వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు/F

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="te">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikibooks</sitename>
    <dbname>tewikibooks</dbname>
    <base>https://te.wikibooks.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">మీడియా</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ప్రత్యేక</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">చర్చ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">వాడుకరి</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">వాడుకరి చర్చ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikibooks</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikibooks చర్చ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">దస్త్రం</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">దస్త్రంపై చర్చ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">మీడియావికీ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">మీడియావికీ చర్చ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">మూస</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">మూస చర్చ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">సహాయం</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">సహాయం చర్చ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">వర్గం</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">వర్గం చర్చ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">మాడ్యూల్</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">మాడ్యూల్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు/F</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2998</id>
    <revision>
      <id>39367</id>
      <parentid>39075</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T02:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Part 1: Fa-Fk */</comment>
      <origin>39367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124396" sha1="2orqbzj3sdq0y3s358pmqdbklhtjrha" xml:space="preserve">
==Part 1: Fa-Fk==
==Part 2: Fl-Fz==

=నిఘంటువు=

*This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made. 
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks

19 Aug 2015.
==Part 1: Fa-Fk ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;

* '''F, f, symbol (1) ఇంగ్లీషు వర్ణమాలలో ఆరవ అక్షరం; (2) పరీక్షలలో తప్పిన వారికి వచ్చే గురుతు; 
* fable, n.  చిన్న కథ; జంతువులు పాత్రలుగా ఉన్న చిన్న కథ; see also parable; 
* fabric, n. (1) అంబరం; బట్ట; దుకూలం; పట్టా; (2) కట్టడం;
** 	gunny fabric, ph. గోనె పట్టా;
** 	yellow fabric, ph. పీతాంబరం;
* fabricate, v. t. తయారుచేయు; అల్లు; నిర్మించు; బనాయించు; ప్రకల్పించు; కల్పించు;
* fabricated, adj. ప్రకల్పిత; తయారు చేయబడ్డ; కల్పించిన; సృష్టించిన; 
* fabrication, n. (1) బనాయింపు; ఉత్పాదన; (2) అల్లిక; కల్పన; ప్రకల్పన; తయారీ;
* fabulous, adj. నమ్మశక్యం కాని; అద్బుత; కల్పిత; అనూహ్యమైన; 
* face, adj. ముఖ; అంకిత;
* face, n. (1) ముఖం; మోము; మోర; మొహం; మొగం; ఆననం; వదనం; (2) ఫలకం; తలం;
** 	dejected face, ph. విషణ్ణ వదనం;
* face, v. i. ఎదురవు; ఎదురుగా వచ్చు; 
* face, v. t. ఎదుర్కొను; ఎదిరించు; 
** face to face, ph. ముఖాముఖీ; ఎదురెదురుగా; ఎదురుబదురుగా;
** face value, ph. అంకిత మూల్యం; ముఖ మూల్యం; నమోదు చేయబడ్డ విలువ;
* facet, n. కోణం; దృక్పథం; వేపు; పట్టె;
* facetious, adj. వెటకారంగా; వెక్కిరింపుగా; ఎగతాళిగా; 
** facetious comment, ph. ఒక రకం ఛలోక్తి; &quot;బయట ఎండ వేడిగా ఉందా?&quot; అని అడిగినప్పుడు &quot;లేదు, వెన్నెట్లో తిరుగుతూన్నట్లు ఉంది?&quot; అని చెప్పిన సమాధానం ఈ కోవకి చెందుతుంది. &quot;వాడి లాంటి స్నేహితులు ఉంటే శత్రువులు అక్కరలేదు&quot; అన్న వాక్యం sarcastic comment అవుతుంది;
* facial, adj. ముఖగామి;
* facile, adj. సులభసాధ్యం; చెయ్యి తిరిగిన; 
** facing each other, ph. ఎదురు బదురుగా;
* facilitate, v. t. అనుకూల పరచు; వసతులు కల్పించు; సులభం చేయు; 
* facilities, n. సౌకర్యాలు; వసతులు; సదుపాయాలు;
**   basic facilities, ph.  మౌలిక సదుపాయాలు; 
**   facilities and resources, ph. సాధనసంపత్తి; వసతులు, వనరులు;
** 	water facilities, ph. నీటి వసతులు;
* facility, n. సౌలభ్యం; అవలీల; చులకన; సులభం; 
* facsimile, n. సరి అయిన నకలు; మక్కీకి మక్కీ నకలు; తుల్యసమానం; తద్వత్తుగా ఉండేది; same as fax;
* fact, n. నిజం; సత్యం; వాస్తవం; వాస్తవికాంశం; నిజంగా జరిగిన విషయం; యదార్థం; 
** harsh fact, ph. కఠోర వాస్తవం;
** literal fact, ph. అక్షర సత్యం;
* faction, n. కక్షి; గుంపు; కూటమి; కలహాలలో ఒక గుంపు;
* factor, n. (1) కారణాంకం; లబ్ధమూలం; భాజకం; (2) కారకం; (3) కారణాంశం;
**  clotting factor, ph. ఘనీభవన కారణాంశం;
** 	common factor, ph. కనిష్ఠ భాజకం;
** 	prime factor, ph. ప్రధాన కారణాంకం;
**  Rh-factor, ph. రీసస్ కారణాంశం; Rh-కారణాంశం;
* factorial, n. క్రమగుణకం; ఓ సమితిలో ఎన్ని వస్తువులుంటే దాన్ని ఎన్ని విధాలుగా అమర్చొచ్చో సూచించటానికి వాడే చిహ్నమే ఫాక్టోరియల్ (క్రమగుణకం) అనబడే ! గుర్తు. ఓ సమితిని అమర్చగలిగే విధాల సంఖ్య; ఉదా. 6 యొక్క క్రమగుణకం 6! = 6 x 5 x 4 x 3 x 2 x 1; ఇక్కడ ఆశ్చర్యార్ధకం క్రమగుణకానికి గుర్తు; 0! = 1; 1! = 1; 2! = 2 x 1 = 2; 3! = 3 x 2 x 1 = 6 అవుతాయి.
* factorization, n. కారణాంకీకరణం; ఒక సంఖ్య యొక్క కారణాంకాలు కనుక్కోవడం;
* factory, n. కర్మాగారము; కార్ఖానా; Factory assembles, crafts, or builds finished consumer goods and complex machinery (like electronics or automobiles) from various parts or raw materials;
** factory workers, ph. కార్మికులు;
* faculty, n. (1) శక్తి; సామర్థ్యం; దార్‌ఢ్యము; (2) అధ్యయన విభాగం; (3) అధ్యాపక వర్గం;
** 	mental faculty, ph. మనో దార్‌ఢ్యం;
* fad, n. వేలంవెర్రి; అస్తావెస్తం; 
* fade, v. i. వెలసిపోవు; వాడిపోవు;
* fake, adj. నకిలీ;
* fail, v. i. విఫలమగు; తప్పు; ఓడు; డింకీలు కొట్టు;
* failure, n. విఫలం; ఓటమి; అనాప్తి;
* faint, adj. నీరసమయిన; వెలవెలపోయిన; మసకగా ఉన్న; మంద; హీన; 
** faint glow, ph. మంద దీప్తి;
* faint-hearted, n. పిరికి; భీరువు; భయశీలి; 
* faint, v. i. స్మృతితప్పు; సొమ్మసిల్లు; మూర్చపోవు;
* fainting, n. [[మూర్చ వ్యాధి|మూర్ఛ]]; శోష; 
* fair, n. (1) [[సంత]]; (2) తిరణాలు; (3) న్యాయం; పాడి;
* fair, adj. (1) న్యాయమైన; సరసమైన; సముచితమైన; (2) శుభ్రమైన; తెల్లనైన; సుందరమైన; సొగసైన; 
** fair and square, ph. ధర్మం; న్యాయం; 
** fair price, ph. సరసమైన ధర; గిట్టుబాటు ధర; 
* fair-skinned, adj. తెల్లనైన ఛాయ గల; మంచి ఛాయ గల;
* fairy, n. పిల్లల ఊహాలోకంలో ఉండే రెక్కలు ఉండి,మంత్ర శక్తి ఉన్న ఒక శాల్తీ; 
** fairy tale, ph. అద్భుత గాథ; నమ్మశక్యం కాని కథ; మాంత్రికులు, దేవదూతలు, వగైరా పాత్రలు ఉండే పిల్లల కథ; 
* fait accompli, n. {Latin] జరిగిపోయిన పని; సిద్ధించిన కార్యం;
* faith, n. (1) నమ్మకం; విశ్వాసం; భక్తి; (2) మతం;
** 	breach of faith, ph. విశ్వాస భంగం;
* faker, n. మోసగాఁడు; ఫకీర్లంతా మోసగాళ్లనే అనుకుని ఇంగ్లీషు వాళ్లు ఈ మాటని తయారు చేసేరు;
* fake, n. (1) నకిలీ; కృత్రిమం; బూటకం; నకిలీ నకలు; చవకబారు కాపీ; (2) కపటి; మోసకారి;
* fakir, n. [Ind. Engl.] strictly, a Muslim who has taken a vow of poverty; also applied to Hindu ascetics such as sadhus; [ety.] Arabic ''faquir''= poor; 
* falcon, n. డేగ; సాళువ; బైరిపక్షి; భైరవ డేగ; {rel.] [[గద్ద]]
* fall, n. (1) ఆకురాలు కాలం; (2) పాతం; పతనం; సంపాతం; అభిపాతం; ఎక్కువగా పడుట; కెడవు; భ్రంశనం; (3) చీర యొక్క అంచుల దగ్గర (పాదాల దగ్గర) వెనకభాగంలో కుట్టే బట్ట; 
* fall, v. i. పడు; రాలు; భంగపడు;
* falling, n. పడడం; రాలడం; భంగపడడం; నిపతనం; నిపాతం; 
* fallible, adj. పొరపాటు చేసే అవకాశం; 
* fallacious, adj. ఆభాసప్రాయమైన; తర్కాభాసమైన; 
* fallacy, n. కుతర్కం; ఆభాసం; తర్కాభాసం: మిథ్యాహేతువు; తార్కికంగా తప్పుడు వాదన; see also paradox;
* fallen, adj. పతిత; పతనమైన; పడిన; భ్రష్ట;
* falling, v. i. పడు; రాలు;
* fallow, n. (1) కొవ్వు; గొడ్డుకొవ్వు; (2) బీడు; బీడు పొలం; 
* false, adj. కల్ల; బూటకపు; అబద్ధపు; తప్పు; మిథ్య; దంభ; కుహనా; 
* false, n. కల్ల; బూటకం; అబద్ధం; తప్పు; మిథ్య; హుళక్కి; అప్రమాణికం; 
** 	true or false?,  ph. నిజమా, కల్లా?; ఒప్పా, తప్పా?; 
** false report, ph. కల్ల మాట; నీలి వార్త;
* falsehood, n. అబద్ధం; బొంకు; అసత్యం; అనృతం; అళీకత; మిథ్య; 
* falsetto, n. మగవాడి బొంగురు గొంతుక; మగ గొంతుక; 
* falter, v. i. తడబడు; తొట్రుపడు; 
* fame, n. కీర్తి; ఖ్యాతి; విఖ్యాతి; పేరు; ప్రతిష్ఠ; ప్రశస్తి; యశస్సు; యశము; ప్రథ;
* familiarity, n. పరిచయం; చనువు; చొరవ; అతిపరిచయం; ప్రవేశం; అభినివేశం; విహితం; మాలిమి; 
** familiarity breeds contempt, ph. చనువు అలక్ష్యాన్ని పుట్టిస్తుంది; అతిపరిచయాదవజ్ఞా;
* familial, adj. అభిజన; పారంపర్య; కుటుంబ;
* family, n. (1) కుటుంబం; వంశం; అనూకం; జాతి; (2) సంసారం; కాపురం; (3) కుటుంబం; శాస్త్రవేత్తలు జీవకోటిని ఏడు వర్గాలుగా విడగొట్టినప్పుడు అయిదవ వర్గానికి పెట్టిన పేరు; [see also] kingdom, phylum, class, order, family, genus, species; 
** entire family, ph. ఇంటిల్లిపాదీ;
** joint family, ph. సమష్టి కుటుంబం; అవిభక్త కుటుంబం; ఉమ్మడికుటుంబం;
** Hominidae Family, ph. మహావానరాలు; మహావానర కుటుంబం; హోమీనిడే; 
** nuclear family, ph. వ్యష్టి కుటుంబం; విభక్త కుటుంబం;
** super-family, ph. అధి కుటుంబం; హోమినాయిడియా (hominoidea);
** sub-family, ph. ఉప కుటుంబం; హోమినినే (homininae);
** family life, ph. సంసారం; సంసార జీవితం;
** family name, ph. ఇంటి పేరు;
** family planning, ph. కుటుంబ నియంత్రణ;
** family tree, ph. వంశ వృక్షం;
* family-oriented, adj. సంసార పక్షపు;
* famine, n. కరువు; క్షామం; దుర్భిక్షం; (see also) pestilence; 
* famish, v. i. మలమలలాడు; ఆకలితో నకనకలాడు; ఆకలితో కృశించు;
* famous, adj. కీర్తికెక్కిన; పేరున్న; ఖ్యాతివడసిన; వినుతికెక్కిన; విజ్ఞాత; ప్రసిద్ధ; ప్రశస్త;
** famous person, ph. యశస్వి;
* fan, v. t. విసరు; వ్యజించు;
* fan, n. (1) పంకా; విసనకర్ర; వీవెన; సురటి; వ్యజనం; (2) ప్రేమాభిమాని; వీరాభిమాని; అభిమాని; అనుగరి; (ety.) fanatic అన్న మాటకి కుదింపు, కుదింపుతో అర్ధంలో మార్పు;
** 	electrical fan, ph. విద్యుత్ పంకా; విద్యుత్ వీవెన; ఫేను;
** 	palm leaf fan, ph. తాటాకు విసన కర్ర; తాళ వృంతం;
* fan palm, n. తాటిచెట్టు;
* fanatic, n. ఉన్మాది; ప్రేమాభిమాని; గాఢాభినివేశి; మూర్ఖాభిమాని; మూఢభక్తి కలవాడు; దురభిమాని; 
** 	religious fanatic, ph. మతోన్మాది;
* fang, n. కోర; దంష్ట్ర; దంతము;
* fanny pack, n. నడి కట్టు; ఒడి కట్టు; నడుం చుట్టూ కట్టుకునే చిన్న సంచి;
* fantastic, adj. ఊహామయ; అద్భుతమైన;
* fantasy, n. ఊహాలోకం; భ్రమ; భ్రమకల్పితం; స్వైర కల్పన;
* far, adj. దూరమైన;
* 
{|style=&quot;border-style: solid; border-width: 5 px&quot;
|
'''---Usage Note: farther, further
* ---Use ''farther'' to talk about distance: the school is farther down this street. Use ''further'' to talk about time, quantities or degrees: House prices will fall further.'''
|}
* 
* farce, n. ప్రహసనం; కిలారం; హాస్య ప్రధానమైన నాటకం; నవ్వులాట; హాస్యోక్తి; ఫార్సు;
* fare, n. బాడుగ; కేఁవు; ఆతరం; ప్రయాణానికి చెల్లించే రుసుము;
* farewell, n. ఉద్వాసన; సుఖప్రయాణ ఆశీర్వచనం; 
* farm, n. పొలం; కమతం;
* farmer, n. రైతు; సేద్యకాడు; కృషీవలుడు; కర్షకుడు; 
* farmers, n. pl. రైతులు; రైతాంగం; కృషీవలులు; కర్షకులు; 
* far-off place, n. దూరాభారం;
* far-sighted, adj. దూర దృష్టిగల; దీర్ఘ దృష్టిగల; దూరంగా ఉన్న వస్తువులు బాగా కనిపించేటటువంటి;
* farsightedness, n. దూరదృష్టి, దూరపు వస్తువులని మాత్రమే చూడగలగటం; 
* fart, n. అపానవాయువు; [taboo] పిత్తు;
* farthest, adj. అన్నిటి కంటే దూరమైన; 
* farther, adj. ఇంకా దూరమైన; more distant; see also &quot;further;&quot; 
* fascism, n. విశిష్ఠ సామ్యవాదం; In simplest terms, fascism refers to a specific way of organizing a society: under fascism, a government ruled by a dictator controls the lives of the people in that society, and allows no dissent or disagreement;  
* fascination, n. ఆకర్షణ;
* fashion, n. (1) సోకు; సొగుసు; నాగరీకత; ఫేషను; (2) తీరు; రీతి; వైఖరి; 
* fashion, v.t. రూపొందించు;
** fashionable woman, ph. సోకులాడి; వన్నెలవిసనకర్ర;
* fast, n. (1) ఉపవాసం; ఉపోషం; (2) నిరాహార [[దీక్ష]]; (3) పస్తు; లంఘణం;
** fast unto death, ph. ఆమరణ నిరాహార దీక్ష; 
* fast, adj. (1) వేగమయిన; జోరు; వడి; (2) పక్కా;
** fast color, ph. పక్కా రంగు;
* fasten, v. t. కట్టు; బంధించు; తాడుతో కట్టు; బిగించు; తగిలించు;
* fastened, n. నిబద్ధం; కట్టబడినది;
** 	well-fastened, ph. సన్నిబద్ధం;
* fastidious, adj. ప్రతి చిన్న విషయాన్నీ నిశితంగా పరిశీలించే బుద్ధి గల; మెప్పించడం కష్టమైన; ప్రతీదీ అతి శుభ్రంగా ఉండాలనే తత్త్వం గల; 
* fasting, n. నిరశన దీక్ష; ఉపవాసం; లంఘనము;
** protest fasting, ph. నిరశన దీక్ష;
** religious fasting, ph. ఉపవాసము;
** sickness fasting, ph. లంఘనము; లంఖణము;
* fat, adj. కొవ్వు; కొవ్విన; ఆమిక; బలిసిన; పీన; లావైన; పోతరించిన; బడ్డు; 
** low fat, ph. పేలవ;
** fat cell, ph. కొవ్వు కణం;
** fat tissue, ph. కొవ్వు కణరాసి; ఆమిక కణజాలం;
** fatty acid, ph. ఆమికామ్లము;
** mono-unsaturated fatty acid, ph. ఏక అసంతృప్త ఆమికామ్లం; 
** saturated fatty acid, ph. సంతృప్త ఆమికామ్లం;
** unsaturated fatty acid, ph. అసంతృప్త ఆమికామ్లం;
** poly-unsaturated fatty acid, ph. బహు అసంతృప్త ఆమికామ్లం 
* fat, n. కొవ్వు; గోరోజనం; మేద; మదం; కావరం; పోతరం; ఆమికం; హామికం; పిట; గుజ్జు; వస; స్నేహ;
** 	animal fat, ph. జాంతవ పిటం; జాంతవ మేదం;
** 	muscle fat, ph. కండ కావరం;
** 	vegetable fat, ph. శాకీయ పిటం; శాకీయ మేదం;
**  fatty acid, ph. ఆమిక ఆమ్లం; గోరోజనామ్లం; ఘృతికామ్లము; 
**  essential fatty acids, ph. ఆవశ్యక ఘృతికామ్లాలు; 
* 
{|style=&quot;border-style: solid; border-width: 5 px&quot;
|	
'''---Usage Note: fat
* ---''Fat'' means that someone or something weighs too much, but this word is not very polite to use about people. Use ''plump'' to be polite. ''Chubby'' is used to describe babies and young children and is acceptable. ''Over-weight'' means that someone weighs too much and is the term used by medical professionals. ''Obese'' means that someone is extremely fat in a way that is dangerous to their health.'''
|}
* 
* fatal, adj. ప్రాణాంతకమైన; మరణాంతకమైన; మారకమైన; చంపే; (rel.) deadly; mortal; lethal;
* fatalism, n. దేవుడి మీద భారం వేసి మానవ ప్రయత్నం మానుకోవడం; అన్ని అదృశ్య శక్తులవల్లనే జరుగుతాయనే నమ్మకం; 
* fatality, n. చావు; మరణం;
* fate, n. కర్మ; రాత; ప్రారబ్దం; విధి; గ్రహపాటు; ఘటన; నియతి; వాసన; అదృష్టం; 
* father, n. నాన్న; నాయన; తండ్రి; అయ్య; అబ్బ; అప్ప; పిత; జనకుడు;
** father of the nation, ph. జాతి పిత;
** Father, Son and the Holy Ghost, ph. పిత, పుత్ర, పవిత్రాత్మ;  
* father, v. t. కను;
* father-in-law, n. మామగారు; మావయ్య గారు; భార్య తండ్రి; (note) మామ, మావయ్య without the honorific గారు could mean mother's brother;
* fatherhood, n. పితృత్వం;
* fathom, n. నిలువు; ఆరు అడుగులు; రెండు గజాలు; లోతు కొలవడానికి వాడే ఒక కొలమానం;
* fathom, n. నిలువు; నిలువు లోతు;
* fatigue, n. అలసట; బడలిక; సేద; ఆయాసం; గ్లాని;
** 	moral fatigue, ph. ధర్మగ్లాని;
** 	metal fatigue, ph. లోహ గ్లాని;
** 	mental fatigue, ph. మానసిక గ్లాని;
* fatness, n. పోతరం; పోతరింపు; బలుపు;
* fatty, adj. కొవ్వుతోకూడిన; కొవ్విన; బలసిన; పోతరించిన;
** fatty acid, ph. గోరోజనామ్లం;
* fault, n. అవద్యం; తప్పు; దోషం; లొసుగు; లోపం; దబ్బర;
** 	find fault, ph. తప్పు పట్టు;
* fault-tolerant, adj. అవద్యతాళుకం;
* fauna, n. జంతుకోటి; జంతుజాలం; జంతువర్గం; ఒక ప్రాంతంలో ఉన్న జంతుజాలం;
* favor, favour (Br.); n. సహాయం; ఉపకారం; అనుగ్రహం; అవం;
* favorable, n. అనుకూలం; సానుకూల్యం; 
* favorable, adj. అనుకూల; సానుకూల; (ant.) ప్రతికూల;
** favorable atmosphere, ph. సానుకూల వాతావరణం; అనుకూల వాతావరణం; 
* favorably, adv. సుముఖంగా; అనుకూలంగా; 
* favorite, n. (1) ఇష్టుడు; ఇష్టురాలు; (2) అభీష్టం; ఇష్టతమం; ప్రియం;
* favoritism, n. ఆశ్రితపక్షపాతం; 
* fawn, n. లేడిపిల్ల; లేడికూన;
* fear, n. భయం; భీతి; దిగులు; బెదురు; 
* fearful, adj. భయంకరమైన; బెదిరే; జడిసే’ భయపడే; 
* fearless, adj. నిర్భయ; విభయ; నిబ్బర; 
* fearless, n. నిర్భయం; నిబ్బరం; విభయం; 
* fearlessness, n. నిర్భీతి; నిర్భయత్వం; నిర్భీకత్వం; నిబ్బరం; పరాక్రమం;
* feasible, n. సాధ్యం; వల్ల;
* feasibility, n. వల్ల; వీలు; సాధ్యాసాధ్యాలు; 
* feast, n. విందు; తద్దె; విందు భోజనం; ఆవెత; రసాయనం; పంక్తి భోజనం; 
* feast to the ears, ph. వీనుల విందు;
* feast to the eyes, ph. కన్నుల విందు; కన్నుల పండుగ; నేత్రపర్వం;
* feat, n. సాహసకృత్యం; అద్భుతకత్యం; విద్దె;
* feather, n. ఈక; తూలిక;
* feature, n. (1) కళవళిక; తీరు; వైఖరి; (2) ముఖ్యమైన లక్షణం; గుణం; 
** 	facial feature, ph. ముఖ కళవళిక; ముఖం తీరు;
* featured, adj. ముఖ్యమైన; ప్రధాన;
** speaker, ph. ముఖ్యమైన వక్త;
* febrifuge, n. జ్వరహరి; జ్వరహారిణి; జ్వరాన్ని తగ్గించేది;
* feces, n. మలము; పురీషం; (Br.) faeces;
** bird feces, ph. రెట్ట; 
** chicken feces, ph. పెంట; 
** crow feces, ph. రెట్ట; 
** cow feces, ph. పేడ; 
** dog feces, ph. పియ్యి; 
** elephant feces, ph. లద్దె; 
** human feces, ph. పియ్యి; మలము; పురీషం;
* fecundation, n. గర్భాదానం;
* fecundity, n. పిల్లలని కనగలిగే శారీరక స్తోమత; [see also] fertility;
* federal, adj. సంయుక్తమైన; కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన; relating to or denoting the central government as distinguished from the separate units constituting a federation;
* federation, n. సమాఖ్య;
* fee, n. రుసుం; జీతం; శుల్కం; మజూరి; దక్షిణ; ఫీజు;
** 	entrance fee, ph. ప్రవేశ రుసుం;
** 	membership fee, ph. సభ్యత్వ రుసుం;
** 	tuition fee, ph. జీతం; పాఠశాలకి విద్యార్థి చెల్లించే రుసుము;
**   fee for a service, ph. దక్షిణ; 
* feeble, adj. నీరసమైన; నిస్త్రాణమైన;
* feed, v. i. తిను; మేయు;
* feed, v. t. తినిపించు; మేపించు; భోజనం పెట్టు; 
* feed, n. (1) మేత; (2) దాణా;
* feedback, n. పునర్భరణం; పతిపుష్టి; పునర్‌దాణా;
* feel, v. t. తాకు; స్పర్శించు;
* feeling, n. అనుభూతి; సంవేదన; కనికరం; రసం; భావం; గుణం; 
** 	guilt feeling, ph. పాప సంవేదన;
* feet, n. pl. పాదములు; చరణములు;
* feign, n. pl. నటించు; టక్కు చేయు; టక్కరి పనులు చేయు;
* felatio, n. పురుషుడి లింగాన్ని నోట్లో పెట్టుకుని నాకడం;
* feldspar, n. భూస్ఫటికం;
* felicitation, n. అభినందన; సత్కారం;
* feigned, adj. నటించిన; మిథ్య; అళీక;
** feigned courage, ph. అళీక ధైర్యం; 
* feline, adj. పిల్లి జాతికి చెందిన;
* fellow, adj. సహ; తోటి;
** fellow student, ph. సహపాఠి; తోటి విద్యార్థి;
** fellow worker, ph. సహోధ్యాయుడు; సహాధ్యాయి; తోటి పనివాడు;
* felon, n. అపరాధి; నేరస్థుడు; నేరస్తురాలు; 
* felony, n. అపరాధం; నేరం; దండనార్హమైన నేరం; 
* felt, n. ఒక రకం ఉన్ని బట్ట; నేత లేకుండా ఉన్నితో చేసిన బట్ట; 
* female, adj. ఆడ; పెంటి; పెట్ట; పెయ్య; 
** female members, ph. ఆడవారు; ఆడంగులు;
* female, n. ఆడది; స్త్రీ;
** feminine gender, ph. మహాతీవాచకం; స్త్రీలింగం;
* femoral, adj. ఊరు; తొడకి సంబంధించిన;
** femoral vein, ph. ఊరు సిర; తొడలో ఉండే సిర; 
* femur, n. ఊర్వస్తి; తొడ ఎముక;
* fence, n. కంచె; దడి; తట్టిగోడ; వృతి; అవహాలిక; అలవ; 
** 	palm leaf fence, ph. దడి; (note) దడి అవరోధం కల్పించడమే కాకుండా కొంత మరుగు కూడా ఇస్తుంది;
** 	picket fence, ph. కటకటాల కంచె; కంచె అవరోధం కల్పిస్తుంది తప్ప మరుగు ఇవ్వదు;
** 	twig fence, ph. అలవ;
* fencing, n. గరిడీ; కత్తిని కాని, కర్రని కాని లాఘవంగా తిప్పడం;
* fennel, n. సోపు; పెద్ద జీలకర్ర; [bot.] Foeniculum vulgare;
* fenugreek, n. మెంతులు;
* fermentation, n. పులియబెట్టుట; విపాకం; కిణ్వప్రక్రియ; ఫేనీకరణం;
* fermented, adj. ఆసవ; పులియబెట్టిన; కిణ్వ;
* ferocious, adj. ఉగ్రమైన; భయంకరమైన; ప్రచండ; క్రూరమైన;
* ferocity, n. ఉగ్రత; క్రౌర్యం; భయంకరత్వం;
* ferro, pref. అయస్; ఇనుముకి సంబంధించిన; 
* ferric, adj. అయిక్; ఆయిక; 
* ferrous, adj. అయస్; ఆయస; 
** ferrous ion, ph. అయస శకలం;
** ferrous sulfate, ph. అన్నభేది; FeSO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;; Ferrous Sulfate is an essential body mineral; It is used to treat iron deficiency anemia (a lack of red blood cells caused by having too little iron in the body); 
* ferrule, n. తొడి; పొన్ను; చేతికర్ర మొనకి తొడిగే కిరీటం; 
* ferry, n. రహదారి పడవ; రాదారి పడవ; ఏరు దాటడానికి వాడే పడవ; దోనెపుట్టి; 
* fertile, adj. సారవంతమైన;
* fertility, n. (1) సారం; సత్తువ; (2) పిల్లలని కన్న శక్తి; (note) Fecundity refers to the potential production, and fertility to actual production, of live offspring;
* fertilization, n. ఫలదీకరణం;
* fertilize, v. t. ఫలదీకరించు; ఎరువు వేయు;
* fertilizer, n. (1) ఎరువు; (2) కరీషము; గత్త; ఆకుపెంట; పేడపెంట;
* fervor, n. తీవ్రత;
* festival, n. పండుగ; సంబరం; ఉత్సవం; జాతర;
* festoon, n. తోరణం;
* fetch, n. తెచ్చు;
* fetid, adj. కుళ్లిన; దుర్గంధమైన;
* fetish, n. శరీరంలో ఏ భాగాన్ని అయినా సరే లైంగిక దృష్టితో చూసి ఆనందించడం; ఏ పని మీదనయినా అతిగా దృష్టి నిలపడం;i
** 	religious fetish, ph. మన చుట్టూ ఉన్న సాధారణమైన వస్తువులకి మానవాతీతమైన శక్తులున్నాయని నమ్మి వాటికి దైవత్వం ఆపాదించడం; ఉదా. ఒక మత ప్రవక్త నఖ, కేశాలకి మహత్తు ఉందని నమ్మడం; 
** 	psychological fetish, ph. మన చుట్టూ ఉన్న సాధారణమైన వస్తువులని లైంగికమైన అనుభూతితో చూడడం; ఉదా. ఒక వస్తువుని స్త్రీగా భ్రమించి ఆ వస్తువుతో లైంగికమైన సంపర్కం పొందడానికి ప్రయత్నం చెయ్యడం;
* fetter, n. శృంఖలం; (rel.) unfettered
* fetus, foetus (Br.), n. భ్రూణం; ఉలబము; అంకురం; అర్భకం; పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు కడుపులో  పిల్ల; 
* feud, n. తగువు; తగాదా; సంసారంలో వచ్చే తగాదా; కుటుంబకలహం;
** 	blood feud, ph. పాలిపగ; 
* feudalism, n. జాగిర్‌దారీ; జమీందారీ; మొఖాసా;
* fever, n. ఉష్ణం; ఊష్ణం; [[జ్వరం]]; రూక్ష; 
** 	hay fever, ph. పీన జ్వరం; గవత జ్వరం; ఒక రకం ఎలర్జీ;
** 	typhoid fever, ph. సన్నిపాత జ్వరం; ఆంత్రిక జ్వరం; [[టైఫాయిడ్]];
** 	typhus fever, ph. విష జ్వరం; 
** 	yellow fever, ph. కుంభ కామెర్లు;
* feverishness, n. సలపరం;
* few, adj. కొద్ది; కొన్ని; కొందరు;
* fewer, adj. తక్కువ; లెక్కింపులో తక్కువ;
* fiance, n. పెండ్లాడబోయే కుర్రాడు; కాబోయే భర్త;
* fiancee, n.f. పెండ్లాడబోయే కుర్రది; కాబోయే భార్య;
* fiasco, n. అభాసు; రసాభాసు;
* fib, n. అబద్ధం; బొంకు;
* fiber, fibre (Br.), n. నార; పీచు; ఈనె; నారపోగు; తీగ; తంతువు; నూలు; 
** dietary fiber, ph. పోషక తాంతవం; 
** 	optical fiber, ph. దృక్ తంతువు; చక్షుష తంతువు;
** 	wood fiber, ph. దారు తంతువు;
* fibrillation, n. దడ;
* fibrin, n. తాంతవం; రక్తములో నార వంటి పదార్థం;
* fibrinogen, n. తాంతవజని; రక్తములో నార వంటి పదార్థానికి ఆధారభూతమైన ప్రాణ్యపదార్థం;
* fibroblasts, n. తంతుకణములు; పీచుకణములు; 
* fibrosis, n. తంతీకరణము; 
* fibula, n. జానుక; బహిర్ జంఘాస్థి; అనుజంఘాస్థి;
* fickle, adj. చంచలమైన; స్థిరబుద్ధి లేని; నిలకడలేని; చపల;
* fiction, n. కల్పన; కల్పించిన కథ; కల్పిక; కట్టుకథ; ప్రబంధం; ప్రబంధ కావ్యం; సృజనాత్మక రచన; పరిక;
** 	science fiction, ph. శాస్త్రీయ కల్పన; వైకల్పన; వైజ్ఞఆనిక కల్పన; 
* fictional, adj. కాల్పనిక; కూట;
* fictitious, adj. కాల్పనిక; కూట;
* ficus, n. చెట్లకి సంబంధించిన ఒక జాతి పేరు;
** ficus bengalensis, ph. [[మర్రి చెట్టు|మర్రి]];
** ficus hispida, ph. బ్రహ్మమేడి చెట్టు;
** ficus infectoria, ph. [[జువ్వి చెట్టు|జువ్వి]]; 
** ficus racemosa, ph. [[మేడి చెట్టు|మేడి]];
** ficus religiosa, ph. [[రావి చెట్టు|రావి]];
** ficus virens, ph. [[జువ్వి చెట్టు|జువ్వి]];
* fiddle, n. ఫిడేలు; వాయులీనాన్ని పోలిన వాద్యవిశేషం;
* fidelity, n. (1) విశ్వాసము; శ్రద్ధ; భక్తి; (2) పాతివ్రత్యము;  
* fidgeting, n. బోరు కొట్టినప్పుడు కాని, ఆత్రుతగా ఉన్నప్పుడు కాని, కుదురుగా ఉండకుండా శరీరపు అంగాలని అనవసరంగా కదలించడం; ఉదా. పెదవులతో వికారపు చేష్టలు చెయ్యడం, కుర్చీలో కుదురుగా కూర్చోకుండా ఇటూ, అటూ కదలడం, కాళ్లని తాటించడం, మెటికలు విరవడం, మొదలైన చేష్టలు చెయ్యడం;
* fiduciary, adj. విశ్వాసాశ్రిత; ఒకరి తరఫున విశ్వసనీయంగా ప్రవర్తించే; 
** fiduciary limit, ph. విశ్వాసాశ్రిత పరిమితి; 
** fiduciary reserve, ph. విశ్వాసాశ్రిత నిధి; 
* fiduciary, n. విశ్వాసపాత్రుడు; ఒకరి తరఫున విశ్వసనీయంగా ప్రవర్తించే మరొక వ్యక్తి కాని, సంస్థ కాని;
* field, n. (1) పొలం; చేను; మైదానం; మడి; బీడు; క్షేత్రం; కేదారం; శాకటం; హల్యం; (2) రంగం; ప్రదేశం; స్థానం; 
** playing field, ph. బంతుల బీడు;
** field glasses, ph. ఆరుబైట ఉపయోగానికి వీలయిన బైనాక్యులర్ టెలిస్కోపు;
** field hospital, ph. బీడాసుపత్రి;
** field of work, ph. కార్యక్షేత్రం; 
** field theory, ph. క్షేత్ర వాదం; 
* fiend, n. దయ్యం; భూతం; పిశాచం; సైతాను; an evil spirit or demon; 
* fierce, adj. ఉగ్ర; భయంకర; దారుణ; తీవ్ర; ఉద్దండ; 
* fifteen, n. పదిహేను; పదునయిదు; పంచదశ;
* fifth, adj. అయిదవ; అయిదో; అయిదింట ఒకటి; ఐదో;
** fifth wheel, ph. [idiom] పానకంలో పుడక; పిలవని పేరంటం; నలుగురి మధ్య ఎవ్వరికీ అక్కర లేని వ్యక్తి;
* fifth, n. అయిదింట ఒకటి; అయిదో వంతు;
* fifty, n. ఏభయి; ఏబది; ఏను పదులు;
* fifty-fifty, n. [idiom] చెరి సగం; 
* fig, n. అత్తి; మేడి; అంజీర;
* fight, n. దెబ్బలాట; తగువు; లడాయి; పోట్లాట; కొట్లాట; కాట్లాట; జట్టీ; కజ్జా; జగడం; పోరాటం; యుద్ధం;
* fight, v. t. దెబ్బలాడు; పోట్లాడు; కొట్లాడు; తగువులాడు; జట్టీలాడు;
* fighting, v. t. దెబ్బలాడడం; పోట్లాడడం; కొట్లాడడం; తగువులాడడం; జట్టీలాడడం;
* figment, n. కల్పన; కట్ఠుకథ; నీలివార్త;
** figment of imagination, ph. పగటికల; ఉహాలోకంలోనిది; నిజం కానిది;
* figure, n. (1) బొమ్మ; పటం; చిత్రం; (2) విగ్రహం; రూపం; ఆకారం; (3) అంకం; అంకె; సంఖ్య;
** figure of speech, ph. [gram.] అలంకారం; భాషలో వాడే అలంకారం; 
** 	significant figure, ph. సార్థకాంశం; దశాంశ పద్ధతిలో దశాంశ బిందువు తర్వాత వచ్చే అంకెలలో ఒకటి;
* figure, v. i. కనపడు; v. t. లెక్కించు; లెక్కలోకి తీసుకొను; 
** figure head, ph. [idiom] ఉత్సవ విగ్రహం; ఉత్సవ మూర్తి; అధికారం లేకుండా మాటవరసకి పదవి అలంకరించిన వ్యక్తి;
** figurative meaning, n. ఉద్దుష్టార్థం;
* filament, n. పోగు; తంతువు; ఈనె; అకరువు; కేసరి; కింజిల్కము; 
** 	cortical filament, ph. వల్కల తంతువు;
* filaria, n. బోదకాలు;
* filariasis, n. బోదకాలు;
* file, n. (1) దస్త్రం; దస్తరం: దొంతి; (2) ఆకురాయి; పత్రపరశువు; (3) చదరంగంలో నిలువు వరుస;
** 	rat tail file, ph. గుండ్రాకురాయి;
** 	single file, ph. ఏకదొంతి; ఒక వరుస;
** 	small file, ph. కమ్మి ఆకురాయి;
** 	triangular file, ph. పలకాకురాయి;
**  file format, ph. సంచికా ప్రారూపం; దస్త్రపు ప్రారూపం; 
* file, v. t. (1) దఖలు చేయు; (2) దొంతిలో పెట్టు; దాచు; (3) కంప్యూటరు పరిభాషలో ఒక రకం దత్తాంశ కట్టడం;
* filet, n. [ఫిలే] ఎముకలు తీసేసిన మాంసం, చేపలు;
* filigree, n. జరీ పోగు అల్లికతో అలంకరించబడ్డ వస్తువు;
* filings, n. రజను; రాపొడి; బీడు; 
** 	iron filings, ph. ఇనప రజను;
* fill, v. t. నింపు; నింపిడి చేయు; పూడ్చు; పూరించు; భర్తీ చేయు;
* fill, v. i. నిండు; పిక్కటిల్లు; 
* filled, adj. ఆపూరితము; ఆపూరిత; 
* filling, n. కూరు; పూర్ణం; పూరణం; ఉంభనం; ఆపూర్తి; 
* filly, n. ఆడ గురప్ప్రిల్ల;
* film, n. (1) పొర; (2) ఫిల్ము; (3) సినిమా; చలనచిత్రం; 
* filmography, n. చలనచిత్ర చింతామణి; చిత్ర చింతామణి; చిత్రావళి; చలనచిత్రావళి (ప్రశ్నావళి లాగ); A comprehensive list of movies in a particular category, as of those by a given director or in a specific genre;
* filter, adj. వడపోత; గలన;
* filter, n. వడపోతగిన్నె; గలని; సంగలని;
* filter, v. t. వడపోయు; వడగట్టు;
** filter cone, ph. గలన శంకువు;
** filter paper, ph. వడపోత కాగితం; గలన పత్రం;
* filth, n. మలం; మురికి;
* filthy, n. మలంతో నిండిన; అసహ్యమైన; రోతపుట్టించే; 
* filtrate, n. గాలితం; వడపోతలో కిందకి దిగినది;
* filtration, n. వడపోత; గలనం;
* fin, n. రెక్క;
** 	anal fin, ph. కింది రెక్క; గుదము దగ్గర ఉన్న రెక్క;
** 	caudal fin, ph. తోక రెక్క;
** 	dorsal fin, ph. వెన్ను రెక్క;
** 	pectoral fin, ph. ఊరో రెక్క; ముందు రెక్క;
* final, adj. (1) ఆఖరు; చివర; చరమ; తుది; అంతిమ; కడపటి; కొస; అవసాన; దొన; తిరుగులేని;
** final act, ph.  చరమ అంకం; 
** final examinations, ph. పెద్ద పరీక్షలు;
** final phase, ph. చరమ దశ; 
** final song, ph. చరమ గీతం;
** final touches, ph. తుది మెరుగులు;
** final twist, ph. తుది మెరుపు; కొస మెరుపు;
* finalize, v. i. తుదిముట్టించు; పూర్తిచేయు; ఫైసలుచేయు;
* finally, adv. ఆఖరుకు; చివరకు; తుదకు; కట్టకడకు; కడాకి; 
* financial, adj. దేశాదాయ; కోశాదాయ; రాజ్యాదాయ; రాజస్వ; ఆర్థిక; రాబడికి సంబంధించిన; see also fiscal, monetary;
** financial capability, ph. ఆర్థిక స్తోమత;
** financial sector, ph. ఆర్థిక రంగం;
** financial statement, ph. ఆయవ్యయ ప్రవచనం; రాబడి ఖర్చుల లెక్క;
** financial strength, ph. ఆర్థిక స్తోమత; ఆర్థిక సౌష్టవం;
* financier, n. శ్రేష్ఠి; పెట్టుబడిదారుడు;
* find, v. i. (1) నిశ్చయించు; నిర్ణయించు; (2) కనిపించు; దొరుకు;
* find, v. t. కనుక్కొను; కనుగొను; వెతుకు;
* fine, adj. సున్నితమై; చక్కనైన; లలిత; బాగున్న; నాణ్యమైన; సన్నని;
** fine arts, ph. లలిత కళలు;
* fine, n. జరిమానా; జుర్మానా; జుల్మానా; ధనదండన;
* finesse, n. నేర్పు; నేర్పరితనం; క్లిష్ఠ పరిస్థితులలో చూపే నేర్పరితనం; 
* finger, n. వ్రేలు; చేతివ్రేలు; అంగుళం; కరజం; చేమున్ను; అణ్వి; (rel.) toe;
** 	index finger, ph. చూపుడు వేలు; తర్జని;
** 	little finger, ph. చిటికన వేలు; కనిష్ఠికా; 
** 	middle finger, ph. మధ్య వేలు; 
** 	ring finger, ph. ఉంగరపు వేలు; అనామిక;
** finger millet, n. రాగులు; 
** finger nail, n. గోరు; చేతిగోరు; కరనఖం;
* finger, v. i. చూపించు; నేరారోపణ చేయు;
* fingerprint, n. వేలిముద్ర;
* finish, n. మెరుగు;
* finish, v. i. పూర్తిచేయు; కోసముట్టించు; సమాప్తి చేయు;
* finished, n. సమాప్తం;
* finite, adj. పరిమితమైన; సాంతమైన; మితిగల; హద్దుగల; నిశ్చిత; సమాపక;
* finite, n. సాంతం;
* fjord, n. సముద్రపు చీలిక; పర్వత పంక్తులకి మధ్యగా చొచ్చుకు వచ్చిన సముద్రం;
* fir, n. దేవదారు;
* fire, n. నిప్పు; అగ్ని; అగ్గి; మంట; చిచ్చు; వహ్ని; చిత్రమూలం;
** 	playing with fire, ph. నిప్పుతో చెలగాటం;
** 	sacred fire, ph. అగ్నిహోత్రం;
* fire, v. t. (1) అంటించు; తగులబెట్టు; ముట్టించు; కాల్చు; (2) ఉద్యోగం నుండి తీసివేయుట; (3) తుపాకితో పేల్చు;
** fire brigade, ph. అగ్నిమాపక దళం;
** fire engine, n. నీరింజను;
** fire fighter, ph. నీరుపాప;
* firecracker, n. టపాకాయ;
* firecrest, n. అగ్గిపిచ్చుక; ఒక రకమైన పిచ్చుక;
* firefly, n. మిణుగురు పురుగు;
* Fire god, n. జాతవేదుడు;
* firemen, n. అగ్నిమాపక దళం;
* fireplace, n. (1) అంతిక; (2) నెగడి; క్రూర జంతువులని దూరంగా ఉంచడానికి వేసుకునే మంట;
* firestone, n. చెకుముకి రాయి;
* firewall, n. (1) అగ్గోడ; అగ్గిగోడ; అగ్నికుడ్యం; ఒక పక్క నుండి మరియొక పక్కకు మంటలు వ్యాపించకుండా అడ్డంకిలా పనిచేసే గోడ; (2) అధికారం లేకుండా కంప్యూటరు వలయాలలోనికి ప్రవేశించడానికి ప్రయత్నించే వారిని నిరోధించే పరికర సముదాయం;
* firewood, n. వంటచెరకు; కరల్రు; కట్టెలు; చితుకులు;
** 	dried twigs of firewood, ph. చితుకులు;
* fireworks, n. బాణసంచా; చిచ్చుబుడ్లు; మతాబాలు;
* firm, adj. గట్టి; దృఢమైన;
* firm, n. వ్యాపార సంస్థ; వర్తక సంఘం; భాగస్వామ్యం; కంపెనీ;
* firmly, adv. ఖరాఖండిగా; నిర్మొహమాటంగా; నీళ్లు నమలకుండా; 
* firmament, n. ఆకాశం; ఖగోళం; తారాపథం;
* firmware, n. స్థిరతంత్రం; ధ్రువతంత్రం; Software stored in read-only memory (ROM) or programmable ROM (PROM);
* first, n. మొదటిది; ప్రథమం; ఆదిమం; అగ్రిమం; 
* first, adj. మొదటి; ప్రథమ; ఆది; తొలి; తొలకరి; ఒకటవ;
** first aid, ph. ప్రథమ చికిత్స;
** first call (in an auction), ph. ఒకటవసారి;
** first class, ph. మొదటి తరగతి; ప్రథమ శ్రేణి;
** first harmonic, ph. ప్రథమ సమస్వరం;
** first name, ph. పెట్టిన పేరు; కొన్ని సంప్రదాయాలలో పెట్టిన పేరు ముందు ఆ తర్వాత ఇంటిపేరు రాసుకుంటారు;
** first pregnancy, ph. తొలి చూలు;
** first rank, ph. ప్రథమ స్థానం; ప్రథమ శ్రేణి;
** first show, ph. మొదటి ఆట; తొలి ఆట;
** first time, n. తొలి సారి; మొదటి సారి;
** first person, n. [gram.] ఉత్తమ పురుష; (note) తెలుగు వ్యాకరణంలోని ప్రథమ పురుష, ఇంగ్లీషులో third person;
* first-generation, adj. మొదటి తరం; ప్రథమ వంశశ్రేణి; 
* fiscal, adj. దేశాదాయ; కోశాదాయ; రాజ్యాదాయ; రాజస్వ; ఆర్థిక; కోశ సంబంధ; రాబడికి సంబంధించిన; ఆర్థిక; ప్రజలనుండి వసూలుచేసిన డబ్బుకి సంబంధించిన; same as financial; (rel.) monetary;
** fiscal year, ph. ఆర్థిక సంవత్సరం; సరాసరి 12 నెలల కాలం; అమెరికా ప్రభుత్వం వారి ఆర్థిక సంవత్సరం అక్టోబరు 1న మొదలయి, సెప్టెంబరు 30న అంతం అవుతుంది; అందరూ ఇవే తారీకులని అవలంబించాలని నియమం ఏమీ లేదు;
* fish, n. చేఁప; మత్స్యం; ఝషం; మీను; మీనం; శకులి; విసారం; చేపలలో ఉన్న రకాలకి ఎన్నో తెలుగు పేర్లు ఉన్నాయి కాని వాటి వాటికి సరి సమానమయిన ఆంగ్లం పేర్లు తెలియవు. ఉదా : ఆకుజెల్ల; ఇంగిలాయి; ఇసుకదొందు; ఈసపిట్ట; ఉల్లాకుచేప; ఉల్లికుచ్చడం; కట్టచేప; కాగిస; కుంటముక్కు; కొరమ్రీను; గండుమీను; చావడాయి; జెల్ల; టేకి; తమ్మరొట్ట; నెత్తళ్లు; పండుగప్ప; పరిగ; పాలబొంత; పులస; పొనుగు చేప; పొరక చేప; పోసరెక్క; బెత్తలు; బేడిస; బొచ్చె; బొమ్మిడాయి; మట్టగిడస; మడవ చేప, మాగ; ములువాలుగ; మోజు; మోరపక్కె; రవ; రాతిగొరక; రామలు; లత్తిచేప; వంజరం; వాలుగ; వాలుగటెంకి; వాలుగపాము; వింజిలి; సొర;
** 	flat fish, ph. తట్ట చేప;
** 	porcupine fish, ph. ఈసపిట్ట;
** 	school of fish, ph. విసార వారం;
** 	young fish, ph. పిల్ల చేప; శకులార్భకం;
* fish-less, n. నిర్మీనం; నిజ్ఝషం; నిర్మత్స్యం; చేఁపలులేని; మీనుల్లేని;
* fisherman, n. జాలరి; బెస్తవాఁడు; మైనికుఁడు; దాశుఁడు; కేవర్తుఁడు; చేఁపలబట్టువాఁడు;
* fission, n. విభాగం; విదారణం; విచ్ఛిత్తి; విఘటన;
** 	atomic fission, ph. అణు విదారణం;
**  nuclear fission, ph. కణిక విదారణ; 
* fissure, n. చీలిక; పగులు; బీట; 
* fist, n. పిడికిలి; ముష్టి; గుప్పెట; లస్తకం; 
* fistfight, n. ముష్టియుద్ధం; పిడికిలి పోరు;
* fistful, n. పిడికెడు; గుప్పెడు;
* fistula, n. భగందరం; వ్రణనాళము; సంధినాళము; లూఠీ; A fistula is an abnormal connection between two body parts, such as an organ or blood vessel and another structure; 
* fit, n. (1) ఉచితరీతి; అనుకూలమైన; తగిన; (2) సరిపడా; పట్టిన; (3) మూర్ఛ;
* fit, v. i. అమురు; కుదురు; పొసగు; ఇముడు;
* fit, v. t. అముర్చు; సరిపుచ్చు; కుదుర్చు; ఇముడ్చు; పొసగనిచ్చు;
* fitness, n. యోగ్యత;
** 	physical fitness, ph. తగిన ఆరోగ్యం కలిగి ఉండడం;
* fits, n. s. వంపులు; మూర్చ; (rel.) epilepsy;
* five, n. అయిదు; అరపది; చేయి; ఏను; ఐదు;
* five, adj. పంచ; అయిదవ; అయిదుగురు;
** five year plan, ph. పంచవర్ష యోజనం; పంచవర్ష ప్రణాళిక;
* five-pointed star, ph. పంచ ముఖ నక్షత్రం; 
* fix, v. t. (1) కుదుర్చు; స్థిరపరచు; లగ్న పరచు; (2) తయారుచేయు; అమర్చు; (3) బాగు చేయు; మరమ్మత్తు చేయు;
* fixation, n. స్థిరీకరణ;
** 	nitrogen fixation, ph. నత్రజని స్థిరీకరణ;
* fixed, adj. స్థిరమైన; అచంచలమైన; స్థావర; అకుంఠిత; అచర; ధ్రువ;
** fixed capital, ph. స్థిరమయిన మూలధనం;
** fixed deposit, ph. స్థిరమయిన ధరావతు; స్థావర నిక్షేపం; ఉపనిధి; ఉపనిక్షేపం;
** fixed point, ph. స్థిరమయిన బిందువు;
* fixtures, n. స్థావరాలు; ఇళ్లలోనూ, భవనాలలోనూ, గోడలకి, నేలకి స్థిరంగా అమర్చిన కుళాయిలు, దీపాలు, మొదలయిన పరికరాలు;

|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==Part 2: Fl-Fz ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;
* flabby, adj. తటుకు; 
* flabby breasts, తటుకు చన్నులు; 
* flag, n. జెండా; పతాకం; ధ్వజం; బావుటా; కేతనం; సిడం; ప్రేంఖణం;
** flag pole, ph. ధ్వజస్తంభం; సిడపు కంబం;
* flagging, adj. రెపరెపలాడుతూ ఉన్న; నీరసపడిపోతూ ఉన్న;
* flagellum, n. కశాభం; కేశిక;
* flail, v. i. కొట్టుకొను; అసంకల్ప ప్రతీకార చర్యగా కండరాలు గిలగిలా కొట్టుకొను;
* flake, n. పొర; పెళ్ల; పెచ్చు; రేకు; చెక్క; దళం; తునక; తొరక; 
* flake, v. i. పొరలు పొరలుగా ఊడు; పెచ్చుకట్టు; పొరలూడు;
* flamboyance, n. భేషజం; బడాయి; ఆర్భాటం;
* flame, n. మంట; తమట; చిచ్చు; జ్వాల; జ్యోతి; వహ్ని; కీల; అర్చి;
** 	eternal flame, ph. అఖండ జ్యోతి;
** 	tip of the flame, ph. వహ్నిశిఖ;
* flame of the forest, n. తురాయి చెట్టు; కోడిపుంజు చెట్టు; అరణ్య అగ్ని జ్వాల; 
* flank, n. పక్క; పార్శ్వం;
* flap, n. (1) రెక్క; రెక్క వలె ఒక పక్క బందు ఉండీ ఇటూ అటూ ఊగిసలాడే పల్చటి వస్తు విశేషం; (2) [Ling.]  తాడితం; 
* flap, v. i. రెక్కల వలె రెపరెప కొట్టుకొను;
* flash, n. మెరుపు; స్ఫూర్తి;
* flash, v. t. స్ఫురించు; మెరియు;
* flash, adj. జ్వలన; అకస్మాత్తుగా;
** flash point, ph. జ్వలన బిందువు; ఒక వస్తువుని క్రమంగా వేడి చేస్తూ పోతే అది ఎప్పుడైతే భగ్గున మండుతుందో ఆ ఉష్ణోగ్రత;
* flashback, n. పూర్వకథాప్రకాశన; గతస్మృతి; 
* flask, n. ఆపుకోరా; జాడీ; గాజుపాత్ర; కుప్పె; కొప్పెర; అడుగున గుండ్రంగా ఉన్న పాత్ర;
* flat, adj. (1) చదునైన; బల్లపరుపైన; బిళ్ల; చిపిట; చప్పిడి; (2) నిరుత్సాహమైన;
** flat food, ph. చప్పడి తిండి; ఉప్పు, కారం లేని తిండి;
** flat nose, ph. చప్పడి ముక్కు;
* flat tile, n. బిళ్ల పెంకు; 
* flat, n. లోవరి; తొట్టికట్టు; అంకణం; నివాసభాగం; ఒక పెద్ద భవనంలో అద్దెకి ఉండడానికి అనువుగా కట్టిన భాగం;
* flatbed, adj. బల్లబరుపు;
* flatter, v. t. ఇచ్చకాలాడు; ఇచ్చకాలు చెప్పు; పొగుడు; తైరు కొట్టు;
* flatterer, n.ఇచ్చగొండి; ఇచ్చకాల బుచ్చి;
* flattery, n. ముఖప్రీతి; ఇచ్చకం; పొగడ్త; తైరు;
* flatulence, n. (1) కడుపుబ్బరం; కడుపులో అపానవాయువు; (2) వాత ప్రకోపం;
* flatworm, n. చిపిట పురుగు;
* flavor, flavour (Br.), n. (1) షాడబం; వాచవి; రసం; గంధం; ఒక పదార్థానికి రుచిని ఆపాదించే వాసన; You have to put it in your mouth to get the flavor, but it is not taste; (2) భౌతిక శాస్త్రంలో క్వార్కులు అనే పరమాణు రేణువుల లక్షణాన్ని వర్ణించంచడానికి వాడే మాట; 
*
{|style=&quot;border-style: solid; border-width: 5 px&quot;
|
'''---Usage Note: Taste, Smell, Odor, Aroma, Flavor
Taste happens in the mouth, mostly on the tongue but also in other areas with taste buds, such as the soft palate. Aroma describes how something smells, and when talking about food is probably a better word to use than “odor.” The flavor is a combination of taste and aroma, though some think temperature and mouth-feel play a role. Whether or not you include temperature and mouth-feel, the flavor is a sensation that adds up to more than the sum of its parts. It is a complex synthesis that can be tweaked and experimented with limitlessly. 
|}
*
* flavonoids, n. షాడబార్థాలు; షాడబం ఉన్న పదార్థాల వంటివి; def: any of a group of oxygen-containing aromatic antioxidant compounds that includes many common pigments (as the anthocyanins and flavones); see also crystalloids, colloids, etc.
* flaw, n. బలహీనత; లోపం; దోషం;
* flax, n. ఎల్లగిసె చెట్టు; a blue-flowered herbaceous plant that is cultivated for its seed (linseed) and for textile fiber made from its stalks; [bot.] ''Linum usitatissimum'' of the Linaceae family; 
* flea, n. జోరీగ; పశుమక్షికం; మిణ్ణలి;
* fledgling, n. శాబకం; కొత్తగా ఎగరడం నేర్చిన పక్షి పిల్ల;
* fleece, v. t. (1) ఉన్ని; గొర్రె బొచ్చు; (2) [idiom] మోసం చేయు;
* fleet, n. వాహనాల గుంపు; ఓడల గుంపు; విమానాల గుంపు;
* fleeting, adj. అనిత్యం; బుద్బుద ప్రాయం;
* flesh, n. (1) మాంసం; పొల; ఈరువు; నంజుడు; ఎరచి; (2) కండ;
** dried flesh, ph. వల్లూరం;
** human flesh, ph. పొల;
* flex, v. t. వంచు; తిప్పు;
* flexibility, n. వశ్యత; వంగే గుణం; 
* flexible, adj. వంగెడు; మెత్తని; అదృఢ; 
* flicker, v. i. మినుకుమినుకుమను;
* flicker, n. మినుకుడు; లోలనం; 
* flight, n.  (1) ఎగరడం; విమాన ప్రయాణం; (2) పారిపోవడం; పలాయనం; (3) పక్షుల గుంపు; (4) మెట్ల వరస; సోపానములు; 
* fling, v. i. విసురు; ఎగురవేయు;
* flint, n. చెకుముకి రాయి;
* flight, n. (1) పలాయనం; (2) విమానయానం; ఆకాశగమనం; గాలిలో ప్రయాణం చెయ్యడానికి వాడే విమాన సౌకర్యం;
* flip, v. t. తిరగవేయు; ఎగరవేయు; మొగ్గ వేయించు; పల్టీ కొట్టించు; బోల్తా కొట్టించు;
* flip, n. బోల్తా; పల్టీ; పరిసెనం;
* flip-flop, n. పల్టీ; ఇది ఒక రకమయిన విద్యుత్ పరివాహం;
* flippant, adj. బాధ్యతని పట్టించుకోకుండా; తిరస్కారభావంతో; అలక్ష్యముతో; 
* flip side, n. కీడు వైపు; ఒక పని వల్ల జరగే మేలుని పరీక్షించిన తరువాత చూడబడే కీడు; 
* flirtation, n. సరసం;
* float, n. తెప్ప; తారకం;
* float, v. i. తేలు; తేలియాడు;
* float, v. t. తేల్చు; తేలించు;
* floating, n. తేలడం;
* floating-point, n. [math.] అస్థిర బిందువు; చలన బిందువు; చర బిందు; ప్లవ బిందువు;
** floating-point arithmetic, ph. [math.] ప్లవ బిందు అంకగణితం; చర బిందు అంకగణితం; 
** floating-point calculation, ph. [math.] ప్లవ బిందు కలనం; చర బిందు కలనం; 
** floating-point notation, ph. [math.] చర బిందు సంకేతం; చేఅ బిందు సంకేత పద్ధతి; ప్లవ బిందు సంకేతం; A number representation consisting of a mantissa M, an exponent E, and an (assumed) radix or base; 
* floc, n. ఉండ; తుట్టె; a loosely clumped mass of fine particles;
* flock, n. మంద; గుంపు; పక్షుల గుంపు; కులం; 
* flocculation, n. [chem.] పొరకట్టడం; పెళ్లలుగా ఊడడం; పెచ్చు కట్టడం; తొరకలుగా తేలడం; ఉండకట్టడం; (note) In colloid chemistry, flocculation refers to the process by which fine particulates are caused to clump together into a floc or flake. The floc may then float to the top of the liquid (creaming), settle to the bottom of the liquid (sedimentation), or be readily filtered from the liquid.
* floe, n. మంచుపొర; సరస్సులలో పైనున్న నీరు గడ్డకట్టగా వచ్చే పొర;
* flogging, n. శిక్షించడానికి కొరడాతో కొట్టడం;
* flood, n. వరద; వెల్లువ; వెల్లి; ప్రవాహం; ముంపుడు; ఔఘం; పెందడి;
** 	flash flood, ph. మెరుపు వరద;
* flood, v. i. వరదగు; ప్లావితమగు;
* flood gates, n. ముంపుడు తలుపులు;
* flooded, adj. ఆపూరితము; 
* floor, n. (1) గచ్చు; తలిమం; (2) నేల; (3) అంతస్తు;
** 	cement floor, ph. గచ్చు;
** 	third floor, ph. మూడవ అంతస్తు;
**  levelled floor, ph. కుట్టిమం; సాపుగచ్చు;
* flooring tile, n. గచ్చుపలక;
* flop, v. i. నేల కరచు; విజయం కాకుండా పోవు; విఫలమగు; చీదేయు;
* floppy, adj. దిట్టతనం లేకుండా వేలాడిపోవు;
* flora, n. వృక్షవర్గం; వృక్షజాలం; ఉద్భిజ్జజాలం; ఒక దేశపు వృక్ష సంపద;
* florescence, n. పువ్వుల పూత; పూబూత; పువ్వులు పూసే కాలం;
* floriculture, n. పువ్వుల పెంపకం; పూల పెంపకం;
* florid, adj. అలంకారిక;
* flotilla, n. పడవల గుంపు;
* florist, n. f. మాలిని; మాలాకరి;
* flounce, n. అంచు; border;
* flounce of frill, ph. కుచ్చెళ్ల అంచు;
* flour, adj. (ఫ్లవర్) పిండి;
* flour mill, ph. పిండి మర;
* flour, n. (ఫ్లవర్) పిండి; సున్ని;
** 	wheat flour, ph. మైదా పిండి; గోధుమ పిండి;
** flour mill, ph. పిండి మర; పిండి మిల్లు;
* flour-spar, n. నాపరాయి;
* flourish, v. i. ప్రభవిల్లు; వినుతికెక్కు; వెల్లివిరియు; విలసిల్లు; భాసిల్లు; కొమరారు; అలరారు; శోభిల్లు; పరిఢవిల్లు; నమనమలాడు; వర్ధిల్లు; 
* flout, v. t. ధిక్కరించు; నిర్లక్ష్యం చేయు;
* flow, adj. ప్రవాహ; 
** flow chart, ph.  ప్రవాహ చిత్రం; ప్రవాహ పటం; 
* flow, n. ప్రవాహం; స్రావం; అకిని; చాలు; 
** 	menstrual flow, ph. రుతుస్రావం;
** slow flow, ph. మందాకిని; మంద + అకిని; 
* flow, v. i. ప్రవహించు; స్రవించు; పారు; ఓడిగిల్లు;
* flower, n. (ఫ్లవర్) పువ్వు; పుష్పం; సుమం; కుసుమం; విరి; అలరు;
** flower bed, ph. పూలమడి;
* flower pot, ph. పూలకుండీ;
** flower without fragrance, ph. నిర్గంధ కుసుమం;
** 	wild flower, ph. గడ్డిపువ్వు;
* flower, v. i. పూయు; విచ్చు; పుష్పించు; అలరారు;
* flu, n. ఇన్‌ఫ్లూయంజాని కత్తిరించగా వచ్చిన మాట;
* fluctuate, v. i. ఊగిసలాడు;
* fluctuation, n. ఊగిసలాట; ఉచ్చావచం; హెచ్చుతగ్గులు;
* fluently, adv. ధారాళంగా; ఝరిగా; వాచాలకత్వంగా; 
* fluency, n. ఒక భాషని తడబడకుండా మాట్లాడగలగడం; వాగ్ధాటి; వాగ్ఘరి;
* flue, n. పొగగొట్టం;
* fluent, n.  అనర్గళం; 
* fluency, n.  అనర్గళత్వం; 
* fluid, n. ఐర; ద్రవర్ధం; ద్రవపదార్థం; ద్రవద్రవ్యం;
* fluke, n. గుడ్డి గురప్రు తాపు; కలిసొచ్చిన అదృష్టం;
* fluorescence, n. ప్రతిదీప్తి ; విద్యుదయస్కాంత వికిరణాన్ని పీల్చుకుని తిరిగి పరావర్తనంగా ప్రకాశించడం; సాధారణంగా పతన కాంతి కంటే పరావర్తన కాంతి నీరసంగానూ, తక్కువ పౌనఃపున్యంతోనూ ప్రకాశిస్తుంది; అప్పుడప్పుడు పతన, పరావర్తన కాంతుల పౌనఃపున్యం సమానంగా ఉంటాయి; అప్పుడు దానిని అనునాద ప్రతిదీప్తి అంటారు; ఉదాహరణకి యశద గంధకిదం (ZnS) ప్రతిదీప్తి పదార్థం; (see also) phosphorescent; florescence; 
* fluorine, n. ప్లవము; ఒక రసాయన మూలకం; సంక్షిప్త నామం F; అణు సంఖ్య 9; 
* flurries, n. pl. మంచు పరకలు; మంచు రేకులు; చెదురుమదురుగా పడ్డ కొద్దిపాటి మంచు; 
* flush, adj. (1) సమతలంగా ఉండు; (2) పుష్ఠిగా ఉండు; పిటపిటలాడుతూ ఉండు;
** flush with right margin, ph. కుడి వైపు మార్జిన్‌ తో సమతలంగా ఉండు; 
** flush with cash, ph. రొక్ఖంతో పిటపిటలాడు;
* flush, v. i. ఎరబ్రారు; సిగ్గుతో ఎరబ్రడు;
* flush, v.t. ప్రవాహంతో కడుగు; ప్రవాహంతో ప్రక్షాళన చేయు; 
* flute, n. పిల్లనగ్రోవి;
* flutter, v. i. రెపరెపలాడు;
* flux, n. అభిప్రసారం; అభిప్రవాహం;
* fly, n. (1) ఈగ; మక్షికం; (2) పంట్లాం బొత్తాలు కనబడకుండా కప్పే గుడ్డ;
* fly, v. i. ఎగురు; ఉడ్డయనం చేయు; విమానంలో ప్రయాణం చేయు;
* fly, v. t. ఎగరవేయు;
* flying, v. i. ఎగరడం; ఎగరవెయ్యడం;
* fly-catcher, n. దాసరి పిట్ట; ఈగలి పిట్ట;
* flyer, n. పతంగిక; గోదకి సూదితో గుచ్చి వేలాడదియ్యడానికి వీలయిన కాగితం; 
* flying fox, n. మాంధాలం; గబ్బిలం జాతిలోకెల్ల అతిపెద్దజంతువు;
* foal, n. గుర్రప్పిల్ల; గురప్రుజాతి జంతువుల పిల్ల;
* foam, n. నురగ; నురుగు; నీటి నురగ; నోటి నురగ; డిండీరము; (rel.) lather; suds; froth;
* focus, n. (1) తేజఃకేంద్రం; నాభి; కాంతి కేంద్రం; (2) అవధానం; లక్ష్యం; శ్రద్ధ; 
** focal length, ph. నాభ్యంతరం;
* focus, v. t. కేంద్రీకరించు; 
* fodder, n. మేత; గ్రాసం; పశుగ్రాసం; కసువు; దాణా;
* foe, n. శత్రువు; అరి; దాయ; పరిపంధి;
* fog, n. పొగమంచు; ధూమిక;
* foil, n. (1) పల్చని రేకు; ముచ్చిరేకు; తగడు; (2) మరొకరి తరఫున నిల్చిన వ్యక్తి; 
** 	gold foil, ph. బంగారపు తగడు;
** 	tin foil, ph. తగరపు తగడు;
* foil, v. t. పాడుచేయు; వమ్ము చేయు; చెడగొట్టు; భంగపరచు; అడ్డగించు; 
* fold, n. మడత; ముడుత; తరి; వళి;
** 	ten fold, ph. పదింతలు; పది రెట్లు;
* fold, v. t. మడుచు; మడత పెట్టు;
* fold, v. i. ముడుచుకొను; ముకుళించు;
* folder, n. (1) మడత సంచి; కాగితాలు పెట్టుకునే సంచి; (2) [comp.] సంచయం; సముచ్ఛయం; A directory in the sense of a collection of computer files .
* folding clip, n. మడతపిన్ను;
* folds, n. pl. ముడుతలు;
* foliage, n. ఆకుపసందు; పత్రసముదాయం; వృక్షాది పత్రసముదాయం; చెట్లమీదనున్న ఆకులు;
** Foliage plant, ph. ఆకుపసందు మొక్క;  
* folio, n. అర ఠావు పరిమాణంలో ఉన్న పుస్తకం;
* follicles, n. pl. రోమకూపాలు;  
* folk, adj. జానపద; గ్రామీణ; పల్లె; లోక; దేశీ;
** folk dance, ph. జానపద నృత్యం;
** folk songs, ph. పల్లెపాటలు;
** folk tales, ph. జానపద గాథలు;
** folk media, ph. జానపద మాధ్యమాలు;
** folk medicine, ph. నాటు వైద్యం;
* folk, n. జనత; ప్రజలు; వాళ్లు; లోకులు;
** 	our folk, ph. (1) మా వాళ్లు; (2) మన వాళ్లు;
* folklore, n. లోకగాథ; జానపద విజ్ఞానం;
* follicle, n. మూలం; కూపం;
** 	hair follicle, ph. రోమకూపం;
* follow, v. t. (1) అనుగతించు; వెంబడించు; వెనుక వెళ్లు; (2) అనుసరించు; పాటించు; అమలుపరచు;
* followers, n. pl. అనుయాయులు;
* following, adj. మరుసటి; తరువాయి; వచ్చే; రాబోయే;
* following, n. అనుయాయులు; అనుయాయ వర్గం;
* folly, n. అవివేకం; బుద్ధితక్కువ పని; తప్పు; పొరపాటు;
* foment, v. t. కిర్రెక్కించు; ద్వేషాన్ని రగుల్చు;
* fomentation, n. కాపడం; ఆవిరిలో గుడ్డని ముంచి, నీళ్ళు పిండి కాపడం పెట్టడం;
* fond, v. adj. ఇష్టపడు; ప్రేమ చూపు; అభిమానం చూపు;
* fondle, v. t. నిమురు; తడుము; ప్రేమతో తడుము; బుజ్జగించు;
* fondling, v. t. ప్రేమతో నిమరడం; ప్రేమతో తడమడం; 
* fondness, n. ఎక్కువ ప్రేమ; విశేషమైన అభిమానం;
* font, n. వర్ణముఖం; వర్ణలేఖ; అక్షరాలకి రూపురేఖలు ఇచ్చి రాసే పద్ధతి; అక్షరాలని బాపు రాసే పడ్ఢతిలో రాస్తే దానిని బాపూ ఫాంటు అంటారు; ఇంగ్లీషులో boldface, italic కూడా ఇటువంటివే; A set of glyphs (images) representing the characters from some particular character set in a particular size and typeface; In both traditional typesetting and digital design, the term font refers to a specific style or version of a typeface.
* fontanel, n. మాడ; మాడు; బ్రహ్మరంధ్రం; శిశువు నడినెత్తిమీది మెత్తటి భాగం;
* food, n. (1) ఆహారం; తిండి; కూడు; ఓగిరం; వంటకం; ఇలి; ఓదనం; పాథేయం; అశనం; అన్నం; (2) మేత; గ్రాసం;
* food for a journey, ph. పాథేయం; దారిలో తినడానికి పట్టుకెళ్ళే తిండి;
* food service, ph. వడ్డన;
* fool, n. మూఢుడు;
* foolishness, n. మూఢత్వం; తెలివితక్కువతనం; బుద్ధిహీనత; 
* foolscap paper, ph. టావు కాగితం; 13.5 అంగుళాలు వెడల్పు, 17 అంగుళాలు పొడుగు ఉన్న కాగితం; (Note) This is often misspelled as full scape or full scape. 
* foot, n. (1) పాదం; అడుగు; అంజ; హజ్జ; (2) అడుగు; పన్నెండు అంగుళములు; (3) పాదం; పద్యంలో నాల్గవ భాగం; (4) మట్టు; పదతలము; 
** foot and mouth disease, ph. గాళ్లు; పశుమలకి వచ్చే అంటురోగం;
** foot patrol, ph. కాలి కావలి;
* foothills, n. అడివారం;
* footprint, n. పాద ముద్ర; పాదష్పదం; ఒక ఉపకరణం నేలమీద ఆక్రమించే స్థలం;
* footlocker, n. భోషాణం; 
* footnote, n. అధోజ్ఞాపిక; అధోదీపిక; అధస్సూచిక; పాదటిప్పణి; షరా;
* footpath, n. కాలిదోవ; కాలిదారి; కాలిబాట; ఏకపది;
* footprint, n. పాదముద్ర;
* footwear, n. pl. పాదరక్షలు; చెప్పులు; జోళ్లు; పాంకోళ్లు; 
* for, n. అనుకూలం; (ant.) against;
* for, prep. కొరకు;
* forage, n. మేత; ఆహార పదార్థములు; 
* forage, v. t. మేయు; మేత కొరకు తిరుగాడు; 
* forager, n. ఆహార పదార్థముల సేకరణకి తిరిగే శాల్తీ; a person or animal who goes out in search of food or provisions of any kind; The ants you see are foragers because they are looking for food and water;
* forbear, v.i. ఓర్చు; సహించు;
* forbearance, n. ఓర్పు; ఓరిమి; క్షమ; 
* forbid, v. t. నిషేధించు; కూడదని వారించు;
* force, n. (1) బలం; (2) జోరు; తడాఖా; జబర్దస్తీ; బలాత్కారం; [phy.] బలం; 
** brute force, ph. పాశవిక బలం;
** electromagnetic force, ph.  విద్యుదయస్కాంత బలం; ప్రకృతిలోని చతుర్విధ బలాలలో ఒకటి; 
** electromotive force, ph. విద్యుత్ చాలక బలం; 
** gravitational force, ph. గురుత్వాకర్షక బలం; ప్రకృతిలోని చతుర్విధ బలాలలో ఒకటి; 
** strong force ph.  త్రాణిక బలం; ప్రకృతిలోని చతుర్విధ బలాలలో ఒకటి; 
** weak force, ph. నిస్త్రాణిక బలం; ప్రకృతిలోని చతుర్విధ బలాలలో ఒకటి; 
* 
{|style=&quot;border-style: solid; border-width: 5 px&quot;
|
'''---Usage Note: force, power, strength
* ---''Force'' is the natural power that something has: Force of the wind; ''Power'' is the ability or authority one has to do something or the energy that is used in order to make something work. ''Strength'' is the physical quality that makes you strong. In Physics, these words take specialized meaning, not to be confused with their literal meanings.'''
|}
* 
* forceful, adj. బలవంతం;
* forcefully, adv. బలవంతంగా; గట్టిగా; నొక్కి;
* forceps, n. స్రావణి; స్రావణం; చిమట; కంకముఖం;
* forearm, n. ముంజేయి;
* forecast, n. రాబోయే పరిస్థితి ఎలా ఉంటుందో చెప్పడం; భవిష్యత్ సూచనం; భవిష్యత్ పురాణం; అనగాతవేద్యం;
* forecasting, n. పూర్వనుమానం; ప్రక్షేపణం; భవిష్యత్ సూచనం; భవిష్యత్ పురాణం; అనగాతవేద్యం; రాబోయే పరిస్థితి ఎలా ఉంటుందో చెప్పడం;
* foreclose, v. t. జప్తు చేయు;
* foreclosure, n. జప్తు;
* forefathers, n. పూర్వులు; పితరులు; పితృదేవతలు;
* forefinger, n. చూపుడువేలు; తర్జని;
* foreground, n.  మునుతలం; 
* forehand, n. (1) ముంజేయి; ప్రకోష్టము; (2) టెన్నిస్ ఆటలో ఒకవిధంగా బంతిని కొట్టడం;
* forehead, n. నుదురు; నొసలు; నొష్ట; లలాటం; ఫాలము; 
* foreign, adj. విదేశ; విదేశీ; పర; పరాయి; అన్య; భిన్నమైన; అపరంజి;
** foreign coin, ph. అపరంజి కాసు;
** foreign country, ph. విదేశం; పరదేశం;
** foreign exchange, ph. విదేశీ మారకం;
** foreign investment, ph. విదేశీ పెట్టుబడి;
** foreign policy, ph. విదేశాంగ విధానం;
** foreign words, ph. అన్యదేశ్యాలు;
* foreign, n. విదేశీయం;
* foreigner, n. విదేశీయుడు; పరదేశి; అన్యదేశస్థుడు; ఫిరంగి; లాతివాడు;
* forelocks, n. pl. ముంగురులు; 
* foreman, n. శ్రేష్ఠుడు; పనివారిలో పెద్ద; న్యాయస్థానంలో జూరీలో పెద్ద;
* foremost, adj. సర్వశ్రేష్ఠ;
* forenoon, n. పూర్వాహ్నము; మధ్యాహ్నానికి ముందు వేళ; 
* forensic, adj. న్యాయవిచారణకి అనుకూలమైన; రచ్చబండలో చర్చకి అనుకూలమైన; న్యాయసభా సమ్మతమైన; 
* forerunner, adj. తొలకరి; ముందు వచ్చే సూచన;
* forerunner to a monsoon, ph. తొలకరి వానలు;
* foreskin, n. ముందోలు; పురుషుడీ లింగాగ్రాన్ని కప్పి పుచ్చే చర్మం;
* forest, adj. ఆటవిక; అటవీ; వన; కారు;
* forest, n. అరణ్యం; అడవి; కాననం; కాన; కాంతారం; వనం; వని; సానువు; అటవి; విపినం; కోన;
** 	dark forest, ph. కారడవి;
** 	dense forest, ph. కీకారణ్యం;
** 	mangrove forest, ph. మడడవి; మడచెట్ల అడవి;
** 	rain forest, ph. వర్షారణ్యం;
**  tropical forest, ph. అయనరేఖాంతర అరణ్యం;, ఉష్ణమండల అరణ్యం;
**  tropical evergreen forest, ph. ఉష్ణమండల సతతహరిత అరణ్యం;
**  tropical deciduous forest, ph. ఉష్ణమండల పతనశీల అరణ్యం;
**  tropical thorn forest, ph. ఉష్ణమండల కంటకారణ్యం;
** forest dweller, ph. అరణ్యకుడు;
** forest fire, ph. కార్చిచ్చు; కారగ్గి; ఎరగలి; వనవహ్ని; దావాగ్ని; దావవహ్ని;
** forest produce, ph. ఆటవిక సంపద;
** forest ranger, ph. వనమాలి; అటవీ అధికారి; వనపాలి, vanapAli
** forest reserve, ph. అభయారణ్యం;
** forest resources, ph. అటవీ సంపద;
* forestry, n. అటవీశాస్త్రం; తరుకృషి;
* foreteller, n. అనాగతవేది; భవిష్యత్తుని చెప్పేవాడు;
* forethought, n. పూర్వాలోచన; ముందు చూపు;
* forever, adv. శాశ్వతంగా;
* foreword, n. అవతారిక; అవతరణిక; పరిచయ వాక్యాలు; ముందుమాట; రచననీ; రచయితనీ పరిచయం చేస్తూ మరొక ప్రముఖుడు రాసే రాత; A foreword is an introductory section of a book written by someone other than the author. The writer of the foreword is usually a prominent figure like an expert on the subject matter, a New York Times bestselling author, or a prominent critic of literary work. A foreword, which appears before chapter one, lends credibility to the book and author by praising the work, the writer, or both. A foreword can sometimes be a type of literary marketing tool publishers use to increase the profile of a book and attract casual readers, who may decide that a published book is worth reading based on the endorsement of the foreword’s author. Forewords may also accompany new editions of previously published works; (rel.) preface;
* forfeit, v. i. ఒదులుకొను; నష్టపోవు; పోగొట్టుకొను; 
* forfeiture, n. ఒదులుకొన్నది; నష్టం; పోగొట్టుకొన్నది; 
* forge, v. t. (1) దొంగ సంతకం పెట్టు; (2) కమ్మరి పని చేయు; లోహాన్ని వేడి చేసి, మెత్తబడ్డ తరువాత దానిని సుత్తితో బాది, కావలసిన ఆకారానికి తీసుకురావడం; 
* forge, n. కమ్మరి కార్ఖానా; కమ్మరి కొలిమి;
* forged, adj. చేసిన; కల్పించిన; సృష్టించిన; కమ్మరి కొలిమిలో తయారు చేసిన; 
** forged signature, ph. దొంగ సంతకం; 
** forged steel, ph. కమ్మరి ఉక్కు; కొలిమిలో వేడి చేసి, సుత్తితో బాది తయారు చేసిన ఉక్కు; 
* forgery, n. దొంగసంతకం చేయడం; 
* forget, v. i. మరచిపోవు; విస్మరించు;
* forgetfulness, n. మతిమరుపు; విస్మృతి; మందమరుపు;
* forgive, v. t. మన్నించు; క్షమించు;
* fork, n. (1) పళ్ల చెంచా; ముక్కోల; మూడు పళ్ల చెంచా; చతుశ్శూలం; నాలుగు పళ్ల చెంచా; (2) పంగ,; చీలిక; పాయ; 
* forked stick, n. రాగోల; పంగల కర్ర; 
* forlorn, adj. దిక్కుమాలిన; నిరాధారమైన; 
* form, n. (1) మూర్తి; ఆకారం; ఆకృతి; రూపం; రూపు; స్వరూపం; పొడ; (2) కాగితం; పత్రం; ప్రపత్రం; ఫారం; (3) నిర్మాణం;
** 	application form, ph. దరఖాస్తు పత్రం; దరఖాస్తు ఫారం;
** 	with form, ph. సాకారత;
** 	without form, ph. నిరాకారత;
** form and function, ph. నిర్మాణమూ, ప్రమేయమూ;
* formal, adj. నియత; పద్ధతి ప్రకారం జరిగే; క్రమబద్ధ; ఆచారబద్ధ; సంప్రదాయిక; లాంఛనప్రాయ;
** formal education, ph. నియత విద్య;
** formal view, ph. స్వరూప దృష్టి;
* formaldehyde, n. పిపీలికాలంతం; హీరాలంతం; రంగులేని ఘాటైన వాయువు; శరీరాంగాలని భద్రపరచడానికి ఈ ద్రావణం వాడతారు; HCHO;
* formality, n. ఆచారం; లాంఛనం; నియమ ప్రకారంగా మర్యాదకి చేసే తంతు;
* formalism, n. రూపవాదం;
* formally, adv. మర్యాదపూర్వకంగా; నియమ ప్రకారం;
* format, n.  ప్రారూపం; సంరూపం; 
* formatting, n.  ప్రారూపణం; సంరూపణం; The organization of information for storage, printing or displaying;
* former, adj. మునపటి; గత; పూర్వ; లోగటి; తొలినాటి; (ant.) అపర;
** former students, ph. పూర్వ విద్యార్థులు;
* former, n. పూర్వం; లోగడ; గతకాలం;
* formica, n. (1) పిపీలికం; చీమ; హీరా; (2) ఒక రకం ప్లేస్టిక్‍; 
* formicary, n. చీమలపుట్ట; పిపీలికాలయం; హీరాలయం;
* formidable, adj. ఉత్తాల; బలోపేత;
* formidable, n. ఉత్తాలం; బలోపేతం; 
* formless, n. అమూర్తం; నిరాకారం; ఆకారవిహీనం;
* formula, n. (1) సూత్రం; పద్ధతి; క్రమం; నియమం; వాడిక; (2) మంత్రం; మనువు; 
** 	empirical formula, ph. సాంఖ్య క్రమం; a formula giving the proportions of the elements present in a compound but not the actual numbers or arrangement of atoms;
** 	structural formula, ph. నిర్మాణ క్రమం; a formula which shows the arrangement of atoms in the molecule of a compound.
* formulate, v. t. సూత్రీకరించు;
* formulation, n. సూత్రీకరణం; సూత్రీకరణ; 
* fornication, n. (1) పెళ్ళికాని పిల్ల పెళ్ళికాని పురుషుడితో లైంగిక సంబంధం కలిగి ఉండడం; రంకు; వ్యభిచారం; జారత్వం; (2) సుఖ దాంపత్యానికి భంగం కలిగిస్తూ చేసే లైంగిక ప్రక్రియ; 
* forsake, v. t. విడనాడు; విడచిపెట్టు; 
* forswear, v. t. కాదని శపథము చేయు; కాదని ప్రమాణం చేయు; ఒట్టు పెట్టు; 
* fort, n. కోట; దుర్గం; ఖిల్లా;
* forte, n. ప్రావీణ్యత; 
* forthcoming, adj. రాబోయే; 
* forthwith, adv. తక్షణము; వెంటనే; 
* fortitude, n. ధైర్యం; సహిష్ణుత; 
* fortnight, n. పక్షం; పదునాలుగు రోజులు; (ety.) fourteen nights;
* fortress, n. దుర్గం; కోట; గడి; 
* fortuitous, adj. కాకతాళీయం; యాదృచ్ఛికం; అనుకోకుండా ;
* fortunately, adv. అదృష్టవశాత్తు;
* fortune, n. (1) అదృష్టం; భాగ్యం; (2) ధనం; ఆస్తి;
** fortune teller, ph. సోదె చెప్పే వ్యక్తి; కాలవేది; జ్యోతిష్కుడు; ఎరుక చెప్పే వ్యక్తి; 
* forty, n. నలభై; నలుబది;
* forum, n. వేదిక; రచ్చపట్టు; 
* forward, adj. పురోగామి; అగ్ర; ముందరికి; ఎదటికి; 
** forward caste, ph. అగ్ర కులం;
** forward caste person, ph. అగ్ర కులస్థుడు;
** forward roll, ph. పిల్లి మొగ్గ;
* forward, v. t. పంపు; రవాణా చేయు;
* fossil, n. శిలాస్థి; శిలాజం;
** fossil fuel, ph. శిలాజ ఇంధనం; 
* foster, v. t. పాలించు; మంచిచెడ్డలు చూడు; పెంచు; సాకు; 
** foster child, ph. పెంపుడు బిడ్డ; తల్లిదండ్రులుకాకుండా మరొకరిచే పెంచబడ్డ బిడ్డ;
** foster mother, ph. పెంపుడు తల్లి; దాది;
** foster parent, ph. పెద్దదిక్కు; పిల్లల మంచి చెడ్డలు చూసే పెద్ద;
* foul, adj. చెడ్డ; మురికి; కుళ్ళు; బూతు; అశ్లీల;
** foul language, ph. బూతులు; అశ్లీలమైన భాష;
** foul smell, ph. కుళ్ళు కంపు; చెడ్డ కంపు;
** foul weather, ph. చెడ్డగా వున్న వాతావరణం;
* foundation, n. (1) పునాది; అడుగుమట్టు; మూలబంధం; అస్తిభారం; (2) సంస్థ; ఉట్టంకణం; ప్రతిష్ఠ; ప్రతిష్ఠానం; ఇష్టపూర్తం; మంచి పనులు చేసే సంస్థ; (ety.) ఆలయ, తటాక, భూదాన, ప్రతిష్ఠాపన; కృతి స్వీకరణ మొ॥ సప్తసంతానాలు;
** foundation stone laying, ph. ప్రథమేష్టికాన్యాసం; (rel.) శంకు స్థాపన;
* foundationalism, n. సంపూర్ణమూలవాదం; ఒక రకం సాహిత్య విమర్శ; 
* founders, n. pl. ఆద్యులు; సంస్థాపకులు; ప్రవర్తకులు; 
** founding fathers, n. pl. ఆద్యులు; మూలపురుషులు;
* foundry, n. లోహాలని పోత పోసే కార్ఖానా;
* fountain, n. బుగ్గ; ఊఁట; చెలమ; జలజంత్రం; అంబుస్పోటం; కారింజా; ఉత్సం; ఉద్వారి;
* four, n. (1) నాలుగు; (2) నలుగురు; చతుష్టయం; చతుష్కం;
** four corners, ph. చత్వరం; శృంగాటకం; నాలుగు వీధుల కూడలి; చౌరస్తా; 
** four items, ph. పుంజీ; ఉడ్డా; 
* four-dimensional, adj. చతుర్మితీయ; 
* foursome, n. నలుగురు;
* fourteen, n. పద్నాలుగు; పదునాలుగు; చతుర్దశ;
* fourth, adj. (1) నాలుగవ; పావు; (2) చతుర్థ; తురీయ;
* fourth, n. (1) నాలుగవది; చతుర్థం; తురీయం; తుర్యం; (2) నాలుగింట ఒకటి;
** fourth state, ph. తురీయ స్థితి;
* fowl, n. (1) పక్షి; (2) కోళ్లు; (3) కోడి జాతి పక్షులు; 
** Guinea fowl, n.  గిన్ని కోడి; 
* fox, n. నక్క; జంబుకం; గోమాయువు; ఫేరవం;
[[File:Digitalis_purpurea2.jpg|thumb|right|తిలపుష్టి=Digitalis_purpurea2]]
* foxglove, n. తిలపుష్టి; 
* foxtail, n. గడ్డి మైదానాలలో పెరిగే ఒక జాతి కలుపు మొక్క; 
* foyer, n. (ఫోయే) వసారా; ముంగిడి;
* fraction, n. భిన్నం; భాగం; అంశం;
** 	continued fraction, ph. అవిరామ భిన్నం; అవిచ్ఛిన్న భిన్నం;
** 	improper fraction, ph. అపక్రమ భిన్నం;
** 	mixed fraction, ph. మిశ్రమ భిన్నం; సాంశ సంఖ్య; అంశతో కూడిన సంఖ్య;
** 	proper fraction, ph. క్రమ భిన్నం; అంశం;
** 	vanishing fraction, ph. లుప్త భిన్నం;
* fractional, adj. భిన్నాత్మక; అంశిక;
** fractional crystallization, ph. స్పటికీకరణం;
** fractional distillation, ph. అంశిక స్వేదనము; అరమరగించుట;
* fracture, n. భంగం; విభంగం; విరగడం; బీట;
* fracture of a bone, ph. అస్తిభంగం; ఎముక విరగడం;
* fragment, n. శకలం; ముక్క; పలుకు; తునక; భాగం; వ్రక్క; భిత్తి; ఖండం; ఖండతుండం; 
* fragrance, n. పరిమళం; తావి; సురభి; సౌరభం; గమ్ము; ఫల పుష్పాదులు ఇచ్చే సువాసన; see also aroma;
* fragrance of flowers, ph. విరి తావి; 
** 	sweet fragrance, ph. నెత్తావి; సుగంధం; మందావి; 
* fragrant, adj. సౌరభవంత; 
** fragrant screw pine, ph. మొగలి;
** fragrant substance, ph. సురభి;
* frankincense, n. ఆఫ్రికాలోనూ, అరేబియాలోనూ ఉన్న కొన్ని చెట్లనుండి స్రవించే గుగ్గిలం, సాంబ్రాణి వంటి సుగంధ ద్రవ్యం; (ety.) frank = pure, incense; [bot.] ''Boswellia thurifera''; 
* frame, n. (1) చట్రం; చక్కీ; చౌకట్టు; బందు; ఆత; (2) పన్నా; బట్టని నేసేటప్పుడు వాడిన చక్రం యొక్క పొడుగు కొలత; (3) చంద్రిక; పట్టు పురుగులను పెంచే చట్రం; (4) వ్యక్తి యొక్క అంగసౌష్టవం; 
* frame, v. t. (1) చట్రంలో బిగించడం; (2) ఊహని కాని ప్రణాళికని కాని రూపుదిద్దడం; (3) అన్యాయంగా నేరంలో ఇరికించడం; 
* framework, n. చట్రం; చక్కీ; చౌకట్టు; బందు; 
* franchise, n. (1) ఎన్నిక హక్కు; ఓటు హక్కు; (2) మరొకరి వ్యాపార చిహ్నాన్ని కాని, పేటెంటుని కాని వాడుకుని స్వంత వ్యాపారం చేసుకోగలిగే వెసులుబాటు లేక హక్కు; (3) ఒక వ్యాపార సంస్థగా ఉండడానికి ప్రభుత్వం ఇచ్చిన హక్కు; 
* francolin, n. తిత్తిర పక్షి; అడవికోడి;
**    gray francolin, ph. బూది తిత్తిర పక్షి;
* frankly, adj. నిష్కపటంగా; దాపరికం లేకుండా; 
* fraternal, adj. భ్రాత్రీయ; సోదరభావ;
* fraternity, n. (1)సౌభ్రాత్రుత్వం; సౌభ్రాత్రం; సోదరభావం; (2) సహోదర సంఘం;
* frantic, adj. మయిమరచిన కంగారుతో; గాభరాగా; 
* fraud, n. మోసం; దగా; బూటకం; వంచన; కూటకరణం; 
* fray, n. జగడం;
* free, adj. (1) స్వతంత్రంగా; స్వేచ్ఛగా; విచ్చలవిడిగా; స్వేచ్ఛాచలితంగా; unbound; (2) ధారాళంగా; అడ్డానికి లేని; (3) ఉచితమైన; ఉల్ఫాగా; ఉత్తనే; తేరగా; at no cost; 
** free distribution, ph. పందేరం; 
** free holdings, ph. మాన్యములు; ఉచితంగా లభించిన భూములు;
** free radicals, ph. విశృంఖల రాశులు; unstable molecules that the body produces as a reaction to environmental and other pressures;
** free trade, ph. స్వేచ్ఛా వ్యాపారం;
* free, suff. లేని;
** 	tax-free, పన్నులు లేని;
** 	sugar-free, చక్కెర లేని;
** 	water-free, నీళ్లు లేని;
* freedom, n. స్వతంత్రం; స్వాతంత్య్రం; విముక్తి; విమోచనం; విచ్చలవిడితనం; నిరాటంకం; 
** freedom of press, ph. ముద్రణా స్వాతంత్య్రము; పత్రికా స్వాతంత్య్రము;
** freedom of speech, ph. వాక్ స్వాతంత్య్రము;
* freelance, adj. స్వతంత్ర; ఒక కక్షకి సంబంధించని;
* freelancer, n. స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి గల వ్యక్తి; ఒక కక్షకి సంబంధించని వ్యక్తి; ఒకరి దగ్గర ప్రత్యేకం ఉద్యోగం చెయ్యకుండా పని చేసుకునే మనిషి;
* freeze, v. i. గడ్డకట్టు; ఘనీభవించు; పేరుకొను; స్తంభించు;
* freeze, v. t. గడ్డ కట్టించు;
* freezing, adj. గడ్డకట్టే; ఘనీభవన; ఘనీకరణ;
** freezing point, ph. ఘనీభవనాంకం;
* freezing, n. గడ్డకట్టుట; ఘనీభవనం; ఘనీకరణం;
* freight, n. కేవు; రవాణారుసుం; ఓడకూలి;
* french, adj. పరాసు;
* French, n. పరాసులు; ఫ్రెంచివారు;
* frequency, n. ఆవృత్తి; తరచుదనం; మాటిమారు; వీపసం; బాహుళ్యం; స్థాయి; ద్విరుక్తం; పునఃపునం; పౌనఃపున్యం; శృతి; పదేపదం; అడుగడుగు; మాటిమాటి; 
**  fundamental frequency, ph. ప్రాథమిక తరచుదనం; అత్యల్ప అతిస్వరం యొక్క తరచుదనం; lowest resonant frequency;  
** 	high frequency, ph. హెచ్చు స్థాయి; ఉచ్చస్థాయి;
** 	low frequency, ph. మంద స్థాయి; నీచ స్థాయి;
**  natural frequency, ph. నైసర్గిక తరచుదనం; వీణ తీగని మీటినప్పుడు కానీ, మద్దెలని తాడించినప్పుడు కానీ, పిల్లనగ్రోవిని ఊదినప్పుడు కానీ అవి వాటి వాటి నైసర్గిక తరచుదనం (natural frequency) తో కంపిస్తాయి; &quot;natural frequency&quot; refers to the inherent frequency at which an object vibrates when disturbed, while &quot;fundamental frequency&quot; specifically denotes the lowest natural frequency within a system;
* frequent, adj. తరచు; బాహుళ్యం;
* frequently, adv. తరచుగా; బాహుళ్యంగా; మాటిమాటికీ; అడుగడుక్కీ; పదేపదే; 
* fresco, n. కుడ్యచిత్రం;
* fresh, adj. (1) తాజా; తాజా అయిన; నూతన; నవీన; (2) మంచి; శుభ్రమయిన; తాగడానికి వీలయిన;
** fresh towel, ph. శుభ్రమయిన తువ్వాలు;
** fresh water, ph. మంచి నీళ్లు; తాగే నీరు; 
* freshman, n. నాలుగేళ్లపాటు కొనసాగే విద్యార్థి దశలో మొదటి ఏటి విద్యార్థి; 
* freshmen, n. pl. (1) కళాశాలలో మొదటి సంవత్సరపు విద్యార్థి బృందం;
* fricative, n. [ling.] కషణాక్షరం; ఊష్మం; స్పృష్టోష్మములు; రాపిడీ వల్ల పుట్టే ధ్వని; కంఠనాళం నుండి బయటకు వచ్చే గాలిని పూర్తిగా ఆపకుండా తగుమాత్రం నిరోధించగా వచ్చే శబ్దాలు; చ వర్గీయ ధ్వనులు;
** 	blade alveolar fricative, ph. తాలవ్య స్పృష్టోష్మములు;
** 	tip alveolar fricative, ph. దంత్య స్పృష్టోష్మములు; దంత్య చ, జ లు;
* friction, n. ఒరిపిడి; రాపిడి; ఘర్షణ; రంపు; కషణం; నికషం; కర్షం; 
* Friday, n. శుక్రవారం; భృగువారం;
* fried, adj. వేయించిన; వేపిన;
* friend, n. నేస్తం; m. స్నేహితుడు; చెలికాడు; మిత్రుడు; సఖుడు; సంగాతకాడు; సంగడికాడు; సోపతికాడు; f. స్నేహితురాలు; చెలియ; చెలి; చెలికత్తె; నెచ్చెలి; సఖి;
** 	best friend, ph. ఇష్టసఖుడు; ఇష్టసఖి;
** 	boy friend, ph. సంగడికాడు; సంగాతకాడు; చెలికాడు; సఖుడు;
** 	girl friend, ph. సంగడికత్తె; సఖి; సఖియ; చెలికత్తె; 
* friendliness, n. స్నేహభావం; మైత్రీభావం; సౌమనస్యం; 
* friendship, n. స్నేహం; మైత్రి; సఖ్యత; సఖ్యం; నెయ్యం; నెయ్యమి; చెలిమి; పొందిక; పొత్తు; పొంతనం; కూరిమి; సౌహార్దం; సాంగత్యం; సంగాతం; సంగడి; సెరబడి; సయోధ్య;
* frigid, adj. శిశిర; అతి శీతలమైన; బాగా చల్లగా ఉన్న;
* fright, n. ఉలుకు;
* frightening, adj. భయానక; 
* frill, n. అలంకారప్రాయం;
* fringe, n. చివర; కొస; శివారు;
** fringe benefits, ph. శివారు భత్యాలు; భత్య వేతనాలు; ఉద్యోగస్తునికి జీతంతోపాటు ఇచ్చే అమాంబాపతు భత్యాలు;
* frivolous, adj. అల్ప; చపల; నిస్సార;
* frog, n. కప్ప; మండూకం; భేకం; భేకి; శాలూరం; see also toad;
* from, prep. నుంఢి; లగాయతు;
* frond, n. మట్ట; తాటి, ఈత, కొబ్బరి జాతి చెట్ల మట్ట; 
* front, adj. ముందు; ఎదుట; అగ్ర; తల;
** front runner, ph. అగ్రగామి; 
** front yard, ph. తలవాఁకిలి; ముంగిలి; ప్రాంగణం; 
* front, n. (1) ఎదురు; ముందఱి భాగం; (2) యుద్ధ రంగం;
* frontal bone, n. లలాటాస్థి; నుదురెముక;
* frontier, n. సరిహద్దు; పొలిమేర; ఎల్ల; ఎన;
* frost, n. మిహిక; ఇగము; ఇవము;గడ్డకట్టడం; గడ్డకట్టినది; రాత్రి కురిసిన తుహిన బిందువులు చలికి గడ్డకట్టడం; (rel.) తుహినం;
* frostbite, n. మంచు కొరుకుడు; శరీర భాగాలు విపరీతంగా చలి బారి పడడం వల్ల కణజాలానికి కలిగే గాయం;
* frost line, n. మిహిక రేఖ; కొండలలో ఈ ఊహాత్మక రేఖకి ఎగువ చెట్లు బాగా పెరగవు;
* froth, n. (1) నుఱగ; (2) నోటినుండి వచ్చే నుఱగ;
* frown, v. i. భృకిటించు; భృకుటి ముకుళించు; కనుబొమలు ముడి వేయు; అయిష్టంగా చూడు;
* frozen, adj. పేరి; పేరుకున్న;
* frozen ghee, ph. పేరి నెయ్యి;
* fructose, n. ఫలోజు; ఫలచక్కెర; ఫలశర్కర; పళ్లలో లభించే చక్కెర;
* frugal, adj. పొదుపు; పోడిమి; మితవ్యయం; దుబారా చెయ్యకుంఢా ఉండడం; (exp.) ఖరీదయిన వస్తువులమీద ఖర్చు కావచ్చు; దుబారా కాకుండా ఉండాలి;
** frugal person, ph. పొదుపరి; 
* frugality, n. పొదుపరితనం; పోణిమి; 
* fruit, n. s. (1) పండు; ఫలం; (2) కాయ;
** 	false fruit,  ph. అనృత ఫలం; అసహజ ఫలం; దొంగ పండు;
** 	green fruit, ph. కాయ; పచ్చి కాయ;
** 	multiple fruit,  ph. సంయుక్త ఫలం;
** 	ripe fruit,  ph. పండు; ఫలం;
** fruit vinegar, n. చుక్రం;
** fruit fly, ph. ఫలీగ; పండీగ;
* fruitful, n. సార్థకం; ఫలదాయకం; ఫలవంతం;
* fruition, n. (ఫ్రూఇషన్) ఆపోక; నెరవేరుపు; ఈడేర్పు; ఫలవంతం; 
* fruitless, n. నిరర్థకం; నిష్ఫలం; ప్రయోజనం లేనిది; 
* fruits, n. pl. పండ్లు; పళ్ళు; ఫలాలు; కాయలు;
** dried fruits, ph. మేవాలు; ఎండుపండ్లు; ఎండుపళ్ళు;
* frustration, n. నిష్ఫలతతో వచ్చే నిరుత్సాహం;నిస్పృహ; 
* frustum, n. ఖండము; కోసిన ముక్క; 
* fry, n. వేఁపుడు; భృష్టి; సాతాళింపు;
**  Sautéing, నూనె అతి తక్కువగా వేసి వేడి చేస్తూ మూకుడులో ఉన్న పదార్థాన్ని ఎగరెయ్యడం (గరిటెతో కలపకుండా); sautéing uses medium-high heat, often in a flat-bottomed pan and flipping the food as it sears;
**  shallow-fry, ph. నూనెలో పూర్తిగా ములగకుండా వేయించడం;
** 	stir-fry, ph. సాతాళింపు; నూనె తక్కువగా వేసి వేయించడం; Stir-frying requires extremely high heat and stirring the food with a spoon;
** 	deep-fry,  ph. ముంపువేపుడు; మరిగే నూనెలో ముంచి వేయించడం;
* fry, v. t. వేయించు; వేఁపు; సాతాళించు;
* fryams, n. వడియాలు;
** flat frying pan, ph. అంబరీషం; పెనం; 
** deep frying pan, ph. అంబరీషం; మంగలం; వేఁపుడు చట్టి; బాణలి; బాండి; మూఁకుడు; భ్రాష్టం; 
** frying pan to fire, ph. [idiom] అంబరీషం నుండి అగ్ని గుండం లోకి; పెనం నుండి పొయ్యిలోకి; అది కుమ్ము, ఇది దుమ్ము; 
* fuel, n. [[ఇంధనం]]; వంట చెరకు, బొగ్గులు, పెట్రోలు, మొదలైన పదార్దాలు;
* fuel, adj. ఇంధనపు;
** fuel cell, ph. ఇంధన కోషిక; ఇంధన కోష్టం; [[ఇంధన కోష్టిక]]; ఉదజని వాయువు సహాయంతో విద్యుత్తుని పుట్టించడానికి వాడే ఒక సాంకేతిక ఉపకరణం; 
** fuel oil, ph. ఇంధనపు ౘమురు; ఇంధనపు నూనె;
* fugitive, n. పరారీ; పారిపోయిన వ్యక్తి; పోలీసుల నుండి పారిపోయిన వ్యక్తి;
* fulcrum, n. ఆధారం; ఎత్తుకొయ్య;
* fulfill, fulfil (Br.), v. t. నెరవేర్చు; సఫలం చేయు; ఈడేర్చు; 
* fulfillment, n. ఆపోక; నెరవేరుపు; 
* full, adj. పూర్ణ; పూర్తి; నిండైన; నిండిన; కిక్కిరిసిన; పరిపూర్ణ;
** full moon, ph. పూర్ణచంద్రుడు;
** full text, ph. పూర్తిపాఠం;
* full-duplex, n. పూర్ణ ద్విముఖి; A type of duplex communications channel which can send and receive signals at the same
time;  see also half-duplex;
* full of, adj. మయం; భూయిష్ఠం; భరితం;
* full of defects, ph. లోపభూయిష్ఠం;
* full of love, ph. ప్రేమమయం;
* full of iron, ph. అయోమయం;
* full of water, ph. జలమయం;
* fully, adv. పూటుగా; పూర్తిగా; నిండుగా;
* fumble, v. t. తడమాడు; తవుళ్లాడు; పుణకరించు; 
* fume, n. సెగ; కావిరి; ఘాటయిన వాయువు; బాష్పం; ధూమం; ఊదర; 
* fumigate, v. t. ఊదరబెట్టు; ఊదరగొట్టు; పొగపెట్టు; ధూపము వేయు; 
* fumigation, n. [[ఊదరబెట్టడం]]; పొగపెట్టడం; ధూపము వేయడం; 
* fuming, adj. సధూమ;
* fuming nitric acid, ph. సధూమ నత్రికామ్లం;
* fun, n. (1) వేడుక; వినోదం; తమాషా; (2) పరిహాసం; పరాచకం; ఎకసక్కెము; ఎగతాళి;
* function, n. (1) పని; ప్రకార్యం; వృత్తి; కర్తవ్యం; (2) వేడుక; ఉత్సవం;  (3) ఉపయోగం; (4) [math.] [[ప్రమేయం]]; సంబంధం; కార్యకరణం; నియోగం; నియోజ్యం; ఒక చలరాసి మరొక చలరాసి పై ఆధారపడే విధివిధానం; 	
** 	algebraic function, ph. బీజ ప్రమేయం;
** 	Boolean function, ph. బౌల్య ప్రమేయం;
**  complex function, ph. సంక్లిష్ట ప్రమేయం; 
** 	continuous function, ph. అవిచ్ఛిన్న ప్రమేయం;
**  elliptic function, ph. దీర్ఘవృత్త ప్రమేయం; a doubly-periodic complex-valued function, arising from the need to calculate the arc-length of an ellipse; 
** 	integrable function, ph. సమాకలనీయ ప్రమేయం;
** 	wave function, ph. తరంగ ప్రమేయం; A wave function (Ψ) is a mathematical description in quantum mechanics that contains all information about a quantum system, like an electron, representing its state (position, momentum, energy) as a wave. 
* functional, adj. (1) ఉపయోగకర మైన; జీవికోపయోగ; ప్రయోజనాత్మక; (2) ప్రమేయాత్మక;
** functional dependence, ph. ప్రమేయాత్మక పరతంత్రం;
** functional distress, ప్రయోజనాత్మక వ్యాకులత; 
** functional language, ph. (1) జీవికోపయోగ భాష; (2) కంప్యూటర్ భాషలలో ఒక జాతి భాష;
** functional literacy, ph. ప్రయోజనాత్మక అక్షరాశ్యత;
** functional view, ph. ప్రయోగ దృష్టి;
* functional, n. [math.] A functional is a specialized function that takes another function as input and returns a single number (a scalar). Examples include an integral (which maps a function to a number) or, in computer science, a &quot;higher-order function&quot; that accepts other functions as arguments. 
* functionalism, n. కార్యకరణవాదం; 	
* fund, n. నిధి; మూలధనం; 
** 	animal welfare fund, ph. పశు సంక్షేమ నిధి;
* fund, n. నిధి; మూలధనం; సంచయం;
* fundamental, adj. ప్రాథమికమైన; మూలాధారమైన; మౌలిక; ముఖ్యమైన;
** fundamental rights, ph. ప్రాథమిక హక్కులు;
** fundamental theorem, ph. ప్రాథమిక సిద్ధాంతం; మూల సిద్ధాంతం; 
* fundamentalist, n. మూలసూత్ర గామి; ఛాందసుడు; 
** relegious fundamentalist, ph. మత ఛాందసుడు; 
* funeral, n. అంత్యక్రియలు; ఉత్తర క్రియలు; 
** funeral pyre, n. చితి; చితి పేర్చే స్థలం; ఒలికి; వల్లకాడు; అంత్యక్రియల అగ్నిగుండం;
* fungibility, n. ఒక వస్తువుకి బదులు మరొక సరిసమానమైన వస్తువుని అమ్మగలిగే శక్తి; In economics, fungibility is the property of a good or a commodity whose individual units are essentially interchangeable and each of whose parts is indistinguishable from another part;
* fungus, n. శిలీంధ్రం; బూౙు; pl.fungi, (ఫంజై);
* funnel, n. గరాటు; గరగడ; గళ్ళా; పొన్న; పుటిక;
* funny, adj. హాస్యరసపూరితమైన; నవ్వించెడు;
* fur, n. బొచ్చు; బొచ్చుగల చర్మం;
* furbished, adj. తోమిన; మెరుగు వేసిన; 
* furious, adj. ఉగ్రమైన; ఆగ్రహముతో; ప్రచండమైన; 
* furl, v. t. చుట్టు; చుట్టబెట్టు; (ant.) unfurl;
* furnace, n. కొలిమి; కమటం; కాష్థం;
* furnish, v. t. అమర్చు; సిద్దపరచు; 
* furniture, n. తట్టుముట్లు; కుర్చీలు, సోఫాలు, బల్లలు, మొదలైనవి; 
* furrow, n. (1) నాగేటిచాలు; చాలు; (2) వయస్సుతో మొహం మీద వచ్చే ముడత; (3) నుదుటి మీద వచ్చే ముడత;
* furrows, n. pl. (1) నాగేటిచాళ్ళు; చాళ్ళు; (2) నుదుటి మీద వచ్చే ముడతలు;
* further, adv. పిమ్మట; తర్వాత; వెండియు; మళ్లా; 
* further, adj. అవతలి; ఆవలి; ఇంకా; Do not make further delay; see also &quot;farther;&quot;
* furthermore, adv. మీదుమిక్కిలి; వెండియు;
* furtive, adj. దొంగ; చాటు; గుట్టు; గుట్టుగా ఉంచే తత్త్వం; (rel.) stealth; surreptitious; underhanded disposition; 
** furtive glances, ph. దొంగ చూపులు; 
* furtively, adv. లోపాయకారీగా; రహశ్యంగా; గుప్తంగా; గుట్టుగా; జాగ్రత్తగా; 
* fury, n. ఆగ్రహం; ఆగ్రహావేశం; క్రోధావేశం; కోపం; విపరీతమైన కోపం; రౌద్రం;
* fuse, n. జానకితాడు;
* fusion, n. కలయిక; సంలీనం; ఏకీభవనం; 
**  nuclear fusion, ph. కణిక ఏకీభవనం;
* futile, adj. నిరర్థకమైన; వ్యర్థమైన; పనికిమాలిన; 
* future, n. భావి; భవిష్యత్తు; ఆయతి;
* future, adj. భావి; భవిష్యత్తు; రాబోయే; కాబోయే; కలగబోయే; 
** future generations, ph. భావి తరాలు; 
** future tense, ph. భవిష్యత్ కాలం; 
* futuristic, adj. కాలజ్ఞానీన;
* fuzzy, adj. మసక; 
* fuzzy logic, ph. మసక తర్కం;''' 
*

