n. --a fast-paced beat in Indian music; జంబాలం, jaMbAlaM -n. --mud; clay; జంబాలు, jaMbhAlu -n. pl. --boastings; జంబుకం, jaMbukaM -n. --jackal; జంబుఖానా, jaMbukhAna -n. --a small, light-weight roll-away carpet or floor cover with multi-colored stripes; జంబూ, jaMbU - n. -- rose apple; [bot.] ''Eugenia jambolana''; జంబూద్వీపం, jaMbUdvIpaM -n. --one of the seven land divisions of the world, according to ancient Hindu reckoning; the name is said to be derived from the Jambu tree (the Indian Blackberry). According to one interpretation, this corresponds to the landmass of India after the Indian plate separated from its mother plate, called Gondwanaland, eons ago; named so because India is shaped like a rose apple; -- according to Hindu Puranas, another interpretation goes like this: పద్మాకారమైన భూమి మధ్య జంబూద్వీపం తామరరేకు వలె గుండ్రంగా కనిపిస్తుంది. అది లక్ష యోజనాల పొడవు, లక్షయోజనాల వెడల్పు కలిగి ఉంటుంది. ఇది మూడొంతులు యూరేసియా ఖండం అయి ఉంటుంది; -- భరత వర్షే: ఇది భారతదేశం మరియు దాని చుట్టుపక్కల ఉన్న ఉపఖండ దేశాల విస్తీర్ణం. ​-- భరత ఖండే: ఇది మనం ప్రస్తుతం నివసిస్తున్న కచ్చితమైన భారతదేశ భౌగోళిక సరిహద్దు. </poem> ==Part 2: జ - ja== <poem> జగం, jagaM -n. --world; the Earth; the universe; జగడం, jagaDaM -n. --quarrel; fight; dispute; జగత్తు, jagattu -n. --universe; (lit.) ever changing; జగదేక, jagadEka -adj. --one and only in this world; జగిల, jagila - n. -- platform; dias; -- వేదిక; జట, jaTa -n. --braid of hair; (note) the word జడ is used more to refer to the organized way the hair is braided, as females do. The word జట can be used to refer to the matted hair of hermits; జటాజూటం, jaTAjUTaM -n. --the dangling and matted hair of hermits; జటామాంసి, jaTAmAnsi - n. -- Indian spikenard; [bot.] ''Nardostachys jatamansi'' of the valerian family; -- a flowering plant that grows in the Himalayas of Nepal, China, and India; The oil has been used over centuries as a perfume, a traditional medicine, or in religious ceremonies across a wide territory from India to Europe; -- in Ayurveda, a decoction made from the root of this plant, and another ingredient, is used in treating epilepsy; -- తగర; తగర వేరు; జటమాంసి; జట్కా, jaTkA -n. --jatka, a small horse-drawn cart used for transporting people and goods; జటిలం, jaTilaM -n. --complex; hard to understand; జట్టి, jaTTi -n. --fight; dispute; altercation; జట్టు, jaTTu -n. --team; partnership; gang; జఠరం, jaTharaM -n. --stomach; abdomen; జఠరదీప్తి, jaTharadIpti -n. --ability to eat lots of food and digest it with ease; జఠర రసం, jaThara rasaM -n. --stomach juice; gastric juice; జఠరాగ్ని, jaTharAgni - n. -- పొట్టలో పుట్టే అగ్ని జఠరాగ్ని; దీన్ని వైశ్వానరాగ్ని అంటారు; "అహం వైశ్వానరో భూత్వా ప్రాణినాం దేహమాశ్రితః ప్రాణాపాన సమాయుక్తః పచామి అన్నం చతుర్విథం" అని గీతా వాక్యం. జఠరిక, jaTharika -n. --ventricle; ventral (stomach side) heart chamber; జడ, jaDa -n. --braid of hair; (rel.) పాయ, పేట = plait; ---మూడు పేట్ల జడ = triple-plaited braid; జడత్వం, jaDatvaM -n. --inertia; జడత్వ గురుత్వం, jaDtva gurutvaM -n. --inertial mass; జడబంతి, jaDabaMti - n. -- Cock's Comb; Coxcomb; [bot.] ''Celosia argentea'' var. Cristata of the Amaranthaceae family; -- also known as సీతమ్మవారి జడబంతి; ఈ మొక్క ఆకులను ఆకుకూరగానూ వండుకుంటారు. దీనికెన్నో వైద్యపరమైన ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి; జడభౌతిక వాదం, jaDabhautika vAdaM -n. --mechanistic materialism; జడలబర్రె, jaDalabarre -n. --yak; [bio.] ''Bos grunniens''; --a long-haired, short-legged ox-like mammal that was probably domesticated in Tibet but has been introduced wherever there are people at elevations of 4,000–6,000 meters; -- కుచ్చుల మెకము; చమరము; చమరీమృగం; జల్లిమెకము; సవరపుమెకము; సృమరము; జడవాయువులు, jaDavAyuvuluj -n. --inert gases; జడ్డక్షరం, jaDDaksharaM -n. --geminate; double consonant; జడుడు, jaDuDu -n. m. --dullard; stupid; జడి, jaDi -adj. -- non-stop; continuous; జడివాన, jaDivAna -n. -- forceful rain; pounding rain; squall; a heavy beating rain or a squall that lasts for a short time, like an hour; -- అవిచ్ఛన్న వర్షము; దట్టమైన వాన; ఒకే ఊపులో పడే పెద్ద వాన; ఎడతెగని వాన; -- [see also] ముసురు; కుంభవృష్టి; జడ్డి, jaDDi -n. --dullard; slow and incompetent person; జడ్డిగం, jaDDigaM -n. --seeder; a funnel-shaped device attached to a plough through which a field gets seeded; -- same as గడ్డిగం; జడ్డితనం, jaDDitanaM - n. -- inertia; laziness; slow to act; జత, jata -n. --(1) pair; --(2) compatible; match; ---జత గాజులు = pair of bangles. ---జత కుదిరింది = that is a compatible pair. జతపరచు, jataparacu -v. t. --unite; join; attach; జత్రువు, jatruvu -n. --collar bone; clavicle; జనం, janaM -n. --masses; people; crowd; mob; జనక-జన్య సంబంధం, janaka-janya saMbaMdhaM - ph. -- parent-child relationship; జనతా, janatA -adj. --people’s; popular; జననం, jananaM -n. --birth; (ant.) మరణం; జనపథాలు, janapathAlu - n. pl. -- a village; an inhabited country; a nation; -- ప్రాచీన భరత ఖండమున వెలసిన చిన్న చిన్న రాజకీయ వ్యవస్థలు; వేద కాల సాహిత్యం ప్రకారము అలీన, అను, గాంధారి, కళింగ, మత్స్య దేశాలు (జనపదాలు); సింధు నాగరికత ప్రాభవం అంతరించి జైన-బౌద్ధాలు వేదకాల సనాతన పద్దతులపై తిరుగుబాటు జరిగిన కాలమున మహాజనపదాలు (City states) వృద్ధి చెందినవి; ఛేది, గాంధార, కోసల, మగధ ఉదాహరణలు. జనరంజకం, janaraMjakaM -n. --popular; crowd-pleasing; (esp.) when applied to the popularization of a difficult subject; జనసంఖ్య, janasaMkhya -n. --population; number of people; జనసంఖ్యా శాస్త్రం, janasaMkhyA SAstraM -n. --demography; జనసందోహం, janasaMdOhaM -n. --the masses; crowd; జనసమ్మర్దం, janasammardaM -n. --crowd; rush of people; జనశక్తి, janaSakti - n. -- people power; జనసాంద్రత, janasAMdrata -n. --population density; జనసామాన్యం, janasAmAnyaM -n. --ordinary folk; జన్మ, janma -n. --birth; origin; జన్మకుండలి, janmakuMDali -n. --horoscope chart; జాతకుడు పుట్టిన సమయంలో, సూర్యుడు, చంద్రుడు, గురుడు, శుక్రుడు, శని, కుజుడు, బుధుడు, అనే 7 గ్రహాలు, రాహు, కేతువులు అనే రెండు ఛాయా గ్రహాలు, ఆకాశవృత్తం లో ఏయే స్థానాలలో ఉన్నాయో చెప్పేది; పుట్టిన సమయం తెలిస్తే జన్మ కుండలి వేయటం వరకు అనుమానం లేని సైన్సు; జన్మజ, janmaja -adj. --congenital; one that is acquired from birth; % add to e2t part జన్మభూమి, janmabhUmi -n. --native country; country of birth; motherland; fatherland; జన్మరాశి, janmaraasi - n. -- మీరు పుట్టిన సమయానికి చంద్రుడు ఉన్న రాశిని జన్మ రాశి అంటారు; మీరు పుట్టిన సమయానికి సూర్యుడు ఏ రాశిలో ఉదయిస్తున్నాడో దానిని జన్మలగ్నం అంటారు; జనాంతికంగా, janAMtikaMgA -adv. --aside; words spoken by an actor to the audience and not intended to be heard by other actors; (lit.) by moving close to the audience; జనాకర్షక, janAkarshaka -adj. --popular; జనాచారం, janAcAraM -n. --folk wisdom; tradition; జనాదరణ, janAdaraNa -n. --popular support; జనాభా, janAbhA -n. --population; జనాభా లెక్కలు, janAbhA lekkalu -n. pl. --census; జనాభిప్రాయం, janAbhiprAyaM -n. --popular opinion; plebiscite; జనాలు, janAlu - n. -- people; groups of people; mob; జనావాసం, janAvAsaM -n. --residential neighborhood; జని, jani -suff. --gen; one that was responsible for the birth of; one that was born; ---ఉదజని = hydrogen; one that was responsible for the birth of water. ---రవిజని = helium; one that was responsible for the birth of the Sun. ---నవజని = ammonia; one that was responsible for the birth of ammonium sulfate. జనుప నార, janupa nAra -n. --jute fiber; జనుం, januM -n. --(1) jute; --(2) hemp; [bot.] Crotolarea juncea; Corchorus olitorius; Corchorus capsularis; jute is the fiber that comes from hemp plant; the hemp plant belongs to the same family as marijuana, but the hemp leaves are not as potent; [Sans.] జట = a braid of hair; the Hindi word ''joot'' means shoes. This suggests that probably the earliest shoes were made out of animal hair; జన్యువు, janyuvu -n. --[Biol.] gene; ---అంతర్గత జన్యువు = recessive gene. ---బహిర్గత జన్యువు = dominant gene. జన్యుశాస్త్రం, janyuSAstraM -n. --genetics; జన్యుపదార్థం, janyupadArthaM -n. --genome; జన్యుమేధం, janyumEdhaM -n. --genocide; the systematic killing of people belonging to a particular class or genetic pool; జపం, japaM -n. --(1) prayer; --(2) repetition of a mantra; --(3) repetition; జపమాల, japamAla -n. --string of prayer beads; జప్తు, japtu -n. --attachment of property by government due to failure of tax payment; confiscation; జబ్బ, jabba -n. --upper arm; (rel.) భుజము; బాహువు; జమ, jama -n. --credit; income; collections; (ant.) ఖర్చు; జమాఖర్చులు, jamAkharculu -n. pl. --credits and debits; receipts and disbursements; జమాబంది, jamAbaMdi -n. --audit; annual audit; (lit.) జమా ఖర్చులు రాసిన కవిలె కట్ట; see also బాదరబందీ; జమాయించు, jamAyiMcu -v. t. --(1) shake things so they fall into place; --(2) join; put together; push; urge on; జమిలి, jamili -adj. --(1) joined; intertwined; coupled; paired; --(2) mixed up; confused; jumbled; incoherent; ---జమిలి దారం = twine; a thread with two strands; ---జమిలి పని = jumbled up work; ---జమిలి తరంగం = incoherent wave; un-polarized wave. - n. --pair; couple; జమ్మి, jammi -n. --[bot.] ''Prosopis cineraria; Prosopis spicigera;'' -- [Sans.] శమీ; జమీందారు, jamIMdAru -n. --baron; feudal landlord; a person holding title to many lands who became a mere vassal under British rule; (rel.) In Western countries, the word landlord is also used to indicate the owner of rented real estate; జమ్ముగడ్డి, jammugaDDi - n. -- Elephant Grass; Lesser Indian Reedmace; Cattails; [bot.] ''Typha angustata, T. domingensis, and T. elephantina, Typha latifolia.'' Found in marshy areas in India; జమైకా మందార, jamaikaa మందార - n. -- Flor de Jamaica; [bot.] ''Hibiscus sabdariffa;'' a staple in Mexican and Caribbean cuisine used to create a tart, cranberry-like, deep-red beverage known as Agua de Jamaica. Rich in antioxidants, Vitamin C, and iron, it acts as a natural diuretic and may support heart health by lowering blood pressure. జయం, jayaM -n. --victory; triumph; success; జయంతి, jayaMti -n. --birth anniversary; birthday; జర, jara -n. --old age; జరజర, jarajara -adj. --onomatopoeia for sliding motion, like that of a snake, for example; జరతారు, jaratAru -n. --golden fiber; laced with golden fiber; (ety.) జర్ + తార్ = జతారు; సరిగ; జరాయువు, jarAyuvu -n. --placenta; afterbirth; the outer skin of the embryo; జరాయుజములు, jarAyujamulu -n. --mammals; viviparous; those born from the uterus or womb (out of a placenta) as opposed to those born from an egg; -- see also అండజములు; వ్యాళములు; జరిపించు, jaripiMcu -v. t. --to carry out; perform; celebrate; to bring about;( జరిమానా, jarimAnA -n. --fine; a fee paid as a penalty; జరీ, jarI -adj. --golden; -n. --lace, typically made of gold thread; జరుగు, jarugu -v. i. --(1) move; slide along; --(2) elapse; జరుగుబాటు, jarugubATu -n. --subsistence; livelihood; జరుపు, jarupu -v. t. --(1) move; push; --(2) conduct; perform; జలం, jalaM -n. --water; జల, jala -n. --spring of water; జలచరం, jalacaraM -n. --[bio.] aquatic creature; జలఛేదనం, jalachEdanaM -n. --[biochem.] hydrolysis; the process of separating molecules by using water-based reactions; -- జలవిశ్లేషణ; జలతరంగ్, jalataraMg -n. --xylophone; a musical instrument in the percussion family that consists of wooden bars struck by mallets; జలపాతం, jalapAtaM -n. --waterfall; జలపీఠం, jalapIthaM -n. --[hydrology] water table; the level of water in an unconfined aquifer; జలపోసనం, jalapOsanaM -n. --gold coating; (ety.) [Farsi] జర్ = gold, పోష్ = covering: జలవాహిక, jalavAhika -n. --aquiduct; జలవిద్యుత్తు, jalavidyuttu -n. --hydroelectricity; electricity produced from flowing water; జలవిశ్లేషణ, jalaviSlEshaNa -n. --[biochem.] hydrolysis; జలసంధి, jalasaMdhi -n. --straits; channel; (ant.) భూసంధి; జలాంతర్గామి, jalAMtargAmi -n. --submarine; a ship that travels underwater; జలావరణం, jalAvaraNaM -n. --hydrosphere; all the water bodies on the surface of the Earth; జలాశయం, jalASayaM -n. --reservoir; జల్లి, jalli -n. -- (1) jelly; a soft somewhat elastic food product made usually with gelatin or pectin; (2) a fruit product made by boiling sugar and the juice of the fruit; (3) mesh; gauze; జల్లికట్టు, jallikaTTu - n. -- తమిళ జాతికే ప్రత్యేకమైన క్రీడలు రెండున్నాయి; (1)‘జల్లికట్టు’ అంటే పరుగెత్తి వస్తున్న ఒక బలిష్టమైన ఎద్దును ఒట్టి చేతులతో ఆపడం. ఇది మనిషిలోని ధైర్యం, బలం, పరాక్రమం, నేర్పు వంటి శారీరక సామర్థ్యాలకు పరీక్ష. (2) 'పట్టి మండ్రం' లేదా వాగ్వాదం/ చర్చ - ఇది జ్ఞానం, తెలివి, వివేకం, చాతుర్యం, హాస్యం, ఇతరులను ఒప్పించే సామర్థ్యం, ​​భావోద్వేగ సమతుల్యత మొదలైన మానసిక సామర్థ్యాలకు పరీక్ష; జల్లిగంప, jalligaMpa - n. -- a loosely woven basket (with many holes in it); జల్లిగరిటె, jalligariTe - n. -- a perforated spoon; జల్లి చేప, jalli cEpa -n. --jelly fish; జాలిమూకుడు, jallimookuDu - n. -- a filter; a vessel with several holes to drain off cooking liquids; జలుబు, jalubu -n. --cold; common cold; coryza; catarrh; జల్లు, jallu -n. --(1) scattered rain; rain shower; --(2) spray; -v. t. --spray; scatter; spread; strew; జల్లుగు, jallugu -n. --giant herring of the Elopidae family; [biol.] Elops saurus Linn. జల్లెడ, jalleDa -n. --sieve; colander; జలోదరం, jalOdaraM -n. --ascites; the accumulation of serous fluid in the abdominal cavity; జవళి, javaLi -n. --textiles; cloth or fabric for sale; % put in e2t part జవసత్వాలు javasatvAlu -n. --youth and vigor; జవాబు, javAbu -n. --reply; response; answer; జవాబుదారీ, javAbudArI -n. --responsibility; answerability; జవాతిశయ, javAtiSaya %e2t -adj. --high-speed; జవాను, javAnu -n. --(1) orderly; servant; peon; --(2) soldier; youth; a tall and strong person; జవాహరీ, javAharI -n. --jewelry; valuables; జవ్వాది, javvAdi - n. -- fatty secretion from Civet cat, used as an ingredient in fragrances; -- సంకుమదము; జవుకళించు, javukaLiMcu -v. i. --hop; jump; skip; జ్వరం, jvaraM -n. --fever; ---సన్నిపాత జ్వరం = typhoid fever. (lit.) simultaneous fever implying the presence of both fever and delirium. జ్వలనం, jvalanaM -n. --ignition; జ్వలనశీల, jvalanaSIla -n. --[phys.] inflammable; జ్వలన స్థానం, jvalana sthAnaM -n. --[phy.] ignition point; జాకీ, jAkI -n. --(1) Jack in a deck of playing cards; --(2) jack used in lifting the wheel of a car; జాకెట్టు, jAkeTTu -n. --jacket; blouse; జాగరం, jAgaraM - n. --keeping awake all night; జాగరణం, jAgaraNaM - n. --keeping awake all night; జాగ్రత, jAgrata -n. --care; caution; precaution; జాగ్రత్త, jAgratta -inter. --be careful!; beware!; జాగ్రదవస్థ, jAgradavastha -n. -- the state of awareness; -- (note) జాగ్రదావస్థ is incorrect usage; జాగా, jAgA -n. --place; space; station; జాగిలం, jaagilaM - n. -- వేటకుక్క; కుక్కలలో ఒక జాతి కుక్క; జాగిలాలు అన్నీ శునకాలే గాని శునకాలు అన్నీ జాగిలాలు కావు; -- "ఊర కుక్కలు పదివేలు చేరనేల? వేటకై చాలదే ఒక్క జాగిలమ్ము" అని చెళ్ళపిళ్ళ వేంకటశాస్త్రి గారి పద్యపాదం; జాగీరు, jaageeru - n. -- నవాబులు బహుమానముగా ఇచ్చిన భూమి (లేదా మాన్యం లేదా జమీ)ని జహగీరు లేదా జాగీరు అంటారు. -- An assignment of the Government share of the produce of a tract of country to an individual; -- రాజు బ్రాహ్మణులకిచ్చు యీనాము, బ్రాహ్మణులు మాత్రము నివసించు గ్రామమును అగ్రహారం అంటారు. జాజ్వల్యమాన, jAjvalyamAna -adj. -radiant; brilliant; shining; జాజికాయ, jAjikAya -n. --nutmeg; a fragrant seed of [bot.] ''Myristica fragrans;'' of the Myristicaceae family; a condiment used in Indian cooking; -- [Sans.] జాతీ ఫలం; సౌమన ఫలం; మాలతీ ఫలం; జాజిపువ్వు, jAjipuvvu -n. --jasmine flower; [bot.] ''Jasminum grandiflorum;'' జాజుకిపువ్వు, jAjukipuvvu -n. --[bot.] ''Woodfordia fruticosa;'' జాడ, jADa -n. --clue; sign; trace; whereabouts; footprints; జాడ్యం, jADyaM -n. --disease; sickness; జాడించు, jADiMcu -v. t. --(1) rinse; --(2) shake; జాడీ, jADI -n. --jar; flask; జాణ, jaaNa - n. f. -- a clever worldly wise woman; a shrewd woman; a sly woman; జాత, -suff. --gen; one that was born; ---రయజాతం = momentum; one that was born out of velocity. % into e2t part ---నవజాతం = nascent; one that was born recently. జాతకం, jAtakaM -n. --(1) horoscope; --(2) history; record; జాతక చక్రం, jAtaka cakraM -n. --birth chart; natal chart; జాతకుడు, jAtakuDu -n. --the person whose horoscope it is; -suff. --One who is born with; ---అదృష్టజాతకుడు = lucky person. జాతి, jAti -n. --(1) nation; a people; --(2) caste; creed; --(3) genus; species; -- (4) kind; sort; జాతిస్మరుడు, jAtismaruDu -n. --one who is capable of remembering the previous birth; జాతీయం, jAtIyaM - n. -- ఒక జాతికి (ఇక్కడ జన సమూహానికి) చెందినది జాతీయం; ఈ అర్ధంలో తెలుగు పదమే నానుడి; ప్రజల నమ్మకాలూ, వెనకటి అనుభవాలూ జాతీయాల పుట్టుకకు మూలం; ఉదా: నీ గొంతెమ్మ కోరికలు తీర్చేవాళ్ళళెవ్వరూ లేరిక్కడ (అనగా, అలవిగాని కోరికలు అని అర్థం); కుంతియే గొంతి. గౌరవంగా గొంతెమ్మ. నీవు చావగూడదు. పంచపాండవులూ చావగూడదు.