వికీసోర్స్ tewikisource https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ వికీసోర్స్ వికీసోర్స్ చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ ద్వారము ద్వారము చర్చ రచయిత రచయిత చర్చ పుట పుట చర్చ సూచిక సూచిక చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 0 1626 558214 61637 2026-06-07T07:11:15Z Dglasri 7328 /* అన్నమయ్య పాటలు, "ఇ" అక్షరంతో మొదలవునవి */ 558214 wikitext text/x-wiki == అన్నమయ్య పాటలు, "ఇ" అక్షరంతో మొదలవునవి == మిగిలిన పాటల కోసం ఈ పేజి చివర ఉన్న లింకులు చూడండి #[[ఇచ్చలో గోరేవల్లా ఇచ్చేధనము ]] #[[ఇందరికి న భయంబులిచ్చ]] #[[ఇందాకా నెఱగనైతి నిక]] #[[ఇందరివలె జూడకు]] #[[ఇందిర వడ్డించ]] #[[ఇందిరా రమణుదెచ్చి]] #[[ఇందిరాధిపునిసేవ]] #[[ఇందిరానాథు డిన్నిటి]] #[[ఇందిరాపతిమాయలు]] #[[ఇందిరానాయక యిదివో]] #[[ఇందిరానామ మిందరికి]] #[[ఇందుకంటే మరి యికలేదు హితోపదేశము వోమనసా]] #[[ఇందుకేపో వెరగయ్యీ నేమందును]] #[[ఇందులో మొదలికర్త యెవ్వడు లేడుగాబొలు]] #[[ఇందులోనే కానవద్దా]] #[[ఇందుమీద సతిభావ]] #[[ఇందు నుండి మీకెడలేదు]] #[[ఇందునుండ మీకెడ]] #[[ఇందునందు దిరుగుచు]] #[[ఇందుకేకాబోలు నీవు]] #[[ఇందుకేనా విభుడు]] #[[ఇందుకేపోవెరగయ్యీ]] #[[ఇందుకుగా నాయెరగమి]] #[[ఇందుకొరకె యిందరును]] #[[ఇంకనేల వెరపు]] #[[ఇంకానేల చలము]] #[[ఇంతకంటే ఘనమిక]] #[[ఇంత సేసెబో దైవ ]] #[[ఇంతట: గావగదే]] #[[ఇంతయు నీమాయామయ]] #[[ఇంతే మరేమిలేదు]] #[[ఇంతేసి మతకాలు]] #[[ఇంతేసి సేవలు]] #[[ఇంతులాల చూడరమ్మ]] #[[ఇందువల్ల నేమిగద్దు]] #[[ఇదిగాక సౌభాగ్య మిదిగాక తపము మఱి]] #[[ఇదిగో మా యజ్ఞాన]] #[[ఇదివొ సంసార]] #[[ఇదివో సుద్దులు]] #[[ఇదె నీ కన్నుల]] #[[ఇదియే సులభము]] #[[ఇదియే మర్మము హరి]] #[[ఇదియె నాకు మతము]] #[[ఇదియే సాధన]] #[[ఇదియే వేదాంత]] #[[ఇదియే రమయోగ]] #[[ఇద్దరి భావములును]] #[[ఇద్దరి తమకము]] #[[ఇద్దరి కిద్దరే సరి]] #[[ఇద్దరి గూరిచితిమి]] #[[ఇద్దరు జాణలేమీరు యెంచి]] #[[ఇద్దరు నొకటే యెప్పుడును]] #[[ఇదే శిరసు మాణిక్యమిచ్చి పంపె నీకు]] #[[ఇతనికంటే నుపాయ మిక లేదు]] #[[ఇతనికంటె ఘనులిక లేరు]] #[[ఇతర చింత లిక నేమిటికి]] #[[ఇతరదేవతల కిది గలదా]] #[[ఇతరములిన్నియు నేమిటికి]] #[[ఇతరులకు నిను నెరగతరమా]] #[[ఇంతేపో వారివారిహీనాధికములెల్ల]] #[[ఇప్పుడిటు కలగంటి నెల్లలోకములకు]] #[[ఇప్పుడిటు విభుబాసి]] #[[ఇట మీద కడమెల్లా]] #[[ఇట్టి ప్రతాపముగల యీతని దాసులనెల్ల]] #[[ఇట్టి ముద్దులాడి బాలు డేడవాడు వాని]] #[[ఇట్టి నాస్తికులమాట యేమని సమ్మెడి దిక]] #[[ఇట్టి భాగ్యము]] #[[ఇట్టి జ్ఞానమాత్రమున]] #[[ఇట్టి విందు గంటివా ]] #[[ఇట్టిప్రతాపము గల]] #[[ఇటు గరుడని నీ ]] #[[ఇటువంటి దాన ]] #[[ఇటువంటివాడు తాను]] #[[ఇటువలెపో సకలము]] #[[ఇటుగన సకలోపాయము ]] #[[ఇహము బరము జిక్కె నీతనివంక]] #[[ఇహమేకాని యిక]] #[[ఇహమెట్టిదో పరమెట్టిదో]] #[[ఇహమును బరమును]] #[[ఇహపరములకును ఏలికవు ]] #[[ఇన్నాళ్ళు నందునందు ]] #[[ఇన్ని దేహముల బుట్టి యేమిగంటిమి ]] #[[ఇన్నిటి మూలంబీశ్వరుడాతన]] #[[ఇన్నిటా ఘనుడు]] #[[ఇన్ని చేతలును]] #[[ఇన్ని జన్మములేటికి]] #[[ఇన్నిచదువనేల ఇంత]] #[[ఇన్నిలాగులచేత లివియపో]] #[[ఇన్నినేతలకు నిది]] #[[ఇన్నిరాసుల యునికి]] #[[ఇన్నిట నింతట]] #[[ఇన్నిటికి బ్రేరకుడు]] #[[ఇన్నిటికి మూలము]] #[[ఇన్నియు గలుగుటేజన్మమున]] #[[ఇన్నియు ముగిసెను]] #[[ఇలయును నభమును]] #[[ఇలువేల్పితడే]] #[[ఇరవగువారికి]] #[[ఇరవైనయట్టుండు]] #[[ఇసుక పాతర]] #[[ఇతడే పరబ్రహ్మ మిదియె]] #[[ఇతడొకడే సర్వేశ్వరుడు]] #[[ఇతడుచేసినసేత]] #[[ఇతనికంటే ఘనులు]] #[[ఇతర దేవతల]] #[[ఇతర ధర్మము లందు]] #[[ఇతరచింత లేక]] #[[ఇతరమెరుగ గతి]] #[[ఇతరము లిన్నియు]] #[[ఇతరు లేమెరుగుదు]] #[[ఇతరులకు నిను]] #[[ఇత్తడి బంగారుసేయ]] #[[ఇవి సేయగ]] #[[ఇయ్య కొంటి]] {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] htqfamxp8b194rhgk8zuf8e821a72be 0 1644 558202 24338 2026-06-07T06:38:05Z Dglasri 7328 /* అన్నమయ్య పాటలు, "న" అక్షరంతో మొదలవునవి */ 558202 wikitext text/x-wiki == అన్నమయ్య పాటలు, "న" అక్షరంతో మొదలవునవి == మిగిలిన పాటల కోసం ఈ పేజి చివర ఉన్న లింకులు చూడండి #[[నంతలే చొచ్చితిగాని సరకు గాననైతి]] #[[నంద నందన]] #[[నందకధర]] #[[నగధర నందగోప]] #[[నగవులు నిజమన]] #[[నగు మొగము తోడి]] #[[నగుబాట్లబడేనాజిహ్వా]] #[[నడువరో జడియక]] #[[నదులొల్లవు]] #[[నటనల భ్రమయకు]] #[[నన్ను నింతగా గడించి నాయమా దిగవిడువ]] #[[నన్ను నెవ్వరు గాచేరు నాటిపగెంతురుగాక]] #[[నమామ్యహం మానవ]] #[[నమామ్యహం మానవసింహం]] #[[నమిత దేవం]] #[[నమ్మిన దొకటే నాకు నీశరణము]] #[[నమో నమో జగదేకనాథ]] #[[నమో నమో దశరథ]] #[[నమో నమో దానవవినాశక]] #[[నమో నమో రఘుకుల]] #[[నమో నమో లక్ష్మీ నరసింహా]] #[[నమో నారాయణ నావిన్నపమిదివో]] #[[నమో నారాయణాయ]] #[[నమో నారాయణాయ సగుణ]] #[[నరసింహ రామకృష్ణ]] #[[నరులాల మునులాల]] #[[నరులారా నేడువో]] #[[నల్లని మేని]] #[[నవనారసింహా]] #[[నవనీతచోర]] #[[నవనీతచోర నమో నమో]] #[[నవరసములదీ]] #[[నవరూప ప్రహ్లాద]] #[[నవ్వవే యెక్కడి]] #[[నాలం వా]] #[[నానాటి బదుకు నాటకము]] #[[నానాదిక్కుల]] #[[నారాయణతే]] #[[నాకు నందు కేమివోదు నన్ను నీ వేమి చూచేవు]] #[[నారాయణాచ్యుతానంత గోవింద హరి]] #[[నారాయ ణాచ్యుతానంత గోవిందా]] #[[నారాయణ నీనామమెగతి]] #[[నారాయణ నీనామము]] #[[నారాయణాయ నమో]] #[[నారాయణుడీతడు నరులాల]] #[[నాపాలిఘన దైవమవు]] #[[నాటకమింతా]] #[[నామోము చూచిచూచి ]] #[[నాటికి నాడే]] #[[నాటికి నాడు]] #[[నాతప్పు లోగొనవే]] #[[నిత్య పూజలివిగో నెరిచిన నోహో]] #[[నిత్యాయ విబుధసంస్తుత్యాయ]] #[[నిత్యాత్ముడై యుండి]] #[[నిత్యానంద ధరణీధర]] #[[నిత్య సుఖానంద]] #[[నిత్యులు ముక్తులు]] #[[నిలుపుటద్దములోన]] #[[నిలు నిలు దగ్గరకు]] #[[నిచ్చనిచ్చ సోబనాలు]] #[[నిగమనిగమాంతవర్ణిత]] #[[నిముషమెడతెగక హరి]] #[[నిజమో కల్లో]] #[[నిక్కించీ గర్ణములు]] #[[నిన్ను దూరక]] #[[నిన్నుదలచి నీపేరు]] #[[నిన్నుబాసినయట్లు]] #[[నిందలేని పతివిదె]] #[[నిండు మనసే]] #[[నీమహత్త్వంబు లోనికి]] #[[నీకేమయ్య నీకు]] #[[నీకేల భయము]] #[[నీకథామృతము]] #[[నీతితో నడచితేను]] #[[నీదాసుల భంగములు]] #[[నీమహి మది యెంత నీవు చేసేచేత లెంత]] #[[నీమహిమో నాలోన]] #[[నీదాస్యమొక్కటే నిలిచి నమ్మగలది]] #[[నీయంతటివా రెవ్వరు నీకు నెదురేది యెందు ]] #[[నీయంతవారు గారు నిండుసామర్థ్యము లేదు ]] #[[నీయాధీనము లింతే నిఖిలప్రపంచమును]] #[[నీవెంత నేనెంత నీకు నాకు నెంతదవ్వు]] #[[నీ విభుడు]] #[[నీవే నేరవుగాని]] #[[నీవే కావింక]] #[[నీవే మూలమువో]] #[[నీవుదేవుడవు ]] #[[నీవేకాని యింక]] #[[నీవేకా చెప్పజూప]] #[[నీవేల సిగ్గుపడేవు]] #[[నీ వేలికవు]] #[[నీవేమి సేతువయ్య]] #[[నీవెరగనిది లేదు]] #[[నీవనగ నొకచోట]] #[[నీపాపమే కాదు]] #[[నీరువట్టు గొన్నవేళ]] #[[నీయాజ్ఞ దలమోచి]] #[[నీయంత వాడనా]] #[[నీయంతటివారెవ్వరు]] #[[నూతులు దవ్వగబోతే బేతాళములు పుట్టె]] #[[నెయ్యని పోసుకోరాదు]] #[[నెయ్యములలో నేరెళ్ళో]] #[[నెరవాది సాహసులు]] #[[నెలత చక్కదనమే]] #[[నెలమూడు శోభనాలు]] #[[నేడు దప్పించుకొంటేను నేరుపున్నదా]] #[[నే ననగా నెంతవాడ నెయ్యపుజీవులలోన]] #[[నేనెంత చిన్ననైనా]] #[[నేనెంత నీవెంత ]] #[[నేనెంతవాడను]] #[[నేనెందువోయె తానెందువోయీ]] #[[నేనెయనగనేలా నీ మనసూ]] #[[నేనే బ్రహ్మము కోనేరము॥ నేము]] #[[నే నేమిసేయుదును]] #[[నే నొక్కడ లేకుండితే నీకృపకు బాత్ర మేది]] #[[నేరిచిబ్రదికేవారు]] #[[నేర్పుకంటె బెన్నిధి]] #[[నేరుపరి ననుకోను]] #[[నేల మిన్ను]] {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] 4otm5mnoaup8pj0eb3synlpmdc8c253 0 2921 558218 14205 2026-06-07T08:46:13Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558218 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|మహినుద్యోగి (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> మహినుద్యోగి కావలె మనుజుదైన వాడు సహజి వలె నుండి ఏమి సాధించలెడు. వెదకి తలచుకుంటే విష్ణుడు కానవచ్చు చెదరి మరచితే సృష్టి చీకటౌ పొదలి నడిచితేను భూమెల్లా మెట్టి రావచ్చు నిదిరించితే కాలము నిమిషమై తోచు వేడుకతో చదివితే వేదశాస్త్ర సంపన్నుడౌ జాడతో నూరకుండితే జడుడౌను వోడక తపసియైతే వున్నతోన్నతుడౌ కూడక సోమరి ఐతే గుణహీనుడౌను మురహరు గొలిచితే మోక్షము సాధించవచ్చు వెరవెరగక ఉండితే వీరిడియౌను శరణంటే శ్రీవేంకటేశ్వరుడు రక్షించును పరగ సంశయించితే పాషండుడౌను </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|mahinudyOgi (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> mahinudyOgi kAvale manujudaina vADu sahaji vale nunDi Emi sAdhinchaleDu. vedaki talachukuMTE vishNudu kAnavachchu chedari marachitE sRshTi chIkaTau podali naDichitEnu bhUmellA meTTi rAvachchu nidiriMchitE kAlamu nimishamai tOchu vEDukatO chadivitE vEdaSAstra saMpannuDau jADatO nUrakuMDitE jaDuDaunu vODaka tapasiyaitE vunnatOnnatuDau kUDaka sOmari aitE guNahInuDaunu muraharu golichitE mOkshamu sAdhiMchavachchu veraveragaka uMDitE vIriDiyaunu SaraNaMTE SrIvEMkaTESwaruDu rakshiMchunu paraga saMSayiMchitE pAShaMDuDaunu </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1>https://annamayya-u.blogspot.com/2010/10/mahinudyogi-kavale.htmlMahinudyogi kavale - మహినుద్యోగి కావలె ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] s9hbyvvqmxgi90dat6k0rfi4mo1xwrg 558219 558218 2026-06-07T08:47:07Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558219 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|మహినుద్యోగి (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> మహినుద్యోగి కావలె మనుజుదైన వాడు సహజి వలె నుండి ఏమి సాధించలెడు. వెదకి తలచుకుంటే విష్ణుడు కానవచ్చు చెదరి మరచితే సృష్టి చీకటౌ పొదలి నడిచితేను భూమెల్లా మెట్టి రావచ్చు నిదిరించితే కాలము నిమిషమై తోచు వేడుకతో చదివితే వేదశాస్త్ర సంపన్నుడౌ జాడతో నూరకుండితే జడుడౌను వోడక తపసియైతే వున్నతోన్నతుడౌ కూడక సోమరి ఐతే గుణహీనుడౌను మురహరు గొలిచితే మోక్షము సాధించవచ్చు వెరవెరగక ఉండితే వీరిడియౌను శరణంటే శ్రీవేంకటేశ్వరుడు రక్షించును పరగ సంశయించితే పాషండుడౌను </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|mahinudyOgi (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> mahinudyOgi kAvale manujudaina vADu sahaji vale nunDi Emi sAdhinchaleDu. vedaki talachukuMTE vishNudu kAnavachchu chedari marachitE sRshTi chIkaTau podali naDichitEnu bhUmellA meTTi rAvachchu nidiriMchitE kAlamu nimishamai tOchu vEDukatO chadivitE vEdaSAstra saMpannuDau jADatO nUrakuMDitE jaDuDaunu vODaka tapasiyaitE vunnatOnnatuDau kUDaka sOmari aitE guNahInuDaunu muraharu golichitE mOkshamu sAdhiMchavachchu veraveragaka uMDitE vIriDiyaunu SaraNaMTE SrIvEMkaTESwaruDu rakshiMchunu paraga saMSayiMchitE pAShaMDuDaunu </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1>[https://annamayya-u.blogspot.com/2010/10/mahinudyogi-kavale.html Mahinudyogi kavale - మహినుద్యోగి కావలె] ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] eryak0he02doodhtee9908wgqnq0fcv 0 2961 558181 60776 2026-06-07T01:50:08Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558181 wikitext text/x-wiki <!-- BOX --> <div style='padding:0.5em; margin-bottom:0.8em; border:1px solid #fd8; background:#fffcec;'> <!-- BOX HEAD --> <div style="background-color:#fd8; font-weight:bold; font-size:140%; text-align:left; padding:0.3em;margin-bottom:0.2em;">ఆదిపురుషా అఖిలాంతరంగా (రాగం: ) (తాళం : ) </div> <!-- BOX CONTENT --> <div style='padding-left:0.5em;'> <poem> ఆదిపురుషా అఖిలాంతరంగా భూదేవతా రమణ భోగీంద్ర శయనా భవ పాథోనిధి బాడబానల భవజీముత ప్రభంజనా భవపర్వత ప్రళయ భయద నిర్ఘాత దు ర్భవ కాలకూటభవ బహువిశ్వరూప భవ ఘోర తిమిర దుర్భవ కాల మార్తాణ్డ భవ భద్రమాతంగ పంచానన భవ కమలభవ మాధవరూప శేషాద్రి భవ వేంకటనాథ భవరోగ వైద్య </poem> </div></div><!-- END of BOX --> <!-- BOX --> <div style='padding:0.5em; margin-bottom:0.8em; border:1px solid #9fee9f; background:#f0fff0;'> <!-- BOX HEAD --> <div style="background-color:#9fee9f; font-weight:bold; font-size:140%; text-align:left; padding:0.3em;margin-bottom:0.2em;"> AdipuruShA aKilAMtaraMgA(Raagam: ) (Taalam: )</div> <!-- BOX CONTENT --> <div style='padding-left:0.5em;'> <poem> AdipuruShA aKilAMtaraMgA BUdEvatA ramaNa BOgIMdra SayanA Bava pAthOnidhi bADabAnala BavajImuta prabhaMjanA Bavaparvata praLaya Bayada nirGAta du rBava kAlakUTaBava bahuviSvarUpa Bava GOra timira durBava kAla mArtANDa Bava BadramAtaMga paMcAnana Bava kamalaBava mAdhavarUpa SEShAdri Bava vEMkaTanAtha BavarOga vaidya </poem> </div></div> <!-- END OF BOX --> ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2009/04/adipurusha-akilamtaramga.html AdipuruShA aKilAMtaraMgA - ఆదిపురుషా అఖిలాంతరంగా] ---- ఈ లిన్కు పని చేయుట లేదు. కరెక్ట్ లిన్కు వ్రాయగలరు. ~ Updated the link. Enjoy now - Dglasri {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] p6igrrquixjlrtul7hl9436h9sxdn1o 0 3244 558198 64521 2026-06-07T06:22:20Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558198 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|ఎక్కువకులజుడైన హీనకులజుడైన (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> ఎక్కువకులజుడైన హీనకులజుడైన నిక్కమెరిగిన మహానిత్యుడే ఘనుడు || వేదములు చదివియు విముఖుడై హరిభక్తి యాదరించలేని సోమయాజికంటె యేదియునులేని కులహీనుడైనను విష్ణు పాదములు సేవించు భక్తుడే ఘనుడు || పరమమగు వేదాంత పఠన దొరికియు సదా హరిభక్తిలేని సన్యాసికంటె సరవి మాలిన యంత్యజాతి కులజుడైన నరసి విష్ణు వెదుకునాతడే ఘనుడు || వినియు జదివియును శ్రీవిభుని దాసుడుగాక తనువు వేపుచునుండు తపసికంటె ఎనలేని తిరువేంకటేశు ప్రసాదాన్న మనుభవించిన యాతడప్పుడే ఘనుడు | </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|ekkuvakulajuDaina hInakulajuDaina (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> ekkuvakulajuDaina hInakulajuDaina nikkamerigina mahAnityuDE GanuDu vEdamulu cadiviyu vimuKuDai hariBakti yAdariMcalEni sOmayAjikaMTe yEdiyunulEni kulahInuDainanu viShNu pAdamulu sEviMcu BaktuDE GanuDu paramamagu vEdAMta paThana dorikiyu sadA hariBaktilEni sanyAsikaMTe saravi mAlina yaMtyajAti kulajuDaina narasi viShNu vedukunAtaDE GanuDu viniyu jadiviyunu SrIviBuni dAsuDugAka tanuvu vEpucunuMDu tapasikaMTe enalEni tiruvEMkaTESu prasAdAnna manuBaviMcina yAtaDappuDE GanuDu </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2009/05/ekkulajudaina-heena.html Ekkuva kulajudaina hina - ఎక్కువ కులజుడైన హీన] ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] 5lv3z5nneonbfrbeav4yxxosobuwwgc 0 3486 558179 62520 2026-06-07T01:34:11Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558179 wikitext text/x-wiki <!-- BOX --> <div style='padding:0.5em; margin-bottom:0.8em; border:1px solid #fd8; background:#fffcec;'> <!-- BOX HEAD --> <div style="background-color:#fd8; font-weight:bold; font-size:140%; text-align:left; padding:0.3em;margin-bottom:0.2em;">ఈరూపమై వున్నాడు (రాగం: ) (తాళం : ) </div> <!-- BOX CONTENT --> <div style='padding-left:0.5em;'> <poem> ఈరూపమై వున్నాడు యీతడే పరబ్రహ్మము శ్రీరమాదేవితోడ శ్రీవేంకటేశుడు || పొదలి మాయాదేవిపట్టిన సముద్రము అదె పంచభూతాలుండే అశ్వత్థము గుదిగొన్నబ్రహ్మాండాలగుడ్ల బెట్టెహంస సదరపుబ్రహ్మలకు జలజమూలకందము || అనంతవేదాలుండేటిఅక్షయవటపత్రము ఘనదేవతలకు శ్రీకరయజ్ఞము కనలుదానవమత్తగజసంహరసింహము మొనసి సంసారభారము దాల్చే వృషభము || సతతము జీవులకు చైతన్యసూత్రము అతిశయభక్తులజ్ఞానామృతము వ్రతమై శ్రీవెంకటాద్రి వరములచింతామణి తతిగొన్న మోక్షపుతత్త్వరహస్యము|| </poem> </div></div><!-- END of BOX --> <!-- BOX --> <div style='padding:0.5em; margin-bottom:0.8em; border:1px solid #9fee9f; background:#f0fff0;'> <!-- BOX HEAD --> <div style="background-color:#9fee9f; font-weight:bold; font-size:140%; text-align:left; padding:0.3em;margin-bottom:0.2em;">IrUpamai vunnADu (Raagam: ) (Taalam: )</div> <!-- BOX CONTENT --> <div style='padding-left:0.5em;'> <poem> IrUpamai vunnADu yItaDE parabrahmamu SrIramAdEvitODa SrIvEMkaTESuDu podali mAyAdEvipaTTina samudramu ade paMcaBUtAluMDE aSvatthamu gudigonnabrahmAMDAlaguDla beTTehaMsa sadarapubrahmalaku jalajamUlakaMdamu anaMtavEdAluMDETiakShayavaTapatramu GanadEvatalaku SrIkarayaj~jamu kanaludAnavamattagajasaMharasiMhamu monasi saMsAraBAramu dAlcE vRuShaBamu satatamu jIvulaku caitanyasUtramu atiSayaBaktulaj~jAnAmRutamu vratamai SrIveMkaTAdri varamulaciMtAmaNi tatigonna mOkShaputattvarahasyamu </poem> </div></div> <!-- END OF BOX --> ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2010/06/irupamai-vunnadu-yitade.html IrUpamai vunnADu - ఈరూపమై వున్నాడు] ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] atgb7haa865jvdd6wuyi0jjro6pmf0a 0 3541 558180 14169 2026-06-07T01:39:34Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558180 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|కామధేను విదే (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> ప|| కామధేను విదే కల్పవృక్ష మిదే | ప్రామాణ్యముగలప్రపన్నులకు || చ|| హరినామజపమె ఆభరణంబులు | పరమాత్మునినుతి పరిమళము | దరణిదరుపాదసేవే భోగము | పరమంబెరిగిన ప్రపన్నులకు || చ|| దేవునిధ్యానము దివ్యాన్నంబులు | శ్రీవిభుభక్తే జీవనము | ఆవిష్ణుకైంకర్యమే సంసారము | పావనులగుయీప్రపన్నులకు || చ|| యేపున శ్రీవేంకటేశుడే సర్వము | దాపై యితనివందనమే విధి | కాపుగ శరణాగతులే చుట్టాలు | పై పయి గెలిచినప్రపన్నులకు || </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|kAmadhEnu vidE (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> pa|| kAmadhEnu vidE kalpavRukSha midE | prAmANyamugalaprapannulaku || ca|| harinAmajapame ABaraNaMbulu | paramAtmuninuti parimaLamu | daraNidarupAdasEvE BOgamu | paramaMberigina prapannulaku || ca|| dEvunidhyAnamu divyAnnaMbulu | SrIviBuBaktE jIvanamu | AviShNukaiMkaryamE saMsAramu | pAvanulaguyIprapannulaku || ca|| yEpuna SrIvEMkaTESuDE sarvamu | dApai yitanivaMdanamE vidhi | kApuga SaraNAgatulE cuTTAlu | pai payi gelicinaprapannulaku || </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2010/09/kamadhenu-vide.html kAmadhEnu vidE - కామధేను విదే] ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] o0g77b3iy0jlr7kqmbcf4u4c263jnxv 0 3853 558184 24142 2026-06-07T02:46:18Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558184 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|శ్రీ వేంకటేశ్వరున (రాగం: నటభైరవి ) (తాళం : ఆది )}} <poem> ప|| శ్రీ వేంకటేశ్వరుని సింగారము వర్ణించితే | యే విధాన దలచిన యిన్నటికి దగును || చ|| కరిరాజు గాచిన చక్రము పట్టిన హస్తము | కరి తుండమని చెప్పగా నమరును | వరములిచ్చేయట్టి వరద హస్తము కల్ప- | తరు శాఖయని పొలుప దగు నీకును || చ|| జలధి బుట్టిన పాంచజన్య హస్తము నీకు | జలధి తరగయని చాటవచ్చును | బలు కాళింగుని తోక పట్టిన కటి హస్తము | పొలుపై ఫణీంద్రుడని పొగడగ దగును || చ|| నలిన హస్తంబుల నడుమనున్న నీయుర- | మలమేలు మంగ కిరవన దగును | బలు శ్రీ వేంకట గిరిపై నెలకొన్న నిన్ను | నలరి శ్రీ వేంకటేశుడన దగును || </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|SrI vEMkaTESvaruni (Raagam: Natabhairavi ) (Taalam: Aadi)}} <poem> pa|| SrI vEMkaTESvaruni siMgAramu varNiMcitE | yE vidhAna dalachina yinnaTiki dagunu || ca|| karirAju gAcina cakramu paTTina hastamu | kari tuMDamani ceppagA namarunu | varamuliccEyaTTi varada hastamu kalpa- | taru SAKayani polupa dagu nIkunu || ca|| jaladhi buTTina pAMcajanya hastamu nIku | jaladhi taragayani cATavaccunu | balu kALiMguni tOka paTTina kaTi hastamu | polupai PaNIMdruDani pogaDaga dagunu || ca|| nalina hastaMbula naDumanunna nIyura- | malamElu maMga kiravana dagunu | balu SrI vEMkaTa giripai nelakonna ninnu | nalari SrI vEMkaTESuDana dagunu || </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===తాత్పర్యము=== శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి వారి సింగార వైభవము ఎన్నెన్నో ఉపమానాలకు తగినదై యున్నది. గజేంద్రుని కాపాడటానికి ప్రయోగించిన చక్రమును పట్టిన చేయి, సముద్రములో పుట్టిన పాంచజన్యము అనే శంఖమును పట్టిన చేయి, బలమాదాంధుడైన కాళింగుని తోకబట్టి మదమణచిన చేయి అందరికీ వరాలిచ్చే వరద హస్తము సాక్షాత్తు కల్పవృక్షము కొమ్మగా చెప్పవచ్చును. అతని దివ్య కరకమలాల నడుమనున్న విశాలమైన వక్షము, నిత్య అనపాయినియైన అలవేలు మంగమ్మకు నెలవై అలరారుచున్నది. ఇన్ని వైభవాలతో వేంకటగిరిని వెలసిన ఆ సింగార మూర్తిని "శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు" అని సంభావించతగును. ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2010/10/sri-vemkatesvaruni.html Sri venkateswaruni - శ్రీ వేంకటేశ్వరుని] ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] kfs7j0iyqn1xwvzasp18c6i7gxyd3sk 0 6238 558177 12407 2026-06-07T00:57:55Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558177 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|పాడేము నేము (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> పాడేము నేము పరమాత్మ నిన్నును వేడుక ముప్పదిరెండువేళల రాగాలను || తనువే వొళపు తలయే దండెకాయ ఘనమైన వూర్పులు రెండుకట్టిన తాళ్ళు మనసే నీ బుద్దితాడు మరి గుణలే జీవాళి మొనసి పుట్టుగే మూలమైన కరడి || </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|pADEmu nEmu (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> pADEmu nEmu paramAtma ninnunu vEDuka muppadireMDuvELala rAgAlanu || tanuvE voLapu talayE daMDekAya ghanamaina vUrpulu reMDukaTTina tALLu manasE nI budditADu mari guNalE jIvALi monasi puTTugE mUlamaina karaDi || </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2010/10/pademu-nemu.html Pademu nemu paramatma - పాడేము నేము పరమాత్మ] ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] faqu784cffbrnb0he0cuxag5ruw6uz0 0 6272 558217 12669 2026-06-07T08:39:21Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558217 wikitext text/x-wiki [[బొమ్మ:Vishnu1.jpg|right|200px|అన్నమయ్య ]] {{Annamayya-box1-top|విష్ణుడే ఇంతానని (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> విష్ణుడే ఇంతానని భావించుటే బుద్ది వైష్ణవుడై ఆచార్య సేవ చేయుటే బుద్ది కొండ వంటి తనలోని కోపము రేగ వచ్చితే దండనే ఎచ్చరి ఊరకుండుటే బుద్ది మెండుగా పరకాంతల మీద తమి పుట్టితేను అండ కాచి అందుకు భ్రమయకుండుటే బుద్ది అట్టె ఎవ్వరైనా గృహారామాదులపై ఆశ పుట్టించితే వాని వెంట పోనిదే బుద్ది చుట్టపు సంబంధాన సోకితే పరబాధలు చుట్టుకోక లోను కాక జునుగుటే బుద్ది తప్పదింతా దైవికమే తన వద్దనున్నవారి తప్పులు పట్టనిదే తగని బుద్ది ఎప్పుడు శ్రీ వేంకటేశుడెదలోన నున్నవాడు చొప్పెట్టి ఆతని మూర్తి చూచుటే బుద్ద </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|vishNuDE intaanani (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> vishNuDE intaanani bhaavincuTE buddi vaishNavuDai aachaarya sEva cEyuTE buddi konDa vanTi tanalOni kOpamu rEga vacchitE danDanE echchari oorakunDuTE buddi menDugaa parakaantala meeda tami puTTitEnu anDa kaaci anduku bhramayakunDuTE buddi aTTe evvarainaa gRhaaraamaadulapai aaSa puTTincitE vaani venTa pOnidE buddi cuTTapu sambandhaana sOkitE parabaadhalu cuTTukOka lOnu kaaka junuguTE buddi tappadintaa daivikamE tana vaddanunnavaari tappulu paTTanidE tagani buddi eppuDu SrI vEnkaTESuDedalOna nunnavaaDu coppeTTi aatani moorti coocuTE buddi </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2010/10/vishnude-intaanani.html Vishnude intanani - విష్ణుడే ఇంతానని] ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] 44dqtmn8aea6y3qyl6qaggudqh7ysml 0 6601 558183 14173 2026-06-07T02:32:59Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558183 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|కలిగెనిదె నాకు (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> కలిగెనిదె నాకు కైవల్యము తొలుతనెవ్వరికి దొరకనిది జయపురుషోత్తమ జయ పీతాంబర జయజయ కరుణాజలనిధి దయ యెఱంగ నే ధర్మము నెఱగ నా క్రియ యిది నీదివ్యకీర్తనమే శరణము గోవింద శరణము కేశవ శరణు శరణు శ్రీజనార్ధన పరమ మెఱంగను భక్తి యెఱంగను నిరతము నాగతి నీదాస్యమే నమో నారాయణా నమో లక్ష్మీపతి నమో పుండరీకనయనా అమిత శ్రీవేంకటాధిప యిదె నా క్రమమెల్లను నీకయింకర్యమే </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|kaligenide nAku (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> kaligenide nAku kaivalyamu tolutanevvariki dorakanidi jayapurushOttama jaya pItAMbara jayajaya karuNAjalanidhi daya ye~raMga nE dharmamu ne~raga nA kriya yidi nIdivyakIrtanamE SaraNamu gOviMda SaraNamu kESava SaraNu SaraNu SrIjanArdhana parama me~raMganu bhakti ye~raMganu niratamu nAgati nIdAsyamE namO nArAyaNA namO lakshmIpati namO puMDarIkanayanA amita SrIvEMkaTAdhipa yide nA kramamellanu nIkayiMkaryamE </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2010/08/kaligenide-naku.html Kaligenide naku - కలిగెనిదె నాకు] ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] axsm8q8ylpjir8hvh2z8taex6cxavwr 0 9011 558176 18396 2026-06-07T00:31:42Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558176 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|అదివో చూడరో (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> అదివో చూడరో అందరు మొక్కరో గుదిగొను బ్రహ్మము కోనేటిదరిని రవిమండలమున రంజిల్లు తేజము దివి చంద్రునిలోని తేజము భువిననలంబున బొడమిన తేజము వివిధంబులైన విశ్వతేజము క్షీరంబుధిలో చెలగు సాకారము సారె వైకుంఠపు సాకారము యీరీతి యోగీంద్రులెంచు సాకారము సారెకు జగముల సాకారము పొలసినయాగంబులలో ఫలమును పలుతపములలో ఫలమును తలచిన తలపుల దానఫలంబును బలిమి శ్రీవేంకటపతియే ఫలము </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|adivO chUDarO (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> adivO chUDarO aMdaru mokkarO gudigonu brahmamu kOnETidarini ravimaMDalamuna raMjillu tEjamu divi chaMdrunilOni tEjamu bhuvinanalaMbuna boDamina tEjamu vividhaMbulaina viSwatEjamu kshIrAMbudhilO chelagu sAkAramu sAre vaikuMThapu sAkAramu yIrIti yOgIMdruleMchu sAkAramu sAreku jagamula sAkAramu polasinayAgaMbulalO phalamunu palutapamulalO phalamunu talachina talapula dAnaphalaMbunu balimi SrIvEMkaTapatiyE phalamu </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2009/04/adivo-chudaro-amdaru-mokkaro.html Adivo chudaro andaru mokkaro - అదివో చూడరో అందరు మొక్కరో] ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] m6ng5bf2dcq82n9qurqrmcemesltk0i 0 9012 558185 18398 2026-06-07T03:08:56Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558185 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|ఆడుతా పాడుతా (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> ఆడుతా పాడుతా అట్టె ముద్దుగునుసుతా వోడక నీదండ చేరి వున్నారమయ్యా ఆస తల్లిదండ్రిమోము అట్టె చూచి శిశువులు యే సుఖదుఃఖములు తామెరగనట్టు వాసుల శ్రీపతి మిమ్ము పడి నాత్మ దలచుక యీసుల పుణ్య పాపము లెరగమయ్యా యేలినవారు వెట్టగా నేపున దొత్తులు బంట్లు ఆలకించి పరులబోయడుగనట్టు తాలిమి శ్రీపతి మీరు తగ మమ్ము రక్షించగా యేలని యేమియు గోర నెరగమయ్యా చేత జిక్కి నిధానము చేరి యింటగలవాడు యేతుల గలిమిలేములు లెరుగనట్టు ఆతుమలో శ్రీవేంకటాధిప నీవుండగాను యీతల నేవెలుతులు నెరగమయ్యా </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|ADutA pADutA (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> ADutA pADutA aTTe muddugunusutA vODaka nIdaMDa chEri vunnAramayyA Asa tallidaMDrimOmu aTTe chUchi SiSuvulu yE sukhadu@hkhamulu tAmeraganaTTu vAsula SrIpati mimmu paDi nAtma dalachuka yIsula puNya pApamu leragamayyA yElinavAru veTTagA nEpuna dottulu baMTlu AlakiMchi parulabOyaDuganaTTu tAlimi SrIpati mIru taga mammu rakshiMchagA yElani yEmiyu gOra neragamayyA chEta jikki nidhAnamu chEri yiMTagalavADu yEtula galimilEmulu leruganaTTu AtumalO SrIvEMkaTAdhipa nIvuMDagAnu yItala nEvelutulu neragamayyA </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2009/04/aduta-paduta-atte.html Aduta paduta atte - ఆడుతా పాడుతా అట్టె] ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] 84zfcwm8ai3tv5auww7278qvbw45eic 0 9502 558182 20480 2026-06-07T01:56:15Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558182 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|చేకొంటి నిహమే (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> చేకొంటి నిహమే చేరినపరమని కైకొని నీవిండు కలవేకాన జగమున గలిగిన సకలభోగములు తగిన నీ ప్రసాదములే యివి అగపడునేబదియక్షరపంజ్తులు నిగమగోచరపునీమంత్రములే || పొదిగొని సంసారపుత్రదార లిల వదలని నీదాసవర్గములే చెదరక యేపొద్దు జేయునాపనులు కదిసిన నియ్యాగ్యాకైకర్యములే || నలుగడ మించిననాజన్మాదులు పలుమరు లిటు నీపంపు లివి యెలమిని శ్రీవేంకటేశ్వర నీనిక వలసినప్పుడీ వరములు నాకు || </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|cEkoMTi nihamE (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> cEkoMTi nihamE cErinaparamani kaikoni nIviMDu kalavEkAna jagamuna galigina sakalabhOgamulu tagina nI prasAdamulE yivi agapaDunEbadiyaksharapaMjtulu nigamagOcarapunImaMtramulE || podigoni saMsAraputradAra lila vadalani nIdAsavargamulE cedaraka yEpoddu jEyunApanulu kadisina niyyAgyAkaikaryamulE || nalugaDa miMchinanAjanmAdulu palumaru liTu nIpaMpu livi yelamini SrIvEMkaTESvara nInika valasinappuDI varamulu nAku || </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2010/09/cekomti-nihame.html Chekonti nihame - చేకొంటి నిహమే] ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] qyj3vtjr0mip5ev4n3r75r7wahydc9d 102 16402 558139 525933 2026-06-06T18:44:29Z Rajasekhar1961 50 /* ఇతర రచనలు */ 558139 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కందుకూరి |అసలుపేరు = వీరేశలింగం పంతులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = క |పుట్టిన_యేడు = 1848 |గిట్టిన_యేడు = 1919 |వివరణ = |బొమ్మ= Kandukuri Veeresalingam 1974 stamp of India.jpg |వికీపీడియా_లంకె = కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==కందుకూరి రచనల జాబితా== * [[కందుకూరి వీరేశలింగకృత గ్రంథములు]] ** [[కందుకూరి వీరేశలింగకృత గ్రంథములు/నాలుగవ సంపుటము]] ===పద్య కావ్యాలు=== * "మార్కండేయా" మకుటంతో శతకం (తొలినాళ్ళ రచన) * "శ్రీరాజమహేంద్ర పురవర గోపాలా" మకుటంతో శతకం (తొలినాళ్ళ రచన) * [[శుద్ధాంధ్ర నిరోష్ఠ్య నిర్వచన నైషధము]] (నల చరిత్ర) - మూడు ఆశ్వాసాల కావ్యం * [[రసికజన మనోరంజనము]] (ప్రబంధం) - 1870 - చిత్ర కవిత్వం, శృంగారం ప్రధానంగా ఉన్నాయి. ఇటువంటివి రచించడం సరి కాదని కాలక్రమాన మానివేశానని స్వీయరచనలో పేర్కొన్నాడు * [[అభాగ్యోపాఖ్యానము]] - హేళనా పూర్వకమైన సంఘ సంస్కార దృష్టితో కూడిన వ్యంగ్య కావ్యం * [[శుద్ధాంధ్ర భారత సంగ్రహము]] - అచ్చతెలుగులో మూడు ఆశ్వాసాల కావ్యం * [[శుద్ధాంధ్రోత్తర రామాయణము]] - అచ్చతెలుగులో ఉత్తర రామాయణం. * [[సరస్వతీ నారద విలాపము]] (1895) - పద్యాత్మకమైన వ్యంగ్య ప్రహసనం - భాషా ప్రయోగం పట్ల కందుకూరి దృక్పథంలో వచ్చిన మార్పును ఈ కావ్యంలో చూడవచ్చును. అర్ధ సారస్యం లేని ఊహలతో, పాండిత్య ప్రకర్షతో ఇటు సరస్వతిని, అటు నారదుని అవమానిస్తున్నారని ఇందులో చూపాడు. * [[నీతి దీపిక]] - నీతి పద్యాలు * [[స్త్రీ విద్య]] * [[జాన్ గిల్పిన్]] - ఆంగ్లంలో "విలియమ్ కౌపర్" వ్రాసిన కావ్యానికి తెలుగు సేత * [[పథిక విలాసము]] - ఆంగ్లంలో "ఆలివర్ గోల్డ్‌స్మిత్" వ్రాసిన "ది ట్రావెలర్" కావ్యానికి తెలుగు సేత === నాటకాలు=== * చమత్కార రత్నావళి - "[[కామెడీ ఆఫ్ ఎర్రర్స్]]" అనే షేక్స్‌పియర్ నాటకాన్ని తెలుగులో వ్రాసి విద్యార్ధులచే ప్రదర్శింపజేశాడు. * కాళిదాసు శాకుంతలం - తెలుగులో * రత్నావళి - సంస్కృత రూపకానువాదం * దక్షిణ గోగ్రహణం * సత్య హరిశ్చంద్ర * మాళవికాగ్ని మిత్రం వంటి 12 నాటకాలు === నవలలు=== * '''[[రాజశేఖర చరిత్రము]]''' - తొలి తెలుగు సాంఘిక నవల. ఆంగ్లంలో ఆలివర్ గోల్డ్‌స్మిత్ వ్రాసిన "వికార్ ఆఫ్ వేక్‌ఫీల్డ్" అనే నవలకూ దీనికీ కొన్ని పోలికలున్నాయి. అయితే ఆ నవల కొంత ఉపకరించిందనీ, కాని ఇది అనువాదం కాని అనుకరణ కాని కాదని వీరేశలింగం చెప్పాడు. "పంతులుగారి మహాయశస్సునకు శరత్కౌముది వంటిది" అని అక్కిరాజు రమాపతిరావు అన్నాడు. ఇందులో రచయిత సాంఘిక దురాచారాలను, మూఢ నమ్మకాలను విమర్శించాడు. చక్కని తెలుగు సామెతలను, లోకోక్తులను ప్రయోగించి ముందుతరం నవలలకు మార్గదర్శకంగా నిలచాడు. * [[సత్యరాజా పూర్వదేశ యాత్రలు]] - ఆంగ్లంలో "జోనాథన్ స్విఫ్ట్" వ్రాసిన "గల్లివర్స్ ట్రావెల్స్" ఆధారంగా వ్రాశాడు. ఇందు సమాజపు వికృత సంఘటనలను అవహేళన చేశాడు. "ఆడ మళయాళం" అనే పదం ఇందులోంచే ప్రసిద్ధమయ్యింది. * సత్యవతీ చరిత్రము (1883) - స్త్రీ విద్యాభివృద్ధిని, ప్రాముఖ్యతను బోధించే నవల - ఆ రోజులలో ఇది మంచి ప్రాచుర్యాన్ని పొందింది. * చంద్రమతీ చరిత్రము (1884) - మత విషయాలను, ధర్మాలను, స్త్రీ అభ్యుదయాన్ని ప్రోత్సహించే నవల. ===ప్రహసనాలు=== సాంఘిక దురాచారాలను సంభాషణాత్మకంగా, వినోదాత్మకంగా విమర్శించే ఇటువంటి ప్రయోగానికి వీరేశలింగమే ఆద్యుడు. చాలా ప్రహసనాలను "వివేక వర్ధిని" పత్రికలో ప్రచురించాడు. "ప్రహసనము ఆయన కరములకు ఉచితపరికరమయ్యెను. శైలి సొంపులతోను, హాస్యంపుదళులతోను శోభిల్లెడి ఈ ప్రహసనావళియందు దుష్టాంగమును ఖండించి శేషాంగ స్ఫూర్తికి రక్షణ చేయు శస్త్ర చికిత్సకునివలె ఈ రచయిత సాంఘిక అనర్ధములను దునుమాడెను" అని "రాయసం వెంకట శివుడు" ప్రశంసించాడు. సుమారు 50 కి పైగా వ్రాసిన ప్రహసనాలలో 10 వరకు ఆంగ్లమూలాలపై ఆధారపడినాయి. తక్కినవి స్వతంత్ర రచనలు. ప్రహసనాలు "హాస్య సంజీవని" పేరుతో మూడు భాగాలుగా ప్రచురితమయ్యాయి. కొన్ని ప్రసిద్ధ ప్రహసనాలు * పెళ్లి వెళ్ళిన తరువాత పెద్ద పెళ్ళి, లోకోత్తర వివాహము - వేశ్యాభిమానం, చాదస్తపుటాచారాలు, శాఖా భేదాలు, అజ్ఞానం, అమాయకత్వం, స్వార్థం వంటి అంశాలు కలగలిపినవి. * జమా బందీ, యోగాభ్యాసము - కులాచారాన్ని నిరసిస్తూ * వేశ్యా విషయ సంవాదము * చంద్ర గ్రహణం * తేలు మందు * హిందూ మతసభ * బహుభార్యాత్వం * బాల భార్యా వృద్ధ భర్తృ సంవాదం * మ్యునిసిపల్ నాటకము * కామరూప ప్రహసనము * కలిపురుష శనైశ్చర విలాసము - కలి, శని కలిసి దేశంలో ప్రజలను అజ్ఞానులుగా, మూఢులుగా, మధ్యపాన ప్రియులుగా చేస్తున్నారని * వేశ్యాప్రియ ప్రహసనం - 5 అంకాల ప్రహసనం, ఎంతో హాస్యం మిళితమైనది. ఆనాటి భోగం ఆచారాలను గురించి * అపూర్వ బ్రహ్మచర్య ప్రహసనం * విచిత్ర వివాహ ప్రహసనం === కథలు=== అధికంగా కందుకూరి కథలు స్త్రీల అభ్యుదయాన్ని ప్రోత్సహించేవిగా ఉన్నాయి. కొన్ని ఆంగ్ల మూలాలనుండి అనుసరించినవి కాని అధికంగా స్వతంత్ర రచనలే. "సతీ హిత బోధిని" అనే పత్రికలో ఎక్కువగా ప్రచురించాడు. "నీతి కథా మంజరి" అనే 158 చిన్న కథల సంకలనాన్ని కూడా వెలువరించాడు. === వ్యాసాలు=== వివిధ అంశాలపై వీరేశలింగం 190 దాకా వ్యాసాలు / ఉపన్యాసాలు వ్రాశాడు. సత్య వాదిని, వివేక వర్ధిని, సతీహితబోధిని, చింతామణి, సత్య సంవర్ధిని, తెలుగు జనానా నంటి పత్రికలలో ఇవి ప్రచురితమైనాయి. ఉదాహరణకు కొన్ని వ్యాసాల శీర్షికలు * దేశీయ మహాసభ - దాని యుద్దేశ్యములు * రాజ్యాంగ సంస్కరణము - కులాచార సంస్కరణము * ఇంగ్లీషు ప్రభుత్వము వలన లాభములు * నీతి, విద్య కంటె నీతి ముఖ్యము, మానుష ధర్మము, ఈశ్వరోపాసనము * చదువెఱుగని స్త్రీలు తమ బిడ్డలకు శత్రువులు * అత్తగారి కోడంటికము, భార్యా భర్తల ఐకమత్యము, స్త్రీపునర్వివాహ శాస్త్ర సంగ్రహము, స్త్రీ పునర్వివాహ విషయకోపన్యాసము * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 3/సంచిక 5/వీరేశలింగాస్తిక పుస్తకాలయము|వీరేశలింగాస్తిక పుస్తకాలయము]] ===చరిత్రలు=== * [[ఆంధ్ర కవుల చరిత్రము]] - ఈ గ్రంథ రచన ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్రలో ఒక ముఖ్య ఘట్టము. సమగ్రమైన, పరిశోధనాత్మకమైన, ప్రణాళికా బద్ధమైన కవుల చరిత్ర రచనకు ఆది యత్నము. అనేక తాళపత్రాలను, శాసనాలను, ముద్రిత అముద్రిత గ్రంథాలను పరిశీలించి వెలువరించిన గ్రంథము. 1886 నుండి 1917 వరకు ఇది విస్తరింపబడింది. * [[స్వీయ చరిత్రము]] - 1903- 1915 మధ్య సాగిన రచన. నిష్పక్షపాతంగా, వచన శైలిలో సాగిన రచన. [[కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు]] నడిపే [[విజ్ఞాన చంద్రికా మండలి]] వారు దీనిని ప్రచురించారు. ఇది ఆనాటి సామాజిక స్థితికి అద్దం పట్టే రచన. తెలుగులో వచన స్వీయ చరిత్రకు ఇది ఆద్యం. * దేశ చరిత్ర * నాయకుల చరిత్ర * ఉత్తమ స్త్రీల జీవిత చరిత్రలు ===పత్రికలు === * [[సూచిక:చింతామణి పత్రిక.pdf]] === ఇతర రచనలు=== * [[సంగ్రహ వ్యాకరణం]] - లక్షణ గ్రంథం * కావ్య సంగ్రహం - లక్షణ గ్రంథం * తర్క సంగ్రహానికి ఆంధ్రీకరణం * ఋగ్వేదానికి తాత్పర్యం * శరీర శాస్త్ర సంగ్రహము * జ్యోతిశ్శాస్త్ర సంగ్రహము * జంతు స్వభావ చరితము * [[బ్రాహ్మ వివాహ విధానము]] (1909) * [[అతిబాల్యవివాహము]] * [[స్వయంకృషి]] [[వర్గం:రచయితలు-క]] [[వర్గం:కందుకూరి వీరేశలింగం రచనలు]] [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచయితలు]] eqcx3rnd2qlkejn54hv7bqs8s9expuw 102 33899 558128 558111 2026-06-06T14:12:10Z Vandanapu Saidhiraj 7301 558128 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = దీవి |అసలుపేరు = గోపాలాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ద |పుట్టిన_యేడు = 1872 |గిట్టిన_యేడు = 1920 |వివరణ = |బొమ్మ= Divi gopalacharlu.png |వికీపీడియా_లంకె = దీవి గోపాలాచార్యులు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * ఆయుర్వేదాంగ శల్యతంత్రము * '' ఆయుర్వేదము '' - [[ఆంధ్రపత్రిక సంవత్సరాది సంచిక 1910]] * హిందూవిశ్వవిద్యాలయము ఆయుర్వేదము(1916) - [[సూచిక:.pdf *రసప్రదీపిక(1916) - [[సూచిక:రసప్రదీపిక.pdf]] 7ojxxotl6v09pyjleyauirwou0xjp9h 558129 558128 2026-06-06T14:13:55Z Vandanapu Saidhiraj 7301 558129 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = దీవి |అసలుపేరు = గోపాలాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ద |పుట్టిన_యేడు = 1872 |గిట్టిన_యేడు = 1920 |వివరణ = |బొమ్మ= Divi gopalacharlu.png |వికీపీడియా_లంకె = దీవి గోపాలాచార్యులు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * ఆయుర్వేదాంగ శల్యతంత్రము * '' ఆయుర్వేదము '' - [[ఆంధ్రపత్రిక సంవత్సరాది సంచిక 1910]] * హిందూవిశ్వవిద్యాలయము ఆయుర్వేదము(1916) - [[సూచిక:హిందూ విశ్వవిద్యాలయం ఆయుర్వేదం ప్రశస్తి.pdf]] *రసప్రదీపిక(1916) - [[సూచిక:రసప్రదీపిక.pdf]] oh9v9smkpkoowzkxibrmmjefesu411v 0 211420 558191 558030 2026-06-07T04:26:45Z Veera.sj 443 విషయ సూచిక 558191 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] | రచయిత = వేద వ్యాసుడు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయ ఖండము | ముందరి = ద్వితీయ ఖండము | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం= }} __NOTOC__ '''తృతీయ ఖండము''' * [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ప్రథమ అధ్యాయము|ప్రథమ అధ్యాయము]] * [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ద్వితీయ అధ్యాయము|ద్వితీయ అధ్యాయము (శబ్దాధ్యాయము)]] * [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/తృతీయ అధ్యాయము|తృతీయ అధ్యాయము]] * చతుర్థ అధ్యాయము (ఛందోవిధి/వాక్య పరీక్ష) * పంచమ అధ్యాయము (తంత్ర గుణదోషములు) * షష్టీ అధ్యాయము (తంత్రశుద్ధి) * సప్తమ అధ్యాయము (ప్రాకృత భాషా లక్షణము) * అష్టమ అధ్యాయము (అభిదాన కోశము - ప్రథమ పరిచ్ఛేధము) * నవోధ్యాయము (అభిదాన కోశము - ద్వితీయ పరిచ్ఛేధము) * దశమోధ్యాయము (అభిదాన కోశము - తృతీయ పరిచ్ఛేధము) * ఏకాదశోధ్యాయము (స్త్రీలింగ నిర్దోషం - చతుర్థ పరిచ్ఛేధము) [[వర్గం:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] 1kdci1rmc7lq80y216l7zkrtqyb8mzd 558193 558191 2026-06-07T04:33:21Z Veera.sj 443 నంబరింగ్ 558193 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] | రచయిత = వేద వ్యాసుడు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయ ఖండము | ముందరి = ద్వితీయ ఖండము | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం= }} __NOTOC__ '''తృతీయ ఖండము''' # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ప్రథమ అధ్యాయము|ప్రథమ అధ్యాయము]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ద్వితీయ అధ్యాయము|ద్వితీయ అధ్యాయము (శబ్దాధ్యాయము)]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/తృతీయ అధ్యాయము|తృతీయ అధ్యాయము (ఛంధోవిధి)]] # చతుర్థ అధ్యాయము (ఛంధోవిధి -వాక్య పరీక్ష) # పంచమ అధ్యాయము (తంత్ర గుణదోషములు) # షష్టీ అధ్యాయము (తంత్రశుద్ధి) # సప్తమ అధ్యాయము (ప్రాకృత భాషా లక్షణము) # అష్టమ అధ్యాయము (అభిదాన కోశము - ప్రథమ పరిచ్ఛేధము) # నవోధ్యాయము (అభిదాన కోశము - ద్వితీయ పరిచ్ఛేధము) # దశమోధ్యాయము (అభిదాన కోశము - తృతీయ పరిచ్ఛేధము) # ఏకాదశోధ్యాయము (స్త్రీలింగ నిర్దోషం - చతుర్థ పరిచ్ఛేధము) # ద్వాదశోధ్యాయము (పుంవర్గ నిర్దోషం - పంచమ పరిచ్ఛేధము) # త్రయోదశోధ్యాయము (నపుంసక విధి) [[వర్గం:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] rs6yxgkhysjxhavpgjftxkw9wsn5gg1 558196 558193 2026-06-07T05:08:41Z Veera.sj 443 20వ అధ్యాయము వరకు 558196 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] | రచయిత = వేద వ్యాసుడు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయ ఖండము | ముందరి = ద్వితీయ ఖండము | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం= }} __NOTOC__ '''తృతీయ ఖండము''' # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ప్రథమ అధ్యాయము|ప్రథమ అధ్యాయము]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ద్వితీయ అధ్యాయము|ద్వితీయ అధ్యాయము (శబ్దాధ్యాయము)]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/తృతీయ అధ్యాయము|తృతీయ అధ్యాయము (ఛంధోవిధి)]] # చతుర్థ అధ్యాయము (ఛంధోవిధి -వాక్య పరీక్ష) # పంచమ అధ్యాయము (తంత్ర గుణదోషములు) # షష్టీ అధ్యాయము (తంత్రశుద్ధి) # సప్తమ అధ్యాయము (ప్రాకృత భాషా లక్షణము) # అష్టమ అధ్యాయము (అభిదాన కోశము - ప్రథమ పరిచ్ఛేధము) # నవోధ్యాయము (అభిదాన కోశము - ద్వితీయ పరిచ్ఛేధము) # దశమోధ్యాయము (అభిదాన కోశము - తృతీయ పరిచ్ఛేధము) # ఏకాదశోధ్యాయము (స్త్రీలింగ నిర్దోషం - చతుర్థ పరిచ్ఛేధము) # ద్వాదశోధ్యాయము (పుంవర్గ నిర్దోషం - పంచమ పరిచ్ఛేధము) # త్రయోదశోధ్యాయము (నపుంసక విధి) # చతుర్దశోధ్యాయము (అలంకారము) # పంచదశోధ్యాయము (మహాకావ్య లక్షణము) # షోడసోధ్యాయము (ప్రహేలికా లక్షణము) # సప్తదశోధ్యాయము (ద్వాదశ రూపం) # అష్టాదశోధ్యాయము (గీత లక్షణం) # నవదశోధ్యాయము (అతోద్య విధిర్నామము) # వింశమోధ్యాయము (సామన్యము) [[వర్గం:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] ctn991o5c1m1e0zquazu8syxyljx0a5 558197 558196 2026-06-07T05:53:58Z Veera.sj 443 25వ అధ్యాయం వరకు 558197 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] | రచయిత = వేద వ్యాసుడు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయ ఖండము | ముందరి = ద్వితీయ ఖండము | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం= }} __NOTOC__ '''తృతీయ ఖండము''' # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ప్రథమ అధ్యాయము|ప్రథమ అధ్యాయము]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ద్వితీయ అధ్యాయము|ద్వితీయ అధ్యాయము (శబ్దాధ్యాయము)]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/తృతీయ అధ్యాయము|తృతీయ అధ్యాయము (ఛంధోవిధి)]] # చతుర్థ అధ్యాయము (ఛంధోవిధి -వాక్య పరీక్ష) # పంచమ అధ్యాయము (తంత్ర గుణదోషములు) # షష్టీ అధ్యాయము (తంత్రశుద్ధి) # సప్తమ అధ్యాయము (ప్రాకృత భాషా లక్షణము) # అష్టమ అధ్యాయము (అభిదాన కోశము - ప్రథమ పరిచ్ఛేధము) # నవోధ్యాయము (అభిదాన కోశము - ద్వితీయ పరిచ్ఛేధము) # దశమోధ్యాయము (అభిదాన కోశము - తృతీయ పరిచ్ఛేధము) # ఏకాదశోధ్యాయము (స్త్రీలింగ నిర్దోషం - చతుర్థ పరిచ్ఛేధము) # ద్వాదశోధ్యాయము (పుంవర్గ నిర్దోషం - పంచమ పరిచ్ఛేధము) # త్రయోదశోధ్యాయము (నపుంసక విధి) # చతుర్దశోధ్యాయము (అలంకారము) # పంచదశోధ్యాయము (మహాకావ్య లక్షణము) # షోడసోధ్యాయము (ప్రహేలికా లక్షణము) # సప్తదశోధ్యాయము (ద్వాదశ రూపం) # అష్టాదశోధ్యాయము (గీత లక్షణం) # నవదశోధ్యాయము (అతోద్య విధిర్నామము) # వింశమోధ్యాయము (సామన్యము) # ఏకవింశోధ్యాయము (శయ్యాసన స్థానం) # ద్వావింశోధ్యాయము (ఆసికా) # త్రయోవింశోధ్యాయము (ఉత్సిత స్థానకం) # చతుర్విషోధ్యాయము (అంగకర్మాధ్యాయము) # పంచవిషోధ్యాయము (ఉపాంగికాధ్యాయము) [[వర్గం:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] fbp8ippjp68a3efg2eoq0juieuw5hly 558199 558197 2026-06-07T06:27:36Z Veera.sj 443 36 వరకు 558199 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] | రచయిత = వేద వ్యాసుడు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయ ఖండము | ముందరి = ద్వితీయ ఖండము | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం= }} __NOTOC__ '''తృతీయ ఖండము''' # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ప్రథమ అధ్యాయము|ప్రథమ అధ్యాయము]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ద్వితీయ అధ్యాయము|ద్వితీయ అధ్యాయము (శబ్దాధ్యాయము)]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/తృతీయ అధ్యాయము|తృతీయ అధ్యాయము (ఛంధోవిధి)]] # చతుర్థ అధ్యాయము (ఛంధోవిధి -వాక్య పరీక్ష) # పంచమ అధ్యాయము (తంత్ర గుణదోషములు) # షష్టీ అధ్యాయము (తంత్రశుద్ధి) # సప్తమ అధ్యాయము (ప్రాకృత భాషా లక్షణము) # అష్టమ అధ్యాయము (అభిదాన కోశము - ప్రథమ పరిచ్ఛేధము) # నవోధ్యాయము (అభిదాన కోశము - ద్వితీయ పరిచ్ఛేధము) # దశమోధ్యాయము (అభిదాన కోశము - తృతీయ పరిచ్ఛేధము) # ఏకాదశోధ్యాయము (స్త్రీలింగ నిర్దోషం - చతుర్థ పరిచ్ఛేధము) # ద్వాదశోధ్యాయము (పుంవర్గ నిర్దోషం - పంచమ పరిచ్ఛేధము) # త్రయోదశోధ్యాయము (నపుంసక విధి) # చతుర్దశోధ్యాయము (అలంకారము) # పంచదశోధ్యాయము (మహాకావ్య లక్షణము) # షోడసోధ్యాయము (ప్రహేలికా లక్షణము) # సప్తదశోధ్యాయము (ద్వాదశ రూపం) # అష్టాదశోధ్యాయము (గీత లక్షణం) # నవదశోధ్యాయము (అతోద్య విధిర్నామము) # వింశమోధ్యాయము (సామన్యము) # ఏకవింశోధ్యాయము (శయ్యాసన స్థానం) # ద్వావింశోధ్యాయము (ఆసికా) # త్రయోవింశోధ్యాయము (ఉత్సిత స్థానకం) # చతుర్విషోధ్యాయము (అంగకర్మాధ్యాయము) # పంచవిషోధ్యాయము (ఉపాంగికాధ్యాయము) # షడ్వింశోధ్యాయము (హస్తాధ్యాయము) # సప్తవింశోధ్యాయము (ఆహార్యాభినయము) # అష్టవింశోధ్యాయము (సామాన్యాభినయము) # ఏకోనత్రింశోధ్యాయము (గతి ప్రచారము) # త్రింశోధ్యాయము (రసాధ్యాయము) # ఏకత్రింశోధ్యాయము (భావాధ్యాయము) # ద్వాత్రింశోధ్యాయము (రహస్య ముద్రాధ్యాయము) # త్రయస్త్రింశోధ్యాయము (నృతశాస్త్ర ముద్రాధ్యాయమము) # చతుస్త్రింశోధ్యాయము (నృత సూత్రము) # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ప్రథమ పంచత్రింశోధ్యాయము|పంచత్రింశోధ్యాయము (చిత్రసూత్రము)]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/షట్త్రింశోధ్యాయము|షట్త్రింశోధ్యాయము (ప్రమాణాధ్యాయము)]] [[వర్గం:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] fkkmo7utyudhizx1kwt3gzky96shz4h 558200 558199 2026-06-07T06:28:38Z Veera.sj 443 శుద్ధి 558200 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] | రచయిత = వేద వ్యాసుడు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయ ఖండము | ముందరి = ద్వితీయ ఖండము | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం= }} __NOTOC__ '''తృతీయ ఖండము''' # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ప్రథమ అధ్యాయము|ప్రథమ అధ్యాయము]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ద్వితీయ అధ్యాయము|ద్వితీయ అధ్యాయము (శబ్దాధ్యాయము)]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/తృతీయ అధ్యాయము|తృతీయ అధ్యాయము (ఛంధోవిధి)]] # చతుర్థ అధ్యాయము (ఛంధోవిధి -వాక్య పరీక్ష) # పంచమ అధ్యాయము (తంత్ర గుణదోషములు) # షష్టీ అధ్యాయము (తంత్రశుద్ధి) # సప్తమ అధ్యాయము (ప్రాకృత భాషా లక్షణము) # అష్టమ అధ్యాయము (అభిదాన కోశము - ప్రథమ పరిచ్ఛేధము) # నవోధ్యాయము (అభిదాన కోశము - ద్వితీయ పరిచ్ఛేధము) # దశమోధ్యాయము (అభిదాన కోశము - తృతీయ పరిచ్ఛేధము) # ఏకాదశోధ్యాయము (స్త్రీలింగ నిర్దోషం - చతుర్థ పరిచ్ఛేధము) # ద్వాదశోధ్యాయము (పుంవర్గ నిర్దోషం - పంచమ పరిచ్ఛేధము) # త్రయోదశోధ్యాయము (నపుంసక విధి) # చతుర్దశోధ్యాయము (అలంకారము) # పంచదశోధ్యాయము (మహాకావ్య లక్షణము) # షోడసోధ్యాయము (ప్రహేలికా లక్షణము) # సప్తదశోధ్యాయము (ద్వాదశ రూపం) # అష్టాదశోధ్యాయము (గీత లక్షణం) # నవదశోధ్యాయము (అతోద్య విధిర్నామము) # వింశమోధ్యాయము (సామన్యము) # ఏకవింశోధ్యాయము (శయ్యాసన స్థానం) # ద్వావింశోధ్యాయము (ఆసికా) # త్రయోవింశోధ్యాయము (ఉత్సిత స్థానకం) # చతుర్విషోధ్యాయము (అంగకర్మాధ్యాయము) # పంచవిషోధ్యాయము (ఉపాంగికాధ్యాయము) # షడ్వింశోధ్యాయము (హస్తాధ్యాయము) # సప్తవింశోధ్యాయము (ఆహార్యాభినయము) # అష్టవింశోధ్యాయము (సామాన్యాభినయము) # ఏకోనత్రింశోధ్యాయము (గతి ప్రచారము) # త్రింశోధ్యాయము (రసాధ్యాయము) # ఏకత్రింశోధ్యాయము (భావాధ్యాయము) # ద్వాత్రింశోధ్యాయము (రహస్య ముద్రాధ్యాయము) # త్రయస్త్రింశోధ్యాయము (నృతశాస్త్ర ముద్రాధ్యాయమము) # చతుస్త్రింశోధ్యాయము (నృత సూత్రము) # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/పంచత్రింశోధ్యాయము|పంచత్రింశోధ్యాయము (చిత్రసూత్రము)]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/షట్త్రింశోధ్యాయము|షట్త్రింశోధ్యాయము (ప్రమాణాధ్యాయము)]] [[వర్గం:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] s0bt2evt7f76ac04h3i81pz8bhfsz7m 558201 558200 2026-06-07T06:36:39Z Veera.sj 443 శుద్ధి 558201 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] | రచయిత = వేద వ్యాసుడు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయ ఖండము | ముందరి = ద్వితీయ ఖండము | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం= }} __NOTOC__ '''తృతీయ ఖండము''' # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ప్రథమ అధ్యాయము|ప్రథమ అధ్యాయము]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ద్వితీయ అధ్యాయము|ద్వితీయ అధ్యాయము (శబ్దాధ్యాయము)]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/తృతీయ అధ్యాయము|తృతీయ అధ్యాయము (ఛంధోవిధి)]] # చతుర్థ అధ్యాయము (ఛంధోవిధి -వాక్య పరీక్ష) # పంచమ అధ్యాయము (తంత్ర గుణదోషములు) # షష్టీ అధ్యాయము (తంత్రశుద్ధి) # సప్తమ అధ్యాయము (ప్రాకృత భాషా లక్షణము) # అష్టమ అధ్యాయము (అభిదాన కోశము - ప్రథమ పరిచ్ఛేధము) # నవోధ్యాయము (అభిదాన కోశము - ద్వితీయ పరిచ్ఛేధము) # దశమోధ్యాయము (అభిదాన కోశము - తృతీయ పరిచ్ఛేధము) # ఏకాదశోధ్యాయము (స్త్రీలింగ నిర్దోషం - చతుర్థ పరిచ్ఛేధము) # ద్వాదశోధ్యాయము (పుంవర్గ నిర్దోషం - పంచమ పరిచ్ఛేధము) # త్రయోదశోధ్యాయము (నపుంసక విధి) # చతుర్దశోధ్యాయము (అలంకారము) # పంచదశోధ్యాయము (మహాకావ్య లక్షణము) # షోడసోధ్యాయము (ప్రహేలికా లక్షణము) # సప్తదశోధ్యాయము (ద్వాదశ రూపం) # అష్టాదశోధ్యాయము (గీత లక్షణం) # నవదశోధ్యాయము (అతోద్య విధిర్నామము) # వింశమోధ్యాయము (సామన్యము) # ఏకవింశోధ్యాయము (శయ్యాసన స్థానం) # ద్వావింశోధ్యాయము (ఆసికా) # త్రయోవింశోధ్యాయము (ఉత్సిత స్థానకం) # చతుర్విషోధ్యాయము (అంగకర్మాధ్యాయము) # పంచవిషోధ్యాయము (ఉపాంగికాధ్యాయము) # షడ్వింశోధ్యాయము (హస్తాధ్యాయము) # సప్తవింశోధ్యాయము (ఆహార్యాభినయము) # అష్టవింశోధ్యాయము (సామాన్యాభినయము) # ఏకోనత్రింశోధ్యాయము (గతి ప్రచారము) # త్రింశోధ్యాయము (రసాధ్యాయము) # ఏకత్రింశోధ్యాయము (భావాధ్యాయము) # ద్వాత్రింశోధ్యాయము (రహస్య ముద్రాధ్యాయము) # త్రయస్త్రింశోధ్యాయము (నృతశాస్త్ర ముద్రాధ్యాయమము) # చతుస్త్రింశోధ్యాయము (నృత సూత్రము) # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/పంచత్రింశోధ్యాయము|పంచత్రింశోధ్యాయము (ఆయామోచ్ఛ్రాయమానం)]] # [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/షట్త్రింశోధ్యాయము|షట్త్రింశోధ్యాయము (ప్రమాణాధ్యాయము)]] [[వర్గం:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] jjsa51bcwjnef5k717qxuiplfd8zz1z 104 212602 558168 558084 2026-06-06T21:41:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 558168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్వకృతస్కాందోక్తియందున్ = తాను రచించిన స్కాందపురాణమునందు; ఆవహిల్లిన = కలిగిన; తండ్రిచేన్ = తండ్రివలన; తెలియుహాళిన్ = తెలిసికొను నాసక్తిచేత; వీరిన్ = ఈమునులను; తోకొంచున్ = తోడుతెచ్చుకొనుచు; క్రౌంచనగోద్భేదియున్ = క్రౌంచవిదారకుఁడగు కుమారస్వామియును. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>శరవణభవయుతు లగు నీ <ref>చ. పరమ</ref>పరమమునులు శ్రోతలఁట! యపారప్రజ్ఞా కరుఁడు నిశాకరశిశుశే ఖరుఁడు హరుఁడు వక్త యఁట! యగమ్యము గలదే?</poem>|ref=181}} '''టీక'''. శరవణభవయుతులగు = కుమారస్వామితోఁ గూడియున్న; అపారప్రజ్ఞాకరుఁడు = అంతులేనిప్రతిభకు నిధి; నిశా...శేఖరుఁడు = బాలచంద్రుఁడు తలమానికముగాఁ గలవాఁడు - హరుఁడు; వక్త = చెప్పువాడు; అగమ్యము = తెలియరానిది. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>అతిరహస్యంబు శుద్ధంబు నాజవంజ వార్తిహరణంబు నగు నెద్ది యడిగెనొక్కొ. కొడుకు సర్వజ్ఞు విజ్ఞానకుశలు ధర్మ మర్మనిర్ణయవాఙ్మయమహితుఁ దండ్రి.</poem>|ref=182}} '''టీక'''. ఆజవంజవార్తిహరణంబు = సంసారదుఃఖమును హరించునది; ధర్మ...మహితున్ = ధర్మరహస్యములను నిర్ణయించు జ్ఞానమున గొప్పవానిని; తండ్రిన్ = శివుని. {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>మును పుట్టెం బ్రకృతిం దమంబును రజంబున్ సత్త్వము న్నాఁగ నం దు<ref>క. నిలింపాదులుదా, చ. నిలింపారులు</ref>నిలింపారులు తామసాత్మకులు మర్త్యుల్ రాజసుల్; సాత్వికుల్ దనుజద్వేషణు లందుఁ బూజ్యులు నితాంతఖ్యాతి నా<ref>క. నాజానుజుల్</ref>నిర్జరుల్ ఘనుఁ డం దింద్రుఁ <ref>క. డుపేంద్రు, చ. డతీంద్రు</ref>డతీంద్రుఁ డీశుఁ డమరుల్ గా రెవ్వరుం దత్సముల్.</poem>|ref=183}} '''టీక'''. మును = తొలుత; నిలింపారులు = దేవశత్రువులు - రాక్షసులు; తామసాత్మకులు = తమోగుణప్రధానులు; మర్త్యుల్ = మనుష్యులు; రాజసుల్ = రజోగుణము కలవారు; సాత్త్వికుల్ = సత్త్వగుణప్రధానులు; దనుజద్వేషణులు = రాక్షసులను ద్వేషించు దేవతలు; అందున్ = మువ్విధములవారియందు; నితాంతఖ్యాతిన్ = గొప్పకీర్తియందు; నిర్జరుల్ = దేవతలు; ఘనుఁడు = గొప్పవాఁడు; అతీంద్రుఁడు = ఇంద్రుని మించినవాఁడు; ఈశుఁడు = శివుఁడు; తత్సముల్ = అతనితో సమానమైనవారు. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>డక్కిన విష్ణుభక్తియు దృఢంపువిరక్తియుఁ గల్గు నమ్మరు ద్భుక్కటకున్ భజించు మతి పుట్టక కంపలఁబడ్డ కాకినై యక్కట! మోసపోయితిఁగదా! పెనుత్రిమ్మట నెంతవారికిన్ దక్కునె! ముఖ్యసౌఖ్యము విశిష్టజనంబుల<ref>ట. సఖ్యమున్ మహిన్</ref>సఖ్య మందమిన్.</poem>|ref=184}} '''టీక'''. డక్కిన = దక్కిన - లభించిన; దృఢంపువిరక్తియున్ = దృఢమైన వైరాగ్యమును; అమ్మరుద్భుక్కటకున్ = గాలి ఆహారముగా గల పాములు కడియములుగా కల శివుని; భజించు మతి = సేవించుబుద్ధి; కంపలఁబడ్డ కాకినై = అనావశ్యముగ త్రిమ్మరువాఁడనయి; పెనుత్రిమ్మటన్ = పెద్దత్రిప్పుటవలన - శ్రమవలన; ముఖ్యసౌఖ్యము = ప్రధానమగు సుఖము - భగవత్సేవ; విశిష్టజనంబులసఖ్యము = గొప్పవారితోడి తెలిమి; ఒందమిన్ = పొందకుండఁగ; '''అలం'''. అర్థాంతరన్యాసము, లలితము. {{Telugu poem|type=స్రగ్ధర.|lines=<poem>ఐనం గానిమ్ము న న్నీయతిగురుఁడు విడం డాప్తభృత్యుండుగా స న్మానాధీనుండుగా వైష్ణవసుఖదుఁడుగా మత్కృపాపాత్రభూతుం</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> rmeayzvyto7jem5yiwa7doff7t2540k 104 212606 558155 554829 2026-06-06T20:43:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558155 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. కనదధరకాంతి = ప్రకాశించు పెదవికాంతి; పల్లవమును = చిగురును; దశనద్యుత = దంతకాంతి; లతాంతమును గాన్ = పుష్పమును కాఁగా; వాక్పూజనము = స్తుతించుటయను పూజను; తనివి చనక = తృప్తితీఱక; ఒనరించెన్ = చేసెను. '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>కాళరాత్రీశుఁ డగు నీకుఁ గడిఁదితమము పుండరీకాభుఁ డగు నీకు భూరిరజము సత్కృపాంభోధి యగు నీకు సత్త్వభృతియు <ref>క. నలు, ఛ.ట. నను</ref>ననుగుణంబులు మూర్తిత్రయైకనిలయ.</poem>|ref=197}} '''టీక'''. మూర్తిత్రయైకనిలయ! = సత్వరజస్తమోగుణాత్మకములగు మూఁడుమూర్తులకును నిలయమవగు నో పరమేశ్వరుఁడా! కాళరాత్రీశుఁడగు = దుర్గాదేవికి భర్తవగు; కడిఁదితమము = అసాధ్యమగు - దట్టమైన, తమోగుణము ('''రాత్రిపక్షము'''న) చీఁకటి; పుండరీకాభుఁడగు = తామరపూవుతో సమానమగు కాంతి గల; భూరిరజము = ఎక్కువైన రజోగుణము -('''పూవుపక్షము'''న) పుప్పొడి; సత్కృపాంభోధియగు = గొప్పదయాసముద్రుఁడవగు; సత్త్వభృతియున్ = సత్త్వగుణము - ('''సముద్రపక్షము'''న) జలచరములు కలిగియుండుటయు; అనుగుణంబులు = యుక్తములు. '''అలం'''. శ్లేష, కావ్యలింగము.{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>వేదవివాదగోష్టిఁ బడి వృద్ధుల బుద్ధులఁ <ref>క. గొల్పవచ్చు, చ.ట. గొల్వవచ్చు</ref>గొల్వవచ్చు శ్రీ గాదిలియై <ref>చ.ట. మెలంగు</ref>మెలంగఁ గలకాలము గ్రాలఁగవచ్చు నిచ్చ<ref>క. లం, చ.ట. కుం</ref>కుం బ్రోదిడు నవ్యభవ్యసుఖముల్ మఖమూల్యము లొందవచ్చుఁగా కేదొర కేటికిం దొరకు నీవు విషాగ్నుల <ref>క. నానఁ, చ.ట. నాజ్ఞఁ</ref>నాజ్ఞఁ బెట్టుటల్.</poem>|ref=198}} '''టీక'''. వేదవివాదగోష్ఠిన్ పడి = వేదచర్చలయందు మునిగి; వృద్ధులన్ = పెద్దలను; బుద్ధులన్ = మనస్సులందు; కొల్వవచ్చున్ = సేవింపవచ్చును; [బ్రహ్మవేదచర్చలందు మునిఁగి - కష్టము లేక యున్నాఁడని ధ్వని.] శ్రీ = సంపద; గాదిలియై = ప్రేమగలదై; మెలంగన్ = చరించగా; కలకాలము = శాశ్వతముగా; క్రాలఁగవచ్చున్ = ప్రకాశింపవచ్చును. [విష్ణువు కష్ట మెఱుఁగక కలకాలము శ్రీదేవితోఁ గూడి యున్నాఁడని ధ్వని.] ఇచ్చకున్ ప్రోదిడు = కోరికలను వృద్ధిపొందించి నెఱవేర్చు; [ప్రోది+యిడు = ప్రోదిడు - ఇకారసంధి.] నవ్యభవ్యసుఖముల్ = క్రొత్తవైన మేలిసుఖములను; మఖమూల్యములు = యజ్ఞములకు వెలలైనవానిని; [ఇంద్రుఁడు ఏకష్టములు లేక యజ్ఞముల నొనర్చి సమస్తభోగములను అనుభవించుచున్నాఁడని ధ్వని.] విషాగ్నులన్ = కాలకూటవిషజ్వాలలను; ఆనఁబెట్టుటల్ = విజృంభించకుండ ఆటంకపఱచుటలు, [కాలకూటాగ్నిని అడఁచి యాజ్ఞ పెట్టుట శివునకేగాని వేఱొకరికి సాధ్యపడలేదని భావము.] {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని పలుకు సిద్ధసంయమిఁ గనుఁగొని కృపమీఱ నీలకంఠుఁడు రా ర మ్మని కూర్చుండుటకుం దగ ననుజ్ఞఁ గావించె హాస<ref>క. సాంద్రా, చ. సార్థా</ref>సార్ధాధరుఁడై.</poem>|ref=199}} '''టీక'''. సిద్ధసంయమిన్ = సిద్ధముని యగు నారదుని; హాససార్థాధరుఁడై = చిఱునవ్వుతోడి పెదవి కలవాఁడై. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కలహాశనముని చెన్నగు నలికేక్షణు సవిధవసుధ నాసీనుండై వలిమలపురోధరిత్రిన్ మొలచిన ప్రత్యంతకుధరమునకుఁ దరంబై.</poem>|ref=200}}<noinclude><references/></noinclude> ijioakr72pdq9g3hn0e7q3ltemz6w8k 558156 558155 2026-06-06T20:44:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 558156 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. కనదధరకాంతి = ప్రకాశించు పెదవికాంతి; పల్లవమును = చిగురును; దశనద్యుత = దంతకాంతి; లతాంతమును గాన్ = పుష్పమును కాఁగా; వాక్పూజనము = స్తుతించుటయను పూజను; తనివి చనక = తృప్తితీఱక; ఒనరించెన్ = చేసెను. '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>కాళరాత్రీశుఁ డగు నీకుఁ గడిఁదితమము పుండరీకాభుఁ డగు నీకు భూరిరజము సత్కృపాంభోధి యగు నీకు సత్త్వభృతియు <ref>క. నలు, ఛ.ట. నను</ref>ననుగుణంబులు మూర్తిత్రయైకనిలయ.</poem>|ref=197}} '''టీక'''. మూర్తిత్రయైకనిలయ! = సత్వరజస్తమోగుణాత్మకములగు మూఁడుమూర్తులకును నిలయమవగు నో పరమేశ్వరుఁడా! కాళరాత్రీశుఁడగు = దుర్గాదేవికి భర్తవగు; కడిఁదితమము = అసాధ్యమగు - దట్టమైన, తమోగుణము ('''రాత్రిపక్షము'''న) చీఁకటి; పుండరీకాభుఁడగు = తామరపూవుతో సమానమగు కాంతి గల; భూరిరజము = ఎక్కువైన రజోగుణము - ('''పూవుపక్షము'''న) పుప్పొడి; సత్కృపాంభోధియగు = గొప్పదయాసముద్రుఁడవగు; సత్త్వభృతియున్ = సత్త్వగుణము - ('''సముద్రపక్షము'''న) జలచరములు కలిగియుండుటయు; అనుగుణంబులు = యుక్తములు. '''అలం'''. శ్లేష, కావ్యలింగము.{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>వేదవివాదగోష్టిఁ బడి వృద్ధుల బుద్ధులఁ <ref>క. గొల్పవచ్చు, చ.ట. గొల్వవచ్చు</ref>గొల్వవచ్చు శ్రీ గాదిలియై <ref>చ.ట. మెలంగు</ref>మెలంగఁ గలకాలము గ్రాలఁగవచ్చు నిచ్చ<ref>క. లం, చ.ట. కుం</ref>కుం బ్రోదిడు నవ్యభవ్యసుఖముల్ మఖమూల్యము లొందవచ్చుఁగా కేదొర కేటికిం దొరకు నీవు విషాగ్నుల <ref>క. నానఁ, చ.ట. నాజ్ఞఁ</ref>నాజ్ఞఁ బెట్టుటల్.</poem>|ref=198}} '''టీక'''. వేదవివాదగోష్ఠిన్ పడి = వేదచర్చలయందు మునిగి; వృద్ధులన్ = పెద్దలను; బుద్ధులన్ = మనస్సులందు; కొల్వవచ్చున్ = సేవింపవచ్చును; [బ్రహ్మవేదచర్చలందు మునిఁగి - కష్టము లేక యున్నాఁడని ధ్వని.] శ్రీ = సంపద; గాదిలియై = ప్రేమగలదై; మెలంగన్ = చరించగా; కలకాలము = శాశ్వతముగా; క్రాలఁగవచ్చున్ = ప్రకాశింపవచ్చును. [విష్ణువు కష్ట మెఱుఁగక కలకాలము శ్రీదేవితోఁ గూడి యున్నాఁడని ధ్వని.] ఇచ్చకున్ ప్రోదిడు = కోరికలను వృద్ధిపొందించి నెఱవేర్చు; [ప్రోది+యిడు = ప్రోదిడు - ఇకారసంధి.] నవ్యభవ్యసుఖముల్ = క్రొత్తవైన మేలిసుఖములను; మఖమూల్యములు = యజ్ఞములకు వెలలైనవానిని; [ఇంద్రుఁడు ఏకష్టములు లేక యజ్ఞముల నొనర్చి సమస్తభోగములను అనుభవించుచున్నాఁడని ధ్వని.] విషాగ్నులన్ = కాలకూటవిషజ్వాలలను; ఆనఁబెట్టుటల్ = విజృంభించకుండ ఆటంకపఱచుటలు, [కాలకూటాగ్నిని అడఁచి యాజ్ఞ పెట్టుట శివునకేగాని వేఱొకరికి సాధ్యపడలేదని భావము.] {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని పలుకు సిద్ధసంయమిఁ గనుఁగొని కృపమీఱ నీలకంఠుఁడు రా ర మ్మని కూర్చుండుటకుం దగ ననుజ్ఞఁ గావించె హాస<ref>క. సాంద్రా, చ. సార్థా</ref>సార్ధాధరుఁడై.</poem>|ref=199}} '''టీక'''. సిద్ధసంయమిన్ = సిద్ధముని యగు నారదుని; హాససార్థాధరుఁడై = చిఱునవ్వుతోడి పెదవి కలవాఁడై. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కలహాశనముని చెన్నగు నలికేక్షణు సవిధవసుధ నాసీనుండై వలిమలపురోధరిత్రిన్ మొలచిన ప్రత్యంతకుధరమునకుఁ దరంబై.</poem>|ref=200}}<noinclude><references/></noinclude> 9u2x7i91c8fbseynlk7t3lzipfdkuyz 558157 558156 2026-06-06T20:45:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 558157 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. కనదధరకాంతి = ప్రకాశించు పెదవికాంతి; పల్లవమును = చిగురును; దశనద్యుత = దంతకాంతి; లతాంతమును గాన్ = పుష్పమును కాఁగా; వాక్పూజనము = స్తుతించుటయను పూజను; తనివి చనక = తృప్తితీఱక; ఒనరించెన్ = చేసెను. '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>కాళరాత్రీశుఁ డగు నీకుఁ గడిఁదితమము పుండరీకాభుఁ డగు నీకు భూరిరజము సత్కృపాంభోధి యగు నీకు సత్త్వభృతియు <ref>క. నలు, ఛ.ట. నను</ref>ననుగుణంబులు మూర్తిత్రయైకనిలయ.</poem>|ref=197}} '''టీక'''. మూర్తిత్రయైకనిలయ! = సత్వరజస్తమోగుణాత్మకములగు మూఁడుమూర్తులకును నిలయమవగు నో పరమేశ్వరుఁడా! కాళరాత్రీశుఁడగు = దుర్గాదేవికి భర్తవగు; కడిఁదితమము = అసాధ్యమగు - దట్టమైన, తమోగుణము ('''రాత్రిపక్షము'''న) చీఁకటి; పుండరీకాభుఁడగు = తామరపూవుతో సమానమగు కాంతి గల; భూరిరజము = ఎక్కువైన రజోగుణము - ('''పూవుపక్షము'''న) పుప్పొడి; సత్కృపాంభోధియగు = గొప్పదయాసముద్రుఁడవగు; సత్త్వభృతియున్ = సత్త్వగుణము - ('''సముద్రపక్షము'''న) జలచరములు కలిగియుండుటయు; అనుగుణంబులు = యుక్తములు. '''అలం'''. శ్లేష, కావ్యలింగము.{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>వేదవివాదగోష్టిఁ బడి వృద్ధుల బుద్ధులఁ <ref>క. గొల్పవచ్చు, చ.ట. గొల్వవచ్చు</ref>గొల్వవచ్చు శ్రీ గాదిలియై <ref>చ.ట. మెలంగు</ref>మెలంగఁ గలకాలము గ్రాలఁగవచ్చు నిచ్చ<ref>క. లం, చ.ట. కుం</ref>కుం బ్రోదిడు నవ్యభవ్యసుఖముల్ మఖమూల్యము లొందవచ్చుఁగా కేదొర కేటికిం దొరకు నీవు విషాగ్నుల <ref>క. నానఁ, చ.ట. నాజ్ఞఁ</ref>నాజ్ఞఁ బెట్టుటల్.</poem>|ref=198}} '''టీక'''. వేదవివాదగోష్ఠిన్ పడి = వేదచర్చలయందు మునిగి; వృద్ధులన్ = పెద్దలను; బుద్ధులన్ = మనస్సులందు; కొల్వవచ్చున్ = సేవింపవచ్చును; [బ్రహ్మ వేదచర్చలందు మునిఁగి కష్టము లేక యున్నాఁడని ధ్వని.] శ్రీ = సంపద; గాదిలియై = ప్రేమగలదై; మెలంగన్ = చరించగా; కలకాలము = శాశ్వతముగా; క్రాలఁగవచ్చున్ = ప్రకాశింపవచ్చును. [విష్ణువు కష్ట మెఱుఁగక కలకాలము శ్రీదేవితోఁ గూడి యున్నాఁడని ధ్వని.] ఇచ్చకున్ ప్రోదిడు = కోరికలను వృద్ధిపొందించి నెఱవేర్చు; [ప్రోది+యిడు = ప్రోదిడు - ఇకారసంధి.] నవ్యభవ్యసుఖముల్ = క్రొత్తవైన మేలిసుఖములను; మఖమూల్యములు = యజ్ఞములకు వెలలైనవానిని; [ఇంద్రుఁడు ఏకష్టములు లేక యజ్ఞముల నొనర్చి సమస్తభోగములను అనుభవించుచున్నాఁడని ధ్వని.] విషాగ్నులన్ = కాలకూటవిషజ్వాలలను; ఆనఁబెట్టుటల్ = విజృంభించకుండ ఆటంకపఱచుటలు, [కాలకూటాగ్నిని అడఁచి యాజ్ఞ పెట్టుట శివునకేగాని వేఱొకరికి సాధ్యపడలేదని భావము.] {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని పలుకు సిద్ధసంయమిఁ గనుఁగొని కృపమీఱ నీలకంఠుఁడు రా ర మ్మని కూర్చుండుటకుం దగ ననుజ్ఞఁ గావించె హాస<ref>క. సాంద్రా, చ. సార్థా</ref>సార్ధాధరుఁడై.</poem>|ref=199}} '''టీక'''. సిద్ధసంయమిన్ = సిద్ధముని యగు నారదుని; హాససార్థాధరుఁడై = చిఱునవ్వుతోడి పెదవి కలవాఁడై. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కలహాశనముని చెన్నగు నలికేక్షణు సవిధవసుధ నాసీనుండై వలిమలపురోధరిత్రిన్ మొలచిన ప్రత్యంతకుధరమునకుఁ దరంబై.</poem>|ref=200}}<noinclude><references/></noinclude> bbvg2q6fdnw8tdjip89acotjxo7svkr 104 212607 558171 554830 2026-06-06T22:00:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. కలహాశనముని = నారదుఁడు; అలికేక్షణుసవిధవసుధన్ = నొసటఁ గన్నుగల శివుని సమీపప్రదేశమున; వలిములపురోధరిత్రిన్ = హిమాలయపుటెనటిభూమియందు; ప్రత్యంతకుధరమునకు = దగ్గఱిచిన్నకొండకు; తరంబై = సమానమై; చెన్నగున్ = ప్రకాశించెను. '''అలం'''. ఉపమ. {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>హరుకృప నిట్లు కన్గొని తదాననదత్తనిరీక్షణాబ్జుఁడై సురముని పల్కు నో పురనిషూదన! నీయనుజీవి నేను మీఁ దరయక మోసబోయితి గుహన్వితులై మును లర్థి వేఁడ సు స్థిరమతి మీరు తత్త్వమును దెల్పెడుచో నిట <ref>చ. యుండ</ref>నుండగల్గమిన్.</poem>|ref=201}} హరుకృప నిట్లు కల్గొని తదావనద సురముని పల్కు.. నో పురనిషూదన! నీ నేను మీఁ దరయక మోసపోయితి గుహాన్వితులై మును స్థిరమతి మీరు తత్త్వమును దెల్పెడుచో నిట నుండఁగల్గమిన్ . '''టీక'''. హరుకృపన్ = శివునిదయను; కన్గొని = పొంది; తదాననదత్తనిరీక్షణాబ్ధుఁడై = శివునిముఖముపై నుంచిన పద్మములవంటి చూపులు కలవాఁడై; ఓపురనిషూదన! = త్రిపురములను నశింపఁజేసిన యో హరుఁడా! మీయనుజీవిన్ = మీసేవకుఁడైనవాఁడను; మీఁదు అరయక = ముందు గానక; గుహాన్వితులై = కుమారస్వామితో కలిసి వచ్చినవారై. {{Telugu poem|type=ఆ.|lines=<poem>సాధుజనులతోడి సంసర్గ <ref>చ.ట. ముడివిన</ref>మురివిన హాని భయము క్లేశ మావహిల్లు నెంతవారి<ref>ట. కేని</ref>కైన నిది నిక్క మనుమాట నన్ను మోచివచ్చె నాగహార!</poem>|ref=202}} '''టీక'''. సంసర్గము = కూడియుండుటను; ఉరివినన్ = విడిచినచో; ['విడిచినను' అని పూర్వటీక.] ఆవహిల్లున్ = కలుగును; నన్ను మోచి = నన్ను వహించి - నేను తార్కాణముగ; నాగహార! = పాములు హారములుగాఁగల హరుఁడా! {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>దండితానంగ! నీదండ నుండియుండి యిపుడు నేఁ జన్న<ref>క. నింత, ట. యంత</ref>యంతలో ఋషులు వచ్చి యెద్ది ప్రార్థించిరో మీర లేవిధమున నుత్తరం బిచ్చితిరొ వారియుక్తులకును.</poem>|ref=203}} '''టీక'''. దండితానంగ! = శిక్షింపఁబడిన మన్మథుఁడు కల శివుఁడా! నీదండన్ = నీసమీపమందు. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem><ref>ట. కాలిచ్చ</ref>కాలీఁచపడఁ జరింపుదు నీలోకమునందు నెల్ల నీహితబోధ శ్రీలాభబుద్ధి నెవ్వరుఁ బోలరు తత్త్వంబుఁ దెలుపు పొలుపున నిన్నున్.</poem>|ref=204}} '''టీక'''. కాలు; ఈఁ చపడన్ = నిస్సత్త్వము కాఁగా - శక్తి లేనివి కాఁగా; నీహితబోధ శ్రీలాభబుద్ధిని = హితముఁ దెలిపి, మేలు పొందఁజేయునట్టి నీగొప్పమేధయందును; పొలుపునన్ = పద్ధతియందును. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>కావునఁ గ్రౌంచభేదియు నగస్త్యుఁడు డక్కుమునుల్ త్రిలోకర క్షావశబుద్ధి ని న్నడిగి కాంచిన యర్ధము లానతిచ్చి నన్ బ్రోవఁగఁ బాడి; య ట్లగుటఁ బోష్యులు శిష్యులు నైనవారలన్ దేవరవంటివా <ref>చ. రలంత</ref>రలఁత దీర్చి కృపారసదృష్టి దేల్పరే?