హరిహరి రామ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="te">
  <siteinfo>
    <sitename>వికీసోర్స్</sitename>
    <dbname>tewikisource</dbname>
    <base>https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">మీడియా</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ప్రత్యేక</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">చర్చ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">వాడుకరి</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">వాడుకరి చర్చ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">వికీసోర్స్</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">వికీసోర్స్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">దస్త్రం</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">దస్త్రంపై చర్చ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">మీడియావికీ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">మీడియావికీ చర్చ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">మూస</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">మూస చర్చ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">సహాయం</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">సహాయం చర్చ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">వర్గం</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">వర్గం చర్చ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ద్వారము</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ద్వారము చర్చ</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">రచయిత</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">రచయిత చర్చ</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">పుట</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">పుట చర్చ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">సూచిక</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">సూచిక చర్చ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">మాడ్యూల్</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">మాడ్యూల్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>హరిహరి రామ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6676</id>
    <revision>
      <id>560819</id>
      <parentid>26036</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T11:41:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>అక్షర దోష పరిష్కరణ</comment>
      <origin>560819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1048" sha1="9s8fnamzrlgxhodi0wefjqfn7ttf0zv" xml:space="preserve">{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[రామదాసు కీర్తనలు]] | రచయిత = రామదాసు | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి =  | వివరములు = |సంవత్సరం= }} 
__NOTOC__ 

             ధన్యాసి రాగం       ఆది తాళం

ప: హరి హరి రామ నన్నరమర జూడకు

నిరతము నీ నామస్మరణ ఏమరను


చ1: దశరధ నందన దశముఖ మర్థన

పశుపతి రంజన పాప విమోచన  || హరి ||


చ2: మణిమయ భూషణ మంజుల భాషణ

రణ జయ భీషణ రఘుకుల పోషణ   || హరి ||


చ3: పతితపావన నామ భద్రాచలధామ

సతతము శ్రీరామ దాసు నేలుమా రామ   || హరి ||

{{PD-old}}

[[వర్గం:రామదాసు కీర్తనలు]]</text>
      <sha1>9s8fnamzrlgxhodi0wefjqfn7ttf0zv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>లలిత ప్రియ కమలం</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9643</id>
    <revision>
      <id>560814</id>
      <parentid>540268</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T11:21:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36182-97</username>
        <id>7373</id>
      </contributor>
      <comment>మధుర కాదు మరుల</comment>
      <origin>560814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2978" sha1="15cmd0kba36vxcxn5x5nx1n3c1nlx13" xml:space="preserve">[[రుద్రవీణ]] సినిమాలోని పాట

లలిత ప్రియ కమలం విరిసినది ||2||

కన్నుల కొలనిని ఆ..

ఉదయ రవి కిరణం మెరిసినది 

ఊహల జగతిని ఆ.. ||ఉదయ||

అమృత కలశముగా ప్రతి నిమిషం ||2||

కలిమికి దొరకని చెలిమిని కురిసిన అరుదగు వరమిది ||లలిత||


రేయి పవలు కలిపే సూత్రం సాంధ్య రాగం 

కాదా నీలో నాలో పొంగే ప్రణయం  

నేల నింగి కలిపే బంధం ఇంద్రచాపం   

కాదా మన స్నేహం ముడివేసే పరువం 

కళల విరుల వనం మన హృదయం ||2||

వలచిన ఆమని కూరిమి మీరగ చేరిన తరుణం 

కోటి తలపుల చివురులు తొడిగెను  

తేటి స్వరముల మధువులు చిలికెను 

తీపి పలుకుల చిలుకల కిలకిల 

తీగ సొగసుల తొణికిన మిలమిల

పాడుతున్నది ఎద మురళి 

రాగ ఝరి తరగల మృదు రవళి  

తూగుతున్నది మరుల వని 

లేత విరి కులుకుల నటన గని 

వేల మధుమాసముల పూల దరహాసముల మనసులు మురిసెను  ||లలిత||

 
కోరే కోవెల ద్వారం నీవై చేరుకోగా 

కాదా నీకై మ్రోగే ప్రాణం ప్రణవం 

తీసే శ్వాసే ధూపం చూసే చూపే దీపం 

కాదా మమకారం నీ పూజా కుసుమం 

మనసు హిమగిరిగా మారినది ||2||
 
కలసిన మమతల స్వరగతి పశుపతి పదగతి కాగా

మేని మలుపుల చెలువపు గమనము 

వీణ పలికిన జిలిబిలి గమకము 

కాలి మువ్వగ నిలిచెను కాలము 

పూల పవనము వేసెను తాళము 

గేయమైనది తొలి ప్రాయం 

రాయమని మాయని మధు కావ్యం 

స్వాగతించెను ప్రేమ పథం 

సాగినది ఇరువురి బ్రతుకు రథం 

కోరికల తారకల సీమలకు చేరుకొనే వడి వడి పరుగిడి ||ఉదయ||
 
[[వర్గం:సినిమా పాటలు]]</text>
      <sha1>15cmd0kba36vxcxn5x5nx1n3c1nlx13</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి</title>
    <ns>2</ns>
    <id>20449</id>
    <revision>
      <id>560808</id>
      <parentid>558434</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T10:34:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యంకూర్పు వివరాలు */</comment>
      <origin>560808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25430" sha1="935qomfy2d0c826l0lonka6cxvefsec" xml:space="preserve">నా పేరు శ్రీరామమూర్తి
[[దస్త్రం:Srirama murthy.jpg|thumb|శ్రీరామమూర్తి]]


==ఆర్కీవులోని మొత్తం తెలుగు పుస్తకాలు==
* [https://archive.org/details/digitallibraryindia?and%5B%5D=collection%3A%22digitallibraryindia%22&amp;and%5B%5D=languageSorter%3A%22Telugu%22 22,945 తెలుగు పుస్తకాలు వీక్షణల ప్రకారంగా.]


==వికీసోర్స్ గణాంకాలు==
* [https://tools.wmflabs.org/phetools/statistics.php అన్ని వికీసోర్సులలో తెలుగు వికీసోర్స్ స్థానం యొక్క విశ్లేషణ.]

¼ - ¾ 

½

== పాఠ్యంకూర్పు వివరాలు==
* మొత్తం పుటలు=40064
* మొత్తం పుస్తకాలు=165

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!క్రమ సంఖ్య
!పుస్తకం పేరు
!పుటలు
!ఈ బుక్ 
|-
|1
|[[సూచిక:AndhraRachaitaluVol1.djvu|ఆంధ్రరచయితలు]]
|407
|ఉంది 
|-
|2
|[[సూచిక:Naajeevitayatrat021599mbp.pdf|నాజీవితయాత్ర]] 
|830
|ఉంది
|-
|3
|[[సూచిక:AndhraKavulaCharitamuVol2.pdf|ఆంధ్ర కవులచరిత్రము]]
|268
|ఉంది
|-
|4
|[[సూచిక:DivyaDesaPrakasika.djvu|దివ్యదేశ ప్రకాశిక]]
|398
|ఉంది
|-
|5
|[[సూచిక:Kankanamu020631mbp.pdf|కంకణం]]
|26
|ఉంది
|-
|6
|[[సూచిక:SampurnaNeetiChandrikaPart1.pdf|సంపూర్ణ నీతిచంద్రిక]]
|104
|ఉంది
|-
|7
|[[సూచిక:Pranayamamu.pdf|ప్రాణాయామము]]
|134
|ఉంది
|-
|8
|[[సూచిక:GanapathiMuniCharitraSamgraham.djvu|గణపతిముని చరిత్ర]]
|135
|ఉంది
|-
|9
|[[సూచిక:Womeninthesmrtis026349mbp.pdf|స్మృతికాలపు స్త్రీలు]]
|220
|-
|10
|[[సూచిక:Abalaa sachcharitra ratnamaala.pdf|అబలా సచ్చరిత్ర రత్నమాల]]
|276
|-
|11
|[[సూచిక:SamardaRamadasu.djvu|సమర్థ రామదాసు]]
|68
|ఉంది
|-
|12
|[[సూచిక:Nanakucharitra021651mbp.pdf|నానకు చరిత్ర]]
|131
|ఉంది
|-
|13
|[[సూచిక:Abraham Lincoln (Telugu).pdf|ఆబ్రహాము లింకను]]
|238
|ఉంది
|-
|14
|[[సూచిక:Andhraveerulupar025903mbp.pdf|ఆంధ్ర వీరులు]]
|137
|-
|15
|[[సూచిక:Andhraveerulupar025958mbp.pdf|ఆంధ్ర వీరులు-రెండవభాగము]]
|177
|-
|16
|[[సూచిక:Andrulasangikach025988mbp.pdf|ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర]]
|423
|ఉంది
|-
|17
|[[సూచిక:Srivemanayogijiv00unknsher.pdf|శ్రీవేమనయోగి జీవితము]]
|35
|ఉంది
|-
|18
|[[సూచిక:Vedhamu Venkataraya Shastrula Vari Jeevitha Charitra Sangrahamu.pdf|వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రులవారి జీవితచరిత్ర సంగ్రహము]]
|224
|ఉంది
|-
|19
|[[సూచిక:Chandamama 1947 07.pdf|చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక/సంపుటము 1/జూలై 1947]]
|52
|-
|20
|[[సూచిక:Aandhra deishamu videisha yaatrikulu.pdf|ఆంధ్రదేశము విదేశయాత్రికులు]]
|175
|-
|21
|[[సూచిక:Konda venkatappayya pantulu prathama bhaagamu.pdf|దేశభక్త కొండ వేంకటప్పయ్య పంతులు]]
|235
|ఉంది
|-
|22
|[[సూచిక:Andhra bhasha charitramu part 1.pdf|ఆంధ్ర భాషా చరిత్రము 1. వ భాగము]]
|450
|-
|23
|[[సూచిక:Aliya Rama Rayalu.pdf|అళియరామరాయలు]]
|245
|-
|24
|[[సూచిక:Bhaarata arthashaastramu (1958).pdf| భారత అర్థశాస్త్రము]]
| 453
|ఉంది
|-
|25
|[[సూచిక:Bharatiyanagarik018597mbp.pdf|భారతీయ నాగరికతా విస్తరణము]]
|87
|-
|26
|[[సూచిక:Adhunikarajyanga025633mbp.pdf|ఆధునిక రాజ్యాంగ సంస్థలు]]
|332
|-
|27
|[[సూచిక:ఆంధ్రులపుట్టుపూర్వోత్తరములు.pdf|ఆంధ్రులపుట్టుపూర్వోత్తరములు]]
|83
|-
|28
|[[  సూచిక:Ben'jaminu phraan'klinu jiivita charitramu.pdf|బెంజమిను ఫ్రాంక్లిను జీవితచరిత్రము]]
|145
|-
|29
|[[సూచిక:Aandruu kaarnegii, Telugu (1955).pdf|ఆండ్రూ కార్నెగీ (జీవితచరిత్ర)]]
|242
|-
|30
|[[సూచిక:Jeevasastra Samgrahamu.pdf|జీవశాస్త్ర సంగ్రహము]]
|370
|-
|31
|[[సూచిక:The Verses Of Vemana (1911).pdf|వేమన పద్యములు (సి. పి. బ్రౌన్)]]
|190
|-
|32
| [[సూచిక:2015.372412.Taataa-Charitramu.pdf|తాతాచరిత్రము]]
|180
|-
|33
|[[సూచిక:Sumitra Charitram Kandukuri Veeresalingam.pdf|సుమిత్ర చరిత్రమ్]]
|27
|ఉంది
|-
|34
|[[సూచిక:Bobbili yuddam natakam.pdf|బొబ్బిలియుద్ధనాటకము]]
|113
|-
|35
|[[సూచిక:PadabhamdhaParijathamu.djvu|పదబంధ పారిజాతము]]
|875
|-
|36
|[[సూచిక:2015.497290.chinnayasuuri-jiivitamu.pdf|చిన్నయసూరి జీవితము]]
|110
|-
|37
|[[సూచిక:Anandam Manishainavadu.pdf|ఆనందం మనిషైనవాడు]]
|71
|-
|38
|[[సూచిక:Apoorva Brahmacharya Prahasanamu - Kandukuri Veeresalingam.pdf|అపూర్వ బ్రహ్మచర్య ప్రహసనము]]
|29
|-
|39
|[[సూచిక:2015.373190.Athma-Charitramu.pdf|ఆత్మచరిత్రము]]
|660
|-
|40
|[[సూచిక:Kumbharaana020881mbp.pdf|కుంభరాణా(మీరాబాయి)]]
|88
|-
|41
|[[సూచిక:2015.392383.Kavi-Kokila.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి - 3 : నాటకములు]]
|330
|-
|42
|[[సూచిక:Bilva Mangala, Sri Pada Kameswara Rao.pdf|బిల్వమంగళ]]
|122
|-
|43
|[[సూచిక:Sahitya Memamsa, Sripada Kameshwar Rao.pdf|సాహిత్య మీమాంస]]
|225
|-
|44
|[[సూచిక:Abalaa sachcharitra ratnamaala Dvitiiya Sanputa.pdf|అబలాసచిత్ర రత్నమాల, ద్వితీయ సంపుటము]]
|295
|-
|45
|[[సూచిక:Mana-Jeevithalu.pdf|మన జీవితాలు]]
|325
|-
|46
|[[సూచిక:2015.328360.Andhra-Mahaniyulu.pdf|ఆంధ్ర మహనీయులు]]
|80
|-
|47
|[[సూచిక:2015.329863.Vallabaipatel.pdf|వల్లభాయి పటేల్]]
|155
|-
|48
|[[సూచిక:Little Masters Sulabha Vyakaranamu.pdf|లిటిల్ మాస్టర్స్ సులభ వ్యాకరణము]]
|145
|ఉంది
|-
|49
|[[సూచిక:Jagattu-Jiivamu.pdf|జగత్తు - జీవము]]
|60
|-
|50
|[[సూచిక:Indrani-Saptasathi-in-Telugu-By-Vasishtha-T-Ganapati-Muni.pdf|ఇంద్రాణీ సప్తశతీ]]
|260
|-
|51
|[[సూచిక:Sweeya Charitramu VOLUME 01 Kandukuri Veeresalingam 1911 414 P 2020010023927.pdf|స్వీయ చరిత్రము-ప్రథమ భాగము]]
|380
|ఉంది
|-
|52
|[[సూచిక:Mahaapurushhula-jiivitamulu.pdf|మహాపురుషుల జీవితములు]]
|385
|-
|53
|[[సూచిక:Bhagira Loya.djvu|భోగీరలోయ, ఇతరకథలు]]
|115
|-
|54
|[[సూచిక:Kavijeevithamulu.pdf|కవి జీవితములు]]
|690
|-
|55
|[[సూచిక:Sasi Kala, Adavi Bapiraju.pdf|శశికళ]]
|110
|-
|56
|[[సూచిక:2015.393685.Umar-Kayyam.pdf|ఉమర్ ఖయ్యామ్]]
|220
|-
|57
|[[సూచిక:Gona gannareddy, Adavi Bapiraju.pdf|గోన గన్నారెడ్డి]]
|320
|-
|58
|[[సూచిక:Kashi-Majili-Kathalu.pdf|కాశీ మజిలీ కథలు]]
|175
|-
|59
|[[సూచిక:సత్యశోధన.pdf|సత్యశోధన]]
|425
|-
|60
|[[సూచిక:Chandragupta-Chakravarti.pdf|చంద్రగుప్త చక్రవర్తి]]
|165
|-
|61
|[[సూచిక:English Journalismlo Toli Telugu Velugu Dampuru Narasayya.pdf|ఇంగ్లీషు జర్నలిజంలో తొలి తెలుగు వెలుగు - దంపూరి నరసయ్య]]
|190
|-
|62
|[[సూచిక:Maha-Purushula-Jeevitacaritramulu.pdf|మహాపురుషుల జీవితచరిత్రములు (ప్రథమ సంపుటము)]]
|180
|-
|63
|[[సూచిక:MaharshulaCharitraluVol6.djvu|మహర్షుల చరిత్రలు, ఆరవ సంపుటము]]
|100
|-
|64
|[[సూచిక:నారాయణీయము.pdf|నారాయణీయము]]
|64
|-
|65
|[[సూచిక:Maharshula-Charitralu.firstpart.pdf|మహర్షుల చరిత్రలు (మొదటి భాగము)]]
|166
|-
|66
|[[సూచిక:మాటా మన్నన.pdf|మాటా మన్నన]]
|65
|-
|67
|[[సూచిక:దక్షిణాఫ్రికా సత్యాగ్రహ చరిత్ర.pdf|దక్షిణాఫ్రికా సత్యాగ్రహ చరిత్ర]]
|390
|-
|68
|[[సూచిక:ప్రపంచ చరిత్ర - మొదటి భాగము.pdf|ప్రపంచచరిత్ర మొదటి భాగము, 1]]
|108
|-
|69
|[[సూచిక:బ్రిటిష్ రాజ్యతంత్రయుగము అను బ్రిటిష్ ఇండియా చరిత్ర దిగవల్లి వేంకటశివరావు.pdf|భారతదేశమున బ్రిటీష్ రాజతంత్ర యుగము అను బ్రిటీష్ ఇండియా చరిత్ర]]
|762
|-
|70
|[[సూచిక:Tikkana-Somayaji.pdf|తిక్కన సోమయాజి]]
|130
|-
|71
|[[సూచిక:Thimmarusumantri.pdf|తిమ్మరుసు మంత్రి]]
|160
|-
|72
|[[సూచిక:Parama yaugi vilaasamu (1928).pdf|పరమయోగి విలాసము]]
|685
|-
|73
|[[సూచిక:Venoba-Bhudanavudyamamu.pdf|వినోబా బూదాన వుద్యమము]]
|49
|-
|74
|[[సూచిక:Sri-Srinivasa-Ayengar.pdf|శ్రీమా౯ ఎస్. శ్రీనివాస అయ్యంగారి జీవితము]]
|160
|-
|75
|[[సూచిక:Jajimalli by Adivi Bapiraju.pdf|నరుడు మరియు జాజిమల్లి]]
|73
|-
|76
|[[సూచిక:హంసవింశతి.pdf|హంసవింశతి]]
|70
|-
|77
|[[సూచిక:హాస్యవల్లరి.pdf|హాస్యవల్లరి]]
|170
|-
|78
|[[సూచిక:సింహాసన ద్వాత్రింశిక (కొరవి గోపరాజు).pdf|సింహాసన ద్వాత్రింశిక]]
|53
|-
|79
|[[సూచిక:Saundarya-Lahari.pdf|సౌందర్యలహరి (వావిళ్ల 1929)]]
|75
|-
|80
|[[సూచిక:Andhra-Bhashabhushanamu.pdf|ఆంధ్రభాషాభూషణము]]
|63
|-
|81
|[[సూచిక:Kopparapu-soodara-kavula-kavitvamu.pdf|కొప్పరపు సోదర కవుల కవిత్వము]]
|322
|-
|82
|[[సూచిక:Tenaali-Raamakrishnakavi-Charitramu.pdf|తెనాలి రామకృష్ణకవి చరిత్రము]]
|70
|-
|83
|[[సూచిక:Kavikokila-Granthamala3-Khandakavya.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి, ఖండకావ్యములు]]
|310
|-
|84
|[[సూచిక:Kavikokila-Granthavali-4 Vyasamulu.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి, వ్యాసములు]]
|270
|-
|85
|[[సూచిక:శ్రీ రామాయణము - బాలకాండము.pdf|శ్రీరామాయణము, మొదటిసంపుటము]]
|570
|-
|86
|[[సూచిక:బసవపురాణము (పాల్కురికి సోమనాథుఁడు).pdf|బసవపురాణము]]
|350
|-
|87
|[[సూచిక:Dvipada-basavapuraanamu.pdf|ద్విపద బసవపురాణము]]
|300
|-
|88
|[[సూచిక:Oka-Yogi-Atmakatha.pdf|ఒక యోగి ఆత్మకథ]]
|850
|-
|89
|[[సూచిక:తెలుగు వాక్యం.pdf|తెలుగు వాక్యం]]
|112
|-
|90
|[[సూచిక:Navanadhacharitra.pdf|నవనాథచరిత్ర]]
|308
|-
|91
|[[సూచిక:Kavijanaashrayamu-Chandashastramu.pdf|కవిజనాశ్రయము]]
|120
|-
|92
|[[సూచిక:Shrii-raamakrxshhna-suuktimuktaavali.pdf|శ్రీ రామకృష్ణ సూక్తిముక్తావళి]]
|400
|-
|93
|[[సూచిక:Naayakuraalu.Play.pdf|నాయకురాలు (పల్నాటి వీరచరిత్ర)]]
|130
|-
|94
|[[సూచిక:Rangun Rowdy Drama.pdf|రంగూన్‌ రౌడీ]]
|110
|-
|95
|[[సూచిక:Shriimahaabhaarata-Shriimadraamaayana-Vimarsamu1907.pdf|శ్రీమహాభారత శ్రీమద్రామయణ విమర్శము]]
|200
|-
|96
|[[సూచిక:Tenugutota.pdf|తెనుగు తోట]]
|40
|-
|97
|[[సూచిక:Prabhutvamu.pdf|ప్రభుత్వము]]
|110
|-
|98
|[[సూచిక:Manooshakti.pdf|మనోశక్తి]]
|55
|-
|99
|[[సూచిక:Ambati Venkanna Patalu -2015.pdf|అంబటి వెంకన్న పాటలు]]
|400
|-
|100
|[[సూచిక:Kaashii-Majilee-Kathalu-V10.pdf|కాశీమజిలీకథలు, పదవభాగము]]
|420
|-
|101
|[[సూచిక:Kaseemajilee Kathalu 8 Part Madhira Subbanna Deekshitulu 1937 415 P.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఎనిమిదవభాగము]]
|395
|-
|102
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -01.pdf|కాశీమజిలీకథలు, మొదటిభాగము]]
|305
|-
|103
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -02.pdf|కాశీమజిలీకథలు, రెండవభాగము]]
|245
|-
|104
|[[సూచిక:Kaseemajilee Kathalu 3 Part Madhira Subbanna Deekshitulu.pdf|కాశీమజిలీకథలు, మూఁడవ భాగము]]
|300
|-
|105
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -09.pdf|కాశీమజిలీకథలు, తొమ్మిదవ భాగము]]
|299
|-
|106
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -04.pdf|కాశీమజిలీకథలు, 4వ భాగము]]
|321
|-
|107
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-05.pdf|కాశీమజిలీకథలు, అయిదవ భాగము]]
|330
|-
|108
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-06.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఆఱవ భాగము]]
|325
|-
|109
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -07.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఏడవ భాగము]]
|290
|-
|110
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-12.pdf|కాశీమజిలీకథలు, పండ్రెండవ భాగము]]
|290
|-
|111
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - రెండవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - రెండవ సంపుటం]]
|132
|-
|112
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - మూడవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - మూడవ సంపుటం]]
|385
|-
|113
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - నాలుగవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - నాలుగవ సంపుటం]]
|311
|-
|114
|[[సూచిక:Srikrishnudu-Choopina-Maargamu.pdf|శ్రీకృష్ణుడు చూపిన మార్గము]]
|150
|-
|115
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఐదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఐదవ సంపుటం]]
|380
|-
|116
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఆరవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఆరవ సంపుటం]]
|180
|-
|117
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఎనిమిదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఎనిమిదవ సంపుటం]]
|300
|-
|118
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - తొమ్మిదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - తొమ్మిదవ సంపుటం]]
|300
|-
|119
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదవ సంపుటం]]
|179
|-
|120
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదకొండవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదకొండవ సంపుటం]]
|600
|-
|121
|[[సూచిక:బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf|బ్రహ్మోత్తరఖండము]]
|348
|-
|122
|[[సూచిక:పద్మపురాణము (మడికి సింగన).pdf|పద్మపురాణము]]
|300
|-
|123
|[[సూచిక:అనుభవసారము (పాల్కుఱికి సోమనాథుడు).PDF|అనుభవసారము]]
|53
|-
|124
|[[సూచిక:చతుర్వేదసారము (పాల్కుఱికి సోమనాథుడు).pdf|చతుర్వేదసారము]]
|150
|-
|125
|[[సూచిక:Indrani-Saptasathi-in-Telugu-By-Vasishtha-T-Ganapati-Muni.pdf|ఇంద్రాణీ సప్తశతీ]]
|260
|-
|126
|[[సూచిక:నారదీయపురాణము (అల్లాడు నృసింహకవి).pdf|నారదీయపురాణము]]
|192
|-
|127
|[[సూచిక:ఆంధ్రకామందకము (జక్కరాజు వేంకటకవి).pdf|ఆంధ్రకామందకము]]
|254
|-
|128
|[[సూచిక:Vavilala Somayajulu Sahityam-2 Natakalu.pdf|వావిలాల సోమయాజులు సాహిత్యం - 2]]
|550
|-
|129
|[[సూచిక:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Three.pdf|సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము మూడవ సంపుటము]]
|700
|-
|130
|[[సూచిక:రామాయణ విశేషములు.pdf|రామాయణ విశేషములు]]
|241
|-
|131
|[[సూచిక:Bala Neethi.pdf|బాలనీతి]]
|150
|-
|132
|[[సూచిక:Andhra Nataka Padya Pathanam Bhamidipati Kameswararao.pdf|ఆంధ్రనాటక పద్యపఠనం]]
|160
|-
|133
|[[సూచిక:సురవరం ప్రతాపరెడ్డి వ్యాసాలు.djvu|సురవరం ప్రతాపరెడ్డి వ్యాసాలు]]
|390
|-
|134
|[[సూచిక:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf|నా జీవిత కథ - నవ్యాంధ్రము]]
|500
|-
|135
|[[సూచిక:Bharatiya Chitrakala (Telugu) By T.Rama Rao, 1930.pdf|భారతీయ చిత్రకళ]]
|230
|-
|136
|[[సూచిక:Garimellavyasalu019809mbp.pdf|గరిమెళ్ళ వ్యాసాలు]]
|185
|-
|137
|[[సూచిక:Golakonda patrika sampadakeeyalu.pdf|గోలకొండ పత్రిక సంపాదకీయాలు]]
|235
|-
|138
|[[సూచిక:దొంగాటకం.djvu|దొంగాటకం]]
|80
|-
|139
|[[సూచిక:Arya Katha Nidhi.pdf|ఆర్యకథానిధి]]
|330
|-
|140
|[[సూచిక:Kabir (TeluguBook).pdf|కబీరు]]
|24
|-
|141
|[[సూచిక:కృష్ణరాయ విజయము (1981).pdf|కృష్ణరాయ విజయము]]
|150
|-
|142
|[[సూచిక:ఓయూ సాహితి.pdf|ఓయూ సాహితి (వార్షిక సంచిక-2023)]]
|76
|-
|143
|[[సూచిక:వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.pdf|వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.]]
|341
|-
|144
|[[సూచిక:వేటూరివారి పీఠికలు, రెండవభాగము.pdf|వేటూరివారి పీఠికలు, రెండవభాగము.]]
|485
|-
|145
|[[సూచిక:సూత పురాణము ద్వితీయాశ్వాసము.pdf|సూత పురాణము ద్వితీయాశ్వాసమ]]
|89
|-
|146
|[[సూచిక:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను]]
|586
|-
|147
|[[సూచిక:Pillalu Bhasha Yela Nerchukontaru VBS JVV.pdf|పిల్లలు భాష ఎలా నేర్చుకొంటారు?]]
|113
|-
|148
|[[సూచిక:Srungaramaruka Kavyam By Veturi Prabhakara Sastry In Telugu.pdf|శృంగారామరుకావ్యము]]
|18
|-
|149
|[[సూచిక:Science Ela Putti Perigindhi VBS JVV.pdf|సైన్సు ఎలా పుట్టి పెరిగింది?]]
|60
|-
|150
|[[సూచిక:కథాసరిత్సాగరము తృతీయ భాగము వేదంవారి వచన రచన.pdf|కథాసరిత్సాగరము (వేదంవారి వచన రచన)/తృతీయభాగము]]
| 296
|-
|151
|[[సూచిక:కథాసరిత్సాగరము నాలుగవ భాగము వేదంవారి వచన రచన.pdf|కథాసరిత్సాగరము (వేదంవారి వచన రచన)/నాలుగవభాగము]]
|390
|-
|152
|[[సూచిక:Upanyaasapayoonidhi (1911).pdf|ఉపన్యాస పయోనిధి]]
|-
|153
|[[సూచిక:ఆత్మవిచారము (పూర్వ భాగము).pdf|ఆత్మవిచారము (పూర్వ భాగము)]]
|345
|-
|154
|[[సూచిక:Atma Vicharamu by Addanki Sitarama Sastri (1924).djvu|ఆత్మవిచారము, ఆత్మవిచారము (ఉత్తరభాగము)]]
|438
|-
|155
|[[సూచిక:అగస్త్యలింగశతకము తాడికొండ పూర్ణమల్లికార్జునఅయ్యవార్లంగారు 1935 110 P Ask01q124 హ్హు.pdf|అగస్త్యలింగ శతకము]]
|100
|-
|156
|[[సూచిక:VedantaRatnakaramu1919.pdf|వేదాంత రత్నాకరము]]
|28
|-
|157
|[[సూచిక:Adavi Bapiraju Rachanalu-8 Kathalu, Visalandhra.pdf|అడివి బాపిరాజు రచనలు–8; కథలు]]
|230
|-
|158
|[[సూచిక:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Vol-1, Kinnera Art Theatrees.pdf|అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]]
|170
|-
|159
|[[సూచిక:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf|అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం, సంపుటి-2]]
|100
|-
|160
|[[సూచిక:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf|ధమ్మపదము]]
|150
|-
|161
|[[సూచిక:Sarada Lekhalu Vol 1.pdf|శారద లేఖలు, మొదటి సంపుటము]]
|222
|-
|162
|[[సూచిక:Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf|చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ]]
|40
|-
|163
|[[సూచిక:Aryadharma-Pratyaksha-Phalabodhini (1923, Telugu).pdf|ఆర్యధర్మ ప్రత్యక్ష ఫలబోధిని]]
|190
|-
|164
|[[సూచిక:Acharya SV Jogarao Sahitya Varivasya by Velamala Simmanna.pdf|ఆచార్య యస్వీ జోగారావు సాహితీ వరివస్య]]
|204
|-
|165
|[[సూచిక:లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf|లక్ష్మణరాయ_వ్యాసావళి]]
|330
|}

== చిత్రం ==
{{Css image crop
|Image = DivyaDesaPrakasika.djvu
|Page = 30
|bSize = 378
|cWidth = 311
|cHeight = 477
|oTop = 45
|oLeft = 66
|Location = center
|Description = 
}}</text>
      <sha1>935qomfy2d0c826l0lonka6cxvefsec</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandaalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.2 (1916).pdf/43</title>
    <ns>104</ns>
    <id>160901</id>
    <revision>
      <id>560781</id>
      <parentid>559951</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:55:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560781</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8044" sha1="dx3asrl3sw9btey7cd3x56nx84zthmj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs150}}&lt;ref&gt;*ఈ వ్యాసము సి.వి.వైద్యా ఎం.ఏ., ఎల్.ఎల్.బి. గారి యభిప్రాయముల ననుసరించి వ్రాయఁబడినది. వీరి యభిప్రాయము ప్రకారము క్షాత్రయుగ పరిమితి క్రీ.పూ. 3000 నుండి 300 వఱకు.&lt;/ref&gt;క్షాత్రయుగమునాఁటి హింద్వార్యులు - వారియాహారము&lt;/p&gt;}}
{{Center|{{p|fs125}}[మాడపాటి హనుమంతరావు గారిచే వ్రాయబడినది]&lt;/p&gt;}}
మనపూర్వులకు హింద్వార్యులు క్షాత్రయుగమున నెట్టి వస్త్రముల ధరించుచుండిరో మామొదటి వ్యాసమునఁ జూపియున్నాము. 
ఆ కాలమున వారెట్టి యాహారమును భుజింపుచుండిరో, క్షాత్రయుగారంభమునుండి తద్యుగాంతమువఱకు వారియాహారమున నెట్టిమార్పులు కలిగెనో ఈవ్యాసమునఁ దెలుపుట మాయుద్దేశము. ఇట్టిమార్పులను మనకుఁ జూపు ముఖ్య గ్రంధములు ఉపనిషత్తులు, వీర కావ్యములు, మనుస్మృతియునైయున్నవి. మనవారిలో వాటిల్లిన యీమార్పులు ఒకదృష్టికి అభివృద్ధి నూచకము లేయైనను వేఱో కదృష్టితోఁ జూచిన పక్షమున నవి మనవారి హీనదశకుఁగూడ కారణములైన వని యనేక
విద్వాంసులభిప్రాయపడుచున్నారు, నైతికాధాత్మికబుద్ధితో నాలోచించిన యెడల, మత సంబంధమగు నుద్దేశముల ప్రేరణచేతి మాంసాహారమును త్యజించి శాకాహారము నవలంబించిన వారు మనకెంతయు వందనీయులనుట యందు సందేహముండునా? ఉండదు, కాని పారమార్ధికదృష్టితో నాహారమునందు వారు చేసికొనిన యామార్పు వారిని రాజ్యాంగ స్వాతంత్య్రమునుండి దూరగులఁజేసిన మాటఁదలఁచినపుడు యామార్పు వారి కనర్థదాయకముగాఁ బరిణమించినదికాని లాభప్రదము కాలేదను సంగతిని మోక్షమూలరువంటివాఁడొప్పికొని యున్నాఁడు. పైనఁ జెప్పఁబడిన మార్పెట్లు కలిగినదో వీరకావ్యములనుబట్టి 
యోచించుటకు ముందు, బృహదారణ్యకోపనిషత్తునందలి యీ క్రింది వాక్యము మా చదువరుల శ్రద్ధనాకర్షింపఁదగియున్నది. “విద్వత్సభలందజేయుఁడుగను, సర్వజన ప్రీతికరముగ నుపన్యసించు వక్తగాను, వేదార్థమును బోధింపఁగల వాఁడుగను, దీర్ఘాయువుగను నుండు పుత్రుని బడయఁగోరువాఁడు నేతితోను (గొడ్డు దైనను సరే గొఱ్ఱెదైననుసరే) మాంసముతోను 
వండఁబడియున్న యన్నమును దినవలయును.”ఇట్టి యన్నమును దినుటవలన పై వచనముననున్న ఫలము లభించునా లభింపదాయను విషయమున మేము వాదము సల్పఁ బూనుకొనలేదు. కాని ఈ వాక్యమునుబట్టి చూచినచో గోడ్డుమాంసమును దినువారు శారీరిక బలము నందు మాత్రమేకాక మానసిక బలమునందును గొప్పవారగుదురని ఆకాలపువారు నమ్మియుండినుట స్పష్టముగా మాత్రము తెలియుచున్నది. కనుక ఆకాలపువారికి మాంస మాహారమైయుండెననియు, పైనఁ జెప్పినమాంసము
మేదస్సునకుఁ గూడ బలము నిచ్చునదియని వారెంచుచుండిరనియు తేలుచున్నది.

మహాభారతము కూడ పైయంశమునే బలపఱచు చున్నది. యుద్ధానంతరము ధర్మజుఁడొనర్చిన యశ్వమేధ సందర్భమున, వ్యాసుఁడు, పశుపక్షులు ముఖ్యముగా ఎద్దులు, జలచరములు యజ్ఞకార్యము కొఱకు మంచివని వచించియున్నాఁడు.&lt;ref&gt;¶తంతందేవంసముద్దిశ్య, పక్షిణః పశవశ్చయే, ఋషభావిశాస్త్రపరితా, నధాజల దరాశ్చయే, నిర్వాస్తానభ్య యంజింస్తే, శత్రాగ్ని దయకర్మణి ఆశ్వ॥&lt;/ref&gt; అంతేకాదు. ఆయజ్ఞ సమయమున, జంతువులమాంసముతో వండఁబడిన వివిధ మధురాహారములకు మితమే లేకుండెనని 
కూడ చెప్పఁబడియున్నది. &lt;ref&gt;†భక్ష్య ఖండవరాగాణాం క్రియంభుజ్యతాంతథా, పశూనాంవధ్యతాం చైవ నాంతం దదృశి జనాః॥ అశ్వః&lt;/ref&gt;† వేలకొలఁది బ్రాహ్మణులును లక్షల కొలఁది క్షత్రియులును భుజించుటకై యేర్పరుపఁబడిన విందులందనేక పశువుల మాంసము వండబడియుండవలయుననియు, చంపఁబడిన జంతువులసంఖ్యనుబట్టియేమి,
వాడఁబడిన &lt;ref&gt;±సురారేయసాగర॥ అశ్వః&lt;/ref&gt; మద్యభాండముల సంఖ్యనుబట్టియేమి అప్పటి మన హింద్వార్యుల విందులకును వారిసోదరులకు 
జర్మనీ దేశీయుల విందులకును విశేషభేదముండలేదనియు చెప్పినచో నందు అసంగత మేమియునుండదు.

మహాభారతమునకు ఇప్పటియాకారము నొసఁగిన సౌతి, వైష్ణవ జైన బౌద్ధమతములు వృద్ధిఁజెందిన తరువాతి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dx3asrl3sw9btey7cd3x56nx84zthmj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560782</id>
      <parentid>560781</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T08:03:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>560782</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8071" sha1="su8j18tfr9q8a3d0yodfvc4hjxvzq8p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs150}}&lt;ref&gt;*ఈ వ్యాసము సి.వి.వైద్యా ఎం.ఏ., ఎల్.ఎల్.బి. గారి యభిప్రాయముల ననుసరించి వ్రాయఁబడినది. వీరి యభిప్రాయము ప్రకారము క్షాత్రయుగ పరిమితి క్రీ.పూ. 3000 నుండి 300 వఱకు.&lt;/ref&gt;క్షాత్రయుగమునాఁటి హింద్వార్యులు - వారియాహారము&lt;/p&gt;}}
{{rule|20em}}{{rule|20em}}
{{Center|{{p|fs125}}[మాడపాటి హనుమంతరావు గారిచే వ్రాయబడినది]&lt;/p&gt;}}
మనపూర్వులకు హింద్వార్యులు క్షాత్రయుగమున నెట్టి వస్త్రముల ధరించుచుండిరో మామొదటి వ్యాసమునఁ జూపియున్నాము. 
ఆ కాలమున వారెట్టి యాహారమును భుజింపుచుండిరో, క్షాత్రయుగారంభమునుండి తద్యుగాంతమువఱకు వారియాహారమున నెట్టిమార్పులు కలిగెనో ఈవ్యాసమునఁ దెలుపుట మాయుద్దేశము. ఇట్టిమార్పులను మనకుఁ జూపు ముఖ్య గ్రంధములు ఉపనిషత్తులు, వీర కావ్యములు, మనుస్మృతియునైయున్నవి. మనవారిలో వాటిల్లిన యీమార్పులు ఒకదృష్టికి అభివృద్ధి నూచకము లేయైనను వేఱో కదృష్టితోఁ జూచిన పక్షమున నవి మనవారి హీనదశకుఁగూడ కారణములైన వని యనేక
విద్వాంసులభిప్రాయపడుచున్నారు, నైతికాధాత్మికబుద్ధితో నాలోచించిన యెడల, మత సంబంధమగు నుద్దేశముల ప్రేరణచేతి మాంసాహారమును త్యజించి శాకాహారము నవలంబించిన వారు మనకెంతయు వందనీయులనుట యందు సందేహముండునా? ఉండదు, కాని పారమార్ధికదృష్టితో నాహారమునందు వారు చేసికొనిన యామార్పు వారిని రాజ్యాంగ స్వాతంత్య్రమునుండి దూరగులఁజేసిన మాటఁదలఁచినపుడు యామార్పు వారి కనర్థదాయకముగాఁ బరిణమించినదికాని లాభప్రదము కాలేదను సంగతిని మోక్షమూలరువంటివాఁడొప్పికొని యున్నాఁడు. పైనఁ జెప్పఁబడిన మార్పెట్లు కలిగినదో వీరకావ్యములనుబట్టి 
యోచించుటకు ముందు, బృహదారణ్యకోపనిషత్తునందలి యీ క్రింది వాక్యము మా చదువరుల శ్రద్ధనాకర్షింపఁదగియున్నది. “విద్వత్సభలందజేయుఁడుగను, సర్వజన ప్రీతికరముగ నుపన్యసించు వక్తగాను, వేదార్థమును బోధింపఁగల వాఁడుగను, దీర్ఘాయువుగను నుండు పుత్రుని బడయఁగోరువాఁడు నేతితోను (గొడ్డు దైనను సరే గొఱ్ఱెదైననుసరే) మాంసముతోను 
వండఁబడియున్న యన్నమును దినవలయును.”ఇట్టి యన్నమును దినుటవలన పై వచనముననున్న ఫలము లభించునా లభింపదాయను విషయమున మేము వాదము సల్పఁ బూనుకొనలేదు. కాని ఈ వాక్యమునుబట్టి చూచినచో గోడ్డుమాంసమును దినువారు శారీరిక బలము నందు మాత్రమేకాక మానసిక బలమునందును గొప్పవారగుదురని ఆకాలపువారు నమ్మియుండినుట స్పష్టముగా మాత్రము తెలియుచున్నది. కనుక ఆకాలపువారికి మాంస మాహారమైయుండెననియు, పైనఁ జెప్పినమాంసము
మేదస్సునకుఁ గూడ బలము నిచ్చునదియని వారెంచుచుండిరనియు తేలుచున్నది.

మహాభారతము కూడ పైయంశమునే బలపఱచు చున్నది. యుద్ధానంతరము ధర్మజుఁడొనర్చిన యశ్వమేధ సందర్భమున, వ్యాసుఁడు, పశుపక్షులు ముఖ్యముగా ఎద్దులు, జలచరములు యజ్ఞకార్యము కొఱకు మంచివని వచించియున్నాఁడు.&lt;ref&gt;¶తంతందేవంసముద్దిశ్య, పక్షిణః పశవశ్చయే, ఋషభావిశాస్త్రపరితా, నధాజల దరాశ్చయే, నిర్వాస్తానభ్య యంజింస్తే, శత్రాగ్ని దయకర్మణి ఆశ్వ॥&lt;/ref&gt; అంతేకాదు. ఆయజ్ఞ సమయమున, జంతువులమాంసముతో వండఁబడిన వివిధ మధురాహారములకు మితమే లేకుండెనని 
కూడ చెప్పఁబడియున్నది. &lt;ref&gt;†భక్ష్య ఖండవరాగాణాం క్రియంభుజ్యతాంతథా, పశూనాంవధ్యతాం చైవ నాంతం దదృశి జనాః॥ అశ్వః&lt;/ref&gt;† వేలకొలఁది బ్రాహ్మణులును లక్షల కొలఁది క్షత్రియులును భుజించుటకై యేర్పరుపఁబడిన విందులందనేక పశువుల మాంసము వండబడియుండవలయుననియు, చంపఁబడిన జంతువులసంఖ్యనుబట్టియేమి,
వాడఁబడిన &lt;ref&gt;±సురారేయసాగర॥ అశ్వః&lt;/ref&gt; మద్యభాండముల సంఖ్యనుబట్టియేమి అప్పటి మన హింద్వార్యుల విందులకును వారిసోదరులకు 
జర్మనీ దేశీయుల విందులకును విశేషభేదముండలేదనియు చెప్పినచో నందు అసంగత మేమియునుండదు.

మహాభారతమునకు ఇప్పటియాకారము నొసఁగిన సౌతి, వైష్ణవ జైన బౌద్ధమతములు వృద్ధిఁజెందిన తరువాతి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>su8j18tfr9q8a3d0yodfvc4hjxvzq8p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandaalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.2 (1916).pdf/44</title>
    <ns>104</ns>
    <id>160902</id>
    <revision>
      <id>560818</id>
      <parentid>559957</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T11:40:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560818</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8284" sha1="go11btd8kasytzlt4zx4scmwvtlcmaq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వాఁడు; కనుక పైనఁ జెప్పిన విందుల వివరములు అతనికి వింత గాఁదోఁచియుండవచ్చును. కావుననే యాతఁడు, తరువాత వచ్చిన యధ్యాయమునందు అట్టి విందులను నిరసించినాఁడు. ఈ యధ్యాయమున బంగారుతలగల యొక నకులము 
(ముంగిస) కథ వచ్చినది. మాంసాహారమును, జంతువులబలులను దూష్యములు గాఁ జూపి, యవిగల యజ్ఞములకంటే ఆఁకలిఁగొన్న యతిధికి పిడికెడటుకులు పెట్టిన నెక్కువపుణ్యమువచ్చునని నిరూపించుటకై ఈకధ యచ్చట తెచ్చిపెట్టఁబడినది. క్షాత్రయుగారంభమునుండి యాయుగము ముగియునాఁటికి జనుల యభిప్రాయము లేవిధముగా మాఱినవో పైకధవలనఁ 
దెల్లముగు చున్నది.

జనాభిప్రాయ మెట్టిమార్పుఁ జెందినను క్షత్రియులు మాత్రము నేఁడెట్లో యట్లే ఆకాలమునందును పూర్వాచారమును వదలక మాంసాశనమును జంతువుల బలులను జరుపుచునే యుండిరి. పైదాని తరువాత యధ్యాయమున అప్పటిజనాభిప్రాయమును కొంత సమాధానపఱచుటకై యియ్యఁబడిన ప్రత్యుత్తరమొకటి మనకు కానవచ్చుచున్నెది. వ్యాసాది మహర్షుల నియోగము ననుసరించి ధర్మరాజు చేసిన యా యజ్ఞ కార్యమును నకులమెట్లు నిందింప సాహసించెనని జనమేజయుఁడు ప్రశ్నవేయఁగా వైశంపాయనుఁడిట్లు చెప్పుచున్నాఁడు. పూర్వమొకప్పుడు ఇంద్రుఁడు యజ్ఞము చేయుచుండ పశువధ జరగఁబోవు సమయమున అచ్చటనుండిన ఋషులు యజ్ఞపశువుల జాలిఁగొలుపు చూపులఁ జూచి దయఁదలఁచి, 'పశుహింస అధర్మకార్యము కనుక ఈ యాగము సధర్మమైనది కాదు' అని యింద్రునితో ననిరి. &lt;ref&gt;★నాయంధర్మకృతోయజ్ఞో నహింసాధర ఉచ్యతే, యజవీజై సహస్రాక్ష త్రివర్ష పరమోషితైః అశ్వః
&lt;/ref&gt; ఇంద్రుఁడు వారితో నేకీభవింపనందున యజ్ఞములందు 
జంతువులను వధింప వచ్చునా కూడదా యను విషయమున ఇంద్రునకును ఋషులకును వాదము కలిగెను. అంత వారీ 
వివాదాంశమున చేదిదేశపు రాజగు వసువు యొక్క తీర్మానమును గోరిరి. ఏది దొరికిన దానితోనే యజ్ఞము చేయవచ్చునని 
వసువు నిర్ధారణ చేసెను. ఈ యంశము నింత నిర్లక్ష్యముగా తీర్మానించినందున చేదిరాజు అధోగతిపాలై పాతాళమునకుఁ బోయెను&quot;.  కాని యిూవివాద మింతటితో ముగియలేదు. జన సామాన్యము జంతువులకు మాఱుగా నితర పదార్థములను యజ్ఞ సమయములం దర్పించి తృప్తినొందు చుండిరి. కాని క్షత్రియులు మాత్రము తము పూర్వపద్ధతిని మానలేదు. కనుకనే 
క్షత్రియుఁడైనవాడు తన సార్వభౌమత్వమును జాటఁ గలిగినపుడెల్ల ధర్మజ జనమేజయులవలె నశ్వమేధముఁ జేయుచునే యుండెను. అశోకుని వంశీ మంతరించిన తరువాత హిందూచక్రవర్తి యగు పుష్యమిత్రుఁడు ఆశ్వమేధ యాగము చేసెను. ఈవిధముగా యజ్ఞములందు జరుగు హింస న్యాయమైనదే యని బ్రాహ్మణు లొప్పుకొనవలనిన వారైరి. దీని తరువాతి యధ్యాయమున అగస్త్యుని యజ్ఞపు కథ కలదు. ఈజన్నము పండ్రెండు వత్సరములు జరుగుచుండెను. దీనియందు నిర్జీవ పదార్థములే యాహుతి యియ్యఁబడెను. అంత నింద్రుఁ డాగ్రహించి వర్షింప మానుకొనెను. యజ్ఞదులకు ధాన్యమైనను 
దొరకదేమో కదా యని ఋష్యాదులు భయపడి, అగస్త్యుని యొద్దకుఁ బోయి మొఱపెట్టు కొనిరి. అగస్త్యుఁడు చేయున
దేమియులేక, ధాన్యమే లభింపని యెడల తాను మానసిక యజ్ఞము చేసెదననియు, కాకపోయినచో ఉత్తర కురుభూములకు 
బోయి ద్రవ్యముఁ దెత్తుననియు, అదియును కాదా తానే యింద్రత్వమును వహించి భూమిని సస్యవంతముగఁ జేసెదననియు చెప్పి యట్లే తన మహాత్మ్యమువలన ద్రవ్యము నుద్భవింపఁ జేసెను. ఇంద్రుఁడచ్చెరువొంది తన్ను క్షమింపుమని యగస్త్యుని వేడికొని ఎప్పటివలె వర్షము గుఱిపించెను. దేవతలతోడి వైరమున తమ తపోధనమును వృధ చేసికొనుట మంచిపనికాదు
కనుక యాగములలో జరుగు పశుహింస హింసయే కాదని విధింపుమని అగస్త్యుని ఋషులు వేడికొనిరి. అతఁడు వారి విన్నపము నంగీకరించెను. ఋషులు స్వస్థానములకుఁ బోయిరి. ఈసమయమున జంతువుల బలులు కనుకూలముగ నభిప్రాయము మాఱినది కనుకనే అశ్వ మేధపర్వమునందలి తుదియధ్యాయమున వెనుకటి స్థితిగతులు పోయి, ధర్మజుని యాగమును నిందించిన యా నకులము నిజముగా నకులము కాదనియు, యముఁడు జమదగ్ని కా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>go11btd8kasytzlt4zx4scmwvtlcmaq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భక్తగీతములు (పద్యములు)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>169601</id>
    <revision>
      <id>560746</id>
      <parentid>559436</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:29:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>560746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="809" sha1="tv0z63vo8lv655rka3vyuuxofgbexa0" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భక్తగీతములు (పద్యములు)]]
 | రచయిత =  మీరాబాయి
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = భక్తగీతములు (పద్యములు)
 | ముందరి = 
 | తదుపరి =
 | వివరములు = రచించిన వారు: కన్యా మీరాబాయి, దాసీ క్షేమ 
|సంవత్సరం=1916
}}
&lt;pages index=&quot;Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf&quot; from=119 to=119/&gt;

[[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]]
[[వర్గం:పద్యములు]]</text>
      <sha1>tv0z63vo8lv655rka3vyuuxofgbexa0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శ్రీకాళహస్తిమాహాత్మ్యము.pdf/79</title>
    <ns>104</ns>
    <id>185124</id>
    <revision>
      <id>560542</id>
      <parentid>503236</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T12:36:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560542</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2459" sha1="d8go2uxlo13qri37ubxkechyimuiuv6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కోణపవరు లవ్వీరుని
బాణపరంపరల నొప్పిఁ బడరైరి కుల
క్షోణీధరములు కుంభ
ద్రోణాసారములఁ గలఁగి తొలఁగని భంగిన్.&lt;/poem&gt;|ref=50}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;మఱియును.&lt;/poem&gt;|ref=51}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;దిక్కు ల్గ్రక్కదలంగఁ జక్రగుణసందీప్తధ్వను ల్మీఱఁగా
రెక్కల్వచ్చిన కాలసర్పములపేర్మిం గంకపత్రంబులన్
జొక్కంబన నిశాతబాణముల నాజో దేసె బేతాళముల్
గ్రుక్కిళ్మ్రింగఁగఁ గ్రొత్తనెత్తురుల వాఁగు ల్పాఱఁ గ్రవ్యాదులన్.&lt;/poem&gt;|ref=52}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ఏసిన నీసు వుట్టి యసురేశ్వరు లన్నియు నుగ్గు సేసి య
బ్జాసనుపుత్రుఁ జూచి భువనావళి నెన్నఁడు నిన్నుఁ గాన మ
న్నా! సమరంబు సేయుటకు నై నియమించినవార లెవ్వరో
దోసముగాదు రాఁ దొలఁగఁ ద్రోయుచుఁ బోఁ జన దంచు నుక్కునన్.&lt;/poem&gt;|ref=53}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;అవ్వీరాగ్రణి బాణపాతముల మాంసాహారవీరు ల్పయిం
బువ్వుల్ చల్లిన యట్లుగాఁ దలఁచి యార్పుల్ నింగిముట్టంగ నీ
క్రొవ్విట్లే యడఁగింతు మంచు వడి నుగ్రుం దాఁకి రున్మత్తులై
గువ్వ ల్డేగ నెదిర్చి పేర్చినగతిం గోలాహలం బొప్పఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=54}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఒక్కమొగి నసురు లందఱుఁ
బెక్కుతెఱంగుల నిశాతభీకరశరముల్&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d8go2uxlo13qri37ubxkechyimuiuv6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560543</id>
      <parentid>560542</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T12:37:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>560543</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2462" sha1="qtct2kjvp4fxhb0a1us4wk69elpm6zd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కోణపవరు లవ్వీరుని
బాణపరంపరల నొప్పిఁ బడరైరి కుల
క్షోణీధరములు కుంభ
ద్రోణాసారములఁ గలఁగి తొలఁగని భంగిన్.&lt;/poem&gt;|ref=50}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;మఱియును.&lt;/poem&gt;|ref=51}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;దిక్కు ల్గ్రక్కదలంగఁ జక్రగుణసందీప్తధ్వను ల్మీఱఁగా
రెక్కల్వచ్చిన కాలసర్పములపేర్మిం గంకపత్రంబులన్
జొక్కంబైన నిశాతబాణముల నాజో దేసె బేతాళముల్
గ్రుక్కిళ్మ్రింగఁగఁ గ్రొత్తనెత్తురుల వాఁగు ల్పాఱఁ గ్రవ్యాదులన్.&lt;/poem&gt;|ref=52}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ఏసిన నీసు వుట్టి యసురేశ్వరు లన్నియు నుగ్గు సేసి య
బ్జాసనుపుత్రుఁ జూచి భువనావళి నెన్నఁడు నిన్నుఁ గాన మ
న్నా! సమరంబు సేయుటకు నై నియమించినవార లెవ్వరో
దోసముగాదు రాఁ దొలఁగఁ ద్రోయుచుఁ బోఁ జన దంచు నుక్కునన్.&lt;/poem&gt;|ref=53}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;అవ్వీరాగ్రణి బాణపాతముల మాంసాహారవీరు ల్పయిం
బువ్వుల్ చల్లిన యట్లుగాఁ దలఁచి యార్పుల్ నింగిముట్టంగ నీ
క్రొవ్విట్లే యడఁగింతు మంచు వడి నుగ్రుం దాఁకి రున్మత్తులై
గువ్వ ల్డేగ నెదిర్చి పేర్చినగతిం గోలాహలం బొప్పఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=54}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఒక్కమొగి నసురు లందఱుఁ
బెక్కుతెఱంగుల నిశాతభీకరశరముల్&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qtct2kjvp4fxhb0a1us4wk69elpm6zd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శ్రీకాళహస్తిమాహాత్మ్యము.pdf/80</title>
    <ns>104</ns>
    <id>185125</id>
    <revision>
      <id>560738</id>
      <parentid>503237</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T03:21:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560738</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2792" sha1="d03rlllp4d3591yscqm6bj1133gc1o3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;గ్రిక్కిఱియ నేయ నెత్తుట
నక్కంఠీరవరథాంగమంతయుఁ దోఁగెన్.&lt;/poem&gt;|ref=55}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;అప్పుడు నేల పెల్లగిల నార్చి మహోగ్రనిరీక్షణంబులన్
నిప్పులు రాలఁ గోపమున నిష్ఠురశాతశిలీముఖావళిన్
ముప్పదివేలరక్కసుల ముంచె విరించితనూజుఁ డీశ్వరుం
డప్పురదైత్యవీరనివహమ్ము శరమ్ములఁ గ్రుమ్ముకైవడిన్.&lt;/poem&gt;|ref=56}}  
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;కప్పిన యంపవానలకుఁ గంపము నొందక మానవాశనుల్
ముప్పిరిగొన్న రోషమున మోమునఁ గంఠమునన్ భుజమ్ములన్
జిప్పిలి వేఁడినెత్తురులు జేగుఱుటేఱులు కొండనుండి జా
ఱొప్పునఁ గాఱ వీరరస మొల్కెడు చందము దోఁప నుగ్రుఁడై.&lt;/poem&gt;|ref=57}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;చెక్క ల్సేసె రథంబు లశ్వములఁ గూల్చెన్ ఖండఖండంబులై
టెక్కెంబు ల్వడనేసె రత్నమయకోటీరంబులుం దూణముల్
వ్రక్క ల్గా నొనరించె ధూళిఁ గలపె న్వర్మంబులన్ సూతులన్
జక్కాడెం దునుమాడె విండ్ల నసురుల్ సంక్షోభముం బొందఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=58}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అరదములు విడిచి రక్కసు
లరిగలుఁ బట్టెములుఁ గొనుచు నాకసమునకున్
బొరిఁబొరి నెగయుచుఁ గల్పిం
చిరి కాటుకప్రోవువంటి చీఁకటి నంతన్.&lt;/poem&gt;|ref=59}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;ఆమాయాతిమిరంబులోపల నదృశ్యాకారులై పోరు ర
క్షోమాతంగముల న్మృగేంద్రరథుఁ డుగ్రుం బోలి శాతాంధకా
రామిత్రాంబక మేసి చీకటులఁ బాయం దోలి యాకాశఘం&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d03rlllp4d3591yscqm6bj1133gc1o3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శ్రీకాళహస్తిమాహాత్మ్యము.pdf/81</title>
    <ns>104</ns>
    <id>185126</id>
    <revision>
      <id>560739</id>
      <parentid>503238</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T04:04:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560739</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2802" sha1="6gkg8mivwuzm175w4j1b2nusqzagniy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;టామార్గంబున నుండకుండఁ గడికండ ల్గాఁగఁ బెల్లేసినన్.&lt;/poem&gt;|ref=60}}
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;తూలం బాఱియు బీరువోక సురనాథు ల్చేవమీఱన్ సమీ
త్కేళీలోలతఁ గాలమేఘములమాడ్కిం జూడ్కికిన్గా శిలా
జాలాసారముఁ బైపయిం గురియ రోషస్వాంతుఁ డై తీవ్రవా
తూలాస్త్రంబున నందఱన్ గెడపి శాంతుఁ డయ్యె నవ్వీరుఁడున్.&lt;/poem&gt;|ref=61}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;నరులకు గుండెగూడు దిగె నాగకులంబులు నిద్రవోయె ని
ర్జరులును మిన్ను దన్నిరి ధరామరకోటియుఁ దృప్తిఁ బొందె సు
స్థిరత వహించె ధాత్రియు ఋషివ్రజ మిచ్చఁ జరించె రాక్షసో
త్కరము రణంబునన్ హరిరథప్రదరాహతిచేతఁ గూలినన్.&lt;/poem&gt;|ref=62}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అమ్మహారణస్థలంబున వారణంబులయట్టలు కట్టలు వడుటం జేసి
తొట్టిన నెత్తురుమడువులం దెట్టువులు గట్టిన యంపకట్టి
యలం దెప్పలుగట్టుకొని యాడం దలపెట్టు బిడ్డల యెడ్డె
తనంబునకు మనంబున ఘనంబగు వేడుక వొడమఁ బెద్దయుం
బ్రొద్దు ముద్దాడు శాకినీఢాకినుల కలకలంబును విచ్చలవిడిం
బచ్చిపొలసుఁ దిని వెగటగుటం జేసి తొడవుల నెడలి పడిన
పద్మరాగంపుఁ గుప్పలు నిప్పు లనుచుఁ గండలు బరికట్టియల
న్గుట్టి కఱుకుట్లు గాలుపం బాలువడి తిరుగు భూతబేతాళ
బాలికాకులకోలాహలంబును మిట్టకోలల గులగులలైన
కిరీటంబులనుండి రాలిన వజ్రమౌక్తికరజో&lt;ref&gt;గణంబు&lt;/ref&gt;గుణంబు లవ&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6gkg8mivwuzm175w4j1b2nusqzagniy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శ్రీకాళహస్తిమాహాత్మ్యము.pdf/82</title>
    <ns>104</ns>
    <id>185127</id>
    <revision>
      <id>560740</id>
      <parentid>503239</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T04:10:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560740</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3096" sha1="8x6o9ey4wf922j3b6ymlesmfamhfzlb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;ణంబు చవి మరిగి ముఱుగకుండ నుప్పుకండలు పెట్టఁ జూచు
పిశాచమందగామినుల గ్రందును బరడునం బొదవిన మెద
డునుం బ్రదరంబులం జదిసి కదిసిన మాంసంబును బ్రేవుల
ప్రోవులు మొదలుగాఁ గూడఁబెట్టి కట్టలు గట్టి యేనుఁగు
తుండంబులం దూము లమరించి చెమరించిన మోముల
తోడం జెఱువులు గట్టుకాడ నిట్టవొడిచిన రక్తంబుల నట్ట
నడుమ వేసినఁ జెలంగు కూశ్మాండకుమారోద్దండహసన
వ్యసనంబును గాకమూకజంబుకవనశునకంబులు వచ్చి
వందఱలాడి యవ్వలవ్వలికి వెడలివచ్చు నేనుఁగు పీనుఁగుల
డొక్కలలో డుక్కి డాఁగిలి మ్రుచ్చులాడు దయ్యంపుఁ
దొయ్యలుల సయ్యాటంపుఁగయ్యంబును, వీరరసావేశంబున
విజయాశాపరవశత్వంబునం జేసి మునుపడి ప్రోవు దప్పక
దరణిం బడియున్న మానవాహారహరిశాబకకళేబరంబులం
జూచి సజీవశంకాతంకంబునం గొంకి వెనుకపదంబులం గ్రమ్ము
కొనం జిమ్మిన దుమ్మునఁ గదలకుండినఁ జెండి పండువు సేయు
గోమాయుపరంపరారావంబును, విగతవీరు లైన తేరులును,
జర్జరితాంగంబు లైన తురంగంబులును, శరీరప్రోతశరవ్రాతు
లైన సూతులును, ఖండఖండంబు లైన కోదండంబులును,
రంధ్రనికేతనంబు లైన కేతనంబులును, విదళితసూత్రంబు
లైన తనుత్రంబులును, రజోజాలంబు లైన శూలంబులును,
విదారితకూటంబు లైన కిరీటంబులును, ఖండితవేణుశలాకంబు
లైన పుండరీకంబులును, విధ్వంసితముఖంబులైన శిలీముఖం
బులును, భంగభంగంబు లైన మాతంగంబులును, రుధిరస
మాక్రాంతు లయిన మావంతులును, యమకింకరాయత్తు&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8x6o9ey4wf922j3b6ymlesmfamhfzlb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:శశిరేఖాపరిణయము.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>213856</id>
    <revision>
      <id>560809</id>
      <parentid>559994</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T10:40:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <origin>560809</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="661" sha1="m0u7ck06dlxdxw7ck3el4p6h8qwwe11" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[శశిరేఖాపరిణయము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:రత్నాకరం అప్పప్ప కవి|రత్నాకరం అప్పప్ప కవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=[[వేదిక:వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్|వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్]]
|చిరునామా=చెన్నై
|సంవత్సరం=1954
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=T
|పుటలు=&lt;pagelist 1=&quot;పైఅట్ట&quot; 2=&quot;ప్రవి&quot; 3to7=&quot;పీఠిక&quot; 8=&quot;8&quot; /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}
[[వర్గం:వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్]]</text>
      <sha1>m0u7ck06dlxdxw7ck3el4p6h8qwwe11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Brahma Vidya Darpanamu (Telugu) ( Hinduism In The Light Of Theosophy).djvu/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214009</id>
    <revision>
      <id>560810</id>
      <parentid>558917</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T10:45:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560810</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2203" sha1="tpuiwkmkbauc91ntvlxwdq88nx6zmwr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{p|fs150|ac}}రెండవకూర్పు పీఠిక&lt;/p&gt;

ఈచిన్నపుస్తకము రెండవకూర్పు ప్రచురించవలసినంత భాగ్యము కలిగినందులకు కృతజ్ఞతాపూర్వకముగ చదువరులకు వందనముల సమర్పించుచున్నాడను. గ్రంథమునందలి శబ్దజాలమును స్వల్పముగ సవరించి యచ్చటచ్చట కొన్ని విషయములు విస్తరించి వ్రాసితిని. మొదట కూర్పునందువలె నీ కూర్పునందును బ్రహ్మశ్రీ టి. రామచంద్రరావుగారు ఆమూలాగ్రముగ పరిశీలించి, యుచితములగు సవరణలను సూచించినందుకు వారికి నా వందనముల నర్పించుచున్నాడను.