యుద్ధం జరగాలి. కౌరవులు చావాలి. ఇది ఆవిడ కోరిక. ఇదిఎట్ల సాధ్యపడుతుంది? జాతీయ, jAtIya -adj. --(1) national; --(2) genealogical; belonging to a community; ---జాతీయ ఉద్యమం = movement for nationhood; independence movement. జాతీయీకరణం, jAtIyIkaraNaM -n. -- nationalization; జాతీయవాది, jAtIyavAdi -n. -- nationalist; జాన, jAna -n. --a measure of length equal to the span from the tip of the thumb to the tip of the middle finger of a fully stretched hand; approximately 9 inches; same as జానెడు; 1 జాన = 3 బెత్తలు = 22.8 సెంటీమీటర్లు; see also మూర; జానకితాడు, jAnakitADu -n. --fuse; a long thread used to help ignite explosives; జానపదం, jAnapadaM -n. --countryside; -- see also జనపథాలు; జానపద, jAnapada -adj. --rural; pertaining to villages; జాను, jAnu -adj. --(1) graceful; beautiful; --(2) unadulterated; ---జాను తెలుగు = pure Telugu, unmixed with foreign words. జాపత్రి, jApatri -n. --mace; the skin of nutmeg; the skin of [bot.] ''Myristica fragrans'' seed; -- జాపత్రీ, జాజి కాయా ఒకే చెట్టునుండి వస్తాయి, నిజానికి ఒక దానికి ఒకటి అతుక్కొని ఉంటాయి. కానీ వేరే సుగంధ ద్రవ్యాలు గా పరిగణిస్తాము. ఈ చెట్టు కేరళా లో ఎక్కువ. --[Sans.] జాతిపత్రీ; మాలతీ పత్రికా; సౌమనసాయనీ; జాప్యం, jApyaM -n. --dealy; జాబితా, jAbitA -n. --list; (rel.) roster; roll; ---అభ్యర్థుల జాబితా = list of candidates. ---పనివాళ్ళ జాబితా = muster roll. జాబుర, jAbura -n. --[bot.] ''Bixa orellana''; a shrub native to South America and Mexico. The tree is best known as the source of annatto, a natural orange-red condiment (also called achiote or bijol) obtained from the waxy arils that cover its seeds; జామి పండు, jAmi paMDu -n. --guava fruit; a fruit native to S. America; [bot.] Psidium guajava of the Myrtaceae familly; ---ఎర్ర జామ = [bot.] ''Psidium pomierum.'' ---తెల్ల జామ = [bot.] ''Psidium pyriferum''. జామీను, jAmInu -n. --bail; bond; జాము, jAmu -n. --a period of three hours; ---జాము పొద్దు ఎక్కింది = it is about 9 A.M.; (lit.) the sun has climbed for three hours; జాయమానము, jAyamAnamu - n. -- congenital traits; having a particular trait from birth or by firmly established habit; -- పుట్టుకతో వచ్చిన గుణము; జారత్వం, jAratvaM -n. --prostitution; debauchery; జారబడు, jArabaDu -v. i. --recline; lean back; జారిణి, jAriNi -n. f. --prostitute; whore; harlot; slut; hooker; call girl; జారీ, jArI -n. --a pot with a spout to serve a liquid easily; జారీ చేయు, jArI cEyu -v. t. --issue; release; జారు, jAru -adj. --(1) slippery; --(2) loose; ---జారు ముడి = loose knot. ---తడిగా ఉన్నప్పుడు జారుతుంది = slippery when wet. -v. i. --slide; slip; జారుడు, jAruDu -adj. --slippery; sloping; ---జారుడుబల్ల = slide; an inclined plane in a playfield for children to slide. -n. m. --a man who visits a prostitute; జారులు, jArulu -n. pl. --prostitutes; జార్చు, jArcu -v. t. --slide; to let go; to let slip; జాలం, jAlaM -n. --(1) collection; --(2) network; a complicated structure; ---ఇంద్రజాలం = jugglery; sleight of hand; magic. ---పదజాలం = vocabulary. ---కావ్యజాలం = collection of literary works; literature. ---అంతర్జాలం = the Internet. జాలకం, jAlakaM - n. - a medicinal herb; a perennial flowering plant native to Europe and Asia; -- [bot.] ''Valeriana officinalis'' of the Caprifoliaceae family; జాలపుగుండ, jAlapuguMDa %e2t -n. --purgative powder; a powder, when ingested, accelerates bowel movement; (ety.) named after Xalapa, a town in Mexico; జాలరి, jAlari -n. --fisherman; జాలి, jAli -n. --pity; compassion; జాలువారు, jAluvAru -v. i. --flow; stream; pour out; జావ, jAva -n. --thin porridge; gruel; జావళి, jAvaLI -n. --song with erotic lyrics; జాస్తి, jAstI -adj. --much; a lot; జ్యా, jyA -n. --chord; a straight line joining any two points on the circumference of a circle;( --- జీవ; జీవన రేఖ; జ్వాజ్వల్యమానంగా, jvAjvalyamAnaMgA -adv. --brilliantly; జ్వాల, jvAla -n. --flare; fireball; flame; జ్వాలకం, jvAlakaM -n. --burner; జింక, jiMka -n. --stag; male deer; black buck; cheetal; Indian antelope; [biol.] Antilope cervicapra; జింఖానా, jiMkhAnA -n. --gymnasium; (ety.) a hybrid between the English gymnasium and Hindi khAnA; జిందా తిలిస్మాత్, Zinda Tilismath - n. -- the name of a Unani medicine developed by Dr. Mohammad Meyujuddin Faruqui of Hyderabad in 1920; It was advertised as a universal elixir that cures almost all ailments; -- జిందా తిలిస్మాత్ అంటే ఉర్దూలో సజీవ మంత్రం అని అర్థం. పేరుకి తగట్టే రోగాలను అరికట్టే మంత్రంగా పనిచేస్తుంది ఈ ఎర్ర ద్రవ్యం. వందలాది మందికి ఇది ఇప్పటికీ సర్వరోగ నివారిణియే. ఎంతనగా తెలుగు భాషలో ఒక సామెతగా మారిపోయింది. ఆసక్తికరంగా, జిందా తిలిస్మాత్‌ను మందులాగా మరియు బాహ్యంగా ఉపోయోగించ వచ్చు. దాని ప్రజాదరణకు ఇది మరొక కారణం. జిందా తిలిస్మాత్ యొక్క ప్రాథమిక పదార్ధం నీలిగిరి తైలం. ఇది 70 శాతానికి పైగా ఉండంగా మిగిలినది కర్పూరం, మెంథాల్ (పిప్పరమెంటు పువ్వు), థైమోల్, రతన్జోత్ చెట్టు యొక్క బెరడు (దీని వల్లే వాస్తవిక రంగు వస్తుంది), దాల్చిన చెక్క, లవంగాలు, పుదీనా, మిరియాలు, ఏలకులు, పటిక, లోహికామ్లజనిదము మరియు వాముతో తయారుచేయబడినది. జిగట, jigaTA -adj. --(1) sticky; --(2) gelatinous; జిగార్థం, jigArthaM -n. --colloid; (ety.) జిగురు వంటి పదార్థం; జిగి, jigi - n. -- brilliancy; brightness; cool light; జిగిబిగి - adj. -- Puzzling; surprising; strange; striking (as beauty); జిగీష, jigIsha -n. --ambition; wish to excel; desire to succeed; జిగీషువు, jigIshuvu -n. --ambitious person; జిగురు, jiguru -n. --glue; paste; gum; జిజ్ఞాస, jij~nAsa -n. --(1) inquisitiveness; desire to know; curiosity; --(2) research; జిజ్ఞాసువు, jij~nAsuvu -n. --researcher; investigator; one who wishes to know the truth; జిట్టంగి, jiTTaMgi -n. --pipit; a type of bird; జిట్ట, jiTTa -n. --wagtail; a type of bird; ---వెల్లకంప జిట్ట = white wagtail; [bio.] ''Motacilla alba''. ---బూడిదకంప జిట్ట = grey wagtail; [bio.] ''Motacilla caspica''. జిట్రేగు, jiTrEgu -n. --rosewood; [bot.] ''Dalbergia latifolia''; -- is a premier timber species, also known as the Indian rosewood; జిడ్డు, jiDDu -n. --grease; greasiness; జిత్తు, jittu -n. --trick; prank; జిన్^సెంగ్, jin^seng - n. -- Ginseng; [bot.] ''Panax ginseng;'' [Lat.] pan = all, axos = cure; [Chinese] Gin = man, seng = essence; -- Indian ginseng;[bot.] ''P. bipinatifidus; P. berkilianus; P. pseudoginseng; P. sikkimensis; P. quinquefolium; '' -- a medicinal root widely used in China and India; జిప్సం, jipsaM -n. --gypsum; calcium sulfate; CaSO₄H₂O; జిమ్మడ, jimmDa - inter. -- May your tongue fail you! used to scold someone; (ety.) జిహ్వ పడ! జిరాయితీ, jirAyitI -n. --cultivation; ---జిరాయితీ హక్కు = right to cultivate. --- నిజాం పాలనలో శిస్తు కోసం నిర్ణయించిన భూమి విభజన. భగాయత్ (తోట భూమి), జిరాయత్ (సాధారణ సాగు భూమి) అని రెండు రకాల భూములకు వేరు వేరు శిస్తు ఉండేది. జిరాయత్ తో పోలిస్తే భగాయత్ పన్ను ఒకటిన్నర రెట్లు ఉండేది. జిరిక, jirika - n. -- Japanese morning glory; [bot.] ''Ipomea nil''; -- same as జీరిక; జిల్లా, jillA -n. --district; an administrative unit about the size of a large county in the U.S.; జిల్లాపరిషత్, jillaparishat -n. --the elected administrative body with jurisdiction over non-municipal areas of a distrct; జిల్లిక, jillika -n. --jelly; fruit preserve; జిల్లేడు, jillEDu -n. -- Giant Milkweed; Crown Flower; Indian milkweed; Bowstring Hemp; a plant whose milky sap is caustic; [bot.] ''Calotropis gigantea;'' ---తెల్ల జిల్లేడు = శేతార్క = [bot.] ''Calotropis gigantea''; తెల్ల జిల్లేడును ఆయుర్వేద వైద్యంలో ఉపయోగిస్తారు; ---రక్తార్క = [bot.] ''Calotropis procera''. -- [Sans.] అర్క; జిహ్వ, jihva -n. --tongue; జీడి, jIdi -n. --(1) caustic juice that exudes from the stalk of a mango and other related fruits soon after they are cut from the tree; --(2) white kernel inside of a mango stone; --(3) taffy; a sweet, chewy candy made from caramelized sugar, often coated with sesame seed; Made sometimes from corn syrup, glycerin, and butter. The pulling process, which makes the candy lighter and chewier, consists of stretching out the mixture, folding it over, and stretching it again. జీడిపప్పు, jIDipappu -n. --kernels of cashew nuts; జీడిమామిడి చెట్టు, jiDimAmiDi ceTTu -n. --cashew tree; a native of S. America; [bot.] ''Anacardium occidentale''; జీడిమామిడి పిక్క, jIDimAmiDi pikka -n. --cashew nut; జీడి పలుకులు, jiDi palukulu -n. --cashew kernels; cashews; జీడిపిక్క, jIDipikka -n. --the marking nut; [bot.] ''Semecarpus anacardium''; -- నల్లజీడి; జీతం, jItaM -n. --(1) salary; pay; --(2) tuition fees; జీతగాడు, jItagADu -n. --salaried person; wage earner; జీను, jInu -n. --(1) [biol.] gene; --(2) saddle; ---అంతర్గత జీను = recessive gene. ---బహిర్గత జీను = dominant gene. జీనువాయి, jInuvAyi -n. --tailor bird; జీరంగి, jIraMgi -n. --green beetle; జీర్ణం, jIrnaM -n. --digestion; జీర్ణక్రియ, jIrNakriya -n. --digestive process; జీర్ణకోశం, jIrNakOSaM -n. --stomach; [[File:Peptide_bond.png|right|thumb|/Peptide_bond]] జీర్ణ బంధం, jIrNabaMdhaM -n. --[biochem.] peptide bond; peptide link; a segment of a peptide chain; జీర్ణమండలం, jIrNamaMDalaM -n. --digestive system; జీర్ణమాల, jIrNamAla -n. --[biochem.] peptide chain; [[File:Ipomoea_nil_Akatsukinoumi1.jpg|right|thumb|Japanese Morning Glory]] జీరిక, jIrika - n. -- Japanese Morning Glory; [bot.] ''Ipomea nil''; -- కొల్లి; జీలకర్ర, jIlakarra -n. --(1) cumin seed; fennel seed; [bot.] ''Cuminum cyminum'' of the Apiaceae family; --(2) a word of contempt; such as “fiddlesticks” or సింగినాధం, జీలక్రర; -- (3) నల్ల జీలకర్ర = [bot.] ''Nigella sativa'' of the Ranunculaceae family; --(4) [[కరం కర్వె|సీమ జీలకర్ర]] = caraway seed; [bot.] ''Carum carvi'' of Umbelliferaea family; --[Sans.] జీరక; జీరణ; అజాజీ; శుక్ల జీరకం; జీలుగ మొక్క, jIluga mokka -n. -- Genus Sesbania కు చెందిన మొక్క; దీనిని సేంద్రియ ఎరువుగా వాడతారు; ఒక ఎకరానికి 10 కిలోల జీలుగ గింజలు వేస్తారు. సరిగ్గా నలభై రోజులకి మొక్కలు పెరిగతాయి. తర్వాత వర్షం పడ్డాక, పొలాన్ని దున్నుతారు. దున్ని, భూమిలోకి వెళ్ళేటట్లుగా అణగదోక్కుతారు. ఇది మరి కొద్దిగా తడిసి తర్వాత కుళ్ళుతుంది భూమిలో. అసలు జీలుగలో ప్రోటీన్ ఎక్కువ. కుళ్లిన తర్వాత మరింత పోషకాలు పెరిగి భూమిని మరింత పటిష్టం చేస్తుంది ఈ పంట. జీలుగు చెట్టు, jIlugu cheTTu -n. --fishtail palm; Indian sago palm; Jaggery Palm; [bot.] ''Caryota urens'' of the Arecaceae family; -- Hill tribes in India use the sap secretions from this plant to produce an intoxicating drink (JIlugu kallu), very similar to the one produced from other palms; Gur (Jaggery) is made by boiling the toddy and hence its name Jaggery Palm; జీలుగుబెండు, jIlugubeMDu -n. --cork; [bot.] ''Aeschynomene aspera''; జీళ్లపాకం, jILLapAkaM -n. --(1) caramel; (ety.) distorted form of జీర్ణపాకం; --(2) an un-invited person who hangs on beyond welcome; జీవం, jIvaM -n. --life; జీవకణం, jIvakaNaM -n. --[bio.] cell; living cell; జీవకళ, jIvakaLa -n. --(1) creative vitality; (2) the liveliness one sees in some paintings and sculptures; జీవకోటి, jIvakOTi -n. --biospecies; జీవగర్ర, jIvagarra - n. -- life-support; essential for life; జీవచక్రం, jIvacakraM -n. --life cycle; జీవచ్ఛవం, jIvacchavaM -n. --living corpse; one who is alive, but as good as dead; useless person; జీవనది, jIvanadi -n. --perennial river; a river in which there is always a flow of water; జీవనప్రక్రియ, jIvanaprakriya -n. --life process; metabolism; జీవన సమరం, jIvana samaraM %e2t -ph. -struggle for existence; జీవన సరళి, jIvana saraLi -n. --lifestyle; జీవన్మరణ సమస్య, jIvanmaraNa samasya -ph. --life and death issue; a question of survival; జీవనీయ, jIvanIya - n. -- [bot.] ''Dendrobium macrael;'' an orchid found in the Himalayas; జీనన్ముక్తుడు, jIvanmuktuDu - n. -- one who attains final (spiritual) liberation or emancipation even when alive in this world; జీవించి ఉండియు ముక్తిని పొందిన వ్యక్తి; జీవనోపాధి, jIvanOpAdhi -n. --livelihood; జీవ పరిణామ వాదం, jIva pariNAma vAdaM -ph. --evolutionary theory of life; జీవరసాయనం, jIvarasAyanaM -n. --biochemistry; జీవరూపం, jIvarUpaM -n. --life form; జీవలక్షణం, jIvalakshaNaM -n. --(1) life characteristic; --(2) instinct; జీవశాస్త్రం, jIvasAstraM -n. --biology; జీవసృష్టి వాదం, jIvasRshTi vAdaM -n. --creation theory of life; జీవాత్మ, jIvAtma -n. --soul; inner soul; indweller; embedded soul; (ant.) పరమాత్మ; -- లింగాత్మ = individual soul; జీవించు, jIviMcu -v. i. --live; exist; subsist; జీవిక, jIvika -n. --livelihood; జీవితం, jIvitaM -n. --life; జీవిత చక్రం, jIvita cakraM -n. --life cycle; జీవితాంతం, jIvitAMtaM -adv. --till the end of one's life; all throughout life; జుగుప్స, jugupsa -n. --dislike; censure; జుట్టుపాకు, juTTupaaku - n. Pergularia; [bot.] ''Pergularia extensa'' of the Asclepiadoideae family; -- a perennial medicinal herb with broad, egg-shaped leaves and milky juice; -- దుస్తపు చెట్టు; గుర్తి చెట్టు; [Sans.] ఉత్రాన్; కురుతక; విశానిక; కాకజంఘ; సదోరణి; జున్ను, junnu -n. --(1) Chenna; beestings custard; colostrum custard; a delicious custard made by mixing beestings with regular milk, sugar, and flavorings and cooking the mixture in a double boiler; (2) honey-comb; -- ఆవు ఈనాక పాలతో చేసే జున్ను Colostrum chenna; సాధారణ పాలతో చేసే జున్ను Regular milk chenna; ప్రపంచవ్యాప్తంగా మన దేశంలోనే కాకుండా చాలా దేశాల్లో ఈ జున్ను పాలను రకరకాల పేర్లతో సాంప్రదాయ వంటకాలుగా తయారు చేసుకుని తింటారు. --- జుంటి తేనె = comb-honey; virgin honey; కఱ్ఱతేనె, కురుజుతేనె, జుంటితేనె, తొఱ్ఱతేనె, పుట్టతేనె, ముసురుతేనె — ఇవి తేనెల్లో కొన్ని రకాలు. జున్ను గడ్డి, junnu gaDDi -n. --agar; agar