|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;</text>
      <sha1>2orqbzj3sdq0y3s358pmqdbklhtjrha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు/M</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3004</id>
    <revision>
      <id>39366</id>
      <parentid>39329</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T02:28:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Part 2: Mf-Mz */</comment>
      <origin>39366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="153033" sha1="9wlvqjudq936akmndvr1113qhxuo1lc" xml:space="preserve">
పరువు

&lt;br /&gt;

=నిఘంటువు=

*This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* This dictionary uses American spelling for the primary entry. Equivalent British spellings are also shown as n added feature.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made. 
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks

19 Aug 2015.

==Part 1: Ma-Me ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;

'''
[[File:Blue-and-Yellow-Macaw.jpg|right|thumb|/Blue-and-Yellow-Macaw]]
* macaw, n. మాకా; రామ చిలుకని పోలిన పెద్ద చిలుక; దీని తొట్టతొలి జన్మస్థలం దక్షిణ అమెరికా ఖండం; [bio.] ''Ara ararauna'' of the Psittacidae family; 
* mace, n. (1) గద; (2) జాపత్రి; జాజికాయ లోపల ఉన్న గింజ చుట్టూ వలలా ఉన్న కవచమే జాపత్రి; జాజికాయ ని nutmeg అనిన్నీ, జాపత్రిని  mace అనిన్నీ అంటారు;  
* machination, n. పథకం; కుట్ర;
* machine, n. యంత్రం; మర; జంత్రం; మిషను;
** 	sewing machine, ph. కుట్టు మిషను;
**  machine learning, ph. యాంత్రికాభ్యాసం; యాంత్రిక అభ్యాసం; యంత్రాలకి స్వయం ప్రతిభతో పనులు చెయ్యడం ఎలాగో నేర్పే శాస్త్రం; 
* 
{|style=&quot;border-style: solid; border-width: 5 px&quot;
|
'''---Usage Note: machine, appliance, device, gadget, tool.
* ---''Machine'' is a generic word for a piece of equipment that needs electricity or another type of power. An ''appliance'' is a large machine that is used in the home.'''
|}
* 
* machinery, n. యంత్రాంగం; యంత్రసముదాయం;
* Machiavellian, n. మేకీవిల్లియం; కౌటిల్యం; కుటిల రాజనీతి;
* macro, adj. స్థూలమైన; పేద్ద; మహా;
* macrocosm, n. స్థూలప్రపంచం; విశ్వం; ప్రపంచం;
* macrophage, n. మహాబక్షణి; కణబక్షక కణాలలో కల్లా పెద్దగా తినమరిగిన కణం; ఈ కణాలు పైనుండి చొరబడ్డ సూక్ష్మజీవుల వంటి లాతి జీవులని, చచ్చిపోయిన స్వంత కణజాలన్నీ కబళించెస్తాయి;   
* mad, n. పిచ్చి; వెర్రి; ఉన్మత్తత; 
* madam, n. స్త్రీ; 
* mademoiselle, n. (మేమ్యుజెల్) కుమారి; అవివాహిత;
* made, pt. &amp; pp. make;
* madness, n. పిచ్చితనం; వెర్రితనం; ఉన్మత్తత;
* maelstrom, n. (1) సుడిగుండం; (2) గందరగోళమైన పరిస్థితి; 
* mafia, n. ముష్కరమూక; చట్టవ్యతిరేకమైన పనులు చేసే రహస్య ముఠా;  
* magazine, n. (1) పత్రిక; సంచికల వారీగా ప్రచురితమయే పత్రిక; (2) తుపాకీలో గుళ్ళు అమర్చే సొరుగులాంటి సదుపాయం; గుళ్ళగిడ్డంగి;
* maggot, n. ఈగ గుడ్డు; మక్షిక డింభం;
* magic, n. ఇంద్రజాలం; కనికట్టు; మాయ; మంత్రం;
** magic wand, ph. మంత్ర దండం;
* magician, n. ఇంద్రజాలికుడు; మాంత్రికుడు; మాయలాడి;
* magma, n.  భూగర్భంలో ద్రవరూపంలో ఉండే రాయి;  see also lava;
* magnate, n. ఘనుడు; అగ్రగణ్యుడు; పెద్ద;
** business magnate,  ph. పెద్ద వ్యాపారస్తుడు; 
* Magnesium, n. మగ్నం; [[మెగ్నీషియం|మెగ్నీసియం]]; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 12, సంక్షిప్త నామం, Mg);
** Magnesium sulfate, ph. మగ్నగంధకితం; మహాగ్నీషగంధకితము; MgSO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;;
* magnet, n. సూదంటురాయి; అయస్కాంతం; స్కాంతం; లోహకాంతం; చుంబకం;
** 	bar magnet, ph. అయస్కాంతపు కడ్డీ; అయస్కాంత దండం; దండాయస్కాంతం;
** 	iron magnet, ph. అయస్కాంతం;
* magnetic, adj. అయస్కాంత తత్వం; చుంబక; చుంబకీయ;
** magnetic field, ph. అయస్కాంత  క్షేత్రం;
** magnetic pole, ph. అయస్కాంత ధ్రువం;
* magnetism, n. (1) అయస్కాంత తత్వం; లోహచుంబకత్వం; (2) ఆకర్షణ;
* magnetite, n. కాకిరాయి; ఇనుము యొక్క ముడి పదార్థం; Fe&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;;
* magnetization, n. అయస్కాంతీకరణం; స్కాంతీకరణం; ఒక వస్తువుకి అయస్కాంతపు లక్షణాలు వచ్చేలా చెయ్యడం;
* magnetized, adj.  అయస్కాంతీకృత;
* magnetosphere, n. అయస్కాంతావరణం; భూమి చుట్టూ ఉండే అయస్కాంత క్షేత్రం;
* magnification, n.  ఆవర్ధనం;   పెద్దగా చెయ్యడం; 
* magnitude, n. పరిమాణం; పరిమేయత; స్థూలత్వం; కాయస్తం; మహత్వం; ప్రాముఖ్యం; తరగతి;
*
{|style=&quot;border-style: solid; border-width: 5 px&quot;
|
'''---Usage Note: magnitude, brightness, absolute and apparent of stars
* ---నక్షత్రం నిజంగా ఎంత వెలుగుని వెలిగక్కుతున్నాదో చెప్పడం కష్టం; ఒక నక్షత్రం తన ఉపరితలం నుండి ఎంత కాంతిని వెదజల్లుతున్నాదో (దీనినే తేజస్సు లేదా luminosity అంటారు) ఆ నక్షత్రం ఉపరితలం దగ్గరకి వెళ్లి కొలవలేము కదా! కనుక ఆ నక్షత్రాన్ని ఒక ప్రామాణికమైన దూరంలో (అనగా 10 పార్సెక్కుల దూరంలో) నిలిపి చూసినప్పుడు కంటికి కనిపించే దీప్తి ఎంతుంటుందో అంచనా వేస్తాం. ఈ అంచనాని absolute magnitude of a star అని అంటారు; it is the brightness with which a star would appear if placed at a standard distance of 10 parsecs or 32.6 light-years; దీనిని మనం శుద్ధ దీప్తి (absolute brightness) అని కాని శుద్ధ శ్రేణి (absolute magnitude) అని కాని అందాం. ఆ నక్షత్రం తన నిజ స్థానంలో ఉన్నప్పుడు మన కంటికి కనిపించేది దృశ్య దీప్తి (apparent brightness) లేదా దృశ్య శ్రేణి (apparent magnitude).

* ఉదాహరణకి మృగవ్యాధుడు-ఎ భూమికి 8.6 జ్యోతిర్వషాల (light-years) దూరంలోఉన్నాడు. భూమి నుండి చూసినప్పుడు ఈ తార దృశ్య దీప్తి -1.46. ఇదే తారని 10 పార్సెక్కుల (= 32.6 జ్యోతిర్-వర్షాల) ప్రామాణిక దూరంలో నిలిపి చూస్తే కనిపించే శుద్ధ దీప్తి +1.4. మన సూర్యుడు భూమికి 8.0 జ్యోతిర్-నిమిషాల దూరంలో ఉన్నాడు. భూమి నుండి చూసినప్పుడు సూర్యుడి దృశ్య దీప్తి - 26.74. సూర్యుడిని 10 పార్సెక్కుల (= 32.6 జ్యోతిర్-వర్షాల) ప్రామాణిక దూరంలో నిలిపి చూస్తే కనిపించే శుద్ధ దీప్తి +4.83. కనుక సూర్యుడి కంటే మృగవ్యాధుడు స్వతహాగా చాలా ఎక్కువ దీప్తి అయిన నక్షత్రం; ఎంతో దూరంగా ఉండబట్టి మినుక్కు, మినుక్కు మంటూ కనబడుతోంది!'''
|}
*
** 	star of the first magnitude, ph. మొదటి తరగతి తార; మొదటి తరగతి తార ఆరవ తరగతి తార కంటె 100 రెట్లు ఎక్కువ ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది; మొదటి తరగతి తార రెండవ తరగతి తార కంటె 2.5 రెట్లు ఎక్కువ ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది; రెండవ తరగతి తార మూడవ తరగతి తార కంటె 2.5 రెట్లు ఎక్కువ ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది; ఒక తరగతి తేడా ఉంటే వాటి ప్రకాశత్వంలో ఉరమరగా 100 కి పంచ-మూలం (fifth-root of 100) అంత తేడా ఉంటుంది. ఉదాహరణకి సిరియస్ నక్షత్రం ప్రకాశత్వం -1.47. అక్కడ నుండి 40 డిగ్రీలు ఈశాన్యంగా కనిపించే వసాత్ నక్షత్రం ప్రకాశత్వం 3.53. కనుక వసాత్ అయిదవ తరగతి నక్షత్రం అవుతుంది కనుక వసాత్ కంటె సిరియస్ ప్రకాశత్వం 100 రెట్లు ఎక్కువ!
** star of the fourth magnitude, ph. నాల్గవ తరగతి తార;
** magnitude of a star (absolute),  ph.  శుద్ధ శ్రేణి; శుద్ధ దీప్తి; పరమ ప్రకాశత్వం; నక్షత్రాన్ని 10  పార్సెక్‍ లు = 36.6 జోతిర్వషాల దూరంలో ఉంచితే ఎంత ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తుందో అదే ఆ నక్షత్రం యొక్క పరమ ప్రకాశత్వం;
** magnitude of a star (apparent),  ph. దృష్ట ప్రకాశత్వం; మామూలుగా నక్షత్రాన్ని కంటితో చూసినప్పుడు కనిపించే ప్రకాశత్వం; ఇది ఆ నక్షత్రం యొక్క స్వయం ప్రకాశత్వం మీదా, ఆ నక్షత్రానికీ, ప్రేక్షకునికీ మధ్య ఉండే దూరం మీదా ఆధారపడి ఉంటుంది; దీనిని బట్టే నక్షత్రం యొక్క తరగతి నిర్ణయిస్తారు;
* magnify, v. t. పెద్దదిగా చేయు;
** magnifying glass, ph. భూతద్దం;
* maid, n. (1) కన్య; వివాహము కాని బాలిక; (2) ఇంట్లో చిల్లరపనులు చేసే పనిమనిషి;
** maid servant, ph. దాసి; పనిమనిషి; ఇంట్లో చిల్లరపనులు చేసే పనిమనిషి;
* maiden, n. కన్య; పెళ్లి కాని పిల్ల;
* maiden, adj. ప్రప్రథమమైన;
* maim, v. t. గాయపరచు; అంగవైకల్యం చేయు; అవిటిగా చేయు;
* main, adj. ప్రధాన; ముఖ్య;
** main points, ph. ముఖ్యాంశాలు;
* mainstay, n. ఆధారం;
* maintain, v. t. (1) కాపాడు; రక్షించు; పోషించు; (2) నడిపించు;
* maintainer, n. పరిపోషణ కర్త; సంరక్షకుడు; పోషకుడు;
* maintenance, n. (1) పరిపోషణ; సంరక్షణ; పోషణ; కాపు; భృతి; ఆలన; (2) భరణం; మనోవర్తి; (3) నిర్వహణ;
* maize, n. మొక్కజొన్న; corn;
* majestic, adj. గంభీరమైన;
* major, n. యుక్తవయస్సు వచ్చిన వ్యక్తి; (ant.) minor;
* major, adj. భారీ; పెద్ద; దీర్ఘ;
* major axis, n. దీర్ఘ అక్షం; బృహదక్షం; దీర్ఘ వృత్తంలో కేంద్రం నుండి దూరబిందువు దిశలో గీసిన రేఖ;
* majority, n. (1) సంఖ్యాధికత్వం; అధికసంఖ్యాకులు; మెజారిటీ; (2) యుక్తవయస్సు; మెజారిటీ;
** 	silent majority, ph. అధికసంఖ్యాక మౌనభూషణులు;
* make, n. చేత; పని;
* make, v. t. చేయు;
** make believe, ph. నమ్మేటట్లు చేయు; నటన; కనుకట్టు;
* makeup, n. (1) [cinema] ముస్తాబు; అలంకరణ; అంగరచన; రూపశిల్పం; కైసేత; (2)  నిర్మాణం; నిర్మాణక్రమం;
* mal, pref. తప్పు; చెడు; దుర్; వక్ర; కు; మల;
* Malabar catmint, n. మాభేరి; [bot.] ''Anisomeles malabarica'';
* Malabar nightshade, n. అల్లుబచ్చలి;
* Malabar nut, n. అడ్డసరం;
* malady, n. వ్యాధి; జబ్బు; రోగం;
* malaise, n. వ్యాకులత; ఆవేదన; అశాంతి; సుస్తీ; కారణం ఐడియాని చెప్పలేని అనారోగ్యపు స్థితి; 
* malapropism, n. అర్థం లేని శబ్ద ప్రయోగం;
* malaria, n. మన్నెపు జ్వరం; కొండ జ్వరం; చలిజ్వరం; మలేరియా; (lit.) చెడుగాలి;
* male, adj. మగ; కోడె; పోతు; పుంజు; గండు;
** male bee, ph. పోతుటీగ;
** male buffalo,  ph. ఎనుబోతు;
** male cat, ph. పోతుపిల్లి;
** male cuckoo, ph. గండు కోయిల;
** male elephant, ph. పోతుటేనుగు;
** male fowl, ph. పుంజు;
** male fox, ph. నక్కపోతు;
** male snake, ph. కోడె త్రాచు;
* male, n. మగవాడు; పురుషుడు; మగ జంతువు;
* malevolence, n. అక్షాంతి; [see also] envy;
* malice, n. ద్వేషం; కార్పణ్యం; ఈర్ష్య; జుగుప్స; శత్రుత్వం; పగ; దుష్టభావం;
* malicious, adj. ద్వేషపూరిత; ద్రోహచింతగల;
* malign, v. t. దుర్భాషలాడు; దూషించు;
* mall, n. అంగడిల్లు;  ఒకే చోట అనేక విక్రయ సాలలు ఉన్న భవనం;
* malleable, adj. సుతిమెత్తని; సుత్తితో కొట్టుటవలన సాఁగునట్టి; అవాంతరనీవ్యత; ఒత్తిడి వల్ల రూపం మారే గుణం కల;
* mallet, n. కొయ్యసుత్తి; కొయ్యగూటం; కర్ర సమ్మెట; కాజం;
* malleus, n. కూటకాస్తి; మధ్య చెవిలో సుత్తి ఆకారంలో ఉండే ఒక చిన్న ఎముక; 
* malnutrition, n. కుపోషణ; పోషణ చాలకపోవడం; పోషణచాలిమి;
* malodor, n. దుర్వాసన; దుర్గంధం; కంపు; నీచుకంపు; గవులు; పూతిగంధం; వసాగంధం; గబ్బు కంపు;
* malodorous, adj. పూతిగంధిల; వసాగంధిల; దుర్గంధ పూరిత; దుర్గంధమైన; కంపుకొట్టే;
* malt, n. నారు; మొలక; మోక; నిసువు; ఈరిక; ఉప్పిళ్లు; మొక్క మొలిచేవరకు నానబెట్టి ఎండబెట్టిన గింజలు; ఈ గింజలు ఏవైనా కావచ్చు (ఉ: గోధుమ, శనగ, బటానీ, బార్లీ, మొదలైనవి కాని అనేక కారణల వల్ల ఈ సందర్భంలో బార్లీని ఎక్కువ వాడతారు; Malt is a cereal grain, most commonly barley, that's soaked, germinated (sprouted), and then dried (kilned) to develop sugars and enzymes, making it sweeter and easier to digest, and is essential for brewing beer, distilling whiskey, making malted milk, and flavoring baked goods. The process, called malting, transforms the grain, adding flavors from nutty to chocolatey depending on the kilning temperature, while providing starches, proteins, and sugars for fermentation and brewing. 
** malt liquor, ph. నారునీరా; మొక్క మొలిచే వరకు బార్లీ గింజలని నానబెట్టి, వాటితో చేసిన సారా;
* mammal, n. s. క్షీరదం; స్తన్యదం; పిల్లలకి పాలిచ్చే జంతువు; జరాయుజములు;
* mammalia, n. క్షీరదాలు; జీవశాస్త్రంలో క్షీరదాలు ఒక తరగతి (class);
* mammilla, n. ౘనుమొన;
* man, n. (1) మానవుడు; మనిషి; జంతువు కాదనే భావం; (2) మగాడు; పురుషుడు; స్త్రీ కాదనే భావం; (3) పెద్దవాడు; పిల్లవాడు కాడనే భావం;
** 	family man, ph. గృహమేధి; గృహస్థు; 
** 	middle man, ph. మధ్యవర్తి;
** 	respectable man, ph. గృహమేధి; 
* man-made, adj. పౌరుషేయము; మనిషి చేసినది;
* manage, v. t. నిర్వహించు; పెత్తనముచేయు; పరిపాలించు; అదుపులోపెట్టు; నడిపించు; నెట్టుకువచ్చు; అజమాయిషీ చేయు; 
* manager, n. నిర్వాహకుడు; అధినేత; పెత్తందారు; అజమాయిషీదారు; వ్యవహర్త; ప్రవర్తకుడు; ఉపదర్శి; మేనేజరు; (rel.) యజమాని;
* management, n. అజమాయిషీ; అధ్వర్యం; నిర్వాకం; పెత్తనం; యాజమాన్యం; యోజన;
** 	financial management, ph. విత్తయోజనం;
* mandate, v. t. శాసించు; విధించు; ఆజ్ఞాపించు;
* mandatory, adj. విధాయకమైన; తప్పనిసరి;
* mandible, n. చిబుకాస్తి;
* mane, n. జూలు; గుర్రం, సింహం మొ. జంతువుల మెడమీద వెంట్రుకలు;
* man-eater, n. (1) నరమాంసానికి మరగిన పులి; (2) నరమాంస భక్షకుడు; పొలదిండి;
* maneuver, n. జిత్తు; యుక్తి; ఉపాయం;
* Manganese, n. మంగనం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 25, సంక్షిప్త నామం, Mn); [Lat. magnes = magnet];
* manger, n. కొల్లం; పశువులకు మేత వేసే తొట్టి;
* mango, n. (1) మామిడి; మావి; రసాలం; మాకంద పండు (2) మామిడిపండు; మామిడికాయ;
** mango jelly, ph. మామిడి తాండ్ర;
** mango juice, ph. మామిడి పండు రసం;
** mango fruit, ph. మామిడి పండు; మామిడి కాయ;
** mango stone, ph. మామిడి టెంక;
** mango pulp, ph. మామిడి పండు ముద్ద; 
* mangoes, types of, ph. పలురకాల మామిడిపళ్ళు; చెరకు రసాలు; పెద్ద రసాలు; చిన్న రసాలు; పంచదార కలశ; ఎండ్రాసు; నూజివీడు రసాలు; సువర్ణరేֻఖ; బంగినపల్లి; కలక్టరు; జహంగీరు; కోలంగోవా; నీలాలు; 
* mangrove, n. మడ; మడచెట్టు; నల్లమడ; సముద్రపు ఉప్పునీటి వాతావరణంలో పెరిగే నీటి చెట్లు; 
**    forest mangrove, ph. మడాడవి; మడారణ్యం;
* mania, n. వెర్రి; వేలంవెర్రి; వ్యామోహం; ఉన్మాదం; మేనియా; మేనియా అంటే డిప్రెషన్ కి వ్యతిరేకంగా ఉండే ఒక వింత మానసిక పరిస్థితి. మేనియాతో కూడిన డిప్రెషన్ ని బైపోలార్ డిజార్డర్ (Bipolar Disorder) అంటారు. బైపోలార్ డిజార్డర్ సంక్లిష్టమైనది,ప్రమాదమైనది; మేనియా లక్షణాలు కొన్ని: (1) అత్యుత్సాహం, అతిశక్తి, అతిసంతోషం (ఒకోసారి మనసులో చెప్పుకోలేని బాధ dysphoria); (2) నిద్ర లేమి (నిద్ర లేకపోయినా శక్తి తగ్గదు); (3) నిర్లక్ష్యం (అప్పులు చేయటం, జూదమాడటం, నగలు కొనెయ్యటం, వివాహేతర సంబంధాలు కలిగించుకోవటం); 
(4) చాలా గొప్పవాడిని/దానిని అని భ్రమించడం (Delusions of grandeur); (5) ఆలోచనల పరంపరలు (Flight of ideas), ఒక ఆలోచన పూర్తికాకముందే మరొక ఆలోచన, ఏకాగ్రత లోపించడం;
** 	kleptomania, ph. దొంగతనం చెయ్యాలనే వెర్రి కోరిక; చౌర్యోన్మాదం;
** 	nymphomania, ph. విపరీతమైన లైంగిక వాంఛ; 
* maniac, n. వెర్రివాడు; అదుపులో లేని బుద్ధులు కలవాడు; ఉన్మాది;
** 	kleptomaniac, ph.  అసంకల్పచోరుడు; చౌర్యోన్మాది;
** 	nymphomaniac, ph. రిరంసువు; విపరీతమైన లైంగిక వాంఛగల స్త్రీ; see also succubus and incubus;
* manifestation, n. సాక్షాత్కారం; వ్యంజితం; వివర్తం; వ్యాకృతం; ఆవిర్భావం; వ్యక్తి;
* manifested, n. వ్యక్తము; వ్యంజితం;
* manifesto, n. ఆదర్శ తరంగిణి; ఆదర్శాలు రాసిన ప్రచురణ; ప్రణాళిక;
** 	communist manifesto, ph. కమ్యూనిష్టు వారి ఆదర్శాలు రాసిన ప్రచురణ;
** 	election manifesto, ph. ఎన్నికల ప్రణాళిక;
* manifold, n. (1) కారు ఇంజనులో ఒక భాగం; లోపల నుండి బయటకి రెండు, మూడు రంధ్రాలు ఉన్న గది; (2) [math.] a curved surface in a higher-dimensional space; a topologically closed surface or an analog of this in three or more dimensions; a flat surface in a higher-dimensional space is called a hyperplane;
* Manila envelope, ph. టపా చెయ్యడానికి అనుకూలమైన గోధుమ రంగు కాగితపు సంచి;
* mankind, n. మానవజాతి;
* manliness, n. మగతనం; మగటిమి;
* manner, n. తీరు; తరహా; వరస; వాటం; వైఖరి; వ్యవహారం; రీతి; విధం; ఫక్కీ; ప్రకారం; బాపతు; పగిది, pagidi
* manners, n. నడవడి; ప్రవర్తన;
* manor, n. భవనం;
* manpower, n. అంగబలం; బలగం;
* mansion, n. భవనం; సౌధం; హర్మ్యం; పటారం; హవేలీ; 
* manslaughter, n. నరవధ; నరహత్య;
* mantel, n. తీనె; 
* mantis, n. గొల్లభామ; మిడత;
** praying mantis, ph. దండాల మిడత;
* mantissa, n. ఘాతభిన్నాంకం;
* mantle, n. (1) ముసుగు; కప్పు; పైపొర; ప్రావారం; ఉత్తరీయం; వల్కలం; ఆచ్ఛాదనం; (2) ఒక రకం దీపపు వత్తి; (3) భూగర్భంలో ఉండే ఒక పొర; 
** Earth's mantle, ph.  భూ ప్రావారం; 
* manual, adj.(1) కై; చేతి; కాయిక; కాయ; చేతికి సంబంధించిన; (2) మానవీయ; ఆటోమేటిక్ కాని; 
** manual labor, ph.  కూలి; కాయ కష్టం;
** manual support, ph. కై దండ;
** manual work, ph. కైసేత; చేతితో చేసే పని; 
* manual, n. చేతి పుస్తకం; కైపొత్తం; a book of instructions, especially for operating a machine or learning a subject; 
* mantis, n. గొల్లభామ; large, usually green, insects distributed worldwide in temperate and tropical habitats. They have triangular heads with bulging eyes supported on flexible necks. They feed on other insects and clasp their prey in forelimbs held up as if in prayer;  
* mantle, n. (1) ముసుగు; కప్పు; వల్కలం; ఆచ్ఛాదనం; (2) ఒక రకం దీపపు వత్తి;
* manufacture, n. తయారీ; ఉత్పత్తి;
* manufacturers, n. ఉత్పత్తిదారులు; తయారీదారులు;
* manure, n. ఎరువు; గత్త; గొబ్బరం; పాంశువు;
** 	leaf manure, ph. ఆకెరువు;
** 	cow manure, ph. పేడెరువు; సస్యార్ధసంచిత గోమయం;
* manuscript, n. చేతితో రాసినది; చేతితో రాసిన గ్రంథం; (rel.) typescript;
* many, adj. చాల; ఎన్నో; పెక్కు; పలు; అనేక;
** many people, ph. ఎంతోమంది; పెక్కురు; పలువురు; అనేకులు;
* map, n. దేశపటం; నక్ష; మానచిత్రం; మేరతేనం; మేపు;
* mar, v. t. పాడుచేయు; చెడగొట్టు;
* maraud, v. i. కొల్లగొట్టు;
* marble, n. (1) పాలరాయి; చలువరాయి; సున్నపురాయి; సంగమల; (2) గోలీకాయ; అల్లికాయ;
* march, v. i. నడుచు; పోవు;
* march, v. t. నడిపించు;
* mare, n. (1) ఆడగుర్రం; ఘోటిక; గోడిగ; బడబ; (2) ఆడ గాడిద;
** mare's nest, ph. [idiom] గాడిద గుడ్డు; అసంభవమైనది; కుందేటి కొమ్ము; 
* margarine, n. వనస్పతి; మార్జరీను; a soft hydrogenated oil; 
* margin, n. బద్దె; అంచు; ఉపాంతం; వార; మార్జిన్;
** 	bottom margin, ph. నీచోపాంతం;
** 	left margin, ph. వామోపాంతం; ఎడమ అంచు;
** 	right margin, ph. కుడి బద్దె; కుడి అంచు; దక్షిణోపాంతం;
** 	top margin, ph. మీద బద్దె; మీద అంచు; శీర్షోపాంతం;
* marginal, adj. (1) ఉపాంతర; అంచున వ్రాసిన; (2) బొటాబొటీ; పరిమిత; నామమాత్ర; 
** marginal output, ph. ఉపాంతర ఉత్పాదన; 
** marginal return, ph. ఉపాంతర లబ్ది; 
* marginalization, n. ఉపాంతీకరణ; ఒక సమూహంలో కొందరిని తక్కువ ప్రాముఖ్యత లేదా ద్వితీయ స్థానానికి బదిలీ చేసే ప్రక్రియ;
* marginalize, n. ఉపాంతరీకరించు; ఉపాంతీకరించు; 
* margosa, n. వేప; same as neem;
* Mariana trench, n. మరియానా కందకం;
* marigold, n. బంతి; బంతిపువ్వు;
* marinate, v. t. ఊరబెట్టు;
* marine, adj. సాగర;
* mariner, n. నావికుడు;
* marital, adj. వైవాహిక; దాంపత్యపు;
** marital problems, ph. దాంపత్యపు స్పర్ధలు;
* marjoram, n. (1) మరువం;  (2) పాశ్చాత్యదేశాల వంటలలో వాడే ఒక సుగంధ పత్రి; [bot.] Origanum marjorana; ok
* marijuana, n. గంజాయి; మేరువానా; [bot.] ''Cannabis sativa''; గంజాయి మొక్క నుండి వచ్చిన మొగ్గలు, పువ్వులు, ఆకులు, వగైరా ని ఎండబెట్టి. చుట్టల మాదిరి చుట్టి కాల్చుతారు; (rel.) హషీష్ అన్నది గంజాయి మొక్క నుండి స్రవించే పాలని ముద్దలా చేసి అమ్ముతారు; దీనిని కూడా చుట్టల మాదిరి చుట్టి కాల్చుతారు; 
* mark, n. (1) సూచిక; కెతనం; ఆనవాలు; (2) మరక; (3) గుణాంకం; మార్కు;
** 	diacritical mark, ph. శబ్దసూచిక; శబ్దలక్షణ సూచిక;
** 	first mark, ph. ప్రథమ గుణాంకం;
* mark, v. t. గుర్తువేయు;
* Markab, n. పూర్వాభాద్ర; ఒక నక్షత్రం పేరు;
* marker, n. సాభిజ్ఞానం; గుర్తు;
* market, v. t. అమ్ము; విక్రయించు;
* market, n. సంత; అంగడి; బజారు; విపణి; మార్కెట్;
**  black market, ph. నల్ల బజారు; చీకటి వ్యాపారం;
**  black money, ph. అక్రమ సంపాదనలో వచ్చిన డబ్బుని నల్ల డబ్బు అంటారు; నల్ల డబ్బును ఆదాయ వనరులలో చూపకుండా దాచిపెట్టు విధానము
మనీ లాండరింగ్ అంటారు; మన దేశమున దీనిని హవాలా కార్య కలాపాలు అని కూడా పిలుస్తారు;
** 	fish market, ph. మైలసంత; చేపల బజారు;
** 	meat market, ph. మైలసంత;
** 	vegetable market, ph. మడిసంత;
** market street, ph. విపణి వీధి; అంగడి వాడ;
* marketable, adj. అమ్ముడు పోగల;
* marketing, n. విక్రయం; వ్యాపారప్రచారం; క్రయవిక్రయాదులు; 
* marking nut, n. నల్ల జీడిపిక్క;
* marks, n. గుణాంకాలు; అంకాలు; పరీక్షలో వచ్చే “మార్కులు”; 
* marmalade, n. same as fruit preserve; పండ్ల రసం, గుజ్జు, తొక్కలు అన్నీ కలిపి పాకంపట్టి నిల్వ ఉండేటట్లు చేసిన పదార్ధం.   
* maroon, n. ముదరెఱుపు రంగు;
* marriage, n. వివాహం; పెండ్లి; పెళ్ళి; దాంపత్యం; ఉద్వాహం; ఉద్వహం; ఉద్వాహనం; ఉద్వహనం;  (rel.) wedding;
** 	hypergamous marriage, ph. అనులోమ వివాహం;
** 	hypogamous marriage, ph. ప్రతిలోమ వివాహం;
* marrow, n. (1) మజ్జ; మూలుగు; మేద; మేదస్సు; కుల్యిక; అస్థిసారం; ఎముక సొన; ఎముకల లోపల ఉండే ఒక రకమైన కొవ్వు పదార్థం; (2) దవ్వ;
* marry, v. i. వివాహమాడు; చేపట్టు; పెండ్లి చేసుకొను; పెండ్లాడు; చేసుకొను;
* marry, v. t. వివాహం చేయు; పెండ్లి చేయు;
* Mars, n. అంగారకుడు; అంగారక గ్రహం; మంగళ గ్రహం; కుజుడు;
* marsh, n. చిత్తడినేల; పంకభూమి; మురుగునేల; ఉబ్బనేల; పర్ర; కరవాక;
** salt marsh, ph. కరవాక;
** marsh gas, ph. చిత్తడి వాయువు; పంక వాయువు;
[[File:Trainyard.bradleygee.jpg|thumb|right|మారుగుళ్ల దొడ్డి]]
* marshalling yard, n. మారుగుళ్ల దొడ్డి; రైలు పెట్టలని ఒక వరసలో అమర్చడానికి వాడే ప్రదేశం;
* mart, n. వ్యాపారస్థలం; కొట్టు; షాపు;
* martin, n. ఏట్రింత పిట్ట;
* martynia, n. తేలుకొండి కాయ;
* martyr, n. త్యాగాళువు; త్యాగి; తన లక్ష్యసిద్ధికి ప్రాణాన్ని త్యాగం చేసిన వ్యక్తి;
* marvel, n. వింత; విడ్డూరం; విచిత్రం; అద్భుతం; 
* mascara, n. కాటుక; కళ్ళకి పూసుకునే ఒక అలంకారం; అంజనం;
* macerated, adj. భావన; నానబెట్టిన; ఊరబెట్టిన; 
** macerated ginger, ph. భావన అల్లం; పంచదారలో ఊరబెట్టిన అల్లం; 
* masculine, adj. మగ; పుంభావ; పుం;
** masculine gender, ph. పుంలింగం; 
* masculinity, adj. మగతనం; మగటిమి; పుంభావం;
* mashed, adj. ఎనిపిన; ముద్ద చేసిన; 
* mask, n. ముసుగు; ప్రచ్ఛాదకి; బురఖా;
* mask, v. t. ముసుగు వేయు; కప్పు; ప్రచ్చాదించు;
* masochism, n. ఆత్మ హనన కారుణ్యం; మజోకిస్టులా ప్రవర్తించే తత్వం; తన శరీరానికి బాధ కలిగించే పనులు జరిగితేనే కాని రతి క్రీడలో ఆనందం పొందలేని వింత మానసిక తత్వం; తనకు హాని జరిగే విధంగా ప్రవర్తించే తత్వం; see also sadism;
* masochist, n. మజోకిస్టు; శరీరానికి బాధ కలిగించే పనులు జరిగితేనే కాని రతి క్రీడను ఆనందించలేని వ్యక్తి; తనకే హాని జరిగే విధంగా ప్రవర్తించే వ్యక్తి;
* mason, n. తాపీ పనివాడు; కాసీదు; కాసే పనివాడు; రాతి పనివాడు; ఇటిక పనివాడు; కుడ్యకారుడు;
* mason's level, n. మూలమట్టం;
* masonry, n. కట్టడం; రాతి కట్టడం; ఇటిక కట్టడం;
** 	brick masonry, ph. ఇటిక కట్టడం;
** 	stone masonry, ph. రాతి కట్టడం;
* mass, adj. తండ; సామూహిక; మూకుమ్మడి; 
** mass action, ph. తండ చర్య;
** mass arrests, ph. మూకుమ్మడి నిర్భంధాలు; మూకుమ్మడి ఆపుదలలు; 
** mass burial, ph. సామూహిక ఖననం; తండ ఖననం;
** mass number, ph.  గరిమ సంఖ్య; ఒక మూలకపు అణుగర్భంలో ఉండే ప్రోటానులు, నూట్రానుల మొత్తపు సంఖ్య;  ఉదాహరణకి సాధారణ కర్బనంలో 8 ప్రోటానులు, 4 నూట్రానులు ఉంటాయి కనుక కర్బనం గరిమ సంఖ్య 12; ఒక మూలకానికి సమభాగులు ఉన్నయెడల ప్రోటానులని, నూట్రానుల సగటు విలువని కలపగా వచ్చిన సంఖ్య; 
* mass, n. రాసి; ద్రవ్యరాసి; ధుర; తండం; పుద్గాలం; గరిమ; ముద్ద; భారం; కాయస్థం;
** 	center of mass, ph. గరిమనాభి;
** 	inertial mass, ph. గరిమ గురుత్వం; జడత్వ గురుత్వం;
* massacre, n. జనసంహారం; నరమేధం;
* massage, n. మర్దనా; మాలీసు; సంవహనం;
* massage, v. t. మర్దనా చేయు; మాలీసు చేయు; ఒత్తు; పిసుకు;
* masseur, n. m. సంవాహకుడు; అంగమర్ధనుడు; మర్దనా చేసే పరిచారకుడు;
* masseuse, n. f. మర్దనా చేసే పరిచారిక; సంవహనకి;
* masses, n. జనాలు; ప్రజ; ప్రజానీకం; మంది; జనసామాన్యం; జనబాహుళ్యం; జనసందోహం;
* massive, adj. గురుతరమైన; స్థూల;
* massiveness, n. గురుత్వం; గరిమత్వం; భారీతనం;
* mast, n. కూపకం; స్తంభం; తెరచాప కొయ్య; కంబం; 
* master, n. (1) యజమాని; ఓజు; ఖామందు; (2) గురువు; ఆచార్య; (3) ప్రవీణుడు; నేర్పరి; (4) సంధాత;
** master of ceremonies, ph. కార్యక్రమపు సంధాత;
** master plan, ph. బృహత్ ప్రణాళిక; పెద్ద ప్రణాళిక;
* masterpiece, n. కళాఖండము; 
* masticate, v. t. నములు;
* mastication, n. నములుట; చర్వణం;
* mastitis, n. స్తనసోఫ; స్తనముల వాపు;
* masturbation, n. ముష్టిమైథునం; హస్తప్రయోగం; మర్మస్థానాలని చేతితో తాకి లైంగిక కోర్కెలు తీర్చుకోవడం;
* mat, n. చాప; కిలంజం;
** mat for meditation, ph. చిత్రాసనం;
* match, n. (1) అగ్గిపుల్ల; (2) ఉజ్జీ;  ఉద్ది; జత; సమానమైనది; ఎన; పొంతన; (3) ఆట; పందెం; ఎదురు; పోటీ; (4) సంబంధం; వివాహనిర్ణయం;
* matchbox, n. అగ్గిపెట్టె;
* matchstick, n. అగ్గిపుల్ల;
* matching, adj. నప్పిన; జోడు కుదిరిన;
* matchless, adj. ఎనలేని; సాటిలేని; అతులిత;
* matchmaker, n. పెళ్ళిళ్ళ పేరయ్య;
* mate, n. భార్య; సహధర్మచారిణి; భార్య; సహధర్మచారుడు; సహాధ్యాయి; సహాధ్యాయుడు;
* mate, v. i. జత చేరు; వివాహం చేసికొను; రతిక్రీడ చేయు;
* Materia medica, n. పదార్థ గుణ సంహిత; ఔషధ లక్షణ సంగ్రహం; వస్తుగుణ ప్రకాశిక; వస్తుగుణ దీపిక;
* material, adj. భౌతికమైన; స్థూల; వస్తు; ఉపాదాన; పాదార్థిక; 
** material body, ph.  స్థూల దేహం; 
** material cause, ph.  ఉపాదాన హేతువు; పాదార్థిక హేతువు;
** material reason, ph. పాదార్థిక కారణం;
** material resources, ph. భౌతిక వనరులు;
** material world, ph. భౌతిక ప్రపంచం;   స్థూల ప్రపంచం; 
** material universe, ph. భౌతిక ప్రపంచం; వస్తు ప్రపంచం;
* material, n. (1) పదార్థం; సరుకు; సంభారం; (2) విషయం; (3) గుడ్డ;
** 	raw material, ph. ముడిపదార్థం; ముడిసరుకు; ముడి సంభారాలు; 
* materialist, n. కుక్షింభరుడు; కుక్షింభరి; భౌతికవాది; ప్రత్యక్షంగా కనిపించేదే ప్రధానమని వాదించే వ్యక్తి; అనాత్మవాది; లోకాయతికుడు; 
* materialistic, adj. కుక్షింభర; ప్రాపంచిక; భౌతిక; లోకాయత;
* materialism, n. కుక్షింభరత్వం; భౌతికవాదం; లోకాయతం; భోగలాలసం;
* materialize, v. i. (1) జరుగు; సంభవించు; (2) మూర్తీభవించు; కార్యరూపం దాల్చు; అకస్మాత్తుగా కనబడు; 
* maternal, adj. తల్లివైపునుండి; తల్లికి సంబంధించిన;
** maternal uncle, ph. మేనమామ;
** maternal uncle's daughter, ph. మేన వదిన; మేన మరదలు;
** maternal uncle's son, ph. మేనబావ; బావ;
** maternal uncle's wife, ph. మాతులాని; అత్త; అత్తమ్మ;
** maternal grandmother, ph. అమ్మమ్మ;
* maternity, adj. గర్భవతికి సంబంధించిన; ప్రసవానికి సంబంధించిన; పురిటికి సంబంధించిన; ప్రసూతి;
** maternity hospital, ph. ప్రసూతి వైద్యశాల;
** maternity ward, ph. పురుళ్ల వార్డు; ప్రసూతి విభాగం;
* mathematical, adj. గణితాత్మక; గణిత; లెక్కల;
** mathematical brain, ph. లెక్కల బుర్ర;
** mathematical operation, ph. గణితాత్మక సంక్రియ; గణితాత్మక పరికర్మ;
* mathematics, n. గణితం; లెక్కలు; గణిత శాస్త్రం; అంకశాస్త్రం; అంకవిద్య; అంకతంత్రము; ధూలికర్మ; 
* mathematician, n. గణిత శావేత్త; గణితాచారి;
* matinee, n. పగటాట;
* matriarch, n. f. మూలమగువ; కుటుంబానికి అధిపతిగా ఉన్న స్త్రీ;
* matriarchal, n. మాతృస్వామ్య; మాతృతంత్ర; మాతృయజమాన;
* matriarchy, n. మాతృస్వామ్యం; మాతృతంత్రం; మాతృ అధికారం;
* matricide, n. మాతృ హత్య; మాతృఘాతం;
* matrix, n. (1) అచ్చు; మూస; వరుధారణి; ప్రస్థారం; (2) చిక్కు; అల్లుడు; పడుగు, పేకలతో అల్లబడ్డది; (3) మాతృక; అడ్డు వరుసలు, నిలువు వరుసలు ఉన్న ఒక గణిత విన్యాసం; (ety.) an arrangement of ites with rows and columns; (4) ఖనిజ నిక్షేపాలతోపాటు కనిపించే శిలామయ, మృత్తికామయ నేపథ్య పదార్థం; 
** matrix algebra, ph. మాత్రిక బీజగణితం;
* matter, n. (1) పదార్థం; ద్రవ్యం; మూర్త వసువు; (2) విషయం; బాపతు; ఎడాటం; 
** 	anti matter, ph. నిష్‌పదార్థం; ప్రతిపదార్థం; 
** 	dark matter, ph. కృష్ణపదార్థం; అజ్ఞాత పదార్థం; గుప్త పదార్థం; 
* mattress, n. పరువు; తల్పం; తలిమం;
* matty, adj. చాపీయ; చాపలా ఉన్న; అల్లబడ్డ;
** matty cloth, ph. అల్లినట్టు కనిపించే బట్ట;
* mature, adj. ఎదిగిన; ఈడువచ్చిన; ముదిరిన; పక్వమైన; పండిన; ముగ్గిన; సిద్ధమైన; తయారైన; ప్రౌఢ;
* maturity, n. ఈడు; పరిపక్వత; పరిపాకం; ప్రౌఢిమ; ప్రౌఢత్వం;
* maul, v. t. చీల్చి చెండాడు;
* mausoleum, n. మసోలీ; అద్భుతమైన గోరీ; సమాధి;
* maw worm, n. నులి పురుగు;
* maxilla, n. దవడలు;
* maxi, pref. పెను; పెద్ద;
* maxim, n. సూక్తి; నీతివాక్యం; పన్నా; నిజం అని అందరూ ఒప్పుకున్న సూత్రం; see also paradox;
* maximization, n.  గరిష్టీకరణం; 
* maximum, n. అత్యధికం; గరిష్ఠం; పరమం; మహత్తమం; ఊర్ధ్వతమం;
** maximum limit, ph. గరిష్ఠ పరిమితి;
* maze, n. చిక్కు; వ్యూహం;
* meadow, n. మైదానం; పచ్చిక బయలు; క్షేత్రం; బీడు;
* meager, n. చాలీచాలని; బహుకొద్దిగా;
* meal, n. (1) భోజనం; బోనం; భుక్తి; కూడు; ప్రాశనం; ఒక నిర్ధిష్టమైన వేళకి తినే తిండి; (2) పిండి;
** 	corn meal, ph. మొక్కజొన్న పిండి;
* meals, n. భోజనాలు; బోనాలు; 
* mealtime, n. భోజనాల వేళ;
* 
{|style=&quot;border-style: solid; border-width: 5 px&quot;
|
'''---Usage note: mealtime
* ---The first meal of the day is ''breakfast'', which is eaten after getting up. ''Lunch'' is the meal that is eaten around 12.00 p.m. In most Western countries, ''dinner'', which is eaten around 6.00 p.m., is the main meal of the day. ''Supper'' is an informal or light evening meal. ''Brunch,'' a hybrid between breakfast and lunch, is eaten fairly late in the morning.'''
|}
*
* mean, adj. నీచ; అల్పబుద్ధిగల;
** mean fellow, ph. నీచుడు; లుచ్ఛా;
* mean, n. సగటు; సరాసరి;
** arithmetic mean of x and y = (x+y)/2;
** geometric mean of x and y = sqrt(x times y);
* meander, v. i. మెలికలు తిరుగు;
* meandering river, n. తిరుగుళ్ల గంగ;
* meaning, n. అర్థం; ఉద్దేశం; భావం; తెల్లం;
** 	figurative meaning, ph. గౌణార్థం; ఉద్దిష్టార్థం;
** 	literal meaning, ph. వాచ్యార్థం; శాబ్దికార్థం; 
** 	precise meaning, ph. రూఢ్యర్థం;
** 	special meaning, ph. విశిష్టార్థం;
** 	word by word meaning, ph. ముక్కస్య ముక్కార్థం;
* meaningful, adj. సార్థక; అర్థవంత; అర్థయుక్త;
* meaningfulness, n. సార్థక్యం; అర్థవంతం; అర్థయుక్తం;
* meaningless, adj. అర్ధంలేని; అర్థరహిత; నిరర్థక; భావశూన్య; కదర్థ;
** meaningless task, ph. అర్ధంలేని పని;
* means, n. సాధనం; తెరువు; మార్గం; వెరపు;
* meanwhile, adv. అందాకా; అంతలో; ఈలోగా;
* measles, n. పొంగు; తట్టు; రోమాంతిక; చిన్న అమ్మవారు; ఎర్రని నూకల వంటి తట్టుతో ఒక జాతి వైరస్‍ వల్ల వచ్చే జబ్బు; (rel.) chicken pox;
* measure, n. (1) కొలత; మానం; ప్రమ; ప్రమాణం; ప్రస్థం; తన్మాత్ర; (2) కొలబద్ధ;
* measurement, n. కొలత; మితి; మానం; మాపనం; కొలువడి;
* measuring, adj. కొల; కొలత;
** measuring cup, ph. కొలమానిక; ప్రస్థమానం;
** measuring instrument, ph. కొలమాపకం;
** measuring jar, ph. కొలజాడీ; కొలముంత; ప్రస్థమానం;
** measuring rod, ph.  కొలబద్ధ; మానదండం;
** measuring tape, ph. కొలపట్టీ; మానసూత్రం;
** measuring tool, ph. కొలముట్టు;
** measuring vessel, ph. కొలజాడీ; కొలత గిన్నె; ప్రస్థమానం; 
** measuring wire, ph. కొలత్రాడు; మానరజ్జువు; 
* meat, n. మాంసం; పొలసు; పిసితం; పలం; flesh of animals eaten as food; 
**  chicken (meat), ph. కోడిమాంసం;
**  mutton (meat), ph. మేఁకమాంసం;
**  beef (meat), ph. గోమాంసం; గొడ్డుమాంసం; 
**  pork (meat), ph. పందిమాంసం;
**  human (meat), ph. పొల; నరమాంసం;
* 
{|style=&quot;border-style: solid; border-width: 5 px&quot;
|
'''---Usage Note: Meat
* --- The meats of some animals have special names: The meat from a cow (or bull or ox) is ''beef.'' The meat from a calf is ''veal.'' The meat from a pig is ''pork'' or ''ham.'' The meat from a goat is ''mutton.'' The meat from a deer is ''venison.'' Usually the meat from birds is same as the bird’s name: chicken, duck, etc.'''
|}
* 
* meatless, adj. ఆమిష శూన్య;
* mechanic, n. యంత్రసూరి;
* mechanical, adj. యంత్ర; యాంత్రిక; కీలు;
**  mechanical advantage, ph. యంత్రలాభం;
** mechanical behavior, ph. యాంత్రిక ప్రవర్తన;
** mechanical doll, ph. కీలు బొమ్మ; మర బొమ్మ; 
** mechanical energy, ph. యాంత్రిక శక్తి;
** mechanical horse, ph. కీలు గుర్రం;
* mechanic, n. యంత్ర సూరి; యంత్రములని మరమ్మత్తు చేసే వ్యక్తి; 
* mechanics, n. యాంత్రిక శాస్త్రం; యంత్ర శాస్త్రం; యంత్రగతి శాస్త్రం; ప్రయోగించిన బలాన్ని, దానివల్ల కలిగే కదలికనీ అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం; (note) mechanics is that area of science concerned with the behaviour of physical bodies when subjected to forces or displacements;  
**     celestial mechanics, ph. ఖగోళ యంత్రగతి శాస్త్రం; ఖగోళ యంత్రశాస్త్రం; నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, ఇతర ఖగోళ శాల్తీల కదలికలకి సంబంధించిన శాస్త్రం
**     classical mechanics, ph. సంప్రదాయక యంత్రగతి శాస్త్రం; సంప్రదాయక యంత్రశాస్త్రం;
**.    fluid mechanics, ph. ప్రవాహి యంత్రశాస్త్రం;
**     Hamiltonian mechanics, ph. హేమిల్టనీయ యంత్రశాస్త్రం;
**     Lagrangian mechanics, ph.  లగ్రాంజీయ యంత్రశాస్త్రం;
**     Newtonian mechanics, ph.   నూటనిక యంత్రశాస్త్రం; 
**     orbital mechanics, ph.  కక్ష్యలని నిర్ణయించే యంత్రశాస్త్రం;
**     quantum mechanics, ph. గుళిక యంత్రశాస్త్రం; క్వాంటం యంత్రశాస్త్రం;
**     relativistic mechanics, ph. సాపేక్ష యంత్రగతి శాస్త్రం; సాపేక్ష యంత్రశాస్త్రం; కాంతి వేగం దరిదాపుల్లో ప్రయాణించే రేణువుల కదలికలకి సంబంధించిన శాస్త్రం
**     statistical mechanics, ph. సాంఖ్యక యంత్రశాస్త్రం; పదార్థాల సమూహ ఉష్ణగతి లక్షణాల గురించి  వివరించే శాస్త్రం;
*
{|style=&quot;border-style: solid; border-width: 5 px&quot;
|
'''---Usage Note: Difference between Newtonian and Lagrangian mechanics

* --- Newtonian mechanics starts with the three laws, but mathematically, the important one is  𝐹 = 𝑚𝑥¨.  When Newton discovered the laws of motion, he had no idea about Lagrangian mechanics (in fact, Lagrange came almost 50 years after his death), so at the time, the laws were essentially empirical laws. So when you first learn about them, you’re usually just told, F = ma is just true.