ఈగంథము ఆంధ్రదేశమున చదువరులచే ప్రీతితో ఆదరించబడుటయేగాక కర్ణాటక భాషయందును ద్రావిడభాష
యందును భాషాంతరీకరణము చేయబడి యాయాభాషలలో సైతము చదువరులచే ఆదరింపంబడినందులకు ఎంతయు కృతజ్ఞుఁడను.

ఏ గురువుల అనుగ్రహమువలన, వారికైంకర్యములో నొకటిగ నీగ్రంథము వ్రాయఁబడెనో, ఆ మహనీయులు ఈ
రెండవకూర్పును అనుగ్రహించి, చదువరులను వారియనుగ్రహ పాత్రులుగ చేయుదురుగాకయని ప్రార్థించెద.

{{rh|అడయార్||'''చిట్టమూరు రామయ్య'''}}
{{rh|మార్చి 1920|||}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tpuiwkmkbauc91ntvlxwdq88nx6zmwr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560811</id>
      <parentid>560810</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T10:46:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>560811</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2219" sha1="njhpfofcwqt6x2hu2xwcfwut5j9z96o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{p|fs150|ac}}రెండవకూర్పు పీఠిక&lt;/p&gt;

ఈచిన్నపుస్తకము రెండవకూర్పు ప్రచురించవలసినంత భాగ్యము కలిగినందులకు కృతజ్ఞతాపూర్వకముగ చదువరులకు వందనముల సమర్పించుచున్నాడను. గ్రంథమునందలి శబ్దజాలమును స్వల్పముగ సవరించి యచ్చటచ్చట కొన్ని విషయములు విస్తరించి వ్రాసితిని. మొదట కూర్పునందువలె నీ కూర్పునందును బ్రహ్మశ్రీ టి. రామచంద్రరావుగారు ఆమూలాగ్రముగ పరిశీలించి, యుచితములగు సవరణలను సూచించినందుకు వారికి నా వందనముల నర్పించుచున్నాడను.

ఈగంథము ఆంధ్రదేశమున చదువరులచే ప్రీతితో ఆదరించబడుటయేగాక కర్ణాటక భాషయందును ద్రావిడభాష
యందును భాషాంతరీకరణము చేయబడి యాయాభాషలలో సైతము చదువరులచే ఆదరింపంబడినందులకు ఎంతయు కృతజ్ఞుఁడను.

ఏ గురువుల అనుగ్రహమువలన, వారికైంకర్యములో నొకటిగ నీగ్రంథము వ్రాయఁబడెనో, ఆ మహనీయులు ఈ
రెండవకూర్పును అనుగ్రహించి, చదువరులను వారియనుగ్రహ పాత్రులుగ చేయుదురుగాకయని ప్రార్థించెద.

{{rh|అడయార్||'''చిట్టమూరు రామయ్య'''}}
{{rh|మార్చి 1920|||}}


{{rule|2cm}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>njhpfofcwqt6x2hu2xwcfwut5j9z96o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:27th APLA Proceedings.pdf/74</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214158</id>
    <revision>
      <id>560812</id>
      <parentid>559924</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T11:13:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560812</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5055" sha1="h5s2dtuk1s5ntxvewstu52v6incxx5m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;౧౬. ప్రజాసేవ చేయువారు అక్షరాస్యులని తయారు చేయునప్పుడు దళములువారిగా  యోగ్యతా పత్రములనిచ్చి, అట్టి 
యోగ్యతా పత్రములు పొందినవారు కొన్ని ప్రత్యేక సౌకర్యములు పొందుటకు ఏర్పాటు చేయవలసినదిగను, యివేమాదిరి 
ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు కుడా ఇంక్రెమెంట్స్, ప్రొమోషన్లకు దీనికొక ప్రత్యేక  యోగ్యత లెక్కింపవలసినదిగా ఈ సభావారు 
ప్రభుత్వం వారిని కోరుచున్నారు.

౧౭. వయోజనవిద్యా బోదకులకు యిచ్చు సహాయావేతనము చాలా తక్కువగా ఉన్నందున ఇది తగినంత హెచ్చు  జీవిత  
శాఖలనుంచి ఆకర్షింపజాల నున్నది కనుక ఈ మొత్తమును మాసము 1కి కనీసము రు.20-0-0 నైనా పెంచవలసినదిగా  
ప్రభుత్వం వారిని ఈ సభావారు కోరుచున్నారు.

౧౮. ప్రభుత్స్వర  సంస్థలిచ్చుచున్న వయోజన ఉపాధ్యాయ శిక్షణకు గుర్తించి అట్టి శిక్షణ పొందినవారికి ప్రత్యేక గ్రాంట్ 
గ్రాంటు పదుపాయములు చేయవలసినదిగా ప్రభుత్వమువారిని ఈ మహాసభవారు కోరుచున్నారు.

౧౯. ప్రభుత్వములు యింతరనకు వయోజన విద్యావ్యాప్తికై యిచ్చిన దోహదం ఏమాత్రం చాలలేదు.  కనుక అధికారేతరుల సహాయమును విరివిగా సంపాదించి వారిద్వారా కార్యనిర్వహణ జనపడమును గురించి తగిన చర్య తీసుకోవలసినదిగా 
మదరాసు, హైదరాబాదు ప్రభుత్వములను యీ సభవారు కోరుచున్నారు.

3ం.(అ) &quot;తెలంగాణలోని ఆంధ్రసారస్వత పరిషత్తు తెలుగు భాషలో పరీక్షలు నిర్వహిందుమా ఆనాటి విజ్ఞాన చంద్రికా 
పరిషత్తు ప్రారంభించిన సాంప్రదాయమును పురుద్ధరించి అభివృద్ధికరంగా సాగించుచున్నందుకు యీ మహాసభ వారు 
సంతసించును పరిషస్తువారిని అభినందించుదున్నారు.

   (ఆ) ఈ పరీక్షలను తెలంగాణాలోసేగాక విశాలాంధ్ర ప్రాంతములోను కేంద్రము లేర్పాటుచేసి ఆంధ్రుల కందరికి  గృహవిద్యావిధానంలో అవకాశం కల్పించవలెనని ఆంధ్రసారస్వత పరిషత్తును కోరుచు, విరివిగా యీ పరీక్షలలో
పాల్గొనవలసినదిగా ఆంధ్ర ప్రజానీకాన్ని యీ మహాసభవారు కోరుచున్నారు.

3౧. 20 సంవత్సరాల ఆంధ్రాభ్యుదయు ఫలితంగా పౌరస్వతాభివృద్ధి వినూత్నరూపాలు చెందను ప్రశంసింప తగినదే. 
అయితే యీ పలు ముఖాల విస్తరణలో తప్పుడు మార్గాలు కూడా పట్టడం విషాదకరం. నూతన రచనలలో సాంస్కృతిక 
పాటవం తగ్గడంతో బుతూపౌరస్వతం యీనాడు సాహిత్యరంగాన్ని క్రమ్మివేసి సంఘజీవితాన్ని పెడమార్గాలు పట్టిస్తున్నది. 
నేడు తెలుగు అవినీతికరమైన బూతుకథలను, నూతన విజ్ఞానం పేరిట&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h5s2dtuk1s5ntxvewstu52v6incxx5m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560813</id>
      <parentid>560812</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T11:15:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <origin>560813</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5059" sha1="cgbganpz06fkjyk57p04v37jo9xjtuf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;౧౬. ప్రజాసేవ చేయువారు అక్షరాస్యులని తయారు చేయునప్పుడు దళములువారిగా  యోగ్యతా పత్రములనిచ్చి, అట్టి 
యోగ్యతా పత్రములు పొందినవారు కొన్ని ప్రత్యేక సౌకర్యములు పొందుటకు ఏర్పాటు చేయవలసినదిగను, యివేమాదిరి 
ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు కుడా ఇంక్రెమెంట్స్, ప్రొమోషన్లకు దీనికొక ప్రత్యేక  యోగ్యత లెక్కింపవలసినదిగా ఈ సభావారు 
ప్రభుత్వం వారిని కోరుచున్నారు.

౧౭. వయోజనవిద్యా బోదకులకు యిచ్చు సహాయావేతనము చాలా తక్కువగా ఉన్నందున ఇది తగినంత హెచ్చు  జీవిత  
శాఖలనుంచి ఆకర్షింపజాల నున్నది కనుక ఈ మొత్తమును మాసము 1కి కనీసము రు.20-0-0 నైనా పెంచవలసినదిగా  
ప్రభుత్వం వారిని ఈ సభావారు కోరుచున్నారు.

౧౮. ప్రభుత్స్వర  సంస్థలిచ్చుచున్న వయోజన ఉపాధ్యాయ శిక్షణకు గుర్తించి అట్టి శిక్షణ పొందినవారికి ప్రత్యేక గ్రాంట్ 
గ్రాంటు పదుపాయములు చేయవలసినదిగా ప్రభుత్వమువారిని ఈ మహాసభవారు కోరుచున్నారు.

౧౯. ప్రభుత్వములు యింతరనకు వయోజన విద్యావ్యాప్తికై యిచ్చిన దోహదం ఏమాత్రం చాలలేదు.  కనుక అధికారేతరుల సహాయమును విరివిగా సంపాదించి వారిద్వారా కార్యనిర్వహణ జనపడమును గురించి తగిన చర్య తీసుకోవలసినదిగా 
మదరాసు, హైదరాబాదు ప్రభుత్వములను యీ సభవారు కోరుచున్నారు.

3ం.(అ) &quot;తెలంగాణలోని ఆంధ్రసారస్వత పరిషత్తు తెలుగు భాషలో పరీక్షలు నిర్వహిందుమా ఆనాటి విజ్ఞాన చంద్రికా 
పరిషత్తు ప్రారంభించిన సాంప్రదాయమును పురుద్ధరించి అభివృద్ధికరంగా సాగించుచున్నందుకు యీ మహాసభ వారు 
సంతసించును పరిషస్తువారిని అభినందించుదున్నారు.

౩౦.(ఆ) ఈ పరీక్షలను తెలంగాణాలోసేగాక విశాలాంధ్ర ప్రాంతములోను కేంద్రము లేర్పాటుచేసి ఆంధ్రుల కందరికి  గృహవిద్యావిధానంలో అవకాశం కల్పించవలెనని ఆంధ్రసారస్వత పరిషత్తును కోరుచు, విరివిగా యీ పరీక్షలలో
పాల్గొనవలసినదిగా ఆంధ్ర ప్రజానీకాన్ని యీ మహాసభవారు కోరుచున్నారు.

3౧. 20 సంవత్సరాల ఆంధ్రాభ్యుదయు ఫలితంగా పౌరస్వతాభివృద్ధి వినూత్నరూపాలు చెందను ప్రశంసింప తగినదే. 
అయితే యీ పలు ముఖాల విస్తరణలో తప్పుడు మార్గాలు కూడా పట్టడం విషాదకరం. నూతన రచనలలో సాంస్కృతిక 
పాటవం తగ్గడంతో బుతూపౌరస్వతం యీనాడు సాహిత్యరంగాన్ని క్రమ్మివేసి సంఘజీవితాన్ని పెడమార్గాలు పట్టిస్తున్నది. 
నేడు తెలుగు అవినీతికరమైన బూతుకథలను, నూతన విజ్ఞానం పేరిట&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cgbganpz06fkjyk57p04v37jo9xjtuf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.4 (1916).pdf/3</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214427</id>
    <revision>
      <id>560716</id>
      <parentid>560147</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:02:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560716</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3718" sha1="1el4up01qz4e15j8d7irp9ef6pv8ytc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.4 (1916).pdf
|Page = 3
|bSize = 461
|cWidth = 209
|cHeight = 43
|oTop = 156
|oLeft = 151
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs150|ac}}ప్రవాస రాధిక.&lt;/p&gt;
{{Center|[చండీదాసు మాతృకనుండి అనువదింపబడినది.]}}
{{Telugu poem|type=చ౦.|lines=&lt;poem&gt;చదలు పయోదమాలికల♦ శ్యామలమయ్యెఁ; దమాలపంక్తుల౯
కొదమవనమ్ము చీకటుల♦కున్ నెలవయ్యె; గుమారభీరుఁ డీ
యదుసుతుఁ; డిల్లు చేర్పుమని♦ యాడెడి నందుని దేశ మాలకిం
చి దెసలు సూచుచుం జనియె♦ స్నేహతపస్విని రాధ యొంటిమై.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt; కడలంగాల్నడ నేగు త్రోవరుల సై♦గల్ గానఁగారావు, చే
పెడుపాలిండ్ల రుచుల్ మరుల్ గొలుప గో♦బృందమ్ము పోలేదొ, పెం
పుడు లేళైనఁ గదంబకుంజములదా♦పుంజేర్ప వీసంజరా
యిడి వీధీముఖమందు నెందలసితో ♦యీ! ముగ్ధగోపాలకా!&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt; చెదరి విరిసిన యాఁబెయ్య కదుపులెల్ల♦ | మందఁ గూర్పంగ నాకర్షించు సుందరాను
రాగ రాగగీతికలైన రావు కృష్ణ!| యెంత చెవియొగ్గివినిన నీ ప్రాంతమందు.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt; పచ్చని యాకుజొంపముల♦ పైఁబడు నందపు సందెవన్నియల్
విచ్చిన శీషిగన్ ప్రతిఫ♦లించిన మించులు నేని దోఁప వీ
ముచ్చటయైన తోఁపునవి♦ ముగ్ధుఁడ! దట్టపు చెట్లనీడలం
జొచ్చితొ? యల్లికొన్న సొగసుం బొదలుంగను♦చాటులైతివో!&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=చం.|lines=&lt;poem&gt; పొనపొసఁ బూలపిండికణ♦ముల్ కణముల్ దొరలంగఁ పూఁతమో
చిన యెలదీవయిండ్లకడఁ♦ జిక్కని నీ చరణాంకరేఖకల్
గనఁబడ వార్ద్రదర్భలు స♦గమ్ము సగమ్ము గ్రసించుచో నల
జనిన కురంగపుత్రికలు♦ సైతము చూపవు నీదుజాడలన్.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;పాదములొత్తుకో నిసుక♦వాగుల రేవుల కాలఁద్రిప్పి యా
యాదగులం బ్రదోషసమ♦యప్రియరాగములాలపించు వే
ణూదయభాగ్య మెందణఁగె♦నోయి? కుమారయశస్వి! పల్లవ
స్వేదములై కఱంగిన స♦సిన్ వెలయింపవు పో వనస్పతుల్.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|—రాయప్రోలు సుబ్బారావు.}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1el4up01qz4e15j8d7irp9ef6pv8ytc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560741</id>
      <parentid>560716</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T04:47:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>560741</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3716" sha1="qaf154g1plvilhipltq21qa19cj63ld" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.4 (1916).pdf
|Page = 3
|bSize = 461
|cWidth = 209
|cHeight = 43
|oTop = 156
|oLeft = 151
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs150|ac}}ప్రవాస రాధిక.&lt;/p&gt;
{{Center|[చండీదాసు మాతృకనుండి అనువదింపబడినది.]}}
{{Telugu poem|type=చ౦.|lines=&lt;poem&gt;చదలు పయోదమాలికల♦ శ్యామలమయ్యెఁ; దమాలపంక్తుల౯
కొదమవనమ్ము చీకటుల♦కున్ నెలవయ్యె; గుమారభీరుఁ డీ
యదుసుతుఁ; డిల్లు చేర్పుమని♦ యాడెడి నందుని దేశ మాలకిం
చి దెసలు సూచుచుం జనియె♦ స్నేహతపస్విని రాధ యొంటిమై.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt; కడలంగాల్నడ నేగు త్రోవరుల సై♦గల్ గానఁగారావు, చే
పెడుపాలిండ్ల రుచుల్ మరుల్ గొలుప గో♦బృందమ్ము పోలేదొ, పెం
పుడు లేళైనఁ గదంబకుంజములదా♦పుంజేర్ప వీసంజరా
యిడి వీధీముఖమందు నెందలసితో ♦యీ! ముగ్ధగోపాలకా!&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt; చెదరి విరిసిన యాఁబెయ్య కదుపులెల్ల♦ | మందఁ గూర్పంగ నాకర్షించు సుందరాను
రాగ రాగగీతికలైన రావు కృష్ణ!|యెంత చెవియొగ్గివినిన నీ ప్రాంతమందు.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;పచ్చని యాకుజొంపముల♦ పైఁబడు నందపు సందెవన్నియల్
విచ్చిన శీషిగన్ ప్రతిఫ♦లించిన మించులు నేని దోఁప వీ
ముచ్చటయైన తోఁపునవి♦ ముగ్ధుఁడ! దట్టపు చెట్లనీడలం
జొచ్చితొ? యల్లికొన్న సొగసుం బొదలుంగను♦చాటులైతివో!&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=చం.|lines=&lt;poem&gt; పొనపొసఁ బూలపిండికణ♦ముల్ కణముల్ దొరలంగఁ పూఁతమో
చిన యెలదీవయిండ్లకడఁ♦ జిక్కని నీ చరణాంకరేఖకల్
గనఁబడ వార్ద్రదర్భలు స♦గమ్ము సగమ్ము గ్రసించుచో నల
జనిన కురంగపుత్రికలు♦ సైతము చూపవు నీదుజాడలన్.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;పాదములొత్తుకో నిసుక♦వాగుల రేవుల కాలఁద్రిప్పి యా
యాదగులం బ్రదోషసమ♦యప్రియరాగములాలపించు వే
ణూదయభాగ్య మెందణఁగె♦నోయి? కుమారయశస్వి! పల్లవ
స్వేదములై కఱంగిన స♦సిన్ వెలయింపవు పో వనస్పతుల్.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|—రాయప్రోలు సుబ్బారావు.}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qaf154g1plvilhipltq21qa19cj63ld</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560742</id>
      <parentid>560741</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T04:48:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>560742</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3715" sha1="qcuijhaipl31t7na9pq0kcfpt8ow5iq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.4 (1916).pdf
|Page = 3
|bSize = 461
|cWidth = 209
|cHeight = 43
|oTop = 156
|oLeft = 151
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs150|ac}}ప్రవాస రాధిక.&lt;/p&gt;
{{Center|[చండీదాసు మాతృకనుండి అనువదింపబడినది.]}}
{{Telugu poem|type=చ౦.|lines=&lt;poem&gt;చదలు పయోదమాలికల♦ శ్యామలమయ్యెఁ; దమాలపంక్తుల౯
కొదమవనమ్ము చీకటుల♦కున్ నెలవయ్యె; గుమారభీరుఁ డీ
యదుసుతుఁ; డిల్లు చేర్పుమని♦ యాడెడి నందుని దేశ మాలకిం
చి దెసలు సూచుచుం జనియె♦ స్నేహతపస్విని రాధ యొంటిమై.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt; కడలంగాల్నడ నేగు త్రోవరుల సై♦గల్ గానఁగారావు, చే
పెడుపాలిండ్ల రుచుల్ మరుల్ గొలుప గో♦బృందమ్ము పోలేదొ, పెం
పుడు లేళైనఁ గదంబకుంజములదా♦పుంజేర్ప వీసంజరా
యిడి వీధీముఖమందు నెందలసితో ♦యీ! ముగ్ధగోపాలకా!&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;చెదరి విరిసిన యాఁబెయ్య కదుపులెల్ల♦ | మందఁ గూర్పంగ నాకర్షించు సుందరాను
రాగ రాగగీతికలైన రావు కృష్ణ!|యెంత చెవియొగ్గివినిన నీ ప్రాంతమందు.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;పచ్చని యాకుజొంపముల♦ పైఁబడు నందపు సందెవన్నియల్
విచ్చిన శీషిగన్ ప్రతిఫ♦లించిన మించులు నేని దోఁప వీ
ముచ్చటయైన తోఁపునవి♦ ముగ్ధుఁడ! దట్టపు చెట్లనీడలం
జొచ్చితొ? యల్లికొన్న సొగసుం బొదలుంగను♦చాటులైతివో!&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=చం.|lines=&lt;poem&gt; పొనపొసఁ బూలపిండికణ♦ముల్ కణముల్ దొరలంగఁ పూఁతమో
చిన యెలదీవయిండ్లకడఁ♦ జిక్కని నీ చరణాంకరేఖకల్
గనఁబడ వార్ద్రదర్భలు స♦గమ్ము సగమ్ము గ్రసించుచో నల
జనిన కురంగపుత్రికలు♦ సైతము చూపవు నీదుజాడలన్.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;పాదములొత్తుకో నిసుక♦వాగుల రేవుల కాలఁద్రిప్పి యా
యాదగులం బ్రదోషసమ♦యప్రియరాగములాలపించు వే
ణూదయభాగ్య మెందణఁగె♦నోయి? కుమారయశస్వి! పల్లవ
స్వేదములై కఱంగిన స♦సిన్ వెలయింపవు పో వనస్పతుల్.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|—రాయప్రోలు సుబ్బారావు.}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qcuijhaipl31t7na9pq0kcfpt8ow5iq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:రామాభ్యుదయము.djvu</title>
    <ns>106</ns>
    <id>214482</id>
    <revision>
      <id>560700</id>
      <parentid>560470</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>560700</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="555" sha1="7799h4jwap2bbrjqm1p9hdo0ko7pusi" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[రామాభ్యుదయము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:అయ్యలరాజు రామభద్రుడు|అయ్యలరాజు రామభద్రుడు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=[[వేదిక:వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్|వావిళ్ళ రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్]]
|చిరునామా=చెన్నై
|సంవత్సరం=1917
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=C
|పుటలు=&lt;pagelist 
1=&quot;ముఖచిత్రం&quot;
2=&quot;ప్రవి&quot;
3to6=&quot;విసూ&quot;
7=3
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>7799h4jwap2bbrjqm1p9hdo0ko7pusi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:అయ్యలరాజు రామభద్రుడు</title>
    <ns>102</ns>
    <id>214486</id>
    <revision>
      <id>560748</id>
      <parentid>560323</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:32:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>560748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="719" sha1="dxr03va10glnlfbua18nqa5qtvmnfmx" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = అయ్యలరాజు
 |అసలుపేరు = రామభద్రుడు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[రామాభ్యుదయము]] (ముద్రణ: 1917) {{small scan link|రామాభ్యుదయము.djvu}}
* సకలకథాసారసంగ్రహము</text>
      <sha1>dxr03va10glnlfbua18nqa5qtvmnfmx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/197</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214493</id>
    <revision>
      <id>560699</id>
      <parentid>560353</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>560699</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3316" sha1="6nxcwccnaihijsy8aouotml3j4hc61k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

వృతి 1-కి రు, ఆ 
ఆం ధృఫారతీము === 
ఆది, సభొౌపన్వములు గల సంపుటము 69 [1 122 
ఆరణ్యపర్వ్రముగల సంపుటము l | . క [1 10 
విరాటోదో్యోగపర్వములు గల సంపుటము. రి&quot; మ (| 11 
శాంతిపర్వము ,, సఖ ry 
ఆనుశొసనిక అక్ష మేధ ఆశ్శమవాస మౌసల మహో పృ wa 
స్వరారోహూణ పర్వ ములుగల సంఫుటము న 1 12 
ఆదిసంచకము, ఒకు సంపుటము 04 ర్‌ 0 

తక్కిన యుద్ధపంచకము శండుసంపుటములు అచ్చగుచున్నని 

కకుంతీలాపరిణయ ము, కృప్లక వికృతేము 49 
ఆం ధ్మభారతీవిమర్శనము, శ్రీమల్లాది. సూర్య వారాయణళో సి గారిది 4, 

(2a) 
లర కోవిజయము (రొనణదమొ యము), సటీక, పిండి ప్రోలు, లత్మణక విక్సృతము 
కృృవ్యనాయనిజయము, కుమార, ధూర్జటి కృతెము, వక్కానికూర్చు 66 

స్యరరానూయణము, చక్క-నికూర్సు 39 
నిర్వచనో త్తరరామాయణము, మేలు ప్ప తి ప 

ఉఊ_త్తరరామాయణము , కంకంటి. పాపరాజ ప్రణీతము, చక్కనికూర్పు 
రంగచాభరామాయణము, ద్విపద, చక్కని కొ, క్రకూర్సు క 

గోపీ నాధరామాయణ ము, శ్రీవ ద్రామూయణమునకు 'సరిరైమైన పద్యకాన్యము 

మొల్ల రామాయణము, చిన్న మైజున పెద్దక్షగములతో చక్కగ ముద్రితము 

ద 
ది 
అచ్చ తనుం రామాయణము, సుద్ధ ప్రతి 
oi ల్‌ | 

ఆంధ భాగనకేము, పోతేనామాశ్య ప్ర భతేము, ఇదివలికో ము దృితేమైన 
పృతులకన్న అన్సి విధముల పాగుగనున్నది, మేలుప్కతి, ,, 
డిటో Tr అత్యు తేమ పతి, 2 సంపుటములు 940 
వీరభద్ర విజయము, బమ్మెర. పోతనామాత్య ప్రణీతము స్‌ 

జాలకం టాం పట్లు. ఇ పంకా కనను 
i Riot Pam hp వప జ Mo as న్‌ా ఇ ఫ్‌ 

౧ 4 

శ్‌! (అటాక్‌ మ బ్రాం Sieh ప్రజ? 


వావిళ్ల రానుస్వామిశాస్తులు అండ్‌ సన్స్‌, చెన్నపురి. ఈ, 

0 
8 

అ = 60 
అ యి 

జా డా శమ G5 హజ్‌ మనీ KD 
ఆం ఇధి ఆం ఇదా ౧0౨&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6nxcwccnaihijsy8aouotml3j4hc61k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214532</id>
    <revision>
      <id>560703</id>
      <parentid>560477</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:37:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560703</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3539" sha1="1luraeqaw862s2xcn3zfad7y56boyjq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = రామాభ్యుదయము.djvu
|Page = 7
|bSize = 386
|cWidth = 294
|cHeight = 88
|oTop = 35
|oLeft = 39
|Location = center
|Description = 
}}

{{Center|శ్రీరస్తు}}
{{p|ac|fs150}}రామాభ్యుదయము&lt;/p&gt;{{Css image crop
|Image = రామాభ్యుదయము.djvu
|Page = 7
|bSize = 386
|cWidth = 53
|cHeight = 20
|oTop = 179
|oLeft = 160
|Location = center
|Description = 
}}
{{p|ac|fs125}}పీఠిక&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type={{Css image crop
|Image = రామాభ్యుదయము.djvu
|Page = 7
|bSize = 386
|cWidth = 57
|cHeight = 113
|oTop = 186
|oLeft = 34
|Location = left
|Description = 
}}|lines=&lt;poem&gt;


రామాకుచహారనాయకమణిశ్రీఁ జేయుసాకారశృం
గారం బై తగుమచ్చ వక్షమున భూకాంతాస్థితిన్ దెల్ప సౌ
ఖ్యారూఢి న్విలసిల్లు వేంకటనగాధ్యక్షుండు రక్షించు గొ
బ్బూరీతిమ్మనృపాలసింహు నరసింహోర్వీశచూడామణిన్.&lt;/poem&gt;|ref=1}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;పలుకువెలంది యే యువిదపజ్జలఁ గోడఱికంబు సేయు నే
కలికి కనుంగుటూడిగపుఁగత్తియపిండు శచీముఖామరీ
కుల మగజాత యేచెలువకుం జెలి యయ్యలమేలుమంగ భా
సిలుసిరు లుంచు గొబ్బురినృసింహనృపాలునిమందిరంబునన్.&lt;/poem&gt;|ref=2}} 
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ఆయతధర్మబోధము నిరంతరశాస్త్రవివేకమున్ జగ
ద్గేయపటుప్రతాపమునుఁ గీర్తియు నూర్జితబాహుశక్తియున్
బాయక యుండఁ జేసి నిరపాయముగాఁ గరుణించి విష్ణుపం
చాయుధి యేలుఁ గావుత మహామహు గొబ్బురినారసింహునిన్.&lt;/poem&gt;|ref=3}} 
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అలరులపాన్పు పచ్చడము నై నవరత్నమయాతపత్రమై
కొలువు హజార మై యలముకుందునియిచ్చకు వచ్చినట్లనే
యలరుననంతకుండలి సహస్రముఖంబుల నాకు సూక్తిమం
డలి కృప చేసి ప్రోచుఁ గృతినాయకుఁ గొబ్బురినారసింహునిన్.&lt;/poem&gt;|ref=4}} 
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;పసిఁడిమెఱుంగుఱెక్క లిరుఁబక్కియలన్ సురటుల్{{ZWNJ}}వలె న్సము
ల్లసదసమానిలాంకురములం బొరియించుచు సేద దేర్ప రా
క్షసుల జయింప నేగునెడ శార్ఙ్గికి వారువ మై భజించి సొం
పెసఁగెడుపుల్గురాయఁడు జయోన్నతు లిచ్చు నృసింహశౌరికిన్.&lt;/poem&gt;|ref=5}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1luraeqaw862s2xcn3zfad7y56boyjq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214533</id>
    <revision>
      <id>560736</id>
      <parentid>560478</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T00:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560736</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5302" sha1="hr9mstvq0u7bqmeu4zibumqawc1zcbk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;లంకారిన్ జలరాశిలంఘనజవాలంకారజంఘున్ నిరా
తంకు న్నిశ్చలు నిర్భయు న్నిపుణు సీతాశోకలుంటాకని
శ్శంకప్రాభవు రామచంద్రచరణాబ్జాతద్వయీసర్వదా
కైంకర్యప్రియు నాంజనేయు నగదంకారప్రభుం గొల్చెదన్.&lt;/poem&gt;|ref=6}} 
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;వినుసికదేవర న్నలువ వేల్పుల ముప్పదిమూఁడుకోటులం
బనిఁగొని ముజ్జగంబు మనుపం గలవీరుఁడు వేత్రపాణి వె
న్నునిదళవాయి సూత్రవతినోములపంట కనుంగొనుం జయం
బని మొనలన్ ఘటించుచు దయామతి గొబ్బురినారసింహునిన్.&lt;/poem&gt;|ref=7}} 
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;పాలును నీరు వేరుపఱుపం గలమావుల వేదవీథి వా
హ్యాళి యొనర్చు నేయలికులాలక తా సితవర్ణ యయ్యు నే
బాల సువర్ణరూపమున భాసిలు నానలుమోమువేల్పుప్రో
యాలు ప్రవీణ మామకమహాకృతినాథుఁ గృతార్థుఁ జేయుతన్.&lt;/poem&gt;|ref=8}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;వ్యాసవల్మీకభవకాళిదాసభాస, చోరభవభూతిబాణమయూరదండి
మాఘభారవిబిల్హణమల్హణాది, పూర్వవిద్వత్కవివ్రాతముల భజించి.&lt;/poem&gt;|ref=9}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;శబ్దశాసనసుకవి కంజలి యొనర్చి, యుభయకవిమిత్రునకు హస్తయుగళి మోడ్చి
శంభుదాసుని సోము భాస్కరుఁ దలంచి, యాంధ్రవాగ్భాగవతకర్త నభినుతించి.&lt;/poem&gt;|ref=10}}  
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పరవస్తువంశరత్నా, కరకౌస్తుభమణిప్రభావఖని యయి నాకుం
బరమగురు వయినముమ్మడి, వరదాచార్యాంఘ్రివనజవందారుఁడ నై.&lt;/poem&gt;|ref=11}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇ ట్లభీష్టదేవతాగురునమస్కరణంబును బురాతనాద్యతనసుకువిస్మరణంబును గావించి
యే నొక్కమహాప్రబంధనిర్మాణంబునకుం బ్రారంభించి యున్నసమయంబున నతుల
వితరణగుణప్రథావిధూతమందారుండును, సరస్వతీమనోభండారచోరుండును, బ్రతి
పక్షభూపాలహృదయభల్లుండును, నప్రతికమల్లుండును, ధవళకీర్తిచ్ఛవిచ్ఛటాచ్ఛాదిత
బ్రహ్మాండుండును, హత్తుమువ్వురగండుండును, జిరత్ననూత్నరాజరత్నగాథాధఃకరణ
నిపుణచారిత్రుండును, గాశ్యపగోత్రపవిత్రుండును, నిఖిలగుణరత్నరత్నాకరుండును,
నష్టదిగ్రాజభీకరుండును, నిరంతరారాధితేందిరానేతృకుండును, గొబ్బూరికులజలధిజై
వాతృకుండును, సరసభాజనకృతసభాజనభోజనపల్లినారాయణాచార్యకైంకర్యపరా
యణుండును, దాటకానారాయణుండును, నవక్రవిక్రమజితసింహుండును నగు
గొబ్బూరినారసింహుం డొక్కనాఁడు వైదికతార్కికశాబ్దికాలంకారికలాక్షణికజ్యౌ
తిషికపౌరాణికసామాజికసకలభాషాప్రగల్భవిద్వత్కవిరంజితంబును, నందివైతాళిక
వైణికగాయకనర్తకాగ్రామ్యపరిహాసకవిలాసినీభాసితంబును నగుసభాభవనంబునఁ జతు
రుపాయచతురస్వతంత్రు లగుమంత్రులును, సుగుణసింధువు లగుబంధువులును, నవార్య&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hr9mstvq0u7bqmeu4zibumqawc1zcbk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214534</id>
    <revision>
      <id>560737</id>
      <parentid>560479</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T01:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560737</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4884" sha1="gug6ojsm9ie67tjpsov1l2kd55hfyrb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;శౌర్యకృతకృత్యులగుభృత్యులును గొలువంగొలువు చెంగలువకొలనుంబోలి కలకల
నగుచుఁ జెలువు మిగులం బేరోలగం బుండి సాహిత్యగోష్ఠీగరిష్ఠుం డై కృపారసశీతల
కటాక్షంబుల నన్నుం గనుంగొని యిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=12}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;క్షితిపతి యెవ్వఁ డైన నగుఁ గీర్తియ సొమ్ము నృపాలకోటికిం
గృతిపతి యైనవాఁడె కృతకృత్యుఁడు గాన నొనర్పు సప్తసం
తతులకు నెక్కుడండ్రు కృతి దాశరథీద్ధకథాసుధాచమ
త్కృతకృతి రామభద్ర చెవికిం జవి కొల్పు భవత్కవిత్వముల్.&lt;/poem&gt;|ref=13}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని బహూకరించి కర్పూరతాంబూలపురస్సరంబుగా నగ్రహారప్రత్యగ్రహారాధరణ
సమీచీనాంబరంబు లొసంగి గారవించిన నేనును మహాప్రసాదం బని యంగీకరించి
మదీయకృతికన్యకాహారవల్లికి సఫలంబుగా ననుగుణనాయకరత్నంబు గొబ్బూరి నార
సింహనృపాలుండు గలిగి నని హర్షించి రచియింపం బూనితిఁ దదీయవంశావతారం
బెట్టి దనిన.&lt;/poem&gt;|ref=14}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మిత్రబ్రహ్మము పొల్చు జ, గత్త్రయనయనముఁ జిత్ప్రకాశకమును మూ
ర్తిత్రితయాన్వితమును సమ, యత్రయకారణమహామహత్వము నగుచున్.&lt;/poem&gt;|ref=15}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;హాళిం గొనియాడం దగు, హేళిఁ బ్రసన్నోదయుం ద్రయీమధుపాళీ
కేళీసంకీలితకం, కేళిగుళుచ్ఛస్వరూప ఘృణిరింఛోళిన్.&lt;/poem&gt;|ref=16}} 
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;పలుకుటిల్లాలినెమ్మోము బాపనయ్య, పొడమునెల వయ్యు సంపత్తి పువ్వుఁబోఁడి
కాటప ట్టయ్యు నేవేల్పుమేటిచేత, నలరు నెత్తిమ్మి యాకాఁకవెలుఁగు చెలఁగు.&lt;/poem&gt;|ref=17}}  
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;సమధికభక్తపోషణవశంకరశంకరమూర్తిభేద మే
యములునిరూప మెవ్వఁ డమృతాంబుధితుంగతరంగరంగదా
శ్రమున కఘౌఘశిక్షణవిచక్షణదక్షిణవీక్షణస్వరూ
పమునఁ దనర్చు నాభువనబాంధవు నెన్నెద సప్తసైంధవున్.&lt;/poem&gt;|ref=18}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;ఆనాళీకవనాసనప్రవణుఁ డార్యస్తోత్రపాత్రుండు సం
జ్ఞానామాంగనయందుఁ గాంచె మనువు న్సౌజన్యధన్యు న్బుధా
ధీను న్వర్ణవిభేదనిర్ణయవిధాధిష్ఠానభూయిష్ఠని
ష్ఠానిర్నిద్రు హితామరద్రు నఘశిక్షాదక్షదీక్షానిధిన్.&lt;/poem&gt;|ref=19}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఆవైవస్వతీసుతుఁడు మ, హీనరకులసార్వభౌముఁ డిక్ష్వాకుఁడు త
త్పావనవంశమున సుధాం, ధోవిభువిభవుండు దశరథుం డుదయించెన్.&lt;/poem&gt;|ref=20}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఆదశరథునకుఁ గౌసల్యాదేవికి రాముఁ డుదయ మై మించె నవా
ర్యౌదార్యశౌర్యధైర్యన, యాదరణగుణాభిరాముఁ డై జగ మెన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=21}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gug6ojsm9ie67tjpsov1l2kd55hfyrb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214535</id>
    <revision>
      <id>560747</id>
      <parentid>560480</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:29:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560747</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4891" sha1="nr0kqc1odm6c39lw3il4sopzx0ac2lm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఆరఘుపతివంశసుధా, నీరధిఁ గలికాలచోళకృపచంద్రుఁడు దు
ర్వారరణభిన్నవిమతా, కారుఁ డుదారుఁడు జనించెఁ గలియుగవేళన్.&lt;/poem&gt;|ref=22}} 
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ఆకలికాలచోళవసుధాధిపువంశమునందు నార్తర
క్షాకుశలుండు బంధుజనకల్పకళాఖి జనించె రంగరా
జాకరుణాధురంధరున కాత్మజుఁ డై పొగ డొందెఁ దిమ్మరా
జాకులభర్తకుం దనయుఁ డయ్యెను గొండనృపాలుఁ డున్నతిన్.&lt;/poem&gt;|ref=23}} 
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;ఆరాజన్యునియందు నేగు రుదయం బై రిద్ధసత్యవ్రతో
దారు ల్తిమ్మవిభుండు వెంగళధరాధారాగ్రగణ్యుండు గొ
బ్బూరిక్ష్మావరచంద్రుఁడుం దిరుమలాఖ్యుం డౌబళేశుండు మం
దారక్ష్మారుహపంచకంబు కలశోదన్వంతునందుంబలెన్.&lt;/poem&gt;|ref=24}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;తత్కుమారపంచకంబునందుఁ దిమ్మరాజానుజుండు.&lt;/poem&gt;|ref=25}} 
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;బెబ్బులితోలుపచ్చడముఁబెద్ద నిసీ యని నవ్వి కయ్యపుం
బబ్బము లాచరించుమనిఁ బాఱఁగఁ బట్టి వడంకుగుబ్బపే
రు బ్బడఁగించి పాల్కడలి నోర్చి హసించు హళహళిం దగన్
గొబ్బురివెంగళక్షితిపకుంజరుమంజులకీర్తిమంజరుల్.&lt;/poem&gt;|ref=26}} 
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అలయనఘుండు వెంగళధరాధిపచంద్రుఁ డుదాత్తధీరతా
కులగిరి రామరాజు పెదకొండనృపాలునికన్యకామణిం
గులసతిఁగా వరించెఁ దగ గోపమదేవిని దత్కుమారుఁ డు
జ్జ్వలజయశాలి చిన్ననరసక్షితిపాలకమౌళి రాజిలున్.&lt;/poem&gt;|ref=27}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కంఠీరవాకుంఠకటుపరాక్రమభిన్న, పరసామజుఁడు పిన్ననరసరాజు
బంధుసాధుసుహృద్వసుంధరాసురరాజ, సరసాదరుఁడు పిన్ననరసరాజు
క్రౌంచభిద్భర్గభార్గవవిక్రమాదిత్య, నరసాహసుఁడు పిన్ననరసరాజు
పృథుతరైశ్వర్యగాంభీర్యరేఖాజిత, హరసాగరుఁడు పిన్ననరసరాజు&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;స్మరసదృశవిగ్రహుఁడు పిన్ననరసరాజు, సరసబాహార్గకుఁడు పిన్ననరసరాజు
సురసరిద్గురుమతి పిన్ననరసరాజు, ధరసమున్నతధృతి పిన్ననరసరాజు.&lt;/poem&gt;|ref=28}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;వెంగళవిభుసంతతి యీ, భంగిన్ భాసిల్లె నానృపతితమ్ముఁడు భ
వ్యాంగుఁడు గొబ్బూరయ్య ప, తంగకులోత్తంస మతనిఁ దరమే పొగడన్.&lt;/poem&gt;|ref=29}} 
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;పాదములు గల్గి నడక చొప్పడక యుండుఁ, గదల లేవు విపక్షముల్ కఠినభావ
ముడుగ వేల సురాద్రులగొడవ యనుచుఁ, బుడమి గొబ్బూరిరాజుమూపున వసించె.&lt;/poem&gt;|ref=30}} 
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;భావుకకీర్తి గొబ్బురినృపాలకుమారులు ధన్యు లామర
గ్రావనిభుండుఁ గొండపధరావరశేఖరుఁడు న్సముల్లస&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nr0kqc1odm6c39lw3il4sopzx0ac2lm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/75</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214544</id>
    <revision>
      <id>560717</id>
      <parentid>560489</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:28:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560717</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5721" sha1="lzlqfu2j2dgoju9eizhpimokdfvcj2u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు సింహనాదంబు సేసి యప్పుడు.&lt;/poem&gt;|ref=67}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నిటలభ్రూకుటి ముడివడఁ, పటపట మని పండ్లు కొరికి పటుకోపముతో
నిటవచ్చి యిందురేఖన్, కుటిలాలక నెత్తుకొనుచు గొబ్బున నేఁగెన్.&lt;/poem&gt;|ref=68}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇ ట్లేఁగి తనవనంబున శశిరేఖం డించి తక్షణంబ.&lt;/poem&gt;|ref=69}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;మరలఁ జనుదెంచి మగువయై మాయతోడ, లక్ష్మణుని భీతిఁ బొందించి రాజసుతుల
గర్వభంగంబు గావింప గగనవీథి, కెగసి మిక్కిలి యుగ్రుఁడై యింత చేసె.&lt;/poem&gt;|ref=70}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని యివ్విధమునఁ జెప్పిన, విని నల్లనివలువతాల్పు విస్మయమతితో
వనరుహనేత్రునిఁ గనుఁగొని, మనసోదరి యిట్లుసేయ మంచిదె తనకున్.&lt;/poem&gt;|ref=71}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అబ్జరేఖను ఇవ్వలే దంటిఁగాని, యిల్లు నెడబాసిపొ మ్మంచు నెవ్వ రనిరి
కొడుకుతో లేనికొండెముల్ కొన్ని చెప్పి, మనకు నవమాన మొనరింపఁ దనకు మేలె.&lt;/poem&gt;|ref=72}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని దుక్కివాలుదాలుపు, మనమునఁ గోపంబు వొడమి మఱి యేమనకన్
మునిబోలె నుండి వెండియుఁ, దనతమ్మునిఁ జూచి లేచి తానిట్లనియెన్.&lt;/poem&gt;|ref=73}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;దిట్టయయి తాను పంపిన, బెట్టిదుఁ డగురక్కసుండు బెదరక యెదుట
న్నెట్టుకొని కయ్య మొసఁగినఁ, గొట్టుడు జముపురముఁ జేర గోగణరక్షా.&lt;/poem&gt;|ref=74}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;కావున నాచూడ్కులకు దృశ్యుండుగాక నదృశ్యుం డగుటంజేసి రక్కసుని సామ
ర్థ్యంబు చెల్లె నని చెప్పి వెండియు సుభద్ర నుద్దేశించి హలాయుధుం డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=75}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;తా నెంతచేసినఁ దనతనూజునకు నాపట్టి నిత్తునె వట్టిభ్రమలుగాక
దానవేశ్వరుఁ డున్నకోనకు నే నేఁగి యిందురేఖను దెచ్చి యిభపురేంద్రు
సుతున కిచ్చెదఁ గాక సుదతి సౌభద్రున కిచ్చిన జనులెల్ల హీనుఁ డనరె 
వనజాక్ష నేఁ బోయి వనితఁ దెచ్చెద నంచు ముసలంబు నాఁగేలి మూఁపుఁజేర్చి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;పైనమై పోవురామునిఁ బారఁ జూచి, మొదటఁ గోపంబు పొడమిన మది నడించి
పిన్ననగ వొప్ప జనులెల్ల సన్నుతింపఁ, జుట్టుకైదువజోదు తా నిట్టులనియె.&lt;/poem&gt;|ref=76}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;చెల్లెలి దక్రమం బనుచుఁ జెప్పెద వించుకనీతి లేక యీ
కల్లలు పల్కినన్ జనులు కాపురుషుం డనఁ బోరె రేవతీ
వల్లభ కూటికై గృహమువాఁకిలిఁ గాచితి వంచు దూరుటన్
ఇల్లును వెళ్లిపొ మ్మనుట కించుక భేదము లేదు చూడఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=77}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;తోడఁబుట్టువు పుత్త్రునిఁ దోడుకొనుచు, విపినభూముల కరిగినవిధము దెలిసి
యించుకైనను వగవ కాయింతియందు, నెగ్గు గలదని చెప్పుకో సిగ్గు గాదె.&lt;/poem&gt;|ref=78}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియు గోవిందుఁ డిట్లను వీరపత్నియు, వీరమాతయు నగుసుభద్ర మనయందుఁ
గల కృపాతిశయంబున యాదవాదికౌరవులనెల్లఁ జంపవల దని సెల వొసంగుటం
వేసి రక్షించెం గాక లేకున్న లోకవిద్రావణుం డగు రావణునకు సమానవిక్రముం&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lzlqfu2j2dgoju9eizhpimokdfvcj2u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/76</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214546</id>
    <revision>
      <id>560718</id>
      <parentid>560491</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:35:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560718</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5298" sha1="if9oh5huc5i4cuv2b3jgaq01rwg0j7m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;డీఘటోత్కచుని జయించుట యింద్రాదుల కసాధ్యం బదియునుంగాక రేవెల్గు
రేకం దెచ్చుట కీవు చనిన సౌభద్రునకుఁ బులికిఁ గండం గనినవిధం బగుట నిశ్చ
యం బనంతరంబు బ్రతికివచ్చుట కసాధ్యంబు గానుండు నని చెప్పి దామోదరుండు
వెండియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=79}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కాననభూములఁ బత్నియు, సూనుఁడు విహరించువిధము సురముని దెలుపన్
వానరపతిటెక్కెమువాఁ, డీనినపులివోలె వచ్చు నెఱుఁగవె యతనిన్.&lt;/poem&gt;|ref=80}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అదియునుం గాక.&lt;/poem&gt;|ref=81}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;వనసూకరంబు కొఱకై, మినుసిగదయ్యంబుతోడ మిక్కిలికయ్యం
బొనరిచి పాశుపతాస్త్రం, బును బడసినపార్థుఁ బోలుభూపతి గలఁడే.&lt;/poem&gt;|ref=82}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఆధనంజయు జంటగా నరుగుదెంచు, బకహిడింబులఁ ద్రుంచినబాహుబలుఁడు
వసుధ వినుచూలి సంతోషవార్థిఁ దేలి, వరధనంజయు జంటయై వచ్చినట్లు.&lt;/poem&gt;|ref=83}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ధృతరాష్ట్రుపుత్త్ర కానన, వితతిన్ గుమలించి వరుస విజయానలుఁ డీ
క్షితి కెల్ల ధర్మసూనునిఁ, బతిఁగా నొనరించు సురలు బ్రస్తుతి సేయన్.&lt;/poem&gt;|ref=84}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;కావున.&lt;/poem&gt;|ref=85}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఉరుమృగేంద్రస్నేహమొల్లక గోమాయువులను జేకొనువానిచెలువు దోఁప
వినతాత్మజుని మేటివిశ్వాసమును మాని చెలిమి కాకులతోడఁ జేసినటుల
భండనరిపుకాండఖండనుం డగుపార్థు వియ్య మందక నీవు వెఱ్ఱి వగుచుఁ
జెడుగుమనుజులతోడఁ జేసినవియ్యంబు కొనసాఁగునే వట్టికోర్కె గాక&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఆదూరాత్మకు లీపురి కరుగుదెంచు, ఫలము యాదవులకుఁ గొంత ప్రాప్తమయ్యె
ననిన విని రాముఁ డౌను కా దనక శిరము, వంచి తర్జని నాసిపై నుంచియుండె.&lt;/poem&gt;|ref=86}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=87}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసదాగతిపౌత్రుఁ డతిరౌద్రమూర్తి యై తనమాయఁ జేసిన దానఁజేసి
పుడమి కుమ్మరసానపోలికె దిద్దిరఁ దిరిగె నంబరమెల్ల ధరణిఁ బడిన
విధమయ్యె మెఱుపులు విస్తారముగఁ దోఁచెఁ దోఁడనె పిడుగులు దొరఁగె నపుడు
ప్రజలెల్ల దిగులొంది ప్రళయకాలం బని చిత్రరూపంబుల చెలువుదోఁప&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;దీనులై యున్నవారలఁ దేరి చూచి, దానవేశ్వరుఁ డావేళ దశసహస్ర
కింకరులఁ బంప వా రతిబింక మమర, బలునియిలు జొచ్చి రందఱు పార్థివేంద్ర &lt;/poem&gt;|ref=88}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;బకవైరిసుతునిబలగము, ప్రకటంబుగఁ జేసినట్టిపను లేమందున్
సకలపదార్థము లన్నియు, మకరాలయమందు వైచి మఱి యాపురిలోన్.&lt;/poem&gt;|ref=89}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;చరియించురాక్షసులలో, ఖరకరుఁ డనురక్కనుండు కడుకోపమునన్
గురుపతితమ్మునిఁ గనుఁగొని, దురితాత్ముఁడ వీవు మున్ను ద్రుపదాత్మజకున్.&lt;/poem&gt;|ref=90}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>if9oh5huc5i4cuv2b3jgaq01rwg0j7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:మహమ్మదీయ మహాయుగము (Mahamadiya Mahayugam).pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>214574</id>
    <revision>
      <id>560540</id>
      <parentid>560527</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T12:28:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hasini b</username>
        <id>7312</id>
      </contributor>
      <origin>560540</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="257" sha1="oqkxlbffkpbm1brb0sdc9d5biyp2e26" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=మహమ్మదీయ మహాయుగము
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[కొమర్రాజు వేంకట లక్ష్మణరావు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1942
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 1=&quot;పైఅట్ట&quot; 2to3=&quot;-&quot; 4=&quot;3&quot; 40=&quot;తొలిపే&quot; 4to39=&quot;roman&quot; 41=&quot;1&quot; /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>oqkxlbffkpbm1brb0sdc9d5biyp2e26</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560541</id>
      <parentid>560540</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T12:29:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hasini b</username>
        <id>7312</id>
      </contributor>
      <origin>560541</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="257" sha1="mh4u5zpimxxttgl3csk2guvmlv36hp9" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=మహమ్మదీయ మహాయుగము
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1942
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 1=&quot;పైఅట్ట&quot; 2to3=&quot;-&quot; 4=&quot;3&quot; 40=&quot;తొలిపే&quot; 4to39=&quot;roman&quot; 41=&quot;1&quot; /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>mh4u5zpimxxttgl3csk2guvmlv36hp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/77</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214576</id>
    <revision>
      <id>560719</id>
      <parentid>560521</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560719</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5258" sha1="2nzds4nundlubnc9gub3h2nb4b1v5is" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;వలువల సభలో నొల్చిన, ఫలమంతయు నీకుఁ గుడిపి బహువేడుకతో
విలసిల్లెద నని పల్కుచుఁ, దలపైఁ గుడిపాద మెత్తి తన్నెన్ గడఁకన్.&lt;/poem&gt;|ref=91}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఇంకొకదానవనాథుఁడు, పంకజహితసుతునిఁ జూచి పాండవపత్నిన్
వంకరకూఁతలు కూసిన, సంకటమును మాన్ప నాకు సమయం బబ్బెన్.&lt;/poem&gt;|ref=92}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని కర్ణునిఁ బెడతలపైఁ, దన దాఁపలిపాద మెత్తి తన్నిన వాఁడున్
పెనుగాలిచేతఁ గూలిన, ఘనభూజము మాడ్కి నేల గ్రక్కున వ్రాలెన్.&lt;/poem&gt;|ref=93}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;పలభోజనుఁ డొకఁడు సౌబలునిఁ జేరి, కపటనెత్తంపుఁబాచికల్ గావటంచు
నొక్కకరమున సిగఁ బట్టి చంక లెగర, గొఱిగెఁ దల వాఁడికత్తితోఁ గురుకులేంద్ర.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=సీసమాలిక.|lines=&lt;poem&gt;మఱియొక్కరాక్షసుం డరుదెంచి దుస్సలపతి జయద్రథు నేలఁ బండపెట్టి
తొడిఁబడ మోముపై నడిచి యంతటఁ బోక కొనకాలు పట్టీడ్చెఁ గొంతదవ్వు
వెండియు నొకరాక్షసేశ్వరుఁ డేతెంచి బలియుఁ డౌ బాహ్లికుపజ్జఁ జేరి
ముసలిముప్పునఁ బెండ్లిమురిపెంబు వీక్షింపఁ జనుదెంచి తీపాటు ననుభవింపు
మనుచుమూపును బట్టి ఘసరౌద్రమూర్తి యై నీటుగా వెన్ను మోకాట నూఁదె
సురవైరి యొక్కఁ డాగురుతనూభవుఁ జూచి బాగాయెనో పెండ్లి బాపనయ్య
మరలఁ బెండ్లికి మీరు తర్లిపోదురు నేఁడు సంయమపురి కంచు సాఁగి మ్రొక్కె
నొకఁడు కృపాచార్యు నొయ్యన వీక్షించి భూసురోత్తమ పప్పుబువ్వకొఱకు
బ్రతిమాల ధృతరాష్ట్రసుతుని వెంబడి వచ్చి బోసేసతివి గాదె పొట్టనిండ
నాచార్యభాగంబు లర్పింతు రిఁక మీకు నిచ్చోట నుండుమం చేఁగె వాఁడు
రాక్షసుం డొక్కఁడు లక్ష్మణు వీక్షించి పెండ్లయ్యె నేమిరా పెండ్లికొడుక
గాము సోఁకినవానిగతి వేల్పువచ్చిన మనుజునిరీతి నున్మాదిమాడ్కిఁ
దలవంచుకొనియున్నఁ దప్పదు మృతి నీకు లె మ్మంచు సిగఁ బట్టి లేవనెత్తె
నొకపూర్వగీర్వాణఁఁ డుగ్రుఁడై చనుదెంచి ధారుణీసురులలో దూరి పలికె
నాజ్యభక్ష్యముల కాసించి యీ కార్య మౌను కా దనక మీ రరుగుదెంచి
తత్తఱిల్లిన మీకుఁ దప్పదు చా వంచు గుదికాళ్లు బంధించి కూల నేసె
దుందుభి యనువాఁడు వందిమాగధబృంద మంతయు వీక్షించి సంతసిల్లి
వన్నెలకలచీర లన్నియు విదళించి గట్టిగా దామెనల్ గట్టివైచె
వెంటనే యొక్కఁడు వేశ్యాంగనలఁ జేరి సూచీముఖం బెట్లు జూపుఁడనుచు
ఖరకరద్యుతిగల కరవాల మంకించి ముక్కులు వరుసగా మోటుచేసి
నడియెల్ల వీక్షించి యభీతచిత్తులై పౌరు లొండొరులతోఁ బలికి రౌర
బలరాముఁ డత్యంతపాపాత్ముఁడై తోడఁబుట్టువు నిలు వెళ్లగొట్టి యిట్టి&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2nzds4nundlubnc9gub3h2nb4b1v5is</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf/326</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214577</id>
    <revision>
      <id>560706</id>
      <parentid>560523</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:51:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560706</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4062" sha1="c2jzog0dlxjrq1swtcu83u6tdmhyba6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|320|శాస్త్రవిషయములు|}}&lt;/noinclude&gt;మనవారు నేర్చుకొనవలసిన విషయములు పెక్కులు గలవు. అంతమాత్రమున నీసంప్రదాయమువారు చెప్పెడి మాటలన్నియు మనము ఒప్పుకొన నక్కరలేదు. ముఖ్యముగ ననుకరణమును గుఱించి వీరు చెప్పుమాటలు కక్షప్రధానములుగను. పరస్పర విరుద్దములుగను ఉండును. అది యట్లుండె.