agar; China grass; Agar or agar-agar is a jelly-like substance, obtained from red algae. Agar is a mixture of two components: the linear polysaccharide agarose and a heterogeneous mixture of smaller molecules called agaropectin. It forms the supporting structure in the cell walls of certain species of algae, and is released on boiling; జన్ను పాలు, junnu pAlu -n. --beestings; colostrum, the first milk produced by any mammal after birthing; the milk produced by a cow or water buffalo, for the first two or three days after delivering a calf; జుర్మానా, jurmAnA -n. --fine; payment as a punishment; జులపాలు, julapAlu -n. pl. --curly hair; hair curls; జులుం, juluM - n. -- violence; unlawful compulsion; autrocious behavior; aggressively rude behavior; -- దుండగము; అత్యాచారము; జువ్వ, juvva -n. --rocket; rocket used in fireworks; జువ్వి, juvvi -n. --a type of fig tree; [bot.] ''Ficus virens''; ''Ficus tsiela''; ''Ficus infectoria''; జూకాలు, jUkAlu -n. --hanging earrings with an inverted U shape pendant; జూటరి, jUTari - n. -- lier; cheat; deceitful person; జూలు, jUlu -n. -- mane; hair behind the neck of animals like lions and horses; జూఫా, zoofaa -n. -- Hyssop; [bot.] ''Hyssopus officianalis;'' -- A smooth aromatic perennial herb; This delicious plant with a refreshing taste of fennel or anise helps digestion. Like fennel, it helps expel gases and calms colic. జెండా, jeMDA -n. --flag; జెట్టి, jeTTi -n. --champion; ---జగజ్జెట్టి = world champion; worldly wise. జెముడుకాకి, jemuDukAki -n. --crow pheasant; Greater coucal; [bio.] ''Centropus sinensis;'' -- a colorful bird seen in Andhra Pradesh; this has a long tail and hops around on the ground hunting for worms, oblivious of people around it; according to a legend, this bird knows how to recognize the life-restoring “Sanjeevani” from other twigs. The legend further says that if you kill its brood, the mother bird can revive them back to life by bringing the potent twig. Now if you take the whole nest, separate the twigs, and drop them in a river, the “Sanjeevani” twig can be readily recognized because the legend says it will swim upstream! జెర్మన్ సిల్వర్, German Silver - n. -- an alloy of approximately 60% copper, 20% nickel, and 20% zinc; ఇట్ looks so much like silver and does not tarnish like silver; జెర్రి, jerri -n. --a centipede; జెర్రిగొడ్డు, jerrigoDDu -n. --the whip snake; erroneously thought of as the male of the cobra; జెర్రిపోతు, jerripOtu -n. --(1) tongue sole; (fish) of the Cynoglosside family; [bio.] ''Cynoglossus spp''.; ''Paraplagusia blochii''; --(2) horned sole (fish) of the Soleidae family; Aesopia cornuta Kaup; ''Paraplagusia blochii''; --(3) sole (fish) of the Soleidae family; Brachirus spp. -- (note.) spp. అన్న సంక్షిప్తం కనిపించినప్పుడల్లా, అది ఫలానా జాతికి చెందినదని అర్థం చేసుకోవాలి. Brachirus spp. అన్నప్పుడు, ఆ చేప బ్రాకీరస్ జాతిది అని చెబుతున్నామన్న మాట; జెలగ, jelaga -n. --leech; -- మెట్త జెలగ = terrestrial slug; -- గుర్రపు చెవి = horse Leech; -- రక్తపిపాసి జెలగలు = Medicinal Leeches; -- వానపాములు, జెలగలు జంతుజాలపు ఫైలం అనెలిడా లోని క్లైటెల్లేటా తరగతికి (Class Clitellata) కి చెందుతాయి; జెల్ల, jella -n. --(1) bop; a gentle hit on the head with a couple of fingers; --(2) trout; dusky catfish; a fish of the Tachisuridae family [bio.] ''Tachysurus zona;'' ---తెల్లజెల్ల = white catfish; a fish of the Tachisuridae family; [bio.] ''Tachsurus jella;'' ---జేడిజెల్ల = Malabar sea catfishp; a fish of the Tachysuridae family; [bio.] ''Tachysurus dussumierii;'' ---రాతిజెల్ల freshwater shark; a fish of the Sisoridae family; [bio.] ''Bagarius bagarius;'' జెల్లకాయ, jellakaya, -n. --bop; gentle spank on the head with the fingers; జేగీయమానంగా, jEgIyamAnaMgA -adv. --splendidly; magnificiently; జేగురు, jEguru -n. --(1) red; redness; -- a woody, branched shrub; [bot.] ''Woodfordia fruticosa''; జేజె, jEje -n. --(1) god; deity; --(2) ancestor; జేబు, jEbu -n. --pocket; జేబుదొంగ, jEbudoMga -n. --pick-pocket; జేవురించు, jEvuriMcu -v. i. --redden; flush; ---కోపంతో ముఖం జేవురించింది = the face became red with anger. జేవురుగన్ను, jEvurugannu -n. --(1) red-eye; --(2) an all-night trip; జ్యేష్ఠ, jyEShTha %updated -n. --(1) Alpha Scorpii; Antares; Yoga tara of the 18th lunar mansion; located in the constellation Scorpio; --(2) the star group Alpha, Sigma, Tau of Scorpio; the 18th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; - adj. -- (1) elder; (2) the eldest; -- త్రిజ్యేష్ఠ = వివాహ సంబంధాలు చూస్తున్నప్పుడు అమ్మాయి, అబ్బాయి మధ్య పొంతనలు చూస్తున్నప్పుడు అనేక అంశాలు జ్యోతిష్కులు పరిశీలించి, సలహా ఇస్తారు. వాటిలో ఈ 'త్రిజ్యేష్ఠ' అన్నది ఒకటి. వధూ వరుల విషయం లో త్రిజ్యేష్ఠ కూడదు. ఇద్దరి జన్మ నక్షత్రాలు జ్యేష్ఠ అయి, ఇద్దరిలో ఒకరు జ్యేష్ఠ (పెద్ద) సంతానం అయితే త్రిజ్యేష్ఠ. ఇద్దరి నక్షత్రాలు జ్యేష్ఠ అయి, ఒకరు జ్యేష్ఠ మాసంలో పుట్టితే అది కూడ త్రిజ్యేష్ట దోషమే. జైత్రయాత్ర, jaitrayAtra -n. --victory march; జొన్న, jonna -n. --sorghum; cholam; jowar; a kind of millet called the great millet; [bot.] Sorghum vulgare; Sorghum bicolor; a dry crop grown in India; జొనుపు, jonupu -v. t. --insert; జొప్పించు, joppiMcu -v. t. --insert; push; జోక్యం, jOkyaM -n. --interference; జోడీ, jODI -n. --pair; జోడు, jODu -n. --(1) pair; matching pair; (ant.) విజ్జోడు; --(2) one out of a pair of shoes; జోధ్‌పురీలు, jOdhpurIlu -n. pl. --Jodhpurs; riding breeches or trousers cut loosely at the top and fitting tightly below the knee; జోరీగ, jOrIga -n. --buzzing insect; జోరు, jOru -n. --(1) aggressiveness; --(2) speed; tempo; --(3) (coll.) bursting with good cheer; జోల, jOla - n. -- swing; hammock; this swing need not be for a child's use; జోలపాట, jOlapATa -n. --a song (a love song, a lulluby, etc) sung for someone on a swing or hammock; -- [see also] lullaby; లాలిపాట = lullaby; జోళ్లు, jOLlu -n. pl. --(1) shoes; --(2) pairs; జోస్యం, jOsyaM -n. --(1) astrology; --(2) prophecy; forecast; జోహార్లు, jOhArlu -n. pl. --tribute; homage; salutation; జ్యోతి, jyOti -n. --flame; light; source of brightness; జ్యోతి ప్రజ్వలనం, jyOti prajvalanaM -ph. --lighting the lamp;the first item at inaugural functions of Indian events; జ్యోతిషం, jyOtishaM -n. --astrology; the art of foretelling from the positions of planets at the time of a subject’s birth; -- (lit.) జ్యోతి = light; జ్యోతిషం = the study (science) of lighted (illuminated) objects; దీనిని త్రి స్కంథ శాస్త్రం అంటారు 1. సిద్ధాంత భుజం (the limb of Astronomy) 2. ఫల (జోస్య) భుజం (the limb of Predictive Astrology) 3.ముహుర్త భుజం (The limb of Auspicious Times); In modern times, జ్యోతిషం is being used synonymously with the second limb, namely జోస్యం; జ్యోతిర్‌వర్షం, jyOtirvarshaM -n. --light-year; the distance traveled by light in one year in a vacuum; approximately six trillion miles or 9.5 trillion kilometers; జ్యోతిష్మంతుడు, jyOtishmaMtuDu -n. m. --one who shines; జ్యోతిష్మతి, jyOtismati -n. f. --one who shines; ఝారీ, jhArI -n. --retort; a vessel with a tail-like spout; (ety.) ఝరీ (కొండలలో ప్రవాహం) వలె నాళకం ఉన్న తోక బుడ్డి; ఝంఝం, jhaMjhaM -n. --wind and rain; </poem> ==Part 3: జ్ఞ - j~na== <poem> జ్ఞాతి, j~nAti -n. --fellow heir; cousin on father's side; -- దాయాది; అన్నదమ్ముల బిడ్డలు; పెద్దల ఆస్తికి వారసులు; జ్ఞానం, j~nAnaM -n. --(1) cognition; perception; --(2) knowledge; wisdom; జ్ఞానేంద్రియం, j~nAnEdriyaM -n. --sensory organ; organs of sight, smell, hearing, taste and touch; జ్ఞాపకం, j~nApakaM -n. --memory; remembrance; recollection; జ్ఞాపిక, j~nApika -n. --(1) souvenir; memento; --(2) memorandum; </poem> ==Part 5: టం - TaM == <poem> టంకణం, TaMkaNaM -n. --borax; sodium borate; Na₂B₄O₇; 10H₂O; టంకం, TaMkaM -n. --(1) solder; --(2) borax; --(3) a stone mason’s chisel; టంకశాల, TaMkaSAla -n. --mint; the place where coins are made; టంచనుగా, TaMcanugA -adv. --punctually; టండ్రా, TaMDrA -n. --tundra; vast, level, treeless plains of the Arctic region; </poem> ==Part 6: ట - T== <poem> టకటక, TakaTaka -adj. --onomatopoeia for the sound of shoes or to indicate quickness; టక్కరి, Takkari -n. --trickster; cheater; one who cannot be trusted; ---టక్కరి నక్క = sly fox. టక్కు, Takku -n. --trick; టక్కున, Takkuna - adv. -- immediately; soon after; టన్ను, Tannu -n. --ton, a measure of weight; ---పెద్దటన్ను, = long ton; 2,240 pounds; a weight measure commonly used in Great Britain and other Commonwealth countries. ---చిన్నటన్ను = short ton; 2,000 pounds; a weight measure commonly used in the U.S. and Canada. ---మెట్రిక్‌టన్ను = metric ton; a measure of weight equal to 1,000 kilograms or 2204.62 pounds. This is the modern international standard for weight; టపా, TapA -n. --mail; post; letters; టపాకాయలు, TapAkAyalu -n. --a type of firecrackers; -- పటాసులు; టమాటా, టొమేటో, TamATA, TomETO -n. --tomato; [bot.] ''Lycopersicum esculentum;'' ''Solanum esculentum;'' [see also] టొమేటో; టముకు, Tamuku -n. --a public announcement; an announcement made by a person as he goes around the town beating a drum; టర్కీ బెరీ, TarkI berI - n. -- Turkey Berry; [bot.] ''Solanum torvum'' of the Solanaceae family; వంగ జాతి మొక్క; ఇవి విశాఖ జిల్లా లంబసింగి ప్రాంతంలో పెరుగుతున్నాయి; %టా - TA, టి - Ti, టీ - TI టాకా, TAkA -n. --a stitch; patch; టాకి, Taaki - n. -- cistern; a vessel to hold water; టాకీ, TAkI -n. --motion picture with a soundtrack; (ant.) మూకీ; టావు, TAvu -n. --foolscap paper; folio; any of various sizes of writing paper measuring from 12 by 15 inches to 13.5 by 17 inches; ---అరటావు = half-scap paper; legal size paper of dimensions 8.5 inches wide x 14 inches long. టికానా, TikAnA -n. --a place of residence; a resort; టిక్కెట్టు, TikkeTTu -n. --ticket; a receipt for a fare paid; టిట్టిభం, TiTTibhaM -n. --the bird called wagtail of the genus ''Motacilla''; wagtails are slender, often colourful, ground-feeding insectivores of open country in the Old World; The genus contains 13 species; -- also ఉయ్యాల పిట్ట; కాటుక పిట్ట; లకుమికి పిట్ట; [[File:White_wagtail_female_first_summer.jpg|right|thumb|White_wagtail, టిట్టిభం]] టిప్పణం, TippaNaM -n. --glossary; explanation with meaning of terms; word-by-word meaning; (rel.) తాత్పర్యం; టిఫిను, Tiphinu -n. --snack; light meal; ట్రిలియను, Triliyanu -n. --trillion; one followed by twelve zeros in the American method of counting; 1,000,000,000,000; 1e12; 10¹²; టీ, TI -n. --tea; black or green tea; [bot.] ''Camellia sinensis''; టీ మొక్క, TI mokka -n. -- Ti plant; Cabbage Lily; Cabbage Palm; [bot.] ''Cordyline fruticosa'' of the Asparagaceae family; -- లాటిన్ భాషలో ఫ్రూటెక్స్ (frutex) అంటే పొద అని అర్థం. పొదలా పెరిగే ఈ మొక్క స్వభావాన్నిబట్టి దీనికి ఫ్రూటికోసా (fruticosa) అనే పేరు, రసభరితంగా కండకలిగి ఉండే దీని వేరు దుంపల (fleshy roots) నుబట్టి దీనికి కార్డిలైన్ (Cordyline) అనే పేరూ వచ్చాయి. --కొబ్బరి, తాటి, ఈత వంటి పామ్ (Palm) ల లాగే కాండం చివర మాత్రమే ఆకులు, పూలు, కాయలు గుత్తులుగా వస్తాయి కనుక ఇది నిజంగా పామ్ కాకున్నా దీనిని పామ్ అనే పేరుతోనే వ్యవహరిస్తున్నారు; టీక, TIka -n. --word by word meaning; commentary; see also టిప్పణం; ---లఘు టీక = word for word translation. ---ఘన టీక = summarized meaning. టీకాలు, TIkAlu -n. pl. --(1) vaccination, esp. against smallpox; --(2) any vaccination; ---బీసీజీ టీకాలు = vaccination against tuberculosis. టూకించు, TUkiMcu -v. t. --summarize; టూకీ, TUkI -n. --(1) brief; summary; --(2) a tree whose broad leaves are used in rolling a native cigarette, called beedi; [bot.] ''Diospyrum'' sp. టూకీగా, TUkIgA -adv. --briefly; in summary; టెంక, TeMka -n. --stone; esp. mango stone or palm stone; (note) What you find inside a stone is kernel; small stone is a పిక్క. The even smaller one is గింజ. All of these are seeds; -- ముట్టె; ---మామిడి టెంక = మామిడి ముట్టె = mango stone. ---తాటి టెంక = palm stone. ---జీడిపిక్క = cashew nut. ---చింతగింజ = tamarind seed. టెంకాయ, TeMkAya -n. --coconut; కొబ్బరికాయ; --(1) southern nut; (ety.) తెన్ = southern; --(2) sweet nut; (ety.) తేనె = sweet; --(3) reservoir nut; (ety.) టెంకి = reservoir; టెంకిచేప, TeMkicEpa -n. --ray fish; blue spotted stingray; skate; [bio.] ''Dasyatis amphotistius'' kuhlii; ---ఇసనకర్ర టెంకి = whip-tailed stingray; [bio.] ''Dasyatis himantura'' walga. ---బెలుగురి టెంకి = frill-tailed stingray; [bio.] ''Dasyatis pastinachus'' sephen. ---కర్ర టెంకి = Pastinacea dorsalis. ---కుచ్చుల టెంకి = longtailed butterfly ray; [bio.] ''Gymnura gymnura poecilura''. ---మూకర టెంకి = Neiuhof’s eagle ray; [bio.] Aetomylus nichofii nichofii. ---ఈల టెంకి = spotted eagle ray; [bio.] ''Aetobatus flagelum''. టెక్కు, Tekku -n. --uppityness; egotistic; pride; haughtiness; this word probably came from Tamil tekku which means teakwood, an important wood due to its quality and durability; టెక్కెం, TekkeM -n. --flag; banner; టెరా, -pref. --tera-; trillion; --- terabits = ట్రిలియను ద్వింకములు. టెలిగ్రామ్, TeligrAM -n. --telegram; wire; టెలిఫోన్, TeliphOn -n. --telephone; phone; టెలివిషన్, Telivishan^ -n. --television; TV; టెలిస్కోప్, TeliscOp^ -n. --telescope; టేకు, TEku -n. --teakwood; [bot.] ''Tectona grandis''; టేపు, TEpu -n. --tape; a measuring strip; టైఫస్, Taiphas -n. --typhus fever; ague; టైఫాయిడ్, TaiphAyiD -n. --typhoid fever; టైరు, Tairu -n. --tire; a rubberised and inflatable jacket attached to a metal rim of a wheel for a smooth and comfortable ride; (Br.) tyre; టొపారం, TopAraM -n. --roof; టొమాటిల్లో, TomaTillo - n. -- Tomatillo; [bot.] ''Physalis philadelphica'' of the Solanaceae (nightshade) family; -- The tomatillo plant is a relatively disease-resistant member of the nightshade family that originated in Mexico. Tomatillos can be eaten raw or cooked. A tomatillo is not a little green tomato. Though the two plants are distantly related, they are not the same thing. Unlike tomatoes, tomatillos are covered in a papery husk that must be peeled away before use. They also have different flavors and textures (tomatillos remain firm when ripe, while tomatoes soften a bit). టొమేటో, TomETO -n. --tomato; yellow myrobalan; [bot.] ''Lycopersicum esculentum''; ''Lycopersicon lycopersicum''; --a fruit of the nightshade family that is native to S. America; Esculentum in Latin means edible; [Lat.] esca = food; The U.S. Supreme Court decided that this belongs to the vegetable family, rather than the fruit family; entered India in the 1850s; -- టమాటా; రామ్ములక్కాయ; కర్ఫూరపు వంకాయ; సీమ తక్కిలి కాయ; --పొమేటో = టొమేటో + పొటేటో; సంకర జాతి ఫలం; --చెట్టు టొమేటో = టోమరిల్లో = [bot.] ''Cyphomandra betacia''] of Solanaece family; --చిట్టి టొమేటో = Curr ant tomato = [bot.] ''Lycopersicon pimpinellifolium;'' --జాం బెర్రీ పండు = టొమేటిల్లో = [bot.] ''Physalis ixocarpa;'' టోకరా, TOkarA -n. --cheating; deception; -- టొకరా కొట్టు = to cheat. -- టోకరా తిను = to get cheated. టోకు, TOku -n. --wholesale; (ant.) చిల్లర; టోపీ, TOpI -n. --cap; beret; a cap made of cloth; టోపీవేయు, TOpIvEyu -v. t. --[idiom] hoodwink; cheat; deceive; టోలీ, TOlI -n. --a small coin