</poem>|ref=205}} '''టీక'''. క్రౌంచభేదియున్ = కుమారస్వామియను; అర్థములు = విషయములను; పాడి = న్యాయము. అలఁతన్ తీర్చి = శ్రమను పోఁగొట్టి. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని పలికి యూరకుండిన మునిముఖ్యునివినయవాక్యముల కలరి మనం బునఁ గృష్ణు నిలిపి పురమ ర్దనుఁ డి ట్లనుఁ దత్కథాకథనలాలసుఁడై.</poem>|ref=206}} '''టీక'''. అలరి = సంతోషించి; పురమర్దనుఁడు = శివుఁడు; తత్కథాకథనలాలసుఁడై = ఆ విష్ణునికథలను చెప్పుటయందు ఆసక్తి కలవాఁడై.<noinclude><references/></noinclude> j2dw2svd51sc5c8yzgh1s4nojq5oygu 558172 558171 2026-06-06T22:00:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 558172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీక'''. కలహాశనముని = నారదుఁడు; అలికేక్షణుసవిధవసుధన్ = నొసటఁ గన్నుగల శివుని సమీపప్రదేశమున; వలిములపురోధరిత్రిన్ = హిమాలయపుటెనటిభూమియందు; ప్రత్యంతకుధరమునకు = దగ్గఱిచిన్నకొండకు; తరంబై = సమానమై; చెన్నగున్ = ప్రకాశించెను. '''అలం'''. ఉపమ. {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>హరుకృప నిట్లు కన్గొని తదాననదత్తనిరీక్షణాబ్జుఁడై సురముని పల్కు నో పురనిషూదన! నీయనుజీవి నేను మీఁ దరయక మోసబోయితి గుహన్వితులై మును లర్థి వేఁడ సు స్థిరమతి మీరు తత్త్వమును దెల్పెడుచో నిట <ref>చ. యుండ</ref>నుండగల్గమిన్.</poem>|ref=201}} '''టీక'''. హరుకృపన్ = శివునిదయను; కన్గొని = పొంది; తదాననదత్తనిరీక్షణాబ్ధుఁడై = శివునిముఖముపై నుంచిన పద్మములవంటి చూపులు కలవాఁడై; ఓపురనిషూదన! = త్రిపురములను నశింపఁజేసిన యో హరుఁడా! మీయనుజీవిన్ = మీసేవకుఁడైనవాఁడను; మీఁదు అరయక = ముందు గానక; గుహాన్వితులై = కుమారస్వామితో కలిసి వచ్చినవారై. {{Telugu poem|type=ఆ.|lines=<poem>సాధుజనులతోడి సంసర్గ <ref>చ.ట. ముడివిన</ref>మురివిన హాని భయము క్లేశ మావహిల్లు నెంతవారి<ref>ట. కేని</ref>కైన నిది నిక్క మనుమాట నన్ను మోచివచ్చె నాగహార!</poem>|ref=202}} '''టీక'''. సంసర్గము = కూడియుండుటను; ఉరివినన్ = విడిచినచో; ['విడిచినను' అని పూర్వటీక.] ఆవహిల్లున్ = కలుగును; నన్ను మోచి = నన్ను వహించి - నేను తార్కాణముగ; నాగహార! = పాములు హారములుగాఁగల హరుఁడా! {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>దండితానంగ! నీదండ నుండియుండి యిపుడు నేఁ జన్న<ref>క. నింత, ట. యంత</ref>యంతలో ఋషులు వచ్చి యెద్ది ప్రార్థించిరో మీర లేవిధమున నుత్తరం బిచ్చితిరొ వారియుక్తులకును.</poem>|ref=203}} '''టీక'''. దండితానంగ! = శిక్షింపఁబడిన మన్మథుఁడు కల శివుఁడా! నీదండన్ = నీసమీపమందు. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem><ref>ట. కాలిచ్చ</ref>కాలీఁచపడఁ జరింపుదు నీలోకమునందు నెల్ల నీహితబోధ శ్రీలాభబుద్ధి నెవ్వరుఁ బోలరు తత్త్వంబుఁ దెలుపు పొలుపున నిన్నున్.</poem>|ref=204}} '''టీక'''. కాలు; ఈఁ చపడన్ = నిస్సత్త్వము కాఁగా - శక్తి లేనివి కాఁగా; నీహితబోధ శ్రీలాభబుద్ధిని = హితముఁ దెలిపి, మేలు పొందఁజేయునట్టి నీగొప్పమేధయందును; పొలుపునన్ = పద్ధతియందును. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>కావునఁ గ్రౌంచభేదియు నగస్త్యుఁడు డక్కుమునుల్ త్రిలోకర క్షావశబుద్ధి ని న్నడిగి కాంచిన యర్ధము లానతిచ్చి నన్ బ్రోవఁగఁ బాడి; య ట్లగుటఁ బోష్యులు శిష్యులు నైనవారలన్ దేవరవంటివా <ref>చ. రలంత</ref>రలఁత దీర్చి కృపారసదృష్టి దేల్పరే?</poem>|ref=205}} '''టీక'''. క్రౌంచభేదియున్ = కుమారస్వామియను; అర్థములు = విషయములను; పాడి = న్యాయము. అలఁతన్ తీర్చి = శ్రమను పోఁగొట్టి. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని పలికి యూరకుండిన మునిముఖ్యునివినయవాక్యముల కలరి మనం బునఁ గృష్ణు నిలిపి పురమ ర్దనుఁ డి ట్లనుఁ దత్కథాకథనలాలసుఁడై.</poem>|ref=206}} '''టీక'''. అలరి = సంతోషించి; పురమర్దనుఁడు = శివుఁడు; తత్కథాకథనలాలసుఁడై = ఆ విష్ణునికథలను చెప్పుటయందు ఆసక్తి కలవాఁడై.<noinclude><references/></noinclude> c8o1j0yhz486ovxkcz7g0o99ilt1t0g 104 212608 558178 554831 2026-06-07T01:07:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>విను మునినాథ! నన్ ఋషులు వేఁడిన యర్థ మబోధతీర్థ మ త్యనఘ మనంతపుణ్యఫలదాననిదాన మనశ్వరంబు వి శ్వనుతము దీనిపెంపు గనజాలరు తక్కినవార లెవ్వరున్ దనుజరిపుప్రసాదజనితప్రతిభానిధి <ref>క. నేను, చ. నేన</ref>నేన దక్కఁగన్.</poem>|ref=207}} '''టీక'''. అబోధతీర్థము = ఎఱుక లేని మాహాత్మ్యము కలది; అత్యనఘము = మిక్కిలి పుణ్యమైనది; ఆనంత...నిదానము = సాటి లేని పుణ్యఫలముల నిచ్చుటకు మూలకారణము; అనశ్వరంబు = నశింపనిది - చెడనిది; విశ్వనుతము = లోకముచే కొనియాడఁబడినది; దనుజ...నిధిని = విష్ణువుయొక్క దయవలనఁ గలిగిన ప్రతిభకు నిధినైనవాఁడను. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>తరిద్రాడు <ref>శ.ర. సీద్రంబుపొర</ref>సీద్రంపుబొర లంటి గాలిచే జడియుచందమున నంచలు భ్రమింప సురలు బంతులు సాగి సుధ మిథఃస్పృహఁ <ref>చ. త్రావు</ref>ద్రాగు తీండ్రఁదేటులు పూవుఁదేనె లాన నామహావిషమాను నామూర్తు లన జంబు ఫలములం <ref>చ. (లేదు). ట. నెల్ల</ref>దెల్ల చిల్కలు భుజింప నాశ్రితాభ్రము లభ్రమతిని గూఁకలు పెట్టు క్రియ మయూరంబులు కెరలి పలుక</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నబ్ధి మధియింప నొక్కట నవతరిల్లు నాఁటిసిరి వొల్చుచాడ్పున నవనవర్తు లక్ష్మిఁ దిలకింప మదికి నుల్లసన మొసఁగు మందరంబున ము న్నే నుమయును గూడి.</poem>|ref=208}} '''టీక'''. తరిత్రాడుసీద్రంపుఁబొరలు = కవ్వపుత్రత్రాడయిన నాగరాజుయొక్క పొరలు; జడియుచందమున = చలించురీతిని; అంచలు = హంసలు; సురలు = దేవతలు; బంతులు సాగి = వరుసలు తీర్చి; సుధన్ = అమృతముకును; మిథఃస్పృహన్ = అన్యోన్యాసక్తితో; తీండ్రన్ = తీవ్రవాంఛతో; [తేంట్లు ఒకదానికంటె నింకొక్కటి ముందుగాఁ దేనె లానుచున్నవి; అట్లుండుట ఒకరికంటె వేఱొకరు ముందుగ నమృతపానము గోరు దేవతల చొరవపాటుతో సమానముగ నున్నదనుట.] ఆను = త్రాగు; జంబుఫలములన్ = నేరేడుపండ్లను; ఆశ్రితాభ్రములు = మేఘముల నాశ్రయించిన; అభ్రమతిని = వేఱేమబ్బులనుబుద్ధిని; కూఁకలు పెట్టుక్రియన్ = ఉఱుమురీతిని; కెరలి = విజృంభించి; పలుకన్ = కేకలు వేయఁగా; అబ్ధిన్ = సముద్రమును; ఒక్కటన్ = ఒక్కసారిగా; అవతరిల్లు = పుట్టు; నవనవర్తులక్ష్మిన్ = కొంగ్రొత్తఋతుశోభను; ఉల్లసనము ఒసఁగు = ఉల్లాసమును కలిగించు. ఇందు మొదటిపాదమున శరత్కాలమును, ద్వితీయపాదమున వసంతమును, తృతీయ, చతుర్థపాదములందు వర్షర్తువును సూచింపఁబడుచున్నవి. '''అలం'''. ఉపమ. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>లాలితలీల నైందవశిలాస్థలి నాస్థ లిగుర్పఁ గ్రాలుచో నాలలితాంగిఁ జూచి విను మద్రిజ! నామదిఁ గూలముద్రుజం బై లలి నిల్చె నీదగువిహారము తోరము గాఁగ; వేఁడు మి వ్వేళ వరంబు లిత్తు నిదె <ref>చ. వేళయ</ref>వేళమ నా విని దేవి యి ట్లనున్.</poem>|ref=209}} '''టీక'''. లాలితలీలన్ = ఒప్పిదమైన విలాసముతో; ఐందవశిలాస్థలిన్ = చంద్రకాంతవేదికపయి; ఆస్థ లిగుర్పన్ = కోరిక తీరిక లెత్తఁగా; కూలముద్రుఱంబై = గట్టుల నొరయున్నదై - అధికమైనదయి; నీదగువిహారము = నీవు నాతో విహరించురీతి; లలిన్ = ఇంపుగా; తోరము గాఁగన్ = అధికము అగునట్లు; వేళమ = త్వరితముగా.<noinclude><references/></noinclude> r5r3rxsqxjjqin9tqt3qekxdt0e0icc 104 212609 558186 554832 2026-06-07T03:32:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>సేవకకల్పభూరు<ref>చ. హవిశి</ref>హము శిష్టసుధాంబుధి భక్త<ref>క. రోహిణ</ref>రోహణ గ్రావము దేవముఖ్యుఁ డనఁగాఁ దగు<ref>క. వేల్పప, చ. వేల్పయ</ref>వేల్ప! యనల్పరక్తి నీ సేవకురాలి కిట్లు దయ చేసిన యావర మిప్పు డొల్ల నేఁ గావలె నన్నఁనా డొసగఁగాఁ దగు నాదగు విన్నపంబునన్.</poem>|ref=210}} '''టీక'''. సేవకకల్పభూరుహము = సేవించువారిపాలిటి కల్పవృక్షము; శిష్టసుధాంబుధి = శిష్టులపాలి పాలసముద్రము; భక్తరోహణగ్రావము = భక్తులపాలి రోహణ(రత్న)పర్వతము; దేవముఖ్యుఁడు = ప్రధానదేవత; వేల్స! = ఓదేవుఁడా! అనల్పరక్తిన్ = ఎక్కువప్రేమతో; '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని పలికి కొంతకాలము చన నేఁ డుపవనవిహారసమయమునందున్ మును నాకడ నున్నవరమ కొని వేఁడెఁ గుమారజనని గురుతత్త్వనిధీ!</poem>|ref=211}} '''టీక'''. కుమారజనని = కుమారస్వామితల్లి - పార్వతి; గురుతత్త్వనిధీ = గొప్పతత్త్వములకు నిధియగు నారదుఁడా! {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కాశి గుహాటవి గయ కురుక్షేత్రంబు సైంధవంబును నైమిశంబు పుష్క రంబును దండకారణ్యంబు <ref>చ. చన్పకా</ref>చంపకా రణ్యంబు గాంచనారణ్యకంబు కేదార <ref>చ. మును</ref>మనుమహాక్షేత్రంబు గంగ య మున సరస్వతి గూడి <ref>చ. యెనసి</ref>మొనసి మెలఁగు నెలవును మొదలుగాఁ గల క్షేత్రములు వేన వే లుర్వి బొగడొందు; వీనిలోనఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>గాఁపురము సేయ గొన్నింటఁ గలుగు మేలు మహిమఁ గొన్నింటఁ జేకుఱు మై దొఱంగ నిట్టిక్షేత్రంబులకు నెక్కు డెద్ది యెద్ది <ref>క. గన, ట. మాను</ref>మును పరం బిచ్చు నేక్షేత్ర మునికి నీకు?</poem>|ref=212}} '''టీక'''. మొనసి = కలసి; మెలఁగునెలవు = ఉండు స్థానమును - త్రివేణీసంగమమును - ప్రయాగయును; వేనవేలు = వేలకొలఁదిగ; మై తొఱంగన్ = దేహమును విడువఁగా - మరణింపఁగా; పరంబు = మోక్షమును; నీకున్ ఉనికి = నీకు నివాసమై యుండునది. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>నీరజగర్భుండు నీవు నింద్రుండు భా స్కరుఁడు చంద్రుఁడు బృహస్పతియు దక్ష ముఖ్యప్రదేశసమూహంబు మన్వాది చక్రవర్తులు మునుల్ సాధ్యసిద్ద మనుజమహోరగదనుజసరీసృప పశుకీట<ref>చ. పితృమాతృ</ref>మృగపక్షిపరికరంబు స్థావరజంగమాత్మక మగు భౌతికం బెవ్వనిచేఁ బుట్టు నెవ్వనికృప</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నిలుచు నెవ్వని కినుకచే విలయ మొందు నమ్మహాశక్తిసంపన్నుఁ డమ్మహాత్ముఁ డమ్మహానందుఁ డెచ్చోట నధివసించు నెట్టివాఁ డమ్మహావిష్ణుఁ డిందుమకుట!</poem>|ref=213}} నీ నీవు నింద్రుండు భాస్కరుఁడు చంద్రుఁడు బృహస్పతియు ద ముఖ్య ప్ర జేశసమూహంబు మన్వాదిచక్రవర్తులు మునుల్ సాధ్యసిద్ధ మనుజమహోరగదనుజ సరీసృప పశుకీట మృగపక్షి పరికరంబు స్థావరజంగమాత్మక మగు భౌతికం బెవ్వని చేఁ బుట్టు నెవ్వని కృప నిలుచు నెవ్వని కినుకచే విలయ మొందు, నమ్మహాశక్తిసంపన్నుఁ డమ్మహాత్తుఁ డమహానందుఁ డెచోట నధివసించు, నెట్టివాఁ డమ్మహావిష్ణుఁ డిందుమకుట! '''టీక'''. నీరజగర్భుండు = బ్రహ్మ; దక్ష...సమూహంబు = దక్షుఁడు మొదలగు ప్రజాపతుల గుంపు; మహోరగ = నాగులు; సరీసృప = పాములు; ఎవ్వనిచేన్ = ఎవ్వనివలన; ఎవ్వనికినుకచేన్ = ఎవ్వనికోపమువలన; నిలయమొందున్ = నశించునో; ఇందుమకుట! = చంద్రుఁడు మకుటముగాఁ గల ప్రభూ!<noinclude><references/></noinclude> bl4jkqf3uwlfchpgon6z8m0916a23mm 558187 558186 2026-06-07T03:32:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 558187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>సేవకకల్పభూరు<ref>చ. హవిశి</ref>హము శిష్టసుధాంబుధి భక్త<ref>క. రోహిణ</ref>రోహణ గ్రావము దేవముఖ్యుఁ డనఁగాఁ దగు<ref>క. వేల్పప, చ. వేల్పయ</ref>వేల్ప! యనల్పరక్తి నీ సేవకురాలి కిట్లు దయ చేసిన యావర మిప్పు డొల్ల నేఁ గావలె నన్నఁనా డొసగఁగాఁ దగు నాదగు విన్నపంబునన్.</poem>|ref=210}} '''టీక'''. సేవకకల్పభూరుహము = సేవించువారిపాలిటి కల్పవృక్షము; శిష్టసుధాంబుధి = శిష్టులపాలి పాలసముద్రము; భక్తరోహణగ్రావము = భక్తులపాలి రోహణ(రత్న)పర్వతము; దేవముఖ్యుఁడు = ప్రధానదేవత; వేల్స! = ఓదేవుఁడా! అనల్పరక్తిన్ = ఎక్కువప్రేమతో; '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని పలికి కొంతకాలము చన నేఁ డుపవనవిహారసమయమునందున్ మును నాకడ నున్నవరమ కొని వేఁడెఁ గుమారజనని గురుతత్త్వనిధీ!</poem>|ref=211}} '''టీక'''. కుమారజనని = కుమారస్వామితల్లి - పార్వతి; గురుతత్త్వనిధీ = గొప్పతత్త్వములకు నిధియగు నారదుఁడా! {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కాశి గుహాటవి గయ కురుక్షేత్రంబు సైంధవంబును నైమిశంబు పుష్క రంబును దండకారణ్యంబు <ref>చ. చన్పకా</ref>చంపకా రణ్యంబు గాంచనారణ్యకంబు కేదార <ref>చ. మును</ref>మనుమహాక్షేత్రంబు గంగ య మున సరస్వతి గూడి <ref>చ. యెనసి</ref>మొనసి మెలఁగు నెలవును మొదలుగాఁ గల క్షేత్రములు వేన వే లుర్వి బొగడొందు; వీనిలోనఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>గాఁపురము సేయ గొన్నింటఁ గలుగు మేలు మహిమఁ గొన్నింటఁ జేకుఱు మై దొఱంగ నిట్టిక్షేత్రంబులకు నెక్కు డెద్ది యెద్ది <ref>క. గన, ట. మాను</ref>మును పరం బిచ్చు నేక్షేత్ర మునికి నీకు?</poem>|ref=212}} '''టీక'''. మొనసి = కలసి; మెలఁగునెలవు = ఉండు స్థానమును - త్రివేణీసంగమమును - ప్రయాగయును; వేనవేలు = వేలకొలఁదిగ; మై తొఱంగన్ = దేహమును విడువఁగా - మరణింపఁగా; పరంబు = మోక్షమును; నీకున్ ఉనికి = నీకు నివాసమై యుండునది. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>నీరజగర్భుండు నీవు నింద్రుండు భా స్కరుఁడు చంద్రుఁడు బృహస్పతియు దక్ష ముఖ్యప్రదేశసమూహంబు మన్వాది చక్రవర్తులు మునుల్ సాధ్యసిద్ద మనుజమహోరగదనుజసరీసృప పశుకీట<ref>చ. పితృమాతృ</ref>మృగపక్షిపరికరంబు స్థావరజంగమాత్మక మగు భౌతికం బెవ్వనిచేఁ బుట్టు నెవ్వనికృప</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నిలుచు నెవ్వని కినుకచే విలయ మొందు నమ్మహాశక్తిసంపన్నుఁ డమ్మహాత్ముఁ డమ్మహానందుఁ డెచ్చోట నధివసించు నెట్టివాఁ డమ్మహావిష్ణుఁ డిందుమకుట!</poem>|ref=213}} '''టీక'''. నీరజగర్భుండు = బ్రహ్మ; దక్ష...సమూహంబు = దక్షుఁడు మొదలగు ప్రజాపతుల గుంపు; మహోరగ = నాగులు; సరీసృప = పాములు; ఎవ్వనిచేన్ = ఎవ్వనివలన; ఎవ్వనికినుకచేన్ = ఎవ్వనికోపమువలన; నిలయమొందున్ = నశించునో; ఇందుమకుట! = చంద్రుఁడు మకుటముగాఁ గల ప్రభూ!<noinclude><references/></noinclude> 015eas0bzmwfmcxhhtflseqivum1z72 558188 558187 2026-06-07T03:35:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 558188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>సేవకకల్పభూరు<ref>చ. హవిశి</ref>హము శిష్టసుధాంబుధి భక్త<ref>క. రోహిణ</ref>రోహణ గ్రావము దేవముఖ్యుఁ డనఁగాఁ దగు<ref>క. వేల్పవ, చ. వేల్పయ</ref>వేల్ప! యనల్పరక్తి నీ సేవకురాలి కిట్లు దయ చేసిన యావర మిప్పు డొల్ల నేఁ గావలె నన్నఁనా డొసగఁగాఁ దగు నాదగు విన్నపంబునన్.</poem>|ref=210}} '''టీక'''. సేవకకల్పభూరుహము = సేవించువారిపాలిటి కల్పవృక్షము; శిష్టసుధాంబుధి = శిష్టులపాలి పాలసముద్రము; భక్తరోహణగ్రావము = భక్తులపాలి రోహణ(రత్న)పర్వతము; దేవముఖ్యుఁడు = ప్రధానదేవత; వేల్ప! = ఓదేవుఁడా! అనల్పరక్తిన్ = ఎక్కువప్రేమతో; '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని పలికి కొంతకాలము చన నేఁ డుపవనవిహారసమయమునందున్ మును నాకడ నున్నవరమ కొని వేఁడెఁ గుమారజనని గురుతత్త్వనిధీ!</poem>|ref=211}} '''టీక'''. కుమారజనని = కుమారస్వామితల్లి - పార్వతి; గురుతత్త్వనిధీ = గొప్పతత్త్వములకు నిధియగు నారదుఁడా! {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కాశి గుహాటవి గయ కురుక్షేత్రంబు సైంధవంబును నైమిశంబు పుష్క రంబును దండకారణ్యంబు <ref>చ. చన్పకా</ref>చంపకా రణ్యంబు గాంచనారణ్యకంబు కేదార <ref>చ. మును</ref>మనుమహాక్షేత్రంబు గంగ య మున సరస్వతి గూడి <ref>చ. యెనసి</ref>మొనసి మెలఁగు నెలవును మొదలుగాఁ గల క్షేత్రములు వేన వే లుర్వి బొగడొందు; వీనిలోనఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>గాఁపురము సేయ గొన్నింటఁ గలుగు మేలు మహిమఁ గొన్నింటఁ జేకుఱు మై దొఱంగ నిట్టిక్షేత్రంబులకు నెక్కు డెద్ది యెద్ది <ref>క. గన, ట. మాను</ref>మును పరం బిచ్చు నేక్షేత్ర మునికి నీకు?</poem>|ref=212}} '''టీక'''. మొనసి = కలసి; మెలఁగునెలవు = ఉండు స్థానమును - త్రివేణీసంగమమును - ప్రయాగయును; వేనవేలు = వేలకొలఁదిగ; మై తొఱంగన్ = దేహమును విడువఁగా - మరణింపఁగా; పరంబు = మోక్షమును; నీకున్ ఉనికి = నీకు నివాసమై యుండునది. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>నీరజగర్భుండు నీవు నింద్రుండు భా స్కరుఁడు చంద్రుఁడు బృహస్పతియు దక్ష ముఖ్యప్రదేశసమూహంబు మన్వాది చక్రవర్తులు మునుల్ సాధ్యసిద్ద మనుజమహోరగదనుజసరీసృప పశుకీట<ref>చ. పితృమాతృ</ref>మృగపక్షిపరికరంబు స్థావరజంగమాత్మక మగు భౌతికం బెవ్వనిచేఁ బుట్టు నెవ్వనికృప</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నిలుచు నెవ్వని కినుకచే విలయ మొందు నమ్మహాశక్తిసంపన్నుఁ డమ్మహాత్ముఁ డమ్మహానందుఁ డెచ్చోట నధివసించు నెట్టివాఁ డమ్మహావిష్ణుఁ డిందుమకుట!</poem>|ref=213}} '''టీక'''. నీరజగర్భుండు = బ్రహ్మ; దక్ష...సమూహంబు = దక్షుఁడు మొదలగు ప్రజాపతుల గుంపు; మహోరగ = నాగులు; సరీసృప = పాములు; ఎవ్వనిచేన్ = ఎవ్వనివలన; ఎవ్వనికినుకచేన్ = ఎవ్వనికోపమువలన; నిలయమొందున్ = నశించునో; ఇందుమకుట! = చంద్రుఁడు మకుటముగాఁ గల ప్రభూ!<noinclude><references/></noinclude> j8sgeqm53ph90vw39vse76lobbl14iz 104 212610 558220 554833 2026-06-07T09:39:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558220 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>గంగాదితీర్ధమహిమ మ హిం గాదను తీర్ధ మెద్ధి? యిమ్మూఁడు <ref>క. సదా, చ.ట. మిథ</ref>మిథః సంగతి నెచ్చోనుండు న నంగాహిత! దీని నెఱిగి యానతి యీవే?</poem>|ref=214}} '''టీక'''. గంగాదితీర్థమహిమన్ = గంగాదికములగు పుణ్యతీర్థముల మాహాత్మ్యమును; కాదను = తిరస్కరించు - అతిశయించు; ఇమ్మూఁడున్ = క్షేత్రదైవతతీర్థములు మూఁడును; మిధఃసంగతిన్ = ఒకదానితో నింకొకటి కలసి; అనంగాహిత! = మన్మథునికి శత్రుఁడవగు నీశ్వరుఁడా! {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>అని దాక్షాయణి వేడ నుత్తరము నెయ్యం బొప్ప నీ నున్నయం త నగస్త్యాదులు గొల్వవచ్చె శిఖిమీఁదం బొల్చి సేనాని; యే ననుపన్ స్కందపురాణ మమ్మునులకున్ <ref>క. వ్యాఖ్యాన, చ.ట. వ్యాఖ్యాత</ref>వ్యాఖ్యాతముం జేయ మున్ <ref>క. చని</ref>జని వారల్ <ref>చ. శ్రుతి</ref>శ్రుతతీర్థులై యదియ గాంక్షన్ వేఁడఁ దాఁ గానమిన్.</poem>|ref=215}} '''టీక'''. దాక్షాయణి = పార్వతి; శిఖిమీఁదంబొల్చి = నెమిలిపై నెక్కి ప్రకాశించి; శ్రుతతీర్థులై = వినఁబడిన తీర్థములు కలవారై; అదియ = మీఁది తీర్థ, దైవత, క్షేత్రము లొక్కచోనుండు విషయమునే; కాంక్షన్ = ఆసక్తితో; తాన్ కానమిన్ = తాను చూడనందున - తనకు తెలియనందున. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>వచ్చి శ్రీక్షేత్రతీర్ధదైవతచరిత్ర మన్ముఖంబున మౌనిసమన్వితముగ నెఱిఁగి వారలుఁ దా నిప్పు <ref>క. డిట్లు, చ. డిట్టె</ref>డిట్టె యరిగె నంత నీ వేఁగుదెంచితి వజతనూజ!</poem>|ref=216}} '''టీక'''. మన్ముఖంబునన్ = నావలన; మౌనిసమన్వితముగన్ = మునులతోఁగూడ; అజతనూజ! = నారదా! {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>నా విని శంకరుం బలుకు నారదుఁ డోమదనారి! భూరికా ర్యావహబుద్ధిఁబోలె భువనాళిని హాళిఁ జరింతు భ్రాంతియన్ కావిరివావిరిం దగిలి కాళుల <ref>క. ధావతి, చ. దోవతి</ref>దోవతి యయ్యె క్షేత్రమున్ దేవుఁడు దీర్థ మొక్కకడఁ దీవ్రతరప్రభ నిల్చు టేఁ గనన్.</poem>|ref=217}} '''టీక'''. మదనారి! = మన్మథుని శత్రువగు హరుఁడా! భూరి...వోలెన్ = ఎక్కువ పనిని నెఱవేర్చుబుద్ధి కలవానివలె; భువనాళినిన్ = లోకములను; హాళిన్ = ఆసక్తితో; చరింతున్ = తిరుగుదును; భ్రాంతియన్ కావిరి = భ్రాంతియను నలుపు - చీఁకటి - అజ్ఞానము; వావిరిన్ = క్రమముతో; కాళులన్ = కాళ్లయందు; దోవతియయ్యెన్ = అడ్డముగా పంచ అయ్యెను. కాళ్లలో కట్టుబట్ట పడినట్లయ్యెను. నిష్ప్రయోజనముగాఁ దిరిగితి ననుట. '''అలం'''. లలితము. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>క్షేత్రదైవతతీర్థచారిత్ర మెపుడు గరళకంధర! యొకచోటఁ గలసి యునికి యానతి యొసంగి నన్ను గృతార్థుఁ జేయు మనుడుఁ గలహాశిఁ బలుకు నమ్మనసిజారి.</poem>|ref=218}} '''టీక'''. గరళకంధర! = శివుఁడా! మనసిజారి = శివుఁడు; కలహాసిన్ = నారదునిఁ గూర్చి; పలుకున్. {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>తనమది <ref>చ. గల్చు, ట. గెల్చు</ref>వల్చు భామినికి దక్కిన నిక్కపుమోహిఁబోలె నే మనుజుఁడు బుద్ధి నిల్పు మురమర్దనదివ్యకథానుభూతిపై ననిశము మత్ప్రియుం డతఁడ య ట్లగుటన్ వినుపింతు నీకు నేఁ గని విని యున్నగోప్యము నగమ్యము నైన <ref>క. యథః, ట.చ. యద</ref>యదఃప్రపంచమున్.</poem>|ref=219}}<noinclude><references/></noinclude> 6gz7fajh1bltjutynfmyoyksqdh4v9o 0 213413 558141 556941 2026-06-06T18:48:55Z Rajasekhar1961 50 558141 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = మేరెడ్డి యాదగిరి రెడ్డి | అనువాదం= | విభాగము = బోయ జంగయ్య | ముందరి = [[../బూర్గుల రామకృష్ణారావు/]] | తదుపరి = [[../]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf" from=98 to=101 /> [[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] gvz61fhztaosrh7gw1658myr7i3qzv2 104 213645 558119 557365 2026-06-06T13:28:11Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>ఆకర్షితులై అదే రీతిలో పాఠ్యాంశ విశ్లేషణ వివరణ ఇవ్వాలనే దీక్షతో, పట్టుదలతో అధ్యయనం చేస్తున్న అంశాన్ని కూలంకషంగా పరిశీలించి, క్లిష్టమైన పాఠ్యాంశాన్ని సైతం సులభమైన పద్ధతిలో దూరవిద్యా కేంద్రాల్లో ప్రత్యేకంగా నిర్వహించే తరగతుల్లో బోధించారు. సిమ్మన్న బోధనకు సంబంధించిన తరగతి ఉన్నదని తెలుసుకొన్న విద్యార్ధులు ఎక్కువ సంఖ్యలో హాజరవుతారని చెప్పడం సహజోక్తి మాత్రమే. ఎంతటి క్లిష్ట విషయాన్ని అయినా అతిసరళంగా, సుబోధకంగా వ్యక్తీకరించగల నేర్పు సిమ్మన్న గారి సొంతం. సిమ్మన్నలో జిజ్ఞాస మిక్కిలి ఎక్కువ. 'పట్టెనేని విడిచి పెట్టరాదు' అన్నట్టు. పట్టిన పట్టును సాధించటంలో “ఉడుము” కూడా సిమ్మన్న గారి ముందు తక్కువేనని చెప్పవచ్చు. ఎంత దీక్ష లేకపోతే ఆయన సంస్కృతం, హిందీ, తమిళం, ఉర్దూ, లింగ్విస్టిక్స్, ట్రాన్స్‌లేషన్, ఫంక్షనల్ ఇంగ్లీషు, మొదలైన అంశాల్లో ఏడు డిప్లమోలు పొందగలుగుతారు. ఆచార్య సిమ్మన్న రాసిన “తెలుగు భాషా చరిత్ర”, “తెలుగు సాహిత్య చరిత్ర”, “తెలుగు సాహిత్య విమర్శ సిద్ధాంతాలు”, “ఆధునిక భాషా శాస్త్రం”, “బాల వ్యాకరణం - శాస్త్రీయ వ్యాఖ్యానం”, “యుగకర్త గురజాడ”, “ముత్యాస సరాలు - మహాకవి మార్గం”, “గురజాడ కథలు - సంస్కరణ దృక్పథం”, “గురజాడ భాష”, “నవయుగ వైతాళికుడు కందుకూరి” “భాషాతపస్వి గిడుగు” అనే గ్రంథాలు, సివిల్ సర్వీస్, గ్రూపు-1, గ్రూపు-2, నెట్, స్లెట్, వివిధ పోటీ పరీక్షలకు వెళ్లే విద్యార్థులకే కాక, అన్ని విశ్వవిద్యాలయాల్లోని ఎం.ఎ., తెలుగు విద్యార్థులకు ఎంతగానో ఉపయోగపడతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఆచార్యులకు, అధ్యాపకులకు, పరిశోధకులకు సాహితీ ప్రియులకు బాగా ఉపయోగపడుతున్నాయి. పరిశోధన గ్రంథం రచనతో పరిపూర్ణత సాధించామని చేతులు దులుపుకొనే వారు లెక్కకు మిక్కిలిగా ఉన్న ఈ రోజుల్లో నిరంతర గ్రంథ రచన, ప్రచురణ చేస్తూ, ఆర్థిక భారాన్ని సైతం లెక్కించకుండా సాహిత్య సేవ చేస్తున్న సిమ్మన్నగారు ప్రశంసనీయులు, 'కృషి ఉంటే మనుషులు ఋషులవుతారు మహాపురుషులవుతారు' అనే ఆర్యోక్తికి ప్రబల నిదర్శనం ఆచార్య వెలమల సిమ్మన్న వీరు భాష, సాహిత్యం, వ్యాకరణం, భాషా శాస్త్రం, విమర్శ, పరిశోధన, మొదలైన రంగాలకు సంబంధించి 101 గ్రంథాల్ని రాశారు. ముద్రితాలు 92, అముద్రితాలు 9. 550కి పైగా వీరు రాసిన పరిశోధన పత్రాలు భారతి, తెలుగు, నవభారతి, వాఙ్మయి,<noinclude><references/> {{c|181}}</noinclude> fjwkc0ilppxn5jkx4nqr8qg3pk40zwg 104 213646 558121 557366 2026-06-06T13:34:12Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>తెలుగు విద్యార్థి, సమాలోచన, భావవీణ, మిసిమి, సాహితీ స్రవంతి, చేతన, ఆంధ్రప్రదేశ్, చినుకు, మూసీ, నడుస్తున్న చరిత్ర, తెలుగు వెలుగు, ఉపాధ్యాయ మిత్ర, విశాఖ సంస్కృతి, అమ్మనుడి, మొదలైన ప్రముఖ పత్రికల్లో ముద్రించబడ్డాయి. 