మనవారు కొందఱు రస్కిన్ మొదలయినవారు వ్రాసినవ్రాతలు చక్కగఁ గానవచ్చినందున వానికి భ్రమసి ఈ సంప్రదాయములోని నూతన సిద్దాంతములన్నియు మనపూర్వులు చిత్రవిద్యలో నున్నట్టు చెప్పమొదలిడిరి. పాశ్చాత్యులు నూతనముగఁ గనిపెట్టిన రైలుబండి ' టెలిగ్రాము, ఎక్సురేస్ మొదలయినవన్నియు మనపూర్వు లెరుగుదురని కొందఱు చెప్ప యత్నించునట్టి యత్నమే యిది. ఈ నూతన సిద్దాంతములు పాశ్చాత్యులలోను, పూర్వములేవు. మనలోను పూర్వములేవు. ప్రాచీనగ్రీకును యభిప్రాయముఁ జూడవలయుననిన అరిష్టాటల్ వ్రాతలు
చూచినను, మనదేశమందలి పురాతనకాలపు వారియభిప్రాయములఁ జూచినను చిత్రవిద్యకు మూలపదార్థ సారూప్యమె ప్రధానాంశమని వారి యభిప్రాయమైనట్లు స్పష్టముగాఁ దెలియఁగలదు. ఈయంశమును మన
వాఙ్మయములోని కొన్నియుదాహరణముల నిచ్చి చూపెదను.

{{c|భారతము}}

మనవారు లలితకళలలో ననుకరణమునకు నిచ్చిన యున్నతస్థలమును గుఱించి తెలిసికొనవలయునన్న మహాభారతమునందలి మయసభావర్ణనమును చూడవలయును. శిల్పకళలోఁ జిత్రకళవలె ననుకరణమునకు నంతగఁ బ్రసక్తి లేకపోయినను అందుగూడఁ బోలికవలనఁ గలుగు భ్రాంతిని వర్ణించుటవలనఁ గవి హృద్గతము స్పష్టమగును. మయుఁ డాసభలో జలమున్నచోట స్థలమున్నట్లుసు స్థలమున్నచోట జలమున్నట్లును, త్రోవయున్నచోట ద్రోవలేనట్లును లేనిచోటనున్నట్టును గానవచ్చునట్లు దానిని నిర్మించెనఁట. దుర్యోధనుఁడు నీళ్లున్నచోట లేవనుకొనిపోయి కట్టినపుట్టము తడుపుకొనుటయు. లేనిచోట నున్నదనుకొని ధోవతి పైకి నెత్తుకొనుటయుఁజూచి ద్రౌపదినవ్వెను. ఆనవ్వే&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c2jzog0dlxjrq1swtcu83u6tdmhyba6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf/327</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214578</id>
    <revision>
      <id>560708</id>
      <parentid>560524</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:06:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560708</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3239" sha1="6binxfybaqj3gqm3jcumict2yd5y13c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||లలితకళలు|321}}&lt;/noinclude&gt;భారతరణమునకు బీజాంకురమయ్యెను. ఈవర్ణనములవలనఁ గవియొక్క యాశయము తేటతెల్లముగ దెలియుట లేదా? ఇందున గుఱించి నన్నయ భారతములోని కొన్ని  పద్యములను, కృష్ణభారతములోని కొన్నిపద్యములను ఎత్తివ్రాయుచున్నాను. సంస్కృతమూలములోని శ్లోకములను విస్తరభీతిచే నిచ్చుట లేదు.

{{c|భారతము}}
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
సీ. సురుచిర హరినీల కిరణజలంబులఁ బద్మరాగారుణ పద్మములను
    రాజితరాజీవరాజహంసావళి నిర్మలసౌవర్ణకూర్మములను
    గమనీయ వైడూర్యకుముదంబులను వజ్రమీనమౌ క్తికనవ ఫేనములను
    మరకతశైవలోత్కరముల విలసిల్లఁ గొలనని సన్మణిస్థలము సూచి

అ. పలుఁగురాల కుడ్యముల రుచుల్ గప్పిన
    జలము లున్నయెడలు వెలయఁజూచి
    యననుపస్థలంబులని జను లెఱుఁగక
    యుండునట్లుగా మయుండు సేసె.
{{right|[ నన్నయ. భా. 2. 1. 12]}.
&lt;/poem&gt;


వ. అట దుర్యోధనుండు శకునియుం దానును విభావిభవంబుఁ జూచు వేడుక నందు గొన్ని దినంబులుండి యొక్కనాడు దాని యపూర్వ రమణీయతకు విస్మితుఁడగుచు నయ్యయి ప్రదేశంబులం గ్రుమ్మరు వాఁడు వివృతంబైన ద్వారదేశంబు సంవృతంబుగా వగచి చొరనొల్లక సంవృతంబైన దాని వివృతంబుగా వగచి చోరంబోయి లలాటఘటిత గృహద్వారుం డయి సమప్రదేశం బున్నతంబుగా వగచియొక్క సమకట్టి, నీలాశ్మరశ్మిస్థగితంబైన విమలమణిస్థలంబు జలాశయంబుగా వగచి పరిధానం బెగద్రోచికొని స్ఫటికదీప్తిజాలపరివృతం బైన జలాశయంబు స్థలంబుగా వగచి కట్టినపుట్టంబు దడియంజొచ్చి కమ్మఱిన వానింజూచి పాంచాలియుఁ బాండుకుమారులును నగిరంత.
{{right|[నన్నయ, భా. 2-2-86. ]}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6binxfybaqj3gqm3jcumict2yd5y13c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560709</id>
      <parentid>560708</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:08:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>560709</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3239" sha1="12iopfhszmtqax55vxyv649ds8bn3jo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||లలితకళలు|321}}&lt;/noinclude&gt;భారతరణమునకు బీజాంకురమయ్యెను. ఈవర్ణనములవలనఁ గవియొక్క యాశయము తేటతెల్లముగ దెలియుట లేదా? ఇందున గుఱించి నన్నయ భారతములోని కొన్ని  పద్యములను, కృష్ణభారతములోని కొన్నిపద్యములను ఎత్తివ్రాయుచున్నాను. సంస్కృతమూలములోని శ్లోకములను విస్తరభీతిచే నిచ్చుట లేదు.

{{c|భారతము}}
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
సీ. సురుచిర హరినీల కిరణజలంబులఁ బద్మరాగారుణ పద్మములను
    రాజితరాజీవరాజహంసావళి నిర్మలసౌవర్ణకూర్మములను
    గమనీయ వైడూర్యకుముదంబులను వజ్రమీనమౌ క్తికనవ ఫేనములను
    మరకతశైవలోత్కరముల విలసిల్లఁ గొలనని సన్మణిస్థలము సూచి

అ. పలుఁగురాల కుడ్యముల రుచుల్ గప్పిన
    జలము లున్నయెడలు వెలయఁజూచి
    యననుపస్థలంబులని జను లెఱుఁగక
    యుండునట్లుగా మయుండు సేసె.
{{right|[ నన్నయ. భా. 2. 1. 12]}}
&lt;/poem&gt;