* --- Lagrangian mechanics start from a deeper principle and through which, you can derive Newton’s laws. We start with a scalar function of position and velocity (as a function of position) which basically encodes possible paths in space (so you also need to add in a &quot;start&quot; point and an &quot;end&quot; point). Lagrangian mechanics then asks: “I have all these possible paths in space, how do I select a path that is physically correct?”'''
|}
*
* mechanism, n. యంత్రాంగం; సంవిధానం;
** 	balance mechanism, ph. సంతులన యంత్రాంగం;
* mechanized, adj. యంత్రసజ్జిత;
* medal, n. పతకం; బిరుదుబిళ్ళ; మెడలు;
* media, n. pl. [phys.] (1) యానకాలు; (2) మాధ్యమాలు; ప్రసార మాధ్యమాలు; (sing.) medium;
** multimedia, ph. బహుళ మాధ్యమాలు; 
** yellow media, ph. పచ్చ మాధ్యమాలు; ప్రజలని ఉద్రేకపరచడానికి నిజంతో నిమిత్తం లేకుండా రంగురంగుల బొమ్మలతోటీ, పతాక శీర్షికలతోటీ వార్తలని ప్రసారం చెయ్యడం; 
* median, n. నడిమి; మధ్య రేఖ;
* median strip, ph. రహదారి యొక్క ఇరువైపుల బాటలకీ మధ్యనున్న జాగా;
* mediation, n. మాధ్యస్థం; మధ్యవర్తిత్వం;
* mediator, n. మధ్యవర్తి; మాధ్యస్థుడు;
* medical, adj. వైద్యసంబంధమైన; ఆరోగ్య సంబంధమైన;
** medical treatment, ph. చికిత్స;
* medicated, adj. ఔషధీకృత;
* medicine, n. (1) (మెడ్సిన్) మందు; ఔషధం; ఆయుర్‌ద్రవ్యం; (2)(మెడిసిన్) వైద్యశాస్త్రం; వైద్య విద్య;
* medicinal, adj. ఔషధీయ; రోగనాశక; మందులకు పనికివచ్చే;
** medicinal herb, ph. ఓషధి;
* meditation, n. మననం; జపం; ధ్యానం; ఉపాసన;
** meditation room, ph. మనన మందిరం; ధ్యాన మందిరం;
* medium, adj. మధ్యస్థమైన;
* medium, n. (1) యానకం; (2) మాధ్యమం; 
**  aqueous medium,  ph. జల మాధ్యమం; నీటి మాధ్యమం; 
** 	communication medium, ph. ప్రసార మాధ్యమం;  ప్రసార యానకం;
**  organic medium, ph.  కర్బన మాధ్యమం; 
**  reaction medium,  ph. చర్యా మాధ్యమం; 
** 	Telugu medium, ph. తెలుగు మాధ్యమం;
* Mediterranean sea, n. మధ్యధరా సముద్రం; నడిపుడమి కడలి;
* Medulla, n. దవ్వ; దూట; ఏ శరీరాంగానికి అయినా అంతర్భాగంలో ఉండే కట్టడం;
** Medulla oblongata, ph. మజ్జా ముఖం; మెదడు వెనక ఉండి మన శ్వాసని నియంత్రించే ఒక కట్టడం;
* medulloblastoma, n. చిన్న పిల్లలకి మెదడులో వచ్చే ఒక రకమైన కేన్‌సరు కంతి; 
* meet, v. t  కలుసుకొను; తగులు;
* meeting, n. సభ; సమావేశం; కలయిక; మీటింగు;
** 	closed-door meeting, ph. జనాంతిక సమావేశం;
** 	orientation meeting, ph. దృగ్విన్యాస సమావేశం;
** 	summit meeting, ph. శిఖరాగ్ర సమావేశం;
* mega, adj. మహత్; బృహత్; స్థూల; మెగా;
* Mega, pref. (1) మిలియను; 1,000,000; (2) కంప్యూటరు రంగంలో మెగా అంటే 1,048,576=220;
* Megabits, n. మిలియను ద్వింకములు; కంప్యూటరు రంగంలో మాత్రం 1,048,576=220 ద్వింకములు; మెగా బిట్లు;
* Megrez, n. అత్రి నక్షత్రం; సప్తర్షి మండలం (Big Dipper) లో కాంటివిహీనమైన తార; 
* melanosis, n.  శరీరపు రంగు  నల్లగా మారటం; మెలనిన్ తయారీ ఓపం వల్ల వచ్చే లక్షణం; 
* melee, n.  (మేలే) తొక్కిసలాట;
* mellifluous, adj. తేనెవలె తియ్యనైన; మధురమైన; కోమలమైన; శ్రావ్యమైన; ఇంఫైన; తియ్యని ప్రవాహముకల; 
* melodrama, n.  మోతాదు మించిన ఉద్వేగంతో, సాధారణంగా సుఖాంతం అయే నాటకం కాని, సినిమా కాని; నాటకీయత ఎక్కువ, పాత్ర పోషణ తక్కువ ఉన్న నాటకం కాని, సినిమా కాని;  ఎత్తిపొడవడానికి వాడే మాట; A melodrama is a story or play in which there are a lot of exciting or sad events and in which people's emotions are very exaggerated. Key constitutive factors: pathos, overwrought or heightened emotion, moral polarization (good vs. evil), non-classical narrative structure (e.g., use of extreme coincidences); 
* melodious, adj. శ్రావ్య; శ్రవణపేయ; కర్ణపేయ; సుశ్రావ్య;
* melody, n. శ్రావ్యత; రక్తి; మాధుర్యము; స్వర మాధుర్యం; a sweet and agreeable relation between successive notes; The fundamental difference between Western and Indian classical music is that the latter is based on melody. Melody means ``one note at a time.'' Western Classical music, on the other hand, is based on harmony; పాశ్చాత్య సంగీతం ప్రధానంగా హార్మనీ (Harmony) ఆధారితం. అంటే, ఒకే సమయంలో పలువురు గాయకులు లేదా వాయిద్యాలు కలిసి వినిపించే స్వరాల సమాహారాన్ని హార్మనీ అంటారు. ఒర్కెస్ట్రా సంగీతం పూర్తిగా హార్మనీపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
* melon, n. కర్బూజా; పుచ్చపండు; తర్బూజా;
** 	muskmelon, ph. కర్బూజా; పుచ్చపండు;
** 	watermelon, ph. పుచ్చపండు;
* melt, v. i. కరుగు; v. t. కరగించు; చలించు;
* melting point, ph. కరుగు స్థానం; ద్రవీభవన స్థానం; కరిగే ఉష్ణోగ్రత;
* member, n. సభ్యుడు; సభ్యురాలు; కూటరి; మెంబరు;
* membrane, n. పొర; త్వచం; త్వక్కు; పటలం; కుబుసం; జిలి;
** 	cell membrane, ph. కణ త్వచం; కణ పటలం;
* meme, n. అనుకరణ; హాస్యానుకరణ; అంతర్జాలంలో ఒకరిని చూసి మరొకరు అనుకరించడం; an image, video, piece of text, etc., typically humorous in nature, that is copied and spread rapidly by internet users, often with slight variations; a word coined by Richard Dawkins, the evolutionary biologist, to represent a unit of &quot;social gossip&quot; (that rhymes with gene) that gets mutated and transmitted in social circles; 
* memento, n. జ్ఞాపిక; స్మృతి చిహ్నం;
* memo, n. రాసిన ప్రతిపాదన; short for memorandum;
* memorable, adj. చిరస్మరణీయ;
* memorandum, n. నివేదిక; వినతిపత్రం; విన్నపం; మనవి; విజ్ఞాపన; యాదాస్తు; జ్ఞాపిక; స్మరణలేఖ్యం; గిల్లుపత్రం; దరఖాస్తు; తాఖీదు; మెమో; మెమొరాండం;
* memorial, adj. సంస్మరణ;
* memorial, n. (1) స్మారక సభ; (2) స్మారక చిహ్నం;
* memorize, v. i. కంఠస్థం చేయు; ధారణ చేయు;
* memory, n. (1) జ్ఞాపకం; జ్ఞాపకశక్తి; స్మృతి; ధారణ; (2) [comp.] కొట్టు; కోఠీ; గరిస; కంప్యూటరులో దత్తాంశాలని, ఆదేశాలని దాచే ప్రదేశం;
** eidetic memory, ph. తత్కాల జ్ఞాపక శక్తి; తాత్కాలిక జ్ఞాపక శక్తి; 
** long-term memory, ph. దీర్ఘకాలిక జ్ఞాపక శక్తి; 
** photographic memory, ph. బొమ్మకట్టు జ్ఞాపక శక్తి;
** short-term memory, ph. తత్కాల జ్ఞాపక శక్తి; 
* memoirs, (మెమ్వార్స్) n. pl.  జీవితానుభవాలు; పూర్వస్మృతులు;
* men, n. పురుషులు; మగవారు; (note) man అన్నది ఉభయ లింగాలకీ వర్తిస్తుంది కాని, men అంటే మాత్రం పురుషులు అనే అర్థమే వస్తుంది;
* menarche, n. సమర్తాడడం; పెద్దమనిషి అవడం; రజస్వల అవడం; పుష్పవతి అవడం;
* mendacity, n.  అబద్ధం; 
* menorrhagia, n. ఎరక్రుసుమ; రక్తప్రద; స్త్రీ రుతు కాలంలో అతిగా జరిగే రక్త స్రావం;
* menses, n.ముట్టు; రుతు స్రావం; రుతు కాలం; బయటుండుట; వాకిటుండుట;
* mend, v. t. మరమ్మత్తు చేయు; బాగు చేయు;
* mendicant, n. m. అవధూతుడు;
* menial, n. గులాము; దాసుడు;
* menopause, n. రజోనివృత్తి; ముట్లుడుగు కాలం;
* menstruation, n. రుతువు; రుతుకాలం; బయటుండడం; వాకిటుండడం; ముట్టవడం;
* menstrual, adj. రుతు;
** menstrual discharge, ph. రుతు స్రావం;
** menstrual period, ph. రుతు కాలం;
* mensuration, n. మాపన శాస్త్రం; మాపనం; కొలతలకి సంబంధించిన లెక్కలు; కొలత; భూమి కొలత; క్షేత్రమితి;
* mental, adj. మానసిక; మానస; మనస్; మనో;
** mental debility, ph.  మానసిక దౌర్బల్యం; కశ్మలం; 
** mental hospital, ph. పిచ్చాసుపత్రి;
* mentality, n. మానసికతత్వం; మనస్తత్వం; మనోగతి; చిత్తవృత్తి;
* menthol, n. పుదీనా కర్పూరం; పుదీనా ఆకులలో నుండి తీసిన ఒక సుగంధ ద్రవ్యం; రసాయన శాపు దృష్ట్యా ఇది ఒక ఒలంతం (alcohol);  see also mint camphor;
* mention, v. i. పేర్కొను; చెప్పు; నుడువు;
* menu, n. (మెన్యూ) (1) వడ్డనకి తయారైన వంటకాల జాబితా; వాటి ధరలు; మెన్యూ; (2) ఎంపిక అంశాల పట్టిక; ఎంపిక జాబితా; 
* mephitic, adj. దుర్గంధభరితమైన; దుర్వాసనతోకూడిన; కంపుకొట్టే;
* mercenary, n. కిరాయి సైనికుడు; కూలికి యుద్ధం చేసే వ్యక్తి;
* merchandise, n. సరుకులు; సామానులు; దినుసులు; వస్తువులు; సామగ్రి; సార్థములు;
* merchant, n. వణిజుడు; వ్యాపారస్తుడు; సార్ధవాహుడు; సెట్టి; సాహుకారు;
** merchant marine, ph. వాణిజ్య నౌకాదళం;
* Mercury, n. (1) బుధుడు; బుధగ్రహం; (2) పాదరసం; రసం; పారదం;  రసపతి; రసరాట్టు; తడివెండి; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 80, సంక్షిప్తనామం = Hg  [Lat. hydrargyrum = liquid silver];
** mercuric chloride, ph. రసహరితం; ఖాండవ కర్పూరం; Mercury (II) chloride; corrosive sublimate;  HgCl&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;;
** mercuric sulfide, ph. ఇంగిలీకం; రససింధూరం; Mercury (II) sulfide;  HgS;
** mercurous chloride, ph. రసకర్పూరం; Mercury (I) chloride; white sublimate of mercury;  Hg&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;Cl&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;;
* mercurial, adj. చంచల; చపలమైన; అస్థిర;  
* mercy, n. దయ; కనికరం; కృప; కరుణ;
* mere, adj. కేవలం; ఉత్త; వడారము; 
* merely, adv. కేవలం; ఫక్తు; వడారము; 
* merger, n. కలిస, పోవుట; ఐక్యమగుట; లయమగుట; లీనీకరణ;
* meridian, n. (1) మధ్యాహ్న రేఖ; యామ్యోత్తర రేఖ; ధ్రువరేఖ; భూగోళంలో ఉత్తరం నుండి దక్షిణానికి వెళ్లే ఊహా రేఖ; (2) ధ్రువవృత్తం; మయామ్యోత్తర రేఖ; ఖగోళంలో ఉత్తరం నుండి దక్షిణానికి ప్రేక్షకుని శిరస్సు మీదుగా వెళ్లే ఊహా వృత్తం;
** prime meridian, ph. భూగోళం మీద ఉత్తరం ధ్రువం నుండి దక్షిణ ధ్రువానికి ఇంగ్లండు లోని గ్రీన్విచ్ వేధశాల మీదుగా వెళ్లే ఊహా రేఖ; భూగోళం మీద, దీనికి ఎట్టఎదురుగా, పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉన్న  ఊహా రేఖని &quot;అంతర్జాతీయ తేదీ రేఖ&quot; (International Date Line) అంటారు. తూర్పుకి ప్రయాణం చేస్తూ ఈ రేఖని దాటినప్పుడు మీ కేలండరులో ఒక రోజు ముందుకి జరుపుకోవాలి;  
* merit, n. యోగ్యత; శ్రేష్టత;
** merit certificate, ph. యోగ్యతా పత్రం; ప్రశంసాపత్రం;
* merits, n. యోగ్యతలు; సలక్షణాలు;
** merits and demerits, ph. గుణగణాలు; లాభనష్టాలు; 
* mermaid, n. మత్స్య కన్య; సగం స్త్రీ, సగం చేప అయిన వింత కల్పిత జీవి; see also echidna;
* merry-go-round, n.  రంగులరాట్నం; మెర్రీగుర్రం; 
* mesa, n. నెత్తం; కొండనెత్తము; పీఠభూమి; సానువు; కోన; కొండ మీద చదునైన ప్రదేశం;
* mesh, n. వలయం;  జల్లి; జాలీ; see also grid;
* mesh, v. i. సరితూగు; అమురు; జతపడు;
* mesmerism, n. మెస్మరీయం; [[మెస్మరిజం]]; ఒక వ్యక్తికి ఒక విధమైన మైకం కల్పించి ఆ వ్యక్తిచేత చెప్పిన విధంగా ప్రవర్తింపజేసే పద్ధతి;
* meso, pref. మధ్య;
* mesoblast, n. మధ్యాస్తరం; అంతశ్చర్మానికి, బహిశ్చర్మానికి మధ్యనున్న పొర; mesoderm;
* mesosphere, n. మధ్యావరణం; ఆస్తరావరణము పైన 85కి మీ వరకు విస్తరించి ఉంటుంది. ఇక్కడ ఎత్తు పెరిగే కొద్ది ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుంది. ఇదే భూ వాతావరణంలోో చల్లని పొర. ఇక్కడే వాతావరణంలో ప్రవేశించిన ఉల్కలు కాలి మండిపోయేది;
* mesozoic era, n. మధ్య జీవయుగం;
* mess, n. (1) భోజనశాల; పాకశాల; మెస్సు; (2) చాలా చిందరవందరగా ఉన్న స్థితి;
* message, n. సందేశం; వర్తమానం; వార్త; వేగు; మాట; దూతిక; దూతం; కబురు; సమాచారం;  కచేలం; 
* messenger, n. వార్తాహరుడు; దూత; వార్తికుడు; చారుడు; pl. హర్కారాలు అనగా వార్తాహరులు; 
** messenger RNA, ph. దూతిక రైకామ్లం; the form of RNA in which genetic information transcribed from DNA as a sequence of bases is transferred to a ribosome;
* meta, pref. (1) మధ్య; తో; ఆవలి; సంబంధించిన; అసలుది కానిది; (2) లోకోత్తర; బీజాతీత; అధిభౌతిక; ఉన్నత; 
** meta data, ph. &quot;డేటా&quot; కి సంబంధించిన సమాచారం; ఉదా. సినిమా ని &quot;డేటా&quot; గా ఊహించుకుంటే ఆ సినిమాకి సంబంధించిన విశేషాలు &quot;మెటా డేటా&quot; అవుతుంది; 
** metaverse, ph. అసలది కాని విశ్వం; ఊహాత్మక విశ్వం; 
* metabolism, n. పాచకం; జీవనప్రక్రియ; చయాపచయం;
* metacarpals, n. కరభాస్థికలు; పాణి శలాకలు; అరచేతిలోని ఎముకలు;
** metacarpal bones, ph. పాణిశలాకలు; కరభాస్థికలు; అరచేతిలోని ఎముకలు;
** metatarsal bones, ph. ప్రపాదాస్థికలు; పాద శలాకలు; పాదము లోని ఎముకలు;
* metastasis, n. శరీరంలో వ్యాధి ఒక చోటు నుండి మరొక చోటుకి ప్రయాణం చేయుట; ముఖ్యంగా కేన్సరు వ్యాధి యెడల ఈ పదం ఉపయోగిస్తారు
* metal, n. (1) లోహం; ధాతువు; (2) కంకర;
** 	base metal, ph. హీన ధాతువు; పరుష లోహం; ఇనుము, రాగి, సీసము, మొ.;
** 	noble metal, ph. రాచ ధాతువు; వెండి, బంగారము, మొ.;
** metal collar,  ph. పొన్ను;
* metallic, adj. లోహ; ధాతు;
** metallic luster, ph. లోహ ద్యుతి; ధాతు ద్యుతి;
* metallurgy, n. లోహ సంగ్రహణ శాస్త్రం;
* metamorphosis, n. మార్పు; పరిపూర్ణమైన మార్పు; రూపవిక్రియ; రూపపరిణామం;
* metaphor, n. రూపకాలంకారం; అధ్యారోపం;
* metaphysics, n. అధిభౌతిక శాస్త్రం; పారలౌకిక శాస్త్రం; ఆధ్యాత్మిక విద్య; ఇది తత్వశాస్త్రం (ఫిలాసఫీ)లో ఒక విభాగం. మనకు తెలిసిన వాస్తవ ప్రపంచాన్ని అన్ని రకాలుగా అధ్యయనం చేసేదే అధిభౌతిక శాస్త్రం. దీనికి ఊహాప్రపంచంతో సంబంధం లేదు. Metaphysics is the branch of philosophy that examines the fundamental nature of reality, including the relationship between mind and matter, between substance and attribute, and between potentiality and actuality; meta = beyond or above; metaphysics deals with things beyond physical experience; 
* metathesis, n. [ling.]  వర్ణవ్యత్యయం; శబ్ద ఉచ్చారణలో  అక్షరాల వరస మారుగుళ్లు అవడం; ఉదా: ఇంగ్లీషులో రెండు హల్లులని వరస తప్పించి ఉచ్చరించడం (ask ని aks అని ఉచ్చరించడం); 
* metempsychosis, n. పరకాయప్రవేశం;
* meteor, n. ఉల్క; వాతావరణం లోనికి ప్రవేశించిన తల తెగిన తోకచుక్క; అంతరిక్షం నుండి వాతావరణం గుండా కిందకి పడే ఒక ఘన పదార్థం;
** meteor shower, ph. ఉల్కాపాతం;
* meteorite, n. ఉల్కాశిల; భూపతనమైన ఉల్క; కింద పడ్డ ఉల్క;
* meteoroid, n. తల తెగిన తోకచుక్క; శిధిలమైన తోకచుక్క; సూర్యుడి చుట్టూ పరిభ్రమిస్తూన్న రాయి వంటి ఘనపదార్థం; సౌర కుటుంబంలో ఇటువంటివి చాలా ఉన్నాయి; ఇవి భూమి వాతావరణంలో ప్రవేశించి భూపతనమైతే అప్పుడు వాటిని ఉల్కలు అంటారు;
* meteorology, n. వాతావరణ శాస్త్రం; [Gr. meteoron = గాలిలో ఉండేది];
* meter, metre [Br.] n. (1) మీటరు; మాపకం; కొలమానం; మితి; (2) పద్యపాదంలో ఉన్న గణాల సమాఖ్య;
** 	barometer, n. భారమితి; వాతావరణంలోని గాలి బరువుని కొలిచేది;
** 	thermometer, n. ఉష్ణమితి; ఉష్ణంపుల్ల; వేడిని కొలిచేది; థర్మామీటరు;
* methanal, n. పాడాల్; కాష్టాల్; మెతనాలు; ఫార్మాల్డిహైడు; CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O;
* methane, n. ఏకేను; పాడేను; మెతేను; చిత్తడి వాయువు; పంక వాయువు; CH&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;;
* methanoic acid, n. పాడోయిక్ ఆమ్లం; పిపీలికామ్లం; ఫార్మిక్ ఆమ్లం; HCOOH;
* methanol, n. పాడోల్; కాష్టోల్; మెతనోలు; మెతల్ ఆల్కహాలు; CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;OH; 
* method, n. పద్ధతి; మార్గం; విధి; విధానం;
** 	common sense method, ph. లౌకిక పద్ధతి;
** 	historical method, ph. చారిత్రక పద్ధతి;
** 	systematic method, ph. క్రమ పద్ధతి;
* methyl alcohol, n. కాష్టోల్; పాడోల్; కర్రసారా; మెతనోలు; మెతల్ ఆల్కహాలు;
* methyl group, n. మెతల్ గుంపు;
* methyl radical, n. మెతల్ రాసి;
* meticulously, adv. అతి జాగ్రత్తగా;
* metonymy, n. ఇంగ్లీషు భాషలో ఒక అలంకారం; ఒక మాటకి బదులు దానికి దగ్గర సంబంధం ఉన్న మరొక మాటని వాడడం; ఉ. సనాతన ధర్మం నశించి పోతోందని శృంగేరీ మఠం ఆక్రోశించింది అన్నప్పుడు శృంగేరీ మఠాధిపతి సంతాపం వెలిబుచ్చేరని అర్థం చెప్పుకోవాలి;
* metre, n. మీటరు; (note) మెట్రిక్ పద్ధతిలో ఈ వర్ణక్రమాన్నే వాడాలి;
* metric system, n. మెట్రిక్ పద్ధతి; శతాంశ పద్ధతులని ఉపయోగించి, బరువులని, దూరాలని కొలవడం; 
* metropolis, n. మహానగరం; ప్రధాన నగరం; కస్బా; ముఖ్య పట్టణం;
* Mexican poppy, n. బ్రహ్మదండి; బలురక్కెస;

|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==Part 2: Mf-Mz ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;

* miasma, n. దోషం; మౌలిక దోషం; రోగకారణం; హోమియోపతీ శాస్త్రం ప్రకారం, శరీరంలో ఒక మౌలికమైన దోషం ఉన్నప్పుడు శరీరం రోగగ్రస్త మవుతుంది;
* mica, n. అభ్రకం; గిరిజం; కాకిబంగారం; గనులలో దొరికే ఒక రకం అల్లూమినో సిలికేటు అనే ఖనిజం;
* micro, adj. సూక్ష్మ;
* microbe, n.  సూక్ష్మజీవి; రోగకారకమైన సూక్ష్మజీవి; same as microorganism;
* microgravity, n. సూక్ష్మ గురుత్వం; ఒక కక్ష్యలో తిరుగుతున్న నభోనౌకలో అనుభవానికి వచ్చేఅతి కొద్ది గురుత్వ బలం; 
* micrometer, n. మీటరులో మిలియనో వంతు పొడుగు; మైక్రాను; 
* micron, n. మీటరులో మిలియనో వంతు పొడుగు; మైక్రోమీటరు; 
* microorganism, n. సూక్ష్మజీవి; మైక్రోబు; బేక్టీరియాలు, వైరసులు, రికెట్సియాలు, స్పైరోకీట్లు, ప్రోటోజోవాలు సూక్ష్మజీవులకి ఉదాహరణలు;
* microprocessor, n. సూక్ష్మసంకలిని; మైక్రోప్రాసెసర్; వేలి గోరు ప్రమాణంలో ఉన్న అర్ధవాహిని చితుకు మీద నిర్మించిన కలన యంత్రం; 
* microscope, n. సూక్ష్మదర్శిని; కంటికి కనబడనంత చిన్నగా ఉన్న వస్తువులని చూడడానికి వాడే పరికరం; 
* microsome, n. సూక్ష్మకాయం; (lit.) small body;
* mid, adj. మధ్య; నడు; అర్ధ;
* middle, adj. మధ్య; నడుమ; అంతరాళ;
** middle man, ph. మధ్యవర్తి; దళారి;
** middle point, ph. అంతరాళం;
* midnight, n. అర్ధరాత్రి; నడురేయి; నడిరేయి;
* midrib, మధ్యశిర; ఈనె;
* midwife, n. మంత్రసాని;
* migrain, n. అనంతావర్తం; పార్శ్వపు నొప్పి; ఒక రకమైన విపరీతమైన తలనొప్పి; ఉదయం మొదలై రోజంతా ఉంటుంది. వెలుగు, ధ్వనులు నొప్పిని అధికం చెయ్యొచ్చు. ఒక్కోసారి నొప్పి రావడానికి ముందు వాంతిరావడం, కడుపులో తిప్పినట్లుంటుంది. “Migraine” derives from the Greek hemicrania, literally “half a head,” because migraines typically affect half of the head.
* migrant, n. ప్రవాసి; వలస పోయిన వ్యక్తి;
* migration, n. వలస;
** migration routes, ph. వలస వీధులు;
* mil, n. సహస్రాంశము; వెయ్యవ భాగం;
* mild, adj. సన్న; మంద; మేదక;
** mild breeze, ph. మందమారుతం;
* mildew, n. బూడిద తెగులు; మజ్జిగ తెగులు;
* mile, n. మైలు; (note) 8 కిలోమీటర్లు 5 మైళ్లకి సమానం; దూరాన్ని కొలిచే ఒక కొలమానం; 
** nautical mile, ph. Nautical miles are used to measure the distance traveled through the water. A nautical mile is slightly longer than a mile on land, equaling 1.1508 land-measured (or statute) miles. The nautical mile is based on the Earth’s longitude and latitude coordinates, with one nautical mile equaling one minute of latitude;
* milestone, n. మైలురాయి;
* milieu, n. సంగతి, సందర్భం; సామాజిక వాతావరణం; 
* military, n. సైన్యం; మిలిటరీ;
* militia, n. పౌరసేన;
* milk, adj. పాల; క్షీరం; గొల్ల;
* milk, n. పాలు; క్షీరం; దుగ్ధం; పయస్సు;
** 	breast milk, ph. చనుబాలు; స్తన్యం;
** 	condensed milk, ph. చిలువాలు;
**  homogenized milk, ph. పాలని అతి సన్నటి బెజ్జాలు ఉన్న జల్లెడ గుండా ఎక్కువ పీడనంతో పోనిచ్చి, వెన్నని అతి సూక్ష్మ కణాలుగా విభజించి, పాలు, వెన్న విడిపోకుండా చేసే పధ్ధతి; 
**  Pastuerized milk, ph. పాలని వేడి చేసి పాలల్లోని సూక్ష్మజీవులని చంపగా మిగిలిన ఆరోగ్యకరమైన పాలు; 
** 	powder milk, ph. పాలపొడి;
** 	skimmed milk, ph. వెన్న తీసేసిన పాలు;
** milk products, ph. పయస్యములు; పాలనుండి వచ్చే పదార్థాలు; పెరుగు, వెన్న, నెయ్యి, చీజు, వగైరాలు;
* milk, v. t. పితుకు; పిండు;
* milkmaid, n. గొల్లభామ;
* milkshake,  పాలసుగంధి; పాలల్లో ఐస్‌క్రీమ్ కలిపి రంగరించగా వచ్చినది;
* milk teeth, n. పాలపండ్లు;
* Milky Way, n. పాలపుంత; పాలవెల్లి; పాలకడలి; ఆకాశ గంగ; సోమధార; దివిజ గంగ; మన  క్షీరసాగరం (గేలక్సీ) పేరు;
** 	thicker Milky Way, ph. పాలకడలి; 
** 	thinner Milky Way, ph. ఆకాశ గంగ; దివిజ గంగ;
* mill, n. మర; గానుగ; తిరుగలి; మిల్లు; Mill focuses on transforming raw inputs—such as grinding grain, rolling steel, pulping paper, or spinning fibers—through repetitive mechanical action.
** flour mill, ph. పిండి మర; 
** rice mill, ph. ధాన్యం మర; జిన్ను;
* mill, v. t. మరపట్టు; ఆడించు; మరపట్టించు; ఆడు; ఆడించు;
* milled, adj. మరపట్టిన; మరాడించిన;
* millennials, n. pl. జనాభాలో సా. శ. 1980-2000 మధ్యలో పుట్టినవారు;
* millennium, n. సహస్రాబ్దం; వెయ్యి సంవత్సరముల కాలం;
* millets, n. (1) చిరు ధాన్యాలు; సిరి ధాన్యాలు; జొన్నలు, సజ్జ, రాగి, మొదలగునవి; (ety.) చిరు ధాన్యాలు because of smaller seeds compared to rice, wheat, corn, and other larger ones; సిరి ధాన్యాలు is a more recent coinage to promote their use; 
** barnyard millets, ph. ఊదలు; ఊదర్లు;
** brown-top millets, ph. అండు కొర్రలు;
** finger millets, ph. రాగి; రాగులు; 
** foxtail millets, ph. కొర్ర; కొర్రలు;
** great millets, ph.  జొన్న; జొన్నలు; 
** Italian millets, ph. కొర్ర; కొర్రలు;
** Kodo millets, ph. ఊద; ఊదలు; అరికె; అరికెలు; 
** little millets, ph. సామ; సామలు; 
** pearl millets, ph. సజ్జలు;
** spiked millets, ph. సజ్జ; సజ్జలు; 
* million, n. పది లక్షలు; మిలియను;
* millipede, n. రోకలిబండ; గాజుపురుగు; సహస్ర పాది; ఎన్నో కాళ్లుగల ఒక క్రిమి; (lit.) వెయ్యి పాదములు కలది; నిజానికి సహస్రపాదికి 200-400 కాళ్లే ఉంటాయి; ప్రతి శరీర ఖండానికి (body segment) రెండు జతల కాళ్ళు ఉండటం వీటి లక్షణం; 
* millstone, n. తిరగలి; తిరుగలి; తిరుగలి రాయి;
* Milkyway, n. పాలపుంత; ఆకాశగంగ; మన సూర్యమండలం ఉన్న క్షీరసాగరం (galaxy) పేరు;  
* mime, n. మూకాభినయం;
* mimesis, n. అనుకరణ;
* mimic, v. t. అనుకరించు;
* mimicry, n. పరిహాసానుకరణ; స్వరవంచన; ధ్వన్యనుకరణ; 
* mince, v. t. పొట్టుచేయు; చిన్న ముక్కలుగా తరుగు;
** minced jackfruit, ph. పనస పొట్టు;
* mind, n. మనస్సు; మది; అంతఃకరణం; అంతరంగం; ఉల్లము; డెందము; ఎద; ఎడద; చేతనం; చేతస్సు; చిత్తము; భౌతికమైన మెదడులో, కంటికి కనపడని విధంగా,  భౌతికమైన ఉనికి లేని మనస్సు ఉంటుందనే భావం ఒకటి ఉంది; ఈ మెదడుకి, మనస్సుకీ మధ్య ఉండే లంకెనే ఆత్మ అంటారని తాత్వికుడు రెనే డెకార్ట్ అంటారు; ఇంగ్లీషులో mind అనే మాటలో వేదాంతం నాలుగు స్థాయిలను గుర్తిస్తుంది: (1) మనస్సు - ఆలోచనలకు మూలం. (2) బుద్ధి అంటే వివేకము. అనగా, ఈ ఆలోచన మంచిది, ఆ వాక్యము సత్యము అనుకునే తెలివితేటలు. (3) చిత్తము. ఇంగ్లీషు అనువాదం consciousness. Krishna consciousness అంటే చిత్తములో కృష్ణునికి తప్ప ఎవరికీ స్థానం ఉండకపోవడం. అందుకే ఆయన చిత్తచోరుడు. (4) అహంకారము. అహం అంటే నేను. మమ అంటే నాది. నేను చాలాగొప్పవాణ్ణి అనుకోవడం అహంకారం. అన్నీ నావి అనుకోవడం మమకారము. 
** 	frame of mind, ph. చిత్తవృత్తి;
** 	peace of mind, ph. మనశ్శాంతి;
**  presence of mind, ph. సద్యస్ఫూర్తి; 
** 	state of mind, ph. చిత్తవృత్తి;
** 	subconscious mind, ph. ఉపచేతనం;
**  mind-body system, ph. దేహేంద్రియ మనస్సంఘాతము;
* mine, n. (1) గని; ఖని;  (2) ఆకరం; (3) మందుపాతర;
* mine, poss. pron. నాది; నావి; అస్మదీయం;
* miner, n. m. ఖనకుడు;
* mineral, n. ఖనిజం;
** mineral salt, ph. ఖనిజ లవణం;
** mineral oil, ph. ఖనిజ తైలము; ఖనిజపు చమురు;
** mineral pitch, ph. గంజిత్తు; గని+జిత్తు; శిలాజిత్; a dark, semisolid, bituminous substance that is used in India and Nepal to treat a variety of ailments, including inflammation, weakness, bone fractures, bleeding, and wounds; 
** mineral spring, ph. గనిజబ్బుగ్గ;
* mineralogy, n. ఖనిజ శాస్త్రం;
* mini, pref. పిట్ట; పిల్ల; చిన్న;
* miniature, adj. చిట్టి; బుల్లి; లఘు;
* minimal, adj. అల్పిష్ఠ; కనిష్ఠ; కనీస;
* minimization, n. కనిష్ఠీకరణం; 
* minimize, v. t. అత్యల్పించు; కనిష్ఠీకరించు;
* minimum, n. అత్యల్పం; కనిష్ఠం; కనీసం; అధమం;
** 	at the minimum, ph. హీనపక్షం;
* minister, n. (1) మంత్రి; అమాత్యుడు; సచివుడు; (2) క్రైస్తవ మత గురువు; చర్చిలో ఒక మతాధికారి;
* ministry, n. (1) మంత్రివర్గం; అమాత్య కూటమి; (2) మంత్రాలయం; మంత్రిత్వం;
* minor, adj. చిరుత; చిన్న; లఘు; మంద;
** minor axis, ph. లఘు అక్షం;
** minor crime, ph. ఉపపాపం; చిన్నతప్పు;
** minor offense, ph. స్వల్పనేరం; మందాపరాధం;
* minor, n. చిరుత; అయుక్తుడు; బాలుడు; బాలిక; 18 సంవత్సరముల వయస్సు నిండని వ్యక్తి; మైనరు;
* minorities, n. బడుగు వర్గాలు; అల్పసంఖ్యాక వర్గాలు;
* minority, n. (1) చిరుత ప్రాయం; బాల్యదశ; లేబ్రాయము; అయుక్తవయస్సు; కౌమారత్వం; (2) అల్పసంఖ్యాక వర్గం;
* mint, n. (1) టంకశాల; (2) పొదీనా; [bot.] ''Mentha viridis'';
* minuend, n. వియోజ్యం; శోధనీయము;  4 నుండి 3 ని తీసివేసినప్పుడు, 4 వియోజ్యం; 3 వ్యవకలితం; see also subtrahend; 
* minute, adj. (మైన్యూట్) స్వల్పమైన; అతిచిన్నదైన; సూక్ష్మమైన; అణు;
* minute, n. (మైన్యూట్) స్వల్పం; అల్పం; అల్పిష్ఠం; ఆణకం; అణుప్రమాణం; (rel.) tiny; subtle;
* minute, n. (మినిట్); (1) నిమిషము; గంటలో అరవైయ్యవ వంతు; లిప్త; కల; (2) డిగ్రీలో అరవైయ్యవ వంతు;
* minutes, n. pl. (మినిట్స్) సభలలో జరిగే వ్యవహార సంగ్రహం;
* miracle, n. మహాత్మ్యం; మహాద్భుతం;
* mirage, n. ఎండమావి; మృగతృష్ణ; మరీచిక; మంచి ఎండలో కళ్ళకు దూరంలో నీళ్ళు ఉన్నట్టు గోచరించడాన్ని ఎండమావులు అంటారు. ఎడారుల్లో ఈ స్థితి ఏర్పడుతుంది. తృష్ణ అంటే దప్పిక. మృగతృష్ణ అంటే జంతువులకు దప్పిక కలిగించేది;
* mire, n. రొంపి; ఊబి; బురదనేల; రొచ్చు; అడుసు; పంకం; పంకిలం; జంబాలం; ఉబ్బలి;
* mirror, n. అద్దం; దర్పణం; కర్కరం; ఆదర్శనం; ముకురం; 
** framed mirror, ph. చెక్కుటద్దము;
** mirror image, ph.  బింబం; ప్రతిబింబం; దర్పణ బింబం; 
** mirror symmetry, ph. దర్పణ సౌష్ఠవం;
* misanthrope, n. మానవద్వేషి; నరద్రోహి;
* miscarriage, n. (1) గర్భస్రావం; గర్భపాతం; అకాల ప్రసవం; కట్టుక; (2) అక్రమరీతి; అక్రమ వైఖరి; అన్యాయం; భంగపాటు; వ్యాఘాతం; విఘాతం;
** miscarriage of justice, ph. న్యాయానికి అన్యాయం జరిగిపోవడం;
* miscellaneous, adj. వివిధ; చిల్లర మల్లర; చిల్లర; నానా; నానావిధ;
* miscellaneous, n. అమాంబాపతులు; చిల్లర మల్లర; చిల్లర; మ్రుక్కడి;
* miscellany, n. కలగూరగంప; కదంబం;
* mischief, n. పెంకితనం; అల్లరి; దుండగం; ఆగడం; రాలుగాయితనం; ఆకతాయితనం; తుంటరితనం;
** mischief maker, ph. పెంకి పిల్ల; అల్లరి పిల్ల; పెంకివాడు; అల్లరివాడు; దుండగీడు;
* mischievous fellow, ph. పెంకి పిల్లాడు; రాలుగాయి; ఆకతాయి;
* mischievousness, n. పెంకితనం; రాలుగాయితనం; ఆకతాయితనం; తుంటరితనం; దుడుకుతనం;
* misconception, n. అపోహ; భ్రమ, తప్పుభావము; అపార్థము; దురూహ; 
* misconduct, n. దుష్‌ప్రవర్తన; దుర్నడత;
* misdeed, n. పొరపాటు; చెడ్డపని; దుష్కృత్యం; కాకృత్యం; 
* misdemeanor, n. కపటచేష్ట; చెడ్డపని; కీలు; అకృత్యం; దుష్‌కృతం; దుష్‌ప్రవర్తన; దురాకృతం; దుశ్చేష్ట; వికర్మ; ఉన్మార్గం; చెడు దారి; చట్టవిరుద్ధమైన పని;
* miser, n. లోభి; పిసినిగొట్టు; పిసినారి; పీనాసి; కింపచానుఁడు; అడియరి; టక్కుఁడు;
** 	extreme miser, ph. పరమ లోభి;
* miserliness, n. లోభం; లోభత్వం; కాపీనం; పిసినారితనం; పిసినిగొట్టుతనం;
* misfortune, n. దురదృష్టం; ఓగు; 
* misgiving, n. సందేహం; సంశయం;
* mishap, n. దుర్ఘటన; విపత్తు; అశ్రి;
* misinformation, n. అపసమాచారం; 
* misinterpretation, n. వక్రీకరణం; తప్పు అర్థం చెప్పడం; దురర్థం చెప్పడం; 
* mislead, v. t. తప్పుదారిలో పెట్టు; మభ్యపరచు;
** misleading statement, ph. విప్రలంభం;
* mismatch, n. విజ్జోడు; జత కలవకపోవడం;
* mismatched pair, ph.  విజ్జోడు; 
* misnomer, n. దుర్నామం; లక్షణాలకి సరిపడని పేరు;
* misogynist, n. ఆడవారంటే చులకన భావం కల వ్యక్తి; పురుషాహంకారి; ఆడ జాతి యెడల వివక్ష చూపే వ్యక్తి; 
* misprint, n. అచ్చుతప్పు; ముద్రారాక్షసం;
* misrepresentation, n. మభ్యపరచుట; అసత్యకథనం; తప్పుగా వర్ణించడం;
* missile, n. కంపణము; అవాయి; క్షిపణి;
** guided missile, ph. మార్గణ క్షిపణి; మార్గణం;
** heat-seeking missile, ph, ఉష్ణ మార్గణం; 
* miss, v. i. ఏమారు; 
** how did I miss this, ph. నేను ఎట్లు ఏమారితిని?
* missing, adj. తొస్సి;
** missing tooth, ph. తొస్సి పన్ను;
** missing syllable, ph. తొస్సి మాట;
* mission, n. (1) మఠం; (2) ప్రచారక వర్గం; (3) బృహత్కార్యం;
* missionaries, n. మతబోధకులు; మతప్రచారకులు; మిషనరీలు;
* mist, n. కుహేళి; తుషారం; సూక్ష్మమైన బిందువులు గాలిలో తేలియాడిన పరిస్థితి;
* mistake, n. పొరపాటు; తప్పు; కైతప్పు;
** 	printing mistake, ph. అచ్చుతప్పు; ముద్రారాక్షసం;
* mistrust, n. అపనమ్మకం;
* mistletoe, n. బదనిక; పరభుక్కి అయిన ఒక జాతి మొక్క; 
* mistress, n. ఉపపత్ని; ఉంపుడుకత్తె; దయిత; ధర్మకార్యాలకు పీటల మీద భర్త ప్రక్కన కూర్చునే అర్హత గల వాళ్లనే ధర్మపత్నులంటారు.
మిగిలిన వాళ్లందరూ వల్లభలు, దయితలు;
* misunderstanding, n. అపార్థం; అపావబోధము; 
* misuse, n. దుర్వినియోగం;
* mite, n. తవుటి పురుగు;
* mitigation, n.  ఉపశాంతి;
* mix, v. t. కలుపు; రంగరించు; కలబోయు; మిళాయించు; మేళవించు;
* mix, n. మాదక ద్రవ్యాలలో కలిపే పళ్లరసం వంటి పానీయం;
* mixed, adj. కలగలసిన; కలగలుపు; కదంబ; మిళిత; చంపూ;
* mixture, n. మిశ్రమం; కలగలుపు; కరంబం; కదంబకం; మిళితం;
* mix-up, n. తారుమారు; గందరగోళం; తికమక;
* Mizar, n. వసిష్ట నక్షత్రం; Mizar and Alcor are two stars forming a naked eye double in the handle of the Big Dipper (or Plough) asterism in the constellation of Ursa Major. Mizar is the second star from the end of the Big Dipper's handle, and Alcor, its fainter companion. Mizar is really four stars, and Alcor is really two stars. So what we see as two stars are really six in one!
* mnemonics, n. pl. స్పోరకములు; జ్ఞాపకార్థం ఉంచుకొనే గుర్తులు;
* moan, n. మూలుగు; నిట్టూర్పు;
* moat, n. కందకం; ఆగడ్త; పరిఖ; దవంత్రి;
* mob, n. మూక; దండు; తొంబ; మూకప్రజ; గుంపు, అల్లరిమూక; క్రమశిక్షణ పాటించని జన సమూహం;
** mob battle, ph.  సంకుల సమరం; 
** mob disorder, ph. దొమ్మీ;
* mobile, adj. చర; చలన; చంచత్; చంచత్వ; జంగమ; జంగమాత్మక; చరిష్ణు; గమనశీల; కదలాడునట్టి;
** mobile computing, ph. చలన కలనం; జంగమ కలనం; 
** mobile phone, ph. చరవాణి; జంగవాణి; 
* mobility, n. చలనశీలత; చంచలత; చంచత్వం; జంగమత్వం; కదలే గుణం; గమనశీలత;
* mock, v. t. (1) పరిహసించు; ఎకసక్కేలాడు; ఎగతాళి చెయ్యు; ఎద్దేవాచేయు; (2) అనుకరించు
** mock parliament, ph. శాసన సభని అనుకరిస్తూ విద్యార్థులు తరగతిలో చేసే ప్రయోగం;
** mock trial, ph. న్యాయస్థానంలోని విచారణని అనుకరిస్తూ విద్యార్థులు తరగతిలో చేసే ప్రయోగం;
** mock theta function, ph. [[శ్రీనివాస రామానుజన్]] కనిపెట్టిన కొత్త రకం [[ప్రమేయం]];
* mockery, n. అపహాస్యం; గేలి; అవహేళన; 
* mode, n. వెరవు;
* model, n. (1) నమూనా; మాదిరి; మచ్చు; మూదల; ప్రతిరూపం; మోస్తరు; (2) మేలుబంతి; ఒరవడి;
* moderately, adv. మితంగా; పరిమితంగా;
* moderator, n.  మధ్యవర్తి; సంచాలకుడు; మితవాది; మితి మీరకుండా అడ్డు పెట్టేది; one that restrains or regulates; 
* moderates, n. మితవాదులు;
* moderation, n. మోతాదు; మితి;
* modern, adj. అధునాతన; ఆధునిక; నూతన; నవీన; నవ్య; నవయుగ; అభినవ; ప్రత్యగ్రమ; నాజూకైన; కొత్త; ఇటీవలి; అర్వాచీన; 
* modernity, n. ఆధునికత; ఇందీవలికం; నవ్యత;
* modernization, n. నవీకరణ;  అధునీకరణం; ఆధునికీకరణ; ఇందీవలింపు; 
* modest, adj. వినీత;
** modest person, ph. వినీతుడు; సొంత డబ్బా కొట్టుకోని మనిషి;
* modesty, n. వినయం; నమ్రత; అణకువ; 
* modicum, n. మోతాదు;
* modification, n. మార్పు; సవరింపు;
* modular, adj. గుళిక; ఘడీ; 
** modular arithmetic, ph. గుళిక గణితం; ఘడీ గణితం; 
** modular form, ph. ఘడీ స్వరూపం;
* module, n. గుళిక;
* Modus operandi, ph. A Latin phrase meaning, &quot;a distinct pattern or method of operation especially that indicates or suggests the work of a single criminal in more than one crime.&quot; 
* Modus ponens, ph. A Latin phrase meaning, &quot;a form of deductive argument and a rule of logical inference that involves reasoning from a hypothetical proposition. If the antecedent is true, then the consequent must also be true. For example, &quot;If A is true, B is true; but A is true; therefore, B is true;&quot;
* Modus tollens, ph. A deductive argument form in propositional logic that involves denying the consequent of an &quot;if-then statement;&quot; For example, if you know that it's not raining and you also know that &quot;If it rains, then the streets are wet&quot;, you can conclude that the streets are not wet;
* Modus vivendi, ph. A Latin phrase meaning, &quot;an agreement or arrangement that allows conflicting parties to coexist peacefully. For example, &quot;Our two countries must put aside the memory of war and seek a modus vivendi.&quot; 
* mofussil, adj. [Ind. Engl.] గ్రామీణ; నగరేతర; పరిసర;
* mogul, n. వ్యాపార రంగాన్ని ఎక్కువగా ప్రభావితం చెయ్యగల వ్యాపారస్తుడు;  see also tycoon; 
* moist, adj. తేమగల; చెమ్మగిల్లిన; తడిసిన; క్లిన్న;
* moisten, v. t. తడుపు; తడిపి పెట్టు; పదును పెట్టు;
* moisture, n. తేమ; చెమ్మ; తడి; నెమ్ము;
* molar, adj. (1) బుగ్గకి సంబంధించిన; (2) రసాయనశాస్త్రంలో మోల్ అనే కొలమానానికి సంబంధించిన;
* molars, n. pl. దంతములు; చర్వణకములు; బుగ్గవైపు పళ్లు; మానవులలో ఇవి మూడు జతలు ఉంటాయి; వీటిలో మూడవ జతని జ్ఞానదంతాలు అంటారు. 
* molasses, n. ఇక్షుసారం; బెల్లపుపాగు; మొలాసిస్; Molasses is the thick, brown syrup left over after sugar crystals are removed from the juice. Molasses is a rich source of minerals, including iron, calcium, magnesium, potassium, and manganese. These minerals are essential for good health and play a role in maintaining strong bones, a healthy immune system, and proper muscle function;
[[File:Fuligo_septica_bl1.JPG|thumb|right|slime mold=ఒక రకం బూజు]]
* mold, [Br.] mould, n. (1) బూజు; బూడిద తెగులు; చెమ్మగానున్న ఆహారపదార్థాలపై మొలిచే బూజు; ఒక రకం శిలీంధ్రం; (2) అచ్చు; మూస;
** 	slime mold, ph. జిగురు బూజు;
* mold, [Br.] mould, v. t.  తీర్చిదిద్దు; మలుచు;
* mole, n. (1) పుట్టుమచ్చ; (2) భూమిలో బొరియ చేసికొని బతికే ఒక ఎలుక జాతి చిన్న జంతువు; (3) మన మధ్యలో చేరిన శత్రుపక్షం వారి గూఢచారి; (4) ఒక బణువులో పదార్థం ఎంతుందో చెప్పే ఒక కొలమానం; 
* molecule, n. బణువు; (ety.) బహుళంగా, అంటే మెండుగా, ఉన్న అణు సముదాయం;
** molecular formula, ph. బణు సాంఖ్యక్రమం; ఒకొక్క బణువులో ఎన్నెన్ని అణువులు ఉన్నాయో సూచించే పద్ధతి;   ఉదా. నీరు = H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O, పంచదార = C&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;12&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;6&lt;/sub&gt;;
** molecular weight, ph. బణుభారం;
* molt, n. పాము కుబుసం; పాము పొర; నిర్మోకం;
* molten, adj. కరిగించిన; కరగబెట్టిన;
* molting, v. i. కుబుసం విడవడం; పొర విడవడం; ecdysis;
* Molybdenum, n. మోలిబ్డినం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 42, సంక్షిప్త నామం; Mo) [Gr. molybdos = lead];
* Mom, n. అమ్మ;
* moment, n. (1) క్షణం; సమయం; (2) ఘాతిక; భ్రామకం;
** 	dipole moment, ph. ద్విధ్రువ భ్రామకం;
** 	every moment, ph. క్షణక్షణం; అనుక్షణం;
** moment of inertia, ph. జడత్వ భ్రామకం;
* momentum, n.  (1) [Phy.]  భారగతి; (exp.)  భారం అంటే weight,  గతి అంటే motion అనీ అనుకోవాలి;  రయజాతం; (exp.) రయం అంటే velocity కనుక రయం నుండి పుట్టినది రయజాతం; ద్రవ్యవేగం; (exp.) ద్రవ్యం అంటే mass, వేగం అంటే velocity అనీ అనుకుంటే దీని అర్థం అవగతం అవుతుంది; momentum = mv = mass x velocity; (2) ఊపు; ఉద్వేగం; ఆవేగం; 
** 	angular momentum, ph. కోణీయ ఉద్వేగం; కోణీయ రయజాతం;  angular momentum = mvr = momentum x radius;
**  orbital angular momentum, ph. గతి కోణీయ ఉద్వేగం; ప్రదక్షణం చెయ్యడం వల్ల కలిగే కోణీయ ఉద్వేగం;
**  spin angular momentum, ph. భ్రమణ కోణీయ ఉద్వేగం; ఆత్మభ్రమణం వల్ల కలిగే కోణీయ ఉద్వేగం; 
* monad, n.  సూక్ష్మాత్మ;
** 	finite monad, ph. ప్రత్యగాత్మ;
* monarch, n. m. ఏకరాజు; సార్వభౌముడు; చక్రవర్తి;
* monarchy, n. సార్వభౌమత్వం; రాచరికం; ఏకరాజాధిపత్యము; government by a monarch or single sovereign ruler;
* monastery, n. విహారం; సాధువులు, భిక్కులు, మొదలైన మత నిష్ఠాపరులు నివసించే చోటు; 
* Monday, n. సోమవారం; ఇందువారం;
* mondegreen, n. ఒక పాటలో కానీ, పద్యంలో కానీ అసలు మాటలకి బదులు మరేవో మాటలు వాడడం; (1) A word or phrase inspired by misheard language; (2) A made-up lyric or line that replaces a song's real words;
* monetary, adj. ద్రవ్యసంబంధ; డబ్బు సరఫరా, ప్రసరణలకి సంబంధించిన; (rel.) fiscal;
* money, n. డబ్బు; ధనం; ద్రవ్యం; సొమ్ము; అర్థం; పైకం; రొక్కం; విత్తం; దుడ్డు;
**  black money ph. నల్ల ధనం; అక్రమంగా ఆర్జించిన డబ్బు; 
** 	coin money, ph. నగదు; నాణేల రూపంలో ఉన్న డబ్బు;
** 	earnest money, ph. ధరావత్తు; బయానా;
** 	hush money, ph. నోరు మూసుకుని ఉన్నందుకు ఇచ్చే లంచం;
** 	ready money, ph. రొక్కం;
**  money laundering ph. అక్రమ ఆర్జనలపై పన్నులు కట్టకుండా తప్పించుకోడానికి నల్ల ధనాన్ని తెల్ల ధనంగా మార్చే పద్ధతి; 
* monger,n. వ్యాపారి; వర్తకుడు;
** fishmonger,  ph. చేపల వ్యాపారి; 
* mongoose, n. ముంగిస; నకులం; [bio.] ''Viverra ichneumon'';
* mongrel, n. కంచరం; వేరు వేరు జంతువులకి పుట్టినది;
* monism, n. అద్వైతవాదం; ఏకేశ్వరవాదం; ఏకసత్తావాదం;
* monitor, n. పరివీక్షకి; పరివీక్షకుడు;
* monitor, v. t. పరివీక్షించు;
* monk, n. సన్యాసి; క్రైస్తవ సన్యాసి; ముని; [Gr. monakos = one who is alone];
** Monk fruit, ph. బుద్ధ ఫలం; లోహాంగువో; ముని పండు; [bot.] Siraitia grosvenorii; Lo Han Guo) translates to &quot;Buddha fruit&quot;. A zero-calorie, natural sweetener, it is increasingly popular among diabetic patients in India as a healthy sugar alternative.
* monkey, n. కోతి; మర్కటం; వానరం; తిమ్మడు; తిమ్మి; మల్లు;
* mono, pref. ఏక;
* monoaction, n. ఏకపాత్రాభినయం;
* monochloromethane, n. ఏకహరితఏకేను; క్లోరోమెతేను; మెతల్‍ క్లోరైడ్‍; ఒక కర్బన రసాయనం పేరు; CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;Cl;
* monochromatic, adj. ఏకవర్ణపు;
* monogram, n. ఏకరాత; గొలుసుకట్టు రాత; కలం పైకి ఎత్తకుండా పేరు రాయడం; పేరులోని పొడి అక్షరాలని ఈవిధంగా రాయడం;
* monograph, n. ఒకే విషయాన్ని క్షుణ్ణంగా పరిశీలిస్తూ రాసిన గ్రంథం;
** monozygotic twins, ph. ఏక సంయుక్త బీజ కవలలు;
* monolith, n. ఏకశిల;
* monologue, n. ఏకభాష్యం; ఏకభాషణ; ఏకాంతభాషణ;
* monopolist, n. గుత్తదారు; గుత్తాధిపతి; ఏకాధికారి; మస్తాౙరు; ఒక సరకును తాను మాత్రమే అమ్ముటకు అవకాశము పొందినవాఁడు;
* monopoly, n. గుత్తవ్యాపారం; గుత్తాధిపత్యం; ఇజారా; ముస్తాజరీ; మక్తా; [Gr. mono = one, poly= trade];
* monosaccharide, n. ఏకచక్కెర; గ్లూకోజు ఒక ఉదాహరణ; 
* monosodium glutamate, n. చైనా ఉప్పు; గ్లూటామిక్ ఆమ్లంతో సోడియం కలవగా వచ్చే లవణం; చైనా, జపాను వంటలలో ఈ ఉప్పుని విరివిగా వాడతారు; MSG; C&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;8&lt;/sub&gt;NNaO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;; 
* monotheism, n. ఏకేశ్వరోపాసన; ఏకేశ్వరవాదం; ఒకడే దేవుడు ఉన్నాడు అనే నమ్మకం;
* monotone, n.ఏకదిష్టం; ఏకశృతం;
* monotonic, adj. ఏకదిష్ట; ఏకశృత;
** monotonic function, ph. ఏకదిష్ట ప్రమేయం;
* monotonous, adj. ఏకస్వన; ఏకరూప; ఒకే విధంగా ఉండడం వల్ల విసుగు పుట్టించెడు;
* monotony, n. ఏకరూపత; ఏకస్వరత; విసుగు;
* monotype, n. అక్షరాల కూర్పు; పాత రోజులలో అచ్చు వేసే పద్ధతి; (rel.) linotype;
* monsoon, n.  (1) వర్షాకాలం; వర్షరుతువు;  (2)   రుతుపవనాలు;
** monsoon winds, ph. రుతుపవనాలు;
* month, n. నెల; మాసం;
** 	anomalistic month, ph. 27.55455 రోజులు; చంద్రుడు భూమి చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేస్తూన్నపుడు ఒక సమీప బిందువు నుండి, అదే సమీప బిందువుకి చేరుకోవడానికి పట్టే కాలం;
** 	draconic month, ph. 27.21200 రోజులు;
** 	excalary month, ph. లుప్తమాసం; క్షయమాసం;
** 	intercalary month, ph. అధికమాసం;
** 	last month, ph. పోయిన నెల; గత మాసం;
** 	nodical month, ph. 27.21200 రోజులు;
** 	per month, ph. నెలకి; నెలసరి; నెల ఒక్కంటికి; మాసానికి;
** 	sidereal month, 27.32166 రోజులు; దూరంగా ఉన్న నక్షత్రాల నేపథ్యంలో చంద్రుడు భూమి చుట్టూ ప్రదక్షిణం చెయ్యడానికి పట్టే కాలం;
** 	supernumerary month, ph. అధిక మాసం,
** 	synodic month, ph. 29.530588 రోజులు; అమావాస్యనుండి అమావాస్య వరకు ఉన్న కాలం;
** month by month, ph. నెల నెలా;
* monthly, adj. నెలవారీ; నెలసరి; నెల ఒక్కంటికి;
* monthly, n. మాసపత్రిక; మాసికం; 
** bi-monthly, ph. ద్వైమాసికం; ద్విమాస పరిమితమైనది; 
** tri-monthly, ph. త్రైమాసికం; త్రిమాస పరిమితమైనది; quarterly; 
** six-monthly, ph. షాణ్మాసికం; షట్ మాస పరిమితమైనది; half-yearly;  
* monument, n. స్మారకం; స్మారక భవంతి; స్మారక కట్టడం;
* mood, n. మనస్సు; మనస్థితి; మనోభావం; మనోదశ; మానసికావస్థ; భావావేశం;
** 	imperative mood, ph. [gram.] విధ్యర్థం; ఆజ్ఞార్థకం; 
** 	indicative mood, ph.  నిశ్చితార్దకం;
** 	infinitive mood,  ph. తుమున్నర్ధకం; 
** 	subjunctive mood, ph.  సంశయార్ధకం;
* moody, adj. ముసురు మూతితో ఉండు; మూతి ముడుచుకుని ఉండు; 
* moon, n. చంద్రుడు; నెల; నెలరాజు; రేరాజు; జాబిల్లి; శశి; ఇందు; ఉడుపతి; కడలి మీగడముద్ద; కడలి వెన్న; 
**  blue moon, ph. రాకా చంద్రుడు; చంద్రుడు భూమి చుట్టూ తిరిగే కక్ష్యలో ఒక్కోసారి ఒకే నెలలో రెండు పూర్ణిమలు వస్తాయి. అందులో రెండవదానిని &quot;రాకా పూర్ణిమ&quot; అంటారు;
** 	crescent moon, చంద్రవంక; నెలవంక; శశిరేఖ; బాలచంద్రుడు;
** 	full moon, ph. పూర్ణచంద్రుడు; రాకాచంద్రుడు; నిండు చంద్రుడు;
** 	half moon, ph. అర్థచంద్రుడు;
**  new moon, ph. అమావాస్య; అమావాస్య తిధిలో చంద్రుడు పూర్తిగా సూర్యమండలాన్వర్తియై - అనగా ఆసాంతము సూర్యుని పరిధిలోనికి వెళ్లకుండా - ఒక దారపుపోగంత చంద్రకళ సూర్యోదయాని కంటే ముందుగా కన్పడినపుడు దానినే &quot;సినీవాలీ &quot; అమావాస్య అంటారు; సిద్ధాంత పరంగా నైతే కృష్ణ చతుర్దశి తో కూడిన అమావాస్యే &quot;సినీవాలీ&quot; అమావాస్య; 
** 	once in a blue moon, ph. ఏటికో, కోటికో, యుగానికో ఒకసారి; 
** 	waning moon, ph. క్షీణచంద్రుడు;
** 	waxing moon, ph. వర్ధమాన చంద్రుడు;
* moonlight, n. వెన్నెల; నెలవెలుగు; రేయెండ; చంద్రరశ్మి; చంద్రకాంతి; చంద్రిక; చందిరిక; చంద్రగోళి; చంద్రద్యుతి; చంద్రబాల; చంద్రశాల; చంద్రాతపము; చంద్రాలోకము; చాంద్రి; చార్వి; సుధాకర భాతి; కౌముది; అకల్క; అమృతతరంగిణి; ఐందవాతపము; కామవల్లభ; కైరవి; జ్యోత్స్న; జ్యోత్స్నిక;  మాలతి; శాతపత్రకము; శాతపత్రకి; హేల;
* moonquake, n. చంద్రకంపం;
* moonshine, n. పరిపక్వం చెందని విష్కీ జాతి మాదక ద్రవ్యాలు
* moonstone, n. ఏణాంక మణి;
* moor, n.  బీడు; బీడు భూమి; మెరక; వ్యవసాయానికి పనికిరాని మెరక భూమి; 
* mooring, n. ఠావు; తావు;
** moot point, ph. చర్చనీయాంశం; a fact that doesn't matter because it's not relevant to the current situation;
* mop, n. అలుగ్గుడ్డ; అలుకుజుట్ట;
* moral, adj. నైతిక;
** moral governor, ph.  నైతిక పాలకుడు; 
** moral normativity, ph.   నైతిక ధార్మికత; నైతికత; 
** moral values, ph. నైతిక విలువలు;
* moral, n. నీతి; కథయొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం;
* morality, n. నీతి; నీతి, నియమం;
* morass, n. బాడవ నేల;
* morbid, adj. (1)  అనారోగ్యాన్ని సూచించే; రోగాన్ని సూచించే; రోగసూచక; (2) మరణసూచక; 
** morbid dilation, ph. రోగాన్ని సూచించే ఉబ్బు; 
* morbidity, n. అనారోగ్యం; రోగగ్రస్తం; అనారోగ్యానికి కారణం; 
* more, adj. మరిన్ని; మరికొంచెం; ఇంకా; హెచ్చుగా; 
** more or less ph. ఇంచుమించుగా; దాదాపు; ఉరమరగా; దరిదాపుగా;
* mordant, n. వర్ణబంధకి; వర్ణలగ్ని; వర్ణస్థాపకి; color binder;
* moreover, adv. పైపెచ్చు; పైగా; అంతే కాకుండా;
* morning, n. ఉదయం; ప్రొద్దు; ప్రభాతం; వరువాత; వేఁకువ; ప్రాతఃకాలం; దివాది; పూర్వాహ్ణము;  
** 	early morning, ph.  వేఁకువ; ప్రభాతం; తెల్లవారుజాము;
** 	good morning, ph. శుభోదయం; సుప్రభాతం;
** morning sickness, ph. వేవిళ్లు;
* moron, n. మందబుద్ధి; బుద్ధిహీనుడు; మొద్దు; మొద్దావతారం; పశుప్రాయుడు; వివేక సూచిక 51-70 కి మధ్యనున్న వ్యక్తి; 
* morph, n. రూపం; పదాంశం;
* morphemes, n. pl. [ling.] శబ్దాలు; పదాంశాలు; ఒక్క మాటలో అర్థవంతమైన కనిష్ఠాంశాలు; ఉ. చురుకుతనం అనే మాటలో &quot;చురుకు&quot; &quot;తనం&quot; అనే రెండు పదాంశాలు ఉన్నాయి;
** bound morpheme, ph. నిబద్ధ రూపం; విసంధి లేని మాటలు; ఉదా. ఇంగ్లీషులో  inept  ని in, ept అని విడదీసి అర్థాలు చెప్పలేము; తెలుగులో చెలులు అన్న మాటని చెలు, లు అని విడదీయలేము;
* morphine, n. అభిని; నొప్పిని తగ్గించే ఒక బలమైన మందు;
* morphology, n. రూపనిర్మాణ శాస్త్రం; రూపనిర్మాణం; స్వరూప శాస్త్రం;
* mortal, adj. మరణించేది; మరణం కలిగించేది;
* mortal, n. మర్త్యుడు; మరణించే స్వభావం కలవాళ్ళు అని వ్యుత్పత్తి; 
* mortality, adj. మరణించేది; చావు; మృత్యువు; మర్త్యత్వం;
* mortar, n. (1) పొత్రం; ఱోలు; గార; కల్వం; (2) బెందడి; సున్నం; చెక్కసున్నం; సిమెంటు; ఱాతి సున్నం; గార; 
* mortgage, n. గిరవు; తనఖా; కుదువ; అడమానం; ఆయకం; 
** mortgage loan, ph. ఆయకం; గృహార్ణ; ఇల్లు కొనడానికి చేసే అప్పు;
* mortician, n. శవసంరక్షకుడు; కాటికాపరి;
* mortise, n.  కుసి బెజ్జం; వడ్రంగంలో రెండు కర్రలని అతకడానికి ఒక కర్రలో పెట్టే బెజ్జం; రెండవ కర్రకి ఉండే ముక్కుని కుసి అంటారు;
* morsel, n. ముద్ద; కబళం; కరుడు; పిడచ;
* mosque, n. మసీదు;
* mosquito, n. దోమ; చీకటీగ; దంశము; మశకము;
** mosquito net, ph. దోమతెర;
* most, adj. గరిష్థ;
* moss, n. నాచు; పాకుడు; పాచి; శైవాలం; green slime floating in dirty water;
* mote, n. నలుసు; త్రసరేణువు; చూరు చోంచి వచ్చే కిరణవారంలో తేలియాడుతూ కనిపించే దుమ్ము రేణువు; 
* motel, n. (మొటేల్) కార్లలో ప్రయాణం చేసే ప్రయాణీకుల సౌకర్యం కొరకు కట్టిన హొటేల్; motor + hotel;
* moth, n. చిమ్మెట; చిల్లక; శలభం; వడ్లచిలుక; బట్టలను తినే పురుగు; ఇవి రాత్రించరులు; Lepidoptera జాతికి చెందిన పరుపు రెక్కల పురుగు; see also butterfly;
** hawk moths, ph. ఆరు అంగుళాల వరకు పరిమాణం కలిగి గంటకు 50 కిలోమీటర్ల వేగంతో ఎగురగలవు. పూదేనియ కోసం మూగే హమ్మింగ్ బర్డ్స్ (Hummingbirds) లాగే ఈ హాక్ మాత్స్ కూడా తరచుగా పూలచెట్ల వద్దనే కనిపిస్తాయి; 
** vampire moth, ph. మరో రకం వడ్లచిలుకలు తమ ముల్లువంటి పదునైన తొండాన్ని మనుషులు, పశువుల చర్మం మీద గుచ్చి రక్తం తాగుతాయి. ఈ రక్తపిపాసి మాత్స్ తో చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి; 
* mother, adj. తల్లి; మాతృ;
** mother board, ph. మాతృ ఫలకం; కంప్యూటర్ లోపల ఉండే ప్రాథమిక ప్రింటెడ్ సర్క్యూట్ బోర్డ్;  మదర్‌బోర్డులు చిప్స్, మెమరీ స్లాట్‌లు, ఫర్మ్‌వేర్ చిప్స్ మరియు పవర్ కనెక్టర్ కోసం సాకెట్‌లను కలిగి ఉంటాయి.
** mother cell, ph. తల్లి మాతృ;
** mother planet, ph.  మాతృగోళం; మాతృగ్రహం; 
** mother tongue, ph. మాతృభాష; తల్లిబాస;
* mother, n. అమ్మ; అంబ; తల్లి; మాత; జనని; జనయిత్రి; ధాత్రి; తాయి;
** 	adoptive mother, ph. పెంపుడు తల్లి; పెంచుకున్న తల్లి;
** 	birth mother, ph. జనక తల్లి; కన్న తల్లి; 
** 	step mother, ph. సవతి తల్లి; మారటి తల్లి;
* mother-in-law, n. అత్తగారు; భార్య తల్లి; భర్త తల్లి;
* mother-of-pearl, n. ముత్యపు చిప్ప; ఆలిచిప్ప; ముత్యపు చిప్పలో ఉండే పొర;
* mothers-in-law, n. pl. అత్తలు;
* motherhood, n. మాతృత్వం;
* motherland,  n. మాతృభూమి;
* motif, n. పదే పదే ప్రత్యక్షమయే ప్రసక్తి; కళాత్మక రచనలో ప్రధాన ఆంశం; 
* motility, n. చలనశక్తి; చలనత్వం;
* motion, n. (1) గతి; చలనం; గమనం; కదలిక; చారణం; చోపనం; (2) విరేచనం; (3) అర్జీ దాఖలు చేయుట; ప్రతిపాదన;
** 	forward motion, ph. ఋజుర్గతి; ఋజుగతి;
** 	proper motion, ph. నిజ గమనం; నక్షత్ర నిజగతి;
** 	retrograde motion, ph. వక్రగతి; పశ్చగమనం; గ్రహచేష్ట; గ్రహం వెనక్కి నడచినట్లు కనబడడం;
** motion picture, ph. చలన చిత్రం; సినిమా;
* motionless, adj. నిశ్చల;
* motivate, v. i.  అభిముఖీకరించు; అంగీకరించునట్లు చేయు; ప్రేరేపించు; 
* motivation, n. ప్రచోదనం; ప్రేరణ; ప్రేరణకారణం;
* motive, n. ప్రేరణ; ప్రేరణకారణం; ఉద్దేశము; నిమిత్తము;
* motor, adj. చలన; చాలక; గతివాహక; జంగమ;
** motor nerves, ph. చలన నాడులు; చాలక నాడులు;
** motor strip, ph. చలనచార; మెదడులో ఈ చెవి వద్దనుండి ఆ చెవి వరకు ఉన్న మేర;
* motor, n. చాలకం;
** 	electrical motor, ph. విద్యుచ్చాలకం;  విద్యుత్ చాలకం;
**  mechanical or manual motor, ph. చేచాలకం; కైచాలకం; మానవచాలకం;
**  hydro motor, ph. జలచాలకం; వాశ్చాలకం;
* mottle, n. డాగు; మచ్చ; మరక;
* mount, n. (1) శిఖరం; (2) వాహనం;
* mound, n. తిప్ప; దిబ్బ; గుట్ట;
* mount, n. వాహనం; తత్తడి; సవారీ చెయ్యడానికి అనువైన సాధనం;
* mount, v. t. (1) ఎక్కు; సవారీ చేయు; (2) తొక్కు; పొర్లు;
* mountain, n. పర్వతం; నగం; గిరి; అద్రి; కొండ; చట్టు; traditionally, a hill is not considered to be a mountain if the summit is under 1,000 feet; If a hill eventually becomes tall enough to be generally classified as a mountain, it must be located on shifting fault lines that cause an increase in size. For example, the Himalayas once were small hills that grew — over millions of years — into the tallest mountain range on Earth, thanks to ongoing collisions between two large tectonic plates. Conversely, mountains can become hills after millions of years of erosion, causing them to shrink.
** Mountain peak, ph. పర్వత శిఖరం; నగ శృంగం;
* mourn, v. i. దురపిల్లు; 
* mouse, n. చుంచు; చుంచెలుక; చిట్టెలుక; అంజలిక; గిరిక; ఆఖువు; 
** 	field mouse, ph. కల్లెలుక;
* mouth, n. నోరు; మూతి; వాయి;
* movable, adj. చర; జంగమాత్మక;
** movable property, ph. చరాస్తి;
* move, n. (1) ఎత్తు; ఆటలో ఒక ఎత్తు; (2) బదిలీ;
* move, v. i. (1) జరుగు; (2) కదులు; మెదులు; అదురు; చలించు; (3) తిరుగు; మసలు; చెరలాడు; త్రిమ్మరు; క్రుమ్మరు; 
** do not move, ph. జరగకు; కదలకు; మెదలకు;
** move with gusto, ph. అదురు; 
* move, v. t. జరపు; కదపు; మెదపు; తరలించు; నప్పు; 
** 	do not move, ph. జరపకు; కదపకు; మెదపకు;
* moved, v. i. జరిగిన; కదలిన; మెదలిన;
* movement, n. (1) చలనం; కదలిక;  ఇసిరింత; ధూపనం; గతి; గమనం; (2) ఉద్యమం; (3) ఆందోళన;
** 	fast movement, ph. ద్రుత గమనం;
** 	national movement, ph. జాతీయోద్యమం;
** 	slow movement, ph. మెదలిక;
** 	women's liberation movement, ph. స్త్రీ విమోచన ఉద్యమం;
* movie, n. చలనచిత్రం; తెరాట;
* moving, adj. కదులుచున్న; ఉచ్చల;
* mrigal, n. ఎర్రమీసు; ఎరమీను; ఒక రకం చేప;
* mowing, n. లవనము; గడ్డిని కోయడం;
* mucilage, n. తెమడ; క్లేదము; జిగురు;
* mucus, n. అమత్వక్కు నుండి స్రవించే ద్రవం; ఇది శ్లేష్మం, కఫం, కళ్లె, చీమిడి, ఏదయినా కావచ్చు; see also phlegm;
** mucus membrane, ph. అమత్వక్కు;
* mud, n. బురద; బెందడి; పంకము; అడుసు; ఉబ్బలి; 
* muddy, adj. బురద; పంకిలము;
* muddy-up, adj. కెలుకు; బురద చేయు; పంకిల పరచు;
* mud minnow, n. మట్టగిడస; ఒక జాతి చేప; 
* muffle, v. t. నొక్కు; అణచివేయు;
* mug, v. t. మీదపడి కొట్టు;
* mug, n. పాన పాత్ర; చేతితో పట్టుకోడానికి చెవి ఉన్న పాత్ర; ఒక రకం కప్పు; 
* muggy, adj. ఉక్కగా ఉన్న; ఉమ్మదముగా ఉన్న; వాతావరణంలో వేడి, చెమ్మదనం ఉన్నప్పుడు అసౌకర్యంగా ఉండే అనుభూతి; 
* mujahideen, n. (ముజహిదీన్) విశ్వాసులు అవిశ్వాసులపై జరిపే మత యుద్ధాన్ని అరబ్బీ భాషలో 'జిహాద్ ' అంటారు. ఈ యుద్ధంలో పాల్గొనే యోధుడిని 'ముజాహిద్' అంటారు; బహువచనంలో ముజహిదీన్; 
* mule, n. కంచర గాడిద; వేసడం; వేష్ట్రం; అతిభారగం; 
* Mulligatawny, n.  మిరియాల చారు; మిలగు రసం; (ety.) మిళగు = మిరియాలు, తన్నీ = నీరు; This is the name given by the British;
* multi, pref. బహు;
* multidimensional, adj. బహుప్రమాణ;
* multifaceted, adj. విశ్వతోముఖ; బహుముఖ; బహుముఖీన; 
* multilingual, adj. బహుభాషా;
** multilingual center, ph. బహుభాషా కేంద్రం; 
* multilingualism, n. బహుభాషితం;
** multimedia, n. pl.  బహుళ మాధ్యమాలు; 
* multinationals, n. pl. బహుళజాతి కంపెనీలు;
** multiple choice, adj. ph. బహూత్తర; బహుళైచ్చిక; 
* multiplex, adj. బహుముఖ;
* multiplexer, n. బహుముఖి; ఒక వాకేతాన్ని అనేక దిశలలో పంపిణీ చేసే యంత్ర సాధనం;
* multiplicand, n. గుణ్యం;
* multiplication, n. గుణకారం; హెచ్చవేత; నిహతం;
** 	cross multiplication,  ph. వజ్రగుణకారం; అడ్డగుణకారం;
** multiplication table, ph. ఎక్కం; గుణకార సారణం; గుణసారణి;
* multiplier, n. గుణకం;
* multiply, v. i. వృద్ధిపొందు;
* multiply, v. t. గుణించు; హెచ్చవేయు;
* multipurpose, adj.  బహుళార్థక; బహుళార్థసాధక; 
* multitude, n. సందోహం; 
* mumble, v. i., v. t., సణుగు; గొణుగు;
* mummy, n. చిరకాలం శిధిలమైపోకుండా ఉన్న శవం;
* mumps, n. గవదలు; గాలిబిళ్లలు; పాషాణగర్ధభం; చెవుల వెనక ఉన్న గ్రంథులు వాచడం; ఒక వైరస్‍ వల్ల వచ్చే జబ్బు; 
* mundane, adj. (1) ప్రాపంచిక; లౌకిక; ఇహలోక సంబంధమైన; (2) నిరుత్తేజమైన; ఉత్సాహం లేని; బోరు కొట్టే; 
* municipal, adj. పురపాలక;
** municipal high school, ph. పురపాలక ఉన్నత పాఠశాల;
* municipality, n. పురపాలక సంఘం;
* munificence, n. ధాతృత్వం;
* murals, n. భిత్తి చిత్రాలు; గోడ మీద చిత్రించబడే చిత్రాలు;
* murder, n. హత్య; ఖూనీ; హననం; 
* murderer, n. హంత; m. హంతకుడు; f. హంతకి; హంతకురాలు;
* murmur, n. మురముర; గుసగుస; ముర్మర ధ్వని; గొణుగుడు;
* muscle, n. కండరం; స్నాయువు; పేశి;
** 	biceps muscle, ph. ద్విసిర కండరం; దండ;
** 	triceps muscle, ph. త్రిసిర కండరం;
** musculo-skeletal system, ph. కంకాళ-కండర వ్యవస్థ;
* museum, n. సంగ్రహణాలయం; చిత్రవస్తు ప్రదర్శనశాల;
* mushroom, n. పుట్టగొడుగు; పుట్టకొక్కు; అహిచ్ఛత్రం; కవకం; క్యాకువు; ఒక రకమైన శిలీంధ్రం; -- see also toadstool
* music, n. (1) పాట; గానం; సంగీతం; నాదం; వాద్యం; గీత వాద్య సమ్మేళనం; (2) స్వరకల్పన; (3) వీనులవిందు; 
**  Carnatic music, ph. (lit.) చెవికి ఇంపైన సంగీతం; దక్షిణ భారతదేశంలో ప్రసిద్ధి చెందిన సంగీతపు బాణీ: 
**  classical music, ph. శాస్త్రీయ సంగీతం; 
** 	extempore music, ph. మనోధర్మ సంగీతం; మనోధర్మం;
**  folk music,  ph. జానపద సంగీతం; 
** 	instrumental music, ph. వాద్య సంగీతం; వాదనం;
** 	orchestra music, ph. బహువాద్య సమ్మేళన సంగీతం; బహువాద్య సమ్మేళనం; 
** 	vocal music, ph. గాత్ర సంగీతం; గాత్రం; 
**  Western music, ph. పాశ్చాత్య సంగీతం;  
* musical, adj. సంగీత; స్వర;
** musical composition, ph. సంగీత రచన; స్వరకల్పన;
** musical notes, ph. స్వరములు; భారతీయ సంగీతంలో స, రి, గ, మ, ప, ద, ని అనే 7 స్వరములు వాడతారు. పాశ్చాత్య సంగీతంలో ఇవి Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si (C, D, E, F, G, A, B) కి సమానం;  
** musical instruments, ph. వాద్యములు;
** musical score, ph. స్వరకల్పన;
* musical, n. సంగీత నాటకం; యక్షగానం;
* musician, n. పాటకుడు; గాయకుడు, గాయని, సంగీత వేత్త/శాస్త్రజ్ఞుడు; భాగవతార్;
* musings, n. ఊహాగానాలు; 
* musk, n. కస్తూరి; మృగనాభి; కురంగనాభం; ఇఱ్ఱి గోరజం; హరిణమదం; ఒక జాతి లేడి పొట్ట దగ్గర ఉండే తిత్తులలో దొరికే ఎరుపు రంగు బంక లాంటి పదార్థం; దీన్ని సుగంధ అత్తరుల తయారీలో వాడతారు;
* musk deer, n. కస్తూరి మృగం; కుచ్చుల మెకం; కస్తూరి కురంగం; ఇఱ్ఱి; 
* muskrat, n. కంపెలుక; చుచ్చుందరం;
* muslin, adj.  ఉలిపిరి;
* muslin cloth, ph.  ఉలిపిరి బట్ట; పలుచని బట్ట; 
* mustache, n. మీసం; శ్మశ్రువు;
** 	wearing a mustache, ph. మీస ధారణ;
* mustard, n. ఆవాలు;
**  black mustard, ph. నల్ల ఆవాలు; [bot.] ''Brassica nigra'';
**  Indian mustard, ph.  ఎర్ర ఆవాలు; [bot.] ''Brassica juncea'';
** 	white mustard, ph. తెల్ల ఆవాలు; కదంబకం; [bot.] ''Brassica alba'';
* muster, n. పనివాళ్ల పేర్ల జాబితా;
* musty, adj. గవులు కంపు; ముక్క వాసన; గుహల వాసన;
* mutability, n. మార్పు; మారే తత్త్వం;
* mutatis mutandis, ph. వివరములలో తగిన మార్పులతో; ఉదా: &quot;what is true of undergraduate teaching in England is equally true, mutatis mutandis, of American graduate schools&quot;
* mutagen, n. ఉత్పరివర్తకం;
* mutation, n. ఉత్పరివర్తన; యాధృచ్ఛిక పరివర్తన; మార్పు;
** 	dominant mutation, ph. ప్రబల ఉత్పరివర్తన; 
** 	recessive mutation, ph.  మసక ఉత్పరివర్తన; 
* mutilation, n.  వైకల్యం; వికలత్వం; వికలత; 
* mutiny, n. తిరుగుబాటు;
* muttering, n. గొణుగుడు; సణుగుడు;
* mutton, n. మేకమాంసం; గొర్రె మాంసం; యాటకూర; 
* mutual, adj. పరస్పర; పారస్పర్య; అన్యోన్య; ఉభయ;
** mutual agreement, ph. పరస్పర అంగీకారం; ఒకరితో మరొకరు అంగీకరించడం;
** mutual dislike, ph. ఒకరినొకరు నచ్చుకోకపోవడం;
* mutually, adv. ఉభయతారక; పరస్పర; 
** mutually beneficial, ph. ఉభయతారకం; పరస్పరం లాభకరం;
** mutually complementary concepts, ph. పరస్పర పూరక భావాలు;
** mutually dependent, adj. పరస్పరాశ్రయ; 
** mutually dependent, n. పరస్పర ఆశ్రయాలు;
** mutually exclusive, adj.  పరస్పర వ్యావర్తక; 
** mutually exclusive  environments, ph.  పరస్పర వ్యావర్తక పరిసరాలు; 
** mutually opposed, ph. విప్రతిపన్నం;
* muzzle, n. (1) ముట్టె; పశువుల మూతి భాగం; (2) తుపాకి; ఫిరంగి మొదలైన ఆయుధాల మూతి;
* my, pos. pron. నా; నాది; మదీయ; నా యొక్క;
* mycelium, n. బూజు; శిలీంధ్రజాలం;
* mycology, n. శిలీంధ్రశాస్త్రం;
* myna, n. మైనా పిట్ట; గోరువంక; గోరింక;
* myopia, n. హ్రస్వదృష్టి; దగ్గర వస్తువులు మాత్రమే కనబడే దృష్టి దోషం; (ant.) presbyopia;
* myriad, n. (1) 10,000; (2) అయుతం; (3) చెప్పలేనన్ని; బోలెడు; లెక్కకు మీరిన;
* myrrh, n.  సాంబ్రాణి; బోళము; గోపరసము; పరిమళము గల ఒక రకం బంక; 
* mystery, n. (1) హేత్వాతీతం; హేతువుకి అందనిది; గుహ్యము; (2) అపరాధ పరిశోధక కథ;
* mystic, n. m. తాంత్రికుడు; ఆధ్యాత్మికుడు; మార్మికుడు; 
* mystique, n. (మిస్టీక్)(1) కొందరి వ్యక్తుల చుట్టూ ఉండే భయ-భక్త వాతావరణం; (2) కొన్ని కార్యక్రమాలచుట్టూ ఉండే రహశ్య వాతావరణం; 
* mystical, adj. ఆధ్యాత్మిక; తాంత్రిక; దురవగాహమైన; సులభంగా ఆకళింకు లొంగని; 
* myth, n. (1) సత్యదూరం; బూటకం; కల్పిత గాథ; పుక్కిటి పురాణం; (2) పురాణము; పురాణ కథ; నిజంగా జరిగేయా, లేదా అనే వివేచన లేకుండా తరతరాలుగా చెల్లుబాటు అవుతూ వస్తూన్న వీర గాథలు; ఇటువంటి కథలలో మానవులు, దేవుళ్ళు, వింత జంతువులు కూడ కనబడుతూ ఉంటాయి; 
* mythological, adj. పౌరాణిక;
* mythology, n. పౌరాణిక కథ; పురాణ గాథా సర్వస్వం; పురాణం;'''

|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>9wlvqjudq936akmndvr1113qhxuo1lc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/అ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3008</id>
    <revision>
      <id>39364</id>
      <parentid>39309</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T22:29:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Part 2: అ - a */</comment>
      <origin>39364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="193851" sha1="r2ipn20gj1toxyty1s6xkdey44l4489" xml:space="preserve">

=నిఘంటువు=

* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout. 
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;
==Part 1: అం - aM==
&lt;poem&gt;
* '''అంకం, aMkaM'''
-n.
--(1) digit; number; 
--(2) act in a play;
--(3) sign; symbol; 
--(4) lap; 
--(5) eye; 
---కారణాంకం = factor.
---చరమాంకం = final act.
---పూర్ణాంకం = whole number.
---భిన్నాంకం = fractional number.
---ప్రథమాంకం = act 1 (in a play).


* '''అంకగణితం, aMkagaNitaM'''
-n.
--arithmetic;
---ద్వియాంశ అంకగణితం = binary arithmetic.


* '''అంకణం, aMkaNaM'''
-n.
-- (1) apartment; flat; నలుచదరపుచోటు; తొట్టికట్టు; (2) 8 square yards of land; పన్నెండడుగుల పొడవు, ఆరడుగుల వెడల్పు గలిగి 72 చదరపు అడుగుల వైశాల్యం ఉంటే ఇంటి కట్టుబడి స్థలమని నెల్లూరు జిల్లా వ్యవహారం; తిరుపతి ప్రాంతాల వారు 6 అడుగులు x 6 అడుగుల - అంటే 36 చదరపు అడుగుల వైశాల్యాన్ని - ఒక అంకణం గా తీసుకుంటారు. (3) The space between any two beams, or pillars. రెండు దూలముల, లేక స్తంభముల, నడిమి ప్రదేశము.


* '''అంకనం, aMkanaM'''
-n.
--same as అంకణం;


* '''అంకవంక, aMkavaMka'''
-n.
--plasticity; pliability; softness;


* '''అంకాలు, aMkAlu'''
-n. 
--marks; score in a test; statistics; (lit.) numbers;


* '''అంకించుకొను, aMkiMcukonu'''
-v. t.
--appropriate; annex.


* '''అంకితం, aMkitaM'''
-n.
--dedication (of a book or work of art);


* '''అంకిలి, aMkili'''
-n.
--obstacle; impediment;


* '''అంకుడు, aMkuDu'''
-n.
-- (1) [bot.] ''Nerium antidysenterica; Holarrhena antidysenterica''; This plant, that grows on hills, contains several alkaloids such as conessine, kurchine, and kurchicine; This plant was mentioned in Potana's Bhagavatam; 
-- (Syn.) కొండజెముడు, గిరిమల్లిక; కొండ మల్లె; కూటజం;  పాలచెట్టు; 
-- (2) [bot.] ''Wrightia tinctoria''; ఈ వృక్షం పాలలో, ఆకులలో, పూలలో  ఉండే ‘పాల ఇండిగో’ (Pala Indigo)  అనే ఒక విధమైన నీలి అద్దకపు రంగు (Blue Dye) కారణంగా దీనికి టింక్టోరియా అనే పేరు ఏర్పడింది. టింక్టోరియస్ అంటే లాటిన్  భాషలో ‘నీలిరంగు కలిగిన‘ అని అర్థం. దీని కర్ర తేలికగా, మెత్తగా ఉండే కారణంగా బొమ్మల తయారీకి, తరిణె పట్టే పనుల (Turnery) కూ ఇది చాలా అనువుగా ఉంటుంది. ఈ కర్రతో అగ్గి పెట్టెలు, అగ్గి పుల్లలు కూడా తయారు చేస్తారు; ఏటి కొప్పాక లోని లక్క బొమ్మలు ఈ కర్రతోనే చేస్తారు; 


* '''అంకురం, aMkuraM'''
-n.
--(1) seed; sprout; bud; embryo; 
--(2) blood;
-- మొలక; ఈరిక; మొటిక; 
---అంకురం లేకుండా (సమూలంగా) నాశనం అయిపోయింది = destroyed without a trace.


* '''అంకురార్పణ, aMkurArpaNa'''
-n.
--(1) inauguration; inaugural ceremony; the offering of sprouts to god; 
--(2) seeding;
-- నాటువేత; నారుపోత; 


* '''అంకురోత్పత్తి, aMkurOtpatti'''
-n.
--germination;


* '''అంకె, aMke'''
-n.
--(1) digit; a single-digit number; 
--(2) the written symbol used to denote a number such as 0, 1, 2, 3 or I, II, III; (note) a number with more than one digit is often called సంఖ్య; (syn.) అంకం;


* '''అంకెవన్నియ, aMkevanniya''' 
- n. 
--stirrup hanging on either side of a horse saddle; 
-- అంకవన్నె; 


* '''అంకెసం, aMkesaM'''
-n. 
--generation;


* '''అంకోలం, aMkOlaM'''
-n.
-- [bot.] ''Alangium decapetalam;'' ''Alangium salvifolium;''
-- a  medicinal plant;  root decoction used for fevers and leaf extract for skin diseases;
--ఊడుగు చెట్టు;


* '''అంగం, aMgaM'''
-n.
--(1) organ; limb; element; member; 
--(2) division; part; 
--(3) style; method;
---అష్టాంగ యోగం = &quot;eight-limbed'' yoga; eight-staged yoga; the eight stages are Yama, Niyama, Asana, Pranaayaama, Pratyaahaara, Dhaarana, Dhyaana, and Samaadhi; Raja yoga.
---సాష్టాంగ = స + అష్టాంగ = with all the eight limbs, namely the chest, forehead, hands, knees and feet.
---చతురంగం = chess; (lit.) the four divisions, namely chariots (bishops), elephants (rooks), horses (knights), and foot soldiers (pawns).


* '''అంగ, aMga'''
-n.
--stride; long step;


* '''అంగచ్ఛేదం, aMgachEdaM'''
-n.
--amputation; cutting of a limb;


* '''అంగజ, aMgajaM'''
-n. f.
--daughter;


* '''అంగజుడు, aMgajuDu'''
-n. m.
--son;


* '''అంగబలం, aMgabalaM'''
-n.
--(1) material support; people support;
--(2) physical strength;


* '''అంగడి, aMgaDi'''
-n.
--store; shop; market; bazaar;


* '''అంగడివాడ, aMgaDivADa'''
-n.
--market street; bazaar;


* '''అంగడిల్లు, aMgaDillu'''
-n.
--mall; shopping center; building in which many stores are located;


* '''అంగణము, aMgaNamu'''
-n.
--courtyard;


* '''అంగద, aMgada'''
-n.
--danger;


* '''అంగదట్టం, aMgadaTTaM'''
-n.
--petticoat; a lower, long undergarment of women;


* '''అంగదేశం, aMgadESaM'''
-n. 
--ancient name for the region now called Assam;


* '''అంగనం, aMganaM'''
-n.
--ambulation; walking;


* '''అంగనంబండి, aMganaMbaMDi'''
-n. 
--ambulance; 
--a vehicle that carries patients to an emergency medical treatment center;


* '''అంగన, aMgana'''
-n.
--woman; (lit.) one with pretty body parts;


* '''అంగరంగవైభవం, aMgaraMgavaibhavaM'''
-n.
--luxury; enjoyment of riches;


* '''అంగరకా, aMgarakA'''
-n. 
--topcoat; overcoat; long coat


* '''అంగరక్ష, aMgaraksha'''
-n.
--vest; bullet-proof vest; (lit.) body protector;


* '''అంగరక్షకుడు, aMgarakshakuDu'''
- n. m.
-- bodyguard;


* '''అంగలార్చు, aMgalArcu'''
-v.i.
--weep; cry due to fear; to grieve; lament; to cry out from fear; grief or pain;


* '''అంగలేపం, aMgalEpaM'''
-n.
--body lotion; any paste-like substance for smearing on the body;


* '''అంగవస్త్రం, aMgavastraM'''
-n.
--man's loincloth; lower garment; 
-- (rel.) ఉత్తరీయం;


* '''అంగహీనుడు, aMgahInuDu'''
-n. m.
--disabled person; (rel.) వికలాంగుడు, 


* '''అంగారం, aMgAraM'''
-n.
--(1) charcoal; 
--(2) live coal; 
--(3) the red one;


* '''అంగారకుడు, aMgArakuDu'''
-n.
--Mars; (note) కుజుడు, although used as a synonym, is a misnomer; it means son of the Earth and according to modern science, this is not justified;


* '''అంగారిణి, aMgAriNi'''
-n.
--charcoal grill;


* '''అంగారు, aMgAru'''
-n.
--a black gooey substance made from the charcoals of burned rice; used as tilak (the dot on the forehead) of Hindu boys and girls.
---అంగారుబుడ్డి = container of aMgAru.