200కి పైగా వివిధ సెమినార్లలో హాజరై విలువైన, ఉత్తమమైన పరిశోధన పత్రాల్ని సమర్పించారు. 60కి పైగా రేడియో ప్రసంగాలు చేసి శ్రోతల్ని అలరించారు. వివిధ సభల్లో ఉపన్యాసాలిచ్చి రంజింపచేశారు. వీరిగైడెన్స్‌లో 28 మందికి ఎంఫిల్, 16 మందికి పిహెచ్.డి.లు వచ్చాయి. సిమ్మన్న రచనల పై వివిధ పత్రికల్లో ప్రముఖులు 50కి పైగా వ్యాసాలు రాశారు. వీరి రచనలపై వివిధ విశ్వవిద్యాలయాల్లో పరిశోధన జరిగింది, జరుగుతోంది. ప్రాచీన సాహిత్యానికి సంబంధించికానీ, ఆధునిక సాహిత్యానికి సంబంధించికానీ, వ్యాకరణానికి సంబంధించి కానీ, భాషా చరిత్రకు సంబంధించి కానీ, భాషా శాస్త్రానికి సంబంధించికానీ, సాహిత్య విమర్శకు సంబంధించి కానీ, ఏదో ఒక రంగంలో నిష్ణాతులు అన్పించుకున్నవారు పెక్కుమంది వున్నారు. అయితే పైన పేర్కొన్న అన్ని అంశాల్లోనూ, నిష్ణాతులు ఆచార్య వెలమల సిమ్మన్నగారు. ఇదే ఆయన గొప్పతనం, వారిలోని ప్రత్యేకత, విశిష్టత కూడా. "కృషితో నాస్తిదుర్భిక్షం" అనే ఆర్యోక్తి ఊరికే పోదు. సిమ్మన్నగారిలాంటి నిరంతర కృషికులే దీనికి సాక్ష్యం.<noinclude><references/> {{c|182}}</noinclude> gf2hsipm1l6ph3gakloepyg7gf512h9 106 213739 558160 558089 2026-06-06T20:59:31Z Rajasekhar1961 50 558160 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=నవ్యాంధ్ర సాహితీవీధులు |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:కురుగంటి సీతారామయ్య]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం= |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 0un9o671wtdji8sll4t1p8252q4pylu 106 213743 558161 558092 2026-06-06T21:09:46Z Rajasekhar1961 50 558161 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ఆంధ్ర సంస్కృత వ్యాకరణము |భాష=te |సంపుటి=1 |రచయిత=[[రచయిత:వేదము సూర్యనారాయణ శాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సున్స్ |చిరునామా=చెన్నై |సంవత్సరం=1943 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=2 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1="ఉపగ్రం" 2="పైఅట్ట" 3to4="తొలిప" 5to7="ప్రస్తావన" 8to9="విసూ" 10="1" 36="-" 89="82" 169="-" 170to174="అతప" 176to178="-" 174to175="నిఘంటువులు" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} e7j8bsjvs7ih6g6cfcole4sp31d074s 106 213749 558138 558102 2026-06-06T18:43:53Z Rajasekhar1961 50 558138 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=సంగ్రహ వ్యాకరణం |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=శ్రీ సత్యానంద ప్రెస్ |చిరునామా=రాజమండ్రి |సంవత్సరం=1930 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1="పైఅట్ట" 2="పైఅలో" 3="కాపీరై" 4="పైఅలో" 5="శీర్షిక" 6="-" 7="1" 96="వెఅట్ట" 95="వెఅలో" 92to95="పరిభా" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 0smery6y95w9asrgc07nvqj3pn467lo 106 213750 558118 558114 2026-06-06T12:29:51Z Vandanapu Saidhiraj 7301 558118 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=రసప్రదీపిక |భాష=te |సంపుటి=1 |రచయిత=[[రచయిత:దీవి గోపాలాచార్యులు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆయుర్వేదశరమ |చిరునామా=చెన్నై |సంవత్సరం=1916 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=2 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1="-" 2="పైఅట్ట" 3="పైఅలో" 4="పైఅట్ట" 5="పైఅలో" 6="-" 7="రచయిత చిత్రం" 8="-" 9to42="ఉపోద్ఘా" 42="వంశవృక్షమును చూపు పటము" 43to48="విసూ" 48="పరిచ" 49to54="తెనుగు ఇంగ్షీషు పేర్లు " 55="1" 258="-" 259to260="అతప" 261to269="ఉపగ్రం" 266="ప్రకట" 273to274="ప్రకట" 267to272="ఆయుర్వేదీయోషధములు" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} th8f0mfzp9vh7qnmmb1mocmtsvj2z0p 558136 558118 2026-06-06T18:36:10Z Rajasekhar1961 50 558136 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=రసప్రదీపిక |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:దీవి గోపాలాచార్యులు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆయుర్వేదశరమ |చిరునామా=చెన్నై |సంవత్సరం=1916 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=2 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1="-" 2="పైఅట్ట" 3="పైఅలో" 4="పైఅట్ట" 5="పైఅలో" 6="-" 7="రచయిత చిత్రం" 8="-" 9to42="ఉపోద్ఘా" 42="వంశవృక్షమును చూపు పటము" 43to48="విసూ" 48="పరిచ" 49to54="తెనుగు ఇంగ్షీషు పేర్లు " 55="1" 258="-" 259to260="అతప" 261to269="ఉపగ్రం" 266="ప్రకట" 273to274="ప్రకట" 267to272="ఆయుర్వేదీయోషధములు" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 16yiz0h6167e0h87ra37tm4p5mvoqp3 558209 558136 2026-06-07T07:02:38Z Rajasekhar1961 50 558209 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=రసప్రదీపిక |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:ముడుంబ వేంకటాచార్యులు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత:దీవి గోపాలాచార్యులు]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆయుర్వేదశరమ |చిరునామా=చెన్నై |సంవత్సరం=1916 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=2 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1="-" 2="పైఅట్ట" 3="పైఅలో" 4="పైఅట్ట" 5="పైఅలో" 6="-" 7="రచయిత చిత్రం" 8="-" 9to42="ఉపోద్ఘా" 42="వంశవృక్షమును చూపు పటము" 43to48="విసూ" 48="పరిచ" 49to54="తెనుగు ఇంగ్షీషు పేర్లు " 55="1" 258="-" 259to260="అతప" 261to269="ఉపగ్రం" 266="ప్రకట" 273to274="ప్రకట" 267to272="ఆయుర్వేదీయోషధములు" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} k4gf0ktktckdjs5klolkzvqyajf7iub 104 213751 558120 2026-06-06T13:30:25Z Vandanapu Saidhiraj 7301 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '<u>Ayurvedasrama Series-9.</u> {{Center|style=font-size:190%;|'''RASAPRATHIPIKA'''}} {{Center|A Treatise of descriptive Study of Metals and Minerals pertaining to Ayurveda BY MUDUMBA. VENKATACHARYULU with a Telugu Commentary "PRABHA" BY Vaidyaratna, Ayurvedamarthanda Bhishangmani, Pandit, D. Gopalacharlu, A. V.S., Principal, Madras Ayurvedic College and Senior Physician, Madras Ayurvedic Free Dispensary, Madras; Ex-President, Ayurvedic Congr... 558120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude><u>Ayurvedasrama Series-9.</u> {{Center|style=font-size:190%;|'''RASAPRATHIPIKA'''}} {{Center|A Treatise of descriptive Study of Metals and Minerals pertaining to Ayurveda BY MUDUMBA. VENKATACHARYULU with a Telugu Commentary "PRABHA" BY Vaidyaratna, Ayurvedamarthanda Bhishangmani, Pandit, D. Gopalacharlu, A. V.S., Principal, Madras Ayurvedic College and Senior Physician, Madras Ayurvedic Free Dispensary, Madras; Ex-President, Ayurvedic Congress, Malabar, All India Ayurvedic Conference. Bombay: President and Examiner, All-India Board of Ayurvedic Examinations, Allahabad, U. P.; Examiner & Member, Text Book Committee, Delhi Ayurvedic and Unani Tibi College: Examiner, Mysore Gort. Ayurvedic Vidwat Examinations, and, of D. A. V. College, Lahore; Commentator on Charaka, Susruta, Madhavanidana, Pathyapathya, Ayurveda Puribasha, Arkaprakasika, Bheshajakalpa, &c., and Gold Medalist in the Various Indus- trial and Agricultural Exhibitions in India, and All-India Ayurvedic Exhibition, Calcutta. AYURVEDASRAMA, MADRAS. 1916.}} Registered Copy-right.] [Price Re. 1--8-0.<noinclude><references/></noinclude> gx5optel0tmlkkk6zcz7l6o7zd7m4rn 558123 558120 2026-06-06T13:47:19Z Vandanapu Saidhiraj 7301 558123 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude><u>Ayurvedasrama Series-9.</u> {{Center|style=font-size:190%;|'''RASAPRATHIPIKA'''}} {{Center|A {{p|fs150}}Treatise of descriptive Study of Metals and Minerals pertaining to Ayurveda</p> BY {{p|fs150}}'''MUDUMBA. VENKATACHARYULU'''</p> {{p|fs150}}''with a Telugu Commentary''</p> {{p|fs150}}"PRABHA"</p> BY '''Vaidyaratna''', '''Ayurvedamarthanda Bhishangmani,''' {{Center|style=font-size:190%;|'''Pandit, D. Gopalacharlu''', A.V.S.,}} {{p|fs60}}Principal, Madras Ayurvedic College and Senior Physician, Madras Ayurvedic Free<br> Dispensary, Madras; Ex-President, Ayurvedic Congress, Malabar, All India<br> Ayurvedic Conference. Bombay: President and Examiner, All-India Board<br> of Ayurvedic Examinations, Allahabad, U. P.; Examiner & Member,<br> Text Book Committee, Delhi Ayurvedic and Unani Tibi College:<br> Examiner, Mysore Gort. Ayurvedic Vidwat Examinations, and,<br> of D. A. V. College, Lahore; Commentator on Charaka,<br> Susruta, Madhavanidana, Pathyapathya, Ayurveda<br> Puribasha, Arkaprakasika, Bheshajakalpa, &c.,<br> and Gold Medalist in the Various Indus-<br> trial and Agricultural Exhibitions in<br> India, and All-India Ayurvedic<br> Exhibition, Calcutta.</p> AYURVEDASRAMA, MADRAS. 1916.}} Registered Copy-right.] [Price Re. 1--8-0.<noinclude><references/></noinclude> jb9g7e01ne53qjbwb0fdlk54psxc2fl 558125 558123 2026-06-06T13:49:54Z Vandanapu Saidhiraj 7301 558125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude><div style="margin:4em 4em 4em 4em;"> <u>Ayurvedasrama Series-9.</u> {{Center|style=font-size:190%;|'''RASAPRATHIPIKA'''}} {{Center|A {{p|fs150}}Treatise of descriptive Study of Metals and Minerals pertaining to Ayurveda</p> BY {{p|fs150}}'''MUDUMBA. VENKATACHARYULU'''</p> {{p|fs150}}''with a Telugu Commentary''</p> {{p|fs150}}"PRABHA"</p> BY '''Vaidyaratna''', '''Ayurvedamarthanda Bhishangmani,''' {{Center|style=font-size:190%;|'''Pandit, D. Gopalacharlu''', A.V.S.,}} {{p|fs60}}Principal, Madras Ayurvedic College and Senior Physician, Madras Ayurvedic Free<br> Dispensary, Madras; Ex-President, Ayurvedic Congress, Malabar, All India<br> Ayurvedic Conference. Bombay: President and Examiner, All-India Board<br> of Ayurvedic Examinations, Allahabad, U. P.; Examiner & Member,<br> Text Book Committee, Delhi Ayurvedic and Unani Tibi College:<br> Examiner, Mysore Gort. Ayurvedic Vidwat Examinations, and,<br> of D. A. V. College, Lahore; Commentator on Charaka,<br> Susruta, Madhavanidana, Pathyapathya, Ayurveda<br> Puribasha, Arkaprakasika, Bheshajakalpa, &c.,<br> and Gold Medalist in the Various Indus-<br> trial and Agricultural Exhibitions in<br> India, and All-India Ayurvedic<br> Exhibition, Calcutta.</p> AYURVEDASRAMA, MADRAS. 1916.}} Registered Copy-right.] [Price Re. 1--8-0. </div><noinclude><references/></noinclude> 8xl1tbd8um176pw0kwyqoqz48ynoskg 558126 558125 2026-06-06T14:05:39Z Vandanapu Saidhiraj 7301 558126 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude><div style="width:65%; margin:auto;"> <u>Ayurvedasrama Series-9.</u> {{Center|style=font-size:200%;|'''RASAPRATHIPIKA'''}} {{Center|A {{p|fs150}}Treatise of descriptive Study of<br> Metals and Minerals pertaining to Ayurveda</p> BY {{p|fs150}}'''MUDUMBA. VENKATACHARYULU'''</p> {{p|fs150}}''with a Telugu Commentary''</p> {{p|fs150}}"PRABHA"</p> BY '''Vaidyaratna''', '''Ayurvedamarthanda Bhishangmani,''' {{Center|style=font-size:190%;|'''Pandit, D. Gopalacharlu''', A.V.S.,}} {{Center|style=font-size:85%;|Principal, Madras Ayurvedic College and Senior Physician, Madras Ayurvedic Free<br> Dispensary, Madras; Ex-President, Ayurvedic Congress, Malabar, All India<br> Ayurvedic Conference. Bombay: President and Examiner, All-India Board<br> of Ayurvedic Examinations, Allahabad, U. P.; Examiner & Member,<br> Text Book Committee, Delhi Ayurvedic and Unani Tibi College:<br> Examiner, Mysore Gort. Ayurvedic Vidwat Examinations, and,<br> of D. A. V. College, Lahore; Commentator on Charaka,<br> Susruta, Madhavanidana, Pathyapathya, Ayurveda<br> Puribasha, Arkaprakasika, Bheshajakalpa, &c.,<br> and Gold Medalist in the Various Indus-<br> trial and Agricultural Exhibitions in<br> India, and All-India Ayurvedic<br> Exhibition, Calcutta.}} {{Center|style=font-size:120%;|'''AYURVEDASRAMA, MADRAS.'''}} 1916.}} {| width="100%" | align="left" |Registered Copy-right.] | align="right" |[Price Re. 1-8-0. |} </div><noinclude><references/></noinclude> 3727pj2x68txyl6onol3pbe1aboadv1 558127 558126 2026-06-06T14:06:09Z Vandanapu Saidhiraj 7301 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude><div style="width:65%; margin:auto;"> <u>Ayurvedasrama Series-9.</u> {{Center|style=font-size:200%;|'''RASAPRATHIPIKA'''}} {{Center|A {{p|fs150}}Treatise of descriptive Study of<br> Metals and Minerals pertaining to Ayurveda</p> BY {{p|fs150}}'''MUDUMBA. VENKATACHARYULU'''</p> {{p|fs150}}''with a Telugu Commentary''</p> {{p|fs150}}"PRABHA"</p> BY '''Vaidyaratna''', '''Ayurvedamarthanda Bhishangmani,''' {{Center|style=font-size:190%;|'''Pandit, D. Gopalacharlu''', A.V.S.,}} {{Center|style=font-size:85%;|Principal, Madras Ayurvedic College and Senior Physician, Madras Ayurvedic Free<br> Dispensary, Madras; Ex-President, Ayurvedic Congress, Malabar, All India<br> Ayurvedic Conference. Bombay: President and Examiner, All-India Board<br> of Ayurvedic Examinations, Allahabad, U. P.; Examiner & Member,<br> Text Book Committee, Delhi Ayurvedic and Unani Tibi College:<br> Examiner, Mysore Gort. Ayurvedic Vidwat Examinations, and,<br> of D. A. V. College, Lahore; Commentator on Charaka,<br> Susruta, Madhavanidana, Pathyapathya, Ayurveda<br> Puribasha, Arkaprakasika, Bheshajakalpa, &c.,<br> and Gold Medalist in the Various Indus-<br> trial and Agricultural Exhibitions in<br> India, and All-India Ayurvedic<br> Exhibition, Calcutta.}} {{Center|style=font-size:120%;|'''AYURVEDASRAMA, MADRAS.'''}} 1916.}} {| width="100%" | align="left" |Registered Copy-right.] | align="right" |[Price Re. 1-8-0. |} </div><noinclude><references/></noinclude> amzugz1s2vxuipvbv1zxjoooz98r5k0 104 213752 558122 2026-06-06T13:46:57Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|8]|చాళుక్యులు దాక్షిణాత్యులే|57}}</noinclude>నేమియు భంగములేదు. కాని, మహారాష్ట్రులా, కర్ణాటకులా యనిన చర్చకు జవాబుగా, కర్ణాటకులేయని చెప్పవలసియున్నది. ఇందు కింకను ప్రమాణము కావలసినవారు రాష్ట్రకూటరాజైన దంతిదుర్గుఁ డనువాని సమానగడతామ్రశాసనము జూడనగును.<ref>Ind, Ant Vol. XI, P. 114.</ref> అది శా.శ. --- సాటిది. ఈరాజు బాదామివంశమును జయించినవాడు, ఈరాజుకూడ తాను జయించిన చాళుక్యులు కర్ణాటులని యాశాసనమునందు స్పష్టముగ జెప్పెను. ఇట్లు శ్రీహర్షుని నర్మదానది యొడ్డున నడ్డగించిన పులకేశి కర్ణాటకుఁడని సమకాలమువారి యభిప్రాయ మనుటకు నేమియు సందేహములేదు. ఇఁక రెండవ చాళుక్యవంశమువారైన తూర్పు చాళుక్యులు వాతాపి చాళుక్యులలోనుండియే చీలినవారని సర్వవిదితము. పశ్చిమ చాళుక్యరాజైన రెండవ పులకేశియు, తూర్పు చాళుక్యవంశస్థాపకుఁడైన కుబ్జవిష్ణువర్ధనుఁడును, అన్నదమ్ములు; అట్లే నాల్గవవంశమని పైని చెప్పఁబడినదియు, గుజరాతుదేశమునందు రాజ్యమేలినదియు నగు చాళుక్యవంశమునకు మూలపురుషుఁడు రెండవ పులకేశికిఁ దమ్ముడు. మూఁడవ వంశమువారైన కళ్యాణీచాళుక్యులును మొదటివంశమునుండి పుట్టినవారే. ఈ రెండు వంశములకుం గల సంబంధము ప్లీటుగారి గ్రంథమునందు 379 వ పుటలో నియ్యబడినది. ఇది కౌతేయము తామ్రశాసనమునుండి ఎత్తి వ్రాయఁబడినది. చూడనగును. ఇఁక మిగిలినవారు అన్హిల్‌వాడ రాజులైన సోళంకి నృపతులు. వీరును పశ్చిమచాళుక్యరాజవంశములోని యొక పురుషుని సంతతివారని చరిత్రకారులు చెప్పుచున్నారు. రాజపుత్రస్థాన చరిత్రవ్రాసిన కర్నల్ టాడ్ ఇట్లు వ్రాయుచున్నాఁడు. “They were Princes of Kalian, on the Malabar Coast, which city still exhibits vestiges of ancient grandeur. It was from Kalian that a scion of the Solanki tree was<noinclude><references/></noinclude> 5gme6xyata8vljnv4ptet5op9lch83o 3 213753 558124 2026-06-06T13:49:31Z శ్రీరామమూర్తి 1517 [[WP:AES|←]]Created page with ' {{Subst:స్వాగతం}}' 558124 wikitext text/x-wiki == స్వాగతం == <div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;"> <div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">{{PAGENAME}} గారు, తెలుగు వికీసోర్స్ కు <span style="color:white;">స్వాగతం!</span>! [[దస్త్రం:Wikisource-logo.svg|40px]]</span></div></div> <div style="align: left; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: white;"> {{PAGENAME}} గారు, [[w:వికీసోర్స్|తెలుగు వికీసోర్స్]] కు స్వాగతం! వికీసోర్స్ లో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు. *ఈ సముదాయములో మీ పని సజావుగా సాగుతుందని ఆశిస్తున్నాం. సహాయము కావాలిస్తే, ఇక్కడ [[సహాయము:Contents|సహాయ పేజీలు]] చూడండి.(ముఖ్యంగా [[సహాయం:గ్రంథాలను చేర్చటం|గ్రంథాలను చేర్చటం]] మరియు [[Wikisource:శైలి మార్గదర్శిని|వికీసోర్స్ యొక్క శైలి మార్గదర్శిని]] కొత్తవారికి ఉపయోగపడతాయి). ఈ సముదాయం గూర్చిన ప్రశ్నలను [[Wikisource:రచ్చబండ|రచ్చబండ]]లో అడగవచ్చు లేదా సముదాయానికి సంబంధించిన విషయాలను చర్చించవచ్చు. మీరు ఈ ప్రాజెక్టునకు సహాయం చెయ్యాలనుకొంటే ఇక్కడ చేయవలసిన పనుల జాబితా [[Wikisource:సముదాయ పందిరి|సముదాయ పందిరి]]లో ఉన్నది. * తెలుగులో ఎలా రాయాలో తెలుసుకోవడానికి [[w:వికీపీడియా:తెలుగులో రచనలు చెయ్యడం|తెలుగులో రచనలు చెయ్యడం]] మరియు [[w:వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]] మరియు [[w:కీ బోర్డు|కీ బోర్డు]] చదవండి. * దిద్దుబాటు పెట్టె పై భాగంలో ని కలంతోసంతకం వున్న బొమ్మ పై నొక్కిన లేక నాలుగు టిల్డెలతో <nowiki>(~~~~)</nowiki> ఇలా సంతకం చేస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి. (ఇది చర్చా పేజీలకు మాత్రమే పరిమితం, చర్చ ఎవరు జరిపారో తెలియడానికి, వ్యాసాలలో చెయ్యరాదు.) * వికీసోర్స్ ను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikisource.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit&section=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు. * తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి మరియు ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [http://www.facebook.com/pages/%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80/319640018072022 తెవికీ సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి. * మీరు ఈ సైటు గురించి అభిప్రాయాలు [[వికీసోర్స్:అభిప్రాయాలు| ఇక్కడ]] వ్రాయండి తెలుగు వికీసోర్స్ లో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] &nbsp;[[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]] ([[వాడుకరి చర్చ:శ్రీరామమూర్తి|చర్చ]]) 13:49, 6 జూన్ 2026 (UTC) </div> dy27m534ow75evygufkxal3a22wb4wb 106 213754 558130 2026-06-06T14:38:59Z Vjsuseela 1850 [[WP:AES|←]]Created page with '' 558130 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ఇరువదియేడవ ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ మహాసభ |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత: పాతూరి నాగభూషణం]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘం |చిరునామా=విజయవాడ |సంవత్సరం=1957 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=10 |పురోగతి=T |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} tbt5ykwbhpd7qbvlxspxxx7jrg0d05b 558132 558130 2026-06-06T14:51:22Z Vjsuseela 1850 558132 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ఇరువదియేడవ ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ మహాసభ |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత: పాతూరి నాగభూషణం]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘం |చిరునామా=విజయవాడ |సంవత్సరం=1957 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=10 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1="పైఅట్ట" 2to4="తొలిపే" 7to8="-" 12="బొమ్మ" 13="-" 14="roman" 14="11" 4to6="బొమ్మ" 8to142="ఉపోద్ఘా" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 8xjgk83uha5u9x34w1x4pp9twu5hdhy 558148 558132 2026-06-06T18:59:08Z Vjsuseela 1850 558148 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ఇరువదియేడవ ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ మహాసభ |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత: పాతూరి నాగభూషణం]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘం |చిరునామా=విజయవాడ |సంవత్సరం=1957 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=10 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1="పైఅట్ట" 7to8="-" 1to4="తొలిపే" 4to6="బొమ్మ" 8to10="ఉపోద్ఘా" 11="అభిప్రా" 12="బొమ్మ" 13="-" 14to15="అభిప్రా" 16="బొమ్మ" 17="-" 18to19="విసూ" 20to28="అభిప్రా" 29="-" 32="బొమ్మ" 33="-" 36="బొమ్మ" 37="-" 30="1" 34="3" 38="5" 46="బొమ్మ" 47="-" 48="13" 56="బొమ్మ" 57="-" 58="21" 60="బొమ్మ" 61="-" 62="23" 80="బొమ్మ" 81="-" 82="41" 92="బొమ్మ" 93="-" 94="51" 128="బొమ్మ" 129="-" 130="85" 134="బొమ్మ" 135="-" 136="89" 138="-" 140to142="-" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} iewu02zuuh47xwpal80og198e858tii 558149 558148 2026-06-06T19:00:30Z Vjsuseela 1850 558149 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ఇరువదియేడవ ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ మహాసభ |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత: పాతూరి నాగభూషణం]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘం |చిరునామా=విజయవాడ |సంవత్సరం=1957 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=11 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1="పైఅట్ట" 7to8="-" 1to4="తొలిపే" 4to6="బొమ్మ" 8to10="ఉపోద్ఘా" 11="అభిప్రా" 12="బొమ్మ" 13="-" 14to15="అభిప్రా" 16="బొమ్మ" 17="-" 