వికీసోర్స్
tewikisource
https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
మీడియా
ప్రత్యేక
చర్చ
వాడుకరి
వాడుకరి చర్చ
వికీసోర్స్
వికీసోర్స్ చర్చ
దస్త్రం
దస్త్రంపై చర్చ
మీడియావికీ
మీడియావికీ చర్చ
మూస
మూస చర్చ
సహాయం
సహాయం చర్చ
వర్గం
వర్గం చర్చ
ద్వారము
ద్వారము చర్చ
రచయిత
రచయిత చర్చ
పుట
పుట చర్చ
సూచిక
సూచిక చర్చ
TimedText
TimedText talk
మాడ్యూల్
మాడ్యూల్ చర్చ
Event
Event talk
ఏ పురాణముల నెంత వెదికినా
0
3211
556743
14111
2026-05-22T12:42:55Z
Dglasri
7328
/* బయటి లింకులు */
556743
wikitext
text/x-wiki
{{Annamayya-box1-top|ఏ పురాణముల (రాగం: ) (తాళం : )}}
<poem>
ప|| ఏ పురాణముల నెంత వెదికినా | శ్రీపతి దాసులు చెడరెన్నడును ||
చ|| హరి విరహితములు అవిగొన్నాళ్ళకు | విరసంబులు మరి విఫలములు |
నరహరి గొలిచిటు నమ్మిన వరములు | నిరతము లెన్నడు నెలవులు చెడవు ||
చ|| కమలాక్షుని మతిగానని చదువులు | కుమతంబులు బహు కుపథములు |
జమళి నచ్యుతుని సమారాధనలు | విమలములేకాని వితథముగావు ||
చ|| శ్రీవల్లభుగతి జేరనిపదవులు | దావతులు కపట ధర్మములు |
శ్రీవేంకటపతి సేవించు సేవలు | పావనము లధిక భాగ్యపు సిరులు ||
</poem>
{{Annamayya-box-bottom}}
{{Annamayya-box2-top|E purANamula (Raagam: ) (Taalam: )}}
<poem>
pa|| E purANamula neMta vedikinA | SrIpati dAsulu ceDarennaDunu ||
ca|| hari virahitamulu avigonnALLaku | virasaMbulu mari viPalamulu |
narahari goliciTu nammina varamulu | niratamu lennaDu nelavulu ceDavu ||
ca|| kamalAkShuni matigAnani caduvulu | kumataMbulu bahu kupathamulu |
jamaLi nacyutuni samArAdhanalu | vimalamulEkAni vitathamugAvu ||
ca|| SrIvallaBugati jEranipadavulu | dAvatulu kapaTa dharmamulu |
SrIvEMkaTapati sEviMcu sEvalu | pAvanamu ladhika BAgyapu sirulu ||
</poem>
{{Annamayya-box-bottom}}
===బయటి లింకులు===
[https://annamayya-u.blogspot.com/2009/05/e-puranamula-entha.html Ae puranamula nenta - ఏ పురాణముల నెంత]
----
{{అన్నమయ్య పాటలు}}
[[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]]
48epsmbi2u8wz9tth1avl4lk7qenudu
ఈతడఖిలంబునకు
0
3490
556739
62374
2026-05-22T12:25:19Z
Dglasri
7328
/* బయటి లింకులు */
556739
wikitext
text/x-wiki
<!-- BOX -->
<div style='padding:0.5em; margin-bottom:0.8em; border:1px solid #fd8; background:#fffcec;'>
<!-- BOX HEAD -->
<div style="background-color:#fd8; font-weight:bold; font-size:140%; text-align:left; padding:0.3em;margin-bottom:0.2em;">ఈతడఖిలంబునకు (రాగం: ) (తాళం : ) </div>
<!-- BOX CONTENT -->
<div style='padding-left:0.5em;'>
<poem>
ఈతడఖిలంబునకు నీశ్వరుడై సకల
భూతములలోన దా బొదలువాడితడు ||
గోపాంగనలమెరుగు గుబ్బచన్నులమీద
చూపట్టుకమ్మ గస్తురిపూత యితడు
తాపసోత్తముల చింతాసౌధములలోన
దీపించు సుజ్ఞానదీప మితడు ||
జలధికన్యాపాంగ లలితేక్షణములతో
కలసి వెలుగుచున్న కజ్జలంబితడు
జలజాసనుని వదనజలధి మధ్యమునందు
అలర వెలువడిన పరమామృతంబితడు ||
పరివోని సురతసంపదల నింపులచేత
వరవధూతతికి పరవశమైన యితడు
తిరువేంకటాచలాధిపుడు దానె యుండి
పరిపాలనముసేయు భారకుండితడు ||
</poem>
</div></div><!-- END of BOX -->
<!-- BOX -->
<div style='padding:0.5em; margin-bottom:0.8em; border:1px solid #9fee9f; background:#f0fff0;'>
<!-- BOX HEAD -->
<div style="background-color:#9fee9f; font-weight:bold; font-size:140%; text-align:left; padding:0.3em;margin-bottom:0.2em;"> ItaDaKilaMbunaku (Raagam: ) (Taalam: )</div>
<!-- BOX CONTENT -->
<div style='padding-left:0.5em;'>
<poem>
ItaDaKilaMbunaku nISvaruDai sakala
BUtamulalOna dA bodaluvADitaDu
gOpAMganalamerugu gubbacannulamIda
cUpaTTukamma gasturipUta yitaDu
tApasOttamula ciMtAsaudhamulalOna
dIpiMcu suj~jAnadIpa mitaDu
jaladhikanyApAMga lalitEkShaNamulatO
kalasi velugucunna kajjalaMbitaDu
jalajAsanuni vadanajaladhi madhyamunaMdu
alara veluvaDina paramAmRutaMbitaDu
parivOni suratasaMpadala niMpulacEta
varavadhUtatiki paravaSamaina yitaDu
tiruvEMkaTAcalAdhipuDu dAne yuMDi
paripAlanamusEyu BArakuMDitaDu
</poem>
</div></div> <!-- END OF BOX -->
===బయటి లింకులు===
[https://annamayya-u.blogspot.com/2010/06/itadakilambunaku.html Itadakhilambunaku - ఈతడఖిలంబునకు]
----
{{అన్నమయ్య పాటలు}}
[[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]]
74n5rf2roz0mlfb61muwuslga1jz0o9
కలలోని సుఖమే
0
3532
556742
23043
2026-05-22T12:36:10Z
Dglasri
7328
/* బయటి లింకులు */
556742
wikitext
text/x-wiki
{{Annamayya-box1-top|కలలోని సుఖమే (రాగం: ) (తాళం : )}}
<poem>
ప|| కలలోని సుఖమే కలియుగమా- వెన్న | కలిలో నెక్కడిదె కలియుగమా ||
చ|| కడిగడి గండమై కాలము గడిపేవు | కడుగ గడుగ రొంపి కలియుగమా |
బడలికె వాపవు పరమేదొ చూపవు | గడిచీటియును నీవు కలియుగమా ||
చ|| కరపేవు కరతలే మరపేవు మమతలే | కరకర విడువవు కలియుగమా |
తెరచీర మరగింతే తెరువేల మూసేవు | గరుసేల దాటేవో కలియుగమా ||
చ|| కానిదె మెచ్చేవు కపటాలే యిచ్చేవు | కానీలే కానీలే కలియుగమా |
పైనిదే వేంకటపతి దాసులుండగ | కానవా నీవిదేమి కలియుగమా ||
</poem>
{{Annamayya-box-bottom}}
{{Annamayya-box2-top|kalalOni suKamE (Raagam: ) (Taalam: )}}
<poem>
pa|| kalalOni suKamE kaliyugamA- venna | kalilO nekkaDide kaliyugamA ||
ca|| kaDigaDi gaMDamai kAlamu gaDipEvu | kaDuga gaDuga roMpi kaliyugamA |
baDalike vApavu paramEdo cUpavu | gaDicITiyunu nIvu kaliyugamA ||
ca|| karapEvu karatalE marapEvu mamatalE | karakara viDuvavu kaliyugamA |
teracIra maragiMtE teruvEla mUsEvu | garusEla dATEvO kaliyugamA ||
ca|| kAnide meccEvu kapaTAlE yiccEvu | kAnIlE kAnIlE kaliyugamA |
painidE vEMkaTapati dAsuluMDaga | kAnavA nIvidEmi kaliyugamA ||
</poem>
{{Annamayya-box-bottom}}
===బయటి లింకులు===
[https://annamayya-u.blogspot.com/2010/08/kalaloni-sukame.html Kalaloni sukhame - కలలోని సుఖమే]
----
{{అన్నమయ్య పాటలు}}
[[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]]
6q5ymt8jomvw5yvb08mf18615fmzqw6
మేదిని జీవుల
0
3622
556756
14221
2026-05-22T16:53:42Z
Dglasri
7328
/* బయటి లింకులు */
556756
wikitext
text/x-wiki
{{Annamayya-box1-top|మేదిని జీవుల (రాగం: ) (తాళం : )}}
<poem>
ప|| మేదిని జీవుల గావ మేలుకోవయ్యా | నీదయే మాకెల్ల రక్ష నిద్ర మేలుకోవయ్యా ||
చ|| తగుగోపికల కన్నుదామరలు వికసించె | మిగుల సూర్యనేత్రుడ మేలుకోవయ్యా |
తెగువ రాక్షసులనే తిమిరము విరియగ | నెగడిన పరంజ్యోతి నిద్ర మేలుకోవయ్యా ||
చ|| ఘనదురితపు గలువలు వికసించె | మినుకు శశినేత్రుడ మేలుకోవయ్యా |
పనివడి వేదాలనే పక్షులెల్లా బలుకగ | జనక! యాశ్రితపారిజాత మేలుకోవయ్యా ||
చ|| వరలక్ష్మీ కుచచక్రవాకము లొండొంటి రాయ | మెరయుదోషరహిత మేలుకోవయ్యా |
పొరసి నీవు నిత్యభోగములు భోగించ | నిరతి శ్రీవేంకటేశ నేడు మేలుకోవయ్యా ||
</poem>
{{Annamayya-box-bottom}}
{{Annamayya-box2-top|mEdini jIvula (Raagam: ) (Taalam: )}}
<poem>
pa|| mEdini jIvula gAva mElukOvayyA | nIdayE mAkella rakSha nidra mElukOvayyA ||
ca|| tagugOpikala kannudAmaralu vikasiMce | migula sUryanEtruDa mElukOvayyA |
teguva rAkShasulanE timiramu viriyaga | negaDina paraMjyOti nidra mElukOvayyA ||
ca|| Ganaduritapu galuvalu vikasiMce | minuku SaSinEtruDa mElukOvayyA |
panivaDi vEdAlanE pakShulellA balukaga | janaka! yASritapArijAta mElukOvayyA ||
ca|| varalakShmI kucacakravAkamu loMDoMTi rAya | merayudOSharahita mElukOvayyA |
porasi nIvu nityaBOgamulu BOgiMca | nirati SrIvEMkaTESa nEDu mElukOvayyA ||
</poem>
{{Annamayya-box-bottom}}
===బయటి లింకులు===
[https://annamayya-u.blogspot.com/2009/07/medini-jeevula-gaava.html Medini jivula gava - మేదిని జీవుల గావ]
----
{{అన్నమయ్య పాటలు}}
[[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]]
5zqmchnyqbcommks9keiy1o6bj4dnu8
ఆహా నమో నమో
0
6589
556753
61142
2026-05-22T16:38:34Z
Dglasri
7328
/* బయటి లింకులు */
556753
wikitext
text/x-wiki
{{Annamayya-box1-top|ఆహా నమో నమో (రాగం: ) (తాళం : )}}
<poem>
ఆహా నమో నమో ఆదిపురుష నీకు
ఈహల నెంతవాడను ఎట్టుగాచితివి
లోకాలోకములు లోన నించుకొన్న నీవు
ఈకడ నా యాత్మలోన నెట్టణగితివి
ఆకడ వేదములకు నగోచరమైన నీవు
వాక్కుచే నీ నామముల వడి నెట్టణగితివి
అన్నిటా బ్రహ్మాదుల యజ़్జ భోక్తవైన నీవు
అన్న పానాదు లివి యెట్టారగించితివి
సన్నుతి పూర్ణుడవై జనియించిన నీవు
వున్నతి నా పుట్టుగలో వొకచో నెట్టుంటివి
దేవతలచే పూజ తివిరి గొనిన నీవు
ఈవల నాచే పూజ ఎట్టుగొంటివి
శ్రీ వేంకటాద్రి మీద సిరితో గూడిన నీవు
ఈ వీధి మా యింట ఇపుడెట్టు నిలిచితివి ||
</poem>
{{Annamayya-box-bottom}}
{{Annamayya-box2-top|AhA namO namO (Raagam: ) (Taalam: )}}
<poem>
AhA namO namO AdipuruSha nIku
Ihala neMtavADanu eTTugAcitivi
lOkAlOkamulu lOna niMcukonna nIvu
IkaDa nA yAtmalOna neTTaNagitivi
AkaDa vEdamulaku nagOcaramaina nIvu
vAkkucE nI nAmamula vaDi neTTaNagitivi
anniTA brahmAdula yaj~ja BOktavaina nIvu
anna pAnAdu livi yeTTAragiMcitivi
sannuti pUrNuDavai janiyiMcina nIvu
vunnati nA puTTugalO vokacO neTTuMTivi
dEvatalacE pUja tiviri gonina nIvu
Ivala nAcE pUja eTTugoMTivi
SrI vEMkaTAdri mIda siritO gUDina nIvu
I vIdhi mA yiMTa ipuDeTTu nilicitivi
</poem>
{{Annamayya-box-bottom}}
===బయటి లింకులు===
[https://annamayya-u.blogspot.com/2009/04/aho-namo-namo.html Aha namo namo - ఆహా నమో నమో]
----
{{అన్నమయ్య పాటలు}}
[[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]]
lo297hlguhym1ntz9uzit9uhm2kzp42
హరి రసమా విహారి
0
6596
556766
14138
2026-05-23T01:54:07Z
Dglasri
7328
/* బయటి లింకులు */
556766
wikitext
text/x-wiki
{{Annamayya-box1-top|హరి రసమా (రాగం: ) (తాళం : )}}
<poem>
పల్లవి:
హరి రసమా విహారి సతు -
సరసోయం మమ శ్రమ సంహారి
చరణం 1:
దయా నిభృత తనుధారి సం
శయాతిశయ సంచారి
కయాప్యజిత వికారి
క్రియా విముఖ కృపాలధారి
చరణం 2:
పరామృత సంపాది
స్థిరానందాశ్రేది
వరాలాభ వివాది శ్రీ -
తిరువేంకటగిరి దివ్య వినోది
</poem>
{{Annamayya-box-bottom}}
{{Annamayya-box2-top|hari rasamaa (Raagam: ) (Taalam: )}}
<poem>
pallavi:
hari rasamaa vihaari satu -
sarasOyaM mama Srama saMhaari
charaNaM 1:
dayaa nibhRta tanudhaari saM
SayaatiSaya saMchaari
kayaapyajita vikaari
kriyaa vimukha kRpaaladhaari
charaNaM 2:
paraamRta saMpaadi
sthiraanaMdaaSraedi
varaalaabha vivaadi Sree -
tiruvaeMkaTagiri divya vinOdi
</poem>
{{Annamayya-box-bottom}}
===బయటి లింకులు===
[https://annamayya-u.blogspot.com/2010/11/hari-rasamaa-vihaari.html Hari rasama vihari - హరి రసమా విహారి]
----
{{అన్నమయ్య పాటలు}}
[[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]]
9x4rrtzgovvxgs9tg1bgxycs8hc44bs
సుముఖ మంగళము
0
6632
556767
14323
2026-05-23T02:07:19Z
Dglasri
7328
/* బయటి లింకులు */
556767
wikitext
text/x-wiki
{{Annamayya-box1-top|సుముఖ మంగళము (రాగం: ) (తాళం : )}}
<poem>
సుముఖ మంగళము జయమంగళము
శమదమగత తే జయమంగళం
గంభీరగుణ కమలారమణా
శంభురాని నుత సకళలోకయుత
మాంభజతే జయమంగళం
అంభోధిశయన హరినయనా
కనకాంబర నిజఘనచరణాంబర
దనుజగణ హతదైత్యగణా
అనుపమచరిత అనంత నిరత
సనకప్రియ తే జయ మంగళము
చతుర్భుజాంగా సదయా పాంగ
గతనక్రాంబుజకర చక్ర
శ్రితశరణాగత శ్రీవేంకటపతి
చతుర నమో తే జయమంగలం
</poem>
{{Annamayya-box-bottom}}
{{Annamayya-box2-top|sumukha maMgaLamu (Raagam: ) (Taalam: )}}
<poem>
sumukha maMgaLamu jayamaMgaLamu
Samadamagata tE jayamaMgaLaM
gaMbhIraguNa kamalAramaNA
SaMbhurAni nuta sakaLalOkayuta
mAMbhajatE jayamaMgaLam
aMbhOdhiSayana harinayanA
kanakAmbara nijaghanacharaNAMbara
danujagaNa hatadaityagaNA
anupamacharita anaMta nirata
sanakapriya tE jaya maMgaLamu
chaturbhujAMgA sadayA pAMga
gatanakrAMbujakara chakra
SritaSaraNAgata SrIvEMkaTapati
chatura namO tE jayamaMgalaM
</poem>
{{Annamayya-box-bottom}}
===బయటి లింకులు===
<b>Listen Audio:</b>
[https://annamayya-u.blogspot.com/2010/11/sumukha-mamgalamu.html Sumukha mangalamu - సుముఖ మంగళము]
----
{{అన్నమయ్య పాటలు}}
[[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]]
hdd4nkhv8yrorh0ecetbkfnka1xw68l
556768
556767
2026-05-23T02:08:35Z
Dglasri
7328
/* బయటి లింకులు */
556768
wikitext
text/x-wiki
{{Annamayya-box1-top|సుముఖ మంగళము (రాగం: ) (తాళం : )}}
<poem>
సుముఖ మంగళము జయమంగళము
శమదమగత తే జయమంగళం
గంభీరగుణ కమలారమణా
శంభురాని నుత సకళలోకయుత
మాంభజతే జయమంగళం
అంభోధిశయన హరినయనా
కనకాంబర నిజఘనచరణాంబర
దనుజగణ హతదైత్యగణా
అనుపమచరిత అనంత నిరత
సనకప్రియ తే జయ మంగళము
చతుర్భుజాంగా సదయా పాంగ
గతనక్రాంబుజకర చక్ర
శ్రితశరణాగత శ్రీవేంకటపతి
చతుర నమో తే జయమంగలం
</poem>
{{Annamayya-box-bottom}}
{{Annamayya-box2-top|sumukha maMgaLamu (Raagam: ) (Taalam: )}}
<poem>
sumukha maMgaLamu jayamaMgaLamu
Samadamagata tE jayamaMgaLaM
gaMbhIraguNa kamalAramaNA
SaMbhurAni nuta sakaLalOkayuta
mAMbhajatE jayamaMgaLam
aMbhOdhiSayana harinayanA
kanakAmbara nijaghanacharaNAMbara
danujagaNa hatadaityagaNA
anupamacharita anaMta nirata
sanakapriya tE jaya maMgaLamu
chaturbhujAMgA sadayA pAMga
gatanakrAMbujakara chakra
SritaSaraNAgata SrIvEMkaTapati
chatura namO tE jayamaMgalaM
</poem>
{{Annamayya-box-bottom}}
===బయటి లింకులు===
<b>Listen Audio:</b><br/>
[https://annamayya-u.blogspot.com/2010/11/sumukha-mamgalamu.html Sumukha mangalamu - సుముఖ మంగళము]
----
{{అన్నమయ్య పాటలు}}
[[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]]
qecizq08obqklltjrpyb1ue3qpxvm9h
రచయిత:ముదిగొండ నాగలింగశాస్త్రి
102
160634
556759
556230
2026-05-22T18:56:33Z
Rajasekhar1961
50
556759
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = ముదిగొండ
|అసలుపేరు = నాగలింగశాస్త్రి
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = మ
|పుట్టిన_యేడు = 1876
|గిట్టిన_యేడు = 1948
|వివరణ =
|బొమ్మ=
|వికీపీడియా_లంకె = ముదిగొండ నాగలింగశాస్త్రి
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[ఆర్యధర్మ ప్రత్యక్ష ఫలబోధిని]] (1923) {{small scan link|Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf}}
* [[కారణోత్తరము అను దివ్యాగమము]] (1923) {{small scan link|Karanottaramu Anu Divyagamamu By Mudigonda Naga Linga Shastri, (1923, Telugu).pdf}}
* [[నవరస కాదంబరి]] (1931) {{small scan link|Navarasa-Kaadanbari (1931, Telugu).pdf}}
* [[భారత మంత్రులు]] (1937) {{small scan link|Bhaarata-Mantrulu.pdf}}
{{authority control}}
ipaq2wj6ruhlia562sfjw2mcm5q2ual
పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/251
104
171171
556781
483021
2026-05-23T07:10:02Z
Ramesam54
3001
/* అచ్చుదిద్దారు */
556781
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Ramesam54" />{{rh| 232 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}</noinclude><poem></poem>
{{float right| }}
తోపాటు మనసు కూడ లీన మగునని నిరూపింపఁబడియే యున్నదికదా! కావున పర
బ్రహ్మము కానవచ్చుననుట యనఁగా స్వస్వరూపముతో నిలుచుటయే కాని మఱే
మియుఁగాదు అని తెలిసికొనవలయును. వాస్తవస్థితిలో సర్వసాక్షి యగు బ్రహ్మమును
తెలిసికొనునది మఱియొకటి కలదనుటయే సంభవింపదు. సర్వసాక్షికి మఱియొక సాక్షి
కలఁడనిన వానికి మఱియొక సాక్షి వానికి మఱియొక సాక్షి యని లెక్కకు మిక్కిలిగ
సాక్షుల నంగీకరింపవలసివచ్చుటచే ననవస్థాదోషమువచ్చును,) యామద్వయంబు = రెండు
జాముల కాలము, యోగారూడుడై - యోగ = తారకయోగమును, ఆరూఢుఁడై = ఆరం
భించినవాఁడై, వానిన్ = ఆనాదబింకుకళలు (వానికి ఫలము లగునిశ్చలబుద్ధి ఘంటా
నాదపరబ్రహ్మములను) ధ్యానింపన్ = ధ్యానించినచో, తన్మయత్వంబు = ఆ బ్రహ్మమే
తానగుట, కలుగున్ . అట్టియున్మనియందున్ = ఇట్లు వివరింపఁబడిన యున్మన్యవస్థయందు,
మనోనిలములు = మనః ప్రాణములు, వివి... తోన్ - వివిధ = బహువిధములైన, విషయ =
శబ్దాదివిషయములతోను, ఇంద్రియములతోన్ = ఇంద్రియములతోను, విలయమొం
దున్ = నశించును, సర్వ... గంబు - సర్వ = సమప్తమైన, వేదాంత = వేదాంతములయందు,
విదిత = తెలియఁజేయఁబడిన, పరమ = శ్రేష్ఠమైన, రాజయోగంబు = రాజయోగము, ఇది
యసూ = ఇదియే సుమా!
డా. దేవతలచేఁగూడ స్తోత్రము చేయఁబడతగిన గుణములుగల యోయాంజనేయా!
యీరాజయోగమును సంక్షేపముగాఁ జెప్పెద వినుము. రేయిపగలు పైన వర్ణించిన విధ
ముగా నజపాగాయత్రి ననుష్ఠించిన బిందువు చలింపక నిలుచును. పలువిధములగు నాద
ముల వినుచుండినఁ దుదకు ఘంటా నాదము మ్రోగును. బహువిధము లగుకళల వీక్షిం
చిన నంతమునకు పరబ్రహ్మము నెఱుఁగును. ఇట్లు యోగసిద్ధినిఁ గాంచి నిష్ఠతో రెండు
జాము లభ్యసించినయెడల సాధకుఁడు తన్మయుఁ డగును. ఆతన్మయత్వమునకే యున్న
న్యవస్థ యని పేరు. ఆయవస్థయందు యింద్రియ ప్రాణవిషయములతో గూడి మనస్సు
లయమునొందును. అప్పుడప్రయత్నముగనే సర్వపరిపూర్ణ మగు స్వస్వరూపము శేషిం
చును. ఇదియే రాజయోగము సర్వవేదాంతశాస్త్రములును దీనినే వినుతించుచున్నవి.