* '''అంగారుబొట్టు, aMgaruboTTu'''
-n.
--black dot on the forehead worn by traditional Hindu boys and girls;


* '''అంగిలి, aMgili'''
-n.
--back part of the tongue; part of the throat towards the mouth; లోకుత్తుక;


* '''అంగీకరించు, aMgIkAriMcu'''
-v. i.
--agree; consent; approve; admit;
-- ఒప్పుకొను; ఇయ్యకొను; 


* '''అంగీకారం, aMgIkAraM'''
-n.
--agreement; approval; acceptance;  consent;
-- ఒప్పుకోలు; ఇయ్యకోలు;


అంగుష్టము. aMgushThamu
- n.
-- thumb;


* '''అంగుళం, aMguLaM'''
-n.
--(1) inch; one-twelfth of a foot; 2.54 సెంటీమీటర్లు; 
--(2) a finger's breadth; 
--(3) thumb; 
--(4) big toe;


* '''అంగుళ్యాకారం, aMguLyAkAraM'''
-n. 
--annular shape; ring shape; 


* '''అంగుళిత్రాణం,  aMguLitrANaM'''
- n.
-- finger-guard used while playing a musical string instrument;


* '''అంగుళీయకం, AMguLIyakaM'''
-n.
--ring;


* '''అంగుష్ఠం,  aMgushThaM'''
- n. 
-- thumb;
-- బొటనవేలు; 


* '''అంఘ్రిపర్ణి,  aMghriparNi'''
-n. 
-- [bot.] ''Cassia fistula;''
-- కోలపొన్న చెట్టు; రేల చెట్టు;


* '''అంచనా, aMcanA'''
-n.
--estimate; guess; approximation;


* '''అంచనాదారుడు, aMcanAdAruDu'''
-n. m.
--estimator, appraiser;


* '''అంచు, aMcu'''
-n.
--(1) edge; edge of a vessel; lip of a glass; 
--(2) border; border of a sari; 
---జరీ అంచు పట్టు చీర = a silk sari with a gold-laced border.


* '''అంచుకుట్టు, aMcukuTTu'''
-n.
--hem; hemstitch; a type of stitching used in hemming;


* '''అంచెలు, aMcelu'''
-n. pl.
--steps; rows; stages; relays;


* '''అంచెలవారీగా, aMcelavArIgA'''
-adv.
--in stages; in steps; methodically; systematically;


* '''అంజనం, aMjanaM'''
-n.
--(1) ointment; unction;
--(2) mascara; 
--(3) seeing into the future by applying an ointment to the eyes; divining; -- మలయాళ మంత్రం సాధన చేసిన వాళ్ళు అంజనం వేసి ఏదైనా వస్తువు లేదా మనిషి తప్పిపోతే ఎక్కడ ఉందో తెలుసుకోడానికి ఈ ప్రక్రియను వాడుతారు. చిన్న అబ్బాయిని అరచేతి లోనో, తమలపాకు మీదనో తన దగ్గర ఉన్న మంత్రించిన కాటుక పూసి — అందులో ఆ అబ్బాయికి కనబడుతున్నది చూచి చెప్పమంటారు. వాడి మాటలనుబట్టి ఆ పోయిన సొమ్ము ఏ దిక్కుకు పోయి ఉందో, ఆ దొంగ ఆకారాదులు చెప్పేవాడు. 
--(4) ink;


* '''అంజలి,  aMjali'''
- n.
-- a pair of hands held together in the shape of a cup;
-- దోసిలి; దోయిలి;
--- పుష్పాంజలి = పువ్వులతో నిండియున్న దోసిలి;


* '''అంజు, aMju'''
- v. i.
-- (1) fear; be afraid of; 
-- (2) hesitate; doubt; 


* '''అంజూరు, అంజీరు పళ్లు, aMjUru,  aMjIru paLlu'''
-n.  
-- common fig; [bot.]  ''Ficus carica'' L. Moraceae; 
-- ఇది ప్రధానంగా పండించే రకం. డ్రైఫ్రూట్‌గా (ఎండు ఫలం) విరివిగా లభించేది ఇదే; |
-- మేడిపండు (Ficus racemosa); Cluster fig; Indian fig; ఇది మన దేశంలో అడవుల్లో లేదా సాధారణంగా పెరిగే స్థానిక రకం. దీనినే వేమన పద్యంలో ప్రస్తావించారు. ముఖ్యమైన తేడా: ఈ రెండూ ఫైకస్ (Ficus) అనే ఒకే జాతికి (Genus) చెందినవి అయినప్పటికీ, వాటి వర్గం (Species) వేరు. అంజీరను వాణిజ్యపరంగా పండిస్తారు, మేడిపండు స్థానికంగా పెరుగుతుంది;


* '''అంజిక, aMjika'''
- n.
-- fear; 


* '''అంట్లగిన్నెలు, aMTlaginnelu'''
-n.
--unwashed dishes; dirty dishes;


* '''అంట్లమైనం, aMTlamainaM'''
-n.
--grafting wax; Grafting wax is a composition of rosin, beeswax, tallow, and similar materials, used in gluing and sealing the wounds of newly grafted trees or shrubs


* '''అంట్లవెధవ !, aMTlavedhava'''
-n.
--dirty fellow!;


* '''అంటించు, aMTiMcu'''
-v. t.
--(1) lit, set fire to; ignite; 
--(2) affix; paste; cement; patch; join; attach;


* '''అంటించుకొను, aMTiMcukonu'''
-v. t. refl. 
--(1) set fire to oneself; ignite; 
--(2) attach, stick or glue to one's self;


* '''అంట్రింత, aMTriMta'''
- n.
-- (1) a common, small, much-branched herb found in coastal Andhra; [bot.]  ''Hedysarum triflorum;'' Linn.
-- (2) bur grass; [bot.] ''Triumfetta rhomboidea'';


* '''అంటు, aMTu'''
-n. 
-- (1) [bot.] graft; (2) contact with a defiled or unclean object; 
---మామిడి అంటు = mango graft.
---అంటురోగం = contagious disease
---నన్నంటుకోకు = do not touch me.
---అంటు చేత్తో అన్నీ ముట్టుకోకు = do not touch everything with the hand that is defiled by the touch of food.
-v. i.
--touch; hold; contact;


* '''అంటుకొను, aMTukonu'''
-v. i.
--(1) touch; contact; 
--(2) adhere; stick; 
--(3) ignite; catch fire; burn;


* '''అంటుగట్టు, aMTugaTTu'''
-v. t.
--[bot.] graft;
---కొమ్మంటు = branch graft; getting a hybrid variety of plant by tieing a sliced branch of one with another;


* '''అంటుతొక్కు, aMTutokku'''
-v. t.
--[bot.] graft;
---నేలంటు= ground graft; getting a new plant by bending a branch of the original plant and burying it under mud until the branch takes root;


* '''అంటుపేను, aMTupEnu'''
-n.
--head louse;
--- తలలోన్న పేల గుడ్లని ఈరు లేక ఈపి అంటారు. ఈళ్లు అనేది దానికి బహువచనం.  జుట్టు నుండి ఈళ్లని 
తొలగించడానికి ఈరుపెన లేక ఈర్పెన  అనే ప్రత్యేకమైన  దువ్వెన వాడతారు. గుడ్ల నుండి పుట్టిన పేలు తొలి దశలో చర్మానికి అంటుకుని ఉంటాయి కనుక వీటిని అంటు పేలు అంటారు..


* '''అంటువ్యాధి, aMTuvyAdhi'''
-n.
--contagious disease; communicable disease; a disease transmitted by contact; (exp.) pneumonia can be an infectious disease, but it is not contagious, it does not spread from person to person; influenza is contagious; (rel.) సోకుడు రోగం; తిష్ట;


* '''అంట్లు, aMTlu'''
-n. pl.
--(1) dirty dishes; unwashed pots and pans; 
--(2) grafts; grafted plants;


* '''అండం, aMDaM'''
-n.
--(1) ovum; egg; unfertilized egg;  
--(2) the universe; బ్రహ్మాండం;
-- గుడ్డు; (rel.) పిండం;
---యుగాండం = యుగ్మము + అండం = zygote.
---బీజాండం = testicle.


* '''అండ, aMDa'''
-n.
--support; patronage; prop;


* '''అండకణం, aMDakaNaM'''
-n.
--[bio.] egg cell;


* '''అండకోశం, aMDakOSaM'''
-n. 
--ovary; [bot.] gynoecium; the female part of a flower; pistil;


* '''అండజం, aMDajaM'''
-n. 
--oviparous; born of an egg; reptile; fish; bird;
-- see also వ్యాళములు; 


* '''అండజననం, aMDajananaM'''
-n. 
--[bio.] oogenesis; the production or development of an ovum;


* '''అండదండలు, aMDadaMDalu'''
- n. 
-- support and prop; backing; material and moral support;


* '''అండపీతం, aMDapItaM'''
-n. 
--yolk; yellow of an egg;


* '''అండయోనిజములు, aMDayOnijaMulu'''
-n. pl.
--ovoviviparous; born of an egg inside the body; some reptiles lay their eggs but the eggs are hatched inside their bodies and baby reptiles come out;
-- also called వ్యాళములు; Boa constrictor and Green Anaconda are examples;


* '''అండశ్వేతం, aMDaSvEtaM'''
-n. 
--white of an egg;


* '''అండా, అండీ,  aMDA, aMDI'''
-n. 
--a big vessel; a vessel used to boil water; boiler; a metal vessel;


* '''అండాకార, aMDAkAra'''
-adj.
--ovate; ovoid; oviform; egg-shaped;


* '''అండాలు, aMDAlu'''
-n. pl. 
--(1) ovules; 
--(2) large cooking vessels;


* '''అండాశయం, aMDASayaM'''
-n. 
--ovary; the egg-producing organ of a female;


* '''అండి, aMDi '''
-suff. 
--indicates respectful address in both genders; సంబోధనార్థక ప్రత్యయం; 
---అంతేనండి = that is all, sir; that is all, madam. 
---అవునండి = that is it, sir; yes, sir; that is it, madam; yes, madam; 
---ఎంతండి? = How much, sir?; How much, madam? 
---ఏమండి = hello; hi; (lit.) what sir; what madam.
---కాదండి = that is not so, sir; that is not so, madam. 
---మరేనండి = as you said, sir; as you said, madam.


* '''అండోత్పత్తి, aMDOtpatti,'''
-n. 
--ovulation; oogenesis; the production or development of an ovum;
-- see also అండోత్సర్గం; అండజననం;


* '''అండోత్సర్గం, aMDOtsargaM '''
-n. 
--ovulation;


* '''అంతం, aMtaM '''
-n. 
--(1) end; termination; 
--(2) death; destruction; 
-- చివర; కొస; కొన; కడ; 
---విషాదాంతం = tragedy; a play or cinema that ends in sorrow or death of a leading character.
---అనంతం = that without an end; infinite; infinity.


* '''అంతంతమాత్రం, aMtaMtamAtraM '''
-adj. 
--just enough to manage with;


* '''అంత, aMta '''
-adj. suff.
--so much; so many; 
---బుట్టెడంత =  as much as a basketful.


* '''అంతట, aMtaTa '''
-adv. 
--then; afterwards; subsequently;


* '''అంతటిలో, aMtaTilO'''
-adv. 
--in the meantime; presently;


* '''అంతటిదాకా, aMtaTidAkA'''
-adv. 
--until then;


* '''అంతమంది, aMtamaMdi'''
-n. pl.
--so many people;


* '''అంతమాత్రానికి, aMtamAtrAniki'''
-adv. 
--just for that reason; only for that;


* '''అంతర్, aMtar'''
-adj. pref.
--internal; intermediate; between; 
---అంతర్‌జాతీయ = international; between nations.
---అంతర్‌జాలం = Internet.
---అంతర్‌దహనం = internal combustion.


* '''అంతర్ కలనం, aMtarkalanaM'''
-n. 
--[math.] differentiation; a standard operation in calculus;


* '''అంతర్ గ్రహాలు, aMtargrahAlu'''
-n. pl. 
--inner planets; the planets between the Sun and Jupiter, namely Mercury, Venus, Earth and Mars;


* '''అంతర్ జంఘాస్థి, aMtarjaMghAsthi '''
-n. 
--[anat.] tibia; shin bone; the larger and stronger of the two bones in the leg below the knee;


* '''అంతర్‌జాలం, aMtarjAlaM'''
-n. 
--[comp.] Internet; the worldwide network of computers that relies on the so-called Internet protocol TCP/IP as a communication standard;


* '''అంతరం, aMtaraM'''
-n. 
--(1) interval; intermediate space; 
--(2) difference; 
--(3) rank; social status; 
--(4) another one; 
---కాలాంతరం = another time.
---గత్యంతరం = another way; alternative. 
---గ్రామాంతరం = another village.
---జన్మాంతరం = another life; another incarnation such as past or future birth.
---దేశాంతరం = another country.
---మతాంతరం = another religion.
---ప్రత్యంతరం = another copy.
---పాఠాంతరం = another text.
---యుగాంతరం = another era.
---స్థలాంతరం = another place.


* '''అంతరంగికం, aMtaraMgikaM'''
-n. 
--confidential; private; internal matter; (ant.) బహిరంగం;


* '''అంతరంగికుడు, aMtaraMgikuDu''' 
-n. 
--confidant; close friend;


* '''అంతర, aMtara'''
-adj. 
--(1) internal; 
--(2) medulla; (ant.) బాహ్య.


* '''అంతరతామర, aMtaratAmara'''
-n. 
--[bot.] ''Pistia stratiotes''; water cabbage; water lettuce; Being a floating plant, water lettuce obtains all its nutrients directly from the water. This makes it a great plant to use to combat algae;


* '''అంతర్గత, aMtargata'''
-adj. 
--(1) inner; internal; 
--(2) hidden;
--(3) intermediate; (ant.) బహిర్గత;


* '''అంతర్గత జన్యువు, aMtargata janyuvu'''
-n. 
--[bio.] recessive gene; (ant.) బహిర్గత జన్యువు; 


* '''అంతర్దశ, aMtardaSa'''
-n. 
--[bio.] interphase; intermediate phase;


* '''అంతరాత్మ, aMtarAtma'''
-n. 
--inner soul; soul; the God within; Indweller;


* '''అంతరాయం, aMtarAyaM'''
-n. 
--interruption; impediment; break;
 

* '''అంతరార్థం, aMtarArthaM'''
-n. 
--hidden meaning;


* '''అంతరాళం, aMtarALaM'''
-n. 
--amidst; in the depths;
---విశ్వాంతరాళంలో = in the depths of space.


* '''అంతర్జాతీయం, aMtarjAtIyaM'''
-n. 
--internationalism;


* '''అంతర్జాతీయ, aMtarjAtIya'''
-adj. 
--international;


* '''అంతర్ధానం, aMtardhAnaM'''
-n. 
--disappearance;


* '''అంతర్యామి, aMtaryAmi'''
-n. 
--(1) soul; the in-dweller; 
--(2) [comp.] software; (ant.) బహిర్యామి;


* '''అంతర్లాపి, aMtarlApi'''
-n. 
--a puzzle with its answer hidden in the puzzle itself;


* '''అంతర్వాణి, aMtarvANi'''
-n. 
--(1) inner voice; conscience; 
--(2) scientist;


* '''అంతర్వాహిని, aMtarvAhini'''
-n. 
--under-ground river; subterranean river; groundwater;


* '''అంతరించు, aMtariMcu'''
-v. i. 
--come to an end; die;


* '''అంతరిక్షం, aMtarikshaM'''
-n. 
--firmament; sky; space; outer space;


* '''అంతరిక్ష నౌక, aMtariksha nauka'''
-n.
--space ship; spacecraft;


* '''అంతరిక్ష యానం, aMtariksha yAnaM'''
-n.
--space travel;


* '''అంతర్హితం, aMtarhitaM'''
-n. 
--input; 


* '''అంతరీపము, aMtarIpamu'''
- n.
 --promontory; an elevated landmass that has penetrated into the ocean


* '''అంతర్యుద్ధం, aMtaryuddhaM'''
-n. 
--civil war; internal conflict; inner conflict;


* '''అంతర్భూత, aMtarbhUta'''
-adj. 
--internal;


* '''అంతస్థములు, aMtasthamulu''' 
- n. pl. 
-- the group of Telugu alphabetical characters: య, ర, ల, వ;


* '''అంతలపొంతలవాడు, aMtalapoMtalavADu'''
-n. 
--distant relative; 


* '''అంతస్థములు, aMtasthamulu'''
-n. pl. 
--[gram.] semi-vowels; intermediate consonants; the consonants య, ర, ల,వ;


* '''అంతస్తు, aMtastu'''
-n. 
--(1) status; position; rank; 
--(2) story or floor of a multilevel building;


* '''అంతశయ్య, aMtaSayya'''
- n.
-- (1) the wooden frame built to carry a dead person to the cremation grounds;
-- (2) cremation grounds;


* '''అంత్యక్రియలు, aMtyakriyalu'''
-n. 
--final rites; funeral services;


* '''అంత్రక, aMtraka'''
-adj. 
--enteric; related to intestine;


* '''అంత్రములు, aMtramulu'''
-n.
--entrails, gut;


* '''అంత్రవృద్ధి, aMtravRddhi'''
-n. 
--[med.] inguinal hernia;


* '''అంతు, aMtu'''
-n. 
--end; termination;


* '''అంతులేని, aMtulEni'''
adj. 
--endless; limitless


* '''అంతేవాసి, aMtEvAsi'''
-n. 
--pupil; student; disciple; 


* '''అందం, aMdaM'''
-adj.
--beautiful; pretty; cute; handsome; (note.) the terms beautiful and pretty are used for females and handsome for males;


* '''అందనివి, aMdanivi'''
-n. 
--things that are out of reach;


* '''అందని పళ్లు, aMdani paLlu'''
-ph. 
---[idiom] sour grapes;


* '''అందగత్తె, aMdagatte'''
-n. f. 
--beautiful woman;


* '''అందగాడు, aMdagADu'''
-n. m. 
--handsome man; 
-- (note.) the adjective beautiful is not used while referring to a man;


* '''అందచందాలు, aMdacaMdAlu'''
- n. 
-- beauty and poise; good looks;


* '''అందనిది, aMdanidi'''
-adj. 
--unreachable, inaccessible; out of reach;


* '''అందమైన, aMdamaina'''
-adj. 
--beautiful; attractive; fair; pretty; cute; handsome;


* '''అందలము,  aMdalamu'''
- n. 
-- palanquin; 


* '''అందరు, aMdaru'''
-pron. 
--all; 


* '''అందాకా, aMdAkA'''
-adv. 
--meanwhile; temporarily; tentatively; for the time being; until then;


* '''అందించు, aMdiMcu'''
-v. t. 
--give; hand over;


* '''అందిక, aMdika'''
-n. 
--(1) support; 
--(2) proximity; 


* '''అందు, aMdu'''
-pron. 
--there; therein; 


* '''అందుకని, aMdukani'''
-adv. 
--therefore; for that reason;


* '''అందుకొను, aMdukonu'''
-v. i. 
--receive; reach; attain;


* '''అందుకో, aMdukO'''
-interj. 
--(1) catch it; grab it; 
--(2) take over;


* '''అందుగు, aMdugu'''
-n. 
--[bot.] Boswellia serrata;


* '''అందుచేత, aMducEta'''
-adv. 
--therefore;


* '''అందుబాటు, aMdubATu'''
-adv. 
--proximity; convenience;


* '''అందులో, aMdulO'''
-adv. 
--in that;

* '''అందె, aMde'''
- n. 
-- anklet; armlet; a decorative ornament;


* '''అందె వేసిన చెయ్యి, aMde vEsina ceyyi'''
- ph. 
-- a competent person; an expert; 


* '''అంధకారం, aMdhakAraM'''
-n. 
--darkness;


* '''అంధత్వం, aMdhatvaM'''
-n. 
--blindness;


* '''అంధవిశ్వాసం, aMdhaviSvAsaM'''
-n. 
--superstition, blind belief; 


* '''అంధపంగు న్యాయం, aMdhapaMgu nyAyaM'''
-n. 
--symbiosis; (lit.) the way a lame man and a blind person can help each other;


* '''అంపకోల, aMpakOla'''
-n. 
--arrow; the stud of an arrow;


*'''అంపాచారం,  aMpAcAraM'''
-n.
--stream of water;
---సంపాదిత శంపావలి, బెంపారిన్ మేఘ చయము పృథివియు నభముం, గంపింపగ బెట్టురుముచు, నంపాచారంపు వానలప్పుడు కురిసెన్&quot; - విష్ణు పురాణం; వెన్నెలకంటి సూరన్న. 


* అంపియలు,  aMpiyalu
- n. pl.
-- rags; tattered clothing;
--- &quot;అంపెలుగట్టి చేత యష్టి ధరించి...&quot;  విక్రమార్క చరిత్ర: కొండమీది గోపురాజు


* '''అంపుదోడు, aMpudODu'''
- n.
-- escort; someone accompanied as a helper; అంపు + తోడు;


* '''అంబ,  aMba''' 
- n. 
-- Divine Mother; Goddess Parvati;


* '''అంబటిజోరిగాడు, aMpaTijOrigADu'''
-n.
-- a bird called Rufous-tailed finch lark; same as జోరిగాడు; [bio.] ''Ammomanes phoenicura;''
[[File:Rufous-tailed_Lark_%28Ammomanes_phoenicurus%29_in_Kawal_WS%2C_AP_W_IMG_2004.jpg|thumb|right|జోరిగాడు]]


* '''అంబరం, aMbaraM'''
-n. 
--(1) fabric; 
--(2) sky; 
---పీతాంబరం = yellow fabric. 
---దిగంబరుడు = (దిక్+అంబరుడు) naked person; (ety.) one with space as his clothing.


* '''అంబరచుంబితాలు, aMbaracuMbitAlu'''
-n. 
--sky scrappers; tall buildings; tall structures;


* '''అంబరు, aMbaru'''
-n. 
--ambergris;  fossilized tree resin, considered valuable because of its color, natural beauty and rarity;
--- (note) ambergris is different from amber. Ambergris is a dense, foul-smelling, secretion found in the guts of sperm whale. Hardened secretions are often found floating on ocean waters as flakes. When heated these gray flakes melt and give off a fragrance that is highly prized by perfumers. Amber 
(తృణస్పటికం, తృణమణి), on the other hand, is a transparent fossilized resin, highly valued as a precious stone.


* '''అంబరీషం, aMbarIshaM'''
-n. 
--frying pan; (rel.) పెనం; మంగలం; మూకుడు;
--- అంబరీషం నుండి అగ్నిగుండం లోకి =  from the frying pan to fire.


* '''అంబలి,  aMbali'''
- n. 
-- gruel; &quot;conjee&quot; water; a poor man's soup made from water drained off after cooking rice;


* '''అంబష్ఠుడు, aMbashThuDu'''
- n.
-- barber; a person who cuts or styles hair; 


* '''అంబారావం, aMbArAvaM'''
-n. 
--the ‘moo’ sound made by  cows;


* '''అంబుచరం, aMbucaraM'''
-n. 
--aquatic creature; marine creature;


* '''అంబుజం, aMbujaM'''
-n. 
--one born out of water, such as a lotus;


* '''అంబుదం, aMbudaM'''
-n. 
--one that gives rise (birth) to water, such as a cloud;


* '''అంబుధి, aMbudhi'''
-n. 
--one that stores water, such as a sea;


అంబువాసిని, aMbuvAsini
-n. 
--trumpet flower; [bot.] Bigonia suave-olens;


* '''అంబువాహిని, aMbuvAhini'''
-n. 
--one that carries water, such as a bucket;


* '''అంబుస్ఫోటం, aMbusphOTaM'''
-n. 
--fountain; artesian well; water spilling out of a confined aquifer; (lit.) one that spills out water;


* '''అంశం, aMSaM'''
-n. 
--(1) portion; 
--(2) share; 
--(3) component; 
--(4) fraction; 


* '''అంశ, aMSa'''    
-n. 
--(1) part; 
--(2) numerator of a fraction; 
--(3) degrees in angular measure; 
--(4) [comp.] radix; base; root; 
---అష్టాంశ = octal; to the base 8; 
---దశాంశ = decimal; to the base 10; 
---ద్వియాంశ = binary; to the base 2; 
---షష్టాదశాంశ = hexadecimal; to the base 16;


* '''అంశుమతి, aMSumati'''
- n. 
-- [bot.] ''Pseudarthria viscida''; the roots of this plant have been used in Ayurvedic medicine; 
-- ముయ్యాకు పొన్న; 


* '''అంశువు, aMSuvu'''
- n. 
-- light; ray of light;


* '''అంసం, aMsaM'''
-n. 
--[anat.] tip of the shoulder;


* '''అంసచక్రం, aMsacakraM'''
-n. 
--[anat.] pectoral girdle; The shoulder girdle or pectoral girdle is the set of bones in the appendicular skeleton which connects to the arm on each side; In humans it consists of the clavicle and scapula; 


* '''అంసఫలకం, aMsaphalakaM'''
-n. 
--[anat.] scapula; shoulder blade;
&lt;/poem&gt;

==Part 2: అ - a==

&lt;poem&gt;
*'''అ, a.''' first letter, first vowel as well as the first syllable of the Telugu alphabet. This is a short vowel, that is, it takes one short unit of time to utter this syllable. While pronouncing this you have to open your mouth (వివృతం), and the sound comes from the throat (that is, this is an open guttural (కంఠ్యం) ). When used as a prefix with some Sanskrit words, it gives a negative meaning
---అనిత్యం = not permanent; fleeting.
---అనింద్యం = one that cannot be blamed.
---అచరం = immobile; immovable; stationary.
---అవిభక్తం = undivided.
---అసంతృప్తం = unsatisfied, unsaturated.
---అసంబద్ధం = incoherent.
---అస్థిరం = unstable.


*'''అకటా, akaTA'''
-excla.
--Alas!; O!; What a pity!


*'''అకము, akamu'''
-n.
--(1) pain; ache; affliction; (2) sorrow; sin;
---న + అకము = నాకము =  heaven = painless place; 


*'''అకర్మక క్రియ, akarmaka kriya'''
-n.
--intransitive verb; An intransitive verb is one that does not take a direct object. In other words, it is not done to someone or something. It only involves the subject.


*'''అకశేరుకం, akaSErukaM'''
-n.
--invertebrate; one that does not have a spinal column;


*'''అకస్మాత్తుగా, akasmAttugA'''
-adv.
--suddenly;


*'''అక్క, akka'''
-n.
--elder sister;


* '''అక్కచెల్లెళ్లు, akkacelleLlu'''
- n.
-- sisters;


* '''అక్కజము,  akkajamu'''
- n.
-- surprise; unexpected event; 


*'''అక్కడ, akkaDa'''
-adv. 
--there;


*'''అక్కడక్కడ, akkaDakkaDa'''
-adv.
--here and there;


*'''అక్కడికక్కడే, akkaDikakkadE'''
-adv. 
--on the spot; then and there;


* '''అక్కన్న మాదన్నలు,  akkanna mAdannalu'''
- ph. 
- an inseparable pair;


*'''అక్కర, akkara'''
-n. 
--necessity; need; 


* '''అక్కలకర్ర, akkalakarra'''
-n. 
--Pellitory root; a medicinal root suitable for reducing fever; this root has been used to treat sexually transmitted diseases; [Bot.] ''Anthemis pyrethrum''; ''Anacyclus pyrethrum'';


* '''అక్కలి, akkali'''
-n. 
-- wavelet; a small wave; 


* '''అక్కళించు, akkaLiMcu'''
-v. i. 
-- pull the stomach inside and backward such as we do to accommodate tight-fitting pants;


* '''అక్కసం, akkasaM'''
-n.
--grief; sorrow; suffering;
--anger; 
--- &quot;...నీ వెక్కడనుండి వచ్చితిది యేటికి నుస్సురుమంటి మంటి నీకునీ యక్కస మేల వచ్చెను’ ...”  - పింగళి సూ. కళాపూర్ణోదయం;


* '''అక్కసి, akkasi'''
-n.
-- angry person; 


* '''అక్కసు, akkasu'''
-n.
--jealousy; spite; malice; 
--anger;


*  '''అక్కి,  akki'''
- n.
-- a skin disease similar to scabies;


*  '''అక్కు,  akku'''
- n.
-- chest; 


* '''అక్రమ, akrama'''
-adj.
--improper; disorderly; unjust; unfair;
---అక్రమ భిన్నం = improper fraction; also అపక్రమ భిన్నం;.


* '''అక్షం, akshaM'''
-n.
-- (1) axis; (rel.) ఇరుసు;
-- (2) die used in gambling;
-- (3) vitriol; 
-- (4) [Bot.] Terminalia bellirica;  Each seed of this tree weighs about one &quot;tola&quot; a traditional Indian measure for weighing small quantities like gold;; తాని లేక తాడ్ర చెట్టు; విభీతక వృక్షం; 
-- (5) Hydrated Sodium Carbonate; Natron; Sochal Salt;


* '''అక్షతలు, akshatalu'''
-n.
--consecrated rice; rice sanctified by mixing with turmeric paste and used in ceremonial blessings; (lit..) unbroken grains;
-- సేసబ్రాలు; 


* '''అక్షమాల, akShamAla'''
-n.
--rosary; a chain of beads made of the dried fruits of ''Elaeocarpus ganitrus;''
-- రుద్రాక్షమాల; 


* '''అక్షయం, akshayaM''' 
-n. 
--non-empty; (lit.) one that does not get depleted;


* '''అక్షయ, akshaya'''
-adj. 
--inexhaustible; non empty;


*'''అక్షయ తూణీరం, akshaya tUNIraM'''
-n.
--an inexhaustible quiver; a divine quiver that keeps getting full with arrows as they are used;


* '''అక్షయ పాత్ర, akshaya pAtra'''
-n.
--(1) an inexhaustible pot; a divine dish that keeps getting full with food as it is consumed; 
--(2) cornucopia;


*'''అక్షయ సమితి, akshaya samit'''
-n.
--[math.] non empty set;


* '''అక్షయం, akshayaM'''
-n.
-- non-empty; (lit.) one that does not get depleted;


* '''అక్షరం, aksharaM'''
-n.
--(1) A letter, a single syllable, a character of the alphabet; (lit.) అ నుండి క్ష వరకు ఉన్న అక్షర సముదాయం; 'సున్న లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ హల్లులు + ఒక అచ్చు' కలసి అక్షరాలు ఏర్పడతాయి. (ఒక అక్షరంలో ఒకటికన్న ఎక్కువ అచ్చుకు ఉండడానికి అవకాశం లేదు!) దీనిని ఆంగ్లంలో syllable అంటారు. (A syllable can have one and only one vowel-sound and zero or more consonants); గుణింతాలు (గుణితాక్షరాలు అనాలి!), సంయుక్తాక్షరాలు, అన్నీ ఈ కోవలోకే వస్తాయి;
--(2) one that is beyond space and time; one that cannot be destroyed; (lit.) అ + క్షరం = నాశనము లేనిది;
---ద్విత్వాక్షరం = a twice repeated consonant as in క్క and ప్ప. 
---సంయుక్తాక్షరం = two or more letters united into one syllable as in క్య, ర్ప, , and ర్మ్య, and so on.


* '''అక్షరచణుడు,  aksharacaNuDu'''
- n.
-- scribe; penman; calligrapher; 


*'''అక్షరమాల, akshara mAla'''
-n.
--a string of letters; a word; character string;


*'''అక్షరాలా, aksharAlA'''
-adv.
--literally; in words;


* '''అక్షరాస్యత, aksharAsyata'''
-n.
--literacy; (ant.) నిరక్షరాస్యత;
-- ఆస్యమునందు అక్షరము కలిగి యుండుట. అంటే అక్షరం పలికే శక్తి ఉండుట; ఆస్యము అంటే నోరు;
-- స + అక్షరత = సాక్షరత అన్నా అక్షరాస్యత అన్నా ఒకటే.


* '''అక్షరాస్యుడు, aksharAsyuDu'''
-n. m.
--literate person; 
-- అక్షరాస్యుడు అక్షరము ఆస్యమునందు కలవాడు. (బహువ్రీహి సమాసం);


* '''అక్షవాటము,  akshavATamu'''
- n.
-- gym; gymnasium; a place where wrestlers practice;  తాలింఖానా; జింఖానా; 


* '''అకారాదిక్రమం, akArAdikramaM'''
-n.
--alphabetical order;


*'''అకాల జననం, akAla jananaM'''
-n.
--premature birth;


*'''అకాల ప్రసవం, akAla prasavaM'''
-n.
--miscarriage; untimely delivery;


*'''అక్షాంశం, akshaMSaM'''
-n.
--latitude; parallels of latitude; the imaginary lines parallel to the equator; (rel.) రేఖాంశం.


* '''అక్షి, akshi'''
-n.
--eye;


* '''అక్షికూటం, akshikUTaM'''
-n.
--pupil; iris of the eye;


* '''అక్షిగోళం, akshigOLaM'''
-n.
--eye-ball;


* '''అక్షిపటలం, akshipaTalaM'''
-n.
--cornea; eye-membrane;


* '''అక్షీబము,  akshIbamu'''
- n.
-- (1) drumstick tree; [bot.] ''Moringa oleifera, Moringa pterygosperma, Hyperanthera moringa,
Guilandina moringa'';  మునగ; 
-- (2) a type of sea salt;


* '''అకుంఠితం, akuMThitaM'''
-n.
--(1) unobstructed; 
--(2) sharp;


*'''అక్కు, akku'''
-n.
--chest wall;


*'''అక్కుపక్షి, akkupakshi'''
-n.
-- (1) lean person; starveling;  a person with an undernourished, emaciated look; pauper; దుర్భలుడు; బలహీనుడు; బక్కచిక్కిన; 
-- (2) idler;  useless fellow; తెలివిలేనివాడు; చవట; కొరకురానివాడు; దిక్కుమాలినవాడు; చాతకానిది/చాతకానివాడు; మూర్ఖుడు;
-- (3) [bio.] Jacobin Cuckoo; చాతక పక్షి; ఈ 'చాతక' పక్షి నేల మీద నీటిని తాగక కేవలం వర్షపు నీటితోనే దాహం తీర్చుకుంటూ వర్షం కోసమే ఎదురు చూస్తూ, ఎదురు గా నీరు ఉన్నా తాగక బక్కచిక్కి రొమ్ము/ఛాతీ భాగం కొట్టొచ్చినట్లు కనపడుతుంది.


* '''అక్షౌహిణి,  akshauhiNi'''
- n.
-- a military division comprised of 21,870 chariots, 21,870 elephants, 65,610 horses, and 1, 09, 350 foot-soldiers;  In the great Mahabharata War 18 such divisions are said to have participated;


* '''అక్రమ, akrama'''
-adj.
--improper; disorderly; unjust; unfair;
---అక్రమ భిన్నం = improper fraction; also అపక్రమ భిన్నం;.


*'''అక్రోటు, akrOTu'''
-n.
--Indian walnut; candle nut; [bot.] ''Alcurites moluccana; Juglans regia;''


* '''అఖండం, akhaMDaM'''
-n.
--complete; full; unbroken; undivided;


* '''అఖండ, akhaMDa'''
-adj.
--complete; full; unbroken; undivided;


*  '''అఖండుకం,  akhanDukaM'''
- n.
 -- dwarf coconut;  చెన్నంగి;


* '''అఖాతం, akhAtaM'''
-n.
--bay; sea; naturally formed body of deep water; (lit.) one that was not dug;


* '''అఖాదీ, akhAdI'''
-adj.
--inedible;
---అఖాదీ తైలం = inedible oil.


*'''అఖ్యాతం, akhyAtaM'''
-n.
--predicate;


*'''అఖిల, akhila'''
-adj.
--one that is not broken; one that is not dilapidated; all; full; comprehensive; whole;


*'''అగండ్రపాకు, agaMDrapAku'''
-n.
--a medicinal plant widely found as a weed in cultivated rice paddies; the leaves are used to relieve pain, fever and for relief of skin diseases; [Bot.] ''Ammania vesicatoria; Ammania bacifera'';  అగ్నివేండ్రపు ఆకు; 


*'''అగచాట్లు, agacATlu'''
-n.
--difficulties; troubles;


*'''అగడ్త, agaDta'''
-n. 
--barrier; moat; ditch; trench; 


* '''అగణ్య''',  agaNya
- adj.
-- inestimable; incalculable;


* '''అగదంకారుడు,  agadaMkAruDu'''
- n.
-- (1) medicine man; doctor; physician; 
-- (2) pharmacist; compounder; 


* '''అగదము,  agadamu'''
- n.
-- medicine; 


*'''అగప, agapa'''
-n.
--ladle; large spoon; 


* '''అగపడు, agapaDu'''
-v. i. 
--appear;


* '''అగపాటు, agapATu''' 
-n. 
--appearance;


*'''అగమ్య, agamya'''
-adj.
--unreachable; unapproachable;


*'''అగమ్యగోచరం, agamyagOcaraM'''
-n.
--a state in which no solution is discernible; no light at the end of the tunnel; confused state;


*'''అగరు చెట్టు, agaru ceTTu'''
-n.
-- eaglewood tree; aloe-wood tree; a superior kind of sandalwood;


*'''అగరువత్తి, agaruvatti'''
-n.
--incense stick; joss stick; a wick made of fragrant incense; (note) no relation to agar;


* '''అగరుశొంఠి, agaruSoMThi'''
-n.
--[Bot.] ''Cissampelos hexandra'';


* '''అగస్త్య, agastya'''
-n.
--(1) Canopus; the star Canopus in the constellation Carina, the keel; Canopus is the second brightest star in our sky, next only to Sirius;
--(2) [Bot.] ''Agati grandiflora'';


* '''అగస్త్యభ్రాత, agastyabhrAta'''
-n.
--come-upper; a newcomer who tries to be a big shot; a fool; 
-- పేరూ ఊరూ లేనివాణ్ణి అంటే అప్రసిద్ధుణ్ణి అగస్త్య భ్రాత అంటారు. &quot;ఎవరో ఒకరు — అప్పటి వరకూ అప్రసిద్ధుడు&quot; అనే అర్థంలో అగస్త్య భ్రాత అనడం ఈ నాటికీ ఉంది.


* '''అగసాలె,  agasAle'''
- n.
-- goldsmith; 


* అగ్గవ, aggava
- adj.
-- cheap; inexpensive; in good supply;


* '''అగ్రం, agraM'''
-n. 
--(1) tip; apex; terminal; peak; summit; 
--(2) cape; the tip of a landmass; 
--(3) beginning; end;


*'''అగ్రగణ్యుడు, agragaNyuDu'''
-n. m. 
--foremost person; leading authority; topper;


* '''అగ్రగామి, agragAmi'''
-n.
--front runner; leader; topper; 


* '''అగ్రజుడు, agrajuDu'''
-n. m.
--firstborn; elder brother;


* '''అగ్రతాంబూలం, agratAMbUlaM'''
-n.
--highest honor; this honor is rendered by making the first offer of a betel leaf and betel nut to an individual in a group;


* '''అగ్రహారం, agrahAraM'''
-n. 
--a village with a string of agricultural fields; (Lat. agros = field); typically, a village whose residents are predominantly Brahmins who received lands as gifts or grants from the ruling king;
-- రాజు బ్రాహ్మణులకిచ్చు యీనాము, బ్రాహ్మణులు మాత్రము నివసించు గ్రామమును అగ్రహారం అంటారు. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే, బ్రాహ్మణుల ఇండ్లవరుస (వీథి)ని అగ్రహారము అని పిలుస్తున్నారు. సర్వసాధారణంగా ఈ ఇండ్లు ఒకదానిని ఒకటి ఆనుకొని వుంటాయి. మధ్యలో ఖాళీ స్థలమేదీ వుండదు. (Row Houses);
-- అగ్రహారములలో కొన్ని రకములు:

· సర్వాగ్రహారము = a village free from all tax.

· శ్రోత్రియాగ్రహారము = a village granted at a certain fixed assessment.

· జోడి అగ్రహారము / బిల్మకా అగ్రగారము / కట్టుబడి అగ్రహారము = a village granted at a rent which fluctuates with the produce

అగ్రహారములకు కొన్ని ప్రముఖ ఉదాహరణలు:

కూచిపూడి అగ్రహారం, తాళ్ళపాక అగ్రహారం, ముంగండ అగ్రహారం;


* '''అగాధం, agAdhaM'''
-n.
--(1) abyss; extremely deep hole; 
--(2) black hole;


* '''అగార్, agaar''' 
- n.
-- Agar;
-- అగార్ అనే పదార్ధము గ్రసిలరియా అనే సముద్రపు నాచు నుండి వస్తుంది. ఇది ఒక జిగురు పదార్ధం లాటిది. ఎక్కువగా మైక్రోబయాలజీ ప్రయోగశాలలో  ఉపయోగిస్తారు. దీని ప్రత్యేకత ఏమిటంటే ఇది నీటిలో మరిగించి నప్పుడు కరిగి నీటి లాగే ఉంటుంది. తిరిగి చల్లార్చే సరికి జెల్లీ లాగా గడ్డకడుతుంది. అందుచేత దీన్ని జెల్లీ గా, ఐస్ క్రీమ్, లలో వాడతారు. ఇప్పుడు జెలటిన్ కి బదులుగా విజిటబల్ జెలటిన్ గా మనం తరచు చూస్తూ ఉంటాం తింటూ ఉంటాం కూడా. దంత వైద్యులు కూడా వాడే వారు అచ్చు పోయటానికి; 


* '''అగ్గి, aggi'''
-n.
--fire; (syn.) అగ్ని;


* '''అగ్గిపుల్ల, aggipulla'''
-n.
--match stick;


* '''అగ్గిపెట్టె; aggipeTTe''' 
-n. 
-- matchbox;


* '''అగ్ని, agni''' 
-n. 
--(1) fire; 
--(2) the Fire God;


*'''అగ్నిక, agnika'''
-adj.
--igneous; (Lat. ignis = fire);


*'''అగ్నికణం, agnikaNaM'''
-n.
--spark;


*'''అగ్నిచూర్ణం, agnicUrNaM'''
-n. 
--gunpowder,


* '''అగ్నిజ్వాల, agnijvAla'''
-n. 
--flame;


* '''అగ్నిపర్వతం, agniparvataM''' 
-n.
--volcano;


* '''అగ్నిపరీక్ష, agniparIksha'''
-n.
--ordeal-by-fire; severe test; confirmatory test; 


* '''అగ్నిమంత, agnimaMta'''
-n.
--a herb that is used to induce sterility in females; [bot.] Clerodendrum phlomidis;


* '''అగ్నిమాంద్యం, agnimAMdyaM'''
-n.
--dyspepsia; loss of appetite;


*'''అగ్నిమాత, agnimAta'''
-n.
--Ceylon leadwort; [bot.] ''Plumbago zeylanicum'';


*'''అగ్నిమాపకపు దళం, agnimApakapu daLaM'''
-n.
--firefighters; fire brigade; the civil service crew whose responsibility is to put out fires and rescue people; (note.) The term అగ్నిమాపక దళం is a mis-translation; అగ్నిమాపక దళం literally means &quot;fire-measuring squad.&quot;


*'''అగ్నిమాపక యంత్రం, agnimApaka yaMtraM'''
-n.
--fire-engine;


'''* అగ్నిముఖి,  agnimukhi'''
- n.
-- [bot.] ''Semecarpus anacardium''; 
-- జీడిమామిడి; ముంతమామిడి; మొక్క మామిడి;


* '''అగ్నివేండ్రపాకు , agnivEMDrapAku'''
-n. 
--a common weed found in many cultivated areas;  [bot.]  '''Ammannia baccifera Linn'''.; 
-- అగండ్రపాకు; 


*'''అగ్నిశిఖ, agniSikha'''
-n.
--(1) flame; 
--(2) saffron; 
--(3) [bot.] ''Gloriosa superba'';


*'''అగ్నిశిల, agniSila'''
-n.
--igneous rock;


*'''అగ్నిసంస్కారం, agnisaMskAraM'''
-n.
--cremation;


*'''అగురు, aguru'''
-n.
-- (1) khus khus grass; [bot.] ''Andropogon muricatus''; అవురు గడ్డి; అగరుకర్ర నుంచి తీసిన పరిమళ ద్రవ్యం; 
-- (2) [bot.] ''Dalbergia latifolia''; ఇరుగుడు చెట్టు; చిట్రేగి;


*'''అగోచర, agOcara'''
-adj. 
--imperceptible;


*'''అఘోరించు, agOriMcu'''
-v. i.
--lament loudly; cry; 


* '''అజ్ఞేయం,  aj~nEyaM'''
- n.
- unknowable; one that cannot be known; (this is not the same as &quot;unknown&quot;);


*'''అచక్రీయ, acakrIya'''
-adj.
--acyclic;


*'''అచంచల, acaMcala'''
-adj. 
--steady; firm; (lit.) immobile; 


* '''అచట, acaTa'''  
-adv. 
--there;


*'''అచ్చంగా, accaMgA'''
-adv.
--with all the rights;


*'''అచల, acala'''
-adj.
--immovable; stationary;


*'''అచింత్యం, aciMtyaM'''
-n.
--(1) unthinkable; beyond grasp;
--(2) one followed by 31 zeros in the traditional Indian method of counting; 10&lt;sup&gt;31&lt;/sup&gt;;


*'''అచిరాంశువు, acirAMSuvu'''
-n.
--(1) spark; lightning; 
--(2) bubble; (lit.) a short-lived entity;


*'''అచ్చివచ్చు, accivaccu'''
-v. i.
--one bearing good luck;


*'''అచ్చు, accu'''
-adj.
--(1) exact; copy; 
--(2) printed;


*'''అచ్చు, accu'''
-n.
--(1) vowel; 
--(2) print, as opposed to handwritten; 
--(3) stamp; brand; 
--(4) die; machine pattern;
--(5) slab; chunk;


*'''అచ్యుతం, acyutaM'''
-n.
--steady; permanent; one without change; one that does not have a destructive end;


*'''అచేతన, acEtana'''
-adj.
--lifeless;


*'''అజంతం, ajaMtaM'''
-n.
--[gram.] vowel-ending language; (ety.) అచ్ + అంతం;


*'''అజగరం, ajagaraM'''
-n.
--python; rock snake; mountain snake; a large snake; 
-- Pythons lay eggs (oviparous), while boa constrictors give birth to live young (viviparous).


*'''అజప, ajapa'''
-adj. 
--un-repeated; (ant.) జప;


*'''అజము, ajamu'''
-n. 
--enzyme; (ety.) in Sanskrit అజహర్లక్షణం is a figure of speech. Here a word conveys a lot more than what it literally means, without losing its original meaning. An enzyme or a catalyst also performs an analogous function in chemical reactions.


*'''అజమోద, ajamOda'''
-n. 
--Bishop's weed; [bot.] ''Apium graveolens; Apium involucratum;''


*'''అజరం, ajaraM'''
-n. 
--one without old age;


* '''అజరామరం, ajarAmaraM'''
-n.
--eternal; one that does not age or die;


* '''అజశృంగి, ajaSRMgi'''
-n.
--a shrub used as a remedy for sore eyes; [Bot.] ''Odina wodier''; జుష్టపు చెట్టు;


* '''అజస్రం, ajasraM'''
-n.
--direct; uninterrupted; innumerable;


* '''అజస్ర ప్రవాహం, ajasra pravAhaM'''
-n.
--[phy.] direct current; a type of electrical current, such as the one produced by a battery; the other one being alternating current, the type of current commonly found in homes;;


* '''అజహర్లక్షణం, ajaharlakshaNaM'''
-n. 
--[gram.] usage of a word to imply a far broader meaning than the literal meaning, as in నాలుగు రుచులు తినాలి which means one should try foods of all tastes, rather than one should try four tastes;


* '''అజ్ఞాతం, aj~nAtaM'''
-n.
--incognito; unknown;


* '''అజ్ఞాతవాసం, aj~nAtavAsaM'''
-n.
--living incognito;


* '''అజ్ఞానం, aj~nAnaM'''
-n. 
--ignorance;


* '''అజినోమోటో, ajinOMOTO''' 
- n.
-- Monosodium glutamate; MSG; a salt of glutamic acid;
-- గ్లుటామిక్ ఏసిడ్ మన శరీరం లో తయారు అవుతుంది. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా MSG చైనీస్ వంటలలో  వాడకంలో ఉంది. FDA ఈ పదార్థాన్ని &quot;GRAS (Generally Recognized As Safe) జాబితాలో ఉంచింది. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా MSG తొ తల నొప్పి, చెమటలు పట్టడం, ఛాతీ నొప్పి వగైరా ఇబ్బందులు రావటం వల్ల దీని వాడకం ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదేమో అని సందేహాలు వస్తున్నాయి. 


* '''అజిమత్, ajimat''' 
-n. 
--azimuth; the position of an object in the sky; above the horizon in degrees; దిగంశం;


* '''అజీర్ణం, ajIrNaM''' 
-n. 
--indigestion;


* '''అజీర్తి, ajIrti''' 
-n. 
--indigestion;


* '''అటక, aTaka'''
-n. 
--attic; loft;


* '''అటకలి, aTakali'''
-n. 
--degreaser; any substance that helps in removing grease;


* '''అటకాయించు, aTakAyiMcu'''
-v. t. 
--obstruct; prevent; stop;


* '''అటరూషం, aTarUshaM'''
-n. 
--a tree; [Bot.] ''Justicia adhatoda'';


* '''అటవి, aTavi'''
-n.
--forest;


* '''అటవీసంపద, aTavIsaMpada'''
-n.
--forest resources; forest wealth;


* '''అట్ట, aTTa'''
-n. 
--(1) cardboard; 
--(2) cover for a book; 
-- (3) any support to hold a writing paper;
--(4) a piece of leather or carboard cut for shoes;


* '''అట్టచెట్టు, aTTaceTTu'''
- n. 
--cardboard plant; [bot.] ''Zamia furfuracea''; 


* '''అట్టహాసం, aTTahAsaM'''
-n. 
--(1) pomp; ostentation; much ado; 
--(2) loud and noisy laughter;


* '''అట్లకాడ, aTlakADa'''
-n. 
-- spatula; a kitchen instrument to lift crepes or pancakes from a pan;
-- సలాకి; 

* '''అటుకమామిడి, aTukamAmiDi'''
-n. 
-- Spreading hogweed; [bot.] ''Boerhaavia diffusa'' of the Nyctaginaceae family; 
-- ఈ మొక్క మన ప్రాంతం అంతటా రహదారుల పక్కన, పెరటి దొడ్లలో, తోటలలో, పొలాల్లో కలుపుమొక్కగా పెరుగుతుంది. ఈ మొక్క నేలను అంటుకుని చుట్టూ వ్యాపిస్తుంది. వేళ్ళు నేలలో బాగా లోతుకు వ్యాపిస్తాయి.
-- an important medicinal plant; ఈ మొక్క మొత్తం పచ్చిది కానీ, ఎండుది కానీ  మూత్రకారిగా పేరొందిన ' పునర్నవా' అనే ఔషధానికి ప్రధానమైన  వనరు. కాండం కంటే ఆకులు, పూలు, వేళ్ళు ఔషధపరంగా ప్రయోజనకరమైనవి.   'పునర్నవా'  పాండురోగాన్నీ, రక్త పిత్తాన్నీ,వాపులనూ, వ్రణాలనూ, శ్లేష్మాన్నీ పోగొట్టి మూత్రం జారీచేస్తుంది.
-- అటిక మామిడి; గుడ్ల మల్లి; [Sans.] పునర్నవా; శ్వేత పునర్నవా; రక్త పునర్నవా; 
-- గలిజేరు మొక్క (Trianthema portulacastrum) resembles this, but it is different;


* '''అట్టు, aTTu'''
-n. s. 
--crepe; thin pancake;
---పెసరట్టు = crepe made out of green gram and topped, usually with diced onions.


* '''అట్లు, aTlu'''
-n. pl. 
--crepes; thin pancakes;
---అట్లు = crepes; pancakes;
-adv.
--that way
---అట్లే చేద్దాం =   we shall do it that way.

* '''అడంగు, aDaMgu''' 
- n.
-- destination; a place of residence; a terminal;


* '''అడ, aDa'''
-n. 
--clot; clump; limp; mass; matted mass;


* '''అడకట్టు, aDakaTTu'''
-v. i. 
--clot; become clotted;


* '''అడకత్తెర, aDakattera''' 
-n.
--nut cracker;


* '''అడపము,  aDapamu'''
- n.
-- fanny pack; a small sac, used in bygone days, to carry betel leaves and nuts; 


* '''అడపాదడపా, aDapAdaDapA&lt;/br&gt;'''
-adv.
--now and then; once in a while;


* '''అడవి, aDavi'''
-adj.
--forest; wild; 
-n. 
--forest; wilderness; jungle; 
---కారడవి = dark forest. 
---చిట్టడవి = dense forest.


* '''అడవి అత్తి, aDavi atti'''  
-n. 
--[Bot.] ''Ficus hispidia'';


* '''అడవి అరటి,  aDavi araTi''' 
- n. 
-- wild plantain; [ Bot.]  ''Musa acuminATa'';


* '''అడవి అరళి, aDavi araLi''' 
- n.
-- Suicide tree; grey milkweed; jungle mango; pong-pong; [bot.] ''Cerbera odollam'' of the Oleander family;  
-- It yields a potent poison, often used for suicide or murder. Cerbera odollam bears a close resemblance to the Oleander bush, another highly toxic plant from the same family.

 
* '''అడవి అవిసె, aDavi avise''' 
-n. 
--wild variety of a linseed; [bot.] ''Bauhimia parviflora;''


* '''అడవి ఆముదపుచెట్టు aDavi AmudapuceTTu''' 
-n. 
-- wild castor plant; [bot.] ''Jatropha gossypifolia'' of the Euphorbiaceae family; ''Baliospermum montanum;''
-- ''Jatropha curcas'' is నేపాళం మొక్క;
-- [Sans.] వన ఏరండ;


* '''అడవి ఉల్లి, aDavi ulli''' 
-n. 
--wild variety of an onion; Indian squill; [bot.] ''Urginea indica'';


* '''అడవి కంద, aDavi kaMda''' 
-n. 
--a wild variety of a bulbous esculent root [bot.] ''Amorphophallus campanulatus'';


* '''అడవి కాకర, aDavi kAkara''' 
-n. 
--wild bitter gourd; [bot.] ''Momordica cochinchinensis''; ''Momordica dioica'';  కంచె కాకర; 


* '''అడవి గన్నేరు, aDavi gannEru'''
-n. 
--[bot.] ''Plumeria alba'';


* '''అడవి గాడిద, aDavi gADida'''
-n. 
--wild ass; [bio.] ''Equs hemionus;''


* '''అడవి  గోగు, aDavi  gOgu'''
-n. 
-- yellow silk-cotton tree; [bot.] ''Cochlospermum religiosum'' of the Bixaceae family;
-- same as అడవి బూరుగ; కొండగోగు; కొండ బూరుగ; 


* '''అడవి  గోరంట, aDavi gOraMTa''' 
-n. 
--[bot.]  ''Erythroxylum indicum'' Linn. of Linaceae family; పగడం చెట్టు;


* '''అడవి చింత, aDavi  ciMta''' 
-n. 
--(1) [bot.] ''Desmodium heterocarpon'' Linn.;  
--(2) [bot.] ''Solanum anguivi'' Lamk.; root extract is used by tribals for asthma, fever and worm complaints; the juice of the leaves, mixed with ginger juice is used to stop vomiting;


* '''అడవి చిక్కుడు, aDavi cikkuDu'''
-n. 
--a wild variety of a creeper resembling beans; [bot.] ''Dolichos tetraspermus''; ''Clitoria ternatea''; 
--గిరికర్ణి; గంటెన; కోనచిక్కుడు; 


* '''అడవి జంతువు, aDavi jaMtuvu'''
-n. 
--wild animal;


* '''అడవి జీలకర్ర, aDavi jIlakarra'''
-n. 
--a wild variety of cumin seed; [bot.] ''Vernonia anthelmintica''; 
-- [Sans.] వనజీరక;


* '''అడవి తీగ ద్రాక్ష, aDavi tIga drASkha'''
-n. 
--a large, weak-stemmed climbing shrub; [bot.]  ''Ampelocissus latifolia'';


* '''అడవి తీగ మల్లి, aDavi tIga malli'''
-n. 
--a shrub; [bot.]  ''Jasminum auriculatum'' Vahl.


* '''అడవి తుమ్మ, aDavi tumma'''
-n. 
--Silver thorned babul tree; [bot.] ''Acacia arabica'';


* '''అడవి తెల్లగోరింట, aDavi tellagOriMTa'''
-n.
--wild white indigo; [bot.] ''Baptisia lactea;''


* '''అడవి దున్న, aDavi dunna'''
-n. 
--wild buffalo;


* '''అడవి నాభి, aDavi nAbhi'''
-n. 
--[bot.] ''Gloriosa superba''; an elegant climber with beautiful flowers; tubers are poisonous and are used to induce abortion;


* '''అడవి నిమ్మ, aDavi nimma'''
-n.
--wild lime; [bot.] ''Limonia monophylla; Atlantia monophylla'';


* '''అడవి నెల్లి, aDavi nelli'''
-n. 
--a bush; [bot.] ''Croton repandum'';


* '''అడవి పంది, aDavi paMdi'''
-n. 
--wild boar; [bio.] ''Sus scrofa'';


* '''అడవి పసుపు, aDavi pasupu'''
-n. 
--wild variety of a turmeric root; [bot.] ''Curcuma aromatica'';


* '''అడవి పిల్లి, ADavi pilli'''
-n. 
--jungle cat; [bio.] ''Felis chaus'';


* '''అడవి పొట్ల, aDavi poTla'''
-n. 
--[bot.] ''Trichosanthes cucumerina''; [Sans.] పటోల;


* '''అడవి బాదం,  aDavi bAdaM'''
- n.
-- [bot.] ''Sterculia foetida;'' ‎''Swietenia ‎mahogany;'' As a timber, both Swietenia macrophylla and Swietenia mahogoni are both grown in plantations in several Asian countries such as Fiji, Indonesia, India, and Bangladesh and this plantation mahogany timber is the main source of the world's current supply of &quot;genuine mahogany;&quot; 
-- ఈ చెట్ల కాయలు అడవుల్లో కనిపిస్తాయి. ఇవి జిల్లేడకాయను తలపించే ఆకారంలో వుండే నలుపు, తెలుపు గింజలు కలిగిన కాయలు. ఒక్కొక్క కాయ అరచేతిలో ఇమిడిపోయే పరిమాణంలో వుంటాయి. ఈ కాయలు రెండు చిప్పల్లా చాలా వరకు చెట్లపైనే సహజంగా విడిపోతాయి. లోపల డొల్లగావుండే ఈ కాయ పన్నెండు నుండి ఇరవై వరకు గింజలు కలిగి వుంటుంది. సుమారు రెండు/మూడు సెంటీమీటర్ల పొడవు వుండే వీటి గింజలు మెత్తగా,కొంచెం తియ్యగా కొబ్బరి రుచిని కలిగివుంటాయి. గింజలపై నల్లని లేదా తెల్లని పొరను తీసి వీటిని తింటారు.
-- ఏనుగు బాదం; గుర్రపు బాదం; చేదు బాదం; 


* '''అడవి బీర, aDavi bIra'''
-n. 
--a creeper; [bot.] ''Luffa accutangula'';


* '''అడవి  బూరుగ, aDavi bUruga'''
-n. 
--a small tree; the tree yields a valuable gum used in local medicines;  the floss from the seeds is used for stuffing cushions;  [bot.]  ''Bombax religiosum'' Linn.; ''Cochlospermum gossypium'' DC; ''Bombax ceiba'';


* '''అడవి బేరి, aDavi bEri'''
-n. 
--achras;


* '''అడవి మందార, aDavi maMdAra''' 
-n. 
--[bot.] ''Bauhinia purpuera''; a tree with light purple flowers found in Indian forests; also called దేవకాంచనం; 


* '''అడవి మల్లె, aDavi malle'''
-n. 
--a wild variety of a climbing shrub resembling jasmine;  
--(1) [bot.] ''Jasminum angustifolium'';  శ్రీమల్లి; గండుమల్లి; లింగమల్లి; కాకిమల్లి; 
--(2) [bot.] Jasminum arborescens'' Roxb.; నాగమల్లి; 
--(౩) [bot.] ''Jasminum auriculatum''; అడవి తీగమల్లి;
--(4) [bot.] ''Jasminum pubescens''; అడవి మల్లి;
--(5) [bot.] ''Jasminum multiflorum, Jasminum gracillimum, Jasminum bifarium, Jasminum elongatum''
-- [Sans.]  ఆస్పోట; 


* '''అడవి మామిడి, aDavi mAmiDi'''
-n. 
-- Hog plum; Wild mango; a wild variety of a mango tree; [bot.] ''Spondias magnifera''; A small, deciduous tree commonly found in tropical areas that belongs to the Anacardiaceae family.
-- అంబాళము; కొండ మామిడి; [Sans.] అమాత్రకం;


* '''అడవి మునగ, aDavi munaga'''
-n. 
--a wild variety of a drumstick tree; [bot.] ''Hedysarum sennoides'';


* '''అడవి మొల్ల, aDavi molla'''
-n. 
--[bot.] ''Jasminum ariculatum'';


* '''అడవి వెల్లుల్లి, aDavi vellulli'''
-n.
--[bot.] ''Allium canadense'';


* '''అడసాల, aDasAla'''
-n.
--kitchen;


* '''అడ్డంకి, aDDaMki'''
-n.
--hindrance; obstacle;


* '''అడ్డ, aDDa'''
-n. 
--a volumetric measure of the pre-Independence era; 
--2 మానికలు (శేర్లు) = 1 అడ్డ; 2 అడ్డలు = 1 కుంచం;


* '''అడ్డకట్టు, aDDakaTTu'''
-n. 
--weir; dam; anicut;


* '''అడ్డగాడిద, aDDagADida'''
-n. 
--(1) mule; (lit.) crossed donkey; 
--(2) useless fellow;


* '''అడ్డగోలుగా,  aDDagOlugA'''
- adv. 
-- irregularly; illogically; without rhyme or reason; not straightforwardly; crookedly;


* '''అడ్డదిడ్డం,  aDDadiDDaM'''
- n. 
-- irregular; not straightforward; crooked;


* '''అడ్డమైనవాళ్లు, aDDamainavALLu'''
-n. 
--every Tom, Dick, and Harry;  (lit.) everyone that one encounters;


* '''అడ్డసరం, aDDasaraM'''
-n.
--Malabar nut; [bot.] ''Adhatoda vasica; Adhatoda zeylanica; Justicia  adhatoda;''  
---(note) Adhatoda in Tamil means a plant shunned by herbivores. Propagated easily by cuttings, this plant grows from 8 to 14 feet and has attractive white flowers. It needs very little water and can be useful as a hedging plant. This is useful for curing coughs, colds, and asthma;
--[Sans.] అటరూష;


* '''అడ్డా, aDDA '''
-n. 
--residence; abode; locality; suitable place; framework; 
-- స్థావరము; నివాసస్థానం; ఠావు; ఉనికిపట్టు; అనువైన గది;


* '''అడ్డాకు, aDDAku '''
-n. 
--Maloo Creeper; a leaf widely used in India to prepare biodegradable leaf-plates for serving food; [bot.] ''Bauhinia vahlii''; ''Panera vahlii'';
-- సాధారణంగా ఆకులన్నీ నిలువుగా వుంటాయి. కొద్ది రకాలు మాత్రం అడ్డంగా వుంటాయి. అందులో Bauhinia vahlii అనే తెగకు చెందిన ఒక భారీ తీగ తాలూకు ఆకులు దృఢమైన కాడ కలిగి, పెద్దవిగా వుంటాయి. ఈ తీగ నార కూడా పటిష్ఠంగా వుండి బలమైన తాళ్లలా ఉపయోగపడతాయి. వీటి ఆకు వెడల్పుగా వుండి రెండు భాగాలుగా విడిపోయి, రెండాకులులా కనిపిస్తాయి. అందుకే వీటిని &quot;అడ్డాకులు&quot; అంటారు. చెట్టు నుండి విడదీసిన తర్వాత కూడా పటిష్ఠంగా వుండే ఈ ఆకులు ఎండినా కూడా చిరగకుండా వుంటాయి. అందుకే వీటితో భోజనానికి ఉపయోగించే విస్తరాకులను తయారుచేస్తారు.


* '''అడ్డాట, aDDATa'''
-n.
--a card game with a mild resemblance to Bridge in which the jack and nine are the high cards;


* '''అడ్డాలు, aDDAlu'''
-n. 
--arms held crosswise to hold a baby; motherly support to anything in its infancy; 
 

* అడితి,  aDiti
- n.
-- commission; premium; a percentage of the value of a transaction a trader (middleman) charges;  
--  తరుగు; 


* '''అడిదం, aDidaM'''
-n.
--sword;


* '''అడియాలము, aDiyAlamu'''
-n. 
--token; sign; symbol; 


* '''అడియాస, aDiyAsa'''
-n. 
--disappointment; unfulfilled desire; empty fancy; hope against hope;
-- అడి + ఆశ =  excessive desire


* '''అడియెత్తు,  aDiyettu'''
- n.
- wooden shoe; clog; 
-- అడుగు + ఒత్తు = foot + support


* '''అడుగడుగునా, aDugaDugunA'''
-adv. 
--at every step; every step of the way; 


* '''అడుగు, aDugu'''
-n. 
--(1) bottom; base;
--(2) foot; step; pace;
--(3) foot; twelve inches; 
-v. t.
--ask; request;


* '''అడుజు,  aDuju'''
- n.
- Mountain hawk-eagle; a type of hawk (డేగ); [biol.] ''Spizaetus nipalensis'' of the యాక్సిపిట్రినే (Accipitrinae) family commonly found in mountain regions of India and Sri Lanks; 


* '''అడువ,  aDuva'''
- adj. 
-- old; out-dated; ruined; dilapidated;
-- అడుగు పట్టినది --&gt; అడుగు వట్టింది --&gt; అడువ --&gt; అడవ
-- అడవ సరుకు =  date-expired merchandise; 
-- అడవ బాకీ = కాలదోషం పట్టిన బాకీ;


* '''అడుసు, aDusu'''
-n.
--mud; clay;
---aడుసు తొక్కనేల? కాలు కడుగనేల? = why step in the mud and why wash the feet? why err and why retract?


* '''అడ్డ,  aDDa'''
- n.
-- a volumetric measure of a bygone era before the metric system;
-- 4 గిద్దలు = 1 సోల; 2 సోలలు = 1 తవ్వ; 2 తవ్వలు = 1 మానిక; 2 మానికలు = 1 అడ్డ; 2 అడ్డలు = 1 కుంచం;


* '''అడ్డు, aDDu'''
-n.
--(1) obstacle; barrier; hindrance;
--(2) a challenge bid in the card game అడ్డాట that is analogous to the &quot;double'' in Bridge;


* '''అడ్డుకోత, aDDukOta'''
-n.
--(1) cross-section; &lt;/br&gt;
--(2) cross rough in a game of cards;


* '''అడ్డుగడియ, aDDugaDiya''' 
-n. 
--bolt; dead-bolt; a wooden slat or an iron bar used to block a door from inside;


* '''అడ్డుగోలుగా, aDDugOlugA''' 
-adv. 
--out of context; out of order; illogically; 


'''* అణకడం, aNakaDaM''' 
- n.
-- the time period after a hen stops laying eggs; 
-- కోడి తనగుడ్లను పెట్టడం ఆపివేసిన తర్వాత సమయాన్ని అణకడం అంటారు. అణకడం ఆరంభమయిన కొద్ది రోజుల్లో పొదిగే గుణాన్ని కోడిపెట్ట కోల్పోతుంది. అందుకే అణికినప్పుడే అదునైన సమయమని బాతుగుడ్లను ఆ గంపలో కోడిగుడ్లతో పాటు పెట్టేస్తారు. 


* '''అణగదొక్కు, aNagadokku '''
-v. t. 
--crush; suppress;


* '''అణ్వస్త్రం, aNvastraM'''
-n. 
--atomic weapon; atomic bomb;  fission bomb; (rel.) కణ్వస్త్రం;


* '''అణా, aNA'''
-n.
--(1) one-sixteenth part; 
--(2) a coin of the British era which is one-sixteenth part of a rupee; 
---అణా వంతు = one-sixteenth part of the capital or equity.
---అణా ఎత్తు = one-sixteenth part of a తులం, a weight measure.


* '''అణువు, aNuvu'''
-n.
--atom; (note) There is some disagreement about the correct translations for atom and molecule. The translations suggested here, with the coining of a new word for molecule, are far superior. (rel.) పరమాణువు; బణువు; రేణువు; నలుసు; కణం;


* '''అణుభారం, aNubhAraM'''
-n.
--[chem.] atomic weight or mass; This quantity is not really the weight of an atom. It gives only a comparative measure of the relative masses of atoms. Although it is easier to assign a mass = 1 to Hydrogen, it was decided that the relative weights be given with respect to Oxygen.


* '''అణుసిద్ధాంతం, aNusiddhAMtaM'''
-n.
--atomic theory; the theory that says that matter is comprised of indivisible units called atoms;


* '''అణుశకలం, aNuSakalaM'''
-n.
--ion; (lit.) fragment of an atom; an atom that has either gained an electron or lost an electron;


* '''అణుశకలావరణం, aNuSakalAvaraNaM'''
-n.
--[phy.] ionosphere;


* '''అణుశక్తి, aNuSakti'''
-n.
--atomic energy;


* '''అతంత్ర, ataMtra'''
-adj.
--unrestrained; unstable; non-standard; (rel.) స్వతంత్ర; పరతంత్ర;


* '''అత్తం, attaM'''
-n. 
--bunch; a comb-shaped bunch of bananas, plantains, etc.;


* '''అత్త, atta'''
-n.
--(1) aunt; father's sister; 
--(2) mother-in-law;


* '''అత్తమామలు, attamAmalu'''
-n. pl.
--mother-in-law and father-in-law; 


* '''అత్తరు, attaru'''
-n.
--attar; scent; a concentrated fragrant liquid; distilled extract of పన్నీరు;


* '''అత్తవారు, attavAru'''
-n. 
--the in-laws; (lit.) mother-in-law's side;


* '''అత్తు, attu'''
-n.
--[gram.] the short vowel అ;


* '''అత్యధికం, atyadhikaM'''
-n.
--maximum;


* '''అత్యయిక పరిస్థితి, atyayika paristiti''' 
- n.
-- emergency situation;


* '''అత్యల్పం, atyalpaM'''
-n.
--minimum;


* '''అత్వం, atvaM'''
-suff.
---ivity
---వాహకత్వం = conductivity.
---అవరోధకత్వం = resistivity.


* '''అత్యాశ, atyASa'''
- n.
-- greed; avarice; rapacity; graspingness; cupidity; avidity; materialism; pleonexia; money-grubbing; intemperance; esurience;


* '''అతి, ati'''
-pref.
--excessive; exceed; 
---అతిమధురం, = (1) extremely sweet; (2) licorice.


* '''అతిక్రమణ, atikramaNa'''
-n.
--transgression; exceeding the limit; violation;


* '''అతిక్రమించు, atikramiMcu''' 
-v. i. 
--transgress; exceed imposed limits;


* '''అతిగమించు, atigamiMcu'''
-v. t. 
--(1) overtake; 
--(2) exceed;


* '''అతిథి, atithi'''
-n. 
--guest;


* '''అతిబల, atibala''' 
- n.
-- Indian Mallow; (bot.) ''Abutilon indicum'' of the Malvaceae family; a common roadside weed found in India; Widely used in Ayurvedic medicines;
-- దువ్వెన బెండ; తుత్తురు బెండ; 


* '''అతిమధురం, atimadhuraM'''
-n.
--(1) extremely sweet; 
--(2) licorice; the root of this plant has medicinal properties and is widely used in Ayurveda; [bot.] ''Glycyrrhiza glabra;'' (Br.) liquorice;
-- {Sans.] 'యష్టిమధు' అంటే 'తీపి కర్ర' అని అర్థం. ఆయుర్వేదంలో దీనిని ఒక 'మహా మూలిక'గా పరిగణిస్తారు;
--(3)  [bot.] ''Glycine abrus'' or ''Abrus precatorus,''  known as Indian Wild Licorice or the Rosary Pea or గురిగింజ, is different. The reddish seeds resembling corals are popular in necklaces, even though they are believed to contain &quot;abrin,&quot; one of the most toxic substances known; the roots, however, have medicinal properties. 


* '''అతిముక్తం, atimuktaM'''
-n. 
-- (1) [bot.] ''Gaerthera racemosa; Hiptage madablota;'' 
-- (2) [bot.] ''Ougeinia dalbergioides'' Benth.; 


* '''అతిమృదువైన, atimRduvaina'''
-adj. 
-- diaphanous;


* '''అతివస, ativasa'''
-n. 
--[bot.] ''Aconitum heterophyllum;'' [Hin.] Atis; అతివిష;


* '''అతివృష్టి, ativRshTi'''
-n. 
--excessive rains; (ant.) అనావృష్టి;


* '''అతిశయోక్తి, atiSayOkti'''
-n. 
--hyperbole; exaggeration;


* '''అతిసారం, atisAraM'''
-n. 
--diarrhea;


* '''అత్తి, atti'''
-n. 
--country fig; [bot.] ''Ficus glomerate;''


* '''అత్తిపత్తి, attipatti'''
-n. 
-- touch-me-not; shy plant;  [bot.] ''Mimosa pudica;''of the fabacea family; ''Biophytum sensitivum;'' 
-- పుడికా అంటే లేటిన్ భాషలో సిగ్గు అని అర్ధం; 
-- ఈ మొక్క ఆకులు తాకిన వెంటనే లోనికి ముడుచుకుంటాయి. ఎందుకంటే అవి వాటిని తినే జంతువులుకు అందకుండా, ఆకు ముడుచు కోడం వల్ల ఎండింది అని భ్రమ కలిపించడం ఒక కారణం. ఇంకా కీటకాలు చేరకుండా ఉండటం ఇంకో కారణం. ఇది భక్షక జంతువుల నుంచి రక్షక చర్య (predator avoidance mechanism). ఇలా ఆకులు /లేదా శరీర భాగాలు బాహ్య ప్రేరణకి ప్రతిస్పందించ దాన్ని అదిశ ప్రేరణ గతి (nastic movement) అంటారు. ఇక్కడ ఈ మొక్కలో ఉన్నట్టు స్పర్శకి, లేదా గాలికి స్పందిస్తే దాన్ని seismo nastic movement అనీ, వేడికి స్పందిస్తే thermo nastic అనీ, రాత్రి వేళ ముడుచుకుంటే nictonastic అనీ అంటారు. ఇక్కడ ఈ మొక్కలో స్పర్శ, నిశా ప్రేరిత చలనం ఉంటుంది (seismo &amp; nictonastic movement).
-- అలంబుస; ముడుగుదామర; సోకుముడుగు; సిగ్గాకు; నిద్ర గన్నిక; నీ సిగ్గు చితక; [Hindi] లాజవంతి;


* అతిరిక్తం, atiriktaM 
- n.
-- (1) excessive; great; beyond measure; (2) excessive empiness; big vaccum;  


* '''అతీతం, atItaM'''
- adj.
-- gone; elapsed; exceeded; 
-- మానవాతీత శక్తులు = మనుషుల శక్తికి మించిన శక్తులు (దేవుళ్ళు, దెయ్యాలు, మాజిక్కులు, మహిమలు లాంటివి)
-- కాలాతీత వ్యక్తులు = exiraordinary people;
-- కాలాతీతమైనది = the time is gone by;
-- లోకాతీతమైన = extraordinary, wonderful;


* '''అతుకు, atuku'''
-n. 
--patch; joint; attachment; 
-v. t. 
--patch; join; attach; cement; affix; paste;


* '''అతుకులు, atukulu''' 
-n. pl. 
--patchwork; joints; 
---అతుకుల బొంత = quilt of patchwork; not artistic.


* '''అత్తెసరు, attesaru''' 
-n. 
--a style of cooking rice with just the right amount of water so that there is no water left to be drained by the time the rice is done; (ety.) అత్తు + ఎసరు; పెట్టిన యెసరుకీ, పోసిన బియ్యానికీ సరిగ్గా అత్తిపోయేటట్లు పోసిన నీరు; 


* '''అదనం, adanaM'''
-n. 
--excess;


* '''అదను, adanu'''
-n. 
--opportunity; appropriate moment; suitable moment;


* '''అదర్జవాన్, adarjavAn''' 
-n. 
--Bishop's weed; ajwain; a small erect annual shrub with many medicinal uses; [bot.] ''Trachyspermum ammi'' of the Apiaceae family;
--ఓమం; అజ్వైన్; 


* '''అదళ, adaLa''' 
-adj. 
--[bot.] apetalous; without petals;


* '''అద్దం, addaM''' 
-n. 
--(1) mirror; 
--(2) looking glass;
---భూతద్దం = magnifying glass.
---కంటద్దాలు = eye-glasses; spectacles.


* '''అద్దకం, addakaM''' 
-n. 
--dyeing, usually with colors and designs on cloth;


* '''అదుపు, adupu''' 
-n. 
--restraint; constraint; limit;


* '''అదుపులో పెట్టు, adupulO peTTu'''
-v. t. 
--restrain; constrain; check, rein in; control; discipline; 


అదురు, aduru
- v. i.
-- (1) vibrate; (2) startle with fear; (3) glow-worm;


* '''అద్దుడు కాగితం, adduDu kAgitaM''' 
-n. 
--blotting paper;


* '''అదృశ్య, adRSya'''
-adj. 
--invisible;


* '''అదృష్టం, adRshTaM'''
-n. 
--luck; good fortune; (ety.) దృష్టము కానిది, అనగా కనిపించనిది;


* '''అదృష్టవశాత్తూ, adRshTavaSAttU'''
-adv. 
--luckily; fortunely;


* '''అది, adi'''
-pron. 
--(1) it; 
--(2) that; 
--(3) she;


* '''అద్వితీయం, advitIyaM'''
-n. 
--second to none; incomparable; first;


* '''అద్దె, adde'''
-n. 
--rent; lease;


* '''అదేప్రకారంగా, adEprakAraMgA'''
-adv. 
--in the same manner;


* '''అద్వైతం, advaitaM''' 
- n. 
-- Non-dualistic philosophy expounded by Adi Sankara; 
-- అనగా జీవాత్మ, పరమాత్మ ఒక్కటే; వీరు ఒకటే దండాన్ని పట్టుకుంటారు కనుక వీరిని ఏకదండి అంటారు;    


* '''అధమం, adhamaM'''
-adj. 
--inferior;


* '''అధమపక్షం, adhamapakshaM'''
-adv. 
--at the very least; at worst;


* '''అధమాధముడు, adhamAdhamuDu'''
-n.
--meanest of the mean; rogue;


* '''అధముడు, adhamuDu'''
-n.
--worst fellow; rogue;


* '''అధరం, adharaM'''
-n.
--lower lip;


* '''అధర్మం, adharmaM'''
-n.
--injustice;


* '''అధవా, adhavA'''
-adv.
--else; in case it is not so; otherwise;


* '''అధస్, adhas'''  
-pref. 
--low; lower
---అధోలోకం  = nether world.
---అధరం  = lower lip; (lit.) one that is below.


* '''అధ్యయనం, adhyayanaM'''
-n.
--study; reading; learning; putting dedicated effort;


* '''అధ్యక్షించు, adhyakshiMcu'''
-v. t.
--preside; chair;


* '''అధ్యక్షుడు, adhyakshuDu'''
-n.
--president; chairman;


* '''అధ్యాపకుడు,  adhyApakuDu'''
- n.
-- a teacher who gives information; 
-- ఉపాధ్యాయ = a teacher imparts knowledge with information
-- ఆచార్య= a teacher who imparts skills
-- పండిత = a teacher who can give deep insight into a subject
-- ద్రష్ట = a teacher who is a visionary


* '''అధ్యాపనం, adhyApanaM'''
-n.
-- (1) teaching; instruction; (2) బ్రహ్మజ్ఞానులైన బ్రాహ్మణులకు చెప్పిన ఆరు విధులలో అధ్యాపనం ఒకటి. ఇక్కడ అధ్యాపనం అంటే వేదాన్ని బోధించడం. మిగతా ఐదు విధులు : 1. అధ్యయనం (వేదం చదవడం), 2. యజనం (యజ్ఞం చేయడం), 3. యాజనం (యజ్ఞం చేయించడం), 4. దానం (దానం ఇవ్వడం), 5. ప్రతిగ్రహం (దానం తీసుకోవడం);


* '''అధ్యాయం, adhyAyaM'''
-n.
--chapter;


* '''అధ్యారోపం, adhyArOpaM'''
-n.
--superimposition;


* '''అధ్వాన్నం, adhvAnnaM'''  
-n. 
--a state of ruin; utterly spoiled condition; (lit.)  అధవ + అన్నం =  food cooked by a widow; శ్రీనాథుడు తన అవసానదశలో విశ్వస్త (విధవ) వడ్డించిన అన్నం తినాల్సిన అధ్వాన్న స్థితి ఏర్పడిందని వాపోయిన చాటు పద్యం ప్రసిద్ధమే కదా?;


* '''అధి, adhi'''
-pref.
--hyper
---అధిలంకె = hyper link.


* '''అధిక, adhika'''
-adj.
--extra; excess; intercalary; (ant.) అల్ప;


* '''అధిక మాసం, adhika mAsaM'''
-ph.
--intercalary month; supernumerary month; this artifice is occasionally required to tally the solar year with the lunar year; it takes 365.25 days for the Earth to go around the Sun; It takes 29.5 days for the Moon to go around the Sun; In 12 months this amounts to 354 days. The difference of 11.25 days needs to be accounted for to synchronize the lunar calendar and the Solar calendar; This is done by adding two lunar months every 5 years; these added months are called intercalary months; Where are these months added? It is added to the month (in the lunar calendar) when the Sun did not move from one asterism to the next. The first of these is called అంహస్పతి and the second is called అధికమాసం; 
-- మలమాసం; సంసర్పం; see also  క్షయమాసం; లుప్తమాసం; అంహస్పతి మాసం; 
-- వేదకాలం నాటికే అధిక మాసాల లెక్క ఉండేది. అప్పట్లో నెలల పేర్లు : మధు, మాధవ, శుక్ర, శుచి, నభ, నభస్య, ఇష, ఊర్జ, సహ, సహస్య, తప, తపస్య. అధిక క్షయ మాసాలను సంసర్పం, అంహస్పతి అనే వారు.(డా. సాగి కమలాకర శర్మ రచించిన ‘‘జ్యోతిర్మయం వాఙ్మయం’’ గ్రంథం ఆధారంగా.)


* '''అధికసంఖ్యాక పక్షం, adhikasaMkhyAka pakshaM'''
-ph.
--majority party;


* '''అధికారం, adhikAraM'''
-n.
--authority; power; charge;


* '''అధికార, adhikAra,'''
-adj.
--official;


* '''అధికార పక్షం, adhikAra pakshaM'''
-n.
--party in power; (lit.) the side that is in power;


* '''అధికార పరిధి, AdhikAra paridhi'''
-ph.
--jurisdiction;


* '''అధికార హోదా, adhikAra hOdA'''
-ph.
--official capacity;


* '''అధికారి, adhikAri'''
-n.
--person with authority; boss; officer;
---విచారణాధికారి = investigative officer.


* '''అధిగమించు, adhigamiMcu'''
-n.
--exceed; overtake;


* '''అధిదేవత, adhidEvata'''
-n.
--presiding deity;


* '''అధినివేశం, adhinivESaM'''
-n.
--dominion;


* '''అధినేత, adhinEta'''
-n.
--manager; leader; head;


* '''అధిపతి, adhipati'''
-n.
--head; head of a department; leader;


* '''అధిరాజు, adhirAju'''
-n.
--overlord among kings and princes;


* '''అధిరోహణ, adhirOhaNa'''
-n.
--climbing; entering; mounting; (ant.) అవరోహణ;


* '''అధివసించు, adhivaciMcu'''
-v.i.
--dwell; reside; 


* '''అధివాస్తవికత, adhivAstavikata'''
-n.
--surrealism; the principles, ideals, or practice of producing fantastic or incongruous imagery or effects in art, literature, film, or theater by means of unnatural or irrational juxtapositions and combinations;


* '''అధిష్టాత, adhishTAta'''
-n.
--boss; director, supervisor;


* '''అధిష్టాన దేవత, adhishTAna dEvata'''
-n.
--presiding deity;


* '''అధిష్టాన వర్గం, Adhishtana vargaM'''
-n.
--board of directors; governing body; high command;


* '''అధీనం, adhInaM''' 
-n. 
--in someone’s control;


* '''అధీనత, adhInata'''  
-n. 
--control;


* '''అధీనుడు, adhInuDu'''  
-n. 
--one who is in someone’s control


* '''అధునాతన, adhunAtana'''
-adj.
--modern; contemporary; (ant.) సనాతన;


* '''అధోంగవస్త్రం, adhOMgavastraM'''
-n.
--diaper, a rectangular piece of absorbing cloth used to cover the genital portions of a baby primarily as protection from urination and defecation;


* '''అధో, adhO'''
-pref.
--downward;


* '''అధోగతి, adhOgati'''
-n.
--downward path; degeneration;


* '''అధోజ్ఞాపిక, adhOj~nApika'''
-n.
--footnote;


* '''అధోముఖ, adhOmukha'''
-adj.
--inverted; downward; 


* '''అధైర్యం, adhairyaM'''
-n.
--fear; absence of courage; 


* '''అధ్రువ, adhruva'''
-adj.
--unstable; unsteady;


* '''అనంతం, anaMtaM'''
-n.
--(1) infinite; not finite; (ant.) సాంతం; 
--(2) one followed by 28 zeros in the traditional Indian method of counting;
---ఈ విశ్వం సాంతమా, అనంతమా? = Is the universe finite or infinite?


* '''అనంతరం, anaMtaraM'''
-adv.
--afterward; 


* '''అనంతావర్తం, anaMtAvartaM'''
-n.
--migraine; migraine headache;


* '''అనగా, anagA''' 
-particle. that is to say; when it is;
---అనగా అనగా = once upon a time.


* అనర్గళంగా, anargaLaMgaa  
- adv.
-- without an obstacle;
-- అనర్గళంగా = అర్గళం లేకుండా; ( న + అర్గళ = అనర్గళ); అంటే ఏ అడ్డూ లేకుండా, ధారాళంగా, అని అర్థం; అర్గళము అంటే గడియ మాను = a wooden bolt to keep a door closed and secure;


* '''అనర్థం, anarthaM''' 
-n.
--(1) useless; meaningless; 
--(2) bad luck; evil; harm;


* '''అనవరతం, anavarataM'''
-adj.
--perpetually; non-stop; 


* '''అనవసరం, anavasaraM'''
-n.
--not necessary;


* '''అనవుడు, anavuDu''' 
- conj.
-- Having been told that;
-- &quot;ఒకరు చెప్పిన తర్వాత&quot; అని అనవుడు పదానికి అర్థం;


* '''అనృత, anRta'''  
-adj.
--false; not true;


* '''అనృత ఫలం, anRta phalaM'''
-n.
--false fruit; the fruit associated with cashew nuts is a false fruit;


* '''అన్నం, annaM'''
-n.
--(1) cooked grain; 
--(2) cooked rice; 
--(3) food; meal;
---వరి అన్నం = cooked rice.
---గోధుమ అన్నం = cooked wheat.