వ. అట దుర్యోధనుండు శకునియుం దానును విభావిభవంబుఁ జూచు వేడుక నందు గొన్ని దినంబులుండి యొక్కనాడు దాని యపూర్వ రమణీయతకు విస్మితుఁడగుచు నయ్యయి ప్రదేశంబులం గ్రుమ్మరు వాఁడు వివృతంబైన ద్వారదేశంబు సంవృతంబుగా వగచి చొరనొల్లక సంవృతంబైన దాని వివృతంబుగా వగచి చోరంబోయి లలాటఘటిత గృహద్వారుం డయి సమప్రదేశం బున్నతంబుగా వగచియొక్క సమకట్టి, నీలాశ్మరశ్మిస్థగితంబైన విమలమణిస్థలంబు జలాశయంబుగా వగచి పరిధానం బెగద్రోచికొని స్ఫటికదీప్తిజాలపరివృతం బైన జలాశయంబు స్థలంబుగా వగచి కట్టినపుట్టంబు దడియంజొచ్చి కమ్మఱిన వానింజూచి పాంచాలియుఁ బాండుకుమారులును నగిరంత.
{{right|[నన్నయ, భా. 2-2-86. ]}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>12iopfhszmtqax55vxyv649ds8bn3jo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/78</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214580</id>
    <revision>
      <id>560720</id>
      <parentid>560526</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:48:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560720</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5367" sha1="ke72f0gix9e46mewq5b36o2mu304j03" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;పాపమానవులతో బాంధవం బొనరించుకతమునఁ బ్రజలకు గాసి గలిగె
మన సొప్పియుండిన మాధవుం డిది మాన్పుఁ గన్నెత్తి చూడఁ డీకర్మ మేమొ
సదనంబులం దున్న సర్పవృశ్చికబాధ తలలెత్తి చూడఁ బో శిలలబాధ
అని విలపింపఁగా నంతలోఁ గొందఱు పడఁతు లొండొరులతోఁ బలికి రహహ
అత్తగారింటికి నల్లుఁడు క్రొత్తగాఁ జనుదెంచి పిడుగుతోఁ జచ్చెనమ్మ
కలకంఠి యొక్కతె కపిలధేనువు పెద్దపులినోటఁ బడి నేఁడు పోయెనమ్మ
ముదితరో విను రెండుముంతలపా లిచ్చు నెరుములు పెనుబొబ్బ కీల్గెనమ్మ
తొయ్యలి నూఱాఱుతోడేళ్లు గుంపులై కూడి మేఁకలదొడ్డిఁ బాడుసేసెఁ
బదునైదుపాములు పదముల కెగఁబ్రాక భీతయై మాయత్త బెబ్బరించె
తల నిక్కిచూచినఁ దటుకున శిల దాఁకి యక్కకంటికి మోసమాయెనమ్మ
పాషాణ మొక్కటి బఱతెంచి తాఁకిన మఱిదికాల్ విఱిగెనే మందగమన
మిక్కిలిచలితేళు మీఁటిన మాతాక పెక్కుగంతులు వైచి పొగులసాఁగె&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ననుచుఁ బల్కుచు నాబాలవృద్ధ మంత, నక్కడక్కడ గుంపులై పెక్కువగల
మొఱలుపెట్టుచుఁ దాలాంకుమోముఁ జూచి, బలుఁడ నీవల్ల నా కింతబాధ గలిగె.&lt;/poem&gt;|ref=95}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని జనులందఱు పల్కఁగ, విని రాముఁడు శిరము వంచి వేఱొక టనకన్
తనమది యోచించెడుతఱిఁ, గనుఁగొని భీమాత్మజుండు గ్రక్కునఁ బలికెన్.&lt;/poem&gt;|ref=96}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;వనమునఁ బాండవుల్ దిరుగ వారలవెంటఁ జరింపఁజాలకన్
తనయుఁడుఁ దాను నిచ్చటికిఁ దద్దయుఁ గోర్కెను వచ్చి చేరినన్
మన మలరంగ సోదరిని మక్కువసేయక యాదరింపకన్
వనరుహనేత్రి నీవటుల వంకరమాటలు పల్కుటొప్పునే.&lt;/poem&gt;|ref=97}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మేనల్లుని వరకన్యా, దానార్హునిఁ బార్థుసుతుని దర్పకసమునిన్
మాని సుయోధనసుతునకు, మానిని నర్పింపఁ దగునె మామా నీకున్.&lt;/poem&gt;|ref=98}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;విజయతనూజున కొసఁగిన, గజగామిని లక్ష్మణునకుఁ గైకొనువాఁడై
విజయముచేసినవాఁడీ,గజపురివల్లభుని బాగుఁ గనుఁగొను మింకన్.&lt;/poem&gt;|ref=99}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పావనిపట్టికి మేనన్, జీవములుం గలిగియున్న సీరాయుధ! నీ
భావమునఁ దలఁచుకార్యముఁ, గావింపఁగ వశమె నీకుఁ గౌరవపతికిన్.&lt;/poem&gt;|ref=100}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అదియునుంగాక.&lt;/poem&gt;|ref=101}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కురుపతి ననుజన్ములతో, సరసిజహితసుతునితోడ సౌబలుతోడన్
పరిణయవీక్షాత్మకులై, యరుదెంచినవారితోడ నవనిం గూల్తున్.&lt;/poem&gt;|ref=102}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని మీసంబులు దువ్వుచుఁ, గను లెఱ్ఱగఁ జేసి ప్రళయకాలసముం డై
వనమాలిపూర్వజునకున్ , గనుపింపక నేఁగె వాఁడు ఘనపథమునకున్.&lt;/poem&gt;|ref=103}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇ ట్లంతరిక్షచరుండై ఘటోత్కచుం డతిభయంకరంబగు మాయ ప్రబలంబు గావింప&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ke72f0gix9e46mewq5b36o2mu304j03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/79</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214581</id>
    <revision>
      <id>560721</id>
      <parentid>560529</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T19:54:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560721</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5574" sha1="hw2c2jkw7kbeu7zrqb9g96ys70co16g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;దానం జేసి కౌరవుల యంగాగంబులు దెగి ధరాతలంబునం బొరలిన ట్లంతఃపుర
కామినీజనంబుల చూడ్కులకుం దోఁప భయాకులచిత్తు లై విలపించువారలం జూచి
నీలాంబరుండు దనమనంబున నిట్లని వితర్కించె.&lt;/poem&gt;|ref=104}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;పిన్నతమ్మునిపల్కు లన్నియు నిజమయ్యె నదిగాక నకలంకుఁ డచ్యుతుండు
శరణాగతత్రాణబిరుదు దాల్చినమేటి శ్రీరమారమణుండు శేషశాయి
వేణునాదవినోది బాణాసురచ్చేది భగవాహనామోది కైటభారి
నరసఖుఁ దానందనందనుం డసురారి గోపికాలయవర్తి కృష్ణమూర్తి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఆత్మఁ దలఁచిన నణువు బ్రహ్మాండమగును, క్షణములోపల జగ మెల్ల తృణము సేయు
నట్టిహరి పక్షపాతియైనందువలన, రక్కసులఱేని కీపరాక్రమము చెల్లె.&lt;/poem&gt;|ref=105}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని గోపాలదేవుని మాహాత్మ్యంబు వర్ణించి మఱియును.&lt;/poem&gt;|ref=106}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఇతనిఁ జేపట్టి పాండవుల్ బ్రతుకఁగలరు, కౌరవేంద్రుఁడు మిక్కిలి గర్వియగుచు
సరకుసేయక కర్ణాదిసహితముగను, జెడుట నిశ్చయమని యెంచి సీరపాణి.&lt;/poem&gt;|ref=107}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అబ్జనాభునిపల్కు లాలకింపక నేను వెఱ్ఱినై శశిరేఖ విజయసుతున
కీయక పాపాత్ముఁ డిభపురేంద్రునితోడ వియ్య మందెద నంచు విఱ్ఱవీఁగి
చేసినకార్యంబుఁ జేసేత గుడిచితి హరిచిత్త మరయ లేనైతి ననుచుఁ
దనలొనె చింతించు తాలాంకు నీక్షించి వికవిక నగుచు గోవిందుఁ డనియె&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ప్రళయకాలంపురుద్రునివగది మింట, సంచరింపుచు మనమీఁదఁ జలము పట్టి
రాక్షసేంద్రుఁడు వచ్చిన రాజసుతుల, వసుధపైఁ గూల్చు గావున వగపుమాని.&lt;/poem&gt;|ref=108}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అన్నా నాపల్కులు విను, కన్నియ శశిరేఖమనసు కవ్వడిసుతుపై
నున్నది సౌభద్రునకుం, గన్నియపైఁ గోర్కి గలదు కావున వారిన్.&lt;/poem&gt;|ref=109}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఎడబాపఁ దగదు నీకున్, గడుపాపము సంభవించుగతిఁ బో నేలా
యొడయఁడు మనశశిరేఖకు, వెడవిల్తుని బోలునట్టి విజయాత్మజుఁ డౌ.&lt;/poem&gt;|ref=110}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;పరశురాము జయించిన బల్లిదునకు, వాయు భుగ్భక్షణోత్తమవాహనునకుఁ
దుల్యుఁ డభిమన్యు లక్ష్మణతుల్యుఁ జేయ, హస్తిమశకంబునకు సామ్యమనుట రామ.&lt;/poem&gt;|ref=111}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని చెప్పి మధుసూదనుండు మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=112}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సామంబునఁ జక్కంబడు, భీమునిసుతుఁ డంచుఁ బల్కి పీతాంబరుఁ డా
రామునిఁ దోడ్కొని సంధికి, భూమిజను ల్ముదముఁ జెందఁ బోయెడువేళన్.&lt;/poem&gt;|ref=113}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కరకంకణధ్వనుల్ గల్లుగల్లనిమ్రోయ రమణీమణులు చామరములు వీవ
వందిమాగధులు కైవారము ల్గావింప నుర్విగీర్వాణు లాశీర్వదింప
వేత్రహస్తులు నూరువే లడఁకువతోడ బహుపరా కని బరాబరు లొనర్ప
డమరు వీణె మృదంగ, ఢక్కాదివాద్యముల్ శ్రుతుల కంతంతకు సొంపొనర్ప&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hw2c2jkw7kbeu7zrqb9g96ys70co16g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/80</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214583</id>
    <revision>
      <id>560722</id>
      <parentid>560533</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T20:00:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560722</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5185" sha1="0ua08dwy80dgwqt4emogb8znocjhzrb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;తమ్ముఁ డత్యంతభక్తిఁ గైదండ యొసఁగ, రత్నమయ మైనకొన్నిద్వారములు దాఁటి
పంకజాక్షుండు వేగమె బయలుదేరి, గట్టిగాఁ దానె దనుజున కిట్టులనియె.&lt;/poem&gt;|ref=114}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఒహో భుటోత్కచ యోభీమనందన మెచ్చితి నీ ధైర్యలక్ష్మిమహిమ
రావణాసురుపాటి రణగరిష్ఠుఁడ వీవు నిన్ను సాధింపంగ నెవ్వఁడోపు
తమ్మునికొఱకునై తక్షణంబున వచ్చి వనిత నెత్తుకపోయి వనముఁ జేర్చి
వెండియుఁ జనుదెంచి వేదండపురనాథు కండక్రొ వ్వణఁగించి కర్ణు నొంచి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;పరిణయంబున కరుదెంచు ధరణిపతులఁ, జంపఁ జూచెద విది యేమిసాహసంబు
చలము సాధించుంకొంటివి చాలుచాలు, రాక్షసేశ్వర దయయుంచి రమ్ము రమ్ము.&lt;/poem&gt;|ref=115}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;కాలవిశేషము న్గనక గాండీవిపత్నిని నిందురేఖకై
నీలపటంబుతాల్పు నవినీతిగఁ గొన్ని వచించినందు కీ
యాలముఁ గల్గజేసితి వయారె విరోధము మామగారిపైఁ
జాలఁ గృపారసంబు నిడి సంధికి రమ్ము బకాంతకాత్మజా.&lt;/poem&gt;|ref=116}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కల్లలు గా విని రాక్షస, వల్లభ నాపలుకు నమ్మి వచ్చితివేనినన్
ఉల్లము రంజిలఁ బార్థికిఁ, జెల్లెలు ముదమందఁ బెండ్లి జేసెద మింకన్.&lt;/poem&gt;|ref=117}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని పల్కిన గోవిందుని, మునుగని యాభీమసుతుఁడు ముకుళితకరుఁడై
వనరుహలోచన మాధవ, సనకసనుత వాసుదేవ సామజవరదా.&lt;/poem&gt;|ref=118}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కందర్పజనక వినతా, నందనకంఖాణ నందనందన హరిగో
వింద జనార్దన నీకు, న్వందన మిదె వాసుదేవ వారిజనాభా.&lt;/poem&gt;|ref=119}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=120}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;పాకశాసనుపత్నియై గోవింద నీకు తోఁబుట్టు వై నెగడినట్టి
యాసుభద్రను రాముఁ డాడరానటువంటి కఠినవాక్యము లాడి కౌరవులకు
రమణి నిచ్చెద నంచు రప్పించి వెంటనే పరిణయం బొనరింప భావ్య మగునె
మీబోఁటిపెద్దలు మేరఁ దప్పినయంత మాబోఁటిమూఢులమది దలంప&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నిబ్బరముఁ బట్టఁజాల దోనీరజాక్ష, సామమున కీవు రమ్మని ప్రేమచేతఁ
బిలిచినటువలె హలపాణి పిలువఁ డితఁడు, పిలువకుండిన నేనేల నలుగకుందు.&lt;/poem&gt;|ref=121}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;కావున.&lt;/poem&gt;|ref=122}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కౌరవుల వారివారలఁ, బోరున మర్దించి పిదప పురుషోత్తమ యీ
ద్వారకనగరముతోడన్, నీరధిలోఁ గలిపి పోదు నిమిషార్థమునన్.&lt;/poem&gt;|ref=123}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని సింహనాద మొనరుచు, దనుజేంద్రునిఁ జూచి సీరి తగ నిట్లను నా
తనుజ యగు నిందురేఖను, దనుజేశ్వర రమ్ము నీదుతమ్మున కిత్తున్.&lt;/poem&gt;|ref=124}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని పల్కి బలభద్రుఁడు ఘటోత్కచునితో మరియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=125}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0ua08dwy80dgwqt4emogb8znocjhzrb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/45</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214584</id>
    <revision>
      <id>560544</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '42 మా భ్యు ద య ము. క్షణి ! భూరక్షణదక్షిణస్ఫుటకటా ! నిత్యసత్యక్షమా గుణ ! హర్యక్షసదృక్ష శౌర్యసముకతో దక్షతమ ప్రాభవా· !. క. పూర్వాదిపుణ్యరాజా, ఖర్వకథాగతినిబోధక విహారసగ ర్వార్వఖురట...'</comment>
      <origin>560544</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1786" sha1="dgg3ap8yptae371pfsygne0gmtnw0o0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;42
మా
భ్యు
ద య ము.
క్షణి ! భూరక్షణదక్షిణస్ఫుటకటా ! నిత్యసత్యక్షమా
గుణ ! హర్యక్షసదృక్ష శౌర్యసముకతో దక్షతమ ప్రాభవా· !.
క. పూర్వాదిపుణ్యరాజా, ఖర్వకథాగతినిబోధక విహారసగ
ర్వార్వఖురటంక చూర్ణిత, సర్వహితివీర మకుట చ య ఘటితముణీ!.
139
140
మాలిని. తరణిసవృశ తేజా! దాతృతారాజరాజా, గురు బుధనురభూజా! కుంభినీరాజరాజా!
సరసగుణసమాజా! శాత్రవాంభోజరాజా!, నరవరవినుతౌజా! నైపుణీభోజరాజా!,
గద్యము. ఇది శ్రీమదొంటి మెట్టరఘువీరశతక నిర్మాణకర్త్మ ఠజగ దేక ఖ్యాతిధుర్యా య్యలరాజు
తిప్పయమనీషి
పర్వతాభిధాన పౌత్రొక్క యార్యపుత్ర పరిశీలితసమిద్ధరామానుజమత సిద్ధాం
త మర్మముమ్మిడివరదాచార్య కటాక్ష వీక్షా పాత్ర హృదయపద్మాధిష్ఠిక శ్రీ రామభద్ర రామ
భద్రకవి ప్రణీకం లైనరామాభ్యుదయమహా ప్ర బంధంబునందు ద్వితీయాశ్వాసము,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dgg3ap8yptae371pfsygne0gmtnw0o0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/46</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214585</id>
    <revision>
      <id>560545</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:52:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రా మా భ్యు ద య ము తృతీయా శ్వా స ము. రఘునాయకచరణాం ** భోరుహరసపరవ శైక పుష్పంధయ ! గం భీరగుణోదధి ! విజయ శ్రీరత! గొబ్బూరి నారసింహనృపాలా !. వ. అవధరింపుము తదనంతరకథావిధం బెట్టి దనిన. * వేశ్య...'</comment>
      <origin>560545</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2752" sha1="4jc776pa004lbk7z8r9sm5an8uf5c0i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;రా మా
భ్యు ద య ము
తృతీయా శ్వా స ము.
రఘునాయకచరణాం
**
భోరుహరసపరవ శైక పుష్పంధయ ! గం
భీరగుణోదధి ! విజయ
శ్రీరత! గొబ్బూరి నారసింహనృపాలా !.
వ. అవధరింపుము తదనంతరకథావిధం బెట్టి దనిన.
* వేశ్యలు ఋష్యశృంగు నయోధ్యకుఁ దో డెచ్చుట.
మ. రమణుల్ సంభ్రమ మూని మౌనిఁ గొనితేరం గాంచి రేతెంచి చూ
పు మెఱుంగుల్ కచమేఘముల్ దడబడం భ్రూమండలీశ క్రచా
పము లేకాకృతి మీఱ హారకర కాపాతం బురోజాద్రి పా
ర్శ్వముల౯ సామ్యము నొంద నప్పటికి వర్షాలక్ష్మితోఁబుట్టువై.
చ. ఇతఁడు తపస్వివేషదివిజేంద్రుఁడ తప్పదు గాక యున్న నాఁ
డితఁ డరుదేరఁ దోరణము లేల్లెడలందు నమర్చి పేర్చిన
ట్లతులనుపర్వకారుకచయ ప్రభ
భ నింగి నలంకరించునో?
యితని ప్రయాణభేరులయి యెంతయు మ్రోయునో మేఘమాలికల్ ?
మ. అని పై పైఁ బ్రమదంబున బురమువా రాబాలగోపాలముక్
గనుఁగో నమ్మునిలోకి చంద్రముని దృక్పర్వంబు సంధిల్లఁ
యు నజేయుజ్ నిఖిలాఘమోఘకరణోద్యుక్త
ప్రభావాధికుం
జనపాలాగ్రణి తెచ్చె నచ్చెరువుగా శాంతాసమేతంబుగన్.
మ. జలబిందు చ్యుతికలి జల్లెడలయోజకో బొల్చు కొక్కార్యొగుల్
బలుగమచ్చుల సాఁగఁ గాఁ దిగిచి కాలస్వర్ణ కారుండు వె
గ్గలమై యంబరలక్ష్మీ కాభరణముల్గావించెనో! నా నిర
గ్గళదీ ప్తిక్ గనుపట్టె నమ్మెఱుఁగుఁ దీఁగెల్ కంకణ వ్రాతముల్&quot;,
1
2
3&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4jc776pa004lbk7z8r9sm5an8uf5c0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/47</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214586</id>
    <revision>
      <id>560546</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:52:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '44 రామాభ్యుదయ ము క. ఈపగిదిజౌ భీకరకర, కాపాద సనితవిద్యుదాటోపమరు చ్ఛాపుతా శ్రీకరమై, యా పుణ్యమనాగమము ఘనాగమ మయ్యెన్. ***= దశరథుఁడు శాంతాయుతుఁ డగుఋశ్యశృంగుఁ బూజించుట. క. ఆదంపతులం గొ...'</comment>
      <origin>560546</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4491" sha1="kujvopkgxa7tfmganubgv9nz3besqbl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;44
రామాభ్యుదయ ము
క. ఈపగిదిజౌ భీకరకర, కాపాద సనితవిద్యుదాటోపమరు
చ్ఛాపుతా శ్రీకరమై, యా పుణ్యమనాగమము ఘనాగమ మయ్యెన్.
***= దశరథుఁడు శాంతాయుతుఁ డగుఋశ్యశృంగుఁ బూజించుట.
క. ఆదంపతులం గొనిచని, పూజించె వినయపూర్వముగ మగువలతో
రా జిల్లుఁజేర్చె దీప్తిక్, రాజిల్లు మణీమ యాసనం బిడి కూర్మిన్.
క. సురజనికారణ మగున, య్యతి యతిభవ్యాగతిం బ్రహర్షిత్కర్షా
న్విత లైరి దశరథ క్షితి, పతికులశేఖరుని ధర్మపత్నులు కోర్కిన్.
మునిచంద్రునియకలంకా, భినఐద్యుతి మీఁద మీఁదఁ ప్రేమం గ్రోలెజ్
దనివి సన కపుడు నృపము, ఖ్యునికులపాలికల దృక్చకోర శ్రేణుల్.
క. పరమతపోనిధి నమ్ముని, నరపతి యీగతి పునఃపున పూజాసం
గీ.
స్కరణంబుల నతిసంతో, షరసాంబుధిఁ దేల్చి సూక్తి చాతురిఁ బలికేజ్.
క. ఈశుద్ధసత్త్వరీతి మ,హాశార్ణ శ్రీ విభూతి నాశొరివి గా
కోశాంతాధిప ! పరమద, యా శాలీ ! ఋశ్యశృంగ ! యతిమాత్రుఁడ వే ?
~*~*= పుత్రకామేష్టి. =
చ. అని కొనియాడి యాత్మ నిలయంబున నొక్కెడ మాని నుంచి మం
తనమునఁ బుత్త్రికామనవన క్రియకు దగుయత్నము లధా
మున కటఁ దెల్పి యమునియనుజ్ఞ వయజ్ఞుఁడు యజ్ఞ కర్మక
ల్పనమతి నమ్మహీపతిలలాముఁడు పొల్చె మహోత్సవంబున౯.
క. ముష్టింపచచరితామృత, సృష్టి నిజదారసస్యవిసరంబునక
బుష్టి ఘటియించె నతిసం, తుష్టను నోరథుఁడు దశరథుఁడు భూవిభుఁ డై.
మ. ఆలఘు శ్రీనిధి విశ్వభూతలురుం డాఋశ్యశృంగర్షి ము
ఖ్యుల ఋత్విక్కుల నప్పు డేర్పఱిచి యాగోద్యోగరాగాంకురం
బులు సందీక మదిజ్ బెనంగ నుచితంబుల్ ద్రవ్యముల్ తో రహ
త్తులుగాఁ గూర్చి నిజాంగనాజని సమేతుం డై ప్రమోదం బునన్.
క. హారిసరయూ సరిజ్ఞల, పూరంబులఁ గ్రుంకి యాగభూస్థలి :
చేరి
శ్రారంభించిరి నిగమా, కారులు యాజకులు పుత్తికామాధ్వరము .
చ. అలనృపయాగ భాగఫల మాన దీవి బలభేడియాది'గాఁ
గలనుర లేగుదెంచి కుతుకంబున నుండఁగ వారి వారిజా
తలతుదవాఁడికో డెనలీ గుబ్బల జొబ్బిలునమ్మ గీమదో
జ్జ్వలతరగంధసారము లసారము లయ్యె నిరర్థక స్థితి.
క. ఆవర్తథూమచికురధు, రావహము శ్రీశ్రీ తిమనోహరి స్వరము శుభాం
గావిష్కృతంబు నై ఖా, మావేషము దాల్చె నపుడు మఖవాటి తగణా.
3.
7
8
9
10
11
12
13
14
18
16
17
18&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kujvopkgxa7tfmganubgv9nz3besqbl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/48</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214587</id>
    <revision>
      <id>560547</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:53:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము. క. చుట్టు నపరంజిబంగరు, టిట్టిక పనిహోమకుండ మింపొందఁ గటి గట్టినపీతాంబరమై, తొట్టినపొగచాలు లచ్చిదొర మైడాలౌ. తే. వ్యంజన విభ_క్తిచాతురి నంద మొంది, కర్మ కారక గుణవృ...'</comment>
      <origin>560547</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4743" sha1="csjm83b3tfrqesdpmc1bphjmwtgr1r9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;తృతీయాశ్వాసము.
క. చుట్టు నపరంజిబంగరు, టిట్టిక పనిహోమకుండ మింపొందఁ గటి
గట్టినపీతాంబరమై, తొట్టినపొగచాలు లచ్చిదొర మైడాలౌ.
తే.
వ్యంజన విభ_క్తిచాతురి నంద మొంది, కర్మ కారక గుణవృద్ధి గరిమ నొంది
45
19
యు త్తమాగమపురుషాగమాత్త మగుచుఁ, గ్రతుభుజ క్రియ ముంచె వ్యాకరణసరణి.
క. పాక విధానం చిత్రం, శాకరుచిం కిం వదామి సమతా నాస్త్య
స్త్రోకదధిఘృతానాం నా, నాకల్పిత ఫలరసాయనానా మనుచు.
క. పలుమాఱు మెచ్చి పరికర, ములఁ గులికెడుభక్ష్యలేహ్యములఁ బానీయం
బులఁ
జోష్యములఁ జతుర్విధ, కలితాహారములఁ దృప్తి గాంచిరి విఫుల్.
క. అమృతముకంటెను మధురము, నమలము నతిరుచియు శుచియు నని యమ్మఖహ
వ్యము చవులఁ దవిలికా క, య్యమరులు దివినుండి నేల కరుదే నేలా?.
.
21
22
23
25
26
తే. తాను బశుపతి యయ్యు సంతసము నొందె, ఖండపరశుండు పశుబంధకర్మమునకు
సోమభూషణుఁ డయ్యును బ్రేమఁ జెందె, సోమశోషణవిధి కిది చోద్య మెందు, 24
క. ఘనధూమోదయ మంబర, మునఁ దార్కొని శ్రుతిమనోజ్ఞ భూరిని నాదం
బున గర్జిల్లఁగ దాండవ, మొనరించెజ్ సవనశిఖి సముత్సాహమునక్ .
తే. ఆ తసోమంబు నజహన్మృగాజినంబుఁ, బరిచితశ్రుతిపదముఁ గపాలయుతము
హవ్యవాహనధరమునై హరునివి గ్ర హంబుఁదలపించె నయ్యద్వరాలయంబు.
విమలశిఖిహూయమానహవిర్వితతులు, గీయమాన శ్రు తిధ్వనుల్ లీయమాన
మధురపరమాన్నములు సూయమానసోమ, లతలు నైయా క్రతు క్రీయాగతులు మించె.
క. కీలాకరములఁ గ్రతుభు, డ్జాలములకు హవ్య మియ్యఁ జనులీల సము
ద్వేల ప్రవర్గ్యవేళా, లోలహుతాశనుఁడు వర్తిలు మహోన్నతుఁడై.
క. పాసనహవిర్విక స్వర, పావకు లన సప్తమునులు భాసిల్లిరి
నావిధమణిభూపణవ, స్త్రావళులం బూని యుజ్జ్వలా కారములన్.
తే.
నా
* సురలు వై కుంఠమున కేగుట. &quot;
క. ఈగతిగ తాఘయోగము, యాగము వర్తిల్ల రావణార్దితమతులై
వాగీశ్వరానుమతులై, సాగరవరశయనుఁ గానఁ జనిరి సుపర్వుల్.
ఉ. అప్పుడ యప్పయోనిధిశయానుఁడు మేల్క నె గర్భయు క్తమై
యొప్పు జగత్రయ
యంబు తనయొప్పమిగానఁ బరస్పర వ్యధజ్
నెప్పరి పద్మపత్రయః తనీరగతిం జలనంబు నొంద నా
చప్పుడులోన నెచ్చరిక సల్పఁ బ్రబోధము నొందెనో యసన్.
తే. నెవ్వ దెరువరి. చల్లనినీడమ్రాఁకు, రోగివెజ్జునుఁ బోలె మరుద్గణంబు
య విధూరకారి శౌరి, నాద్యు భవరోగి వైద్యు డాయంగఁ జనిరి.
కోరి తాపత్రయ
28
29
30
31
82&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>csjm83b3tfrqesdpmc1bphjmwtgr1r9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/49</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214588</id>
    <revision>
      <id>560548</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:53:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '46 వ. చనిచని, రామాభ్యుదయము క. ఆలోకించిరి వేల్పులు, వేలా వేలానిరోధవిచలద్వీచీ డోలాలీ లాలోలమ, రాళ శ్రీ కరము దుగ్ధరత్నాకరమున్ . క. హరికిమణి పేటి గౌరీ, శ్వరునకు నవతంసపుష్పవాటియు నగ...'</comment>
      <origin>560548</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4641" sha1="oubz9l1n7px3xbdtw5nogqxdd3g4js0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;46
వ. చనిచని,
రామాభ్యుదయము
క. ఆలోకించిరి వేల్పులు, వేలా వేలానిరోధవిచలద్వీచీ
డోలాలీ లాలోలమ, రాళ శ్రీ కరము దుగ్ధరత్నాకరమున్ .
క. హరికిమణి పేటి గౌరీ, శ్వరునకు నవతంసపుష్పవాటియు నగు నా
శరనిధుల మేటిఁ గనె నా, తురత మరుత్కోటి భూవధూటీశాటిన్.
క. అని కలశజలధి నివ్విధి, ననిమిషులు నుతించి రపుడు యాతాయాతా
భినవాయతోర్మిఘునుఘుమ, నినదజిగీషో క్తిపటిమ నిహత్మ
తశ్రములై.
క. నె త్తమ్మిబొమ్మరిండ్లక్, బుత్తడిబొమ్మవలె మెలఁగుపుత్తి నరి లో
కోత్తరవరుఁ డౌ టెఱిఁగి యు, దాత్తమతిక్ దారవోసి తలరి పయోధీ.
మ. సరయూజహ్ను సుతాసరస్వతులఁ గృష్ణా గౌతమీ సింధు భీ
మరథీ వేత్ర ఐతీక వేరతనయా మార్తాండజా గండకీ
వరుణా మేఖలకన్యలం గలసి కేవ నేరతో వారిఁ ద
త్పరయుక్తిక్ సమబుద్ధి నేలితి గదా పాథోని ధానా గ్రణీ!.
క. బంగారుమగువమగఁడీ, యంగజగురుఁ డల్లుఁ డఁట కృతార్థంబై యొ
ప్పుం గద నీజీవనమో, గంగాముఖనిఖిలనిన్ను గాగృహ మేధీ!.
క. పగమారుృత మిడి చావుకొ, జర మానిపి మమ్ము మనుపఁ జాలినకరుణా
పర! మాదృశు లగువారికిఁ, దరమా నినుఁ బొగడఁగా సుధాసాగరమా!.
క. అల్లుఁడు నీ కాహరీ నీ, ఇల్లుఁడ పై తతనికి
వల్లభుఁడ వైతి చిత్రము, కల్లోలవతీకళశ్రీ! కల్మపత్రా!..
దదం ఫ్రీ కుమారీ
33
34
35
36
37
38
39
40
41
వ. అని పొగడి మగుడమగుడ నిచ్చ మెచ్చి యచ్చెరుపడి వియచ్ఛరుల కమృతాన్నదా
తయు నచ్చరులకుఁ దాతయు నగు నానిగనిగరత్నంబులగనిం గని యంతరాంతర సహజ
ముక్తాఫలగుళుచ్ఛాచ్ఛాదితంబును విమలకమలరాగమఘవమణీరమణీయంబును నగుకలశ
పాథోధిసౌథ ప్ర దేశంబులఁ బలువగల చలువగలకమ్మ తెమ్మెరల శ్రీ మభరము దీఱ నరు
దేర దుఱుంగులం గలిమి చెలువం గలసి మెలసి యలసి యోగనిద్రం గూరితేరి కొలువు
శ్రీవిం దెల్లదీవి భువ నేశ్వరంబుగా నచ్చటం బలుకు చిలుకలకొలికిసంగడీఁడును జడల
నొడల నెలంతేలన్ని లుపు వలపు బూది పూఁత యొడయండును రెండు గ్రే వలం జెంది వంది
వై ఖరుల శ్రుతిమనోహర వచనరచనా చమత్కారంబులఁ గై వారంబుల దొరయ గరుడ
గంధర్వకిన్న రకింపురుషయక్షగానంబు లనూనంబు లై బెరయ నిర్యత్న నిర్యన్నారా
ఁయణేతిమధుర నాదాను వాదక రాగ్ర జాగ్రన ్మ హితమహతీవిక స్వరస్వరంబులు
య నెఱయం బ్రమదంబు మీఱి శౌరి పేరోలగం బున్న యవసరంబున.
మొఱ
42&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oubz9l1n7px3xbdtw5nogqxdd3g4js0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/50</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214589</id>
    <revision>
      <id>560549</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:53:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము. క. నచ్చిరి సురలు సుమాంజలు, లిచ్చిరి హరి యున్న నెలవు నిం పగు చెలువుకో మెచ్చిరి యాశౌరికిఁ గృపఁ, దెచ్చిరి పొడ గాంచి తమరుదెస గన్నంతన్. * సురలు శ్రీమన్నారాయణు సేవి...'</comment>
      <origin>560549</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4928" sha1="2nx484llrfb4iwtv28eoab6n9d2qawh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;తృతీయాశ్వాసము.
క. నచ్చిరి సురలు సుమాంజలు, లిచ్చిరి హరి యున్న నెలవు నిం పగు చెలువుకో
మెచ్చిరి యాశౌరికిఁ గృపఁ, దెచ్చిరి పొడ గాంచి తమరుదెస గన్నంతన్.
* సురలు శ్రీమన్నారాయణు సేవించి స్తుతించుట. ఈ
ఉ. తెల్లనిదీవితమ్మి నెలదేఁటివలె దగ్గునొక్క బాగరిక్షా
నల్లనివాని లచ్చి రతనంబును మచ్చ యెదం దలిర్ప రం
డు
జిల్లెడు వానిఁ జుట్టలుగుఁజిందము నందినవానిఁ బెంపు సొం
పెల్లెడఁ గల్గుపాల్కడలియిల్లటపల్లునిఁ గాంచి రయ్యెడన్,
సీ. తొనతమ్మివిందుగన్దో యి మించినవాఁడు, జాళు వామిసిమి పచ్చడము వాఁడు
కన్ను వీనుల సెజ్జనున్న సన్ని యవాఁడు, తపసిడెందపుటిండ్ల ఁ దనువాఁడు
కలిమి చేడియఁ బంటనలఁతి నేలినవాఁడు, పుడమి వేల్పులకుఁ జేపడనివాఁడు
తొంటిజేజేమూఁకఁ దూలింపఁ గలవాఁడు, ముజ్జగంబుల చూలు బొడ్డు వాఁడ
తే. సొగసి నవ్వక నవ్వు నెమ్మొగమువాఁడు, కలుము లీనెడుతకు కుఁ గ్రేగంటి వాఁడు
పేదసాదల బ్రదికించు పెంపువాఁడు, పాలమున్నీటిలోనఁ జూపట్టెనపుడు.
ఉ. నిస్తులబాహుమధ్యమున నీరధి ముద్దుల పట్టి యిం
గౌస్తుభరత్న దీపకలి కానవకజ్జల రేఖవోలె రో
చిస్తవనీయనీలతులసీదళ శీతలదామ మొప్ప గ
యింటిలో (
ర్భస్తిమిత త్రిలోకుఁ డలపన్న గళాయి దలిర్చు నచ్చటన్.
క. నీలమణివిద్రుమోల్బణ, లోలోరులఁ దెగడు నావిలోచనలోచి
రాలికలు త్రివిధవర్ణ, శ్రీలం దళుకొత్త నుల్లసిలు హరి యచటన్.
చ. కడు నపరంజిఛాయ లొలుకం గలపొక్కి టికమ్మికమ్మ పు
ప్పొడిసుడి గాలిఁ జుట్టుకొనఁ బోలు ననక్షా మొలఁ గ్రోంబసిండిప
చ్చడము దలిర్ప నాజలధి జాపద యానక బిందులీల యే
ర్పడి యెదఁ గౌస్తుభం బమర రంజిలుఁ గంజదళాక్షుఁ డయ్యెడన్.
తే. నాభిపద్మాంతరావ ర్తనద్వి రేష, మాలి కాకృతనిజభుజామధ్య సీను
వ్రేలుపనమాలిక దలిర్పఁ బాలకడలి, నా త్రిలోకీ గృహస్థుఁ డొప్పారుశౌరి.
తే. కైరవాబ్జసుహృత్తులై కాంతిమహిమ, నలకునీ రెండు రెండుగన్ను లని తెల్పు
కరణిఁ గరముల శంఖచక్రములు దాల్చి, పెల్లు రాగిల్లు మున్నీ టియల్లుఁ డచట.
తే. చామనపుమేని మొగులుపై సంజకెంపు, లోఁతుపొక్కీ_టితమ్మికి లేఁతయెండ
దొరయఁ జేయు ప్రశ_స్తకౌస్తుభగభస్తి, నలరు హరి ధాతుమయకజ్జలా ద్రివోలె.
క. చుక్కలరా జొక్కఁడకాఁ, డక్కాఁక వెలుంగు హృదయమందు జనించె
47
43
44
45
46
47
48
49
50
51
నిక్క మని తెన్ప క్రియ నెదఁ, జక్కన్ గౌస్తుభముఁ దాల్చి శౌరి దలిర్చున్. 52&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2nx484llrfb4iwtv28eoab6n9d2qawh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/51</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214590</id>
    <revision>
      <id>560550</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:54:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '48 రామాభ్యుదయ ము క. డెందంపుమానికంపుం, గెందామర శ్రీవఁ దేఁటిక్రియ సిరి బిగిచం టం దార్ప నంటుకస్తురి, చందంబున మచ్చ మీఱ శౌరి దలిర్చున్. శా, చుట్టుంగై దునజోదు. ప్రామినుగుటంచుల్ మె...'</comment>
      <origin>560550</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4144" sha1="8462h6z3oli8o71iciv0d3aqlt6fghh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;48
రామాభ్యుదయ ము
క. డెందంపుమానికంపుం, గెందామర శ్రీవఁ దేఁటిక్రియ సిరి బిగిచం
టం దార్ప నంటుకస్తురి, చందంబున మచ్చ మీఱ శౌరి దలిర్చున్.
శా, చుట్టుంగై
దునజోదు. ప్రామినుగుటంచుల్ మెట్టు పెజ్
బ్రోడ పొం
బుట్టం బూనినప న్నె వేల్పు దొరవేల్పుం జెట్టరాకాసుల
జట్టల్ చీ అడిదిట్ట పంటనల ఁ తి౯ జాబిల్లితోఁ బుట్టుఁ
పట్టం గల్గిన భాగ్యశాలి యటులం బాటిల్ల జేజేగముల్&quot;,
క. చేరి భువనత్రయీసం, సారి నృశంసారి శౌరి సముదీర్ణ కృపా
హారిం దాపసహృదయవి, హారిజ్ గొనియాడి రీ క్రియజమధువై రిన్.
క. హరయే జితీరుకు సరయే, తరయే భనివారిధే శ్చ ధన్య జనానాం
సురతర వే స్మ గురవే, స్థిరవేనమయాయ దేవదేవాయ నమః.
శ్రద్ధర, శ్రీయన్నే గ్రౌంచ లాయ శ్రీతధారణ! నను స్పింధుకన్యావరాయ
క్షేమారామాయ మాయా కితవిదితిభవక్లే శకృతాభవాయ
శ్యామాయ జ్ఞాపతే! తే జటిహృదయగృహస్థ! ప్రసీద ప్రసీద
స్వామి! వాం పాహి పాహీశ్వర! నరద! హరే! శార్ధపాణే! కృపాళో!,
న. అని మఱియును.
ዋ
క. ఆశుపమ మజేయ మాద్యం, బననన్య మమేయ మన్యయం బనపాయం
బనవిధి నీచరితం బో, సననిధిపర్యంక! పొగడ ఐశమా నిన్నున్?.
క. ఓడవు సురాసురాదుల, కోడవు ధనజలధి గడవ నొం డెవ్వఁడు నీ
జోడుజగంబుల మాకుజ్, జోడు భవత్క-రుణ మనుపఁ జూడు మహాత్మా!.
క. విడఁ గంటిమి భవిబంధము, పొడగంటిమి కోర్కి సఫలముగ నిన్నిట నీ
కడకంటిమిసిమి పొలయం, గడగంటిమి నేఁడు విపద గాధాంబుధికిన్.
ఉ. ఆర్తుల నీన నేర్తు నరయంగఁ ద్రిర్తివిలాసవర్తి కా
గర్తపు భర్తవుం దలఁపఁగాఁ బరిహర్తవు నీన నీవ చి
నూర్తిని నీవ పోషణచణుండవు కర్తు మకర్తు మన్యథా
కర్తు ముదారశ క్తియు జగంబులు నీవ కదా గదాధరా!.
చ. అణువిధమధ్య నీగృహిణి యా ర్తశరణ్య త్రిలోకమాత పీ
క్షణములు తద్దివాకరనిశాకరమూర్తులు పద్మగర్భగ
ర్భిణీ నతనాభి యాచుర సరిజ్జనయిత్రి భవత్పదాంగుళీ
మణి తగు నీకు నిట్టియసమానమహత్త్వము కైటభాంతకా!.
తే. నీవ గణనాకృతి వహించు నిర్గుణుండ, వీవ జననీజనకరీతి నిజ్జగంబు
53
59
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8462h6z3oli8o71iciv0d3aqlt6fghh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/52</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214591</id>
    <revision>
      <id>560551</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:54:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము, మనుప దుష్టాసురకులంబుమదము లడఁప, సగుణధర్మంబు చేకొన్న శాస్త్రి తే. వ్వికయ్యంబునకుఁ గాలు ద్రవ్వు నొక్క, పదితలలనక్క సునిచేతఁ బడనిపాట్లఁ బడితి మా ర్తశరణ్య! నీ ప...'</comment>
      <origin>560551</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4652" sha1="35c584vjcuawb6it9feus33xomfya7f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;తృతీయాశ్వాసము,
మనుప దుష్టాసురకులంబుమదము లడఁప, సగుణధర్మంబు చేకొన్న శాస్త్రి
తే. వ్వికయ్యంబునకుఁ గాలు ద్రవ్వు నొక్క, పదితలలనక్క సునిచేతఁ బడనిపాట్లఁ
బడితి మా ర్తశరణ్య! నీ ప్రాపు గలిగి, యుండఁగా నిట్టికొడవ మా కొధన నేల ?.
ఉ. ఏరుని విన్న వింతు మఖిలేశ్వర! రావణ బాధ? బ్రహ్మ రు
ద్రామరయక్షరాక్షసుల కద్దనుజేంద్రుఁ డజేయవర్తనుం
డై మెఱయజ్&quot; విశిష్టమునియజ్ఞ తపోజపనిత్యకృత్యని
స్థామహానీయధర్మములు సాఁగఁగ నీఁడు మహో గ్రకర్ముఁడై.
క. మాయాపదఁ బాపుము వా, లాయ మశ క్తులము 'దుర్బలస్య బలంగా
జా' యని యజేయుఁ ద్రిజగన్నాయకుఁ జక్రధరు నిన్నె నమితిమి హరీ!.
క. కింకరత నన్యభజనా, తకంబులఁ బడక నిన్నె తలఁపుదుము 'నదై
నం కేశవాత్పరం' బని, పంకేరుహనాభ! దనుజభయ ముడుపఁగ దే.
క. జలచరయుగకీటినరమృగ, బలిభిద్భృగు రామలీలఁ బాటిలి సురవై
49
64
65
66
67
68
69
రులఁ జెండాడితి విఁక నొక, విలసద్వేషమునఁ దునుమవే దశకంఠున్.
శ్రీ మన్నారాయణుఁడు ప్రసన్నుఁడై రావణుఁ ద్రుంతు ననుట. ~----
కః నావుడుఁ గృపతో నాసుమ, నోవర్గముఁ జూచి యిట్లరుజ్&quot; వెఱనకుఁడీ
దైవతములార! త్రిజగ, ద్రావణు రావణుని దాశరథినై త్రుంతున్.
చ. సురవరులార! నా ప్రతిన చూడుఁడు నేఁ డుడుగుండు సాధ్వసం
బరమర లేక వింటి భవదాపదవస్థలు నాశిలీముఖో
త్కరముల కెంతయుజ్ దనివిగా నతిమాంసలపత్తి, కంఠని
ర్భరతరకంఠ నాళనవర_క్తమరందము విందు చేసెదన్ .
క. వసుమతి జనించి దశరథ, వసుధాధిపనూతినై యవశ్యము నిఫు డ
70
71
య్యసురహితుఁ పత్తికంధరు, నసురహితు జేయుదు భయంపక్ష నేలా? 72
క. అని యనునయించి వేల్పుల, ననిచి రమారమణుఁ డపుడు యంతర్ధానం
బొనరించెఁ బక్తికందర, దనుజపధార్ధము నృపావతారం బొందన్.
క. సురలు నిజాంళంబులు శ్రీ, ధరుని దశరథసుతావతారోద్యుక్తు
హరి నాద్యు ననుసరించిరి, ఝరలహరుల
చేత గిరులు జలధి౦బోలెన్.
73
74
~*~*~*= దశరథునకు దివ్యపురుషుఁడు పాయసపాత్ర మిచ్చుట..
తే. అంత యాగాంతమునను హోమాగ్ని నుండి, దివ్యపూరుషుఁ డొకరుఁడేతెంచి నిలిచి
&quot; చారుచరుపూర్ణ కనక భోజనముఁ దెచ్చి, సదయుఁడై యిచ్చె నాదశ స్యందనునకు. 75
తే. తలమోచి తెచ్చిన యతులరుచిర, చరుమయా మేయవిష్ణు తేజంబు విభుఁడు
1 జలజరాగై కకరముల, సంగ్రహించె, రవిసుధాకరకిరణ సారంబువోలె,
7
76&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>35c584vjcuawb6it9feus33xomfya7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/53</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214592</id>
    <revision>
      <id>560552</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:54:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '50 50 రామాభ్యుదయ ము ~ దశరథుఁడు పత్నులకుఁ బాయన మొసంగుట. తే. చరువు గైకొని నృపతి యచ్చెరువు నొంది, యిది మదీయత పగఫలం బిది యఖర్వ పూర్వజన్మకృతాగణ్యపుణ్యసార, మార నేఁ డిట్లు గోచరం బయ్యె...'</comment>
      <origin>560552</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4553" sha1="0nr7dypqmtixo5jwua82xywalnvig7w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;50
50
రామాభ్యుదయ ము
~ దశరథుఁడు పత్నులకుఁ బాయన మొసంగుట.
తే. చరువు గైకొని నృపతి యచ్చెరువు నొంది, యిది మదీయత పగఫలం బిది యఖర్వ
పూర్వజన్మకృతాగణ్యపుణ్యసార, మార నేఁ డిట్లు గోచరం బయ్యె ననుచు.
క. అలకోసలకేక యతన, యల కిడియెజ్ బంచి పాయసాన్నము నీలో
త్ఫలినీ కుముద్వతీక, న్యల కన్నెల కరసుధాంశ మందిచ్చు గతిన్.
క్ర. ఇచ్చినఁ గని యిరువురుఁ బొర, పొచ్చెము లే కపుడు సవతిపొలఁతి సుమిత్రజా
మచ్చికఁ బిలిచి కృపామతి, నిచ్చిరి చెఱుసగము తమకు నిడినందులలోన్.
క. తమతమభాగము లు తమ, తమచారి త్రలు తటిల్లతా నేత్రలు భూ
రమణురమణుల్ భుజించిరి, క్రమమున ధరియించి రలఘుగర్భోదయముల్&quot;,
*[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) కౌసల్యాదులు గర్భిణులగుట
క, వారలలోఁ గౌసల్యా, నారీమణి యఖిలపాపన శ్రీ మద్ద
ర్భారూఢలక్షణంబులఁ, గారాబముఁ జెందె విభుఁడు కడు రంజిల్లన్.
ఉ. వారిదఖండముల్ తుదల వ్రాలె ననక్ మొదలందుఁ గప్పు చే
కూరఁగ నొప్పు రెండుచనుఁగొండలనుండి జనించి పొల్చుశృం
గారరస ప్రవాహ మనఁగాఁ గనుపట్టి మెఱుంగుబోఁడి నూఁ
గారు దలిర్చు నాభివిపరాగతకృష్ణ భుజంగ మాకృతిన్.
ఉ. బాలకురంగలోచనకుఁ బాటిలుమోహన నాభిమండలా
వాలమునక్, జనించి పరువంబున మీఁదికిఁ బాఁకురోమరా
జీలత నుద్భవిల్లి విలసిల్లుగుచ స్తబకద్వయంబునజ్
వ్రాలినగండుఁ దేఁటు లన వ ర్తిలుఁ జూచుక మేచక ప్రభల్ .
క. ప్రతిబింబించెనో గర్భ, స్థితుఁ డగు నానీలవర్ణ దేహద్యుతి
సతిరోమరాజిరాజిలు, నతులతర శ్లాఘ నీలిమాయత రేఖన్.
క. వేణీభరకుచకుంభ, శ్రోణీభారములఁ గౌను సుడినడఁగ గదా
పాణిఁ గరుణించి పల్లన,పాణికి గర్భంబునందుఁ బ్రా పై నిలి చెన్ .
క. హరిమధ్య యనుట వరమం, ధర గామినులందు వర్ణనామాత్ర మగు
బరమార్థము కౌసల్యాం, బురుహాక్షికి విష్ణుగర్భమునఁ బూనుటచేన్.
క. భూమానిని యాభూవర, భామామణి యాశయంబుఁ బ్రాపించెను మృ
త్స్నామయరీతి భవిష్య, జ్ఞామాతృవిలోకన ప్రసక్తయుఁబోలెన్.
క. తామర సకుట్మలా గ్రశి, లీముఖమేచకము లయ్యె లికుచకుచాచూ
. .' డామణిచూచుకము లతి, శ్యామలకోమల కుమారజనినూ చక ముల్ .
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
40
87
88&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0nr7dypqmtixo5jwua82xywalnvig7w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/54</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214593</id>
    <revision>
      <id>560553</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:54:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము. 89 క. నెలమసల మెఱసె నానృప, కులసతి లేఁగౌను మిన్ను కుచకోకముఖం బులు నల్ల నయ్యెఁ గ్రమ్మర, నలఁతంబడె మందగతుల నడుగుందమ్ముల్ . తే. ఉదరగతపద్మనాభతల్పోర గేంద్ర, జనితపూతియ...'</comment>
      <origin>560553</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4569" sha1="0c9a9y399f3gijnxnxvmixykw0qisi3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;తృతీయాశ్వాసము.
89
క. నెలమసల మెఱసె నానృప, కులసతి లేఁగౌను మిన్ను కుచకోకముఖం
బులు నల్ల నయ్యెఁ గ్రమ్మర, నలఁతంబడె మందగతుల నడుగుందమ్ముల్ .
తే. ఉదరగతపద్మనాభతల్పోర గేంద్ర, జనితపూతియలో నాఁగ నినుమడించె
నొడలియలసత నకనక లొదవఁ బొదలు, బెట్టునిట్టూర్పు లా చంద్రబింబముఖికి, 90
తే. నిగిడి పొక్కిలివిరినుండి నిష్ఠమించు, నట్టిషట్పద రేఖ దా నగుటఁ జేసి
యారు పేరెన్నికకు నెక్కి యతిశయిల్లుఁ, గప్పునునుఁ జాయజిగికల్మిఁ గంజముఖికి, 91
క. మన్నించునుడిగ 'మోపక, యున్నం బతి సతిని దౌహృదోదయశుభసం
పన్నత నర్తిల్లెడు నెడ, మన్నించుట సిద్ధ మెందు మానినులందున్.
మ. బలిసెం గౌను నడ ఆడంబడియెఁ గన్న టేక్ దనుగాని చె
క్కులఁ జన్మక్కులఁ దెల్పు న ల్పొదవెఁ గూర్కుల్ గూర్కొ నెం గంట వె
ల్వెలఁ బాటెక్ ముఖచంద్రమండలము పొల్చెజ్ నోరు మృద్ధంధగం
ధిలమై కోసలకన్యకు&quot; నృపపురం శ్రీ మాన్యకు ధన్యకున్.
ర
వెడగూర్కు జనించే మించె నూ
సౌ..రూ.1.3.
చ. కులమణి యైన యన్నెలతఁకు మసలె నెల చీరచిక్కె మా
టలఁ దగె మ్రానుపా టెడ నెడ
మనసాయ్యె వెల్మిడికిఁ బు
జాల నరోచకంబు మై .
నలఁతయుఁ దొట్టె నోరఁ దఱు చెయ్యెను జిట్టుము లోకిరింతలున్.
క. సుదతి యతిబోధనిధియై, యుదరస్థితిచిన్మయాంబుజోదర తేజో
భ్యుదితరఘువీర గుణసం, పదఁ దెల్పెడు కరణి నిట్లు భావించే మదన్.
చ, అనుపమగర్భభారమున నంగన చంక్రమకేళికి సహిం
పనియలమంద గామిని యభంగ పతంగమలేంగ జో గ్రకా
న న సర సీసముద్ర భువనంబులు దాఁటి నంగఁ గోరు! నే
మని కొనియాడవచ్చు నుదరార్భక జన్మ ధురీణ వాసనల్;
ఉ. కోమలి 'ప్రోది రాచిలుకకు ఫల మర్మిలి నందియియ్య.
నోమనిదయ్యు నయ్యెడఁ గృపోజ్జ్వలయై సకలాశ్రితా
త్రా మరుదీప్సితార్థ ఫలదానమె సేయఁ దలంచుఁ గంటక
స్తోమజిగీషమై హరికిశోరము గర్భమునందుఁ బూనుటన్.
క. కేళీ సరోజదళఘట, నాల సమతి యయ్యు నప్పు డాత్మఁ దలంచుకో
బాలిక పరడళముల నను, కూల ప్రతికూలలీలఁ గూర్పజ్ విప్పన్,
ఈ, పూనిక నాటతోఁటవలపు అలక ప్రపుఁగమ్మ దూళిపూఁ
దేనియ యేటికాలువలు దీర్పఁగ నోపిక లేనిదే హృద
శ్రీనిధి యాధరాధిపతిచేడియ సింధునిబంధన క్రియా
నూనచమతియల్. ధరఁచు నుల్లమునందు నహర్నిశంబులున్,
92
93
94
95
97
98
9'9&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0c9a9y399f3gijnxnxvmixykw0qisi3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/55</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214594</id>
    <revision>
      <id>560554</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '52 రామాభ్యుదయ ము క. ఆతులజల కేలి వేళజా, సతి సరసిజబిసము లూడ్ప పై ఁపని దయ్య శతధా సహస్రధాగతిఁ, బ్రతిభటరి పుకంఠనాళభంగ మెతలఁచున్. క. వివిధరిపుక్షేత్ర మతి మిం, చువిధ మెఱిఁగి సురలు గు...'</comment>
      <origin>560554</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4389" sha1="hnjg40mlkk5p5bq5hhq5zr75fnaixdb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;52
రామాభ్యుదయ ము
క. ఆతులజల కేలి వేళజా, సతి సరసిజబిసము లూడ్ప పై ఁపని దయ్య
శతధా సహస్రధాగతిఁ, బ్రతిభటరి పుకంఠనాళభంగ మెతలఁచున్.
క. వివిధరిపుక్షేత్ర మతి మిం, చువిధ మెఱిఁగి సురలు గురియు సుమవర్షంబుల్
నవలా ధరింపఁ దలఁతోను, వసతంసశిరీష కోరకాసహ యయ్యున్.
తే. అంతఁ గేకయరాజకన్యకయు నట్లు, విష్ణు తేజోవిలాసవర్ధిష్ణుగర్భ
100
101
గౌరవోదయ భ ద్ర లక్షణము దాల్చె, నంగలతఁ బూనుటకు ఫలం బదియ
కాదె?. 102
క. శ్రీవైష్ణవాంశ ధూర్వహ, మై విభునకుఁ జూడ్కి పండు పగు గర్భావి
ర్భావద్విగుణితచిహ్న, శ్రీవిధము సుమిత్ర శుభచరిత్ర వహించెన్.
క. నవమాసావధిగా నీ, బ్లవినీళ ప్రేయసీ త్రయంబు సమ స్త
స్తవనీయ గర్భభారము, లవలీల ధరించి మించి రసదృశ మహిమన్.
వ. అయ్యవసరంబునం గ్రామంబున.
~ శ్రీ రామావతారము. -
పోలెన్.
103
104
105
106
107
168
క. ఆతిశుభవేళం గనియెజ్, సతి కోసలకన్య ధన్య సనయుజ్ దనయు
గృతసుకృతి ప్రకృతి సత్త్వము, నతులతర ప్రతిభ దుర్లభార్థము
క. ముద్దియ మునిహృత్కమలము, లుద్దామ శ్రీ సమృద్ధి నొందం గనియెజ్
ప్రొద్దులు నిండుటఁ జేసి ల, సద్దీప్తి సహప్రభానుళతకోటినిభున్.
క. ఆహరిదశ్వకులంబున, శ్రీహరి దైత్యారి యవతరించె లీలా
బాహుజుఁడై కౌసల్యా, మోహనతరగర్భకుక్తిముక్తాఫలమై.
శా. ఉల్లాసాతిశయంబు నొందెఁ జదలే ఱుల్లోలకల్లోలమై
ముల్లోకంబులు నోలలాడెఁ బ్రమదాంభోధి దిశల్ వోల్చెరా
జిల్లెజ్ మానులజన్న ముల్ జపతపశ్శీలంబు లారాజయో
షిల్లోకా గ్రణి యప్పు డప్రతిహత శ్రీ ధాము రాముం గనన్.
క. సవనోపభు క్కులాధిప, భవనోపననోపయు క్తపననో పకృతా
ర్జవనోపమనుమనర్ష, చ్యవనోపాయనము లబ్బె బ్బాలునకున్.
తే. నెలలు తొమ్మిదీ మోచి నిర్ణద్ర ధాము, రామచంద్రునిఁ గన్న యారామతోడ
నొక్క నెల మోచి పతీమేన నొరగుగౌరి, తారకారాతిజనయిత్రీ ధాత్రి సరియె?. 111
అంత
~*~*~ భరతలక్ష్మణశత్రుఘ్నావతారము.
చ. వనధిపరీత భూమి యనవగ్రహసౌఖ్యము గాంచఁ గేకయీ
ననరుహపత్ర నేత్రయు నవగ్రహముల్ ుదనుగ్రహంబులై
గొనకొని యొక్కటం బదునొకొండవచోటిఫలంబు లియ్యఁ గాఁ
గనియె ఘనుక్. మనోజగురుకల్పు సమాసజయుక్ దనుజునిక్.
109
110
112
113&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hnjg40mlkk5p5bq5hhq5zr75fnaixdb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/56</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214595</id>
    <revision>
      <id>560555</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:55:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము. ఉ. అంటే సుమిత్రయుం గని ననంతవిలాసుల ధర్మశాస్త్రపి ద్ధాంతరహస్యకోవిదుల న ప్రతిమ ప్రతిభా ప్రభానదు శాంతుల శ్రీనిశాంతుల నుదగ్ర గభీరిమచాతురీసర స్వంతుల నిర్వుర...'</comment>
      <origin>560555</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4515" sha1="iyy56e5y3uik5s0d36313ofgaielutz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;తృతీయాశ్వాసము.
ఉ. అంటే సుమిత్రయుం గని ననంతవిలాసుల ధర్మశాస్త్రపి
ద్ధాంతరహస్యకోవిదుల న ప్రతిమ ప్రతిభా ప్రభానదు
శాంతుల శ్రీనిశాంతుల నుదగ్ర గభీరిమచాతురీసర
స్వంతుల నిర్వురగా విమత జైత్రులఁ బుత్తుల సచ్చరిత్రులగా.
53
114
తే. రాము నభిరాముఁ గోసలేంద్ర జయు భవితు, నిర్ధనయలా భరతుఁ గేకయీపురంధి
యతులబుధమైత్రి సౌమిత్రి ననఘనిఘ్నుఁ, డయినళత్రుఘ్ను నా సుమిత్రయునుఁగనిరి.
ప. అప్పుడు.
క. కురిసె విరిసోనవానలు, దొరసె సుధాంధోవధూమధుర గానంబుల్
మొరసె దివిఁ దూర్యరవములు, విరిసెజ్ మునిమానసారవిందము లంతేన్.
క. ప్రతియాయజూకగృహసం, హతుల నటించె
116
117
బ్రదక్షిణాకృతుల శిఖా
తకు లతులగతుల మెఱయఁగ, హుతవహుఁడు శుభావహోదయాన్ని ద్రుండై, 118
చ. ఆమురతరు ప్రసూననిచయంబుల వర్షము హర్ష మగ్న సం
యములపున పునర్ణయ జయధ్వని కిన్నరసిద్ధ
సాధ్య గా
సములు నియచ్చరాంగనలనాట్యము మంగళతూర్యనాదముల్
సమసమయ ప్రయుక్తమయి సాగే రఘూత్తము లుద్భవించిన.
హరిచతుర్భుజపౌరుషవ్యక్తు లొక్కొ!, యలచతుర్విధపురుషార్థములు
119
122
పుంస్త్వములో కాకయంగముల్పూనిపొలుచు, శ్రుతులొయననల్గురారాజనుతులుదగిరి,
క. నలుగురుగొపురుల ముగ్గురు, కులసతులు గన్న వార్తకు దశరథుఁ డు
జ్జ్వలమోదచిత్తుఁడై వి, ఫ్రులకు మది దనియ నిడియెఁ బుత్రోత్సవముల్. 121
క. విశ్వప్రియులఁ గుమారుల, శాశ్వతులను నల్గురక్షా బ్రసన్నులఁ గనీయ
య్యీశ్వరునికంటె ముమ్మడి, యైశ్వర్యము గాంచి దశరథాధిపుఁ డలరెక్.
ఉ. దైవతమాని కార్య పరతంత్రులఁ బుత్తులఁ గాంచెఁ గాన నా
నావిధ పుణ్య దానకలన! బితృతృప్తినిథాయియై జగ
త్పాసనుఁ డై ఋణత్రయముఁ బాపుకొనిజా ధళి! మేదినీ సుధార
ధోవిభుమూర్తి యాదశరథుండు మనోరథ సిద్ధి సంధిలర్&quot;.
123
తే. పదిదినంబులు చన్న భూపాలగతికిఁ, బురుడు వెడలెఁ ద్రయీగణ్యుఁ బుణ్యు రాము
యతిమనగీపద్మ మదమఃధువ్రతముఁ గన్న, పువ్వుఁబోఁడికి జగములఁ బురుడు గలదె?.
ఏదనంతరంబున
ap దశరథుఁడు రామాదులకు జాతకర్మాది
సంస్కారములోనర్చుట.
శ. అలఘుల నరుంధతీశా, దుల మానులఁ గూర్చి సుతీచతుష్టయమునకు
జెలఁగి యొనరించె నారా, జలలాముఁడు జాతికీర్ష సంస్కరణా దుల్.
125
126&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iyy56e5y3uik5s0d36313ofgaielutz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/57</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214596</id>
    <revision>
      <id>560556</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:55:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '54 రామాభ్యుదయ ము క. లీలాసౌధాంతరమణి, డోలాకల్పముల నిడి కడుం ఉత్పరతకా బాలికలు పెంచి రాసర, పాలకబాలకుల ధర్మ పరిపాలకులన్. చ. దొరసి ప్రభాధురంధరుఁ జతుర్దశలోకధరుకొ&quot; మహాత్తు నే కరణిని...'</comment>
      <origin>560556</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4383" sha1="qlyggke76htnqo5p550bk6gu0ldl42v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;54
రామాభ్యుదయ ము
క. లీలాసౌధాంతరమణి, డోలాకల్పముల నిడి కడుం ఉత్పరతకా
బాలికలు పెంచి రాసర, పాలకబాలకుల ధర్మ పరిపాలకులన్.
చ. దొరసి ప్రభాధురంధరుఁ జతుర్దశలోకధరుకొ&quot; మహాత్తు నే
కరణిని గోసలేంద్రసుత గాంచె నొకో? యని నాభిపంకజాం
తరమునఁ బెక్కు బ్రహ్మలఁ గనం గల వేల్పున కెట్టు బొడ్డు గో
సిరో? యని పల్కి రర్యమరుచి రఘునందనుఁ జూచి చూపరుల్.
క. వేదాదుల నెడఁ బాయఁడు, వేదాదుల మరగినాఁడు వీఁ డౌరా! కే
లీదశఁ బరవశుఁడై మే, లీదశరథరాజుభాగ్య మిందఱిలోనన్.
క. అని యీగతి నారఘునం, దను సన్నిధి నున్నమహిమఁ దమ 'మెడలి పురీ
జను లతులజ్ఞాన శ్రీ, ఘనులై వచియించి రుత్తికాశల మొప్పన్,
ఉ. ఆదట నీవు నాఁడు కలశాంబుధితుంగతరంగ జాలడో.
లాదర కేళి కావిహరణాభిగతం గుతుకంబు గాంచున
య్యాదిభుజంగశాయిని ధరాధిపునింటఁ బసిండితొట్లలోఁ
దాదృశ సౌఖ్యమందితిగదా కితవారక! యంచు నవ్వుచున్.
ఉ. పట్టిఁ బసిండితొట్ల నిడి పట్టికి లోచనగోచరంబు గాఁ
గట్టిరి రత్నకందుకము కస్తురిఁ బెట్టిరి చుక్క బొట్టు జో
కొట్టిరి జోలవాడి రెడఁ గూర్కినఁ గంటికి అప్పలీల జ
ట్టిస్టెడ్ గాక కాచిరి మహీనరమందిరమంద గామినుల్.
క. పాలింపు మిజ్జగంబులఁ, బాలింపుగ ద్రావి చలము పాటింపకు మా
పాలింటివాఁడవై రే, పా లింటికి వచ్చినప్పు డరయుము మమ్మున్.
ప. అని బహువిధంబుల నుపలాలించి.
క. కడుపునకుఁ బెట్టియెడయక, యెడ నెడఁ జన్నిచ్చి పాడి యేడ్పుడిపి యొడల్