{{Center|'''అధికారి తారతమ్యమున యోగసిద్ధియగుటకుఁ'''}}
{{Center|'''గాలనిర్ణయముఁ దెలుపుట.'''}}
అవ. ఈవిధముగా తారకయోగస్వరూపమును దానివలన ననాయాసముగ మోక్ష
ము సిద్ధించుటయును నిరూపించి యుపసంహరించుచు తత్సిద్ధికి కాలనియమమును జెప్పు
చున్నాఁడు...
వ. ఇవ్విధంబునఁ బ్రతిదివసంబు యామద్వయనియమంబు ధప్పక య
భ్యసించిన నిర్మలనిశ్చలచిత్తవృత్తి గలపురుషులకు షణ్మాసంబులకు<noinclude><references/></noinclude>
patqgjs9y31r68ypiqhe3jgqvx8ylth
పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/250
104
171172
556778
483023
2026-05-23T06:45:10Z
Ramesam54
3001
/* అచ్చుదిద్దారు */
556778
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Ramesam54" />{{rh| |ప్ర థ మా శ్వా స ము. |231 }}</noinclude>
ఆవ. ఇట్లు సవిస్తరముగ రాజయోగము నెఱింగించి మరల దానినే సంక్షేపించి
చెప్పుచున్నాఁడు.—
<poem>
సీ. పరమహంసంబు రేపగలు చింతింపంగ
బిందు విందందుఁ గంపింపకుండు
దశవిధ ప్రణవనాదము లాలకింపంగఁ
దుదను ఘంటానాద మొదవి మ్రోయు
బహులక్ష లక్ష్యముల్ పరికించి చూడంగ
సురుచిరంబై స్వయంజ్యోతి యొప్పు
యామద్వయంబు యోగారూఢుఁడై వాని
ధ్యానింపఁ దన్మయత్వంబు గలుగు
తే. నట్టియున్మనియందు మనోనిలములు
వివిధవిషయేం ద్రియములతో విలయ మొందు
నిదియె సూ సర్వవేదాంత విదిత పరమ
రాజయోగంబు దేవతారాజి వినుత!. {{float right|189 }}
</poem>
టీక . దేవతారాజివినుత = దేవతాసమూహములచే స్తోత్రములు చేయఁబడుచున్న
సద్గుణములు గలయాంజనేయా, పర……సంబున్ - పరమ = శ్రేష్ఠమైన, హంసంబున్ =
హంసపక్షి యని చెప్పఁబడి యున్న జీవునిఁ గూర్చి, రేపగలు = రేయుంబవలు, చింతింపం
గన్ = ఆలోచన సేయఁగా (ఈ జీవునకును బ్రహ్మమునకును భేదము లేదని ధ్యానింపఁగా)
బిందువు = బుద్ధి, ఇదంచున్ = ఇటునటు, కంపింపకుండున్ = కదలనేరదు, దశ ...ములు -
దశవిధ = పదివిధము లగు, ప్రణవనాదములు = ఓంకారనాదములు, ఆలకింపంగన్ = విను
చుండఁగా, తుదన్ = అంతమునందు, ఘంటానాదము = ఘంటానాదరూపమగునోం
కారధ్వని, ఒదవిమ్రోయున్ = పుట్టిమ్రోగును, బహులక్షలక్ష్యములు - బహు = అనేకము
లైన, లక్ష = లక్షసంఖ్యలు గల, లక్ష్యములు = గుఱులు, (చిత్కళలు) పరికించి = విమర్శ
పూర్వకముగా, చూడంగన్చూ = చూచుచుండఁగ, సురుచిరంబై = మిగులఁ బ్రకాశించుచు,
స్వయంజ్యోతి = స్వప్రకాశ స్వరూపమగు పరబ్రహ్మము, ఒప్పున్ = ప్రకాశించును. (కొన
వచ్చుననుట. ఇచ్చట కానఁ బడుట యనఁగా నేత్రములకు గోచరమగుట కాదు. పర
బ్రాహ్మ ఇంద్రియములకు గోచర మగువాఁడు కాఁడుగదా. మఱియు, హంసనాదబిం
దుకళలు నశించినప్పుడుగాని పరబ్రహ్మము కానరాఁ డని చెప్పఁబడియుండుటచే పర
బ్రహ్మము కానవచ్చునప్పటికి దానిని చూచుటకు మనస్సే యుండదుకదా! నాదాదుల<noinclude><references/></noinclude>
td810hbgtui8lrfqodakoegp30rux21
పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/249
104
171173
556777
483025
2026-05-23T05:54:40Z
Ramesam54
3001
/* అచ్చుదిద్దారు */
556777
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Ramesam54" />{{rh|230 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}</noinclude>
<poem></poem>
యనియు సహజామనస్కం బనియుఁ జెప్పునొప్పు నట్టిపూర్ణనిర్వికల్ప
సమాధియం దద్వితీయాపరోక్షస్వయంప్రకాశమానాఖండ సచ్చిదా
నందస్వరూపపరమాత్మారామ చైతన్యమాత్రుండవై యుండుమని యు
పదేశించి వెండియు నిట్లనియె. {{float right|188 }}
టీక. ఇట్లు_ ఈవిధముగా,హంస ..తోన్ - హంస = హంసపక్షిగా వర్ణింపఁబడి
యున్న జీవునితోడను, నాద బిందుకళలతోన్ = ప్రణవనాదబుద్ధిచిత్కళలతోడను, సక
...లు - సకలేంద్రియ = సర్వేంద్రియములతోడను, సమన్విత = కూడిన, మనః = మనస్సును,
ప్రాణంబులు = ప్రాణమును, ఎప్పుడు విలయంబగున్ = ఎప్పుడు పరబ్రహ్మమునందు లీనము
లగునో, ఆప్పుడయ్యవస్థ = అప్పుడు ఆచిత్తాదిలయావస్థ, తురీయం బనియున్ - తురీ
యావస్థయనియు, (ఈ తురీయావస్థరెండు విధములు. అందు స్వభావసిద్ధము గానే ప్రతి
దినమును ప్రతిజీవునకును సుషుప్త్యవస్థకుఁ బిదప నంతకంటె మిగుల సుఖకరమై
లభించు చుండు నది యొకటి. తారకయోగవిచారమునందుఁ జెప్పఁబడినరీతిగ మనసు
మొదలగునవి పరబ్రహ్మమునందు లీనమైనపుడు కాశ్వత సుఖమును గలిగించుచు జీవబ్ర
హ్మైక్యానుసంధానాభ్యాసపాటనమువలనఁ గలుగునది మఱియొకటి) ఉన్మనియని
యున్ = ఉన్మన్యవస్థయనియు, సహజామనస్కంబనియున్ = స్వభావసిద్ధమైన యమన
స్కమనియు, చెప్పునొప్పున్ = చెప్పుఁబడుచున్నది. అట్టి దున్ - అట్టి = అటువంటి,
పూర్ణ = కొఱఁతలేనట్టియు, నిర్వికల్ప - ధ్యానించువాఁడు ధ్యానింపఁబడునది
ధ్యానము అను మొదలగు భేదములు లేనట్టీయు, సమాధియందున్ = నిష్ఠయందు, అద్వి
. . . వై - అద్వితీయ = రెఁడవవాఁడు లేనట్టియు, అపరోక్ష = ప్రత్యక్షమైనట్టియు, స్వయం
ప్రకాశమాన = మఱియొకదానిసహాయము లేక తనంతఁ దానే ప్రకాశించునట్టియు,
(ఇచ్చట ప్రకాశ మనఁగా జ్ఞానమే; ప్రకాశించుట అనఁగా తెలిసికొనుటయే) ఆఖం
డ = విభాగములు లేనట్టియు, సచ్చిదానందస్వరూప = సత్యజ్ఞానానందస్వరూపమైన,
పరమ = శ్రేష్ఠమైన, ఆత్మారామ = అంతర్యామియైన, చైతన్యమాత్రుండవై = జ్ఞానమే
స్వరూపముగాఁ గలవాఁడవై, ఉండుము అని ఉపదేశించి = ఉండుము అని బోధించి,
వెండియున్ = మఱియు, ఇట్లనియెన్ = ఈ క్రిందివిధముగాఁ జెప్పెను..
తా. ఈవిధముగా ప్రాణేంద్రియసహితముగ మనస్సెప్పుడు పర బ్రహ్మమునందు
లీనమగునో ఆస్థితికి తురీయావస్థయనియు, నున్మన్యవస్థయనియు, సహజామనస్కమని
యుఁ బేర్లు, ఇదియే నిర్వికల్ప సమాధి యవఁబడును. ఇట్టి సమాధియందు నిలిచి సర్వ
పరిపూర్ణుఁడును ఆద్వితీయుడును జీవునికంటే నభిన్నుఁడును స్వప్రకాశస్వరూపుడు
ను అంతర్యామియు నగు శ్రీ రామునితో నభిన్నుఁడవై యుండుము. మోక్షమును
జెందుము, అని యుపదేశించి యాసీతాదేవి మఱియు నిటనియె.<noinclude><references/></noinclude>
cc2vreeo6yyfiuvh709rntz5oq7qkb4
పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/248
104
171174
556776
483027
2026-05-23T05:36:27Z
Ramesam54
3001
/* అచ్చుదిద్దారు */
556776
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Ramesam54" />{{rh| |ప్ర థ మా శ్వా స ము. |229 }}</noinclude>
తా. ఇంట్లనాదిసిద్ధ మగుజీవబ్రహ్మైక్యమే కళ గావున నది వాదబిందువుల
నశింపఁజేసి తనయందుఁ జేర్చికొని ఘటాకాశము మహాకాశమున లీనమైనట్లు తనకంటె
నభిన్నుఁడగుపరమాత్మునియం ధైక్యమగును.
<poem>
మ. కలహంసాన్వితనాదబిందుకళ లైక్యంబెప్పుడౌ నప్పు డు
జ్జ్వలకర్పూరశిఖీ ప్రణాళముగతిన్ సర్వేంద్రియోపేతకా
నిలచిత్తంబులు శూన్యమై చనఁగఁదా నిర్వాతదీపోపమా
చలసచ్చిత్సుఖవిగ్రహత్ముఁడలరున్ సంపూర్ణుడై యంతట౯. {{float right|187 }}
</poem>
టీక. కల...ళలు - కల = మనోహరమైన, హంస = హంసపక్షి యని జెప్పఁబడిన
జీవునితో, అన్విత = కూడిన, నాదబిందుకళలు = ప్రణవనాదములును,బుద్ధియు,జిత్క
ళయు, ఐక్యం బెప్పుడౌన్ = ఏసమయమునఁ దనతో (బ్రహ్మతో), నేకీభవించునో, అప్పు
డు = ఆసమయమున, ఉజ్జ్వల... గతిన్ - ఉజ్జ్వల- ప్రకాశించుచున్న, కర్పూరశిఖ =
కర్పూరదీపముయొక్క, ప్రణాశముగతిన్ = నాశనముపలె (అనఁగాః కర్పూరదీపమును
గర్పూరమును గూడనొకమాఱెనశించినట్లు, సర్వే...బులు- సర్వేంద్రియ =సమస్తేం
ద్రియములతో, ఉపేతక =కూడిన, (ఇచ్చట స్వార్థమందు క ప్రత్యయము.) అనిల= వా
యువులును, చిత్తంబులు = మనస్సును, శూన్యమైచనఁగన్ = స్వరూపరహితములై పోఁ
గా తాన్ = తాను, నిర్వా… త్ముడు-నిర్వాత = గాలి లేనిచోటనున్న, దీపోపను = దీప
గతోసమాన మైనట్టియు, అచల = నిశ్చలమైనట్టియు, సత్ = సత్తా మాత్రమైనట్టియు, చి
త్ = జ్ఞానరూపమైనట్టియు, సుఖ = ఆనందమైనట్టియు, విగ్రహాత్ముఁడు = రూపముగల(ఆ
నఁగా - ప్రపంచవిలక్షణుఁడైన పరబ్రహ్మము. (ఈ ప్రపంచము ఆసత్య, ఆజ్ఞాన దుఃఖ
రూపమైనది. బ్రహ్మము సత్యజ్ఞాన సుఖరూపుడైన వాఁడు, కావున బ్రపంచమునకంటె
బ్రహ్మవేఱు. విలక్షణపదమునకు వేఱనియే యర్థమని తెలిసికొనవలయును), ఆంతటన్
= సర్వదేశములయందును, సంపూర్ణుఁడు ఐ = కొఱత లేక వ్యాపించియున్న వాఁడై, అ
నఁగా = నద్వితీయుఁడై,) అలరున్ = ప్రకాశించును.
తా. ఈవిధముగా హంసయు నాదబిందుకళలును దనలో సైశ్యముఁ జెందఁ
గానే యా పరబ్రహ్మము: ఇంద్రియప్రాణమనస్సులు అగ్నియందుఁ గలసినకర్పూరము
వలె రూపరహితములు కాఁగానే యాసత్యజ్ఞానానందస్వరూపుఁ డగు పరమాత్ముఁడు
గాలిలేనిచోట నున్న దీపముకై వడి నిశ్చలుఁడై యద్వితీయఁఁడై ప్రకాశించును.
{{Center|'''అ మ న స్క ని రూ ప ణ ము.'''}}
వ. ఇట్లు హంసనాదబిందుకళలతో సకలేంద్రియసమన్వితమనః ప్రాణంబు
అప్పుడు విలయం బగు నప్పు డయ్య వస్థ తురీయం బనియు నున్మని<noinclude><references/></noinclude>
8rxfs4g44e2ln2ngvjf7rh0k42u70jd
రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా
0
211641
556790
551802
2026-05-23T08:05:16Z
రవిచంద్ర
146
556790
wikitext
text/x-wiki
<poem>
రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా - 2
గోవర్ధన గిరిలోనా
పలుగూడాడెనురా చెలుగూడాడెనురా - 2
నందనవనమున పడతులతోడ బృందావనమున భక్తుల తోడ - 2
బృందావనమున భక్తుల తోడ
ఆనందమాడెనురా రంగడు ప్రబంధమాడెనురా - 2
ద్వారక పురము నందు ద్వాదశి దినము నందు - 2
నిండెయుండెనురా రంగడు నిలిచి ఉండెనురా - 2
పండరి పురములో నా చోకామేళుని సన్నిధిలోనా - 2
భజించి ఆడెనురా రంగడు భుజించిపోయెనురా రా - 2
రత్నాల మేడలోన రమ్యమైన ద్వారకలోన - 2
రమణులతో గూడి నాట్యము జేసెనురా
మధురముగా తాను వేణువు నూదెనురా
రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా
పలుగూడాడెనురా చెలుగూడాడెనురా
కాళంగి మడుగులోన కాళియ నాగు పడగలపైన - 2
నాట్యము జేసెను రా నటనలు జేసెనురా
రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా
పలుగూడాడెనురా చెలుగూడాడెనురా
శ్రీ కడపపురము నందు నారాయణదాసుని హృదయము నందు
నిండె యుండెనురా రంగడు నిలిచి యుండెను రా
రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా
పలుగూడాడెనురా చెలుగూడాడెనురా
</poem>
ou5bv6foz1zwfu8p3r6mpwm985mjak6
556791
556790
2026-05-23T08:06:38Z
రవిచంద్ర
146
556791
wikitext
text/x-wiki
<poem>
రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా - 2
గోవర్ధన గిరిలోనా
పలుగూడాడెనురా చెలుగూడాడెనురా - 2
నందనవనమున పడతులతోడ బృందావనమున భక్తుల తోడ - 2
బృందావనమున భక్తుల తోడ
ఆనందమాడెనురా రంగడు ప్రబంధమాడెనురా - 2
ద్వారక పురము నందు ద్వాదశి దినము నందు - 2
నిండెయుండెనురా రంగడు నిలిచి ఉండెనురా - 2
పండరి పురములోనా చోఖామేళుని సన్నిధిలోనా - 2
భజించి ఆడెనురా రంగడు భుజించిపోయెనురా రా - 2
రత్నాల మేడలోన రమ్యమైన ద్వారకలోన - 2
రమణులతో గూడి నాట్యము జేసెనురా
మధురముగా తాను వేణువు నూదెనురా
రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా
పలుగూడాడెనురా చెలుగూడాడెనురా
కాళంగి మడుగులోన కాళియ నాగు పడగలపైన - 2
నాట్యము జేసెను రా నటనలు జేసెనురా
రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా
పలుగూడాడెనురా చెలుగూడాడెనురా
శ్రీ కడపపురము నందు నారాయణదాసుని హృదయము నందు
నిండె యుండెనురా రంగడు నిలిచి యుండెను రా
రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా
పలుగూడాడెనురా చెలుగూడాడెనురా
</poem>
qlxrnfmt47knaqvq1cuecqqrqmf4qs9
పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/434
104
212139
556770
553047
2026-05-23T04:28:07Z
A.Murali
3019
556770
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude>
ఫైన్ ఆర్ట్స్ పూర్తి కావొచ్చింది. డిగ్రీలో చేరడానికి పదవ తరగతి పాస్ అయివుండాలి. దాంతో రాజన్ బాబు ప్రయత్నాలు మొదలయ్యాయి. ఒక పక్క డిప్లమో చేస్తూనే పదవ తరగతి పరీక్షలు రాసి పాసయ్యాడు. దాంతో
జె.ఎస్.టి.యులో అప్లయిడ్ కోర్సులో ప్రవేశం లభించింది. ఈ కోర్సులో ఫోటోగ్రఫి కూడా భాగం. అందుకుగాను
ప్రతిబింబాలు అనే అంశంపై ఫొటోలు తీసుకురమ్మని లెక్చెరర్ ఇబ్రహీం ఆలి పంపించారు. తమ కాలేజి ఆవరణలో
నిలిపి ఉన్న ప్రిన్సిపాల్ కారుపై ప్రతిబింబిస్తున్న కాలేజి భవనం ప్రతిమను క్లిక్ మనిపించి తీసుకెళ్ళి చూపాడు. అదే
ఫొటో రాజన్ పాల్గొన్న మొదటి పోటీలోనే రెండవ బహుమతి సాధించి పెట్టింది. దీంతో ఆత్మస్థైర్యం పెరిగింది. అప్పటి వరకు తాను పల్లెవాడినని, సామాన్య కుటుంబం నుంచి వచ్చానని, ఆంగ్లం రాదని రాజన్లో దాగివున్న ఆత్మ న్యూనత పటాపంచలై పోయింది. ఫొటోగ్రఫి తన బతుకుకు బరోసాగా నిలుస్తుందనే నమ్మడం ఆరంభించాడు. అదే సమయంలో స్మృజనాత్మక ఫొటోగ్రఫీ వైతాళికుడు, ఫొటోగ్రఫీ జీనియస్ రాజ త్రయంబక్ రాజబహద్దూర్ వద్ద శిష్యరికం చేసేబంగారు అవకాశం లభించింది. ఇది రాజన్ బాబు జీవితాన్ని మలుపు తిప్పింది.
ఒక దిశను, లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించుకోనేట్లు చేసింది. సాధారణ ఫొటోలు తీయడం నుంచి శైలి, శిల్పం ఉండే కవితాత్మక ఫొటోలు తీయడం వరకు ఎన్నో మెళుకువలను రాజ త్రయంబక్ రాజబహద్దూర్ తనదైన శైలిలో రాజన్కు నేర్పారు. అప్పటి నుంచి నిరంతరం తనను తాను రాజన్ సాన బెట్టుకున్నారు. తనలోని అభినివేశానికి ప్రయోగాలు తోడై సంపూర్ణ సృజనాత్మక ఫొటోగ్రాఫర్ రూపుదిద్దుకున్నారు. ఎన్నో పరీక్షలు ఎదుర్కొని ఫొటోగ్రఫిలో తన సంతకాన్ని శాశ్వతంగా నిలుపుకున్నారు. మానవ అనాటమీ, గిరిజన సంస్కృతి, సంప్రదాలపై ఫొటోలు తీయడంలో రాజన్ బాబుది అరుదైన శైలి. గిరిజన జీవన శైలిపై అధ్యయనం చేయడానికి, చిత్రీకరించడానికి ఆయన అరకులో అణువణువు తిరిగారు. ఆదిలాబాద్ అడవుల్లో గొండులతో సహవాసం చేశారు. అందుకే ఆ కథా వస్తువులపై ఆయన చిత్రాలు సజీవంగా వుంటాయి.
గిరిజన వివాహాలు, గోండుల గుస్సాడి, ధింసా దరువులు, ఆనందం, నావలయానం అన్నీ కళ్ళకు కట్టినట్లు ఫొటోలు తీశారు. మానవ అనాటమీని ప్రకృతికీ సారూప్యతను ఆపాదిస్తూ, దానికి వేదాంతాన్ని ముడివేస్తూ ఎన్నో ఛాయా చిత్రాలు సృజియించారు. నగ్నత్వంపై చిత్రించినా, గిరిజన జీవన శైలిపై క్లిక్ మనిపించినా అందులో కళాత్మకతను జొప్పించి మనోహర చిత్రాలుగా ఆవిష్కరించడం ఆయన శైలి. చుట్టూ ఉన్న ప్రకృతిని, వెలుగు నీడలను, శరీరాకృతికి సంధించి కమనీయ శ్రుతులు పలికించడం ఆయన కెమేరాకు అలవాటైన విద్య.
"స్త్రీ శరీరం- సౌందర్యం" అనే అంశంపై ఫోటోలను తీయడంలో ఆయన నేర్పరి. హైదరాబాద్లో మోడళ్ళు దొరకని కాలంలో అవగాహనలేని గిరిజన యువతిని మోడల్గా తీసుకొని ఆమెకు తర్ఫీదు ఇచ్చి తన ఇతివృత్తానికి తగ్గ ఫొటోలను తీయడానికి చాల అవస్థలు పడ్డారు. అయితే ఆ ప్రయత్నం అనేక ఫొటోగ్రఫి ప్రదర్శనల్లో రాజన్ బాబుకు
మంచి ప్రశంసలు, పురస్కారాలు సాధించిపెట్టింది.
లండన్ జ్యూరీలో కూడా రాజన్ బాబు పనితనానికి మంచి స్పందన లభించింది. "స్త్రీ నగ్న సౌందర్యం" అనే
ఇతివృత్తంపై ఆయన తీసిన ఛాయా చిత్రాలను జ్యూరీలోని మహిళా సభ్యురాలు మెచ్చుకోవడం ఆయనకు మరింత
నైతికబలం కలిగించింది. ఈ అరుదైన గౌరవం కోసమే ఆయన ఎన్నో కష్టనష్టాలకు ఎదురొడ్డి ఫొటోగ్రఫిలో కృషి
జరిపారు.