18to19="విసూ" 20to28="అభిప్రా" 29="-" 32="బొమ్మ" 33="-" 36="బొమ్మ" 37="-" 30="1" 34="3" 38="5" 46="బొమ్మ" 47="-" 48="13" 56="బొమ్మ" 57="-" 58="21" 60="బొమ్మ" 61="-" 62="23" 80="బొమ్మ" 81="-" 82="41" 92="బొమ్మ" 93="-" 94="51" 128="బొమ్మ" 129="-" 130="85" 134="బొమ్మ" 135="-" 136="89" 138="-" 140to142="-" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} pneole674v2yxhg8kicz5ar7as1ip8w 558150 558149 2026-06-06T19:04:07Z Vjsuseela 1850 558150 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ఇరువదియేడవ ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ మహాసభ |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత: పాతూరి నాగభూషణం|పాతూరి నాగభూషణం ]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘం |చిరునామా=విజయవాడ |సంవత్సరం=1957 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=11 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1="పైఅట్ట" 7to8="-" 1to4="తొలిపే" 4to6="బొమ్మ" 8to10="ఉపోద్ఘా" 11="అభిప్రా" 12="బొమ్మ" 13="-" 14to15="అభిప్రా" 16="బొమ్మ" 17="-" 18to19="విసూ" 20to28="అభిప్రా" 29="-" 32="బొమ్మ" 33="-" 36="బొమ్మ" 37="-" 30="1" 34="3" 38="5" 46="బొమ్మ" 47="-" 48="13" 56="బొమ్మ" 57="-" 58="21" 60="బొమ్మ" 61="-" 62="23" 80="బొమ్మ" 81="-" 82="41" 92="బొమ్మ" 93="-" 94="51" 128="బొమ్మ" 129="-" 130="85" 134="బొమ్మ" 135="-" 136="89" 138="-" 140to142="-" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} obelnv76epbw6cjf1f4edi7t8915yf3 558151 558150 2026-06-06T19:07:10Z Vjsuseela 1850 558151 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ఇరువదియేడవ ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ మహాసభ]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత: పాతూరి నాగభూషణం|పాతూరి నాగభూషణం ]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్ర ప్రదేశ్ గ్రంథాలయ సంఘం |చిరునామా=విజయవాడ |సంవత్సరం=1957 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=11 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1="పైఅట్ట" 7to8="-" 1to4="తొలిపే" 4to6="బొమ్మ" 8to10="ఉపోద్ఘా" 11="అభిప్రా" 12="బొమ్మ" 13="-" 14to15="అభిప్రా" 16="బొమ్మ" 17="-" 18to19="విసూ" 20to28="అభిప్రా" 29="-" 32="బొమ్మ" 33="-" 36="బొమ్మ" 37="-" 30="1" 34="3" 38="5" 46="బొమ్మ" 47="-" 48="13" 56="బొమ్మ" 57="-" 58="21" 60="బొమ్మ" 61="-" 62="23" 80="బొమ్మ" 81="-" 82="41" 92="బొమ్మ" 93="-" 94="51" 128="బొమ్మ" 129="-" 130="85" 134="బొమ్మ" 135="-" 136="89" 138="-" 140to142="-" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} i4ke190b829cigapeszixprk8o36a9h 106 213755 558131 2026-06-06T14:41:11Z Vandanapu Saidhiraj 7301 [[WP:AES|←]]Created page with '' 558131 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=స్వరశాస్త్రము |భాష=te |సంపుటి=1 |రచయిత=తెన్మఠము శ్రీ రంగాచార్యులు |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ |చిరునామా=మద్రాసు |సంవత్సరం=1933 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} lugsqah8sbg1wtu7ty6urc2utshxj00 558137 558131 2026-06-06T18:41:46Z Rajasekhar1961 50 558137 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=స్వరశాస్త్రము |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=తెన్మఠము శ్రీ రంగాచార్యులు |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ |చిరునామా=మద్రాసు |సంవత్సరం=1933 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} d34y6mt9wnjffo4mzk464hf0lrxlikj 558158 558137 2026-06-06T20:56:07Z Rajasekhar1961 50 558158 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=స్వరశాస్త్రము |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:తెన్మఠము శ్రీరంగాచార్యులు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=[[వేదిక:వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్]] |చిరునామా=మద్రాసు |సంవత్సరం=1933 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} n0n7e08kbeka6ha70qvr9rodjazvo8c 104 213756 558133 2026-06-06T15:24:17Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558133 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|58|చారిత్రక విషయములు|}}</noinclude>taken and engrafted on the Royal stem of the Chawuras of Anhulwarra Putun" Vol. I, P. 81. “వారు కళ్యాణరాజపుత్రులు. ఈపట్టణ మిప్పటికినీ తన పూర్వ వైభవమును సూచించుచు మలబారుతీరమున నున్నది. ఇప్పటి రాజులనువృక్షమునుండి యొకకొమ్మ దెచ్చి అన్హిల్‌వాడ పట్టణపు రాజ వృక్షముపై నంటునాటనైనది" అని పైదాని కర్ణము. రాజపుత్రస్థానమందలి సోలంకీలు గుజరాతు సోలంకీలనుండి యుద్భవించినవారు. ఇందులకు గొన్ని యుదాహరణములు. రాజపుత్రస్థానము నంటుకొని “టానవాడా' అను సంస్థానమొకటి కలదు. ఇది యిప్పటి బొంబాయిరాష్ట్రములో జేర్పఁబడినది. ఇచ్చటిరాజు సోళంకియే. అన్హిల్‌వాడా సోళంకీలలోనివాఁడు. "The chief is descended from a Rajput dynasty than ruled at Anhilwada Patan... The chief 'Maharana' is a Hindu of the Solanki Rajput class." {{right|- IMPERIAL GAZETTEER OF INDIA.}} "ఈరాజు అన్హిల్‌వాడ పట్టణమున రాజ్యముచేసినవారి వంశజుఁడు.... ఈ మహారాణా సోళంకివంశమువాఁడు" అని దీని కర్థము. మధ్యహిందూస్థానమునందు రీవా యని యొక రాజపుత్ర సంస్థానము కలదు. అచ్చటివారు సోళంకులలోని బఘేళ్ అను శాఖవారును గుజరాతునుండి వచ్చినవారే. "The chiefs of Rewah are Baghul Rajputs descended from the Solanki clan which ruled over Guzerat from ibe I0th to 13th Century." {{right|- IMPERIAL GAZETTEER OF INDIA.}}<noinclude><references/></noinclude> m0mtcvr9a84c0ptr4u1e02murtq6bzc 104 213757 558134 2026-06-06T15:34:03Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558134 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||చాళుక్యులు దాక్షిణాత్యులే|59}}</noinclude>“రీవారాజులు బఘేల్ రాజపుత్రులు. గుజరాతుదేశమునందు 10 వ శతాబ్దమునుండి 13 వ శతాబ్దమువఱకు రాజ్యముచేసిన సోళంకి వంశమునుండియే వీరి యుత్పత్తి" అని యర్థము. ఇట్లు ఉత్తర హిందూదేశమునందలి సోళంకుల పూర్వచరిత్రము పరీక్షించినయెడల వారందఱును గుజరాతునుండి వచ్చినవారని స్పష్టముగాఁ దేలుచున్నది. గుజరాతు సోళంకులు కన్నడచాళుక్యులలోనుండి చీలినవారని ఇదివఱకే తెలిపియున్నాము. ఈలాగున చాళుక్యు లెచట నున్నను, ఏ పేరుతోనున్నను దక్షిణమునుండి యుత్తరమునకుఁ బోయిన వారుగాఁ గానవచ్చుచున్నారే గాని యుత్తరమునుండి దక్షిణమునకు వచ్చినవారుగా నే చరిత్రవలనను గానరాదు. ఇఁక వీరి కొన్నిశాసనములలోను, గ్రంథములలోను ఈయఁబడిన వీరి యుత్పత్తికి సంబంధించిన గాథలను, ఉత్తరమునుండి వచ్చినారనిన గాథలను పరీక్షించెదము. వాతాపిచాళుక్యులు తాము ఉత్తరమునుండి వచ్చితిమని ఎచ్చటను, ఎన్నడును చెప్పుకొనియుండ లేదు. ఉత్తరపుగాథ అనఁగా అయోధ్యనుండి వచ్చితిమన్న కథ మొదట పదవ శతాబ్దములో పూర్వచాళుక్యులలో పుట్టినది. ఈయది మొదట రాజరాజు తండ్రి యయిన విమలాదిత్యుని రణస్థిపూండి శాసనములోఁ గానవచ్చును. ఈయది క్రీ. శ. 1011 వ సంవత్సరపునాఁటిది. చాళుక్యుల మొదటి శాసనము 550 ప్రాంతపుది. కావున ఈ వంశము రాజ్యమునకు వచ్చినతర్వాత రమారమి 500 ల యేండ్లవఱకును ఈగాథ ఎవరు నెఱుఁగరు. ఈగాధ చెప్పుటలో తమవంశము చంద్రవంశమని చెప్పుకొనిరి. చంద్రవంశమునకును, అయోధ్యకును ఏమి సంబంధము ? అయోధ్య ఎప్పుడును సూర్యవంశజుల రాజధాని. అచ్చటఁ జంద్రవంశజు లేలినట్లు పురాణములలో లేదు. చరిత్రములలోను గానరాదు. కావున నిదియొక యసంగతమైన గాధ, అసంగతమైనను సుసంగతమైనను యితర చాళుక్యులు గాథలతోఁ గలియుటలేదు.<noinclude><references/></noinclude> 4xxnokz4jr1kclwxa5vr5038aja9101 104 213758 558135 2026-06-06T15:45:31Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558135 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|60|చారిత్రక విషయములు|}}</noinclude>కళ్యాణ చాళుక్యులలో గొప్పరాజైన విక్రమాంకదేవునిం గుఱించి బిల్హణుఁడను కవి విక్రమాంకదేవ చరిత్రమను ఒక కావ్యము రచించెను. అందుఁ జెప్పఁబడిన చాళుక్యోత్పత్తి కథకును పై శాసనాలలో చెప్పఁబడిన కథకును సంబంధములేదు. రణస్థిపూండి శాసనమునందును, దాని ననుసరించి వ్రాయఁబడిన నందంపూఁడి శాసనమునందును, బ్రహ్మకు అత్రి, అత్రికిఁ జంద్రుఁడు పుట్టినట్లు చెప్పి అప్పటినుండి పాండవులవఱకును, తర్వాత ఉదయనునివఱకును వంశము చెప్పఁబడినది, ఉదయనునినుండి ఏఁబదితొంబది తరములవా రయోధ్యలో రాజ్యముచేసిరఁట. పిదప విజయాదిత్యుఁడను రాజు దక్షిణాపథమునకు వచ్చి త్రిలోచన పల్లవునిచే నిహతుఁడయ్యెనట. ఆతని భార్య గర్భవతి. విష్ణుభట్ట సోమయాజిచేఁ గాపాడఁబడి విష్ణువర్ధనుఁడను కుమారునిఁ గనెను. ఆతఁడు చళుక్యపర్వతముమీఁద తపస్సుచేసి, నందాదేవి వరప్రభావమువలన పల్లవునిఁ జంపి సేతునర్మదామధ్యస్థ మగు సార్థ సప్తలక్ష దక్షిణాపథమునంతయు నాక్రమించెను. చళుక్యపర్వతముపై తపస్సు చేయుటవలన నాతనికి చాళుక్యుఁడన్న పేరువచ్చెను - ఇది ఈ శాసనమునందు గల పూర్వచరిత్ర భాగమునకు సారాంశము. ఈ శాసనములు వ్రాసినవారి మతమున ఉత్తరదేశమునం దున్నంతవఱకును ఈ రాజవంశమునకు చాళుక్యులన్న పేరులేదు. దక్షిణదేశమునకు వచ్చిన తరువాతనే యాపేరు వచ్చెను. ఇఁక విక్రమాంకదేవుని యాస్థానకవి యైన బిల్హణుఁడేమి చెప్పునో చూతము. ఒకదినము బ్రహ్మదేవుఁడు సంధ్యావందనము చేసికొనుచుండఁగా నచ్చటికి నింద్రుఁడు వచ్చి ప్రపంచమునందంతటను పాపము హెచ్చగుచున్నదని మనవిచేయఁగా బ్రహ్మ తన చులుకము (పుడిసిలి) వైపు చూచెను. అందుండి యొక క్షాత్రతేజముగల పురుషుఁడు పుట్టెను. వాఁడు చులుకములోనుండి పుట్టినవాఁడు గనుక చాళుక్యుఁడాయెను. వాఁ డయోధ్యలో రాజ్యమేలెను. కొంతకాలమైన తరువాత నావంశమునందు హారీతమానవ్యు లనువారు పుట్టిరి. ఇట్లు రెండు కథలకును ఏవిధమైన సంబంధములేదు. ఈ కథప్రకారము చాళు<noinclude><references/></noinclude> exx68dcmhmsix1nj10fkc5cgjxq7wde 0 213759 558140 2026-06-06T18:47:28Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = బూర్గుల రంగనాథరావు | ముందరి = [[../బోయ జంగయ్య/]] | తదుపరి = [[../]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf" from=99 to=102 /> వర్గ...' 558140 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = బూర్గుల రంగనాథరావు | ముందరి = [[../బోయ జంగయ్య/]] | తదుపరి = [[../]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf" from=99 to=102 /> [[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] jspssp5tj6phvmt8afqk3uxim6byza6 558142 558140 2026-06-06T18:49:32Z Rajasekhar1961 50 558142 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = బూర్గుల రంగనాథరావు | ముందరి = [[../బోయ జంగయ్య/]] | తదుపరి = [[../]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf" from=102 to=105 /> [[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] ce0y9cvs3yt0vcfvzqkppp70ce8wjss 558143 558142 2026-06-06T18:50:04Z Rajasekhar1961 50 558143 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = బూర్గుల రంగనాథరావు | ముందరి = [[../బోయ జంగయ్య/]] | తదుపరి = [[../]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf" from=102 to=104 /> [[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] 29ah8mpjkc1htzytsjh55lxwauaftx9 558144 558143 2026-06-06T18:50:34Z Rajasekhar1961 50 558144 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = ఎస్. వి. రామారావు | అనువాదం= | విభాగము = బూర్గుల రంగనాథరావు | ముందరి = [[../బోయ జంగయ్య/]] | తదుపరి = [[../]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf" from=102 to=104 /> [[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] t89t93d9ug9j9i7zq308hc4lw83pl6j 0 213760 558145 2026-06-06T18:52:44Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = సి. నారాయణరెడ్డి | ముందరి = [[../బూర్గుల రంగనాథరావు/]] | తదుపరి = [[../]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf" from=105 to=109 />...' 558145 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = సి. నారాయణరెడ్డి | ముందరి = [[../బూర్గుల రంగనాథరావు/]] | తదుపరి = [[../]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf" from=105 to=109 /> [[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] ap9t1tm59kuqcbjfkzge4gjez9itfd1 558146 558145 2026-06-06T18:53:14Z Rajasekhar1961 50 558146 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = సి. నారాయణరెడ్డి | ముందరి = [[../బూర్గుల రంగనాథరావు/]] | తదుపరి = [[../]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf" from=105 to=108 /> [[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] ct18nyls0uh7mgpf25e8ixihjrstqjs 558147 558146 2026-06-06T18:53:35Z Rajasekhar1961 50 558147 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = జె. చెన్నయ్య | అనువాదం= | విభాగము = సి. నారాయణరెడ్డి | ముందరి = [[../బూర్గుల రంగనాథరావు/]] | తదుపరి = [[../]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf" from=105 to=108 /> [[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] 4kf8z4874tt60h9696h4w9lww0na62r 0 213761 558152 2026-06-06T19:15:32Z Vjsuseela 1850 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఇరువదియేడవ ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ మహాసభ]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం | ముందరి = | తదుపరి = | సంవత్సరం=1957 | వివరములు = }} సంపాదకులు:పాతూరి నాగభూషణం <pag...' 558152 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఇరువదియేడవ ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ మహాసభ]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం | ముందరి = | తదుపరి = | సంవత్సరం=1957 | వివరములు = }} సంపాదకులు:పాతూరి నాగభూషణం <pages index="27th APLA Proceedings.pdf" from=1 to=28/> {{PD-India}} [[వర్గం:]] fju0190weoyfxz0fxdl10hdpbxb3d0w 558153 558152 2026-06-06T19:17:52Z Vjsuseela 1850 added [[Category:గ్రంథాలయాలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 558153 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఇరువదియేడవ ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ మహాసభ]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం | ముందరి = | తదుపరి = | సంవత్సరం=1957 | వివరములు = }} సంపాదకులు:పాతూరి నాగభూషణం <pages index="27th APLA Proceedings.pdf" from=1 to=28/> {{PD-India}} [[వర్గం:]] [[వర్గం:గ్రంథాలయాలు]] 3j3go5w2f2w4b1xmx7an3g56t0auwod 558154 558153 2026-06-06T19:19:08Z Vjsuseela 1850 558154 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఇరువదియేడవ ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రంథాలయ మహాసభ]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం | ముందరి = | తదుపరి = | సంవత్సరం=1957 | వివరములు = }} సంపాదకులు:పాతూరి నాగభూషణం <pages index="27th APLA Proceedings.pdf" from=1 to=28/> {{PD-India}} [[వర్గం:గ్రంథాలయాలు]] ck4eknqvqmejuft2xos38k4rzwcfzzj 3 213762 558159 2026-06-06T20:58:34Z Rajasekhar1961 50 /* స్వాగతం */ కొత్త విభాగం 558159 wikitext text/x-wiki {{స్వాగతం}} [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 20:58, 6 జూన్ 2026 (UTC) 1t3pg4tq6vw6i52cp68ij47gigrbt6v 102 213763 558162 2026-06-06T21:13:50Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = వేదము |అసలుపేరు = సూర్యనారాయణ శాస్త్రి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = వేదము సూర్యనారాయణ శాస్త్రి |వి...' 558162 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = వేదము |అసలుపేరు = సూర్యనారాయణ శాస్త్రి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = వేదము సూర్యనారాయణ శాస్త్రి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ===రచనలు=== * [[వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రులవారి జీవితచరిత్ర సంగ్రహము]] *[[నాగానందము]] (1891)]] g8cgjaaq6k8oxydjkiflhzbace30akz 558163 558162 2026-06-06T21:15:39Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 558163 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = వేదము |అసలుపేరు = సూర్యనారాయణ శాస్త్రి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = వేదము సూర్యనారాయణ శాస్త్రి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ===రచనలు=== * [[ఆంధ్ర సంస్కృత వ్యాకరణము]] {{small scan link|ఆంధ్ర సంస్కృత వ్యాకరణము.pdf}} aorx5g3yvnx3re8b79hx13v371a36lw 102 213764 558164 2026-06-06T21:20:10Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = తెన్మఠము |అసలుపేరు = శ్రీరంగాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = త |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = తెన్మఠము శ్రీరంగాచార్యులు |వి...' 558164 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = తెన్మఠము |అసలుపేరు = శ్రీరంగాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = త |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = తెన్మఠము శ్రీరంగాచార్యులు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ===రచనలు=== * [[ఆంధ్ర ]] {{small scan link|ఆంధ్ర సంస్కృత వ్యాకరణము.pdf}} j9jui92frumjxh3st4vzyw91z4w80nx 558165 558164 2026-06-06T21:21:33Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 558165 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = తెన్మఠము |అసలుపేరు = శ్రీరంగాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = త |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = తెన్మఠము శ్రీరంగాచార్యులు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ===రచనలు=== * [[స్వరశాస్త్రము]] {{small scan link|స్వరశాస్త్రము (స్వరచింతామణి).pdf}} jxwx6o3q3psa5esrmo0hl7yfni4ix1v 104 213765 558166 2026-06-06T21:22:22Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||చాళుక్యులు దాక్షిణాత్యులే|61}}</noinclude>క్యులు చంద్రవంశజులుకారు, సూర్యవంశజులుకారు, అగ్నికులజులు కారు. వారి మూలపురుషుఁడు బ్రహ్మమానసపుత్రుఁడు, ఆయనకే చాళుక్యుఁడన్న పేరున్నది. గనుక యది దక్షిణమునకు వచ్చినతరువాత రాలేదు. వంశము పుట్టినతోడనే పుట్టినది. దానికిని చాళుక్య పర్వతమునకును ఏవిధమైన సంబంధములేదు. రణస్థిపూండి శాసన వంశమునందు మానవ్యహారీతులు లేరు. ఈ గ్రంథవంశమునందు పాండవాదులు ఉదయనాదులు కానరారు. క్రీ. శ. 1025 సంవత్సరమునాఁటి ఇంకొక పశ్చిమ చాళుక్య శాసనమునందు బ్రహ్మకుమారుఁడు స్వయంభూమనువు. వానికొడుకు మానవ్యుఁడు, వానికొడుకు హారీతి. వానికొడుకు పంచశిఖి హారీతి. వాని కొడుకు చళుక్యుఁడు. వాని సంతతివారే చాళుక్య లనియున్నది. ఇట్లు చాళుక్య వంశోత్పత్తిని గుఱించుయు, చాళుక్య శబ్దార్థమును గుఱించియు, శాసనములును, గ్రంథములును పరస్పర విరుద్ధమైన గాథలు వ్రాయుట చూడఁగా వీరు క్రొత్తగా రాజ్యమునకువచ్చిన దాక్షిణాత్యులనియు, అంతకుఁ బూర్వచరిత్రము వీరి కేదియు లేదనియు, క్షత్రియులమని చెప్పుకొనవలెనన్న కోర్కె మాత్రము వారికి గలదనియు, వారియొద్ద నున్న పండితుల యిష్టప్రకారము చళుక్యశబ్దమునకు వ్యుత్పత్తియు, దానికి దగినట్లు కథలును కల్పింపఁబడెనని స్పష్టమగుచున్నది. దక్షిణములోని చాళుక్యులగాథ లిట్లుండగా నుత్తరమందలి చాళుక్యులనఁగా సోళంకులు తాము అగ్నికులక్షత్రియులమని చెప్పుకొనసాగిరి. పవార్ (ప్రమాక) పరిహారీ (ప్రతిహార), చౌహాన్ (చాహుమాన), సోలంకి (చౌళుక్య) ఈ నాల్గు క్షత్రియజాతులును అగ్నికుల క్షత్రియులని రాజపుత్రస్థానమం దనియెదరు. ఆబూ పర్వతముమీద వసిష్ఠుఁడు అగ్నికుండము స్థాపించి రాక్షసవినాశనమునకై తగిన పురుషుల నీయుమని శివుని గోరగా, పైన పేర్కొనఁబడిన నలుగురు పురుషుల నిచ్చెనట. వారిలో చులుకమునందుండి పుట్టినవాఁడు చాళుక్యుఁ డయ్యెను.<noinclude><references/></noinclude> 5k3t2na3j0zdpyx0v0bc6r5t3nkh6iw 104 213766 558167 2026-06-06T21:32:36Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|62|చారిత్రక విషయములు|}}</noinclude>పైగాథలన్నియుఁ జూడ వీరు మొదట క్షత్రియులు కారనియు, ప్రభుత్వము పెరిగినకొలదిని ఎవ్వరికిదోచిన గాథలను వారు కల్పించుకొని క్షత్రియులమని చెప్పుకొనదొడగిరనియు తేలుచున్నది. ఇక వీరి “మానవ్యస గోత్రణాం, హారీతి పుత్రాణాం, కౌశికీ వరప్రసాదలబ్ధ రాజ్యాణాం" అను బిరుదములవలన నైనను వీరి పూర్వోత్తరమేదియైన కనుగొనియెదమన్న, నా బిరుదములన్నియును వీరు వీరికంటెఁ బూర్వము రాజ్యముచేసిన కదంబులయొద్దనుండి తీసికొనినవి గాని క్రొత్తవికావు. కదంబులను కొట్టి రాజ్యము తీసికొనినట్లే వారి బిరుదములనుకూడ వీరు లాగుకొనిరి. కావున నంతకుపూర్వము చాళుక్య తెగకు బ్రముఖతగాని, రాజ్యముగాని, బిరుదములుకాని ఉండెననుటకు నాథారములు లేవు. {{c|సల్కి చళుక్య శబ్దవిచారము}} చాళుక్యు లుత్తరదేశమువారు కారనుటకు వారిపే రొకసూచకమై యున్నది. వారి మూలనామము దేశ్యమైన సలుక్కి, లేక సల్కి<ref>ఇది చల్కి, చలుక్కి అనిన రూపములతోనైన నుండియుండవచ్చును. ఏకకాలమందు చల్కి, సల్కి రూపములుండుటయు నసంభవముకాదు. చకారము సకారముగా మారుటయు, సకారము చకారముగ మారుటయు నన్నిభాషలలోను గల మార్పే. ఇందు వింత ఏమియులేదు. అందరు వ్యుత్పత్తి శాస్త్రజ్ఞులును ఒప్పిన విషయమే. దీనికి ప్రమాణము లక్కరలేదు. కాని యిందునుగుఱించి ఏమియు నెరుఁగనివారు ప్రమాణముల నపేక్షింతురు. కావున వారికినై కొన్ని యుదాహరణములనిచ్చెద. తెలుఁగులో రెండు రూపములుగల శబ్దములును, సంస్కృతమున నొక రూపమును తెలుఁగున మరియొక రూపమును గల శబ్దములును, గౌడభాషలలో నొక రూపమును, ఆంధ్రమున మరియొక రూపమును,</ref> అనునది. వీరికి రాజ్యము వచ్చి తాము క్షత్రియులమని చెప్పుకొనఁ దలచినప్పుడు వీరు దానికి సంస్కృతీకరణము గావించి చలుక్య, చాలుక్య, చౌలుక్యరూపములఁ గల్పించిరి. ఇట్లు దేశ్యశబ్దములను సంస్కరించి<noinclude><references/></noinclude> ppvvtkjo6hppu98s5qf4bzqz4z7oxkd 558169 558167 2026-06-06T21:49:33Z శ్రీరామమూర్తి 1517 558169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|62|చారిత్రక విషయములు|}}</noinclude>పైగాథలన్నియుఁ జూడ వీరు మొదట క్షత్రియులు కారనియు, ప్రభుత్వము పెరిగినకొలదిని ఎవ్వరికిదోచిన గాథలను వారు కల్పించుకొని క్షత్రియులమని చెప్పుకొనదొడగిరనియు తేలుచున్నది. ఇక వీరి “మానవ్యస గోత్రణాం, హారీతి పుత్రాణాం, కౌశికీ వరప్రసాదలబ్ధ రాజ్యాణాం" అను బిరుదములవలన నైనను వీరి పూర్వోత్తరమేదియైన కనుగొనియెదమన్న, నా బిరుదములన్నియును వీరు వీరికంటెఁ బూర్వము రాజ్యముచేసిన కదంబులయొద్దనుండి తీసికొనినవి గాని క్రొత్తవికావు. కదంబులను కొట్టి రాజ్యము తీసికొనినట్లే వారి బిరుదములనుకూడ వీరు లాగుకొనిరి. కావున నంతకుపూర్వము చాళుక్య తెగకు బ్రముఖతగాని, రాజ్యముగాని, బిరుదములుకాని ఉండెననుటకు నాథారములు లేవు. {{c|సల్కి చళుక్య శబ్దవిచారము}} చాళుక్యు లుత్తరదేశమువారు కారనుటకు వారిపే రొకసూచకమై యున్నది. వారి మూలనామము దేశ్యమైన సలుక్కి, లేక సల్కి<ref>ఇది చల్కి, చలుక్కి అనిన రూపములతోనైన నుండియుండవచ్చును. ఏకకాలమందు చల్కి, సల్కి రూపములుండుటయు నసంభవముకాదు. చకారము సకారముగా మారుటయు, సకారము చకారముగ మారుటయు నన్నిభాషలలోను గల మార్పే. ఇందు వింత ఏమియులేదు. అందరు వ్యుత్పత్తి శాస్త్రజ్ఞులును ఒప్పిన విషయమే. దీనికి ప్రమాణము లక్కరలేదు. కాని యిందునుగుఱించి ఏమియు నెరుఁగనివారు ప్రమాణముల నపేక్షింతురు. కావున వారికినై కొన్ని యుదాహరణములనిచ్చెద. తెలుఁగులో రెండు రూపములుగల శబ్దములును, సంస్కృతమున నొక రూపమును తెలుఁగున మరియొక రూపమును గల శబ్దములును, గౌడభాషలలో నొక రూపమును, ఆంధ్రమున మరియొక రూపమును,ద్రావిడభాషలలో నొక రూపమును ఆంధ్రమున మరియొక రూపమును గల శబ్దములును గొన్నింటి నుదాహరించెదను.