గడిగి తెలిమడుఁగుఁ బాన్పున, నిడి యీగతి రఘుకుమారు నేదిరి దారుల్.
7. జోజో వారికబాంధవాన్వయణీ! జోజో కుమారా శ్రణీ!
జోజో దాశరథీ! దయాశరధి! జోజో కోటికందర్పలీ
లాజై త్రాంగ! శుభాంతరంగ! యని జోల ల్వాడి రింతుల్ త్ర
రాజీవాంతరటన్న ధు వ్రతికిశోరం బై సరాచూలికిన్.
127
128
129
130
131
132
133
134
135
13
సీ. మీనంబు నయినాఁడ నేనని సూచించు, తెఱుగున ననిమిష దృష్టిఁజూచుఁ
గమఠరూపము &quot;నేన కై కొంటి ననెడు పై, ఖరి బోరగిలు వీఁపు శానరాఁగఁ
భోత్రి వేపము నేను పూని మించితి నందు, నిఱిఁగించు క్రియ ధాత్రి యెత్త మరుక
నృహరీభాషఁబును నేన తెల్చితి నన్ని, వీకఁ బ్రహ్లాదాభివృద్ధి నలరు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qlyggke76htnqo5p550bk6gu0ldl42v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/58</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214597</id>
    <revision>
      <id>560557</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:55:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తృతీయాశ్వాసము. -- 1. వడుగువైపులు గని చూపు నడుగుబాగు, కరము గొడ్డలి నెఱపి భార్గవతఁ దెలుపు దాశరథవంశశరధిసుధాకరుండు, కేశవవిలాసభాగాత్మ శైళదమున. , అభవుఁ డిమేదినీ విభుపురంధీగర్భ, శు...'</comment>
      <origin>560557</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5023" sha1="i873v8aysglbutrn4ysayekxjedf4zn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;తృతీయాశ్వాసము.
--
1. వడుగువైపులు గని చూపు నడుగుబాగు, కరము గొడ్డలి నెఱపి భార్గవతఁ దెలుపు
దాశరథవంశశరధిసుధాకరుండు, కేశవవిలాసభాగాత్మ శైళదమున.
, అభవుఁ డిమేదినీ విభుపురంధీగర్భ, శుక్తిముక్తాఫలవ్య క్తిఁ బొడమె
నల శేషశాయి యీయసనిపాలకు నింటి, పరిఁడితూఁగుందొట్లఁ బవ్వళించె
వేదాంత వేద్యుఁ డీవిశ్వంభూధీశు, శుద్దాంతకాంతల జోలఁ జొక్కె
-
నఖిలపోషకుఁ డీనృపారోధము చక్కి, సొంపుమై దాదులు 'పెంపఁ బెరిగె
తే. నితనిపుణ్యం బగణ్యమిం కితనితోడి, వాసవుఁడు గాఁడు ప్రతివాని గీసవెలితి
7 తముఁ డతనికి శార్జి యీతనికిఁ దనయుఁ డగులు దశరథుఁడన్యుడే యనిరి బుధులు.
• రాకొమరునిమాత్రంబె య, లౌకికకమనీయతరకళానిధి యని యా
c
లోకించిరి పై పైఁ బ్రజ, లాకౌసల్యా సనంద యమణి ప్రేమన్.
వ. అంత నక్కు. మారుండు.
క. తానును రజోగుణాత్మకుఁ, డైవతెఱం గెఱుకపఱుచునట్లా లి జగ
నానితశుభశైశవల, శ్రీనిధి వర్తిల్లుఁ బాంసుకేళీపరక.
55
187
139
140
141
142
క. కూర్చుండ నేర్చె నయ్యభి, లార్బార్హుఁడు రఘు కుమారుఁ డరివర్గముఁ బో
కార్చి తపోరతినియతిజా, గూర్చుండఁగఁ గలిగే మునులకు సుఖవసతి.
తే. ఇట్లు దశరథవసుధాతలేంద్రసూతి, భీతి పగఱకు నాత్మలోఁ బెరుగఁ బెరిగెఁ
దొంగి యాడంగ నేర్చి దైత్యులు కృశించి, తొంటిమడ మేది మేదినిఁ గుంటుపడఁగ.
తే, ఆలనృపాలక బాలకుఁ డల్లనల్ల, నడుగుపెట్టఁ గడంగిన నడుగుపట్టి
* రఖిలదైత్యులు నాఁడె యయ్యాది దేవు, నడుగు పట్టినఁ గలదె నేఁ డకట సేఁగి. 144
తే. దశరథకుమార ! నీ విడుతప్పుటడుగు, లల్ల మున నమ్మఁ గాఁ జాూల మొండు రెండు
తప్పుటడుగుల మును జగత్రయముఁ గొంటి, బలీఁ గికురు వెట్టి యని బుధుల్ పలికి రపుడు.
శా. ఆప్పా లందును బారచాఁచి చనుదేరా యన్వయాకల్ప.! మా
యప్పా ! యొప్పులకుప్ప ! యానతికకుప్పా ! యన్నఁ గప్పుం గురుల్
. గప్ప మోమునఁ జిన్నిన వ్వోలయ బంగారందియల్ మ్రోయఁగా
చెప్పాపం కరుదెంచుఁ దల్లి తను నూరార్పం దగళా ముందటన్.
క. ఈరీతి మనిరి క్రమమున, నారఘుకులతిలకు అనుదినాభ్యుద యతనూ
చారిమఁ గూఁకటి ప్రాయము, వారై గురుమాతృభక్తివశమానసు లై..
క. ఆమహనీయులలోపల, రాముఁడు లోకి త్రయాభిరాముఁడు సుగుణా
రాముఁడు నిఖిలాఫఘవి, రాముఁడు చూపఱఁ గరంబు రంజిలఁ జేయున్.
***ఈ రామాదులు శాస్త్రాభ్యాసము సేయుట.
క. వేదాదివిద్య లెఱిఁ RM, వేదండవిరోధిచండవి క్రముఁడు బుధుల్
సాదనశాత్రవు లెల్ల హ, సాదనకెగజెట్లఁ దొడరి పాదననే యక్షా.
146
147
148
149&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i873v8aysglbutrn4ysayekxjedf4zn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/59</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214598</id>
    <revision>
      <id>560558</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:55:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '56 రామాభ్యుదయ ము క. నిసువుందనపుందఱి నా, ససువులు రాసుతులు సకలశాస్త్రకలాపా భ్యసనన్యసనాభిముఖో, ల్ల సన శ్రీశాలు లైరి లలిత ప్రతిభన్ , క. సర్వజ్ఞశిఖాముణులై, యుగ్వర నా బాలచంద్రు, లు...'</comment>
      <origin>560558</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4970" sha1="3h2768d7zybg6vhgifjsgqh4n36r126" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;56
రామాభ్యుదయ ము
క. నిసువుందనపుందఱి నా, ససువులు రాసుతులు సకలశాస్త్రకలాపా
భ్యసనన్యసనాభిముఖో, ల్ల సన శ్రీశాలు లైరి లలిత ప్రతిభన్ ,
క. సర్వజ్ఞశిఖాముణులై, యుగ్వర నా బాలచంద్రు, లుత్తుంగ శ్రీ
ధూర్వహులై కనుపట్టి ర, పూర్వోదయ రేఖఁ బ్రబలి బుధపూజితులై.
క. రాఘవులు మించి రతిశర, లాఘవులై పటుధనుష్కళా పాండిత్య
శ్లాఘా రేఖామోఘా,
వ్యాఘాతభుజావిజృంభణారంభగతిన్..
క. పలుమరుల సొబగు చందము, పలుమఱు నగునం గ పటిమఁ బాటిల్లుదురా
నలుగు రురాసుతు లు గ్రా, నలుగురు లతుల ప్రతాపనై పుణిక ల్మిక్ .
తే. ఇరువు రిరువురు కవఁగూడి దొరసి మెఱసి, యేకమై యలవశరథాధీశసుతులు
ప్రణుతి గాంచిరి రామలక్ష్మణు లనంగ, భరతశత్రుఘ్ను లన ననపాయ మైత్రి.
క. ఎడ యెఱిఁగియుఁ దమలోపల, నెడ యెఱుఁగక ధర్మపథస మేతస్థితికి
నడిమింటి వారలై రా, నడిమింటిరవిజ్ హసించునన్య ప్రభల..
150
151
152
153
154
155
156
క. తనయుల నలువురచే న, జ్ఞానపతి వ క్త్రముల విధి భుజంబుల హరియుజ్
వినధుల నరుణుండును బ్రా, మినుకుల జన్నమును బోలు మిగులం బొలిచెక్..
వ, ఇవ్విధంబుం గుమారజనకుం డై కుమారజనకుండునుంబోలె శాశ్వతైశ్వర్యపోషి
తా శేషమిత్రుం డై మిత్రుండుముంబోలె నప్రతీపప్రతాపాటోప ప్రభావభావు కాప
ఘనుం డై ఘనుండునుంబోలె నతులవితరణ నైపుణ్యుండును నగణ్యపుణ్యుండునున సమ
రాజన్యుండును నసంభవాన్య రాజన్య జన్యుండును నగుచు ఫలితమనోరథుండై
ధుండు సుఖంబుండె నయ్యవసరంబున.
[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) ఆశ్వాసాంతము. ఈ
శా. ధాటీసం భ్రమద భ్ర చుంబికరటి ద్రాఘిష్ఠ శుండాముఖ
త్రోటీక ల్పితరాహు సంశయభయోద్భూతక్ష పానాథక
ర్ణాటాధీశ సభాసరోరుహ వనాంతారాజహంసల్ని రా
ఘాటోదారయశళికలా పప్రతిభాక ద్రూ కుమారా గ్రణీ.
క. వైర్యక్షికుముదసూర్యా, సూర్యభయప్రదదయాభిశోభితశౌర్యా
శౌర్యం ఘి కళులకలిత స, పర్యా పర్యటద పార పటుకీర్తినిధీ.
దశర
157
158
159
గద్యము. ఇది శ్రీమ దొంటి మెట్టరఘువీరశతక నిర్మాణకర్త్మ ఠజగ దేక ఖ్యాతిధుర్యాయ్యలరాజు
తిప్ప యమనీషి పర్వతాభిధానపౌ త్రొక్క యార్యపుత్ర పరిశీలితసమిధగా మానుజముత
సిద్ధాంతమర్మముమ్మిడివరదాచార్య కటాక్ష వీక్షా పాత్ర హృదయ పదాధిష్ఠిత శ్రీరామ
భద్ర రామక్ష దకవి ప్రణీతం జైనరామాభ్యుదయమహా ప్రబంధంబునందుఁ దృతీయా
శ్వాసము •&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3h2768d7zybg6vhgifjsgqh4n36r126</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/60</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214599</id>
    <revision>
      <id>560559</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:55:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రా మా భ్యు ద య ము చతుర్థాశ్వాస ము. డ్రాఘిష్ఠకటాక్ష స ముద్రమరుద్దుమ జయాభిముఖవితరణ సం పద్రమణీయనళా ! ని ర్ణిద్రా ! గొబ్బూరి నరసన్న పవంశమణీ! . వ. అవధరింపుము తదనంతర క థావిధం బెట్టి...'</comment>
      <origin>560559</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3086" sha1="d97izs6q38z5v9875me1004ffly0xmr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;రా మా
భ్యు
ద య ము
చతుర్థాశ్వాస ము.
డ్రాఘిష్ఠకటాక్ష స
ముద్రమరుద్దుమ జయాభిముఖవితరణ సం
పద్రమణీయనళా ! ని
ర్ణిద్రా ! గొబ్బూరి నరసన్న పవంశమణీ! .
వ. అవధరింపుము తదనంతర క థావిధం బెట్టిదనిన.
[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) దశరథునికడకు విశ్వామిత్రుఁ డేతెంచుట. --
క. కడలిమొలనూలినవలా, యొడయనిఁ బదితేరులయ్య నొయ్యన చేరెజ్
జడదారిమేటి రావం, గడపుంబాఱుండు కోరికలు చేకూఱన్.
క. వచ్చినపు డు ్యపాద్యము, లిచ్చి సువణ్ణకపీఠ మిడి మునివర ! మీ
రిచ్చోటికి బడలికమై, విచ్చేయుట యేమి తెలుపవే పనివిందున్ 1.
క, నా విని విను నానావని, దేవతపోధనజనాతిథేయాగము నిజా
నే విశ్వసించి యాగము, గావింపఁ దలంచితిజా జగన్నుత చరితా!.
క. ఆఘదూరు నీకుమారు, రఘువీరు నుదారు ను
సుగ్రరణశూరుని ని
మృఘటనఘటకుని మన్మఖ, విఘటనకరదను జహరణవిహరణవిధికిన్.
2
3
ప. అని మునీంద్రుండు రాకుమారునిం దోడ్కొని చన వేఁడు కొనువార్త పురజనంబులు
విని యిట్లనిరి.
క. అసురుల మాయోపాయుల ఁ, గనిమసగఁగ నట మఖంబు గావఁగ నఁట తా
5
6
.7
పసుఁ డొకఁడఁట సిసువుల , న్నిసువుల నడిగెనఁట మునులు నిర్మోహులు గా. 8
ఉ. అక్కట ! కోసలక్షీ తివరాత్మజ కానక కన్న ముద్దులేఁ
' జక్కనిచుంచు కొమరుఁ జందురు లెక్కడ ? యధ్వరావనం
బెక్కడ? దైత్యసంహరణ మెక్కడ ? ఘోరవనాంతరాశ్రమం
బైక్కడ ? యెట్టు లంపు మనియెజ్ ? మునినో రెట్లు లాడె నింతకున్ ?,
8
9&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d97izs6q38z5v9875me1004ffly0xmr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/61</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214600</id>
    <revision>
      <id>560560</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:56:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '58 రామాభ్యుదయ ము ప. ఆసిపలికి రంత నిక్కడ మునీంద్రుండు మఱియుఁ బత్త్కిరథున కి ట్లనియె, క. విను క్రతుకర్తయు భోక్తయు, సనజోదరమూర్తి యగుభవతనయుఁడ పో జనవ ! రకర్తా భోక్తా, జనార్దన యటంచు...'</comment>
      <origin>560560</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4089" sha1="ijy20pwnsy5dp44dem2vu8ii7n1pj7w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;58
రామాభ్యుదయ ము
ప. ఆసిపలికి రంత నిక్కడ మునీంద్రుండు మఱియుఁ బత్త్కిరథున కి ట్లనియె,
క. విను క్రతుకర్తయు భోక్తయు, సనజోదరమూర్తి యగుభవతనయుఁడ పో
జనవ ! రకర్తా భోక్తా, జనార్దన యటంచు క్రుతులు చాట&quot; వినవే?,
క. నలున గల లోఁతుపొక్కిలి, నలునగల భుజంబులుం దనర సిరి నంటుకో
గలిమిదొర నీకుమారుఁడు, కలిమిహి కామిహిరమూర్తిగా కన్యుండే?.
చ. మునినరువెంట నీపరమముగ్ధుల బాలుర సంపవచ్చు?
యని మది సంశయింపకు నృపాగ్రణి ! మానవమాత్రులే భవ
త్తనయు ? లమోఘవిక్రము లుదారులు కారణ జన్ములార్యనం
దనపరు లమ్మహామహుల ధార్మికుల దృఢబుద్ధి సంపవే?.
క. అనఁ దనయ రామచంద్రుని, మునిపరమేశ్వరుని కిచ్చె మోహముతో న
జ్జననాధుఁడు జాబిల్లిక్, పననిధి ఐలిగట్టు నల్లు వానికి బోలెన్.
క. బాలుర గతదుష్కృతేజం, బాలుర మునిలో కహృదయ పంకజనికురుం
బాలుల నక్కునఁ జేర్చి వృ,పాలుఁడు దీవించె నతికృపాలుం డంతన్.
~~= శ్రీ రామలక్ష్మణులు విశ్వామిత్రువెంట నేగుట,
చె, నరవరసూను అంతఁ జరణంబులు వ్రాలిన వారిమీఁద ని
కృరతరబాష్పబిందువులు రాల్చెఁ గరంబనురక్తిఁ గుంభినీ
శ్వర కులసార్వభౌముఁ డతిసత్త్వధురంధరమూర్తి యర్మిలిం
గరి కరశీకరంబులఁ దగం గలభంబులఁ దోఁదుకై వడిన్.
క. గురు
ఖరు శమదమములు యోగము, నిరుపమవిజయోదయములు నీతిం బోలెస్.
10
10
11
12
13
14
15
16
17
18
గురు నాజ్ఞ
నంత రాఘువు, అరిభీకరు అనుసరించి రాసంయమిశే
ప. అప్పుడు.
క. పదపద రాఘన నిలునిలు, మనవడ పడవలదు దశరథాధిప! నీకు
ముదమొదవఁ దెత్తు మఖరిపు, మదవదనురవధ యొనర్చి మగుడ సుతులన్.
19
20
వ. అనిన దశరథుం డి ట్లనియె.
చ. గురుతరపుణ్య ! యీకుసుమకోతులమూర్తుల నీకుమార
· ఖరులగుఱించి మీ రడుగఁగా నిపు ఉంపక మానరాదు భీ
కరకఠినాశ మార్గములఁ గానలఁ ద్రిమ్మర నేతవంఘిపం
కరుహయుగంబు లింకఁ గసుగందిక కుందక యున్నె ? నావుడు.
క. విను మును బలిపంచనవే,ళ నృపా గ్రణి! యద్ధ మేఖలావలయం బీ
తని కేకపదము గాదా ?, కనుఁగొని నడుచు నని నగనం గా ఁ జని యేమి ?,.
21
22&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ijy20pwnsy5dp44dem2vu8ii7n1pj7w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/62</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214601</id>
    <revision>
      <id>560561</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:56:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము. శ్రియా ఉ. భూవర ! పోయినత్తుమె? తపోధన! కంటికి అప్పచందమై కావవలెం జుమీ ! యటులు కాక మఱమి ? యఘంబులంట వి ప్పావను నీవె చూచెదవు పల్కులు వేయును నేటికి? కేవల ముత్తరం బని యక...'</comment>
      <origin>560561</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4237" sha1="bey82tpcn4kp80n0obb0jeetc6x0qno" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చతుర్థాశ్వాసము.
శ్రియా
ఉ. భూవర ! పోయినత్తుమె? తపోధన! కంటికి అప్పచందమై
కావవలెం జుమీ ! యటులు కాక మఱమి ? యఘంబులంట వి
ప్పావను నీవె చూచెదవు పల్కులు వేయును నేటికి?
కేవల ముత్తరం బని యకిల్బిషుఁ డమ్ముని యేఁగె నవ్వలన్.
క. ముని వెనుకొని నృపు వీడ్కొని, చనిరి రఘూత్తములు సవనసన్నాహనిరూ
ఢని గాఢగమన వేగం, బుస శరధిశరాసశరసముత్కరధరులై.
చ. కలనినదంబుచేత విహగంబుల నుష్టతరాతపంబు చే
జలరుహమిత్ర ముజ్ వలపు చల్లెడు క్రొవ్విరివానచే ఘనం
బులు గరుడాంకుఁడుజ్స్వకులపూజ్యుఁ డుపేంద్రుఁడు గాన విక్రమో
జ్జ్వలునిఁ బ్రభానిధి౯ భుసనవల్లభు రాము భజించెఁ ద్రోవలోన్..
క. గాధేయో క్తపురాతన, గాధానిరనవ్య పద్యగద్య గ్రహణా.
సాధారణానివారణ, మేధానిధు లగుచుఁ జనిరి మిత్రకులేంద్రుల్.
క. శీతలతాన్వీతలతా, జాతలతాంతాతి సురభిజంబీరజపా
చూతలవలీలవంగవ, నీతలముల సీద దేర్చి నృపసూనులకున్.
ఉ. గాసిలనీక రానుతులఁ గౌశికుఁ డాఁకలి నీరు పట్టు
యాసము లేనిమంత్రము రణాభయవృత్తియమోఘ బాణబా
ణాసనసాధనంబులు సురాసుర దుర్జయశౌర్యముక్', జయ
శ్రీ సహిణోదయంబుఁ గృపచేసి కృతార్థులఁ జేసె నింతయున్ .
క. అంతటఁ గరుణ్యరస, స్వాంతుఁడు గాధేయుఁ డఖిలజటిజలరుహభా
აყ
23
24
25
**
20
27
28
స్వంతుం డపు డటు చని యొక్క, కాంతారము చేరి వారి ఁ గని యి ట్లనియెన్. 29
* తాట కాసంహారము. *
ఉత్సాహ. హాటకాచలేంద్ర! ధీరతాభిరామ! రామ ! యి
నీరా
చ్చోటఁ గాండకాండ మధ్వశూన్య మివ్వనిన్ నిరా
ఘాటకాలకాయ కాంతికల్పితాంధ కారయై
తాటకానిశాటకాంత దర్ప మొప్పఁ ద్రిమ్మరున్.
క. కసీమసఁగుము వెస నీర, క్క ని నిపు డిటఁ బ్రథమభిక్షు గావించెద నీ
యసమళితవిశిఖయోగికి, నసురాంతక! రఘుకుమార! యన నత్సుకుఁ డై.
క, మానవుల 'మెసవుజాడలు, మానవు మునిపుంగవా శ్రమస్థలములనుం
.దానపు నిర్భయవృత్తిజ్, దానపురాలవు సధింపఁ దగు నీ 'న్న నుచున్.
తే. అపుడు విల్లెక్కు వెట్టి వాల్లారుఁదూపు, నారిఁ గూర్చి నిశాచరనారి గూర్చి
కాఁడనే సెఁ దదీయపక్షస్థలంబు, రాఘవుఁ డమాఘతరకరలాఘవుండు,
30
31
32
33&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bey82tpcn4kp80n0obb0jeetc6x0qno</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/63</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214602</id>
    <revision>
      <id>560562</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:56:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '60 రామాభ్యుదయము తే. ఆసురజయలక్ష్మీ రా ద్రోవ యనువు పడఁగఁ, దాట కాశీల వక్ష, ఆక వాటదళన మాచరించినకుంచికయై వెలింగె, రామబాణంబు దోషనిర్వాపణంబు. 34 తే. ఆసురశోణిత మపవిత్ర మంటఁ జెల్ల, దనుచ...'</comment>
      <origin>560562</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4440" sha1="jyygcx0bfzqt8r9xusrztemlqr30gtw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;60
రామాభ్యుదయము
తే. ఆసురజయలక్ష్మీ రా ద్రోవ యనువు పడఁగఁ, దాట కాశీల వక్ష, ఆక వాటదళన
మాచరించినకుంచికయై వెలింగె, రామబాణంబు దోషనిర్వాపణంబు.
34
తే. ఆసురశోణిత మపవిత్ర మంటఁ జెల్ల, దనుచు నొకొ ! తాటకా హృదయంబు గ్రుచ్చి
యవ్వలికిఁ బాఱ రఘువీరు నాశుగంబు, ధర్మ పరిచితి కది ఫలోదయము గాదె?. 35
క. ఖలుఁ డైన రావణాసురు, నలఘుతీరాన్వయతేటాక మలుగులపాలై
పలుపగలఁ బొగిలె నన ని, వ్వల రక్కసి హృదయర క్త వాహిని వెడలెన్.
చ. ఉరువడిఁ జాపము క్త మయి యొక్కశరం బెద నాట దిద్ది ర
దిరి గెడుతాటకాంగనయు దీర్ఘ తరారుణ ఘూర్ణి తా క్షితా
మరసమరీచిపంక్తులసమాన జయేందిర నొందురాఘవే
శ్వరునకు నాచరించినని వాళియుఁబోలెఁ దలిర్చె నయ్యెడజ్.
శా. ఆనక్తంచరి నొక్కకోలఁ బడ నేయజ్ గాంచి యక్క శికుం
డానం దాతిశ యంబున రఘుకుమారా ! రమ్ము ! నీయంతవి
ల్కానిం గానము 'దైత్యకాంత యొక లక్ష్యంచే భవద్బాణసం
ధాన ప్రౌఢికి ? నంచు నాశ్రమము చెంతం జేర్చి కీర్తింపుచున్&quot;,
క. తనయా శ్రీ మంబునకు నూ, తనయాగచికీర్ష రాచతపసి మహోదా
రాశ్రవ
తనయాలం కారుల నృప, తనయా గ్రణులం బటు ప్రతాపులఁ దెచ్చెజ్.
తే, ద్యుమణి కులముణి యగురఘూ త్తముని మఘవ, మణివిడంబితను ప్రభామంజిమంబు
చూచి పరవశు లైరి యచ్చోటిమునులు, క్రతుతపో ప్రతిజపవిధుల్ గట్టిపెట్టి.
వ, అంత గాధేయుండు దాశరథిం గనుఁగొని యి ట్లనియె.
I
ఉ. రా చిరపుణ్యధామ రఘురామ ! ఐహింతు నె యజ్ఞదీక్ష ? మా
సాచరణంబెకాని యిఁక నర్హము కాదు వచింప నేగతి
గాచెదవోకదా మఖ మఖండ పరాక్ర మధూర్వహో గ్రమా
రీచసుబాహుమాయలు తరించి ! భవద్భుజశ క్తి చూచెదన్ .
క. విను మప్రమ త్తమతివై, పనివడి యధ్వరసమాప్తిపర్యంతంబుజ్
గనుగలిగి ధైర్యసంపద, నరం గాపాడుమీ యహోరాత్రంబుల్.
ను. అని యట దీక్ష పూని ముని యధ్వరకర్మ ముపక్రమించె న
దినకరవంశ చంద్రులు నధిజ్యశరాసను లౌచు సింహని
స్వనముఖ యుద్ధ సన్న హనసంభ్రమమోహనమూర్తు లై తపో
ధనజనరంజనస్థితులు దాల్చిరి నిల్చిరి యజ్ఞరక్షకున్.
ఉ. లోకశరణ్యుఁ డౌరఘుకులుం డఁట కాఁ పఖిలా స్త్రశ స్త్రవి
ద్యాకుశలత్వడాయి . కుశికాల్మైభవుం డఁట రాచపొల్లు లే
36
37
38
39
40
41
42
43
44&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jyygcx0bfzqt8r9xusrztemlqr30gtw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/64</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214603</id>
    <revision>
      <id>560563</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:56:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము. దేకద యిట్టివానికి సుదీర్ఘ మధాంధమరుద్విపక్షశి క్షాకరణంబు శిష్టముని సంఘముఖోద్ధరణంబుఁ జోద్యమే?. వ. అని మునులు పలుకుసమయంబున. * సుబాహుమారీచనిరాసము. -- మ. చతుర శ్...'</comment>
      <origin>560563</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4675" sha1="3zirxn4n0paxsnty14wvjpq752zunat" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చతుర్థాశ్వాసము.
దేకద యిట్టివానికి సుదీర్ఘ మధాంధమరుద్విపక్షశి
క్షాకరణంబు శిష్టముని సంఘముఖోద్ధరణంబుఁ జోద్యమే?.
వ. అని మునులు పలుకుసమయంబున.
* సుబాహుమారీచనిరాసము. --
మ. చతుర శ్రవ్య సమగ్ర
సామగమస్వాహాకృతుల్ మ్రోయ ను
న్నలేహోమాగ్ని సముద్భవంబు లగుమంటల్ మింట వంటంగ నా
యతమై జన్నము సాఁగు బాగెఱిఁగి మాద్య దైత్య సైన్యంబు.
ణితధారల్' గురిసె మఖాలయమునక్షా విన్వీథిఁ బెట్టార్చుచున్.
చ. ఆలదను జేంద్ర
పై నికకృతాధ్వగ విఘ్న నిదా నదుష్టచే
61
45
46
-47
48
49
50
ష్టలు గని యారఘూద్వహుఁ డొడంబడఁ డయ్యెఁ దదీయళిష య
బ్బలముల నేలు జేలికలఁ బైకొననే తివురుజా మదావళం
బులఁ గబళించుఁ గాక హరిపోతము గోరు నె లేడిపిల్లలన్ ?.
క. మారీచసుబాహుపరు, డైరిధనురు క విశిఖతమముల్ ముంచ
వారించె రఘువీరో, దారాశుగ ఖరకరాంకుధారలు వానిన్.
క. ఒకతూఁపున రఘువీరుఁడు, మకరాకరమధ్యసీమ మారీచసురాం
తకుఁ బడఁ గెడపి సుబాహుజ్, బ్రకటశిలీ ముఖముఖాగ్ని భస్మము చేసెన్.
చ. ఆమలచరిత్రుఁ డారముకులా గ్రణి యిట్లు మహోగ్ర దైత్యయు
గ్మముఁ బొలియించిన మఖసమాప్తిఁ గృతార్థమనస్కుఁ డై యతి
ప్రమదర పై కమగ్న మతిఁ రాణితలంబున నక్కుమారుమై
నిమిరి శిరంబు మూర్కొని ముని ప్రభుఁ డక్కునఁ జేర్చి యి ట్లనున్.
క. క్రతువు సమాప్తం బయ్యెను, బ్రతిభట రాక్షసబలంబుఁ బరిమార్చితి విం
కితరులు నీసరియే! నీ, కఠిన సుఖవసతి మాకుఁ గలిగెఁ గుమారా !.
క. ఆనుసమయంబున జనకా, పనికాంతుఁడు క్రతు వొనర్చువాఁడై పిలువ
బనిచినఁ గాని మనుచుజ్, మునిచంద్రుఁడు గదలె మదిఁ బ్రమోదం బోవవన్. 58
*~*~*= అహల్యా శాపవిమోచనము.
క. జనపాలనుతులఁ దోడ్కొని, జనపదరం జన పద ప్రచారుం డై పొ
పనవనభూములు గనుఁగొని, చని యక్షపదాశ్రమంబుచక్కి నిలిచెస్.
తే. రఘుకులేంద్ర ప్రమాతి యానభువిఘాతి, రాక్షసారాతిచరణ నీరజము రజము
రాతి రుచిరాతిరూపని భ్రమగుణోత్క, రాతిరోహితవిఖ్యాతి నాతిఁ జేసి.
51
52
54
55
56
క. రాచందము గలరాముఁడు, రాచందము మాన్పెఁ దపనిరాచాను నా
రా! చతురాస్యోపాస్య, శ్రీ చతురపదాంబుజాణు రేణు వ్యాప్తిన్.
కే శిలఁ జిగురుఁబోఁడియై యుల్లపిల నొనర్చి, యెత్తిపోయిన గౌతమునిల్లు నిలిపై
నడుగుఁగెందమైకమపుప్పొడిన యింక నేమని నుతింపవచ్చు శ్రీరాముమహిమ ?. 57&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3zirxn4n0paxsnty14wvjpq752zunat</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/65</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214604</id>
    <revision>
      <id>560564</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:56:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '. 8 రా భ్యు ద య ము. * మిథిలా ప్ర వేశము. ఉ. ఆనళినా ప్రసంశమణి యచ్చట గౌతమసంయమీంద్ర స జ్ఞానము గాంచి యమునిజన ప్రభు వీడ్కొని పోయి గాధిపు నదీనదనగాదులు దాఁటి జయేంది రావళా లానముఁ జేరవచ్చ...'</comment>
      <origin>560564</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4720" sha1="qqr4lsxfy3xpajyyjq4v3vsbk6isltk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;.
8
రా భ్యు ద య ము.
* మిథిలా ప్ర వేశము.
ఉ. ఆనళినా ప్రసంశమణి యచ్చట గౌతమసంయమీంద్ర స
జ్ఞానము గాంచి యమునిజన ప్రభు వీడ్కొని పోయి గాధిపు
నదీనదనగాదులు దాఁటి జయేంది రావళా
లానముఁ జేరవచ్చె మిథిలానగరంబుఁ గరంబు వేడుకన్,
వ. వచ్చి నికట ప్రదేశంబునఁ గొంత ప్రొద్దు నిలిచి కౌశిక మునీం
58
నీంద్రుం డమ్మిథిల కధినాయ
కుం డగు జనక భూమండలేశ్వరునివంశా భిజాత్యసత్య సౌజన్యశమదమాది గుణక లా పంబు
రామచంద్రునకుం బ్రసంగవశంబున నెఱిఁగింపుచు మఱియు ని ట్లనియె.
క. జనకుఁడు శశిమౌళిశరా, సన 'మెక్కిడినట్టిసత్త్వసంపన్నునకు
దనుజాత సీత నిచ్చెద, ననియెజ్ గొనియాడఁ దరమె యాలలితాంగిన్.
క. కావున నీయందలిశౌ, ర్యావిర్భావంబు మెఱయ నఖిలము పొగడ
శైవశరాసన మెక్కిడి, యావెలఁదిక్ బెండ్లియాడుమా రఘురామా!
క. ఓరామ నీకె తగుఁ దగు, నారామ సమస్తయోషి దభిరామవిలా
సారామసీమ యభినవ, తారుణ్యోద్దామ నీవె తగు దాయమకున్.
59
60
61
62
తే, గుణము గలిగినచో రూపు కొదన యెందు, గుణము కూపులు గలిగినఁ గులము కొదవ
కులము గుణమును రూపును గలుగుధన్య, జనక కన్యయ సుమ్ము రాజన్యమాన్య!. 63
సీ. కళ వెచ్చఁబోనినిర్మలచంద్ర బింబంబు, పరభృతం బంటని సరసకిసల
మినకరవ్యా ప్తి వాడనికమ్మపూఁదీన, మరుఁ డేర్చి దాఁచినమార్గణంబు
లంటీ చూడనిమించుటద్దం పుఁబలకలు, కొదమురా యంచ మూర్కొ ననితూండ్లు
వీలరాచయాఁకఁ బాటిలు మావి క్రొంబండ్లు, కానంగరానిళ్ళం గారసరసి
తే. యనఁ బుడమి ముద్దరాలి నెయ్యం పు(జూలి, ముద్దు నెమోము మించు కెమోవి మేను
కలికిచూపులఁతళుకుఁ జెక్కులు భుజంబు, లుదుటుఁ జనుగవయును నాభియును దనర్చు,
క. ఎలదీఐబోఁడీ జానకి, కలభాషిణి యలరురూపు కలిమిం గడు రం
జిలు శరధివెడలి వెలిఁగెడు, నలచక్కెరవింటివానియమ్మో! యనఁగన్.
ఉ. తుమ్మెదకంటు పూమొగడతోఁ దులదూఁ గులతాంగి ముక్కు నె
తమ్మికి జాతిదాయ వనితా జనతా మణిమోము కంతు
త్మములతము లిందు కళికాలిక వాలిక చూపుఁ గోపు ల
క్కొమ్మకు సావిమావి సెలగొమ్మకు సాటియె జోటు లెయ్యెడన్ ?.
క. కమలంబు మోము కన్నులు, కమలంబులు కేలుఁగవయుఁ గమలము లడుగులో -
కమలంబులు నిలువెల్లను, గవ: లాకృతి మించెఁ బుడమికన్నియ బళిరే!'.
ఉ. ఆకరియానవేనలి యనంత విలాసము మాధవోదయం
భాకమలాయతాక్షీ మధురాధరసీమ హరిప్రకార మా
65
66
67&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qqr4lsxfy3xpajyyjq4v3vsbk6isltk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/66</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214605</id>
    <revision>
      <id>560565</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:57:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '. . చతుర్థాశ్వాసము. కోకిలవాణి మధ్యమునఁ గూడిన దింతియ కాదు తాను రా • . మాకృతి దాల్చె నీ చెలువ మంతయు నాయమయందుఁ జొప్పడున్ . తే. చొక్కపుఁబసిండినక్కులఁ జెక్కుఁ జెక్కు లక్కలికి కొప్...'</comment>
      <origin>560565</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4538" sha1="qyh5sjswq6u6t87j94rxb74b2qm2b8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;.
.
చతుర్థాశ్వాసము.
కోకిలవాణి మధ్యమునఁ గూడిన దింతియ కాదు తాను రా
• . మాకృతి దాల్చె నీ చెలువ మంతయు నాయమయందుఁ జొప్పడున్ .
తే. చొక్కపుఁబసిండినక్కులఁ జెక్కుఁ జెక్కు
లక్కలికి కొప్పు నీలాంబుముక్కు ముక్కు
కనకగంధఫలీసారకంబు కంబు
కలిత రేఖా విలా సమంగళము గళము.
తే, కొఱలె మంజులలాటాంగకుంతలాది, సౌవనంబున భూతనూజాత సీత
యఖిల దేశ ప్రసిద్ధభాగ్యంబుకలిమి, తల్లిఁ బోలిన దదియపో ధన్యకన్య,
క. సాముద్రికశుభలక్షణ, సామగ్రిక్ జనకతనయ సాక్షాద్రమయో
నా మించే మత్స్యకూర్మ, శ్రీమంజిను యంగములు ధరించుటకతనన్ .
తే. ఆరయ భూజాకృతిఁ దలిర్చునక్కు_మారి, కొమ్మమాత్రంబు గాదు కాకుత్ స్థతిలక!
మోవియును నిత్యపల్లవ శ్రీ నహించె, నద్భుతంబె మధూదయం బందుఁ గలదు.
తే. పంటపూఁబోడి గారాపుఁబట్టికొను, మాయ యామానసతిసూక్తి మధుర యవ్వె
· లందికటిసీమ కాంచీస్థలంబు గాన, సార్థ మయ్యెను బురసంజ్ఞ యంగలతకు.
క. కలితనవ శ్రీ రూఢిక్, బొలుపొందుట శ్రుతులు చాటు భూపుత్రికతోఁ
గలకంఠకంఠి యొక్కతే, గలుగు నె సరిసేయ వినుము కమలా పకులా!.
క. ఆలికంబు మించుఁన్నెల, నలికంబు శ్రీల నేలు నలక గళంబుల్
వలనమ్ములమరునడిదపు, నలనమ్ముల గెలుచు మానవతివీక్షణముల్ .
ఆ. ఆతివర్మరాజిలత యారుమా మాత్రంబె, యరయ లక్ష సేయునది యటుండెఁ
జానకౌను దీఁగ కేనెందు సరిగాన, విష్ణుపదమె సాక్షి విను కుమార!.
63
68
69
70
71
72
73
74
75
76
వ. అని ' మునీంద్రుఁ డి ట్లభీష్టాలాపంబులు రఘునందనున కమందమందార సహితానంద
-కందళంబు డెందఁబునం బాదుకొలుపుచు నచటనుండి కదలి పురప్రవేశంబు సేయు
నెడ.
=-=· జన కాతిథ్యము.
క. వారిశు భాగమనము పరి, చారులవలన విని యలరి జనకుఁడు మునిచూ
,యంబునఁ దెచ్చెన్.
డారత్నము నెదుర్కొని, యారఘునందనులతోఁ బ్రియంబ
77
73
వ. ఇ ట్లమునివరుం దోడ్కొని వచ్చి ససనంబు సాంగంబుగా నొనర్చి మంగళస్నాతుం
డై వచ్చినతి యొనర్చి యతికృపావిధేయ గా ధేయ ! భవదాగమన కారణంబున మదీయ
మఖంబు నిర్విఘ్నంబై సమాప్తం బయ్యెఁ గృతకృత్యుండ నైతి నని రఘుకుమార
మనోహరాకార ప్రకారంబులు గనుంగొని యి ట్లనియె.
ఉ. ఈసుకుమారు లీయనఘు లీజగదేక మనోహర ప్రభా
భాసురమూర్తు లీధరణిపాలక బాలకు లెవ్వ? రితు భా
79
:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qyh5sjswq6u6t87j94rxb74b2qm2b8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/67</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214606</id>
    <revision>
      <id>560566</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:57:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '64 రామా భ్యుద య ము ణాసనుఁ గన్నతండ్రి చెలు పంతయు వీరిక యొప్పుఁ దాపసా శ్రీసర! పేరు పెంపు నిఱిఁగింపుము సోంపు జనింప నావుడున్. ఉ. ఈక్షితిపాలుఁ డాదశరథేంద్రు కుమారుఁ డితండు తాటకా ప...'</comment>
      <origin>560566</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4166" sha1="h5838zoa3lgizqhan46mij3kyb3sqmm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;64
రామా భ్యుద య ము
ణాసనుఁ గన్నతండ్రి చెలు పంతయు వీరిక యొప్పుఁ దాపసా
శ్రీసర! పేరు పెంపు నిఱిఁగింపుము సోంపు జనింప నావుడున్.
ఉ. ఈక్షితిపాలుఁ డాదశరథేంద్రు కుమారుఁ డితండు తాటకా
పక్షము నొక్క కోలని గవాక్షము సేసి నిశాచర్మా గ్రణీ
శిక్షయు యజ్ఞరక్షయును జేసి శిలజౌ గలకంఠిఁ జేసి దో
షక్ష యకృత్పదాంబుజరజంబున వచ్చె మిముం గనుంగొనన్.
చ. ఇతఁడు ధనుష్క శావిదుఁ డహీనకృపానిధి రాముఁ డీతఁ డ
ప్రతిహతదీ ప్తి లక్ష్మణుఁడు పావను లీనృపనందనుల్ హరి
ప్రతినిధు లన్యు లెక్కిడఁగ రానిపురాంతకువిల్లు గాంచి స
న్నుతుఁ గ్రతుకర్మకు నినుఁ గనుంగొను వేడుక వచ్చి రియ్యెడన్.
వ. అని పలికియున్న సమయంబునఁ గౌశికుం గనుంగొని.
క. హరువిల్లు చూదులేమి ని, ర్భరహర్షం బోదన దాశరథి ధర్మస్య
త్వరితా గతి యన్నాఁ డవ, సరమిది యన నవ్వి మౌని జనకున కనియెస్.
క. కనుఁగొనిరి నిన్ను ధన్యుక్, గనుపండువ యెనవఁ గా నిఁకను నీవిలు గ
కొనఁ దిరెడు నీరఘువరుఁ డరఘా! తెప్పింపు మనుడు నమ్ముని కనియెన్.
శా. జీవంజీవసుహృత్కరాధరుఁడు లక్ష్మీభర్తయుం దక్కన
య్యా! వాచంయమవర్య! యి మొలక ప్రాయంపున్నరుల్ నేర్తురే
యావి ల్లెక్కిడ! నావుడు నగీ యతండైనం గనుం గాక నేఁ
డీవీ రాగ్రణి యొక్కఁ డన్న నెద రాజేంద్రుండు హర్షంబువన్,
80
81
82
83
19
84
85
86
తే. సకలనృపబాహుదర్పామిషంబు మెసవి, యన్ను మైఁ జొక్కి నిద్రించునహీయపోలె
నున్న హరువిల్లు పెక్కండ్రు యోధజనులఁ, బంపి తెప్పించె జనకభూపాలుఁడపుడు.
. హరధనుర్భంగము.
ఉ. చూచి రమూద్వహుండు నెఱజోదులు వేలకొలంది యెత్త లే
రేచి బలాడ్యు లయ్య నిపు లొక పెద్దకొండగాఁ
జూచెద రెల్లవారు నది శూలికిఁ గా కిట నాకు లక్ష్యమే?
రాచలేనంపుఁ బెంపు నగరా యిఁక నొక్కిడలేక తక్కినన్?.
88
వ. అని తలంచి నిజభుజాపటుత్వసందర్శనాసన్న సకలది దేశ రాజసందోహంబు గనుంగొన
నప్పుడు.
చ. చినచిన డాసి విల్లు రఘుశేఖరుఁ డంతఁ గదల్చి పొఁతుగా
భువి నిడి చూడలేనివృపపుత్రుల చర్మ ము ము లెత్తు బాగున
89&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h5838zoa3lgizqhan46mij3kyb3sqmm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/68</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214607</id>
    <revision>
      <id>560567</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:57:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము. గవిసెన యూడ్చి పొంసువు నణంచె రజోగుణదూరుఁ డౌటకుజ్ జనబలయుక్తి నెక్కి డియె సత్త్వమె చూపుచు శార్జి గావునన్. క. ఆనృపనూనుఁడు సుగుణాం, భోనిధి గుణఘటన మెఱయ మొదయించ...'</comment>
      <origin>560567</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5169" sha1="lr43eh16uhn54c002qe6idn0uov9ssj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చతుర్థాశ్వాసము.
గవిసెన యూడ్చి పొంసువు నణంచె రజోగుణదూరుఁ డౌటకుజ్
జనబలయుక్తి నెక్కి డియె సత్త్వమె చూపుచు శార్జి గావునన్.
క. ఆనృపనూనుఁడు సుగుణాం, భోనిధి గుణఘటన మెఱయ మొదయించెఁ బటు.
జ్యానాదము సానంద, జ్యా నాదం బయ్యె దశదిశా క్రాంతంబై.
క. ఆరమణీయధనుష్టం, కారము సీతాకుమారి కాకల్యాణ
ప్రారంభవాద్యనిరన, ద్యారనమై యెసఁగె సకలహర్ష ప్రదమై.
క. ఆవీరుఁడు తెగ నిండం, గావడి విల్దిగిచి ల స్తకము దృఢముష్టి
లావొ ప్పఁ బట్టి గొబ్బునఁ, జే వదిలిన భగ్న మయ్యె శింజిని తోడ&quot;.
కు బ్రహ్మకు బ్రహ్మయునుఁ బర, బ్రహ్మముఁ దానైన దాశరథి విలువిఱువ ·
· · · బ్రహ్మాండచయమునాద, బ్రహ్మమయం బయ్యె మునివర ప్రి చుకరమై.
క. కురిసె విరిసోనవానలు, దొర సెసుధాంధీవన మధుర గానంబుల్ ,
శ్రీ నెరసె దివిఁ దూర్యరవములు, విరిసె మునిమానసారవిందము లంత.
చ. జనకుఁడు గాధినూతిఁ గని శంభుశరాసన మెక్కు వెట్ట నే
::ర్చునె నరమాత్రుఁ డీతఁ ? డనుచు బరికించితిఁ గాఁడు కేవలుం
డినకులపాననుం డితని కిచ్చెద సీతను గూర్మి నిత్తునీ
! తనియనుజ త్ర యంబునకుఁ దక్కినకూఁతులను భవత్కృప.
క. ఆన్వేషించితి నిట్టిగు, ణాన్వితు రాకొమరుఁ గాన నగుఁ దగుఁగా కీ
ధన్వికిఁ దన్వికి నుభయశు, భాన్వయముల్ మెఱయఁ బరిణయం బొనరింతు౯.
క. పిలిపింపు మితనితలిదం డ్రులఁ దమ్ముల నన మునీశ్వరుఁడు నట్లన వా
C
రల రాఁ బని చెక్ బురిజన, మలరఁగ నట లగ్ననిశ్చయము గావించెజ్.
65.
90
91
92
93
94
95
96
97
98
``, అంత జనక భూకాంతుండు నిశతాతసంతోషమయహృదయుం డగుచు మిథిలానగర
· గోపుర ప్రాసాదవివిధ రాజమార్గంబులగ ణితమణి మయస్ఫారతోరణ స్తంభసారసౌరభోల్ల
స ద స మ కుసుమమాలికావిచిత్ర చిత్ర పటవితాన విమలము క్తా ఫలరంగ వల్లీ వితా నానూన
భాసమానరత్న దీపధూపవాసనాసమ స్తవస్తువి స్త్రీర్ణవిపణివీథిశృం గారరచనావి శేషంబుల
నలంకరించ నియమించె నచ్చట దశరథుండును దత్కల్యాణ వార్తాకర్ణనంబునఁ బ్ర హ్మర్ష
రసమన్న మానసుండై భరతశత్రుఘ్న సుకుమారమాూరినుక వివందిమాగధసుహృద్బంధుసా
...మంతహితపురోహితామాత్య భృత్యమాతంగతురంగళతాంగ భటరథినీ పరివృతుం డగుచు
భూరి భేరీశ ంఖనిస్సాణ కాహళఢక్కా హుడుక్కా రసంబులు బెరయఁ గులపాలికాత్ర
యీసమన్వితుండయి త్రయీ తనుండునుంబో లెఁ దేజరిల్లుచు నే తేర యధోచితంబు గా
నెదురుకొని జనకుండు నిజనగరంబునకుం దోడ్కొని చనియె నయ్యెడఁ గౌశికుండు
రామలక్ష్మణుల ధశరథునిపాలికిం దెచ్చి యిచ్చినఁ గ్రక్కున నక్కువం జేర్చి శిరంబులు
9&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lr43eh16uhn54c002qe6idn0uov9ssj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/69</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214608</id>
    <revision>
      <id>560568</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:57:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '66 రామాభ్యుదయము కరంబు మూర్కొని యమునీంద్రు బహు విధంబులఁ బూజించి యి ట్లనియె. ఉ. ఆయతపుణ్య! నీకృప మదాత్మజు లీరఘురామలక్ష్మణుల్ ధీయుతులుజ్ శరాసనవిధిజ్ఞు లమోఘశర ప్రయోగది వ్యాయు...'</comment>
      <origin>560568</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4388" sha1="ssu7luodgvlf2oueqxcj28atunbi75o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;66
రామాభ్యుదయము
కరంబు మూర్కొని యమునీంద్రు బహు విధంబులఁ బూజించి యి ట్లనియె.
ఉ. ఆయతపుణ్య! నీకృప మదాత్మజు లీరఘురామలక్ష్మణుల్
ధీయుతులుజ్ శరాసనవిధిజ్ఞు లమోఘశర ప్రయోగది
వ్యాయుధత త్త్వకోవిదులు నాహవకర్మ శదైత్యనిర్జయో
పాయులు
వహించిరి శుభంబుఁ గృతార్థుఁడ నైతి నావుడుకో.
ఉ. బోరనఁ జేతి కిచ్చితివి పుత్రుల జన్నము గాచి దైత్యసం
హారము చేసి సంయమినరాంగనశాపము మాన్చి పుష్పధ
న్వారిశరాసనం బొకతృణాకృతిఁ ద్రుంచి జయంబు మైనినుజ్
జేరిగి నేఁడు నా ప్రతిన చెల్లఁగఁ దెచ్చితిఁ గంటే భూమా?.
న. ఆని పలుకు సమయంబున.
మ. జనకమ్మైపతి వచ్చి నీకతవ విశ్వామిత్రమౌనీంద్ర యి
యినవంశా గ్రణి యైనభూవిభునితో నీ సత్య సౌభాగ్యవ
ర్ధనుతో నియ్యెడ వియ్యమందఁ గలిగెక్షా ధన్యుండ నైతిక్షా వివా
హనిమిత్తో చితకృత్యముల్ సలుపరాదా యింక జాగేటికి౯?.
99
100
101
102
03
క. అని పలుకు జనకుపలుకుల, కును దశరథవిభుఁడు కౌశికుఁడు డెందమునం
దనురాగ మొందఁ బూనిరి, గొనకొని రఘురాముఁ బెండ్లికొడుకు జేయజ్. 104
= యువతులు శ్రీరాముఁ బెండ్లికొడుకుం జేయుట, =
వ. ఆయ్యెడ పసిష్ఠాదిమును లను గ్రహించి యాశీర్వదింపం బుణ్యాంగ నాజన మధుర గానం
బులు బహు విధానవిద్యహృద్య వాద్యఘోషంబును విలోకనోత్సవాగతసకల దేవతా జయ
జయశబ్దన త్తిగీతవాద్యకోలాహలంబును రోదసీకుహరంబునం బొదల వివాహవేదికా
మధ్యరత్న పీఠిం గూర్చుండ నియమించి దశస్యందనుండు రఘునందనునిముఖారవింద
మందహాసోల్లాసంబు గనుంగొని యుప్పాంగుసమయంబున.
మ. శిర సు టెజ్ గలకంఠి యోర్తు కరరాజీవాంతరస్యంది తై
లరసాస్వాదివినీల కేశ గుదరోలంబంబు లుడ్డీనవై
ఖరులజ్ గాంచన కాచకంకణఝ.ఇత్కా రారవచ్ఛద్మ ఝం
కరణంబుల్ సలుపక్ రఘూత్తమునకు గళ్యాణసంధాయికిన్.
సీ. కలికి యొక్క తె వెట్టె గందం పుటటకలి, జలకం బమర్చెఁ గోమలి యొకర్తు
తడియొత్తె వొక్క లతాతన్వి గొబ్బున, ధౌతన స్త్రం బిచ్చె నాతి యొకతె
గద్దియ యిడె నొక్క ముద్దియ గూర్చుండ, శిరసార్చె నొక్క యోషిల్ల లామ
ఐనిత యొక్క తె ధూపవాసన యొనగూర్చె, నొక కొమ్మ విరిదండ సికకుఁ జు
జుట్టె
105
106&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ssu7luodgvlf2oueqxcj28atunbi75o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/70</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214609</id>
    <revision>
      <id>560569</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:57:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము, 3. మకరకుండలనూణిక్యమండనంబు, లొఱపు వాటిల్లఁ గీలించె నొక్కయు విద రత్ననీరాజనం బొక్కరమణి యిచ్చె, సకలసేవ్యున కారఘుస్వామి కపుడు. 40 67 107 108 శే. ఆలమరుం డూర్ధ్వలోకంబు గె...'</comment>
      <origin>560569</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4840" sha1="t56xz9ttpwduv9s6gnjagu8o7o15lja" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చతుర్థాశ్వాసము,
3. మకరకుండలనూణిక్యమండనంబు, లొఱపు వాటిల్లఁ గీలించె నొక్కయు విద
రత్ననీరాజనం బొక్కరమణి యిచ్చె, సకలసేవ్యున కారఘుస్వామి కపుడు.
40
67
107
108
శే. ఆలమరుం డూర్ధ్వలోకంబు గెలువఁ దలఁచి, తార్చే శింజిని నర్ధచంద్రం బనంగ
నాభినామంబు గంభీరనాభి యొకతె, దీర్చెఁ గనుబొమ్మనడుమ నాధీరమణికి.
తే. భువనపానని యగుగంగ పుట్టినిల్లు, తపసియిల్లాలి ప్రాణదాతీయును నైన
యారమూ త్తమునమలత రాంఘి నొకప, డంతిబిరుదంపుగండ పెండార మిడియె. 1(9
. నక్షత్ర కంఠమాలిక, చక్షు గపర్వముగ రామచంద్రునకుం బ్ర
త్యంమృతకరునకుఁ బ, ద్మాక్షీమణి యొకతె యిడియె ననుగుణిలీలన్.
ఉ. చందనగంధి యోర్తు రఘుచంద్రునకు నెఱపూఁతలా గున
గంద మలంది బాసికము గట్టి మణీమకుటం బమర్చి చ
క్కంచన మొప్ప నెన్నుదుటఁ గస్తురిబొ ట్టిడి చూచువారిక -
య్యిందుకళాకిరీటుఁ డితఁడే యనుటల్ దలపించె నయ్యెడన్ .
110
111
వ. ఇ ట్లఖిలమణిభూషణని శేషాంబరాలంకృత జగన్మోహనాకారుం డై నరఘువీరుఁడు కౌశిక
వసిష్ఠ విద్వన్మనీంద్ర పుణ్యాంగనా కృతా శీర్వాదలా జాకుతదూర్వాంకుర ప్రనూ నాంగీ
కారుండై సమావర్తనహోమాదిశుభనిమి తక్రియాకలాపంబులు నిర్వర్తించి తేదనంతో
రంబున
శా.గారా మొప్ప విభుండు సభ్యజనులం గర్పూర తాంబూలక
స్తూరీకుంకుమగంధసారముల సంతోషంబు నొందించి శృం
గారాధీశ్వరు నీశ్వర ప్రముఖలేఖస్తుత్యచారిత్రు సా
కారశ్రీధరు రాముఁ బెండ్లికొడుకు గావించి యున్నంతటన్,
112
113
నియందె యలరె .
తే. దగ్గఱ ముహూర్తవేళ యోదశరథీంద్ర, యేల యాలస్య? మని మౌను లెచ్చరింప
మహితమణి హేమనిస్తుసామగ్రి మెఱయఁ, గ్రంత నడిపించి తామును గదలి రపుడు.
తే. అసమసౌభాగ్యభోగభాగ్యముల మెఱసి, పసిఁడిపక్కెర తేజిసాంబ్రాణి నెక్కి
కదలునపుడు వివాహలక్షణము లెన్ని, యన్నియును రామచంద్రు నియ
వ. కదిలి యచ్ఛద్ధ పద్మరాగరత్న దీపమాలికా జ్వాలికానిర్ధూతతిమిర వర్ణం బగు రాజమార్గం బతి
క్రమించి పందిపై తాళికాపారగద్య పద్య గీతికాచాతుర్యంబును విలోకనాస శ్రమ తకాశి
నీ జనకలకలంబుత వినుచు నభివిచిత్రవర్తన ప్రకారంబులఁగనుచు వృద్ధ వాచావళంస
దుండును లజ్ఞాపనలేవదనుండును నై యాజనక రాజసదనంబుఁ బ్రవే
వేశించి కక్ష్యాంతరం
బులు గడచి కన్యావలోకనానురాగంబు తమకంబుఁ గయికొల్పఁ గల్యాణా గారంబు
చేర నరిగే సంతట.
116&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t56xz9ttpwduv9s6gnjagu8o7o15lja</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/71</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214610</id>
    <revision>
      <id>560570</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:58:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '68 రామాభ్యుదయము * వధూవరుల కల్యాణమంటప ప్రవేశము. ఈ -శా. బంగారంపుఁ బడంతితోడ సన తై భాసిల్లు పద్మాక్షి యో ! యంగ శ్రీ ధరచంచలాలతీయొ ! యద్యజ్జీవరత్నంబొ ! త న్వంగీరూపము: ఁ దాల్చు క్రొ న్న...'</comment>
      <origin>560570</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4466" sha1="7oe96lfnxlwn23faqgpnfpdh0y3abii" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;68
రామాభ్యుదయము
* వధూవరుల కల్యాణమంటప ప్రవేశము. ఈ
-శా. బంగారంపుఁ బడంతితోడ సన తై భాసిల్లు పద్మాక్షి యో !
యంగ శ్రీ ధరచంచలాలతీయొ ! యద్యజ్జీవరత్నంబొ ! త
న్వంగీరూపము: ఁ దాల్చు క్రొ న్నెలయె ! నా నాజానకి బెండ్లికూఁ
తుం గావించి వివాహ వేదికడ కింతుల్ దెచ్చి రుత్కంఠతోజ్.
117
వ. అప్పుడు రాజకుమారమణి మణిమయాసనంబున సమాసీనుండై వసిష్ఠాదిబుధజనో పదిష్ట
మార్గంబున జనక రాజన్య మూర్ధన్యుండు యథావిధిం దనకు నొసంగుమధుపర్క శోభనో
పచారంబు లంగీకరించి సమగ్రహర్షంబునఁ గన్యాదానోదక ధారాపరి గ్రహణంబు జేసి
తెరపఱుంగున వెలుంగుఁబోడిక్ గదియ వచ్చె నప్పు డొండొరులం గనుంగొనుకోరిక
లీరికలు గొనఁగీరవాణులు గల్యాణంబులుపాడఁ గుతూహలంబున వధూవరులు సిరులు
దళుకొత్తఁ క్రొత్త చెలువంబునం బొలిచి రయ్యెడ.
ఉ.గాలవకణ్వగార్థ్యళ్ళగు గౌతమకశ్యపశౌనకాత్రి జా
బాలినసిష్ఠ గా ధీనుత పర్వత నారదముఖ్యమానిశుం
డాలము లన్వధూవరులడగ్గఱఁ జేరి ముహూర్త మియ్య ను
ద్వేలతరానురాగము మది౯ బెరయన్ దెరయె
మెత్తనంతట.
* సీతాకల్యాణము. ఈ
తే. ముత్తియంబులు దోయిళ్ళ ముంచి ముంచి, కాంచువారల హ
హర్షాభి
మించి తనచేయిమీఁదు గావించి మించి, విభుఁడు తలఁ బ్రాలు
ముంచిముంచి
118
119
| నవ్వెలఁదిమీఁద.
క. నరుఁ డిడుము త్తె వుఁదలఁబ్రా, లెరసినయన్నడుమఁ బొలిచి నిలిచె సీతా
తరుణి తెర గడచి రత్నా, కరమునఁ గనుపట్టు కలిమికన్ని యపోలెజ్.
చ. సరసిజగంధు లెచ్చరిక సల్పఁ గరంబుల దోయిలించి దా
శరథిశిర గ్రీకిరీటమున జానకి ముత్తెపు సేసఁ జల్లె ని
ర్భరమతి గంగ మేరుశిఖరంబున శుభ్రతరంగశీక రో
త్కరములు నించుచందమునఁ గంకణనాదవినోద మొప్పఁగ౯.
ఉ. హాటకగర్భ దై ఐతమహర్షులు దీవెన లియ్యంగా నిరా
ఘాటమరుద్వధూమధుర గానము నింగిఁ జెలంగ జానకీ
పాటలగంధికంధర శుభ ప్రదవేళ ఘటించే నా జగ
న్నాటక సూత్ర ధారి రఘునాథుఁడు మంగళసూత్ర మయ్యెడక్.
క. కనదమృతమయము బుధరం, జనమును నైమించు రామచంద్రు కరస్ప
ర్శన మొదవ వింతసిరిఁ గై, కొని యలరె జానకీచకోరాక్షి దగ౯..
121
122
123
124
వ. తదనంతరంబున బంధుగురుపురస్సరఁబుగాఁ గల్యాణవేదికడకు వచ్చి యేకపీఠాసీనులై&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7oe96lfnxlwn23faqgpnfpdh0y3abii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/72</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214611</id>
    <revision>
      <id>560571</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:58:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము. 69 69 యివ్వధూవరులు గలసి కూర్చుండ విధ్యుక్తాచారంబున శుభహోమకృత్యంబులు నిర్వ ర్తించునప్పుడు. చ. ఇరువురసిగ్గు లగ్గలపు సేవఁ గచాకచిఁ బై కొనజ్ ముఖాం బురుహయుగంబు వ...'</comment>
      <origin>560571</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4014" sha1="g2o44ua7as1modhw29hvz4xwm6whr1i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చతుర్థాశ్వాసము.
69
69
యివ్వధూవరులు గలసి కూర్చుండ విధ్యుక్తాచారంబున శుభహోమకృత్యంబులు నిర్వ
ర్తించునప్పుడు.
చ. ఇరువురసిగ్గు లగ్గలపు సేవఁ గచాకచిఁ బై కొనజ్ ముఖాం
బురుహయుగంబు వాంచి తలఁపుల్ మది నవ్విళులూరఁ జూపు లొం
డొరులపదంబులం దొరయ నొండు నెపంబున మోము లె తీ ప
లఱు మఱు పెట్టి చూడ నెడమం గుడి సేయఁ దొడంగెఁ గలతుఁడు.
చ. చెలఁగి వివాహవై భనము చేకొని రాముఁడు సీతయు శిఖిE
వలగొని వచ్చి సప్తమునివందనము గురువృద్ధబంధుకం
డలయుగ పత్ప్రణామము నొనర్చి పరస్పరలజ్జ లాత్మ రం
జిలఁ దగువారితోడుత భుజించిరి బువ్వమున౯. వధూవరుల్.
వ. తత్ప్రకారంబున.
భరతలక్ష్మణశత్రుఘ్న కల్యాణము, --
125
126
127
128
129
క. ఆనఘమతి ధారవో సెజ్, జనకుఁడు సౌమిత్రి భరతశత్రుఘ్నులకు
పనితౌరత్నము నూర్మిళ, వినయవతిం బుణ్య మాళవిని శ్రుతకీర్తి౯.
వ. ఇట్లు రఘుకుమారచతుష్టయంబునకు వివాహంబుఁ జేసి జనకుండు తదనంతరంబునం
బరిణయోత్సవాభీష్ట దానంబుల నిఖిలబుధవితానంబులకు సంతుష్టిఁ గావించి యత్తుంగ
మదమదావళతురంగరథసహ స్రముక్తాచ్ఛత్ర రత్న శిబికా సేక దాసదాసీ జనసమసనస్తు ప్రా
జ్యధరణీరాజ్యంబును వివిధవర్ణ స్వర్ణ మణిమయా భరణంబులు నరణం బొసంగినం దదా
దేశంబునం జపనీజనకబంధుమిత్ర కళత్ర సహితంబుగా రాఘవేశ్వరులు మగిడి చనం
దత్కలకలం బాలకించి.
* పరశురామవిజయము. ||
క. ఆవేళ భార్గవుఁడు ప్రళ, యావసరార్క ప్రతాపుఁడై యతికుటిల
భూవికటనిటలతటుఁ డై, త్రోవకు నడ్డంబుగా నెదుర్కొని పలికె౯.
శరాసన బాణపాణి వై.
ఉ. ఎవ్వఁడ వీవు నాయెదుట
క్రొవ్వి భయంబు లేక యెటకుం జనువాఁడు ? వనేక భూపతుల్
.: డ్రైవ్విరి మత్కు ఠారనిహతి భృగురాముని న న్నెఱుంగవే?
చివ్వకుఁ గాలుఁ ద్రవ్వెడున జేయధనుర్ధరసార్వభౌముని జ్ .
క. నావుడు సద్విపుఁడవు ఐ, యోవృద్ధుఁడ వింతె కాదు యోగివి నీతో
వంగడం పురాముఁడ, నేవిధి రణ మాచరింతు ? నెఱిఁగింపఁగడే..
అనిన విని
130
131
132
133
184&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g2o44ua7as1modhw29hvz4xwm6whr1i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/73</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214612</id>
    <revision>
      <id>560572</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:58:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '70 రామాభ్యుదయ ము శా. ఏనుజ్ రాముఁడ నీవు రాముఁడవె? యోరీ! రాజపుత్తుండ వీ వై న సాధ్వస మేమిరా ? వినవే ము న్నస్మత్కుశారో గ్రథా రానిర్భిన్న సమస్తభూనరతనూర క్తంబుల శాస్త్రవి ద్యానీతి...'</comment>
      <origin>560572</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4838" sha1="a6p4vmvm38qgdlf9dagr4dyiiqgi399" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;70
రామాభ్యుదయ ము
శా. ఏనుజ్ రాముఁడ నీవు రాముఁడవె? యోరీ! రాజపుత్తుండ వీ
వై న సాధ్వస మేమిరా ? వినవే ము న్నస్మత్కుశారో గ్రథా
రానిర్భిన్న సమస్తభూనరతనూర క్తంబుల శాస్త్రవి
ద్యానీతి బితృతర్పణం బొసఁగితిజో ధైర్యంబకార్యంబుగన్?.
135
తే. పూని గుబ్బలి రాచవిల్కానితోడఁ, గూడి విలువిద్య గావించినాఁడ నన్ను
నక్కుమారుండు గెల్వలేఁడయ్యె దొడరి, యొక్కను విల్లువిఱిది పెల్లుబ్బ నేల?. 136
క. పురహరునివిల్లు విఱుచుట, యరుదే? చిరకాలజీర్ణ మది యిప్పుడు నా
కరకలితవిష్ణుచాపము, నిరుపమభుజశక్తినిధివి నీ వెక్కిడుమా!.
137
138
39
139
క. పోవిడువ నేర్తునే నిను, నావి ల్లెక్కిడినఁ గాక నా విని యేలా
యీ వాచాలతీ ? కను నా, లావుభవచ్చాప మేల లక్ష్యము నాకుకా?.
మ. ఆని భుగ్నభు కుటీకరాళవదనుం డై చండిమావార్యశౌ
ర్యనిరూఢి భృగురాము కార్ముక మనాయాసంబుగా వంచి యా
గొనయం చెక్కిడి టంకృతుల్ సలిపి తళ్కుందూపు సంధించి యి
ట్లని పల్కె రఘు రాముఁడయ్యెడఁ దదీయాహం క్రియాధిక్కియజ్.
క. తొడిగితి నేనేద నిఁక నీ, యడుగులు దెగిపడ నమోఘ ముస్మద్బాణం
బెడయ స్నేరదు నావుడు, వడపడ జమదగ్ని నూతి నడకెజ్ భీతిన్.
తే. ఆపుడు దశరధరాము బాహాపటుత్వ, సత్త్వసంపదఁ గాంచి యాశ్చర్య మంది
సురగరుడ సిద్ధసాధ్యకింపురుషనరులు, జయజయ నినాదముఖరు లై సంతసిలిరి.
తే, భార్గవునియందుఁ గలకళాపటిమ దక్కె, నంత వైష్ణనధర్మంబు మంతు కెక్కి
నెరయ రఘురాము చేత నె నిల్చె నప్పు, డన్యులకు సంతపని సాధ్య మగునె తలఁపు,
వ. అంత భార్గవరాముండు రఘురాము నుతియించి యి ట్లనియె.
నీ
క. నీ వాచతుర్భుజుండవు, గావున నెక్కిడికి విట్టికార్ముక మింకజ్
నీవిజయము నాయది శ్రీ, దేవునియంశమునఁ బుట్టితిమి మన మనఘా!.
క. ధర యెల్లను గశ్యపునకు, నరవర! మును ధారవోసినాఁడఁ జరింతు
140
141
143
144
145
146
బొరిఁబొరి మ హేంద్ర శిఖరి౯, జరణము వేయకుము సుకృతశాలిని తలఁపన్.
తే. కడఁగి మత్పుణ్యలోకమార్గంబు వేయు, మర్రియుగ్మంబు మన్నింపు మసమతౌర్య
యనిన నట్లన చేసె దయాంకురంబు, డెందమునఁ బాదుకొన రఘునందనుండు.
ప. అంత నప్పరశురాముం డవ క్రవిక్రమాభిరాముం డగురామునకుఁ బ్రదక్షిణం బాచ
రించి వినుతించి మహేంద్ర పర్వతంబునకుం జనియె నయ్యెడ దశరథుండు భార్గవు
గెల్చున ప్రతిహత ప్రతే పంబునకు మెచ్చి యచ్చెరువు నొంది యానందించి యుక్కు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a6p4vmvm38qgdlf9dagr4dyiiqgi399</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/74</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214613</id>