బ్లాక్ అండ్ వైట్ ఫొటోగ్రఫిలో వెలుగు నీడలను ఆయన వాడుకున్నట్లు. చీకటి వెలుగులతో ఆయన ఆడుకున్నట్లు
వేరెవ్వరికి సాధ్యపడదు. అందుకే బ్లాక్ అండ్ వైట్ ఫొటోగ్రఫీలో దేశమే గర్వించే స్థాయికి రాజన్ బాబు ఎదిగారు. రాజన్ బాబు కృషిని ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఫొటోగ్రఫి సంస్థలన్నీ గుర్తించాయి. 1970లో ఫ్రాంస్ లొని ఆర్టిస్ట్ అఫ్ ఫెడరేషన్ ఇంటర్నేషనల్ ఫొటోగ్రఫి ఆర్ట్, 1983లో లండన్లోని రాయల్ ఫొటోగ్రఫి సొసైటీల అసోసియేటిప్ లభించింది. ప్రపంచ ఫొటోగ్రాఫర్ల బంగారు కల వంటి రాయల్ ఫొటోగ్రఫి సొసైటీ ఫెలోషిప్ 1987లో రాజన్కు లభించింది, నగ్న చిత్రాలపై (న్యూడ్ ఫొటోగ్రఫి) ఆయన సమర్పించిన పరిశోధనా వ్యాసానికి రాయల్ ఫొటోగ్రఫి సొసైటీ ఆయనకు ఫెలోషిప్ ప్రధానం చేసింది.<noinclude><references/></noinclude>
1iz09euskulgj247ia3d3lvmuvyrhmh
556771
556770
2026-05-23T04:29:07Z
A.Murali
3019
/* అచ్చుదిద్దారు */
556771
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude>
ఫైన్ ఆర్ట్స్ పూర్తి కావొచ్చింది. డిగ్రీలో చేరడానికి పదవ తరగతి పాస్ అయివుండాలి. దాంతో రాజన్ బాబు ప్రయత్నాలు మొదలయ్యాయి. ఒక పక్క డిప్లమో చేస్తూనే పదవ తరగతి పరీక్షలు రాసి పాసయ్యాడు. దాంతో
జె.ఎస్.టి.యులో అప్లయిడ్ కోర్సులో ప్రవేశం లభించింది. ఈ కోర్సులో ఫోటోగ్రఫి కూడా భాగం. అందుకుగాను
ప్రతిబింబాలు అనే అంశంపై ఫొటోలు తీసుకురమ్మని లెక్చెరర్ ఇబ్రహీం ఆలి పంపించారు. తమ కాలేజి ఆవరణలో
నిలిపి ఉన్న ప్రిన్సిపాల్ కారుపై ప్రతిబింబిస్తున్న కాలేజి భవనం ప్రతిమను క్లిక్ మనిపించి తీసుకెళ్ళి చూపాడు. అదే
ఫొటో రాజన్ పాల్గొన్న మొదటి పోటీలోనే రెండవ బహుమతి సాధించి పెట్టింది. దీంతో ఆత్మస్థైర్యం పెరిగింది. అప్పటి వరకు తాను పల్లెవాడినని, సామాన్య కుటుంబం నుంచి వచ్చానని, ఆంగ్లం రాదని రాజన్లో దాగివున్న ఆత్మ న్యూనత పటాపంచలై పోయింది. ఫొటోగ్రఫి తన బతుకుకు బరోసాగా నిలుస్తుందనే నమ్మడం ఆరంభించాడు. అదే సమయంలో స్మృజనాత్మక ఫొటోగ్రఫీ వైతాళికుడు, ఫొటోగ్రఫీ జీనియస్ రాజ త్రయంబక్ రాజబహద్దూర్ వద్ద శిష్యరికం చేసేబంగారు అవకాశం లభించింది. ఇది రాజన్ బాబు జీవితాన్ని మలుపు తిప్పింది.
ఒక దిశను, లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించుకోనేట్లు చేసింది. సాధారణ ఫొటోలు తీయడం నుంచి శైలి, శిల్పం ఉండే కవితాత్మక ఫొటోలు తీయడం వరకు ఎన్నో మెళుకువలను రాజ త్రయంబక్ రాజబహద్దూర్ తనదైన శైలిలో రాజన్కు నేర్పారు. అప్పటి నుంచి నిరంతరం తనను తాను రాజన్ సాన బెట్టుకున్నారు. తనలోని అభినివేశానికి ప్రయోగాలు తోడై సంపూర్ణ సృజనాత్మక ఫొటోగ్రాఫర్ రూపుదిద్దుకున్నారు. ఎన్నో పరీక్షలు ఎదుర్కొని ఫొటోగ్రఫిలో తన సంతకాన్ని శాశ్వతంగా నిలుపుకున్నారు. మానవ అనాటమీ, గిరిజన సంస్కృతి, సంప్రదాలపై ఫొటోలు తీయడంలో రాజన్ బాబుది అరుదైన శైలి. గిరిజన జీవన శైలిపై అధ్యయనం చేయడానికి, చిత్రీకరించడానికి ఆయన అరకులో అణువణువు తిరిగారు. ఆదిలాబాద్ అడవుల్లో గొండులతో సహవాసం చేశారు. అందుకే ఆ కథా వస్తువులపై ఆయన చిత్రాలు సజీవంగా వుంటాయి.
గిరిజన వివాహాలు, గోండుల గుస్సాడి, ధింసా దరువులు, ఆనందం, నావలయానం అన్నీ కళ్ళకు కట్టినట్లు ఫొటోలు తీశారు. మానవ అనాటమీని ప్రకృతికీ సారూప్యతను ఆపాదిస్తూ, దానికి వేదాంతాన్ని ముడివేస్తూ ఎన్నో ఛాయా చిత్రాలు సృజియించారు. నగ్నత్వంపై చిత్రించినా, గిరిజన జీవన శైలిపై క్లిక్ మనిపించినా అందులో కళాత్మకతను జొప్పించి మనోహర చిత్రాలుగా ఆవిష్కరించడం ఆయన శైలి. చుట్టూ ఉన్న ప్రకృతిని, వెలుగు నీడలను, శరీరాకృతికి సంధించి కమనీయ శ్రుతులు పలికించడం ఆయన కెమేరాకు అలవాటైన విద్య.
"స్త్రీ శరీరం- సౌందర్యం" అనే అంశంపై ఫోటోలను తీయడంలో ఆయన నేర్పరి. హైదరాబాద్లో మోడళ్ళు దొరకని కాలంలో అవగాహనలేని గిరిజన యువతిని మోడల్గా తీసుకొని ఆమెకు తర్ఫీదు ఇచ్చి తన ఇతివృత్తానికి తగ్గ ఫొటోలను తీయడానికి చాల అవస్థలు పడ్డారు. అయితే ఆ ప్రయత్నం అనేక ఫొటోగ్రఫి ప్రదర్శనల్లో రాజన్ బాబుకు
మంచి ప్రశంసలు, పురస్కారాలు సాధించిపెట్టింది.
లండన్ జ్యూరీలో కూడా రాజన్ బాబు పనితనానికి మంచి స్పందన లభించింది. "స్త్రీ నగ్న సౌందర్యం" అనే
ఇతివృత్తంపై ఆయన తీసిన ఛాయా చిత్రాలను జ్యూరీలోని మహిళా సభ్యురాలు మెచ్చుకోవడం ఆయనకు మరింత
నైతికబలం కలిగించింది. ఈ అరుదైన గౌరవం కోసమే ఆయన ఎన్నో కష్టనష్టాలకు ఎదురొడ్డి ఫొటోగ్రఫిలో కృషి
జరిపారు.
బ్లాక్ అండ్ వైట్ ఫొటోగ్రఫిలో వెలుగు నీడలను ఆయన వాడుకున్నట్లు. చీకటి వెలుగులతో ఆయన ఆడుకున్నట్లు
వేరెవ్వరికి సాధ్యపడదు. అందుకే బ్లాక్ అండ్ వైట్ ఫొటోగ్రఫీలో దేశమే గర్వించే స్థాయికి రాజన్ బాబు ఎదిగారు. రాజన్ బాబు కృషిని ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఫొటోగ్రఫి సంస్థలన్నీ గుర్తించాయి. 1970లో ఫ్రాంస్ లొని ఆర్టిస్ట్ అఫ్ ఫెడరేషన్ ఇంటర్నేషనల్ ఫొటోగ్రఫి ఆర్ట్, 1983లో లండన్లోని రాయల్ ఫొటోగ్రఫి సొసైటీల అసోసియేటిప్ లభించింది. ప్రపంచ ఫొటోగ్రాఫర్ల బంగారు కల వంటి రాయల్ ఫొటోగ్రఫి సొసైటీ ఫెలోషిప్ 1987లో రాజన్కు లభించింది, నగ్న చిత్రాలపై (న్యూడ్ ఫొటోగ్రఫి) ఆయన సమర్పించిన పరిశోధనా వ్యాసానికి రాయల్ ఫొటోగ్రఫి సొసైటీ ఆయనకు ఫెలోషిప్ ప్రధానం చేసింది.<noinclude><references/>
{{rh|తెలంగాణ |413 | తేజోమూర్తులు}}</noinclude>
7xqh164jhve0w7om8x2k9sasj67wm86
పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/435
104
212140
556772
553048
2026-05-23T04:34:51Z
A.Murali
3019
/* అచ్చుదిద్దారు */
556772
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude>
నిజానికి ఈ పురస్కారాన్ని పొందిన ఏకైక తెలుగు వ్యక్తి కూడా ఆయనే. ఆనక ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కూడా
ఫెలోషిప్ ఇచ్చి రాజన్ బాబును గౌరవించుకోంది. కంప్యూటర్లు, గ్రాఫిక్స్ ఏవీ లేని రోజుల్లో విజన్ మిక్సింగ్లో ఎన్నో ప్రయోగాలు చేసిన పరిశోధకుడాయన
చాలా కాలంపాటు జె.ఎన్.టి.యు.లో లెక్చరర్ గా పనిచేశారు. తన ఛాయాచిత్ర కళా పాండిత్యాన్ని ముందు
తరాలకు పంచారు. అనంతరం రాజన్ స్కూల్ అఫ్ ఫొటోగ్రఫీ నెలకొల్పి ఎందరికో విద్యాదానం చేశారు. ఎన్నో సెమినార్లు, వర్క్ షాప్ నిర్వహణలో ముఖ్య భూమిక పోషించారు, కొన్నాళ్ళు కొత్తగూడెం థర్మల్ విద్యుత్ కేంద్రంలో ఫొటోగ్రాఫర్గా పని చేశారు. అక్కడే సర్ అనే బ్రిటిష్ ఇంజనీర్తో పరిచయం ఏర్పడింది. ఆయన వద్దే ఇండస్ట్రియల్
ఫొటోగ్రఫిలో మెళుకువలు నేర్చుకున్నారు. 1991లో హైదరాబాద్లో నిర్వహించిన జాతీయ ఫొటోగ్రఫీ సదస్సులో రాజన్ బాబు నిర్వహించిన చురుకైన పాత్రకుగాను "మాన్ అఫ్ ది కన్వెన్షన్" సత్కారం పొందారు. ఫొటోగ్రఫీ రాజన్కు
ప్రాణం సృజనాత్మక ఫొటోగ్రఫిలో ప్రచారం కల్పించి ఎక్కువ మందికి తర్పీదు ఇచ్చి ఆ శైలికి దాని పరిధి విస్తృత పరచాలని తహతహలాడేవారు.
రాజన్ బాబు శిష్య గణం రాష్ట్రంలోనే కాకుండా దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించి వున్నారు. ఫొటోగ్రఫి పట్ల అభిరుచి ఉన్నప్పటికి ప్రభుత్వ డిప్లొమో లేదా డిగ్రీ పొందడానికి విద్యార్హతలు ప్రతిబంధకంగా పరిణమించిన యువతీ
యువకులకు రాజన్ బాబు ఆశాకిరణమయ్యారు. రాజన్ బాబును ఆశ్రయించి ఫొటోగ్రఫీలో మెళుకువలు నేర్చుకొని.
ఆనక ఫొటోగ్రాఫర్లుగా వృత్తి జీవితంలో రాణించినవారు కోకాల్లలు. పాత్రికేయ రంగంలో గుర్తింపు పొందిన ఫొటోగ్రాఫర్లలో ఆయన శిష్యులు ఎందరెందరో...
హైదరాబాద్, కరీంనగర్, వరంగల్ సహా చాల ప్రాంతాల్లో వర్క్ షాప్లు నిర్వహించి స్థానిక యువతలో ఫోటోగ్రఫిపట్ల అవగాహన, మక్కువ పెరగడానికి రాజన్ బాబు నిరంతరం శ్రమించేవారు.
రాజన్ బాబు శిష్య గణం రాష్ట్రంలోనే కాకుండా దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించివున్నారు. ఫొటోగ్రఫిపట్ల అభిరుచి ఉన్నప్పటికి ప్రభుత్వ డిప్లొమో లేదా డిగ్రీ పొందడానికి విద్యార్హతలు ప్రతిబంధకంగా పరిణమించిన యువతీ యువకులకు రాజన్ బాబు ఆశాకిరణమయ్యారు. రాజన్ బాబును ఆశ్రయించి ఫొటోగ్రఫీలో మెళుకువలు నేర్చుకొని ఆనక ఫొటోగ్రాఫర్లుగా వృత్తి జీవితంలో రాణించినవారు కొకొల్లలు. పాత్రికేయ రంగంలో గుర్తింపు పొందిన ఫొటోగ్రాఫర్లలో ఆయన శిష్యులు ఎందరెందరో...
హైదరాబాద్, కరీంనగర్, వరంగల్తో సహా చాలా ప్రాంతాల్లో వర్క్ షాప్లు నిర్వహించి స్థానిక యువతలో ఫొటోగ్రఫిపట్ల అవగాహన, మక్కువ పెరగడానికి రాజన్ బాబు నిరంతరం శ్రమించేవారు. ఆగస్టు 25న తన 73వ ఏట కన్ను మూశారు. అయినా చీకటి వెలుగులు సరగాలాడే ప్రతి సన్నివేశంలోనూ మన తెలంగాణా బిడ్డడు రాజన్ బాబు
జ్ఞాపకాలు మెరుస్తూనే ఉంటాయి.<noinclude><references/>
{{rh|తెలంగాణ |414 | తేజోమూర్తులు}}</noinclude>
j0i8zd1wecw5f2cu8o9ukaqpzh0jzgy
పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/436
104
212141
556773
553049
2026-05-23T04:52:01Z
A.Murali
3019
/* అచ్చుదిద్దారు */
556773
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude>{{center|{{p|fs150}}'''118. రామానంద తీర్థ '''</p>}}
{{right|- డా॥ టి. గౌరీశంకర్}}
స్వామి రామానంద తీర్థ హైదరాబాదు సంస్థానంలో స్వాతంత్య్ర సమర శంఖారావాన్ని పూరించిన వీరసేనాని సంస్థాన విమోచనోద్యమంలో కీలకపాత్రను పోషించిన పోరాటయోధుడు. సంస్థాన ప్రజల విముక్తి కోసం ఉద్యమాలను నడిపిన విప్లవనాయకుడు. ఇక్కడి ప్రజలకు ఉద్యమాల ఉగ్గుపాలుపోసి, తిరుగుబాటు తత్త్వానికి బాటలు వేసిన మార్గదర్శి. అణచివేతల నుంచి తలలు పైకెత్తి, పిడికిలి బిగించి నిరంకుశ ప్రభుత్వాన్ని నిలదీసి ప్రశ్నించే ధైర్య సాహసాలను నూరిపోసిన శౌర్యవంతుడు. యవ్వన దశలోనే అవివాహితునిగా సన్యాసం స్వీకరించిన యోగి పుంగవుడు, ఆధ్యాత్మిక ప్రవక్త. యావజ్జీవితాన్ని సమాజ సేవకు, దేశారాధనకు వెచ్చించిన త్యాగధనుడు. నిజాం ప్రభుత్వాన్ని ఢీకొన్న ఆయన సాహసం, ప్రజలను జాగృత పరచడంలో ఆయన సలిపిన కృషి అసమానమైనది.
నిస్వార్ధపరుడు, నిరాడంబర జీవి, త్యాగశీలి, దేశ "భక్తుడు, గాంధేయవాది సత్యాహింస సిద్ధాంతాల ద్వారానే
స్వాతంత్య్రం సాధించవచ్చునని ప్రగాడంగా విశ్వసించిన వాడు. నిరుపేదల పట్ల, అణగారిపోయిన అట్టడుగు వర్గాల
పట్ల, దళిత ప్రజల పట్ల ఆయనకు ఉండిన స్పందన అపారమైనది. వారి జీవితాలు మెరుగుపడాలనీ, వెలుగులు
నిండాలని అహరహం ఆలోచిస్తూ, ఆ దిశగా అడుగులేస్తూ ఉండేవాడు. కొందరు ఇతనిపై తీవ్రవాది అనే ముద్రను
కూడా వేశారు. ప్రజలలోని పేదరికాన్ని తొలగించాలంటే, ధనస్వామ్య వ్యవస్థపై అదుపు ఉండాలనే వారు. సామ్యవాదం, ప్రజాస్వామ్యపు విలువల పట్ల అత్యంత గౌరవం కలిగిన వారు. వాటి విధానాల అమలు పట్లు అచంచలమైన దీక్ష కలిగిన వారు.
స్వామి రామానంద తీర్థ కర్ణాటకలో పుట్టినప్పటికీ, మహారాష్ట్రలో విద్యాభ్యాసం చేసి, రాజకీయ కార్యకలాపాలు
కొనసాగించినప్పటికీ ఆయన రాజకీయ నాయకత్వం సంపూర్ణంగా వికసించి, విరాడ్రూపాన్ని ప్రదర్శించింది. మాత్రం తెలంగాణలోనే,
స్వామిజీ పూర్వాశ్రమంలోని పేరు వెంకటేశ్ భావనావ్ ఖడ్గకర్. ఈయన 1903 అక్టోబర్ 3వ తేదీన గుల్బర్గా జిల్లాలోని చిన్మెల్లా జాగీర్ అనే గ్రామంలో జన్మించారు. ఇది పూర్వపు కర్ణాటక ప్రాంతంలోనిది. వీరు షోలాపూర్లో మెట్రిక్యులేషన్ చదువుతూ, దానికి స్వస్తి పలికి, 1921లో గాంధీజీ ప్రారంభించిన సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో పాల్గొన్నారు. ఆ తరువాత పూణెలోని తిలక్ విద్యాపీఠం నుంచి ఎం.ఏ. పట్టా పొందారు.
ఆనాడు కార్మిక నాయకునిగా పేరు పొందిన ఎస్.ఎం. జోషికి కార్యదర్శిగా కార్మిక రంగంలో కొంతకాలం పనిచేశారు. బొంబాయి బట్టల మిల్లు కార్మికులను సంఘటిత పరచడంలో వీరి ప్రజాసేవ ప్రారంభమైంది. ఆ తరువాత 1929లో ఉస్మానాబాద్ జిల్లా ఇప్పర్గి గ్రామంలోని ఉన్నత<noinclude><references/>
{{rh|తెలంగాణ |415 | తేజోమూర్తులు}}</noinclude>
87rxqfjrp1gcyozudh95r94zm78mvoq
పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/437
104
212142
556774
553050
2026-05-23T05:16:28Z
A.Murali
3019
556774
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude>
పాఠశాలలో ప్రధానోపాధ్యాయునిగా పనిచేశారు. నెలకు 70 రూపాయలు జీతం లభించేది. దానిలో నుండి ఒక్క
పైసా కూడా తన కోసం వాడుకోకుండా, ఆ పాఠశాల వదిలి వెళ్ళేటప్పుడు జమ అయిన తన వేతనం మొత్తం డబ్బును అదే పాఠశాలకు విరాళంగా ఇచ్చారు. మెట్రిక్ తరగతికి ఇంగ్లీషు పాఠాలు చెప్పేవారు. ఆ పాఠశాలలో అనంతరావు కులకర్ణి అనే దేశభక్తుడు కరస్పాండెంట్ గా పనిచేసేవారు. ఆయన ధ్యానేశ్వరీమాత ఉపాసకుడు. యువకుడైన వెంకటేశ్ ఆయన ప్రభావంలో పడిపోయి ఆధ్యాత్మిక రంగంలోకి అడుగుపెట్టాడు. దాదాపు ఆరేళ్ళు ఉపాధ్యాయవృత్తిలో ఉండి, అనంతరం బీడ్ జిల్లాలోని మోయినాబాద్లో యోగీశ్వరి పేరుతో స్వయంగా ఉన్నత పాఠశాలను స్థాపించారు. భిక్షాటన చేస్తూ జీవితం గడిపారు.
గృహస్థ జీవితం రాజకీయోద్యమాలలో పనిచేయడానికి ఆటంకం అని భావించి వీరు వివాహం చేసుకోలేదు. భారతీయ సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి గురుకుల దీక్ష ఆత్మోన్నతికి తోడ్పడుతుందని అభిప్రాయపడ్డారు. ఆ జన్మ బ్రహ్మచారిగా ఉండి కఠోరమైన సన్యాసాశ్రమాన్ని తమ 29వ ఏటనే అంటే 1931లో స్వామి తీర్ధా స్వీకృతిలో స్వీకరించి స్వామి రామానందతీర్థగా మారిపోయారు.
1938లో మరాఠా ప్రాంత మహాసభకు స్వామీజీ కార్యదర్శిగా పనిచేయడంతో వారి రాజకీయోద్యమ రంగ ప్రవేశం జరిగింది. అప్పటి నుంచి వీరు రాజకీయాలలో క్రియాశీలంగా పని చేస్తూ వచ్చారు. ఇందుకు హైదరాబాదు
నగరాన్ని వారు కార్యక్షేత్రంగా ఎంచుకొన్నారు.
తెలంగాణాలో ఒకవైపు ఫ్యూడల్ వ్యవస్థ, మరొకవైపు దారిద్య్రం, పేదరికం, వీటి వల్ల ప్రజలలో తిరుగుబాటు
తలఎత్తితే, ప్రభుత్వం నిర్దాక్షిణ్యంగా అణచివేతకు పూను కొనేది. దాని వల్ల నిరంతరం ప్రభుత్వానికి, ప్రజలకు నడుమ సంఘర్షణ జరుగుతూ ఉండేది. ఇది అరాచకానికి, హింసాత్మక ఘటనలకు దారి తీసేది. దానివల్ల ఎల్లప్పుడు
అల్లకల్లోలం, అలజడి, అశాంతి చెలరేగుతుండేది.
ఇటువంటి పరిస్థితులను చక్కబెట్టి, ప్రజలకు ప్రశాంతమైన జీవితాన్ని ప్రసాదించ డానికి స్వామీజీ నడుం బిగించారు. తెలంగాణ వెనుకబాటు తనానికి కేవలం మత దురహంకారమో, నిరంకుశత్వమో కారణం కాదు. ఇక్కడి సాంఘిక, ఆర్థిక పరిస్థితులే ప్రధాన కారణమని స్వామిజీ భావించారు. అందువల్ల ముందుగా వాటిని సంస్కరిస్తే ప్రజల సమస్యలు వాటంతట అవే పరిష్కరింపబడతాయని ఆయన ఉద్దేశం.
1938 అక్టోబరు 24వ తేదీన హైదరాబాదు స్టేట్
కాంగ్రెసు ఏర్పడింది. దానికి స్వామిజీ కార్యదర్శిగా ఎన్నుకో
బడ్డారు. ఈ సంస్థకు సంపూర్ణ స్వరూపం ఏర్పడక ముందే
నిజాం ప్రభుత్వం దానిని నిషేధించింది. ఆ నిషేధాలను
అల్లంఘించినందుకు స్వామిజీ జైలు శిక్షకు గురయ్యారు.
ప్రభుత్వం ఆయనను అరెస్టు చేసి, కాళ్ళకు బేడీలు
తగిలించారు. ఒక నిక్కరు, గొంగలి, చెంబు, కంచం ఇచ్చారు.
ఆయనతో రోజూ ఎనిమిది గంటలు పనిచేయించారు.
మొదటిసారే ఆయను పదిహేను నెలలు జైలులో ఉంచారు.
రాష్ట్రంలో వందేమాతరం ఉద్యమం కూడా అప్పుడే వచ్చింది.
గాంధీజీ సూచనపై స్టేట్ కాంగ్రెసు తన వత్యాగ్రహాన్ని
విరమించుకుంది. నాయకులందరూ సేవాశ్రమం వెళ్ళి
గాంధీజీతో సంప్రదింపులు జరిపారు. సేవాశ్రమం నుంచి
తిరిగి రాగానే స్వామిజీ ఆనాటి సంస్థాన ప్రధాని సర్ అక్బర్
హైదరీకి లేఖ రాస్తూ ప్రజాపోరాటాలను, మతపోరాటాలుగా
భావించరాదని హెచ్చరిస్తూ తన పోరాటాన్ని తిరిగి
కొనసాగించారు. 1940 నవంబరు 11వ తేదీన స్వామిజీని
ప్రభుత్వం మళ్ళీ అరెస్టు చేసి పదిహేను మాసాలు
నిజామాబాద్ కోట జైలులో ఉంచింది. 1946-47లలో
స్వామిజీ మూడవసారి అరెస్టయి మరో 16 నెలలు కారాగార
జీవితం గడిపారు. 1946లోనే స్వామిజీ స్టేటు కాంగ్రెసుకు
అధ్యక్షునిగా ఎన్నుకోబడ్డారు. హైదరాబాదు సంస్థానం
స్వాతంత్య్ర్య పోరాట చరిత్రలో నాలుగున్నర సంవత్సరాలుగా
సుదీర్ఘ జైలు జీవితం అనుభవించింది స్వామి రామానంద
తీర్ధయే. దేశానికి స్వాతంత్య్రం లభించిన రోజున ఢిల్లీలో
నెహ్రూ ఇచ్చిన జాతీయ పతాకం తీసుకొని హైదరాబాదు
రాగానే స్వామిజీని పోలీసులు తిరిగి అరెస్టు చేసి చంచల్గూడ
జైలులో నిర్బంధించారు. పోలీసు చర్య తరువాత ఆయన
విడుదలయ్యారు.