</div> చాగు, సాగు; సను, చను; చలుపు, సలుపు; చావు, సావు అనునవి తెనుగున నుభయరూపములతోఁ గానవచ్చుచున్నవి, చంపక, చూర్ణ, చమర, సార అను సాంస్కృతికములకు దెలుఁగున సంపెగ, సున్నము. సవరము, చారు అనునవి; హిందూస్థానీ మరాఠీలలో చావడి, తెనుగున సావడి; చుట్టు, చిప్ప, చలి, చేదు, చేరు అనునవి తెలుఁగులు; సుట్టు, సిప్ప, సలి, సేదు, సేరు అనునవి కన్నడములు; సెట్టి, చిఱు, చిన్న, చేయు తెలుఁగులు; చెట్టి, సిఱు, సిన్న, సేయ్ అనునవి అఱవములు.</ref> అనునది. వీరికి రాజ్యము వచ్చి తాము క్షత్రియులమని చెప్పుకొనఁ దలచినప్పుడు వీరు దానికి సంస్కృతీకరణము గావించి చలుక్య, చాలుక్య, చౌలుక్యరూపములఁ గల్పించిరి. ఇట్లు దేశ్యశబ్దములను సంస్కరించి<noinclude><references/></noinclude> 8odxxkpk094q481kqgz53qs43e0hy6z 104 213767 558170 2026-06-06T21:52:38Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||చాళుక్యులు దాక్షిణాత్యులే|63}}</noinclude>వానికి సంస్కృతదుస్తులను కట్టుట యప్పటినుండి యిప్పటి కాలమువఱకును జరుగుచునేయున్నది. బందరును బృందావనపురము జేసిరి. సులతానును సురత్రాణుని గావించిరి. పండ్రెండేండ్లక్రింద ముసి యను ఏఱు హైదరాబాదుపట్టణమును ముంచివేసెను. అప్పుడా నదియొక్క మహాత్మ్యము హెచ్చి అది ముచికుందానది యయ్యెను! దానికి భాగవతమునందలి ముచికుందునితో బంధుత్వము కలిపిరి! కావున నిట్టి సంస్కృతీకరణములు మనకు నూతనములు కావు. ఇఁక సలుక్కి చాలుక్య శబ్దచరిత్రములను కొంత విచారింతము. ఈక్రింద నీయఁబడిన పట్టికలో శాసనాధారములను బట్టి చలుక్కి, సల్కి రూపముల పురాతనత్వము తెలియఁగలదు. {{c|సల్కివంశ పరంపర}} {| class="wikitable" style="margin-left:5em;" |- | - || కాలము || రూపము || ప్రమాణము |- | 1. || 709 || చలికి || కొక్కిలి మహారాజు తామ్రశాసనము.<ref>C. P. 11 of 1908;</ref> |- | 2. || 739 || చలుక్కి || గుజరాతులోని చలుక్యరాజైన అవనిజనా శ్రయుని శాసనము<ref>Proceedings of the Seventh Inter national Congress of Orientalists; Aryan Section P. 232 and Plate.</ref> |}<noinclude><references/></noinclude> a16epsp23sgz9lt5ham5yqbfssaltho 104 213768 558173 2026-06-06T22:18:36Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|64|చారిత్రక విషయములు|}}</noinclude>{| class="wikitable" style="margin-left:5em;" |- | - || కాలము || రూపము || ప్రమాణము |- | 3. || 850 || సలుక్కి || గుణగవిజయాదిత్యుని గుంటూరుశాసనము,<ref>C. P. No. 5 of 1911-12;</ref> |- | 4. || 850 || సలుకె || గుణగవిజయాదిత్యుని సాతులూరుశాసనము.<ref>ప్రకటింపబడలేదు. నాయొద్ద నున్నది.</ref> |- | 5. || 892 || సల్కి || ప్రథమ చాలుక్యభీముని అత్తిలిశాసనము.<ref>ఆంధ్రసాహిత్యపరిషత్పత్రిక, సం. 11, పుట 241.</ref> |- | 6. || 900లప్రాంతము || చళ్కి || విక్రమచోళమహారాజు నాటిశాసనము.<ref>E p. Rep. Ins, No. 400 of 1904. </ref> |- | 7. || 900లప్రాంతము || సళ్కి || విక్రమచోళమహారాజు నాటిశాసనము.<ref>E p. Rep. No. 401 of 1904.</ref> |- | 8. || 930 || సళ్కి || యుద్ధమల్లుని శాసనము.<ref>ఆం. సా. పరి. పత్రిక సం. 6, పుట 49.</ref> |- | 9. || 11వ శతాబ్దము || శలుక్కి || విష్ణువర్ధన మహారాజు శాసనము.<ref>Ep. Rep. No. 44 of 1896.</ref> |- | 10. || 13వ శతాబ్దము || చలుక్కి || నారాయణ మనుమసిద్ధి శాసనము.<ref>Nellore Inscriptions, Venkatagiri, No. 19.</ref> |} ఇట్లు చలుక్కి చలుకి, చల్కి రూపములు, వాని మారు టుచ్చారణలనఁదగు సలుక్కి, సల్కి, రూపములు మిక్కిలి పురాతనకాలమునుండి అనఁగా చాలుక్యుల మొదటివంశమునాఁటినుండియు 14-15 వ శతాబ్దమువఱకుఁ గానవచ్చుచున్నవి. ఇంతియ కాదు. అన్నిదేశములలోను గానవచ్చుచున్నది. చాలుక్యు లెచ్చటికిఁ బోయినను సల్కి యచ్చటఁ గానవచ్చును. గుజరాతుదేశమున, కన్నడదేశమున, తెలుఁగుదేశమున అఱవదేశమున ఈ రూపము కానవచ్చుచున్నది. ఇది వింతకదా: ఇది మూలరూపము కానియెడల చాలుక్యులవెంట సర్వత్ర ప్రసరించుట యెట్లు సంభవించును? "చలుక్కి" లోని "చ" అనునది "స" గ మారుటయు, పద మధ్యాక్షరములోని ఉకారము లోపించుటయు,<noinclude><references/></noinclude> c6ctwgxi7qyll2fvzml61bx1tc634g0 558174 558173 2026-06-06T22:19:19Z శ్రీరామమూర్తి 1517 558174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|64|చారిత్రక విషయములు|}}</noinclude>{| class="wikitable" style="margin-left:5em;" |- | - || కాలము || రూపము || ప్రమాణము |- | 3. || 850 || సలుక్కి || గుణగవిజయాదిత్యుని గుంటూరుశాసనము,<ref>C. P. No. 5 of 1911-12;</ref> |- | 4. || 850 || సలుకె || గుణగవిజయాదిత్యుని సాతులూరుశాసనము.<ref>ప్రకటింపబడలేదు. నాయొద్ద నున్నది.</ref> |- | 5. || 892 || సల్కి || ప్రథమ చాలుక్యభీముని అత్తిలిశాసనము.<ref>ఆంధ్రసాహిత్యపరిషత్పత్రిక, సం. 11, పుట 241.</ref> |- | 6. || 900లప్రాంతము || చళ్కి || విక్రమచోళమహారాజు నాటిశాసనము.<ref>E p. Rep. Ins, No. 400 of 1904. </ref> |- | 7. || 900లప్రాంతము || సళ్కి || విక్రమచోళమహారాజు నాటిశాసనము.<ref>E p. Rep. No. 401 of 1904.</ref> |- | 8. || 930 || సళ్కి || యుద్ధమల్లుని శాసనము.<ref>ఆం. సా. పరి. పత్రిక సం. 6, పుట 49.</ref> |- | 9. || 11వ శతాబ్దము || శలుక్కి || విష్ణువర్ధన మహారాజు శాసనము.<ref>Ep. Rep. No. 44 of 1896.</ref> |- | 10. || 13వ శతాబ్దము || చలుక్కి || నారాయణ మనుమసిద్ధి శాసనము.<ref>Nellore Inscriptions, Venkatagiri, No. 19.</ref> |} ఇట్లు చలుక్కి చలుకి, చల్కి రూపములు, వాని మారు టుచ్చారణలనఁదగు సలుక్కి, సల్కి, రూపములు మిక్కిలి పురాతనకాలమునుండి అనఁగా చాలుక్యుల మొదటివంశమునాఁటినుండియు 14-15 వ శతాబ్దమువఱకుఁ గానవచ్చుచున్నవి. ఇంతియ కాదు. అన్నిదేశములలోను గానవచ్చుచున్నది. చాలుక్యు లెచ్చటికిఁ బోయినను సల్కి యచ్చటఁ గానవచ్చును. గుజరాతుదేశమున, కన్నడదేశమున, తెలుఁగుదేశమున అఱవదేశమున ఈ రూపము కానవచ్చుచున్నది. ఇది వింతకదా: ఇది మూలరూపము కానియెడల చాలుక్యులవెంట సర్వత్ర ప్రసరించుట యెట్లు సంభవించును? "చలుక్కి" లోని "చ" అనునది "స" గ మారుటయు, పద మధ్యాక్షరములోని ఉకారము లోపించుటయు,<noinclude><references/></noinclude> 8z7k7ih7rrzt2ln2kvjhoslx36s3qj0 104 213769 558175 2026-06-06T22:31:42Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|9]|చాళుక్యులు దాక్షిణాత్యులే|65}}</noinclude>“క్కి" లోని రెండు కకారములలో నొక్కటి లోపించుటయు - అను మార్పులు పెద్దవికావు, వింతలునుకావు, సర్వసాధారణమైనవి. కావున చలుక్కి, నలుకి, సల్కి శబ్దములలో నేదియైనను మొదటినుండి వచ్చుచున్నదనుట సిద్ధము. పైజాతివారు చకారమును, క్రిందిజాతివారు సకారమును ఉచ్చరించుట సహజమే. ఇట్లు "సల్కి" శబ్దము మొదటినుండియు అసాధారణమైన యేమార్పును లేకయుండెనని తెలిసికొని, ఇఁక సంస్కృత మనుకొనఁబడు “చాలుక్య" శబ్దచరిత్రము జూతము. {{c|'చాలుక్య' శబ్దచరిత్రము}} చరిత్రకారులు సాధారణముగా, నన్నివంశముల చాళుక్యులను “చాళుక్యులు" అను దీర్ఘ చకారపూర్వకముగా వ్రాయుచుండుటవలన నీశబ్ద మీ రూపముతోడనే మొదటినుండియు నుండెనని కొందఱు భ్రమపడవచ్చును. కాని యది తప్పు. ఈశబ్దము సంస్కృతమువలె కానఁబడవలెనని యెన్నియో సంస్కారములను గనినది. ఇయ్యది మూలరూపము కాదనియు, సంస్కృతీకరణరూపమనియు జెప్పుటకు నింతకంటె వేఱుప్రమాణ మక్కరలేదు. ఇఁక నీ సంస్కరణములను కాలానుక్రమముగ విచారింతము. 1. చల్క్య (క్రీ. శ. 5వ శతాబ్దము) - ఇయ్యది మొదటి సంస్కృతీకరణరూపము. ఇది 'చల్కి' యను దేశ్యపదమునకు సంస్కృత కృతిమరూపమనుట స్పష్టము. ఇదియుఁగాక, మధ్యాక్షరములోని ఉకారము లోపించిన రూపముగూడ మొదటినుండియు నుండెనని దీనివలన మన మూహింపవచ్చును. "చల్కేరపత్య" మనియో, “చల్కస్యపత్య" మనియో యర్థము చేసికొని యఞ్ ప్రత్యయము పెట్టగా నీరూపము సిద్ధించినదని తలంచిరి. "యాజ్ఞవల్క్యా”ది శబ్దమువలె నిదికూడ సంస్కృతశబ్దమయ్యెనని సంతసించిరి. —Badami cave Inscription, Ind. Ant. VI, P. 363.<noinclude><references/></noinclude> 2ejg2fjtq4jutpbfhzex4cf1k937ebj 104 213770 558189 2026-06-07T03:51:07Z Vjsuseela 1850 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'విషయ సూచిక ౨౭ వ ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ మహాసభ శ్రద్ధాంజలి ప్రకాశకులకు విజ్ఞప్తి మహాసభ: అభిప్రాయము సందేశములు సమీక్ష స్వాగతపద్యములు (పద్యాలు) స్వాగతో పన్యాసము ప్రారంభోపన్యాసము...' 558189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vjsuseela" /></noinclude>విషయ సూచిక ౨౭ వ ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ మహాసభ శ్రద్ధాంజలి ప్రకాశకులకు విజ్ఞప్తి మహాసభ: అభిప్రాయము సందేశములు సమీక్ష స్వాగతపద్యములు (పద్యాలు) స్వాగతో పన్యాసము ప్రారంభోపన్యాసము అధ్యక్షోపన్యాసము తీర్మానములు ప్రచార శాఖా సమావేశము: శ్రీ కోదాటి నారాయణరావు 11 iii శ్రీ పాతూరి నాగభూషణం శ్రీ గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు vili వి ... 1-8 1 18 శ్రీ గొబ్బూరి గోపాలకృష్ణ శర్మ శ్రీ కోదాటి వెంకటేశ్వరరావు 14 శ్రీ ఫజులు ర్రహమాస్ 20 శ్రీ ప్రతాపగిరి రామమూర్తి 22 29 ... పుస్తకాల స్వయంవరం (గేయం) శ్రీ శిష్ట్లా సత్యనారాయణ గ్రంథనిలయార్చకుడు రాజశేఖరం 38 పేరంబూదూరు లక్ష్మీనరసింహాచార్యులు 40 41 గ్రంథాలయములు : విశ్వకవి సుభాషితములు డిటో గ్రంథాలయాల కార్యక్రమం నూతనరూపం దాల్చాలి శ్రీ బండి నాగేశ్వరరావు ఆంధ్ర సరస్వతీ ( పద్యాలు ) శ్రీయుతులు చిగురుపాటి, 43 ఆకెళ్ళ సుబ్రహ్మణ్యులు 47 గ్రంథాలయ ప్రచారము: ఉపాధ్యాయులు శ్రీ సూరపరాజు కోటయ్య 48 శ్రీ బారు శ్రీనివాసరావు 51 వయోజనవిద్యా శాఖా సమావేశము: హైదరాబాదు రాష్ట్రమునవయోజన విద్యావ్యాప్తి<noinclude><references/></noinclude> n19f5mthmpa08qc0guse435kpivkegy 558194 558189 2026-06-07T04:34:56Z Vjsuseela 1850 558194 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vjsuseela" /></noinclude># {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/శ్రద్ధాంజలి|శ్రద్ధాంజలి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పాతూరి నాగభూషణం|శ్రీ పాతూరి నాగభూషణం]]}} |{{DJVU page link|iii}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/ప్రకాశకుల విజ్ఞప్తి|ప్రకాశకులకు విజ్ఞప్తి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు|శ్రీ గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు]]}} |{{DJVU page link|v}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/మహాసభ: అభిప్రాయము|మహాసభ: అభిప్రాయము]]}} |{{DJVU page link|viii}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/సందేశములు|సందేశములు]]}} |{{DJVU page link|1}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/సమీక్ష|సమీక్ష]]}} |{{DJVU page link|1}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/స్వాగతపద్యములు|స్వాగతపద్యములు (పద్యాలు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:గొబ్బూరి గోపాలకృష్ణ శర్మ|శ్రీ గొబ్బూరి గోపాలకృష్ణ శర్మ]]}} |{{DJVU page link|9}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/ప్రచార శాఖా సమావేశము|ప్రచార శాఖా సమావేశము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కోదాటి నారాయణరావు|శ్రీ కోదాటి నారాయణరావు]]}} |{{DJVU page link|11}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/స్వాగతోపన్యాసము|స్వాగతోపన్యాసము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కోదాటి వెంకటేశ్వరరావు|శ్రీ కోదాటి వెంకటేశ్వరరావు]]}} |{{DJVU page link|14}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/ప్రారంభోపన్యాసము|ప్రారంభోపన్యాసము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఫజులుర్ రహమాన్|శ్రీ ఫజులుర్ రహమాన్]]}} |{{DJVU page link|18}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/అధ్యక్షోపన్యాసము|అధ్యక్షోపన్యాసము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ప్రతాపగిరి రామమూర్తి|శ్రీ ప్రతాపగిరి రామమూర్తి]]}} |{{DJVU page link|20}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/తీర్మానములు|తీర్మానములు]]}} |{{DJVU page link|22}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/పుస్తకాల స్వయంవరం|పుస్తకాల స్వయంవరం (గేయం)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:శిష్ట్లా సత్యనారాయణ|శ్రీ శిష్ట్లా సత్యనారాయణ]]}} |{{DJVU page link|29}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/గ్రంథనిలయార్చకుడు|గ్రంథనిలయార్చకుడు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాజశేఖరం|రాజశేఖరం]]}} |{{DJVU page link|38}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/గ్రంథాలయములు : విశ్వకవి సుభాషితములు|గ్రంథాలయములు : విశ్వకవి సుభాషితములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పేరంబూదూరు లక్ష్మీనరసింహాచార్యులు|పేరంబూదూరు లక్ష్మీనరసింహాచార్యులు]]}} |{{DJVU page link|40}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/గ్రంథాలయాల కార్యక్రమం నూతనరూపం దాల్చాలి|గ్రంథాలయాల కార్యక్రమం నూతనరూపం దాల్చాలి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:బండి నాగేశ్వరరావు|శ్రీ బండి నాగేశ్వరరావు]]}} |{{DJVU page link|41}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/ఆంధ్ర సరస్వతీ|ఆంధ్ర సరస్వతీ (పద్యాలు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:చిగురుపాటి|శ్రీ చిగురుపాటి]], [[రచయిత:ఆకెళ్ళ సుబ్రహ్మణ్యులు|ఆకెళ్ళ సుబ్రహ్మణ్యులు]]}} |{{DJVU page link|43}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/గ్రంథాలయ ప్రచారము: ఉపాధ్యాయులు|గ్రంథాలయ ప్రచారము: ఉపాధ్యాయులు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:సూరపరాజు కోటయ్య|శ్రీ సూరపరాజు కోటయ్య]]}} |{{DJVU page link|47}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/వయోజనవిద్యా శాఖా సమావేశము|వయోజనవిద్యా శాఖా సమావేశము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:బారు శ్రీనివాసరావు|శ్రీ బారు శ్రీనివాసరావు]]}} |{{DJVU page link|48}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/హైదరాబాదు రాష్ట్రమున వయోజన విద్యావ్యాప్తి|హైదరాబాదు రాష్ట్రమున వయోజన విద్యావ్యాప్తి]]}} |{{DJVU page link|51}} }}<noinclude><references/></noinclude> md15ju9iepvx5ewlrzm0h1raz8u5bhf 106 213771 558190 2026-06-07T04:26:11Z Hasini b 7312 [[WP:AES|←]]Created page with '' 558190 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=కవిత్వతత్వము |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత: కర్లపాలెం కోదండరామయ్య]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వాణీ ముద్రాక్షరశాల |చిరునామా=బెజవాడ |సంవత్సరం=1919 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} kdkxv08ckrypi2mw9yshr9zdg2v1dud 558192 558190 2026-06-07T04:27:46Z Hasini b 7312 558192 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=కవిత్వ తత్వము |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత: కర్లపాలెం కోదండరామయ్య]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వాణీ ముద్రాక్షరశాల |చిరునామా=బెజవాడ |సంవత్సరం=1919 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} synhvwob40s9tfwb9d6eciujzrh9cix 558206 558192 2026-06-07T06:49:45Z Rajasekhar1961 50 558206 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=కవిత్వ తత్వము |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత: కర్లపాలెం కోదండరామయ్య]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వాణీ ముద్రాక్షరశాల |చిరునామా=బెజవాడ |సంవత్సరం=1919 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=6 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} jt40nkfl86rbe8e5dvtr4sim1ittcul 104 213772 558195 2026-06-07T04:38:20Z Vjsuseela 1850 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '# {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/వయోజనవిద్యా ప్రచారము|వయోజనవిద్యా ప్రచారము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:నరావుల వెంకటసుబ్బారావు|శ్రీ నరావుల వెంకటసుబ్బారావు]]}} |{{DJVU page link|57}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|/ప్రభుత్వ వయోజన ఉపాధ్య...' 558195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vjsuseela" /></noinclude># {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/వయోజనవిద్యా ప్రచారము|వయోజనవిద్యా ప్రచారము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:నరావుల వెంకటసుబ్బారావు|శ్రీ నరావుల వెంకటసుబ్బారావు]]}} |{{DJVU page link|57}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/ప్రభుత్వ వయోజన ఉపాధ్యాయశిక్షణ కేంద్రము: నిత్య దినచర్య - కొన్ని ప్రత్యేకతలు|ప్రభుత్వ వయోజన ఉపాధ్యాయశిక్షణ కేంద్రము: నిత్య దినచర్య - కొన్ని ప్రత్యేకతలు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఆత్మకూరి రామాచార్యులు|శ్రీ ఆత్మకూరి రామాచార్యులు]]}} |{{DJVU page link|61}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/వయోజనవిద్య: జైలులోని ఒక చిన్న అనుభవము|వయోజనవిద్య: జైలులోని ఒక చిన్న అనుభవము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వంటెద్దు పంకజ పార్వతీశం|శ్రీ వంటెద్దు పంకజ పార్వతీశం]]}} |{{DJVU page link|66}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/అక్షరాస్యతా ప్రచారానికొక ప్రణాళిక|అక్షరాస్యతా ప్రచారానికొక ప్రణాళిక]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొర్రపాటి వెంకటసుబ్బారావు|శ్రీ కొర్రపాటి వెంకటసుబ్బారావు]]}} |{{DJVU page link|68}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/వయోజనవిద్యా శాఖా సమావేశము - అధ్యక్షోపన్యాసము|అధ్యక్షోపన్యాసము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఎం. జె. ప్రకాశం|రివరెండ్ యం. జె. ప్రకాశం]]}} |{{DJVU page link|76}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/నిర్వహణశాఖా సమావేశము;|నిర్వహణశాఖా సమావేశము;]]}} |{{DJVU page link|82}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/The Library Catalogue|The Library Catalogue]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఎస్. ఆర్. రంగనాథన్|Dr. S. R. Ranganathan]]}} |{{DJVU page link|82}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/నిర్వహణశాఖా సమావేశము - అధ్యక్షోపన్యాసము|అధ్యక్షోపన్యాసము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు|శ్రీ గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు]]}} |{{DJVU page link|85}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/కవితా గోష్ఠి: పిల్లలమర్రి యాత్ర|కవితా గోష్ఠి: పిల్లలమర్రి యాత్ర (పద్యాలు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఆకెళ్ళ సుబ్రహ్మణ్యం|శ్రీ ఆకెళ్ళ సుబ్రహ్మణ్యకవి]]}} |{{DJVU page link|88}} }} # {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[/క్షమాపణ|క్షమాపణ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కోదాటి నారాయణరావు|శ్రీ కోదాటి నారాయణరావు]]}} |{{DJVU page link|90}} }}<noinclude><references/></noinclude> j7gy8q9w5py85o7q6mcxzaujcoy8d8s 0 213773 558203 2026-06-07T06:39:18Z Dglasri 7328 [[WP:AES|←]]Created page with '{{Annamayya-box1-top|నీతితో నడచితేను (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> ॥పల్లవి॥ నీతితో నడచితేను నెగులే లేదు జాతి దప్పకుండితేను చలమే ఫలము ॥చ1॥ వొలిసి కై కొంటేను వొగరైనాఁ దీపే తెలిసితేఁ దనలోనే దేవుఁడున...' 558203 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|నీతితో నడచితేను (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> ॥పల్లవి॥ నీతితో నడచితేను నెగులే లేదు జాతి దప్పకుండితేను చలమే ఫలము ॥చ1॥ వొలిసి కై కొంటేను వొగరైనాఁ దీపే తెలిసితేఁ దనలోనే దేవుఁడున్నాఁడు పలుకులు మంచివై తే పగవారుఁ జుట్టాలే చెలఁగి దిష్టించితేను చీఁకటిల్లు వెలుఁగు ॥చ2॥ నేరిచి బతికితేను నేలెల్లా నిధానము వొరిచితేఁ దనపంత మూరకే వచ్చు సారెకు నుతించితేను చట్టైనాఁ గరఁగును వూరకే గుట్టుననుంటే వూరికెల్లా నెక్కుడు ॥చ3॥ వాడికె సేసుకొంటేను వలపెల్లా నిలుపౌను వేడుకతో నుండితే వెనకే ముందౌ యీడులేని శ్రీవేంకటేశ్వరుఁ గొలిచితేను జాడుపడ్డపనులెల్లా సఫలమౌను </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|neetitO naDachitEnu (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> || Pallavi || neetitO naDachitEnu negulE lEdu jAti dappakuMDitEnu chalamE phalamu || Charanam 1 || volisi kai koMtEnu vogarainA~ deepE telisitE~ danalOnE dEvuDuM~nADu palukulu maMchivaitE pagavAru~ juTTAlE chela~gi diShTiMchitEnu chee~kaTillu velu~gu || Charanam 2 || nErichi batikitEnu nElellA nidhAnamu vorichitE~ danapaMta mUrakE vacchu sAreku nutiMchitEnu chaTTainA~ gara~gunu vUrakE guTTananuMtE vUrikellA nekkuDu || Charanam 3 || vADike sEsukoMtEnu valapellA nilupaunu vEDukatO nuMDitE venakE muMdau yeedulEni SreevEMkatESvaru~ golichitEnu jADupaDDapanulellA saphalamAunu </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] ndvhlhccb31ezpev8p365hsutvifryg 558205 558203 2026-06-07T06:45:42Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558205 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|నీతితో నడచితేను (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> ॥పల్లవి॥ నీతితో నడచితేను నెగులే లేదు జాతి దప్పకుండితేను చలమే ఫలము ॥చ1॥ వొలిసి కై కొంటేను వొగరైనాఁ దీపే తెలిసితేఁ దనలోనే దేవుఁడున్నాఁడు పలుకులు మంచివై తే పగవారుఁ జుట్టాలే చెలఁగి దిష్టించితేను చీఁకటిల్లు వెలుఁగు ॥చ2॥ నేరిచి బతికితేను నేలెల్లా నిధానము వొరిచితేఁ దనపంత మూరకే వచ్చు సారెకు నుతించితేను చట్టైనాఁ గరఁగును వూరకే గుట్టుననుంటే వూరికెల్లా నెక్కుడు ॥చ3॥ వాడికె సేసుకొంటేను వలపెల్లా నిలుపౌను వేడుకతో నుండితే వెనకే ముందౌ యీడులేని శ్రీవేంకటేశ్వరుఁ గొలిచితేను జాడుపడ్డపనులెల్లా సఫలమౌను </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|neetitO naDachitEnu (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> || Pallavi || neetitO naDachitEnu negulE lEdu jAti dappakuMDitEnu chalamE phalamu || Charanam 1 || volisi kai koMtEnu vogarainA~ deepE telisitE~ danalOnE dEvuDuM~nADu palukulu maMchivaitE pagavAru~ juTTAlE chela~gi diShTiMchitEnu chee~kaTillu velu~gu || Charanam 2 || nErichi batikitEnu nElellA nidhAnamu vorichitE~ danapaMta mUrakE vacchu sAreku nutiMchitEnu chaTTainA~ gara~gunu vUrakE guTTananuMtE vUrikellA nekkuDu || Charanam 3 || vADike sEsukoMtEnu valapellA nilupaunu vEDukatO nuMDitE venakE muMdau yeedulEni SreevEMkatESvaru~ golichitEnu jADupaDDapanulellA saphalamAunu </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2026/06/nitito-nadachitenu.html Nitito nadachitenu - నీతితో నడచితేను] ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] l4svf5v41ag93txfrj5eanj1se5w6y4 0 213774 558204 2026-06-07T06:41:30Z Veera.sj 443 పేజీ సృష్టి 558204 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/పంచత్రింశోధ్యాయము|పంచత్రింశోధ్యాయము (ఆయామోచ్ఛ్రాయమానము)]] | రచయిత = వేద వ్యాసుడు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయ ఖండము | ముందరి = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/చతుస్త్రింశోధ్యాయము|చతుస్త్రింశోధ్యాయము (నృత సూత్రము)]] | తదుపరి = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/షట్త్రింశోధ్యాయము|షట్త్రింశోధ్యాయము (ప్రమాణోధ్యాయము)]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} __NOTOC__ '''తృతీయ అధ్యాయము''' <poem> మార్కండేయ 1. <small> '''ఇతి శ్రీ విష్ణు ధర్మోత్తరే మార్కండేయ వజ్ర సంవాదే చిత్రసూత్రే ఆయామోచ్ఛ్రాయమానం నామ:''' </small> </poem> nyvilfbd7e7gswmx7gvc8qucsbecjd5 102 213775 558207 2026-06-07T06:52:07Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with ' {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కర్లపాలెం |అసలుపేరు = కోదండరామయ్య |పేరు_మొదటి_అక్షరం = క |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కర్లపాలెం కోదండరామయ్య |వికీవ్యాఖ్...' 558207 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కర్లపాలెం |అసలుపేరు = కోదండరామయ్య |పేరు_మొదటి_అక్షరం = క |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కర్లపాలెం కోదండరామయ్య |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} == రచనలు== * [[ ]] (1919) 6j7gg5tz5rqamypktud79qqsx4a67jt 558208 558207 2026-06-07T06:52:54Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 558208 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కర్లపాలెం |అసలుపేరు = కోదండరామయ్య |పేరు_మొదటి_అక్షరం = క |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కర్లపాలెం కోదండరామయ్య |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} == రచనలు== * [[కవిత్వతత్వము]] (1919) il3rc7tedregcm0fnd5iw3eqbxsobns 102 213776 558210 2026-06-07T07:04:48Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = ముడుంబ |అసలుపేరు = వేంకటాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ముడుంబ వేంకటాచార్యులు |వికీవ్యాఖ్య_...' 558210 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = ముడుంబ |అసలుపేరు = వేంకటాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ముడుంబ వేంకటాచార్యులు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== *రసప్రదీపిక(1916) - [[సూచిక:రసప్రదీపిక.pdf]] 978ugjmecvxblvw0sqi01gdqxexeza5 104 213777 558211 2026-06-07T07:06:20Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ii సము, క్వాథము, ఫాణము, హిమము, చూర్ణము, ఆసవము, ఆరిస్టము, తైలము, మృతము, రసక్రియ, పటికము, మోదకము, పానకము, అర్కము, క్షారము మొదలగు పరిణామముల నందించి వానిని యౌపధశబ్దముచే నుడివికి. ఖనిజ...' 558211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>ii సము, క్వాథము, ఫాణము, హిమము, చూర్ణము, ఆసవము, ఆరిస్టము, తైలము, మృతము, రసక్రియ, పటికము, మోదకము, పానకము, అర్కము, క్షారము మొదలగు పరిణామముల నందించి వానిని యౌపధశబ్దముచే నుడివికి. ఖనిజములు. ఖనిజములను మహారసములు, ఉపరసములు, సాధారణరసములు, శక్తి రసములు, లోహములు, రత్నములు, ధాతువులు, అను భేదములచే విభజించిరి, వానిని శోధనము, జారణము, మారణము, ద్రుతి, సత్వపాతనము అను పరిణా మముల నందించి వానినే ఔషధములని వ్యవహరించిరి. ప్రాణీజములు. మహామృగములు, మృగములు, విష్కరములు, ప్రతుదములు, బిలేళ యములు, జలజములు, అప్పరములు, ప్రసహములునని ప్రాణిజములు విభజింప బడినవి. వీని సంబంధములగు మాంసము, క్రొవ్వు, రక్తము, పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, ఓషములు, పి త్తములు, వెన్న, మజ్జిగ, మొదలగు పదార్థములయందలి గుణాదివి శేషముల గన్కొని ఆయా రోగములయందు వానిని వినియోగించు క్రమమును జక్కగ గుర్తెరింగిరి. 33 అందు ఏయేవిధములగు వాని నెట్లెట్లు ఔషధరూపముగ గనుకొనిన వియు పాఠక మహాశయులకు దెలుపుట యవసరము. దానిని విపులముగ దెలుపవలెనన్న గ్రస్థవి సరమగుట సహజము. ప్రకృతమున ధాతులోహాదు “లగు ఖనిజపదార్థమ ములను గురించిన రసవైద్యవిజ్ఞానము నీగ్రస్థముబోధించు చున్నది గాన అద్దెనింగూర్చి యించుక విమర్శిం చెద. రసత స్త్రములు, వాని విభాగములు. ఆయుర్వేదమున జెప్పబడిన చికిత్సాది విధానములు వైదికమనియు తాస్త్రికమనియు 'రెండు తెరంగులు. అందు వైదిక కాలమున ప్రధానముగ నోష ధులచే జేయబడు చికిత్సాభాగము వైదిక మనియు, ప్రధానముగ ఖనిజపదార్థ<noinclude><references/></noinclude> m2bqfm6lxewnglfeb52csw84t4qv172 104 213778 558212 2026-06-07T07:07:51Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '111 ములచే నిర్వర్తింపబడు చికిత్సావిధానము తానికమనియు.. చెప్పబడును. ప్రాణిజములు పై వైదిక తా న్తికములను సుభయచికిత్సలయందును మిశ్రముగ నుండుటం జేసియే ప్రత్యేకవిభాగము గానంబడదా...' 558212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>111 ములచే నిర్వర్తింపబడు చికిత్సావిధానము తానికమనియు.. చెప్పబడును. ప్రాణిజములు పై వైదిక తా న్తికములను సుభయచికిత్సలయందును మిశ్రముగ నుండుటం జేసియే ప్రత్యేకవిభాగము గానంబడదాయె. అందు వైదిక ప్రక్రియ బ్రహ్మ మొదలుగ నేర్పడియుండుటం జేసి బ్రాహ్మీప్రక్రియయనియు, తానిక ప్రక్రియ పరమశివుడు మొదలుగు నేర్పడియుండుటంబట్టి శైవీప్రక్రియయనియు గూడ వాడుకలోనున్నది. తానిక వైద్యమునకే రసశాస్త్రమనియు నామా నరము కలదు. ఇట్టి రసత స్త్రము *1 రసఖణము, 2 రసేద్ద ఖఱ్ఱము, 8 వాదఖణ్ణము, 4 రసాయనఖణము, 5 మ స్త్రఖణమునని యైదువిధములుగ విభజింపబడి నటుల రసరత్నాకరమునుండి దెలియుచున్నది. ఈ యైదువిధములగు విషయ ములలో రసఖణ్డ రసేన్ద్ర ఖణములు మాత్రము ప్రకృతకాలమున విశేషముగ వాడుకలోనున్న వి. రసఖణ్డము. ఇందు లోహములు ధాతువులు పాషాణములు మొదలగు ఖనిజములను మహారస ఉపగస శక్తిరస సాధారణరస ధాతు రత్న భేదములచే విభజించిరి. వీని పుట్టుకలను భేదములను వానిని గుర్తించుటకై లక్షణములను తెలిపిరి. వీనిని శుద్ధి భస్మ సిన్దూరసత్వపాతన వ్రుతులను పరిణామముల నందించు టకు దగుమార్గములును దెలుసుకొనిరి. పై శోధనాదులు జేయుటకై యుప యోగింపబడు వాలుకా డమరుక స్వేద నాది యస్త్రముల యొక్క యు గజ వరాహాది పుటములయొక్కయు నిర్మాణంబును వాని పద్ధతులును బేర్కొనం బడినవి. * నిశ్రేయసేతు వైద్యానాం వ్యాధితానాం హితాయ చ। వాది నాం కౌతుకార్థాయ వృద్ధానాం దేహసిద్ధయే | మన్తిణాం మస్త్రసిధ్యర్థం విదితాశ్చ ర్యకారక మ్ | పఞ్చఖణ్ణమిదం శాస్త్రం సాధకానాం హితాయ చ | రసఖణేతు వైద్యానాం వ్యాధితానాం రసేన్ద్రకే | వాదినాం వాదఖణే చ వృద్ధానాం చ చ రసాయ నే | మస్త్రైణాం మస్త్రఖణేచ రససిద్ధిః ప్రజాయ తే॥<noinclude><references/></noinclude> 4h50ghx4y2apsoc8b1782pucrvyj0mx 104 213779 558213 2026-06-07T07:09:00Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'iv మరియు పై శోధన జారణ మారణాదులకై వినియోగింపబడు పదార్థ ములయొక్క తూనికలు మొదలగువాని నెరుంగుటకు § మానపరిభాష సంజ్ఞా పరిభాషలును దెలుపబడినవి. ఇట్టివివరణములుగల భాగమునకే రసఖణమన...' 558213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>iv మరియు పై శోధన జారణ మారణాదులకై వినియోగింపబడు పదార్థ ములయొక్క తూనికలు మొదలగువాని నెరుంగుటకు § మానపరిభాష సంజ్ఞా పరిభాషలును దెలుపబడినవి. ఇట్టివివరణములుగల భాగమునకే రసఖణమని పేరు. రసేన్ద్రఖణము. ఇందు రసఖణమున నిరూపింపబడిన మహారసాది భేదములగు పదార్థ ములయొక్క భస్మసిన్దూరాదులను అతిసూక్ష్మములగు పరిమాణములచే నాయా వ్యాధుల నివృత్తికై య నేకములైన యావధములును వానిని వినియోగించు విధా నమును నిరూపింపబడినవి. వాదఖణ్ణము. ఇందు తామ్రము తగరము మొదలగు నీచలోహములను స్పర్శ వేధాది ప్రక్రియాసహాయముచే సువర్ణము మున్నగు నుత్తమలోహములుగ మార్చు విధానములుకు, ఆయా విధానములకు సంబంధించి రసమునకు చేయవలసిన సంస్కారములును అ నేక విధములగు భౌతిక ప్రక్రియలును తెలియజేయబడినవి. మరియు నమూల్యములగు వజ్రవైడూర్యాది మణుల నిర్మాణములుగూడ జెప్ప బడినవి. రసాయనఖణ్డము. రసఖణ్ణమున బోధితములగు ఖనిజపదార్థములయొక్క భస్మసిన్దూరా దులను ఘుటికాది రూపములు నందించుటయు వానిచే జరామరణాదుల నశింప {జాలాంతరం తేఖానౌ యత్సూక్ష్మం దృశ్యతేరజః | తస్య త్రింశత్త మోభాగః పరమాణుస్సఉచ్యతే॥ (అనగా కిటికీలనుండి ప్రసరించు సూర్యకిరణ ములయందు కంటిక గుపడు నలుసులలో ముప్పదియవ భాగము 'పరమాణువు' అని దెలిసియుండిరి. ఇట్లు అతిసూక్ష్మతమములగు నలుసులను తూచుటకు తగిన త్రాసులను కూడ ఆక్యులు చిరకాలమున దెలిసియుండిరనుటకు పైవాక్యము లే నిదర్శనములు. కసరత్న సముచ్ఛయమున సోమనాథసిద్ధ పరిభాష ప్రసిద్ధము.<noinclude><references/></noinclude> 7j50l3yq8d7e43fhfcdm5rju29pwlb8 0 213780 558215 2026-06-07T07:12:12Z Dglasri 7328 [[WP:AES|←]]Created page with '{{Annamayya-box1-top|ఇందువల్ల నేమిగద్దు (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> ॥పల్లవి॥ ఇందువల్ల నేమిగద్దు యినుపగుగ్గిళ్లింతే యిందిరారమణు సేవే యిరవైన పదవి ॥చ1॥ సతులతో నవ్వులు చందమామగుటుకలు మతితలపోఁత లెం...' 558215 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|ఇందువల్ల నేమిగద్దు (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> ॥పల్లవి॥ ఇందువల్ల నేమిగద్దు యినుపగుగ్గిళ్లింతే యిందిరారమణు సేవే యిరవైన పదవి ॥చ1॥ సతులతో నవ్వులు చందమామగుటుకలు మతితలపోఁత లెండమావులనీళ్ళు రతులతో మాటలు రావిమానిపువ్వులు తతి విరహపుకాఁక తాటిమావినీడ ॥చ2॥ లలనల జవ్వనాలు లక్కపూసకపురులు నెలకొని సేసే బత్తి నీటిపై వ్రాత చెలువపు వినయాలు చేమకూరశైత్యాలు కొలఁదిలేని ననుపు గోడమీఁది సున్నము ॥చ3॥ పడఁతుల వేడుకలు పచ్చివడఁగండ్ల గుళ్లు కడుమోవితీపు చింతకాయకజ్జము బడి నలుమేలుమంగపతి శ్రీవేంకటేశ్వరుఁ- డడరించిన మాయలు అద్దములో నీడలు </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|iMduvalla nEmigaddu (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> || Pallavi || iMduvalla nEmigaddu yinupaguggillinthE yiMdirAramaNu sEvE yiravaina padavi || Charanam 1 || satulatO navvulu chaMdamAmaguTukalu matitalapO~ta leMDamAvuleeneeLLu ratulatO mATalu rAvimAnipuvvulu tati virahapukA~ka tATimAvineeda || Charanam 2 || lalanala javvanAlu lakkapUsakapurulu nelakoni sEsE batti neeTipai vrAta cheluvapu vinayAlu chEmakUraSaityAlu kola~dilEni nanupu gODamee~di sunnamu || Charanam 3 || paDa~tula vEDukalu pacchivaDa~gaMDla guLLu kaDumOviteepu chiMtakAyakajjamu baDi nalumElumaMgapati SreevEMkatESvaru~- DadariMchina mAyalu addamulO needaLu </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] jgg7452fj8myb4mn35m2abywdfv1nlw 558216 558215 2026-06-07T07:17:58Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 558216 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|ఇందువల్ల నేమిగద్దు (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> ॥పల్లవి॥ ఇందువల్ల నేమిగద్దు యినుపగుగ్గిళ్లింతే యిందిరారమణు సేవే యిరవైన పదవి ॥చ1॥ సతులతో నవ్వులు చందమామగుటుకలు మతితలపోఁత లెండమావులనీళ్ళు రతులతో మాటలు రావిమానిపువ్వులు తతి విరహపుకాఁక తాటిమావినీడ ॥చ2॥ లలనల జవ్వనాలు లక్కపూసకపురులు నెలకొని సేసే బత్తి నీటిపై వ్రాత చెలువపు వినయాలు చేమకూరశైత్యాలు కొలఁదిలేని ననుపు గోడమీఁది సున్నము ॥చ3॥ పడఁతుల వేడుకలు పచ్చివడఁగండ్ల గుళ్లు కడుమోవితీపు చింతకాయకజ్జము బడి నలుమేలుమంగపతి శ్రీవేంకటేశ్వరుఁ- డడరించిన మాయలు అద్దములో నీడలు </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|iMduvalla nEmigaddu (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> || Pallavi || iMduvalla nEmigaddu yinupaguggillinthE yiMdirAramaNu sEvE yiravaina padavi || Charanam 1 || satulatO navvulu chaMdamAmaguTukalu matitalapO~ta leMDamAvuleeneeLLu ratulatO mATalu rAvimAnipuvvulu tati virahapukA~ka tATimAvineeda || Charanam 2 || lalanala javvanAlu lakkapUsakapurulu nelakoni sEsE batti neeTipai vrAta cheluvapu vinayAlu chEmakUraSaityAlu kola~dilEni nanupu gODamee~di sunnamu || Charanam 3 || paDa~tula vEDukalu pacchivaDa~gaMDla guLLu kaDumOviteepu chiMtakAyakajjamu baDi nalumElumaMgapati SreevEMkatESvaru~- DadariMchina mAyalu addamulO needaLu </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2026/06/induvall-nemigaddu.html Induvalla nemigaddu - ఇందువల్ల నేమిగద్దు] ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] orh56qv9nm7o2t1zislsvtpy2qiz6s4 104 213781 558221 2026-06-07T09:48:33Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|66|చారిత్రక విషయములు|}}</noinclude>2. చలిక్య (ఆఱవ శతాబ్దము చివరఁ ఏడవ శతాబ్దము ప్రారంభము). తరువాత నీరూపము బాగుగలేదని తలంచి మంగళేశుని కాలమున "చలిక్య" రూపమును గడించిరి:- Ind. Ant. VI Vol, XIX, P. 16. 3. చలుక్య<ref>అన్నియెడలను 'ల' కార 'ళ' కారములను భేదములేక వాడిరి. గనుక 'ళ' కారరూపముల దేపతేప చెప్పనక్కరలేదు. అది అంతటను ఉన్నవనియె యెఱుఁగునది.</ref> (7 వ శతాబ్దము). అదియు బాగుగలేదని చివరకు రెండవ పులకేశికాలమున "చలుక్యరూపము” సిద్దమాయెను. ఇటు తరువాత నీరూపమే వాతాపి చాలుక్యుల యన్ని శాసనములలోను గానవచ్చును. చకారమునకు దీర్ఘముగల చాలుక్యరూపము వారి ఏశాసనమందును గానరాదు. ఇంతియకాదు. తూర్పు చాళుక్య శాసనములు పరీక్షించినను 9 వ శతాబ్దమువఱకును వారి యన్ని శాసనములలోను “చళుక్య" రూపమే గానవచ్చును. "చాళుక్య" యను దీర్ఘరూపము మొట్టమొదట కలి విష్ణువర్ధనుని (843-844) అహద నగరశాసనమునందు గానవచ్చును. ఇయ్యది, పూర్వ పశ్చిమ చాళుక్యుల పెక్కు శాసనములను బ్రకటించిన డాక్టరు ప్లీటు మతము, ప్లీటు వ్రాసినతరువాత ప్రకటింపఁబడిన పూర్వపశ్చిమచాళుక్యుల శాసనములను నేను శ్రద్ధతో పరీక్షించితిని. 9 వ శతాబ్దమునకు బూర్వపువానిలో "చాళుక్య" యను దీర్ఘ రూప మెచ్చటను గానరాదు. 4. చాళుక్య (9 వ శతాబ్దము) - ఈ రూపమును కళ్యాణపుర వంశమువారును, 9 వ శతాబ్దము తరువాత బూర్వచాళుక్యులును యథేచ్ఛముగ వాడిరి. "చలుక్య" యనునది సరియయిన సంస్కృతీకరణము కాదనియు, యాజ్ఞవల్క్య శబ్దమునందలి మొదటి యకారమునకు వృద్ధివచ్చినట్లు చాళుక్యపదములోని మొదటి చకారమునకు వృద్ధి రావలయుననియుఁ దలఁచి సంస్కృతీకరణమునందు ఈ శబ్దమును యింకొక మెట్టెక్కించి యప్పటి పండితులు చాళుక్యరూపమును సాధించిరి. తరువాతి వా రీరూపమునే ఎక్కువగా వాడినను, పూర్వపు<noinclude><references/></noinclude> mnyrxtiwdf1ce1lj9eqlok79fy71u4i 104 213782 558222 2026-06-07T09:57:58Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558222 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||చాళుక్యులు దాక్షిణాత్యులే|67}}</noinclude>'చలుక్య' రూపముగూడ నచటచ్చట తలచూపుచునే యుండెను. 5. చౌలుక్య - ఈశబ్దసంస్కరణ మింతటితో నాగినదికాదు. సంస్కృతమున చల్క, చల్కి శబ్దములు లేవు. లేనిశబ్దములనుండి “చలుక్య"గాని, “చాలుక్య"గాని పుట్టుటయెట్లు అని తలంచి పశ్చిమ చాళుక్యుల పండితులును, గుజరాతు చాళుక్యుల పండితులును “చులుక”మునుండి పుట్టెనన్నగాథ యొకదానిని గల్పించిరి. వారికి చాళుక్య రూపము సాధువుగఁ గన్పింపలేదు. చులుకమందలి మొదటి ఉకారమునకు వృద్ధివచ్చినయెడల “చౌ” కావలయునేగాని “చా" ఎట్లగు? కావున దిద్దుదిద్దుమని "చ " కు ఔత్వమిచ్చి చాలుక్యులను “చౌలుక్యులు” గావించిరి. 5 వ వంశమువారగు గుజరాతులోని సోళంకీలు ఈరూపమునే విశేషముగ వాడిరి. ఇట్లీశబ్దము చల్క్య, చలిక్య, చలుక్య, చాళుక్య, చౌలుక్య - యను అవతారముల నెత్తుచు పూర్తిగ సంస్కృతవేషమును ధరించితినని తలంచెను. ఈ మార్పులవలననే యియ్యది మూలరూపము కాదనియు దేశ్యశబ్దమునకు నలంకారములు పెట్టి ప్రాయశ్చిత్తము లొసంగి సిద్ధము చేయఁబడిన కృత్రిమ సాంస్కృతిక రూపమనియు స్పష్టముగా దేలుచున్నది. దేశశబ్దములకు, తద్భవశబ్దములకు భిన్నకాలములందును, భిన్న దేశములందును భిన్నరూపము లుండుట కలదు. కాని సంస్కృతశబ్దముయొక్క రూపము లిట్లుమాఱుట ఎచటనైనను కలదా ? ఆ మాఱుటలోను ఒక శబ్దమునకంటె మఱియొకశబ్దము కఠినమైనదిగా మాఱుట గొప్ప వింత. కావున "చలికి” శబ్దముదేశ్యము; "చాళుక్య” శబ్దము పండిత నిర్మితము అనుటకు సందేహములేదు. చాళుక్యులంగుఱించి క్షత్రియులని వ్రాయఁబడియున్నను పండితులకు వారి క్షత్రియత్వమును గుఱించి సంశయముండినట్లు తోచుచున్నది. బిల్హణుడు విక్రమాంకదేవచరిత్రమునందు ఈ వంశాభివృద్ధిని గుఱించి వ్రాయుచు ఇట్లనుచున్నాఁడు.<noinclude><references/></noinclude> e67kn23udo3mny4tumz2rlczhm9xdon 104 213783 558223 2026-06-07T10:13:05Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558223 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|68|చారిత్రక విషయములు|}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} “క్రమేణ తస్మా దుదియాయ వంశః ళౌరేఃపదా ద్గాంగఇవ ప్రవాహః" [1. 57] </poem> ఇచ్చట స్పష్టముగాఁ దెలియకుండగను, ధ్వనిమూలకముగాఁ దోచునట్లును ఈజాతివారు శూద్రప్రాయులని చెప్పుటయే కవియొక్క యుద్దేశముగాఁ గానవచ్చుచున్నది. విష్ణుపాదమునందు పుట్టిన గంగా ప్రవాహమువలె అతనివలన నావంశము క్రమముగా వృద్ధిచెందెనని కవి చెప్పుచున్నాడు. పైకిచూడ గంగతోపోల్చుట పవిత్రతను సూచించినను విష్ణుపాదోచిద్భవత్వము శూద్రత్వమును ధ్వనించును. శూద్రజాతిని వర్ణించినప్పుడు వారిని విష్ణుపాదోద్భవమయిన గంగతో పోల్చి వర్ణించుట కవిసాంప్రదాయమయి యున్నది. {{c|ఇంకొక ప్రబల ప్రమాణము}} అఱవమునందు "దివాకరమ్" అను పేరుగల కోశముగలదు. ఇది 9-10 శతాబ్దప్రాంతపుది. ఇది యింతకంటెను ప్రాచీనమని చెప్పువారును కలరు. ఇందు “చళిక్యవెందర్ " “వెళ్‌కుల అరసర్" అను పదములు పర్యాయపదములుగా నీయబడినవి. "చళిక్యరాజులు" "వేళ్‌కుల నృపతులు" అని యీపదముల కర్థము. అనగా ఆకాలమున చాళుక్యులు వెళ్ కులమువారన్న నమ్మిక యుండెననుట స్పష్టము. వెళ్ కులమువారిని యిప్పుడు “వెల్లాళ్" అందురు, వీరు శూద్రులు. తెలుగులోని వెలమవారు. కన్నడములోని 'వక్కలగర్' మొదలయిన జాతులు వెల్ జాతులనియే చెప్పవలెను. వీరందఱును మొదట నొక్కజాతివారే. కాని దేశభేదముల బట్టి పేళ్లు మాఱుట సంభవించినది. దీనినిబట్టి చాళుక్యులు మొదట దాక్షిణాత్యశూద్రజాతివారనియు, రాజ్యము వచ్చిన తరువాత క్రమముగ క్షత్రియత్వము జెందిరనియు స్పష్టమగుచున్నది. {{c|వీరే యననేల ?}} ఒక్క చాళుక్యులను గుఱించియే యననేల? దక్షిణమునందుఁ బ్రఖ్యాతిచెందిన కదంబ, రాష్ట్రకూట, హొయగళ, చోళ, పాండ్య<noinclude><references/></noinclude> 4ott6i53auwv503o3znkygcpjfevtph 558224 558223 2026-06-07T10:13:39Z శ్రీరామమూర్తి 1517 558224 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|68|చారిత్రక విషయములు|}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} “క్రమేణ తస్మా దుదియాయ వంశః ళౌరేఃపదా ద్గాంగఇవ ప్రవాహః" [1. 57] </poem> ఇచ్చట స్పష్టముగాఁ దెలియకుండగను, ధ్వనిమూలకముగాఁ దోచునట్లును ఈజాతివారు శూద్రప్రాయులని చెప్పుటయే కవియొక్క యుద్దేశముగాఁ గానవచ్చుచున్నది. విష్ణుపాదమునందు పుట్టిన గంగా ప్రవాహమువలె అతనివలన నావంశము క్రమముగా వృద్ధిచెందెనని కవి చెప్పుచున్నాడు. పైకిచూడ గంగతోపోల్చుట పవిత్రతను సూచించినను విష్ణుపాదోచిద్భవత్వము శూద్రత్వమును ధ్వనించును. శూద్రజాతిని వర్ణించినప్పుడు వారిని విష్ణుపాదోద్భవమయిన గంగతో పోల్చి వర్ణించుట కవిసాంప్రదాయమయి యున్నది. {{c|ఇంకొక ప్రబల ప్రమాణము}} అఱవమునందు "దివాకరమ్" అను పేరుగల కోశముగలదు. ఇది 9-10 శతాబ్దప్రాంతపుది. ఇది యింతకంటెను ప్రాచీనమని చెప్పువారును కలరు. ఇందు “చళిక్యవెందర్ " “వెళ్‌కుల అరసర్" అను పదములు పర్యాయపదములుగా నీయబడినవి. "చళిక్యరాజులు" "వేళ్‌కుల నృపతులు" అని యీపదముల కర్థము. అనగా ఆకాలమున చాళుక్యులు వెళ్ కులమువారన్న నమ్మిక యుండెననుట స్పష్టము. వెళ్ కులమువారిని యిప్పుడు “వెల్లాళ్" అందురు, వీరు శూద్రులు. తెలుగులోని వెలమవారు. కన్నడములోని 'వక్కలగర్' మొదలయిన జాతులు వెల్ జాతులనియే చెప్పవలెను. వీరందఱును మొదట నొక్కజాతివారే. కాని దేశభేదముల బట్టి పేళ్లు మాఱుట సంభవించినది. దీనినిబట్టి చాళుక్యులు మొదట దాక్షిణాత్యశూద్రజాతివారనియు, రాజ్యము వచ్చిన తరువాత క్రమముగ క్షత్రియత్వము జెందిరనియు స్పష్టమగుచున్నది. {{c|వీరే యననేల ?}} ఒక్క చాళుక్యులను గుఱించియే యననేల? దక్షిణమునందుఁ బ్రఖ్యాతిచెందిన కదంబ, రాష్ట్రకూట, హొయగళ, చోళ, పాండ్య<noinclude><references/></noinclude> jn8m8o30vrgjaccbmzxwk5ulh7adp0k 104 213784 558225 2026-06-07T10:19:02Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558225 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||చాళుక్యులు దాక్షిణాత్యులే|69}}</noinclude>చేరాదులందఱును మొదట వ్యవసాయముచేయు తెగలుగా నుండిరి తరువాత వారిలోనుండి పరాక్రమశాలులు పుట్టి రాజులయి ప్రబలిన తరువాత తాము క్షత్రియులమని చెప్పుకొనసాగిరి. అనఁగా మొదట శూద్రులుగానుండి క్షాత్రతేజమువలన క్షత్రియత్వము నొందిరి. కావున వీరు సూర్యునినుండి పుట్టిరి: చంద్రునినుండి పుట్టిరి : ఇక్ష్వాకువంశజులు అని చెప్పినప్పుడు లేదని చెప్పవలసివచ్చునేగాని క్షాత్రతేజమువలన క్షత్రియత్వము సంపాదించినవారని చెప్పినయెడల నెవ్వరును కాదని చెప్పుటకు వీలులేదు. ఏకాధ్వరముగ ఆఱువందల సంవత్సరములవఱకును తెనుగుదేశమును కర్ణాటకదేశాదులను పెక్కువందల సంవత్సరములవఱకును ఏలి సమ్రాట్ శ్రీహర్షుని పారదోలిన చాళుక్యులు క్షత్రియులు కానియెడల మఱియెవరు క్షత్రియులు? {{rule|2cm}}<noinclude><references/></noinclude> c1yyllwwbpk1uikse68pobfjqa5p2jf 104 213785 558226 2026-06-07T10:33:22Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 558226 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|70|చారిత్రక విషయములు|}}</noinclude>{{c|'''ఏకశిలానగర మోరుగల్లే.'''<ref>అముద్రితము.</ref>}} {{rule|2cm}} {{c|సీద్ధాంతస్థాపనము}} {{c|ప్రథమహేతువు}} బమ్మెరపోతరాజు ఆంధ్రభాగవతమును 'ఏకశిలానగరము' నందు వ్రాయఁ బ్రారంభించినట్లు ఆగ్రంథమునందే చెప్పఁబడియున్నది. పోతన 14-15 వ శతాబ్దములోనివాఁడు.<ref>ఆంధ్రకవులచరిత్ర, ప్రథమభాగము. పుట 551.</ref> ఆ కాలమున నాంధ్రదేశమందు 'ఏకశిలానగరము' అను నామము కాకతీయరాజుల రాజధానియైన ఓరుగంటికి నుండెననుట సుప్రసిద్దము.<ref>ప్రతాపరుద్రీయము.</ref> అందఱు నొప్పుకొనిన విషయము, ఆకాలపు గ్రంథములవలనను శాసనములవలనను నిశ్చితము. ఆకాలమునందీపేరు మఱియొకగ్రామమున కుండెననుటకు నెవ్వరును సమకాలికప్రమాణ మేదియుఁ జూపి యుండలేదు. కావున ఆంధ్రభాగవత రచన ఓరుగంటిలోనే ప్రారంభింపబడెననుట సిద్ధాంతము. {{c|(అ) పోతనకాలము.}} వాదవిషయములు గాని స్వతంత్రప్రమాణములనుబట్టి చూడ, పోతన తిక్కనసోమయాజిని పూర్వకవిగా పొగడెఁ గావున క్రీ. శ. 1300 లకుఁ దరువాతివాఁడనియు, కృష్ణరాయల చరమదశయందున్న అయ్యలరాజు రామభద్రునిచేఁ బొగడ్తగన్నవాఁడగుటచే క్రీ. శ. 1500 లకుఁ బూర్వుఁడనియు నిశ్చయముగఁ దెలిసికొనవచ్చును. ఈ కవి యీ 200 సంవత్సరములలో నెప్పుడో పుట్టి యెప్పుడో కీర్తిశేషుఁ<noinclude><references/></noinclude> e51rrn9i4c60t9t3d169bwlwthdqbth