* '''అన్న, anna'''
-n.
--elder brother;


* '''అన్నట్టు, annaTTu''' 
-adv. sentence opener. 
--by the way; as you say; as I was saying; oh!; 


* '''అన్నదమ్ములు, annadammulu'''
- n.
-- brothers;


* '''అన్నప్రాశన,  annaprASana'''
- n.
-- the ritual at which a first meal of rice cooked in milk is offered to a 10-month-old baby;
-- అన్నం = cooked rice; ప్రాశనం = meal; 


* '''అన్నభేది, annabhEdi'''
-n.
--green vitriol; sulfate of iron; ferrous sulfate; FeSO&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;;
-- కాసీసం; అన్నభేది means a substance that aids in the digestion of food;


* '''అన్నమయకోశం, annamayakOShaM''' 
- n.
-- (1) the digestive system;
-- (2) one of the sheaths comprising the physical body, according to the Upanishads;


* '''అన్నవాహిక, annavAhika'''
-n. [anat.] 
--(1) esophagus; 
--(2) alimentary canal;


* '''అన్యత్ర, anyatra'''
-adv.
--elsewhere; 


* '''అన్యధా, anyadhA'''
-adv.
--otherwise; in another way; alternatively;


* '''అన్యధాకరించు, anyadhAkariMcu'''
-v. t.
--separate; 


'''* అన్యదేశ్యము, anyadESyamu''' 
- n.
-- foreign word accepted into Telugu;
-- ఉదా:  రైలు, రోడ్డు, రేడియో, బాల్చీ, తమాషా, షికారు,  మొ.

 
* '''అన్వయం, anvayaM'''
-n.
--inter-relationship; relation; explanation of relationship; syntax;


* '''అన్వయించు, anvayiMcu'''
-v. i.
--(1) apply; 
--(2) interpret;


* '''అన్వర్ధం, anvardhaM'''
-n.
--description; expression of the properties; 


* '''అన్వర్ధక, anvardhaka'''
-adj.
--descriptive; expressing the properties; 


* '''అనాంగిక, anAMgika'''
-adj.
--inorganic;


* '''అనాంగిక రసాయనం, anAMgika rasAyanaM'''
-n.
--inorganic chemistry;


* '''అనా, anA'''
-n.
--one-sixteenth part; 


* '''అనాకారి, anAkAri'''
-adj.
--ugly person; (lit) one without proper shape;


* '''అనాగతము,  anAgatamu'''
- n.
-- the future; one that has not arrived; 


* '''అనాగతవిధాత,  anAgatavidhAta'''
- n.
-- one who prudently provides for the future;


* '''అనాథ, anAdha'''
-adj.
--helpless; poor; fatherless; husbandless; 


* '''అనాథాశ్రమం, anAdhASramaM'''
-n.
--orphanage;


* '''అనాది, anAdi'''
-adj.
--ancient; old; one without a beginning; permanent;


* '''అనామకుడు, anAmakuDu'''
-n.
--nameless fellow; anonymous fellow;


* '''అనామయం, anAmayaM'''
-n.
--diseaseless state; absence of disease; 


* '''అనామయ, anAmaya'''
-adj.
--anonymous;


* '''అనామిక,  anAmika'''
- n.
-- (1) nameless woman; (2) ring finger; 
-- పురా కవీనాం గణనా ప్రసంగే/ కనిష్ఠికాధిష్ఠిత కాళిదాసః|అద్యాపి తత్తుల్యకవే రభావాత్/ అనామికా సార్థవతీ బభూవ||
-- పూర్వం కొందరు పండితులు కూర్చుని కవులను లెక్కిస్తూ &quot;మొదటి స్థానం కాళిదాసుదే కదా&quot; అని ‘ఒకటి’ అంటూ చిటికెన వ్రేలు మడిచారు. రెండవ స్థానం ఎవరిదీ అని చాలా పేర్లను ప్రస్తావించినా ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదు. చివరికి రెండవవ్రేలికి ఎక్కే కవి ఎవరూ దొరకక ఆ వ్రేలు ‘అనామిక’గా మిగిలిపోయింది!


* '''అనాయాసంగా, anAyAsaMgA'''
-adv.
--effortlessly; 


* '''అనారోగ్యం, anArOgyaM'''
-n.
--ill-health; sickness; not well; (ant.) ఆరోగ్యం; 


* '''అనావిల,  anAvila'''
- adj.
- pure; clean; clear; 


* '''అనావృష్టి, anAvRshTi'''
-n.
--drought; lack of rain; 


* '''అనాస, AnAsa'''
-n.
--pineapple; [bot.] ''Ananas cosmosus'' of the Bromeliaceae family;


* '''అన్యాపదేశం, anyApadESaM'''
-n.
--innuendo; indirect reference;


* '''అన్యాయం, anyAyaM'''
-n.
--injustice; miscarriage of justice;


* '''అనితరసాధ్యం, anitarasAdhyaM'''
-n. 
--unrivaled achievement; unparalleled achievement; not found possible by others;


* '''అనిపించు, anipiMcu'''
-v. i.
--seem; appear;


*'''అనిర్వచనీయమైన, anirvachanIyamaina'''
- adj.
-- ineffable; not amenable for a definition; (1) too big or extreme for words to express; (2) not to be spoken of due to its sacredness;


* '''అనిత్య, anitya'''
-adj.
-- transient; fleeting; not permanent; (rel.) తాత్కాలిక;


* '''అనిర్దిష్ట, anirdhishTa'''
-adj.
--random; indeterminate;
---అనిర్దిష్ట ప్రవేశం = [comp.] random access.


* '''అనివార్య, anivArya'''
-adj.
--unavoidable; inevitable;


* '''అనిష్టాపత్తి, anishTApatti'''
-n.
--[math.] reducto-ad-absurdum;


* '''అనిష్పాంకం, anishpAMkaM'''
-n.
--[math.] irrational number; a number which cannot be expressed as the ratio of two integers;


* '''అన్ని, anni'''
-adj.
--all; 


* '''అన్వీక్షణం,  anvIkshaNaM'''
- n.
-- search;


* '''అను, anu'''
-v. i.
--say; utter;


* '''అనుకర్త, anukarta'''
-n.
--reporter;


* '''అనుక్రమణిక, anukramaNika'''
-n.
--table of contents; 


* '''అనుక్షణం, anukshaNaM'''
-adv.
--every moment; all the time;


* '''అనుకుందాం, anukuMdAM'''
-inter.
--let us assume; let us pretend;


* '''అనుకూలం, anukUlaM'''
-n.
--favorable; [ant.] ప్రతికూలం;


* '''అనుకో, anukO'''
-inter.
--assume; pretend;


అనుకోలు,  anukOlu
- n.
-- assumption;

* '''అనుకోవడం, anukOvaDaM'''
-v. i.
--assuming; pretending; leaning;


అనుగమనం, anugamanaM
-n. 
--the practice of a wife jumping into her own funeral pyre upon hearing her husband's death;
-- భర్త తోపాటు చితి ఎక్కడం సహగమనం;  భర్త వేరే చోట మరణించాక వార్త తెలిసి అగ్ని ప్రవేశం చేస్తే అనుగమనం; 


* '''అనుగ్రహం, anugrahaM'''
-n.
--favor; grace; 


* '''అనుగామి,  anugAmi'''
- n.
-- follower; disciple;


* '''అనుచరుడు, anucaruDu'''
-n.
--follower; 


* '''అనుచితం, anucitaM'''
-adj.
--inappropriate;


* '''అనుజ్ఞ, anuj~na'''
-n.
--permission; 


* '''అనుత్పాదక, anutpAdaka'''
-adj.
--nonproductive;
---అనుత్పాదక దగ్గు = nonproductive cough; a cough that is not producing a phlem; dry cough.
---అనుత్పాదక వ్యయం = nonproductive expenditure.


* '''అనుదాత్త, anudAtta'''
-adj.
--grave; not sharp; not raised; low; base;


* '''అనుదినం, anudinaM'''
-adv.
--daily; every day; 


* '''అనుద్రుతం, anudrutaM'''
-n.
--[music] one of the six elements used in reckoning musical time in classical Indian music; consists of beat, duration, and అక్షర;


* '''అనునాసికములు, anunAsikamulu'''
-n. pl.
--[gram.] the group of Telugu alphabetical characters with a nasal pronunciation: ఙ, ఞ, ణ, న, మ;


* '''అనుపల్లవి, anupallavi'''
-n.
--[music] 
--(1) sub-refrain; that part of the verse of a song that follows the refrain and may optionally be repeated toward the end; 
--(2) response in a chorus; 


* '''అనుపానం, anupAnaM'''
-n.
--(1) drink taken with a medicine; 
--(2) mix used in an alcoholic beverage such as water, soda, or juice;


* '''అనుప్రాస, anuprAsa'''
-n.
--alliteration; repetition of similar sounding letters and words; 


* '''అనుపూర్విక, anupUrvika'''
-adj.
--chronological;


* '''అనుబంధం, anubandhaM'''
-n.
--connection; attachment; supplement; appendix; appendage; adjunct;


* '''అనుబంధ, anubaMdha'''
-adj.
--connected; attached; adjunct; affiliated; 


* '''అనుభవం, anubhavaM'''
-n.
--experience; suffering; knowledge obtained through experience;


* '''అనుభవశాలి, anubhavaSAli'''
-n.
--experienced person;


* '''అనుభవైకవేద్యం, anubhavaikavEdyaM'''
- n.
--  known only through direct experience; an experience that cannot be explained with words;


* '''అనుభూతం, anubhUtaM'''
- adj.
-- which is experienced or enjoyed; 
-- 1. అనుభవింపఁబడినది; 2. తినఁబడినది; 3. వాడుకొనఁబడినది.


* '''అనుభూత్యాత్మక, anubhUtyAtmaka'''
- adj.
- impressionistic


* '''అనుభూతి, anubhUti'''
-n.
--feeling; emotional feeling; భయం, కోపం, జాలి are examples;


* '''అనుభోగం, anubhOgaM'''
-n.
--enjoyment; pleasure;


* '''అనుమందర స్థాయి, anumaMdara sthAyi'''
-n.
--[music] a full octave below the మందర స్థాయి;


* '''అనుమతి, anumati'''
-n.
--permission;


* '''అనుమానం, anumAnaM'''
-n.
--(1) doubt; suspicion; 
--(2) [logic] inference; 


* '''అనుమాన పడడం, anumAna paDaDaM'''
-v. i.
--doubting; suspecting; 


* '''అనుమాన ప్రమాణం, anumAna pramANaM'''
-ph.
--[logic.] proof by inference; a type of proof used in traditional Hindu logic;


* '''అనుములు, anumulu'''
-n. pl.
--a type of legumes; [bot.] Dolichos catjang; 


* '''అనుమోదకుడు,  anumOdakuDu'''
- n.
-- the supporter; 


* '''అనురాగం, anurAgaM''' 
-n. 
--love; affection;


* '''అనురూప, anurUpa'''
-adj.
--(1) symmetrical; 
--(2) corresponding;


* '''అనువక్త, anuvakta'''
-n.
--reporter;


* '''అనువదించు, anuvadiMcu'''
-v. t.
--translate;


* '''అనువాకము, anuvAkamu'''
-n.
--paragraph, esp. in the Vedas; 


* '''అనువాతం,  anuvAtaM'''
- n.
-- downwind;


* '''అనువాదం, anuvAdaM'''
-n.
-- (1) seconding a proposal; ఒకరి వాదం బలపరుస్తూ మరొకరు చేసే ప్రసంగం; (2) translation;


* '''అనువు, anuvu'''
-n.
--convenience; 


* '''అనుశాసనం, anuSAsanaM'''
-n.
--command; order;


* '''అనుషక్త, anushakta'''
-adj.
--concurrent; more than one thing happening at the same time;


* '''అనుషక్త గణకగమనం, anushakta gaNakagamanaM'''
-n.
--[comp.] concurrent processing; more than one computation taking place at the same time;


* '''అనుసరించు, anusariMcu'''
-v. t.
--follow; conform;


* '''అనుస్వరం, anusvaraM'''
-n.
--[music] secondary note played along with a note of a melody for decorative effect; this technique is used in రాగ ఆలాపన.


* '''అన్యులు, anyulu''' 
- n. pl.
-- others; 


* '''అనూచానం, anUcAnaM'''
-n.
--traditional learning, esp. one that was handed down from generation to generation; used to the learning of the Vedas;


* '''అనూచానంగా, anUcAnaMgA'''
-adv.
--traditionally;


* '''అనూహ్యంగా, anUhyaMgA'''
-adv.
--inconceivably; unimaginably;


* '''అనూరాధ, anUrAdha'''
-n.
--[astron.] Scorpio; the stars Beta, Delta, and Pi; the 17th of the 27 star groups of the Hindu calendar; the name of the 17th lunar mansion; చెలిమిచుక్క;


* '''అనేకం, anEkaM'''
-n.
--many; several; (ant.) ఏకం;


* '''అన్వేషణ, anvEshaNa'''
-n.
--search, research, inquiry;


'''* అన్వేషితం, anvEshitaM'''
- n.
-- search result;


* '''అన్యోన్య, anyOnya'''
-adj.
--mutual;


* '''అన్యోన్యత, annyOnyata''' 
-n. 
--mutual affection; concord;


* '''అప, apa'''
-prep.
-- a preposition prefixed to roots to get an opposing meaning, usually a meaning to imply something wrong, bad, off-course, untimely, extreme, etc.;
---అపకిరణం = dispersion; (lit.) ray that is off-course.
---అపకీర్తి = infamy; (lit.) reputation of the wrong kind.
---అపజయము = defeat; failure o win; 
---అపనింద = unfair allegation.
---అపభ్రంశం = corrupt language; improper talk.
---అపరాధం = wrongdoing.
---అపమృత్యువు = untimely death.
---అపరాత్రి = the dead of night.
---అపశకునం = bad omen.
---అపస్వరం = bad musical note; out of tune.


* '''అపక్రమ భిన్నం, apakrama bhinnaM'''
-n.
--improper fraction; a fraction whose numerator is larger than the denominator;


* '''అపక్రమించు,  apakramiMchu''' 
- v. i.
-- retreat; turn back; go back; run away; 


* '''అపకారం, apakAraM'''
-n.
--harm; injury;


* '''అపకీర్తి, apakIrti'''
-n.
--ignominy; disgrace; infamy; (lit.) reputation of the wrong kind;


* '''అపకేంద్ర, apakEndra'''
-n.
--centrifugal; away from the center;


* '''అపచారం, apacAraM'''
-n.
--affront; insult;


* '''అపజయం, apajayaM'''
-n.
--defeat; failure;


* '''అపథ్యం, apathyaM'''
-n.
--contrary to the prescribed diet;


* '''అపదాది, apadAdi'''
-adj.
--[gram.] non-initial; not at the beginning of a word; 


* '''అపనమ్మకం, apanammakaM'''
-n.
--mistrust; disbelief;


* '''అపప్రథ, apapratha'''
-n.
--bad reputation;


* '''అపరంజి, aparaMji'''
-n.
--fine gold;


* '''అపర, apara'''
-adj.
--(1) dorsal; the back side; lower;
--(2) peerless; the very, as in అపర ప్రవరాఖ్యుడు;
---అపర ప్రకృతి = Lower Nature; According to Gita, Brahma uses a combination of both the Lower and Upper Natures in his creation process.


* '''అపరాత్రి, aparaatri''' 
- n. 
-- late night; the latter or closing part of night; the last watch of the night; 
-- అపరరాత్రి = దానికంటే తరువాత లేని రాత్రి; 


* '''అపరాధం, aparAdhaM'''
-n.
--guilt; fault; misdeed; wrong; tort; crime;


* '''అపరాధ పరిశోధకుడు, aparAdha pariSOdhakuDu'''
-n. m.
--criminal investigator; detective;


* '''అపరాధ పరిశోధన, aparAdha pariSOdhana'''
-n.
--criminal investigation;


* '''అపరాధి, aparAdhi'''
-n.
--wrongdoer; criminal;


* '''అపరాలు, aparAlu'''
-n.
--miscellaneous grains, such as peas, beans, etc.;


* '''అపరాహ్నం, aparAhnaM'''
-n.
--afternoon; the day is divided into three parts - పూర్వాహ్నము, మధ్యాహ్నము, అపరాహ్నము;


* '''అపరిమితం, aparimitaM'''
-n.
--unbounded; immense; (ant.) పరిమితం;


* '''అపరిష్కృత, aparishkRta'''
-adj.
--unresolved; unresolvable;


* '''అపర్ణి, aparNi'''
-adj.
--[bot.] leafless; aphyllous;


* '''అపవర్గం, apavargaM'''
-n.
--nirvana; final beatitude; detachment from matter;


* '''అపవాదం, apavAdaM'''
-n.
--reproach; slander;


* '''అపసవ్యం, apasavyaM'''
-adj.
--(1) in the wrong way; 
--(2) counter-clockwise; anti-clockwise;


* '''అపస్వరం, apasvaraM'''
-n.
--discordant note;


* '''అపస్మారం, apasmAraM'''
-n.
--epilepsy;


* '''అపహరించు, apahariMcu'''
-v. i.
--steal; pillage; plunder; usurp;


* '''అప్ప, appa'''
-n.
--(1) elder sister; 
--(2) father; papa; 
--(3) a term of endearment added as a suffix to a name; 


* '''అప్పగించు, appagiMcu'''
-v. t.
--entrust; deliver to the charge of another;


* '''అప్పగింత, appagiMta'''
-n.
--handing over; delivery; consignment;


* '''అప్పచ్చి, appacci'''
-n.
--a type of fried cake; any snack food or treat; 


* '''అప్పజెప్పు, appajeppu'''
-v. t.
--(1) entrust; consign; 
--(2) recite from memory;


* '''అప్పడం, appaDaM'''
-n.
-- a ball of lightly spiced &quot;urid dal&quot; dough pressed into a thin disk shape by a rolling pin; this is later deep-fried and served as an appetizer;


* '''అప్పడాల కర్ర, appaDAla karra'''
-n.
--rolling pin; a cylindrical gadget for rolling dough into a required shape;


* '''అప్పనం, appanaM'''
-n.
--gift; offering;


* '''అప్పనంగా, appanaMgA'''
-adv.
--free; for nothing;as a gift;


* '''అప్పు, appu'''
- n.
-- loan; debt;


* '''అప్పు-సొప్పు, appu-soppu'''
- n.
 - loans and debts;


* '''అప్రచలితం, apracalitaM'''
-n.
--obsolete;


* '''అప్రచలనం, apracalanaం'''
-n.
--obsolescence;


* '''అప్రతిష్ఠ, apratishTha'''
-n.
--(1) bad reputation; 
--(2) disgrace; dishonor;


* '''అప్రతిహత, apratihata'''  
-adj. 
--unobstructed; unimpeded;
--అమంగళం ప్రతిహతమగు గాక! = Let the inauspicious be obstructed!


* '''అప్రధాన, apradhAna'''
-adj.
--unimportant; inferior;


* '''అప్రమత్తత, apramattata'''
-n.
--vigilance;


* '''అప్రమాణ, apramANa'''
-adj.
--nonstandard;


* '''అప్రమేయం, apramEyaM'''
-n.
--incomprehensible; inconceivable; immeasurable;


* '''అప్రమేయుడు, apramEyuDu'''
-n.
--God; (lit.) one who is incomprehensible;


* '''అప్రయత్నంగా, aprayatnaMgA'''
-adv.
--without effort; involuntarily; unintentionally;


* '''అప్రయోజకుడు, aprayOjakuDu'''
-n.
--useless fellow; incompetent fellow;


* '''అపాటవము, apATavamu'''
-n.
--infirmity; weakness; 
--- అపాటవశాల =  infirnary.


* '''అపాత్ర, apAtra'''
-adj.
--unworthy; undeserving;
---అపాత్ర దానం చెయ్యవద్దు =  do not give to an unworthy cause.


* '''అపానం, apAnaM'''
-n.
--(1) anus;
--(2) exhaust; outlet; exhalation;


* '''అపాన వాయువు, apAnavAyuvu'''
-n.
--fart; gas of flatulence;


* '''అపాయం, apAyaM'''
-n.
--danger; peril;


* '''అపారం, apAraM'''
-n.
--vast; one without a shore;


* '''అపార్థం, apArthaM'''
-n.
--misinterpreted meaning;


* '''అప్రాచ్యపు, aprAcyapu'''
-adj.
--(1) low; mean; worthless; 
--(2) (lit.) of Western origin;


* '''అపురూపం, apurUpaM'''
-n.
--rare; scarce; dear; invaluable;


* '''అప్పు,  appu'''
-n. 
-- debt;


* '''అప్పుడప్పుడు, appuDappuDu''' 
-adv.
--now and then; occasionally; at times; once in a while;


* '''అప్పుడు, appuDu''' 
-adv.
--then; (rel.) ఎప్పుడు;
---అప్పటికి = [dative] at that time; by that time.
---అప్పట్లో = [locative] at that time.


* '''అప్పుడే, appuDE''' 
-adv.
--(1) just then; 
--(2) promptly;


* '''అపూర్వం, apUrvaM'''
-n.
--(1) rare; unusual; uncommon; 
--(2) new; not ancient;


* '''అపేక్ష,  apEkahs'''
- n. 
-- desire; expectation; hope; wish;
--- (usage note) ఆపేక్ష తప్పు, అపేక్ష ఒప్పు;


* '''అపోహ, apOha'''
-n.
--misconception, wrong idea; (ant.) పోహ;


* '''అపౌరుషేయ, apaurushEya'''
-adj.
--supramental; artificial; non-manual;


* '''అబంత్రం, abaMtraM'''
-n.
--entropy; a measure of disorder used in thermodynamics; quantity of heat flowing into or out of a body divided by the temperature of the body;


* '''అబందరం, abaMdaraM'''
-n.
--disorder;


* '''అబందరమాత్రం, abaMdaramAtraM'''
-n.
--entropy; a measure of disorder;


* '''అబద్ధం, abaddhaM''' 
-n. 
--lie; falsity; untruth; mendacity; prevarication; equivocation; 


* '''అబల, abala'''
-n.
--woman; (lit.) the weak one;


* '''అబ్దం, abdaM'''
-suff.
--era; eon; epoch; age;
---శతాబ్దం = century; hundred years.


* '''అబాకా,  abAkA'''
- n.
-- Manilla hemp; the fiber from a type of banana plant {bot.] Musa textilis; 


* అబ్కారీ, abkaaree 
- adj.
-- related to alcohol; 
- n.
-- (1) a place where alcohol is prepared or sold; a bar; (2) a  tax on alcohol products; 


* '''అబ్బాయి, abbAyi'''
-n.
--boy; son; lad; kid; youngster;


* '''అబ్బి, abbi'''
-n.
--fellow; could be used to refer to a male villager or vendor;


* '''అబ్బు, abbu'''
-v. i.
--to come into one's possession;


* '''అబ్బురం, abburaM'''  
-n. 
--wonder; surprise;


* '''అబ్బురపాటు, abburapATu'''
-n.
--surprise; astonishment; amazement; wonderment;


* '''అబ్బే, abbE'''
-inter.
--no; an expression of negation;


* '''అబ్లోసు, ablOsu'''
-n.
--the wake of a ship; the mark left in water behind a ship;


* '''అభము-శుభము, abhamu-Subhamu'''
-ph. 
--auspicious and inauspicious; right and wrong; good and bad; 
-- &quot;భాతి ఇతి భం&quot; అని వ్యుత్పత్తి. ప్రకాశించునది గాబట్టి 'భం' అనబడుతుంది. న + భం = అభం అంటే తగని నక్షత్రం. సు + భం= మంచి నక్షత్రం. అదే వాడుకలో శుభం గా పరిణమించింది. శుభం ప్రసిద్ధ పదం కాబట్టి &quot;సు&quot; ను &quot;శు&quot; గా పొరబడి అదే జనాల నాలుకల మీద స్థిరపడింది;


* '''అభయం, abhayaM'''
-n.
--(1) fearlessness; 
--(2) a guarantee of protection;


* '''అభయ, abhaya'''
-n.
--a medicinal plant; (bot.) Terminalia chebula;


* '''అభయపత్రం, abhayapatraM'''
-n.
--written guarantee; warranty;


* '''అభయహస్తం, abhayahataM'''
-n.
--a hand gesture guaranteeing protection from enemies;


* '''అభయారణ్యం, abhayAraNyaM'''  
-n. 
--forest reserve; protected forest;


* '''అభ్యంగన, abhyaMgana'''
-adj.
--anointed; rubbed with oil;


* '''అభ్యంగన స్నానం, abhayaMgana snAnaM'''
-ph.
--anointing ceremony; a ceremonial oil bath at the beginning of important rituals like coronations and weddings;


* '''అభ్యంతరం, abhyaMtaraM'''
-n.
--(1) objection; 
--(2) obstacle; 
--(3) gap; interval;


* '''అభ్యంతర మందిరం, abhyaMtara mandiraM'''
-n.
--private apartments in a palace, normally separated from the rest of the building;


* '''అభ్యర్థి, abhyarthi'''
-n.
--candidate; applicant;


* '''అభ్రంకషం, abhraMkashaM'''
-n.
--(1) sky scrapper; any tall thing like a tree, mountain or a structure; 
--(2) air;


* '''అభ్రకం, abhrakaM'''
-n.
--mica; isinglass;


* '''అభాండం, abhAMDaM'''
-n.
--blame; insinuation; unjust accusation; 


* అభావం, bhaavaM 
- n.
-- Non-existence; nonentity; null; void; lack of evidence (also tells something);
-- ఏదో ఒకటి లేకపోయినా మనం దాన్ని గుర్తించగలగడం; ఉదాహరణ: “ఇక్కడ వెలుగు లేదు” అంటే చీకటి ఉంది.


* '''అభాసు, abhAsu'''
-n.
--mess; disagreeableness;
---రసాభాసు = fiasco; fouledup thing.


* '''అభ్యాగతి, abhyAgati'''
-n.
--unannounced guest;


* '''అభ్యాసం, abhyAsaM'''
-n.
--practice; exercise;
---అభ్యాసం కూసువిద్య = practice makes it easy.


* '''అభ్యాసి, abhyAsi'''
-n.
--learner; student;


* '''అభి, abhi'''
-pref.
--(1) on; above; onto; in front of; near; 
--(2) again and again; used as an intensifier to describe goodness, wellness, etc.;
-- (3) symbol; icon;
--- అభినందించు = rejoice; greet.
--- అభ్యుదయం = progress; welfare.
--- అభిషేకము = pouring lots of liquids on an idol; 


* '''అభిక్రియ, abhikriya'''
-n.
--chemical reaction;


* '''అభికేంద్ర, abhikEMdra'''
-n.
--centripetal;


* '''అభిఘాతం, abhighAtaM'''
-n.
--collision; impact; (lit.) face-to-face shock;


* '''అభిచర్య, abhicarya'''
-n.
--treatment;


* '''అభిజాత్యం, abhijAtyaM'''
-n.
--(1) lineage from a high caste; impeccable lineage; 
--(2) self-esteem; pride;


* '''అభిజ్ఞ, abhij~na'''
-adj.
--intelligent; scholarly; reliable; well-informed;


* '''అభిజ్ఞ వర్గాలు, abhij~na vargAlu'''
-n.
--well-informed sources;


* '''అభిజ్ఞానం, abhij~nAnaM'''
-n.
--sign; mark; token;


* '''అభిజిత్, abhijit'''
-n.
-- the star Vega; 
-- ఉత్తరాషాఢ నక్షత్రం చివరి పాదం, శ్రవణా నక్షత్రంలోని మొదటి పాదంలో 15వ వంతు భాగాన్ని అభిజిత్ నక్షత్రం అంటారు;


* అభిజిత్ లగ్నం, abhijit lagnaM
- n. 
-- [astrol.] the interval of time that is 16 minutes on either side of 12 noon; 
-- ప్రతీ రోజూ మధ్యాహ్నం 12 గం. కి 16 ని. ఇటు నుంచి అటు వరుకూ; వారం, వర్జ్యం, తిథి —- ఇవేవీ చూడకుండా ఏ రోజైనా ఈ సమయం చాలా మంచిది అని అంటారు. శ్రీరాముడి జననం, సీతారాముల కల్యాణం, భీష్మ పితామహుడు ధ్యాన స్థితుడై ప్రాణాలను విడిచిపెట్టిన సమయం, ఇవన్నీ ఈ ముహూర్తంలోనే జరిగాయి.


* '''అభిదానం, abhidhAnaM'''
-n.
--designation; title; 


* '''అభిదాయక, abhidhAyaka'''
-adj.
--designated;


* '''అభినందన, abhinaMdana'''
-n.
--praise; applause; congratulation;


* '''అభినయం, abhinayaM'''
-n.
--gesture; pose; action; [drama] the art of communication through facial gestures; 
--(2) pantomime; a play in which actors express themselves without speaking;
---ఆంగికాభినయం = gestures using limbs.
---వాచికాభినయం = gestures using speech.
---ఆహార్యాభినయం = gestures using make-up.
---సాత్వికాభినయం = gestures using emotional reaction.


* '''అభినవ, abhinava'''
-n.
--modern; present-day;


* '''అభినవోద్భిజం, abhinavOdbhijaM'''
-n.
--sprout; very recently born;


* '''అభిప్రాయం, abhiprAyaM'''
-n.
--(1) opinion; 
--(2) thought; intention;
---భేదాభిప్రాయం = difference of opinion; disagreement.


* '''అభిమతం, abhimataM'''
-n.
--(1) desire; wish; 
--(2) inclination; trend;


* '''అభిమానం, abhimAnaM'''
-n.
--(1) pride; self-respect; 
--(2) affection; love; devotion; 
--(3) pride; arrogance; egoism;


* '''అభిముఖ, abhimukha'''
-n.
--opposite; face-to-face; one in front of the other;


* '''అభిముఖ కోణం, abhimukha kONaM'''
-n.
--[geom.] opposite angle;


* '''అభియోగం, abhiyOgaM'''
-n.
--complaint; accusation; charge; allegation; challenge;


* '''అభియోగి, abhiyOgi'''
-n.
--plaintiff; complainant; the one who brings a suit in a court of law;


* '''అభిరుచి, abhiruci'''
-n.
--(1) taste; interest; 
--(2) hobby;


* '''అభిలషణీయం, abhilashaNIyaM'''
-n.
--desirable;


* '''అభిలాష, abhilAsha'''
-n.
--desire; wish; inclination; 


* '''అభివందనం, abhivaMdanaM'''
-n.
--greeting; salutation;


* '''అభివృద్ధి, abhivRddhi'''
-n.
--growth; improvement; advancement; augmentation;


* '''అభివ్యక్తి, abhivyaktఇ'''
-n.
-- (1) expression; declaration; manifestation; (2) reflection; a reflected image;


* '''అభిషవం, abhishavaM'''
-n.
--distillation;


* '''అభిషవ శశవిషాణం, abhishava SaSavishANaM'''
-n.
--reducto-ed-absurdum; (lit.) distillation until a hare's horn is obtained which is an exercise in futility;


* '''అభిషవోల్, abhishavOl'''
-n.
--distilled liquor;


* '''అభిషేకం, abhiShEkaM'''
- n.
-- bath; giving a bath; making wet; 


* '''అభిసరణం, abhisaraNaM'''
-n.
--(1) osmosis, 
--(2) convergence;


* అభిసారం, abhisAraM 
- n.
-- appointment; 
-- 'అభిసారం' అంటే ప్రేమికులు సంగమార్థం కలుసుకుందాం అని చేసుకునే నిర్ణయం. అభిసారిక అంటే ప్రియుడి కోసం దొంగచాటుగా చీకట్లో రకరకాల అడ్డంకులన్నీ ఎదుర్కొంటూ వెళ్ళే స్త్రీ; కావ్యాలలో నాయకుడిని వెదుకుతూ (సంకేత స్థలానికి) వెళ్ళే నాయికను 'అభిసారిక' అనేవారు;


* '''అభీష్టము, abhIshTamu'''
- n.
-- wish; desire;


* '''అభ్యుదయం, abhyudayaM'''
-n.
--progress; welfare; 


* '''అభ్యుదయ, abhyudaya'''
-adj.
--progressive; liberal;


* '''అభ్యున్నతి, abhyunnati'''
-n.
--progress; development; prosperity;


* '''అభూత, abhUta'''
-adj.
--non-existent; hitherto unknown; not true; unreal; virtual;
---అభూత కల్పన = ఎపుడూ జరగని దాన్ని జరిగినదాని మాదిరిగా కల్పించడం = unprecedented happenings; trumpedup charges.


* '''అమంగళం, amaMgaLaM'''
-n.
--inauspicious thing; bad omen;


* '''అమడలు, amaDalu''' 
- n. pl. multiple babies in the same delivery;
-- ఒకే కాన్పులో ఒకటి కంటే ఎక్కువ బిడ్డలు పుడితే వారిని &quot;అమడలు&quot; అంటారు;


* '''అమరం, amaraM''' 
-n. 
--Amarasimha’s Sanskrit dictionary, also called amarakOSaM;


* '''అమరి చెట్టు, amari cheTTu''' 
- n.
-- Pink Morning Glory; [bot.] ''Ipomoea carnea;''
-- ఒడియా భాషలో అమరి (ఒమరి) అంటే మరణము లేనిది అని అర్థం. అందుకే ఇదే పేరుతో సరిహద్దు ప్రాంతమైన ఉత్తరాంధ్రలో ఈ మొక్కను పిలుస్తారు. అమరి చెట్లు, పుట్టలు, గట్లు అనే తేడా లేకుండా అన్ని చోట్లా కనబడుతుంది. ఈ మొక్కలో భాగాన్ని కొసేసి నీటిలో గాని, రాళ్లు రప్పల ప్రాంతంలో గాని, నిస్సారమైన భూమిపై గాని... ఇలా ఎక్కడ పడేసినా చిగిర్చి మళ్లీ జీవం పోసుకుంటుంది. అందుకే దీన్ని చావులేని మొక్క అంటారు. లేత మొక్కలు రబ్బరులా సాగుతాయి కాబట్టి రబ్బరు మొక్క అంటారు. ఈ మొక్క కు గులాబీ రంగులో పెద్ద పెద్ద పువ్వులు పూస్తాయి. ఉదయం పూట అవి పూర్తిగా వికసిస్తాయి కాబట్టి ఈ మొక్కను ఇంగ్లీషులో Pink Morning Glory అంటారు.
-- పెద్ద తూటాకు చెట్టు; సలెంద్ర చెట్టు; రబ్బరుచెట్టు; 
  

* '''అమరిక, amarika'''
-n.
--arrangement; configuration;


* '''అమరు, amaru'''
-v. i.
--fit into;


* '''అమర్చు, amarcu'''
-v. t.
--fit; arrange; configure; make ready; supply; fix; furnish;


* '''అమలు, amalu'''
-n.
--vogue; practice; in use; reign;
---అమలు పరచు = to put in practice. to enforce;


* '''ఆమహద్వాచకం, amahadvaachakaM''' 
- n.
-- neuter gender; a gender in Telugu to refer to animals and birds;  

 
* '''అమృతం, amRtaM'''
-n.
--ambrosia; the elixir of immortality; (ety.) అ = non, మృత = dead;


* అమృతవల్లీ,  amRtavallI
- n.
-- (see)  తిప్పతీగ;


* '''అమ్మ, amma'''
-n. f.
--mother;
-suff.
-- a term of endearment used to address females;


* '''అమ్మకం, ammakaM'''
-n.
--sale;


* '''అమ్మకందారు, ammakaMdAru'''
-n.
--sellar; vendor;


* '''అమ్మకపు పన్ను, ammakapu pannu'''
-n.
--sales tax;


* '''అమ్మడు, ammaDu''' 
-n. 
--young lady; a term of semi-endearment used to address young girls;


* '''అమ్మలక్కలు, ammalakkalu'''
- n.
 -- neighboring ladies; gossiping ladies; (lit.) mothers and sisters;


* '''అమ్మవారు, ammavAru'''
-n.
--(1) goddess, esp. goddess of smallpox; 
--(2) consort of either Vishnu or Siva;
---పెద్ద అమ్మవారు = smallpox.
---చిన్న అమ్మావారు = chickenpox.


* '''అమాంతంగా, amAMtaMgA'''
-adv.
--suddenly; unexpectedly; all at once; 


* '''అమాత్యుడు, amAtyuDu'''
-n. m.
--a king's minister; minister;


* '''అమాందస్తా, amAMdastA'''
-n.
-- a heavy-duty, portable, cast-iron mortar and pestle used in grinding nuts and spices in the kitchen;


* '''అమాంబాపతులు, amAmbApatulu'''
-n.
--(1) miscellaneous items; 
--(2) overhead;


* '''అమానుషం, amAnushaM'''
-n.
--(1) inhuman; cruel; 
--(2) uninhabited; with no human habitation;


* '''అమాయకుడు, amAyakuDu'''
-n.
--naive person;


* '''అమావాస్య, amAvAsya'''
-n.
-- new moon day;
-- అమావాస్య అనునది సినీవాలి, కుహు, దర్శ అని మూడు విధములు; అమావాస్య యొక్క 8 ఝాముల కాలంలో మొదటి ఝాము సినీవాలీ, 2, 3, 4, 5, 6 ఝాములు దర్శ, 7, 8 ఝాములు కుహు;  


* '''అమ్మాయి, ammAyi'''
-n.
--(1) girl; lass; kid; youngster; 
--(2) daughter;


* '''అమితం, amitaM'''
-adj.
--unlimited; without limit;


* '''అమ్మి, ammi'''
-n. f.
--female villager or vendor;


* '''అమ్ము, ammu'''
-v.t.
--sell;
-n.
--arrow;
---అమ్మువేటు దూరం = as far as an arrow can be thrown.


* '''అమ్ములపొది, ammulapodi'''
-n.
--quiver; arrow holder; (lit.) arrow pouch; arrow store;


* '''అమూర్తం, amUrtaM'''
-n.
--formless; shapeless;
---మూర్తులన్నిటికి ఆధారభూతమైన అణువు మాత్రం అమూర్తం = the atom which is the basis of all matter is itself shapeless.


* అమృతవల్లి, amRtavalli 
- n.
-- Giloy; Guduchi; [bot.] ''Tinospora cordifolia;'' A potent Ayurvedic climbing shrub celebrated for boosting immunity and fighting infections;

  
* '''అమేయం, amEyaM'''
-n.
--one followed by 32 zeros in the traditional Indian method of counting; 10&lt;sup&gt;32&lt;/sup&gt;


* '''అమోఘం, amOghaM'''
-adj.
--fruitful; 


* '''అమ్మో, ammO'''  
- inter.
-- an expression to show surprise or excitement;


* '''అయనం, ayanaM'''
-n.
--(1) road; path; 
--(2) half-a-year; the sun's course for six months; 


* '''అయనచలనం, ayanacalanaM'''
-n.
--precession of the equinoxes; the sidereal year (time taken by the Earth to go from one celestial longitude and return back to the same position with reference to a fixed star) is just over 20 minutes longer, or 50.26 arc seconds of angular measure, than the tropical year (time taken by the Earth to go from one vernal equinox to the next vernal equinox); this continuous receding of the vernal equinox along the zodiac is called the precession of the equinoxes;


* '''అయనాంశ, ayanAMSa'''
-n.
--the angular difference between the tropical and sidereal zodiacs; this difference is due to the precession of the equinoxes. Thus, the computed positions of the planets and houses may differ depending on whether ayanAMSa is used, and, if it is, on the specific algorithm employed to compute it! 
-- సాయన విధానం (Western): సూర్యుడు భూమధ్యరేఖను దాటే బిందువు (వసంత విషువత్తు - Vernal Equinox) ఆధారంగా గణించేది. ఇది ఋతువులను బట్టి మారుతూ ఉంటుంది. నిరయణ విధానం (Indian): ఆకాశంలో స్థిరంగా ఉండే నక్షత్రాల (అశ్విని, రేవతి వంటివి) ఆధారంగా గణించేది.
ఈ రెండింటి మధ్య ప్రతి సంవత్సరం ఏర్పడే చిన్నపాటి తేడానే 'అయనాంశం' అంటారు. ప్రస్తుతం ఈ తేడా సుమారు 24 డిగ్రీలు ఉంది.
-- మన దేశంలో మూడు పద్ధతుల అయనాంశలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. లాహిరి అయనాంశ = 24.13 డిగ్రీలు, రామన్ అయనాంశ = 22.46 డిగ్రీలు, KP అయనాంశ = 24.07 డిగ్రీలు. లాహిరి అయనాంశ చాలామంది పాటిస్తారు.


* '''అయనోవరణం, ayanOvaraNaM'''
-n.
--ionosphere; region of space about 50 kilometers from the surface of the Earth;


* '''అయస్, ayas'''
-pref.
--iron; ferro; ferrous; ferric;


* '''అయస్కాంతం, ayaskAntaM'''
-n.
--magnet;


* '''అయస్కాంత దండం, ayaskAnta daMDaM'''
-n.
--bar magnet;


* '''అయస్కాంతపు కడ్డీ, ayaskAntapu kaDDI'''
-n.
--bar magnet;


* '''అయస్కాంత క్షేత్రం, ayaskAnta kshEtraM'''
-n.
--magnetic field;


* '''అయస్కాంతావరణం, ayaskAMtAvaraNaM'''
-n.
--magnetosphere;


* '''అయ్య, ayya''' 
- n.
-- father; dad;


* '''అయ్యబాబోయ్, ayyabaabOy''' 
- inter.
-- an expression to show surprise;


* '''అయ్యయ్యో, ayyayyO''' 
- inter.
-- an expression to show sorrow;


* '''అయాచితం, ayAcitaM'''
-adj.
--unasked; 


* '''అయాను, ayAnu'''
-n.
-- ion; an electrically charged particle; an electron; an atom that has lost one or more electrons; 


* '''అయిక్, ayik'''
-pref.
--iron; ferro; ferric;


* '''అయికమత్యం, ayikamatyaM'''
-n.
--unity; (ety.) ఏకమతేర్భావః = unity in thought;


* '''అయిక్యరాజ్య సమితి, ayikyarAjya samiti'''
-n.
--United Nations;


* '''అయితే, ayitE'''
-adv.
--particle. if; but; if so;


* '''అయిదవ, ayidava'''
-adj.
--fifth;


* '''అయిదు, ayidu'''
-n.
--five;


* '''అయిదుగురు, ayiduguru'''
-n.
--five people;


* '''అయిన, ayina'''
-suff.
---ous;
---అంటుకునేదయిన = infectious; contagious.
---అసంగతమయిన = anomalous.
---నిరాకారమయిన = amorphous.


* '''అయిన వాళ్లూ, కాని వాళ్లూ, ayina vALlU, kAni vALlU'''
-ph.
--(idiom.) every Tom, Dick, and Harry; everyone, related or not;


* '''అయినా, ayinA'''
-adv.
--particle. nevertheless;


* '''అయినాకాని, ayinAkAni'''
-adv.
--particle. nevertheless, but;


* '''అయివేజు,  ayivEju'''
- n.
-- income; income from a farm or cultivated land;
-- ఐవజు;


* '''అయిష్టత, ayishTata'''
-n.
--aversion; unwillingness; distaste;


* '''అయిస్వర్యం, ayisvaryaM'''
-n.
--wealth; opulence;


* '''అయిహికం, ayihikaM'''
-n.
--worldly; materialistic; (ant.) ఆముష్మికం;


* '''అయోమయం, ayOmayaM'''
-n.
--(1) full of iron; made of iron; Ferro; 
--(2) confused state; hard; difficult; అస్తవ్యస్త పరిస్థితి;


* '''అయోముఖి, ayOmukhi'''
-n.
--an iron-tipped one; a wooden pestle with an iron tip; same as రోకలి


* '''అర, ara'''
-adj.
--half; 
---అర టావు = half of full-scape sheet.
-n.
-- (1) compartment; closet; chamber; a part of a shelf;
---మీద అర = upper compartment.
---అర డజను = half a dozen.
---అరడుగు = half a foot.
-- (2) the fraction 1/2. 


* '''అరకొర, arakora'''  
-n. 
--deficiency; defect; incomplete;


* '''అరఖు, arakhu'''
-n.
--medicine in the form of liquid; extract; tincture;


* '''అరగూడు, aragUDu'''
-n.
--niche; niche in a wall;


* '''అరఘట్టం, araghaTTaM'''
-n.
--sky-wheel; a wheel, with bucket seats, that rotates on a horizontal axis and is commonly found in amusement parks; a water wheel with buckets, that rotates on a horizontal axis;


* '''అరచెయ్యి, araceyyi'''
-n.
--palm of the hand; (lit.) half a hand, the other half being the back of the hand or మండ.


* '''అరటి కర్రు, araTi karru'''
- n.
-- banana sap; this sap leaves an indelible mark on clothes and so is often used in making inks and markers;


* అరటి దూట,  araTi dUTa
- n.
-- the slender, rod-like part in the middle of the stem; although low in nutritional value, this is often cooked and eaten like any other vegetable;


* '''అరటికాయ, araTikAya'''
-n.
--plantain; a type of banana used in cooking; raw banana used as a vegetable;
---బొంత అరటి = plantain; a cooking variety of banana.


* '''అరటిపండు, araTipaMDu'''
-n.
--banana; the fruit version of a plantain; 
---examples of fruit varieties of banana = అమృతపాణీ, కర్పూరపు చక్రకేళి; వామన చక్రకేళి; పచ్చ అరటి; కొమ్మ అరటి.
---In India, early Aryans considered banana as unsuitable for eating by branding it as &quot;న పథ్యం కదళీ ఫలం;&quot;


* '''అరటిమొక్క, araTimokka'''
-n.
--banana plant; (bot.) Musa paradisiaca;  నందనవనంలో ఉండదగ్గ మొక్క; Musa sapientum; విజ్ఞలు తినదగ్గ పండు; Musa acuminata; అడవి అరటి; 
-- నార అరటి = Musa textilis;
-- [Sans.]  కదళీ; మోచా; 


* '''అరణ్యం, araNyaM'''
-n.
--forest; jungle;
---కీకారణ్యం = dense forest.
---వర్షారణ్యం = rain forest.


* '''అరణ్య అగ్నిజ్వాల, araNya agnijvAla'''
-n.
--the flame of the forest; [bot.] ''Delonix regia'';


* '''అరణి, araNi'''
-n.
--(1)Trust; foundation; charitable organization; (2) fireboard; firedrill; A piece of dry wood to produce fire by friction;


* '''అరదండాలు, aradaMDAlu'''
-n. pl.
--handcuffs;


* '''అరపూస, arapUsa'''
-n.
--rosin; resin; this is the stuff applied to the bow of a violin to improve friction;


* '''అరమర, aramara'''
-n.
--doubt; hesitation;


* '''అరమరగింపు, aramaragiMpu'''
-n.
--fractional distillation; boiling in a chamber with compartments;


* '''అరమరిక, aramarika'''
-n.
--mutual suspicion; difference of opinion; hesitation; doubt; 


* '''అరమారు, aramAru'''
-n.
--shelf or chamber with compartments;


* '''అరయమి, arayami'''
-n.
--ignorance; 
---అరయమియే ఆనందం = ignorance is bliss.


* '''అరయిక, arayika'''
-n.
--research; 


* '''అరవం, aravaM'''
-n.
--Tamil; (lit.) అ + రవం = a language with no aspirates;


* '''అరవచాకిరి, aravacAkirI'''
-n.
--hard work with no compensation; (ety.) అరువుచాకిరి; service first, payment later type of extracting work; (rel.) వెట్టిచాకిరి; గొడ్డుచాకిరి;


* '''అరవై, aravai'''
-n.
--sixty


* '''అర్కం, arkaM'''
-n.
--[chem.] extract;


* '''అర్ఘ్యం, arghyaM'''
-n.
-- water offered as an ingredient in performing a pooja;
-- అర్ఘ్యం అంటే దేవతలకు (ముఖ్యంగా సూర్యుడు, ఇతర గ్రహ దేవతలు లేదా దైవిక శక్తులకు) నీరు, పుష్పాలు, చందనం, గంధం లేదా ఇతర పదార్థాలతో సమర్పించే ఆచారం. ఇది భక్తి మరియు గౌరవ సూచకంగా చేస్తారు;


* '''అర్చన, arcana'''
-n.
--worship;


* '''అర్ణవం, arNavaM'''
-n.
--sea;


* '''అర్థం, arthaM'''
-n.
--(1) meaning; significance; 
--(2) money; wealth;
-- (3) వస్తువు; 
-- (4) ప్రయోజనం;
---వాచ్యార్థం = literal meaning.
-suff.
--for;
---గౌరవార్థం = to honor.


* '''అర్థశాస్త్రం, arthaSAstraM'''
-n.
--economics;


* '''అర్ధం, ardhaM'''
-n.
--half;
---పూర్వార్ధం = first half; former half.
---ఉత్తరార్ధం = second half; later half.


* '''అర్ధ, ardha'''
-adj.
--half; hemi; semi;


* '''అర్ధగోళం, ardhagOLaM'''
-n.
--hemisphere;
---పూర్వార్ధగోళం = the Eastern hemisphere.
---పశ్చిమార్ధగోళం = the Western hemisphere.


* '''అర్ధఘనం, ardhaghanaM'''
-n.
--[chem.] gel; half-solid;


* '''అర్ధచంద్రుడు, ardhacaMdruDu'''
-n. m.
--half-moon;


* '''అర్ధణా, ardhaNA'''  
-n. 
--a coin of the British era with a value of one-half anna or one-thirty second of a rupee or six pies;


* '''అర్ధద్రవం, ardhadravaM'''
-n.
--[chem.] sol; half-liquid;


* '''అర్ధనారీశ్వరుడు, ardhanArISvaruDu'''
-n.
--Androgyny;


అర్ధపరాన్నజీవి, ardhaparAnnajIvi
- n.
-- hemiparasite; a plant that obtains part of its food by parasitism, e.g. mistletoe, which also photosynthesizes; 


అర్ధపారదర్శక, ardhapAradarSaka
- adj.
-- translucent; D\diaphanous;


* '''అర్ధరాత్రి, ardharAtri'''
-n.
--midnight;


* '''అర్ధవృత్తం, ardhavRttaM'''
-n.
--[math.] semicircle;


* '''అర్ధవాహిని, ardhavAhini'''
-n.
--[phy.] semiconductor;


* '''అర్ధసంకలని, ardhasaMkalani'''
-n.
--[comp.] half-adder; a device that adds two numbers without taking into account the propagated carry;


* '''అర్భకుడు, arbhakuDu'''
-n. m.
--weakling; child;


* '''అర్హత, arhata'''
-n.
--qualification; eligibility; entitlement; (ety.) అర్ + హత = అరిషడ్వర్గాలని చంపినది, that is, one is said to be qualified after killing the six enemies, namely కామ, క్రోధ, లోభ, మోహ, మద, మాత్సర్యం.
-suff.
- ability
---గమనార్హత = noticeability.


* '''అర్హతా పత్రము, arhatApatramu'''
-n.
--credential; diploma; certificate;


* '''అర్హమయిన, arhamayina'''
-suff.
---ble
---గమనార్హమయిన = noticeable.
---ప్రశంశార్హమయిన = commendable.


* '''అర్ఝ్యం, arghyaM''' 
- n.
-- water offered to a guest to wash hands; చేతులు కడుగుకొనేందుకు ఇచ్చే నీళ్ళు;


* '''అరాజకం, arAjakaM'''
-n.
--anarchy;


* '''అర్థాంతరం, arthAntaraM'''
-n.
--another meaning;


* '''అర్ధాంతరంగా, ardhAntaraMgA'''
-adv.
--incompletely; partially; 
---అర్ధాంతర మొత్తం = partial sum.


* '''అర్థాపత్తి, arthApatti'''
-n.
--a figure of speech; inference; inference of a cause from its effect;
-- &quot;రాజు గారి చిన్న భార్య మంచిది&quot; అన్నప్పుడు, పెద్ద భార్య మంచిది కాదు అనే అర్థం స్పురించిడం అర్థాపత్తికి ఒక ఉదాహరణ; 


* '''అర్ధాంతరం, ardhAntaraM'''
-adj.
--incomplete; partial; intermediate;
---అర్ధాంతరంగా = in the middle.
---అర్ధాంతర మొత్తం = partial sum.


* '''అర్ధాంతరన్యాసం, ardhaMtaranyAsaM'''
-n.
--a figure of speech in which a simple example is given and a broad generalization is made; ఒక ఉదాహరణని చూపి, దాన్ని సర్వవ్యాప్తంగా వాడడం; అజహర్లక్షణం;


* '''అర్ధాంగి, ardhAMgi'''
-n.
--better half; wife;


* '''అర్ధాయువు, ardhAyuvu'''
-n.
--[phy.] half-life;


* '''అర్ధాధికేనం, ardhAdhikEnaM'''							
-n.
--[math.] rounding off to the nearest integer;


* '''అర్వాచీనం, arvaacheenaM''' 
- adj.
-- (1) modern; recent; not ancient; (2) reverse; contrary;
-- ప్రాచీనం కానిది; కొత్తది.


* '''అరి, ari'''
-suff.
--denotes possession; 
--- నేర్పరి = skillful person.
--- జాలరి = జాలము పట్టినవాడు;  fisherman = a person who handles the net
--- కాపరి = కాపు కాసేవాడు; watchman = a person who watches; 
--- చదువరి = చదువుకున్నవాడు; 
-n.
--enemy; foe;


* '''అరికట్టు, arikaTTu'''
-v.t.
--block; impede; stop;


* '''అరిగిపోవు, arigipOvu''' 
-n. 
--wear out; erode;


* '''అరిగోలు, arigOlu'''
-n.
-- a raft made of wickerwork and animal skin;


* '''అరిత్రం, aritraM'''
-n.
--rudder; the device that keeps a boat on course;


* '''అరిషడ్వర్గాలు, arishaDvargAlu'''
-n. pl.
--the six categories of enemies to a human, namely, lust, anger, miserliness, infatuation, arrogance, and jealousy;


* '''అరిష్టం, arishTaM'''
-n.
--(1) misfortune; calamity; danger; 
--(2) crow; 
---బాలారిష్టాలు = (1) diseases of the childhood; (2) [idiom] teething troubles; any difficulties in the early stages of a project.


* '''అరిష్ఠ, arishTha'''
-adj.
--fermented;


* '''అర్జీ, arjI'''
-n.
--petition; application;


* '''అరుంధతి, aruMdhati'''
-n.
--[astron.] Alcor; the companion star of Mizar in Ursa Major;


* '''అరుగు, arugu'''
-n.
--pial; oriel; raised platform serving as a seat in front of a house as in వీధి అరుగు; 
-v.i.
--digest; erode; abrade;
- v. t. depart; leave; go away;


* '''అరుణ, aruNa'''
-adj.
--red;


* '''అరుణ మహాతార, aruNa mahAtAra'''
-n.
--[astron.] red giant; a type of huge star that is not on the Main Sequence of the H-R diagram;


* '''అరుణోదయం, aruNOdayaM'''
-n.
--reddening of the sky before sunrise; (lit.) red morning;


* '''అరుదు, arudu'''
-adj.
--rare, scarce; unusual;


* '''అరువు, aruvu'''
- n.
-- loan; something that is borrowed;


* '''అరువు తెచ్చుకొను, aruvu tecchukonu'''
- v. t.
-- borrow something;


* '''అర్జున, arjuna'''
-n.
--(1) one of the Pandavas of the Mahabharata; 
--(2) a medicinal plant; [bot.] ''Terminalia arjuna;''
-- ఆరా చెట్టు; అర్జున ఒక ప్రముఖ ఆయుర్వేద మూలిక; అర్జున చెట్టు యొక్క బెరడు (bark)ని ఆయుర్వేద వైద్య విధానాలలో ఉపయోగిస్తారు. ఈ మొక్క ముఖ్యంగా హృద్రోగ నిరోధానికి, రక్తపోటు నియంత్రణకు ఉపయోగపడతాయి. 


* '''అర్భుదం, arbhudaM'''
-n.
--one followed by ten zeros in the traditional Indian method of counting; ten billion; 10&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt;


* '''అర్రు, arru'''
-n.
--neck;


* '''అర్హుడు, arhuDu'''
-n. m.
--deserving candidate;


* '''అరైకామ్లం, araikAmlaM'''
-n.
--[biochem.] DNA; deoxyribonucleic acid;


* '''అలంకరణ, alaMkaraNa'''
-n.
--(1) decoration; 
--(2) make-up;


* '''అలంకరించు, alaMkariMcu'''
-v. t.
--decorate; trim;
---క్రిస్‌మస్ చెట్టుని అలంకరించు = trim the Christmas tree.


* '''అలంకారం, alaMkAraM'''
-n.
--(1) ornament; 
--(2) figure of speech;
---అతిశయోక్తి = hyperbole.
---అనుప్రాసం = alliteration.
---అర్ధాంతరన్యాసం = reinforcement by citing another instance.
---అర్ధాలంకారం = figure of speech created by exploiting the meaning of words.
---ఉపమాలంకారము = simile.
---ఉత్ప్రేక్ష = imagery.
---ఛేకానుప్రాస = occurrence of pairs of consonants repeatedly in close proximity with different meanings. ఉ. కాళింది మడుగున కాళియుని పడగల ఆబాల గోపాల మాబాల గోపాలుని అచ్చెరువున అచ్చెరువున విచ్చిన కన్నులజూడ తాండవమాడిన సరళి గుండెల మ్రోగిన మురళి ఇదేనా ఇదేనా ఆ మురళి ....(చిత్రం - సప్తపది, రచన - వేటూరి, సంగీతం - కెవి మహదేవన్, గానం - సుశీల, ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం);
---పర్యాయోక్తి = repetition.
---ముక్తపదగ్రస్తం = starting a new phrase (or a line in a poem) with the same word that was used to end the previous phrase (or line in a poem). ఉ. గోదారీ గట్టుందీ, గట్టుమీద చెట్టుందీ, చెట్టు కొమ్మన పిట్టుందీ, ఆ పిట్ట మనసులో ఏముందీ...(చిత్రం - మూగమనసులు, రచన - దాశరథి, సంగీతం - కెవి మహదేవన్, గానం - పి సుశీల)
---వృత్యానుప్రాస = occurrence of one or two consonants cyclically. ఉ. అవునే తానే నన్నేనే నిజమేనే అంతా కథలేనే అమ్మో ఎన్నెన్ని వగలోనే, అబ్బ ఏమని చెప్పేనే,  నీకేమని చెప్పేనే .... (చిత్రం - ఒకే కుటుంబం, రచన - దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, సంగీతం - కోదండపాణి, గానం - సుశీల);
---రూపకము = metaphor.
---లాటానుప్రాస = occurrence of words repeatedly in close proximity with the same meaning but with different import. ఉ. ఏమో ఏమో ఇది నాకేమో ఏమో అయినది ఈ వేళలో నా గుండెలో ఏదో గుబులవుతున్నది ... (చిత్రం: అగ్గి పిడుగు, సంగీతం: రాజన్-నాగేంద్ర, సాహిత్యం: సినారె, గానం: ఘంటసాల, జానకి);
---వక్రోక్తి = satire; sarcasm.
---విరుద్ధోక్తి = oxymoron.
---సంసృష్టి = oxymoron.
---శబ్దాలంకారం = figure of speech created by exploiting the sound of words; an example is onomatopoeia which is obtained by the formation of words by imitating the natural sound associated with the object or action; for example, the sound of a bell is indicated by గణ గణ.
---యమకం = occurrence of a word, or a vowel and a consonant, repeatedly with a difference in meaning. ఉ. నువ్వు వస్తావని బృందావని ఆశగ చూసేనయ్యా కృష్ణయ్యా, వేణువు విందామని, నీతో వుందామని నీ రాధ వేచేనయ్యా రావయ్యా....(చిత్రం: మల్లెపువ్వు, సంగీతం: చక్రవర్తి,  రచన: ఆరుద్ర, నేపధ్య గానం: వాణీజయరాం.
---స్వభావోక్తి = realism.


* '''అలంతం, alaMtaM'''
-n.
--[chem.] aldehyde, chemical substances whose names end with the sound al or అల్. see also ఒలంతం;
---పిపీలికాలంతం = formaldehyde.


* '''అలంతషడోజు, alaMtashaDOju'''
-n.
--[chem.] aldohexose; a monosaccharide sugar with six carbon atoms and an aldehyde group;


* '''అల, ala'''
-n.
--wave; wavelet;


* '''అలక, alaka'''
-n.
--anger; displeasure; pout;


* '''అలక్ష్యం,  alakshyaM'''
- n.
-- carelessness; recklessness;


* '''అలక్ష్యం చేయు,  alakshyaM cEyu'''
- v. i.
-- ignore;


* '''అలకా మేఘం, alakAmEghaM'''
-n.
--cirrus cloud; 


* '''అలగాజనం, alagAjanaM'''
-n.
--groundlings; common flok;


* '''అలజడి, alajaDi'''
-n.
--commotion; disturbance;


* '''అలజడిపడు, alajaDipaDu'''
-v. i.
--get disturbed;


* '''అలజడిపాటు, alajaDipATu'''
-n.
--disturbance;


* '''అలతి, alati''' 
- adj.
-- simple; light; thin; small; few; narrow; 


* '''అలమట, alamaTa'''
-n.
--grief; sorrow; 


* '''అలమారు, alamAru'''
-n.
--almirah; cupboard;


* '''అలములు, alamulu'''
-n. pl.
--weeds;


* '''అలముకొను, alamukonu'''
-v. i.
--spread; extend; pervade;


* '''అలరారు, alarAru''' 
-v. i. 
--shine; prosper; flourish;


* '''అలరించు, alariMcu'''  
-v. t. 
--please; gratify;


* '''అలరు, alaru''' 
-v. i. 
--shine; prosper; flourish;


* '''అలవాటు, alavATu'''
-n.
--habit; custom;


* '''అలవాటుపడు, alavATupaDu'''
-v.t.
--get accustomed; habituated to; addicted to;


* '''అలవాటు ప్రకారం, alavATu prakAraM'''
-adv.
--habitually;


* '''అలవి, alavi'''
-n.
--possibility; practicability; measure; extent;


* '''అలవోకగా, alavOkagA'''
-adv.
--effortlessly; easily; sportively; 
-- అల సాగిపోయినట్టు;


* '''అలసందలు, alasaMdalu'''
-n.
-- a type of cereal grain; [bot.] ''Dolicos catjang'';
-- బొబ్బర్లు;


* '''అలసట, alasaTa'''
-n.
--exhaustion; tiredness; fatigue;


* '''అలసత్వం, alasatvaM'''  
-n. slackness; 
--laziness; procrastinating attitude; tendency to postpone;


* '''అల్పం, alpaM'''
-n.
--mean; light; not dignified; insignificant; [ant.] అనల్పం;


* '''అల్పసంఖ్యాక వర్గాలు, alpasaMkhyAka vargAlu'''
-n. pl.
--minorities; 


* '''అల్లం, allaM'''
-n.
--ginger; green ginger; a root belonging to the grass family; [bot.] ''Zanzibar Officinalis;'' of the Zingiberaceae family;
---పచ్చి అల్లం =  green ginger;
---శొంఠి = dried ginger;
---బావన అల్లం = steeped ginger; pickled ginger.
---అల్లం మురబ్బా = ginger steeped in lime juice, mixed with salt and dried in the sunshine, and repeatedly steeped and dried.
---మామిడల్లం = mango ginger; a root resembling ginger, belonging to the turmeric family, but not related to either ginger or mango; [bot.] ''Curcuma amada;''
--[Sans.] శృంగవేరు; ఆర్ర్దక; కటుక; భద్రం;  


* '''అల్లకల్లోలం, allakallOlaM'''
-n.
--total disorder; total chaos; turmoil; hubub; 

 
* '''అల్ల నేరేడు, allanErEDu'''
-n.
--rose apple; kind of black plum; [bot.] '''Myrtus communis;''' [Sans.] జంబూ;


* '''అల్లరి, allari'''
-adj.
--rambunctious; mischievous; noisy; troublesome;
-n.
--commotion; noise; confusion;


* '''అల్లరిపడు, allaripaDu'''
-v.i.
--incur trouble; face trouble; get into trouble; 


* '''అల్లరిపెట్టు, allaripeTTu'''
-v.t.
--cause trouble; make trouble; 


* '''అలాగ, alAga'''
-adv.
--thus; that way; in that manner; as you say; OK;
-- లాగు అంటే పద్ధతి. ఆ లాగునన్ అంటే ఆ పద్ధతిలో;  


* '''అలాగని, alAgani'''
-adv.
--having said thus;


* '''అలాటి, alATi'''
-adj.
--that kind of;


* '''అలారం, alAraM'''
-n.
--alarm;


* '''అలారం గడియారం, alAraM gaDiyAraM'''
-n.
--alarm clock;


* '''అల్కా, alkA'''
-adj.
--inferior; light-weight;


* '''అల్మార, almAra'''
-n.
--almirah; cupboard;


* '''అల్లారుముద్దుగా, allArumuddugA'''
-adv.
--dotingly; with extreme love and affection;


* '''అలికిడి, alikiDi'''
-n.
--noise; sound; 


* '''అలిగేటర్, aligETar'''
-n.
--alligator; a crocodile-like reptile found in the Americas;


* అలివేలు మంగ, alivElu manga 
- n.
-- Goddess Lakshmi; the lady seated on a flower;
-- (Tamil) అలర్ = పువ్వు; మేల్ = మీద; మంగ = స్త్రీ &gt; పువ్వు మీద ఉన్న స్త్రీ;


* '''అల్పిష్ఠము, alpishthamu'''
-adj.
--smallest; least;


* అల్పీ,  alpI
- n.
-- headed pin;
-- గుండుసూది; 


* '''అల్లించు, alliMcu'''
-v.t.
--to get something woven, braided, plaited, composed or fabricated;


* '''అల్లి, alli'''
-n.
--(1) lotus like water plant; [bot.] ''Nymphaea alba;'' 
--(2) a wild shrub; [bot.] ''Memecylon edule;'' The leaves of this shrub are sweet; people who chew the leaves and swallow the juice do not suffer from the pangs of hunger and is therefore very popular with yogis who meditate for weeks at a stretch;
-- Ironwood; [bot.] ''Memecylon umbellatum'' of the Melastomataceae family; 
-- &quot;అంజని&quot; &quot;కరంద&quot; అన్నా ఇదే; ఇనుములా గట్టిగా ఉంటుందని ఆపేరు వచ్చింది. ఇవి వర్షాకాలంలో జూన్, జూలై, ఆగస్ట్ మాసాల్లో పండి లభిస్తాయి. పూలు కూడా ఊదా రంగులో అందంగా ఉంటాయి. చిన్న పిందెలు గులాబి రంగులో ఉంటాయి. అవి నెమ్మదిగా నీలం రంగులోకి మారి, చివరిగా నలుపుకి తిరిగినప్పుడు, పక్వానికి వచ్చినట్టు గుర్తు. తియ్యగా, కొంచెం పులుపుగా ఉండే ఈ పళ్ళు అటవీ ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా లభించేవి. తిన్నాక నేరేడులాగా నోరంతా నీలంగా మారిపోతుంది. 


* '''అల్లిక, allika'''
-n.
--embroidery; woven work; knitting;


* '''అల్లన, alIna'''
-adj.
--non-aligned; 


* '''అలీన, alIna'''  
-adj. 
--non-aligned; 


* '''అలీనోద్యమం, alInOdyamaM'''  
-ph. 
--non-aligned movement; 


* '''అల్కీ, alkI'''
-adj.
--thin; inferior;


* '''అల్పీ, alpI'''
-n.
--headed pin;


* '''అలుకు, aluku'''
-v. t.
--(1) mop; 
--(2) smear a mud floor with water, mud, and dung as a cleansing operation;


* '''అలుగు, alugu'''
-v. i.
--pout; mildly upset; grumble;


* '''అలుగ్గుడ్డ, alugguDDa'''
-n.
--mop; a cloth used for mopping;


* '''అలుపు, alupu'''
-n.
--tiredness;


* '''అల్లు, allu'''
-v. t.
--(1) weave; knit; braid; 
--(2) fabricate; compose;
---కథ బాగా అల్లు = weave the story well.
---జడ అల్లు = braid the hair.
---స్వెట్టరు అల్లు = knit the sweater.


* '''అల్లుడు, alluDu'''
-n.
--(1) son-in-law; (lit.) CP Brown gives the interpretation as &quot;one who weaves a relation between two families,&quot; but modern linguists do not accept this;  
--(2) plaiting; braiding; 


* '''అల్లు బచ్చలి, allu baccali'''
-n.
--Basella; Malabar nightshade; [bot.] ''Basella rubra;''


* '''అల్లూమినం, allUminum'''
-n.
--aluminum; (Br.) aluminium; a chemical element; 


* '''అల్లెతాడు, alletADu'''
-n.
--bowstring; 


* '''అలైంగిక, alaiMgika'''
-adj.
--asexual;


* '''అలోహం, alOhaM'''
-n.
--non-metal;


* '''అవ, ava'''
-pref.
--under; below; not normal;
---అవలక్షణం = bad characteristic.


* '''అవకతవకలు, avakatavakalu'''
-n.
--irregularities;


* '''అవకలనం, avakalanaM'''
-n.
--[math.] differentiation; (lit.) a computation involving a limiting process;


* '''అవకాశం, avakASaM'''
-n.
--opportunity; chance;


* '''అవకాశవాది, avakASavAdi'''
-n.
--opportunist;


* '''అవగండము, avagaMDamu'''
-n.
--pimple;


* '''అవగతి, avagati'''
-n.
--perception; 


* '''అవగ్రహం, avagrahaM''' 
-n. 
--a symbol resembling stylized 2 used in Sanskrit texts to indicate a pause;
-- ఈ 'ఽ' గుర్తును 'అవగ్రహం' అంటారు. ఇది సంస్కృత పదాల మధ్య విసర్గ సంధి జరిగినప్పుడు వస్తుంది. సంధి జరిగి అకారం లోపమైనప్పుడు, 'అక్కడ నిజానికి ఒక 'అ' అన్న అక్షరం ఉండేది, సంధివలన అది పోయింది కానీ దానిని ఉన్నట్లుగా భావించి ఉచ్చారణలో కలుపుకోవాలి' అని చెప్పడానికి ఈ అవగ్రహ చిహ్నాన్ని ఉంచుతారు.
-- ఉదాహరణ: &quot;వాసుదేవః + అభిరక్షతు --&gt; వాసుదేవో + అభిరక్షతు --&gt;వాసుదేవోభిరక్షతు&quot; అని వచ్చి విసర్గ 'ఓ' గా మారినప్పుడు దాని ప్రక్కన వచ్చిన అకారం పోయింది. కానీ పలికేటప్పుడు 'వాసుదేవోభిరక్షతు' అని కాక 'వాసుదేవోఅభిరక్షతు' అన్నట్లు అకారాన్ని పూర్తిగా కాక, సగం పలికినట్లు, లేక చివరి 'వో' ను కొంత దీర్ఘంగా పలకడంద్వారా సగం అకారం ధ్వనించేటట్లు ఉచ్చరించాలి. కనుక ఆ కనిపించకుండా పోయిన సగం 'అ' కు గుర్తుగా 'ఽ' ను ఉంచి &quot;వాసుదేవోఽభిరక్షతు&quot; అని వ్రాస్తారు. అక్కడ సంధి జరిగిందని తెలిసిన వారు ఆ గుర్తు లేకున్నా సరిగానే ఉచ్చరిస్తారు. కానీ ఉచ్చారణా దోషాలను పరిహరించడానికి అవగ్రహం ఉంచడం తప్పనిసరి;


* '''అవగాహన, avagAhana'''
-n.
--comprehension; understanding;


* '''అవచూషకం, avacUshakaM'''
-n.
--absorbent;


* '''అవచూషణం, avacUshaNaM'''
-n.
--absorption; sucking in; 


* '''అవజ్ఞ, avaj~na'''
-n.
--contempt; disregard; 


* '''అవజ్ఞత, avaj~nata'''
-n.
--ignorance; stupidity;


* '''అవటము, avaTamu'''
-n.
--cavity; hole;


* '''అవతల, avatala'''
-n.
--outside; that side; the other side;


* '''అవతారం, avatAraM'''
-n.
--(1) descent; incarnation; avatar; a manifestation of God as a life form; (ety.) ava = down; tAr = pass over; 
--(2) guise; appearance; dress;


* '''అవతారిక, avatArika'''
-n.
--preface;


* '''అవదంశము, avadaMSamu'''
-n.
-pickle; preserve;


* '''అవద్యం, avadyaM'''
-n.
--fault; faulty;


* '''అవద్య తాళుకం, avadya tALukaM'''
-n.
--fault-tolerant;


* '''అవధానం, avadhAnaM'''
-n.
--concentration; attention;


* '''అవధాని, avadhAni'''
-n.
-- a person who is capable of performing feats of memorization;


* '''అవధారణార్థకం, avadhAraNArthakaM'''
-n.
--[gram.] emphatic particle;


* '''అవధి, avadhi'''
-n.
--[math.] limit; boundary;


* '''అవధి క్రియ, avadhi kriya'''
-n.
--[math.] limiting process;


* '''అవధూత, avadhUta'''
-n.
-- nacked mendicant; one who renounced everything; (ety.) అ = అక్షరత్వం = the quality of being indestructible,  వ = వరేణ్యత్వం = the epitome of completeness; ధ = a symbol for stands for our ties to this physical world; త = తత్త్వమసి;
-- జన్మ సంబంధంగా వచ్చిన సంబంధాలను, బంధాలనూ పూర్తిగా విడిచిన వాడు. దేహాభిమానం పూర్తిగా వదిలించుకొని ఎప్పుడూ పరమాత్మ చింతనలో ఉండే వాడు అవధూత. కామ మోహాలు గూడా జయించిన వాడు గాబట్టి శరీర రక్షణకు గూడా ప్రయత్నించడు. వస్త్రాచ్ఛాదన గూడా కోరడు. భోజనాపేక్ష గూడా జయిస్తాడు;


* '''అవని, avani'''
-n.
--the Earth; this world;


* '''అవనిపాతం, avanipAtaM'''
-n.
--(1) a dip in the earth; sink hole; 
--(2) a hole in the ground used to catch elephants;


* '''అవపాతం, avapAtaM'''
-n.
--[phy.] dip; property of a magnetic needle;


* '''అవపాతనం, avapAtanaM'''
-n.
--precipitation; a collective term used to describe various forms of water falling on the ground;


* '''అవమానం, avamAnaM'''
-n.
--insult; humiliation; affront; 


* '''అవయవం, avayavaM'''
-n.
--[bio.] limb; organ; component part;


* '''అవర్తకం, avartakaM'''
-n.
--recurrent; periodical;


* '''అవరుద్ధ, avaruddha'''
-adj.
--[phy.] damped;
---అవరుద్ధ స్పందనం = damped vibration.


* '''అవరోధం, avarOdhaM'''
-n.
-- (1) hurdle; obstacle; (2) [phy.] resistance; a property of resistor;


* '''అవరోధకి, avarOdhaki'''
-n.
--[phy.] resistor; a component of electrical circuits;


* '''అవరోహణం, avarOhaNaM'''
-n.
--descent; dismount; alight;


* '''అవరోహణ, avarOhaNa'''
-adj.
--descending;


* '''అవరోహణ క్రమం, avarOhaNa kramaM'''
-n.
--descending order; in Indian music, this order is ని, ద, ప, మ, గ, రి, స.


* '''అవలంబించు, avalaMbIMcu'''
-v.i.
--adopt;


* '''అవలీలగా, avalIlagA'''
-adv.
--effortlessly; easily;


* '''అవలోకించు, avalOkiMcu'''
-v.i.
--look; see;


* '''అవశ్యం, avaSyaM'''
-n.
--indispensable; necessary; urgent; 


* '''అవశిష్ట, avaSishTa'''
-adj.
--residual; left over;


* '''అవశిష్టం, avaSishTaM'''
-n.
--residue;
---అవశిష్ట సిద్ధాంతం = Residue Theorem


* '''అవశేషం, avaSEshaM'''
-n.
--remainder; residue;
---శిలాస్తులంటే శిలలలో బంధించబడ్డ పురాతన జీవుల అవశేషాలు = fossils are the remains of ancient creatures imprisoned in rocks.


* '''అవసరం, avasaraM'''
-n.
--(1) need; necessity; 
--(2) necessary; (ant.) అనవసరం;


* '''అవస్థ, avastha'''
-n.
--(1) condition; state; position; 
--(2) phase; stage;
--(3) miserable condition; 


* '''అవసాధనము, avasAdanamu'''
-n.
--decline; loss;


* '''అవసానము, avasAnamu'''
-n.
--end; termination; death;


* '''అవస్థానము, avasthAnamu'''
-n.
--residence; dwelling;


* '''అవహేళన, avahELana'''
-n.
--mockery; ridicule;


* '''అవహేళన చేయు, avahELana cEyu'''
-v.t.
--ridicule; heckle;


* '''అవక్షేపం, avakshEpaM'''
-n.
-- (1) residue; [chem.] precipitate; sediment; (2) discarded item; censured item;  


* '''అవక్షేపణ, avakshEpaNa'''
-v.t.
-- (1) [chem.] precipitation; the process of creating a precipitate; sedimentation; (2) discard; censure; blame; 


* '''అవ్యక్త, avyakta'''
-adj.
--unknown; implicit; impersonal;


* '''అవ్యయం, avyayaM'''
-n.
--(1) indestructible; inexhaustible; non perishable; 
--(2) one followed by 30 zeros in the traditional Indian method of counting;
--(3) a Telugu word with no gender, number, or case; ex. అక్కటా!, ఓహో!, etc.
 

* '''అవ్యయనిధి, avyayanidhi'''
-n.
--[comp.] non-destructive store; a storage device whose contents will not get destroyed when the power fails;


* అవ్యవధానంగా,  avyavadhAnaMgA
-adv.
-- without a pause; without a time gap;


* '''అవ్వ, avva'''
-n.
--an old lady; grandmother;
---అవ్వా కావాలి,బువ్వా కావాలి = [idiom] wants to have the cake and eat it too.


* '''అవాకులు చెవాకులు, avAkulu chevAkulu''' 
-n.. 
--inconsequential talk; irrelevant talk; inappropriate talk; 


* '''అవాచీనము, avAcInamu'''
-adj.
--southern;


* '''అవాయి, avAyi'''
-n.
--rocket; see also జువ్వ;


* '''అవి, avi'''
-pron.
--those (things); 


* '''అవిచ్ఛిన్న, aviccinna'''
-adj.
--continuous;
---అవిచ్ఛిన్న భిన్నం = continuous fraction.
---అవిచ్ఛిన్న వర్ణమాల = continuous spectrum.


* '''అవిటి, aviTi'''
-adj.
--maimed; crippled; deformed; handicapped; 


* '''అవిద్య, avidya'''
-adj.
--ignorance; nescience;


* '''అవినాభావము, avinAbhAvamu'''
-n.
--unity; lack of a feeling of disunity; 
-- వినాభావం లేకుండా ఉండడం అవినా భావం; &quot;అది లేకుండా ఉండడం అనేది లేదు&quot; అని అర్థం. ఉదా. చంద్రుడికీ వెన్నెలకూ అవినాభావ సంబంధం అంటే &quot;చంద్రుడు వెన్నెలను విడిచి ఉండడం ఉండదు&quot; అని అర్థం; 


* '''అవినీతి, avinIti'''
-n.
--immorality; corruption; 


* '''అవిభక్త, avibhakta'''
-adj.
--undivided; joint;
--- అవిభక్త కుటుంబం =  joint family.


* '''అవిభాజ్య సంఖ్య, avibhAjya saMkhya'''
-n.
--prime number;


* '''అవివేకము, avivEkamu'''
-n.
--stupidity; foolishness; folly;


* '''అవిరి, aviri'''
-n.
--indigo plant; [bot.] indigofera tinctora; 


* '''అవిసె, avise'''
-n.
--linseed; flax; [bot.] Linum usitatissimum; Cassia alata; Sesbania grandiflora; [Sans.] అగస్త్య.
--ముళ్ళ అవిసె = [bot.] ''Sesbania cannabina'', 
--నూనె అవిసె = [bot.] ''Sesbania grandiflora'', లేక ‘అవిసె’  లేక అతసి;
--సోమింత  = [bot.] ''Sesbania sesban'', 
--సీమ అవిసె = [bot.] Sesbania speciosa;


* '''అవిసె నూనె, avise nUne'''
-n.
--linseed oil;


* '''అవు, avu'''
-v.i.
--to be; become;


* '''అవుకు, avuku''' 
-n. 
--weakness; fragility
-v. i. 
--weak; yield to pressure; fragile; 


* '''అవుచిత్యం, avucityaM'''
-adj.
--relevance; appropriateness; also ఔచిత్యం;


* '''అవున్నత్యం, avunnatyaM'''
-adj.
--eminence; greatness; also ఔన్నత్యం;


* '''అవును, avunu'''
-minor sentence. 
--yes; also ఔను; (ant.) కాదు; 


* '''అశక్యం, aSakyaM'''
-adj.
--unachievable;


* '''అశని, aSani'''
-n.
--lightning;


* '''అశనిపాతం, aSanipAtaM'''
-n.
--thunderbolt; catastrophe; (lit.) lightning-fall;


* '''అశరీరవాణి, aSarIravANi'''
-n.
--a voice from an invisible source; a voice from a divine source; inner voice;


* '''అశరీరసిరా, aSarIrasirA'''
-n.
--invisible ink;


* '''అశ్మరి, aSmari'''
-n.
--[Sans.] stone;
---పిత్తాశ్మరి = gall stone.


* '''అశ్మభేద, aSmabhEda'''
-n.
--[bot.] ''Bergenia lingulata''; [lit.] stone breaker; శిలాభేద; పాషాణ భేది; కొండపిండి మొక్క; 
---పిత్తాశ్మరి = gall stone.


* '''అశ్రద్ధ, aSraddhA'''
-n.
--negligence; dereliction; inattention;


* '''అశ్వగంధ, aSvagaMdha'''
-n.
--Winter cherry; [bot.] ''Physalis flexuosa''; ''Withania somnifera'' of the Solanaceae family; the root of this tree, with its characteristic smell of horse urine, is believed to cure male sterility; 
--- పెన్నేరు చెట్టు; ఆయుర్వేదంలో ప్రముఖ ఔషధం; దీనిని శక్తి, శాంతి, మరియు ఆరోగ్యాన్ని పెంచడానికి ఉపయోగిస్తారు. వయో వృద్దులకు కీళ్ల మరియు మోకాళ్ళ నొప్పులను తగ్గించడానికి అశ్వగంధ సహాయపడుతుంది.