    <revision>
      <id>560573</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:58:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము, 71 147 నుపలాలించి సకలసేనాసమేతుం డై యభంగమంగళవాద్యకోలాహలంబు భూనభోం తరాళగోళంబునం జని యయోధ్యానగరంబు సొచ్చి రాజమార్గంబునం బోవు నెడ సౌధోపరిపురం స్త్రీ జనంబులం...'</comment>
      <origin>560573</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4993" sha1="ercvek5iqs358c713q9pudicx62zfiq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చతుర్థాశ్వాసము,
71
147
నుపలాలించి సకలసేనాసమేతుం డై యభంగమంగళవాద్యకోలాహలంబు భూనభోం
తరాళగోళంబునం జని యయోధ్యానగరంబు సొచ్చి రాజమార్గంబునం బోవు
నెడ సౌధోపరిపురం స్త్రీ జనంబులం గనుంగొని నివ్విధంబున.
. కలికి యొకర్తు రాముని జగత్త్రియమోహన దివ్యరూపము
గళపటువి గ్రహంబు పసఁ గాంచు తమిజా కటిఁ బూని మేఖలా
వలయము గీలుకొల్ప మఱుప దిగజాతినయప్పు డవ్విధూ
కులమణి కోమలాంగలతకు గుదురుంబలె నొప్పెఁ జుట్టునున్.
j. ఒకతె ముంగరము త్తె మీనొక్క యతివ, యందుకొని కేలి కెంజాయ నరుణ మైనఁ
గాంచి దాడిమబీజళంకను గరాగ్ర, కేలికాకీరముఖమునఁ గీలుకొల్పె.
148
149
150
. మేడపై నెక్కి రఘురాముఁ జూడఁ దివిరి, హారలత మల్లికాదాము మని యొకర్తు
కప్పుగొప్పున నిడ నది యప్పు డొప్పెఁ, దారకాపం క్తిగర్భితాబ్దంబువోలె.
5. ఇట్లు పౌరవిధూజనంబు లపారపారవశ్యంబు నొంద నగరు ప్రవేశంబు చేసి వృద్ధగురు
బాంధన ప్రేరణంబున నొక్క నాఁడు శుభలగ్నంబున యామినీసమయంబున రామచం
ద్రుండు నవచకోరలోచనాసక్తికలితాను రాగరసతరంగితాంతరంగుం డై.
చ. సరసకళావచావదవిశారదపంజర శారికాళ్లుకో
త్కరమును రత్నదీపకళికారు చిరంబును ధూపవాసనా
పరిచితముగా మధు వ్రతతపఃఫల దాయక పుష్పమాలికా
సురభియు పై విశానముల శోభిలు కేళిగృహాంతరంబునన్.
151
152
తే. అధిపుఁడు మనోజ్ఞళయ్య నున్నంత సఖులు, సమయసము చితసకలభూషావి శేష
రంజితాకారఁ జేసి సంభ్రరు 'మెలర్ప, నత్తుకొని వచ్చి రొయ్యన సతివ నపుడు.188
శే. సిగ్గువెనుకకుఁ దివియంగ నగ్గలంపు, రాగరజ్జువు ముందుకు సాఁXఁదివియ
నందులకుఁ దోడుతోఁ దోపులాడఁ జెలులు, నడుముఁ బిరిఁ వీకులయ్యెనప్పడతికపుడు.
తే. మగున లజ్జాధరంబున చూఱుకొనుచుఁ, జెలులవాగం కుళంబుల చేతిభీతిఁ
156
గాంతుని భుజాంతరఫుఁగట్టుకంబమునకు, మదనమద నాగమో నాగఁ గదలి వచ్చె. 155
న. ఇట్లు సఖీజనసాహాయ్యంబున వచ్చి శయ్యాసమీపమణీమయ స్తంభంబుచాటున నడుగు
గదలక వనోధపజయ స్తంభంబన నున్న కన్నియ మొఱంగి యచ్చెలులు విభునకుం గను
C - గిరపి యొండొరులొక్కొక నెపంబున నొయ్యలొయ్యనం జని రయ్యెడ.
క.” ఫలనంచి లజ్జ పెంపునఁ, జెలువ పదాంగుళుల నేలఁ జిమ్మజ్&quot; బతిముం
గల నిలిచి పల్లవాయుధ, కలహమునకుఁ గాలు ద్రవ్వుగతిఁ జిత్ర గతిన్.
సంగరత్నపుత్రిక తనదుబోటి, యని విలోకించి తోడ మాటాడóనికి
17. నలుగడలుఁ జూచి తెలిసి యచ్చెలువబెదిరి, వెడలనూహింపఁ జేడమి యొడిసిపట్టె. 158
157&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ercvek5iqs358c713q9pudicx62zfiq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/75</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214614</id>
    <revision>
      <id>560574</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:58:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '72 22 రామాభ్యుదయ ము తే. దశరథమహాన రేంద్ర నందనునిచేత, నతరువి క్రమధరునిచే మతిఁ దలంకి యామహీనాథ రాజక న్యాలలామ, తగులునడె నప్పు డేమి చోద్యంబు తలఁప ?. 159 చ. నెలయగుఁ దత్ప్రణంబ రమణీముఖ మెత...'</comment>
      <origin>560574</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4825" sha1="lqtw4gpr4ei48swjh47rsw58ike3mx6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;72
22
రామాభ్యుదయ ము
తే. దశరథమహాన రేంద్ర నందనునిచేత, నతరువి క్రమధరునిచే మతిఁ దలంకి
యామహీనాథ రాజక న్యాలలామ, తగులునడె నప్పు డేమి చోద్యంబు తలఁప ?. 159
చ. నెలయగుఁ దత్ప్రణంబ రమణీముఖ మెత్తగఁ జూచుకోర్కి యు
గలిజిగియారునంటుతేమకంబునఁ బాటిలు దీర్ఘకాల మై
కలయిక నుబ్బు పెంజెమటఁ గన్గోను కూరిమిఁ బెక్కువర్ష ముల్
మలయుట దోఁచు నప్పతికి మానినిఁ బై కొనుతత్తరంబునన్.
160
క, శయ్యకుఁ దార్చి యరంగుని, సయ్యాటపుఁ జిట్టకం పుఁజదురుల కపుడా
యయ్య దొగఁకొని ప్రియోక్తులు, నయ్యుని తిజ్ గల ముతహతహు బ్రార్థించెన్. 161
ఉ. అంగన! నాకఁ గొంగుముడియై తగు నీవిపు డిచ్చు నీవి త
న్వంగి ! భవన్మనోజ్ఞమధురాధర కాంచన కాంచికాస్థలుల్
తంగెటిజున్ను ముంగిటి నిధానము నౌనట్లు గానఁ బాయలే
సంగజునాన నాదు హృదయం బెఱుఁగు వల పంబుజాననా !!
162
తే. తరుణి! నినుఁ గన్న జనుం డుదారగుణస, ముద్రుఁ డది గాక సంపన ముదిత వీవు
చే వదల వేల కరుణ వీక్షించి యొక్క, విడె మిశఁగకాదె యీపోకముడి నదల్చి ?.
చ. అని చతురోక్తి వేఁడుకొని యల్లవనంకతలంబు సేర్చి పే
ర్చినతమిచే పడంక నునుఁ జెక్కిలి నొక్కి కవుంగిలించిన
దనువునఁ గంప మొంది తనుఁ దా సడలెజ్ దృఢనీ వి బంధమో
చన మగు టద్భుతం బె రఘు చంద్రుని ప్రా పొకయింత గల్గిన౯ ?,
క. వనిత! యపు డమితలజ్జా, వనతానన యగుచు నుండ వల్లభుఁ డటఁ గ
164
కొని సతీకిఁ గూర్మివొడమజ్, బనిగొనియెదుఁ గాక యొకయుపాయముకలిమిన్. 165
వ. అని తలంచి,
166
తే. కప్పురముగుల్కు కమ్మబాగాలు మడుపు, లతివచే నిడి తా నవి యందుకొనియెఁ
జిట్టకంపుఁదనాలకుఁ జేయిచాచి, విడెము పెట్టు ననంగ నవ్వేళ విభుఁడు. 167
తే. .కొండలకు సన్న లిడుభంగిఁ గోమలాంగి, సయ్యద మొరంగి చనుదోయిపజ్జ దార్చె
నధిపుఁడు కరంబు చాఁచి నూఁ గారు వల్ల, బాముఁ బట్టం గ ఁ జనులీలఁ బట్టఁ బూనె,
క. రతిపతిహళాహళిం దన, యతిధైర్యధనంబు కొల్లలాడె నటంచుకో
గతమిచ్చుకరణి నిచ్చుజ్, జతి యొక తెలనాకుమడుపు ప్రాణేశ్వరికిన్.
169
తే. కచకుచాభోగగండభాగంబు లంటి, యారు నిఁక నొక్కటియును నీ వంటనీవు
లలన! మది నేఁడుగడగాఁ దలంచు నన్ను, నేలుకొనుమంచు వేఁడె నవ్వేళ విభుఁడు.
తే. కుంతెలంబుల వాలారుగోళ్ల దువ్వి, యాభిముఖ్యంబునకుఁ దెచ్చి యనఁగి పెనఁగి
విడెము చవిగొల్ప నపు డహో విషమశరుఁడు, విభువనూ ధైగ్యపరిపాటి వీటిఁ బుచ్చె.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lqtw4gpr4ei48swjh47rsw58ike3mx6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/76</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214615</id>
    <revision>
      <id>560575</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:59:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ త్తఱిం ద త్తరంబున. చతుర్థాశ్వాసము. , ఆలనృపసూతి శాతనఖరాంకు ళభీతి యొకింత సూపి న ర్తులనవకుం కుమారుణగురు సరకుంభము లప్పళింపఁబా టిలుతమి మేలుపట్టపుఁ గటిం జిఱు గంటలఁ బొల్చుదాన...'</comment>
      <origin>560575</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4416" sha1="sku7z7t8nck0bbqinor7wn1h7raakwu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఆ త్తఱిం ద త్తరంబున.
చతుర్థాశ్వాసము.
, ఆలనృపసూతి శాతనఖరాంకు ళభీతి యొకింత సూపి న
ర్తులనవకుం కుమారుణగురు సరకుంభము లప్పళింపఁబా
టిలుతమి మేలుపట్టపుఁ గటిం జిఱు గంటలఁ బొల్చుదానిఁ జి
స్వలవలరాయనిం గెలుచువై పునకు సమక ట్టె నేర్పునన్.
ఉ. చేకొ నెఁ గత్యసీమలు విచిత్ర గతిం గువ శైలదుర్గముల్
చేకొనె మధ్యదేశమును జేకొ నె నూరు యుగంబులోను గాఁ
బైకొనె బాహుశక్తి సతిఁ బల్మఱు నాలమున బెనంగి ర
త్నాకర మేఖలాస్థలము నవ్విభుఁ డంతయు జేకొ నెం దుగిన్ .
73
172
173
174
J, ఇట్లు వివిధబంధవి శేషంబులఁ జొక్కి యక్కన్య కౌఁగిటం దక్కి యి ట్లనియె. 175
ఉ. పంటవలంతికిం బొడమి భాసిలుసీతవు గానఁ జేలతో
నంటినమర్మ వారిఁ బదనై పులకోద యసస్య సంపదఱో
' గెంటక యున్కి నీక తగు నేఁ డిట నావ్యవసాయ మేర్పడెజ్
గంటి నిరంతరానుభవగౌరవ సౌఖ్యముఁ బండెఁ గోరికల్..
176
వ. అవ్విధంబున సుఖావహాభీష్టగోష్ఠీ విహారంబున నారాత్రి గడిపి ప్రభాతకృత్యంబులు
నిర్వర్తించి రఘునందనుండునంత దినదిన ప్రవర్ధమాన విభవంబునం దేజరిల్లుచుండెనొక్క.
నాఁడుదశరథుండును నిఖిలధరణీరాజ్యభరణోదారుం డక్కు మారుండే యని యతుల
శుభలక్షణాభిరాముం డగురఘురామునకుం బట్టాభిషేకంబు గావింప నుద్యోగించి
కులగురుం డగునరుంధతీమనోహరుననుజ్ఞ సామాత్య భృత్యబంధువృద్ధ సమతంబుగఁ ద
దుచిత ప్రయత్నంబు లాచరించునంతట
~*~* ఆశ్వాసాంతము. ఈ
క. అంగ మగ ధాంధ్ర కుకురక, ళింగమహీ నాథనుండలీకోటీరా
భంగమణిమహితపదయుగ!, రంగమనామాభిరామ రామారమణా !.
177
178
మాలిని. కదనజయకిరీటీ! ఖండితారాతికోటీ !
మదనసదృశరూపా ! మంజుభాషాకలాపా!
!
సదయహృదయపద్మా ! సద్మ సంసక్తపద్మా !
యుదధిని భగభీరా ! యోబమాంబాకుమారా!.
179
రా మానుజమత
గద్యము. ఇది శ్రీమదొంటి మెట్టరఘువీర శతక నిర్మాణకర్మఠజ దేక ఖ్యాతిధుర్యాయ్యలరాజు
తిప్పయమనీ షి పర్వతాభిధాన పౌత్రాక్క యార్యపుత్ర పరిశీలిత సమిద్ధం
సిద్ధాంతమర్మ ముమ్మడినర దాచార్య కటాక్ష వీక్షా పాత్ర హృదయపద్మాధిష్ఠిత శ్రీ రామభద్ర
రామభద్ర కవి ప్రణీతం లై నరామాభ్యుదయమహా ప్రబంధంబునందుఁ జతుర్థాళ్వా
జతుర్థాశ్వాసము,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sku7z7t8nck0bbqinor7wn1h7raakwu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/77</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214616</id>
    <revision>
      <id>560576</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:59:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రామా రా మా భ్యు ద య ము పంచమాశ్వాసము. 'మన్మందిర ! విమత మండలపతికులాబ్ధి ముందరకుధరా ! భీమభుజాజ్ఞల దురితవి బ రామా ! గొబ్బూరి నరసరాజలలామా !. : శ్రీసీతారామలక్ష్మణుల యరణ్యగమనము. న. ఆనధ...'</comment>
      <origin>560576</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2921" sha1="kvz1iqp7axadk8gbavd4v5y78rt8acb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;రామా
రా మా భ్యు ద య ము
పంచమాశ్వాసము.
'మన్మందిర ! విమత
మండలపతికులాబ్ధి ముందరకుధరా !
భీమభుజాజ్ఞల దురితవి
బ
రామా ! గొబ్బూరి నరసరాజలలామా !.
: శ్రీసీతారామలక్ష్మణుల యరణ్యగమనము.
న. ఆనధరింపుము తదనంతర కథావిధానం బెట్టిదనిన.
శా. రాముం బట్టముగట్టఁగాఁ దొడరు వార్తల్ సుబ్బినం కయీ
'నామ స్త్రీ పతిపూర్వద
తపర విఘ్నం బాచరింప గతీ
సౌమిత్రుల్ దనుఁ గొల్వఁ గానలకుఁ గౌసల్యాదళ స్యందనా
ంబు ధరించి యామిహిరవంశస్వామి యేఁగెజ్ ధృతిన్.
1
2
3
న. ఇట్లు దశరథుండును దురంతగంతో పచింతా పరాధీనమానసుం డయి సుమంత్రుం గనుం
తే. ఆసన కాంక్షౌ పరుండు రాఘవుఁడు వాసి, నేఁడు వనకాంక్ష నేఁగుచున్నాఁడు నీవు
రధము గొని తెము విపినతూర్గముల సీత, యబల చనలేదు నావుడు నతఁడు వోయి. 5
చ. ఆరదముఁ దెచ్చి పంక్తిరకు నానతి వచ్చితిఁ జిత్తగించి దా
శరథి ! రథాధిరోహణము సల్పుము నావుడు జానకీతలో
దరియు సుమిత్ర పట్టియును దానును నొక్కి పురంబు వెల్వడ
నరుల మహా ర్తనాదము వినంబడియెం దలఁ 'కె' ధరిత్రి యున్.
స. ఇత్తెఱంగున ధనుర్బాణతూణీరంబులు ధరించి వారించినం బోక పురజనం బాబాల
గోపాలంబుగా వెనుచన నయోధ్యానగరంబు వెలువడ దశరథుండు కౌసల్యాసుమి
త్రికరంబు అవలంబించి యంతః పురంబు నిర్గమించి యొండొరులకుం దొరఁగు నీరంధ్ర
భాష్పధారావర్షంబువలన రఘునందనస్యందనమార్గంబు గనుంగొనరామికి నగలంబొగు
4
6&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kvz1iqp7axadk8gbavd4v5y78rt8acb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/78</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214617</id>
    <revision>
      <id>560577</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:59:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము. 75 7 లుచు మగువల మరల్చి రథంబుఁ గూడ నరిగెదం గాక యనుచు నొక్కుకువందల నద్దెసం గనుంగొనుచుండె నయ్యెడ. దశరథవిలాపము. వసిష్ఠుండు వారింప నిలి * క. ఎదురఁ జను రథము గనుఁగొను, న...'</comment>
      <origin>560577</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4439" sha1="5tzm261yna6rsqrhyhbisk5hnxp6y77" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము.
75
7
లుచు మగువల మరల్చి రథంబుఁ గూడ నరిగెదం గాక యనుచు నొక్కుకువందల
నద్దెసం గనుంగొనుచుండె నయ్యెడ.
దశరథవిలాపము.
వసిష్ఠుండు
వారింప నిలి
*
క. ఎదురఁ జను రథము గనుఁగొను, నది గానక తత్పరాగ మాలోకించుం
దుది నది గానక యడలుజ్, మదిలోన క్ రాముఁ గూర్చి మహిపతి మఱియున్.
క. కేకయతనయాదత్తన, రాకృతి నంధమునిశాప మాహా ! నేఁటం
ంబు దుస్తరము పాపవిధిన్ కె.
8
9
10
11
జేకూఱఁబోలు ఁ జను నె పు, రాకృతకర్మంబ
ఉ. హా! యను గాధీనందనమఖారినిశాటమదాపహారిబా
హా ! యను గ్రానజీవదపదాంబురుహా! యను రాజలోకసిం
హా! యనుఁ బోషితార్యనివహా! యనుఁ గానల కేఁగితే నిరీ
హా ! యను నిర్వహింపఁగలనా నినుఁబాసి రఘూచ్వహా ? యనున్.
ఉ. హా! సుకుమార హా! రఘుకులాంబుధిపూర్ణ సుధామయూఖ! హా
భూసురపూజ్య యాఁడుచెడుబుద్ధులు విన్న ఫలంబు నేఁడు నిజా
బాసితి నింద కోర్చి నిలువంబడెఁ బ్రాణము పట్టులేకదా !
యాసవవాంఛ వర్తిలుదురాత్ముల కెందునుఁ గీర్తిగల్గునే?.
సీ. కానక కన్న సంతానంబు గావునఁ, గానక కన్న సంతాన మయ్యె
నరయ గోత్ర నిధానమై తోఁచుఁ గావున, నరయ గోత్రవిధాన మయ్యె నేఁడు
ద్విజకులా దరణవర్ధిష్ణుఁడు గావున, ద్విజకులాదరణవర్ధిష్ణుఁ డయ్యె
వివిధాగమాంతసం వేద్యుండు గావున, వివిధాగమాంతసం వేద్యుఁ డయ్యెఁ
తే, గటకటా ! దాశరథి సముత్కటకరీంద్ర, కటకలిత దానధారార్ద్ర కటక మార్గ
గామి యెట్లు చరించు నుత్కటకరీంద్ర, కటకలితదానధారార్ద్ర కటక తటుల ?.
వ. అని యిట్లు దశరథుండు వికలమనోరథుండయి కటకటం బడి పు నగి పునరూ ర్భా
బోధదురవస్థలం బొరలుచుండె నంత నక్కడ రఘూద్వహుండు నల్లనల్లనం జనిచని.
శ్రీరాముఁడు పౌరుల మరల్చి గంగాతీరముం జేయుట.
క. తమసానది నసమాధిక, తమసారసహంసకులనతంసం గలిసం
తమసార్యమదీధితిను, త్తమసాత్త్వికమూర్తిఁ గదిని త త్తటి నిలిచెన్.
12
14
తే. ఆచటఁ బౌరుల మరలఁగ ననిచి యందుఁ, గాల్యకరణీయములు దీర్చి కడచి పుణ్య
వనవిశేషంబు లాయాయిజన పదంబు, లవనికన్యకుఁ జూపుచు నరిగెనపుడు. 15
క. తరణికులా గ్రణికానల, కరుగు సిడం దోడ లక్ష్మణాలని స
ర్వురె కా రప్పుడయోధ్యా, పురజనుల మనములుఁ దవిలిపోయె వెంటన్ .
వ. అంత
:
16
17&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5tzm261yna6rsqrhyhbisk5hnxp6y77</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/79</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214618</id>
    <revision>
      <id>560578</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:59:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '76 రామాభ్యుదయము గీ. సరయూ వేత్ర వతీముఖ, సరిదుత్తరణం బొనర్చి శౌర్యాకృతులై యరిగిరి పవినియు లిరువురు, నరిగిరి భాగింధీతటాననిఁ జేరన్. ఉ. నెలతాల్పు నింగిసిగకుం గసుగందనిపూలదండయుగ...'</comment>
      <origin>560578</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4332" sha1="phn95irha3w0u1gtcol31dy8qo2geno" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;76
రామాభ్యుదయము
గీ. సరయూ వేత్ర వతీముఖ, సరిదుత్తరణం బొనర్చి శౌర్యాకృతులై
యరిగిరి పవినియు లిరువురు, నరిగిరి భాగింధీతటాననిఁ జేరన్.
ఉ. నెలతాల్పు నింగిసిగకుం గసుగందనిపూలదండయుగా
వెన్ను నిమించు కాలిబొటవ్రేలికిఁ గూఁతురు వేల్పుటకు
మిన్నుకొలంకు పంట చెలినిద్దపుఁబయ్యెడ పాలవెల్లికి
మన్నన యన్ను నై తపసి మంతన వుందెర యైనతొయ్యలిన్.
క. ముజ్జగముల నెలవిరి నిజ, మజ్జనసం శీలబుద్ధి మజ్జనసముదా
యోర్జీనన జీవన యగు, నజ్జాహ్న విఁ జేరి దూరితాధ్వశ్ర ముఁడై.
లయ గ్రాహి
చేరి కనియె న్ని ఖిలసూరినిధి దాశరథి, కోరి సగరాన్వయమువారి కమృతం బ
వ్వారిగ నొసంగు తెగుదారి నిజభూరితం, వారితర వారి ముఖదారిత బుధాంత
18
19
20
21
ర్వైరిఁ జని జహ్నుముని కూరిమిఁ గనుంగొనుకు, మారి భువన శ్రీ యవిహార భవనజ్&quot; భా
గీరథి సమస్తముని గీరధిపగణ్య నప, నీరథిక మౌళిమణి నీరధిపురంధిన్.
ఉ. తోరపుజీవనంపుఁబసతో నిసుమంతయుఁ దూలిపోనిగం
భీరగుణానుకూలగతిఁ బెం పగుజాహ్నవిఁ జూచి మెచ్చి త
శ్రీ సతి కూరట సంఘటించి యా
చేరున భూమికృత్కులజసింహము నిల్చె గుహాశ్రమంబునన్.
- శ్రీరాముఁడు గుహాశ్రమమున వల్కలాదులఁ దాల్చుట. --
తే. రాజపరమేశ్వరుండు శ్రీ రాఘవుండు, గుహునిచేత సపర్యఁ గైకొని ప్రియోక్తి
నన్ని షాదో త్తముని సేమ
మరసి తనదు, విపినసంచారవృత్తాంతవిధముఁ దెలిపి.
క. అచలేంద్ర ధీరుఁ డవ్విఁ, డచట జటావల్ల లాజినాంబరధరుఁడై
రుచిరతపోధన వేష, ప్రచురశ్రీఁ దాల్చి నియమపరతం బొలిచెన్..
మ. అనఘుం డగ్గుహలాల నాపరతమై నంచజ్జటావల్కలా
జినముల్ గైకొని జాహ్నవీతటిని భాసిల్లెజ్ శిరోభాగమో
హనగంగానది డించి కాననవిహారాకాంక్ష వర్తింపుచు
న్నన గాధీశ్వరకన్యకారమణుఁడో నా భూతి శోభిల్ల ఁగన్.
వ. ఇట్లు తపోధన వేపంబు గైకొని.
'చ. మునుకులసింహుఁ ఉప్పుడు సుమంతునిఁ బిల్చి రథంబు గ్రమ్మఱం
గొని చని తల్లిదండ్రు లేవఁ గుందక యుండఁగ విన్నవింపు మా
యునికియు సేమముం దెలియ నుండు సుఖంబున నీవు నావుడుం
గనుఁగవ బాష్పముల్ నిగుడఁగాఁ బురికి నగిడెజా రథస్థుఁడై.
22
23
24
25
26
27&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>phn95irha3w0u1gtcol31dy8qo2geno</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/80</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214619</id>
    <revision>
      <id>560579</id>
      <timestamp>2026-06-20T12:59:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '. పంచమాశ్వాసము. 帽 తే. ఆలసుమంతుని వీడ్కొని యర్క వంశ, ఘనులు గంగాతరంగిణిఁ గడచి యపుడు ' గుహుఁడు చూచిన త్రోన గైకొనిరి చనిరి, యుగ్ర కారు కధరులై యుదగ్రవృత్తి, 28 శా. ఆయోధా గ్రణు లిర్వు...'</comment>
      <origin>560579</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4372" sha1="999te5bs5d31s79kf9c57bbvdo55eco" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;.
పంచమాశ్వాసము.
帽
తే. ఆలసుమంతుని వీడ్కొని యర్క వంశ, ఘనులు గంగాతరంగిణిఁ గడచి యపుడు '
గుహుఁడు చూచిన త్రోన గైకొనిరి చనిరి, యుగ్ర కారు కధరులై యుదగ్రవృత్తి, 28
శా. ఆయోధా గ్రణు లిర్వురుంజనిరి యా యాపక్కణ ప్రక్రమం
&quot;
బాయాభీతికురంగచం క్రమణ మాయాకుంజపుంజస్థలం
బాయాగ్రా నదరీఝరీపరిసరం బాయావనీ వై భవం
బాయాఘోషవి శేషముల్ జనకకన్యాదేవికిం జూపుచున్ .
క. ఒకకొంతదవ్వు చనిచని, తెక తెక 'సెగ లెగయు నిండ తెరలం బొరల
న్నకనకల జనకకన్యకు, నకటా ! యడుగడుగు గండ మయ్యెం ద్రోవన్.
* రామాదులు వనవాసకష్టములం జెప్పి వందురుట.
న. ఇట్లు కొండొకదినంబునఁ జండాతపంబునం గుండుచు నొకమహా దురవగాహగృహ
నో'పకంఠంబునం బోవు నెడ.
లయవిభాతి. -
29
30
31
పొగ లెగయుదానశిఖి సెగలనగల నొగిలి, నిగనిగని పచ్చికలు సొగసగుబయళ్ల
దిగితగ వసింపఁ జను దగయెదగ నిల్చుఁదగ, గగనమణికాఁక తెగఁ దగిలి విధి దూఱుక్
బొగిలిపొదదూరుఁ దన తెగువదెలు పుంగదిసి, మగని యడుగుందొగరు చిగురులటు చూచుకో&quot;
పగచుమది వేఁడుకొనుఁదొగ నెలవులన్ని లువ, మృగములొలయన్మ గువ వెగడు పడువంతజ్.
స, ఇట్లు వేఱండుదినసంబును జనకతనయపట్టపగలింటిమింటి మానికంపుఁ గాఁక తళుకు
సోఁకులకు నులుకుచు బయలు నత్తమ్ముల నసియింపఁ గనుంగొని సౌమిత్రి
చ. తలకొని యెండలతో మృదుపదంబులు గందినఁ జూలఁ గుంది యీ
స్థలనలినీవనాంతర పదంబున జానకి నిచ్చి సోంపు సం
p
ధిలఁ గమలాలయాసరణిఁ దెల్పుచు నున్నది పద్మినీ సుహృ
త్కులతిలకంబ ! రామ ! కనుఁగొంటే కటాక్షనిరీక్షణంబునన్.
యి ట్లనియె.
క. అన విని డాయం జని విభుఁ, డొనర బూజానుసరణ మొనరించెను దో
డనె నీడ యగుచు నెందుజ్, వనితలకుం దోడునీడ వల్లభుఁడె కదా!.
క. ఇటుల నొకకొంతనే ప చ్చట నించుక సేదదేఱి చనిచని యతిదు.
ర్ఘటతరమార్గ గానీం, గటకట పతితోడఁ బలుకుఁ గటకటపడుచున్ .
ను. మనయూ రెయ్యెది ? యెంతదవ్వు మన మీమార్గంబునం బోవుటల్ 2.
మన 'మెచ్చోటికిఁ బోయిరావలయు ? నేలా లేదు తే రిచ్చట ?
మనతోఁటన్వలెఁ బువ్వుటోవరులు సమ్యక్చంద్ర కాంతస్థలఁల్
4. గనరా విప్పు డదేమి.? నావిభుఁడు శోకం బాత్మలో నాఁగుమన్.
34
35
3
37&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>999te5bs5d31s79kf9c57bbvdo55eco</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/81</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214620</id>
    <revision>
      <id>560580</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:00:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '78 రామాభ్యుదయము తే, ఇంతి! గురువాజ్ఞఁ జదునాలుగేండ్లు పనుల, నియతిఁజరియించు వ్రతము పూనితిమి నీవు విపినసంచారమున కింత వెఱవనలన, దడవి మునికవ్య లాయాస ముడిగి మన ర్ 1.38 క. అని సీత నమృతశీ...'</comment>
      <origin>560580</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4605" sha1="90ha6ohxrzai5fru1od34xd5zy2jn60" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;78
రామాభ్యుదయము
తే, ఇంతి! గురువాజ్ఞఁ జదునాలుగేండ్లు పనుల, నియతిఁజరియించు వ్రతము పూనితిమి నీవు
విపినసంచారమున కింత వెఱవనలన, దడవి మునికవ్య లాయాస ముడిగి మన ర్ 1.38
క. అని సీత నమృతశీతల, కనదాలోకనము లొలయఁ గరుణాపరుఁడై
39
కని మఱపించె యాత్రా, జనితాయాసంబు దేహసంతాపంబున్.
వ. ఇట్లు. రఘునీరుండు మార్గశ్రీ మంబును మఱిపించుచు నక్కు సుమకోమలాంగి యల
మటకుఁ గటకటంబడుచుఁ బలువగల భావగర్భంబులు గాఁ గొన్ని సరసోక్తుల నిట్లనియె.
సీ. పలుగుతా లొల్లక తొలఁగివచ్చినఁగంటె ?, పలుగుతాలివి గానఁబడియె నిందు
నందలంబులు మాని యరు దేర నివె కంటె, యండలంబులు చేర నయ్యె నిపుడు
పంజుజాడల నేఁగుపనవి రోసినఁ గల్గెఁ, బంజుజాడల నేఁగు పదవి యిచట
నాకు లభోగ మందకు వచ్చి యిదె చూడు, నాకులభోగ మందంగఁ గంటి
తే. రేనగలు నేఁడు గురుపొదసేన గల్గెఁ, గంటి మజ్జనకృత్యముల్ గన్న వారి
నచట లేనిమహాసౌఖ్య మిదటఁ గంటి, మొల్లకుండినఁ బోవునే యోనుగాక్షి!. 41
వ. అని సీతతోడం బలుకుపలుకు లాకర్ణించి,
క. శ్రీరాముఁడు నీయలమట, లారని పలువగలఁ బలుకువర్థగభీరో
దారోక్తి వింటే జనకకు, మారీ! యని లక్ష్మణుండు మది ఐగఁబొందున్.
సీతానుజులతో నరేంద్రుఁ
శ్రీ డవల, నరిగి యాధ్వశ్రీ మనివారణార్థం మొక్క
సమధికతమాలకొనవచ్ఛాయ నిలిచి, విస్తృతతృణాసనస్థుఁడై విశ్రమించె.
తే.
వ. అప్పుడు.
ఉ, వాని సవంతభోగముల నర్తిలు కోమలమోహనాంగ యా
హా! సుఖపీఠి అల్లుగస నయ్యని నీ శిపు ? డంచు నాసుమి
త్రాసుతుఁ డన్న నన్న రఘురాముఁడు పల్కు సదాశరాసనా
భ్యాసము వంశ సిద్ధముకదా విలుకాండ్రకు నందు నయ్యెడన్.
మత్తకోకిల, ఎండమావులకాఁకఁ దమ్ముఁడ యెంతగుంది ! యింక నా
యండమావుల
క్రేపలజా నిలు మల్లనల్లనఁ జండమా
ర్తాండబింబము పండఁ బాఱి కరం బపూర్వహరిద్దిరికా
నిండుకుండవలె దలంకక నిల్చునంతకు నావుడున్.
తే. ఆతుల భూజాన్వితుండ వైనట్టి నీకు, సర్వదా రామయుతకు
నిజ్జ
42
43
44
45
46
47
నెఱుఁగరా దెండపడ దేవ! యిట్టిమీప, దాబ్జములనీడ నున్న నా కలఁత గలదె 7,48
వ. అని విశ్రమించి యచ్చట.
- భరద్వాజాశ్రమ ప్రవేశము.
క. ఈరీతి నిలిచి యచ్చటఁ, గోరిక లలరం బతంగళులమణి చరమాం
భోరాశి కినుఁడు చేరణ, భారద్వాజా శ్రమంబు పజ్జ న్ని లిచెన్,
49
50&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>90ha6ohxrzai5fru1od34xd5zy2jn60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/82</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214621</id>
    <revision>
      <id>560581</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:00:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము, తే. గాలితేజీ మెకంబులు గ్రోలుపులులు, కొదమసింగముల్ రెంటఁ డ్రాగుడు మెకంబు లంధర ద్వాజమునిరాజనిలయమునకు, బలకరం బున్న జోధుల పగిదిఁ తొలిచె క. మసలక మావింతునిపస, యెసఁ...'</comment>
      <origin>560581</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4456" sha1="tqusg8c1wudo5vra99nmzh7k3s2mi74" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము,
తే. గాలితేజీ మెకంబులు గ్రోలుపులులు, కొదమసింగముల్ రెంటఁ డ్రాగుడు మెకంబు
లంధర ద్వాజమునిరాజనిలయమునకు, బలకరం బున్న జోధుల పగిదిఁ తొలిచె
క. మసలక మావింతునిపస, యెసఁగం దెఱనోరి మెక మికేంద్రత్రాణ
వ్యసనోల్ల సనోన్నతి మనుఁ, బసిబిడ్డల లేదుదాదివలెఁ బులి యచట.
వ
క. విలుదాల్పుం బ్రోకలు తొడ, చెలిజంట
కొలంపురాచసింగ పుఁ గొదమల్
నిలిచి రటఁ బుడమిపుట్టగు, నెలఁతుకయుం దాముఁ దపసి నిలవున నంతన్.
క. పొడగని మునిశార్దూలము, నడుగుంగన కెరఁగినం దయామతి వారిజా
గడు లాలించి సుఖాసన, మిడి యాబోధనిధి సీత పలికె
క. మును వినమాలికకడ నీ, యునికి తగుం గాన నీకు నుండగా దగు ని
వ్వనమాలికకడ నిపుడో, వనితామణి! పూర్వజన్మ వాసన గాదే?,
వ. అనిపలికి బహువిధంబుల నుపలాలించి.
చ. ఆలముని చిత్ర కూటకుధరాధ్వముఁ జూపిన సంతసిల్లి య
బ్బలువిలుకాండ్రు రాకొమరుకాగులజోదులు నేల చూచి యు
గలికి ధనుర్గణక్వణన గౌరవభీతకురంగచం
క్రమా
కలనముఁ జూపుచుం జనిరి కాంచిరి చెంతఁ గళిందకన్యకన్.
క. పిండియుఁ బడలిక దోఁపక, యుండ సరిద్దుర్గ మార్గ యుఙార్గవిలా
పాండజలీలానిహరణ, పాండిత్యము చూపి రచటఁ బద్మేషణకున్..
క. కాళిందీజలశీకర, పాళిం దీర్ఘద్రు సౌరభగ్రహణకళా
కేళిం దీపించునవని, గాలిం దీవాంకుకులుల గాని దొలంగెన్.
79
51
52
53
54
55
56
10
57
58
59
60
-ఈ రామాదులు చిత్రకూటముం జేరుట.
క. ఆలరాచకొమరు లర్యమ, కులమణు లభ్రంకష ద్రు కుసుమగుళుచ్ఛాం
చలమధుకరద్ధ
నాఘన, కులముఁ గనుంగొనిరి చిత్రికూటాచలము.
సీ. శోభిలులాయంపుఁజోటులఁ బాటిల్లి, యెక్కు డుమావులఁ బెక్కు గాంచి
బలితం పుఖడ్గహస్తులయోలగముఁ జెందిఁ, బహురత్నకటక సౌభాగ్య మొంది
సింహాసనస్థలస్థితిఁ బొల్చి యెడనెడ, వలయు నె త్తమ్ముల వఱలఁ జాలి
కలకంఠులు భజింపఁగా విచిత్రాగార, యుక్తి సుఖవ్యాప్తి నుల్లసిల్లి
తే. చక్రి పాదసమాసక్తి సరణి గలిగి, చెలఁగి నీమామఁబోలె నీచిత్ర కూట
భూమిభృత్సార్వభౌముండు పొలుచుఁ గంటె, సంచరద్దివ్య మణిపుత్రి జనక పుత్రి!. 61
సీ. కల్లోలడోలా సముల్లోలలీలాస, రాళమరాళ వాచాలఝరము
లుంగలం గానుసంగిభృంగీ జాత, సంగీత రంగీతరంగితంబు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tqusg8c1wudo5vra99nmzh7k3s2mi74</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/83</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214622</id>
    <revision>
      <id>560582</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:00:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '80 రామాభ్యుదయము వాతపోతోద్ధూతవాసనావశలస, న్మల్లికాపల్లి కా వేల్లనంబు కిన్నరీ ఖేచరీపన్న గీ జనగీత, సుఖసనానాగాన ముఖర శిఖర తే. మదె కనుంగొంటే రాకామృగాంకఐదన, మదన విశిఖాయమా నా సమాన...'</comment>
      <origin>560582</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4832" sha1="3075p5n5b285pf8khdkpmwqhphroe5u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;80
రామాభ్యుదయము
వాతపోతోద్ధూతవాసనావశలస, న్మల్లికాపల్లి కా వేల్లనంబు
కిన్నరీ ఖేచరీపన్న గీ జనగీత, సుఖసనానాగాన ముఖర శిఖర
తే. మదె కనుంగొంటే రాకామృగాంకఐదన, మదన విశిఖాయమా నా సమానకుసుమ
సముదయాపారసౌరభోచ్ఛ్వసితదళవి, శాచలం బగుచిత్ర కూటాచలంబు?.
మ. అని చేరం జని శైలమెక్కి యపు డాయా యజ్ఞ నాటోల్లస
ను నిమూర్ధన్యనముసియార్చన విధంబుల్ సల్పి తల్కిన్యకా
జనసౌభాగ్య మజాతివై రమృగసంచారంబులుతో మేదినీ
తనయా దేవికిఁ జూపుచు 'మెలఁగి రాధానుష్క చూడామణుల్.
క. అందుల మునిజనభజనా, మందానందర సమగ్న మానసముల సం
దంద విహరించి నిలిచిరి, మందమరు కోత వీకమార్గ శ్రీ ములై,
--= పర్ణశాలానిర్మాణము. --
62
63
61
తే. తపసిజాబిల్లి జవరాండ్ర దండ నుండఁ, బుడిమిపట్టికి మదిఁ గోర్కి పుట్టు టెఱిఁగి
వేడ్క నొక పర్ణశాలఁ గావించి యచటఁ, గొఱలె నారాచసింగం పుఁ గొదరుదోయి.
.. కాకాసురరక్షణము,
క. అంత నొకనాఁడు సీతా, కాంత ముని స్త్రీల పొందికలు మరిగి నిజ
ప్రాంతమహీరుహసుమఫల, సంకతిఁ గొని విభుఁ డెలరఁ జనుదేరంగన్,
క. ఏకాకి నొండు దుర్మతి, యేకాకీయ తోలఁ దోల నేగక సీతజా
66
67
రాకజ్ బోకజ్ వెనుకొనఁ, కాకుత్ స్థాన్వయవరుండు గని కుపితుండై.
తే. విసరి యొకయూఁచఁగొని వేయవెంటవెంట, నదియయొక్క మహాస్త్రమైక దియఁగాకీ
లావు సెడివచ్చిననుఁ గావు కావు మనుచుఁ, బాదముల వ్రాలఁ బరమకృపాళుఁడగురు
క. నాయాశుగం బమోఘము, నీయంగం బొకటి యిమ్దునీ ప్రాణము 'నే
నీయెడఁ గాచితి నావుడు, 'నాయంబకమునకు నొక్క యంబక మిచ్చెక్,
తే. అతనుదర్బాంధకార మంతంతఁ గవియఁ, గన్నుఁ గానక సాధ్వి రాఘవుని దేవి
జనకకన్య జగనాన్యం జెనకవచ్చి, కన్నుఁ గానక చనెఁ బలుగా కి కాకి,
క. సీతానీతామితఫల, జాతరసాస్వాద మీద జాతి సుఖ శ్రీ
చాతురిచేతజా రఘుకుల, నేత తపోధన సమేతనియతిం బొలిచెన్.
[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]])= సుమంతుఁ డయోధ్యఁ జేరుట,
69
70
71
తే. అంతఎక్కడ నయ్యయో! యయ్యయోధ్య, దాసి యీ శూన్యక థ మెట్లుదశరథీం ద్రుం
దున్న యెడ నుంతు? నే మని విన్నవింతు?, నని సుమంతుండు నధిపు గేహంబు చేరి.
తే. చేరి యరదంబుఁ దద్గృహద్వార సీను, దిగ్గి యరుదెంచి ప్రణమిల్లి దేవ! యిపుడు
నీకుమారుల సౌభాగ్యనిధులబుధుల, డించి వచ్చితి గంగా కటీఐ సతిని.
73&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3075p5n5b285pf8khdkpmwqhphroe5u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/84</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214623</id>
    <revision>
      <id>560583</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:00:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము; 81 71 75 తే. నాట మఱునాట నటఁ జిత్రకూట శిఖరిఁ, జేరి యందలి సంయమిశ్రేణిఁ గొలిచి:, నిలిచి వర్తింతు అంతకు వలపుగొలుపు, తరుల నీడలజాడలఁ దరుల ఝరుల. క. అనుదు సుమంతుఁడు దనతో, ననుప...'</comment>
      <origin>560583</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4520" sha1="bqt2hnp4x27rtfcjf4ti79mz43fyack" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము;
81
71
75
తే. నాట మఱునాట నటఁ జిత్రకూట శిఖరిఁ, జేరి యందలి సంయమిశ్రేణిఁ గొలిచి:,
నిలిచి వర్తింతు అంతకు వలపుగొలుపు, తరుల నీడలజాడలఁ దరుల ఝరుల.
క. అనుదు సుమంతుఁడు దనతో, ననుపుకులు చుఱుుఁజిలుకులై ఘోరతరా
శని తొలుకుతళుకులై య, జ్ఞానపతి వీరులకు నులుకు సంపాదింపన్.
మ. విని మూర్ఛిల్లుఁ బొరింబొరిం దెలియు నుర్వీభర్త యోలక్ష్మణా!
యను నెఁగితి రామరామ! రఘురామా! యంచుఁ జింతించుఁ
కనుఁ దిట్టుం దనబుద్ధి కాత్మఁ బొగులుం గౌసల్యతోఁ గూడి హా
'యను నవ్వుం దల యూఁదు లేదు నిఁక సె ట్లంచుం దలంచు న్మదిన్.
పీ. కంటకాక్ష్మ క్రూర కాంతారములు నీకుఁ, గోళీవనము లయ్యె నే లతాంగి!
దురన గా నాగ భీరతరతరంగిణులు నీ, కాటడిగ్గియ లయ్యెనా మృగాక్షి!
చిత్రకూటాదిక’గో త్రావళులు నీకుఁ, గృతకాద్రు లయ్యెనే కీరవాణి!
హరిణీపరంపరాంతరవిహారము నీకుఁ, జెలులపొందయ్యెనే చిగురుబోఁడి!.
శే. నాకుఁ గోడలపై నీ ప సేక విధుల, నిడుమఁబడ నింత నోచితే యిప్పుడు తల్లి!
పుడమిఁ బుట్టు నెయిఁక నినుఁబోలుసాధ్వి, సనయదాక్షిణ్య వినయ! యోజనకతనయ!.
వ. అని మఱియు,
మ. ఘటదీపాకృతి గాదె రామనవియోగ ప్రాప్తశోకా ర్తిం
పటచిత్తంబునఁ గుందునా ప్రతిభ? పోల్పం గా నచంద్రోదయం
బటు లౌఁగా దె: మహీసుతారమణ శూన్యంలైనభాగ్యంబు? నేఁ
`డటవీ చంద్రిక గాదె రామరహితం బౌరాజ్యభోగం బిలన్?..
~*~*~*= దశరథ మరణము, -
76'
78
79
వ. అని దశరథుండు పురపురం బొక్కి పెక్కు మాఱులు రామశబ్దం బుచ్చరించుచు ని
శ్చేష్టితుం డయి సంగ్రందనసహాయుండు గావున ననిమిషత్వంబు నొందె నప్పుడు...
క. నందనవనవాసము తన, డెందముఁ గుందింపఁగాఁ దొడింబడఁ దానుకో
నందనవనవాసము విభుఁ, డొందె రఘూత్తమునిఁబాని యుండం గలఁడే?.
చ. సురవరమిత్రుఁ డిట్లు సుతశోకవిపద్దళ సంతరించినకొ
గురుబుధవృద్ధబంధు లనముల్ పరమాప్తులఁ బిల్చి పొండు బం
. ధురతరకీర్తి
సౌరభరతం భరతుం గొని రెండు నావుడుం
ద్వరితగతి గిరివ్రజనివాసునిఁ దెచ్చిరి యక్కుమారకున్.
~ భరతుడు గిరివ్రజమునుండి యయోధ్య కేతెంచుట. -
చ. దొరసి యయోధ్యఁ జేరి భరతుం ధనుజమ్మఁడుఁ కానుఁ గూడి య..
· ప్పురము తెఱంగు నంతిపురముం గని చింతిలి కైకకు న్నము
11
81
82&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bqt2hnp4x27rtfcjf4ti79mz43fyack</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/85</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214624</id>
    <revision>
      <id>560584</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:00:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '82 రామాభ్యుదయ ము స్కరణ మొనర్చి తొంటిసిరిఁ గానము పౌరులయందు నీముఖాం బురుహము విన్నఁబోయినది పొల్పరి యమ్మ! యిదేమి? నావుడున్. చ. నరములు పూర్వద త్తములు వల్లభుముందటఁ దెల్పి వేఁడుట...'</comment>
      <origin>560584</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4384" sha1="dzyke39c5m7q9egw27d01zv4gagomew" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;82
రామాభ్యుదయ ము
స్కరణ మొనర్చి తొంటిసిరిఁ గానము పౌరులయందు నీముఖాం
బురుహము విన్నఁబోయినది పొల్పరి యమ్మ! యిదేమి? నావుడున్.
చ. నరములు పూర్వద త్తములు వల్లభుముందటఁ దెల్పి వేఁడుటల్
గురునియనుజ్ఞ లక్ష్మణునిఁ గోమలిజానికిఁ గూడి రాఘవే
శ్వరుఁడు చతుర్దశాబ్దననవాసము పూనుట యట్టిచింతఁ బ
క్తిగథుఁడు మేను వాయుటయుఁ దెల్పిన మూర్ఛిలి లేచి యుగ్రుఁడై.
ఉ. కేకయభూతలాధిపతికిళా జనియించియు నీచబోధముల్
గైకొని లోకనింద కొడిఁగట్టితి వారఘురాము రాజ్యల
ష్మీకరపంకజ
గ్రహణ కేళికి విఘ్న మొనర్చి దుష్టమా
యాకృతి పై చరించుపతిహంత్రిని తల్లివే నీవు రాక్షసీ!.
మ. అని తల్లి నిరసించి తండ్రిని గత్ప్రాణు శవాకారుఁ గ
కొని శత్రుఘ్నుఁడుఁ దానుఁ జేరి రఘుసూనం బాపి నిన్నింతచే
నినయప్పోపసమేత మాత నిఁక నీక్షింపంగఁ బా లై తిమా !
యని సంతజ్ భరతుండు గుంది మది హాహాకారభిన్నాన్యుఁడై.
క. నను రామద్రోహపరుం, డనియో! మణీ కైకతనయుఁ డనియో! యేలా
కనుఁగొనవు? మగుడ రాముఁడు, చనుదెంచెజ్ వీఁడె చూడు జననాథమణీ!,
క. ఆని పెక్కు వగలఁ బొగులం, గని భరతకుమార! యగ్నికర్మము లిఁక నేఁ
డునుఁ జేయుకుండఁగా రా, దనుదు వసిష్ఠాదిమాను లానతి యియ్యన్.
84
85
86
$7
88
[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) భరతుఁడు దశరధునగ్ని కార్యములఁదీర్చుట. ఈ
తే. సాంగముగఁ దండ్రి కగ్ని కార్యములు దీర్చి, వివిధభంగి యథావిధి వి ప్రవరుల
నిష్టనిఖిలార్థ దానసంతుష్టిఁ దేల్చి, యడలు రఘువీరవనయాత్ర నాత్మఁ దలఁది. 89
ఉ. ఇట్టి తెఱంగున భరతుఁ డెంతయుఁ గుంద వసిష్ఠుఁడు
పట్టన మీ యెడం బగిలిపాఱి యరాజక మైన దింత
బట్టము గట్టుకొమ్ము జనపాలనశీల వయాభిరమ్యతల్
నెట్టుకొనజ్&quot; సమ స్తధరణీవల యాంకితబాహుశాలివై .
బుధుల్
చ. అన విని దైవమానుసబలాఢ్యుఁడు రాముఁడు భాగ్య చాతురీ
ఖని యనివార్య కార్యుఁడు జగన్నుతుఁ డగ్రజుఁ డుండఁ బాడియే
నను నిట రాజ్యభారభరణంబునకుం బురికొల్పఁ? చెత్తున
య్యిన కులచంద్రు రాక చనెనేనియు నేను వసింతుఁ గానలన్.
90
91&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dzyke39c5m7q9egw27d01zv4gagomew</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/86</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214625</id>
    <revision>
      <id>560585</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:01:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము. *** 'చిత్ర కూట ప్రయాణము. -- కత తే. అని భరతుఁ డిట్లు ప్రతినమై నపు డయోధ్య, వెడల సరయూ సరిద్దుర్గవిపిన మార్గ వితతులు తరించి 'చని జాహ్నవీ స్రవంతి, తఱి గుహాశ్రమవాసంబు దఱి...'</comment>
      <origin>560585</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4431" sha1="hu0j1ub00r50m5tgty7g9p8xcmhf3vk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము.
*** 'చిత్ర కూట ప్రయాణము. --
కత
తే. అని భరతుఁ డిట్లు ప్రతినమై నపు డయోధ్య, వెడల సరయూ సరిద్దుర్గవిపిన మార్గ
వితతులు తరించి 'చని జాహ్నవీ స్రవంతి, తఱి గుహాశ్రమవాసంబు దఱియఁ జనియె.
క. అలగుహుని చేత భరతుం, డలఘుఁడు పూజఁ గొని రాముఁ డరిగిన తెరు వ
క్కలిహరుఁడు చూప వరముని, కులమఖవాటంబు చి కూటము గనియెన్.
క. కని డగ్గఱి గిరిమీఁదికిఁ, జని యొక్కెడ రాముఁ బర్ణశాలాభాము
మునిజాలపూజ్యు ననుజాూ, వనిజాన్వితు ధైర్యనిధీ నవార్యుం గాంచెన్.
క. ఆమేటి యఘవిరాముని, రామునిఁ గరుణా గుణాభరణుఁ గని వినతుల్
ప్రేమ నొనరించి యవ్విభు, నేను మరసి పత్త్కిరథుఁడు చెల్లుట చెప్పెన్.
93
94
: 95
**~ రామాదులు దశరథుమృతి విని శోకించుట. --
తే. తెలుప న త్తేఱి మూర్ఛిల్లి తెలిసి విభుఁడు, ధన్య! ధశరథరాజమూర్ధన్య! మాన్య ! [సంత
చని తె మమ్మల నెడఁ బాసి? యనుచు నడలి, తమ్ముఁడును దానుఁ గుంది రెంతయును
క. రామామణి పగ చెం బర, భామా జనవిముఖ! సార్వభౌమా! భూసు
త్రామా! దివి కేఁగితివా, మామా! యోరాచచందరూమా! యనుచున్.
97
98
వ. ఇట్లు బహుప్రకారంబుల నగచి సీతాలక్ష్మణ సమేతంబుగా రఘునందనుండు దండ్రికి
విధ్యుక్త కార్యంబులు నిర్వర్తించి మునీంద్ర గోష్ఠిం బ్రవర్తించుచున్న యెడ.
చ. భరతుఁడు రాజ్య మేలు మని ప్రార్థన చేసిన దాఁటవచ్చు నే
నరవరు నాజ్ఞ నాకుఁ బదునాలుగువర్షము
ము లోర్చి యంతఁ గ్ర
మ్మఱఁ జనుదెంచి పూనెద సమస్తమహీభర మన్ని యేండ్లు భా
స్వరనయవృత్తిఁ జేయుము ప్రజాపరిపాలన మీవు నావుడున్ .
99
తే, మిహిరకులదీప!రఘురామ! మిముఁ బాసి, యుందు నందాఁక నేలాగు బొందిఁ బొంది?
నిలువ దిఁకఁ బ్రాణ 'మెట్లైనఁ గొలిచి మ నెద, నిమ్మ పాదుక లని వేఁడ నిచ్చెఁ గరుణ.
- పాదుకాపట్టాభి షేకము, ---
మ. భరతుం డారఘురాముపాదుకలపై 'భక్తిం బ్రతిష్ఠించి ని
ర్భరభూచక్రము రామరాజ్యముగ మర్యాదానయౌదార్యసు
' స్థిరశౌర్యంబుల నేలుచుండెఁ జని నంది గ్రామసంస్థాయియై
సరవిం దత్పునరాగమ క్ర మదిదృ ద క్ష దీక్షాధృతిన్.
వేళము. -
రామాదులదండ కారణ్య ప్రవే
-తే, అంత ఇక్కడఁ జిత్రకూటాద్రి, నున్న, మునుల వీడ్కొని సజ్యకార్ముకధరుండు
101&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hu0j1ub00r50m5tgty7g9p8xcmhf3vk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/87</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214626</id>
    <revision>
      <id>560586</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:01:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '84 రామాభ్యుదయము జనకక న్యానుజసహాయుఁ డనఘుమూర్తి, రాముఁడట దండ కాటవీ సీమ కేఁగె. క. ప్రతిపాదపమూలస్థితిఁ, బ్రతినిర్ఘర వివిధ సలిలపానాభిరతిం బ్రతిగిరిదరీనిరీక్షా, గతభీతిం చెరువు...'</comment>
      <origin>560586</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5283" sha1="npxu1gna12rs6jqb9ae5z8y7h0176b1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;84
రామాభ్యుదయము
జనకక న్యానుజసహాయుఁ డనఘుమూర్తి, రాముఁడట దండ కాటవీ సీమ కేఁగె.
క. ప్రతిపాదపమూలస్థితిఁ, బ్రతినిర్ఘర వివిధ సలిలపానాభిరతిం
బ్రతిగిరిదరీనిరీక్షా, గతభీతిం చెరువు నడవఁ గడఁ గె౯ సతియఁన్.
చ, అడుగులకు 'మెఱుంగుఁజిగురాకుమడుంగు లిడు విభుండు
ముడి విడఁ జక్క నొత్తుఁ బలును మిఁ ద్రోవఁ దొలంగఁ ద్రోనిఁ గాఁ
గడఁగు బెడంగువింటికొనఁ గర్కశ ఘోరశిలావితానముల్
కడఁబడఁ జిమ్ముఁ గ్రమ్మెఱుఁగుఁగాళ్ల లతాంగికి సేద దేర్చుచున్.
ఉ.
నేఁగి డయ్యు నొక చక్కి రవిచ్ఛవిఁ జొక్కి వేనలిం
బయ్యెద కొంగుచాటుగొను భర్తకరం బవలంబయష్టిగా
నొయ్యనఁ జేరి యూఁతఁ గొని యూఱటఁ గాంచు గమించు నివ్విధిం
దొయ్యలి యవ్విధిం గనలి దూఱుచుఁ బూఁబొదరిండ్లు దూఱుచున్.
చ. ఆలజపరాలు తాలు విభుఁ డంఘ్రులఁ బోనఁగఁ ద్రోవఁ ద్రోఐ బె
ట్టులికి సతీశతంబు లగునో యనుశంక మొఱంగీ నాధ తా
నెలవుల నూఁద మెట్టకుము నీ చరణాబ్దము కందు నావుడుజ్
వెలఁదితలం ' పెఱింగి రఘువీరుఁడు నవ్వుచు నేఁగె నవ్వలన్.
102
103
104
105
106
వ, ఇట్లు చనిచని దండకారణ్యంబు చేరి యచట నుండం గోరి సవిధవివిధవిలసనలసదసమ
కుసుమసముద యాలంకృతృతి కానటీ నటన నైపుణోపదేశ దేశిక లక్షణాభినయమునోజ్ఞమా
రుత ప్రేరితా క్షిణ వేణూపాంగ స్వర విశేషానుగుణమత్తభృంగాంగ నా సంగీతభం గీతరం
గీతా సంగ నాట్య శీలాలీ లావహంబు లగులతాగృహంబులును, సముద్ధండ చండకుండాదం
డముఖసముజ్ఞ లేనిఝ రాంబుకణ కోరక తారకితవియత్తలోత్తాలా భీలమడ విజృంభికుంభి
కుంభ ప్రదేశచం క్రమణ కేళీచంగంబు లగుకొదమసింగంబులును, ననల్పదర్పహేలా
లోలకాలకాయోద్వేలకోలకులకరాళ దంష్ట్రాక్కుంత ధారా వి దా రి తాఖగ్వపర్వజనింప
రిత:కీర్ణ సముదీర్ణ ముక్తాఫల క లాపకల్పితదిక్పతి ప్రతి గ్రహ ప్రాంగణరంగవల్లీ విచి త్ర శృం
గారసం విధానంబు లగు ప్రాంశువంశ వితానంబులును, ఉచిత త్రయీమం త్రోచ్చ
యోచ్ఛారణోచ్చైరుఖరముఖోద్గాతృహోతృ మునిజన ప్రబుద్ధ హుత న హోద్ధూతపూర
ప్రాజ్యాజ్యధారాగంధిలాఖండల ప్ర ముఖ ని ఖిల మ ఖ భుక్యగ పరంపరావశీకరణవాగురా
మయశ్యామధూమ రేఖావలయంబు లగుయజ్ఞ నిలయంబులును, నీకు ద్రవృక్ష వాటీనధూ
టీ మధుకరచికుర సీమంతసీమాంతర సుందరసిందూర రేఖావై ఖరీళ్లామాకరంబు లగుసహ
జమధుమధురతర ప చేళిశుభి దేళిన ప్ర సవఫలగు వ్ఛగళి త ల లి తమ థు రస ప్రవాహనికరంబు
లును, నభ్రంకపాద భ్రశాఖిశాఖా శిఖాలీలా డోలా నుఃఖవిహార వేళాని జసహజతరుణా
రుణచరణవి న్యాసహా సా మృతర సకిసలయిత ప్రసవితస్థాణుకందంబు లగునిలింపంపా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>npxu1gna12rs6jqb9ae5z8y7h0176b1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/88</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214627</id>
    <revision>
      <id>560587</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:01:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము. '85 లతాంగీబృందంబులును, తరళతరవిలోకనవి శేషచాతుర్యానందకరకురంగ శాబక ముఖము హుర్ముహుర్న వీనఘాసాంకుర గ్రా సవిన్యాసాచర ణక్షణక్షణ ప్రార్థనాత్వరాపరాయణో ల్లాసభోజన...'</comment>
      <origin>560587</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4246" sha1="jt77o74sz5677cq0ds1mveeijz3rnci" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము.
'85
లతాంగీబృందంబులును, తరళతరవిలోకనవి శేషచాతుర్యానందకరకురంగ శాబక ముఖము
హుర్ముహుర్న
వీనఘాసాంకుర గ్రా సవిన్యాసాచర ణక్షణక్షణ
ప్రార్థనాత్వరాపరాయణో
ల్లాసభోజనం బగుధన్యమునికన్య కాజనంబును, ధరిత్రీ పుత్రికిం జూపుచు నచటనచట
విహరించుచుఁ బ్రతిక్షితిరుహోద గ్ర శాఖాం చలఫలాహరణలంఘన విశృంఖలజంఘాల
ప్లవంగ సంఘాలింబును సరసకిసలయాస్వాదనోత్కంఠాకుంఠక లక ంఠకులకంఠక లక లా
రావసంకులంబును రసాలసాలతాలతమాలతక్కో లక దళీగంధసారకర్పూర భూరుహచ్ఛా
యాశీలిలంబును నగునొక్కచక్కిం బరిశ్రమం బమర విశ్రమించె నివ్విధంబున. 107
= వి రాధ వ ధ. =
క. అంత విరాధుం డనుదే, వాంతకుఁ డేతెంచి సీత నయవిఖ్యాతం
గొంతామణిఁ గొని యరుగ దు, రంతపరాక్రముఁడు రాముఁ డపు డి ట్లనియె౯.103
క. నీ లోపల బెగ డొందకు, నీలో పలచికుర! వీని నేలం గూలం
దూలింతు నొక్కకోలన, రాళతర శ్రీధు సాపరాధు విరాధు౯.
E
శరభంగదర్శనము,
109
తే. అని నిరనరోధుని విరాధు నపుడు గూల్చి, యంత శరభంగ దర్శనం బధిగమించెం
గాని శరభంగదర్శనం బూనఁ డెన్నఁ, డాహనంబున నమ్మహాబాహుబలుఁడు. 110
తే. స్మరభంగచరితు దురితో, త్కరభంగవిధాననిపుణకర్మ శరణ్ణా
కరభంగయశోనిధి గా, శరభంగతపస్విఁ గాంచి సత్కృతుఁ డయ్యెక్.
= అగస్త్యదర్శనము. •f=
3
సీ. తాపసో త్తమద త్తదర్భచర్వణమత్త, శుంభత్కురఁగికాడింభకంబు .
వాచంయమేశ్వరాధ్వర నిరంతరహోమ ; ధూమసంఛన్న పాథోదపధము
మౌనిచ క్రీ శకుమారచక్రానీత, ఫలమూలకు సమిత్పల్లవంబు
సంయమికన్యకా జనకృతాఖిలభూజ, వల్లి కాపరిణయవై భవంబు
తే, పర్ణశాలా తరుస్కంధబద్ధలోహ, పంజరారూఢకీరసం పత్య మాన
భాసురామ్నా యశా స్త్రేతిహా సరసము, కలశజా శ్రమపదము రాఘవులు, గనిరి.
సీ. ఉచ్చరించు మయూర ముపనిషద్వాక్యంబు, పారావతంబు శబ్దంబు గొడువు
శారిక తర్కశాస్త్రంబు వక్కాణించుఁ, గలకంఠములు పడంగముల నెఱుఁగు
హంసంబు లుభయమీమాంసలు పరికించు, రాచిల్క శ్రాతమార్గములు., దెలుపు
' నలఘుపురాణార్థములకుఁ జొక్కుఁ గురంగి, సామగానము విను సామజంబు.
111
:
112&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jt77o74sz5677cq0ds1mveeijz3rnci</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/89</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214628</id>
    <revision>
      <id>560588</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:01:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '99 86 రామాభ్యుదయము తే. ఖంజరీటంబు పై శేషికము విధించుఁ, శ్రీంచమిధునంబు యోగవై ఖరి భజించు దరమె కొనియాడ ఘటజన్మ తాపసారు, గణ్యపుణ్యతమా శ్రీ మారణ్యభూమి. 13 సీ. బలుఁ ద్రాఁచు రాచకూనలువోల...'</comment>
      <origin>560588</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4768" sha1="gmc0aw6cxey9ui9xrb71s6256i37jdu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;99
86
రామాభ్యుదయము
తే. ఖంజరీటంబు పై శేషికము విధించుఁ, శ్రీంచమిధునంబు యోగవై ఖరి భజించు
దరమె కొనియాడ ఘటజన్మ తాపసారు, గణ్యపుణ్యతమా శ్రీ మారణ్యభూమి. 13
సీ. బలుఁ ద్రాఁచు రాచకూనలువోలె నిగనిగ, జడిగొన్న నిడుద కెంజడలు గదల
నెఱసంజకెంజాయ కెదురు మొగ్గరములై, కనుపట్టునల్కలా గ్రాములు దూల
నిండారుపండు రేయెండతండము
మాడ్కి, దనువున భస్మ గుంతనము నిగుడఁ
రొంబచ్చి పవడం పుఁ గొని కొంపుగల వ్రేళ్లు, గర్భాంగుళీయసందర్భ మమర,
తే. దళుకు తిరుకని 'మెఱయు కుందనపుఁబసిఁడి, డాలుచించాడు యోగదండము ధరించి
వింధ్యనగమర్ది : హుశిష్య వితతి గొలుప, నెదురుగా వచ్చె మును రాఘ వేంద్రులకును.
చ. బిసరుహసూతిసన్నిభుఁ గృపీటభవోపముఁ గుంభజన్మతా.
పనుఁ గని యర్ఘ్యపాద్యమధుపర్క సపర్యలచేఁ దదీయమా
నస మలరింప మౌని రఘునందనునిం గుళ్ళద్ర పీఠియం
దసదృశభక్తి నుంచి వినయాదరపూర్వము గాఁగ నిట్లనుకో.
మ. ఎనయజ్ సంయమిపూజ్య! మీ రిటకు నేఁ జేతెంచుటంజేసి నా
పను లెల్ల సమకూ అ నాతపము సాఫల్యంబునం బొల్చె శో
భసకీర్తిం బొగడొందె మత్కులము నాభాగ్యంబు లీడేఅ .
జననం బర్థిఁ గృతార్థతం బొరసె సంసారార్ణవౌర్వానలా!.
నా
వ, ఆనిన రఘూద్వహుం డమ్మహామహుం బ్రశంసింపం దొడంగె నిత్తెఱంగును.
క. గణనాతీతసముజ్జ్వల, గుణమణి! మునిలో కసింహ! కుంభజు శుభకా
రణపుణ్య దేహ ! భువనాం, గణములు నీపఐతు సేయఁ గలరే తపసుల్?.
ఉ, వింధ్య మధిత్య కాకటక విస్ఫుటపొదపపుష్పగుచ్ఛసౌ
గంధ్యము హేమధాతుమయకల్పితిసంధ్యము బద్ధమేరుసా
గంధ్యము చండకేసరిని కాయనిరాకృతభద్ర దంతిద
115
116
117
118
119
120
రావింధ్యముఁ సంగఁ ద్రొక్కితి మహాగుణభూషణ! సత్యభాషణా!.
క. పననిధి భవత్క రాంబుజ, మున ననమకరంద
బిందుముద్ర సహింప
నినమాలి యపుడు లేద్వా, సనఁ గ్రోలజ్ వ్రాలు తేటి చందము నొందెజ్.
సీ. ఏనారిరాశిలో నించునిలుని తల్లి, కలుము లీ నిడు నాలుగంటి పుట్టె
వేల్పులవేలుపు వెన్నుఁ డేమున్నీటఁ, బడగపానుపుమీఁదఁ బవ్వళించి
లచ్చికన్నియ యాడునచ్చనగుండ్లు నాఁ, గొండ లేవార్ధిలో నుండు నొకట
వేఁడిమంటలచేఁదుని పయోధిలోఁ, బొడమి యీశ్వరుకంఠభూష మయ్యె
తే, నట్టియాచుక్క మగవాని యయ్యనొయ్యఁ, గొంటి వాపోశనం బొక్క గ్రుక్కనీవు
నీ ప్రభావంబు లొకఁడు వర్ణింపఁ గలఁడె?, పరమపుణ్య! యగస్త్యతాపసఫరేణ్య!'&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gmc0aw6cxey9ui9xrb71s6256i37jdu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/90</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214629</id>
    <revision>
      <id>560589</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:01:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వ. అని మతించిన. పంచమాశ్వాసము. * పంచవటీ ప్ర వేశము. * చ. సమధిక పుణ్యశాలి ఘట సంభవుఁ ఉషయ బాణతూణయు గముఁ బరదుర్జయాయుధ సమాజము వైష్ణవచాపముజ్ సమం త్రముగ నొసంగి పత్త్కిరథనందను రాము బహూక...'</comment>
      <origin>560589</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3753" sha1="9uj161grn4rlgeec149a9h5d7sbx42n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వ. అని మతించిన.
పంచమాశ్వాసము.
* పంచవటీ ప్ర వేశము. *
చ. సమధిక పుణ్యశాలి ఘట సంభవుఁ ఉషయ
బాణతూణయు