హైదరాబాదు సంస్థానంలోని కాంగ్రెసు
రాజకీయోద్యమం ఆనాడు రెండు రకాలుగా నడిచింది. ఒకటి
బులు తెలంగాణ (416 తేజోమూర్తులు ఉంటాయ<noinclude><references/>
{{rh|తెలంగాణ |416 | తేజోమూర్తులు}}</noinclude>
0kyrw16pq5k4v1cpenw5hpclivb7eec
పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/64
104
212501
556735
554719
2026-05-22T12:07:43Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
556735
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>గుఱుతు గల రాజు మంగయ గురువరాజు
పుత్రుఁ బెదసంగభూపాలు శత్రుజైత్రు
భానుసమతేజు విద్యావధానభోజుఁ
గొల్చి వేదాద్రి నిత్యలక్ష్ములఁ దలిర్చు.</poem>|ref=80}}
'''టీక'''. గుఱుతు = ప్రసిద్ధి, కీర్తి; విద్యావధానభోజున్ = విద్యాపరిశ్రమయందు భోజమహారాజైనవానిని; తలిరున్ = ఒప్పుచుండును.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>విభవేంద్రుండు విరూరిశాసనమహావిఖ్యాతి రామానుజ
ప్రభువేదాద్రి లిఖించు <ref>క. రాయసము</ref>వ్రాయసము లౌరా! పెద్దసంగావనీ
విభుచిత్తంబు నెఱింగి గంటమురవల్ విద్యావధూనూపుర
ప్రభవప్రౌఢఝళంఝుళారభటిసౌభాగ్యంబుఁ గల్పింపగన్.</poem>|ref=81}}
'''టీక'''. విభవేంద్రుండు = వైభవమునం దింద్రుఁడు; విరూరిశాసనమహావిఖ్యాతి = విరూరిగ్రామాధికారమున కీర్తి కలవాఁడు; వ్రాయసములు = ఆజ్ఞాపత్రికలు; విద్యా...భాగ్యంబు — విద్యావధూ = సరస్వతీదేవియొక్క; నూపుర = కాలియందెలవలన; ప్రభవ = పుట్టిన; ప్రౌఢ = ఎక్కువైన; ఝళంఝళారభటిసౌభాగ్యంబు = ఝశంఝళమను ధ్వనియొక్క గొప్పతనమును; లిఖించున్.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అతని సహోదరుల్ వెలసి రార్యగుణాఢ్యులు రామకృష్ణుఁ డా
యతభుజశౌర్యుఁడౌ తిరుమలయ్య విచక్షణభవ్యసత్కళా
చతురుఁడు లక్ష్మణయ్యయు రసాతలనూతనకామధేనువుల్
<ref>క. చతురపథా, చ. చతురుపథా</ref>చతురపథావిధాననయసాంద్రులు చంద్రులు కాంతిసంపదన్.</poem>|ref=82}}
'''టీక'''. సహోదరుల్ = తమ్ములు; ఆర్యగుణాఢ్యులు = ఉత్తరగుణములు కలవారు; విచక్షణ...చతురుఁడు = విద్వాంసులు కొనియాడఁదగిన గొప్పకళలయందు నేర్పరి; రసాతలనూతనకామధేనువుల్ = భూమండమునందలి (కొత్త) కామధేనువులు [మహాదాతలని యభిప్రాయము.] చతురు...సాంద్రులు = నాలుగువిధములగు నుపాయముల విధానపునీతియందు సమర్థులు; [సామదానభేదదండోపాయములు నాలుగు.]
ఇచట మూలమున 'చతురపథావిధాననయసాంద్రు' అనియు, దానిటీక 'నేర్పరుల మార్గములను విధించునట్టి నీతియందు అధికులు' అనియుఁ గలదు. అవి సరికావని సహృదయు లెఱుఁగకపోరు.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ధర్మనిర్ణేత వేదాద్రికూర్మితమ్ము
డైనశ్రీరామకృష్ణప్రధాని వెలసె
లక్ష్మమాంబాధినాథుఁడై లక్ష్మితోడి
నాదినారాయణునికృప ననుదినంబు.</poem>|ref=83}}
'''టీక'''. ధర్మనిర్ణేత = ధర్మములను నిర్ణయించువాఁడు.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఇంతిం దిరుమలమంత్రి య
నంతమఁ గొనియాడవలయు హరిహయనగర
ప్రాంతోపవనలతాంతా
నంతమరందస్రవంతికాంచితసూక్తిన్.</poem>|ref=84}}
'''టీక'''. తిరుమల...తమన్ = తిరుమలమంత్రిభార్య యగు అనంతమ్మను; హరిహయ...సూక్తిన్ = ఇంద్రునినగరమగు నమరావతిచేరువ పూఁదోఁట [నందనవనము]లోని పుష్పముల మకరందప్రవాహముతో సమానమగు మాటలు కలదానిని; కొనియాడవలయున్.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఆలక్ష్మణమంత్రీశ్వరు
లీలావతి వెంగళాంబ లేఖవిభువధూ
పాలితనానావిధల
క్ష్మీలక్షణశోభి విభవకీర్తుల వెలసెన్.</poem>|ref=85}}<noinclude><references/></noinclude>
fp8jbfwlweouf0gtc38n61togim7r22
556736
556735
2026-05-22T12:08:24Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
556736
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>గుఱుతు గల రాజు మంగయ గురువరాజు
పుత్రుఁ బెదసంగభూపాలు శత్రుజైత్రు
భానుసమతేజు విద్యావధానభోజుఁ
గొల్చి వేదాద్రి నిత్యలక్ష్ములఁ దలిర్చు.</poem>|ref=80}}
'''టీక'''. గుఱుతు = ప్రసిద్ధి, కీర్తి; విద్యావధానభోజున్ = విద్యాపరిశ్రమయందు భోజమహారాజైనవానిని; తలిరున్ = ఒప్పుచుండును.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>విభవేంద్రుండు విరూరిశాసనమహావిఖ్యాతి రామానుజ
ప్రభువేదాద్రి లిఖించు <ref>క. రాయసము</ref>వ్రాయసము లౌరా! పెద్దసంగావనీ
విభుచిత్తంబు నెఱింగి గంటమురవల్ విద్యావధూనూపుర
ప్రభవప్రౌఢఝళంఝుళారభటిసౌభాగ్యంబుఁ గల్పింపగన్.</poem>|ref=81}}
'''టీక'''. విభవేంద్రుండు = వైభవమునం దింద్రుఁడు; విరూరిశాసనమహావిఖ్యాతి = విరూరిగ్రామాధికారమున కీర్తి కలవాఁడు; వ్రాయసములు = ఆజ్ఞాపత్రికలు; విద్యా...భాగ్యంబు — విద్యావధూ = సరస్వతీదేవియొక్క; నూపుర = కాలియందెలవలన; ప్రభవ = పుట్టిన; ప్రౌఢ = ఎక్కువైన; ఝళంఝళారభటిసౌభాగ్యంబు = ఝశంఝళమను ధ్వనియొక్క గొప్పతనమును; లిఖించున్.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అతని సహోదరుల్ వెలసి రార్యగుణాఢ్యులు రామకృష్ణుఁ డా
యతభుజశౌర్యుఁడౌ తిరుమలయ్య విచక్షణభవ్యసత్కళా
చతురుఁడు లక్ష్మణయ్యయు రసాతలనూతనకామధేనువుల్
<ref>క. చతురపథా, చ. చతురుపథా</ref>చతురపథావిధాననయసాంద్రులు చంద్రులు కాంతిసంపదన్.</poem>|ref=82}}
'''టీక'''. సహోదరుల్ = తమ్ములు; ఆర్యగుణాఢ్యులు = ఉత్తరగుణములు కలవారు; విచక్షణ...చతురుఁడు = విద్వాంసులు కొనియాడఁదగిన గొప్పకళలయందు నేర్పరి; రసాతలనూతనకామధేనువుల్ = భూమండమునందలి (కొత్త) కామధేనువులు [మహాదాతలని యభిప్రాయము.] చతురు...సాంద్రులు = నాలుగువిధములగు నుపాయముల విధానపునీతియందు సమర్థులు; [సామదానభేదదండోపాయములు నాలుగు.]
ఇచట మూలమున 'చతురపథావిధాననయసాంద్రు' అనియు, దానిటీక 'నేర్పరుల మార్గములను విధించునట్టి నీతియందు అధికులు' అనియుఁ గలదు. అవి సరికావని సహృదయు లెఱుఁగకపోరు.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ధర్మనిర్ణేత వేదాద్రికూర్మితమ్ము
డైనశ్రీరామకృష్ణప్రధాని వెలసె
లక్ష్మమాంబాధినాథుఁడై లక్ష్మితోడి
నాదినారాయణునికృప ననుదినంబు.</poem>|ref=83}}
'''టీక'''. ధర్మనిర్ణేత = ధర్మములను నిర్ణయించువాఁడు.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఇంతిం దిరుమలమంత్రి య
నంతమఁ గొనియాడవలయు హరిహయనగర
ప్రాంతోపవనలతాంతా
నంతమరందస్రవంతికాంచితసూక్తిన్.</poem>|ref=84}}
'''టీక'''. తిరుమల...తమన్ = తిరుమలమంత్రిభార్య యగు అనంతమ్మను; హరిహయ...సూక్తిన్ = ఇంద్రునినగరమగు నమరావతిచేరువ పూఁదోఁట [నందనవనము]లోని పుష్పముల మకరందప్రవాహముతో సమానమగు మాటలు కలదానిని; కొనియాడవలయున్.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఆలక్ష్మణమంత్రీశ్వరు
లీలావతి వెంగళాంబ లేఖవిభువధూ
పాలితనానావిధల
క్ష్మీలక్షణశోభి విభవకీర్తుల వెలసెన్.</poem>|ref=85}}<noinclude><references/></noinclude>
487al5vu8tdd5178zxco77zafi373nj
556737
556736
2026-05-22T12:09:34Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
556737
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>గుఱుతు గల రాజు మంగయ గురువరాజు
పుత్రుఁ బెదసంగభూపాలు శత్రుజైత్రు
భానుసమతేజు విద్యావధానభోజుఁ
గొల్చి వేదాద్రి నిత్యలక్ష్ములఁ దలిర్చు.</poem>|ref=80}}
'''టీక'''. గుఱుతు = ప్రసిద్ధి, కీర్తి; విద్యావధానభోజున్ = విద్యాపరిశ్రమయందు భోజమహారాజైనవానిని; తలిరున్ = ఒప్పుచుండును.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>విభవేంద్రుండు విరూరిశాసనమహావిఖ్యాతి రామానుజ
ప్రభువేదాద్రి లిఖించు <ref>క. రాయసము</ref>వ్రాయసము లౌరా! పెద్దసంగావనీ
విభుచిత్తంబు నెఱింగి గంటమురవల్ విద్యావధూనూపుర
ప్రభవప్రౌఢఝళంఝుళారభటిసౌభాగ్యంబుఁ గల్పింపగన్.</poem>|ref=81}}
'''టీక'''. విభవేంద్రుండు = వైభవమునం దింద్రుఁడు; విరూరిశాసనమహావిఖ్యాతి = విరూరిగ్రామాధికారమున కీర్తి కలవాఁడు; వ్రాయసములు = ఆజ్ఞాపత్రికలు; విద్యా...భాగ్యంబు — విద్యావధూ = సరస్వతీదేవియొక్క; నూపుర = కాలియందెలవలన; ప్రభవ = పుట్టిన; ప్రౌఢ = ఎక్కువైన; ఝళంఝళారభటిసౌభాగ్యంబు = ఝళంఝళమను ధ్వనియొక్క గొప్పతనమును; లిఖించున్.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అతని సహోదరుల్ వెలసి రార్యగుణాఢ్యులు రామకృష్ణుఁ డా
యతభుజశౌర్యుఁడౌ తిరుమలయ్య విచక్షణభవ్యసత్కళా
చతురుఁడు లక్ష్మణయ్యయు రసాతలనూతనకామధేనువుల్
<ref>క. చతురపథా, చ. చతురుపథా</ref>చతురపథావిధాననయసాంద్రులు చంద్రులు కాంతిసంపదన్.</poem>|ref=82}}
'''టీక'''. సహోదరుల్ = తమ్ములు; ఆర్యగుణాఢ్యులు = ఉత్తరగుణములు కలవారు; విచక్షణ...చతురుఁడు = విద్వాంసులు కొనియాడఁదగిన గొప్పకళలయందు నేర్పరి; రసాతలనూతనకామధేనువుల్ = భూమండమునందలి (కొత్త) కామధేనువులు [మహాదాతలని యభిప్రాయము.] చతురు...సాంద్రులు = నాలుగువిధములగు నుపాయముల విధానపునీతియందు సమర్థులు; [సామదానభేదదండోపాయములు నాలుగు.]
ఇచట మూలమున 'చతురపథావిధాననయసాంద్రు' అనియు, దానిటీక 'నేర్పరుల మార్గములను విధించునట్టి నీతియందు అధికులు' అనియుఁ గలదు. అవి సరికావని సహృదయు లెఱుఁగకపోరు.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ధర్మనిర్ణేత వేదాద్రికూర్మితమ్ము
డైనశ్రీరామకృష్ణప్రధాని వెలసె
లక్ష్మమాంబాధినాథుఁడై లక్ష్మితోడి
నాదినారాయణునికృప ననుదినంబు.</poem>|ref=83}}
'''టీక'''. ధర్మనిర్ణేత = ధర్మములను నిర్ణయించువాఁడు.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఇంతిం దిరుమలమంత్రి య
నంతమఁ గొనియాడవలయు హరిహయనగర
ప్రాంతోపవనలతాంతా
నంతమరందస్రవంతికాంచితసూక్తిన్.</poem>|ref=84}}
'''టీక'''. తిరుమల...తమన్ = తిరుమలమంత్రిభార్య యగు అనంతమ్మను; హరిహయ...సూక్తిన్ = ఇంద్రునినగరమగు నమరావతిచేరువ పూఁదోఁట [నందనవనము]లోని పుష్పముల మకరందప్రవాహముతో సమానమగు మాటలు కలదానిని; కొనియాడవలయున్.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఆలక్ష్మణమంత్రీశ్వరు
లీలావతి వెంగళాంబ లేఖవిభువధూ
పాలితనానావిధల
క్ష్మీలక్షణశోభి విభవకీర్తుల వెలసెన్.</poem>|ref=85}}<noinclude><references/></noinclude>
fa2j8ocl929aueu4vfq86k24d8hthhp
పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/65
104
212502
556760
554720
2026-05-22T20:46:19Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
556760
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. లేఖ...కీర్తులన్ = ఇంద్రుని దేవి యగు శచీదేవి పొందిన వివిధములగు శుభలక్షణములచేఁ ప్రకాశించు సంపదతోను, కీర్తితోను.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>సోదరులు సుతులు సతులును
వేదోదితమార్గచర్య వినయము నయమున్
శ్రీదాంపత్యము నెసఁగఁగ
వేదాద్రిమహాప్రధాని వెలయుం గృతులన్.</poem>|ref=86}}
'''టీక'''. వేదోవితమార్గచర్యన్ = యథాశాస్త్రముగ; ఎసఁగఁగన్ = అతిశయింపఁగా. '''అలం'''. క్రమము. (యథానంఖ్యము)
{{p|ac|fwb}}షష్ఠ్యంతములు</p>
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఏవంవిధగుణమణిఖని
కావిర్భవదురుకృపాకటాక్షజనికి ల
క్ష్మీవల్లభచరణాంబుజ
సేవాహేవాకశీలశీలనమునికిన్.</poem>|ref=87}}
'''టీక'''. ఏవంవిధగుణమణిఖనికిన్ = ఇట్టి గుణములనెడి రత్నములకు గనియైనవానికి; ఆవి...జనికిన్ = పుట్టుచున్న గొప్పదయారస మొలికెడి చూపు గలవానికి; లక్ష్మీ...మునికిన్ = విష్ణుపాదపద్మములసేవాప్రౌఢత్వ మనెడి స్వభావమును పరిశీలించుటలో ముని యగువానికి. [అనఁగా విష్ణుపాదసేవయం దత్యంతాసక్తి కలవానికని భావము.]
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అంధకరిపుగంధద్రుమ
గంధాంధద్విపవిపక్షగరుడత్రోటీ
బాంధవబంధురకీర్తిసు
గంధిలభువనత్రయునకు ఘనవినయునకున్.</poem>|ref=88}}
'''టీక'''. అంధక...త్రయునకున్ — అంధకరిపు = శివుఁడు; గంధద్రుమ = చందనవృక్షము; గంధాంధద్విపవిపక్ష = కటికచీఁకటి యను నేనుఁగునకు విరోధియగు సింహము - చంద్రుఁడు; గరుడత్రోటీ = గరుడునిముక్కు; (అను వీనికి) బాంధవ = మిత్రమైన - సమానమైన; బంధురకీర్తి = గొప్పకీర్తిచేత; సుగంధిత = పరిమళించుచున్న - వ్యాపించుచున్న; భువనత్రయునకున్ = స్వర్గ, మర్త్య, పాతాళలోకములు కలవానికి. '''అలం'''. ఉపమ.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>చతురుదధివలయవలయిత
కుతలభరణకరణభుజునకును సుజనునకున్
నుతశౌరికి జిత<ref>చ. కారి</ref>వైరికి
హితకారికి సమదగమనహేలాకరికిన్.</poem>|ref=89}}
'''టీక'''. చతురు...భుజునకును = చుట్టును నాల్గు సముద్రములు గల భూమిని ధరింపఁగల భుజములు కలవానికి; నుతశౌరికిన్ = స్తుతింపఁబడిన విష్ణువు కలవానికి; జితవైరికిన్ = జయింపఁబడిన శత్రువులు కలవానికి; సమదగమనహేలాకరికిన్ = విలాసముతోఁ గూడిన గమనముచే ఏనుఁగైనవానికి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వాణీనఖముఖముఖరిత
వీణానిక్వాణపల్లవితనూత్నసుధా
ప్రాణసఖలేఖినీకల
రాణున కాచరితభూసురత్రాణునకున్.</poem>|ref=90}}
'''టీక'''. వాణీ...రాణునకున్ — వాణీనఖముఖముఖరిత = సరస్వతీదేవి గోటికొనలచే మీటఁబడిన; వీణానిక్వాణ = వీణాధ్వనిచే; పల్లవిత = చిగిర్చిన; నూత్నసుధాప్రాణసఖ = సరిక్రొత్తయమృతముఁ బోలిన; లేఖినీకలరాణునకున్ = గంటముయొక్క మధురధ్వని కలవానికి; [వేదాద్రి గంటముతో వ్రాయుచున్నపుడు కలిగినధ్వని సరస్వతీదేవి వీణను మీటుధ్వనివలె మధురమై యుండునని భావము.] ఆచరితభూసురత్రాణునకున్ = బ్రాహ్మణులను రక్షించువానికి - బ్రాహ్మణులను పోషించువానికి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>సంధారఘుపతికి వృష
స్కంధున కైదంయుగీనకర్ణునకు సమి
న్మాంధాతకు బాంధవశుభ
సంధాతకు <ref>క. ధాతకు, చ. దారతకు, త. తారకకు</ref>దాతకును వృషభగమనునకున్.</poem>|ref=91}}<noinclude><references/></noinclude>
1m8cpleally30ixitqgrmsrl899qa7o
556761
556760
2026-05-22T20:59:17Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
556761
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. లేఖ...కీర్తులన్ = ఇంద్రుని దేవి యగు శచీదేవి పొందిన వివిధములగు శుభలక్షణములచేఁ ప్రకాశించు సంపదతోను, కీర్తితోను.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>సోదరులు సుతులు సతులును
వేదోదితమార్గచర్య వినయము నయమున్
శ్రీదాంపత్యము నెసఁగఁగ
వేదాద్రిమహాప్రధాని వెలయుం గృతులన్.</poem>|ref=86}}
'''టీక'''. వేదోవితమార్గచర్యన్ = యథాశాస్త్రముగ; ఎసఁగఁగన్ = అతిశయింపఁగా. '''అలం'''. క్రమము. (యథానంఖ్యము)
{{p|ac|fwb}}షష్ఠ్యంతములు</p>
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఏవంవిధగుణమణిఖని
కావిర్భవదురుకృపాకటాక్షజనికి ల
క్ష్మీవల్లభచరణాంబుజ
సేవాహేవాకశీలశీలనమునికిన్.</poem>|ref=87}}
'''టీక'''. ఏవంవిధగుణమణిఖనికిన్ = ఇట్టి గుణములనెడి రత్నములకు గనియైనవానికి; ఆవి...జనికిన్ = పుట్టుచున్న గొప్పదయారస మొలికెడి చూపు గలవానికి; లక్ష్మీ...మునికిన్ = విష్ణుపాదపద్మములసేవాప్రౌఢత్వ మనెడి స్వభావమును పరిశీలించుటలో ముని యగువానికి. [అనఁగా విష్ణుపాదసేవయం దత్యంతాసక్తి కలవానికని భావము.]