* '''అశ్వత్థ వృక్షం, aSvattha vRkshaM'''
-n.
--The holy fig tree; [bot.] ''Ficus religiosa''; also రావి చెట్టు; పిప్పలం;


* '''అశ్మభేద, aSmabhEda'''
-n.
-- [bot.] ''Bergenia ligulata'' of the Saxifragaceae family'; the tuber of this contains the chemical Cystone which is helpful in dissolving kidney stones; also known as  శిలాభేద; 
-- [Sans.] అశ్మ = stone; భేద =  breaker; శిల = stone; 


* '''అశ్మావరణం,  asmAvaraNaM'''
- n.
--lithosphere; the outer crust of the Earth; 


* '''అశ్వవాలం, aSvavAlaM'''
-n.
--horsetails; scouring rushes; equisetum; a flowerless bush useful in preventing erosion;


* '''అశ్విని, aSvini'''
-n.
--Alpha Arietis; the first of the 27 star groups or lunar mansions of the Hindu calendar; గురప్రురూపు రిక్క;


* '''అశ్లీలం, aSlIlaM'''
-n.
--obscenity;


* '''అశ్లీల, aSlIla'''
-adj.
--obscene;


* '''అశ్రుగ్రంధి, aSrugraMdhi'''  
- n. pl.  tear gland; lachrymal gland; 


* '''అశ్రుతర్పణం, aSrutarpaNaM''' 
- n.
-- showing empathy by crying; ఒకరి కోసం కన్నీరు విడవడం; 
  

* '''అశ్రువులు. aSruvulu''' 
- n. pl.  tears;


* '''అశేషంగా, aSEshaMgA'''
-adv.
--without a remainder; completely;


* '''అశోకం, aSOkaM'''  
-n.  
--[bot.] ''Polyalthia longifolia;''


* '''అశోక వృక్షం, aSOka vRkshaM'''
-n.
-- (1) saraca; [bot.] ''Saraca asoka''; ''Jonesia Asoka; Saraca indica''; కటురోహిణి;
-- (2) [bot.] ''Polyalthia longifolia;''  నారమామిడి; 


* '''అష్ట, ashTa'''
-adj.
--pref. eight;


అష్టకం, ashTakaM 
-n.
--a group of eight; a collection of eight; an ode with eight stanzas;


* అష్టకష్టాలు, ashTakashTaalu 
- n. the eight proverbial hardships, namely banishment, loss of wife, relatives visiting when you are in financial troubles, eating food leftover by others, living among enemies, depending on others' mercy for food, public humiliation, and poverty;  


* '''అష్టపది, ashTapadi'''
-n.
--(1) a Sanskrit verse with eight lines; triolet; 
--(2) (lit.) one with eight feet;


* '''అష్టపాది, ashTapAdi'''
-n.
--an insect with eight legs; spider;


* '''అష్టభుజి, ashTabhuji'''
-n.
--[geomet.] octagon; a flat geometrical figure with eight sides;


* '''అష్టమి, ashTami'''
-n.
--the eighth day of the lunar half-month;


* '''అష్టయిశ్వర్యములు, ashTayisvaryamulu'''
-n.
--the eight Wealths; in the Indian tradition, the eight Wealths are servants, slaves, children, friends, relatives, vehicles, money, and grains;


* '''అష్టసిద్ధులు, ashTasiddhulu'''
-n.
--the eight Accomplishments; in the Indian tradition, the eight Accomplishments are 1. అణిమా, 2. మహిమ, 3. లఘిమ,  4. ప్రాప్తి, 5. ప్రాకామ్యము, 6. ఈశత్వం, 7. వశిత్వం, 8. సర్వ కామసిద్ధి; 


* '''అష్టాంగయోగం, ashTAMgayOhaM'''
-n.
--the eight-fold path of Raja Yoga;
-- యమ, నియమ, ఆసన, ప్రాణాయామ, ప్రత్యాహార, ధ్యాన, ధారణ, సమాధి అనే ఎనిమిది అంగములు గల యోగం; 


* '''అష్టాదశం, ashTAdaSaM'''
-n.
--eighteen;


* '''అష్టాదశ, ashTAdaSa'''
-adj.
--eighteenth;


* '''అష్టాదశేను, ashTAdaSEnu'''
-n.
--[chem.] Octodecane; a hydrocarbon with eighteen carbon atoms;


* '''అష్టోత్తరం, ashTOttaraM'''
-n.
--(lit.) &quot;eight names after a hundred&quot;; short for అష్టోత్తర శతనామం;


* '''అసంకల్ప, asaMkalpa'''
-adj.
--involuntary; reflex;


* '''అసంకల్ప ప్రతీకారం, asaMkalpa pratIkAraM'''
-ph.
--[phy.] involuntary reaction; reflex action;


* '''అసంకల్పితం, asaMkalpitaM'''
-adj.
--involuntary;


* '''అసంఖ్యాక, asaMkhyAka'''
-adj.
--uncountable; innumerable; many;


* '''అసంగతం, asaMgataM'''
-adj.
--irrelevant; inconsistent; incongruous; not related; 


* '''అసంతత, asaMtata'''
-adj.
--discontinuous;


* '''అసంతృప్త, asaMtRpta'''
-adj.
--unsaturated;


* '''అసంతృప్తి, asaMtRpti'''
-n.
--dissatisfaction;


* '''అసందర్భము, asaMdarbhamu'''
-n.
--out of place; out of context; unreasonable; 


* అసంప్రేక్ష్యకారిత్వము, asamprEkshyakaaritvaM  
- n.
-- rash decision; making a decision without considering pros and cons;
-- ముందు వెనక చూడకుండా అడుగువేయడం;

 
* '''అసంబద్ధం, asaMbaddhaM'''
-n.
--incoherent; illogical; not cogent;


* '''అసంబద్ధత, asaMbaddhata'''and 
-n.
--incoherence;


* '''అసంభవం, asaMbhavaM'''
-n.
--(1) impossible; 
--(2) unavailable;


* '''అసంభావ్యత, asaMbhavyata'''
-n.
--improbability;


* '''అసత్యం, asatyaM'''
-n.
--falsehood;


* '''అసభ్యత, asabhyata'''
-n.
--discourteousness; rudeness; unbecoming behavior; vulgarity; behavior unfit for cultured society; 


* '''అసమంజసం, asamaMjasaM'''
-n.
--absurdity;


* '''అసమర్ధత, asamardhata'''
-n.
--incompetence; inefficiency;


* '''అసమర్ధుడు, asamardhuDu'''
-n. m.
--incompetent person;


* '''అసమ్మతి, asammati'''
-n.
--disagreement; disapproval; refusal; dissent; dissidence; 


* '''అసమాపక క్రియ, asamaapaka kriya''' 
- n.
-- a Telugu verb indicating incomplete action
-- ఉదా: చేసి; చూసి; తిని; వచ్చి; పొమ్మని;   


* '''అసలు, asalu'''
-adj.
--real; original; not copy;
-n.
--[econ.] principal; capital;
-- mud; mire; 


* '''అసవ, asava'''
-adj.
--[chem.] fermented;


* '''అసహనం, asahanaM'''
-n.
--jealousy; intolerance; 


* '''అసహాయ, asahAya'''
-adj.
--unaided;


* '''అసహ్యం, asahyaM'''
-n.
--one that is not tolerated; disgust; despicable; repulsive;


* '''అసహ్యపడు, ashyapaDu'''
-v.i.
--loath; detest;


* అస్తంగతుడు,  astaMgatuDu
- n.
-- one who went into the background; one who became less prominent; one who became impotent and powerless; one who has set, like the Sun; one who got destroyed;


* '''అస్తమయం, astamayaM'''
-n.
--setting; death;
---సూర్యాస్తమయం = sunset.


* '''అస్తమించు, astamiMcu'''
-v.i.
--(1) set; 
--(2) die;


* '''అస్తరు, astaru'''
-n.
--lining; cloth lining in clothes;


* '''అస్తవ్యస్తంగా, astavyastaMgA'''
-adv.
--in a haphazard way; in a chaotic way; 


* '''అస్మదాదులు, asmadAdulu'''
-n.
--we; myself and others;


* '''అస్త్రం, astraM'''
-n.
-- weapon; a weapon that is activated by a sacred &quot;mantra&quot; or incantation; 
-- అస్త్రాలు మంత్రచోదితాలు; 
 

* '''అస్త్రసన్యాసం, astrasanyAsaM'''
-n.
--disarmament;


* '''అస్పష్టం, aspashTaM'''
-n.
--unclear; vague;


* '''అసాధ్యం, asAdhyaM'''
-n.
--impossible;


* '''అసాధారణం, asAdhAraNaM'''
-n.
--unusual; irrgular; out of the ordinary; extraordinary; 


* '''అసామాన్యం, asAmAnyaM'''
-n. 
--abnormal; unusual; rare;


* '''అసాపేక్ష, asApEksha'''
-adj. 
--[phy.] non-relativistic;


* '''అసింటా, asiMTA'''
-adj. 
--toward that way; (ant.) ఇసింటా;


* '''అసి, asi'''
-n. 
--razor; blade; knife;


* '''అసితాంగము, asitAMgamu''' 
-n. 
--[phys.] black body;


* '''అసితాంగ వికిరణము, asitAMga vikiraNaM'''
-n. 
--[phys.] black body radiation;


* '''అసితాంగులు, asitAMgulu'''
-n. 
--black people; people with dark skin color; 


* '''అసిధార, asidhAra'''
-n. 
--razor's edge; tip of a blade; knife's edge;


* '''అసిధారా వ్రతం, asidhAra vrataM'''
-n. 
--(lit.) the vow to walk on a razor's edge; any difficult balancing act such as running a family;


* '''అసిపుత్రి, asiputri'''
-n. 
--pocket knife; penknife;


* '''అసిమి, asimi &lt;/br&gt;'''
-n. &lt;/br&gt;
-- back-pack; a bag that dangles on the sides;


* '''అసియాడు, asiyADu'''
-v. i. 
-- dangle; hang as a pendulum;


* '''అసియాట, asiyATa'''
-n. 
- oscillation;


* అసివారు,  asivAru
- n.
-- (1) traffic lane; a path along which a vehicle can drive; (2) a stroll; a gentle walk; 
-- సవారీ చేయు మార్గము; 


* '''అస్తిత్వం, astitvaM'''
-n. 
--existence; entity;


* '''అస్తినాస్తి, astinAsti'''
-n. 
--doubtful existence;


* '''అస్థి, asthi'''
-n. 
--bone;


* '''అస్థి అంగారం, asti aMgAraM'''
-n. 
--bone black; 


* '''అస్థి కణజాలం, asti kaNajAlaM'''
-n. 
--bone tissue;


* '''అస్థికలు, astikalu'''
-n. pl.
--the remains after a body is cremated;


* '''అస్థిపంజరం, astipaMjaraM'''
-n. 
--skeleton; (lit.) a cage of bones;


* '''అస్థిపంజరం పువ్వు, astipaMjaraM puvvu'''
-n.
--skeleton flower; [bot.] ''Diphylleia grayi'' of the Berberidaceae family;
-- ఇది జపాన్ మరియు చైనా దేశాల కొండ ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది; తెల్లగా , పల్చటి రేకులు కలిగిన ఈ పుష్పం వర్షం పడినప్పుడు లేదా నీరు తగిలినప్పుడు పారదర్శకంగా మారిపోతుంది. మళ్ళీ ఎండ వేడికి, తడి ఆరినప్పుడు మాములుగా అయిపోతుంది; పొడి వాతావరణంలో ఈ పూల రేకుల్లోని air-liquid interface  వద్ద జరిగిన పరావ్ర్త ప్రక్రియ వల్ల ఈ పువ్వులు తెల్లగా కనిపిస్తాయి. నీరు తగలగానే అవి నీటి అంతర్ముఖం (water interface) వద్ద జరిగిన ప్రక్రియ వల్ల పారదర్శకంగా మారిపోతాయి;


* '''అస్థిరం, astiraM'''
-adj. &lt;/br&gt;
--unstable; transient; perishable;


* '''అసుర సంధ్య, asura saMdhya''' 
- n.
-- the  time between sunset and 45 minutes after sunset;
-- గోధూళివేళ; 


* '''అసురులు, asurulu'''
-n. pl. 
-- demons; those who are not suras; the enemies of suras;
-- మన ప్రాచీన తెలుఁగు కావ్యాల్లో అసురులు, దైత్యులు, దనుజులు, దానవులు, రాక్షసులు - ఈ మాటల్ని ఒకదాని కొకటి పర్యాయ పదాలుగా వాడారు. కాని సంస్కృత పురాణాలు ౘదివితే వీరంతా వేర్వేఱు జాతులకు చెందినవారని తెలుస్తుంది. మఱి వేఱైతే ఏ విధంగా వేఱు? అనేది ఎవఱూ ఎక్కడా విడఁబర్చలేదు;
-- &quot;చారిత్రికంగా పరిశీలించినప్పుడు - వీరిలో అసురులు క్రూరులు కారనీ, మనలాంటి మానవులేననీ ఆకళింపవుతుంది. అసురులంటే ఎవఱో కాదు, ప్రాచీన పర్షియా (ఇరాన్) దేశస్థులే. మన దేశపు బ్రాహ్మణ క్షత్రియుల పూర్వీకులు అక్కణ్ణుంచే ఇక్కడికి వలసొచ్చారు. ఆ కాలంలో పర్షియన్లు తమ మహాదేవుణ్ణి అసురా మహితా/ అహురా మజ్దా (గొప్ప అసురుఁడు) అని పిలిచేవారు. వాళ్ళ చిన్న దేవుళ్ళు కూడా చిన్న అసురులే. అవెస్తన్ లూ వైదికులూ ఒకే భాష మాట్లాడేవారు, ఆంధ్ర-తెలంగాణల మాదిరి. అందుకే వాళ్ళ పర్షియన్ మంత్రాలూ, మన సంస్కృత మంత్రాలూ దాదాఁపు ఒకటే. మనకు ఉన్నట్లే వాళ్ళక్కూడా వడుగూ, యజ్ఞోపవీతం ఉన్నాయి. వాళ్ళ అవెస్తన్ దేవతలూ, మన వైదిక దేవతలూ కూడా ఒకటే. ఉదాహరణకు - మన వరుణుఁడు వాళ్ళకు వరేణ అహురా.
-- బహుశా 5,000 ఏళ్ళ క్రిందట ఆ దేశంలో ఏదో ౙరిగింది. ఏ కారణం చేతనో అవెస్తన్ లకూ, వైదికులకూ నడుమ హోరాహోరీ భీకర సంగ్రామాలు చోటు చేసుకున్నాయి. ఆ సంగ్రామంలో వైదికులు లక్షల్లో మారణహోమం అయ్యారు. చేతికి చిక్కిన వైదికుల్ని ఆనాటి అవెస్తన్లు చిత్రహింసలు పెట్టారు. వాళ్ళ చేతికి చిక్కకుండా చావకుండా తప్పించుకున్న కొద్ది లక్షల మంది వైదికులు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ కి పాఱిపోయారు. అక్కడ కొంతకాలం నివసించాక ఈనాటి పాకిస్తాన్ కి వెళ్ళారు. మళ్ళా అక్కణ్ణుంచి ఈనాటి ఇండియాలోకి అడుగుపెట్టారు. అక్కణ్ణుంచి దేశమంతటా ప్రాఁకారు.

ఎన్ని వందలేళ్ళు గడిచినా అవెస్తన్లు తమనూ తమ నేస్తులనూ పెట్టిన బాధలు వైదికులకు మఱపుకు రాలేదు. అందుకనే ఒకప్పుడు తమవాళ్ళే అయిన ఆ అసురుల్ని రాక్షసుల్ని చేసి పురాణ సాహిత్యం సృష్టించారు. చివరికి అసురుఁడంటే పరమ నీచుఁడు, క్రూరుఁడు, మాయావి, రాక్షసుడు అని తప్ప మఱో అర్థమే లేకుండా చేసారు. అదొక మానవ తెగ అనే విషయాన్నే మనకు తెలీకుండా చేసారు. మళ్ళా వాళ్ళకు ప్రతిగా - పర్షియన్లు ద్వేషించే దేవ శబ్దాన్ని పరమపూజ్యంగా నెత్తికెత్తుకున్నారు. ఒకప్పుడు పర్షియాలో తమకూ అవెస్తన్ లకూ నడుమ ౙరిగిన యుద్ధాలనే దేవాసుర యుద్ధాలుగా సంస్కృత పురాణాల్లో వర్ణించారు.&quot; - మఱ్ఱిపూడి సుబ్రహ్మణ్యం;
-- వరాహ మిహిర్  ఇలా పారిపోయి వచ్చినవాళ్ల సంతతే అని కొందరు అంటారు!!


* '''అసువు, asuvu'''
-n.
--life; life-force; breath; 


* '''అసూయ, asUya'''
-n. 
--jealousy; envy; 
-- అసూయ అంటే తనకు కావలసినంత ఉన్నా ఒకరికున్నదే అని ఏడవడం. దీనివంటిదే ఇంకొకటి ఉంది. అది ఈర్ష్య.


* '''అసూర్యంపశ్య, asUryaMpaSya'''
- adj. 
-- one that has not been exposed to sunshine;  doted;
-- అంతఃపుర కాంతలు అసూర్యంపశ్యలు.


* '''అసృక్కు, asRukku'''
-n. 
-- blood;


* '''అస్తోక, astOka'''
-adj. 
-- great; not trifling;


* '''అసౌకర్యం, asaukaryaM'''
-n. 
--discomfort; inconvenience;


* '''అసౌష్ఠవ, asaushTava'''
-adj.
--asymmetrical; unsymmetrical;


* '''అహం, ahaM'''
-n. 
--(1) I; 
--(2) ego; pride; self-conceit; 
--(3) day;


* '''అహంకారం, ahaMkAraM'''
-n. 
-- (1) egotism; pride;
-- (note) నేను చాలా గొప్పవాణ్ణి అనుకోవడం అహంకారం; నేను ఆత్మనే అని తెలుసుకొనడం అహంభావం; అన్నీ నావి అనుకోవడం మమకారం;


* '''అహంభావం, ahaMbhAvaM'''
-n. 
-- (1) the awareness of &quot;I&quot;; నేను అనే స్మృతి; 
-- (note) నేను ఆత్మనే అని తెలుసుకొనడం అహంభావం;


* '''అహమహమిక, ahaMahamika'''
-n.
--conceit; bragging; egotistic feeling; coming forward with excessive zeal and initiative;


* అహర్పతి,  aharpati
- n.
- the sun; 


* '''అహరహం, aharahaM'''
-adv.
--daily; night and day; every day;


* '''అహర్నిశలు, aharniSalu'''
-n. 
--day and night; non-stop;


* '''అహింస, ahiMsa'''
-n. 
--non-violence; harmlessness; 


* '''అహి, ahi''' 
- n.
-- snake;
-- నకులిక = mangoose; అహి-నకులిక బంధం =  పరస్పర విరోధంతో ఎపుడూ ప్రవర్తించే జాతి వైరం. ఒకరిని చూడగనే మరొకరికి అతణ్ణి చంపివేయాలనేటంత కోపం; 


* '''అహేతుకం,  ahEtukaM'''
- n.
-- irrational; 


* '''అహోరాత్రం, ahOrAtraM'''
-adj. 
--diurnal;


* '''అహోరాత్రం, ahOrAtraM'''
-n. 
--(1) day; day and night; 
--(2) incessant; 
--(3) traditional Indian name for a twenty-four hour duration; 1 అహోరాత్రం = 30 ముహూర్తాలు.


* '''అహోరాత్ర చక్రం, ahOrAtra cakraM'''
-n. 
--diurnal cycle;


* '''అహోరాత్రులు, ahOrAtrulu'''
-adv. 
--(1) night and day; (2) continually; non-stop;

&lt;/poem&gt;


|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>r2ipn20gj1toxyty1s6xkdey44l4489</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/ఉ-ఊ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3011</id>
    <revision>
      <id>39365</id>
      <parentid>39361</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T00:08:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Part 2: ఉ - u */</comment>
      <origin>39365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66480" sha1="4bijypc6ukchvq420dt1d1i9tzb8gx3" xml:space="preserve">
=నిఘంటువు=

* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout. 
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;
==Part 1: ఉం - uM==
&lt;poem&gt;

ఉంకించు, unkinchu 
- v. i.
-- begin; get started; commence; get ready; try; take initiative;


ఉంకువ, uNkuva 
- n.
-- (1) gift; money given by a groom to the bride's parents; (2) residence; abode; home;


ఉంగరం,  uMgaraM
-n.
--ring; toroid; 


ఉంగరపు ఆకారం,  uMgarapu AkAraM
-n.
--ring-shaped; toroidal; annular;


ఉంచు, uMcu
-v. t.
--put; set; lay;


ఉండ, uMDa
-n.
--ball; lump; bolus; a round item;


ఉండకట్టు, uMDakaTTu
-v. i.
--turn lumpy;


ఉండు, uMDu
-v. i.
--(1) to be; exist; 
--(2) to reamin; stop; stay; reside;


ఉండేలు,  uMDElu
- n.
-- catapult;

&lt;/poem&gt;

==Part 2: ఉ - u==
&lt;poem&gt;
ఉ, u
- Third short vowel of the Telugu alphabet. A quite high back rounded vowel, rather like the vowel in English &quot;put.&quot;


ఉక్క, ukka   
-n.
--sultriness; hot and humid; sweltering heat;
-- ఉక్క పొస్తున్నది = It is hot and humid;


ఉక్కిరిబిక్కిరి, ukkiribikkiri
-adj.
--(1) suffocating; choking; oppressive; 
--(2) overwhelming with multiple chores;


ఉక్తి, ukti
-n.
--(1) speech; 
--(2) word; 
--(3) expression;
---అతిశయోక్తి = exaggeration.
---ఛలోక్తి = joke.


ఉక్కు, ukku
-n.
--steel;


ఉగ్గడించు, uggaDiMcu
-v. t.
--utter; proclaim; announce; state; see also ఉద్ఘాటించు;


ఉగ్ర, ugra
-adj.
--fierce;


ఉగ్రత, ugrata
-n.
--ferocity;


ఉగ్రవాదం ugravAdaM
-n.
--terrorism; the unlawful use of violence and intimidation, especially against civilians, in the pursuit of political aims; (see also) తీవ్రవాదం; 


ఉగ్రాణం, ugrANaM
-n.
--pantry; store room;


ఉగ్గుపాలు, uggupAlu
-n.
--a mixture of castor oil and breast milk often given to infants as an early morning feeding to promote bowel movement;


ఉచ్చ, ucca
-n.
--urine; 


ఉచ్చ పోయు, ucca pOyu
-v. i.
--urinate; piss;


ఉచ్చాటణ, uccATaNa    
-n.
--exorcism; extracting a demon out of a person's body; banishment; 


ఉచ్చారణ, uccAraNa
-n.
--(1) articulation; pronunciation; 
--(2) utterance;


ఉచ్చారణ దోషం, uccAraNa dOshaM
-n.
--mispronunciation;


ఉచ్ఛ రాశి, uCcha raasi 
- n.
-- zenith; (ant.) nadir;
-- ఒక గ్రహానికి అత్యంత అనుకూలమైన, అత్యున్నత శక్తిని ఇచ్చే రాశిని ఉచ్ఛ రాశి అంటారు. సూర్యుడు మేష రాశిలో ఉచ్ఛ స్థితిలో ఉంటాడు. చంద్రుడు వృషభ రాశిలో ఉచ్ఛ స్థితి, 3 డిగ్రీల వద్ద పరమోచ్ఛ స్థితి. ఉచ్ఛ స్థానానికి సరిగ్గా ఏడో రాశి (180 డిగ్రీల దూరంలో ఉన్న రాశి) ఆ గ్రహానికి నీచ స్థానం అవుతుంది. ఇక్కడ గ్రహం తన సహజ శక్తిని కోల్పోయి, బలహీనంగా మారుతుంది. ఆ నీచ రాశిలో ఒక నిర్దిష్ట డిగ్రీ వద్ద ఉన్నప్పుడు దాన్ని పరమనీచ స్థానం అంటారు.
-- (ant.) నీచ; అధమ;  


ఉచ్ఛ్వాసం, ucchvAsaM
-n.
--inspiration; the taking in of breath;


ఉచితం, ucitaM
-n.
--(1) appropriate; proper; fitting; suitable; 
--(2) free; at no cost;


ఉచ్ఛిష్టం, ucchishTaM
-n.
--(1) what is left in a plate after eating; 
--(2) spittle;
---వ్యాసోచ్ఛిష్టం జగత్ సర్వం = there is nothing in the world that had not been touched by Vyasa.
---నూటనోచ్ఛిష్టం భౌతికశాస్త్రం = no aspect of physics was left untouched by Newton.


ఉచ్చు, uccu
-n.
--noose; loop; snare;


ఉజ్వల, ujvala
-adj.
--splendid; glorious; shining; bright;


ఉజ్జాయింపు, ujjAyiMpu
-n.
--approximation; rough estimate;


ఉజ్జి, ujji
-n.
--match; matching pair; equal;


ఉటంకం, uTaMkaM
-n.
--summary; abstract;


ఉటంకించు, uTaMkiMcu
-v. t.
--summarize; state; 


ఉట్టంకణం, uTTaMkaNaM
-n.
--establishment; foundation;


ఉట్టంకించు, uTTaMkiMcu
-v. i.
--(1) praise; (2) establish; mention; 


ఉట్టిచీల, uTTicIla
-n.
--rivet; a two-headed bolt;


ఉట్టిపడు, uTTipaDu
-v. i.
--jump forth; start up;


ఉడాయించు, uDAyiMcu
-v. i.
--escape; run away;


ఉడికించు, uDikiMcu
-v. t.
--(1) cook by boiling; 
--(2) tease; josh;


ఉడుం, uDuM
-n.
--iguana; a lizard-like animal known for its strong grip. This animal is reported to have been used to help scale the fortifications in medieval India.


ఉడుం పట్టు, uDuM paTTu
-n.
--a grip as strong as an iguana's grip; very strong grip;


ఉడుకు, uDuku
-v. i.
--(1) boil; bubble with heat; 
--(2) seethe;


ఉడుకుబోతు, uDukubOtu
-n.
--jealous person; annoyed person;


ఉడుకులోను, uDukulOnu
-n.
--cologne water; (Fr.) Eau de cologne;


ఉడుగడ, uDugaDa
-n.
--wedding gift


ఉడుగు, uDugu
-v. i.
--disappear; fade away, wilt; fall away;


ఉడుత, uDuta; ఉడత, uData
-n.
--squirrel;
-- మలబార్ ఉడుత = Malabar Squirrel; Indian Giant Squirrel; [bio.] ''Ratufa indica'' of the Sciuridae family; ఈ ఎగిరే ఉడత ఒక చెట్టు మీదనుంచి మరో చెట్టు మీదికి అలవోకగా ఎగరగలవు; ఈ ఉడతలు ఎత్తైన వృక్షాల మీద సన్నటి చిటారు కొమ్మలపైన తమ గూళ్ళు నిర్మించుకుంటాయి;
-- మూడు చారల ఉడుత = three-striped palm squirrel; Indian palm squirrel; [bio.] ''Funambulus palmarum''of the Sciuridae family;  
-- ఐదు చారల ఉడుత = [bio.] ''Funambulus pennantii''; 
-- ఉడుతలు ఇయోసిన్ యుగం అంటే 56 నుంచి 34 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం నుంచి ఉన్నాయి; 


ఉడుప కుక్క, uDupa kukka
-n.
--hound; hunting dog;


ఉడుపు, uDupu
-v. t.
--thrashing; beating grain out of husk;


ఉడుపులు, uDupulu
-n..
--(1) harvest season; (2) clothes; dress;


ఉత్, ut
- prefix
--one of 22 Sanskrit prefixes with multiple shades of meanings; up; upward; upper; top; better; 


ఉతక, utaka
-n.
--(1) lower door hinge; 
--(2) pivot; male part of a plug-socket pair; this part is attached to the door; see also ఉత్తరాసి;


ఉత్కంఠ, utkaMTha
-n.
--anxiety; suspense; the inability to wait for something that is imminent;


ఉత్కంఠభరితం, utkaMThabharitaM
-ph.
--full of suspense;


ఉత్కర్ష, utkarsha
-n.
--(1) excellence; 
--(2) progress; prosperity;


ఉత్కృష్ట, utkRshTa
-adj.
--superior; outstanding; excellent; (ant.) నికృష్ట;


ఉత్త, utta
-adj.
--empty; void; vacant; bare; simple;


ఉత్తమం, uttamaM
-n.
--the best; the best course of action;


ఉత్తమ పురుష, uttama purusha
-n.
--[gram.] first person;


ఉత్తరం, uttaraM
-n.
--(1) letter; 
--(2) reply; 
--(3) north;
--(4) best; 


ఉత్తర, uttara
-pref.
--leftover; the later part; post;
---ఉత్తర రామాయణం = the later part of Ramayana.


ఉత్తర అమెరికా, uttara amerikA
-n.
--North America; Canada, US and Mexico;


ఉత్తర మీమాంశ,  uttara mImAMSa
- n.
-- పూర్వ మీమాంస, ఉత్తర మీమాంస తత్వాలు, సనాతన హిందూ భావనలలో, ఆచరణల్లో పరిణామాన్ని (evolution) ని సూచిస్తాయి. పూర్వ మీమాంస  తరువాత కాలగమనంలో ఋషుల కొత్త భావనలతో వేద వాంగ్మయం విస్తృతం అయింది. అప్పటికే వున్న బ్రాహ్మణికాలకి కొత్త సంహితలు చేర్చబడ్డాయి. కొత్తగా అరణ్యకాలు ప్రతిపాదించబడ్డాయి. వీటిలో పరబ్రహ్మ స్వరూపం గురించి విస్తృతంగా చర్చ జరిగింది. అది నిరాకారం , నిర్గుణం, నిర్విశేషం అన్న ప్రతిపాదన చేయబడింది. గుణాలూ, రాగ ద్వేషాలు లేనిదానిని సంతోష పెట్టడం ఎలాగ? అలాగైతే కర్మకాండకు అర్థం లేదు కదా. మరి జన్మ రాహిత్యం ఇచ్చే ముక్తి ఎలాగ వస్తుంది? పరబ్రహ్మని తెలుసుకోవడమే మానవజన్మ లక్ష్యం అనీ, అదే ముక్తి అని చెప్పబడింది. ఈ నవ్య ఆలోచనా భాగం ఉత్తర మీమాంస అని ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇందులో జ్ఞానానికి పెద్దపీట. ఈ ఉత్తర మీమాంస పునాదులమీద ఉపనిషత్ లు నిర్మించబడ్డాయి.వీటన్నిటి సారాన్ని బ్రహ్మసూత్రాలలో, శ్రీ వ్యాస మహర్షి ఆవిష్కరించారు.


ఉత్తర సముద్రం, uttara samudraM
-n.
--North Sea;


ఉత్తర ధ్రువం, uttara dhruvaM
-n.
--north pole;


ఉత్తరధ్రువ వృత్తం, uttaradhruva vRttaM
-n.
--Arctic Circle; north polar circle;


ఉత్తరప్రత్యుత్తరాలు, uttarapratyuttarAlu
-ph.
--correspondence by letters;


ఉత్తరపదం, uttarapadaM
-n.
--suffix, the later part of a word;


ఉత్తర ఫల్గుణి, uttara phalguNi        
-n.
--(1) Beta Leonis; Denebola; Yoga tara of the 12th  lunar mansion; located in the constellation Leo; the Sun enters this star group on September 13th and stays there for about 13 days; 
--(2) The 12th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;


ఉత్తరాభాద్ర, uttarAbhAdra                
-n.
--(1) Gamma Pegasi; Alpha Andromeda; Yoga tara of the 26th  lunar mansion; located in the constellation Pegasus; 
--(2) The 26th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; 
--(3) ముక్కంటి చుక్క;


ఉత్తరాయన రేఖ, uttarAyana rEkha
-n.
--Tropic of Cancer;


ఉత్తరాయనాంతం, uttarAyanAMtaM
-n.
--summer solstice; the day on which the sun rises in the northern most part of the sky before beginning the southward journey, namely, June 22. This day has the shortest night in the northern hemisphere;


ఉత్తరాషాడ, uttarAShADa             
-n.
--(1) Tau  Sagittarii; Hecatebolus; Yoga &quot;taara&quot; of the 21st  lunar mansion; located in the constellation Sagittarius; 
--(2) The 21st of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;


ఉత్తరాసి, uttarAsi
-n.
--(1) upper door hinge; 
--(2) socket; the female part of the plug-socket pair of a door hinge; this part is attached to the door frame; see also ఉతక;


ఉత్తరించు, uttariMcu
-v. t.
--cut;


ఉత్తరీయం, uttarIyaM
-n.
--mantle; mantilla; man's shoulder cloth; cloak; upper garment;


ఉత్తరువు, uttaruvu
-n.
--command; order;


ఉత్తరేను, ఉత్తరేణి,  uttarEnu,  uttarENi
-n.
--Prickly Chaff; Devil’s Horse Whip; [bot.] ''Achyranthes aspera'' of the Amaranthaceae family; a medicinal plant used for skin diseases; 
-- ముండ్లతోటకూర;
--[Sans.] కీశవల్లి, ఉత్తరేణి; అపామార్గము;  [Hin.] chinchari;
--ఈ మొక్కకున్న వైద్యపరమైన విలువలను గుర్తించి వినాయక చతుర్థి రోజున గణేశపూజకు వాడే 21 రకాల పత్రి మొక్కలలో ఉత్తరేణిని కూడా చేర్చారు. ఈ మొక్క లేత ఆకులను కొందరు ఆకు కూరగా వాడుకుంటారు.ఈ ఆకుల్ని పశువులు, మేకలు ఇష్టంగా తింటాయి. దీని గింజలకున్న సన్నటి నూగు ముళ్ళ కారణంగా ఇవి బట్టలమీద, ఒంటిపైన చిక్కుకుంటాయి. 
--ఈ మొక్క ఆకుల రసం శరీరంలోని స్రావాలను అరికడుతుంది. మూత్రాన్ని జారీ కావిస్తుంది. ఈ రసం స్త్రీల ఋతుస్రావాన్ని క్రమబద్ధీకరిస్తుంది. మూల వ్యాధి (పైల్స్)ని, చర్మ రోగాలనూ నివారిస్తుంది. గనేరియా, ఉబ్బసం, కుష్ఠు వంటి మొండి వ్యాధులను నయం చేస్తుంది. దీని వేళ్ళను మెత్తగా నూరి కళ్ళలో పెట్టుకుంటే చూపు మందగించినవారికి ఎంతో ప్రయోజనకరం. ఈ వేళ్ళ కషాయం తాగితే ఉదర కోశ సంబంధమైన వ్యాధులు, మూత్ర పిండంలోని రాళ్లు నివారణ అవుతాయి.


ఉత్తరోత్తరా, uttarOttaraa
-adj.
-- later; subsequently;
-- తరవాత తరవాత; భవిష్యత్ లో;


ఉత్పత్తి, utpatti
-n.
--(1) derivation; explanation of the source; etymology; 
--(2) production; creation;
-- ఉత్పాదన; 


ఉత్పత్తిదారులు, utpattidArulu
-n.
--producers; (ant.) వినియోగదారులు;


ఉత్పన్న, utpanna
-adj.
--derived; produced;


ఉత్పన్నం, utpannaM
-n.
--derivative, product;


ఉత్పరివర్తనం, utparivartanaM
-n.
--mutation; sudden change in the structure of genetic material typically caused by exposure to chemicals or radiation;


ఉత్పలం, utpalaM
-n.
--waterlily;


ఉత్పలమాల, utpalamAla
-n.
--a meter in Telugu poetry; (lit.) a garland of water lilies;


ఉత్సవం, utsavaM
-n.
--celebration; parade; procession; festival; elaborate; ritual;
---(ety.) ఉత్ = elaborate; సవ = ritualistic festival;


ఉత్సవ మూర్తి, utsava mUrti
-n.
--figure head; ceremonial figure;


ఉత్సవ విగ్రహం, utsava vigrahaM
-n.
--parade idol; a stand-in idol used in street parades while the real idol is left in the inner sanctum of a temple; nominal candidate; a stand-in; a proxy;


ఉత్పాతం, utpAtaM
-n.
--(1) a preternatural phenomenon such as an earthquake, a tsunami, or an abnormal birth; ఉపద్రవం; (2) a prodigy; a wonderful genius; ఉత్పాతపిండము;


ఉత్పాదకత, utpAdakata
-n.
--productivity;


ఉత్పాదకులు, utpAdakulu
-n.
--producers; (ant.) భోక్తలు = consumers;


ఉత్సాహం, utaAhaM
-n.
--excitement; enthusiasm; eagerness; ardor; zeal;


ఉత్సాహవంతులు, utaAhavaMtulu
-n. pl.
--excited people; enthusiastic people; 
-- (note) ఔత్సాహికులు  is incorrect usage;


ఉత్తుంగం,  uttuMgaM
- adj.
-- tall; high; 


ఉతుకు, utuku 
-n.
--wash;
---రెండవ ఉతుకు = the second wash;
v. t.
--(1) wash; 
--(2) criticize severely;


ఉతుకుడు, utukuDu  
-n. .
--(1) wash; 
--(2) severe criticism;


ఉత్తు, uttu
-n.
--[gram.] the short ఉ;


ఉత్సుకత, utsukata
-n.
--curiosity; anxiety to learn;


ఉత్తేజకం, uttEjakaM
-n.
--stimulant; invigorator; 


ఉత్తేజితం, uttEjitaM
-n.
--one that was excited; one that was inspired;


ఉదంతం, udaMtaM
-n.
--news; story; narrative;


ఉద, uda
-pref.
--hydro;


ఉదకం, udakaM
-n.
--water;


ఉదకర్బనం, udakarbanaM
-n.
--hydrocarbon; an organic chemical containing hydrogen and carbon;
---ఉదకర్బనరాశి = hydrocarbon radical.


ఉదజని, udajani
-n.
--hydrogen; (lit.) one that gave birth to water; one of the chemical elements with the symbol H;


ఉదజని బంధం, udajani baMdhaM
-n.
--[chem.] hydrogen bond; a type of chemical bond; a weak bond between two molecules resulting from an electrostatic attraction between a proton in one molecule and an electronegative atom in the other


ఉదజనీకరణం, udajanIkaraNaI
-n.
--[chem.] hydrogenation; the process by which oils are converted into margarine by pumping hydrogen into them under pressure.


ఉదజనీకృత udajanIkRta
-adj.
--hydrogenated;


ఉదజనీకృత తైలం, udajanIkRta tailaM
-n.
--hydrogenated oil; margarine; Dalda is the trade name of a margarine widely sold in India;


ఉదయం, udayaM
-n.
--morning; strictly, from 6 A.M. to 12 noon;


ఉదయించు, udayiMcu
-v. i.
--rise; be born;


ఉదరం, udaraM
-n.
--(1) abdomen;  stomach;  belly;  the  part of the stomach below the chest wall and above the navel;
--(2) inner part of any thing;


ఉదర, udara
-adj.
--[anat.] ventral; stomach-related; on the stomach side;


ఉదర పోషణ, udarapOShaNa
-n.
--nourishing the belly; livelihood;


ఉదహరించు, udahariMcu 
-v. t. 
--cite; give as an example;


ఉదహరికామ్లం, udaharikAmlaM
-n.
--[chem.] hydrochloric acid; HCl;


ఉద్గమం, udgamaM
-n.
--[phy.] emission;
---ఎలక్‌ట్రాన్ ఉద్గమం = electron emission.
---కాంత్యుద్గమం = emission of light.


ఉద్దండం, uddaMDaM
-n.
--a long stick;


ఉద్దండ, uddaMDa
-adj.
--(1) terrible; 
--(2) fierce;
--(3) influential;


ఉద్దండ దండులు, uddaMDa daMDulu
-ph. 
--(1) influential people; highly talented people; 
--(2) people to be afraid of; fierce people; (lit.) people who carry a long stick; see also చండ ప్రచండులు;
---చట్టం యొక్క ఉద్దండ దండం = the long (or fierce) stick of the law.


ఉద్ధతి, uddhati
-n.
--arrogance;


ఉద్ధరణ, uddharaNa
-n.
--upliftment; support; (rel.) పునరుద్ధరణ = renovation; renaissance;
---గిరిజనోద్ధరణ = upliftment of hill tribes.


ఉద్ధరణి, uddharaNi
-n.
--a small spoon;


ఉద్ధరింపు, uddhariMpu
-n.
--restoration; upliftment; support; deliverance; protection;


ఉద్ధృతం, uddhRtaM
-adj.
--intense; severe;


ఉద్ధృతి, uddhRti
-n.
--intensity; severity; % spelling


ఉద్భవం, udbhavaM
-n.
--germination; genesis; birth; beginning;


ఉద్భవ, udbhava
-adj.
--nascent;


ఉద్భవించు, udbhaviMcu
-v. i.
--germinate; to come into existence;


ఉద్యతి, udyati
-n.
--effort; endeavor;


ఉద్యమం, udyamaM
-n.
--campaign; movement; (lit.) one that has risen;
---సహాయ నిరాకరణోద్యమం = non-cooperation movement.
---సత్యాగ్రహోద్యమం = movement of Truth-force (righteous indignation).


ఉద్వర్తనం, udvartanaM
-v. t.
--rubbing with oil or ointment;


ఉద్వర్తన ఒలంతం, udvartana olaMtaM
-n.
--rubbing alcohol; isopropyl alcohol; this alcohol is often used to reduce fever by rubbing it on the body; this is poisonous and not the same as the alcohol in drinks;


ఉదాత్త, udAtta
-adj.
--(1) sharp; raised; accented; (2) noble-minded; generous;


ఉదాత్తుడు, udAttuDu
-n.  m.
--noble minded person;


ఉదాహరణ, udAharaNa  
-n. 
--example; illustration;


ఉదారత, udArata
-n.
--generosity;


ఉదారవాదం, udAravAdaM
-n.
--liberalism;


ఉదారీకరణం, udArIkaraNaM
-n.
--liberalization; 
---ఆర్ధిక ఉదారీకరణం =  economic liberalization.


ఉదాసీనం, udAsInaM
-n.
--indifference; passive; cold; neutral; noncommittal; apathetic;


ఉద్గారం, udgAraM
-n.
--emission; vomit; exudate;


ఉద్ఘాటించు, udghAtiMcu
-v. i.
--announce; proclaim;


ఉద్భాసం, udbhAsaM
-n.
--brightness; illumination;


ఉద్యానవనం, udyAnavanaM
-n.
--park; garden;


ఉద్యాపన, udyApana
-n.
--conclusion; epilog; concluding ceremony;


ఉద్వాసన, udvAsana
-n.
--sendoff; release; displacement; expulsion; firing;


ఉద్వాహం,  udvAhaM
- n.
-- marriage;
-- ఉద్వహనం; 


ఉద్దిష్టం, uddishTaM
- n.
-- intended; desired; designated; mentioned;


ఉద్భిజ్జం, udbhijjaM
-n.
--sprout; plant; vine; tree;


ఉద్భిజ ప్రాణ్యాలు, udbhija prANyAlu
-n.
--plant proteins;


ఉద్విగ్నం, udvignaM
-n.
--tension;


ఉద్దీపకం, uddIpakaM
-adj.
--illuminating;


ఉద్దుష్టార్థం, uddiShTArthaM      
-n.
--figurative meaning;


ఉద్ధూతం, uddhUtaM     
-n.
--scattered; shaken off; wafted;


ఉద్ధూపనం, uddhUpanaM      
-n.
--fumigation;


ఉద్దెర, uddera
- n.
-- buy now and pay later system; 
-- డబ్బు ఇయ్యకుండా వెచ్చాలు కొని తెచ్చుకుని తరువాత చెల్లించే పద్ధతి; పద్దులో రాయించుకుని తెచ్చుకోవడం; 
 

ఉద్దేశం, uddESaM
-n.
--(1) intent; opinion; 
--(2) purpose; motive; 
--(3) opinion; idea; 
--(4) elevated place; superior position;
-- [note] ఉద్దేశం cause అయితే ఉద్దేశ్యం effect; ఉద్దేశము అభిలాష అయితే ఉద్దేశ్యము అభిలాషకు విషయమైన వస్తువు. పండు తినడం ఉద్దేశమైతే, పండు ఉద్దేశ్యము అన్నమాట; 


ఉద్దేశపూర్వకంగా, uddESapUrva-kaMgA
-adv.
--intentionally; deliberately;


ఉద్దేశ్యం, uddESyaM
-n.
--(1) intended object; ఉద్దేశించబడ్డది; 
--(2) the object in view;
-- -- [note] ఉద్దేశం cause అయితే ఉద్దేశ్యం effect; ఉద్దేశము అభిలాష అయితే ఉద్దేశ్యము అభిలాషకు విషయమైన వస్తువు. పండు తినడం ఉద్దేశమైతే, పండు ఉద్దేశ్యము అన్నమాట; 


ఉద్రేకం, udrEkaM
-n.
--emotional outburst; excessive emotion; 


ఉద్వేగం, udvEgaM
-n.
--agitation; anxiety; excitement; 


ఉద్వేగభరితం, udvEgabharitaM
-adj.
--exciting;


ఉద్వేగవంత, .udvEgavaMta
-adj.
--emotional;


ఉద్భోదించు, udbhOdiMcu
-v. t.
--exhort;


ఉద్యోగం, udyOgaM
-n.
--(1) job; appointment; posting; 
--(2) avocation; profession; 
--(3) endeavor; effort; 
--(4) industry;
---గ్రామోద్యోగం = village industry.


ఉద్యోగస్థుడు, udyOgasthuDu
-n.
--officer, employee;


ఉద్యోగిస్వామ్యం, udyOgisvAmyaM
-n.
--bureaucracy;


ఉన్నతి, unnati
-n.
--altitude; the angular distance between the horizon and an object in the sky;
--elevation; status;


ఉన్నతోదర, unnatOdara
-adj.
--convex; bulgy;


ఉన్నపాళంగా, unnapALaMgA
-adv.
--all of a sudden;


ఉన్నవాళ్లు, unnavALLu
-n.
--the haves; the rich; the affluent;


ఉన్మాదం, unmAdaM
-n.
--insanity; arrogance; 
-- ఉన్మత్తుడు అంటే పిచ్చివాడు. ఏమి చెప్పినా వినిపించుకోని వాణ్ణి, మూర్ఖంగా వినజెముడుగా ఉండేవాణ్ణి ఉన్మత్తుడు అంటాం;


ఉన్మాది, unmAdi
-n.
--maniac; lunatic; zealot;
---మతోన్మాది =  religious zealot;


ఉన్మానం, unmAnaM
-- n.
-- weight;


ఉనికి, uniki
-n.
--(1) existence; 
--(2) position; location;


ఉనికిపట్టు, unikipaTTu
-n.
--habitat; place of living; place of existence; home;


ఉన్ని, unni
-adj.
--woolen;
-n.
--wool; sheep's hair;


ఉప, upa
-adj.
--pref. sub; subordinate; inferior; near and under; deputy;


ఉప ఎన్నిక, upa ennika
-n.
--by-election;


ఉపకరణం, upakaraNaM
-n.
--appliance; tool; a device that is useful;


ఉపకారం, upakAraM
-n.
--help; assistance; aid;


ఉపకార వేతనం, upakAra vEtanaM
-n.
--financial assistance; assistantship; scholarship;


ఉపకారి, upakAri
-n.
--aide; assistant; helper;


ఉపక్రమం, upakramaM
-n.
--beginning; inauguration; starting;


ఉపక్రమణిక, upakramaNika
-n.
--(1) beginning; introduction; 
--(2) [comp.] subroutine; sub procedure;


ఉపక్రమించు, upakramiMcu
-v. t.
--begin; start; inaugurate;


ఉపగణం, upagaNaM
-n.
--sub-species; sub-class;


ఉపగ్రహం, upagrahaM
-n.
--satellite; a heavenly body that orbits around a planet;


ఉపగ్రామం, upagrAmaM
-n.
--suburb; satellite township; a hamlet attached to a bigger town;


ఉపచయం, upacayaM
-n.
--[chem.] oxidation;


ఉపచారం, upacAraM
-n.
--service;


ఉపజ్ఞ, upaj~na
-n.
--native intelligence; intuition; instinct; knowledge acquired without instruction;


ఉపజ్ఞాతం,  upaj~nAtaM		
- n.
-- intuition; knowledge acquired without instruction;


ఉపజీవిక, upajihvika
-n.
--uvula; the pendulum-like muscular growth that appears to be suspended from the roof of the throat; కొండనాలుక;


ఉపతాపం, upatApaM
- n.
-- disease;


ఉపతాపి, upatApi
- n.
-- patient; a person suffering from an ailment; any person visiting a doctor for consultation;


ఉపదంశం, upadaMSaM
-n.
--pickle; relish; condiment; any spicy side dish;


ఉపదర్శి, upadarSi
-n.
--manager; supervisor;


ఉపద్రవం, upadravaM
-n.
--misfortune; calamity;
-- ఉపద్రవం అంటే ఉన్నట్టుండి ఏదో కొంప మీదికి రావడం. వరదలూ,భూకంపాలూ ఇలాంటివి అనుకోకుండా వచ్చేవి ఉపద్రవాలు; ఉత్పాతం; 


ఉపద్రష్ట, upadraShTa
- n.
-- (1) the person who supervises the rituals at Hindu Vedic fire sacrifices; 
-- (2) hypervisor; supervising software in a computer such as an operating system;


ఉపదేశం, upadESaM
-n.
--instruction of a good word; religious instruction;


ఉపదేశాత్మక, upadESAtmaka
-adj.
--didactic;


ఉపధ, upadha
-n.
--[gram.] penultimate letter in a word;
-- ఉదా; అల = అల్ + అ కనుక ల్ ని ఉపాధి అంటారు ;  


ఉపన్యాసం, upanyAsaM
-n.
--lecture; speech; discourse; address; exposition of a subject;


ఉపనియమావళి, upaniyamAvaLi
- n.
-- bylaws;


ఉపనిషత్తులు, upanishattulu  
-n. pl.  
--sacred philosophical treatises attached to the Vedas, constituting an important part of Hindu scriptures; Out of 108 of these, 10 are associated with Rigveda, 19 with Shukla Yajurveda, 32 with Krishna Yajurveda, 16 with Samaveda and 31 with Atharvanaveda;
-- (ety.) ఉపని = near;  షత్తు = place = a place nearby (a teacher); 


ఉపపతి, upapati
-n.
--proxy husband; విటుడు;


ఉపపత్తి, upapatti
-n.
--(1) demonstration; 
--(2) proof;
--(3) ఖండన ఉపపత్తి = proof by contradiction;


ఉపపత్ని, upapatni
-n.
--concubine; proxy wife;


ఉపప్రమాణం, upapramANaM
-n.
--reference; citation;


ఉపమానం, upamAnaM
-n.
--analogy; similitude;


ఉపమాలంకారం, upamAlaMkAraM 
-n. 
--simile;  a figure of speech;


ఉపమించు, upamiMcu
- v. t.
-- compare;


ఉపమితి, upamiti
- v. t.
-- similarity; resemblance;


ఉపయోగం, upayOgaM
-n.
--use; utility; (ant.) నిరుపయోగం;


ఉపయోగకరం, upayOgakaraM
-n.
--useful;


ఉపయోగితావాదం, upayOgitAvAdaM
- n.
-- [econ.] utilitarianism;


ఉపరి, upari
-pref.
--over; above; on; upon; exo;
- abbreviation 
-- ఉభయకుశలోపరి; &quot;మేము క్షేమం, మీరూ క్షేమం అనుకొంటాను&quot; అని యోగ క్షేమ విచారణ చెయ్యడం;
 

ఉపరితలం, uparitalaM
-n.
--surface;


ఉపరిభాగం, uparibhAgaM
-n.
--outer part; covering;


ఉపలం, upalaM 
- n.
-- stone;
-- గండోపలం = గండశిల = boulder;


ఉపలబ్ది, upalabdi
-n.
--by-product;


ఉపలేఖ, upalEkha
-n.
--note; note appended to a text; note below;


ఉపవాసం, upavAsaM
-n.
--fasting, religious observance of fasting; (lit.) live near (God);


ఉపవృక్క, upavRkka  
-adj. 
--adrenal; 
---ఉపవృక్క గ్రంథి = adrenal grand; a ductless gland located above the kidneys;


ఉపవృత్తం, upavRttaM
-n.
--epicycle; a small circle, the center of which moves on the circumference of a larger circle;


ఉపశమనం, upaSamanaM
-n.
--panacea; relief; amelioration;


ఉపశమించు, upaSamiMcu
-v. i.
--ameliorate; soothe; calm; reduce the severity;


ఉపశాంతి, upaSAMti
-n.
--panacea; relief; amelioration;


ఉపశాఖ, upaSAkha
-n.
--(1) twig; 
--(2) sub-branch in an organization;


ఉపశృతి,  upaSRuti
- n. 
-- an omen gleaned from a conversation; a supernatural voice that reveals the future;


ఉపసంహారం, upasaMhAraM
-n.
--conclusion; termination; reversing the course of an earlier action initiated by the same person or entity;


ఉపసర్గ, upasarga
-n. [gram.]
--prefix; a prefix inserted at the beginning of a root word to alter or extend it meaning;
-- In Sanskrit there are 22 such prefixes and these are extensively used in Telugu also; these are  ప్ర, పరా, అప, సం, అను, అవ, నిస్, నిర్, దుస్, దుర్, వి, అజ్, ని, అధి, అపి, అతి, సు, ఉత్, అభి, ప్రతి, పరి, ఉప; 


ఉపసిద్ధాంతం, upasiddhAnataM
-n.
--[math.] corollary; subordinate theorem;


ఉపహాసం, upahAsaM
-n.
-- joke;


ఉప్పదనం, uppadanaM
-n.
--salinity; saltiness;


ఉప్పని, uppani
-adj.
--salty; brackish;


ఉప్పరిగె, upparige       
-n.
--upstairs;


ఉప్పలము, uppalamu 
- n.
-- salt flat; salt pan; playa;  


ఉప్పళించు, uppaLiMcu
-v. t.
--beat; thrash; like washing clothes by gently squeezing them against a hard surface;


ఉపాంతం, upAntaM
-n.
--margin; border;


ఉపాఖ్యానం, upAkhyAnaM
-n.
--episode;


ఉపాదానం, upaadaanaM 
- n.
-- ఉత్పత్తికి ఉపయోగపడే పదార్ధం; 
--- ఉపాదాన కారణం = material cause; కుండ మట్టి తో తయారు చేయబడింది. ఇక్కడ మట్టి లేకపోతే కుండ లేదు. కానీ కుండ లేకపోయినా మట్టి ఉన్నది. కనుక కుండకి మట్టి ఉపాదాన కారణం;  


ఉపాధ్యాయుడు, upAdhyAyuDu
-n. m.
-- teacher; a teacher who imparts knowledge with information; 
-- అధ్యాపక = a teacher who gives information
-- ఆచార్య= a teacher who imparts skills
-- పండిత = a teacher who can give deep insight into a subject
-- ద్రష్ట = a teacher who is a visionary; 


ఉపాధి, upAdhi
-n.
--support; supporter; prop;


ఉపాయం, upAyaM
-n.
--idea; solution; tool; trick; stratagem; 
---సామ, దాన, భేద, దండోపాయములు = the four tricks, namely - persuasion, bribery, deceit or punishment.


ఉపాలంభం, upAlaMbhaM
-n.
--(1) censure; 
--(2) abuse;


ఉపాసన, upAsana                         
-n.
--meditation;


ఉపాస్థి, upasthi
-n.
--[anat.] 
--(1) cartilage; 
--(2) vulva; the external part of the female genital organ;


ఉపాహారం, upAhAraM 
-n. 
--lunch;


ఉప్పిచెట్టు, uppi ceTTu
-n.
--a thorny shrub with medicinal properties; [bot.] ''Volkameria capparis'' sepia;


ఉప్పిడి, uppiDi
-adj.
--saltless; unsalted; flat;


ఉప్పు, uppu
-n.
--salt; common salt; table salt; a dominant part of table salt is sodium chloride;
-- సముద్రపు ఉప్పు = sea salt; contains many minerals other than sodium chloride;
-- సైంధవ లవణం = rock salt; this has more sodium chloride compared to sea salt; the crystals are more coarse than those of sea salt; rock salt has some medicinal uses in Ayurveda;
-- Table salt is a processed version of naturally occuring salt; the processing may remove some minerals and add some such as iodine; 


ఉప్పుకాగితం, uppukAgitaM
-n.
--sandpaper; (lit.) salt paper;


ఉప్పుకొఠార్లు, uppukoThArlu
-n. pl.
--salt flats; sea water ponds where salt is produced;


ఉప్పుగడ్డి,  uppugaDDi
- n. 
-- [bot.] ''Chloris barbata; Chloris inflata''  of the Poaceae family; 
-- ఈ జాతి గడ్డిలో అరుగుదల అయ్యే ముడి ప్రాణ్యములు (Digestible Crude Proteins) చాలా ఎక్కువ శాతంలో ఉండటంవల్ల పశువుల మేతగా ఉప్పుగడ్డి శ్రేష్ఠమైనది. అయితే ఉప్పుగడ్డి యొక్క పోషక విలువలు అది కంకులు వెయ్యక ముందే ఎక్కువగా ఉంటాయి; కలుపు నివారణకు  గ్లైసెల్ వంటివి చల్లితే గాని ఈ ఉప్పు గడ్డి చావదు. ఈ ఉప్పుగడ్డి ఎంత మొండిదంటే ఒకసారి పుష్పించిన తరువాత వెనువెంటనే దాని విత్తనాలు త్వరత్వరగా అంతటా వెదజల్లబడతాయి. కలుపుమందు 
ప్రభావానికి ఇప్పుడు ఉన్న ఉప్పుగడ్డి మొత్తం చచ్చిపోయినా, అంతకుముందే జరిగిన విత్తనవ్యాప్తి కారణంగా ఆ  తరువాత వెంటనే కొత్త మొక్కలు మొలుచుకొస్తాయి; 


ఉప్పుటేరు, uppuTEru
-n.
--backwaters; estuary; the place where sea water backs up into a river branch as the river enters the sea;


ఉప్పుటేరు మొసలి, uppuTEru mosali
-n.
--estuarine crocodile; [biol.] ''Crocodylus porosus'';


ఉప్పుడు, uppuDu
-adj.
--boiled; parboiled; cooked;


ఉప్పుడు బియ్యం, uppuDu biyyaM
-n.
--parboiled rice; rice obtained after the paddy grain are first boiled and then husked;


ఉప్పు పాతర, uppu pAtara
-n.
--salt crypt; burying in a bed of salt; (note.) this expression is used to indicate harsh punishment;


ఉప్పుమిడత, uppumiData
-n.
--mole cricket; an insect;


ఉప్పెన, uppena
-n.
--tidal wave; tsunami; (rel.) cyclone; hurricane;
-- ఉప్పెన అంటే సముద్రం పోటు పెడుతూన్న సమయంలో తుపాను కారణంగా తీర ప్రాంతాలలో జరిగే నీటిముంపు; తుపాన్ తీసుకువచ్చే అత్యంత ప్రమాదకరమైన పర్యవసానాలలో ఉప్పెన ఒకటి; తుపాన్ కాని సునామీ కాని లేకుండా ఉప్పెన సంభవించదు; అనగా, సముద్రానికి పోటు వచ్చే తరుణంలోనే తుపాను కూడా వస్తే ఆ రెండింటి ప్రభావాన్ని ఉప్పెన (&quot;టైడల్ వేవ్”) అంటారు.


ఉపేక్ష, upEksha
-n.
--neglect; negligence; apathy; disregard; indifference;


ఉపేక్షించు, upEkshiMcu
-v. t.
--neglect; ignore; overlook;


ఉప్పొంగు, uppOngu
-v. i.
--bubble up; overflow;


ఉపోద్ఘాతం, upOdghAtaM
-n.
--introduction; preface; foreword; prologue; preamble;


ఉబలాటం, ubalATaM
-n.
--strong desire;


ఉబ్బరించు, ubbariMcu
-v. i.
--swell; increase in size;


ఉబ్బలి, ubbali
-n.
--mire; mud;


ఉబ్బసం, ubbasaM
-n.
--asthama;


ఉబ్బితబ్బిబ్బవు, ubbitabbibbavu
- v. t.
-- be flattered; be pleased by flattery; overjoyed; buoyed;


ఉబుకు, ubuku
-v. i.
--bulge; swell;


ఉభయ, ubhaya
-adj.
--both; two;


ఉభయచరం, ubhayacaraM
-n.
--amphibian; animals that can live both on land and in water such as a frog;


ఉభయత, ubhayata
-adj.
--from both sides; in both contexts;


ఉభయతారకం, ubhayatArakaM
-n.
--mutually beneficial;


ఉభయత్ర, ubhayatra
-adj.
--at both places;


ఉభయథా, ubhayathA
-adj.
--both ways;


ఉభయద్రుమం, ubhayadrumaM
-n.
--[bot.] amphibious plant;


ఉభయభాషాప్రవీణ, ubhayabhAshA pravINa
-n.
--a title given to an expert in two languages, usually in Sanskrit and Telugu;


ఉమ్మడి, ummaDi
-adj.
--joint; shared;
---ఉమ్మడి కుటుంబం = joint family.
---ఉమ్మడి వ్యాపారం = joint business.
---ఉమ్మడి సమీకరణములు = simultaneous equations.
---ఒక్కుమ్మడి = several things at one time; all at a time.


ఉమ్మనీరు, ummanIru
-n.
--amniotic fluid;


ఉమ్మి, ummi
-n.
--spit; sputum;


ఉమ్మి టపాకాయల మొక్క,  ummi TapAkAyala mokka
- n. 
-- Cracker Plant; Popping Pod Plant; Daniel's Great Gun; Fever Root Plant; Iron Root; Minnie Root; Minnier Root; Snapdragon Root; Blue Bell Plant; Spear Pod Plant; [bot.] ''Ruellia tuberosa'' of the Acanthaceae family;  
-- నీలం, వయొలెట్ వర్ణపు గొట్టం పూలతో ఆకర్షణీయంగా ఉండే ఈ మొక్క యొక్క దాదాపు అంగుళం పొడవుండే ఎండు కాయలను నోట్లో పెట్టుకుంటే ఠాప్మంటూ నోట్లోనే పేలి గింజలను వెదజల్లుతాయి. ఎండి నల్లగా అయిన కాయలు తడి తగిలితే టపాకాయలలా పేలి గింజలను వెదజల్లుతాయి కనుక ఈ మొక్కలను ఉమ్మి టపాకాయల మొక్కలు అంటారు; 


ఉమ్మెత్త, ummetta
-n.
--thorn apple; Indian nightshade; belladonna; [bot.] ''Datura stramonium''; 
--[Sans.] దుత్తూర; శివశేఖర; 
---తెల్లఉమ్మెత్త = [bot.] ''Datura alba''
---నల్లఉమ్మెత్త = [bot.] ''Datura fastuosa''.


ఉయ్యాల, uyyAla
-n.
--(1) swing; 
--(2) cradle; 
--(3) hammock;


ఉరక, uraka
- n.
-- waterlogging;


ఉరఫ్, uraf
-adv.
--also known as; a.k.a.; alias;


ఉరమరగా, uramaragA
-adv.
--approximately;


ఉరమరించు, uramariMcu
-v. t.
--approximate;


ఉరమరిక, uramarika
-n.
--approximation;


ఉరలు, uralu
-n.
--roller;
-v. t.
--roll; roll down; roll over;


ఉరవడి, uravaDi
-n.
--(1) swiftness; haste; rush; speed; 
-- (2) rushing water; fast moving water;
-- (3) force; violence;


ఉర్లగడ్డ, urlagaDDa
-n.
--potato; see also బంగాళాదుంప;


ఉరితాడు, uritADu
-n.
--hanging rope; noose;


ఉరితీయు, uritIyu
-v. t.
--to hang; kill by hanging;


ఉరియు, uriyu
-v. i.
--leak; sweat;


ఉరిశిక్ష, uriSiksha
-n.
--punishment by hanging;


ఉరుకు, uruku
-v. i.
--leap; jump;


ఉరుకులు, పరుగులు, urukulu, parugulu 
-ph. 
--big rush;


ఉరుము, urumu
-n.
--thunder; (rel.) పిడుగు;
-v. i. 
--roar;  thunder;


ఉర్రూతలూగించు, urrUtalUgiMcu
-v. t.
--excite; rouse;


ఉలవలు, ulavalu
-n. pl.
--horsegram; [bot.] ''Dolichos biflorus; Dolichos uniflorus; Glycine uniflora; Macrotyloma uniflorum;'' in Greek, dolichos means long; 
-- నవధాన్యాలలో ఉలవలు ఉన్నాయి; పది గ్రామ్య ధాన్యాలలో ఉలవలు ఉన్నాయి; 
-- [Sans.] ఖల్కులః; కులస్థ; కులథా;


ఉల్క, ulka
-n.
--meteor; shooting star;


ఉల్లంకి, ullaMki  
-n. 
--a bird called the common sandpiper; [bio.] ''Tringa hypoleucos'';


ఉల్లంఘనం, ullaMghanaM
-n.
--transgression of a rule; violation of a rule;


ఉల్లము, ullamu
-n.
--metaphoric heart or mind; ''heart'' used to express feeling;


ఉల్కాపాతం, ulkApAtaM
-n.
--meteor shower; (lit.) meteor-fall;


ఉల్కాశిల, ulkASila
-n.
--meteorite;


ఉల్ఫా, ulphA
-n.
--free; gift; something obtained without payment and with full or partial consent of the giver;


ఉల్టా, ulTA
-n.
--reverse; (ant.) సీదా;


ఉల్టాసీదాలు, ulTAsIdAlu
-n.
--observe and reverse;


ఉల్లాకు, ullAku
-n.
--receipt; chit; invoice; statement;


ఉల్లాసం, ullAsaM
-n.
--joy; happiness;


ఉలింద, uliMda
-n.
--[bot.] ''Diospyros chloroxylon''; same as ఇలింద;


ఉలి, uli
-n.
--chisel; a tool to shape wood or stone;


ఉలిపి, ulipi
-n.
--(1) &quot;wood dust&quot; from worms boring wood; (2) white spots on the skin of cattle; 


ఉలిపికట్టె, ulipikaTTe 
-n.
--pig-headed person; naughty person; prig; 


ఉలిపిరి, ulipiri
-adj.
--very thin;


ఉలిపిరి కాగితం, ulipiri kAgitaM
-n.
--onion-skin paper; tracing paper;


ఉలిమిరి, ulimiri  
-n. 
--copper tree; [bot.] ''Crataeva religiosa'';


ఉల్లి, ulli
-n.
--onion; garlic; also అల్లియం; ఉల్లిపాయ; ఉల్లిగడ్డ;
---నీరుల్లి = onion; [bot.] ''Allium cepa;'' ఎరగ్రడ్డ.
---వెల్లుల్లి = garlic; తెల్లగడ్డ; (ety.) వెల్ల = white; ఉల్లి = onion; [bot.] ''Allium Sativum;''  
--(rel) leek; chive or ''Allium Schoenఒprasum'';


ఉల్లికాడలు, ullikADalu
-n. pl.
--green onions; spring onions; scallion; (rel.) leek; shallot; scallion is the general name for any of the three varieties of onions;


ఉల్లిపాషాణం, ullipAshANaM
-n.
--white arsenic; arsenic trioxide; often mixed with onion to conceal the former's identity and used as a poison or murder weapon; పాషాణం;


ఉల్లిపొర కాగితం, ఉలిపిరి కాగితం, ullipora kAgitaM, ulipiri kAgitaM
-n.
--onion-skin paper; tracing paper;


ఉలుకు, uluku
-n.
--(1) fright; startle; timidity; quivering; (2) small sound;


ఉలూకం, ulUkaM
-n.
--owl;


ఉల్లేఖనం, ullEkhanaM
-n.
--description; allusion; reference;


ఉలూకల సంధి, ulUkala saMdhi
-n.
--ball and socket joint;


ఉష్టప్రక్షి, ushTrapakshi
-n.
--ostrich; (ety.) the bird that is in the sun all the time;


ఉష్ట్రము, ushTramu
-n.
--camel; (ety.) one that is in the sun all the time;


ఉష్ణం, ushNaM
-n.
--heat;


ఉష్ణ, ushNa
-adj.
--thermo; thermal;


ఉష్ణగ్రాహక, ushNagrAhaka
-adj.
--endothermic; heat-absorbing;


ఉష్ణజిత, ushNajita
-adj.
--exothermic; heat-emitting;


ఉష్ణతామాపకం, ushNatAmApakaM
-n.
--calorimeter; an instrument to measure the quantity of heat in a substance;


ఉష్ణమాపకం, ushNamApakaM
-n.
--thermometer; an instrument to measure the intensity of heat in a body;


ఉష్ణవాహకం, ushNavAhakaM
-n.
--conductor of heat;


ఉష్ట్రపక్షి, ushTrapakshi
- n.
-- ostrich; [bio.] ''Struthio camelus''; Somali Ostrich; [bio.]  ''Struthio molybdophanes''; 
--ఆఫ్రికాలో ఉండే ఎగరలేని పెద్ద పక్షి; ఎగరలేని పక్షిజాతులు 40 దాకా ఇంకా భూమిమీద ఉన్నాయి. న్యూజిలాండ్ లో కనిపించే కివి (Kiwi) పక్షులు, ఆస్ట్రేలియాలో కనిపించే ఈమూ (Emu) పక్షులు, దక్షిణ అమెరికా ఖండంలో కనిపించే రియా (Rhea) పక్షులు, ఈశాన్య ఆస్ట్రేలియాలోనూ, న్యూ గినీ పరిసర దీవులలోనూ కనిపించే కసావరీ (Cassowary) పక్షులు, ఒకప్పుడు న్యూజిలాండ్ లో జీవించి, ఆ తరువాత అంతరించిపోయిన మోవా (Moa), అలాగే ఆఫ్రికాలోని మడగాస్కర్ దీవిలో జీవించి అంతరించిన ఎలిఫెంట్ బర్డ్స్ (Elephant birds) కూడా ఎగరలేని పక్షులే; 
--నిప్పుకోడి;


ఉషారుగా,  ushArugA
- adv.
-- gaily;


ఉష్ణోగ్రత, ushNOgrata
-n.
--temperature; a measure of the degree of hotness;


ఉసిగొలుపు, usigolupu
-v. t.
--instigate; incite someone against another, incite a dog to attack;


ఉసిరి, usiri
-n.
--Indian gooseberry;[bot.] ''Emblic myrobalan; Phyllanthus emblica; Emblica officinalis; Emblica fischeri;''
--officinalis  అంటే ఉపయోగపడేది, విపణివీధిలో దొరికేదీ అని అర్థం; Phyllanthus (phillon + antos) అంటే చిరు కొమ్మల చివర పూలు పూసేది అని అర్థం; 
---పెద్ద ఉసిరి = [bot.] ''Phyllanthus emblica;''
---రాచ ఉసిరి = [bot.] ''Phyllanthus acidus; Averrhoa acidus;'' చిన్న ఉసిరి; నెల్లికాయ;  
---భృంగామలక తైలం = భృంగ + అమలక = Eclipta alba + Emblic myrobalan = a popular Ayurvedic hair oil; 
---చ్యవనప్రాశ = ఉసిరి + దశమూలాలు + కర్కాట శృంగి + అగరు + కరక్కాయ + తిప్ప తీగ + కచ్చూరాలు + యష్టి మధుకం + వస + అశ్వగంధా + శతావరీ + అభ్రకం భస్మం + నెయ్యి =  a popular Ayurvedic tonic;
---[Sans.] ఆమలకమ్;


ఉస్తి, usti
- n.
-- gigantic swallow wort; [bot.] ''Solanum trilobatum'' or ''Solanum torvum'' of the Solanaceae family; (Potato or Tomato or Tobacco Family);
-- తీగలు సాగుతూ పెరిగే ఈ ముళ్ల పొదమొక్కకు ఒళ్ళంతా ముళ్లే. కాండం మీద మాత్రమే కాక ఈ మొక్క ఆకుల మీదకూడా మెలితిరిగిన కొక్కెం ముళ్లు ఉంటాయి. అనుకూల పరిస్థితులలో రెండు మీటర్ల ఎత్తు వరకూ కూడా ఈ పొదలు పెరుగుతాయి. ఈ పొద ఆకులు త్రిభుజాకారంలోనూ, డెల్టా ఆకారంలోనూ ఉంటాయి. ఈ ఆకులను నీడలో ఆరబెట్టి లేక నేతిలో వేయించి పొడి కొట్టి నిల్వచేసుకుంటారు. సాధారణమైన జలుబు, దగ్గులకు, జ్వరాలకు ఈ పొడి బాగా పనిచేస్తుంది. ఈ ఆకులను పొడిచేయబోయే ముందు వాటి మీద ఉండే విషతుల్యమైన ముళ్ళను తొలగించాలి. లేత వంగపండు రంగులో ఉండే ఈ మొక్క పూలు అచ్ఛం వంగపూలలాగే ఉంటాయి. గుండ్రంగా, చిన్నవిగా, గుత్తులుగా కాసే ఈ మొక్క కాయలు పండితే చూసేందుకు రక్తవర్ణంలో చిట్టి టొమాటోలలాగా అనిపిస్తాయి. చేదుగా ఉండే ఈ మొక్క వేళ్ళ కషాయం లేక చూర్ణం, దీని పూలు, కాయల రసం దగ్గు నివారణకు బాగా పనిచేస్తాయి;
-- ముండ్ల ముష్టి; అలర్క పత్రము; ఉచ్చింత; కొండ ఉచ్చింత; ఉస్తి, ఉస్తె అన్నీ ఒకటే;
--[Sans.] అలర్క; అగ్నిదమ; వల్లీ కంటకారికా; 


ఉసిళ్ళు,  usiLLu
- n. pl.
-- a family of winged ants; 
-- also called  ఇసుళ్ళు; 
-- వానలు కురిసే సమయాల్లో ఒక్కోసారి వీటి పుట్టలు పూర్తిగా తడిసిపోయి వాసయోగ్యంగా లేకుండాపోయిన కారణంగా ఇసుళ్లు లేక ఉసుళ్ళు తమ పుట్టలలోంచి బయటికి వచ్చి రాత్రిళ్ళు విద్యుద్దీపాల వద్దకు ఎగురుకుంటూ వస్తాయి. అవి దీపాల కాంతికి ఆకర్షించబడినా, ఆ వేడికి వాటి రెక్కలు కాలిపోయి అవి ఎగరలేక కిందపడి పోతాయి; 


ఉసురు, usuru
- n.
-- (1) breath; exhaled breath; (2) life-force; (3) breath exhaled in despair; a sigh; an expression of grief by releasing heavy breath;
--- ఉసురు అంటే ఊపిరి, ప్రాణం; ఏదైనా చేయగూడని పెద్ద అపకారం చేస్తే. &quot;వాడి ఉసురు కొడుతుంది జాగ్రత్త&quot; అంటాం. వాడు తన అశక్తత వల్ల ఏమీ చేయలేక పోయినా వాడి ప్రాణశక్తి పనిచేసి నీ ప్రాణం తీస్తుంది, అని అర్థం;
---ఆడదాని ఉసురు తగలకపోదు = the sigh of a woman will not fail to bring trouble (to him who caused her grief);


ఉస్కో, uskO
-inter.
--command used to incite a dog to attack;
--పోరాటానికి లేదా దాడికి కుక్కని పురికొల్పే మాట;

&lt;/poem&gt;

==Part 3: ఊ - U==
&lt;poem&gt;

ఊ, U
- third long vowel of the Telugu alphabet. A high back rounded vowel, rather like the two vowels in English ''food'' or the first vowel in the word ''rule''.


ఊక, Uka
-n.
--husk; chaff; the rough skin of rice paddy; see also చిట్టు; తవుడు; పొట్టు;


ఊకదంపుడు, UkadaMpuDu
-n.
--[idiom.] a talk or conversation with no substance; worthless talk;


ఊగు, Ugu
-v. i.
--swing; rock; sway;


ఊచ, Uca
-n.
--a lean thin rod; smooth rod-like stem of millet plant; the soft cylindrical core of a banana plant;


ఊచకోత, UcakOta
-n.
--torture; (lit.) cutting of a rod;


ఊట, UTa
-n.
--(1) water spring; fountain; 
--(2) any liquid that oozed out, such as juice in a pickle; esp. mango pickle;
---(e. g.) ఊట కలం = fountain pen.
---(e. g.) ఆవకాయ ఊట = juice that oozed out from pickled mango.


ఊడ, UDa
-n.
--aerial root; root growing down from the branches of a banyan tree;


ఊడగొట్టు, UDagoTTu
-v. t.
--pull out; root out; disassemble;


ఊడపీకు, UDapIku
-v. t.
--pull out; root out;


ఊడిగం, UDigaM
-n.
--servitude;


ఊడు, UDu
-v. i.
--slip out; drop out; fall away; come loose;


* ఊడుగు చెట్టు, ooDugu cheTTu 
-n.
-- [bot.] ''Alangium decapetalam''; ''Alangium salvifolium''; 
-- This tree is found throughout India; root decoction is used for fevers and leaf extract for skin diseases;
--[Sans.] అంకోలం;


ఊత, Uta
-n.
--support; prop;
---చేయూత = helping hand.


ఊతకోల, UtakOla
-n.
--crutch; support; prop;


ఊతపదం, UtapadaM
-n.
--catch-word;


ఊదర, Udara 
-n. 
--(1) fume; fumes used for ripening fruit; 
--(2) smoke; smoke used for fumigation;


ఊదరగొట్టు, UdaragoTTu
-v. t.
--(1) fumigate; 
--(2) forcibly ripen; 
--(3) to pressure someone into action;


ఊదా, UdA
-n.
-- violet; purple;


ఊదా తేనెపిట్ట, UdA tEnepiTTa, 
- n. 
-- purple sunbird; [biol.] Necterinia asiatica;


ఊదు, Udu
-v. t.
--blow; puff; fan fire; blow with the mouth;


ఊదుగొట్టం, UdugoTTam
-n.
--blow pipe;


ఊదొత్తి, Udotti
-n.
--incense stick, a scented stick; also అగరువత్తి; ఊదువత్తి;


ఊన, Una 
-pref. 
--one-less;


ఊనాంత, UnAMta  
-adj. 
--one-less than the last; last but one; penultimate;


ఊనిక, Unika
-n.
--(1) support; 
--(2) stress;


ఊను, Unu
- v. t.
-- tan; process hides into leather;


ఊపు, Upu
-v. t.
--shake; rock; swing;


ఊపిరి, Upiri
-n.
--breath; respiration;
---నాకు ఊపిరి ఆడడం లేదు = (1) I am breathless; I am suffocating; (2) I am very busy.
---ఊపిరి పీల్చు = take a breath.
---ఊపిరి బిగపట్టు = hold your breath.


ఊపిరితిత్తులు, Upiritittulu
-n. pl.
--lungs;


ఊబి, Ubi
-n.
--quicksand; mire; quagmire; mud;
--quicksand is not just an unstable patch of solid granules; It’s a non-Newtonian liquid, meaning it doesn’t follow the characteristics of Newton’s Law of Viscosity; While composed of sand, quicksand’s qualities are due to the 30% to 70% of air found between the grains. There is another component to the unusual formation, however, that helps give it that thick consistency; Along with the air-filled space, quicksand is comprised of a third component — water. Since there is a space between the grains of sand, when there is a vibration or added weight, they become unstable. With these disturbances, the water separates from the grains, causing a liquid-like consistency. As it loses viscosity, the patch of quicksand becomes unable to hold up any weight; Anything that crosses it, from a small animal to a human, will start to sink; Quicksand is often depicted as a death trap, but with the proper reaction, getting caught in it is not a dooming scenario.


ఊరకుక్క, Urakukka
-n.
--stray dog; street dog; dog without an owner;


ఊరగాయ, ooragaaya 
- n.
-- pickle; a pickle is prepared for long-term use; a chutney is something that is consumed in a few of days;
-- మామిడికాయలతో ఆవకాయ, నిమ్మ పళ్ళతో నిమ్మకాయ, దబ్బకాయ, మాగాయ, వగైరాలు ఊరగాయలు. ఊరుతుంది కనుక ఊరగాయ, బాగా మాగుతుంది కనుక మాగాయ.  పచ్చడి అప్పటికప్పుడు బండమీద నూరుకొనో, రోటిలో దంచుకొనో తినేది; పచ్చళ్ళు నాలుగైదు రోజులు నిల్వ వుంటాయి, ఊరగాయలు ఏడాది పైగా నిల్వ వుంటాయి; 
 

ఊరట, UraTa
-n.
--comfort; consolation; rest;


ఊరపంది, UrapaMdi
-n.
--stray pig; street pig; pig without an owner;


ఊరపిచ్చుక, Ura piccuka  
-n. 
--house sparrow; [bio.] ''Passer domesticus'';


ఊరబెట్టడం, UrabeTTaDaM
-n.
--pickling;


ఊరబెట్టు, UrabeTTu
-v. t.
--pickle;


ఊరడింపు, UraDiMpu
-n.
--consolation;


ఊర్వస్తి, Urvasti
-n.
--[anat.] femur; thigh bone;


ఊర్థ్వబిందువు, UrthvabiMduvu
-n.
--[astro.] zenith; the point on. the celestial sphere directly above the observer's head;


ఊర్థ్వ బృహత్ సిర, Urthva brRhat sira
-n.
--[anat.] superior vena cava; The main vessel that brings blood from the upper parts of the body to the heart;


ఊరికే, UrikE
-adv.
--merely; for no reason;


ఊరు, Uru
-n.
--(1) town; village; city; a generic word for any of these with no indication of its size; 
--(2) thigh;
---మీది ఏ ఊరు? = Where are you from?
-v. i.
--(1) ooze; watering of mouth on seeing food; oozing of water in a well; 
--(2) pickle; pickling of stuff in a solution of condiments; 


ఊరుకొను, Urukonu
-v. i.
--be quiet; be still; refrain from answering;


ఊరుగాయ, UrugAya
-n.
--pickle; a vegetable that was pickled;


ఊరుపిండి, UrupiMDi
-n.
--spiced and fermented sesame cake;


ఊరుమ్మడి భూములు, UrummaDi bhUmulu
-ph. 
-- village common properties such as village government offices; irrigation facilities, sanitary and drainage facilities, burial/cremation grounds, parks, cattle pounds, etc. 


ఊరువు, Uruvu  
-n. 
--thigh;


ఊరుసంధి, UrusaMdhi
-n.
--[anat.] hip joint;


ఊరుసిర, Urusira
-n.
--[anat.] femoral vein;


ఊర్పు, oorpu 
- n.
-- a category of Indian dish prepared and tempered; తాలింపు పెట్టిన పచ్చిపులుసు;  
-- a category of Indian dish prepared and tempered; సిగరి అంటే మెంతుల తాలింపు పెట్టిన మజ్జిగ చారు;
-- తాలింపు పెట్టిన అన్నపు వంటకాన్ని ద్రబ్బెడ అంటారు;


ఊరేగింపు, UrEgiMpu
-n.
--procession;


ఊరోపరి, UrOpari  
-n. 
--laptop; a computer that fits on the lap;


ఊళ, ULa
-n.
--whistle;


ఊస, Usa
-n.
--a thin rod of metal;


ఊసరం, UsaraM
-n.
--salty soil;


ఊసరవెల్లి, Usaravelli
-n.
--chameleon; [bio.] ''Chamaeleo calyptratus'' of the Chamaeleonidae family; a lizard-like animal that changes its color to blend with its surroundings; 
-- the expression, &quot;తొండ ముదిరి ఊసరవెల్లి అయింది&quot; is not scientifically accurate because తొండ and ఊసరవెల్లి are two different animals; 
[[File:Indian_Chameleon_%28Chamaeleo_zeylanicus%29_Photograph_By_Shantanu_Kuveskar.jpg|right|thumb|ఊసరవెల్లి]]
-- ఊసరవెల్లులలో 202 జాతులున్నాయి. వెయిల్డ్ కెమెలియన్ (Veiled Chameleon), జాక్సన్స్ కెమెలియన్ (Jackson's Chameleon), పాంథర్ కెమెలియన్ (Panther Chameleon) వీటిలో చెప్పుకోదగినవి; 
-- గ్రీకు భాషలో 'ఖమాయ్' (khamai) అంటే ' నేలమీద' అనీ ' లియోన్' (leon) అంటే 'సింహం' అనీ అర్థాలు కనుక ఇది 'నేలమీది సింహం'; 


ఊసు, Usu
-n.
--information; news;
---నా ఊసు నీకెందుకు? = why do you care about me?


ఊష్ణం, UshNaM
-n.
--fever; this dialect is a deformation of the word ఉష్ణం;


ఊష్మం, UshmaM
-n.
--(1) steam; 
--(2) [phonetics] fricative;


ఊష్మములు, anunAsikamulu
-n. pl.
--[gram.] the group of Telugu alphabetical characters pronounced  by blowing air: శ, ష, స, హ;


ఊహ, Uha
-n.
--(1) idea; thought; imagination; 
--(2) guess;


ఊహనం, UhanaM
-n.
--assumption; hypothesis; concept;


ఊహాజనిత, UhAjanita
-adj.
--imaginary; conjectural;


ఊహాతీత, UhAtIta
-adj.
--unimaginable; beyond imagination;


ఊహించు, UhiMcu
-v. i.
--guess; conjecture;
&lt;/poem&gt;

==Part 4: ఋ - Ru ==
&lt;poem&gt;
ఋజు, Rju 
- adj.
-- straight;


ఋజురేఖ, RjurEkha  
- n.
-- straightline;


ఋజువర్తనుడు, RjuvartanuDu   
- n.
-- straightforward person; honest person;
-- ఋజువర్తనుడు అంటే ముక్కుకు సూటిగా పోయేవాడు. పాపభీతితో —- మాటలలో, చేతలలో ఒకే విధంగా నడిచే వాడు. ఎవరెన్ని అడ్డదారులు తొక్కినా, తాను మాత్రం తాను నమ్మిన సత్యం ప్రకారమే నడిచే వాడు ఋజువర్తనుడు. మాటలలో వంచన, దాపరికం లేని వాడు ఇతడు.


ఋజువు, Rujuvu 
- n.
--proof; tally;


ఋషి, Rushi 
- n.
-- sage; wise person; a person who acquired wisdom from experience and deep contemplation;
--  &quot;ఋషి&quot; అనే పదం &quot;దృశ్&quot; అనే ధాతువు నుండి ఉద్భవించింది, దీని అర్థం &quot;చూడడం&quot; లేదా &quot;తత్త్వాన్ని గ్రహించడం.&quot; ఋషులు అనుభవజ్ఞానం కలిగి ఉన్న మహా జ్ఞానులు. వేద జ్ఞానాన్ని ప్రపంచానికి అందించే పూర్వగాములు.
&lt;/poem&gt;

|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>4bijypc6ukchvq420dt1d1i9tzb8gx3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు/స-హ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3024</id>
    <revision>
      <id>39368</id>
      <parentid>39307</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T03:58:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vemurione</username>
        <id>1689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Part 1: సం - saM, స - sa */</comment>
      <origin>39368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="174009" sha1="iwc5hvmzhc1fmkt468kvjj72ca1uik4" xml:space="preserve">
=నిఘంటువు=

* This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
* You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
* PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
* American spelling is used throughout. 
* There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! నిర్వచనములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
! ఆసక్తికర చిత్రములు&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
|-
|width=&quot;895&quot;|&lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---&gt;


==Part 1: సం - saM, స - sa==
&lt;poem&gt;
'''సం - saM'''

సంకటం, saMkaTaM
-n.
--(1) disease; illness; 
--(2) trouble; difficulty; emergency; 


సంకటకాలం, saMkaTakAlaM
- n.
-- emergency; 


సంకటి, saMkaTi
-n.
--lunch; meal at noon time; typically cooked cereal; porridge;


సంకర, saMkara
-adj.
--hybrid; not pure bred; cross bred;


సంకరణం, saMkaraNaM
-n.
--cross breeding; hydridization;


సంకర్షణ, saMkarshaNa
-n.
--interaction;


సంకలనం, saMkalanaM
-n.
--addition; compilation;


సంకల్పం, saMkalpaM
-n.
--resolve; resolution; a mental decision or commitment to do something.
-- the prolog to many Hindu rituals where the person performing the rite identifies himself/herself by telling the space, time, and genetic coordinates in the universe using the following statement: &quot;అద్యబ్రహ్మణః ద్వితీయ పరార్ధే, శ్వేత వరాహకల్పే, వైవస్వత మన్వంతరే,కలియుగే,ప్రథమపాదే జంబూద్వీపే,భారతవర్షే, భరతఖండే, మేరోర్దక్షిణదిగ్భాగే,కృష్ణా-గోదావర్యోర్మధ్యదేశే, అస్మిన్ వర్తమాన వ్యావహారిక చాంద్రమానేన....సంవత్సరే (ఉత్తర/దక్షిణ) అయనే .... ఋతౌ .... మాసే ....పక్షే ... తిథౌ .... వాసరే ... శుభ నక్షత్రే ... శుభయోగే, శుభకరణే. ఏవం గుణ విశేషణ విశిష్టాయాం,అస్యాం శుభతిథౌ,శ్రీమాన్... గోత్రస్య ..., ధర్మపత్నీ సమేతస్య అస్మాకం సహకుటుంబానాం క్షేమ స్థైర్య ధైర్య విజయ ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాభి వృద్ధ్యర్థం....


సంకలిత, saMkalita
-adj.
--aggregated; added; accumulated;


సంక్రమణం, saMkramaNaM
- n. The passage of the sun (or a planetary body) from one sign of the zodiac into another. 
-- సూర్యాది గ్రహములు ఒక రాశిని విడిచి మరియొక రాశికి పోవడము.
-- see also  సంక్రాంతి;


సంక్రమణ, SaMkramaNa
-n.
--transition.