of the British era with a value of one-half pie or 1/384 of a rupee; 2 టోలీలు = 1 దమ్మిడీ ఠవళి, ThavaLi -n. --prank; ఠాణా, ThANA -n. --police station; ఠావు, ThAvu -n. --(1) place; position; mooring; house; lodging; residence; --(2) twice the size of a foolscap paper; one-half of a ఠావు is A4 size paper or a legal-size paper; -- same as టావు; ఠారుమను, ThArumanu -v. i. --die; suddenly die; ఠీవి, ThIvI -n. --stature; style; grandeur; splendor; ఠేవిణీ, TheeviNee - n. -- long-term settlement; -- తిష్ఠ; </poem> ==Part 7: డం - DaM== <poem> డంగు, DaMgu -n. --(1) native mill in which lime mortar is produced; The mill is really a circular groove in which mortar is poured and ground by a stone roller, pulled by an ox; (2) amazement; surprise; - v. t. --remove fine husk from rice; డంగైపోవు, DaMgaipOvu -v. i. be amazed, shocked or surprised; -- డంగుబోవు = భయపడు; ఆశ్చర్యపడు; బిత్తరపోవు; కంగు తిను; నిశ్చేష్టమగు; విస్మయం పొందు; డంబరం, DaMbaraM -n. --ostentation; show; grandeur; డంబాచారి, DaMbAcAri -n. --boastful person; </poem> ==Part 8: డ - Da == <poem> డగ్గుత్తిక, Dagguttika -n. --trembling voice; choked voice; డప్పు, Dappu -n. --hand held drum used in country music; డబ్బా, DabbA -n. --(1) can; little can; --(2) aggrandizement; ---డబ్బా పాలు = canned milk. ---సొంత డబ్బా = self-aggrandizement. ---పర డబ్బా = praising others with an ulterior motive. ---పరస్పర డబ్బా = praising each other. ---డబ్బా కొట్టుకొను = beat one’s own drum. డబ్బీ, DabbI -n. --(1) piggy bank; --(2) collection box; -- డిబ్బీ; డబ్బు, Dabbu -n. --money; cash; డమరం, DamaraM -n. --assault; (rel.) డింభం; డమరుకం, DamarukaM -n. --a musical instrument in the shape of an hour-glass with a rattle attached to it; the drum in Lord Shiva’s hand; the drum used by a type of street beggar known as బుడుబుడుక్కలవాడు; డమారం, DamAraM -n. --kettle drum; డవాలి, DavAlI -n. --a peon's shoulder belt with a metal badge on it; డాంబరం, DAMbaraM -n. --war; డాంబికం, DAMbikaM -n. --pretense; డాంబికుడు, DAMbikuDu -n. --a conceited person; డా, DA -adj. --left; ---డాకడ = left side. ---డాకేలు = left hand. డాక్టరు, DAkTaru -n. --doctor; physician; surgeon; డాకినీ, DAkinI -n. --female ghost; డాగు, DAgu -n. --spot; blemish; mottle; -- మరక; డాబా, DAbA -n. --terrace; sun deck; an upper floor with no rooms; డాబు, DAbu -n. --uppityness; flashiness; outer show; pomp; డాము, Damu -n. --dam; wier; a wall across a river to hold the water; డాలియా, DAliyA - n. -- Dahlia; [bot.] ''Dahlia pinnata'' of the Asteraceae family; -- ఇది బంతి, చేమంతి, పొద్దుతిరుగుడు (Sun Flower) జాతికి చెందినదే. డాలు, DAlu -n. --(1) shield; -- (2) light; radiation; glow; డింకీ, DiMkI -n. --failure in an examination; డింభకుడు, DiMbhakuDu -n. m. --infant; child; డింభకం, DiMbhakaM -n. --larva; డింభోషణం, DiMbhOShaNaM %e2t -n. -- incubation; డిక్కీ, DikkI -n. --trunk of a car; boot of a car; luggage compartment of a car; డిగ్రీ, DigrI -n. --(1) degree; a measure of an angle; --(2) degree; a measure of temperature; --(3) a measure of educational accomplishment; డిగ్గు, Diggu -v. i. --alight; get down; డిప్ప, Dippa -n. --half of a fruit; డిపాజిటు, DipAjiTu -n. --deposit; డిబ్బీ, DibbI -n. -- small container with a lid; డివిడెండు, DiviDeMDu -n. --dividend; periodic return on investment as opposed to capital gains which refers to the growth in value of an investment; the share of profit that falls to each partner in a business; (rel.) వడ్డీ; డీకొను, DIkonu -v. i. --collide; meet; meet head on; డీలాపడు, DIlApaDu -v. i. --get unnerved; get tired; get discouraged; break down; collapse; డిసెంబరు పువ్వులు, DisMbaru puvvulu - n. pl. -- Philippine Violet; [bot.] ''Barleria cristata'' of the Acanthaceae family; డెందము, DeMdamu -n. --mind; heart; the poetic heart; డెక్క, Dekka -n. --(1) hoof; --(2) claw of a crab; డెల్టా, DelTA -n. --delta; the mouth of a river; (ety.) the fourth letter of the Greek alphabet is delta. The upper case of this letter is shaped like a triangle. Because the mouths of many rivers are of this shape, they are called deltas; డేకు, DEku - v. i. -- (1) slide on the hips or buttocks; -- (rel.) పాకు డేగ, DEga -n. --hawk; falcon; డేరా, DErA -n. --tent; temporary encampment built with poles, ropes and strong water-proof fabric such as canvas; డ్రైవరు, Draivaru -n. --driver; a person or object that drives; డొంక, DoMka -n. --(1) thicket; --(2) a narrow pathway through a thicket; డొంకతిరుగుడు, DoMkatiruguDu -n. --roundabout way; డొంకెన, DoMkena -n. --pruning hook; a long stick with a sickle at one end; డొక్క, Dokka -n. --side; side of the stomach below the diaphram; డొక్కు, Dokku -n. --(1) can; empty can; --(2) a euphimism used to refer to an old person; esp. an old woman; డొగ్గలి కూర, Doggali kUra -- see దొగ్గలి కూర; డోకడా, DOkaDA -n. --(1) cent; one-hundredth part of a coin; --(2) percentage; డోకు, DOku -n. --vomit; డోలనం, DOlanaM -n. --oscillation; swinging; డోలు, DOlu -n. --drum; a musical instrument; డౌలు, Daulu -n. --tint; hue; tinge of color; ---పసుపుడౌలు పొడచూపితే కాయ పండినట్టే = it is ripe if the yellow hue shows. ఢంకా, DhaMkA -n. --large drum; ఢక్కాముక్కీలు, DhakkAmukkIlu -n. --trials and tribulations; difficulties; hardships; experiences; ఢోకా, DhOkA -n. --(1) impediment; --(2) difficulty; --(3) fear; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] gf8lwcew17go1a8jz2ys1weow4qn9wl 0 3022 39199 39182 2026-05-31T15:13:53Z Vemurione 1689 /* Part 2: రం - raM, ర - ra */ 39199 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: యం - yaM, య - ya == <poem> యంత, yaMta -n. --driver; controller; charioteer; యంతకుడు, yaMtakuDu -n. --mechanic; యంతరపి, yaMtarapi -n. --entropy; a measure of disorder; యంత్రం, yaMtraM -n. --machine; device; instrument; యంత్రసజ్జిత, yaMtrasajjita -adj. --mechanized; యంత్రసామగ్రి, yaMtrasAmagri -n. --mechanical equipment; యంత్రసూరి, yaMtrasUri -n. --mechanic; యంత్రలాభం, yaMtralAbhaM -n. --mechanical advantage; యంత్రాంగం, yaMtraMgaM -n. --machinery; mechanism; infrastructure; '''య, ya''' యకరం, yakaraM - n. -- acre; a measure of land area; -- 1 యకరం = 100 సెంట్లు = 40 గుంటలు = 1210 అంకణాలు; -- 1 యకరం = 4840 చదరపు గజాలు -- 1 యకరం = 0.404686 హెక్టర్లు = 4046.86 చదరపు మీటర్లు; -- 1 యకరం = 0.0015625 చదరపు మైళ్లు; యకాయెకీ, yakAyekI -adj. --immediately; quickly; without any further delay; యక్షులు, yakshulu - n. pl. -- legendary "creatures" fathered by Kashyapa and Surasa; -- పురాణాలు, ఇతిహాసాలు, మరియు ధర్మశాస్త్రాలలో యక్షులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, కింపురుషులు ప్రత్యేకమైన దేవతాత్మకమైన శాల్తీలు; ఇంద్ర సభలో వీరు నాట్యం చేస్తారు; వీళ్ళకి నాయకుడు కుబేరుడు, పట్టణం అలకాపురి; -- కశ్యపునికి సురస యందు జన్మించినవారు యక్షులు. వీరు పుట్టగానే ఆకలితో 'యక్షామ ' అన్నారని, అందువల్ల వారికి యక్షులని పేరు వచ్చిందనిన్నీ, 'రక్షామ' అన్న వాళ్ళు రాక్షసులు. -- see also గంధర్వులు; కిన్నెరలు; కింపురుషులు; యజమాన్యం, yajamAnyaM -n. --ownership; stewardship; management; supervision; యజమాని, yajamAni -n. --master; steward; supervisor; owner; proprietor; యజ్ఞం, యాగం, yaj~naM, yAgaM -n. --religious sacrificial worship; -- యజ్ఞము 21 విధములు. అవి సప్త పాకయజ్ఞములు, సప్త హర్యజ్ఞములు, సప్త సోమసంస్థలు. -- అందరూ ఆచరించదగ్గ యజ్ఞాలు ఐదు. వేదాలు చదవడం వల్ల జ్ఞానం కలుగుతుంది. ఇది బ్రహ్మయజ్ఞం. హోమం చెయ్యడమే దేవయజ్ఞం. ఇది చేయలేనివారు పూజలు, వ్రతాలు చేయవచ్చు. పితృదేవతలకు తర్పణాలు ఇవ్వడం పితృయజ్ఞం. తోటి మానవుడికి సహాయం చెయ్యడం మానవయజ్ఞం. భూతదయ చూపడం భూతయజ్ఞం. యజ్ఞ్నోపవీతం, yaj~nOpavItaM -n. -- sacred thread worn by Brahmans, Kshatriyas and Vaisyas; యణ్ణులు, yaNNulu -n. --[gram.] the letters య, వ and ర; యత్నం, yatnaM -n. --trial; effort; యతి, yati -n. --(1) caesura; in Telugu prosody, a place in the line of a verse where the syllable matches the first syllable of that line. At times this gives an opportunity to pause while reciting poetry; -- యతి అంటే విశ్రాంతి. పద్యాన్ని చదివేటప్పుడు ఎన్నవ అక్షరం తరువాత విరామం తీసుకోవాలి అనే దానిని యతి స్థానం అంటారు. ఇది సంస్కృతంలో లేనప్పటికీ, తెలుగు హిందీ భాషలలో వుంది. పెద్ద పాదాలు ఏకబిగిని చదవడం అసౌకర్యం కాబట్టి అక్కడక్కడ విశ్రాంతి అవసరమౌతుంది. ఆ విశ్రాంతి ప్రదేశం పద్యం నడకనుబట్టి మారుతూ ఉంటుంది. దాన్ని యతిమైత్రి స్థానము అంటారు. కంద పద్యంలో 1, 3 పాదాలు చిన్నవి. యతి స్థానం అక్కర్లేదు. 2, 4 పాదాలు పెద్దవి. యతిస్థానం అవసరం. --(2) ascetic; one who has curbed his emotions; యథా, yathA -adv.pref. --as; according to; --how? in what way? యథాక్రమంగా, yathAkramaMgA -adv. --according to the procedure; యథాతథంగా, yathAtathaMgA -adv. --(1) as is; as it is; --(2) verbatim; word for word; యథాపూర్వంగా, yathApUrvaMgA -adv. --as before; as usual; యథార్థం, yathArthaM -n. --fact; truth; -- నిజముగా జరిగినది (a happened fact); యథార్ధత, yathArdhata -n. -- truth; reality; యథాలాపంగా, yathAlApaMgA -adv. --casually; యథావిధిగా, yathAvidhigA -adv. --according to rule; duly; యథాశక్తిగా, yathASaktigA -adv. --according to one's means; యథాస్థానం, yathAstAnaM -n. --original place; యథాస్థితి, yathAsthiti -n. --original form or state; యథోచిత, yathOcita -adj. --appropriate; suitable; proper; యథేచ్ఛగా, yathEcCagA -adv. --as one pleases; at one's own will; యద్భావం తద్భవతి, yadbhaavaM tadbhavati - ph. -- a Sanskrit phrase indicating the power of positive thinking; -- 'యద్భావం తద్భవతి' అంటే మన ఆలోచనలు, చేతలు, ఉద్దేశాలు, అంచనాలు ఎలావుంటే అలాగే మనకు జరుగుతుంది, ఇది పాజిటివ్ దృక్ఫదానికి సంబంధించిన ఒక బోధ. మనము ఒకరి గురించి ఎప్పుడు అయితే తప్పుగా ఆలోచిస్తామో అప్పటి నుంచి తప్పుగా కలిపిస్తారు. యమ, yama -n. --The god of Ultimate Justice in Hindusim; god of death; -pref. --extreme; great; amazing; ---యమయాతన = extreme trouble. ---యమచాకిరీ = drudgery; lot of hard work. ---యమాగా ఉంది = it is amazingly wonderful. యవక్షారం, yavakshAraM -n. [chem.] --(1) Potassium nitrate, KNO₃; --(2) Chile saltpeter; Sodium nitrate; NaNO₃; యవ్వారం, yavvAraM -n. --coll. business; యవలు, yavalu -n. pl. --barley; యవ్వారం, yavvaaraM - n. -- dispute; quarrel; disagreement; -- రభస; దెబ్బలాట; పోట్లాట; గొడవ; జగడం; కయ్యం; లొల్లి; కొట్లాట; తగాదా; తగువు; గలాట; రచ్చ; యశదము, yaSadamu -n. --[chem.] zinc; one of the chemical elements with the symbol Zn and atomic number 30; -- It is an "essential trace element" because very small amounts of zinc are necessary for human health. Since the human body does not store excess zinc, it must be consumed regularly as part of the diet. Common dietary sources of zinc include red meat, poultry, and fish; Pumpkin seed, cashews, chickpeas are vegetable sources; యశదహరితం, yaSadaharitaM -n. --[chem.] zinc chloride; యష్టిమధుకం, yashTimadhukaM -n. --licorice (లికరిష్); sweetwood; [bot.] ''Glycyrrhizae radix''; ''Glycyrrhiza glabra''; ''Abrus pvccatorius''; (Br.) liquorice; --also known as అతిమధురం; -- this is used as an ingredient in a variety of Ayurvedic medicines such as to treat dysentery or elephantiasis; యాజి, yAji -n. --conductor; performer; person in charge; ---సోమయాజి = one who conducted a religious rite called the Soma Yajna. యాంత్రిక, yAMtrika -adj. --mechanical; యాంత్రికంగా, yAMtrikaMgA -adv. --mechanically; యాజమాన్యం, yAjaMAnyaM -n. --management; యాతన, yAtana -n. --trouble; trial; tribulation; inconvenience; యాత్ర, yAtra -n. --pilgrimage; tour; యాతావాతా, yAtAvAtA -adv. --by and large; in any event; in general; all said and done; యాత్రికుడు, yAtrikuDu -n. m. --pilgrim; tourist; యాదవులు, yaadavulu - n. pl. -- the tribe to which Lord Krishna belongs (ety.) descendants of Yadu; యాదాంసి, yAdAMsi -n. --aquatic creature; యాదాస్తు, yAdAstu -n. --memorandum; యాది, yAdi -n. --memory; recollection; యాదృచ్ఛికం, yAdRcChikaM -n. --coincidence; accidental; unexpected; spontaneous; random; stochastic; యాదృచ్ఛిక ప్రక్రియ, yAdRcChika prakriya -n. --stochastic process; random process; యాదృచ్ఛిక ప్రవేశం, yAdRcChika pravESaM -n. --[comp.] random access; యానం, yAnaM -n. --(1) boat; ferry; --(2) trip by boat; cruise. ---మహాయానం = the big ferry boat. ---హీనయానం = the little ferry boat. యారోరూట్, aarOrrooT - n. -- West Indian arrowroot; [bot.] ''Maranta arundinacea;'' A large, perennial herb found in rainforest habitats of the Americas, but cultivated in tropical regions worldwide. Arrowroot starch is used in food preparations and confectionery, and for industrial applications such as cosmetics and glue; used primarily as a superior thickening agent for sauces, soups, and gravies. -- Cassava (కర్రపెండలం) or Brazilian arrowroot [bot.] ''Manihot esculenta'' is not used to make arrowroot starch; -- పాలగుండ; యావం, yAvaM -n. --lac; shellac; sealing wax; యానకం, yAnakaM -n. --medium; a medium through which something travels; యాలచేప, yAlacEpa -n. --pointed sawfish; [bio.] ''Pristis cuspidatus'' Latham; యావత్తు, yAvattu -n. --the whole; యాస, yAsa - న. -- the regional difference in the pronunciation of the same word; -- ఒకే పదం ఊనికలో తేడా యాస; ఉదా: ఏమి, ఏమిటి, ఏంటి? యుక్తి, yukti -n. --tact; యుక్తియుక్తంగా, yuktiyuktaMgA -adv. --discriminatingly; appropriately; యుగం, yugaM -n. --era; age; eon; a long period of time; (esp.) in the life of the universe; ---కలియుగం = Kali Yuga; the age of Kali. ---యుగ సంధి = an era of transition. యుగంధర ప్రతిభ, yugaMdhara pratibha - ph. -- unparalleled intellect; యుగకర్త, yugakarta -n. --heralder; creater of an era; యుగళం, yugaLaM -n. --pair; couple; యుగళ గీతం, yugaLa gItaM -n. --duet; song sung by two; యుగ్మం, yugmaM -n. --pair; యుగాండం, yugAMDaM - n. --zygote; -- (Note) మానవులలో ఈ యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది; ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు. ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది. యుతి, yuti - n. -- conjunction; -- (1) an uninflected linguistic form that joins together sentences, clauses, phrases, or words -- (2) the apparent meeting or passing of two or more celestial bodies in the same degree of the zodiac; యుద్ధం, yuddhaM -n. --war; battle; combat; skirmish; యుద్ధనౌక, yuddhanauka -n. --warship; యుద్ధోన్మాది, yuddhOnmAdi -n. --warmonger; యునానీ, unAnI - n. -- Unani medicine is a system of alternative medicine that originated in ancient Greece but is now practiced primarily in India. Involving the use of herbal remedies, dietary practices, and alternative therapies, Unani medicine addresses the prevention and treatment of disease. The Supreme Court of India and the Indian Medical Association regard unqualified practitioners of Unani, Ayurveda, and Siddha medicine as quackery; యువకుడు, yuvakuDu -n. m. --youth; young man in the prime of age; యువతి, yuvati -n. f. --youth; a young woman in the prime of age; యూకలిప్టస్, yUkalipTas -n. --Eucalyptus; [bot.] ''Eucalyptus globulus; Eucalyptus teriticornis;'' -- నీలగిరితైలము చెట్టు; యూథము, yUthamu - n. -- a group of animals of the same species; యోక్త, yOkta -n. --synthesizer; one who joins together; యోగం, yOgaM -n. --(1) union; joining; --(2) a process of meditation to unite mind with body ; --(3) luck; good fortune; --(4) the fourth out of the five components of a Hindu calendar; this is calculated by adding the “star number” in which the Sun resides to the star number in which the Moon resides. Then “yOgaM” is the amount by which this sum exceeds 27; యోగనిద్ర, yOganidra - n. -- deep transcendental sleep attained by yoga practice; యోగర్ట్, yOgarT -n. -- Yogurt; (rel.) curds; -- యోగర్ట్ ని తయారు చెయ్యడానికి వాడే "తోడు"లో లాక్టోబాసిలస్ అనే లాక్టిక్ యాసిడ్ బేక్టీరియాతో పాటు లాక్టోబాసిలస్ బల్గారిస్, స్ట్రెప్టోకాకస్ థెర్మోఫిలస్ అనే మరి రెండు బేక్టీరియాలని కలుపుతారు. ఈ రెండింటి వల్ల యోగర్ట్‌లో సరైన మోతాదులో సరైన బ్యాక్టిరియా ఉంటుందన్న మాట. ఈ బేక్టీరియాలని ప్రయోగశాలలో శాస్త్రవేత్తలు తయారు చేస్తారు. చేసే పద్ధతిలోనూ, రుచి లోనూ స్వపాలమైన తేడాలు ఉన్నా మౌలికంగా ఇది పెరుగు లాంటిదే! యోగక్షేమం, yOgakshEmaM -n. --welfare; safety; security; (lit.) acquiring what one doesn't have and maintaining what one has; యోగ్యత, yOgyata -n. --worthiness; fitness; యోగి, yOgi - n. -- yogi; : 1. a person who practices yoga, 2. capitalized: an adherent of Yoga philosophy, 3. a markedly reflective or mystical person; -- "యోగి" అనే పదం "యోగ" అనే పదం నుండి వచ్చింది. "యోగ" అనగా "ఒకత్వం" లేదా "యూనియన్," అంటే ఆత్మను పరమాత్మతో కలపడం. యోగులు శారీరక క్షమత (ఆసనాలు), శ్వాస నియంత్రణ (ప్రాణాయామం), మరియు మానసిక నియంత్రణ (ధ్యానం) వంటి యోగ పద్ధతులు పాటిస్తూ పరమాత్మతో మానసిక స్థాయి చేరే లక్ష్యంతో ప్రయత్నిస్తారు; మనసు తన వశం చేసుకొని ఆత్మ దర్శనం చేసుకొన్న వాళ్ళు యోగులు; యోచన, yOcana -n. --consideration; deliberation; reflection; యోజనం, yOjanaM -n. --(1) plan; compilation; --(2) a measure of distance widely used in India until recent times; believed to be approximately 7.5 miles; Astronomers used the word to represent 4.9 miles; ---పంచవర్షయోజనం = five-year plan. (note) ప్రణాళిక which is commonly used in this context is a misnomer. ప్రణాళిక literally means a tube carrying water. Perhaps this came into use during the early post-independence era to refer to the hydroelectric and irrigation projects; యోని, yOni -n. --external genetalia of the female; vulva; </poem> ==Part 2: రం - raM, ర - ra== <poem> రంకుతనం, raMkutanaM -n. --debauchery; adultery; రంకుమొగుడు, raMkumoguDu -n. --paramour; lover; రంకులాడి, raMkulADi -n. --slut; adulteress; రంకె, raMke -n. --bellow; bellow of an ox; roar; రంగం, raMgaM -n. --(1) [theater] stage; setting; --(2) [theater] scene; --(3) area; sector; field; sphere; --(4) the city Rangoon in Burma; ---క్రీడారంగం = playing field. ---ప్రభుత్వరంగం = public sector. ---యుద్ధరంగం = battlefield. రంగరంగ వైభవం, raMgaraMga vaibhavaM - ph. -- magnificient luxory; రంగరించు, raMgariMcu -v. t. --mix; stir; shake; esp. mixing a powder into a liquid base; రంగు, raMgu -n. --(1) color; a specific frequency of a light wave; --(2) hue; tint; dye; pigment; --(3) inherent nature; --(4) suit at playing cards; రంగుల రాట్నం, raMgula rATnaM -n. --merry-go-round; carousel; a children's entertainment device found in amusement parks; రంజకం, raMjakaM -n. --incendiary substance; inflammable substance; రంజక, raMjaka -adjvl. suff. --popular; ---జనరంజక = popular. రంజనం, raMjanaM -n. --pigment; రంజని, raMjani -n. --Indigo plant; %to e2t రంతు, raMtu -n. --sound; clamor; noise; రంధ్రం, raMdhraM -n. --hole; aperture; perforation; రంధ్రాన్వేషణ, raMdhrAnvEshaNa -n. --fault-finding; censoriousness; రంధి, raMdhi -n. --fight; quarrel; obsession; -- ఇంటి తలపు; ఇంటిమీద ధ్యాస; - ఫికరు; పరేశాన్‌; బెంగ; బెంగటిల్లు, రంపం, raMpaM -n. --saw; రంపపుపన్ను, raMpapupannu -n. --sawtooth; రంపు, raMpu -n. --friction; squabble; wrangle; '''ర - ra''' రకం, rakaM -adj. --kind; variety; style; sort; రక్తం, raktaM -n. --blood; రక్తం కారడం, raktaM kAraDaM -v. i. --bleeding; రక్తచందనం, raktacaMdanaM -n. --red sandalwood; [bot.] ''Pterocarpus santalinus''; --a small tree indigenous to Southern India and the Philippines; blood colored sandalwood. This kind of wood has a special and rust red colour and it is used to carve a number of products including panels, framework and traditional dolls. -- ఉసిరి గింజల పొడి, రక్తచందనం పొడి సమపాళ్ళల్లో కలిపి, తేనెతో తింటే వాంతులు, తలతిప్పు తగ్గిపోతాయి అని ఆయుర్వేదం చెబుతోంది; రక్తచందురం, raktacaMduraM -n. --hemoglobin; the red stuff of blood; same as రక్తగంధం; రక్తపాతం, raktapAtam -n. --bloodshed; రక్తపీడనం, రక్తపోటు, raktapIDanaM, raktapOTu -n. --(1) blood pressure; --(2) hypertension; a word indicative of high blood pressure; రక్తనిధి, raktanidhi -n. --blood bank; రక్తసంబంధం, raktasaMbaMdhaM -n. --blood relationship; typically a close relationship such as that between parents and children, siblings, cousins and so on; consanguinity is the genetic relationship stretched over many generations; see also సగోత్రీయత; రక్తహీనత, raktahInata %e2t -n. --anemia; రక్ష, raksha -n. --protection; preservation; రక్షరేకు, raksharEku -n. --(1) talisman; --(2) protective cover; --(3) immunity; రక్తి, rakti -n. --charming; aesthetic pleasure; (ant.) విరక్తి; రక్తిమ, raktima -n. --redness; bloodshot; రక్కు, rakku -v. t. --scratch with finger nails; రగడ, ragaDa -n. --(1) quarrel; altercation; row; dispute; --(2) a type of Telugu poem with its own rules of prosody; రగిలించు, ragiliMcu -v. t. --kindle; ignite; రచన, racana -n. --writing; composition; arrangement; రచ్చ, racca - n. -- open place; public place; రచ్చకి ఎక్కు, raccaki ekku - ph. -- to go to court to settle a dispute; to bring a dispute for public arbitration; రచ్చబండ, raccabaMDa - n. -- piazza; a public meeting place, often an elevated platform built around the trunk of a tree; రచించు, raciMcu -v. t. --compose; write; make; రజను, rajanu -n. --dust; pollen; (alt.) రజము; ఇనప రజను = iron dust or iron filings. రజతం, rajataM -n. --silver; రజస్వల, rajasvala - n. -- (1) a woman in menstruation; (2) a girl who came of age; రజస్సు, rajassu -n. --dust; రజాయి, rajAyi -n. --thick blanket; comforter; రజ్జువు, rajjuvu -n. --rope; cord; రట్టుచేయు, raTTucEyu -v. i. --make public; divulge; రణం, raNaM -n. --battle; రణపాల, raNapAla - n. -- air plant; cathedral bells; life plant; miracle leaf; Goethe plant; [bot.] ''Bryophyllum pinnatum;'' ''Kalanchoe pinnata;'' -- In traditional Indian medicine, the juice of the leaves is used to cure kidney stones, although there is no scientific evidence for this use, and, indeed, such usage could prove dangerous and even fatal in some cases. [[File:thumb|right|Starr_070308-5338_Kalanchoe_pinnata.jpg|రణపాల]] -- Ursodiol (ursodeoxycholic acid) is indicated for radiolucent non-calcified gallbladder stones smaller than 20 mm in diameter when conditions preclude cholecystectomy; -- ఈ మొక్క ఆకులు మందంగా వుండి అధిక నీటి శాతాన్ని కలిగివుంటాయి. అలంకరణ మొక్కగా చాలా మంది వీటిని పెంచుకొంటారు. ఈ మొక్క ఆకులు ఆయుర్వేదంలో కీలక పాత్రను పోషిస్తాయి. చాలా రుగ్మతలకు వీటి ఆకుల రసాన్ని ఔషధంగా వాడతారు. వంకీలు తిరిగిన ఈ ఆకు అంచులకు చిన్న చిన్న వేర్లు మొలుస్తుంటాయి. ఆ వేరు కలిగిన భాగాన్ని కత్తిరించి మరోచోట పాతితే కొత్త మొక్క పుట్టుకువస్తుంది. ఈ మొక్కను ఉత్తరాంధ్రలో "చంద్రపొడి" మొక్క అంటారు. రణస్థలం, raNastalaM -n. --battlefield; రత్నం, ratNaM -n. --gem; ---నాగరత్నం = a gem believed to be in the hood of a cobra; an ornament worn by women in their braided hair. రతి, rati -n. --coition; coitus;copulation; sexual intercourse; రథం, rathaM -n. --(1) chariot; --(2) Bishop in the game of Chess; రథి, rathi - n. -- a warrior that fights from a chariot; a military rank used in Mahabharata time; --- మహారథుడు = పదకొండువేలమంది విలుకాండ్రతో పోరాడెడి యోధుడు, తనను సారథిని గుర్రములను కాపాడుకొనుచు పోరాడెడి యోధుడు; --- అతిరథుడు = పెక్కువిలుకాండ్రతో పోరాడెడి యొధుడు; --- రథి = రథమునెక్కి యుద్ధము చేయు యోధుడు; --- సమరథుడు = ఒకవిలుకానితో సరిగనిలిచి పోరాడెడి యోధుడు; --- అర్థరథుడు = ఒక్కవిలుకానితో పోరాడెడి యోధుడు; రద్దుచేయు, -v.i. --repeal; rescind; strike out; రప్పించు, rappiMcu, -v. t. --summon; call; recall; make someone come with or without their will; రబ్బరు, rabbaru -n. --(1) rubber; --(2) eraser; --(3) condom; రబ్బరు చెట్టు, rabbaru ceTTu -n. --(1) India rubber tree (mulberry family); --(2) Ceara rubber tree (spurge family); Hevea rubber tree; --(3) a decorative house-plant; [bot.] ''Ficus elastica''; రబీ, rabI - n. -- Rabi is a Urdu/Frasi word for summer; this word is often used to refer to summer crops; -- రెండో పంటగా, నీటి పారుదల ఆధారంగా, పండే పంటలు దాళ్వా, రబీ, యాసంగి. వైశాఖ మాసంలో పంట చేతికి వచ్చేది. అదే యాసంగి అయ్యింది; రభస, rabhasa -n. --commotion; turmoil; రమ, rama -n. --woman; (lit.) one who delights in men by her coquettish gestures; రమారమి, ramArami -adv. --approximately; రమించు, ramiMcu -v. i. --(1) rejoice; --(2) play; --(3) have sex; have intercourse; (ant.) విరమించు; రయం, rayaM -n. --speed; velocity; quickness; రవం, ravaM -n. --sound; రవంత, ravaMta -adj.. --a small quantity; little bit; రవ, rava -n. --(1) particle; small quantity; --(2) a fine thing; --(3) a diamond; రవ్వ, ravva -n. --(1) diamond; --(2) finely ground grain; నూక; మొరుం; --(3) finely ground wheat grain = cream of wheat; semolina = గోధుమ రవ్వ = సూజీ; రవాణా, ravANA -n. --(1) transport; conveyance; --(2) via, when used in a postal address; రవి, ravi -n. --Sun; రవిక; ravika -n. --jacket; bodice; blouse; a tight fitting upper garment of women; ---ఆమె ఎరుపు రంగు రవిక వేసుకుంది = She wore a red colored jacket. ---స్తూపం చుట్టూ ఒక రవికని అమర్చి దాంట్లో నీరు ప్రవహించే ఏర్పాటు చేయవలెను = an arrangement shall be made to fit a jacket around the cylinder. రవిజని, ravijani -n. -- the element Helium; (lit.) the producer of the Sun. రవిమార్గం, ravimArgaM -n. --ecliptic; the apparent path of the Sun in the skies; క్రాంతిచక్రం; రవిరశ్మి, ravirasmi -n. --sunlight; రవిసంధానం, ravisaMdhAnaM -n. --photosynthesis; కిరణ జన్య సంయోగ క్రియ; రశ్మి, rasmi -n. --ray; brilliance; light; a beam of light; రసం, rasaM -n. --(1) juice; fluid; --(2) a soup-like preparation made out of tamarind or lemon juice; a popular dish in South Indian cooking; --(3) mercury; పాదరసం; ---(4) taste; flavor; in the Indian system, there are six tastes or షడ్రసములు, namely, ఉప్పు, పులుపు, కారం, తీపి, చేదు, వగరు; ---(5) sentiment; aesthetic taste; one of the nine sentiments (or moods) used to describe Indian literature and arts, namely శృంగారం, హాస్యం, కరుణ, రౌద్రం, వీరత్వం, భయం, భీభత్సం, అద్భుతం, శాంతం; రసకందాయం, n. rasakaMdAyaM - n. -- exciting or suspenseful part of a program or narration; --- (ety.) కందాయం = trimester; division; when a narration, a movie or a music program enters a suspenseful or climax part we say that it entered "రసకందాయం." రసకర్పూరం, rasakarpUraM -n. --corrosive sublimate; chloride of mercury; white sublimate of mercury; HgCl₂; (rel.) calomel; రసమిశ్రమం, rasamiSramaM -n. --amalgam; an alloy of mercury; రసవంత, rasavaMta -adj. --tasteful; artistic; రసవాది, rasavAdi -n. -- the person who believes in the transformation of mercury into gold; (note) this belief was held by the legendary poet Vemana; Gold occupies a square adjacent to mercury in the Periodic Table fo Elements and can be obtained if one proton and three neutrons are removed the nucleus of a mercury atom; an alchemist is one who believes in the transformation of any base element to any superior element; రససింధూరం, rasasiMdhUraM -n. --cinnabar; vermillion; mercuric sulphide, H₂S; రసహరితం, rasaharitaM -n. --[chem.] mercuric chloride; రసాంజనం, rasAMjanaM -n. --a vitriol of copper; copper sulfate; CuSO₄(H₂O)_x, where x can range from 0 to 5; రసాత్మక, rasAtmaka -adj. --artistic; tasteful; రసాభాసం, rasAbhAsaM -n. --fiasco; రసాభాసు, rasAbhAsu -n. --spoiled sentiment; upsetting a good situation; fiasco; రసభంగం; రసాయనం, rasAyanaM -n. --(1) an elixir; --(2) a chemical substance; --(3) a medicine; -- (4) aq mixture of sliced bananas sprinkled with sugar and honey distribted at Hindu temples as God's gift to devotees; రసాయనశాస్త్రం, rasAyanaSAstraM -n. --chemistry; రసాయన ప్రక్రియ, rasAyana prakriya -n. --chemical process; రసాయన సమీకరణం, rasAyana samIkaraNaM -n. --chemical equation; రస్తా, rastA -n. --road; highroad; రసి, rasi -n. --blood plasma; (rel.) చీము; రసికత, rasikata - n. -- an appreciation of whatever constitutes beauty or excellence, good taste, or critical judgment; రసికుడు, rasikuDu -n. --connoisseur; రసీదు, rasIdu -n. --receipt; (rel.) వసూళ్లు; రస్మేరీ, rasmErI %e2t -n. --rosemary; [bot.] ''Rosmarinus officinalis''; ''Salvia rosmarinus'' of the Lamiaceae (mint) family; -- evergreen shrub with strongly aromatic, needle-like leaves; used in Western cooking to add accent to foods; రహదారి, rahadAri -n. --highway; రహస్యం, rahasyaM -n. --secret; mystery; -- చిదంబర రహస్యం = a non-secret; ఏదైనా రహస్యం చెప్పకూడని చోట ఏమీ లేదు అని చెప్పడానికి ఇలా చిదంబర రహస్యం అంటారు; రహస్య నామం, rahasya nAmaM -n. --code name; రహితం, rahitaM -adj. --devoid of; deprived of; '''రా - rA''' రాండి, rAMDi -imperative. polite --come; come in!; రా, rA -imperative. familiar --come; come in; రాక, rAka -n. --(1) arrival; (ant.) పోక; --(2) the full-moon day; రాకడ, rAkaDa -n. --arrival; (ant.) పోకడ; -- వాన రాకడ, ప్రాణం పోకడ = the arrival of rain and the departure of life (are unpredictable) రాక్షసి, rAkshasi -n. --demon; (exp.) Believed to be a dead person's soul assuming the form of a human. -- Accordidng to one version, a person becomes a రాక్షసి if one refuses to transmit one's knowledge to a disciple; -- రక్షణ వ్యవస్థకు బాధ కలిగించే వాడు రాక్షసుడు. రాక్షసుడు మగ, రాక్షసి ఆడ అని ఒక వాడుక ఉంది కానీ ఈ రెండు మాటలని లింగ వివక్ష లేకుండా వాడతారు; రాక్షసిబొగ్గు, rAkshasiboggu -n. --coal; (lit.) demonic charcoal; నేలబొగ్గు; %e2t రాక్షసులు, raakshasulu - n. pl. -- (1) According to Hindu scriptures, Rakshasas are the beings accidentally created by Brahma at nighttime at the end of Satya Yuga. When they were created, they began feeding on Brahma. He cried “Rakshama!” (save me!), thus the name ‘Rakshasa.’ Vishnu came to help banish them from Earth. -- (2) Devas and Asuras are cousins. Danavas and Daityas are just two clans of Asuras; Danavas being the sons of Danu and Daityas being the sons of Diti. So Danavas and Daityas are Asuras. Asuras are celestial beings just like Suras or what we call Devas. According to many Hindu scholars, Deva and Asura symbolize order and chaos, not good and evil. -- (3) There are two branches among రాక్షసులు; the children of Diti are దైత్యులు; the children of Danuvu are దానవులు; -- (4) రక్షణ వ్యవస్థకు బాధ కలిగించే వాడు రాక్షసుడు; (5) తాను చదివిన చదువు నలుగురికీ చెప్పక, అహంకరించిన అతడు బ్రహ్మ రాక్షసుడు ఔతాడు అనే భావన గూడా ఉంది; రాకాచంద్రుడు, rAkAcaMdruDu -n. --full-moon; రాగం, rAgaM -n. --(1) musical scale; a series of five or more notes on which a musical melody is based; (note) a musical scale may contain all the seven "swaras" or only a subset of swaras; a raga is a melody type; According to orthodox theory the six basic ragas are bhairava, kauSika, hindOLa, dIpaka, SrirAga and mEgha; -- a group of notes; Typically, the group may contain 5, 6 or 7 notes; only those combinations that are pleasing to the ear constitute a రాగం; for example, the note 'sa' must appear in all ragas; the notes 'ma', and 'pa' both cannot be omitted at the same time; --(2) a part of a Carnatic music recital; this portion is an elaborate Alaapana or a study in the structure of the chosen raagam; --(3) color; red color; --(4) desire; --(5) affection; --(6) మేళకర్త రాగం = a raga in which all the seven svaras appear; there are 72 such ragas; జన్య రాగం = derived raagaM; రాగి, rAgi -n. --copper; the element copper with the symbol Cu; రాగులు, rAgulu -n. pl. --ragi; finger-millet; red colored grain largely cultivated in southern India; [bot.] ''Eleusine coracana gaertu''; -- చోళ్లు; రాగోల, rAgOla -n. --forked stick; a stick used to pick leaves, grass and hay on the farm; రాచ, rAca -adj. --(1) royal; --(2) king-size; large jumbo; రాచఉసిరి, rAcausiri -n. --star gooseberry; --(1) [bot.] ''Cicca disticha; Otaheile gooseberry''; --(2) [bot.] ''Phyllanthus acidus'' Skeels of the Euphorbiaceae family; -- (3) [bot.] ''Averrhoa acida'' of the Oxalidaceae family; రాచకార్యం, rAcakAryaM -n. --state business; on duty; రాచకురుపు, rAcakurupu -n. --carbuncle; a painful, localized pus-bearing inflammation of the tissue beneath the skin; this is more severe than a simple boil; -- see also పుట్టకురుపు; సెగ్గెడ్డ; రాచజిల్లేడు, rAcajillEDu -n. --[bot.] ''Calotropis gigantea''; రాచనేరేడు, rAcanErEDu -n. --[bot.] ''Eugenia Jambolana''; రాచపుండు, rAcapuMDu -n. --carbuncle; రాచ్చిప్ప, rAccippa -n. --stone vessel; stone crucible; రాజబెట్టు, rAjabeTTu -v. t --kindle; to assist a thing to catch fire; రాజసూయం, rAjasUyaM -n. --a long succession of ceremonies during the inauguration of a king; see also వాజపేయం; రాజ్యం, rAjyaM -n. --kingdom; sovereign power; రాజపూజ్యం, rAjapUjyaM -n. --honor; a term used in astrology to refer to good days; రాజాధిరాజు, rAjAdhirAju -n. --king of kings; రాజావర్తం, rAjAvartaM %e2t -n. --lapis lazuli; cat's eye; a precious stone; రాజ్యాంగం, rAjyAMgaM -n. --[polit.] constitution; రాజిల్లు, rAjillu -v. i. --shine brightly; రాజీ, rAjI -n. --reconciliation; compromise; రాజీనామా, rAjInAmA -n. --resignation; -- పదవీవిరమణ; ఉద్యోగవిరమణ లేఖ; కేడన; రాజీనామా చేయడం = కేడింౘడం; -- రాజీ అంటే సమ్మతి, ఇష్టం లేదా తృప్తి అని అర్థం. నామా అంటే పత్రం, లేఖ లేదా దస్తావేజు అని అర్థం. కాబట్టి, రాజీనామా అంటే మూలభాషలో "సమ్మతి పత్రం" లేదా "సంతృప్తిని తెలిపే లేఖ" అని అర్థం. రాజీపడు, rAjIpaDu -v. i. --come to terms; రాజు, rAju -n. --king; ruler; monarch; --(2) a person belonging to the Kshatriya caste; రాజుకొను, rAjukonu -v. i. --ignite; process of catching fire; రాట, rATa -n. --pole; post; prop; రాట్నం, rATnaM -n. --a manual spinner to spin yarn; carousel; రాటుపోట్లు, rATupOTlu -n. --friction and strife; rough and tumble; wear and tear; hurly-burly; రాణించు, rANiMcu -v. i. --shine; succeed; thrive; do well; రాణి, rANi -n. --(1) queen; --(2) wife of a king; --(3) the queen in playing cards; రాత, rAta -n. --(1) writing; --(2) fate; destiny; --(3) output; ---తలరాత = (lit.) writing on the forehead; fate. రాతకోతలు, rAtakOtalu -n. --[idiom] legal documentation; రాతిఉప్పు, rAtiuppu -n. --rock salt; రాతిచమురు, rAticamuru -n. --petroleum; రాతినార, rAtinAra -n. --asbestos; రాతి పువ్వు, raati puvvu - n. -- [bot.] ''Parmelia perlata'' of the Parmeliaceae family. It is a perennial lichen found on dead wood or rocks in the temperate Himalayas. It is frequently used as a spice for flavoring food items, such as Biriyani; -- దీన్ని విడిగా తింటే చేదుగా ఉంటుంది. ఏ వాసనా ఉండదు. కానీ నూనెలో వేగించగానే దాని సుగంధం బయటకు వస్తుంది. ఇతర సుగంధ ద్రవ్యాలతో పాటు చిటికెడంత రాతిపువ్వు పొడిని కలిపి తాలింపు పెడితే పరిమళభరితంగా రుచిగా కూడా ఉంటుంది. రాతిమైనం, rAtimainaM -n. --paraffin wax; రాతియుగం, rAtiyugaM -n. --Stone Age; the period from about B.C. 4000 to B.C. 2000; During the later part of the Stone Age, copper tools began to appear, as the bronze age started around B.C. 2200. రాతియెలక, rAtiyelaka -n. --filefish; [bio.] ''Balistes spp''. రాత్రి, rAtri -n. --night; strictly, from 7 P.M. to midnight; రాద్ధాంతం, rAddhAMtaM --n. --brouhaha; hubbub; uproar; రాని, rAni -neg. verbl. adj. --of వచ్చు, (lit.) not coming; ---చెప్పరాని పని చేసేడు = he did an un-utterable deed. ---చదువురాని వాడు = illiterate man. రానూ పోనూ, rAnU pOnU -adv. --coming and going; to and fro; round trip; రానురాను, rAnurAnu -adv. --gradually; రాపాడు, rApADu -v. t. --cause friction by rubbing against; రాపిడి, rApiDi -n. --friction; రాపులుగు, rApulugu -n. --(1) heron; black ibis; curlew; a royal bird; (ety.) రాచ + పులుగు; రాపొడి, rApoDi -n. --filings; (ety.) రాపిడి వల్ల వచ్చే పొడి; రాబందు, rAbaMdu -n. --vulture; a scavenging bird; [bio.] ''Neophron ginginianus''; రాబట్టు, rAbaTTu -v. t. --elicit; రాబడి, rAbaDi -n. --income; yield; (ant.) పోబడి; ---రాబడి, పలుకుబడి = income and influence. రాబీ, rabI -n. --rabi; north-east monsoon agricultural season starting in September-October; రాబోవు, rAbOvu -adj. --forthcoming; approaching; రామకందమూలం, rAmakaMdamUlaM - n. -- [bot.] Maerua oblongifolia; ఆవాలు జాతికిచెందిన మొక్కలు ఈ కుటుంబమునకు చెందుతాయి; -- ఈ దుంగ మొత్తం కొబ్బరి మొవ్వలా మెత్తగా వుంటుంది. రుచిగా, తియ్యగా కూడా వుంటుంది. రామ్ కంద దుంగను పలుచని పొరలుగా, ముక్కలు కోసి అమ్ముతారు. ఇలా ఒక్కొక్క దుంగ నుండి కొన్ని వేల ముక్కలు కోస్తారు. ఈ పొరల పొరల ముక్కలకు కొంతమంది ఉప్పు కారం రాసుకొని తింటారు. దీన్ని కంద అని పిలుస్తారు గాని నిజానికి ఇది చెట్టు కాండమే. మన దేశపు అడవుల్లో ఇవి విరివిగా దొరుకుతాయి. తెలుగు ప్రాంతాల్లో వీటిని భూచక్ర గడ్డ, రామ కందమూలం అంటారు. -- see also భూచక్రగడ్డ; భూచక్కెరగడ్డ; రామచిలక, rAmacilaka -n. --a type of parrot; రామదాడీగా, rAmadADIgA -adv. --freely without question; ---ప్రజలు రామదాడీగా తిరుగుతున్నారు = people are milling around freely. రామాఫలం, rAmAphalaM -n. --red custard apple; sweet sop; bull's heart; [bot.] ''Annona reticulata'' of the Annonaceae family; -- సీతాఫలం (Annona Squamosa), లక్ష్మణ ఫలం (Annona muricata), హనుమాన్ ఫలం ( ) మొదలైనవన్నీ కూడా అనోనేసీ కుటుంబానికి చెందిన వృక్షాలే; all are natives of South America; -- [Sanskrit] కృష్ణబీజ (నల్లని గింజలు కలది); మృదుఫలమ్ (మృదువుగా ఉండేది); [[File:Red custard Apple.jpg|thumb|right|రామాఫలం]] రామాయణం; rAmAyaNaM -n. --Ramayanam, one of the two the great epics of India; (lit.) the wanderings of Rama; రాయబారం, rAyabAraM -n. --message; diplomatic message; రాయబారి, rAyabAri -n. --ambassador; diplomatic messenger; రాయలసీమ, n. rAyalasIma -n. --a part of the Telugu speaking part of Andhra Pradesh, India; (lit.) the land once ruled by Rayalu; this part is popularly known as ceded districts because these were ceded to the British by the then ruler Nizam; రాయసం, rAyasaM -n. --clerkship; secretaryship; రాయసకాడు, rAyasakADu -n. --writer; scribe; clerk; రాయి, rAyi -n. --rock; stone; ---కాకిరాయి = magnetite. %e2t ---గులకరాయి = river gravel. ---బొమ్మరాయి = river gravel. ---నాపరాయి = slate. రాయిడి, rAyiDi - n. -- difficulty; hardship; ---"....దూరాన నా రాజు కేరాయిడౌనో....” - నండూరి సుబ్బారావు: ఎంకి పాటలు రాయితీ, rAyitI -n. --concession; favor; discount; concession on tax due; రాయితీ బడ్డీ, rAyitI baDDI -n. --concession stand; typically a shop with captive customers at such places as railway stations and sports stadiums; రాయు, rAyu -v. t. --(1) apply; smear; rub; --(2) write; "smear with ink"; రాలుగాయ, rAlugAya -n. --(1) un-ripe fruit that fell from a tree (i.e., not picked); --(2) a mischievous fellow; రాలుబడి, rAlubaDi -n. --yield; esp. yield of a crop; % e2t రాళ, rALa -n. --resin; రాళ్లు, rALlu -n. pl. --stones; rocks; pebbles; రావి, rAvi - n. -- peepal tree; Bodhi tree; poplar leafed fig tree; [bot.] ''Ficus religiosa''; -- [Sanskrit] పిప్పల; అశ్వత్థం; [Hindi] పీపల్ రాశి, rASi -n. --(1) [chem.] radical; --(2) [astron.] constellation; asterism; a group of stars; the circular path of the sun among the stars is divided into 12 parts, and each part is called a రాశి, rASi. The same circular path of the moon among the stars is divided into 27 parts, and each part is called an asterism (నక్షత్రం); Within each asterism, one can find many stars and nebulae. --(3) a heap or pile; రాశి; --(4) హోర = (1/2) రాశి; --(5) ద్రేక్కాణం = (1/3) రాశి = 10 భాగలు; --(6) నవాంశ = (1/9) రాశి = 3.33 భాగలు = 3 భాగల 20 లిప్తలు; --(7) వింశాంశ = (1/20) రాశి = 1.5 భాగలు = 1 భాగ 30 లిప్తలు; --(8) నాడి = (1/150) రాశి = (30/150)x 60 = 12'; రాశిచక్రం, rASicakraM -n. --[astron.] Zodiac, the constellations that lie in the apparent path of the Sun in the sky; -- భూమధ్యరేఖను ఆకాశం మీదకి పొడిగించండి. గ్రహాలన్నీ ఈ రేఖకి కొంచం అటూ ఇటూలో తిరుగుతూ కనిపిస్తాయి. ఆ కొంచం ఒక 8 డిగ్రీలు పైకీ ఒక 8 కిందకీ ఉంటుంది. ఈ పదహారు డిగ్రీలు కలిపి ఈ రేఖని ఒక పటకా (బెల్టు) లాగా ఊహించుకోవాలి. అది సూర్య చంద్రాదులతో సహా, ఆకాశంలో గ్రహాలన్నీ తిరిగే మార్గం (బాట లాంటిది). అదే రాశి చక్రం; రాహుకాలం, rAhukaalam - n. -- an inauspicious period, according to the Hindu calendar, that depends on your current location on Earth and on the day of the week; -- To calculate this time interval, one divides the length of the day (from Sun rise to Sun set) into eight equal parts and one of these eight parts is deemed an inauspicious period for that day of the week; on Monday, it is the second part of the day, Saturday the 3rd part, Friday the 4th, Wednesday the 5th, Thursday the 6th, Tuesday the 7th, and on Sunday the 8th part of the day - always counting from sunrise; As the length of the day changes from place to place, "Rahukaalam" is location dependent. రాహుకేతువులు, rAhukEtuvulu -n. pl. --according to Hindu mythology, these are demonic celestial beings, one with a head only and the other with a torso only; the myth also believes that these demons gobble up the Sun and the Moon during an eclipse; --[astron.] ascending and descending nodes of the moon; సూర్యుడు-భూమి ఉన్న అక్షాన్ని చంద్రుడి కక్ష్య ఖండించుకొనే రెండు బిందువులు; చంద్రుడు రాహుకేతువుల స్థానంలోకి వచ్చినప్పుడు చంద్ర గ్రహణం కాని, సూర్య గ్రహణం కాని వస్తుంది; -- ascending node = రాహువు; descending node = కేతువు; అంటే రాహు కేతువులు intersecting points మాత్రమే. అందుకే వీటిని మిధ్యా గ్రహాలు అని కూడా అంటారు. ఈ intersecting points అపసవ్యంగా కదులుతాయి. అన్ని గ్రహాలూ సవ్య దిశలో కదిలితే రాహు కేతువులు మాత్రం అపసవ్య దిశలో కదులుతాయి. రింఖ, riMkha -n. --hoof; రి, ri -n. --the second note of Indian classical music; రికం, rikaM -suff. --used with verbs to create nouns; conveys a meaning of "state of being in such and such a situation; English equivalent is "ness" ---బీదరికం = poorness; poverty; the state of being poor. రిక్క, rikka -n. --constellation; asterism; group of stars; రికాబు, rikAbu -n. --stirrup; % to e2t రికామీగా, rikAmIgA - adv. -- with no work or responsibility; -- పనీ, పాటూ లేకుండా; రిక్త, rikta -adj. --empty; రిక్తహస్తం, riktahastaM -n. --empty hand; [chem.] empty bond; రిరంసువు, riraMsuvu %e2t -n. --nymphomaniac, a person with an excessive desire for sexual pleasures; -- విపరీతమైన కామేచ్ఛ గల వ్యక్తి; రిరక్షువు, rirakshuvu -n. --a person with an excessive desire for saving others; రివట, rivaTa -n. --(1) a straight twig; --(2) a lanky individual; రివాజు, rivAju -n. --custom; convention; usage; practice; quotidian; something that occurs regularly; రివ్వుమని, rivvumani -adv. -- swiftly; with a swooping motion; with a whooshing sound; --- పిట్ట రివ్వుమని ఎగిరి పోయింది = the bird flew away with a whooshing sound (fast). రిషిపక్షి, rishipakshi - n. -- bat; రీలు, rIlu -n. --reel; చుట్ట; రుక్కుపట్టు, rukkupaTTu -v. t. --cram; esp. cramming before an examination; రుగ్మత, rugmata -n. --illness; disease; రుచి, ruci -n. --taste; చవి; రసం; రుచిచూడు, rucicUDu -v. t. --taste; find out the taste; రుచి బొడిపెలు, ruci boDipelu -n. --taste buds; రుజువు, rujuvu -n. --proof; evidence; రుణం, ruNaM -n. --debt; రుణ, ruNa -pref. --negative; ---రుణ విద్యుదావేశం = negative electrical charge. ---రుణ సంఖ్య = negative number. రుణగ్రస్తత, ruNagrastata -n. --indebtedness; రుతుకాలం, rutukAlaM -n. --estrus; rut; heat; period of sexual readiness in mammals; రుతుపవనాలు, rutupavanAlu -n. --monsoon winds; seasonal winds; the monsoon; రుతుబద్ధం, rutubaddhaM -n. --laziness during menstruation; రుతువు, rutuvu -n. --(1) season; --(2) period; menstruation; రుతుశూల, rutuSUla -n. --menstrual pain; రుద్రజడ, rudrajaDa - n. -- the plant, Sweet Basil; [bot.] ''Ocimum basilicum;'' -- the seeds of this are called సబ్జా గింజలు; -- వనతులసి; సబ్జామొక్క; [Sans.] జటావల్లి; రుద్రభూమి, rudrabhUmi -n. --cremation grounds; cemetery; రుద్రాక్ష, rudrAksha -n. --bastard cedar; [bot.] ''Guazuma tomentosa; Elaeocarpus ganitrus''; -- గ్రీకు భాషలో elaia అంటే ఆలివ్ (Olive), కార్పోస్ (karpos) అంటే కాయ; ఆలివ్ కాయల్లా అనిపించే ఈ జాతి వృక్షాల కాయల్నిబట్టి వీటికి ఎలీయోకార్పస్ అనే పేరు వచ్చింది. --the seeds of this are used in rosaries; (lit.) eye of Lord Shiva; రుద్రాక్ష కంబ, rudrAksha kaMba -n. --[bot.] ''Nauclea cadamba''; రుద్రాక్ష పిల్లి, rudrAksha pilli -n. --hypocrite; (lit.) a cat with a rosary; % to e2t రుద్దు, ruddu -v. t. --rub; scour; clean; polish; రుద్రుడు, rudruDu -n. --the Lord who gives happiness to His devotees by dissolving their sins; often used as a synonym for Shiva; రుబ్బు, rubbu -v. t. --grind in a mortar; wet grind; రుబ్బురోలు, rubburOlu -n. -a stone mortar used for grinding in Indian kitchens; రుమాలు, rumAlu -n. --(1) hand-kerchief; --(2) scarf; --(3) any upper cloth such a turban; రువ్వ, ruvva -n. --slender stick; slender branch of a tree with leaves removed; ---చింత రువ్వతో వీపు చీరేస్తాను = I'll split your back open with a branch of a tamarind tree. రువ్వు, ruvvu -v. t. --throw with a force; sling; రుసుము, rusumu -n. --fee; రుశ, rusha -n --anger; --ఆగ్రహం,కోపం రూఢిగా, rUDhigA -adv. --definitely; certainly; positively; రూఢ్యర్థం, rUDhyarthaM -n. --usually understood meaning; common meaning; -- అసలు అర్థానికి భిన్నంగా వాడుకలో స్థిరపడిపోయిన అర్థాలను 'రూఢి' అర్థం అంటారు. ఈ విషయంలో మొట్టమొదటిగా గుర్తుకు వచ్చే పదం - పుట్టినరోజుకు వాడవలసిన 'వర్ధంతి' అనే పదాన్ని తెలుగులో పూర్తిగా వ్యతిరేక అర్థంలో వాడడం! శోభనం అంటే auspicious, propitious, shining, handsome అనే అర్థాలు కలిగిన ఈ సంస్కృత పదం 'గర్భాదానం' అనే అర్థాన్ని సూటిగా సూచించదు. వాడుకలో మాత్రమే ఆ అర్థంలో చలామణిలో వుంది. ఇలా వాడుకలో మాత్రమే చలామణిలో వున్న అర్థాలను 'రూఢి' అర్థం అంటారు; రూపం, rUpaM -n. --shape; appearance; రూపకం, rUpakaM -n. --(1) metaphor; --(2) drama; play; --(3) name of a musical తాళం; రూపకల్పన, rUpakalpana -n. --(1) design; giving shape; formulation; --(2) edit; రూపవంతుడు, rUpavaMtuDu -n. m. --a handsome person; రూపసి, rUpasi --handsome man; beautiful woman; రూప్యం, rUpyaM -n. --a minted coin; రూపాంతరం, rUpAMtaraM -n. --allotrope; రూపాయి, rUpAyi -n. --rupee; the unit of Indian currency రూపు, rUpu -n. --shape; looks; ---రూపు, రేఖ = grooming; demeanor; condition. రూపుమాపు, rupumApu -v. t. --destroy; obliterate; (lit.) erase the shape; రూళ్లు, rULlu -n. pl. --rules; parallel horizontal lines drawn on a page to facilitate writing along well-spaced straight lines; రూళ్లకర్ర, rULlakarra -n. --ruler; a cylindrical piece of wood or plastic once used to produce evcenly spaced lines on a white paper; రూక్ష, rUksha - n. -- (1) fever; (2) loveless; '''%రె - re, రే - rE, రై - rai''' రెంటికి చెడ్డ రేవడి, reMTiki ceDDa rEvaDi - ph. -- one who lost on both ends; one who couldn't decide between two alternatives and lost both opportunities; రెండవ, reMDava -adj. --the second; రెక్క, rekka -n. --(1) wing; --(2) arm; --(3) railway signal; semaphore; --(4) door panel; window panel; రెచ్చగొట్టు, reccagoTTu -v. t. --provoke; incite; రెట్ట, reTTa -n. --bird droppings; రెట్టించు, reTTiMcu -v. t. --(1) double; repeat; --(2) oppose by asking a counter question; రెడ్డి, reDDi - n. -- a suffix used with a given name to indicate "caste"; -- రెడ్డి అనే పదం రడ్డి, రట్టడి, రట్టగొడ్డు, రట్టకుడు, రాష్ట్రకూటుడు అనే పదాలనుంచి క్రమంగా తయారైనట్లు మన ప్రాచీన శాసనాల ద్వారా తెలుస్తోంది. అంతేకాదు, రాఠోడ్, రాఠోర్ మొ. గుజరాత్, రాజస్థాన్లో ఇంటిపేర్లు. ఇవి రాష్ట్రకూటుల సామ్రాజ్యంలో అధికారిక బిరుదు. రెడ్డివారి నానబాలు, reDDivAri nAnabAlu -n. --Asthma plant; Snake Weed; Hairy Spurge; [bot.] ''Euphorbia thymifolia; Euphorbia hirta'' Linn. of the Euphorbiaceae family; The plant is characterized by milky latex and small leaves. -- Traditionally used to treat asthma, bronchitis, diarrhea, and skin diseases due to its anti-inflammatory and antibacterial properties. రెపరెప, reparepa -adv. --onomatopoeia for flutter; flicker; [idiom] a thin hope of survival; రెపరెపలాడుతున్న, reparepalADutunna adj. -- fluttering; flagging; రెప్ప, reppa -n. --eyelid; రెప్పపాటు, reppapATu -n. --wink; duration of a wink; second; రెబ్బ, rebba -n. --twig; sprig; small branch of a main branch of a tree; రెమ్మ, remma -n. --twig; sprig; small branch of a main branch of a tree; రెల్లు, rellu -n. -- Kans grass; a type of grass; Wild sugarcane; [bot.] ''Saccharum spontaneum'' is a grass native throughout much of tropical and subtropical Asia, northern Australia, and eastern and northern Africa. It is a perennial grass, growing up to three meters in height, with spreading rhizomatous roots. The plant has hybridized with Saccharum officinarum, a domesticated sugarcane. The root is used in Ayurvedic medicines. --[Sans.] అశ్వవాలం; రేకు, rEku -n. --(1) a sheet of metal; foil; --(2) petal of a flower; రేఖ, rEkha -n. --line; streak; రేఖాంశం, rEkhAMsaM -n. --longitude; meridian; ---ప్రధాన రేఖాంశం = prime meridian. రేఖాకృతి, rEkhAkRti -n. --sketch; a line diagram; రేఖాగణితం, rEkhagaNitaM -n. --geometry; plane geometry; రేఖాపటం, rEkhApaTam -n. --line diagram; sketch; రేగడ, rEgaDa -n. --clay; రేగు, rEgu -n. --buckthorn; [bot.] ''Zizyphus jujuba; Zizyphus mauritiana''; [Sans.] బదరీ వృక్షం; రేగుత్తి, rEgutti -n. --Tree capper; [bot.] ''Capparis grandis''; -- found in Eastern and Western Ghats, flowering: All year. -- Fresh leaves are cooked and eaten as vegetable soup to treat skin eruptions. Fresh leaves are crushed and the pulp is applied to insect bites; రేచకం, rEcakaM -n. --(1) expiring breath as a part of yogic exercise; --(2) exhaust; exhaust smoke; రేచక, rEcaka -adj. --exhaust; one that leaves a system; రేచకధూమం, rEcakadhUmaM -n. --exhaust smoke; [[రేచీకటి]], rEcIkaTi -n. --night blindness; nyctalopia; caused sometimes by vitamin deficiency and inherited at other times; --[Gr.] Nyct (నిక్ట్) = రాత్రి; Alaos (ఎలావోస్) = అంధత్వం; [Sans.] నక్తాంధము; నక్తం = రాత్రి = nyct. రేచుకుక్క, rEcukukka -n. --a species of wild dog, capable of attacking even Big Cats; రేటు, rETu -n. --rate; --సగటు రేటు = average rate రేడియం; rEDiyaM -n. --the chemical element radium whose symbol is Ra; రేడియో, rEDiyO -adj. --(1) related to radio activity; --(2) related to wireless; -n. --radio receiver; wireless receiver; రేడియో ప్రసారం, rEDiyO prasAraM -n. --radio transmission; రేడియో ప్రసార కేంద్రం, rEDiyO prasAra kEMdraM -n. --radio transmission center; radio station; రేడియో ప్రసారిణి, rEDiyO prasAriNi -n. --radio transmitter; రేడియో ధార్మికత, rEDiyO dhArmikata -n. --radioactivity; having the properties of the element radium; రేణము, rENamu -n. --dung; dung of young cattle; రేణు త్వరణి, rENu tvaraNi -n. --particle accelerator రేణువు, rENuvu -n. --grain, particle; రేతస్సు, rEtassu -n. --seed; sperm; semen; see also శుక్రం; రేపు, rEpu -n. --tomorrow; -v. t. --disturb; especially, disturbing a healing wound; రేల చెట్టు, rEla ceTTu -n. --golden shower tree; Pudding pipe tree; Purging cassia; Indian laburnum tree; Amaltas; Bandar Laathi; [bot.] ''Cassia fistula'' of the Fabaceae family and Caesalpiniaceae sub-family; --leaves of this tree can be used as a laxative; దీని ఆకులు, పూలు, కాయల గుజ్జు విరేచనకారిగా పనిచేస్తాయి. అందుకే దీనిని Purging Cassia అనీ అంటారు. -- దీని కలప దృఢంగా, మన్నికగా ఉండే కారణంగా గృహనిర్మాణంలో గుంజలుగానూ, బీరువాలకీ ఈ కలపను వినియోగిస్తారు. ఈ వృక్షం కాండం బెరడులో ఉండే టానిన్లు (Tannins) కారణంగా దీనిని తోళ్ళు ఊనడానికి (Tanning of raw hides and skins) వినియోగిస్తారు. కాండం పై బెరడులో ఎన్నో ఔషధ విలువలున్నాయి. అది బలవర్ధకమైనది. చర్మరోగాలను నివారిస్తుంది. అతిసారము, గ్రహణిని పోగొడుతుంది. కాండం కషాయం కామెర్లు, కుష్ఠు, సిఫిలిస్, గుండెజబ్బులకు దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది. కడుపునొప్పి నివారణకు దీని కాండం పై బెరడును పచ్చిదే తింటారు. పశువులకు కూడా ఈ కాండం కషాయం విరేచనకారిగా వాడతారు. సుఖ విరేచనం కోసం రేల ఆకు, పళ్ల గుజ్జుతో పచ్చడి చేసుకుతింటారు. దీని గింజలు, ఆకులను దంచి దానితో షర్బత్ తయారు చేస్తారు. ఆ షర్బత్ జ్వరహారిణిగా, విరేచనకారిగా పేరొందింది. మలబద్ధకం పోగొడుతుంది. --{Sans.] అరేవతం; ఆరగ్వధం; రేరాజు, rErAju -n. --moon; (lit.) king of the night; రేరాణి, rErANi -n. --(lit.) queen of the night; రేవడి, rEvaDi -n. --washerman; రేవతి, rEvati %updated -n. --(1) Eta Piscium; Yoga tara of the 27th lunar mansion; located in the constellation Pisces; --(2) The 27th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; రేవల చిన్ని, rEvala cinni -n. --rhubarb; Himalayan rhubarb; [bot.] ''Rheum emodi;'' % to e2t రేవు, rEvu -n. --pier; quay; harbor; wharf; port; jetty; రేవుపట్టణం, rEvupaTTaNaM -n. --port city; port; (note) In India, almost all cities ending with the word పట్టణం are located on the sea side; రైకామ్లం, raikAmlaM -n. --RNA; ribonucleic acid; రైతాంగం, raitAMgaM -n. --peasantry; cultivators; రైత్వారీ భూములు, raitvaaree bhoomulu - n. -- private lands; not government or temple lands; -- also జిరాయితీ భూములు; రైతు, raitu -n. --farmer; ryot; రైబోజు చక్కెర, raibOju cakkera -n. --ribose sugar; రైలింజను, railiMjanu -n. --locomotive; రైలు, railu -n. --railway train; ---రైలుకట్ట = railroad; railway bed. ---రైలుపట్టాలు = railway tracks. ---రైలుబండి = a railway train of carriages. ---రైలుమార్గం = railway line. ---రైలుస్టేషను = railway station. రొంప, roMpa -n. --cold; sinus condition; రొంపి, roMpi -n. --mire; mud; morass; quagmire;. రొక్కం, rokkaM -n. --cash; ready money; రొద, roda -n. --noise; రొచ్చు, roccu -n. --foul smelling mud contaminated with cattle urine; రొట్టె, roTTe -n. --bread; రొప్పు, roppu -v. i. --pant; gasp; breathe hard; రొమ్ము, rommu -n. --chest; రొయ్య, royya -n. --(1) prawn; --(2) shrimp; ---పాపు రొయ్య = tiger prawn; [bio.] ''Penaeus monodon'' Fabr. ---గాజు రొయ్య = jumbo prawn; [bio.] ''Penaeus monodon'' Fabr. ---తెల్ల రొయ్య = Indian prawn; [bio.] ''Penaeus indicus''. ---యల్లి రొయ్య = white prawn; [bio.] ''Penaeus indicus''. ---బుంగ రొయ్య = brown prawn; [bio.] ''Metapenaeus affinis''; M. monoceros. ---చింకి రొయ్య = brown prawn; [bio.] ''Metapenaeus dobsoni''. ---పసుపు రొయ్య = yellow prawn; [bio.] ''Metapenaeus brevicornis''. ---ఎర్ర రొయ్య = red prawn; [bio.] ''Solenocera indica'' Natraj. ---రొయ్య పొట్టు = shrimp; [bio.] ''Acetes indicus; Acetes erythraeus'' Nobili. ---మంచినీటి రొయ్య = fresh water prawn; [bio.] ''Macrobrachium spp''. ---చింగుడు రొయ్య = leander; [bio.] ''Leander tenuipes'' Henderson; ''L. styliferus''. ---మీసాల రొయ్య = spiny lobster; [bio.] ''Panulirus spp''. ---పెద్ద రొయ్య = spiny lobster; [bio.] ''Panulirus spp''. ---రాతి రొయ్య = spiny lobster; [bio.] ''Panulirus spp''. రొయ్యి, royyi -n. --ash cover on live charcoal; రొష్టు, roshTu -n. --worry; annoyance; రోకలి, rOkali -n. --a pestle; rice pounder; రోకలిబండ, rOkalibaMDa -n. --(1) a pestle; --(2) a centepede, with a brick red color, found in Andhra Pradesh; రోగం, rOgaM -n. --disease; illness; ailment; malady; రోగనిదాన శాస్త్రం, rOganidAna SAstraM -n. --pathology; the science of establishing the cause of a disease; రోగి, rOgi -n. --patient; రోచన, rOcana - adj. -- shining; bright; రోజ్ ఏపిల్, rOj^ Epil^ - n. -- Rose apple; [bot.] ''Syzygium jambos'' of the Myrtaceae family; This tree has white flowers and white fruits; -- మలయా యాపిల్ నీ రోజ్ ఏపిల్ నీ కూడా గులాబ్ జామూన్ పళ్లు అనే పిలుస్తారు. సాధారణ నేరేడు వృక్షం శాస్త్రీయ నామం Syzygium cumini కాగా ఇదే కుటుంబానికి చెందిన లవంగ వృక్షం శాస్త్రీయనామం Syzygium aromaticum. రోజు, rOju -n. --a day; period from midnight to midnight; రోజువారీ, rOjuvArI -adj. --on a daily basis; day-by-day; -n. --(1) dairy; journal; --(2) a book of daily accounts; రోత, rOta -n. --disgust; రోదసి, rOdasi -n. --the sky; the heavens; the space; రోదన, rOdana -n. --wail; lamentation; crying; రోమం, rOmaM -n. s. --body hair; -- గగుర్పాటు; రోమాంచము, rOmaanchamu - n. -- an electric thrill; exhilaration; Horripilation; రోలు, rOlu -n. --mortar; a stone or wooden device with a little depression in the middle, used for chaffing; ఉలూఖం; రోషం, rOshaM -n. --indignation; anger; wrath; రోహిణి, rOhiNi -n. --(1) Alpha Tauri; Aldebaran; brightest star in the constellation Taurus; Yoga tara of the fourth lunar mansion; --(2) the fourth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) the period of indic history around 3247 BCE when the vernal equinox occured in this asterism; --(4) the healer; --(5) Indian redwood tree; [bot.] ''Soymida febrifuga''; రోహితం, rOhitaM %e2t -n. --(1) blood; --(2) blood red color; రౌతు, rautu -n. --rider; horseman; </poem> ==Part 3: లం - laM, ల - la== <poem> లంక, laMka -n. --(1) island; any island; --(2) Sri Lanka; లంకణం, laMkaNaM -n. --fasting; (lit.) a day skipped; (exp.) this word is used when the fasting is done in conjunction with a fever or some disease; (rel.) ఉపవాసం is a voluntary fast in conjunction with a religious observance; లంకించు, laMkiMcu -v. t. --link together; hook up; hook on to; లంకించుకొను, laMkiMcukonu -v. i. --seize; catch on to; లంకె, laMke -n. --connection; tie; link; లంకె ఊస, laMke Usa -n. --connecting rod; లంకె బిందెలు, laMke biMdelu -n. pl. --[idiom] buried treasure; (lit.) a pair of linked pots; లంగరు, laMgaru -n. --anchor; లంగరమ్మ, laMgaramma - n. f. -- anchor woman in a Television or media program; లంగరయ్య, laMgarayya - n. m. -- anchor man in a Television or media program; లంగా, laMgA -n. --petticoat; loose-fitting under garment for women; a skirt-like garment for girls; లంగోటీ, laMgOTI -n. --tight-fitting under garment for men; loincloth tied in a truss; లంచం, laMcaM -n. --bribe; లంచగొండి, laMcagoMDi -n. --habitual bribe-taker; లంచగొండితనం, laMcagoMditanaM -n. --bribery; graft; the quality (in a person or a society) of taking bribes habitually; లంజ, laMja -n. --slut; prostitute; harlot; whore; లంజకొడుకు, laMjakoDuku -n. --bastard; (lit.) son-of-a-whore; లంజముండాకు, laMjamuMDAku -n. -- [bot.] ''Pisonia grandis'' Linn.; లంపటం, laMpaTaM -n. --attachment to worldly pleasures; greediness; addiction; లంబం, laMbaM -n. --perpendicular line; plumbline; లంబకోణం, laMbakONaM -n. --perpendicular angle; right angle; లంబజీవితం, laMbajIvitaM -n. --longevity; long life; లంబనం, laMbanaM -n. --pendant; % to e2t లంబిత, laMbita -adj. --suspended; లక్క, lakka -n. --lacquer; lac; shellac; (1) a sticky resinous secretion of the tiny lac insect ''Laccifer lacca;'' (or ''Tachardia lacca'' or ''Kerrialacca'') deposited on the twigs and young branches of several varieties of trees in India, Burma, Thailand, and other Southeast Asian countries; when still attached to the twigs it is stick-lac; when strained and dried it is shell-lac; Lac is the only commercially useful resin of animal origin; (2) చైనీస్ లాకర్ చెట్టు (''Toxicodendron vernicifluum-rhus verniciflua'') అనే చెట్టు నుండి స్రవించిన జిగురు ని ఎండబెట్టి తయారు చేసే పదార్ధం; లక్క పిడతలు, lakka piDatalu -n. --lacquered wooden pots and pans used as toys; లక్క పురుగు, lakka purugu - n. -- [bio.] ''Kerria lacca''; లక్క బొమ్మలు, lakka bommalu -n. --lacquered wooden toys; లక్క సామాను, lakka sAmAnu -n. --lacquered goods; లక్ష, laksha -n. --hundred thousand; one followed by five a zeros; లక్షణం, lakshaNaM -n. --property; symptom; indication; ---రోగ లక్షణం = disease symptom. లక్షణంగా, lakshaNaMgA -adv. --properly; fittingly; లక్ష్మణఫలం, lakshmaNaphalaM - n. -- soursop; [bot.] ''Annona muricata;'' -- see also రామాఫలం (Annona Reticularis); సీతాఫలం (Annona Squamosa); హనుమాఫలం (star fruit?); లక్ష్యం, lakshyaM -n. --aim; objective; target; goal; లక్షాధికారి, lakshAdhikAri -n. -a person whose net worth is more than one hundred thousand rupees; లక్షిత, lakshita -adj. --designated; aimed; targeted; లకుమికిపిట్ట, lakumiki piTTa -n. --white-breasted kingfisher; [bio.] ''Halcyon smyrensis''; బుచ్చిగాడు; లకోటా, lakOTA -n. --envelope; లగం, lagaM -n. --[prosody] iambus; a short syllable followed by a long syllable; లగ్నం, lagnaM -n. --(1) [atsrol.] ascendant; the rising zodiacal sign; the most important part of your sidereal chart. As a result, it’s helpfully marked for you on your chart by a slash going through the corner of the sign’s box. Your ascendant is always the first house, and the other houses follow it clockwise. For example, if your ascendant is in Aquarius (indicated by a slash going through the Aquarius box), this is your first house. The rest of the houses will follow clockwise from this first house. (2) the time at which a zodiacal sign rises in the East. The ascendant is the exact degree in the zodiac that was on the eastern horizon, or rising on the horizon, at the birth of an individual; the ascendant changes every couple of hours. So the time of birth must be registered correctly; A rising sign speaks to a person's nature, how they look, what their personality is like, and what their overall appearance is; -- పుట్టిన సమయంలో పుట్టిన స్థలం నుండి తూర్పు వైపున ఉదయిస్తున్న రాశిని లగ్నం గా సూచిస్తారు. ఈ లగ్నం ఒక్కక రాశిలో 2 గంటలు ఉంటుంది. అంటే ప్రతి రాశిలో 2 గంటలు వంతున రోజుకి 24 గంటలులో 12 రాశుల్లో లగ్నం మారుతూ ఉంటుంది. అక్కడినుండి ఆకాశంలో పడమటివైపుకి వరసగా వెనక్కి లెక్క పెట్టుకుంటూ పోతే, లగ్నం పైన పన్నెండో ఇల్లు (లేక భావము), ఆపైన పదకొండు, ఆపైన పదవది నడినెత్తి మీదకి వచ్చేస్తాము. నడినెత్తిమీద ఉన్న భావాన్ని దశమము (లేక పదో ఇల్లు) అంటారు. అక్కడినుంచి పడమటికి దిగుతుంటే తొమ్మిది, ఎనిమిది ఇళ్ళు వస్తాయి. సరిగ్గా పడమటన అస్తమిస్తున్న బిందువు కలిగిన ఇల్లు ఏడవ ఇల్లు (లేక సప్తమ భావం). ఇంకా కిందకి దిగిపోతే ఆరో ఇల్లు, ఐదో ఇల్లు, నాలుగో ఇల్లు వస్తాయి. నాలుగో ఇల్లు అట్టడుగు స్థానం. దాని తరవాత మూడు, రెండు వచ్చి మళ్ళా తూర్పున లగ్నం (లేక ఒకటో ఇల్లు) లోకి వచ్చేస్తాయి; --(3) auspicious time selected to perform a function, especially a wedding; లగ్గం; ---(4) one that is connected; --(5) fixed; concentrated; -- జన్మరాసి = పుట్టిన సమయంలో చంద్రుడు ఉండే రాసి; లగ్నంచేయు, lagnaMcEyu -v. i. --concentrate one's mind; లగ్న సంధి, lagna saMdhi -n. --time taken by the Sun to cross a zodiacal sign; లఘిమ, laghima -n. --(1) volatility; buoyancy; absence of weight; --(2) the ability of a yogi to float, defying gravity; levitation; లఘు, laghu -pref. --small; acute; weak; ---లఘుకోణం = acute angle. ---లఘుసంకర్షణ = weak interaction. లఘువు, laghuvu -n. --[prosody] a short syllable; a syllable that takes a duration of one snap of fingers to pronounce it; లజ్జ, lajja -n. --modesty; shyness; లడాయి, laDAyi -n. --fight; quarrel; లత, lata -n. --climbing plant; లభ్యత, labhyata -n. --availability; లద్ది, laddi -n. --dung of elephants, camels, horses, donkeys, etc.; లద్దిపురుగు, laddipurugu -n. --dung beetle; లబ్దం, labdaM -n. --(1) gain; --(2) [math.] quotient; లయ, laya -n. --(1) destruction; annihilation; --(2) cadence; beat in music; rhythic sound; లలన, lalana -n. --woman; (lit.) attracts man even in domestic quarrels; లలాటం, lalATaM -n. --forehead; లలిత కళలు, lalitha kaLalu - n. pl. -- fine arts; the five fine arts are: (1) painting, (2) sculpture; (3) architecture, (4) music and (5) literature; the "performing arts like theater and dance are also often included; లవం, lavaM -n. --numerator; top half of a fraction; (ant.) హారం; లవంగం, lavaMgaM -n. --clove; [bot.] buds of ''Eugenia caryophyllus''; ''Syzygium aromaticum'' of Myrtaceae family --[[Sans.] వరాళ; లవంగ; దేవకుసుమ; పారిజాత; ఇంద్రపుష్ప; కరంబువు; లవండరు, lavaMDaru -n. --lavender; [bot.] ''Lavender Sp.'' of Labiatae family; లవజని, lavajani -n. --halogen; (exp.) one that produces salts; Florine, Chlorine, Bromine and Iodine are called the halogens; లవణం, lavaNaM -n. --salt; table salt; any salt; ---ఖనిజ లవణం = mineral salt. లవణవల్లి, lavaNavalli - n. -- [bot.] ''Asystasia hortensis'' Linn. లవలేశం, lavalESaM -n. --the least bit; in the least; ---లవలేశమైనా సందేహించకుండా = not hesitating the least. లహరి, lahari -n. --wave; లహిరి, lahiri -n. --intoxication; inebriation; the elevated feeling resulting from the consumption of alcohol; (Farsi) lah = grape wine; లాంగూలం, lAMgUlaM -n. --tail; లాంఛనం, lAMchanaM -n. --mark; sign; token; emblem; symbol; formality; లాంఛనంగా, lAMchanaMgA -adv. --formally; ceremoniously; లాంఛనాలు, lAMchanAlu -n. --formalities; లాంతరు, lAMtaru -n. --lantern; portable lamp; లా, lA -adv. --suff. like; as; -n. --law; rule; legality; లాక్షణికుడు, lAkshaNikuDu -n. m. --grammarian; literary stylist; లాగు, lAgu -n. --shorts; boxers; lower garment made of a pliable cloth as opposed to a stiff cloth; -v. i. --ache; pulling sensation; -v. t. --pull; drag; లాఘవం, lAghavaM -n. --quickness; lightness; dexterity; ---హస్తలాఘవం = finger dexterity; quickness of hand; sleight of hand. లాఠీ, lAThI -n. --baton; a short stick used by police to charge at people while controlling crowds; --- see also లోడీ లాభం, lAbhaM -n. --profit; gain; advantage; ---యంత్రలాభం = mechanical advantage. ---లాభం లేదురా = there is no gain. లాభదాయకం, lAbhadAyakaM -n. --profitable; లాడి, lADi -n. --pus from a boil; foul-smelling pus coming from an infected ear; లాతం, lAtaM % to e2t మీట -n. --switch; లాయరు, lAyaru -n. --lawyer; attorney; pleader; లాలాజలం, lAlAjalaM -n. --saliva; spittle; లాలి, lAli -n. --cradle; లాలిపాట, lAlipATa -n. --lullaby; లావణ్యం, lAvaNyaM -n. --beauty; loveliness; -- ముత్యములా మెరిసే చర్మ సౌందర్యం; సైంధవ లవణం అనేది ఉప్పగా ఉండే తెల్లని కొండరాయి. పెద్ద ఉప్పురాయిని పగలగొట్టినప్పుడు అది పగిలి, దాని స్నిగ్ధత్వం చేత సూర్యకాంతికి తళతళా మెరుస్తుంది. ఆ మెరుపుని ‘లావణ్యం’ అంటారు. లావాదేవీలు, lAvAdEvIlu -n. pl. --transactions; giving and tacking; [Hindi.] లానా దేనా; లాహిరి, lAhiri - n. -- Intoxication; stupor; --మత్తు; లింగం, liMgaM -n. --(1) gender; sex; --(2) male sex organ; penis; --(3) idol of Lord Shiva; ---పుంలింగం = masculine gender in Sanskrit; see also మహత్ వాచకం. ---స్త్రీలింగం = feminine gender in Sanskrit; see also మహతీ వాచకం. ---నపుంసక లింగం = neuter gender in Sanskrit; see also అమహత్ వాచకం. ---లింగభేదం = sexual discrimination. లింగకణం, liMgakaNaM -n. --sex cell; లింగదొండ, liMgadoMDa -n. --[bot.] ''Bryonia liciniosa''; Diplocyclos palmatus (L.) Jeffrey Cucurbitaceae; -- పిన్న చెట్టు; లింగపొట్ల, liMgapoTla -n. --[bot.] ''Trichosanthes anguina''; -- పిచ్చుక పొట్ల; లింగమల్లి, liMgamalli -n. -- a climbing shrub; [bot.] ''Jasminum angustifolinum''; లింగమిరియం, liMgamiriyaM -n. --[bot.] ''Crozophora plicata''; లిఖించు, likhiMcu -v. t. --write; లిఖితపూర్వకంగా, likhita-pUrvakaMgA -ph. --written; in writing; లిచ్చీ, liccI -n. --lychee; [bot.] ''Nephelium litchi'' sinensis; లిప్త, lipta -n. --moment; లిప్యంతరీకరణం, lipyaMtarIkaraNa -n. --transcription; లిపి, lipi -n. --script; లీటరు, lITaru -n. --liter; 1,000 cubic centimeters; a measure of volume of liquids in the metric system of units; లీనం, lInaM -n. --absorption; లీల, lIla -n. --play; sport; playful mischief; shenanigans; లీలగా, lIlagA -adv. --(1) easily; --(2) playfully; --(3) vaguely; లుంగ, luMga -n. --(1) a bale of clothes or fabric; --(2) a fabric with plaid print on it; లుంగ చుట్టుకొను, luMga cuTTukonu -v. i. --curl oneself up; coil up; లుంగపండు, luMgapaMDu -n. --citron; [bot.] ''Citrus medica''; లుంగీ, luMgI -n. --(1) a rectangular piece of cloth with plaid print on it; --(2) any rectangular piece of cloth about five meters long that is wrapped around the waist as men's lower garment in S. India; (Farsi) లుంగ = crease; fold in a cloth; లుచ్ఛా, lucChA -n. --mean fellow; -- నీచుడు; దుష్టుడు; కుత్సితుడు; కూళ; పోకిరి; పలుగాకి; తుంటరి; సిగ్గిడి; తుచ్ఛుడు; లుప్తము, luptamu -adj. -- obsolete; omitted; cut-off; rejected; లూటీ, lUTI -n. --loot; లెంక, leMka -n. --servant; లెంప, leMpa -n. --cheek; లెంపకాయ, leMpakAya -n. --slap on the cheek; లెక్క, lekka -n. --(1) account; reckoning; --(2) esteem; regard; లెక్కచేయు, lekkacEyu -n. --heed; pay attention to; లెక్కపెట్టు, lekkapeTTu -v. t. --count; లే, lE -v. imp. --get up; లేకి, lEki -adj. --cheap; unbecoming; ---లేకి బుద్ధులు = cheap attitude. లేఖ, lEkha -n. --letter; లేఖనం, lEkhanaM -n. --writing; drawing; ---వర్ణలేఖనం = chromatography; color writing. లేఖన పరికరం, lEkhana parikaraM -n. --writing instrument; లేఖరి, lEkhari -n. --scribe; amanuensis; one who takes dictation; లేఖిని, lEkhini -n. --pen; లేగ, lEga -adj. --suckling; ---లేగ దూడ = suckling calf. లేడి, lEDi -n. --deer; antelope; sambar deer; [bio.] ''Rusa unicolor''; chital deer; [bio.] ''Axis axis;'' --- ఆడలేడి = doe; hind; roe. --- కణుజు = sambar deer; [bio.] ''Rusa unicolor''. --- చుక్కల లేడి = chital deer; [bio.] ''Axis axis.'' --- చౌసింగా = four-hroned deer; [bio.] ''Tetracerus quadricornis;'' --- దుప్పి = spotted deer; chital deer; [bio.] ''Axis axis.'' --- మగలేడి = buck; hart; stag. --- లేడిపిల్ల = fawn. --- లేడిగుంపు = herd of deer. లేత, lEta -adj. --(1) tender; young; --(2) light; not dark; (ant.) ముదర; ---లేత పాకం = thin syrup. ---లేత వయస్సు = tender age. ---లేత రంగు = light color; pastel color; pastel. లేతతనం, lEtatanaM -n. --tenderness; youngish; లేదా, lEdA -advbl. particle. --or; otherwise; or; if not; if that is not the case; లేనివాళ్లు, lEnivALLu -n. --the have nots; the poor; లేపనం, lEpanaM -n. --(1) paste (for external use); ointment; salve; అంజనం; --(2) smearing; plastering; anointing; లేపు, lEpu -v. t. --awake; cause to rise; లేమి, lEmi -n. --poverty; లేవగొట్టు, lEvagoTTu -v. t. --drive out; evacuate; లేవనెత్తు, lEvanettu -v. t. --lift; hoist; elevate; లేబరువు, lEbaruvu -adj. --early stages of ripening; లేవు, lEvu -minor sentence. --they are not; they are not available; they do not exist; లేసరు, lEsaru -n. --laser; acronym for light amplification by stimulated emission of radiation; a device that produces coherent light; లేశం, lESaM -n. --minute; small; లేహ్యం, -n. -- electuary; a paste (for eating) in Ayurvedic medicine; లైంగిక, laiMgika -adj. --(1) sex; sexual; --(2) gender; లైంగిక ఉత్తేజితం, laiMgika uttEjitaM -n. --sex hormone; '''లొ - lo, లో - lO, లౌ - lau''' లొంగు, loMgu -v. t. --yield; submit; give up; లొగ్గడి, loggaDi -n. --confusion; disorder; లొట్ట, loTTa -n. -- (1) a smack with the tongue; (2) dent; లొట్టపీసు, loTTapeesu - n. -- Morning glory; [bot.] Ipomoea carnea of the Convolvulaceae family; -- ఈ మొక్కలు ఎక్కువగా చెరువులు, కాలువలు, కుంటలు, నీరు ఉండే ప్రాంతాల్లో పెరుగుతాయి. ఈ మొక్క కాండం తెల్లని పూతతో లొట్ట (కాండం లోపల ఖాళీగా బోలుగా ఉంటుంది) మాదిరి ఉండడం వల్ల దీనికి లొట్ట పీసు చెట్టు అనే పేరు వచ్చింది. వీటి కాండం విరిస్తే విరగకుండా రబ్బర్ మాదిరిగా సాగుతుంది. కాండాన్ని గిల్లితే పాలలాంటి ద్రవం వస్తుంది. కాబట్టి తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఈ మెుక్కను రబ్బరు మొక్క, లొట్ట పీసు మొక్క, పాల సముద్రపు మొక్క అంటూ రకరకాల పేర్లతో పిలుస్తారు. ఈ మెుక్కలో ఎన్నో ఔషద గుణాలు ఉంటాయి. లొట్ట పీసు మొక్కలో ఉండే పాలు తేలు విషానికి విరుగుడులా పనిచేస్తాయి. చర్మం మీద తామర వంటి చర్మ వ్యాధులు వచ్చినప్పుడు ఈ పాలు రాస్తే తగ్గిపోతుంది. మనుషులను కుట్టే దోమలను, పంటల దిగుబడిని దెబ్బతీసే దోమలను ఈ మొక్క ఆకుల నుంచి వచ్చే పొగతో నివారించొచ్చు. లొట్ట పీసు మొక్కలను కాగితం తయారీలోనూ వినియోగిస్తారు. లొటారం, loTAraM -n. --(1) hole; emptiness; --(2) mud house; see also పటారం; ---పైన పటారం, లోన లొటారం = showy on the outside, nothing inside. లొటిపిట, loTipiTa -n. --camel; (ety.) లొట్ట = dent; పిట = fat; the "fatty dent" is a reference to the hump; లొత్త, lotta -n. --dent; impression; లొద్దుగ, lodduga - n. -- (1) ఎర్ర లొద్దుగ = [bot.] ''Symplocos racemosa''; లోధ్ర; -- (2) తెల్ల లొద్దుగ = [bot.] ''Symplocos crataegoides''; ''Symplocos cochinchinensis''; శ్వేత లోధ్ర; గాలవం; లొల్లి, lolli - n. -- commotion; noise; -- గోల; లొసుగు, losugu -n. --fault; defect; లో, lO -prep. --in; into; -adj. --inner; లోకం, lOkaM -n. --world; (lit.) the plane of existence; (exp.) according to the ancient Hindu cosmology, this universe is comprised of fourteen worlds, seven of them are upper worlds and seven are nether worlds; the seven upper worlds are భూలోకం, భువర్లోకం, స్వర్గలోకం, మహర్లోకం, జనలోకం, తపోలోకం, సత్యలోకం; the seven nether worlds are అతలం, వితలం, సుతలం, తలాతలం, మహాతలం, పాతాళం; లోకజ్ఞత, lOkaj~nata -n. --worldly wisdom; లోకజ్ఞానం, lOkaj~nAnaM -n. --common sense; worldly knowledge; లోకప్రవాదం, lOkapravAdaM -n. --rumor; talk of the town; లోకప్రసిద్ధం, lOkaprasiddhaM -n. --world-famous; లోకప్పు, lOkappu -n. --ceiling; లోకమర్యాద, lOkamaryAda -n. --convention; established custom; లోకాభిరామాయణం, lOkAbhirAmAyanaM -n. --chit-chat; leisurely conversation; లోకానుభవం, lOkAnubhavaM -n. --worldly experience; లోకులు, Okulu -n. pl. --people; the community; the public; లోకువ, lOkuva -n. --subordinate treatment; making light of one's status or importance; లోకోక్తి, lokOkti -n. --proverbial saying; లోకోత్తరం, lokOttaraM %e2t -adj. --excellent; outstanding; transcendental; లోగటి, lOgaTi -adj. --former; previous; లోగడ, lOgaDa -adv. --in the past; formerly; లోగా, lOgA -adv. --within; లోగిలి, lOgili -n. --big house; manor; estate; లోటు, lOTu -n. --deficiency; defect; drawback; లోడీ, lODI -n. --baton; కర్రసాము చేసేవాడు తిప్పే కర్ర; లోతట్టు, lOtaTTu - n. -- (1) interior; far from the main road; -- (2) low-lying; low-lying as in a flood plain; లోతు, lOtu -n. --depth; profundity; లోధ్ర, lOdhra -n. --a tree; the bark of this tree is used in dying; the juice is also used in the treatment of red discharge in females; [bot.] ''Symplocos racemosa''; చిల్ల; లొద్ది చెట్టు; లోని, lOni -adj. --inner; internal; interior; లోపం, lOpaM -n. --deficiency; defect; wanting; dearth; లోపల, lOpala -prep. --inside; within; amongst; లోపాయకారీ, lOpAyakArI -adj. --clandestine; underhanded; లోపించు, lOpiMcu -v. i. --deficient; లోబడు, lObaDu -v. i. --yield; submit; లోభం, lObhaM -n. --stinginess; miserliness; లోభి, lObhi -n. --miser; penny-pincher; లోయ, lOya -n. --valley; glen; dell; ravine; లోరవాణా, lOravANA %e2t -n. --input; [comp.] data that goes in; లోలకం, lOlakaM -n. --pendulum; లోలక్కు, lOlakku -n. --hanging earring; లోలుగ, lOluga -n. --[bot.] ''Pterospermum heyneanum'' of the Sterculiaceae family; -- చివుకము; హరివల్లభము; తడ; లోలుడు, lOluDu -suff. --a man who is devoted to or enamored by someone or something; ---స్త్రీలోలుడు = womaniser. లోలోపల, lOlOpala -adv. --inwardly; లోహం, lOhaM -n. --metal; iron; లోహితం, lOhitaM -n. --red color; లౌక్యం, laukyaM -n. --tact, especially while talking; worldly wisdom; లౌకిక, laukika -adj. --worldly; secular; లౌకిక జ్ఞానం, laukika j~nAnaM -n. --worldly wisdom; లౌజు, lauju -n. --caramelized coconut gratings; లస్కోరా; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] gw7n2j8pxid6w8mutwgcu0b5otyc42a 0 4837 39201 38879 2026-05-31T18:11:27Z రవిచంద్ర 129 /* నవలలు */ 39201 wikitext text/x-wiki [[m:te:కొమ్మూరి సాంబశివరావు|కొమ్మూరి సాంబశివరావు]] డిటెక్టివ్ రచనలకు పేరు గాంచాడు. ఇది ఆయన రాసిన రచనల సారాంశం. == నవలలు == * [[/చేతులు ఎత్తు|చేతులు ఎత్తు]] * [[/లాకెట్ మర్మం|లాకెట్ మర్మం]] * [[/666|666]] m163zmy61ggphwbii6pd40o6mkwiw68 0 4852 39200 2026-05-31T18:10:45Z రవిచంద్ర 129 కొమ్మూరి 666 నవల 39200 wikitext text/x-wiki 666 కొమ్మూరి రాసిన గూఢచారి డిటెక్టివ్ నవల. ముంబై నగరంలో ఒక ప్రముఖ నర్తకి ప్రదర్శన ఇస్తుండగానే హత్యకు గురవుతుంది. హోమ్ డిపార్ట్‌మెంట్ ప్రధాన కార్యదర్శి భార్య అదే రకంగా హత్యకు గురవుతుంది. ఆమె దేశ రక్షణ రహస్యాలను సేకరించి పొరుగు దేశమైన పరిస్థాన్ గూఢచారులకు అందించి ఉంటుంది. ఆమె లాగే మరో యువకుడు కూడా హత్యకు గురవుతాడు. ఈ హత్యలన్నిటినీ పరిశీలించడానికి ప్రభుత్వం డిటెక్టివ్ యుగంధర్ సహాయం కోరుతుంది. ncw9nnyhxyvkag1c8fym64bhnv97hqm 39202 39200 2026-05-31T18:14:51Z రవిచంద్ర 129 39202 wikitext text/x-wiki 666 కొమ్మూరి రాసిన గూఢచారి డిటెక్టివ్ నవల. ముంబై నగరంలో ఒక ప్రముఖ నర్తకి ప్రదర్శన ఇస్తుండగానే హత్యకు గురవుతుంది. హోమ్ డిపార్ట్‌మెంట్ ప్రధాన కార్యదర్శి భార్య అదే రకంగా హత్యకు గురవుతుంది. ఆమె దేశ రక్షణ రహస్యాలను సేకరించి పొరుగు దేశమైన పరిస్థాన్ గూఢచారులకు అందించి ఉంటుంది. ఆమె లాగే మరో యువకుడు కూడా హత్యకు గురవుతాడు. హత్య చేసిన తర్వాత హంతకులు 666 అనే కోడ్ రాసి వెళుతుంటారు. నిజానికి 666 భారతదేశానికి చెందిన రహస్య గూఢచారి. అతను పరిస్థాన్ దేశానికి వెళ్ళి భారతదేశంలో ఆ దేశానికి చెందిన గూఢచారి ముఠాలు భారతదేశంలో ఎవరెవరు పని చేస్తున్నారో తెలుసుకుని ఆ సమాచారం అందించి ఉంటాడు. ఈ హత్యలన్నిటినీ పరిశీలించడానికి ప్రభుత్వం డిటెక్టివ్ యుగంధర్ సహాయం కోరుతుంది. అలాగే 666 ఏమైపోయాడో కూడా కనుక్కోమని కోరుతుంది. ఈ రహస్యాన్ని యుగంధర్, అతని సహాయకుడు రాజు ఎలా ఛేదించారన్నది ఈ నవల కథాంశం. o1js3h9hkbzv2oahe8bnxr575tyf4nn