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అంధకరిపుగంధద్రుమ
గంధాంధద్విపవిపక్షగరుడత్రోటీ
బాంధవబంధురకీర్తిసు
గంధిలభువనత్రయునకు ఘనవినయునకున్.</poem>|ref=88}}
'''టీక'''. అంధక...త్రయునకున్ — అంధకరిపు = శివుఁడు; గంధద్రుమ = చందనవృక్షము; గంధాంధద్విపవిపక్ష = కటికచీఁకటి యను నేనుఁగునకు విరోధియగు సింహము - చంద్రుఁడు; గరుడత్రోటీ = గరుడునిముక్కు; (అను వీనికి) బాంధవ = మిత్రమైన - సమానమైన; బంధురకీర్తి = గొప్పకీర్తిచేత; సుగంధిల = పరిమళించుచున్న - వ్యాపించుచున్న; భువనత్రయునకున్ = స్వర్గ, మర్త్య, పాతాళలోకములు కలవానికి. '''అలం'''. ఉపమ.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>చతురుదధివలయవలయిత
కుతలభరణకరణభుజునకును సుజనునకున్
నుతశౌరికి జిత<ref>చ. కారి</ref>వైరికి
హితకారికి సమదగమనహేలాకరికిన్.</poem>|ref=89}}
'''టీక'''. చతురు...భుజునకును = చుట్టును నాల్గు సముద్రములు గల భూమిని ధరింపఁగల భుజములు కలవానికి; నుతశౌరికిన్ = స్తుతింపఁబడిన విష్ణువు కలవానికి; జితవైరికిన్ = జయింపఁబడిన శత్రువులు కలవానికి; సమదగమనహేలాకరికిన్ = విలాసముతోఁ గూడిన గమనముచే ఏనుఁగైనవానికి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వాణీనఖముఖముఖరిత
వీణానిక్వాణపల్లవితనూత్నసుధా
ప్రాణసఖలేఖినీకల
రాణున కాచరితభూసురత్రాణునకున్.</poem>|ref=90}}
'''టీక'''. వాణీ...రాణునకున్ — వాణీనఖముఖముఖరిత = సరస్వతీదేవి గోటికొనలచే మీటఁబడిన; వీణానిక్వాణ = వీణాధ్వనిచే; పల్లవిత = చిగిర్చిన; నూత్నసుధాప్రాణసఖ = సరిక్రొత్తయమృతముఁ బోలిన; లేఖినీకలరాణునకున్ = గంటముయొక్క మధురధ్వని కలవానికి; [వేదాద్రి గంటముతో వ్రాయుచున్నపుడు కలిగినధ్వని సరస్వతీదేవి వీణను మీటుధ్వనివలె మధురమై యుండునని భావము.] ఆచరితభూసురత్రాణునకున్ = బ్రాహ్మణులను రక్షించువానికి - బ్రాహ్మణులను పోషించువానికి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>సంధారఘుపతికి వృష
స్కంధున కైదంయుగీనకర్ణునకు సమి
న్మాంధాతకు బాంధవశుభ
సంధాతకు <ref>క. ధాతకు, చ. దారతకు, త. తారకకు</ref>దాతకును వృషభగమనునకున్.</poem>|ref=91}}<noinclude><references/></noinclude>
8rd41rgd4xy9tawb1hhq9cwog4l99qg
పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/66
104
212503
556762
554721
2026-05-22T21:26:49Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
556762
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. సంధారఘుపతికిన్ = ప్రతిజ్ఞయందు రాముఁ డగువానికి; వృషస్కంధునకున్ = ఎద్దుమూఁపురముఁబోలఁ అంసములు కలవానికి; ఐదంయుగీనకర్ణునకున్ = (దానమునందు) ఈ యుగపుకర్ణుఁడైనవానికి; సమిన్మాంధాతకున్ = యుద్ధమున మాంధాతృచక్రవర్తి యైనవానికి; బాంధవశుభసంధాతకున్ = బంధుపులకు మేళ్లు కూర్చువానికి; దాతకును = త్యాగికి; వృషభగమనునకున్ = వృషభముయొక్క గమనమువంటి (ఠీవియైన) నడక గలవానికి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>భీమక్రోధాంధవిమత
సీమంతవతీలలామ సీమంతమణి
స్తోమాపాకరణపటు
శ్యామల తరవాలజయసహాయభుజునకున్.</poem>|ref=92}}
'''టీక'''. భీమ...భుజునకున్ — భీమక్రోధాంధ = భయంకరమైన కోపముచేఁ గన్ను కానని; విమత = శత్రువులయొక్క, సీమంతవతీలలామ = ఇల్లాండ్రయొక్క; సీమంతమణిస్తోమ = పావటలయందలి మణులగుంపుకు; అపాకరణ = పోఁగొట్టుటయందు - అనఁగా - శత్రువీరులను సంహరించుటయందు; పటు = సమర్థమైన; శ్యామలకరవాల = నల్లనికత్తివలన; జయసహాయభుజునకున్ = జయముతోఁ గూడిన భుజము(చేయి) కలవానికి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>రవికిరణరుచికి మతిభా
రవికి విమతసచివగళితరవపదభూషా
రవికి భుజాంతరమణిహా
<ref>చ. కిర</ref>రవికిని రుచిరాకృతికి ధరా<ref>చ. శృతి</ref>భృతికృతికిన్.</poem>|ref=93}}
'''టీక'''. రవికిరణరుచికిన్ = సూర్యకిరణములవంటి కాంతి కలవానికి; మతిభారవికిన్ = బుద్ధియందు భారవికవి యగువానికి; విమత...రవికిన్ = శత్రురాజుల మంత్రులయొక్క జారిన రవము కల కాలియందెమ్రోఁత కలవానికి, [శత్రురాజుల మంత్రులు తామే గొప్ప యాలోచన గలవారమని భావించి, ఔద్ధత్యముతో కాలికి బిరుదుకడియములు ధరించియుండిరి; కాని వేదాద్రిమంత్రి బుద్ధిబలముముందర వారి బుద్ధిబలము తీసికట్టయి, వారిప్రభువుల కపజయము కలిగినది; కాన వారు తమప్రగల్భములకు సిగ్గుపడి తమబిరుదుకడియములకు దీసివేయుచుండఁగా అవి ధ్వని చేయున్నవని భావము.] భుజాంకరమణిహారవికిని = వక్షస్థలముపైఁ గల హారముయొక్క మణులప్రకాశము కలవానికి; రుచిరాకృతికిన్ = చక్కని ఆకారముకలవానికి - సుందరునకు; ధరాభృతికృతికిన్ = భూమిని భరించు నేర్పరికి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>రామాను<ref>ట. జార్య</ref>జయ్యసుతునకు
శ్రీమంతున కర్థిసార్థజీమూతహయ
<ref>క. స్తోమోన్నతికి, చ. స్థోమోన్నతికి</ref>స్థేమోన్నతికి విరూరి
శ్రీమద్వేదాద్రిమంత్రిసింహంబునకున్.</poem>|ref=94}}
'''టీక'''. అర్థిసార్థ...న్నతికిన్ = యాచకులవిషయమున జీమూతవాహనుని స్థైర్యముఁ బోలిన గొప్పస్థైర్యము కలవానికి; ఇచట 'జీమూతహయస్తోమోన్నతికి' అను మూలపాఠమును, "— జీమూతవాహనసమూహముయొక్క గౌరవము కలవానికి యాచకులకు ఇష్టవస్తువుల నిచ్చుటయందు జీమూతవాహనునివంటివారిని అనేకులను పోలినవానికి అని అర్థము." అను టీకయు పూర్వముద్రితప్రతులందు కనఁబడుచున్నవి; అవి సరికావు. జీమూతవాహనుఁడు శంఖచూడునిప్రాణముఁ గాపాడుటకు తనప్రాణము నిచ్చు స్థైర్యము కలిగియుండెనని ప్రసిద్ధము.
{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అభ్యుదయపరంపరాభివృద్ధిగా నా<ref>చ. కావింపం</ref>యొనర్పంబూనిన పౌండరీకమాహాత్మ్యంబు
నకుం గథావిధానం బెట్టిదనిన.</poem>|ref=95}}<noinclude><references/></noinclude>
q4zuykvo2gf2lul13q6v2aewc7m35at
556763
556762
2026-05-22T23:11:09Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
556763
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. సంధారఘుపతికిన్ = ప్రతిజ్ఞయందు రాముఁ డగువానికి; వృషస్కంధునకున్ = ఎద్దుమూఁపురముఁబోలు అంసములు కలవానికి; ఐదంయుగీనకర్ణునకున్ = (దానమునందు) ఈ యుగపుకర్ణుఁడైనవానికి; సమిన్మాంధాతకున్ = యుద్ధమున మాంధాతృచక్రవర్తి యైనవానికి; బాంధవశుభసంధాతకున్ = బంధువులకు మేళ్లు కూర్చువానికి; దాతకును = త్యాగికి; వృషభగమనునకున్ = వృషభముయొక్క గమనమువంటి (ఠీవియైన) నడక గలవానికి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>భీమక్రోధాంధవిమత
సీమంతవతీలలామసీమంతమణి
స్తోమాపాకరణపటు
శ్యామలకరవాలజయసహాయభుజునకున్.</poem>|ref=92}}
'''టీక'''. భీమ...భుజునకున్ — భీమక్రోధాంధ = భయంకరమైన కోపముచేఁ గన్ను కానని; విమత = శత్రువులయొక్క, సీమంతవతీలలామ = ఇల్లాండ్రయొక్క; సీమంతమణిస్తోమ = పాపటలయందలి మణులగుంపుకు; అపాకరణ = పోఁగొట్టుటయందు - అనఁగా - శత్రువీరులను సంహరించుటయందు; పటు = సమర్థమైన; శ్యామలకరవాల = నల్లనికత్తివలన; జయసహాయభుజునకున్ = జయముతోఁ గూడిన భుజము(చేయి) కలవానికి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>రవికిరణరుచికి మతిభా
రవికి విమతసచివగళితరవపదభూషా
రవికి భుజాంతరమణిహా
రవి<ref>చ. కిర</ref>కిని రుచిరాకృతికి ధరాభృతి<ref>చ. శృతి</ref>కృతికిన్.</poem>|ref=93}}
'''టీక'''. రవికిరణరుచికిన్ = సూర్యకిరణములవంటి కాంతి కలవానికి; మతిభారవికిన్ = బుద్ధియందు భారవికవి యగువానికి; విమత...రవికిన్ = శత్రురాజుల మంత్రులయొక్క జారిన రవము కల కాలియందెమ్రోఁత కలవానికి, [శత్రురాజుల మంత్రులు తామే గొప్ప యాలోచన గలవారమని భావించి, ఔద్ధత్యముతో కాలికి బిరుదుకడియములు ధరించియుండిరి; కాని వేదాద్రిమంత్రి బుద్ధిబలముముందర వారి బుద్ధిబలము తీసికట్టయి, వారిప్రభువుల కపజయము కలిగినది; కాన వారు తమప్రగల్భములకు సిగ్గుపడి తమబిరుదుకడియములకు దీసివేయుచుండఁగా అవి ధ్వని చేయున్నవని భావము.] భుజాంకరమణిహారవికిని = వక్షస్థలముపైఁ గల హారముయొక్క మణులప్రకాశము కలవానికి; రుచిరాకృతికిన్ = చక్కని ఆకారముకలవానికి - సుందరునకు; ధరాభృతికృతికిన్ = భూమిని భరించు నేర్పరికి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>రామాను<ref>ట. జార్య</ref>జయ్యసుతునకు
శ్రీమంతున కర్థిసార్థజీమూతహయ
<ref>క. స్తోమోన్నతికి, చ. స్థోమోన్నతికి</ref>స్థేమోన్నతికి విరూరి
శ్రీమద్వేదాద్రిమంత్రిసింహంబునకున్.</poem>|ref=94}}
'''టీక'''. అర్థిసార్థ...న్నతికిన్ = యాచకులవిషయమున జీమూతవాహనుని స్థైర్యముఁ బోలిన గొప్పస్థైర్యము కలవానికి; ఇచట 'జీమూతహయస్తోమోన్నతికి' అను మూలపాఠమును, "— జీమూతవాహనసమూహముయొక్క గౌరవము కలవానికి యాచకులకు ఇష్టవస్తువుల నిచ్చుటయందు జీమూతవాహనునివంటివారిని అనేకులను పోలినవానికి అని అర్థము." అను టీకయు పూర్వముద్రితప్రతులందు కనఁబడుచున్నవి; అవి సరికావు. జీమూతవాహనుఁడు శంఖచూడునిప్రాణముఁ గాపాడుటకు తనప్రాణము నిచ్చు స్థైర్యము కలిగియుండెనని ప్రసిద్ధము.
{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అభ్యుదయపరంపరాభివృద్ధిగా నా<ref>చ. కావింపం</ref>యొనర్పంబూనిన పౌండరీకమాహాత్మ్యంబు
నకుం గథావిధానం బెట్టిదనిన.</poem>|ref=95}}<noinclude><references/></noinclude>
huob4nvt9ekuje1u34hgoge7my38gy6
పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/67
104
212504
556764
554722
2026-05-23T01:12:04Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
556764
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}కథాప్రారంభము</p>
{{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>తులితోక్షధ్వజసూతుఁడై వెలయు సూతుం గాంచి మున్ శౌనకా
దులు క్షేత్రంబును వేల్పుఁ దీర్థము బుధస్తుత్యప్రభావంబులై
దళితైనస్తిమిరంబులై యిహపరార్థప్రాప్తిమూలంబులై
యిలపై నొక్కడఁ గల్గెనే ననఘమూర్తీ! తెల్పవే నావుడున్.</poem>|ref=96}}
'''టీక'''. తులితోక్షధ్వజసూతుఁడు = సరిపోల్పఁబడిన (శివుని సారథి యగు) బ్రహ్మ కలవాఁడు; బుధస్తుత్యప్రభావంబులై = విద్వాంసులచేఁ కొనియాడఁబడిన గొప్పతనము కలవై; దళితైనస్తిమిరంబులై = నశింపఁజేయఁబడిన పాపము లనుచీఁకటులు కలవై; ఇహపరార్థప్రాప్తిమూలంబులై = ఐహిక, పారలౌకికసుఖములకు పొందుటకు కారణములై.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఆఋషులప్రశ్న మంగీ
కారం బొనరించి పలుకుఁ <ref>చ. నాతఁడు</ref>గథకుఁడు శ్రీనా
థారాధనహితచర్యున్
బారాశర్యుం దలంచి ప్రాంజలి యగుచున్.</poem>|ref=97}}
'''టీక'''. అంగీకారం బొనరించి = (జబాబు చెప్పుటకు) గ్రహించి; కథకుఁడు = కథలు చెప్పు సూతుఁడు; శ్రీనాథా...చర్యున్ = విష్ణుదేవుని యారాధన మను మేలిపని చేయువానిని; పారాశర్యున్ = వ్యాసుని; ప్రాంజలి యగుచున్ = చేతులు జోడించి [ప్రాసమునందు హల్లులకే నియమముకాన - తొలిపాదమున 'ఋ' ప్రాసమం దుండుట దోషము కాదు.]
{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మహాత్ములారా! యీ<ref>చ. పురాతన</ref>పురావృత్తంబు త్రిరావృత్తంబుగా నుత్తమశ్లోకుం డగు
కృష్ణద్వైపాయనువలన ము న్నెఱింగినయది కల దత్తెఱం గఖిలంబులకు వచ్చు
నట్లుగా విన్నవించెద వినుం డని సూతుం డిట్లనియె.</poem>|ref=98}}
'''టీక'''. పురావృత్తంబు = తొల్లిటికథ; త్రిరావృత్తంబుగాన్ = మూడుసారులుగా; ఇందును ముమ్మాఱు చెప్పఁబడుట సూచితము. ఉత్తమశ్లోకుండు = గొప్పకీర్తి కలవాఁడు.
{{p|ac|fwb}}కాశీపురవర్ణన</p>
{{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>శీతాహార్యసుతాళినీవికచరాజీవంబు విశ్వేశ్వర
జ్యోతిర్లింగవిశుద్ధరత్నఖని మోక్షోపాయ<ref>చ. ముక్తాబ్ధి</ref>దుగ్ధాబ్ధివే
లాతీరావని <ref>క. దుండి, చ. దుంఠి</ref>డుంఠినామకగజాలానంబు గంగామృత
స్రోతోనిస్సృతి<ref>చ. చంద్రగోళి</ref>చంద్రగోళ మన మించుం గాశి శ్రీరాశియై.</poem>|ref=99}}
'''టీక'''. శీతా...వంబు — శీతాహార్యసుతా = హిమవత్పర్వతపుత్రిక యగు పార్వతి యను; అళినీ = ఆఁడుతుమ్మెదకు; వికచరాజీవంబు = వికసించిన తామరపువ్వు; ఐశ్వేశ్వర...ఖని = విశ్వేశ్వరజ్యోతిర్లింగ మను స్వచ్ఛమైన రత్నమునకు నిధియైనది; మోక్షో...వని = మోక్షసాధనమగు పాలసముద్ర మనకు ఒడ్డు; డుంఠి...లానంబు = డుంఠి యను పేరుగల గజమునకు (వినాయకునకు) గబంధనస్తంభము; గంగా...గోళము = గంగ యను నమృతప్రవాహము స్రవించుటకు చంద్రమండలము; శ్రీరాశి = సంపదలరాశి; '''అలం'''. రూపకము.
{{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>ప్రాలేయాచలకన్యకావదనశుంభత్పద్మసౌరభ్యమున్
గ్రోలంగల్గియుఁ <ref>చ. దృష్టి</ref>దుష్టి లేక మునిహృత్క్రోడాబ్జసౌగంధ్యలీ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude>
csrvuaco7tojplx0rremstw77hjijri
556765
556764
2026-05-23T01:12:39Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
556765
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}కథాప్రారంభము</p>
{{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>తులితోక్షధ్వజసూతుఁడై వెలయు సూతుం గాంచి మున్ శౌనకా
దులు క్షేత్రంబును వేల్పుఁ దీర్థము బుధస్తుత్యప్రభావంబులై
దళితైనస్తిమిరంబులై యిహపరార్థప్రాప్తిమూలంబులై
యిలపై నొక్కడఁ గల్గెనే ననఘమూర్తీ! తెల్పవే నావుడున్.</poem>|ref=96}}
'''టీక'''. తులితోక్షధ్వజసూతుఁడు = సరిపోల్పఁబడిన (శివుని సారథి యగు) బ్రహ్మ కలవాఁడు; బుధస్తుత్యప్రభావంబులై = విద్వాంసులచేఁ కొనియాడఁబడిన గొప్పతనము కలవై; దళితైనస్తిమిరంబులై = నశింపఁజేయఁబడిన పాపము లనుచీఁకటులు కలవై; ఇహపరార్థప్రాప్తిమూలంబులై = ఐహిక, పారలౌకికసుఖములకు పొందుటకు కారణములై.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఆఋషులప్రశ్న మంగీ
కారం బొనరించి పలుకుఁ <ref>చ. నాతఁడు</ref>గథకుఁడు శ్రీనా
థారాధనహితచర్యున్
బారాశర్యుం దలంచి ప్రాంజలి యగుచున్.</poem>|ref=97}}
'''టీక'''. అంగీకారం బొనరించి = (జబాబు చెప్పుటకు) గ్రహించి; కథకుఁడు = కథలు చెప్పు సూతుఁడు; శ్రీనాథా...చర్యున్ = విష్ణుదేవుని యారాధన మను మేలిపని చేయువానిని; పారాశర్యున్ = వ్యాసుని; ప్రాంజలి యగుచున్ = చేతులు జోడించి [ప్రాసమునందు హల్లులకే నియమముకాన - తొలిపాదమున 'ఋ' ప్రాసమం దుండుట దోషము కాదు.]
{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మహాత్ములారా! యీ<ref>చ. పురాతన</ref>పురావృత్తంబు త్రిరావృత్తంబుగా నుత్తమశ్లోకుం డగు
కృష్ణద్వైపాయనువలన ము న్నెఱింగినయది కల దత్తెఱం గఖిలంబులకు వచ్చు
నట్లుగా విన్నవించెద వినుం డని సూతుం డిట్లనియె.</poem>|ref=98}}
'''టీక'''. పురావృత్తంబు = తొల్లిటికథ; త్రిరావృత్తంబుగాన్ = మూడుసారులుగా; ఇందును ముమ్మాఱు చెప్పఁబడుట సూచితము. ఉత్తమశ్లోకుండు = గొప్పకీర్తి కలవాఁడు.
{{p|ac|fwb}}కాశీపురవర్ణన</p>
{{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>శీతాహార్యసుతాళినీవికచరాజీవంబు విశ్వేశ్వర
జ్యోతిర్లింగవిశుద్ధరత్నఖని మోక్షోపాయ<ref>చ. ముక్తాబ్ధి</ref>దుగ్ధాబ్ధివే
లాతీరావని <ref>క. దుండి, చ. దుంఠి</ref>డుంఠినామకగజాలానంబు గంగామృత
స్రోతోనిస్సృతి<ref>చ. చంద్రగోళి</ref>చంద్రగోళ మన మించుం గాశి శ్రీరాశియై.</poem>|ref=99}}
'''టీక'''. శీతా...వంబు — శీతాహార్యసుతా = హిమవత్పర్వతపుత్రిక యగు పార్వతి యను; అళినీ = ఆఁడుతుమ్మెదకు; వికచరాజీవంబు = వికసించిన తామరపువ్వు; ఐశ్వేశ్వర...ఖని = విశ్వేశ్వరజ్యోతిర్లింగ మను స్వచ్ఛమైన రత్నమునకు నిధియైనది; మోక్షో...వని = మోక్షసాధనమగు పాలసముద్ర మనకు ఒడ్డు; డుంఠి...లానంబు = డుంఠి యను పేరుగల గజమునకు (వినాయకునకు) గజబంధనస్తంభము; గంగా...గోళము = గంగ యను నమృతప్రవాహము స్రవించుటకు చంద్రమండలము; శ్రీరాశి = సంపదలరాశి; '''అలం'''. రూపకము.
{{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>ప్రాలేయాచలకన్యకావదనశుంభత్పద్మసౌరభ్యమున్
గ్రోలంగల్గియుఁ <ref>చ. దృష్టి</ref>దుష్టి లేక మునిహృత్క్రోడాబ్జసౌగంధ్యలీ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude>
jmmhdity6aj24qgok1rftb4o2vqma6r
పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/68
104
212505
556769
554723
2026-05-23T03:48:00Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
556769
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>లాలాలిత్యముఁ గోరు నొక్కసితరోలంబంబు నైజాకృతిన్
డాలొందించుఁ బరాసులన్ భ్రమరకీటన్యాయరీతిన్ బురిన్.</poem>|ref=100}}
'''టీక'''. ప్రాలేయా...సౌరభ్యమున్ = మంచుకొండపుత్రికయగు పార్వతియొక్క ముఖ మను వికసించుచున్న పద్మముయొక్క పరిమళమును; క్రోలంగల్గియున్ = అనుభవింపఁజాలియు; తుష్టి లేక = తనివి తీరక; ముని...లాలిత్యమున్ = మునులహృదయములలోపలి పద్మముయొక్క పరిమళవిలాసపుమనోజ్ఞతను [మనోజ్ఞమైన మునుల హృదయకమలపరిమళము ననుట]. సితరోలంబంబు = తెల్లతుమ్మెద (శివుఁడని భావము.) నైజాకృతిన్ = తన యాకారముతో; డాలొందించున్ = ప్రకాశింపఁజేయును. [హృత్క్రోడాబ్జ = హృదయములోపలి భాగమయిన కమలముయొక్క అని పూర్వటీక.] భ్రమరకీటన్యాయము = తుమ్మెద యొకకీటకమును దెచ్చి తనగూటిలో నుంచి, రొదచేయుచు, ఆ గూటిచుట్టును తిరుగుచుండును. కొంతకాలమున కాకీటకముకూడ భ్రమర మగునఁట; అట్లే మునిహృత్కమలములఁ జరించు శివుఁడు వారికందరికిని సారూప్యసిద్ధిని కలిగించునని భావము. '''అలం'''. రూపకము.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ఒకనాఁడుఁ <ref>క. తీర్ధోపయోగి</ref>దీర్థోపయోగి కాని శఠుండు
నౌఁదల ధరియించు నభ్రగంగ
నాప్రొద్దు పొయిఁరాజనట్టి నిర్పేదయు
భోగించు నైశ్వర్యము లెనిమిదియుఁ
బుష్కరాక్షులపొంతఁ బోని వర్షధరుండు
దేహార్ధమునఁ దాల్చుఁ <ref>చ. తీఁగఁబోణి</ref>దీగఁబోఁడి
నాయుధప్రభఁ గాంచి యలఁగు భీరువుఁ బూను
వాఁడిముమ్మోములవేఁడియలుగు</poem>|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>మలినవర్తనుఁడును సుధాలలితమూర్తి
మించి వర్తించు; మతిలేనిమేదకుండు
మౌనివర్యులఁ జదివించు మఱ్ఱినీడఁ
బంచముఖువీట మే నోసరించెనేని.</poem>|ref=101}}
'''టీక'''. తీర్థోపయోగి = పుణ్యతీర్థమున స్నానము చేసినవాఁడు; శఠుఁడు = మూఢుఁడు; ఔఁదలన్ = తలపైని; ఆప్రొద్దు = ఆరోజు; పొయి రాఁజనట్టి = కూటికి లేనట్టి; నిర్పేద = [నిరుపేద యనుటకు కౢప్తరూపముగా స్వతంత్రించి యిది వాడఁబడినది.] మిక్కిలి బీఁదవాఁడు; ఐశ్వర్యము కెనిమిదియన్ = అష్టైశ్వర్యములను (అణిమ, మహిమ, గరిమ, లఘిమ, ప్రాప్తి, ప్రాకామ్యము, ఈశత్వము, వశిత్వము ననునవి ఐశ్వర్యములు.) పుష్కరాక్షులపొంతన్ = తామరపూలవంటికన్నులు గల స్త్రీలవైపు; వర్షధరుండు = నపుంసకుఁడు; దేహార్ధమునన్ = అఱమేనన్; ఆయుధప్రభన్ = ఆయుధములకాంతిని; అలఁగు = వెనుదీయు; వాఁడి...యలుగున్ = వాఁడియైన మూఁడుమొనలు గల తీక్ష్ణమగు నాయుధమును - త్రిశూలమును; మలినవర్తనుఁడును = చెడునడత కలవాఁడును; సుధాలలితమూర్తిన్ = అమృతమువలె స్వచ్ఛమైన దేహము కల చంద్రుని; మించి = అతిక్రమించి; మేదకుండు = స్తబ్ధుఁడు - సోమరి; పంచముఖువీటన్ = శివునిపట్టణమగు కాళియందు; మేను ఓసరించెనేనిన్ = శరీరమును విడిచినయెడల. మీఁదిపద్యమునఁ జెప్పఁబడిన శివసారూప్యమే యిందు విపులముగా వర్ణింపఁబడినది.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఆనందకాననంబున
నానందకపాణి కేశవాహ్వయమునఁ బెం
పానం దగు ముక్తిప్రమ
దానందితహరనీరతరళోపముఁడై.</poem>|ref=101}}
'''టీక'''. ఆనందకాననంబునన్ = కాశియందు; ఆ నందకపాణి = నందకమను ఖడ్గము కరమునఁ గల విష్ణువు; కేశవాహ్వయమున = కేశవుఁ డనుపేర; పెంపు ఆనన్ తగున్ = అతిశయముఁ బొందఁదగియుండును; ముక్తి...సముఁడై = ముక్తికాంతను తృప్తి పఱచిన హారమునందలి నల్లనైన మధ్యమణిని పోలినవాఁడై. '''అలం'''. అనుప్రాసము, ఉపమ.<noinclude><references/></noinclude>
ttv4x2n7hjwi2l6huffxgobaj4kyugl
పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/69
104
212506
556775
554724
2026-05-23T05:31:03Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
556775
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>శ్రీకరోదయవధూలోకాననప్రభా
నాటిత<ref>ట. బహురత్న</ref>బహుచంద్ర<ref>క. నాటనంబు, చ. నాటకంబు, త. నాటికంబు</ref>నాటనంబు
సమ్మర్దగళిత<ref>చ. భూషణ</ref>భూషారత్నమంజరీ
<ref>క. యోజత</ref>యోజితరథ్యాప్రపూజనంబు
కైలాసశైలసంకాశసౌధనివేశ
కౌముదీకవచితగగనతలము
విస్తీర్ణవిపణివిన్యస్తవస్తువ్రజ
ప్రకటితరత్నగర్భాజఠరము</poem>|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>విపులపవమానతాండవవేపమాన
లాంఛనధ్వజపట్టపల్లవలలామ
మౌళిరచిత<ref>క. కళా</ref>కశాకృత్యహేళిహయము
దీపితం బగు శ్రీకాశికాపురంబు.</poem>|ref=103}}
'''టీక'''. శ్రీక...నంబు — శ్రీకరోదయ = సంపదను గలిగించు నుదయము కల కళలనీను; వధూలోకానన = స్త్రీలసమూహముయొక్క ముఖములయొక్క; ప్రభా = కాంతిచే; నాటిత = నాట్యము చేయఁబడిన; బహుచంద్రనాటనంబు = పెక్కరు చంద్రుల నటన కలది; అచటిస్త్రీల ముఖములు కళలఁ జెలఁగుచు చంద్రులవలె నున్నవనియు, స్త్రీ లిటునటు కదలుచుండఁగా పెక్కుమంది చంద్రులు నాట్యము చేయుచున్న ట్లవి ప్రకాశించుచున్నవనియును భావము.