సంక్రామిక, saMkrAmika
-adj.
--contagious;                                     %to e2t


సంక్షిప్త, samkshipta
-adj.
--abbreviated;


సంక్షిప్తం, samkshiptaM
-n.
--brief; summary; abbreviation;


సంక్షోభం, samkshObhaM
-n.
--upheaval; crisis; disturbance;


సంకీర్ణ, saMkIrNa
-adj.
--mixed; related to a coalition; complex;


సంకుచిత, saMkucita
-adj.
--restricted; narrow;


సంకు పాషాణం, SaMku pAshANaM
-n.
--white arsenic; Arsenicum album;


సంకుల, SaMkula 
-adj.
-- crowded; agitated; disorderly; confused;


సంకుల సమరం, SaMkula samaraM
-n.
-- mob fight; fierce battle;
-- జనసమ్మర్థం వల్ల ఏర్పడిన తొడతొక్కిడి;


సంకేతం, SaMkEtaM
-n.
--sign; symbol; code; secret signal;


సంక్షేమం, SaMkshEmaM
-n.
--welfare;


సంక్షోభం, SaMkshobhaM
-n.
--unrest; disturbance; distress; crisis due to shortage of resources; 


సంఖ్య, SaMkhya
-n.
--[math.] number; a sequence of one or more digits;
---అనిష్ప సంఖ్య = irrational number; not a number that can be expressed as a ratio of two integers;
---కరణీయ సంఖ్య = irrational number.
---బేసి సంఖ్య = odd number.
---నిష్ప సంఖ్య = fractional number; rational number.
---సరి సంఖ్య = even number.
---సమ్మిశ్ర సంఖ్య = complex number.
---సంకీర్ణ సంఖ్య = complex number.


సంఖ్యాత్మక, saMkhyAtmaka
-adj.
--numerical;


సంఖ్యాధికత్వం, saMkhyAdhi-katvaM
-n.
--majority; numerical majority;                           % to e2t


సంఖ్యావాచకం, saMkhyAvAcakaM
-n.
--numeral; number;


సంఖ్యాశాస్త్రం, saMkhyASAstraM
-n.
--[math.] 
--(1) statistics; 
--(2) theory of numbers;


సంగం, saMgaM
-n.
--junction; meeting place;


సంగణకం, saMgaNakaM
-n.
--computer;


సంగణీకరించు, saMgaNIkariMcu
-v. t.
--compute; calculate;


సంగడి, saMgaDi
-n.
--(1) couple; pair; 
--(2) dumb-bell; a pair of weights used in weight lifting;


సంగడికత్తె, saMgaDikAtte
-n. f.
--friend; girl friend;


సంగడికాడు, saMgaDikADu
-n. m.
--friend; boy friend;


సంగత, saMgata
-adj.
--consistent;


సంగతంగా, saMgataMgA
-adv.
--consistently;


సంగతత్వం, saMgatatvaM
-n.
--consistency;


సంగత్వం,  saMgatvaM
- n.
-- attachment; (ant.)  నిస్సంగత్వం;


సంగతి, saMgati
-n.
--(1) point; issue; news; event; subject matter; topic; circumstance; message; story; occurrence; knowledge; 
--(2) [music] variation in the way different stanzas in a lyric are rendered with varying melodies;


సంగతులు, saMgatulu
-n. pl.
--issues; news items;


సంగమం, saMgamaM
-n.
--union; junction;
---సాగర సంగమం = the place where a river joins the sea.


సంగ్రహం, saMgrahaM
-n.
--(1) summary; 
--(2) collection;


సంగ్రహాలయం, saMgrahAlayaM
-n.
--museum; a place where collections are kept;


సంగ్రహించు, saMgrahiMcu
-v. t.
--collect; obtain; acquire;. summarize;


సంగ్రామం, saMgrAmaM
-n.
--conflict; battle; war;


సంగీతం, saMgItaM
-n.
--music;


సంగోరు, saMgOru
-n.
--half portion;


సంఘం, saMghaM
-n.
--(1) group; 
--(2) society;


సంఘ సేవకుడు, saMgha sEvakuDu
-n. m.
--social worker;


సంఘ సేవిక, saMgha sEvika
-n. f.
--social worker;


సంఘటన, saMghaTana
-n.
--event; incident;


సంఘటిత, saMghaTita
-adj.
--integrated; consolidated; compact; organized; cooperating; 
-- సంఘటిత ఉద్యోగులు = Organised employees.
--అసంఘటిత ఉద్యోగులు = Unorganised employees.


సంఘర్షణ, saMgharshaNa
-n.
--conflict; friction;


సంఘాతం, saMghAtaM
-n.
--collision, union of objects caused by a collision;


సంఘీభవించు, saMghIbhaviMcu
-v. i.
--unite;


సంఘీభావం, saMghIbhAvaM
-n.
--unity; the feeling of being a part of a society;


సంజ్ఞ, saMj~na
-n.
--sign; symbol; gesture; code;


సంచయని, saMcayani
-n.
--[comp.] accumulator; a register used in the arithmetic unit of a digital computer;


సంచరించు, saMcariMcu
-v. i.
--wander about; roam; rove;


సంచలనం, saMcalanaM
-n.
--commotion; disturbance; stir; activity; movement;


సంచారం, saMcAraM
-n.
--(1) meandering; touring; traveling; traversing; wandering; roaming;
--(2) [music] meandering into higher notes during the initial phase of a rendition; range; 


సంచార, saMcAra
-adj.
--mobile; touring; travelling;


సంచాలకుడు, saMcAlakuDu
-n. m.
--organizer; convener;


సంచి, saMci
-n.
--(1) bag; sac; 
--(2) purse;


సంచిక, saMcika
-n.
--(1) an issue of a periodical; (rel.) సంపుటి = a volume of a periodical. For a monthly periodical, the issue published each month is a సంచిక, and the collection of issues during a year is సంపుటి; 
--(2) [comp.] accumulator;


సంచిత, saMcita
-adj.
--accumulated; cumulative;
---సంచిత కర్మ = accumulated karma; గతం లో కూడబెట్టుకున్న కర్మల మూట. దీనిని ప్రాయశ్చిత్త క్రియల ద్వారా పూర్తిగా తొలగించవచ్చు. 
---సంచిత నిధి = consolidated fund.


సంచీపేరు, saMcIpEru
-n.
--[comp.] accumulator register;


సంజనిత, saMjanita
-adj.
--created; produced;


సంజాయిషీ, saMjAyishI
-n.
--explanation; in response to an allegation;


సంజీవని,  saMjIvani
- n.
--[bot.] ''Selaginella bryopteris;'' A restorative, cordial, reviving medicine, a medicine tending to prolong life, or of sufficient efficacy to raise the dead; This is believed to be the herb that revived Lakshmana in the Indian epic Ramayana; [same as] సంజీవకరణి; see also సంధానకరణి, సౌవర్ణకరణి, విశల్యకరణి; 


సంత, saMta
-n.
--(1) farmers market; rows of stalls in a market place on a periodic basis, typically once a week; 
--(2) a Vedic lesson;
--(3) unwelcome and nagging disturbance as in వెధవ సంత లాగుంది; 
---మైలసంత = fish or meat market.
---మడిసంత = fruit or vegetable market.


సంతర్పణ, saMtarpaNa
-n. 
--a feast served on special occasions to large numbers of people;
-- తర్పణము అంటే తృప్తి పరచడం. తర్పణం శ్రద్ధగా చేయడం = సం తర్పణము; అన్న సంతర్పణ అంటే ఎక్కువ మందికి అన్నం పెట్టి తృప్తి పరచడం;


సంతకం, saMtakaM
-n.
--signature;


సంతతి, saMtati
-n.
-- offspring; progeny; one's children;


సంతరించు, saMtariMcu
-v. t.
--acquire; accumulate; develop; get;


సంతానం, saMtAnaM
-n.
--offspring; one's children;


సంతానవంతుడు, saMtAnavaMtuDu
-n. m.
--one who has children;


సంతానవతి, saMtAnavati
-n. f.
--one who has children;


సంతాపం, saMtApaM
-n.
--sadness; grief;


సంతు, saMtu
-n.
--offspring; progeny;


సంతృప్త, saMtRpta
-adj.
--[chem.] saturated;


సంతృప్తి, saMtRpti
-n.
--satisfaction;


సంతోషం, saMtOshaM
-n.
--happiness; pleasure;


సందడి, saMdaDi
-n.
--bustle; excitement;


సందర్భం, saMdarbhaM
-n.
--context; circumstance;


సందర్భ శుద్ధి, saMdarbha suddhi
-n.
--appropriateness of context;


సందర్శకులు, saMdarsakulu
-n. pl.
--visitors; tourists;


సందిగ్ధ, saMdigdha
-adj.
--doubtful; uncertain; ambiguous;


సందిలి, saMdili
-n.
--upper arm;


సందు, saMdu
-n.
--alley; a narrow street; [coll.] excuse; narrow opening;


సందుపిల్లి, saMdupilli
-n.
--alley cat;


సందువా, saMduvA
-n.
--pomfret (fish);
---తెల్ల సందువా = silver pomfret; white pomfret; ''Pampus argentius.''
---సూది సందువా = grey pomfret; ''Pampus argentius.''
---నల్ల సందువా = brown pomfret; black pomfret; ''Parastromateus niger.''


సందేశం, saMdESaM
-n.
--message; news; tidings;


సందేహం, saMdEhaM
-n.
--doubt; suspicion; hesitation; uncertainty;
-- సందేహము అనేది ఒక వ్యక్తి మనస్సులో కలిగే అభద్రతాభావం, నమ్మకరాహిత్యం లేదా స్పష్టత లేకపోవడం వల్ల వస్తుంది.
-- ధర్మ సందేహము అనేది ఒక ప్రత్యేకమైన పరిస్థితిలో &quot;ఏది తప్పు, ఏది ఒప్పు? నేను ఏ మార్గంలో వెళ్తే అందరికీ మంచి జరుగుతుంది?&quot; అని ఆలోచించినప్పుడు కలిగే ఒక ఉన్నతమైన సంశయం.


సందేహాస్పద, saMdEhAspada
-adj.
--doubtful; uncertain;


సందోహం, saMdOhaM
-n.
--multitude; crowd;


సందేహశీలుడు, saMdEhaSIluDu
- n.
-- skeptic, one who doubts everything; 
--  సంశయవాది; 


సంధ్య, saMdhya
-n.
--(1) dusk; dawn; the times of day joining sunlight and darkness; (lit.) the junction time; 
--(2) religious rites performed at dusk; సంధ్యావందనం;
---ఉషసంధ్య = dawn; ప్రాతఃకాలం;
---సాయంసంధ్య = dusk; సాయంకాలం;
--- సంధ్యాకాలం = సూర్యోదయానికి ముందు 30 నిమిషాల పాటు ఉండే కాలాన్ని సంధ్యాకాలం అంటారు. --- ఉషోదయం = సంధ్యాకాలానికి ముందు 30 నిమిషాలను ఉషోదయం అంటారు. 
--- బ్రహ్మముహూర్తం = దానికి ముందు ఉండే 48 నిమిషాల సమయాన్నే బ్రహ్మముహూర్తం అంటారు. 


సంధాత, saMdhAta     %e2t
-n.
--organizer; one who unites;


సంధానం, saMdhAnaM
-n.
--synthesis; concatenation; joining together; సంశ్లేషణ;


సంధానకరణి, saMdhAnakaraNi
--n.
-- a medicinal herb said to have the miraculous property of making torn flesh or broken bones whole; the identity of this is not known at present; [see also] విశల్యకరణి, సంజీవకరణి, సౌవర్ణకరణి; 


సంధాన భాష, saMdhAna bhAsha
-n.
--link language;


సంధాయక, saMdhAyaka
-adj.
--connective; connecting;


సంధాన రసాయనం, saMdhAna rasAyanaM
-n.
--synthetic chemistry; సంశ్లేష రసాయనం;


సంధ్యావందనం, saMdhyAvaMdanaM
-n.
--the prayer offered to the Sun and other elements of nature at dawn and dusk;


సంధ్యారాగం, saMdhyArAgaM
-n.
--redness of the sky at dawn or dusk;


సంధి, saMdhi
-n.
--(1) junction; union; 
--(2) a grammatical construct joining two words; euphonic combination; 
--(3) truce; pact; 
--(4) delirium;
---యుగసంధి = period of transition between two eras.
---త్రికసంధి = a grammatical construct in Telugu and Sanskrit.


సంధించు, saMdhiMcu
-v. t.
--bring together;


సంధికాలం, saMdhikAlaM
-n.
--transition priod; juncture;


సంన్యాసి, saMnyAsi
- n.
-- one who gave up all worldly things; one who gave up attachments to this physical material world;
-- సర్వసంగపరిత్యాగి;  see also సన్నాసి;


సంపంగి, saMpaMgi
- n.
-- a fragrant flower;
--- తీగ సంపంగి = a flowering shrub with greenish-yellow flowers; [bot.] ''Artabotrys hexapetalus;''
--- చెట్టు సంపంగి =  a flowering tree with greenish yellow scented  flowers; [bot.] ''Canaga odorota;''


సంపద, saMpada
-n.
--wealth; resource;
---ఖనిజ సంపద = mineral wealth.
---జల సంపదలు = water resources; నీటి వనరులు;
---సహజ సంపదలు = natural resources.


సంపన్న, saMpanna
-adj.
--wealthy; rich;


సంపర్కం, saMparkaM
-n.
--contact;


సంప్రదాయం, saMpradAyaM
-n.
--tradition; custom; practice;


సంప్రదాయ సిద్ధ, saMpradAya siddha
-adj.
--traditional; conventional;
-- సాంప్రదాయ;


సంప్రదింపులు, saMpradiMpulu
-n. pl.
--discussions; negotiations; consultations;


సంపాతం,  saMpAtaM
- n.
-- (1) fall; quick downward fall; quick downward swoop; (2)[math.] superposition; occupying a slot (space or time) simultaneously; 


సంపాదకత్వం, saMpAdakatvaM
-n.
--editorship;


సంపాదక వర్గం, saMpAdaka vargaM
-n.
--editorial board;


సంపాదకుడు, saMpAdakuDu
-n.
--editor (of a magazine or newspaper); the editing of a movie is called కూర్పు;
---ఉప సంపాదకుడు = assistant editor.
---సహాయ సంపాదకుడు = associate editor.


సంపాదకీయం, saMpAdakIyaM
-n.
--editorial;


సంపాదన, saMpAdana
-n.
--earnings;


సంపాదించు, saMpAdiMcu
-v. i.
--earn; obtain; procure; get;


సంపుటి, saMpuTi
-n.
--volume of a periodical; same as సంపుటం;


సంపెంగ, saMpeMga
-n.
--champaka; [bot.] Michelia champaka; also సంపంగి, [Sans.] చంపక;


సంబంధం, saMbaMdhaM
-n.
--(1) relationship; kinship; alliance; 
--(2) contextual relevance; 
--(3) a match for a prospective wedding;


సంబంధి పదకోశం, saMbaMdhi padakOSaM
-n.
--thesaurus;


సంబరం, saMbaraM
-n.
--(1) festival; 
--(2) happiness;


[[నీటిబ్రాహ్మీ|సంబరేణి]], saMbarENi
-n.
--[bot.] ''Bacopa monnieri;''


సంబారాలు, saMbArAlu
-n. pl.
--(1) cooking ingredients; 
--(2) spices used in cooking;


సంబోధన, saMbodhana
-n.
--addressing;


సంభవించు, saMbhaviMcu
-v. i.
--happen; occur;


సంభ్రమం, saMbhramaM
-n.
--(1) thrill; excitement; 
--(2) surprise; bewilderment;


సంభారం, saMbhAraM
-n. s.
--supplies; equipment;


సంభావన, saMbhAvana
-n.
--(1) respect; honor; esteem; 
--(2) token of respect; a gift given in recognition of the display of a scholarly talent; see also దక్షిణ;


సంభావ్యం, saMbhAvyaM
-n.
--probable;


సంభావ్యత, saMbhAvyata
-n.
--[math.] probability; 
---It is possible that it will rain tomorrow, and I would estimate the probability of rain tomorrow is 46% = 	రేపు వాన పడే సావకాశం వుంది. రేపు వాన పడే సంభావ్యత 46% వుందని అంచనా వేస్తున్నాను.


సంభాషణ, saMbhAshaNa
-n.
--dialog; conversation;


సంయమనం, saMyamanaM
-n.
--restraint; forbearance; self-denial; control; moderation; balance;


సంయుక్త, saMyukta
-adj.
--joint; mutual;	


సంయుక్తాక్షరం, saMyuktAksharaM
-n.
--a combination of more than two consonants;


సంయోగం, saMyOgaM
-n.
--conjugation; unification; joining together; synthesis; chemical reaction;


సంయోగ జంటబంధం, saMyOga jaMTabaMdhaM
-n.
--[chem.] conjugate double bond;


సంయోజిత, saMyOjita
-adj.
--conjoined; attached;


సంరంభం,saMraMbhaM
-n.
--excitement;


సంరక్షణ, saMrakshaNa
-n.
--protection; conservation; preservation; patronage;


సంవర్గ, saMvarga
-adj.
--categorical;


సంవర్గమానం, saMvargamAnaM
-n.
--[math.] logarithm;


సంవత్సరం, saMvatsaraM
-n.
--year;


సంవాదం, saMvAdaM
-n.
--debate; argument; 
---సంవాద చాతుర్యం = debating talent.


సంవిధానం, saMvidhAnaM
-n.
-- (1) technique; mechanism; arrangement; (2) constitution; a body of fundamental principles or established precedents according to which a state or other organization is acknowledged to be governed;


సంవిధాన శాస్త్రం, saMvidhAna SastraM
-n.
--technology;


సంవేగం, saMvEgaM
-n.
--acceleration; haste; hurry;


సంవేదక, saMvEdaka
-adj.
--[bio.] sensory;
---సంవేదక నాడులు = sensory nerves.


సంశయం, saMSayaM
-n.
--doubt;


సంశయాస్పద, saMSayAspada
-adj.
--doubtful; questionable;


సంశ్లేషణ, saMSlEshaNa
-n.
--synthesis; fusion; (ant.)విశ్లేషణ;


సంస్కరణ, saMskaraNa
-n.
--reform;


సంస్కర్త, saMskarta
-n.
--reformer;


సంస్కరించు, saMskariMcu
-v. t.
--(1) reform; 
--(2) cremate a dead body;


సంస్కారం, saMskAraM 
- n.
-- doing  things well; cultured behavior 

 
సంస్కారాలు, saMskArAlu  
- n.
-- the set of things that ought to be done well, according to scriptures; 
-- పుట్టినది మొదలు ఆయా వయసులలో మంత్రపూర్వకంగా చేసే క్రియలు సంస్కారాలు. జాతకర్మ మొదలు అంత్యేష్టి వరకూ 16 సంస్కారాలు చేస్తారు. అన్నప్రాశనం, చెవులు కుట్టడం, అక్షరాభ్యాసం, ఉపనయనం, వివాహం, మొదలైనవి సంస్కారాలు;


సంస్మరణ, saMsmaraNa
-adj.
--memorial;


సంస్కృతం, saMskRtaM
-n.
--Sanskrit;


సంస్కృత, saMskRta
-adj.
--polished; cultured;


సంస్కృతి, saMskRti
-n.
--culture; culture of a society;


సంస్థ, saMstha
-n.
--organization; institution; establishment;


సంసారం, saMsAraM
-n.
--the household; family; see also కుటుంబం;


సంసారి, saMsAri
-n.
--family person; householder;


సంస్కారం, saMskAraM
-n.
--cultured behavior; polished behavior;


సంస్థాపకుడు, saMsthApakuDu
-n. m.
--founder;


సంస్థానం, saMsthAnaM
-n.
--feudal state within British India;


సంసిద్ధం, saMsiddhaM
-n.
--ready;


సంహితం,saMhitaM
-n.
--collection; compilation; compendium; book;


సంస్థిత, saMsthita
-adj.
--established;


సంహారం,  saMhAraM
- n.
--(1) killing; destruction;
--(2) folding
--- వేణీ సంహారం =  folding the hair;


సంహిత, saMhita 
- n.
-- a compilation; a collection; the first of the four parts of the Vedas;
-- పూజలలో హోమాలలో చదివే మంత్రాలు, స్తుతులు సంహితలో ఉంటాయి.
-- చరక సంహిత = an authoritative book on Ayurveda;


సంక్షోభం, saMkshObhaM
-n.
--shortage;

'''స - Sa'''


స, sa
-n.
--first of the seven notes of Indian music; the seven notes are : స, రి, గ, మ, ప, ద,న
స, sa
-pref.
--with; along;
---సచేల = clothed; with clothes.
---సాలంకృత = decorated; with ornaments.
---సాధికార = authoritative; with authority.


సకల, sakala
-adj.
--all; entire; omni; see also సర్వ;


సకృత్తుగా, sakRuttugA
-adv.
--rarely; seldom;


సకిలింత, sakiliMta
-n.
--neighing of a horse;


సకృత్తుగా, sakRttugA
--adv.
-- seldom; rarely; scarcely;


సఖ్యము, sakhyamu
-n.
--friendship;


సఖుడు, sakhuDu
-n. m.
--friend;


సఖి, sakhi
-n. f.
--friend; companion;


సగం, sagaM
-n.
--half;
---చెరిసగం = half each, the assumption being that there are two people to share.


సగటు, sagaTu
-n.
--average; mean;


సగటు సముద్ర మట్టం, sagaTu samudra maTTaM
-ph.
--mean sea level;


సగుణ బ్రహ్మ, saguNa brahma
- n. 
- The Supreme Universal Power that is within the capability of description and understanding, Vishnu, Shiva, Shakti, Rama, Krishna, etc.; see also నిర్గుణ బ్రహ్మ;


సగ్గుబియ్యం, saggubiyyaM
-n.
--sago; tapioca;  a grain-like preparation made from the starchy substances found in a variety of palm-like trees such as ''Metroxylon sagu'', ''M. rumphi'', ''M. leave'', (Jatropha family); In India, this is often made from Casava root or ''Manihot utilissima''; (కర్ర పెండలం);
-- [Hindi] sabudana;


సగ్గుతాడి, saggu tADi
-n. 
--sago palm; [bot.] Cycas revoluta;


సగుణ, saguNa
-adj.
--with qualities; with attributes; with properties;


సగోత్రీయత, sagOtrIyata
-n.
--consanguinity; relationship by descent from the same ancestor; a genetic relationship stretched over many generations; see also రక్తసంబంధం;


సగోత్రుడు, sagOtruDu
-n.
--consanguine; kinsman; (rel.) జ్ఞాతి; దాయ; దాయాది;
-- సగోత్రీకులు = 14 తరాలు దాటిన తర్వాత కేవలం ఒకే గోత్రం ఉన్నవారిని సగోత్రీకులు అంటారు. వీరికి మరణం సంభవించినప్పుడు కేవలం స్నానం చేస్తే సరిపోతుందని (స్నానమాత్రేణ శుద్ధిః) శాస్త్రం చెబుతోంది.


సచిత్ర, sacitra
-adj.
--illustrated; with figures;


సచివాలయం, sacivAlayaM
-n.
--secretariat; an office where the offices of ministry are located;


సచివుడు, sacivuDu
-n. m.
--minister; adviser; councilor; secretary;


సచ్ఛిద్ర, sacchidra
-adj.
--perforated; porous;


సజల, sajala
-adj.
--diluted; hydrated; combined with water;


సజ్జ, sajja
-n.
--(1) basket; a basket made of beads or dried seeds; wicker basket;
--(2) ornamental armor;


సజ్జలు, sajjalu
-n.
--spiked millet; [bot.] ''Penicillata spicata; Holcus spicatus'';
-- సజ్జలు బలవర్ధకమైన ఆహారం. సజ్జలతో చేసిన ఆహారపదార్థాలు రుచితో పాటు ఆరోగ్యానికీ మేలు చేస్తాయి; సజ్జలు ప్రాణ్యములని సరఫరా చేసే చక్కటి ఆహారం;  వంద గ్రాముల సజ్జలు 378 కేలరీల శక్తిని ఇస్తాయి. వీటిలో ఖటికం, ఇనుము అధికంగా ఉంటాయి. భాస్వరం శాతం అధికంగా ఉన్న సజ్జలు కణాభివృద్ధిలో కీలకపాత్ర పోషిస్తాయి; సజ్జలతో రొట్టె, చపాతీ, దోశ .. ఇలా రకరకాల వంటకాలు చేసుకోవచ్చు. 
-- గంటెలు; 


సజాతీయత, sajAtIya
-adj.
--kindred; belonging to the same clan;


సజావుగా, sajAvugA
-adv.
--on an even keel;


సజ్జితం, sajjitaM
-n.
--armored;


సజ్జిత రథం, sajjita rathaM
-n.
--armored vehicle; tank;


సజీవ, sajIva
-adj.
--alive; living; live; (ant.) నిర్జీవ;
---సజీవ శిలాస్తులు = living fossils.


సడలించు, SaDaliMcu
-v. t.
--loosen; make less tight; unscrew;


సడ్డకుడు,  saDDakuDu
- n.
--co-son-in-law; the husband of a man's wife's sister;
-- షడ్డకుడు; షడ్డకురాలు = codaughter-in-law; the wife of a woman's husband's brother;


సడి, saDi
-n.
--noise;


సణుగుడు, SaNuguDu
-n.
--(1) murmuring; murmur; 
--(2) grumbling;


సతతము, satatamu
-adj.
--always;


సత్కరించు, satkariMcu
-v. t.
--honor;


సత్యం, SatyaM
-n.
--truth;


సత్యసారణి, SatyasAraNi
-n.
--[logic] truth table;


సత్రకాయ, satrakAya
-n.
--sidekick;


సత్రం, satraM
-n.
--choultry; rest house for travellers; inn; hostel; lodging; tavern;


సత్వం, satvaM
-n.
--power;
---విద్యుత్ సత్వం = electrical power.    % e2t


సత్వరంగా, satvaraMgA
-adv.
--expeditiously; quickly; on the double;


సత్యం, satyaM
-n.
--truth;
-- సత్యమనఁగా పరమార్థ సత్యము (the ultimate philosophical truth);


సత్యవర్తనం, satyavartanaM 
-n.
--probity;


సత్యసంధత, satyasaMdhata
-n.
--truthfulness;


సతాయించు, satAyiMcu
-v. t.
--bother; torment; irritate; tease;


సత్తా, sattA
-n.
--strength; power; energy;


సత్యాగ్రహం, SatyAgrahaM
-n.
--civil disobedience;


సతీర్థ్యుడు, satIrthyuDu
- n.
-- another student from the same mentor; a fellow disciple who studied at the same teacher at a different time; 
-- see also సహాధ్యాయుడు;


సత్తు, sattu
-n.
--pewter; an alloy traditionally composed of 85–99% [[tin]], mixed with [[copper]], [[antimony]], [[bismuth]], and sometimes [[silver]]. Copper and antimony act as hardeners while lead is more common in the lower grades of pewter, that gives a bluish tint; Pewter has a low [[melting point]], around {{convert|170|-|230|C|F}}, depending on the exact mixture of metals; it was widely used for special purpose cooking vessels in India in the pre-independence era; It probably is not a good idea to use this material for cooking;
---సత్తు రూపాయి = a counterfeit rupee coin.


సదనం, sadanaM
-n. 
--house; dwelling; residence; hostel; dormitory;


సదరు, sadaru
-adj.
--the said; the above referenced;
---సదురు శ్రీవారు = the said husband.


సదస్సు, sadassu
-n.
--assembly of learned people; meeting; conference; congregation; సభ;


సదస్యులు, sadasyulu
-n. pl.
--attendees; participants in a conference;


సదా, sadA
-adj.
--always;


సదాపనస, sadApanasa
-n.
--breadfruit tree; a starchy fruit tree found in the Pacific islands; [bot.] Artocarpus altilis;


సదాపాకు, sadApAku
-n.
--garden rue; a strong-scented herb with medicinal properties; [bot.] Ruta chalepensis;


సదిశరాసి, sadiSarAsi
-n.
--[math.] vector; a mathematical quantity with a magnitude and direction;    % to e2t


సదుపాయం, sadupAyaM
-n.
--convenience; comfort; see also సౌకర్యం;


సద్దు, saddu
-n.
--noise; sound; same as శబ్దం;


సద్యోగం, sadyOgaM
--echo word with ఉద్యోగం;


సద్యోగర్భం, sadyOgarbhaM 
- n.
-- nascent pregnancy; instantaneous pregnancy; a pregnancy wherein a child is born without the usual gestation period, such as those cited in the Puranas; 


సద్యోజాత, sadyOjAta
-adj.
--nascent; (ety.) సద్యః + జాతః = అప్పుడే పుట్టిన;


సన్నగిల్లు, sannagillu
-v. i.
--become lean; decrease in size; diminish;


సన్నని, sannani
-adj.
--slender; thin; fine; lambent;
--- lambent light = సన్నని వెలుగు; చల్లని వెలుగు; 
--- lambent candle light = రెపరెపలాడే కొవ్వొత్తి వెదజల్లే సన్నని వెలుగులో;  


సన్నకారు, sannakAru
-adj.
--small scale; small;


సన్నపావాలి, sannapAvAli
-n.
--[bot.] Portulacea meridiana;


సన్నజాజి, sannajAji
-n.
--jasmine; [bot.] ''Jasmimu ariculatum;''


సన్నయేలకి, sannayElaki
-n.
--[bot.] ''Elettaria cardamomum;'' ఏలకులు;


సన్నరాష్ట్రం, sannarAshTraM
-n.
--[bot.] ''Alpinia chinencis;''


సనాతనం, sanAtanaM
-n.
--traditional; classical; eternal; permanent; Vishnu; (ant.) అధునాతనం;


సన్నాయి, sannAyi
-n.
--Indian clarinet;


సన్నాహం, sannAhaM
-n.
--effort; preparation;


సన్నాసి, sannAsi
-n.
--a useless fellow; see also సంన్యాసి; 


సన్యాసి, sanyaasi 
- n.
-- an ascetic; a monk;
-- సత్ లో న్యాసం చేయడం సన్న్యాసం. ఆ ధర్మం కేవలం బ్రాహ్మణులకు మాత్రమే విధించబడినది; అప్పుడు గాయత్రీ మంత్రంతో సహా అన్నీ భగవంతుడిలో న్యాసం చేసి, కేవలం &quot;నారాయణ&quot; స్మరణే ఆ సన్యాసి చేయవలసిన విధి ఔతుంది;
-- గోస్వామి; బైరాగి; కర్మంది;
 

సన్నికల్లు,  sannikallu
- n.
-- a stone slab on which condiments are ground; a grinding slab; 
-- కల్లు అనగా తమిళం, కన్నడ భాషలలో రాయి అని అర్థం.


సన్నికృష్ట, sannikRshTa
-adj.
--proximate; very near;
-- (ant.) విప్రకృష్ట; 


సన్నిధానం, sannidhAnaM
-n.
--proximity; presence;


సన్నిధానవర్తి, sannidhAnavarti
-n.
--gatekeeper; lookout; a sentry; a person who controls access to an important person; 


సన్నిపాతజ్వరం, sannipAtajvaraM
-n.
--typhoid; (lit.) the coincidence of fever and delirium;


సన్నివేశం, sannivESaM
-n.
--(1) contact; proximity; 
--(2) scene;
--(3) event; 


సన్నిహిత, sannihita
-adj.
--close; adjacent; proximate;


సన్నిహితుడు, sannihituDu
-n.
--close friend; a person close by;


సపదాంశం, sapadAMSaM
-n.
--[ling.] allomorph; any of the variant forms of a morpheme;


సపర్య, saparya
-n.
--service;                                %to e2t


సప్త, sapta
-pref.
--seven; the seventh;


సప్తకం,  saptakaM
- n.
-- a group of seven; 


సప్తమి, saptami
-n.
--the seventh day of the lunar half-month;


సప్తర్షి మండలం, saptarshi maMDalaM

-n.
--The Big Dipper; The Plow; a group of stars in Ursa Major, the Great Bear; (lit.) the region of the seven sages; this is the constellation best known for locating the Polaris in the northern skies; the middle star in the tail of the Bear is a double star, Mizar (Vashista) and Alcor (Arundhati);


సప్త రుషులు, sapta ruShulu
-n.
--(1) The seven stars of the big Dipper; Starting from the tip of the Dipper, the stars are: Alpha Dubhe = Viswamitra or Kratu; Beta Merak = Jamadagni or Pulaha;  Gamma Phegda = Bharadwaja or Pulastya; Delta Magrez = Gautama or Angirasa; Epsilon Alioth = Atri; Zeta Mizar = Vasishta; Eta Alkaid = Kashyapa or Marichi; Mizar's companion star is Alcor = Arundhati


సప్తాహం, saptaahaM 
- n.
-- a program that runs for seven days; 
-- సప్తాహం అంటే ఏడు రోజుల (పగళ్ల) పాటు జరిగే కార్యక్రమం. ఉదాహరణకు భాగవత సప్తాహం అంటే ఏడు రోజులపాటు భాగవతాన్ని చెప్పుకోవడం;


సపిండులు, sapiMDulu 
- n. pl.
-- తండ్రి వైపు నుండి 7 తరాల వరకు ఉన్నవారిని 'సపిండులు' అంటారు. లెక్కించే విధానం: మిమ్మల్ని మొదటి తరంగా అనుకుంటే, తండ్రి, తాత, ముత్తాత, అటుపై ముగ్గురు. ఇలా మొత్తం 7 తరాలు. వీరి సంతతి అందరికీ ఇది వర్తిస్తుంది. వీరిలో ఎవరికి జననం (జాతాశౌచం) లేదా మరణం (మృతాశౌచం) సంభవించినా 10 రోజుల పూర్తి అశౌచం పాటించాలి.


సపోటా, sapOTA
-n.
--sapota; sapodilla plum; [bot.] ''Manilkara achras; Achras sapta; Manilkara zapota;'' (note) పాల సపోటా, గేదె సపోటా, బనానా సపోటా అని రకాలు ఉన్నాయి;
-- Banana sapota (Long Chikoo) cultivar is a popular choice for home gardeners due to its rapid growth and delicious fruit.


సబ్జాగింజలు, sabjAgiMjalu
-n.
--seeds of sweet basil; [bot.] ''Ocimum basilicum'';
-- వనతులసి విత్తనాలు; రుద్రజడ విత్తనాలు;
-- సబ్జాగింజలు నీటిలో నానే సరికి వాటి మీద తెల్లటి గుజ్జు వంటి మ్యూకస్ పొర ఏర్పడుతుంది. నానిన సబ్జా విత్తులు మూత్రకారి (diuretic)గానూ, శృంగారోద్దీపకాలు (aphrodisiac)గానూ, చెమట పట్టించేవి (diaphoretic) గానూ, కడుపులోనుంచి గ్యాస్ ను వెడలించేవి (carminative) గానూ పేరొందాయి. ఈ (తులసి) మొక్క ఆకుల రసం కడుపులో క్రిమిదోషాన్ని నివారిస్తుంది. దీని వేళ్ళు జ్వర హారిణి (febrifuge) గా పనిచేస్తాయి. ఈ వేళ్ళ రసాన్ని పాము విషానికి విరుగుడు (antidote to snake-poison) గానూ ఉపయోగిస్తారు; సబ్జా విత్తులు తీసుకుంటే అవి శరీరంలో అతికాకను తగ్గిస్తాయి. సబ్జా నీళ్ళు తాగిన వెంటనే కళ్ళు చల్లబడతాయి. ఈ విత్తులు గనేరియా (Gonorrhoea) నివారణకు అద్భుతంగా పనిచేస్తాయి. ఒకప్పుడు పశ్చిమ ఆశియా దేశాలలో గనేరియా విపరీతంగా వ్యాపించి అపారమైన జన నష్టం జరిగిందట. అప్పటి నుంచీ ముస్లిం కుటుంబాలలో సబ్జా విత్తుల వాడకం, వారి ఇళ్ళలో సబ్జా తులసి మొక్కల పెంపకం ఒక తప్పనిసరి విషయంగా అలవాటయిందని అంటారు; 


సబ్బు, sabbu
-n.
--soap; the material obtained from a reaction between an alkali such as caustic potash or caustic soda and a fatty substance like oil; a soap is different from a detergent;


సబ్బుబిళ్ల, sabbubiLLa
-n.
--a cake of soap;


సబ్బుబుడగ, sabbubuDaga
-n.
--soap bubble;


సబ్బునురుగ, sabbunuruga
-n.
--lather from soap;


సభ, sabha
-n.
--meeting; conference; gathering;


సభ్యత, sabhyata
-n.
--social courtesy; etiquette; norm of behavior in a group;


సభ్యత్వం, sabhyatvaM
-n.
--membership;


సభాపతి, sabhApati
-n. m.
--chairman of a meeting;


సభాసదులు, sabhasadulu
-n. pl.
--attendees; participants in a meeting;


సభాస్థలి, sabhAsthali
-n.
--venue; meeting place; assembly hall;


సభికుడు,  sabhikuDu
- n.
-- (1) gambler; a participant in a gambling game; (2)  a member in an assembly; 


సభ్యులు, sabhyulu
-n. pl.
--(1) members; (2) attendees; participants in a meeting;


సభ్యోక్తి, sabhyOkti
-n.
--euphemism;a gentle way of saying something unpleasant;


సమంజస, samaMjasa
-adj.
--just; reasonable;


సమంగా, samaMgA
-adv.
--evenly; properly;


సమ, sama
-pref.
--iso; equal;


సమకట్టు, samakaTTu
-v. i.
--(1) prepare; make ready; 
--(2) attempt;


సమక్షం, samakshaM
-n.
--presence;


సమకాలీకులు, samakAlIkulu
-n.
--contemporaries; people who lived at the same time;


సమకూర్చు, samakUrcu
-v. i.
--arrange; bring out; provide;


సమగ్ర, samagra,
-adj.
--entire; whole; complete; comprehensive;


సమతలం, samatalaM
-n.
--plane; flat plane; తలం is a surface;


సమతులిత, samatulita
-adj.
--balanced;


సమద్విబాహు త్రిభుజం, samadvibAhu tribhujaM
-n.
--[math.] isosceles triangle;


సమన్వయం, samanvayaM
-n.
--coordination; reconciliation;


సమన్వయ కర్త, samanvaya karta
-ph.
--coordinator


సమపీడనరేఖ, samapIDanarEkha
-n.
--isobar;                                    % e2t


సమబాహు త్రిభుజం, samabAhu tribhujaM
-n.
--[math.] equilateral triangle;


సమభాగి, samabhAgi
-n.
--[chem.] isomer; each of two or more compounds with the same formula but a different arrangement of atoms in the molecule and different properties; 
-- [phys.] isomer; each of two or more atomic nuclei that have the same atomic number and the same mass number but different energy states.


సమభావం, samabhAvaM
-n.
--equanimity;


సమయం, samayaM
-n.
--(1) time; 
--(2) opportune moment; chance;


సమయసారణి, samayasAraNi
-n.
--timetable;


సమయస్పూర్తి, samayaspUrti
-n.
--the presence of mind; spontaneity;


సమయోచిత, samayOcita
-adj.
--timely; topical;


సమర్ధత, samardhata
-n.
--capability; competence;


సమరూపత, samarUpata
-n.
--isomorphism;


సమవాయం, samavAyaM
-n.
--(1) continuum; 
--(2) group; gathering;
-- విడదీయలేని బంధం; 
---స్థలకాల సమవాయం = space-time continuum.

సమష్టి, samasshTi 
- adj.
-- combined; all; total; joint; unified;
-- సమస్తము, మొత్తము


సమిష్టి, samishTi 
-n.
-- a good ritual  
-- సమ్ + ఇష్టి = చక్కని యాగం;


సమస్త, samasta
-adj.
--all; whole; entire; complete;


సమస్తం, samastaM
-n.
--everything;


సమస్య, samasya
-n.
--problem; challenge; task; enigma;


సమశీతలం, samaSItalaM
-adj.
--temperate;


సమ్మతి, sammati
-n.
--consent; agreement; assent;


సమ్మర్దం, sammardaM
-n.
--crowd; throng; the rush of people;


సమాంతర, samAMtara
-adj.
--parallel; సమానాంతర; 
---సమాంతర రేఖలు = parallel lines.
---సమాంతర క్రియ = parallel operation.


సమాకరణం, samAkaranaM
-n.
--[math.] processing;


సమాకలనం, samAkalanaM
-n.
--[math.] integration;


సమాఖ్య, samAkhya
-n.
--federation;


సమాచారం, samAcAraM
-n.
--information; news;


సమాజం, samAjaM
-n.
--community; association; congregation; club; society; group of like-minded people;


సమాజశాస్త్రం, samAjaSAstraM
-n.
--sociology;


సమాధానం, samAdhAnaM
-n.
--reply; response; answer;


సమాధానపడు, samAdhAnapaDu
-v. i.
--acquiesce; come to terms;


సమాధి, samAdhi
-n.
--(1) grave; tomb; 
--(2) a state of deep meditation; concentration of mind continuously for a period of 12 x 12 x 12 seconds = 28 minutes 48 seconds (according to Yoga Sutra);
--(3) a state of enlightenment of super-consciousness; the union of individual consciousness with cosmic consciousness;


సమానం, samAnaM
-n.
--equal;


సమానత్వం, samAnatvaM
-n.
--equality;


సమానార్థక, samAnArthaka
-adj.
--synonymous;


సమాపక, samApaka
-adj.
--finite; 
---సమాపకక్రియ = finite verb.


సమాయత్త, samAyatta
-adj.
--prepared; ready;


సమాలోచన, samAlOcana
-n.
--consultation;


సమావృతం, samAvRtaM
-adj.
--surrounded;


సమావేశం, samAvESaM
-n.
--conference; assembly; congregation; meeting;
---జనాంతిక సమావేశం = closed-door meeting.
---శిఖరాగ్ర సమావేశం = summit meeting.


సమాశ్రయం, samASrayaM
-n. 
--alliance;


సమాసం, samAsaM
-n.
--compound phrase; a compound word formed by the combination of two or more nouns or a noun and a verb and whose meaning can be deduced from the meanings of the component words;
-- సమాసంలోని పదములని విడదీసినప్పుడు విగ్రహవాక్యం ఏర్పడుతుంది; సమాసపదములను విడదీయడాన్ని 'వ్యాసము' అంటారు. వ్యాసము అనగా 'ఒక విషయమును సమగ్రముగా విడదీసి వివరించడము'. కాబట్టి సమాసము - వ్యాసము రెండూ ఒకదానికొకటి వ్యతిరేక పదములు;
-- సమాసం అంటే రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పదాలు కలిసి ఒకే పదంగా మారడం. ఉదాహరణకు, 'రామబాణం' (రాముని యొక్క బాణం);
-- కేవలం తెలుగు పదాల కలయికతో ఏర్పడినవి పదబంధాలు (phrases); 


సమితి, samiti
-n.
--collection, assembly, set; [math.] A set is a collection of things that share a common property;
---అపరిమిత సమితి = [math.] Infinite set.
---ఐక్యరాజ్య సమితి = The United Nations; an assembly of nations.
---తెలుగు కళా సమితి = Telugu Arts Association.
---పరిమిత సమితి = [math.] finite set.


సమిధ, samidha
-n.
--firewood; esp. the twigs used in religious fire rituals;


సమ్మిళిత, sammiLita
-adj.
--mixed; mingled;


సమీకరించు, samIkariMcu
-v. t.
--equate;


సమీకరణం, samIkaraNam
-n.
--equation;
---బీజ సమీకరణం = algebraic equation.
---బౌల్య సమీకరణం = Boolean equation.
---వర్గ సమీకరణం = quadratic equation.


సమీకృత, samIkRta
-adj.
--unified; integrated;


సమీక్ష, samIksha
-n.
--review;


సమీప, samIpa
-adj.
--close; proximate; adjacent;


సమీప బిందువు, samIpa biMduvu
-n.
--perigee; the point that is closest to the focus in an ellipse;


సముచ్చయం, samucchayaM
-n.
--[gram.] the conjunction suffixes that join words, as in ను and యు; ఉ. అతడునూ, నేనునూ;
--సముచ్చయార్థకం; 


సముద్రం, samudraM
-n.
--sea; (rel.) మహాసముద్రం; అఖాతం;


సముద్రజలం, samudrajalaM
-n.
--seawater;


సముద్రగర్భం, samudragarbhaM
-n.
--(1) seafloor; 
--(2) the depths of sea;


సముద్రతీరం, samudratIraM
-n.
--seashore; beach;


సముద్ర మట్టం, samudra maTTaM
-n.
--sealevel;


సముద్ర శైవాలం, samudra SaivAlaM
-n.
--sea weed;                                                     % to e2t


సముద్రపు నాచు, samudrapu nAcu
-n.
--kelp;                                                            % to e2t


సముద్రపు పాటు, samudrapu pATu
-n.
--ebb;


సముద్రపు పోటు, samudrapu pOtu
-n.
--tide; flow;


సముదాయం, samudAyaM
-n.
--aggregate; collection;


సమూహం, samUhaM
-n.
--group; collection; crowd;


సమృద్ధి, samRddhi
-n.
--abundance; plentiful;


సమ్మె, samme
-n.
--strike; work stoppage;


సమ్మెట, sammeTa
-n.
--sledgehammer;


సమేతంగా, samEtaMgA
-adv.
--accompanied by; with;


సమైక్య, samaikaya
-adj.
--united; concerted;


సయ్యాట, sayyATa
-n.
--sport; amorous play;


సయోధ్య, sayOdhya
-n. 
--amity; friendly relationship;


సరం, saraM
-n.
--garland; necklace; 
---ముత్యాల సరం = pearl necklace.


సరంజామా, saraMjAmA
-n.
--paraphernalia;


సరంబి, saraMbI
-n.
--(1) ceiling; 
--(2) ceiling made out of planks; scafolding;


సరణి, saraNi
-n.
--array; table; tabulation;                                        %to e2t


సరఫరా, sarapharA
-n. 
--supply; supplies;


సరఫరా చేయు, sarapharA cEyu
-v. t. 
--supply;


సరస, sarasa
-n. 
--proximity;


సరసపరిల్లా, sarasaparilla 
-n.
-- Indian Sarasaparilla; [bot.] ''Hemidesmus indicus;'' 
-- Sarsaparilla; [bot.] ''Sassafras albidum; Smilax ornata;'' 
-- A plant with heart-shaped leaves; This has many names - 43 in Kannada, 41 in Sanskrit, 33 in Telugu, and 12 in Hindi; the root is the edible part and has many medicinal uses;
-- a root beer like soft-drink; 
-- Since safrole, a key component of sassafras, was banned by the U.S. Food and Drug Administration in 1960 due to its carcinogenicity, most commercial root beers have been flavored using artificial sassafras flavoring;
-- అనంతమూల; 


సరస్సు, sarassu
-n.
--lake; (rel.) సరోవరం = big lake;


సరళ, saraLa
-adj.
--straight; linear; (ant.) విరళ = nonlinear; (rel.) ఘాతీయ = exponential;


సరళములు, saraLamulu
-n. pl.
--[gram.] soft consonants; voiceless unaspirated plosives; ‘గ, జ, డ, ద, బ’ లు;


సరళ రేఖ, saraLa rEkha
-n.
--straight line;


సరళి, saraLi
-n.
--trend; course; style;


సరళీకరణ, saraLIkaraNa
-n.
--simplification; streamlining;


సరసం,  sarasaM
- adj.
-- (1) Juicy, tasty.రసయుక్తమైన, సుస్వాదువైన; (2.) Sapid, soft.లలితమైన;(3.) Good, virtuous;
(4.) Charming, agreeable, pleasant, elegant, sweet.అందమైన, మనోహరమైన; (5.) funny, merry.పరిహాసమైన; (6.) Easy, cheap.చవుకైన


సరస్వతి ఆకు, sarasvati Aku
-n.
--Indian pennywort; [bot.] ''Centella asiatica;'' బ్రహ్మమండూకి;


సరస్సు, sarassu
-n.
--lake; a large, naturally formed body of water; 
-- ponds and lagoons are smaller in size;
-- (rel.) చెరువు is an artificial lake created by digging; 
--- కాసారం; 


సర్గం, sargaM
-n.
--chapter; section; canto (of a book);


సర్జం, sarjaM
-n.
--resin;


సర్జరసం, sarjarasaM
-n.
--resin; the exudation of Sal tree; also సజ్జరసం, (note) this is not the juice of spiked millet as the alternate spelling suggests;


సర్పం, sarpaM
-n.
--serpent; snake; asp;


సర్పంచ్, sarpaMc
-n.
--chairman of a village council or Panchayat;


సర్పగంధ, sarpagaMdha 
-n.
--Indian snakeroot; [bot.] ''Rauvolfia serpentina;''
-- దీనిని పాతాళ గరిడి అని, పామువేరు మొక్క అని కూడా పిలుస్తారు. సర్ప గంధం ఒక చిన్న మొక్క. దీని వేర్లు ఔషధ గుణాన్ని కలిగి ఉంటాయి. 3,4 సంవత్సరాల వయసున్న మొక్క వేర్లలో ఔషధ విలువలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఇది రక్తపోటును తగ్గించడంలో మానసిక ఆందోళన మరియు చిరాకును తగ్గిస్తుంది. నిద్రలేమిని నివారించడంలో కూడా సహాయపడుతుంది.


సర్వం, sarvaM
-adj.
--all;
---సర్వహక్కులు = all rights.


సర్వ, sarva
-n.
--everything; all;


సర్వజనీన, sarvajanIna
-adj.
--universal; all including; &quot;all-hands&quot;; 
---సర్వజనీన సమావేశం = all-hands meeting.


సర్వత్రా, sarvatra
-adv.
--everywhere;


సర్వతోముఖ, sarvatOmukha
-adj.
--all-round;


సర్వదా, sarvadA
-adv.
--always;


సర్వనామం, sarvanAmaM
-n.
--[gram.] pronoun; (ety.) name that applies to all;


సర్వపక్ష సమావేశం, sarvapaksha samAvESaM
-ph.
--all-party conference;


సర్వప్రకారేణి.  sarvaprakArENi
- adv.
-- by all means; at any rate; 


సర్వభక్షకి, sarvabhakshaki
-n.
--omnivore; an animal that eats any food;


సర్వవ్యాప్త, sarvavyaapta 
- adj.
-- omnipresent; 


సర్వజ్ఞాన, sarvaj~naana
- adj.
-- omniscient; 


సర్వశక్తిమంత, sarvaSaktimanta 
- adj.
-- omnipotent; 


సర్వసత్తాక, sarvasattAka
- adj.
-- sovereign; 
--- సర్వసత్తాక గణతంత్ర రాజ్యం =  sovereign republic 


సర్వ సభ్య సమావేశం, sarva sabhya samAvESaM
-ph.
--general body meeting;


సర్వసమానం, sarvasamAnaM
-n.
--identical; (lit.) equal in all respects;


సర్వసామాన్యంగా, sarvasAmAnyaMgA
-adv.
--generally; in general;


సర్వసుగంధి, sarvasugandhi 
- n.
-- * allspice; Jamaica pepper; myrtle pepper; pimenta; pimento; [bot.] ''Pimenta dioica;''
-- (ety.) This berry of the Myrtle family gives a flavor resembling that of a mixture of many spices; 
-- తెల్లమిరియం; 

 
సరాగం, sa-rA-gaM
-n. 
--friendly talk; banter;


సరాసరి, sarAsari
-adv.
--straight; directly;


సరాసరి, sarAsari
-n.
--average; mean;


సర్కారు, sarkAru
-n.
--government;


సర్కార్లు, sarkArlu
-n. pl.
--short for సర్కారు జిల్లాలు; the central and northern coastal districts of the Telugu-speaking parts of India;


సర్వాత్మనా.  sarvAtmanA
- adv.
-- by all means; at any rate; 


సరి, sari
-adj.
--(1) even; 
--(2) reasonable;
-n.
--(1) equal; 
--(2) OK; 
--(3) enough; complete; over;


సరికొత్త, sarikotta
-adj.
--brand new;


సరిగమలు, sarigamalu
-n. pl.
--the musical notes of Indian music; the same notes are called do, re, mi; fa, sa, la, ti in western music; It does not matter what you call these notes in your language but their frequencies should be approximately the same; In the Western notation these notes correspond to the white keys C, D, E, F, G, A, B on a piano keyboard; In Western music C corresponds to an exact frequency of a soundwave whereas in Indian music the corresponding musical note  స  covers a small band of frequencies


సరిగ్గా, sariggA
-adv.
--properly; completely;


సరిచూచు, saricUcu
-v. t.
--verify; check;


సరిచేయు, saricEyu
-v. t.
--adjust; set right; correct;


సరిపడా, saripaDA
-adj.
--enough; in sufficient quantity;


సరిసంఖ్య, sarisaMkhya
-n.
--even number; (ant.) బేసిసంఖ్య,


సరిసమంగా, sarisamaMgA
-adv.
--in exactly equal portions; on a par;


సరిపెట్టు, saripeTTu
-v. t.
--equalize; adjust;


సరిపోల్చు, saripOlcu
-v. t.
--compare;


సరిహద్దు, sarihaddu
-n.
--boundary; border; edge;


సర్పి, sarpi
-n.
--Herpes; Herpes Zoster; 
-- బాల్యంలో ఒకప్పుడు ఆటలమ్మ (Chickenpox) వచ్చి తగ్గిన వారిలో కొందరికి, రక్త నాళాలలో దాగి ఉన్న వ్యాధికారక సూక్ష్మక్రిములు, సాధారణంగా ఆ వ్యక్తి వయస్సు అరవై ఏళ్ళు దాటాక రక్తనాళం పొడవునా సర్పి బొబ్బల రూపంలో బయటపడి తీవ్రమైన బాధకలిగిస్తాయి;  


సర్పిలం, sarpilaM
-n.
--spiral;


సర్పిలాకృతి, sarpilAkRti
-n.
--spiral-shaped;


సరీసృపం, sarIsRpaM
-n.
--reptile; snake;


సర్వీసు, sarvIsu
-n.
--lubricating jelly;


సరుకు, saruku
-n.
--merchandise; stock; material;
---చెత్త సరుకు = shoddy merchandise.


సరుగుడు చెట్టు, saruguDu ceTTu
-n.
--beefwood tree; casuarina tree; [bot.] ''Casuarina equisetifolia''; also చవుకు చెట్టు, ఈల;


సర్దుబాటు, sardubATu
-n.
--adjustment;


సరే, sarE
-Minor sentence.
--O. K. ; alright;


సరేసరి, sarEsari
-particle.
--not to mention; let alone; apart from;


సరోవరం, sarOvaraM
-n.
--big lake;


సర్వోత్తమం, sarvOttamaM
-n.
--the very best; optimum;


సలసల, salasala
-adj.
--onomatopoeia the sound of boiling water;


సలక్షణంగా, salakshaNaMgA
-adv.
--correctly; in a proper manner;


సలహా, salahA
-n.
--advice; counsel;


సల్లాపం, sallApaM
-n.
--conversation;


సలిలం, salilaM
-n. 
--water;


సలుగు, salugu
-n.
--(1) pig; piglet; baby pig; 
--(2) porcupine;


సవతి, savati
-n.
--co-wife;


సవతి తల్లి, savati talli
-n.
--step-mother;


సవతు, savatu                  %e2t
-n.
--equivalent;


సవరణ, savaraNa
-n.
--adjustment; revision; modification; alteration;


సవరం, savaraM
-n.
--natural or artificial hairpiece used in conjunction with real hair to make it longer or bulkier; a wig; a hairpiece;


సవర్ణం, savarNaM
-n.
--[ling.] allophone; variant form of a phoneme;
---అ, ఆ లు, ఇ, ఈ లు, ఉ, ఊ లు సవర్ణములు;


సవరించు, savriMcu
-v. t.
--adjust; arrange;


సవరింత, savariMta
-n. 
--adjustment; arrangement; 


సవరు, savaru
-n.
-- sovereign; a gold coin weighing 10 grams; 


సవ్యం, savyaM
-adj.
--proper; correct; the right way; clockwise direction;
---సవ్యంగా మొదలయిన పని సగం అయినట్లే = a job well begun is half done.


సవా, savA
-adj.
-- an additional quarter; an additional one-fourth; 
-- సవాలక్ష = 1.25 లక్షలు;  చాలా; 
-- సవాలక్ష కారణాలు =  many reasons;
-- సవా తీన్ = three and a quarter; 3.25 (numerically); 3.15 (temporally);


సవానా, savAnA
-n.
--savanna; treeless plain in tropical and subtropical regions;


సవాయి, savAyi
-n.
--syphilis; a venereal disease;


సవాలక్ష, savAlaksha
-n.
--[idiom.] many; innumerable; umpteen; (lit.) one-and-a-quarter lakhs; (ety.) సపాదలక్ష &gt; సవాలక్ష; పాదము = 1/4, సపాదలక్ష = 1.25 లక్షలు = number of slokas in Mahabharata that includes హరివంశం; 


సవాలు, savAlu
-n.
--challenge;


సవాలుచేయు, savAlucEyu
-v. t.
--challenge;


సవాళ్లు, savALlu
-n. pl.
--challenges;


సవాసేరు, savAsEru
-n. 
--a weight measure equal to 5 పలములు, used until metric system was introduced; 4 సవాసేర్లు = 4 ఏబులంలు = 1 వీశ; (ety.) one and a quarter 
sers = 10 పలములు;


సవినయంగా, savinayaMgA
-adv.
--with humility; obediently; humbly; modestly;


సస్యశ్యామలం, sasyasyAmalaM
-n.
--evergreen;


ససేమిరా, sasEmirA
-adv.
--by no means; on no account;


సహకరించు, sahakariMcu
-v. t. 
--cooperate;


సహకారం, sahakAraM
-n.
--cooperation; assistance;


సహకార, sahakAra
-adj.
--cooperative;
---సహకార పరపతి సంఘం = cooperative credit society.
---సహకార సంఘం = cooperative society.
---సహకార సేద్యం = cooperative farming.


సహగమనం, sahagamanaM
-n. 
--the practice of a wife joining her dead husband's funeral pyre;
-- భర్త తోపాటు చితి ఎక్కడం సహగమనం;  భర్త వేరే చోట మరణించాక వార్త తెలిసి అగ్ని ప్రవేశం చేస్తే అనుగమనం; 


సహచర్యం, sahacaryaM
-n.
--companionship;


సహచరుడు, sahacaruDu
-n. m.
--(1) friend; colleague; 
--(2) husband; (lit.) one who moves along with you; (rel.) అనుచరుడు is a follower;


సహచారిణి, sahacariNi
-n. f.
--(1) female friend; colleague; 
--(2) wife;


సహజంగా, sahajaMgA
-adv.
--naturally; normally;


సహజ, sahaja
-adj.
--natural; innate;


సహజ భాషా ప్రకర్మ, sahaja bhAShA prakarma
-ph.
--[comp.] natural language processing;


సహజ వనరులు, sahaja vanarulu
-n. pl.
--natural resources;


సహజ సంఖ్య, sahaja saMkhya
-n.
--natural number; (note.) Integers, such as 1, 2, 3, 4, , are called natural numbers. These are also called positive whole numbers or ధన పూర్ణాంకాలు;


సహజ సామర్థ్యం, sahaja sAmarthyaM
-n.
--aptitude;


సహజాత,  sahajAta
-adj.
--[ling.] cognate;


సహనం, sahanaM
-n. 
--patience;


సహస్రం,  sahasraM
- n.
-- (1) one thousand; (2)infinitely many;


సహాధ్యాయుడు, sahAdhyAyuDu
- n.
-- fellow student; a fellow disciple who studied at the same teacher at the same time; 
-- see also సతీర్థ్యుడు


సహానుభూతి, sahAnubhUti
- n. 
-- empathy; the ability to understand and share the feelings of another;
-- సహ + అనుభూతి = ఒకరితో కలిసి (ఆ బాధ) తాను అనుభవించడం. సహానుభూతి.


'''స్క, స్త, స్మ, స్య, ....'''


స్తంభం, staMbhaM
-n.
--pillar; post; (rel.) రాట;


స్తంభించు, staMbhiMcu
-v. i.
--to be brought to a halt; to be stopped; to be paralyzed; to be brought to a state of inaction;


స్తంభ, staMbha
-adj.
--stationary; unmoving; steady;


స్తనం, stanaM
-n.
--breast;


స్తన్యం, stanyaM
-n.
--breast milk;


స్తన్యదం, stanyadaM
-n.
--mammal;


స్తపతి, stapati
-n.
--(1) architect; 
--(2) a temple architect;


స్తబ్దత, stabdata
-n.
--inactivity; immobility; inertia;


స్తరం, staraM
-n.
--layer; stratum;


స్తరిత, starita
-adj.
--stratified;


స్తవం, stavaM
-n. 
--praise; 
---స్తవంగా కాదు, వాస్తవంగా = not in praise, but in reality;
---స్తవనీయం = praiseworthy;


స్థలం, stalaM
-n.
--place; site;


స్థలాకృతి, sthalAkRti
-n.
--topography;


స్థలాభావం, sthalAbhAvaM
-n.
--lack of space;


స్పందన, spaMdana
-n.
--(1) vibration; throbbing;
--(2) excitation; 
--(3) quivering; fluttering;
--(4) reaction; (ant.) ప్రతిస్పందన;


స్పర్ధ, spardha
-n.
--(1) competition; rivalry; 
--(2) tension;
---మనస్పర్ధలు = mental tensions caused by differences of opinion.


స్పర్ధి, spardhi
-n.
--competitor; rival;


స్పర్శ, sparSa
-n.
--touch;


స్పర్శజ్ఞానం, sparSaj~nAnaM
-n.
--sense of touch;


స్పర్శరేఖ, sparSarEkha
-n.
--tangent;


స్పర్శవేది, sparSavEdi
-n.
--philosophers stone; a stone believed to have the power to convert base metals to gold upon touching; touch-stone;

 
స్పర్శశృంగం, sparSaSRuMgaM
 -n.
 -- [zool.] antenna;
 
 
స్పష్టం, spashTaM
-n. 
--clear; clarified; obvious;


స్పష్టత, spashTata
-n.
--clarity;


స్పృహ, spRuha
-n.
--awareness, consciousness;


స్ఫటికం, sphaTikaM
-n.
--crystal;


స్ఫటికార్థం, sphaTikArthaM
-n.
--[chem.] crystalloid; a crystal-like substance;


స్ఫటికీకరణం, sphaTikikaraNaM
-n.
--crystallization;


స్మృతి, smRti
-n.
--memory; recall;


స్మరణశుభగత్వ , smaraNaSubhagatva  
-adj. 
--suitability for memorization;


స్మరణశుభగత్వం, smaraNaSubhagatvaM
-n. 
--one that is suitable for memorization;


స్వంత, svaMta
-adj.
--private; personal;


స్వ, sva
-pref.
--self;


స్వకపోలకల్పిత, svakapOlakalpita
-adj.
--one’s own creation; original idea; not borrowed; (lit.) created in ones own cheek;


స్వగతం, svagataM
-n.
--(drama) soliloquy; monologue; aside; (lit.) reminiscing ones own past;
-- (antonym) ప్రకాశంగా; 


స్వచాలిత, svacAlita                %e2t
-adj.
--automatic;


స్వచ్ఛంద, svacchaMda
-adj.
--(1) free; independent; 
--(2) voluntary;


స్వచ్ఛ, svaccha
-adj.
--pure;


స్వజాతి సంపర్కం, svajAti saMparkaM
-n.
--in-breeding; self-pollination;


స్వతంత్రం, svataMtraM
-adj.
--independent; free; not subject to any other's will; ability to make ones own decisions;
--  see also స్వాతంత్ర్యము;
- n.
independence; freedom;


స్వతంత్ర, svataMtra
-adj.
--under one's own control; self-restrained; independent; (ant.) పరతంత్ర;
-- స్వ తంత్రం అంటే తానే అన్ని కార్యాలు చేసే హక్కులు ఉండి చేయడం.. ఒకరికి జవాబుదారీ కాక పోవడం;


స్వతస్సిద్ధంగా, svatassidhaMgA
-adv.
--naturally; inherently;


స్వతహాగా, svatahAgA
-adv.
--by nature;


స్వపరాగ సంపర్కం, svaparAga saMparkaM
-n.
--self-pollination;


స్వభావం, svabhAvaM
-n.
--nature; inherent property; characteristic; character;


స్వయం, svayaM
-pref.
--self;


స్వయంకృత, svayaMkRta
-adj.
--self-caused; self-inflicted;


స్వయంకృత అపరాధం, svayaMkRta aparAdhaM
-ph.
--one’s own mistake; self-inflicted crime;


స్వయంపాకం, svayaMpaakaM
- n.
-- (lit.) cook for oneself; స్వయంపాకం అంటే నిజానికి ' సొంతంగా వండుకోవటం ' అని అర్ధం. (2) వ్యవహారంలోకి వస్తే పండుగలు, వివాహాది శుభకార్యాలకు, అశుభ కార్యక్రమాలకు పురోహితులు, అర్చకులకు ఇచ్చే సామాగ్రినే స్వయంపాకంగా చెప్పవచ్చు. ఇందులో బియ్యం, కందిపప్పు, పెసరపప్పు, నూనె, ఉప్పు, కూరగాయలు, తోటకూర, చింతపండు, ఎండుమిర్చి, పచ్చిమిర్చి వంటి దినుసులతో పాటు దక్షిణ (నగదు) కూడా ఒకపళ్ళెంలో పెట్టి ఇస్తారు. స్వీకరించేవారి కుటుంబ సభ్యులను బట్టి సరకు పరిమాణం ఉండటం సమంజసం. 


స్వయంసంపూర్ణత, svayaMsaMpUrNata
-n.
--self-sufficiency;


స్వరం, svaraM
-n.
--(1) musical note;  
--(2) a specific frequency at which a sound wave vibrates; 
--(3) the symbols representing notes in Indian classical music; sa, ri, ga, ma, pa, da, ni, sa
--(4) vowel;
--(5) [rel] రాగం = a group of notes; Typically, the group may contain 5, 6, or 7 notes; only those combinations that are pleasing to the ear constitute a రాగం; for example, the note 'sa' must appear in all ragas; the notes 'ma', and 'pa' both cannot be omitted at the same time;


స్వరకల్పన, svarakalpana
-v. t.
--creating a musical score; composing a musical score;


స్వరభక్తి, svarabhakti
-n. 
--anaptyxis; insertion of a short vowel between consonants for ease of pronunciation;


స్వర్ణయుగం, svarNa yugaM
-n. 
--golden age; halcyon age;


స్వరాజ్యం, svarAjyaM
-n.
--self-rule; independent government as opposed to colonial rule;


స్వరూపం, 
-n. 
--shape; natural shape;


స్వరూపుడు, svarUpuDu
-suff. 
--a male with a certain shape indicated by the preceding root;


స్వరూపిణి, svarUpiNi
-suff. 
--a female with a certain shape indicated by the preceding root;


స్వస్తి, svasti
- n.
-- be well;  
--సు+అస్తి = బాగు + ఉండుట;


స్వస్థత, svasthata
-n.
--recovery; cure; good health;


స్వస్థలం, svasthalaM
-n.
--home town; native place;


'''సాం - sAM; సా, sA; సిం - siM, సి - si; .....'''


సాంకర్యం, sAMkaryaM
-n.
--hybridization;


సాంకేతిక, sAMkEtika
-adj.
--technical;


సాంకేతిక విద్య, sAMkEtika vidya
-ph.
--technical education;


సాంకేతిక నిపుణుడు, sAMkEtika nipuNuDu
-ph. m.
--technical expert;


సాంకేతిక నైపుణ్యత, sAMkEtika naipuNyata
-ph.
--technical expertise;


సాంఖ్య,
-adj.
--statistical; related to numbers;


సాంఖ్యక్రమం, sAMkhyakramaM
-n.
--[chem.] empirical formula;


సాంఖ్యీకృత, sAMkyIkRuta      %e2t
-adj.
--digitized;


సాంగత్యం, sAMgatyaM
-n.
--(1) association; company; 
--(2) intercourse;


సాంగోపాంగంగా, sAMgOpAMgaMgA
-adv.
--thoroughly; from the beginning to end;


సాంఘిక, sAMghika
-adj.
--social; societal;


సాంతం, sAMtaM
- adv.
-- till the end; completely;


సాంత్వనము,  sAMtvanamu
- n.
-- appeasement; pacification; soothing; 
-- ఓదార్చుట; అనునయము;


సాంద్రత, sAMdrata
-n.
--density;


సాంద్రము, sAMdramu
-adj.
--dense; thick;


సాంద్రీకృత, sAMdrIkRta
-adj.
--concentrated; condensed;


సాంబారు, sAMbAru
-n.
-a spiced lentil soup with vegetables; 
-- [Sans.] సంభారములు = ingredients such as salt, tamarind, etc. So సాంబారు  is a soup made from such ingredients; 
-- తంజావూరును మరాఠా రాజులు పాలించే కాలంలో శివాజీ పుత్రుడైన శంభాజీ తన బంధువైన ఆనాటి రాజు సాహూజీని చూడడానికి వచ్చాడట. మరాఠాలు వంటలో పులుపుకు కోకం వాడతారు. తంజావూరులో అది లభ్యం కాదు. కాబట్టి వంటలో చిన్న మార్పు చేసి చింతపండుగుజ్జును ఉడికిన కందిపప్పులో వేసి తయారు చేశారట. ఆ వంట శంభాజీకి చాలా నచ్చింది. అతని పేరున శాంభార్ అన్న పేరు వచ్చింది. అదే సాంబారుగా మారింది.


సాంబ్రాణి, sAMbrANi
-n.
--myrrh; benzoin; resin benzoin; Gum Benjamin; Indian frankincense; the fragrant gum from a variety of trees; [bot.] ''Boswellia serrata; Boswellia glabra;'' పరంగి సాంబ్రాణి; (rel.) Styrax benzoin; Shorea robusta; (rel.) గుగ్గిలం;


సాంబ్రాణి ఆకు, sAMbrAni Aku
-n.
--Thyme-leafed gratiola; a medicinal herb that is different from సాంబ్రాణి, [bot.] ''Bacopa monnieri'' of the Scorophulariaceae family;


సాంబ్రాణి చెట్టు, sAMbrANi ceTTu
-n. 
--sal tree;  [bot.] ''Shorea robusta,'' (of Dipterocarpaceae family); same as  సాలవృక్షం, సర్జకం,  the resin obtained from the sap of this tree is called సాంబ్రాణి;


సాంప్రదాయిక, saampradaayika  
- adj.
-- traditional;
--  సంప్రదాయ is noun'

 
సాకల్యంగా, sAkalyaMgA
-adv.
--completely; comprehensively; fully;


సాకార, sAkAra
-adj.
--shaped; with a shape; with a form; formed.


సాక్షాత్కారం, sAkhAtkAraM

-n.
--manifestation right in front of the eyes;


సాక్షి, sAkshi
-n.
--witness; (ety.) స + అక్షి = ప్రత్యక్షంగా చూచిన వ్యక్తి;


సాకీను, sAkInu
-n.
--inhabitant; resident;


సాకు, sAku
-n.
--excuse; pretext;
-v. t.
--bring up; raise; foster; nourish;


సాగదీయు, sAgadIyu
-v. t.
--stretch; elongate; draw;


సాగనంపు, sAganaMpu
-v. i.
--give sendoff;


సాగరం, sAgaraM
-n.
--(1) ocean; sea; (2)fresh water reservoir as in Nagarjuna Sagar; 
--(3) one followed by 29 zeros in the traditional Indian system of counting;


సాగర శాస్త్రం, sAgara SAstraM
-n.
--oceanography;


సాగర సంగమం, sAgara saMgamaM
-n.
--mouth of a river; place where a river joins the sea;


సాగు, sAgu
-n.
--cultivation; tillage;
---చుక్కల సాగు = drip irrigation.
-v. i.
--(1) stretch; elongate; 
--(2) continue;


సాటా, sATA     %e2t
-n. 
--barter; traders exchanging goods with no money as a medium of transaction;


సాటి, sATi
-adj.
--equal; similar; parallel;
-n.
--equal; peer; match;


సాటిది, sAtidi
-n. f.
--equal; peer;


సాటిలేని, sAtilEni
-n.
--matchless; peerless;


సాటివాడు, sAtivADu
-n. m.
--equal; peer;


సాదరంగా, sAdaraMgA
-adv.
--respectfully;


సాదర, sAdara
-adj.
--(1) respectful; (2) miscellaneous;
--- సాదర ఖర్చులు =  miscellaneous expenses; 


సాదా, sAdA
-adj.
--plain; blank; unadorned; unspiced; ordinary; clear; uncorbonated;


సాదృశం, sAdRusaM
-n.
--analogy;


సాధకం, sAdhakaM
-n.
--practice; esp. the practice of music lessons;


సాధకబాధకాలు, sAdhakabAdhakAlu
-n. pl.
--problems and pitfalls inherent in any activity; trials and tribulations; practical problems; implementation problems;


సాధనం, sAdhanaM
-n.
--device; appliance;


సాధన, sAdhana
-n.
--practice;


సాధనసంపత్తి, sAdhanasaMpatti
-n.
--facilities and resources;


సాధనసామగ్రి, sAdhanasAmagri
-n.
--equipment required to do something;


సాధ్య, sAdhya
-adj.
--derived;
---సాధ్య బిందువు = [gram] derived pause during a grammatical operation.


సాధారణ, sAdhAraNa
-adj.
--general; ordinary; nothing special;


సాధించు, sAdhiMcu
-v. t.
--(1) solve; accomplish; 
--(2) nag;


సాధికార, sAdhikAra
-adj.
--authoritative; with authority;


సాధు, sAdhu
-adj.
--tame; domestic;
---సాధు జంతువు = tame animal; gentle animal.


సాధువు, sAdhuvu
-n.
--(1) holy person; 
--(2) gentle person;


సాధ్వి, sAdhvi
-n. f.
--gentle woman;


సాన, sAna
-n.
--whetstone;


సానపట్టు, sAnapaTTu
-v. t.
--polish; sharpen; grind;


సాని, sAni
-n. f.
--(1) lady; wife of the master, 
--(2) mistress; prostitute; 
--(3) head woman;
(4) flow; stream; 
---దొరసాని = wife of the boss.
---మంత్రసాని = midwife.
---సానా? సంసారా? = Is she a prostitute or a family person?


సాన్నిధ్యం, sAnnidhyaM
-n.
--proximity; vicinity; proximity;


సానుకూలం, sAnukUlaM
-n.
--favorable circumstance; favorable result;


సానుభూతి, sAnubhUti
-n.
--sympathy; condolence; pity;


సాపత్యం, sApatyaM    %e2t
-n.
--similarity; likeness;
-- సామ్యం; పోలిక;


సాపు, sApu
-adj. 
--fair; not rough; not in a draft form; (ant.) చిత్తు; 
---సాపు ప్రతి = fair copy;


సాపేక్షం, sApEksha
-n.
--relativity;


సాపేక్ష, sApEksha
-adj.
--relative; relativistic;


సాపేక్ష విలాసం, sApEksha vilAsaM
-n.
--[comp.] relative address;


సాపేక్ష సిద్ధాంతం, sApEksha siddhAMtaM
-n.
--theory of relativity;
---సార్వత్రిక సాపేక్ష సిద్ధాంతం = general theory of relativity.
---విశిష్ట సాపేక్ష సిద్ధాంతం = special theory of relativity.


సాపేక్ష సమాధి, sApEksha samAdhi
-n.
--[astron.] relativistic collapse;


సాఫీగా, sAphIgA
-adv. 
--smoothly;


సామంతుడు, sAmaMtuDu
-n. m.
--(1) feudatory prince; 
--(2) wealthy person;


సామ్యం, sAmyaM
-n.
--equality; analogy;


సామగ్రి, sAmagri
-n.
--supplies; material; merchandise;


సామరస్యం, sAmarasyaM
-n.
--amicability; friendship;


సమాశ్రయం, samASrayaM
-n. 
--alliance;


సామర్థ్యం, sAmarthyaM
-n.
--capability; ability; strength;


సామాజికం, sAmAjikaM
-n.
--social; societal;


సామాజిక, sAmAjika
-adj.
--social; societal; collective;


సామాన్యం, sAmAnya
-adj.
--common; usual; routine; normal; general; simple;


సామాన్య, sAmAnyaM
-n.
--common; usual; routine;


సామాను, sAmAnu
-n.
--(1) baggage; luggage; 
--(2) merchandise;


సామాన్యుడు, sAmAnyuDu
-n. m.
--common man; ordinary person; average person;


సామ్రాణి, sAmrANi
-n.
--a breed of horse imported from Samarkand;


సామీప్యం, sAmIpyaM
-n.
--proximity;


సాముదాయక, sAmudAyaka
-adj.
--communal.


సాముద్రికం, sAmudrikaM             %e2t
-n. 
--symbology; the interpretations of the “impressions” or imprints and body marks (birthmarks, body and facial features such as shapes of fingers, twirls, and whorls on fingertips, etc.);
---హస్తసాముద్రికం = palmistry; the art of reading palm prints as a method of fortune-telling.


సాముద్రిక, sAmudrika
-adj.
--related to sea or ocean; సముద్రపు;


సామూహిక, sAmUhika
-adj.
--collective;


సామెత, sAmeta
-n.
--proverb; adage; saying;
-- సామ్యత అనే సంస్కృత నుండి సామెత వచ్చింది. సామెతలో ఆ వాక్యంతోపాటుగా ప్రస్తుత విషయ ప్రస్తావన వెంటనే చేరుతుంది; ఉదా: దరిద్రుడు తలగడగబోతే వడగండ్ల వానవచ్చిందన్నట్టు;
-- జాతీయం, నానుడి, పలుకుబడి కూడా చూడండి; 


సాయంత్రం, sAyaMtraM
-n.
--evening; strictly, from 4.00 P.M. to 7.00 P.M.


సాయకం, sAyakaM
-n.
--arrow;                             % to e2t


సాయన సంవత్సరం, sAyana saMvatsaraM
-n.
--tropical year; (def.) time taken by the Sun to travel from one equinox to the same equinox. This is approximately 365.242 days;


సాయుధులు, sAyudhulu
-n.
--armed people;


సారం, sAraM
-n.
--essence; gist;


సారంగం,  sAraMgaM
- n.
-- జింక, ఏనుగు, తుమ్మెద, వాన కోయిల; సారమైన అంగములు కలది సారంగం; 


సారంగపాణిఉ,  sAraMgapANi
- n.
-- Lord Siva; 
--  దేవతలు ఒకసారి యజ్ఞం చేస్తూ రుద్రుని మహిమ తెలియక ఆయనకు యజ్ఞ భాగం ఇవ్వలేదు. అశివమైన ఆ యజ్ఞాన్ని శివుడు రౌద్రాస్త్రంతో భేదించగా యజ్ఞం &quot; జింక &quot;రూపం ధరించి పరుగుదీసింది. అపుడు దాన్ని తన చేత్తో పట్టుకొన్నాడు .అందుచేత శివుడు సారంగపాణి అయ్యాడు.


సారటు, sAraTu
-n. 
--a buggy drawn by two horses; గుర్రబ్బగ్గీ;


సారణి, sAraNi
-n.
--(1) channel; 
--(2) table; tabulation; tableau; arrangement as an array;


సారథ్యం, sArathyaM
-n.
--guidance; leadership;


సారథి, sArathi
-n.
--driver; commander;


సారవంత, sAravaMta
-adj.
--fertile; fruitful;


సారవా, saaravaa 
- n. 
-- crop when there is plenty of irrigated/rainwater; This crop is typically harvested by December; the second crop harvested in May is called దాళువా or రబీ;
-- దీనినే సాళువా అనీ, ఖరీఫ్ అని కూడా అంటారు; 


సారస్వతం, sArasvataM
-n.
--literature;
-- సరస్వతీ సంబంధమైనది సారస్వతం. తెలుగు సారస్వతం అంటే కావ్యాదులతో పాటు విమర్శలూ, కథలూ, రూపకాలూ, ఆయా శాఖలలో వెలువడే వ్యాసాలూ, పరిశోధనలూ, హరికథాదులూ, అన్నీ. సంగీత సారస్వతం అంటే కృతులూ, పదాలూ, ఆ గాన ఆలాపనలూ. వైదీక సారస్వతం అంటే వేదాలూ, మంత్రాలూ, వాటి వ్యాఖ్యానాలూ, ఉపన్యాసాలూ, మొదలైనవన్నీ.


సారస్వత, sArasvata
-adj.
--literary;


సార్ధం, sArdhaM
-n. 
--caravan;


సార్ధకం, sArdhakaM
-n. 
--allomorph; with the same meaning;


సార్థక, sArthaka
-adj.
--fruitful; appropriate; significant;
---సార్థక నామం = appropriate name.


సార్థకత, సార్థక్యం, sArthakata, sArthakyaM
-n.
--fruitfulness; worth; significance; utility;


సార్వకాలిక నియమం, sArvakAlika niyamaM   %e2t
-n.
--universal law;


సార్వజనిక, sArvajanika     %e2t
-adj.
--universal; cosmopolitan;


సార్వభౌమత్వం, sArvabhaumatvaM
-n.
--sovereignty;


సార్వభౌముడు, sArvabhaumuDu
-n. m.
--sovereign;


సారాంశం, sArAMSaM
-n.
--essence; purport; summary; brief;


సారా, sArA
-n.
--wine;
---ద్రాక్ష సారా = grape wine.


సారించు, sAriMcu
-v. t. 
--extend; stretch; spread;
---దృష్టి సారించు = cast a glance.
---ఊహని సారించు = extend the imagination.
---విల్లుని సారించు = string a bow.


సారువా, sAruvA
-n.
-- the main paddy crop, grown in the southwest monsoon season;  (rel.) దాళవా;


సారూప్యం, sArUpyaM
-n.
--resemblance; analogy;


సారూప్య, sArUpya
-adj.
--similar; analogous; (rel.) సర్వసమాన;


సాలంకృత, sAlaMkRta
-adj.
--decorated; decked; with decorations; with ornaments;
---సాలంకృత కన్యాదానం = giving away the bride fully decked with jewelry.


సాల, sAla
-n.
--(1) sal; a timber tree;


సాలగ్రామం, sAlagrAmaM
-n.
-- ammonite; a fossilized shellfish; one of the symbols of Vishnu;
-- హిందూ దేవాలయాలలో విష్ణుమూర్తి ప్రతిరూపంగా పూజింపబడే ఒక రకమైన నల్లని రాళ్ళని సాలిగ్రామాలు/సాలగ్రామాలు అంటారు. ఇవి నేపాల్ లోని గండకీ నది పరీవాహక ప్రాంతమైన 'సాలిగ్రామం' అనే గ్రామం లో విరివిగా లభిస్తాయి. ఈ రాళ్ళు నునుపుగా అక్కడక్కడా కొన్ని గుర్తులతో అండాకారం లో ఉంటాయి. ఆ గుర్తులు విష్ణువు యొక్క ఆయుధాలని చెప్పబడే శంఖం,చక్రం, గదలను మరియు విష్ణువు అవతారాలైన మత్స్య,కూర్మావతారాలను తలపించే విధంగా ఉండటం వలన ఆ రాళ్ళకు దివ్య శక్తులున్నట్లు ప్రజలు విశ్వసిస్తారు.


సాలచెట్టు, sAlavRkshaM
-n.
--[bot.] ''Shorea robusta,'' (belonging to the Dipterocarpaceae family;
--- సర్జకము; ఈ చెట్టు నుండి కారే రసం గడ్డకట్టినప్పుడు సాంబ్రాణి అవుతుంది; కాని అదేమిటో దీనిని గుగ్గిలం చెట్టు అని అంటారు; గుగ్గుల్‍ చెట్టు (Caommiphora mukul&quot; of Burseraceae family)నుండు స్రవించే జిగురు వంటి పదార్థం గుగ్గిలం;


సాలభంజిక, sAlabhaMjika
-n.
-- (1) doll; puppet; (2) a statue carved on a pillar or wall;
-- “సాల”(Shorea robusta) అనే వృక్షానికి ఆనుకుని నిలబడి ఉన్న ఆడ రాతి బొమ్మని సాలభంజిక అని పిలవడం కనిపిస్తుంది. మొత్తం పదానికి అర్ధం చూస్తె సాల్ చెట్టు కొమ్మ వంచుతున్న/విరుస్తున్న స్త్రీ అని చెప్పుకోవచ్చేమో. మౌర్యులు, శాతవాహన కాలాలనుంచి ఇలాంటి శిల్పాలు కనిపిస్తాయి. బౌద్ధ సాహిత్యంలో కూడా దీని ప్రసక్తి ఉంది; భారతీయ శిల్ప శాస్త్రంలో సాలవృక్షపు కొమ్మను పట్టుకొని లేదా తాకుతూ నిల్చున్న స్త్రీ శిల్పాన్ని సాలభంజిక అంటారు. ఇది సాధారణంగా త్రిభంగ భంగిమలో( మూడు వంపులు తిరిగిన భంగిమ)శుభసూచకమైన లక్షణాలతో చెక్కబడిన యక్షిణీ స్వరూపం.
-- సాల(సాల వృక్షం) + భంజిక (విరిచేది/పట్టుకొనేది) = సాల చెట్టు కొమ్మను పట్టుకొన్న స్త్రీ.


సాలమేండరు, sAlamEMDaru
-n.
--salamander; a small lizard-like amphibian;


సాలామిశ్రి, sAlAmiSri
- n,
-- Salep; an orchid; [bot.] Orchis mascula;


సాలీడు, sAlIDu
-n.
--spider;


సాలీనా, sAlInA
-adv.
--per year; yearly;


సాలు, sAlu
-n.
--year;
-v. i.
--match; match wits with; pair up;
---సాల గలగడం = to be able to match up.