గముఁ బరదుర్జయాయుధ సమాజము వైష్ణవచాపముజ్ సమం
త్రముగ నొసంగి పత్త్కిరథనందను రాము బహూకరించి య
య్యమలచరిత్రుఁ
తే. అసమకిసలయకుట్మల ప్ర సవఫలక, లాపదీపితవివిధ పలాళపట్తిఁ
ఁ బంచవటి యందు వసింపఁగఁ బంచె బంచినన్.
122
123
బంచనటిఁ బర్ణశాలఁ గావించి యచట, నునికిఁ జేసిరి రఘువంశయోధపరులు. 124
- హేమంతర్తువర్ణనము.
చ. మరునగంధిలంబులును మందరవిద్యుతులుం దుషారధూ
సరములు సర్వవాంఛితహసంతికముల్ సమునగ్ర సౌరభా
గరుపరిలి ప్రభోగియువకంఠతలంబులు నై తలిర్చి వా
సరములు దంతసీత్కృతివశంవదముల్ తుహినాగమంబునన్.
క, హిమసమయా
క్రమభీతి, ద్యుమణిని తోష్ణంబు కొంత యుని చెనో కాస్
న్న మహీస్థలి నెక్కడి దల, ప్రమదాకుచసీను నుష్ప్రభావము దలఁపన్?.
చ. ఆరసి నిరుణ్ణళంకరకరాగ్ని జపాకుసుమేఛ్ఛ గౌరి డ
గ్గఱి యవతం సయోగ్య మని కైకొనఁ బూను మది సరోజమం
దిరము మురారిస్తుభమణిం గల కీల యటంచుఁ దద్భుజాం
తరమున నిల్చె దు స్తర ముదగ్రహిమాగము మెట్టివారికిన్,
క. అతిదుస్సహతరశిశిరా, గతభీతిం బఱచి మున్ను గా నవలుఁ డహో !
శితికంఠనయనగోళ, స్థితి నొందెం గాక లేడి ది క్కాతనికిన్ ?
125
126
127
128
తే. తరణి వేకువతఱి మరుద్బాంధవాంఠుఁ, జెంది దివసావసానంబు నందు నతని
యందుఁ దానొందుఁ జెందొనవిందు శశియు, శివలలాటాగ్ని కడ నిల్చె శీతభీతి. 129
ప. అట్టిహిమాగమసమయంబు నిర్వర్తించి యంత.
క. సీతాశీతాంశుముఖీ, స్ఫీతో న్లుదోపగూహశీలన రీతి
ధూతాభియాతి రఘుపతి, చేతః ప్రీతిం దరించె శిశిరాగమమున్ .
స. తదనంతరంబ
~~* శూర్పణఖా కర్ణ నాసఛ్ఛేదనము.
క. పచ్చె ముని ధైర్యధనపా, టచ్చర కూర్పణఖ విధువిడంబకళాదీ
చతురవదన మదనళ, రోచ్ఛయసంత ప్తయై రఘూత్తముకడకున్ .
130
131
132
133&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9uj161grn4rlgeec149a9h5d7sbx42n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/91</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214630</id>
    <revision>
      <id>560590</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:02:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ': 88 రామాభ్యుదయము న. వచ్చి యచ్చటం బరిభ్రమించుచు నదభ్ర హావభావవి భ్రమవిలాసంబుల మించుము నటత్తటిద్వల్లీ మతల్లి యుంబోలె నల్లపిల్లి యల్లి బిల్లిఁ దెచ్చికోలువలపు దెలుపు కలుపు క...'</comment>
      <origin>560590</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4750" sha1="b5apekqiu5yc19bt41qv30v8bja62fd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;:
88
రామాభ్యుదయము
న. వచ్చి యచ్చటం బరిభ్రమించుచు నదభ్ర హావభావవి భ్రమవిలాసంబుల మించుము
నటత్తటిద్వల్లీ మతల్లి యుంబోలె నల్లపిల్లి యల్లి బిల్లిఁ దెచ్చికోలువలపు దెలుపు కలుపు
కోలుఁదనంబులు సలుపుము ని ట్లనియె.
చ. నను పరియింపు మోయి! నృపనందన! నీయసమానరూపమో
హనతీనుసంగమంబులఁ గృతార్థత నొందురు నన్ను నవ్యకా
మిని యని చూడఁ జెల్లదు సుమీ! భవదీయగుణైకపాళబం
ధనమున నేఁ దగుల్పడినదానఁ దలంపు ఫలింపఁ జేయుచూ,
134
135
క. పొందికకుఁ దగినయుపతిజా, సందియ మొక్కి ంతనలేదు జననర! స్త్రీర
త్నం దుష్కులాదపి యనజ్, విందుము గద శాస్త్రవేదివి గదా తలఁపన్!. 136
వ. అని బహు ప్రకారంబులఁ బరవధూపరాఙఖాచారనిర్వికారా కారుం డగుకాకు
వీరుని వీనులకు ములుకు లగుబలు కులం బలుకుచుం గదియ నరిగి,
క. దక్కినదింబలె మాయపు, మక్కువ శూర్పణఖ మించుముచ్చికలకు రా
నక్కఱకు జంతరక్కసి, ముక్కరకు నోఁచకుండ ముక్కఱఁ జేసెన్.
క. ఆవికృతి నొంది మది నా, నావిధముల నిలచి వచ్చినను ముక్కు సెవుల్
&quot;వోవు నని పలుకుగాధకుఁ, దానలమై నిలిచితింగదా నేఁ డనుచున్.
క. తా నాసఁ దొలఁగి చనియెజ్, దాననకరళాక్షి యేక దార వ్రతుల
భానుకులీనుల దశరథ, సూనులఁ గామించి విగతసు ముఖత్వమునన్.
తే, చని జనస్థానమున కేఁగి దనుజభామ, కర్ణ శూలంబులై వాల ఖరురి మ్రోల
రాఘవులచేత నై నపరాభవంబు, దెలిపెఁ దెలిపినఁ గలిగి దైతేయనరుఁడు.
క. తరుణీ! నినుఁ గారించిన, పొరపొచ్చెపునరులఁ బోరఁ బొరిగొనకున్న
ఖరనామధేయ మొప్పునె, ఖర నామమెకాక నాకు గర్హార్హునకున్?.
--= ఖరాసురాదివధ.
చ. అని పదునాల్గు వేలు భయదాసురవీరులు గొల్వఁగా ఖరుం
డునుఁ ద్రిశిరుండు దూషణుఁడు నూల్కొని మచ్చర నుచ్చరింపఁగా
నరిమొన కేఁగుదెంచి కమలా పకులీనులఁ గాంచి నవ్వి యి
మనుజులు మము మార్కొన సమర్థులె యంచుఁ దలంచి రయ్యెడిన్.
క. ఖరసేనానానావిధ, శరపత్త్కి గభీరగుణ విశారదము ద్రా
137
138
139
140
141
142
143
శరధులఁ దార్కొనియెజ్ , శరథుల నక్షయమహా స్త్రశరధులఁ దోడ్తోన్. 144
తే. కాఁక్రమించుల వినుమానికంపుకోదు, మంచుగమిఁ గంచుమించు గావించుకరణిఁ
దరణీకులమాళి విశిఖజాతములఁ దుముల, ఖరచమూము క్తశరపరంపరల నణఁ చె. 145
ఉ. ఓర్చి రణాంగణంబున నిజో &quot;శ్రీ నిశాచరవీరసేనఁ బే
'కార్చినఁ గాంచి యాత్రిశిరుఁ డాఖరదూషణు లౌ నితండు స&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b5apekqiu5yc19bt41qv30v8bja62fd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/92</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214631</id>
    <revision>
      <id>560591</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:02:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము, ప్లార్చిరుదగ్ర తేజుఁ డని యద్భుత మంది తలంచి ముగ్గురం · గూర్చునె ముండదయ్య మని కుందిరి యందిరి కార్ముకా స్త్రముల్ . వ. ఇట్లు డగ్గఱి యగ్గిరీంద్ర ధీరుం డగురఘువీరు...'</comment>
      <origin>560591</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5089" sha1="ksir5nzr4xyldda91i6zgdyci96ovr2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము,
ప్లార్చిరుదగ్ర తేజుఁ డని యద్భుత మంది తలంచి ముగ్గురం ·
గూర్చునె ముండదయ్య మని కుందిరి యందిరి కార్ముకా స్త్రముల్ .
వ. ఇట్లు డగ్గఱి యగ్గిరీంద్ర ధీరుం డగురఘువీరున కిట్లనిరి.
క. తగవా మగవారికి నిటు, మగువయెడం దెగునఁ జూప ? మాదృశ వీరుల్
146
147
జగతిం గఱవా ? దొరవా ?, మగఁటిమి గలరచచందమా యిది ? యిహిహీ !.148
క. దాకొని ఖడ్గాఖడ్డినో, కాక కచాక చినొ బాణకౌశలముననో
నీకెద్ది యిష్ట మనికిజ్, దీకొనుమా యొకట మెచ్చితిమి నృపతనయా !.
న. అని పలికి కినుకం దమకంబు మునుకొనఁ గొనకొని.
త్ స్థనంశ సుధాకరుండు,
149
150
తే. ఖగుఁడు రణవీరదనుజ శేఖకుఁడు గడఁగి, యేపు చూపుచుఁ గ్రోవ్వాడితూఁపులేయ
రాఘనశరాసనోజ్ఝతామోఘకరము, రాహువునుబోలె ఖరకరగ్రాహి యయ్యె, 151
తే, త్రిశిరుశరవృష్టి నాళుగోద్వృత్తి నడఁచె, రోషభూషణమాపణభీషణాస్త్ర
తతులఁ బ్రత్యస్తములఁ ద్రుంచెఁ దాఁక నీక, ఢాకఁ గాకుత్
మ. శశిరో చిష్ణుక ళాకలా పనదనాఔతుండు రాజన్యలో
కశిరోరత్నము చాపనైపుణపరిష్కారుండు నా నా సుధీ
నశిరోలంబళరణ్య పాదక మద్వంద్వుండు మాద్యత్థర
త్రిశిరోదూషణకంఠలుంఠన మొనర్చెం జండ కాండంబుల౯.
153
వ. ఇట్లు దుర్దళం జతుర్దశసహ స్త్రదను జసే నాసమేతంబు గాఁ దద్దోషా చర వీరత్రి తయంబు
లయంబు నొందినం గనుంగొని కనుంగొనల నశ్రుధారానర్షంబు దొరఁగ విషాద వేట నా
జనితరోద నారభటిం బఱచి తొమ్ము చఱచుకొనుచు రఘువర విరూపితవిస్తృతముఖ యగు
శూర్పణఖ విముఖత్వంబునం జని రఘుకుల ప్రదీపా ప్రతీపప్రతాపాటోపం బెఱింగిం
చిన నదరిపడి యేమేమి ? యెక్కడెక్కడ? నెవ్వఁ డెవ్వఁ డిట్లు గావించినాఁడు ?
మనుజులు దనుజులం జెనకువారైరే? మండూకంబు దంద శూకంబును గురంగంబు
సింగంబును బరిభవించుచందం బయ్యె నకటకటా ! యని వికటామర్ష కుటిలజటిల భ్రు
కుటీ ప్రకటనిటలలేటుం డగుచు మాయోపాయధురంధరుం డగుపంక్తికంధరుండు నృప
కుమారపంచ నాపరాయణుండై తదాశ్రమంబుం జేరి మారీచసాహాయ్యంబు నెయ్యల
గోరి
[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) మారీచుఁడు రావణప్రేరితుఁ డై బంగారు లేడి యగుట.
5. మారీచా ! శూర్పణఖా, నారీవైరూప్యకరుని నగుని౯ ఖరున్ి
బోరి పొరిగొన్న యుగ్రా, కారునిఁ గారింతుఁ దోడు గా రమ్మనుడు౯.
క. జలధిఁ బడఁ గడసె మును నను, వలదు నరభ్రాంతి నీకు వైరం బేలా ?
బలవంతునితోఁ గొఱవిం, దలఁ గోఁకికొనంగఁ దగు నై దనుజాధీశా !.
12
154
155
156&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ksir5nzr4xyldda91i6zgdyci96ovr2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/93</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214632</id>
    <revision>
      <id>560592</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:02:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '90 రామాభ్యుదయము క. నరుఁడా యāండు ? వైశ్వా, నరుఁ డాభీల ప్రతాపనైపుణీ నతిదు స్తరమాయాఖని యని నీ, తరచూ యతని జయింపఁ ? దార్కొనఁగలమా?. 187 క. ఆనపుడు మారీచోక్తులు, వినక విధిప్రేరణంబు వెనుకొన...'</comment>
      <origin>560592</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4043" sha1="2gtn5m5psqaopgvirnizgz3bly7wrkw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;90
రామాభ్యుదయము
క. నరుఁడా యāండు ? వైశ్వా, నరుఁ డాభీల ప్రతాపనైపుణీ నతిదు
స్తరమాయాఖని యని నీ, తరచూ యతని జయింపఁ ? దార్కొనఁగలమా?. 187
క. ఆనపుడు మారీచోక్తులు, వినక విధిప్రేరణంబు వెనుకొనఁగ దళా
ననుఁడు గడు వేఁడుకొనినం, గనకమృగం బయ్యెఁ దాటకాలేనయుండు.
158
వ. ఇట్లు మాయాకురంగం బయి పరింగకులపుంగవపర్ణశాలా ప్రాంగణంబుచెంగటం దోఁశ్
నిత్తెఱంగున.
లయవిభాతి. కలికితరితీపు సిరి దొలఁ కుమఘవన్మణుల
కళుకు లగును నెళుకుతళుకుజిగిచూపుల్
నలుగడలఁ గల్వవిరిపొలుపుపొలుపుం వెలుప
నతి నలిన రాగరుచికలితనిజళ్ళంగం
బులు బయలఁ జిమ్ముచును బలువగలఁ జంక్రమణ
విలసరచమతియలఁ బొలయు నెలయించుకో
సొలయు నలయు న్మలయుఁ గలయుఁ గనవు ల్మైపవుఁ
దొలకరి మెఱుంగు క్రియ మెలఁకుపలఁదోఁచుకో.
వ. ఇత్తెఱంగునం గుహనాకురంగంబు మెలంగం దొడంగిన,
= శ్రీ రాముఁడు సీతపనుపున మాయలేడిం దేఁబోవుట, K----
క. జనక కుమారీమణి యా, కనకకురంగంబు నెదురఁ గనుఁగొని రఘువీ
159
160
161
మునిఁ జూచి దేవ! దీని, గొని తెమ్మనపుడుఁ బ్రియుండు కుతుకం బలరగా, 162
శా.డాయం బోయినఁ జిమ్ముఁ గొమ్ములఁ బ్రచండస్ఫూర్తి లంఘించు 'నే
చాయం జూచినఁ దోఁచుఁ క్రొమెఱుఁగునోజ న్నచ్చిక న్నిచ్చరా
మేయుఁబచ్చిక మచ్చికం గదిని నమ్మించుం దనుం
బో
బాయు బిట్టలయించు దౌ దిగుచు నప్పాట మృగం బీగతి.
163
164
165
తే. ఇట్లు వెన్నాడి యలసి కాదిది మృగంబు, మాయయో యేమొ యైన సేమాయెననుమఁ
గనలి కనకమయో గ్రాళుగంబు నఱుప, లేటిరా కొమ్మునడుచుక్కి నాటుకొనివ.
క. శృంగత్రయంబుఁ దాల్చిన, భంగిఁ గురంగంబు గానఁబడి అప్పుడు నే
లం గూలె నార్తి హా ! సీ,తాంగన! హా! లక్ష్మణా ! యటంచుం బెలుచుకొ.
తే. ఆచట మాయాకురంగదీనారవంబు, విన్న యంతటిమాత్ర విన్నఁబోయి
సీత మూర్ఛాసమేతయై సేదదేరి, కాంతుని యవస్థ కడలు లక్ష్మణుఁడు వినఁగ.
మ. ఆనణుస్వర్ణమయాంగచిత్ర రుచి కయ్యో ఒకం బేటికిం
గనుపట్టెం ? గనుపట్టెఁ బో ! వన కురంగ భ్రాంతిమై నెప్పట
166&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2gtn5m5psqaopgvirnizgz3bly7wrkw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/94</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214633</id>
    <revision>
      <id>560593</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము. నెయే నుండక పట్టితే నధిపు నేలా వేఁడితిక్షా? వేఁడినం తనె వెన్నాడి బడిం జనం జనునె? హా! నా బుద్ధి యిట్లుండెఁగా. ~~~ సీత రాముకడకు లక్ష్మణుం బంపుట. వ, అని పొగిలి పొగిలి...'</comment>
      <origin>560593</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4469" sha1="dbqollbnzhozrtbarcy99w1vj5dubez" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము.
నెయే నుండక పట్టితే నధిపు నేలా వేఁడితిక్షా? వేఁడినం
తనె వెన్నాడి బడిం జనం జనునె? హా! నా బుద్ధి యిట్లుండెఁగా.
[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) సీత రాముకడకు లక్ష్మణుం బంపుట.
వ, అని పొగిలి పొగిలి భూపుత్రి సౌమిత్రి కి ట్లనియె.
167
168
౪. మాయన్న ! సుమిత్రానుత!, మీయన్న రఘూద్వహుండు మృగబాధల నే
మాయెనొ ! డాయం జనుమా, హా! యనుజా ! లక్ష్మణా ! యటంచుం బిలిచెజా. 169
5. అనిన విని.
ఉ, మానవతీమతల్లి వినుమా యనుమానము నొంద నేటి? క
మానవసింహముక్తా హరిణమాత్రము నొంప సమర్థమే ? మరు
జ్ఞానవసిద్ధసాధ్యుల కతం డనిలోన ససాధ్యుఁ డెయ్యెడ౯
హాని యొకింత లేదని కాత్మఁ జలింపక యూరకుండుమా.
క. ఆఱకాలముల్లుగొన కిటఁ, దిరిగి రఘుస్వామి యేఁగుదెంచు మదిలోఁ
దరుణీ ! వెఱనకు విపినాం, తరమున నిను విడిచి పోవఁ దగ దిఁక నాకు.
క. అని చనక యున్నఁ గనలెడు, జనకసుతా శ్రుతికటూ క్తి సందర్భంబుల్
వినలేక లక్ష్మణుం డటు, చనఁ బక్కి ముఖుండు తపసిచాడ్పున నిలిచెక్.
~ రావణుఁడు సన్యాసియై సీతకడ కేతెంచుట. --
చ. జలదము ఁ బాయు క్రొమ్మైఱుఁగుచాడ్పున నాయకరత్న శూన్యమై
యలవడుహారవల్ల రి క్రియజ్ హరిణాంకుఁడు లేనిరాత్రియుం
బలె రవిఁ బాసి గాసిలెడుపదినికై వడి వంత నొంది వ
ర్తిలెడుపతి వ్ర త వసుమతీసుతఁ గాంచి దశాస్యుఁ డిట్లనుక్.
క. సన్యాసిని పన్యాశిని, గన్యా ! సీమంత వీథికా సిందూరో
పన్యాసిమృదుపదాంబుజ, ధన్యా ! సితకీర్తి! భిక్ష దయసేయఁగదే.
క. నీ పేరు పెంపు నెయ్యది?, యేపుణ్యునిముద్దు పట్టి ? వియ్యిడుమల కీ
వోపుదె జవ్వని ? యెవ్వనిఁ, జేపడె నీరూపలక్ష్మి ? చెపుమా నాకున్.
క. ముల్లోకంబుల నేలుదు, బల్లిదుఁడను గింకరులు సుపర్వులు నాకుం
గిల్లాకుపంపు సేయం, బల్లనలవకృద్విలాసపద పదకమలా ?.
శా. వాక్కాంతా ద్రి సుతారమేశులకు దుర్వారుండ నెందుకో హవి
ర్భుక్కంజా ప్రసుధాకరుల్ పనులకుం బూనక్ మరుచ్చూళికా
ప్రక్కా…ంతాంఘితలుండ ధన్యుఁడ మహా సౌభాగ్యభాగ్యోన్నతిక్షా
దిక్కూ లంకషకీర్తి రావణుఁడ నాతీ ? లాఁతిఁగాఁ జూడకే,
170
171
172
173
174
175
176
177
178
3.....&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dbqollbnzhozrtbarcy99w1vj5dubez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/95</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214634</id>
    <revision>
      <id>560594</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:02:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '92 రామాభ్యుదయ ము తే. సురగ రుడసిద్ధ సాధ్యకింపురుషసకులఁ, దివిరి మొఱపెట్ట జెఱఁబట్టి తెచ్చినాఁడ వారలయగణ్యరూపలావణ్యతతులు, బాల ! నీ కాలిగోరునఁ బోల సరయ క. క్రొవ్విరిసిరి నగునీమే, స...'</comment>
      <origin>560594</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4284" sha1="dtrau0zj6mer8vtp450d576jn2oqvxz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;92
రామాభ్యుదయ ము
తే. సురగ రుడసిద్ధ సాధ్యకింపురుషసకులఁ, దివిరి మొఱపెట్ట జెఱఁబట్టి తెచ్చినాఁడ
వారలయగణ్యరూపలావణ్యతతులు, బాల ! నీ కాలిగోరునఁ బోల సరయ
క. క్రొవ్విరిసిరి నగునీమే, సవ్విధి యెవ్విధి విధించే నాశ్చర్యం బీ
179
160
వెన్వనియెలజవ్వని ! విపు, డివ్వని వాల్లంటి నొగుల నేలా యొంటిన్ ?.
సీ. సనజలోచన ! ఘనాఘనము నేనర్షంబు, గురియు మన్నను గాని కురియ వెఱదు
నిందిందిరాలక ! యిందుఁడే వెన్నెల, గాయు మన్నను గాని కాయ వెఱచు
వెలఁది! నిత్తమ్మిపూవిందు విన్వీది నే, వెలుఁగు మన్నను గాని వెలుఁగ వెఱచు
మదిరాక్షి ! సలిగాడ్పు కొదమ నెత్తావి నేఁ, బొలయు మన్నను గాని పొలయ వెఱదు
తే. నతిన ! యరిగాపు లఖిలదిక్పతులు నాకు, నాకు లెల్లను గింకరుల్ నళిననదన!
పడఁతి నా పెట్టు చెట్లు కల్పద్రుమములు, పొలఁతి ! ముల్లోకముల కేన పో విభుండ.
ఉ. చాన! తలంపురాచలువ చట్లును వేలుపుఁ జెట్లు గమ్మపూఁ
దేనియకాల్వపట్లును మదీయనిశాంతమున దనర్చు న
చ్చో నిను నిచ్చనిచ్చలును సొంపుల ముంపుదు రము వెంబడిజా
బూని భజింప నీయనుఁగుబోటులఁ జేయుదు నావఘాటులన్.
182
వ. అని పలుక నాలుక కనలకెలంకులం దొలంకఁ గన్నీరు మున్నీరై ప్రవహింపఁ
గంపితాంగి యై యి ట్లనియె.
సీత రావణుం దూఱుట. ఈ
చ. నను రఘువీరపత్నిఁ గులనాశక ! పట్టఁదలంచె దొంటిఁ గా
నరమున నుండఁగా ఫణిఫణామణిసింహనఖా గ్రలగ్న మో
హనతరమా క్తికంబును సమర్థుఁడె కై కొన నెవ్వఁ డేరియు ?
జను ని దురుక్తు లాడ ? నని సారెకు నాథుఁ దలంచి క్రమ్మఱన్.
క. ఆసమయంబున భూతన, యాసాధ్వి యసాధ్య యగుట కలిగి నిశాటా
శ్రీసకుఁడాత్మ మృపాస, న్యాసిత్వం బుజ్జగించి యాఖీలుండై.
.క. ఆకాంతకుఁ గనుపట్టెజ్, భీకరదంష్ట్రాకరాళ పెటపెటర సరో
షాకల్ప ప్రియవాద, ల్పాక ముఖుం డగురు దైత్యపతి యుద్ధతుఁడై,
ఉ. అప్పుడు దానవాధముభయంకర రూపముఁ జూచి సాధ్వసం
బుష్పతిల మహీతనయ యుర్వర వ్రాలె హరిత్కరీంద్రముల్
నెప్పటి కూలి కూలె రజనీచరభాస్కరబింబముల్ రుచుల్
దప్పి సమస్తతారక వితానము కాలె నరాళ భంగులన్.
న ఆసమయంబున.
183
164
185
186
187
188&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dtrau0zj6mer8vtp450d576jn2oqvxz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/96</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214635</id>
    <revision>
      <id>560595</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:02:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము. ~~ రావణుండు సీత నెత్తుకొని పోవుట, , కన్నియ తలమానిక మగు, నన్నా గటిచాలి వేరియతివ సిరికి చెన్నుద్ది నెత్తుకొని చని,యన్నీచుఁడు రథముమీఁద నపు డిడుకొనియెన్. 5. నీన సుమత...'</comment>
      <origin>560595</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4802" sha1="f7ulznyundc3smdlzount1ol4g1jdrd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము.
~~ రావణుండు సీత నెత్తుకొని పోవుట,
, కన్నియ తలమానిక మగు, నన్నా గటిచాలి వేరియతివ సిరికి
చెన్నుద్ది నెత్తుకొని చని,యన్నీచుఁడు రథముమీఁద నపు డిడుకొనియెన్.
5. నీన సుమతిపై యేగతి, నోవిసుమతి ! న స్సహించె? దోఖగ పరులా
రా ! వీక్షింపుఁడు నాదెసఁ, గావుఁడు పరమృగములార ! కొన్య ననాథన్.
* రావణజటాయువుల ద్వంద్వ యుద్ధము.
గ, అని పలికెడుజానకి మొఱ, విని కెరలి జటాయు వచివీథిం జను న
ద్దనుజాధమునిం గనుఁగొని, యనివారణఁ జనకు చనకు మని యి ట్లనియెన్,
క. మాయమ్మ రాముసతీ గొని, పోయెదు దుశ్శీల! నిన్నుఁ బొరిగొనకున్న.
98
19
190
191
నాయది లావె తలంపజ్?, నాయది విక్రమమ్ ! కనుము నా క్రియ యనుచున్. 192
క. తల్లీ! సాధ్వీవంశమ, తల్లీ! మది తల్లడిల్లి తరలకు పరయో
పిల్లోలు వీనిఁ ద్రుంతు మ, రుల్లోకవిరోధి ఫణి గరుత్మ ల్లీలన్.
13
న, ఆన విని యద్దు రపపాపజాతి యగునిర్జరారాతి యి ట్లనియె.
క. పులుఁగా ! నీకొలదితేలం, పులుగా వివి నాకు నాలమున నెదురు నిలిం
పులుగారు నలువ దియ్య, పులు గాసిల నేల తొలఁగి పొమ్మా యనుడున్.
చ బలియుఁడ ! నీయెడాలమునఁ బక్షిరిగా ఁ బ్రతిపక్షవృత్తి నీ
'లవనీతలంబుదెసఁ దారఫలాకృతి రాల లీలమై
జీలజల డుల్తు నిల్తు ననిచక్కిఁ బతంగకులీను భార్య ని
'ర్మలతరచర్య డించి చనుమా మనుమా మనుజాళ నాధమా
!!
క. అని యలుగు పులుగు వెరుకొని, మునుకొని చనుఁ జనకు జనకు ముద్దులతనయజ్&quot;
సనయక్ విడు విడు విడు మను, ఘనతీరధరశిఖరనఖరహతిఁ జింతించున.
193
194
195
196
197
198
క. దంచు జరణాంచలములఁ, గించుఁదనం బంచు ముదలకించు ముంచుకో
• నొంచుకొ విదళనచంచూ, దంచచ్చం చూపుటస్ఫుటా ఘాతములన్.
వ. ఆప్పుడప్పుంగపుంగవుండు దనుజకుంజరంబు పింజపింజం గఱవ దొరఁగునిశితశర
పంజరంబున గొంతివడి గట్టుండి బెట్టునడి వెడలి యత్తూ వుగములందుత్తుమురుగాఁ
గొట్టి మట్టాడి యట్టహాసంబు చేసి డాసి రేసి కినుకంజూచి యేచి లాచి ఖరమరీచి
రోచిష్ణు ప్రతాపాటోపంబున మించి చంచూపుటంబులు దీటుకొని దాటుకొని
శతకోటి సఖనఖముఃఖతోటిపరిపాటిం దదంగంబు భంగంబు గావించి చించి చెండా
డుచు జెండాడు చందంబుఁ దెలుపురుఁ బ్రడీనోడ్డీ నగతుల మెఱని
గురుగరుదురుమరుత్పరంపరం బెంపఱఁ గంపంబు నొందింపుచు జానకీమనోభయంబు
వారింపుదుఁ దారింపుచు మెలంగం. గనుంగొని ఎక్కించురక్క నిమగం డుద్దండగతి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f7ulznyundc3smdlzount1ol4g1jdrd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/97</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214636</id>
    <revision>
      <id>560596</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:03:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '94 రామాభ్యుదయము నార్చుచుం గవిసి విశిష్టద్విజనరముష్టిఁ గొమ్మని పొడిచి కడచి గదఁ గొని యిది గదా బలారిభంగగదాకృతిం ద్వదీ యర క్తమాసంబులు పీల్చ నున్నది గజా యటంచు నొం చినం గీసుక వ...'</comment>
      <origin>560596</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5275" sha1="kuofbym2fziry116zcio55zhm3fty11" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;94
రామాభ్యుదయము
నార్చుచుం గవిసి విశిష్టద్విజనరముష్టిఁ గొమ్మని పొడిచి కడచి గదఁ గొని యిది గదా
బలారిభంగగదాకృతిం ద్వదీ యర క్తమాసంబులు పీల్చ నున్నది గజా యటంచు నొం
చినం గీసుక వెనుక తియ్యక డయ్యాక యయ్యకల్మషుండు ఘనవిపక్ష విశోభ క్తి
యావిచక్షణస్వపక్షవి శేషపవాతనిర్ధూతం బయి తూలి గాలిపటంబు విధంబున రధం
బంతరిక్షంబునం దిరుగు నుపడ నొనర్చుచు సమ్మదంబును మదంబును హెచ్చ మచ్చ
రం బిచ్చం బెచ్చు పెరుగం కెచ్చెరం జొచ్చి కచ్చి యొచ్చెంబు లేనియచ్చలంబుల
ముచ్చ్చరణాంచలంబుల నొంచి విచ్చలవిడి యచ్చుపడ నిచ్చలం బగునచ్చలంబు
హెచ్చరిక పిచ్చలింప వచ్చుచు రఘువరుల సచ్చరితో చ్చయంబు లుచ్చరింపుచుఁ
డొచ్చెంబులు జొచ్చు సేయుచు మెచ్చుచుం గయ్యంపుఁబచ్చం జుచ్చుఱకుపలుకు
కొఱ కంచు వెచ్చఁదనంబు లిచ్చుచు నచ్చెరుపడి వియచ్చరు ల్వచ్చి రచ్చగొని
సూడ నూడు మిగుల నిట్లు పులుఁగు కలగుండునఱిచి చఱచినం గనలి దనుజుండు
గడియం బిడుగులు నడుపడువునం దొడరి తడఁబడక ఐడిఁ గడలుకొన నిడ నిడ
వెడవెడ నార్చుచుఁ గడు గడుసుఁదన మడర బొమముడి సుడిగొన జడిగొనఁ బిడికి
ళ్ళఁ బొడిచి యడఁచినం గడల కెడయక యొడలిబడలికం దడయక బెడఁగుఁదనంబు
నిగుడ నొడిచి నిశితనఖముఖంబులు ముఖంబుల జీరుచుఁ దారుచు నుక్కుగల అక్క
లం బ్రత్యగ్ర జా గ్రడు గోద గ్ర బలసమ గ్ర తా గ్రహంబుల నిగ్రహించి విగ్రహం
బు చివ్వుదుం క్రొవ్వుముం గాలకీలికీలాభీలతోపాటోపంబున మొత్తుచు నొత్తుమం
దత్తరంబునం దాఁకుచు నూకుచుఁ బేరంబు వాఱుచుఁ దూఱుచుఁ బెనంగుచు నేగు
చుఁ బొరలుచుం గెరలుచు వలయుచుఁ దెలియుదు వి విక్రమంబున నాక్రమించుచుఁ
బొంగి నింగినుండి సురలు విరులు గురియ నొఱయు నసురనకు ముక్కుఁ జెక్కు
నక్కు నుక్కు నెర్కొనం బెక్కువగలం జించి జీకాకుపఱిచి చఱదినం బెల్లు శోషిల్లి
యుల్లంబునం దెలిసి మఱియు సంగరోన్ముఖుం డయి జటాయువున కిట్లనియె. 199
క. నీవు వయోవృద్ధుండవు, గావున మన్నించినాఁడఁ గా కెటులైనం
బోవిడుతుని నినుఁ ద్రిజగ, ద్రావణు రావణుని నన్నుఁ దరమే గెలుపిన్ 1.
వ. అనిన విని పతంగ పుంగవుం డిట్లనియె.
ఉ. రావణ ! రావణా ! గెలుప రా దనరా దజుఁ డిచ్చినాఁడో యీ
కాపరి ? మింత కావర మిఁకం దగ దూరక పొమ్ము జానకీ
దేవిఁ ద్రిలోకపాపనిఁ బతివ్రత దీవ్రత దించి యా క్రియం
నక్కని నినుఁ బోర కొంతు
నుద్ధతిన్.
క. నావుడుఁ గల్పాంతఫణి, గ్రైవేయక జాగ్ర దు గ్రగతిఁ గదిసీ దళ
గ్రీవుఁ డనిఁ గనిమసంగిన, లావరి యగు పులుఁగు జేఁడు లావటి పడియెన్.'
200
201
202
203&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kuofbym2fziry116zcio55zhm3fty11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/98</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214637</id>
    <revision>
      <id>560597</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:03:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము. - రావణుఁడు లంకఁ జేరి సీత నశోకవని నుంచుట. మ. ఆపు డాపక్షిమగండు రక్కసులజియ్యం దానికి గ్రపుఁగయ్యం బొనరించి మూర్ఛిల బలాత్కారంబున వాఁడు లో కపవిత్ర జనక &amp; తీళతనయ గాకు...'</comment>
      <origin>560597</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4402" sha1="92mq2yhj1sk34ucanpy8w1yku9zkbq3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము.
- రావణుఁడు లంకఁ జేరి సీత నశోకవని నుంచుట.
మ. ఆపు డాపక్షిమగండు రక్కసులజియ్యం దానికి
గ్రపుఁగయ్యం బొనరించి మూర్ఛిల బలాత్కారంబున వాఁడు లో
కపవిత్ర జనక &amp; తీళతనయ గాకుత్స్థవీరాంప
ద్మపటుధ్యానపరాయణ రధముమీఁద నిల్పికొంచుకో జనెన్.
95
204
తే. పోవు నిడఁ బ్రోవ నప్పుడప్పుడమిపట్టి, యడుగుఁ చెందామర పసిండి యందె వడియెఁ
.దరణీకులక ర్త వచ్చెనో ధరణీతనయ, వార్త రఘు భర్తకిఱిఁగింపవలసి యనఁగ. 205
క. తనయాపహరణ వేదన, యొనగూడినరత్న గర్భ నూకార్చుటకుం
జనులీల రాలె సీతా, స్తనముక్తారుణులు గుణులు తగనకు లెందున్.
వ. ఇవ్విధంబున.
206
207
తే. కలమయాత్మీ యవంశంబుఁ గాల్చి కొనఁగఁ, బొగసీ మండెడుకొఱవిఁ గొంపోవుకరణిఁ
గీర్ణ చికురసువర్ణ సువర్ణ గాత్రి, జంకనృపపుత్తిఁ గొనిపోయె దనుజవిభుఁడు. 206
క. నరులార! కాసరే కి,న్నరులారా! యిడ్డపడం నా నాధరణీ
సురులార! వేఁడికొనరే, సురలారా? దనుజుఁ దునుమఁ జూడరె కరుణన్.
ఉ. హాజనక క్షితీళ! దనుజాధము వీని హరించి పోవె రా
నే జనయిత్రి! ధాత్రి! వినరే వనదేవత లాలకించరే
భూజనులార! యాఁడు మొఱ ప్రోనరి సూర్యసుధాంశులార! ని
రాజకృపాభిరాము రఘురాముని భామినిఁ జూడరే దయన్.
క. అని యివ్విధమున వేఁడుచు, వనవననిధిగిరి సరిద్య్రవాహ ప్రకతిం
దనుమధ్య గడచి చనియెజ్, వినువీధి విలాపముఖర విహ్వలముఖి యై.
తే. శీతలద్రుమసముదీర్ణ భూతలములఁ, గలువ సెలవుల చలువల నిలిచి నిలిచి
209
210
211
భయము నయమును జూపురుఁ బత్తి కంఠుఁ, డూఱడించుచుఁ జని సీత నూఱడించె.
క. పంకజలోచన సీత శశాంకముఖీమణి దశాననానూననిరా
తంక పరిపాలనాంకర్, లంకజ్ దుష్కీర్తిమయకళంక గనియెజ్.
ను. కని భీతిం జనుదెంచుజానికి జగత్కళ్యాణి నాత్మీయర
త్ననిశాంతో పవనంబునం దునిచి యాదైత్యేంద్రుఁ డతన్వికి
దనకుజ్&quot; నెయ్యము దియ్యముం గలవిదగ్ధస్నిగ్ధముగ్ధాసురాం
గనల గానలికట్టడల్ జతనముల్ గా నుండఁ బంచెం రగణా.
- రామలక్ష్మణులు సీతఁ గానక పలవించుట.
213
214
తే, అంత నక్కడ మాయామృగాపహరణ, మాచరించి భుజావి క్రమాభిరాముఁ
డగుదు రాముఁడు చనుచుండి మగిడితోవ, నెదురుగాఁ దమ్ముఁడే తేరఁ గదిని ఫలికా.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>92mq2yhj1sk34ucanpy8w1yku9zkbq3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/99</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214638</id>
    <revision>
      <id>560598</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:03:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '96 రామాభ్యుదయము ఉత్సాహ. మేలువింటిజోద వాజ్ఞమీఱి భూకుమారి నా వాలుగంటి నొంటి డించి వచ్చినాఁడ వేల? యీ వేళ నిట్లు సేయ ధర్మువే? నిశాచరాధిపో ద్వేలమాయ లీవెఱుంగవే? యహో! సహోదరా !! క. నాయ...'</comment>
      <origin>560598</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4254" sha1="0w38nf6n9hm07dl9hwbzm4u8eatre83" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;96
రామాభ్యుదయము
ఉత్సాహ. మేలువింటిజోద వాజ్ఞమీఱి భూకుమారి నా
వాలుగంటి నొంటి డించి వచ్చినాఁడ వేల? యీ
వేళ నిట్లు సేయ ధర్మువే? నిశాచరాధిపో
ద్వేలమాయ లీవెఱుంగవే? యహో! సహోదరా !!
క. నాయన నడుచు సుకృతివి, నాయన నతిక్రమించి నాగారాపుం
జాయ నని డించి యొక్కటిఁ, జేయం బెడఁబాయ నీకు జల్లెనె యనుజా !.
వ. అనిన విని లక్ష్మణుం డి ట్లనియె.
చ. అపహృతజీన మై పడెడునప్పుడు లక్ష్మణ! హా! యటంచు న
క్కపటమృగంబు నీయెలుఁగు గాఁ బిలువక్షా విని సీత భీతిన
గృపణతఁ బిల్చి రాఘవున కేమియనిస్థయొ చూచి రమ్ము నా
విపులతరార్తి మార్పు మని వేఁడిన నేంటు లంటి సాధ్వికిజా.
చ. విషదపహర్త యైనరఘువీరునకుం దురవస్థ రాదు నీ
విపుడు దలంకి యొండొకటి యెన్నక మిన్నక యుండు మమ్మ! యి
వ్విపినమునందు నొంటి నిను వీడ్కొనరా దాని పల్క నల్కదో
సపువచనంబు లాడ నవి పై పక నచ్చితి దేవి! నావుడు.
216
217
218
2:19
220
తే. ఎంత యైనను వని నొంటి నింతి డించి, తగదు చనుదేర నెఱుఁగవే దైత్యమాయ ?
యైన వచ్చితి విఁక నైన నరుగవలయు, సరగ మునుకల్గఁ బద పర్ణశాలకడకు, 221
క. అని పర్ణ శాల డగ్గఱఁ, జనుదెంచి యి దేమి నేఁడు జానకి మెలఁగం
222
గనరాదు చిన్నఁ బోయిన, దని సంతం గాంచుఁ గాంత యడు గిడుజాడల్.
తే. తమిగమియఁ గాంత శాంతుఁ డంతటను జూచుఁ, జూచి లక్ష్మణ! చాననిచ్చోటఁ గాన
మాయయో ! సీతమనయా
శ్రీ మంబు గాదొ!, కలయొక్క మొ!యిది నాకుఁ దెలు పుముందు,
ఉ. చెంగినతాల్మికల్మి రఘుసింహము డెందమునందుఁ గుంది పే
రంగదఁ బర్ణశాల కలయంగను ముంగిటఁ జెంగటం గనుకా
నింగిఁ గనుక్ మహీం గను నరం గనుఁ బలఱునుం గనుకే దశా
శాంగణభూము లేమి యనుజా యను డాగితివే సతీ? యనుకొ.
ఉ. జాయను జూపవేమి? యనుజా ! యను నవ్విధి యెంతఁజేసి నా
రా! యను నాదుగుండె బలురా యనునాత్మ పరాక్రమోన్నతుల్
రోయును గాననాంతరము రోయును దుష్ట కురంగ చేష్టను
మ్మా యను జానకీ! దనుజమాయను ఫ్రుంకితె పల్కుమా యనుజ్
క. గిరుల దరులం బఱులక్, గురుల గురుతరుల మరల మరల నెనుక
విరివిరిపొదలతో రొదల్, బొరిఁబొరిఁ గను విను వియుక్తిఁ బొరలు
:
223
దొరలు,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0w38nf6n9hm07dl9hwbzm4u8eatre83</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/100</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214639</id>
    <revision>
      <id>560599</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:03:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము. చ. తముఁగుచకుంభయుగ్మ ఘనత న్ని రసించునసూయ గంధనా గము కబళించె నొక్కొ! గజగామిని గావుననొంచె నొక్కొ! సిం గము హరిమధ్యగానఁ గినుకతో శరభంబు సధించెనొక్కొ! య క్కమలదళాక్ష...'</comment>
      <origin>560599</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4655" sha1="e2vz5gv2o8qa4fks9bfkmpdc6qszhxd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము.
చ. తముఁగుచకుంభయుగ్మ ఘనత న్ని రసించునసూయ గంధనా
గము కబళించె నొక్కొ! గజగామిని గావుననొంచె నొక్కొ! సిం
గము హరిమధ్యగానఁ గినుకతో శరభంబు సధించెనొక్కొ! య
క్కమలదళాక్షిఁ గాక పొడకట్టడె యింతకు నాకు లక్ష్మణా!.
క. పులినకటి మీనలోచన, సలిలభ్రమనాభి చక్ర సమకుచ మాద్య
త్కలహంసగమన వికస, న్నలినాస్య వశీతరంగ నదియై నదియో.
క. నడ్వలసికతిలపంకిల, శాడ్వలకర్క రిలసీమ జనక జ వానలా
నుడ్వధిపపదన వెడకుజ్, రాడ్వంశ పయోధి విధుఁడు రఘుపతి సంతజా.
చ, నలినముఖిక్ లతాంగిఁ బులిన ప్రతిబింబనితంబబింబఁ దుం
దిలకుచ సింహమధ్య హరిణీనయన నలినీ వినీ ధునీ
స్థలగిరితుంగశృంగ సముదాయముల బరికించు నిందు శా
ద్వలముల పట్టుగాందు రఘునల్లభుఁ డట్టితఱిజా బొరింబోరిక్షా.
97
227
228
229
230
సీ. మాతులుంగంబులఁ జూతలుంగంబులు, నీరంధ్ర మగుపట్ల నేనుకి నిమకి
భిల్ల పల్లుల చెంత పుల్ల ముల్లుల పొంత, నదపన యొడ వంగ వెదకి వెదకి
కొలఁకులఁ బొదరింటికెలఁకుల దీపించు, నభిరామసీమల నరసియరని
బలులేటి నెలవులు సెలయేటిచలువల, శోభిల్లుచోటులఁ జూచిచూచి
తే. పుడమిపట్టిని గానక పొక్కిపొక్కి, విరహదావాగ్ని వేదన వేఁగి వేఁగి
దుర్భరవిచారడోలలఁ దూఁగితూఁగి, తూలు విభుఁడిట్లు దైవంబు దూఱిదూఱి.231
క. వనిత కుహనామృగధ్వని, విని నా హాహాని నాధ వేదన యని య
వ్వనవహ్నిఁ బ్రవేశించెనో, యని యెంతయు వంతు నంతకంతకుఁ గుందుకు.
232
వ. మఱియు వెదకుచుం జనిచని వియోగ వేదనాకులమనస్కుండై యక్కాననంబున నొ
క్కయెడ నురుతీరుసరిద్వి శేషంబులు గనుంగొని యి ట్లనియె
233
234
తే. మాట లెఱుఁగమిఁ దమి లేళ్లు మగునజాడ, 'తెలుపుమాడ్కి ఁ దృణాస్వాదకలన మాని
మోములెత్తి కనుంగొన రామచంద్రుఁ డమ్మెకంబులఁ గూర్చి యిట్లను
చుఁ బలికె.
కే. వారువంబులు గాడ్పుదేవరకు మీరు, మీకుఁ జొరరానిచోటులు లేకయుంట
యే నెఱుంగుదుఁ గానరే యిందువదన, హరిణలోచన సీత నో హరిణులార!.
చ. మీము మును వేఁటలాడి కడిమిన్నొగిలించుమహాపరాధముగా
రమణినిళాతదీర్ఘ తరరంగదపాంగములతో జయించు నే
రమును సహించి చూపుఁడు కురంగములార! లతాంగిచన్నమా
ర్గము శశిమౌళిమ స్తకకరంబులు మీకు విహారధానముల్.
మ, సొగసుంబల్కులఁ జిల్క లక్షా బెరుకుమించుంజూపుల లేళ్ళ నం
13
235
236&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e2vz5gv2o8qa4fks9bfkmpdc6qszhxd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/101</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214640</id>
    <revision>
      <id>560600</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:03:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '98 రామాభ్యుదయము చగమి న్నెన్నడఁ గప్పుకొప్పుమెఱుఁగుంజాయ మయూరంబుల బొగిలించెజ్ నొగిలించెనొంచె గెలిచె బూఁబోఁడి కీయందఱం బగవా' రాపగ యానుకూల్యవిధిమత్య్రాణేశ్వరిం జూపవే. క. వనద...'</comment>
      <origin>560600</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4359" sha1="n594p8o6di3b7k46hs9yxgkjxxhm4rb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;98
రామాభ్యుదయము
చగమి న్నెన్నడఁ గప్పుకొప్పుమెఱుఁగుంజాయ మయూరంబుల
బొగిలించెజ్ నొగిలించెనొంచె గెలిచె బూఁబోఁడి కీయందఱం
బగవా' రాపగ యానుకూల్యవిధిమత్య్రాణేశ్వరిం జూపవే.
క. వనదేవత! కానపుగద, యనుపమభూజాకృతి లతాంగిని నీవై
నను రాజహంసగమనక్, గనవే కమలాభిరామ! కమలాకరమా !.
ఉత్సాహ. అంగనాలలాముఁ గౌరవా లతాకుడుంగ ! మా
తంగమా ! భుజంగమా ! పతంగమా! కురంగమా !
- లుంగమా ! లసంగ ! మాతులుంగ ! మాధవీనట
ద్భృంగమా ! వనీరమా ! కరీరనూ ! సమీరమా !
క. కుందమ్ములార ! పలునగ, లం దన్వికి మాకునుం గలదు బాంధవి చూ
237
238
239
యిందుముఖిఁ జూపుఁ డౌదల, యందెడు నట్లయిన విరివి యగుమీ సొబగుల్. 240
సీ. అదె లతౌతన్వి యొప్పుదలిర్చుకో ప్పని, పటుకలాపికలాపభరముఁ జూచు
నవె తన్వితరళతరాపాంగరుచు లని, సారంగదృక్చ కచ్చకలుచూచు
నవె జవరాలిమోహనపుఁ బాలిండ్లని, పరువడిఁ గుంభిగుంభములు చూచు
నదె కోకిలాలాప యనియాడునడు మని, యేనుంగుపగర లేఁ గౌనుఁ జూచుఁ
తే. జూచుడగ్గఱుఁ గ్రమ జూఁజూచు మరలుఁ, బొరలుఁ గెరలు వియోగాగ్ని ఁబొగులునొగులు
నెచటి కేగితె ప్రాణేశ్వరీ! యటంచుఁ, జీరు నగఁ దారు నారఘువీరుఁ డిటులు. 241
తే. కనరు నినుఁ బాసి యొక ముహూర్తంబు బ్రహ్మ, కల్పమై మించఁగా రేపగళ్లు నేను
గడపుచున్నాఁడ నిందుకుఁ గర్మనాక్షి, శశధరుండును సాక్షి లో సరసిజాక్షి!. 242
చ, అవిరళకంటకోపలకులాకుల మిట్టి యఖండదండకా
టవిఁ జనునప్పు డక్కటకటా! రమణీరమణీయపాదప
ల్లనయుగ మెట్టు లో ర్చెనొ యిలాధర ఘోరదరీనిరీక్షణ
ప్రవణత నెట్లు చెందేనొకొ పాపవిధీ! సతిచిత్త మ త్తఱిన్.
243
తే పుడమిపుట్టువు లతకూన పువ్వుఁబోఁడి, కొమ్మ పై దోఁడు మీకు భూజమ్ములార !
తోడు నీడయు నగుచుఁ గాపాడుఁ డరసి, యభిమతై కఫలావా ప్తి యగు నిజంబు.
తే ఆనుచు నున్మ తన్న త్తి నటవ్విభుండు, కలయఁ జూచుచు నాభిముఖ్యమునఁ జనుచు
విరహసంతాపమింశుఁ డైవిపినవీధి, వెలఁద శ్రీవ్వెదరాలు క్రొవ్విరులు గనియె. 245
తే. జనక జాలక సహజ వాసనలఁ దెలుపు, క్రొవ్విరులు గాంచి మఱియును గొన్ని నెఱయు
విమలతర తారహార దామములు గాంచి, యందెయును గాంచి మోదంబునం దెవిభుఁడు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n594p8o6di3b7k46hs9yxgkjxxhm4rb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/102</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214641</id>
    <revision>
      <id>560601</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:03:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము. 99 5. అంతటం జని చని య గ్రభాగంబున ధాతుమయశైలశృంగసమరుధిర క్తకాయుం గంత గతప్రాణవాయు జటాయుం గనుంగొ నె నప్పుడు. .. కని రాక్షసబుద్ధిం జని, యినకులసింహము జిఘాంస నెవ్వాఁడవ...'</comment>
      <origin>560601</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4614" sha1="5dc3zbpdoxpx7odwszn16bpt7zwog2x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము.
99
5. అంతటం జని చని య గ్రభాగంబున ధాతుమయశైలశృంగసమరుధిర క్తకాయుం గంత
గతప్రాణవాయు జటాయుం గనుంగొ నె నప్పుడు.
.. కని రాక్షసబుద్ధిం జని, యినకులసింహము జిఘాంస నెవ్వాఁడవురా?
పని నన్ను ఁ జెనక వచ్చిన, దనుజుఁడవో? పలుకు మన నతం డి ట్లనియెన్.
* జటాయువు రామునకు సీతావృత్తాంతముఁ జెప్పుట,
చ, విను రఘువీర ! నీ వెఱుఁగవే ననుఁ? బేరు జటాయు నండ్రు నీ
జనకు సఖుండ నజ్జనక జాత భవత్కు లపాలికం దశా
ననుఁ డనువాఁడు గైకొని చనం గని మార్కొని యిట్లు కల్సి ని౯
గనుఁగొనునంతకుం నిలువఁ గల్గితి నంచుఁ దొఱంగేఁ బ్రాణముల్.
చు అతఁడు నిజాగ్రభాగమున నప్పుడు మేను దొఱంగ ఖిన్నుఁడై
యతనికిఁ దండ్రి కి౯ బలె నిరంతర భక్తియథావిధి స్వభా
హుతవహ సతియల్ సలిపి యొక్కటఁ బంచె శచీసహాయ మి
త్రత దళుకొత్తునాదశరథక్షితిపాలునితోడి చెలికిన్.
ప. అంతట నచ్చోటు గడిచి చనిచని.
క. ధీజననంద్యుఁడు సురముని, పూజనయోగ్యుండునగు విభుండు విధించెజ్
యోజన దీర్ఘ భుజంగవి, భోజనచరితాను రైక బంధుఁ గబంధున్.
247
249
249
250
251
252
వ, తదనంతరరంబున వద్దనుజుండు ప్రాణ ప్రయాణసమయంబునం గొంత యుపకారంబు
చేసెదంగాక యని రామలక్ష్మణులం బిలిచి యిట్లనియె. సూర్యనూనుండు సుగ్రీవుం డను
వాఁడు వానరేశ్వరుండు పుణ్యుండు వాలిచేతఁ దిరస్కృతుం డయి క
కళత్రధాత్రీ రాజ్య
రహితుం డయి ఋశ్యమాకాచలంబున నుండునక్కపివీరుండు మిమ్ము శరణంబు నొంది
మీకు సాయంబు సేయు నందువలన మీ తలంపులు ఫలించు నిలింపు లింపులం జరింపు
దురు చనుం డని తెరువుఁ జూపి పంపఁ బంపఁ దఱియ నరిగి అప్పుడు.
,ణులు పంపాసరోవరముఁ గాంచుట.
+ రామలక్ష్మణు
తే, తనరు వనదేవతారత్న దర్పణంబుఁ, బాళహసపరిస్ఫుటస్ఫటిక గృహము
నై విరాజిల్లు పంపాసరోవరంబుఁ, గాంచె హంసకులస్వామి కొతుకమున.
253
254
తే. మత్స్యకూర్మావతారసామగ్రి ఁ గాంచి, యహీమక రవంశమునఁ బొల్చి యహరహంబు
లక్ష్మణాన్వితగతిఁ దనలాగు దొరయు, నట్టిపంపాసరోవరం బపుడు గాంచె.
ఉ. కద్రువకాన్పు వాచవులుగా విహరించి తటీపటీరని
ద్రలతాంతకాంతన వనీపవనీతితులం దెమల్చి హా
రిద్రులతా విహారిశబరీక బరీహతిఁ గుంది పంప న
క్షుద్రతరోర్మిఁ గ్రుంకి రఘుకుంజరుఁ దార్కొ నెఁ గమ్మతేమేరలో :
255
256&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5dc3zbpdoxpx7odwszn16bpt7zwog2x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/103</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214642</id>
    <revision>
      <id>560602</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:04:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '100 రామాభ్యుదయము 257 శా. ఆపంపాసరనీతటిం బ్రథితి బాహావి క్రముల్ చాపని ద్యాపారీణులు రాసుతుల్' నిలుసఁగా నాఋశ్యమూ కాద్రి సా నూపాంతస్థలి నుండు సూర్యసుతుఁ డార్యో ద్గీత చర్యుండు సం...'</comment>
      <origin>560602</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4459" sha1="3o63lkdb4sryg9jqo8xv4s9hu7dphzm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;100
రామాభ్యుదయము
257
శా. ఆపంపాసరనీతటిం బ్రథితి బాహావి క్రముల్ చాపని
ద్యాపారీణులు రాసుతుల్' నిలుసఁగా నాఋశ్యమూ కాద్రి సా
నూపాంతస్థలి నుండు సూర్యసుతుఁ డార్యో ద్గీత చర్యుండు సం
తాపం బాత్మ జనింప మంత్రులకు సంతసంతతో నిట్లనన్ .
తే, వాలిపంపున నొక్కొ ! యెవ్వారొ వీరు?, లదె లౌకిక తేజస్కు
బాణబాణాసనకలాపపాణు లిటకు, నేఁగుదెంచిరి కనుఁడు మం త్రీంద్రులార !. 258
&quot; రామలక్ష్మణులఁజూచి సుగ్రీవుఁడు భీతిల్లుట,
లమితిబలులు
సి. అనిన సుగ్రీవునిమంత్రులుం దదీయనిఖిలవానర వీరులుం గూడి యక్కోటీసూర్య తే
విరాజమా నా కారుల రఘువీరులం గనుంగొని భయకంపితాంగు లయి కలంగి గిరిశిఖర
తరుశాఖావం క్రమణంబులం బఱచి వెఱచి నలుదెసలకుం దొలంగిన వారలలోన ధీరో
రవిచారం ఉగుసమీరకుమారుం డి ట్లనియె.
తే. వాలిదొరయును వీర లవ్వాలిఁ గొలుచు, వారు నై పంప వచ్చినవారు గారు
వాలిఁ బరిమార్చి నిను రాజ్య మేలఁ జేయ, వచ్చి పొడకట్టుధర్మ దేవతులు గాని.
ఉ. అన విని సంతెనీల్లి హరిదశ్వకుమారకుఁ డిట్లు వల్కుర
మనిలతనూజ! నాకుఁ బరమాప్తుఁడ వీ వలధార్మికుల్' తపో
ధన నృపవీర వేషములు దాల్చులు యేసుకృతంబొ? యేటికి
స్వనమున నిల్చిలోని యెచటివారిలో! వారి నఱింగి
తే.
రమ్మన.
259
260
261
nenept హనుమంతుఁడు రామలక్ష్మణులఁజూచి మాటలాడుట, ---
ಅಲ್ಲ కా కని ముని వేష మధిగమించి, పంపకడఁ దమ్మిదొరచూలి పంప వచ్చి
గాడ్చుకొమరుండు రామలక్ష్మణులఁ గాంచి, పలికె భయభక్తియుక్తు లేర్పడఁగ నిట్లు,
ఉ. ఎక్కడివారు మీరు జగదేకమనోహరు? లు కానసం
బిక్కడి కేలవచ్చితిరి? యీజటి వేపము పూన నేమి? యీ
యెక్క టిజోడుబాగులు సహించితి రేల? వెలుంగఁ జేయున
ల్దిక్కులు మీ శరీరపటుదీధితి చోద్యము దెల్పుఁ డిన్నియున్.
263
ప. అనిన విని మనవృత్తాంత మంతయుఁ దెలుపు మనిన లక్ష్ముణుండు సవినయుం డగు వా
యుతనయునిం గూర్చి యిట్లనియె.
* రామసు శ్రీవసల్లాపము. హా
సీ. దశరథుం డ నెడుభూధవసార్వభౌమున, కర్ర పుత్రుఁడు రాముఁ డమ్మహాత్ముఁ
కతనితముఁడ లక్ష్మణా భిధానుఁడ నేను, బితృవాక్యపాలన వ్రతము నెఱప
రాజ్యంబు విడిచి భూగరవనంబులకు రాఁగ, నారామసతి సీత ననఘ చరితిఁ
261&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3o63lkdb4sryg9jqo8xv4s9hu7dphzm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/104</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214643</id>
    <revision>
      <id>560603</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:04:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము, 101 పటజటిత్వమార్గమున నొక్కఖలుండు, మానవాదుఁడు మేము లేని వెనుకఁ కీ. బర్ణకాలాంతరంబున ఫలపలాశ, జలము లాహారముగ నిష్ఠ సలుపుచుండ వచ్చి కొనిపోయె సతి పులివాతఁ జిక్కు, కొ...'</comment>
      <origin>560603</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5055" sha1="nzyzqmrfwnojpg99c2frlszilo9mz8t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము,
101
పటజటిత్వమార్గమున నొక్కఖలుండు, మానవాదుఁడు మేము లేని వెనుకఁ
కీ. బర్ణకాలాంతరంబున ఫలపలాశ, జలము లాహారముగ నిష్ఠ సలుపుచుండ
వచ్చి కొనిపోయె సతి పులివాతఁ జిక్కు, కొదమలేడి యుబలె వడంకుచును జనియె. 265
&quot;. చనుచో వెదకుచు మార్గం, బున దైత్యుని యంగమచ్చములు గగ్గోని యం
'తని పువ్వుబోఁడి జాణలు, గని వింటిమి పులుఁగుచెప్పఁగా నొకచోటన్.
కే. మఱియుఁ జని యొక్క ఐనదుర్గ రూర్గవీనుఁ, బుణ్యుఁ డొక్కఁడు మేదినీపుత్రి వార్త
లర్కజుఁడు దెల్పు ఋష్యమూకాద్రి కరుగుఁ డనిన వచ్చితి మిచ్చోటి కనమచరిత!.
. నావుడు రంజిల నే సు, శ్రీవుని సచివుండ హితపరి సుతుఁడ మరు
దేవునకు హనుమంతుఁడఁ, గావింపుదు నతనిచెలిమి గలుగతో మీకు.
మత్తకోకిల, వాలిచేత నిరస్తుఁ డై బలువంతలం బడి భానుజుం
డాలి నేలునిజావినీ విలయంబుఁ గోల్పడి సుజ్
జాలి నెవ్వగఁ దూలి క్రమ్మఱఁ జాలువాని విరోధి న
వ్వాలిఁ ద్రుంచిన వానరుల్ గొలువంగ వచ్చు సహాయుఁడై.
266
268
269
270
తే. అతఁడు మీరు సనూనసఖ్యంబు చేసి, కడఁక సాధింపఁగలరు లోకంబు లెల్ల
మీ కరుణ నేన దికక్ర మాక్రమించి, సీతఁ దేఁగల దళకంఠుశిరముఁ దన్ని.
వ. అనిన విని ప్రేమ రామలక్ష్మణు లజ్జగజ్జీపనందను బుజ్జగించి సంశయంబు లుజ్జగించి
సేయు మని పంపఁ బంపకడనుండి హనుమంతుడు సుగ్రీవుపాలికిం జని. 271
3. వారిసృత్తాంత విధులు సర్వమును దెలిపి, వాలితల రెండు పిడుగులు వాలినట్లు
వచ్చి రిత్వ రఖర్వదు ర్వారబలులు, సఖ్య మొనరింతు రము భాస్వత్కుమార!. 279
క. పితృవాక్పరిపాలకుఁ డా, శ్రీ తనక్సలుఁ డతుల సత్యశీలుఁడు సదయుం
డతిళూరుఁడు రఘువీరుఁడు, హతకల్మషుఁ డతిని నమ్మ నగూర మ్మధిపా!.
వ. అని సుగ్రీవునిఁ దోడితెచ్చి నయవిద్యాధాముని రాముని
గనిపించె న్వినిపించి నేలిక గుణోత్కర్షంబు హర్షంబుతో ల
బెనఁచెకో వాలి వధింపఁ గా నభయ మిప్పించె సఖిత్వంబు దా
ల్ప నొనర్చి పనసహ్నిసాక్షిగ నొరుల్ సామిరికి సాటియే?.
273
274
వ. ఇ ట్లగ్నిసాక్షి
గాఁ బగస్పరంబు నమ్మికలు పుచ్చుకొని పొందు చేసి డెందంబునఁ గ్రం
దుకొనుమందానందంబునం దేజరిల్లుచు నొండొరులు చెలంగుచుండి రారఘుకుమారులకు
రవి కుమారుం డిట్లనియె.
రామసుగ్రీవసఖ్యము.
తే. విసుతుండు నేను విసంళమణి వీవు, నీజయంచె తలఁప నాజయంబు
నీపరాభవంబు నాపరాధన మార్య, నగవవలదు మగువఁ దెగువఁ డెత్తు.
&quot;సీ. మనీడ్చి కన్న గదులకోలి లూడ్చి, దీవి దూర్చి రవి గెల్చి భువి పెకల్చి
275
276&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nzyzqmrfwnojpg99c2frlszilo9mz8t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/105</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214644</id>
    <revision>
      <id>560604</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:04:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '102 రామాభ్యుదయ ము నరుల నదల్చి కిన్నరులఁ దెరల్చి కే, సరులలోఁ గరులలో దొరసి యరసి గవులలో చూనిపుంగవులలోఁ బరికించి, ప్రదనదీ జనపదపదవు లరసి సనమున వనధిజీవనముల లంఘించి, పలుదెసల్నలుద...'</comment>
      <origin>560604</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4830" sha1="9ktwrwwqdvgrdv8cdb7sbdn254yz4gp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;102
రామాభ్యుదయ ము
నరుల నదల్చి కిన్నరులఁ దెరల్చి కే, సరులలోఁ గరులలో దొరసి యరసి
గవులలో చూనిపుంగవులలోఁ బరికించి, ప్రదనదీ జనపదపదవు లరసి
సనమున వనధిజీవనముల లంఘించి, పలుదెసల్నలుదెస ల్పొలయఁ జేసి
తే. కీలిఁ గబళించి యాతమ్మిచూలి మించి, శూలిఁ గెరలించి యుగా గ్రహాలి నొంచి
యెందు నున్నను చెత్తు నీయిందువదన, నదన ననుఁ జూడు ముదవన నవలి యధిప!
ప. అని పలికి మఱియు రఘువరము ఖారవిందపునగ పునర్విలోక నానందంబునం
వనరుహా పనూనుం డి ట్లనియె.
చ. దనుజునిబారిఁ జేరి యలతం జనుచో వినువీధి నీదుమా
నిని ఐగ న శ్రువుల్ దొరఁగ నేనును మంత్రులు సిగ్గిరిం జరిం
చునెడ నిజో తరీయము . సొమ్ములు గట్టి మద గ్రసీము పై
చిన నవి దాఁచినాఁడ రఘుశేఖర్! తెచ్చెదఁ గాను కిచ్చెద౯.
దసరుచు
278
279
క, అని యొక గుహకుం జని తె, చ్చిన సొమ్ములు గాంచి సొమ్మసిలి తెలిసి దురం
తనితాంత చింత మనమునఁ, గనికని యవి యన్ని మఱియుఁ గనుఁగొని పలుకు.280
సీ. సహృదయమై యుంట చాలెనే యోగుణ, గ్రాహిముక్తాహారగణములార!
కరము సఖ్యంబున దొరయుట మాని మ త్కాంతఁ బానితిరె కంక ణమ లార !
రవియుంగరపుఁబద్మ రాగం బ నీమద్దు, టొరపుల యువతి నేలొల్లవైతి
లలనపాదంబుల లంకెపాటై యుండి, D C జను నే నూపురమ్ములార!
తే, యనుచు నక్కుసఁ జేర్చు బిట్టలఁత నూర్చు, కన్నుఁ గని నుద్దుకొని కుందు గాసినో ందుఁ
గలసరించును చలవించు బలవరించు, మిట్టిపడు నుత్తరీయ
యంబు మట్టిపలుకు.
క. దాఁకొని రతిసమయంబుల, జోక స్వలిగాడులీను సుంటివి నీవే
యాకాంత సేద దేర్చుదు, నీకుఁ బటాంతరము సనతు నేఁ గానఁ జుమీ.
వ. అని పలుమఱుం బ్రాణేశ్వరిం దలంచి క్రుమ్మరురఘువరుం గనుంగొని.
తే. ధృతిశుచిత్వ మహత్వపతి వ్ర తాత్వ, సత్య సౌశీల్యశ మదమాచారవిధులు
281
282
253
జానకీదేవి సొమ్ములు గాని కావు, సొమ్ము లివి కాంత కని పల్కె సూర్యసుతుఁడు. 284
తే. భూవిభుని కంటఁ గంటను పుట్టెఁ డేసి, తొరఁగ బాష్పాంబుధారలు తుడిచి తుడిచి
నీకు శోకార్తి చెల్లునే వృపనతీస!, యనుచు నూరార్ప రవిసూతి కనియె విభుఁడు.
క. ఏవంక మనము సీతా దేవిని వెదకఁదగు నెవ్విధికా ఖలుని దశ్య
శ్రీవు వధింపుద మీపగ, యేవగ మా న్చెదవు తెలుపు మిపు డినతనయా!!
క నీవంటి టిప్రాణబంధుఁడు, నీవంటిహితో పదేష్ట నేఁగాన నిక్ష
నీవాంఛిత మెయ్యది? యది, కావించెద నడుగు మనుడుఁ గఫివరుఁ డనియెE. :
256
287&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9ktwrwwqdvgrdv8cdb7sbdn254yz4gp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/106</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214645</id>
    <revision>
      <id>560605</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:04:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము. - తారాధిపవదనజ్ రుకు, నారమణితా రాజ్యముక్తా ధనముఁ గొని నాదు ర్వారుఁ డగు శాలిఁ దునుముట, కోరిక యిది నమ్మినందుకు ఫల మధిపా!. ఈ రాముఁడు సుగ్రీవునితో వాలినీజం పెద నని...'</comment>
      <origin>560605</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4554" sha1="1xutx2b1yrt64qp9xo2mlmitm1s0k48" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము.
- తారాధిపవదనజ్ రుకు, నారమణితా రాజ్యముక్తా ధనముఁ గొని నాదు
ర్వారుఁ డగు శాలిఁ దునుముట, కోరిక యిది నమ్మినందుకు ఫల మధిపా!.
ఈ రాముఁడు సుగ్రీవునితో వాలినీజం పెద నని ప్రతిజ్ఞ చేయుట,
చ. అనపుడు రాఘవుండు విని యన్మదమోఘనిజాతి బాణప