సమ్మర్ద...పూజనంబు — సమ్మర్ధ = జనుల ఇఱుకటముచే; గళిత = జాఱిన; భూషా = నగలయందలి; రత్నమంజరీ = రత్నములచేతను, ముత్యములచేతను, యోజిత = కూర్పఁబడిన; రథ్యాప్రపూజనంబు = రాజవీథియొక్క పూజ కలది; జనుల యొరయికవలన నగలలోని రత్నములు, ముత్యములు రాలి, అవి రథ్యను పూజించుచున్నట్లున్నవని భావము. [మంజరీ = గుత్తులతోడ అని పూర్వటీక.]
కైలాస...తలము — కైలాసశైలసంకాశ = కైలాసపర్వతముతో సమానమైన - తెల్లనైన;
సౌధనివేశకౌముదీ = మేడల (కాంతి యనెడు) వెన్నెలచే; కవచితగగనతలము = ఆక్రమింపఁబడిన (ఆవరింపఁబడిన) ఆకాశము గలది; ఆ యూరిమేడలు కైలాసములవలె తెల్లగా నున్నవనియు, వానికాంతి గగనమెల్లెడల వ్యాపించెననియు భావము.
విస్తీర్ణ... జఠరము — విస్తీర్ణవిపణివిన్యస్త = విశాలములైన అంగళ్లయందు ఉంచఁబడిన (పేర్చఁబడిన); వస్తువ్రజ = వస్తుసముదాయముచే; ప్రకటిత = వెల్లడిచేయఁబడిన; రత్నగర్భాజఠరము = భూగర్భము కలది; కాశియందలి విశాలములైన యంగళ్లలో వివిధములగు రత్నములు అమ్మకమునకు పేర్పఁబడఁగా, అవి రత్నగర్భయగు భూమి లోపలిభాగ మిట్టిదని ప్రకటించుచున్నట్లున్నదని భావము.
విపుల...హయము — విపులపవమానతాండవ = ఎక్కువైన గాలియొక్క నాట్యము (కదలిక)చే;
వేపమాన = కదలుచున్న; [ˈవేపమాన =చలింపఁజేయఁబడుచున్నˈ అని పూర్వటీక.] లాంఛనధ్వజ = చిహ్నమైన ధ్వజముయొక్క - జెండాయొక్క; పట్టపల్లవలలామమౌళి = వలిపెపుఁబట్టువస్త్రముతో నైన టెక్కెపుఁజివఱిభాగముచే; రచిత = చేయఁబడిన; కళాకృత్య = (కొరడాతో) త్రోలుట గల; హేళిహయము = సూర్యుని గుఱ్ఱములు కలది; ఆ పట్టణమునఁగల జెండాగుడ్డలచివఱిభాగములు గాలి కెగురుచు, సూర్యుని గుఱ్ఱములను కొరడాతో కొట్టి తోలుచున్న ట్లున్నవని భావము. ఆ జెండాలు సూర్యమండలమువఱకు వ్యాపించియున్న వనుట. '''అలం'''. ఉదాత్తము, ఉత్ప్రేక్ష, ఉపములు.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>జలజపరాగరాగరససంగతమౌ పరిఖాజలంబులో
పలఁ బ్రతిబింబితంబు లగు బంగరుకోటకు బెట్టినట్టి కొ
మ్మలచెలువంబునం బురిరమారమణీమణి యొప్పు రావియా
కులమొలనూలు పెట్టెననఁ గోరి కనుంగొనువారు మెచ్చగన్.</poem>|ref=104}}<noinclude><references/></noinclude>
diz9a65zaiu2343up4473c9n7ueuzu8
పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/70
104
212507
556799
554725
2026-05-23T11:02:11Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
556799
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. జలజ...సంగతమౌ = తామరపూవుల పుప్పొడి రంగు నీటితోఁగూడిన; పరిఖాబలంబులోపలన్ = అగడ్తనీటిలో; కొమ్మలచెలువంబునన్ = కోటకొమ్మల చక్కఁదనముచే; పురిరమారమణీమణి = నరగశోభ యను స్త్రీ.
{{Telugu poem|type=|lines=<poem></poem>|ref=}}
అగడ్తనీటిలో నందలి తామరపూవుల పుప్పొడి పడి నీరు పచ్చనయ్యెను; అందు బంగరుకోటబొమ్మలు ప్రతిఫలింపఁగా ఆవి రావియాకులవలె నున్నవి; వాని శోభను చూచువారికి 'నగరయనులక్ష్మి నాఁడుది రావియాకులమొలనూలు కట్టుకొన్నదేమో; అన్నట్లు తోఁచుచున్నదని భావము. '''అలం'''. ఉత్ప్రేక్ష.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పెరిగినత్రివిక్రమేశ్వరు
చరణతులాకోటి యతఁడు సంహృతదేహ
స్ఫుర<ref>శ.ర. ణుఁ డగునప్పు</ref>ణుం డగునపు డూడిన
కరణిం బురికోట యొప్పు గనకమయంబై.</poem>|ref=105}}
'''టీక'''. త్రివిక్రమేశ్వరు = త్రివిక్రమునియొక్క; చరణతులాకోటి = కాలికిఁ దొడిగిన బంగరుటందె; సంహృతదేహస్ఫురణుండు = తగ్గింపఁబడిన శరీరప్రకాశము కలవాఁడు - తగ్గించుకొన్నదేహము కల వామనుఁడు; ఊడినకరణిన్ = జాతిపడినట్లుగా; కనకమయంబై - బంగారుమయమై.
త్రివిక్రముఁడు దేహమును పెంచి, ఒక పాదమును స్వర్గమునకుఁ బ్రసరింపఁ జేసెను; అపు డాపాదమున బంగరుటందె యుండెను. అతఁడు పొట్టివాఁడుగ మాఱి పాదమును పొట్టిదిగా జేయఁగా వదులయిన అందె జారి నేలపైఁ బడినదఁట! ఆ బంగరుటందెవలె కాశీపట్టణపుఁగోట కనకమయమయి యున్నదని భావము. '''అలం'''. కల్పితోపమ.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem><ref>క. పరిఘ</ref>పరిఖ నిజాశ్రయంబుపరిపాటిఁ దలిర్పఁ బదాఱువన్నెబం
గరుపున నైన <ref>సూర్య. రాజ్య</ref>రాజగృహకల్పన కర్ణిక గాఁగ గంధసిం
ధురములు తేఁటులై మొరయఁ దోరపుఁగొమ్మలు ఱేకు లట్లుగా
ధర యనుకొల్నిలో <ref>చ. మొలుచు</ref>మొలచు దామరపూ వనఁ గోట మీటగున్.</poem>|ref=106}}
'''టీక'''. పరిఖ = అగడ్త; నిజాశ్రయాంబుపరిపాటిన్ = తనకు ఆధారమగు నీటిక్రమమును;
తలిర్పన్ = ప్రకాశింపఁగా; రాజగృహకల్పన = రాజగృహపుఁగూర్పు; కర్ణికగాఁగన్ = తామరపూపులోని దుద్దుకాఁగా; గంధసింధురములు = మదపుటేనుఁగులు; మొరయన్ = ధ్వని చేయఁగా; తోరపుఁగొమ్మలు = చక్కనికొమ్మలు; కొల్నిలో = కొలనిలో; [కొలనిలో అనుటకు 'కొల్నిలో' అనునది స్వతంత్రప్రయోగము] మీటగున్ = అతిశయించి యుండును.
'భూమి యను కొలనిలో కోటయను తామరపూవు మొలచినది; ఆగడ్డ దానికి చుట్టునుగల నీటిమేరవలె నున్నది. కోటకొమ్మలు ఱేకులవలె నున్నది. బంగారురాజగృహము పూవులోని దిమ్మవలె నున్నది. ఆ పుష్పమున ఏనుఁగులు తుమ్మెదలయి రొద చేయుచున్న' వని భావము. '''అలం'''. ఉత్ప్రేక్ష.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పురి రాకొమరుల కీర్త్యం
బరవాహిని భుజగపురికిఁ బలువిడి జని యం
<ref>చ. ఇరువుకొన</ref>దిరవుకొన నెడము చాలమి
మరలినతఱి బుగ్గ లన నమరు సౌధంబుల్.</poem>|ref=107}}
'''టీక'''. పురిరాకొమరుల = పట్టణములోని రాజపుత్రులయొక్క; కీర్త్యంబరవాహిని = కీర్తి యను నాకాశగంగ; భుజగపురికిన్ = నాగలోకమునకు - పాతాళమునకు; బలువిడిఁ జని = పరాక్రమము (ఆర్భాటము)తో పోయి; ఇరవుకొనన్ = నిలుచుటకు - ఉండుటకు; ఎడము చాలమిన్ = స్థలము చాలనందున; మఱలినతఱిన్ బుగ్గలు = మఱల వెనుకకుఁ దిరుగునపుడు పుట్టిన నీటిబుడగలు; సౌధంబుల్ = మేడలు; అమరున్ = ఒప్పును. '''అలం'''. ఉత్ప్రేక్ష.<noinclude><references/></noinclude>
7fhf3dbt9t2sfoxetyqajzyate8uk79
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/98
104
213308
556738
2026-05-22T12:24:58Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556738
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|92|ఆర్యధర్మప్రత్యక్షఫలబోధిని|}}</noinclude>పాచనగుణము నొందినజలమును ప్రాతఃకాలముననే గ్రహించి వస్త్రముచే వడియపోయవలయు. ఈయర్థము శ్రు॥ ఉద్ధృతపరి పూతాభి రద్భిః కార్యం కుర్వీత॥ అని శ్రుతియు శ్లో॥ వస్త్రపూతం జలం పిబేత్॥ అని ధన్వన్తరియు చెప్పియున్నారు. ఇట్లు కర్మానుష్ఠానముచేసి స్వాధ్యాయము నావృత్తి చేయవలయు.
{{c|ఇదిప్రాత:కాలప్రకరణము.}}
{{c|సంగవప్రకరణము.}}
అహస్సు నైదుభాగములు చేయగా నందు రెండవభాగ మగునాఱుగడియలకాలమునకు సంగవకాల మని పేరు. ఈకాలమున కర్మ మెద్దియు విధింపఁబడియుండలేదు. అయిన నీకాలమే మనుజులకు జీవనాధార మైనది. ఏలన, మనుష్యున కప్పుడె లౌకికవ్యవహారము విధింపఁబడినది. ఇది యుక్తమే. ఉషఃకాలమున లేచి మల విసర్జనము నాచరించి దంతధావనము చేసికొని స్నానముచేసి శుభ్రవస్త్రముల ధరించి త్రిపుండ్రము పెట్టికొని, సంధ్య నుపాసించి, పరమేశ్వరుని ధ్యానించి అగ్నిని సేవించి యున్నవానికి శరీరము, మనస్సు, ఇంద్రియములు నిర్మలము లయ్యెను. కావున నపుడు తనవృత్తిని నెరవేర్చుకొనుటకు నైపుణ్యము కలిగియుండును. ప్రాచీనుల సంప్రదాయమేమనిన,
రేలుంబవళ్లు నెనిమిదిజాములకాలమును నాలుగుభాగ<noinclude><references/></noinclude>
6u02gasucbezw5uoqsi3oqzrj73u92r
పుట:అభినవ గద్య ప్రబంధము.PDF/86
104
213309
556740
2026-05-22T12:26:44Z
Brjswiki
6801
/* అచ్చుదిద్దారు */
556740
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>మహారాజయోగంబునం గాంతిమతికిఁ జగన్మ్జహనాకారుండైన కుమారుం డుదయించె. ఆమఱునాఁడు గలవాణికి సకలగణగణన
పాత్రుండైన పుత్రుండు పుట్టే. ఆసమయంబుల రాజు పరమోత్సాహంబునం బుత్రోత్సవంబులు చేసి షోడశ మహాదానంబుల భూసురులఁ దృప్తినందించి పేదలకర్థంబులిచ్చి జాతకకర్మంబులు గావించి పెద్దవానికిఁ బ్రతాపభానుండును రెండవవానికిఁ గీర్తి చంద్రుండు నని
నామకరణంబులుసేసి యేవేళం బాలలాలలానుండై ప్రేసూతిరేకంబునఁ బెనుచుచు,
సవసుధాధీశవిఖ్యాక
::: వసుధాధీశవిఖ్యాక
:::: సుధాధీశవిఖ్యాక
::::: ధాధీశవిఖ్యాక
:::::: ధీశవిఖ్యాక
::::::: శవిఖ్యాక
:::::::: ఖ్యాక
::::::::::కవీర సభామాత్త
:::::::::::వీరసభామాత్త
::::::::::::రసభామాత
:::::::::::::: భామాత్త
:::::::::::::::: మాత్త<noinclude><references/></noinclude>
5ls0fzfyyev5jas8iqmjjn0jhah33vs
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/99
104
213310
556741
2026-05-22T12:34:22Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556741
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||నిత్యకాండము - ఉషఃప్రకరణము|93}}</noinclude>ములు చేయగా సం దొకభాగము నిద్రకొఱకును, ఒకభాగము కర్మముకొఱకును, ఒకభాగము వృత్తికొఱకును, ఒకభాగముఆహారముమలమోక్షము, శౌచము, క్రీడమున్నగుశారీరకర్మములకు నుపయోగపడును. ఇందు నిద్ర బహుసుఖసాధన మైనది. కర్మము పరలోకసుఖమే ప్రధానముగా గలదిగాన నది యొక్కమాఱు తీర్చుకొనుటకు శక్యము కానేరదు. అట్లే ఆహారాదిశారీరక్రియలును జంతుమాత్రమునకు సహజసిద్ధములై యున్నవి. ఇవియు నొక్కమాఱు తీర్చుకొనుటకు శక్యము కానేరవు. వృత్తియు ధనార్జనసాధనము. ఇదియు
నానాజనసమ్మేళనసాధ్యముగాన నొక్కమాఱు నెరవేర్చుకొన సాధ్యము కానేరదు. కావున ప్రాతఃకాలమున నాఱుగడియలు, సాయంకాలము తొమ్మిదిగడియలు నని వ్యవస్థచేయఁబడియెను. వృత్తికై రెండుయామములకంటె నెక్కువకాలము వినియోగింపగూడదు. సంగవకాలము తనకుదగినవృత్తిని నెరవేర్చుకొన నుపయోగించెడిని. ఆవృత్తియు శరీరము మనస్సు, ఇంద్రియములు నిర్మలములైయుండినంగాని సాధ్యము కానేరదు. కావున నప్పు డది నియమింపఁబడియె.
తరుచుగ నప్పుడే రాజులు రాజకీయవ్యవహారమునకై యాస్థానమున సింహాసనము నధిష్ఠించినట్లు కవులు వర్ణించియున్నారు. వాణిజ్యపరులచే వ్యాపారము, శూద్రులచే కర్షణాదికము నప్పుడె నెరవేర్పఁబడుచున్నవి. దీనింబట్టి యీకాల<noinclude><references/></noinclude>
fmob9c4sulld3fid4i8k276hscziqib
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/100
104
213311
556744
2026-05-22T13:27:21Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556744
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|94|ఆర్యధర్మప్రత్యక్షఫలబోధిని|}}</noinclude>మునందు నిజవృత్తి నెరవేర్చుకొనవలయు.
{{c|ఇదిసంగవప్రకరణము.}}
{{rule|2cm}}
{{c|మాధ్యాహ్నికప్రకరణము.}}
మాధ్యాహ్నికకాలమునందు స్నానము, త్రిపుండ్రధారణము, సంధ్యోపాసన, బ్రహ్మయజ్ఞము, భగవదారాధనము, వైశ్వదేవానుష్ఠానము, భోజనము కర్తవ్యము లగు. మధ్యాహ్న మనగా, అహస్సు నైదుభాగములు చేయగా నందు మూడవకాలము. అది పదమూడవగడియమొదలుకొని పదునెనిమిదవగడియవఱకు వ్యాపించియుండును. ఇది అహస్సునకు మధ్యకాలముగాన మధ్యాహ్న మని చెప్పఁబడుచున్నది. ఇందుఁ జేయ నగుస్నానము, వస్త్రధారణము, పుండ్రము, సంధ్య వీనియొక్క ఫలము ఉషఃకాలపటలమున నిరూపింపఁబడినవే యగు. ఇట్లు సంధ్య నుపాసించినవాఁడు బ్రహ్మయజ్ఞ మనుదేవర్షి పితృతర్పణముల నాచరింపవలయు. దేవతలు, మహర్షులు, పితరులును మనలయం దనుగ్రహ ముంచి మనకు మహోపకారము చేసియున్నవారుగాన వారియెడఁ గృతజ్ఞతను గనఁబరచుటకై వారి నుద్దేశించి తర్పణము విధింపఁబడినది. పిదప భగవదారాధనము నొనరింపవలయు. శ్రు॥ నిత్యం త్రిసంధ్యం శివలింగ మభ్యర్చ్యం॥ అనుశ్రుతిచేత భగవదారాధనము మూడుకాలములయందును విధింపఁబడి పెద్దలచే ననుష్ఠింపఁబడు<noinclude><references/></noinclude>
tl4pmp5hdtvz1xc0x35pw47rx4mjo7g
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/101
104
213312
556745
2026-05-22T13:34:15Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556745
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||నిత్యకాండము - ఉషఃప్రకరణము|95}}</noinclude>చున్నది.
అయిన నీకాలమునందు భగవదారాధనమునకు దగిన సామగ్రి పుష్కల మగును. గాన నపుడు ముఖ్యముగాఁ జేయవలయు. ఏలన, అప్పటికి గృహశుద్ధి పూర్ణమగు నివేద్యము లగుభోజనపదార్థములు సిద్ధము లగు. పూజోపయుక్తము లగుపుష్పాదికములు సంపాదితము లగు. కావున నీకాలము ప్రధాన మైనది. ఈయారాధనము భగవంతునియందు నిష్ఠ కలుగుటకై విధింపఁబడియె. ఇయ్యది ప్రాతస్స్మరణము, సంధ్యోపాసన మొదలగువానిచేతనే సాధ్య మగును.
అయిన నిద్దానిచే పరమేశ్వరు ననుగ్రహముచే లభించియున్న యింద్రియవర్గమును, కళత్రము మొదలగు సర్వపరివారమును, పశువులు మొదలగునుపజీవివర్గమును గృహము మొదలగుభోగ్యజాతమును పరమేశ్వరు నధీనముచేయుట సంభవించునుగాన దానివలన మహాఫలము లభించును. ఈయంశము
విగ్రహారాధనమనుగ్రంథమున సవిస్తరముగా నిరూపింపఁబడును. ఐన నిచట ప్రకృతము గాన నద్దానిప్రయోజనములు కొన్నియిచ్చట ప్రతిపాదింపఁబడుఁచున్నవి.
స్వార్థ, పరార్థ, అనిపూజ రెండువిధము లగు. తిరుగ, వ్యక్తపూజ, అవ్యక్తపూజ అని యొకటొకటి రెండేసి
విధములు.
ఇందు పరివారముతో గూడినదై తనకు ఆరోగ్యరూప<noinclude><references/></noinclude>
75angqy4ahirfbu3stqj2uj26t3iezg
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/102
104
213313
556746
2026-05-22T13:45:09Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556746
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|96|ఆర్యధర్మప్రత్యక్షఫలబోధిని|}}</noinclude>మగుప్రత్యక్షఫలమును, అక్షయ మైనపరమేశ్వరప్రసాదరూపమగునపరోక్షఫలమును గోరి చేయుపూజ స్వార్థ యని చెప్పఁబడుచున్నది. ఇఁక నశక్తులు, ననధికారులు నగువారియైహికాముష్మికములను గోరి యొరులచేఁ జేయఁబడుపూజ పరార్థ యని చెప్పబడును. ఈరెండిటను కరచరణాదులు గలబేరములయందు చేయఁబడునది వ్యక్తపూజ. ఇఁక కరచరణాదులు లేనిబాణలింగాదులయందు చేయఁబడునది అనభివ్యక్తపూజ మొదటిరెంటిలో స్వార్థపూజయు, ఈరెంటిలో ననభివ్యక్తపూజయు శ్రేష్ఠములైనవి. అని పురాణములయందు చెప్పబడియున్నది. వ్యక్తపూజయందు ప్రతిమలులోహనిర్మితములుగా నుండును. వానియం దద్భుత మైనవిద్యుచ్ఛక్తి గలదు. ఇఁక కొన్ని పంచలోహనిర్మితము లారాధింపఁబడుచుండును.
వానియొక్క దర్శనము, స్పర్శనము, గంధాదిధారణము మిక్కిలి యారోగ్యకరముగా నుండును. అయిన నాప్రతిమలయందు తీర్థశోధకత్వము లేదుగావున బాణలింగమును, సాలగ్రావమును నర్చించుటయే యధికఫలప్రద మగును. అందుననె మహాభారతమున, శతరుద్రీయమునందు శ్లో॥ జన్మకర్మతపోయోగా సయోస్తవచపుష్కలాః।తాభ్యాం లింగే ర్చితో దేవ స్త్వయార్చాయాం యుగే యుగే॥ కృష్ణార్జునులయొక్కయు, నీయొక్కయు జన్మకర్మంబులును, తపోయోగంబులును సమృద్ధంబులే అయినను వారు పరమేశ్వరుని లింగమునం దర్చించిరి. నీవైననో ప్రతిమయం<noinclude><references/></noinclude>
trig8b53t21jysxeieqx0ghf7uit2v4
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/103
104
213314
556747
2026-05-22T13:52:28Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556747
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||నిత్యకాండము - ఉషఃప్రకరణము|97}}</noinclude>దర్చించితివి. కావున వారలు నీకన్న నధికులు. కావున నీవు వారల జయింప జాలవని యశ్వత్థామ నుద్దేశించి వేదవ్యాసుఁడు చెప్పినవచన సందర్భమునుబట్టి కరచరణాదులు లేని లింగాద్యారాధనమె శ్రేష్ఠ మని తెలియుచున్నది.