సాలు ఒక్కంటికి, sAlu okkaMtiki
-ph.
--per year;


సాలుసరి, sAlusari
-adv.
--yearly; per year;


సాలెపురుగు, sAlepurugu
-n.
--spider;


సాలోచనగా, sAlOcanagA
-adv.
--thoughtfully; giving due thought to;


సావకాశం, sAvakAsaM
-n.
--leisure; at ease;


సావధానంగా, sAvadhaAnaMgA
-adv.
--attentively; carefully; patiently;


సాహసం, sAhaSaM
-n.
--(1) boldness; courage; daring; 
--(2) temerity; rashness;


సాహసోపేతంగా, sAhasOpEtaMgA
-adv.
--boldly; daringly;


సాహిత్యం, sAhityaM
-n.
--(1) literature; సాహిత్యం, సారస్వతం, వాఙ్మయం అనేవి మూడు. ఇవి ఒక దానికంటే మరొక దాని పరిధిని బట్టి విస్తృతమైనవి. హితబోధ లక్ష్యంగా కలది సాహిత్యం. ఉదా. కావ్య నాటకాదులు. సరస్వతీ సంబంధమైనది సారస్వతం. తెలుగు సారస్వతం అంటే కావ్యాదులతో పాటు విమర్శలూ, కథలూ, రూపకాలూ, ఆయా శాఖలలో వెలువడే వ్యాసాలూ, పరిశోధనలూ, హరికథాదులూ అన్నీ. వాఙ్మయం అంటే పైవన్నీ. వినోదం కోసం ఆనందం కోసం ఉన్న రచనలే కాక, నిత్య జీవితానికి ఉపకరించే అనేక విషయాల సమాహారం వాఙ్మయం ఔతుంది. వివిధ శాస్త్ర గ్రంథాలూ, జీవిత చరిత్రలూ, పత్రికలూ, వార్తలూ, చర్చలూ అన్నీ. తెలుగు భాషలో కనబడేవీ ,వినబడేవీ సమస్తమూ … వాగ్రూపం లో ఉండేవన్నీ— తెలుగు వాఙ్మయమే.
--(2) lyric in a musical composition;
-- మార్గ సాహిత్యం = classical literature;
-- దేశీ సాహిత్యం = folk literature;
-- తెలుగు సాహిత్యంలో మొదట్లో సంస్కృత సాహిత్యాన్ని, తరువాత సంస్కృత సాహిత్యప్రభావం ఉన్న శిష్ట తెలుగు సాహిత్యాన్ని మార్గ సాహిత్యం అన్నారు. అట్లాగే మొదట్లో తెలుగు సాహిత్యాన్ని తరువాత జానపద సాహిత్యానికి దగ్గరగా ఉన్న శిష్ట సాహిత్యాన్ని దేశి సాహిత్యం అన్నారు.


స్ఖాలిత్యం, skhAlityaM
-n. 
--error; mistake; a slip; (lit.) something that spilled over unintentionally; a bug in a computer program;


'''%స్థా - sthA, - స్నా - snA, స్వా - svA'''


స్థాణువు, sthANuvu
-n.
--immobile object; tree trunk with no branches; used to describe a person who was stunned or found speechless;


స్థానం, sthAnaM
-n.
--position; location;


స్థానబలం, sthAnabalaM
-n.
--(1) strength derived from the position 
--(2) [math.] in a positional number system, the value of a position as opposed to the inherent value of a digit;


స్థానభ్రంశం, sthAnabhraMSaM
-n.
--dislocation; displacement;


స్థానాంతరీకరణం, sthAnAmtarIkaraNaM    %e2t
-n.
--translocation;


స్థానికం, sthAnikaM
-n.
--local;


స్థానిక, sthAnika
-adj.
--local;


స్థాపత్యం, sthApatyaM
-n.
--architecture;


స్థాపకుడు, sthApakuDu
-n.
--founder;


స్థాలి, sthAli
-n.
--cooking vessel; pot;


స్థావరం, sthAvaraM
-n.
--(1) settlement; station; 
--(2) military base;


స్థాయి, sthAyi
-n.
--stage; status;


స్నాతకం, snAtakaM      %e2t
-n.
--(1) inauguration; 
--(2) commencement; graduation from school and commencement of wordly life; 
--(3) (lit.) ceremonial bath taken by a bachelor after the completion of his education; an event in a wedding celebration commemorating the end of bachelorhood;


స్నాతకుడు, snAtakuDu      %e2t
-n.
-- graduate; someone who finished a course of study;


స్నాతకోత్తర, snAtakOttara
-adj.
--post-graduate;


స్నాతకోత్సవం, snAtakOtsavaM
-n.
--commencement exercises; graduation ceremonies; convocation;


స్నానం, snAnaM
-n.
--bath; shower;


స్నానపు తొట్టి, snAnapu toTTi
-n.
--bath tub; bath;


స్నాయువు, snAyuvu
-n.
--sinew; tendon;


స్మారకం, smArakaM
-n.
--consciousness;
---స్మారకం తప్పు = become unconscious.


స్మార్తం, smArtaM
- n.
--Hindu canonical ritual procedures prescribed in the scriptures;
-- see also ఔద్గాత్రం; 


స్మార్తులు,
- n.
--  A sect of Hinduism that worships both Siva and Vishnu with equal devotion; In general most of these people are followers of Shankara's monism;
-- శివకేశవులనిద్దరినీ బేధం లేకుండా ఆరాధన చేసేవారు; శ్రుతి-స్మృతి-పురాణాలన్నిఁటినీ సరిసాటిగా నమ్మి సమగ్రంగా అనుసరించి ఆచరించే వారే స్మార్తులు. వీరికి శివకేశవులు ఒక్కరే, వివాహాలు కూడ చేసుకుంటారు. వీరంతా సర్వ సాధారణంగా శాంకర అద్వైతులై ఉంటారు. అద్వైతమంటే - దేవుఁడూ, జీవుఁడూ పరమార్థంలో ఒకఁడేననీ, జీవులందఱిలోనూ, మానవులందఱిలోనూ ఉన్నది ఒకటే బ్రహ్మం అని నమ్మడం. అలాగే, శ్రుతి అంటే వేదాలు. స్మృతి అంటే ధర్మశాస్త్ర్రం. (తెలుఁగు బ్రాహ్మణులది పరాశర స్మృతి). వారి నిత్య నైమిత్తిక విధులకు స్మృతీ, సూత్రమూ పరమ ప్రమాణాలు. 


స్వాంతన, svAMtana
-n. 
--peace; quiet;


స్వాగతం, svAgataM
-n.
--welcome;


స్వాతంత్ర్యము, svAtaMtryamu
n. 
-- independence; freedom; free-will; liberty; 
-- (ant.) (వ్యతి.) పారతంత్ర్యము;
-- see also స్వతంత్రము
-- స్వతంత్రంకి సంబంధించిన దినం — స్వాతంత్ర్య దినం.


స్వాతి, svAti
-n.
--(1) Pi Hydrae; Arcturus; Yoga tara of the 15th  lunar mansion; located in the constellation Scorpio (or Libra);
--(2) The 15th of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; 
--(3) the brightest star in the constellation Bootes; the Herdsman (Bhutap); this is about 37 light-years from us;


స్వాధికార, svAdhikAra
-adj.
--autonomous;


స్వాధీనం చేసుకొను, svAdhInaM cEsukonu
-v. i.
--appropriate; to take one under ones control;


స్వాధీన పరచు, svAdhIna paracu
-v. t.
--handover;


స్వామి, svAmi
-n. m.
--(1) swami; a religious holy man; 
--(2) master; head of a household;


స్వామికార్యంతో పాటు స్వకార్యం కొంత,  svAmi kAryaMtO pATu svakAryaM koMta;
- ph.
-- getting some personal work done while on official business; dual-purpose activity;


స్వామిని, svAmini
-n. f.
--lady of the house; wife of the master;


స్వావలంబన, svAvalaMbana
- n.
-- self-reliance;


%సిం - siM, సి - si, సీ - sI


సింగాడాలు, siMgaaDaalu 
- n.
-- Water chestnuts; [bot.] ''Eleocharis dulcis,'' the Chinese water chestnut or water chestnut, is a grass-like sedge native to Asia, tropical Africa, and Oceania. It is grown in many countries for its edible corms, but if eaten uncooked, the surface of the plants may transmit fasciolopsiasis;
-- పరికగడ్డ; పందిగడ్డ;


సింగారించు, siMgAriMcu  
-v. t. 
--decorate; do makeup;


సింగినాదం, siMginAdaM
-n.
--(1) (lit.) sound of an instrument made from the horn of a deer; 
--(2) useless stuff; trivial stuff;


సిందూరం, siMdUraM
-n.
--red lead; vermillion; minium; triplumbic oxide; Pb&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt;;


సిందూరీ కాయ, siMdUrI kAya
- n.
-- Jafras; Jafra seeds;
-- ఎరుపురంగు గింజలు కలిగిన చిన్న ఎరుపురంగు కాయలను ఇంగ్లీషులో జాఫ్రాకాయలు (JAFRAS) అని, ఉత్తర భారతదేశంలో సిందూరీలని అంటారు. ఈ కాయలు పరిమాణంలో, ఆకారంలో ఆగాకరకాయను పోలివుంటాయి. వీటి గింజలు కూడా ఆగాకరకాయ గింజల్లానే వుంటాయి. లిప్ స్టిక్ తయారీ కోసం ప్రత్యేకంగా వీటిని రంగుకోసం వాడతారు కాబట్టి వీటిని &quot;లిప్ స్టిక్&quot; గింజలు (Lip Stick Seeds) అని కూడా అంటారు. వీటితో వంటకాల కోసం వాడే రంగులు, వస్త్రాలపై వాడే రంగులు కూడా తయారు చేస్తారు. ఈ చెట్టు తాలుకు ప్రతి భాగం ఆయుర్వేద వైద్యానికి పనికి వస్తుంది.


సింధుశాఖ, siMdhuSAkha
-n.
--gulf; (lit.) branch of the sea;


సింహం, siMham
-n.
--(1) lion; 
--(2) [astron.] Leo, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac, సింహరాసి;


సింహదంష్ట్రిక, siMhadaMstrika
-n.
--dandelion; [bot.] ''Taraxacum officinali; is commonly of the Asteraceae (Daisy) Family;  Viewed in the United States as a weed with small yellow flowers; The Telugu word was coined by Prof. Kota. S.R. Sarma; Dandelions are traditional herbal medicine, used to stimulate the liver, promote the body’s natural detoxification processes and support healthy digestion.
The botanical wellness company Traditional Medicinals turns the wild-collected roots into a variety of medicinal-grade formulations. Its Roasted Dandelion Root tea is robust and coffee-like, while Detox Dandelion, Dandelion Chai Probiotic, and Dandelion Leaf &amp; Root are more mild and herbaceous.


సింహద్వారం, siMhadvAraM
-n. 
--main entrance; front entrance; (ant.) పాణిద్వారం;


సింహభాగం, siMhabhAgaM
-n. 
--lion’s share; a major share; first cut;


సింహావలోకనం, siMhAvalOkanaM
-n.
--retrospection; (lit.) a lion’s view;


సింహాసనం, siMhAsanaM
-n.
--throne; (lit.) a lion’s seat;


సిక్తము, siktamu
-adj.
--splashed; sprinkles; splattered; wetted; soaked;


సికా, sikA                     %e2t
-n. 
--official seal; an imprint made to make a document official;


సిగ, siga
-n.
--hair in a bun; hairdo; coif; coiffure;


సిగరెట్, sigareT
-n.
--cigarette; (rel.) చుట్ట; బీడీ;


సిగ్గరి, siggari
-n. 
--a shy person;


సిగ్గు, siggu
-adj.
--coy; shy; bashful;


సిగ్గు, siggu
-n.
--(1) coyness; shyness; bashfulness; 
--(2) embarrassment; disgrace;


సిగ్గుమాలిన, siggumAlina
-adj.
--shameless;


సితపక్షం, sitapakskaM
-n.
--waxing half of a fortnight;


సిత్నాట కూర,  sitnATa kUra
- n.
-- [bot.] ''Melochia corchorifolia;''


సిద్ధం, siddhaM
-adj.
--ready; prepared;


సిద్ధచారణులు, siddhachaaraNulu
- n.
-- legendary epic figures with eternal youth and capable of freely roaming the skies[
-- నిత్య యవ్వనంలో ఉంటూ ఆకాశంలో యథేచ్చగా సంచరించగల శక్తులు ఉన్నవారు సిద్ధ చారణులు;


సిద్ధబీజం, siddhabIjaM
-n.
--spore;


సిద్ధమకరధ్వజం, siddhamakaradhvajaM 
- n.
-- An Ayurvedic medicine used to improve male potency and improve sexual performance;
-- మన్మథుడి జెండా పైన మొసలి బొమ్మ ఉంటుంది. మన్మథుడు సిద్ధమకర ధ్వజుడు. సిద్ధమకరధ్వజం  'మగతనం' పెంపొందడానికి వాడుతారు;


సిద్ధాంతం, siddhAMtaM
-n.
--(1) theorem; an established truth; 
--(2) theory; a hypothesis;
--(3) doctrine; an edict; (rel.) ఉపసిద్ధాంతం;  అభిమతం
---అభిమతం అంటే థియరీ అని, సిద్ధాంతం అంటే థీరం అనీ ఒక వివరణ ఉంది.


సిద్ధాంతి, siddhAMti
-n.
--learned person;


సిద్ధాంతీకరించు, siddhAMtIkariMcu
-v. i. 
--theorize; to develop a theory;


సిద్ధి, siddhi
-n.
--accomplishment; attainment;


సినిమా, sinimA
-n.
--cinema; movie; motion picture; film; flick;


సినీవాలి, sinIvAli,
-n.
--the first day after a new moon day on which the crescent moon can be seen;
-- అమావాస్య తిధిలో చంద్రుడు పూర్తిగా సూర్యమండలాన్వర్తియై - అనగా ఆసాంతము సూర్యుని పరిధిలోనికి వెళ్లకుండా - ఒక దారపుపోగంత చంద్రకళ సూర్యోదయాని కంటే ముందుగా కన్పడినపుడు దానినే &quot;సినీవాలీ&quot; అమావాస్య అంటారు. సిద్ధాంత పరంగా నైతే కృష్ణ చతుర్దశి తో కూడిన అమావాస్యే &quot;సినీవాలీ&quot; అమావాస్య;


సిపాయి, sipAyi
-n.
--soldier; sentinel;


సిఫార్సు, siphArsu
-n. 
--recommendation;


సిబ్బంది, sibbaMdi
-n.
--crew, staff;


సిబ్బి, sibbi
-n.
--(1) a flat pot cover with no handle; a flat pan;
--(2) scale of a balance; (ety.) the pan of a balance into which Emperor Sibi of mythology entered to weigh his body;
-- సిబ్బిరేకు;
-- జల్లిసిబ్బి = a flat pan with many perforations; 
-- మూకుడు = బాణలి = a hemispherical frying bowl with two handles;  


సిర, sira
-n.
--(1) vein; a blood vessel that carries blood toward the heart; 
--(2) vein of a leaf; ఈనె;


సిరకా, sirakA
-n.
--vinegar; CH&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;COOH; పులిసిన సారా;


సిరా, sirA
-n.
--ink;


సిరామరక, sirAmaraka
-n.
--inkblot;


సిరిమాను, sirimAnu
- n.
-- [bot.] ''Anogeissus latifolia'' of the Combretaceae family;
-- ఘట్టి; చిరుమాను;
-- ఈ పెద్ద వృక్షం కాండం నుంచి స్రవించే  జిగురును గమ్ ఘట్టి (Gum Ghatti) అంటారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి 
కీ. శే. డా. వై. యస్. రాజశేఖరరెడ్డి ప్రయాణించిన హెలికాఫ్టర్ కర్నూలు జిల్లా పావురాల గుట్ట దగ్గర ఒక పెద్ద సిరిమాను వృక్షాన్ని గుద్దుకునే  పేలిపోయిందని అంటారు;  


సిల్లకాయ, sillakAya
-n.
--[bot.] ''Strychonos potatorum;'' extract from fruits of this tree is used by Chenchu tribes to stun fish in spearfishing.


సిలాజిత్తు, silAjittu
-n.
--(1) bitumen; red chalk; 
--(2) [bot.] ''Ophelia eleganis; Ophelia multiflora;'' 
--(3) an ingredient in Ayurvedic medicines, the exact identity of which is not certain;


సిలువ, siluva
-n.
--Cross; a Christian symbol;


సిల్కు, silku
-n.
--silk; పట్టు;


సిలోన్‍ బచ్చలి,  silOn^ baccali
-n.
-- [bot.] ''Talinum triangulare'' Willd.


సివం, si-vaM
-n. 
--a condition when a body is posessed by a devine force;


సివంగి, sivaMgi
-n. f.
--lioness;


సివారు, sivAru
-n. 
--suburb; a satellite town at the outskirts of a town;


సివిటి పిల్లి, siviTi pilli
-n.
--civet cat; a wild animal of the cat family; the Small Indian Civet; [biol.] ''Viverricula indica'';


సివీరి, sivIri
-n.
--civetone; a substance secreted by the Civet cats; used in the manufacture of perfumes;


సిసలు, sisalu
-n.
--(1) exact; 
--(2) original; genuine;


సిసలు, నకలు, sisalu, nakalu
-ph.
--(1) original and copy; 
--(2) genuine and imitation;


స్తిమితం, stimitaM
-n.
--steadyness; calmness;


స్తిమితపడు, stimitapaDu
-v. i.
--(1) settle down; calm down; 
--(2) get well;


స్థితి, sthiti
-n.
--state; status;


స్థితిగతులు, sthitigatulu
-n. pl.
--circumstances; state and tarjectory; 


స్థితిజశక్తి, sthitijaSakti
-n.
--potential energy;


స్థితిమంతుడు, sthitimaMtuDu
-n. m.
--a well-to-do person;


స్థితిపరుడు, sthitiparuDu
-n. m. 
--a well-to-do person;


స్థితిస్థాపకత, sthitistApakata
-n.
--elasticity;


స్థిరత్వం, sthiratvaM
-n.
--constancy; stability;


స్థిరపరచు, sthiraparacu
-v. t.
--confirm; ratify;


స్థిరరాసి, sthirarAsi
-n.
--constant; a mathematical constant;


స్థిరాంకం, sthirAMkaM
-n.
--constant; a mathematical constant;


స్థిరాస్తి, sthirAsti
-n.
--immobile property; real estate;


స్నిగ్ధత, snigdhata
-n.
--(1) viscosity, a measure of fluid thickness; 
--(2) brightness; 
--(3) tenderness; softness;


స్విన్న జలం, svinna jalaM
-n.
--distilled water;


సీకాయ, sIkAya
-n.
--soap acacia; soap nut; [bot.] Acacia concinna of the Leguminosae family; (alt.) షీకాయ;


సీజరీయం, sIjarIyaM
-n.
--Cesarean; a surgical procedure to deliver a baby; so named from a folklore surrounding the birth of Julius Caesar;


సీటు, sITu
-n.
--seat; a place in college admissions; a place to sit in a public vehicle; చోటు;


సీతమ్మవారి జడబంతి, sItammavAri jaDabaMti
- n.
-- Cockscomb; Brain Flowers; Wool Flowers; [bot.] ''Celosia cristata'' of the Amaranthaceae family;   
-- తోటకూర జాతికి చెందిన ఈ మొక్క ఆకుల్ని కొందరు కూరగా వండుకుంటారు. దీనికి వైద్యపరమైన ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి. ఈ మొక్కలలో లేత ఎరుపు, పసుపు, రక్తవర్ణం వంటి పలు రంగుల పూలు పూసే రకాలున్నాయి; 


సీతాఅక్షంతలు, sitAakshaMtalu
- n. 
-- a flowering bush with colorful red and yellow flowers; [bot.] ''Lantana camera; L. montevidensis'';


సీతాకోకచిలుక, sItAkOkaciluka
-n.
--butterfly;


సీతాదం, sItAdaM
-n.
--scurvy; a disease caused by a shortage of vitamin C;


సీతాఫలం, sItAphalaM
-n.
--custard apple; sugar apple;  sweet sop; Graviola; [bot.] ''Annona squamosa'' of the Annonaceae family;
-- see also రామాఫలం (''Annona Reticularis''); లక్ష్మణఫలం (''Annona muricata''); హనుమాఫలం; 
-- 'సిత' (= white, bright, clear, pure) అనే పదానికి 'పలక' (= బొడిపెల తొక్కు) అనే పదం చేరి ఆ పండుకు ఆ పేరు ఏర్పడింది. అది రూపాంతరం చెంది 'సీతా ఫలం'గా మారింది. ఈ పండులోని గింజలలో కొద్దిగా విషం ఉంటుంది కనుక గింజలు తినకూడదు; 
-- చింతవొలకాయలు; సితపలక్కాయ; చిప్పలపండు; [Sansk.] గంధగాత్రమ్; 
[[File:Sitaphals_in_a_plate.jpg|right|thumb|సీతాఫలం]]


సీదా, sIdA
-adj.
--(1) straight; 
--(2) honest;


సీమంతం, sImaMtaM
-n.
--(1) baby shower; a ceremony to celebrate the first pregnancy; 
--(2) boundary; boundary line; 
--(3) part in the hair;


సీమంతిక, sImaMtika      %e2t
-n.
--suture; stitch;


సీమ, sIma
-adj.
--foreign; imported;
-n.
--foreign country;


సీమకుక్క, sImakukka
-n.
--a dog of foreign origin; a dog with a pedigree; (rel.) ఊరకుక్క;


సీమచింత, sImaciMta
-n.
--Manila tamarind; Madras thorn; [bot.] ''Pithecellobium dulce;''
-- A species of flowering plant in the pea family, Fabaceae, that is native to the Pacific Coast and adjacent highlands of Mexico, Central America, and northern South America.


సీమచేమంతి, sImacEmaMti
-n.
--the common chamomile; [bot.] ''Anthemis nobilis;''


సీమజమ్మి, sImajammi
-n.
--a thorny hedge plant; [bot.] ''Prosopis juliflora;''


సీమజీలకర్ర, sImajIlakarra
-n.
--Caraway seed; [bot.] ''Carum carvi;'' షాజీరా;


సీమతులసి, sImatulasi
-n.
--basil; [bot.] ''Olimum basilicum;''


సీమబాదం, sImabAdaM
-n.
--almond; [bot.] ''Prunus amygadalus;''


సీమబూరుగ, sImabUruga
-n.
--[bot.] ''Ceiba pentandra;''


సీమమిరప, sImamirapa
-n.
--a type extra spicy, yet small-sized capsicum;


సీమ మెట్టతామర, sIma meTTatAmara
-n.
-- Christmas Candles, Emperor’s Candlesticks, Candle Bush; Ringworm Shrub; senna alata; [bot.] ''Cassia alata'' of the Fabease  family and Caesalpinioideae sub-family;
-- ఈ మొక్క ఆకుల రసం మొండి చర్మ వ్యాధి తామరకు దివ్యౌషధం అయిన కారణంగా దీనిని ‘సీమ మెట్టతామర’ అని పిలుస్తున్నారంతే కాని దీనికి మెట్ట తామరకీ ఏ సంబంధమూ లేదు; ఈ మొక్క ఆకులలో ఉన్న పసుపుపచ్చటి క్రిసోఫానిక్ యాసిడ్ (Chrysophanic Acid) చక్కటి ఫంగిసైడ్ (Fungicide) గా పనిచేసి ఎంతటి మొండి చర్మవ్యాధులనైనా మాడ్చేస్తుంది;
-- see also  మెట్టతామర = [bot.] ''Canna indica'' of the Cannaceae family;


సీమసోపు విత్తులు, sImasOpu vittulu
-n.
--caraway seed; [bot.] ''Carum carvi;''


సీరం, sIraM
-n.
--serum; (pl. sera); antitoxin;


సీల, sIla
-n.
--peg; screw; nail;


సీలమండ, sIlamaMDa
-n.
--ankle; చీలమండ;


సీసం, sIsaM
-n.
--(1) lead; the chemical element whose symbol is Pb; 
--(2) a type of Telugu poem;


సీసా, sIsA
-n.
--bottle; glass bottle; vial;


స్త్రీ, strI
-n.
--woman; lady;
-- స్త్రీ ధనం = money given to a woman by her parents at the time of her wedding. This will be her own property and her husband has no right over it; This is not dowry.


స్త్రీబీజం, strIbIjaM
-n.
--ovum;


స్త్రీలింగం, strIliMgaM
-n.
--feminine gender;


స్వీకృతం, svIkRtaM
-n.
--postulate; స్వీకృత సిద్ధాంతం;


స్వీయచరిత్ర, svIyacaritra
-n.
--autobiography;


%సు - su, సూ - sU


సుంకం, suMkaM
-n.
--duty; tax; levy;


సుందర, suMdara
-adj.
--beautiful;


సుందరి, suMdari
-n. f.
--beautiful woman;


సుకరం, sukaraM
-n.
--practicable; convenient; manageable;


సుకుమారం, sukumAraM
-adj.
--tender; fragile; dainty; not capable of handling harsh treatment;


సుకుమారి, sukumAri
-n. pl.
-- a woman who has been delicately reared;


సుకృతము, sukRtamu
- n.
-- A good deed; a good or meritorious work or action; 


సుఖం, sukhaM
-adj.
--comfort; pleasant;


సుఖరోగం, sukharOgaM
-n.
--venereal disease;


సుఖీభవ, sukhIbhava
-inter.
--may you be happy!;
---అన్నదాతా సుఖీభవ = may the donor of food be happy; (idiom) I bless you for giving me food.


సుగంధ, sugaMdha
-adj.
--aromatic; (lit.) having a pleasing smell;


సుగంధ యోగికాలు, sugaMdha yOgikAlu
-n. pl.
--aromatic compounds; (lit.) compounds with a smell; in general many of the aromatic compounds are characterized by the presence of a ring structure in their structural formulas;


సుగంధిపాల, sugaMdhipAla
-n.
--(1) Sarsaparilla; [bot.] ''Similax officinalis; Hemidesmus indica''; 
--(2) flavored milk drink;


సుడి, suDi
-n.
--(1) eddy; vortex; whorl; spiral-shaped markings; 
--(2) luck; fate; (ety.) according to palmistry, the predestined fate of a person can be read from the locations of whorls on the palms, fingers, and soles of feet;
---వాడి సుడి బావుందిరా = that fellow's luck is good.


సుడిగాలి, suDigAli
-n.
--tornado; whirlwind; వాయుగుండం;


సుడిగుండం, suDiguMDaM
-n.
--whirlpool; vortex;


సుతరామూ, sutarAmU
- adv.
-- utterly; totally; completely; in full;


సుతారంగా, sutAraMgA
-adv.
--gently;


సుతి,  suti
- n. 
-- musical drone sound;  musical drone box; It is similar to a harmonium and is used to provide a drone in a practice session or concert of Indian classical music.
--శృతి; 

  
సుత్తి, sutti
-n.
--(1) hammer; gavel; 
--(2) (slang) uninvited, unwelcome and unending talk;
--(3) (slang) drip; a person who bores with uninvited and unwelcome talk;
---కమ్మరి సుత్తి = blacksmith's hammer.
---పటకా సుత్తి = claw hammer.


సుద్ద, sudda
-n.
--chalk; calcium carbonate; CaCO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;;


సున్నం, sunnaM
-n.
--lime; quicklime; calcium hydroxide; Ca(OH)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;;
---గుల్ల సున్నం = lime.
---చెక్క సున్నం = native cement prepared by grinding together quicklime and sand;
---బిళ్ల సున్నం = grout; grout used to fix tiles.
---బొమ్మ సున్నం = plaster of Paris; calcium sulfate;
---తడి సున్నం = slacked lime; calcium hydroxide. Ca(OH)&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;
---పొడి సున్నం = lime; calcium oxide; CaO;
---సీమ సున్నం = chalk; Portland cement.


సున్న, sunna
-n.
--(1) zero; cipher; nil; nothing; a written symbol to indicate nothing; 
--(2) symbol used in the Telugu alphabet to create the sound of &quot;um;&quot;
---అర సున్న = half circle.
---నిండు సున్న = full circle; complete circle;


సున్నపు రాయి, sunnapu rAyi
-n.
--limestone; calcium carbonate; CaCO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;;


సునామీ, sunaamee 
- n.
-- tsunami; సముద్ర గర్భంలో, ఎక్కడో, భూమి కంపించడం వల్ల కడలి అడుగున ఉన్న భూమి కదలి పోయిన సందర్భంలో, పరిస్థితులు అనుకూలిస్తే ఒక మహత్తర కెరటం పుట్టుకొచ్చి అది మహా వేగంతో ఒడ్డుని ఢీకొంటుంది. అదీ సునామీ అంటే! అనగా, ఈ మహత్తర కెరటం గాలి వల్ల పుట్టినది కాదు. సునామీ ఒక ఊరికో, ఒక ప్రాంతానికో పరిమితం కాదు; సునామీ వల్ల భౌగోళికంగా చాల ప్రాంతాలు దెబ్బ తింటాయి. సముద్రపు ఆటుపోట్లకీ సునామీకి సంబంధం లేదు.


సునాముఖి, sunAmukhi
-n.
--[bot.] ''Cassia augustifolia'';


సునాయాసం, sunAyAsaM
-adj.
--easy; facile;


సున్ని, sunni
-n.
--(1) a flour of gram or other pulses of India (esp.) a flour mixture of green gram and rice used for cleansing the skin in a traditional bath in India; సున్నిపిండి;


సున్నితపు, sunnitapu
-adj.
--(1) delicate; 
--(2) precision;
---సున్నితపు త్రాసు = precision balance.


సుబాబుల్, subAbul
-n.
--[bot.] Leucaena leucocephala;


సుమండీ, sumaMDI vocative pl.
-inter. suff.
--surely (respectful);


సుమారు, sumAru
-adv.
--approximately; about; రమారమి;


సుమీ, sumI vocative s.
-inter. suff.
--surely;


సుముఖ, su-mu-kha
-adj. 
--favorable;


సుముఖత, sumukhata
-n. 
--favorable disposition;


సురపొన్న, suraponna
-n.
--[bot.] ''Calophyllum longifolium'';


సురభి, surabhi
-n.
--fragrance; fragrant substance;


సురుమా, surumA      %e2t
-n.
--collyrium; a medicinal ointment to the eyes;


సురేకారం, surEkAraM
-n.
--saltpeter; niter; potassium nitrate; same as పెట్లుప్పు; KNO&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;; 


సులభం, sulabhaM
-n.
--easy;


సులోచనాలు, sulOcanAlu
-n.
--eyeglasses; spectacles; prescription lenses; (lit.) good eyes;


సుళువు, suLuvu
-adj.
--convenience;
---సుళువు తెలుసుకొని చెయ్యి = do it the easy way.


సువర్ణం, suvarnaM
-n.
--gold; (lit) one of good color;


సువర్ణముఖి, suvarnamukhi 
- n.
-- crown flower; giant milkweed; [bot.] ''Calotropis gigantea'' of the Apocynaceae family; The plant is reported as effective in treating skin, digestive, respiratory, circulatory, and neurological disorders and was used to treat fevers, elephantiasis, nausea, vomiting, and diarrhea. The milky juice of Calotropis procera was used against arthritis and cancer and as an antidote for snake bites.
-- సువర్ణముఖి ఆకులలోని ఔషధ గుణాలు శాస్త్రీయంగా నిరూపించబడలేదు మరియు వాటి ప్రభావాన్ని ధృవీకరించడానికి మరిన్ని పరిశోధనలు అవసరమని గమనించడం ముఖ్యం.


సువర్ణ యోగం, suvarNa yOgaM
-n.
--alchemy; the pseudo-science of converting base metals into gold;


సువాసన, suvAsana
-n.
--nice smell; scent; fragrance;


సుష్ఠు, sushThu
- adj.
-- good;


సుసంగత, susaMgata      %e2t
-adj.
--relevant;


సుసంగత్వం, susaMgatvaM    
- n.
--relevance;


సుసాధ్య, susAdhya     %e2t
-adj.
--attainable;


సుస్తీ, sustI
-n.
--sickness;


సుషుప్తి, sushupti
-n.
--deep sleep;


స్రుతం, 
- n. 
-- one that has dripped; one that has percolated;


స్తుతి, stuti
-n.
--praise;


స్పుఠం,  spuThaM
- n.
-- planetary longitude; The heliocentric longitude of a planet is the angle between the vernal equinox and the planet, as seen from the Sun. It is measured in the ecliptic plane, in the direction of the orbital motion of the planet (counterclockwise as viewed from the north side of the ecliptic plane).


స్ఫుటం, sphuTaM
-n.
--(1) clear; distinct;
--(2) prominent; conspicuous;


స్ఫురణ, sphuraNa
-n.
--a sudden thought; a brain wave; a movement;


స్పురణ ప్రయోగం, spuraNa prayOgaM
- n. 
-- thought experiment;  gedanken experiment; 


స్ఫూర్తి, spoorthi
- n.
-- flashing in the mind; throb; palpitation; tremor; vibration;
-- తన మనసులో ఏర్పడేది. ఇతరుల ఉత్సాహం, కార్య కుశలత చూచి తాను గూడా ఆ విధంగా తన జీవితం మలచుకోవాలని అనుకోవడం స్ఫూర్తి. ఉదా: బాల గంగాధర తిలక్ స్ఫూర్తితో గాంధీజీ భారత రాజకీయాలలోకి వచ్చారు;


స్ఫురద్రూపి, sphuradrUpi
-n.
--handsome person;


సూక్తం,  sUktaM
- n.
-- payer performed according to the rules of as ritual;


సూక్తి, sUkti
-n.
--(1) axiom; 
--(2) moral saying;


సూక్ష్మ, sUkshma
-adj.
--little; small; fine; micro; subtle; (ant.) స్థూల;
---సూక్ష్మదర్శిని = microscope.
---సూక్ష్మజీవి = microorganism; microbe.
---సూక్ష్మదండిక = bacillus.
---సూక్ష్మసంకలిని = microprocessor; small computer.


సూక్ష్మకాయం, sUkshmakAyaM
-n. 
--subtle body;


సూక్ష్మపోషకాలు, sUkshmapOshakAlu
-n. 
--micronutrients;


సూక్ష్మీకరణ, sUkshmIkaraNa
-n.
--simplification;


సూక్ష్మీకరించు, sUkshmIkariMcu
-v. t.
--simplify;


సూచన, sUcana
-n.
--hint; suggestion; indication;


సూచించు, sUciMcu
-v. t.
--point; indicate; show; suggest;


సూచి, sUci
-n.
--pointer; indicator; index; సూచిక;
---దిక్‌సూచి = compass; a pointer of direction.
---వాయుసూచి = wind wane; a pointer of wind direction.


సూజీ, sUjI
-n.
-- [Hind.] finely ground wheat grain = cream of wheat; semolina = గోధుమ రవ్వ;
---Sooji or &quot;suji&quot; (pronounced soo-jee), semolina or &quot;rava&quot; (pronounced ruh-waa) are Hindi words for granulated wheat — and all are from the same wheat flour. The word semolina is Italian in origin while sooji is used in North India and Pakistan. Rava is the name for semolina in South India. This is not only used as a battering ingredient in many Indian dishes but it is also used as the main ingredient in numerous foods, both sweet and savory, like Upma and Rawa Laddoo.
-- గోధుమ రవ్వను గోధుమ గింజలను మొత్తం విసరి, తొక్కను కొంతవరకు తీసివేసి, తయారు చేస్తారు. ఇది ముతకగా, కొంచెం పెద్ద గింజల్లా ఉంటుంది. శుద్ధి తక్కువ కాబట్టి ఫైబర్, ఐరన్, బి విటమిన్లు, మెగ్నీషియం వంటి పోషకాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.
-- బొంబాయి రవ్వ లేదా సూజీని గోధుమ గింజల లోపలి భాగం (ఎండోస్పెర్మ్) ను మెత్తగా విసరి, ఎక్కువగా శుద్ధి చేసి, తయారు చేస్తారు. ఇది చాలా మెత్తగా, పొడిలా ఉంటుంది లేత పసుపు రంగులో ఉంటుంది. సూజీలో కార్బోహైడ్రేట్స్, ప్రోటీన్ ఎక్కువగా ఉంటాయి, కానీ శుద్ధి వల్ల ఫైబర్ తక్కువగా ఉంటుంది. 


సూడిద, sUDida
-n.
--gift;


సూతకం, sUtakaM 
- n.
-- (1) ceremonial impurity or pollution supposed to arise from birth or death occurring in a family; 
-- సూతకం (అంటే దగ్గరి బంధువుల మరణం వల్ల వచ్చిన అశుచి) 12 రోజులకు పూర్తి అవుతుంది. తరువాత, ఇంట్లో పుణ్యః వాచనం చేయించుకుని యధావిధిగా పూజా పునస్కారాలు చేసుకోవచ్చు. చేసుకోవాలి కూడాను. ఏటి సూతకం ఉండేవారికి, లేని వారికీ కూడా ఇదే నియమం. ఏటి సూతకం అన్నది కర్తకు ఉంటుంది. (కర్త అంటే అంత్యేష్టి చేసినవాడు, అతని సహోదరులు, వారి వారి భార్యలు, జీవితులైన తల్లి/తండ్రి మాత్రమే.)
-- మైల; జాతాశౌచము; మృతాశౌచము;
-- (2) mercury; 

 
సూత్రం, sUtraM
-n.
--(1) string; thread; 
--(2) principle; rule; a short rule; an easy-to-remember rule; aphorism; tenet; 
--(3) law; theorem; 
--(4) formula; 
--(5) contrivance;
---గోత్ర సూత్రాలు = family name and creed.
---జల సూత్రాలు = waterworks.
---మంగళ సూత్రం = the auspicious thread; the thread tied in the neck of a bride by the groom at the wedding ceremony.
---యోగ సూత్రాలు = aphorisms of Yoga.
---సూత్రధారి = stage manager.
--- క్షీణోపాంత ప్రయోజన సూత్రం = the Law of Diminishing Returns;


సూత్రప్రాయంగా, sUtraprAyaMgA
-adv.
--in principle;


సూతుడు, sootuDu 
- n.
-- సూతుడు అంటే ఎవరు? క్షత్రియ పురుషుడికీ, బ్రాహ్మణ స్త్రీకీ జన్మించిన వారిని సూతులు అనేవారు. ప్రాచీన పుస్తకాలలో ముగ్గురు సూతులు కనిపిస్తున్నారు. సూతులను ఎప్పుడూ ఎవ్వరూ హీనంగా చూడలేదు. వారు ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వారు కూడా కాదు.
-- (1) రో(లో)మహర్షణుడు(సూతుడు), అతని కొడుకు ఉగ్రశ్రవుడు(సౌతి) (సుమారు 450-400 BC); వీరు భారత కథలో కనిపిస్తారు;
-- &quot;మొదట వ్యాసుడు 8800 శ్లోకాలు మాత్రమే రాసేడు. దాని పేరు 'జయం.' తరువాత వైశంపాయనుడు(సుమారు 950 BC) 24 వేల శ్లోకాలకు పెంచేడు. దాని పేరు 'భారతం.' లోమహర్షణుడు(సూ తుడు), అతని కొడుకు ఉగ్రశ్రవుడు (సౌతి), పర్వ సంగ్రహకారుడు-హరివంశకారుడు (సుమారు 200 BC-100 AD) కలిపి 78675 శ్లోకాలకు పెంచేరు. దీన్ని 'మహాభారతమ్' అంటారు; 'భారతం'లో భాగం కాని 'భగవద్గీత' ని తరవాత సుమారు 400 BC లో సౌతి రాసి అందులో చేర్చేడు అని ఒక బలీయమైన విశ్వసనీయమైన వాదన ఉంది; 
-- (2) రెండవ సూతుడు రామాయణంలోని సుమంత్రుడు. వనవాసం పూర్తయి శ్రీరామచంద్రుడు తిరిగి వచ్చినప్పుడు కూడా పట్టాభిషేక మహోత్సవంలో ముఖ్య పాత్ర సుమంత్రుడిదే.
-- (3) మహాభారతంలో ముఖ్యపాత్రలో ఒకరైన సంజయుడు కూడా సూతుడే. ధృతరాష్ట్రుడికి రథసారథి మాత్రమే కాదు జీవన రథసారథి కూడా.


సూదంటురాయి, sUdaMturAyi
-n.
--lodestone; a natural magnet; (lit.) one that attaches itself to a needle;


సూది, sUdi
-n.
--(1) needle; a needle with an eye; 
--(2) female chef; female cook;
---అల్లిక సూది = knitting needle.
---గుండుసూది = pin with a head.
---సూది మందు = injection; shot.


సూన్యం, sUnyaM
-n.
--void;


సూన్యత, sUnyata
-n.
--emptiness;


సూదుడు, sUduDu
-n. m.
--chef; cook;


సూపం, sUpaM
-n.
--soup, boiled pulses;


సూర్య, sUrya
-adj.
--sun; solar; helio;


సూర్యకాంతం, sUryakAMtaM
-n.
--sunflower;


సూర్యగ్రహణం, sUryagrahaNaM
-n.
--solar eclipse;


సూర్యజ్వాల, sUryajvAla
-n.
--solar flare;


సూర్య దినం, sUrya dinaM
-n.
--solar day; the duration of time between one local noon to the next local noon; 24 hours;


సూర్యరశ్మి, sUryarasmi
-n.
--sunshine; ఎండ;


సూర్యావర్తం, sUryAvartaM
-n.
--a migraine-like headache that increases as the Sun rises and subsides as the Sun goes down;


సూరి, sUri
-n.
--scholar; a title given to scholars, usually appended to a name;


సూర్మి, sUrmi
-n.
--anvil;


సూర్యుడు, sUryuDu
-n. m.
-- (1) Sun; (2) In the Vedic context, సూర్యుడు represents తేజస్సు, ప్రాణశక్తి, ధైర్యం, రాజసత్వం, కర్మశక్తి not just &quot;a ball of flame;&quot; మహాభారతంలో కుంతికి దుర్వాస మహర్షి ఇచ్చిన మంత్రం ద్వారా సూర్యదేవుడు ప్రత్యక్షమవుతాడు. అనగా,  “ఆకాశంలో ఉన్న నక్షత్రం వచ్చి బిడ్డను ఇచ్చింది” అనే అర్థం కాదు. దీనికి తత్త్వార్థం ఏమిటంటే, అసాధారణ తేజస్సు, దానగుణం, ధైర్యం వంటి సూర్యత్వ లక్షణాలు ఉన్న బిడ్డ; 


స్పూనరీయం, spUnarIyaM
-n.
--Spoonerism; a slip of the tongue, such as &quot;well-boiled icicle&quot; when what was intended is a &quot;well-oiled bicycle&quot;; named after William A. Spooner (1844-1930); some Telugu examples are చొక్కరు-నిక్కా, సిరం-కలాబుడ్డి, పుహం-సింలి;


స్ఫూర్తి, sphUrti
-n.
--(1) idea; flash of an idea; thought; mental vibration; manifestation; 
--(2) fullness; shine;
---సమయస్ఫూర్తి = presence of mind; a thought on the spur of the moment.
---ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తి, = spirit of democracy.


స్తూపం, stUpaM
-n.
--(1) [geomet.] cylinder; heap; 
--(2) cylindrically shaped Buddhist relics;


స్తూపాకార, stUpakAra
-adj.
--cylindrical;


స్థూల, sthUla
-adj.
--(1) rough; coarse; macro; 
--(2) thick; stout; large; bulky; (ant.) సూక్ష్మ;


స్థూల జగత్తు, sthUla jagattu
-n.
--macrocosm; the universe;


స్థూల దృష్టి, sthUla dRshTi
-n.
--cursory glance; superficial view;


స్యూతం, syUtaM
-n.
--stitched; sewn;


స్యూతులు, syUtulu
-n. pl.
--sutures; కుట్లు;                           % to e2t


స్యూతి, syUti
-n.
--a row of stitches; sutures;


%సృ - sR, సెం - seM, సే - sE, సై - sai

సృజన, sRujana
-n.
--creation; artistic creation; creation of the Universe;


సృజనాత్మకం, sRjanAtmakaM
-n.
--creativity;


సృష్టి, sRshTi
-n.
--creation; creation of the Universe;


సెంటీమీటరు, seMTImITaru
-n.
--centimeter; one-hundredth of a meter; a little less than half-an-inch; a measure of length in the metric system of measurement;


సెంటు, seMTu
-n.
--(1) scent; perfume; 
--(2) cent; hundredth of an acre of land; 453.6 square feet; 48.4 square yards; a plot of land 66 feet x 33 feet is equal to 5 cents;


సెకండు, sekaMDu
-n.
--(1) second; 3600th of an hour; 
--(2) second; 3600th of a degree;


సెక్స్‌టెంటు, seksTeMTu
-n.
--sextant; an instrument to measure angles above the horizon of stars and other celestial bodies;


సెగ, sega
-n.
--warmth; heat; draft from a fireplace;


సెగ్గడ్డ, seggaDDa
-n.
--boil; carbuncle;


సెజ్జ, sejja
- n.
-- bed; something to sleep on;


సెట్టి,  seTTi
- n. a term traditionally used to indicate people belonging to the Vaisya caste;
-- అతి ప్రాచీన కాలంలో బలిజలు మొదలైనవారు సంస్కృతీకరణంతో శ్రేష్ఠి బిరుదు పొందారు. అదే శెట్టి, సెట్టి గా మార్పు చెందంది. ఉత్తరాదిన సేఠ్ గూడా ఈ కోవకు చెందినదే. ఈ బలిజ శబ్దం వణిజ, వాణిజ్య, వణిక్ లాంటి సంస్కృత పదాలకు చుట్టం కావచ్చు. 


సెమ్మె, semme
-n.
--brass lamp-stand;


సెలయేరు, selayEru
-n.
--brook; mountain stream; cascade;


సెలరీ, selarI
-n. 
--celery; a green leafy vegetable; [bot.] ''Apium raveolens;''


సెలవు, selavu
-n. 
--(1) leave; permission to be absent from work or school; 
--(2) holidays; (note.) the word vacation refers to the time taken off from daily chores for recreational purposes; holidays are days declared as non-working days by your employer;


సెలవులు, selavulu
-n. pl.
--(1) holidays; 
--(2) vacation days;


స్టెప్పి, sTeppi
-n.
--Russian meadow;


స్పెక్ట్రమ్, spekTram
-n.
--spectrum; also వర్ణపటం;


సేంద్రియ, sEMdriya
-adj.
--organic; also అనాంగిక;


సేంద్రియ లోపం, sENdriya IopaM
-n.
--organic defect;


సేకరణ, sEkaraNa
-n.
--collection; procurement; accumulation;


సేకరణి, sEkaraNi
-n.
--accumulator; a register used in the arithmetic units of computers;


సేకరించు, sEkariMcu
-v. t.
--gather; collect; glean;


సేతువు, sEtuvu
-n.
--bridge; a bridge over sea; dike; causeway; a raised road or track across a low or wet ground; ex. &quot;an island reached at low tide by a causeway;&quot; 
-- వారధి; అడ్డకట్ట; వంతెన; 


సేద్యం, sEdyaM
-n.
--cultivation;


సేన, sEna
-n. 
--armed forces; military;


సేపు, sEpu
-suff.
--indicative of a duration of time;
---గంటసేపు = for a duration of an hour.
---చాలాసేపు = for a long time; this expression still indicates a duration of time less than a day; it is never correct to say, రోజుసేపు; వారం సేపు; or ఏడాది సేపు.


సేరు, sEru
-n. 
--(1) a measure of weight in pre-independence India; 1 సేరు = 8 పలములు = 24 తులములు; 
--(2) a measure of volume in pre-independence India; 1 సేరు = 1.76 పైంట్లు, that is, a little less than one quart;
---సవాసేరు = a weight of one-and-quarter &quot;seers&quot; or 30 తులములు


సేవ, sEva
-n.
--service;


సేవానిరతి,  sEvAnirati
- n.
-- devotion to service;


సేవించు, sEviMcu
-v. t.
--(1) serve; 
--(2) eat; drink; consume;


స్టేషను, sTEshanu
-n.
--station; railway station; bus depot; train depot;


స్నేహం, snEhaM
-n.
--(1) friendship; affection, love, kindness, tenderness; 
--(2) oiliness; viscidity, unctuousness, lubricity (one of the 24 Guṇas according to the Vaiśeṣikas).
— (3) Moisture.
— (4) Grease, fat, any unctuous substance.
— (5) Any fluid of the body, such as semen. sweat


స్నేహకం, snEhakaM     %e2t
-n.
--lubricant;


స్నేహనం, snEhanaM    %e2t
-n.
-- lubrication;


స్నేహితుడు, snEhituDu
-n. m.
--friend; boy friend; pal;


స్నేహితురాలు, snEhiturAlu
-n. f.
--friend; girlfriend; pal;


స్వేదం, svEdaM
-n.
--sweat; perspiration;


స్వేదకారిణి, svEdakAriNi
-n.
--diaphoretic; one that prompts sweating;


స్వేదజలం, svEdajalaM
-n.
--(1) sweat; perspiration; 
--(2) distilled water;


స్వేదనం, svEdanaM
-n.
--distillation;


సైంధవం, saiMdhavaM
-adj.
--(1) oceanic; related to the sea; 
--(2) related to the river Indus;


సైంధవ లవణం, saiMdhava lavaNaM
-n.
--rock-salt; rock-salt is mined and is comprised of coarse crystals; its sodium content is less than that of sea salt; rock-salt is often used to accent some food dishes; this appears to be a misnomer because, literally, it means sea salt;
-- సైంధవ లవణం హిమాలయ పర్వతాల రాళ్ల నుండి వస్తుంది. సైంధవ లవణం మెగ్నీషియం, సల్ఫేట్‌లతో తయారైన ఒక ఖనిజ లవణం. ముదురు నీలం, ఊదారంగు, గులాబీ, నారింజ, ఎరుపు, పసుపు, బూడిద రంగుల్లో దొరుకుతుంది. ఇందులో అయోడిన్ చాలా తక్కువ మోతాదులో ఉంటుంది. మెగ్నీషియం, పొటాషియం, ఇనుము, మాంగనీస్, జింక్ వంటి పోషకాలు ఉంటాయి. ఉప్పుకు బదులు సైంధవ లవణంను వాడితే ఎన్నో ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి.అంతేకాక మనం రోజు వాడే ఉప్పు కన్నా సైంధవ లవణం చాలా తక్కువ పడుతుంది. సైంధవ లవణాన్ని వాడటం వల్ల రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది. 


సైకతం, saikataM
-n.
--sand dune;


సైకిలు, saikilu
-n.
--bicycle;


సైగ, saiga
-n.
--gesture; signal; sign;


సైతాను, saitAnu
-n.
--Satan, devil; Lucifer; In Christian theology, the great enemy of man and goodness;


సైదాపిట్ట, saidApiTTa
-n. 
--babbler; a type of bird;


సైన్యం, sainyaM
-n.
--military; army;


సైనికుడు, sainikuDu
-n.
--soldier;


%సొ- so, సో - sO, సౌ - sau

సొంత, soMta
-adj.
--own; private; personal;


సొంపు, soMpu
-n.
--elegance; grace; beauty;


సొట్ట, soTTa
-n.
--(1) lame, 
--(2) dent;


సొత్తు, sottu
-n.
--property;


సొద, soda
-n.
-- (1) grief; sorrow; botheration; a tale of woe; ఒకరి కష్టములను ఇంకొకరితో విసుగు బుట్టునట్లు చెప్పుకొనునది; 
-- (2) a funeral pile; 


సొన, sona
-n.
--(1) yolk; the inside of an egg; 
--(2) albumin;
---తెల్లసొన = white of an egg.
---పచ్చసొన = yellow of an egg.


సొమ్ము, sommu
-n.
--cash; money;


సొమ్మొకడిది, సోకొకడిది, sommokaDidi, sOkokaDidi
-ph.
--[idiom] one toils, another enjoys;


సొరంగం, soraMgaM
-n.
--tunnel;


సొరకాయ, sorakAya
-n.
--bottle gourd; [bot.] Cucurbita langenaria; Langenarius vulgaris;  Lagineria siceraria; [note.] in Greek lagenos means bottle]; 
-- same as ఆనపకాయ; అలాబువు; ఆనుగం; 
-- చేదు సొర =  bitter bottle gourd;  కటు తుంబీ; తిక్తాలబు; 
--[Sans.] అలాబు; కోశాలబు; తుంబీ; ఆనుగం;


సొరపియ్యి, sorapiyyi
-n.
--cuttlebone; the shell of a cuttlefish;


సొర్ర, sorra
-n.
--shark; a generic name for a large variety of fish; Many fish belonging to different families are called by names that end with the word సొర్ర. Also, the same fish is called by different names, both in English and Telugu. This uncertainty is unfortunate. For convenience, all the fish names that end with సొర్ర are listed below, grouped by the family to which they belong. 
--(1) The Orectolobidae family.
---బొకీ సొర్ర = ridgeback; [bio.]''Chiloscyllium indicus.''
---రా సొర్ర = cat shark; [bio.] ''Chiloscyllium indicus.''
---తిమింగిల సొర్ర = whale shark; ''Rhincodon typus.''
---పొల్లిమాకం = zebra shark. [bio.] ''Stegostoma varius;'' this could be పులి మొకం in which case this is probably tiger shark.
---కొమ్మురాసి = tiger shark; [bio.] ''Stegostoma varius;'' of the Carcharhnidae family.
---సొర్ర = Gangetic shark; ground shark; [bio.] ''Carcharhinus gangetica''.
---సొర్ర = grey shark; [bio.] ''Carcharhinus limbatus.''
---పాల సొర్ర = Elliots grey shark; [bio.] ''Carcharhinus ellioti.''
---కరముత్తు సొర్ర = white cheeked shark. [bio.] Carcharhinus dussumieri.
---కోవల్ సొర్ర = black finned shark; [bio.] ''Carcharhinus melanopterus.''
---నల్ల సొర్ర = black shark; [bio.] ''Carcharhinus melanopterus.'' 
---సిగ సొర్ర = grey shark; [bio.] ''Carcharhinus melanopterus.'' (ety.) సిగ means knotted hair, which could be black or grey.
---కర్రిమూతి సొర్ర = grey shark; [bio.] ''Carcharhinus melanopterus.''  (ety.) కర్రిమూతి = black mouth.
---రణ సొర్ర = black-tipped shark; [bio.] ''Carcharhinus spallanzani.''
---బొక్క సొర్ర = black-tipped shark; [bio.] ''Carcharhinus spallanzani.''
---నేతి సొర్ర = long snout shark; [bio.] ''Carcharhinus temminckii.''
---కిట్టలం సొర్ర = tiger shark; [bio.] ''Galeocerdo cuvier.''
---పాల సొర్ర = gummy shark; [bio.] ''Mustellus manaxo.''
---పాల సొర్ర = grey dog shark. [bio.] ''Scoliodon palasorra.''
---సీమ సొర్ర = grey dog shark; [bio.] ''Scoliodon palasorra.''
---పచ్చ సొర్ర = yellow dog shark; [bio.] ''Scoliodon sorrakowah.''
---కొమ్ము సొర్ర = arrow head shark; [bio.] ''Sphyrna blochii.'' (ety.) కొమ్ము means horn or antler.
---సప్ప సొర్ర = hammerhead shark; [bio.] ''Sphyrna blochii.'' of the Rhinobatidate family. (ety.) సప్ప means bland or tasteless.
---పొత్తిల సొర్ర = angelfish; [bio.] ''Rhina ancylostomus'' Schn.


సొరుగు, sorugu
-n.
--drawer in a table or box;


సోంపు, saunf
- n.
--Deshi Saunf; fennel seed; [bot.] ''Foeniculum vulgare''; Fennel is a flowering plant species in the carrot family. It is a hardy, perennial herb with yellow flowers and feathery leaves. It is indigenous to the shores of the Mediterranean but has become widely naturalized in many parts of the world, especially on dry soils near the sea coast and on riverbanks; 
-- జీలకఱ్ఱ వంటి దినుసు.


సోకు, sOku
-n.
--fashion; style;


సోకు, sOku
-v. i.
--touch; graze;


సోకుడు, sOkuDu
-n.
--infection;


సోకుడుముడుగు, sOkuDumuDugu
-n. 
--touch-me-not; impatiens; an annual herb with showy irregular flowers ;


సోడా, sODA
-n.
--(1) sodium; the chemical element Na; 
--(2) carbonated water;
---చాకలి సోడా = washing soda; sodium carbonate.
---తినే సోడా = baking soda; sodium bicarbonate.
---దాహకసోడా = caustic soda; sodium hydroxide.


సోథిక్ చక్రం, sOthik cakraM
-n.
--sothic cycle; [astron.] a period equal to 1461 years. In reality, a year is about 365.25 days. When Egyptians used 365 as the length of the year, their calculations went out of synchronization by 0.25 days every year. This error will accumulate if not corrected until the total error equals one year. Egyptians called this period the Sothic cycle;


సోదా, sOdA
-n.
--search;                                          % to e2t


సోది, sOdi
-n.
--(1) soothsaying; an astrological forecast; fortune-telling by an &quot;Eruka&quot; tribal woman;  
--(2) empty talk;


సోపపత్తికంగా, sOpapattikaMgA
- adv.
-- with proof; 


సోపానం, sOpAnaM
-n.
--step; step in a flight of stairs;


సోపు, sOpu
-n.
--anise; an ingredient in Indian cooking and as a mint after a meal; [bot.] ''Pimpenella anisum'';
--fennel; an ingredient, similar to anise, in Indian cooking and as a mint after a meal; [bot.] ''Foeniculum vulgare'';


సోమధార, sOmadhAra     %e2t
-n.
--Milky Way;


సోమరి, sOmari
-adj.
--idle;
-n.
--idler; lazy person;


సోమరితనం, sOmaritanaM
-n.
--laziness; idleness; idle;


సోమలత, sOmalata
-n.
--(1) ephedra; believed to be the vine from which the soma juice of the Vedic era was produced; [bot.] ''Ephedra gerardiana'' wall; 
--(2) moon plant; [bot.] ''Asclepias acida'';


సోమసూత్రం,  sOmasUtraM
-- 1. A vessel with a spout; సోమసూత్రము వంటి ముఖ భాగము గలిగిన లోహపాత్ర; 
-- 2. A basin with a spout and handle. ముక్కు, చెయ్యి, పిడి గల చిన్న పాత్ర; 
-- 3. The receptacle or pit on the outside of a temple to receive the water with which the idol has been bathed. పానవట్టము నుండి నీళ్లు పోవు దారి, లింగాభిషేక జలముపోయి పడుతొట్టి; 
-- (Note) శివలింగానికి కింద ఉండే పళ్ళెం పేరు పానపట్టం; అభిషేకం చేసిన ద్రవ్యాలు బయటకి వచ్చే మార్గం సోమసూత్రం; శివాలయాలు తూర్పు ముఖం గానూ, పశ్చిమ ముఖం గానూ ఉంటాయి; అవి ఏ ముఖంగా ఉన్నా సోమసూతం మాత్రం ఎల్లప్పుడూ ఉత్తరం వైపునే ఉంటుంది; see also  పానవట్టము;  


సోయగం, sOyagaM
-n.
--elegance; charm; beauty; 


సోయా, sOyA
-n.
--soy; soy bean;


సోల, sOla
-n. 
--a volumetric measure used in pre-independence India; approximately equal in volume to one and a half cups; see also తవ్వ;


సోషలిజం, sOshalijaM
-n.
--socialism; the economic philosophy that espouses state ownership of industrial and financial institutions for the common good; సమాజవాదం; (rel.) కేపిటలిజం; కమ్యూనిజం;


స్కోరు, skOru
-n.
--score; the points won in a game;


స్తోత్రము, stOtramu 
- n.
-- 
-- భక్తితో భగవంతుని కీర్తిస్తూ ఆరాధించే గాన పాఠము; ఉదా. సౌందర్యలహరి; 


స్తోమత, stOmata
-n.
--capacity; capability; wealth;


స్ఫోరకంగా, sphOrakaMgA
-adv.
--as a sign of; as an indication of;


స్వోత్కర్ష, svOtkarsha 
- n.
-- boastfulness; bragging; conceit; egoism; immodesty; pride; self-aggrandizement; self-centeredness; vainglory; vanity;
-- తనను గురించి తానే గొప్పలు చెప్పుకోవడం;


సౌందర్యం, sauMdaryaM
-n.
--beauty;
---సహజ సౌందర్యం = natural beauty.


సౌకర్యం, saukaryaM
-n.
--comfort;


సౌదామిని, saudaamini 
-n.
-- lightning; the lightning streamer;
-- మెరుపు తీగ;

 
సౌధం, saudhaM
-n.
--palace; manor; luxurious building; (lit.) one that was built with lime-cement;


సౌధ సోపాన న్యాయం, saudha sOpAna nyAyaM
-ph.
--the logic that says that in order to reach the top of a building, you must scale it one step at a time; this is used to convey the meaning that a difficult problem can be solved by tackling it one step at a time;


సౌభాగ్యం, saubhAgyaM
-n.
--good fortune; wealth;


సౌభాగ్యవతి, saubhAgyavati
-n.
--a woman whose husband is alive;


సౌర, saura
-adj.
--solar;


సౌర కుటుంబం, saura kuTuMbaM
-ph.
--solar system;


సౌరదినం, sauradinaM
-n.
--solar day;
---సగటు సౌరదినం = mean solar day; 24 hours.


సౌరభం, saurabhaM
-n.
--fragrance;


సౌరపంచాంగం, saurapaMcAMgaM
-n.
--solar calendar; the calendar that uses the Sun's apparent motion as the basis for calculating times of events. According to the solar calendar, the year is 365.25 days;


సౌలభ్యం, saulabhyaM
-n.
--ease;

సౌవర్ణకరణి, sauvarNakaraNi
-n.
-- the name of a legendary herb which is supposed to bring full-blooded health &amp; strength to the body; [see also] విశల్యకరణి, సంధానకరణి, సంజీవకరణి;


సౌవీరం, sauvIraM
-n.
--[chem.] mercuric chloride;


సౌష్ఠత, saushTata
-n.
--symmetry;


సౌష్ఠవం, saushTavaM
-n.
--(1) beauty; good proportions; 
--(2) symmetry; this suggests that a measure of beauty is symmetry; 
--(3) well-being;
---ఆర్థిక సౌష్ఠవం = economic wellbeing.
&lt;/poem&gt;

==Part 2: హం  haM, హ - ha==
&lt;poem&gt;

హంగామా, hAMgAmA
-n.
--(1) pomp; 
--(2) furor; fuss; hubbub; commotion; 


హంగు, hAMgu
-n.
--support; backing; paraphernalia;


హంతకి, haMtaki
-n. f.
--murderer;


హంతకుడు, haMtakuDu
-n. m.
--murderer;


హంస, haMsa 
-n.
--(1) swan; 
--(2) figuratively, life force;
---హంస లేచిపోయింది = the person is dead.


హంస తూలిక, hAMsa tUlika
-n.
--swan's down; tender feathers of a swan;


హంసపాదు, hAMsapAdu
-n.
--a caret mark showing an insertion in the text; (lit.) swan's foot;
---ఆదిలోనే హంసపాదు = a misstep and correction at the very beginning.


హంసవింశతి, haMsaviMSati
- n.
-- అయ్యలరాజు నారాయణామాత్యుడు రచించిన హంసవింశతి తెలుగు సాహిత్యంలో ఒక అపూర్వమైన విజ్ఞాన సర్వస్వం (ఎన్‌సైక్లోపీడియా); నారాయణామాత్యుడు ఒక సామాన్యమైన జానపద కథను ఆధారం చేసుకుని ఆనాటి సమాజంలోని సమస్త విషయాలను కావ్య వస్తువుగా మార్చాడు. ఆయన చూపించిన వైవిధ్యం నిజంగా విస్మయపరుస్తుంది: తెలుగు సాహిత్యంలో కేవలం రాజుల వైభవాన్ని, దైవ లీలలను మాత్రమే కాకుండా, సాధారణ ప్రజా జీవితాన్ని, వారి సంస్కృతిని ఇంత సమగ్రంగా అక్షరబద్ధం చేసిన కావ్యాలు చాలా అరుదు. హంసవింశతిని కేవలం ఒక శృంగార లేదా నీతి కావ్యంగానే కాకుండా, 18వ శతాబ్దపు ఆంధ్రదేశ సాంఘిక, సాంస్కృతిక చరిత్రకు ఒక సజీవ సాక్ష్యంగా భావించవచ్చు.

 
హక్కు, hakku
-n.
--right; claim;
---స్వరాజ్యం నా జన్మ హక్కు = independence is my birthright.


హజారం, hajAraM
-n.
--courtyard;


హఠం, haThaM
-n.
--obstinate behavior;


హఠాత్తుగా, haThAttugA
-adv.
--suddenly; abruptly;


హడలగొట్టు, haDalagoTTu
-v. t.
--frighten; scare; terrorize;


హడావిడి, haDAviDi
-n.
--ado; bustle;


హతమార్చు, hatamArcu
-v. t.
--kill; slay;


హతవిధీ, hatavidhI
-inter.
--O! Fate!


హత్య, hatya
-n.
--murder;


హత్యాకాండ, hatyAkAMDa
-n.
--slaughter; massacre; carnage;


హత్తుకొను, hattukonu
-v. i.
--get attached; take root; become favorable;


హత్తుకొను, hattukonu
-v. t.
--hug;


హతోస్మి,  hatOsmi
-inter. idiom.
- too bad!; I am dead!; (lit. Sans.) I am dead; హతః + అస్మి = హతోఽస్మి; హతః = చంపబడిన వాడు(గా), అస్మి = ఐతిని; నేను చంపబడినవాడిని అయ్యాను; &quot;చచ్చేన్రోయ్&quot; అనేది తెలుగు నుడికారానికి సరిపోయే మాట.


హద్దు, haddu
-n.
--boundary; limit; threshold; border;


హనుమాఫలం, hanumAphalaM   
-n. 
-- (1) soursop; Graviola; [bot.] ''Annona muricata;'' Also known as Laxman phal; భారత దేశంలో ఆయుర్వేద దుకాణాలలో హనుమాఫల రసం అని అమ్ముతారు;(2) passion fruit?; [bot.] ''Passiflora edulis'' of the Passifloraceae family; a native of Brazil; (3) seedless Sitaphal? (as advertised at Sreehari Horticultural Nursery in Baroda, Gujarat, India); (4) star fruit ?; [bot.] ''Averrhoa carambola''; 


హయాం, hayAM
-n.
--(1) jurisdiction; regime; 
--(2) period of authority;


హరశోఠం, harasOThaM    
-n.
--gypsum;


హర్మల్, harmal 
- n.
-- Syrian rue; African rue; Harmal; [bot.] ''Peganum hermala'' of the Zygophyllacea family; 
-- used in traditional medicine as a sedative and abortifacient. It is also used as a hallucinogen similar to ayahuasca;  


హర్షం, harshaM
-n.
--pleasure;


హర్షధ్వని, harshadhvani
-n.
--applause, హర్షధ్వానం;


హరాం,  harAM
- n.
-- (1) forbidden; prohibited; unlawful; (2) sacred; 
-- In Islam, it refers to actions, behaviors, or items strictly prohibited by the Quran or Sunnah, such as consuming pork, alcohol, or engaging in injustice. It also refers to sacred spaces, like Mecca's Al-Masjid al-Haram.


హరాంకోరు,  harAMkOru
- n.
-- ??
-- కృతఘ్నుడు; నీచుడు; దుర్జనుడు; దగుల్భాజీ; 


హర్తాళ్, hartAL
-n.
--strike; work stoppage; the act of closing shops and suspending all business;


హరించు, hariMcu
-v. i.
--evaporate; disappear by evaporation; waste away; sublimate;


హరిణం, hariNaM
-n.
--(1) deer; doe;
--(2) off-white color;


హరితం, haritaM
-n.
--(1) green; 
--(2) chlorine; one of the chemical elements; Cl;


హరితకి, haritaki
-n.
--[bot.] ''Terminalia chebula;''


హరితగృహం, haritagRhaM
-n.
--greenhouse; (lit.) an enclosed; glass-covered space where tropical plants can be grown in cold climates.


హరితగృహ వాయువులు, haritagRha vAyuvulu
-n.
--greenhouse gases; these gases, such as carbon dioxide, are believed to be the agents causing the greenhouse effect;


హరితపిపీలికం, haritapipIlikaM
-n.
--[chem.] chloraldehyde;


హరితమంజరి, harithamanjari 
- n.
-- Indian acalypha, Indian mercury, Indian copperleaf, Indian nettle, three-seeded mercury, [bot.] ''Acalypha indica;''  This is an herbaceous annual that has catkin-like inflorescences with cup-shaped involucres surrounding the minute flowers. This plant grows like a weed, all over India. It is bitter, acrid, expectorant, and purgative;
-- కుప్పింటాకు;


హరిత విప్లవం, haritaviplavam
-n.
--green revolution;


హరిద్ర, haridra
-n.
--(1) yellow; 
--(2) [bot.] Curcuma longa;


హరివాణాలు,   harivANAlu
- n.
-- lava beds; doons;


హర్షించు, harshiMcu
-v. i.
--be pleased;


హరియాలీ గడ్డి,  hariyAlI gaDDi
- n.
--a type of grass used in Ayurvedic medicines; [bot.] ''Cynondon dactylon;''


హలంతం, halaMtaM
-adj.
--ending in a consonant;


హలాల్,  halal 
- n.
-- allowed; permitted; lawful;
-- In Islam, it refers to actions and behaviors that are permissible, hygenic, and free from prohibited (haram) components like pork, alcohol, and blood. It commonly refers to humane slaughter methods, mentioning God's name; 


హల్లు, hallu
-n.
--consonant; typically a pure consonant combined with a vowel;


హవా, havaa 
- n. 
-- trend; wind; viral;
--  బహాళ ప్రచారం కావడం; జనాదరణ పొందడం;
-- నేడు ప్రపంచం అంతా అమెరికా హవాలో ఉంది;  

 
హవాలా, hawaala 
- n.
-- an informal system of transferring money and value internationally, often used in parts of the world where formal banking systems may be limited or less accessible. It is based on trust and the extensive use of connections such as family relationships and regional affiliations. 


హవేలి, havElI
-n.
--mansion; palace; big house; Estate manor house; hacienda; 
-- నాలుగిళ్ళ వాకిలి; దేవిడీ; భవనము; పెద్ద ఇల్లు; మండువా ఇల్లు;


హస్తం, hastaM
-n.
--(1) hand; 
--(2) five;


హస్త, hasta             %updated
-n.
--(1) Gamma Virginis; Porrima; Yoga tara of the 13th  lunar mansion; located in the constellation Virgo;
--(2) Corvus, the crow; The 13th of the twenty-seven star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;


హస్తకం, hastakaM
-n.
--handle;


హస్తకళలు, hastakaLalu
-n.
--handicrafts;


హస్తప్రయోగం, hastaprayOgaM
-n.
--masturbation; autoeroticism; the process of achieving sexual pleasure by handling the genital organs with a hand;


హస్తలాఘవం, hastalAghavaM
-n.
--sleight of hand;


హస్తవాసి, hastavAsi
-n. 
--skill; competence; [idiom] the magical healing touch by the hand of, especially, a doctor;


హస్తాక్షరం, hastAksharaM
-n.
--signature;


హస్తిమశకాంతరం, hastimaSakAMtaraM
-n.
--huge difference; (lit.) difference between an elephant and a gnat;


హస్తి మేఢ్రపు చెట్టు, hastimEMDhrapu ceTTu
-n.
--sausage tree; [bot.] ''Kigelia pinnata'' or ''Kigelia africana'' of the Bignoniaceae family; ఈ చెట్టు కాయలు ఏనుగు పురుషావయవాన్ని పోలి ఉండే కారణంగా దీనికాపేరు వచ్చింది; ఏనుగు చెట్టు; 
[[File:Kigelia-Africana-Serengeti.JPG|right|thumb|''K. africana'' habit, in [[Serengeti National Park]]]]


హస్కు కొట్టు, hasku koTTu
-v. i.
--(coll.) to spend time talking trivia; (lit.) to pound husk; 


హృదయంగమం, hRdayaMgamaM
- adj.
--pleasant; heart-warming; agreeable; touching; moving; 


హ్రస్వం, hrasvaM
-n.
--[gram.] short vowel; vowels that require one unit of time to pronounce;


హ్రస్వనామం, hrasvanAmaM
-n.
--short name; chemical symbol;


%హా - hA, హిం - hiM, హీ - hI


హాజరు, hAjaru
-n.
--attendance; present;


హాజరు జామీను, hAjaru jAmInu
-n.
--bail; security deposit guaranteeing to produce an accused person on demand;


హాజరుపట్టీ, hAjarupaTTI
-n.
--attendance roll; muster roll;


హాని, hANi
-n.
--harm; damage; injury;


హామీ, hAmI
-n.
--assurance; promise;


హాయి, hAyi
-n.
--happiness; contentment;


హారం, hAraM
-n.
--(1) denominator; 
--(2) necklace; garland; 
--(3) food;
---ముత్యాల హారం = pearl necklace.
---ఫలహారం = snack food; (lit.) food comprised of fruits.


హారతి, hArati
-n.
--offering of lighted camphor on auspicious occasions;


హార్ధిక, hArdhika
-adj.
--hearty; heart-felt; cordial;


హాలు, hAlu
-n.
--(1) hall; 
--(2) living room; 
--(3) theater; 
--(4) a big gathering room;
---సినిమా హాలు = cinema hall; movie theater.


హావభావాలు, hAvabhAvAlu
-n. pl.
--gestures and expressions; body language;


హాస్యం, hAsyaM
-n.
--humor; fun;


హాస్యాస్పదం, hAsyAspadaM
-n.
--ridiculous; laughable;


హాస్యాస్పదంగా, hAsyaspAspadaMga
-adv.
--laughably; ridiculously;


హాస్యస్పోరకంగా, hAsyaspOrakaMgA
-adv.
--humorously;


హాహాకారం, hAhAkAraM
-n. 
--cry for help;


హింగుళం, hiMguLaM
-n.
--cinnabar; a compound of mercury and sulfur;


హింతాళం, hiMtALaM
-n.
--marshy date tree;


హింస, hiMsa
-n.
--violence; torture;


హింసాకాంద, hiMsAkAMDa
-n. 
--violent activity;


హితం, hitaM
-n.
--good; one that is good for you;


హితుడు, hituDu
-n.
--well-wisher;


హితైషి, hitaishi
-n. 
--well-wisher;


హితోపదేశం, hitOpadESaM
-n.
--good advice; advise that is good for you; (note) ప్రియోపదేశం is what you’d love to hear.


హిమం, himaM
-n.
--snow;


హిమకిరుబా, himakirubA
-n. 
--snow leopard;  [biol.] Panthera uncia;


హిమనీనదం, himanInadaM
-n.
--glacier; (lit.) a river of snow;


హిమనీపాతం, himanIpAtaM
-n.
--icefall; avalanche;


హిమరేఖ, himarEkha
-n.
--snow line; a level above which snowfall does not melt;


హిమాంబువు,  himAMbuvu
- n.
-- scented water; rose water; 
---పన్నీరు;


హిమాచలం,  himAchalaM
- n.
-- the Lesser Himalayas; also called Inner Himalayas, Lower Himalayas, or Middle Himalayas, middle section of the vast Himalayas mountain system in south-central Asia.


హిమాద్రి, himAdri
- n.
-- the Greater Himalayas; Great Himalayas, also called Higher Himalayas or Great Himalaya Range, highest and northernmost section of the Himalayan mountain ranges. ... The Great Himalayas contains many of the world's tallest peaks, including (from west to east) Nanga Parbat, Annapurna, Mount Everest, and Kanchenjunga.


హిమాలయ తాడి, himAlayA tADi
-n. 
--Himalayan palm; [bot.] ''Trachycarpus matianus;''


హిమోగ్లోబిన్, himOglObin
-n.
--hemoglobin; Hemoglobin is the protein molecule in red blood cells that carries oxygen from the lungs to the body's tissues and returns carbon dioxide from the tissues back to the lungs. Hemoglobin is made up of four protein molecules (globulin chains) that are connected together;
-- same as రక్తచందురం;


హీన, hIna
-adj.
--inferior; low; vile; poor; abject; wretched;


హీనత, hInata
-n.
--inferiority; lowness; weakness;
---బుద్ధిహీనత = foolishness; without wisdom.
---బలహీనత = weakness; without strength.


హీనధాతువు, hInadhAtuvu
-n.
--[chem.] base element; base metal;


హీనపక్షం, hInapakshaM
-adv.
--at the minimum; at least;


హీనుడు, hInuDu
-n. m.
--(1) base person; vile person; a wretch; 
--(2) as a suffix, it means a person who lacks the quality described in the prefix;
---బుద్ధిహీనుడు = fool; senseless person.
---బలహీనుడు = weakling; a person without strength.


హీనయానం, hInayAnaM
-n.
--a sect in Buddhism; (lit.) inferior boat trip; the little boat;


హీవియా, hIviyA
-n.
--Hevia; a rubber tree native to South America;


హుండీ, huMDI
-n.
--(1) collection box at a temple; 
--(2) bank check; bank draft; banknote; bill of exchange;


హుందా, huMdA
-n.
--dignity; solemnity; stature;


హుటాహుటీగా, huTAhuTIgA
-adv.
--immediately; with no delay; on the double;


హుళక్కి, huLakki
-n.
--(1) untrue; one that is not there; false; 
--(2) zero; nothing;


హుషారుగా, hushArugA
-adv.
--merrily; joyously;


'''హృ - hR, హె - he, హే - hE, హై - hai, హొ - ho, హో - hO'''

హృదయం, hRdayaM
-n.
--heart;


హృద్యంగమం, hRdyaMgamaM
-n. 
--appealing; touching; heart-stirring;


హృదయపూర్వకం, hRdayapUrvakaM
-adj.
--hearty; heart-felt; whole-hearted;


హృదయ స్పందనం, hRdaya spaMdanaM
-n.
--heart beat;


హృద్యం, hRdyaM
-n.
--one that is pleasant; one that is pleasing;


హెక్టరు, hekTaru
-n.
--hectare; an area equal to the size of a square of 100 meters on its side; a metric unit of area that is roughly equal to 2.471 acres;


హెగ్గాడి, heggADi     %e2t
-n.
--sentry;


హెచ్చరించు, heccariMcu
-v. t.
--warn; caution; enjoin;


హెచ్చరిక, heccarika
-v. t.
--warning;


హేతువు, hEtuvu
-n.
--cause; reason; rationale;


హేతువాదం, hEtuvAdaM
-n.
--rationalism; 
-- మూఢ నమ్మకాలకు సరియైన నిరూపణ కోరే వారిని హేతువాదులు (rationalist) అంటారు; ప్రతి విషయం వెనుక కారణం కోసం వెతికి అది ఉంటేనే దాన్ని నమ్మేవారు హేతువాదులు.


హేమం, hEmaM
-n.
--gold;


హేమాహేమీలు, hEmAhEmIu
-n. pl.
--big shots; big wheels; (ety.) believed to be an acronym for the words headmaster and headmistress when written in Telugu; another theory says that this is a Kannada word; అతిరధ-మహారధులు; సమర్ధులు; మొనగాళ్లు;


హేయమైన, hEyamaina
-adj.
--obnoxious; odious;


హేల, hEla
-n.
--sport; play;


హేళన, hELana
-n.
--ridicule; derision; sneering;


హైకూ, haikoo 
- n.
-- a short, pleasing statement;
-- హైకూ అనేది జపనీస్ భాషా పదం. ఇది రెండు పదాల కలయిక నుండి పుట్టింది: హై - అంటే వినోదం, హాస్యం, ఆటపాట లేదా లీల అని అర్థం. కు - అంటే పద్యం, వాక్యం లేదా చరణం అని అర్థం. అల్పాక్షరాల్లో అనల్పార్థం; చిరుకవిత; జపానీ భాషలో హైకూలను 5-7-5 మాత్రల (అక్షరాల) నియమంతో, మొత్తం 17 అక్షరాలలో, మూడు పంక్తులలో రాస్తారు. తెలుగులో రాసేటప్పుడు కూడా ఇదే మూడు పంక్తుల నియమాన్ని పాటిస్తారు. ఉదాహరణ (జీవిత సత్యం): చిన్న కాగితం (5 అక్షరాలు)| పడవలా సాగింది (7 అక్షరాలు)| మునిగిపోయింది (5 అక్షరాలు);


హైమావతి, haimAvati
-n.
--[bot.] ''Acorus calamus;'' see also వడజ;


హైరాణ, hairAna
-n.
--stress; toil; fatigue;
-- హైరాన్ (حيران) అన్న పారశీక పదానికి దిగ్భ్రమ చెందడం, ఆందోళన చెందడం, శ్రమ పడడం అన్న అర్థాలున్నాయి. అదే హిందుస్థానీ/ఉర్దూ ద్వారా తెలుగులోకి హైరానాగా ప్రవేశించింది.

-- దీని మూల ధాతువు అరబ్బీ హైర్- (حير). హైరత్- (حيرة) 'ఆశ్చర్యం, దిగ్భ్రమ, కలవరము' అన్నది కూడా ఈ ధాతువుకు చెందినదే (సురేశ్ కొలిచాల); 


హొయలు, hoyalu
-n.
--gracefulness; grace;


హోదా, hOdA
-n.
--status; rank; office;


హోమం, hOmaM
-n.
--oblation to Gods via a sacrificial fire; same as హవనం;
-- దేవుళ్లకు సమర్పించే నైవేద్యం, ప్రార్ధనలు మరియు ప్రార్ధనలతో పాటుగా శుద్ధి చేసిన వెన్న మొదలైన వాటిని అగ్నిలోకి పోయడం హోమము.


హోమగుండం, hOmaguMDaM
-n.
--the pit where the sacrificial fire is held;


హోర, hOra
-n.
--approximately an hour; one-half of the period defined by a Zodiacal sign;


హోరాహోరీ, horAhOrI
-adj.
--uninterrupted; ceaselessly; continuous; (lit.) every hour;


హోరు, hOru
-n.
--roar; the sound of an ocean; tempestuous;
---చెవిలో హోరు = roaring sound in the ear; ringing in the ear.
---సముద్రపు హోరు = the roar of the ocean.
---హోరుమని వర్షం పడుతోంది = it is raining heavily.
&lt;/poem&gt;

|width=&quot;65&quot;| &lt;!--- Do Not Change This Line ---&gt;
&lt;!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---&gt;

|-
|- &lt;!--- Nothing Below This Line! ---&gt;
|}

==మూలం==
* V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2
[[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]]</text>
      <sha1>iwc5hvmzhc1fmkt468kvjj72ca1uik4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>కొమ్మూరి సాంబశివరావు రచనలు</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4837</id>
    <revision>
      <id>39362</id>
      <parentid>39345</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T13:01:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>129</id>
      </contributor>
      <comment>/* నవలలు */</comment>
      <origin>39362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1275" sha1="6vdkfo8w1s2ba7r35eqchuduw4c8201" xml:space="preserve">[[m:te:కొమ్మూరి సాంబశివరావు|కొమ్మూరి సాంబశివరావు]] డిటెక్టివ్ రచనలకు పేరు గాంచాడు. ఇది ఆయన రాసిన రచనల సారాంశం.
== నవలలు ==
* [[/చేతులు ఎత్తు|చేతులు ఎత్తు]]
* [[/లాకెట్ మర్మం|లాకెట్ మర్మం]]
* [[/666|666]]
* [[/చీకటికి వేయి కళ్ళు|చీకటికి వేయికళ్ళు]]
* [[/ధారలుగా కారిన రక్తం వరదలుగా కారిన కన్నీరు|ధారలుగా కారిన రక్తం వరదలుగా కారిన కన్నీరు]]
* [[/నన్ను చంపకండి|నన్ను చంపకండి]]
* [[/దొంగలున్నారు జాగ్రత్త|దొంగలున్నారు జాగ్రత్త]]
* [[/చచ్చి బతికిన మనిషి|చచ్చి బతికిన మనిషి]]
* [[/అనామకుడి హత్య|అనామకుడి హత్య]]
* [[/చావుకేక|చావుకేక]]</text>
      <sha1>6vdkfo8w1s2ba7r35eqchuduw4c8201</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>కొమ్మూరి సాంబశివరావు రచనలు/చావుకేక</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4861</id>
    <revision>
      <id>39363</id>
      <timestamp>2026-09-17T13:16:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>129</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;ఇది ఒక వ్యాపారస్తుడైన ఆదిశేషయ్య ఇంట్లో జరిగే కథ. ఆయన భార్య లక్ష్మీ దేవి. వీరికి నలుగురు సంతానం. ఒక కొడుకు ప్రభు. ముగ్గురు కూతుర్లు కమల, మీనా, సరోజ. వీరితో పాటు...&quot; తో కొత్త పేజీని సృష్టించారు</comment>
      <origin>39363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2494" sha1="7480elny53zxsw1yow2hlbpm9krbgmz" xml:space="preserve">ఇది ఒక వ్యాపారస్తుడైన ఆదిశేషయ్య ఇంట్లో జరిగే కథ. ఆయన భార్య లక్ష్మీ దేవి. వీరికి నలుగురు సంతానం. ఒక కొడుకు ప్రభు. ముగ్గురు కూతుర్లు కమల, మీనా, సరోజ. వీరితో పాటు లక్ష్మీదేవి అక్క, వితంతువు అయిన శకుంతలమ్మ కూడా నివసిస్తుంటుంది. కొద్ది రోజులుగా ఆదిశేషయ్య స్నేహితుడు సీతారామయ్య, ఆదిశేషయ్య సోదరి కొడుకు ప్రకాష్, ఆయన చిన్ననాటి స్నేహితుడి కొడుకు రఘునాథ్ ఉద్యోగ ప్రయత్నాల్లో ఉంటూ ఈ ఇంట్లోనే ఉంటుంటారు. ఒక రోజు మీనకు చంపేస్తానంటూ ఒక అనామక ఉత్తరం వస్తుంది. దాన్ని తేలికగా తీసుకోకుండా ప్రభు, మీన వెళ్ళి డిటెక్టివ్ యుగంధర్ ని కలుస్తారు. యుగంధర్ మొదటగా రాజుని ఆ ఇంట్లో ఏం జరుగుతుందో కనుక్కోమని పంపుతాడు. రాజు ఆ ఇంట్లో ఉండగానే రాత్రి శకుంతలమ్మ హత్యకు గురవుతుంది. ఇంట్లో అన్ని తలుపులు మూసే ఉండటంతో హంతకుడు ఆ ఇంట్లోనే ఉన్నట్లు అనుమానిస్తారు యుగంధర్, రాజు. తర్వాత ఇద్దరూ కలిసి అదే ఇంట్లో బస చేస్తూ ఉండగానే సీతారామయ్య హత్యకు గురవుతాడు. తాము ఇంట్లో ఉండగానే హత్యలు చేస్తున్న వారిని పట్టుకోవడానికి యుగంధర్, రాజులు ఎలాంటి పరిశోధన చేశారు అనేది మిగతా కథ.</text>
      <sha1>7480elny53zxsw1yow2hlbpm9krbgmz</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>