కరచరణాదులు గల ప్రతిమయందు భగవంతుని ధ్యానించుట కన్నకరచరణాదులు లేని బేరమునందు భగవంతుని ధ్యానించుటయందు మనస్సున కధికపరిశ్రమము అపేక్షిత మగును. దానినిబట్టియె ఫలాతిశయము యుక్తి యుక్తము నగు చున్నది.
అనభివ్యక్తము లగుసాలగ్రావాదులయందు తీర్థశోధకత్వము కలదని యెట్లు గ్రహింపవలయు ననిన వినుడు.
సాలగ్రావము రంథ్రమున నిమ్మపండురసము నుంచునెడ శంఖమునందుంబలె నురుగు గట్టును. ఈశక్తి సుధ (సోడా) యందుగలదు. దీనింబట్టి సాలగ్రావమునందు సుధ (సోడా) కలదని తెలియుచున్నది. కావున శంఖమునకు, సాలగ్రావమునకు తీర్థశోధకత్వము కలదు. ఈకారణముననె కూపప్రతిష్ఠయందు శంఖమును, సాళిగ్రావమును నుంచవలయునని విధింపఁబడి యున్నది. శంఖముఉప్పునీరునందు బెరిగినది. కావుననే దానియందు నిమ్మపండురసము ఉడుకుచున్నది. దీనింబట్టి జలమును నిర్మలముచేయుశక్తి ఇందు గలదని స్పష్టపడుచున్నది.<noinclude><references/></noinclude>
66wjxa7c088ai4ylcyp12n9paoahchj
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/104
104
213315
556748
2026-05-22T14:03:08Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556748
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|98|ఆర్యధర్మప్రత్యక్షఫలబోధిని|}}</noinclude>ఇఁక సాళిగ్రావము శుద్ధము, మధురము, నానౌషధి సారయుతము నగుగండకీజలమునందు ఉత్పత్తిమొదలుకొని పెరిగినది. అందు సజాతీయముల నాకర్షించుశక్తివలన శిలలయం దున్నలోహాంశములను సర్వౌషధులయం దున్నసుధను [సోడాను] ఆకర్షించి తనయం దునిచికొనియున్నది. మఱియు గండకీజలము అత్యున్నతమగు హిమవంతమునుండి ప్రవహించుచున్నది. హిమవంత మత్యున్నత మగుటవలన నీగండకీజలమునకు అతిశుద్ధము లగుఖాతములతో సంబంధంబును, పలువిధము లగునోషధిమూలములతో పరిచయంబును, హిమసంబంధంబును. ధాతూపధాతుసంబంధంబును గలదు. ఇట్టులతితిశక్తి గలగండకీజలంబున వృద్ధి నొందినందున వజ్రకీటముయొక్క శరీరంబును నధికశక్తి గలదై యున్నది. కావున నీసాళిగ్రావమునందు బహుగుణంబులు గలవు. మఱియు దీనియందు సౌవర్ణాంశము లుండి కొన్ని జలమునఁ జేరుచుండును.
మఱి బాణలింగంబును శ్రీశైలశిలగాని, శోణ, భద్ర శిలగాని, సువర్ణముఖరీశిలగాని, స్ఫటికశిలగాని, మరకతశిలగాని, శ్రేష్ఠమని ప్రాచీనులచే గ్రహింపఁబడుచున్నది. వీనియం దుత్తమము లగునోషధిశక్తులు, సకల మగులోహశక్తులును గలిగియుండుటనే పరమపవిత్రములని వీనిని పెద్దలు గ్రహించియుండిరి. ఇట్టిశిలలయందు భగవంతుని భావించునెడ జన్మమెట్లు సఫలము గాకుండును?<noinclude><references/></noinclude>
mtwy3gvks5vl51yiwu52mb9fvrti1rc
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/105
104
213316
556749
2026-05-22T14:09:52Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556749
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||నిత్యకాండము - ఉషఃప్రకరణము|99}}</noinclude>ఇట్టి బాణలింగమునం దభిషేకము చేయఁబడినజలము ఇందు గొంతకాలము చేరియుండుట నిర్మల మగుగాన నాతీర్థమును ప్రాశన జేయునెడ నిక్కముగా శరీరారోగ్యమును గలిగించును. అం దగునీశ్వరభావన మనస్సును నిర్మలము గావించును. ఇట్టిపూజయందు చేతులకు పరిమార్జనము, అభిషేకముపుష్పార్చనము మొదలగువ్యాపారంబును, పాదములకు పూలకుబోవుట, ప్రదక్షిణము, మొదలగువ్యాపారంబును, కనులకు పుష్పశోధనము, గంధశోధనము, నివేద్యశోధనము మూర్తిదర్శనము మొదలగువ్యాపారంబును, చెవులకు ఘంటారవము, పూజామంత్రములు, పుణ్యచరిత్రములు, దివ్యస్తోత్రములు మొదలైనవి వినువ్యాపారంబును, నాలుకకు పూజామంత్రము లుచ్చరించుట, పుణ్యమంత్రములు జపించుట మొదలగు వ్యాపారంబును, నాసికకు నిర్మాల్యపుష్పగంధము నాఘ్రాణించుట, ప్రాణాయామము మొదలగు వ్యాపారంబును గలుగుగావున నింద్రియము లన్నియు భగవదర్థంబున వినియోగించును.
అట్లు గృహపరిజనులును, సూర్యోదయము మొదలుకొని పూజాస్థలమును చిమ్ముట, అలుకుట, రంగవల్లి నలంకరించుట, పూజాపాత్రముల గడుగుట, పూలు దెచ్చుట, గంధము దీయుట, నివేద్యమును సిద్ధము సేయుట, మొదలగుకృత్యములచే పరమేశ్వరునందు చిత్త ముంచినవా రగుదురు.
మఱియు పూజాకాలమున పూజకుఁడు పరిజనులతోఁ<noinclude><references/></noinclude>
39q0g7qett32skrjhofuwv4dpd267se
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/106
104
213317
556750
2026-05-22T14:21:50Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556750
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|100|ఆర్యధర్మప్రత్యక్షఫలబోధిని|}}</noinclude>గూడనె ధూపగంధము నాఘ్రాణించును. దీపము నవలోకించును. ఆజ్యగంధము వాసన జూచును. నీరాజనము కనుల కద్దుకొనును. నిర్మాల్యమును ధరించును. తీర్థమును పానము చేయును. నివేదితమై భగవత్ప్రసాదలబ్ధమై, పవిత్రమై యున్న యన్నమును భుజించును. కావున నిందు గొప్పభాగ్యపరంపర కలదు. ఆఫలములు విగ్రహారాధన యనుగ్రంథమున నధికముగా గనఁబరుపఁబడును. అయినను ప్రకృతముగానఁ గొన్ని యిందు పొందుపరచఁబడుచున్నవి.
సత్త్వపూర్ణ మగుబింబముయొక్క దర్శనస్పర్శనములచే శరీరగతము లగునాడుల కొకవిధమగు కదలిక గలుగును. దానంజేసి నాడులయం దగువాతాదిదోషములు శమించునుగాన శరీరము లాఘవము నొందును. ఇట్లు శరీరము నిర్మల మగుటవలన కాయాగ్ని ప్రజ్వలించును. ధూపము నాఘ్రాణించుటవలన శ్వాసప్రణాడులయందు దార్ఢ్యము గలుగును. దీప దర్శనమువలనను, నీరాజనమును కనుల కద్దుకొనుటవలనను నేత్రదోషములు నిర్మూలము లగును. ఇట్లు ప్రతిదినము పరిజనముతో గూడ తమ్ము రక్షించుకొనుచున్నయార్యుల గృహములయం దెన్నడేని విషూచికాదుల వార్తయైనను వినంబడెనా? సత్కర్మానుష్ఠానము క్షీణించినకతంబున నిప్పుడేగదా యట్టిజాడ్యము లార్యగృహంబులయం దడుగు బెట్టుచు<noinclude><references/></noinclude>
55odpza9nljm068h6y9g5p9o432ovh7
వాడుకరి చర్చ:Dglasri
3
213318
556751
2026-05-22T14:26:32Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
[[WP:AES|←]]Created page with ' {{Subst:స్వాగతం}}'
556751
wikitext
text/x-wiki
== స్వాగతం ==
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">{{PAGENAME}} గారు, తెలుగు వికీసోర్స్ కు <span style="color:white;">స్వాగతం!</span>! [[దస్త్రం:Wikisource-logo.svg|40px]]</span></div></div>
<div style="align: left; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: white;">
{{PAGENAME}} గారు, [[w:వికీసోర్స్|తెలుగు వికీసోర్స్]] కు స్వాగతం! వికీసోర్స్ లో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
*ఈ సముదాయములో మీ పని సజావుగా సాగుతుందని ఆశిస్తున్నాం. సహాయము కావాలిస్తే, ఇక్కడ [[సహాయము:Contents|సహాయ పేజీలు]] చూడండి.(ముఖ్యంగా [[సహాయం:గ్రంథాలను చేర్చటం|గ్రంథాలను చేర్చటం]] మరియు [[Wikisource:శైలి మార్గదర్శిని|వికీసోర్స్ యొక్క శైలి మార్గదర్శిని]] కొత్తవారికి ఉపయోగపడతాయి). ఈ సముదాయం గూర్చిన ప్రశ్నలను [[Wikisource:రచ్చబండ|రచ్చబండ]]లో అడగవచ్చు లేదా సముదాయానికి సంబంధించిన విషయాలను చర్చించవచ్చు. మీరు ఈ ప్రాజెక్టునకు సహాయం చెయ్యాలనుకొంటే ఇక్కడ చేయవలసిన పనుల జాబితా [[Wikisource:సముదాయ పందిరి|సముదాయ పందిరి]]లో ఉన్నది.
* తెలుగులో ఎలా రాయాలో తెలుసుకోవడానికి [[w:వికీపీడియా:తెలుగులో రచనలు చెయ్యడం|తెలుగులో రచనలు చెయ్యడం]] మరియు [[w:వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]] మరియు [[w:కీ బోర్డు|కీ బోర్డు]] చదవండి.
* దిద్దుబాటు పెట్టె పై భాగంలో ని కలంతోసంతకం వున్న బొమ్మ పై నొక్కిన లేక నాలుగు టిల్డెలతో <nowiki>(~~~~)</nowiki> ఇలా సంతకం చేస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి. (ఇది చర్చా పేజీలకు మాత్రమే పరిమితం, చర్చ ఎవరు జరిపారో తెలియడానికి, వ్యాసాలలో చెయ్యరాదు.)
* వికీసోర్స్ ను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikisource.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి మరియు ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [http://www.facebook.com/pages/%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80/319640018072022 తెవికీ సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* మీరు ఈ సైటు గురించి అభిప్రాయాలు [[వికీసోర్స్:అభిప్రాయాలు| ఇక్కడ]] వ్రాయండి
తెలుగు వికీసోర్స్ లో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]] ([[వాడుకరి చర్చ:శ్రీరామమూర్తి|చర్చ]]) 14:26, 22 మే 2026 (UTC)
</div>
lop8fxdqsm49kxzakh1yrk93hvn0rjh
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/107
104
213319
556752
2026-05-22T16:35:05Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556752
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||నిత్యకాండము - ఉషఃప్రకరణము|101}}</noinclude>న్నవి. అట్లు నిర్మాల్యధారణంబును సంద్గంధముచే శరీరమునకు పుష్టి నొసంగును. ఇందు బిల్వము, తులసి, దూర్వ, తిలాక్షతలు, చందనము మొదలగునవి వినియోగింపఁబడును. వీనిగుణములు మహత్తరము లైనవి. బిల్వమునకు దర్శనస్పర్శనములచే బలసాధకత్వము, ప్రమేహము, సోమవాతము మొదలగుజాడ్యముల హరించుశక్తి; ఆయసశక్తివర్ధకత్వము, దీపనము, పాచనము మొదలగుగుణములు గలవు. అట్లు తులసికిని సకలశిశుసముజ్జీవనౌషధత్వము మొదలగుగుణములు చెప్పఁబడియున్నవి. చందనమునకును సన్నిపాతాంత మగుధాతువైష్యమును నివర్తింపఁ జేయుట మొదలగుగుణములు కలవు.
ఇట్లు ప్రత్యేకము బహుగుణములు గలపదార్థములను నియతముగా నుపయోగించునెడ నధికారోగ్యము కలుగు నని యేమి చెప్పవలయు?
ఇదియునుంగాక తీర్థమును పానము చేయగా శరీరమందంతటను పవిత్ర మగుజలము ప్రవేశించుటవలన రక్తమును శోధించు ననుట సిద్ధసాధనము. నివేదనమున్నకై పర్యుషితపదార్థములు కూడ వనునియమమువలన బాలకులకైన నన్నదోషమువలన గలుగురోగములు పుట్టనేరవు. సూర్యోదయము
మొదలుకొని శరీరమును సంస్కరించుకొని వ్యాపారమునఁ బ్రవర్తింప నాకలి కలుగును. అట్టియాకలిని నియమములు లేకయ నివర్తింపఁజేయునెడ ననేకవిధము లగుదోషములు సం<noinclude><references/></noinclude>
18o42pj2co64mmgnzqab8iqno844t2i
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/108
104
213320
556754
2026-05-22T16:43:13Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556754
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|102|ఆర్యధర్మప్రత్యక్షఫలబోధిని|}}</noinclude>భవించును. కాఁబట్టి భోజనమునకు ముందు స్నానాదికర్మములు విధింపఁబడెను. పూజయు విధింపఁబడెను. అనివేదిత మగునన్నమును భుజించుట కేవలము నిషిద్ధము. నివేదనాపేక్ష లేకుండినఁ బర్యుషితపదార్థములు నుపయోగింపఁబడును. అందుచే ననర్థములు కలుగును. నివేదనాపేక్ష యుండునెడ పర్యుషితపదార్థము లుపయోగింపఁబడవు.
మఱియు, పూజోపకరణపదార్థములు సంపాదించుట వలన గొప్పప్రయోజనంబును గలదు. ఇందు భగవదభిషేకమునకై క్షీరాదుల సంపాదించుటకొఱకు మలభక్షణాదులు సేయకుండునటులు దూర్వాదులచే గోవుల గాపాడుచుండుటయు నియతమై యున్నది. అట్టిగృహస్థు డెందేనుండునేని వానియన్నమును భుజించుసకలజంతువులకు చిత్తశుద్ధి కలుగును. దానంజేసి వానికిని సద్వాసనయు, దానివలన ననంతర
ముత్తమజన్మంబును గలుగుచుండును. కావున పరోపకృతిపరాయణు లగునార్యులయొక్క పద్ధతి పొగడఁదగియున్నది. ఇట్టు లితరులకును తనకును ననంతసుఖము గలిగించునదియు, చిత్తమును పరమేశ్వరునం దుంచునదియు నగుధర్మవిశేష మార్యులయంద గాక యొరులయం దెందేని కలదా? లేదు.
కావున నీపరమేశ్వరారాధన మార్యులచే కనిపెట్టఁబడినకర్మములలో నెల్ల నిష్టసిద్ధికి కల్పలతం బోలినది. విగ్రహారాధన యనుగ్రంథమునందు దీనికిసహేతుకత్వము, సప్రమాణత్వము, స<noinclude><references/></noinclude>
gfaly3bv2t5b3hi8nfpccmoyasyj88p
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/109
104
213321
556755
2026-05-22T16:50:59Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556755
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||నిత్యకాండము - ఉషఃప్రకరణము|103}}</noinclude>ప్రయోజనత్వము అధికముగా నిరూపింపఁబడు గాన నిందు విరమింపఁబడుచున్నది.
{{c|ఇఁక పంచమహాయజ్ఞములు నిరూపింపఁబడును.}}
{{c|వైశ్వ దేవము.}}
వైశ్వదేవము ప్రకృతము. శ్లో॥ ఖండినీ పేషిణీ చ్ఛుల్లీ జలకుంభోథ మార్జనీ। పంచసూనా గృహస్థస్య॥ రోలు,
తిరగలి, పొయ్యి, జలకుంభము, చీపురు ఈయైదిటిచేతను గృహస్థునకు ప్రతిదినము జీవహింస సంభవించుచున్నది. ఇది కూడనిదే అయినను విడువ శక్యముగాదు. ఏలన, ప్రాణులకు ప్రాణిహింసలేక మృత్తికాదులచే శరీరపోషణ జరుగనేరదు. ఈకారణమున దయాశీలురకు ఉపవాసము ప్రాప్తింపగా తరుచుగ నోషధులకే భోజనమునందు వినియోగము నిర్బంధింపఁబడియె.
కావున వివేకియగుమనుజుఁడు భుజింపఁదగిన పదార్థము ఓషధిరూపము, ఔషధరూపము, ఫలాదిరూపము అని మూడువిధములు. ఇందు ఓషధులకు ఫలపాకముతో నంత మొందుట స్వభావము. అట్లు ఫలింపగా వరిమొదలగునవి ఎండిపోవుచున్నవి. కావున నిందు హింస లేదు. ఇట్లు కందయు పూర్తి నొందగనె కాడలు మొదలగునవి యెండి పోవును గాన నిందును హింస లేదు. ఇట్లు ఫలములును, కందములును భోజనమునందు వినియోగింపఁబడుచున్నవి. ఇట్లు<noinclude><references/></noinclude>
qkjnxr2k81wkpemczk5vadwkquxwh9n
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/110
104
213322
556757
2026-05-22T16:58:46Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556757
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|104|ఆర్యధర్మప్రత్యక్షఫలబోధిని|}}</noinclude>ఆకులు, పండ్లు, గడ్డలు మొదలగువానిలో నంకురశక్తి లేనివి గాన భోజనమునకు ఆకులు శ్రేష్ఠములు. అందును వానియంతనవ్రాలినవాని గ్రహించుట యుత్తమము. అంతమాత్రమున ప్రాణధారణము జరుగనియెడ ఆకుల దానుగోసికొనివచ్చియైన భుజింపవలయు. అందునను ఆకలి తీరకున్న పండి
వ్రాలినఫలముల గ్రహింపవలయు. అంతమాత్రమునను తనివితీరకున్న కందమూలములను గ్రహింపవలయును. వానిచేతను పుష్టి కలుగకున్న ధాన్యము మొదలగునౌషధము గ్రహింపవలయు. మనజునకు గావలసినపుష్టి నీధాన్యమే సమగ్రముగా గలిగించును. ఇంకను శక్తి యధికముగా నపేక్షిత మగునేని అహింసాసాధ్యము లగుపాలు పెరుగు నెయ్యి మొదలగువాని నుపయోగించుకొనవలయు. ఇట్లు భుజింప నగుపదార్థము నెద్దానిసాధింప నూనినను భూమిని సమానముగాఁ జేయునపుడు ప్రాణిహింస అవశముగ ప్రాప్తించును. ఎట్లనిన,
నాగలి మొదలగువానిచే ననేకజంతువులు మృతి నొందుచున్నవి. ఇట్లే అంకురశక్తి గలకందాదిపదార్థములు ధంపఁబడుచున్నవి. పిండిగా విసరఁబడుచున్నవి. వండఁబడుచున్నది. లవణసహిత మగుజలమున శోధింపఁబడుచున్నవి. ఇట్లు హింసాస్థానము లగునీయైదింటిచేతను పాపము ప్రాప్తించెను గాన నదిపోఁగొట్టుకొనుటకై వైశ్వదేవ మనుకర్మము ఆచరింపబడుచున్నది. వైశ్వదేవ మనగా, విశ్వేదేవత లనుపేరుగల<noinclude><references/></noinclude>
54i8rm7kirabdp3hifslo3amvvxqo5k
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/111
104
213323
556758
2026-05-22T17:07:37Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556758
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||నిత్యకాండము - ఉషఃప్రకరణము|105}}</noinclude>కొందఱ దేవతల నారాధించుకర్మవిశేషము.
ఇందు దేవయజ్ఞము పితృయజ్ఞము, భూతయజ్ఞము, మనుష్యయజ్ఞము, బ్రహ్మయజ్ఞము, అని యైదుయజ్ఞములు కలవు. బ్రహ్మయజ్ఞ మిదివఱకు నిరూపింపఁబడియె గావున నిపుడు తక్కునాలుగుయజ్ఞములు మాత్రము వివరింపఁబడును. వీనిలో దేవయజ్ఞ మగ్నియందును, పితృయజ్ఞము స్థండిలమందును భూతయజ్ఞ మింటివెలుపటను, మనుష్యయజ్ఞము హృదమందును జేయంబడును.
ఇట్లు దేవయజ్ఞము నగ్నియందు జేయుటచే అగ్నిసాధనమునఁ జేయఁబడినహింసవలనిపాపము నివర్తించును, పితరులకొఱకు స్థండిలమున జలాదికము నిచ్చుటచే భూమియం దగు హింసవలనిదోషము తొలఁగును. భూతములకొఱకు బలి నొసఁగుటచే సకలవిధ మగుభూతహింసవలని దోషము శమించును. మనుజులకొఱ కన్న మిడుటచే భూతదయయు, పరోపకారంబును పరిగ్రహింపంబడును.
వైశ్వదేవమున వినియోగించుమంత్రముల యభిప్రాయ మేమనిన, కుక్కలు, కాకులు, చీమలు, పురువులు, పశువులు, పక్షులు, బ్రాహ్మణాదులు, భృత్యులు మొదలుగా నన్నముగోరు బ్రాణుల కెల్ల నన్న మిడవలయు నని స్పష్టపడుచున్నది.
ఆర్యుల గార్హస్థ్య మెట్టిదో చూడుడు. గృహస్థుఁ డన్నమును సంపాదించికొనునెడ తనకడుపుమాత్రము నిండించికొ<noinclude><references/></noinclude>
1nyy482sqorp0hde3vezum65vnutbsv
కప్పురపు హారతి
0
213324
556779
2026-05-23T07:04:40Z
రవిచంద్ర
146
సాంప్రదాయ మంగళ హారతి
556779
wikitext
text/x-wiki
<poem>
కప్పురపు హారతి కమలనయనుని రాణి
కల్యాణదాయి దయ గనుమా మాపై ఇంక
ప్రియకామివీ వేగదే మా తల్లి
ప్రియమలర మాటాడవే
ఓ తల్లి ప్రియకామివీ వేగదే మా తల్లి
ప్రియమలర మాటాడవే
శతకోటి విద్యలును సరిలేని చతురతలు
ఓ తల్లి నీ కరుణ లేకున్న పూజ్యంబే
కరుణ మాపై వదలకే మా తల్లి
నీపుణ్యమాయెవే కదవే
మానసమునందు నిను మరువకే వేడెద
మానసమునందు నిను మరువకే వేడెద
ఓ కమలదళనేత్రి ఉద్ధరింపు ధరిత్రి
లోకమాతవు నీవేగా
మాతల్లి మాకు శుభములనీయుమా
ఓ తల్లి సలిపెదా నీ సేవలా గైకొనవే
గైకొనవే జయ హారతిదే మాతరో
</poem>
9itomyusvvjne6x60fxqsfayolm812f
గోపాలక జయహారతి
0
213325
556780
2026-05-23T07:09:37Z
రవిచంద్ర
146
సాంప్రదాయ మంగళహారతి
556780
wikitext
text/x-wiki
<poem>
గోపాలక జయహారతిదే గోపకిశోర
ఎపుడు దయ కలుగునయా యమున విహారా
గోపాలక జయహారతిదే గోపకిశోర
లలితంపుకళా... లలితంపు కళలొలుకగ మురళీని పాడుచు
చెలుల మనములను గొన చేరి ఆడుచు
సలిపిన నీ లీలలను సన్నుతిజేతు
గోపాలక జయహారతిదే గోపకిశోర
ఏమి నోచెనురా... ఏమి నోచెనురా గోవులు నీచే స్పృశింపగా
ప్రేమమున గారమున పెంపుగాంచగ
కమలదళనయనహేల పురపరిపాలా
గోపాలక జయహారతిదే గోపకిశోర
ఎపుడు దయ కలుగునయా యమున విహారా
గోపాలక జయహారతిదే గోపకిశోర
</poem>
mgj44hnxhhm0qz0k2ogwp8kgfmsep66
హారతిగొనుమా వైకుంఠధామా
0
213326
556782
2026-05-23T07:15:59Z
రవిచంద్ర
146
సాంప్రదాయ మంగళహారతి
556782
wikitext
text/x-wiki
<poem>
హారతి గొనుమా వైకుంఠధామా
త్రైలోక్య వంధిత లక్ష్మీరమణా
హారతి గొనుమా వైకుంఠధామా
శేషతల్పశాయి గరుడ విహారీ
శంఖచక్రధారీ సర్వపాపహరీ
నీ దివ్యచరణములే శరణనంటిమయా
కరుణించి మమ్మేలి హారతిగొనుమా
హారతి గొనుమా వైకుంఠధామా
యుగయుగముల నీవే అవతరించావు
దుష్టుల దునిమి శిష్టుల బ్రోచావు
ఆశ్రితజనలోల ఆర్త జనపాల
కరుణించి మమ్మేలి హారతి గొనుమా
హారతి గొనుమా వైకుంఠధామా
త్రైలోక్య వంధిత లక్ష్మీరమణా
హారతి గొనుమా వైకుంఠధామా
</poem>
n3h3kib5dakt192f5rpvfqg15haoqra
మురళీధర హారతి
0
213327
556783
2026-05-23T07:26:59Z
రవిచంద్ర
146
సాంప్రదాయ మంగళహారతి
556783
wikitext
text/x-wiki
<poem>
మురళీధర మోహనబాల గొనవేలా హారతి
మురళీధర మోహనబాల గొనవేలా
కరుణాకారుడవు కావా
పరిపాలనమూ సేయరావా
మురళీధర మోహనబాల గొనవేలా
అళినీలాలక ఆశ్రిత పోషక
జలదా శ్యామల కోమలబాలా
జాలమదేలా సరసిజ బాలా
హేలాపురి నిలయా రావా
మురళీధర మోహనబాల గొనవేలా హారతి
మురళీధర మోహనబాల గొనవేలా
</poem>
5qgth25w5e8pumwjm3lmopmz6j6msxt
హారతి జయ హారతి
0
213328
556784
2026-05-23T07:32:05Z
రవిచంద్ర
146
సాంప్రదాయ మంగళహారతి
556784
wikitext
text/x-wiki
<poem>
హారతి జయ హారతి
శ్రీపతి నిను వేడితి
కరుణామతి గొనుమానతి
మురళీధర నందకిశోరట
భువనాలను నిండినదీవెగా
వేషములు వేయించుటలో ఆడించుటలో నీలీలల
హారతి జయ హారతి
అందెలు గ్రజ్జెలు మోయగ
చిరునవ్వుల వెన్నెల కాయగా
రాగముల స్వర తాళముల నడయాడేటి పదరాజికే
హారతి జయ హారతి
శ్రీపతి నిను వేడితి
కరుణామతి గొనుమానతి
హారతి జయ హారతి
</poem>
o778lb0gm0qwj91pto4ffzlfjrvi15d
గోపికాజనలోల హారతి
0
213329
556785
2026-05-23T07:36:44Z
రవిచంద్ర
146
సాంప్రదాయ మంగళహారతి
556785
wikitext
text/x-wiki
<poem>
గోపికాజనలోల గోపాలబాల
ఆదరముతోడై హారతిని గొనుమా
గోపికాజనలోల గోపాలబాల
కమలాలు బోలేటి కనులుగలవాడా
మురిపెములొలికే ముద్దుమోము గలవాడా
శరణన్న బ్రోచేటి కరుణాలవాల
దివ్యహారతి గొనుమా దేవాధిదేవా
గోపికాజనలోల గోపాలబాల
మాపాలి దైవమని నమ్ముకొన్నామయ్యా
మా భాగ్యదేవతా మము మరువకయ్యా
బాలికమందరము మేము భక్తితే ఇచ్చేటి
దివ్యహారతి గొనుమా దేవాధిదేవా
గోపికాజనలోల గోపాలబాల
ఆదరముతోడై హారతిని గొనుమా
</poem>
krlgeamzis9y0kybpf0ztj3can9bhly
శ్రీ శ్రీనివాసుని హారతి
0
213330
556786
2026-05-23T07:41:54Z
రవిచంద్ర
146
సాంప్రదాయ మంగళహారతి
556786
wikitext
text/x-wiki
<poem>
శ్రీ శ్రీనివాసునకు చిన్మయరూపునకు
హారతులివ్వరే రత్నదీపికలా
మంగళహారతులివ్వరే రత్నదీపికలా
కమనీయ రూపుడే కంజదళనేత్రుడే
కరుణాంతరంగుడే కమలాసనుండదే
కోరిన కోర్కెలు కొల్లలుగ దీర్చునట
కోరి చూడగరాదే దివ్యమంగళుని
దివ్యమంగళుని
శ్రీ శ్రీనివాసునకు చిన్మయరూపునకు
హారతులివ్వరే రత్నదీపికలా
మంగళహారతులివ్వరే రత్నదీపికలా
పద్మావతీ అమ్మ పసిడి రూపుల కొమ్మ
పతిత పావనియై భాసిల్లుతున్నాది
పతి హృదయపద్మాన పద్మాసనస్థయై
పతి హృదయ అనురాగ కాంతులను చిల్కునట
కాంతులను చిల్కునట
శ్రీ శ్రీనివాసునకు చిన్మయరూపునకు
హారతులివ్వరే రత్నదీపికలా
మంగళహారతులివ్వరే రత్నదీపికలా
</poem>
azijqqaczm3ffunqdzmhl40d36xoiqr
హారతిదే గొనుమా గోపాల
0
213331
556787
2026-05-23T07:47:25Z
రవిచంద్ర
146
సాంప్రదాయ మంగళహారతి
556787
wikitext
text/x-wiki
<poem>
హారతిదే గొనుమా గోపాల
హారతిదే గొనుమా
వరదా నీ దయ గనుమా
హారతిదే గొనుమా
స్మరణీయమ్ము ఈ దినమా
వరదానమ్ము ఆ దినమా
వ్రజసతి నోముల ఫలమా
మము నీ దాసులమనుమా
హారతిదే గొనుమా గోపాల
హారతిదే గొనుమా
పాపడవై నీపాపల గావగా
సకల చేతనాచేతన రూపుడ
ధర జనియించు నీ చరణము నమ్మిన
శరణాగతులము దేవా
హారతిదే గొనుమా గోపాల
హారతిదే గొనుమా
</poem>
r9dbluz7db7ye6giavciolx4vk21dhw
మంగళ హారతులు
0
213332
556788
2026-05-23T07:56:39Z
రవిచంద్ర
146
[[WP:AES|←]]Created page with ' == హారతిదే గొనుమా గోపాల == {{:హారతిదే గొనుమా గోపాల}} ==శ్రీ శ్రీనివాసుని హారతి == {{:శ్రీ శ్రీనివాసుని హారతి}} ==గోపికాజనలోల హారతి == {{:గోపికాజనలోల హారతి}} == హారతి జయ హారతి == {{:హారతి జయ హార...'
556788
wikitext
text/x-wiki
== హారతిదే గొనుమా గోపాల ==
{{:హారతిదే గొనుమా గోపాల}}
==శ్రీ శ్రీనివాసుని హారతి ==
{{:శ్రీ శ్రీనివాసుని హారతి}}
==గోపికాజనలోల హారతి ==
{{:గోపికాజనలోల హారతి}}
== హారతి జయ హారతి ==
{{:హారతి జయ హారతి}}
== మురళీధర హారతి ==
{{:మురళీధర హారతి}}
== హారతిగొనుమా వైకుంఠధామా ==
{{:హారతిగొనుమా వైకుంఠధామా}}
== గోపాలక జయహారతి ==
{{:గోపాలక జయహారతి}}
== కప్పురపు హారతి ==
{{:కప్పురపు హారతి}}
o2ez94t8pwlr17wxik1t23l46d747g1
556789
556788
2026-05-23T07:56:58Z
రవిచంద్ర
146
556789
wikitext
text/x-wiki
== హారతిదే గొనుమా గోపాల ==
{{:హారతిదే గొనుమా గోపాల}}
==శ్రీ శ్రీనివాసుని హారతి ==
{{:శ్రీ శ్రీనివాసుని హారతి}}
==గోపికాజనలోల హారతి ==
{{:గోపికాజనలోల హారతి}}
== హారతి జయ హారతి ==
{{:హారతి జయ హారతి}}
== మురళీధర హారతి ==
{{:మురళీధర హారతి}}
== హారతిగొనుమా వైకుంఠధామా ==
{{:హారతిగొనుమా వైకుంఠధామా}}
== గోపాలక జయహారతి ==
{{:గోపాలక జయహారతి}}
== కప్పురపు హారతి ==
{{:కప్పురపు హారతి}}
a30iqtzlnkz297fx7y9m7qfs887d1bq
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/112
104
213333
556792
2026-05-23T09:30:22Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556792
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|106|ఆర్యధర్మప్రత్యక్షఫలబోధిని|}}</noinclude>నుటకు వీలులేదు. శ్లో॥ గృహస్థ శ్శేషభాగ్భవేత్॥ బ్రాహ్మణులు మొదలుకొని చీమలవఱకు సకలప్రాణులను తృప్తిపరిచి మిగిలినయన్నమును భుజింపవలయు నని విధింపఁబడియున్నది. కావుననే శ్రు॥ యః కేవలాఘో భవతి కేవలాదీ॥ తానుమాత్రము భుజించువాఁడు కేవలము పాపమునే భుజించువాఁ డనియు,
శ్లో॥ అఘం స కేవలం భుజ్త్కె యః పచ త్యాత్మకారణాత్॥ తాను భుజించుటకై వండికొనువాఁడు పాపమునే భుజించుననియు శ్రుతి స్మృత్యాదులు వచించుచున్నవి.
కాఁబట్టి యార్యులకు పరోపకార రూపమగునుత్తమధర్మమునిత్యకర్మముగా వర్తించుచున్నది. ఇటు లెందేని కలదా?
కావుననే, శ్లో॥ యతిశ్చ బ్రహ్మచారీచ పక్వాన్నప్రాశినా వుభౌ॥ యతికి బ్రహ్మచారికి నియతముగా నన్నము పెట్టవలయు నని విధి కలదు. ఏలన, యోగాభ్యాసమునఁ బ్రవృత్తి గలయతియు, విద్యాభ్యాసమునఁ బ్రవర్తించుబ్రహ్మచారియు నన్నము వండికొనుటకుఁ బూనిరేని వారలయోగాభ్యాసమునకు, విద్యాభ్యాసమునకును ప్రతిబంధక మేర్పడును. దానంజేసి దేశమునందు విద్యాయోగంబులు నశించుననియు, అయ్యవి యీదేశంబున పుష్కలముగా నుండవలయు ననియు నెంచి వారలకు
సిద్ధాన్నము పెట్టవలయునని విధింపఁబడియె. కావున, విద్యను కోరువాఁడుగాని, మోక్షము కోరువాఁడుగాని యాకలిగొన్నయెడల వారికి అన్నము పెట్టవలయునని నిశ్చయింపఁబడెను.<noinclude><references/></noinclude>
966o8lp8dcq06gvi205epnd5j9ue6gt
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/113
104
213334
556793
2026-05-23T09:38:15Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556793
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||నిత్యకాండము - ఉషఃప్రకరణము|107}}</noinclude>అట్లువారల కాతిథ్యమీయకున్న యెడ బ్రహ్మచారియు, యతియు కష్టించి, ఉంఛవృత్త్యాదులచే ధాన్యము తెచ్చికొని, దంచికొని, వండికొనిభుజించునెడ వారలకు విద్యయు జ్ఞానంబునునెట్లులభించు? అవి యీదేశంబున నెట్లు లోపింపకుండును? కావున, మనుజులకు వైశ్వదేవము ముఖ్యమైనది.
ఇట్లు, విద్యయందు, యోగమునందు నాసక్తు లగువారికిని గ్రుడ్డివారు మున్నగువారికిని, ఆకలి గొన్నవారికిని అన్నము పెట్టవలసినదే అయిన నంతమాత్రమున విరమింప వీలు కాదు. దేవభక్తి, పితృభక్తియు గలకృతజ్ఞశిఖామణులు దేవతలను, పితరులను తృప్తిపరతురు.
ఈకర్మమును బ్రాహ్మణుఁడుమాత్రమె కాక అన్నివర్ణములలోనిగృహస్థుండును నవశ్యముఁగాఁ జేయవలయు. అందు మంత్రములుమాత్రము భేదించుచుండును. దీనికి అన్నశుద్ధి, కాయశుధ్ధి,అంతఃకరణశుద్ధియు ప్రయోజనములని శాస్త్రములయందు చెప్పంబడియున్నది.
అన్నశుద్ధి యెట్లనిన, అన్నము నగ్నియం దుంచుటచేతను, కాకాదులకు వేయుటచేతను నిర్దోష మని పరీక్షింపఁబడుటవలన నేర్పడుచున్నది. కాకాదులకు వేసి పరీక్షించినయన్నమునే భుజింపవలయునని వైద్యశాస్త్రమున ననేకస్థలములయందుఁ జెప్పఁబడియున్నది. అట్లుపరీక్షింపకుండునెడ నన్నము కేశకీటాదిదోషరహితమని యెట్లు తెలియును? కావున నీకృత్యము<noinclude><references/></noinclude>
mhgs5xzq5rju02za72o1a45baeoj05n
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/114
104
213335
556794
2026-05-23T09:45:56Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556794
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|108|ఆర్యధర్మప్రత్యక్షఫలబోధిని|}}</noinclude>అన్నశుద్ధిని తెలిసికొనుటకై యేర్పడినది.
మఱియు, అన్నమును పక్వము చేయునపుడు పూర్వము తెలిసినదోషములు సంభవించుచున్నవిగదా? దేవతాస్మరణము కంటె దోషసామాన్యమునకు ప్రాయశ్చిత్త మింకొకటి లేదుగాన దేవయజ్ఞముచే నాదోషములు నివర్తించుటంజేసి యన్నశుద్ధి యెట్లును సిద్ధించును. ఇదియె అన్నశుద్ధి యగు.
ఇందు, అన్నహోమము విధింపంబడియె. అది సాధారణముగ పొయియందే చేయఁబడును. ఈహామము చేయుటకు ముందు కట్టెలు శోధింపవలయు. పిదప పొయ్యితుడువవలయు. పిమ్మట అన్నము హెూమము చేయవలయు. దీనికి మొదట నీరు వడియఁబోసి గ్రహింపవలయు. అని చెప్పుటచే నీయన్నమునందు దోషము ప్రసక్తింపదు. అగ్ని నింకొకయింటినుండి తీసికొని రాగూడదని యగ్నికార్యప్రస్తావమున జెప్పఁబడియె. అచట చిరకాలమునుండి కాపాడఁబడునగ్నియొక్క మహిమ నిరుపమాన మనియు నిరూపింపఁబడియెను. ఆయగ్నియెకదా యిచట పాకమునకు నుపయోగింపఁబడుచున్నది.
ఇదిగాక, పక్వము చేయఁబడినపదార్థములోని యేకాంశమును నగ్నియందు హోమము చేయఁగా మిగిలినపదార్థము పవిత్ర మనుట ఆర్యులదృష్టికి వింత గలిగింపదు. ఏలన, ఏకాంశము దుర్వినియుక్త మగుటంజేసి సకలాంశము దూషితంబనుటయు, ఏకాంశము సద్వినియుక్తం బగుటంజేసి సకలాంశము<noinclude><references/></noinclude>
hbel38aoh5ymzesd1592mgebr0d2jwm
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/115
104
213336
556795
2026-05-23T09:56:07Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556795
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||నిత్యకాండము - ఉషఃప్రకరణము|109}}</noinclude>పవిత్రితం బనుటయు సంప్రదాయసిద్ధమయ్యెయున్నది. ఈమర్మముస్థూలదృష్టులు గ్రహింపనంతమాత్రన యుక్తియుక్తము కాదననగునా? ఇందొకదృష్టాంతము చూడుడు. అపరిశుద్ధస్థలముననుమ్మి విడిచినందున కుత్తకయందు బాధకలుగుటయు తిరుగనగ్నియం దుమియునెడనాబాధశమించుటయు సర్వానుభవసిద్ధమై యున్నది. దీనింబట్టి యార్యులవ్యవహారము సయుక్తికము, సహేతుకము నని స్పష్టపడుచున్నదికదా? ఈవిధమున నన్నశుద్ధి కలుగుననుట నిస్సంశయ మైనది.
ఇట్లే పరోపకృతిచేతను, భృత్యపోషణాదులచేతను మనసునకు సంతోషము, పాపక్షయము కలుగుగాన నంతఃకరణముశుద్ధి నొందును. ఇఁక శరీరశుద్ధి యెట్లనిన, పరమేశ్వరునకు నివేదింపఁబడినదియు, బ్రహ్మనిష్ఠులచే ననుగ్రహింపఁబడినదియు, వేదము జదువు బ్రహ్మచారులు గ్రహింపఁగా శేషించినదియు నిట్లు దేవతలుమొదలుకొని, మనుజులవఱకు నందఱు గ్రహింపగా మిగిలి పవిత్రమై యున్నయన్నమును భుజించునెడ శరీరమెట్లు పరిశుద్ధము కాకుండును? శ్రు॥ అన్నప్రకృతికం హి సోమ్య మనః॥ మనస్సు అన్నమే యుపాదానకారణముగా గలది యను శ్రుతి వచనమువలన అన్నశుద్ధిని బట్టియె మనంబును, శరీరంబును పవిత్రము లగుచున్నవని యేర్పడుచున్నది. శ్లో॥ అన్నానురూపా స్తనురూపబుద్ధయః॥ అనిపెద్దలు వచించిరి. ఇట్లు<noinclude><references/></noinclude>
j10m8dps0oetofod5kztx6qgraepgun
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/116
104
213337
556796
2026-05-23T10:05:07Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556796
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|110|ఆర్యధర్మప్రత్యక్షఫలబోధిని|}}</noinclude>అన్నము, శరీరము, మనస్సు అనువానిశుద్ధికై యీవైశ్వదేవముపయోగించుచున్న దనుట ప్రత్యక్షసిద్ధమే కదా?
కావున అన్నము భుజింపక పాలు, నీరు, ఫలము మొదలగువాని భుజించువాఁ డైనను వానితోన వైశ్వదేవము చేయవలయు. ఎవండును కొనకు జలమునైనఁ బుచ్చుకొనకుండఁడుగదా?. ఇది సాధారణముగా అన్నసంస్కారమునకై విధింపఁబడియెగాన, ఏకపాకమున నొక్కఁడు వైశ్వదేవము చేయునెడ నితరులు చేయం బని లేదు.
ఆకారణముననే శిష్టులు గృహవృద్ధులచేత నీకర్మము చేయించుచున్నారు. పాకము వేరగునెడ వేరుగాఁ జేయవలసినదే” ఇందుఁ గొన్నిధాన్యములకు నిషేధము కలదు. సర్వము శరీరశుద్ధికే సఫలమగు చున్నది.
{{c|భక్షణఫలము.}}
ఇఁక భక్షణఫలము నిరూపించుట ప్రకృతము. భక్షణమున కాకలితీరుట ప్రయోజన మని యందఱకుఁ దెలియును గాన నావిషయమై విమర్శింపం బనిలేదు. అయినను భక్షణమున కైహికము మాత్రమె కాక యాముష్మికం బగుఫలంబును గలదు. పవిత్రాన్నభోజనము సత్త్వశుద్ధిగలిగించి, దానిద్వారా జ్ఞానమునకు సాధన మగుచుండుటంబట్టి యాముష్మికఫలము లభించుచున్నది, ఇయ్యది భక్ష్యాభక్ష్యవివేకము లేని
భోజనముచే లభింపదు. గావున భక్ష్యాభక్ష్యనిర్ణయము అవ<noinclude><references/></noinclude>
ks6a59pzictedvwu4yhjlwdfkm00f5s
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/117
104
213338
556797
2026-05-23T10:14:37Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556797
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||నిత్యకాండము - ఉషఃప్రకరణము|111}}</noinclude>సరముగా ప్రసక్తించినది. ఇందు గొందఱు మాంసభోజనులు విరోధింతురు. వారియభిప్రాయ మేమనిన,
శ్లో॥ మాంసం మాంసేనవధన్ తె। అను పౌష్టిక శాస్త్రమువలనను ప్రాచీనశిష్టులు మాంసమును భుజించియున్నట్లు గ్రంథదృష్ట మగుటవలనను, అది రాగప్రాప్త మైనది కావునను దానియందు ఫలాధిక్యము కలదుగానను మాంసభోజనము న్యాయ్యమేయని వారియాశయము. ఇందు జూడుడు.
లోకమునఁ గొన్ని మాంసముదినునవి మఱికొన్ని యాకులు దినునవి. ఇట్లు మృగములు రెండువిధములుగా నున్నవి. వానిదంతములయందును, చొంగయందును, గుణములయందును భేదము స్పష్టముగా గనఁబడుచున్నది. ఎట్లన, మాంసము దినుమృగములయొక్క దంతములు గుండ్రనై, సన్ననికొనలు గలిగి, ఎడయెడముగను, వంకరగను, కోరలుగాను నుండుచున్నవి. ఆకులు మెదలగువాని దినుమృగములయొక్క దంతములు వెడలుపైనకొనలు గలిగియెడములేక యున్నవి. అట్లు మాంసముదినుమృగములయొక్క గుణంబులును కోపముక్రౌర్యము మొదలుగా సహజసిద్ధములుగా గానంబడుచున్నవి. దానంజేసి యవి యన్నియు భయజనకము లగుచున్నవి. ఇఁక నాకులు, తృణములు దినుమృగము లైననో శాంతస్వభావము గలవి యగుటం జేసి భయంకరములు గావు. ఇట్లు మాంసము దిను మృగములయందు తీక్ష్ణము లైననఖాగ్రములు గలిగియుండుట,<noinclude><references/></noinclude>
ifan4kye80d3tv1pbxl5b8b44lnyfvl
పుట:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf/118
104
213339
556798
2026-05-23T10:22:28Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
556798
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|112|ఆర్యధర్మప్రత్యక్షఫలబోధిని|}}</noinclude>క్రూరచిత్తత మొదలగుదోషము లధికముగా గనఁబడుచున్నవి.
ఇటు లుండఁగా, వివేకులును, భూతదయాపరులును నిట్టిమాంసభోజనమునఁ బ్రవేశింతు రనుట యసంభావనీయము. వీలగునెడ వెనుకఁ జెప్పినవిధమున నాకులు మొదలగువానిచే జీవించుటయే న్యాయ్యము. ఔషధము భక్షింపఁగా గలుగు శారీరపుష్టి మాంసముచేనైన గలుగనేరదు.
ఇది యథార్థ మైననునీవిషయమై మాంసభోజను లేమందు రనిన, భరతఖండవాసు లైనపూర్వపురుషులు మాంసము భుజించియుండిరి. ఇప్పటికి నీయాచారము గౌడులయందు గలదు. జైనసిద్ధాంతపరిచయము వలననే ఆర్యులుమాంసాహారము మానిరని వారుగట్టిగా వాదించుచున్నారు. పూర్వ మీమాంసభోజన మున్నను అప్పు డీయాహారమును నుత్తమముగా లెక్కించినట్లు కనఁబడదు. ఏలన,
శ్లో॥ నాకృత్వా ప్రాణినాం హింసాం మాంస ముత్పద్యతే క్వచిత్॥ ప్రాణివధ చేయకున్న మాంసము దొరకనేరదని యారంభించి మనువు మాంసాహారమును రాక్షసాహారములోననె చేర్చియున్నాఁడు. ఇప్పటిబుద్ధిమంతులలో గొందఱు 'ప్రాణిహింస మేము చేయుట లేదు? ఒరులు సిద్ధముచేసినదానిని మేము గ్రహించుచున్నాము. మేము గ్రహింపకున్నను మాంసవిక్రయులు మాంసము సిద్ధము చేయకుందురా? ఇట్టియెడ మాకు దోష మేమి యని పలుకుచుందురు.<noinclude><references/></noinclude>
oozdukzmbhubfodw183surznsuccuo7