క్తిని బలశాలి వాలి బహుదిగ్విజయోద్యమశీలిఁ ద్రుంతు వా
రినభుజశక్తి నేటికిఁ జలింప నిలింపపరంపరల్ నుతిం
పను నినుఁ జేర్తు నీయనుగుభామిని భూమిని భానునందనా!.
103
288
289
వ. అనిన విని యమాత్యులుం దాను ననంతసంతోషంబు నొంది యుప్పొంగి యవ్వాలి
పరాక్రమఁబుఁ దలంచి రఘుసరు గూర్చి దేవతాధిపతనయుండు దుర్జయుండు తత్ప
రాక్రమం బెఱిఁగించెద నవిధరింపు మని యిట్లనియె.
* సుగ్రీవుఁడు రామునితో వాలిపరాక్రమ మెఱింగించుట. ---
ఉ. నాలుగువారిరాను లొకనాఁటనె త్రిమ్మరి వచ్చుఁ గ్రమ్మఱ
శైలము లెత్తి కందుకముచందముగా నెగవైచి నేలకు
వ్రాలఁ గనీక పట్టు సజనంబుగ నేఁగినఁ బ్రెళ్లుదిక్కరుల్
వాలి యజేయుఁ డాజి గెలువంగ సురాసుకు లోప రాతని.
క. కావున నీ విటు నిలిచిను, హాపించరఁ బొంది సునిశితామోఘకరం
బీవేయుము మర్మం బిదె, యా వీరు నధింప రోపు దౌ శుభచరితా!.
వ. అని మఱియు నొక్క తెఱంగు విన్నవించెన సహింపు మని యి ట్లని యె.
తే. ఎదిరి ము నింద్ర సుతుచేత నీల్లిపడిన, దుందుభిః శేబరము నీవు త్రోపఁ దోవఁ
జాలితిన యేని నోపు దవ్వాలిఁ దునుము, లేనిచో నీ బలము నమ్మలేము మేము.
[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]])= రాముఁడు దుందుభిశరీరము నెత్తివేయుట,
క. ఆస సెలవి నవ్వి కాని, 'మ్మని దుందుభికాయ మున్న యచటికి లీల
జని చూచి నిజాంగుష్ఠం, బురఁ గొని పరియోజనములు పోవఁగ మీటెక్.
స. అట్లు మీటిన.
మ. ఇది నే నమ్మ సురేంద్ర నందనుఁడు మన్ హేలాగతి మీటు నాఁ
డుదుపై శోణితమాంస మేదురము నత్యు గ్రంబు నై యుండ ను
న్నది వేఁ డి త్తను ఐస్థిమాత్ర మయి యింతంబోవ దవ్వాలిఁ దు
న్మైద విత్తాళము లేడు నేయుము తెగ నీ వొక్క బాణంబునన్.
మ. అన బాణాసన మెప్పు డందుకొని బాహాశక్తి మోపెట్టి చం
Tఁ దీని యే
డనిశాతాస్త్రము శారిఁ గూర్చి
బిట్టు
190
291
292
293
294
295
296
29&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1xutx2b1yrt64qp9xo2mlmitm1s0k48</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/107</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214646</id>
    <revision>
      <id>560606</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:04:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '104 రామాభ్యుదయ ము 298 నీన నత్తాళము లేడునుం దునిమి యచ్చెంతజ్ గిరిం గాఁడి మే దీని భేదించి రసాతలం బొరసీ యేతెంచె విభుకా డానుఁగన్. తే, తాళ్లు దెగ రావణాదిశా శ్రవులయాండ్ర, త్రాళ్లు దె...'</comment>
      <origin>560606</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4880" sha1="qedtac4a65jlgpe4or5xscn19nluqca" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;104
రామాభ్యుదయ ము
298
నీన నత్తాళము లేడునుం దునిమి యచ్చెంతజ్ గిరిం గాఁడి మే
దీని భేదించి రసాతలం బొరసీ యేతెంచె విభుకా డానుఁగన్.
తే, తాళ్లు దెగ రావణాదిశా శ్రవులయాండ్ర, త్రాళ్లు దెగు నిట్టుల నెడుచందమున నంత
మలి దొన చొచ్చె రఘు వీనవరశరంబు, శరము కొన చేకు టెందు నైజంబు కారి?,
న. అప్పుఁ డాకాఘవామోసునిశిఖంబువు వరాళంబులు ముత్తాలంబు - నగుపప్తకాలంబు
లుం దురిసినం జూచి యద్భుతానందపరవశత్వంబున.
క. రంజిలి యంజలి చేసి ధ,రం జాగిలి మ్రొక్కి నిలిచి రఘువం! యపరా
జూడుము కృప ననుఁ డెలి, యంజాలఁగ నైతి నీమహామహిమ మహా!.
క. నావుడు రఘుపతి విని సు, గ్రీవుని లాలించి చనుము కిష్కింధ కట
నీవెంటనె దరుడెంతుము, వేవేగమె చాలి నరికి వెడలింపు మిఁకన్.
~*~*= సుగ్రీవాదులు కిష్కింధను జేరుట. -
వ. అని సకలసేనాసమేకంబుగా సుగ్రీవునిం బనిచి తాము నంత వెనుకొని చని.
శా. దుష్కీర్త్యార్జనశాలి వాలి సహజ ద్రోహిజ్ వధింప సమి
న్నిష్కంపాతకు లా శ్రీర్ణోద్ధరణనిర్జి ద్రుల్ జగ జైత్రధా
లా
నుష్క స్వాములు రామలక్ష్మణులు ధన్యుల్ సత్యసంపరనుల్
కిష్కింధానగరంబుఁ జేరి యొకచక్కి న్నిల్చి యున్నంతట
* వాలి సుగ్రీవ యుద్ధము. --
300
301
302
303
304
వ. అవ్వ డ ప్రతి ప్రాకారనలయతోరణావిస్కా ర పరిష్కారం బగు కిష్కింధాపురద్వా
రంబు చేరి యుద్ధీవుం డగుసుగ్రీవుండు ప్రళయకాలకాల గ్రీ వహుంకారధిక్కార
భూరిభై రపరసంబున భూనభోంతకాళగోళంబు ఘూర్ణిల్ల నార్చుచు నిలుస నమహా
ధ్వని విని రోషా వేశారుణముఖుం డగుచు వాలి వాలినకడింది పిడుగువాలినవిధం బున
దిక్కులు ప్రక్కలై యురులు నర్చుచుం దాఁకె నప్పు డిరువురుం జరణఘట్టనా
చరణంబు ధరణీ ప్రక్క దలఁ బటుభుజాస్ఫాలనంబుల ఖగంబులు మృగంబులు కందు
మించై పఱన నొండొరున కనలు కనుంగొనలఁ గొనలు సాగువిస్ఫులింగంబులు మేఘ
సరణి ధరణిం గబళింపఁ జలింపక కదిసి యశని సమముష్టిఘాతంబులు నిశితవిశిఖసఖ
నఖముఖంబుల నడంచుచుం జించుచు నొందుచు రక్తధారాపాత్రంబు లగుగా
త్రం
బులు దొరసి మఱియును.
క. గిరిగిరియుజ్ గిరికరియుక్తా, హరి హరియుకో బలెఁ బెనంగ నల్లన నృపుఁడ
య్యిరువురరూపులుఁ జూపులు, నరసి పరస్పర విమర్శనాదక్షుం డై.
క. అతఁ డీతం డితఁ డాతం, డతఁ డీతం డనుచు నింద్ర జార్కతనూజా
కృతు లొక్కరూపుఁ గావున, మతిఁ దెలియక ఎప్పు డేయ మానె విభుండున్.
305
306&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qedtac4a65jlgpe4or5xscn19nluqca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/108</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214647</id>
    <revision>
      <id>560607</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:05:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము, 15 105 308 - 309 310 : పొరిఁబొరిఁ బెనంగి యాదిన, కరసూనుఁడు వాలిచేత గా నింబడి ని ర్భరరక్తసిక్తతనుఁ డై', యరిగి రఘూత్తమునిఁ జేరి యపు డి ట్లనియెజ్.. 5. నను వాలి చావ నడిచిన, వెనుక ఫల...'</comment>
      <origin>560607</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4727" sha1="ioc1e85ks9rhtls2g26xu6pot1s03c5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము,
15
105
308
- 309
310
: పొరిఁబొరిఁ బెనంగి యాదిన, కరసూనుఁడు వాలిచేత గా నింబడి ని
ర్భరరక్తసిక్తతనుఁ డై', యరిగి రఘూత్తమునిఁ జేరి యపు డి ట్లనియెజ్..
5. నను వాలి చావ నడిచిన, వెనుక ఫలం చేమి నీకు? విక్రమరూఢా
మును గలుగ వాలిఁ జంపిన, వినుఁ జెందుంగాక కీర్తి నృపవర! యనుడు.
శ్రీ. కరచరణసఖముఖాడీ, స్వరశిరములు నురుము నరయ వాలికి నీకుజ్
సరిగాన నమోఘము నా, శరమేయం జాలనైతి సైఁపు కపీంద్రా !.
5. అని లక్ష్మణునిచేత నఱుకళా గుఱుతుగా నొక్క గజపుష్పమాలికం గీలుకొలుపం గా
వించి రవికుమారపునస్సంగరోమ్ముఖుండ వై పొమ్ము భయంబు వలవడు రయంబున
జయంబు గాంతు పనిని సంతసిల్లి యుద్ధసన్నద్ధుండై చని మఱియు సమరంబునకుం
బిలువ సెలవిఁ బాఱ నవ్వి యవ్వాలి యాలంబు సేయ నేతేరఁ దా రామఃఖః శిముఖులు
- జగదేకళూరుం డగురఘువీరుండు నీతమ్మునకు సహాయుండు బలుద్విరోధంబు నలపదు
చనకు మని హితంబు నాలుక నఖర్వదోర్గర్వదుర్వారుం డై వచ్చి తాఁకి యప్పతంగ
పుత్తు నొప్పించిన నది తననొప్పిగాఁ గనుంగొని యతని నొప్పింప మహాళ శాసనంబు
మోపెట్టం దొడంగె నయ్యెడు.
* వాలి వధము. ఈ
నీ కలగుండుపడి కుందెఁ గులమహీధరపంక్తు, లాకులపా టొండె నఖిలతరులు
కలఁగి భంగము నొందె జలరాసు లేడును, దల చూపఁ డయ్యె నక్తమ్మి చూలి
పృథ్వీతం బెల్లఁ బెల్లఁ గడంగా, నతిమలినం బయ్యె నంబరంబు
5311
తలయేఱు దాల్చి గట్టులు పట్టె నగధన్వి, ఫణినాయకుఁడు గూఢపదము నొందె
తే. దిక్కరులు మూలమూలలఁ జిక్కి మ్రొక్కె, ధరణిచక్రము దిద్ది రఁ దిరిగె నపుడు
వాలిని గుఱించి రాఘవేశ్వరుఁ డమోఘ, 'సాయకము వింట సంధించి వేయఁ బూన.
వ. ఇట్లు ముల్లోకంబులు తల్లడిల్ల నొక్క తరుషండంబు మఱుంగున మొఱంగి యేపునం
దూపు సంధించి.
.క. కీలి ప్రతాపశాలిజా, వాలిజ జితదానవాలి వాలినతనయా
భీలకరచంపక ప్రస, వాలిం గారింపఁ దూలి యవనిం గూలెజ్,
ఉ. ఏసి విభుండు డగ్గఱిన నింద్రతనూభవుఁ డిట్లు పల్కె వేఁ
జేసిన ద్రోహ
హ మేమి రఘుశేఖర! బల్విలుకాఁడ వౌదు నీ
వానీయు వన్నె నేఁడు గనవచ్చె బుధుల్ గొనియాడ సత్యసం
ధాసవయత్వశాలి పని నమ్మితిఁ గా నిను నెమ్మి నావుడు.
క. ఆనుజన్మ విధూగమనం, జొనరించిన ద్రోహీ సగుట నోర్వక నిన్ను
గను గ్రామి సంహరించిన, ననుఁ జెందు నె దుష్కృతంబు నగ ధరతిలకా!.
14
318
314
315
316&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ioc1e85ks9rhtls2g26xu6pot1s03c5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/109</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214648</id>
    <revision>
      <id>560608</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:05:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '106 రామాభ్యుయియి డి వ. అనిన విని రఘునందనులకు సంక్రందననందనుం డి ట్లనియె. తే, ఆహనంబున నీళ రాహతిని వ్రాలి, నందుల కొకింతవగన నాయిందుముఖికి నగన రాజ్యంబు చనుటకు వగవ సగతు, నంగదుని కంచ...'</comment>
      <origin>560608</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5057" sha1="emss8mwpd3bqa0obpo2pc3pwn434qev" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;106
రామాభ్యుయియి
డి
వ. అనిన విని రఘునందనులకు సంక్రందననందనుం డి ట్లనియె.
తే, ఆహనంబున నీళ రాహతిని వ్రాలి, నందుల కొకింతవగన నాయిందుముఖికి
నగన రాజ్యంబు చనుటకు వగవ సగతు, నంగదుని కంచు సుతునిఁ జేరంగఁ బిలిచి.
ఉ. అంగదలేక నిన్నహరహంబును సంకతలంబుఁ జేర్చి పా
యంగద యౌవరాజ్యనిధి వై యలరజ్ నినుఁ జూడనియ్యఁ డా
యెంగద దాయఁ గూడి విధి యివ్విధి నీ కిఁకఁ దండ్రి ప్రాపు వో
యెంగద వాలి నేఁడు పడియెంగద యంగద! దోర్బలాంగదా!.
317
319
న. అని నగచి వగచి శ్రతికటు ప్రాయ న్యాయనిష్ఠురంబులు గొన్ని పలికి రామచంద్రున
కయ్యింద్ర తనయుం డి ట్లనియె.
క. శోభిలు సంగదభరణం, బాధరణము నీకు నిలుపు మస్మద్వంశం
భాబానుసూతిచేతికి, నాభాగ్యపుఁబట్టి నిమ్ము నరనాథమణీ! .
320
321
న. అని పలికి మదీయ హృదయకీలితవిశిఖవ్యథం బ్రాణంబులు నిలుపం జాల బాణంబు
పెకలింపుము భవత్పాదపద్మ సాన్నిధ్యంబునం దనువు దొఱంగి కృతకృత్యుండ నగురు
ననియును సుగ్రీవునిం జేరి వెనుకటి మత్కృతాపరాధంబులు సహించి యంగదుఁ
గటాక్షించి రక్షింపుము రామలక్ష్మణ చరణారవింద సేవానిర్ణిద్రుండవై సుఖంబున నఖిల
రాజ్యంబు సేయు మనియును బ్రియంబులు నలికి రఘువర ముఖవిలోక నైకాగ్రచిత్తం
బునం బ్రౌణాశుగంబులు వదలి ముక్తుం డయ్యె నయ్యవసరంబున.
క. శ్రీరాముఁడు నయధాముఁడు, తారాశోకంబు నంగదవిలాపంబు
వారింపుచు లాలింపుచు, వారక సౌమిత్రి కుత్సవం బుగఁ బలికెన్.
- సుగ్రీవపట్టాభిషేకము.
.శా. సీతా న్వేషణకార్యయత్నము దగం జేయంగ శీఘ్రంబ సం
ప్రీతిం దత్కపిరాజ్యలక్ష్మీ కిట సుగ్రీవుం బ్రతిష్ఠించి ప్ర
ఖ్యాత శ్రీ ఁ దగ యౌవరాజ్య యుతుఁగా నయ్యంగదు న్నిల్సి ర
మ్మా తీవ్ర క్రియ వారిఁ దోడుకొనిపొమ్మా ప్రోలికిజా లక్ష్మణా !.
322
323
324
న. అని యనుజు నియోగించి సుగ్రీవునిం గనుంగొని తపోధన ప్రకారంబుఁ బూనిన నాకుఁ
బట్టణంబు సొర నుచితంబుగాదు సౌమిత్రి న్వినుకొని చని పట్టంబు గట్టుకొమ్మ పొమ్మని
పనిచిన లక్ష్మణుండు కిష్కింధానగరంబు వివిధరత్నతోరణనిచి త్ర శృం గారరచనావి?
పంబుల నలంకరింపించి హనుమత్ప్రముఖ ప్రధాన నిఖిలవీర వానర సమ్మతంబుగా నమిహి
రసుతునకు నఖిలకపిరాజ్యపట్టాభిషేకంబు గావించి యౌవరాజ్యంబునకు సంగదుం
బ్రతిష్ఠించి దుష్టని గ్రహశిష్ట పరిగ్ర హంబునఁ బట్టణంబున సుగ్రీవాజ్ఞ నడసంగట్టడఁ
జేసి మరలి లక్ష్మణుండు రాఘవేశ్వరుం డున్న యెడకు నపూర్వమణిమయాభరణసము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>emss8mwpd3bqa0obpo2pc3pwn434qev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/110</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214649</id>
    <revision>
      <id>560609</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:05:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము. 107 స్తవస్తూపాయనపూర్వకంబుగా నక్క పివీరుం దెచ్చి కానిపించిన నతండును బరమా నందంబు డెందంబున సందడిగొనఁ బున పున, ప్రణామంబులు చేసి యి ట్లనియె. à. ఆమఘ వాత్మ జన్మ నొకయమ...'</comment>
      <origin>560609</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3503" sha1="kwfqilpswxqcm8hongj2azddxr9vo6l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము.
107
స్తవస్తూపాయనపూర్వకంబుగా నక్క పివీరుం దెచ్చి కానిపించిన నతండును బరమా
నందంబు డెందంబున సందడిగొనఁ బున పున, ప్రణామంబులు చేసి యి ట్లనియె.
à. ఆమఘ వాత్మ జన్మ నొకయమున దిమునఁ గూల నేసి నా
భామిని భూమి నిచ్చితివి పల్కు ను బంతము సంఘటిల్లె నీ
వేమికొఱంత లేనికృప నీఋణ మే క్రియఁ దీర్చుకొందు? నిం
కేమని యందు నీమహిమ ?
యెవ్వరు
నీసరి రాఘవేశ్వరా!.
- 326
౫. అని కీర్తించిన రవికుమారుం బరిరంభణంబున గారవించి పొము సుగ్రీవ! రాజ్యరక్షణ
విచక్షణుండవై సుఖం బుండుము శరత్సమయంబున రమివ్వరా కాలంబు మాల్యవ
ద్గిరివాసంబునం గడ పెదము జనకతనయా న్వేషణక్రియాభారంబు నీయది సు మ్మని
బహూకరించి వీడుకొలిపి చని తేద్దిరిపరిసరంబుల విహరింపుచుండె నంత.
* ఆశ్వాసాంతము.
క. రామాజనపనమాధన!, రామాయణ భాగవత పురాణ శ్రవణ
ప్రేమరసవివశ హృదయ, స్థేమా! యుద్దామభోగజితసు త్రామా!.
క. శరధిపరీతధరాతల, పరిరక్షణదక్ష! ప్రధానలా కు! నిజా
జిరవిహరద్బంధురసం, ధురలక్షా! కందనోలిదుర్గాధ్యక్షా!. •
చ. వితతీయకోవిలాసనిధి! విప్రవివాహవనీ తటాక దై
వలేనిలయానవద్య సుతవర్గ యశస్కర కావ్యసప్తసం
తతికలనాకృతార్థ ! వనితా జనతా మకరాంక ! విక్రమా
న్విత! యవనీపశేఖర! పనీ పక నీ పవనీ పయోధరా !.
327
328
329
330
గద్యము, ఇది శ్రీమదొంటిమెట్ట రఘువీరళతనిర్మాణ కర్మ రోజగ దేశ ఖ్యాతిధుర్యా య్యలరాజు
తిప్పయమనీషి పర్వతాభిధాన పౌత్తాక్క యార్యపుత్త పరిశీలితసమిద్ధ రామాను జమత
సిద్ధాంతకర్మ ముమ్మడివరదాచార్య కటాక్ష వీక్షా పాత్ర హృదయ పదాధిష్ఠిత శ్రీ రామభద్ర'
రామభద్ర కవి ప్రణీతం బై నరామాభ్యుదయమహా ప్రబంధంబునందుఁ బంచమాశ్వాసము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kwfqilpswxqcm8hongj2azddxr9vo6l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/111</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214650</id>
    <revision>
      <id>560610</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:06:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రామా భ్యు ద య ము భారతీధరాబ్దా ష ష్ఠాశ్వాసము. క్షీ భవనీ కృతకటాక్ష జిహ్వాంచల బా హాభాగ ! దయాంభోరుహ నాభా ! గొబ్బూరినర సనర నాథమణీ !. వ. అవధరింపుము తదనంతర కథా విధానం బెట్టిదనిన. * వర్ష...'</comment>
      <origin>560610</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3329" sha1="kl18olbasxwuf8iwvv61b284ozhmbd4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;రామా
భ్యు
ద య ము
భారతీధరాబ్దా
ష ష్ఠాశ్వాసము.
క్షీ భవనీ కృతకటాక్ష జిహ్వాంచల బా
హాభాగ ! దయాంభోరుహ
నాభా ! గొబ్బూరినర సనర నాథమణీ !.
వ. అవధరింపుము తదనంతర కథా విధానం బెట్టిదనిన.
* వర్షర్తువర్ణనము.
క. ధరణీతనయా న్వేషణ, కరణోద్యోగానురోధ కంబై యంత
దెరుసరుల కాలిసంకెల, యరుదెంచెజ్ వాన కాల మాభీలంబై.
కప్ర
తే. బ్రహ్మ తన చేయులోక ప్రపంచమునకుఁ, దారతమ్యంబుఁ దెలుపంగఁ దలఁచి యొక్కొ!
సూటి మింటికి నేలకు సూత్ర పట్టి, వీఁక నీరంధ్ర ధారాళవృష్టి గురిసె.
ను. రటదంభోధరమాలికల్ మలసె ఘర్మ ద్రు ద్విపేంద్రంబులై
పటుసంభో ళికృశానుధూమతతు లై ప్రావృట్పరి వ్రాడ్జటా
చ్ఛటలో నా మెఱసెక్ మెఱుంగులు దివి సంస్కర్త వేళామహా
నటచూడాహిఫణా సహ స్రమణి సందర్భ ప్రభాచాతురిన్ .
}
2
3
4
5
తే. మెఱుఁగుతఱిత్రాడు పెనఁకువ మించుమొగులు, చాలుకవ్వపుమల మరుచ్చయము చేత
భ్రమణమొందించి నూత్నమౌనమృత మార!, వినుకడలిఁ గల్గఁ జేసెఁ బ్రావృణుకారి. 6
తే. క్రొమెఱుఁగుఁదీఁ గె తళుకులకమ్మపసిఁడి, కొడుపుతాఁకుల ఘూర్ణిల్లె ఘోరభంగి
దర్పకోద్దండదండయా శ్రీ కునుబోలె, భూరితర మేఘమాలిక పేరి భేరి.
తే. సాగరవిపంబు గ్రోలి ధూర్జటియుఁబోలె, నాత్రి విక్రమగతి దేవి నా
నా క్రమించి
వీధియుబలె నాదిసృష్టి కావించి కాఱు, మొగులు దలఁపించినపుడు త్రిమూర్తిమహీము.
మ. స్థిరమైత్రిం దనవారిలోఁ గలయిక క్షీరంబులుండం బర
స్పరభేదం బొనరించు నందుఁ గలహంస శ్రేణులం జండభీ
కరఘోషంబున ధిక్కరించి కడుఁ గిన బోలె నర్థోపలో
త్కరపాతంబున బీట్టు పాఱ నడఁచుకో చాలా
భ్ర సందర్భముల్.
7
9&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kl18olbasxwuf8iwvv61b284ozhmbd4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/112</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214651</id>
    <revision>
      <id>560611</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:06:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'షష్ఠాశ్వాసము, కే. మేఘరాజులు సరసత మీఱఁ దమ్ముఁ, దరళ విద్యుల్లతాదీర్ఘతరకటాకు వీక్షణకలాపములు గారవింప నలరి, నెమ్మి నర్తించుఁ బురివిచ్చి నెమ్మిగములు. క. కాలరసవాది మొగులం, కాలాక...'</comment>
      <origin>560611</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4557" sha1="9v611gr204obm4ifbozz40ssojgv6sw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;షష్ఠాశ్వాసము,
కే. మేఘరాజులు సరసత మీఱఁ దమ్ముఁ, దరళ విద్యుల్లతాదీర్ఘతరకటాకు
వీక్షణకలాపములు గారవింప నలరి, నెమ్మి నర్తించుఁ బురివిచ్చి నెమ్మిగములు.
క. కాలరసవాది మొగులం, కాలాకృతిఁ బొదలుచదలు గవిఁ బవిశిఖివా
తూలధమనీ ముఖంబునఁ, గ్రాలించి మెఱుంగుఁబసిఁడిఁ గనె రససిద్ధిన్.
చ. సమయకులాలుఁ డగ్గగనచ క్ర తలంబున నంబురాశి పం
కము గొనివచ్చి యొక్కొ పొసఁగజ్ మఘవాయుధదండ మంది యం
దముగ నవా నా భ్ర కుంభము లొనర్చె రసజ్ఞుఁడు గాఁడె వాఁడు లో
కము లెఱుఁగం బయోధరతఁ గాంచుటయున్ గలిగించె వానికిన్.
వ
శా. ధారాశుద్ధిఁ బ్రసిద్ధి గాంచి ఘనశబ్దస్ఫూర్తి వర్తిల్లఁగాఁ
దోరం బైనరసస్థితి దరళవిద్యున్మాలి కాలక్షణో
దారంబై కవిసేవ్యమా వనమయూరారూఢిఁ బ్రాపించి న
క్షారంభంబు ప్రబంధమ ట్లఖిలపద్యా క్రాంత మయ్యెం డగన్.
తే. పడియె నడగండ్లు నింద్ర గోపములుఁ గూర్మి
మనివిభుఁడు క్రొమెఱుంగుజవ్వనిఁ బెనంగఁ
బన్న సరమున సడలి పైపైని రాలు
విమలముక్తాఫలాబ్జ రాగము లనంగ.
లా
చ. చెలువునఁ గాఁకఁ బైకొను శుచిప్రియుఁ బాయుటఁ జేసి వేదనం
బలె మలినాంబరాంతలును బంధురనర్షమిషాశ్రుధార
కుల నిబిడోర్జి తళ్వసనగుంభనలు బరిల్సీ తార కా
వళులును నై జడప్రకృతి వర్తిల నుండిరి దిగ్వధూమణుల్ .
ఉ. సారపుసోగక్రొమ్మైఱుఁగుసంపఁగిపువ్వులదండపిండు చే
కూరినతోరపుంజిగి మొగుల్ దురుముం బస నుల్లసిల్లు ది
జ్నాగుల తారహారములుగాఁ దలఁపించె నిరంతరాంబుము
ధార అనర్గళారతి సదా సకలాశయముల్ దలిర్పఁగన్.
క. గగనాంగనమణిదీపిక, లగుచు దివాసకుల కింపు లగుసంపఁగి శ్రీ
మొగడసరు లగుచుఁ దగుఁ బలు, వగ మెఱుఁగులు కాల భైరవజటాచ్ఛటలై.
సీ, హరిహయాయుధ రేఖ లను గడల్ వేయించి, యలము ధారారజ్జువులు, బిగించి,
జలదంబు లనునీలివల 'లెల్లెడల నిల్పి, వివిధగర్ణావాద్యరనము గొల్పి
రేప మిఱఁ దటిన్నటీపం క్తిఁ బ్రేరించి, కోపుగా మెఱుచులు గొనఁగఁ జేసి
సరసుల కొకసోంపు సంధిల్లఁ గావించి, పెక్కు దిక్కులవారిఁ బెంపుఁ జేసి
తే. యలరెఁ దొలకరితఱి పేరియాటవాఁడు, మాటు వాటిల్ల వలరాచ మెచ్చువడసి
పథికజనమానధనము లపొరలీలఁ, గొల్లలాడెను భువనంబు లుల్లసిల్ల..
109
10
11
12
13
14
15
16
17
18&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9v611gr204obm4ifbozz40ssojgv6sw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/113</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214652</id>
    <revision>
      <id>560612</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:06:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '110 . రామాభ్యుదయము పి. ఇట్టి దుర్ధర్ష వర్షాగమసమయంబున జనకతనయా నియోగ వేదనాదీనదీన మానసుం డై రఘువరుండు సౌమిత్రి కి ట్లనియె. -= రాముఁడు సీతావిరహతప్తుఁ డగుట, క. వానల సీతా విరహీద, వానల...'</comment>
      <origin>560612</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4605" sha1="actigp1s08wt9t0nt1hk5vr55ucsp4f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;110
.
రామాభ్యుదయము
పి. ఇట్టి దుర్ధర్ష వర్షాగమసమయంబున జనకతనయా నియోగ వేదనాదీనదీన మానసుం డై
రఘువరుండు సౌమిత్రి కి ట్లనియె.
-= రాముఁడు సీతావిరహతప్తుఁ డగుట,
క. వానల సీతా విరహీద, వానలసంతాప మంతకంతకు అధికం
19
20
లైనది శమింప దించుక, యైనఁ దాటిర్వహ్నియుతము లౌటని చెపుమా.
తే. లీల నీ ప్రావృడాగమ
వేళయందు, నిండు జాబిల్లి పండు వెన్నెలలు మింట
నెడ సిడాలఁ గాయ నది కంటివేకరంబు, మొగులు విరియెండనలెఁ దాపమునఁ దెరల్చు.
తే. అకట! నాకిపు డొక్కపర్షాగమంబె, పెక్కువర్షంబు లై తోఁ చె బీరువోయె
నొప్పు పస యింక సీతా వియోగదావ,దహన మేమిటఁ జిల్లాఱుఁ దలఁపు మనఘ!
ఉ. ఝంకరణంబు సల్పు మరుసైన్యములట్ల కదంబమారుతా
ఢ్యంకరణంబులై యహరహంబును బాంధమనోభిమానన
కరణంబులై ఘనఘనాఘనముల్ పొగ రక్కి కేవలాం
ధంకరణంబులై బహువిధంబుల మబ్బులు గొల్పుఁ గంటివే.
23
వ. అని మఱియు వియోగ వేదనకుం గాక కద్వదమవగ్వి రేఫజాతశీతవాతపోతశుక నికర
ముహుర్ముహుశ్చంద్రి
కామిషవిషోద్గారికై రవ
ప్రియ ప్రముఖ ప్రసన విశఖాప్తసైన్యం
బుల గుఱించి దైన్యంబున ని ట్లనియె.
-~-= చంద్రాద్యుపాలంభము,
తే. ఏల ప్రేలెదు తేఁటి! యింతేటికలుగ?, సం శ్రీ తలసన్న గాలి! యోసన్న గాలి!
చెల్లునే రోషరసమింత చిలుకఁ జిలుక!, సారెఁ గుందింపఁ జందమా చందమామ!.
క. పవనా! పరిచితనననీ, పననా! నా కీవు ప్రాణపద మౌట దలం
పన నారతమును నీ పెం, పవనారూఢంబు తాప మణఁగింప వనా !.
క. అనిలుండ నయ్యు నయ్యో!, చనునే యిల 'మెలఁగ నంబుజముఖీయుతులే
జనులకడ? సుడియవేలా, నను నేచెద వింతచలమునం బవమానా !!
24
26
27
తే. జగతీఁ బొడమించి నంబుజాసనుఁడ వైతి, సకలభూచక్ర విస్ఫూర్తి సమయఁజేయ
నై తి సోముఁడ వైన నేమాయెఁ జంద్ర, విధుఁడ వేలైతి పోషించువిధము లేక ?.
వ. అని వేఁడి వేఁడివెన్నెలకాఁకకు సైరింపరాక రాకామృగాంకునిం దేణి కనుంగొనం
గనుంగొని యనుజునకు నాద్యుమణికులమణి
29
తే. గరముతోఁబుట్టు గుటనో కలుపవిందు, కందు దనయందుఁ దాల్చె లక్ష్మణకుమార!
యది కళంకంబు గాదయా యనఘచరిత!, యతనితో నుండు నొక్కలేడనవిభుండు.
తే. నీక నెలయింపవచ్చి నా చేతఁబొలియు, మాయలేడి నిశాకరుమఱుఁగుఁ జొచ్చి
యిపుడు పగఁ దీర్చుకొనవచ్చె నేమొకాక, యేమిచేసితి లాఁతినే సోమునకును!. 31&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>actigp1s08wt9t0nt1hk5vr55ucsp4f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/114</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214653</id>
    <revision>
      <id>560613</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:06:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పంచమాశ్వాసము. . ఇ 111 వ. అని యుల్లంబున నాయల్లకవ్యవస్థం బురపురం బొక్కి యాక్కో మలశ్యామలఘనఘ నా పఘునుం డగునక్కాకుత్ స్థాన్వయఘునుం ఉత్తఱిం గురి యునిఖలనీరంధ్ర ధారాళ కంబునకు లోఁ గ...'</comment>
      <origin>560613</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4344" sha1="96v3ski1rccd1spkq91a49g4sfr7ocj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పంచమాశ్వాసము. .
ఇ
111
వ. అని యుల్లంబున నాయల్లకవ్యవస్థం బురపురం బొక్కి యాక్కో మలశ్యామలఘనఘ
నా పఘునుం డగునక్కాకుత్ స్థాన్వయఘునుం ఉత్తఱిం గురి యునిఖలనీరంధ్ర ధారాళ
కంబునకు లోఁ గుచు నమ్మహామహీధర గుహాగృహాంగణంబులు వసియించియు విరహ
వేదనా విషాదజనితనిజబాష్పధారావర్షంబునఁ దోఁగుచుఁ బుడమి ముద్దరాలిచూలిం
దలంచుకొని కృశించు చున్న సమయంబున శారదాగమం బేఁగుదెంచె నిత్తెఱంగున.
శరదృతువర్ణనము. 44-
+8
33
తే. చెదరి దశకంధరోదీర్ణజీవనంబు, పొలియు నీ చందమున నంచుఁ దెలుపుకరణి
జీవనముఁ బాసి వెల వెల్లనై వసించె, బంధురము లైన మేచకకంధరములు.
తే. అలశరత్కాంతదిగ్వయస్యలును దాను, విశ్ను తొలఁకులఁ గ్రీడించి వెడలి కదలఁ
X న్ని యెండలఁ దలయార్చి కట్టుకొత్త, మడుఁగు లన మించె శుభ్రా భ్ర మండలములు.
క. దిక్కు లతికోమలాతప, భాక్కులుగాఁ దెలిమొగుల్ సభళ్ళీకి నవ
స్రక్కులు గాఁ జేయుచుఁ దన, దృక్కుల కింపై ఘనాంతదీధితి దోఁచెన్.
క, శర కాండజడిమ దక్కక్, శరకాండ మఖండ కాంతి సంపద నింకర్
శరదాగమంబు వోనక్, శరదాగమ మివుడు మించె జనరంజనమై.
౪. కనుపట్టె శారదాగతి, వనరుహజాత ప్రసాతవర్ధనమై మో
హన రాజహంస విహరణ, మొనర సరసులకు జడిమ యుడిపోనంగ
35
36
37
వ. ఇట్లు శారదాగమం బేగుదెంచుట గాంచి యపుడు హృదయపద్మాధిష్ఠిత శ్రీమంతుం
డగుహనుమంతుండు భానుసూనుపాలికిం జని ఁరుతని కి ట్లనియె.
* సుగ్రీవుఁడు సీతను వెదకింప నీలున కాన తిచ్చుట. *
క. సుగ్రీన! సమయమయ్యె ద, శగ్రీవు జయింపఁ దడియఁ జను! తాగా
సుగ్రీవాసుఖస క్తి గ, రగ్రీవనిభుండు సుమ్ము రఘుపతి కినుకన్.
ఉ. రాముఁడు సత్యసంధుఁడు దురంతపరాక్రమశాలి యాగుణో
ద్దాము దయాఢ్యుఁ గొల్వక కృతఘ్నత వీడ్కొనఁ జన్నె? యారఘు
గ్రామణి నీకుఁ గూర్చినయకారణబంధుఁడు గాఁడె? లోకర
'క్షామణి గాఁడె? సీత వెతకం గపివీరులు సంపఁజెల్ల దే?.
చ. అనవుడు వాయుసూతి పరమా పనచోనయరీతిఁ బ్రీతి నూ
నినమతి నాలకించి యట నీలుని నీతివివేక కార్యశీ
లునిఁ గని జానకి౯ జగములో వేదకంగఁ జనం వీరుల
బనువు మటంచు సౌరి నిజభామిని చెంతకు నేఁగె నంతల
38
39
40
41&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>96v3ski1rccd1spkq91a49g4sfr7ocj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/115</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214654</id>
    <revision>
      <id>560614</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:06:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '112 రామాభ్యుదయము { } రాముఁడు సుగ్రీవు ప్రమత్తతకుఁ గోపించి లక్ష్మణుఁ కంప న. రామచంద్రుండును దుస్తరంబు లగునిరాగ మది ఐసంబు లొక్క చందంబురం గడపి యొక్క నాఁ వగ్గిరీంద్ర కందిరమంది రా...'</comment>
      <origin>560614</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5362" sha1="dwo1uqxtxoftr02lvj4l5hvhswbtutj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;112
రామాభ్యుదయము
{ }
రాముఁడు సుగ్రీవు ప్రమత్తతకుఁ గోపించి లక్ష్మణుఁ
కంప
న. రామచంద్రుండును దుస్తరంబు లగునిరాగ మది ఐసంబు లొక్క చందంబురం గడపి
యొక్క నాఁ వగ్గిరీంద్ర కందిరమంది రాళిందరమ్య ప్రదేశంబున నిల్చి యాకాశావకాశ
ప్రభావిశారద నీరద శ్రీ నిరీక్షించి భూమితనయ లేమికి దుస్సహవిరహవేదనం గుంది
లక్ష్మణుం జూచి సత్స! కుత్సితమనస్కుండై భాస్కరకుమారుండు రాక మసలెనాకార!
తారాతారాధిపముఖీలికుచకు చక్రీడా సుఖాయత్తప్రమత్తచిత్తవృత్తిం గృత్యం బెఱుం
Xక మొఱంగీరాక జునింగినం బోవిడుతు సె కటకటా! యప్పడచు కపి మఱచె నొక్కొ!
తనకోరిక తీరికలుగొన సఫలంబుగాఁ జేయుట కాని మిత్తెఱంగువు మద్వాక్యంబు
నచ్చుఱుకుమినుకు తేఱనికొడుకుకడకుఁ జని నయభయరసంబు లొలుకం
బలుకు. పలికినం గనక వినక రాక యొద్ధారంబు లొడ్డెనేవి మున్ను తన్ను మన్ననఁ
గొని పడనిపాటులం బఱచునురుచిర ప్రతాపజ్వాలి వాలిం దూలించి యతని జీవాని
లాలిం గ్రోలి తనివి సాలకున్న మన్ని శితవిషమాశుగ నిషంబులకు నొప్పింతు ననుము.
చను మన మహా ప్రసాదం బని లక్ష్మణుం డా క్షణంబ యక్షిణబాణబాణాసనతూ
ణీరధారి యై ప్రళయ వేళాఫణిగై వేయజా గ్రడు గ్రా గ్రహంబునం జనిచని కిష్కింధా
పురద్వారంబు నిర్ణిరోధుండై దఱియం జని నిజదురాలోక భీకరమహామహో విభవం
బునకు వెఱచి పంచి ఐరణరక్షక ప్రముఖనిఖిలబలీ ముఖులు విముఖులై గురుకరు వ్రాత
భీషణపాషాణపాణులై కలగుండుపడ నార్చి రోపావేశంబునం బేర్చి చొచ్చి ప్లవగ
రాజునగరి మొగసాల మ్రోల నిలుస నలయలబలంబు విని యంగముండు వెడలి వచ్చి
యంతః పురంబునకుం జని పఠేంసూరికిం బ్రళయకాలాంతకుండునుం
బోలె ముంగిట రఘువం ప్రేరితుం డై తదనుజుండు వచ్చి నిలిచియున్నవాఁ డిక్క పికు
లంబు నేఁటితో నిశ్శేషంబు గాకుండ నమ్రుండవై యెదుర్కొను మనవుడుఁ దలంకి
కక్ష్యాంతరంబునకు సేతెంచి నిత్యసన్నిహితహితామాత్యకృత్యవర్గంబుతోడ నాలో
చనంబుచేసి రఘుపతికృతోపకారంబు దలచికొని యవ్వసుమతీశ్వర వరునిపాలికి
వాలినందనుం బంచి ప్రార్థితుం గావించి రావించి తారారుమాసమన్వితంబుగా నతుం
డై కనుంగొని యర్ఘ్యపాద్యాద్యుపచారంబు లాచరించినం గినుక నతండు గై
కొనక రాముదురనస్థాస్థితికి బ్లవంగ నాయక సుఖవసతికిం దలంపునం గృశించుచుఁ
గనలు సౌమిత్రికి మైత్రి కీలుకొనం దారాపురంధ్రి యి ట్లనియె.
కాంచి
* తార లక్ష్మణు ననునయించుట. ++
క. నాపట్టి నన్ను రాజ్యముఁ, జూపట్టఁగ నిల్పినారు సుగ్రీవుఁ డయో!
మీ పెట్టుచెట్టుగాఁడా?, చేపట్టిన వెనుకఁ గనుక సేయందగు నే?.
42
43&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dwo1uqxtxoftr02lvj4l5hvhswbtutj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/116</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214655</id>
    <revision>
      <id>560615</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:07:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'షష్ఠాశ్వాసము. ఓ, అని తారాసతి వేఁడిన న్విని ప్రసన్నా స్యంబునం బొల్చున న్యుని సౌమిత్రిని జూచి పల్కు రవిమానం డల్క కర్హుండనే ? మనుజాధీశ్వర ! రాజ్యవై భపరుదోన్మత్తుండనై యున్న నా...'</comment>
      <origin>560615</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4494" sha1="s0g858surhsljji48qpi6e9f5mwdtw3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;షష్ఠాశ్వాసము.
ఓ, అని తారాసతి వేఁడిన న్విని ప్రసన్నా స్యంబునం బొల్చున
న్యుని సౌమిత్రిని జూచి పల్కు రవిమానం డల్క కర్హుండనే ?
మనుజాధీశ్వర ! రాజ్యవై
భపరుదోన్మత్తుండనై యున్న నాఁ
డని ? మునఁ బ్లవంగ పుంగవులఁ జూడం బంపనీ జానకిన్?.
' వాలి వధించి రాజ్యవిభవంబున కర్తు నిఁ గా నొనర్చి యు
ర్వేలపూ క్రముండు రఘువీరుఁడు నీ వుఁ బ్రతిష్ఠ ఁ గల్గ న
స్నేలితి రిట్టి లెఱిఁగి యీఋణ మెన్నఁడు దీర్చుకోఁ గలం
గాలము గాచి దాశరథిఁ గల్గిన రా కిట నిల్వ నోర్తునే ?.
. ప్రేమ దలిర్ప రాముఁ గనిపించుము తోడ్కొని పోయి వేళవో
నేమిటి కేఁగుదెంచె నని యిందుక నాపయి వల్గెనేని
స్వామికి నీవె తెల్పఁగలవాఁడవు స మ్మని సూర్యసూతి లీ
లామధురో క్తిపై ఖరుల లక్ష్మణు రంజిలఁ బల్కె. నత్తణిజా.
మ. కాలం మారుతిఁ గాంచి రమ్మనను ! కిష్కింధాపురం గల్గువా
రల నల్దిక్కులవారల బ్లనగులజా రావించునూ యెల్లి పో
వలెఁ బౌలస్త్యవధార్థమై రఘుకులస్వామిం గన న్నావుడు!&quot;
జైలఁగ న్నింగియు నేల యీనుగతిఁ గూర్చి వానర వ్రాతము.
118
44
45
46
47
* సుగ్రీవహనుమదాదులు శ్రీ రాముపాలి కేతెంచుట, *
వ. ఇట్లు మఱునాఁడు, యుగపదా సన్న సన్నద్ధసముద్ధతా వాజ్ఞానసగోచరవ నేచరకోటలం
గూడుకొని యంగదాంజ నేయనీలగ వయగవాళ్లు, జాం బసన్ముఖ ప్ర సిద్ధులు గొల్వ సూర్య
పుత్రుండు సుమిత్రాపుత్రునిం జిరత్నరత్న శిబికారూఢురం జేసి తానును నుచితవాహ
నారూఢుండై చనిచని మాల్యనన్న హీధరవరోపకంఠంబున డిగ్గి తమరాకకు నలరి
యెదురుచూచుచున్న రామచంద్రు వనతిదూరంబునం గని డగ్గఱి యవ్విభుపదారవిం
దంబులకందువఁ దేఁటియం బోలె వ్రాలిన దయాళుండు గావున నప్పకంగతనయం
గౌఁగిలించుకొని యతినిం బ్రణయ గర్భితరోషంబున నారఘూద్వహుం డి ట్లనియె.
చ. సమయము పల్కి రాక వెడజాగులఁ బెట్టితి వీడుకొంటివే
మమత ! భనద్విరోధి నసమానభుజాబలశాలి వాలి దు
ర్దముని ఐధించి నీకొసఁగుత తరుణీ సుఖరాజ్యభోగముల్
'మము మఱపించెనే యటకు లక్ష్మణుఁ డు.గ్రత వచ్చు సంతకు ?.
క. ఆన విని మజ్జనకుండవు, నను నేలినవంశ పతివి నాదైనమవుగా
విను నీదుమేలు మఱవక్, గొనకొని కపిసేనఁ గూర్చుకొనఁ దడవయ్యెక్.
15
డి
49
50&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s0g858surhsljji48qpi6e9f5mwdtw3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/117</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214656</id>
    <revision>
      <id>560616</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:07:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '114 రామాభ్యుదయము స. అని విన్నవించి యుధయపార్శ్వంబుల బలంబులం గూర్చి వేర్వేణం బ్రసిద్ధులం చేరు గ్రుచ్చి యిట్లనియె. చ. విశదచరిత్ర ! కల్గెనుము ఏ రసమానబలుల్ కుకులు దశాస్యు నెత్తి...'</comment>
      <origin>560616</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4460" sha1="9mr4mmvjxrjrp6ott4so62ctdip143p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;114
రామాభ్యుదయము
స. అని విన్నవించి యుధయపార్శ్వంబుల బలంబులం గూర్చి వేర్వేణం బ్రసిద్ధులం
చేరు గ్రుచ్చి యిట్లనియె.
చ. విశదచరిత్ర ! కల్గెనుము
ఏ రసమానబలుల్
కుకులు దశాస్యు నెత్తిపిడుగుల్ దనుజాల ని కావ వానలుల్
కుశలు లటంచు భూగగనగోళము నిండఁగఁ చేర్చువైరిక
ర్క.శుల నసారవీరకపిరాజులఁ బౌఁజులఁ దీర్చి చూపనన్.
51
52
క. కని సంతసిల్లి రాముఁడు, జనకజ వెదకంగఁ దగిన చతురులు నిఁకనై
ఛను బనుపకాదె రవిసుతీ!, యన నతఁడు మహాప్రసాద మని యుత్సుకుఁడై. 63
= సుగ్రీవుఁడు నలువంకలకుఁ గవివీరుల సంపుట. ఈ
స. అప్పు డప్నతంగసూనుండు రఘువరా గ్ర భాగంబున నిలిచి గజ గవయ గవాక్ష గంధ
మాచన సుషేణ పరస కుముద నీల జాంబవత్ప్రధానయూధ పుంగవులం బిలిచి యు
చితభాష‘సంభాననోపచారంబులం గారవించి ప్రాక్పశ్చిమోదత్ప్రదేశంబుల వెచట
నెచటఁ నరణి కిరణప్రవేశంబునకు నవకాశంబు గలుగు నచట నచట నాయాదేశం
బులఁ గొలంకుల
కెలంకుల గిరులదరులఁ దీవల
క్రేనల నదులఁ బొదలఁ దక్కొండు నెల
వులం గలయ వెదకి రఘువరవరారోహకందువఁ గనుంగొని సరగున నరుగు దేరవలయు
నని యసంఖ్యా జేయవీరవానర వ్రాతంబులం గూర్చి పనిచి మఱియు దక్షిణదిశా ప్రదే
శంబునకు నతులిత ప్రతాప ప్రతిభాశుభాచారలక్షణవిచక్షణుం డగునాంజనేయుం
బ్రత్యేకంబ పంపఁ దలంపు గలనాఁడై విలోకించి యి ట్లనియె.
54
~~&gt; రామసుగ్రీవులు దక్షిణదిక్కునకు హనుమదాదులం బంపుట. -
ఉ. పానని! రమ్ము నీ సఖిలపాపనమూర్తివి మత్కులంబు నీ
చే వెలయు సమర్థుఁడవు సీతఁ గనుంగొని రా నటన్న సు
శ్రీవ! బళారి ! యెంతపనికి హనుమంతుఁడు దక్షుఁ డంచు ను
ర్వీఐరశేఖరుండు రఘువీరుఁడు డగ్గఱఁ బిల్చె మారుతిన్.
క. శ్రీరామచంద్రుఁ డోహో!, యారా! హరుపరి నెఱుంగు నంగదముఖ్యుల్
లేరా ? వారు ప్రసిద్ధులు, గారా ? హనుమంతుఁ బిల్చెఁ గర్జంబునకున్.
ప. పిలిచి యనురాగంబు దొంగ నతని మూపలక్షించి.
శా. రమ్మా పాసనీ ! భాననిశ్చలుఁడవై రాఁబోన నీ చేత నౌఁ
బొమ్మా ప్రాణమువచ్చుఁ జూచుకొనిన భూదేవతాపుత్రికీ
విమ్మా యిచ్చెద నానవాలు పని నేఁ డీదేర్పఁగా మ్రోలఁ జే
రొమా రే పని యుంగరం బొసఁగి కాకుత్ స్థుం డను స్వండియున్.
55
56
57
59&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9mr4mmvjxrjrp6ott4so62ctdip143p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/118</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214657</id>
    <revision>
      <id>560617</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:07:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '1 షష్ఠాశ్వాసము. 5. పల్లవపాణికి న్నెగులు వాయఁగ నాకతఁ జెప్పినప్పు డా యల్లక బాధ చేతియుడు కాఱినయూర్పుల తో వినీ గురుం డల్లనఁ దెచ్చుఁ గాక మలయానిలుఁ డంతకు నీవు రావయా చల్లనివార్తఁ...'</comment>
      <origin>560617</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4429" sha1="8jz93hjuvrnad4f17if8pn1zq6dh1zi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;1
షష్ఠాశ్వాసము.
5. పల్లవపాణికి న్నెగులు వాయఁగ నాకతఁ జెప్పినప్పు డా
యల్లక బాధ చేతియుడు కాఱినయూర్పుల తో వినీ గురుం
డల్లనఁ దెచ్చుఁ గాక మలయానిలుఁ డంతకు నీవు రావయా
చల్లనివార్తఁ గొంచు రభసంబున నోయి సమీరనందనా!.
115
59
5. అని పలుక సంగదాదులు, వెనుకోన హనుమంతుఁ డపుడు విభుఁ డంపింయ
ప్పనిఁ బూని యడవిదిరుగుడు, మొనగొలుసకొ దక్షిణాభిముఖుఁడై చనియెస్. 60
2. తరుచర వీరుఁడు రఘుశే, ఖరుఁ డిడురత్నాంగుళీయకముఁ గైకొని స
త్వరుఁడై చనియెజొ లంకా, పురిఁ గాల్వఁగ నిప్పు గొందుఁ బోయెడుమాడ్కిన్.
5. అంత నలబలంబులు నెల నెలవులం గ్రంచుకొన సంగదహనుమదను చరు లై పనచరులు
చని చని,
* వానరవీరు లెల్లెడల సీతను వెదకుట. *-
మే, చనుచోఁ గొండలఁ గానలతో వెదకుచుం జాలింపుచుకో వేసర
బనిలేదంచుఁ గఫుల్ గనుంగొనుచుఁ దప్పంగంటి మేమోకదా
యమదుం జూచినచోటే చూచుచుఁ గరం బాలించి యేమల్కు జీ
న్వినుచుం జేరఁగఁబోయి వానరనరల్ వింధ్యాటవీభూములన్.
62
63
64
65
66/
తే. ఎక్కి పెక్కుతరుల నొక్కొక్క చిగురాకె, యెత్తి వెదకఁజొచ్చి రి గురుఁబోఁడి
దంతి తప్పి చనిన దొంతికుండలలోనఁ, జేయిపెట్టి వెదకఁ బోయినట్లు,
క. ఇటువలె వెదకీయుఁ డరత్రి, ప్పట గురువిరహితుల మంత్ర పఠనం బెటు ల
టమాట పోఁ జొచ్చినఁ, గటకటపడి యొక్కొకప్పుడు కపు లడియాసన్ .
క. తల్లీ మనరామచంద్రుని, యిల్లా లిపు డుండవలదె యీపొదపొంత ?
మల్లీపల్లికకడ సని, యెల్లరు నొకచోట నిలుతు రెంచుకొనంగన్.
పీ. ఉట్టిపడ్డట్టు లెందుండి వచ్చెఁ గడింది, విలుదోయితో రాజవీరయ్య గము ?
వచ్చెఁ బో మనరాజు వారితోఁ గరుపలి, విందుసన్నిధి నింత పొందునట్టెఁ ?
బట్టెఁ బో దాయాదిపగ జగద్దుర్జయం, బొకయేటిలోన నిట్లుడిగిబోయెఁ
బోయేఁ బో పోయినప్రోయాలిపోఁబడి, వెదకి పెట్టుట యేల విహితమయ్యె
నయ్యె బో యంగదాదుల నంపఁ బట్టి, కొడవపడదయ్యె నినిపించుకొనఁగ వలది?
యదన మనచేత సాఫల్య మొదవు టెన్నఁ, దుభయతారక మైనయీయు చితవిధికి, 67
వ, అని తలపోయుచు జనకతనయా స్వేషణపరాయణులై .
తే.
మత్తకోకిల. చొత్తురుం జొరరాని చోటులఁ జొచ్చి పుణ్యవశంబున
వత్తురుం దిరుగంగ నీగతి వానరోత్తము లెత్తజీజ్
68&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8jz93hjuvrnad4f17if8pn1zq6dh1zi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/119</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214658</id>
    <revision>
      <id>560618</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '116 రామాభ్యుదయ ము `మెత్తఁజా టొకయింత లేక భ్రమింపఁగాఁ దమపాటు పే పెత్తి పోపక త్రోవకుళా ఫలియించుకాలము విచ్చినన్. * హనుమదాదు లుదధితీరముం జేరుట, * తరల. ఆదరిపా టొకచో జటాయువు నన్న యన్...'</comment>
      <origin>560618</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4013" sha1="8of1r945n12h2jfctlgifdaopa52z4l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;116
రామాభ్యుదయ ము
`మెత్తఁజా టొకయింత లేక భ్రమింపఁగాఁ దమపాటు పే
పెత్తి పోపక త్రోవకుళా ఫలియించుకాలము విచ్చినన్.
* హనుమదాదు లుదధితీరముం జేరుట, *
తరల. ఆదరిపా టొకచో జటాయువు నన్న యన్నియుఁ జెప్పినల్
బ్రదుకుజీవము కల్గెఁ గాఁ దలపెట్టి చూచుకొనంగ మే
లెదురుగాఁ జనుదెంచెఁ బొమ్మని యెంచుకొంచు గమించి
య్యుదధియుత్తరతీర భూమికి నొక్క యమ్మడి మొత్తమై.
శ్రద్ధర, పవిధారాపాతభీతి ప్రశమనికలిచ స్రాయదుర్గాధివాసో
- త్సవసంపన్నాట్టహాసోచ్చయముఖరవియచ్చం శ్రీ మోద్దండ భూభృ
న్ని వహ భాంతి ప్రచోద్యన్ని నదభయద వేణీముఖోత్తుంగభంగా
ర్ణ ఐగర్వాలోక నిర్విణ్ణ మగుక పిచమూ నాథయూథంబుతోడన్.
76
తే. అనియె నంగదుఁడిది కొండ మనల కొలఁదు, లరయ నొరగల్లు ప్రత్యక్ష మయ్యె నిచట
బిల్లమెఱుములఁ బోదు కుప్పించరాదు, దీని నేలాగునఁ దరింపఁ దీఱు మనకు.
ఆకలి నిలిచి మఱియును.
క. జంభారి విసరి వైచిన, దంభోళికి అక్క యిచ్చి తలఁగక మును సం
రంభించి చనియెఁ దా స య్యంభోనిధి దాఁటునే విహంగమవిభుఁడు.
చ. ఆది యటు లుండె నిం దొకమహా జఐసత్త్వసమర్థుఁ డెవ్వఁడే
నిది తరియించి రావణునియిల్లు చొరంబడి సీత యున్న చో
టిది యని చూచి వచ్చి మనియిందఱియాచలమోపు డించి యా
పద యనువారిరాశి కొకపారముఁ జూపునొకో తటాలున!.
72
73
74
75
క. ఒడయనిపని యీడేఱిచి, యడియాలము చూప నోప మఁట మన మేలా
యడవుల ఫలమూలాదులు, చెడఁ దిననా ? విఱుఁగ ద్రొక్కి చెట్లు చెఱచనా ?. 76
ఐ. అని పలికి నిరుత్తరు లైన వానరవీరులం దేఱిచూచి వెండియు.
చ. అనుకొనుఁగాక తా వలసిన ట్లని యున్న తలంపొ! వీనుల
వినర్ | బళా బలాబలవివేక మొనర్పమి యెల్లఁ జేతఁ గా
దనుటగదా యెఱింగితి నటైన నిఁకజ్ ననుఁ జూడుఁ
శబ్ధాలం
ఘన మన సింత నా కనినఁ గ్రక్కున భల్లుక నల్లభుం డను.
కె. దొరకుఁ బని చెప్పి కలిగిన, పరివారము చూచునుండఁ బాల్పడునే! యె
77
79
వ్వరు గోల యెంతపనికేజ్, దురంధరుఁడు పవనసుతుఁడు తోఁడై యుండు. 79&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8of1r945n12h2jfctlgifdaopa52z4l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/120</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214659</id>
    <revision>
      <id>560619</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:07:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'షష్ఠాశ్వాసము. -*.జాంబవంతుఁడు హనుమంతు నుగ్గడించుట. ::- 117 చ. అని హనుమంతుదిక్కు మొగమై పసమానతనూజ ! యేమయా నినుఁ గపిమాత్రుఁ జేసికొని నీపని మాపయిఁ బెట్టియుండె దిం తేనె తనయానవాలు రఘున...'</comment>
      <origin>560619</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4599" sha1="gbv0ctiw4ljpj73uqt1uxy5ub9474k7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;షష్ఠాశ్వాసము.
-*.జాంబవంతుఁడు హనుమంతు నుగ్గడించుట. ::-
117
చ. అని హనుమంతుదిక్కు మొగమై పసమానతనూజ ! యేమయా
నినుఁ గపిమాత్రుఁ జేసికొని నీపని మాపయిఁ బెట్టియుండె దిం
తేనె తనయానవాలు రఘునాయకుఁ డెవ్వరిచేతి కిచ్చెనో
మన తెగలోఁ దలంచికొనుమా యపు ఉన్నియుఁ గాన నయ్యెడున్.
క. నీ సత్తువ నీ వెఱుఁగవు, వానర పతి పొడమి పండువలె నుండగఁ బే
రాసం బిన్నప్పు డనా, యాస యోజనళతత్రయం బెగరవఁటే ?.
* హనుమంతుఁడు సముద్రము దాఁటమ హేంద్ర గిరి నెక్కుట. *
తే. ఆనుచుఁ దను నింత గుఱిచేసి యనుసరించు, ప్రార్థనా గౌరవముతోడిపలుకు పలుక
విని సముత్సాహసంరంభ వివశుఁ డగుచు, గాడ్పు దేవర గా రావు ఁగన్న కొడుకు,
క. తన ప్రాపు వచ్చి వచ్చిన, పెనుగపులకు సంతసంబు పెరుఁగ బెరిఁ గె౯
వినుముట్టఁ గట్టె బిగియం, దనకాసియ వారి కాశి దాఁ టెడు తెగువక్.
క. ఇటు నిశ్చయించి యపు డటు, నిటుఁ జూచి మహేంద్రశైల మెక్కిన లంకా
పుట భేదనంబుమీఁదికిఁ, బుట మెగయును వాయసూతి &gt; పొమ్మని
88
80
SL
82
SS
84
వ. కదలియచ్చేరువనుండుకొండడండకుంబోయి యారోహణంబునకుం బ్రారంభించి.95
చ. ఒకయడు గొక్కచక్కి నిడి యూఁదినఁ దచ్చరణంబు నిర్ద
దకములు ముంపునం దడియఁ దద్గిరి గోడినడంగ లేచి యొం
డొకయడు గవ్వల౯ నిలువ నుండి యథాస్థితి నర్ఘ్యపాద్యపూ
ర్వకముగ రాఘవాప్తునకు వచ్చి యెదుర్కొనిపోయెనో యనన్.
వ. తదనంతరం బ.
* సముద్ర లంఘనము. శ్రీ
సీ. అడుగు లొత్తినపట్లఁ బిడుగు మొత్తినయట్ల, బహుమహో పలములు పగిలిపడఁగ
దోఁక త్రిప్పినపట్ల మూఁక విప్పినయట్ల, బలంగాన లిలఁ గూలి బయలు గాఁగఁ
గేలఁ దట్టినపట్లఁ గోలఁ గొట్టినయట్లఁ, గరికేసరారులు గలఁగి పఱవ
రంతు చూపినపట్ల వంతు మోపినయట్ల, గుహలు ప్రతిధ్వనుల్ గ్రుమ్మరింపఁ
తే. గంపితధరాధ రాధిత్య కాఝరీత, రంగఘట లెల్లెడల నుప్పరంబు లెగసి
86
87
055. 88
పడి తడిపి కార్యదాహవిభాంతకపుల, యుల్లములతో దవాగ్నులఁ జల్లఁజేయ
తే. ఒడలువడసినతమతం డ్రి నడువు దోఁప, రయమునకుఁ గూటకోటులన్నియుఁ జలింప
బెరిఁగి· గిరి గాడ్పుకోడు కెక్కి తిరిగితిరిగి, యొక్కచో నిల్చి దక్షిణదిక్కు ఁజూచి, 69
క. కటకట ధరణీకటితట, పట మనిపించుకొనఁ గన్న పారావారం :
బిటు వచ్చి కుటిల దానవ, పుట భేదనవ ప్ర పరిఘ పోయనఁ దగఁగా.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gbv0ctiw4ljpj73uqt1uxy5ub9474k7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/121</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214660</id>
    <revision>
      <id>560620</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:07:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '118 రామాభ్యుదయము క. తగుఁ గాక తాను దనలో, నిగురొత్తిన వీడు దాని నేలినవాఁడుకొ జగదేకపతికి రఘుపతి, కగపడ కెటు పోఁగవచ్చు నని యున్ముఖుఁ డై. ఆ. గాడు వేల్పుపట్టి గ ట్టెక్కి యుక్కునఁ, జూచ...'</comment>
      <origin>560620</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4672" sha1="834nc607sl77d6vtcqb8t6wl8zw5nnl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;118
రామాభ్యుదయము
క. తగుఁ గాక తాను దనలో, నిగురొత్తిన వీడు దాని నేలినవాఁడుకొ
జగదేకపతికి రఘుపతి, కగపడ కెటు పోఁగవచ్చు నని యున్ముఖుఁ డై.
ఆ. గాడు వేల్పుపట్టి గ ట్టెక్కి యుక్కునఁ, జూచె సూటి నేటిజోటిమగని
భావిసేతు వచ్చుపడ లంకకడకును, సూత్ర పట్టుచూడ్కి ఁ జూడ్కి వెలుఁగ.
మ. తనచూ పంబుధిమీఁదఁ జాఁచి శ్రవణద్వంద్వంబు రిక్కించి ఎం
చినచంచద్భుజముల్ సముత్కటక టీసీమంబులక్ బూన్చి తోఁ
క నభోవీథికిఁ బెంచి యంఘు లిఱియం గాఁ బెట్టి బిట్టూఁది గ్ర
క్కున నక్కొండ యడంగఁ ద్రొక్కి పయికి, గుప్పించి లంఘించుచోన్.
క. గిరి సంగఁ ద్రొక్కి చెంగున, హరి నింగికి దాఁటుగొనిన హరిహరి యపు డా
హరి యెగసినట్లు దోఁచక, గిరి యెగసినయట్లు తోఁ చెఁ గెళవుల కెల్లన్.
క. గిరికారుకనిర్గతమై, హరిశర మపు డసురపురనరాభిముఖం బై
సురగరుడదురవలోక, త్వరతోఁ జని నొక మహారవం బుదయింపన్.
క. వాలంబుఁ దానుఁ గరువలి, వేలుపుఁగొడు కరుగఁజూచి విపరీతగత
దోల దొరఁకొ నెనొ రవి యిటు, దేలం బెనుగాడితోడితే రని రమర్తుల్,
క. పవనజ జంఘా సంభవ, పవనము వడిఁ గడలిఁ బాయనడ నడించి మహా
వివరమునకుం జొరంబడి, పనినాశనకోటి నాశపఱిచి గమించెన్.
వ, అప్పుడు.
91
92
93
91
95
96
97
98
సీ, నగశిఖాశిల లెగసి గుభేలు రనఁ గూలి, యాగామిసింధుబం ధాభినయము
సమధుర ప్ర సన్గుచ్ఛము లుచ్చలితములై, సతమ్మకుమారనక్షత్ర శంక ఁ
బొడపంటుకొనఁ గొట్టువడి గొంతఁడి హరుల్, శరద భ్ర జాతసంజాతిబుద్ధి
నుప్పరంబువ లేచి యుదధివీచీపంక్తు, లజలమేఘములకు సజల గుణముఁ
తే. జూప జంఝా సమీరంబు కోపు నెలఱప, నిక్కెఁ దనముక్కు దక్షిణదిక్కుఁ జూడఁ
గీలిశిఖవోలెఁ జాఁచిన కేలు లంకఁ, జంక నితఁ జూచు పొంకంబు సంతరించె.
న. వెండి యు.
99
100
సీ. రఘు ఐరేణ్య త్రోధరసము లంకకు ముట్టఁ, గ్రోవ్వారు కాలువ ద్రవ్వె సనఁగ
నా గామి సేతుబంధానురూపంబుగాఁ, జేయుగుణావర్తమో యనంగ
నవయశోవసనంబు లవిని కర్చించి య, చ్చెల్వ నల్లనివల్వ చించె ననఁగ
వనుఁ జూడ శేషుండు తెలుపులు దెఱచిన, బలిమందిరం బు వాకిలియొ యనఁగ
తే. నొకనిమిషమాత్ర మప్పు డయ్యుదధినడుమ, నఱకుపడితోఁచె నదరంటఁ జఱ చిపఱచు
నలఘుజంఘా ప్ర భంజనంబులఁ దనర్చి, యతఁడు వ్రాలెఁ ద్రికూటకూటా గ్ర వీథి, 101
వ. ఇవ్విధంబున నంబునిధి నిస్తరించి.
102&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>834nc607sl77d6vtcqb8t6wl8zw5nnl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/122</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214661</id>
    <revision>
      <id>560621</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:08:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'షష్ఠాశ్వాసము. * హనుమంతుఁడు త్రికూటశిఖరంబుఁ జేరి లంక జూచుట. * ఓ అగరుధూపపుఁబొగల్ పొగరారు కురులుగా, ననగవాక్షము లీక్షణములు గా ఁ X ¢ జీకి లివిటంకముల్ చెక్కు టద్దములంగా, నగరిహజారం...'</comment>
      <origin>560621</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4805" sha1="po0eccfgd6orqfrlq9r8vw7zavl99pm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;షష్ఠాశ్వాసము.
* హనుమంతుఁడు త్రికూటశిఖరంబుఁ జేరి లంక జూచుట. *
ఓ అగరుధూపపుఁబొగల్ పొగరారు కురులుగా, ననగవాక్షము లీక్షణములు గా ఁ X ¢
జీకి లివిటంకముల్ చెక్కు టద్దములంగా, నగరిహజారంబు మొగముగా ఁగ
నతులవీధిక అలంకృతభుజాలతలు గాఁ, బ్రమన శైలము లురోజములుగా ఁ గ
దృశ్యశృంగాటక దీర్ఘాక నాభిగాఁ, బృధవ ప్రచక్రంబు !
బు పిఱుఁదు గా ఁగ
తే. బికశుళీళీళిమధుకర ప్రకరము ఖర, వనవల య రేఖ బెరళ పలువ గాఁగ
రావణు ని చెట్ట పెట్టిన రాజ్యలక్ష్మి, కైపుఁ దోఁపించు లంకపొంకంబు గాంది.
పీ. ఆదరుమంటలు గ్రక్కున ట్లున్న యదిగదా, వి ప్రగత్న ప్ర భావళులచేత
నట్టహాసము చేయున ట్లున్న యదిగదా, పటహాది కార్భటీ
టీపటిమచేత
నదటుమై గర్జించున ట్లున్నయదిగదా, ప్రతిపతాకాంశు కా”హతులచేత
చునట్లున్న యదిగదా, నగశిఖరారోహణంబు చేత
119
103
తే, దీనిఁ గనుఁగొన్న వేగంటిదేనరకును, వెచ్చనిట్టూర్పు పుక్కిట వెనీలకున్నా!
ముకుటకంపంబు తడవుగా ముదురున్నా?, పిడుగుటడిదంబు చేవిడి పడకయు న్నె?
న. అరుచు నయ్యసురపరివృఢ పురవర సౌభాగ్యంబు నగ్గించి జనకతనయా న్వేషణమనీ
పాయ త్తచిత్తుండై కరునలికొడుకు నిరపాయంబుగాఁ దగిన యుపాయంబులెల్ల నుల్లం
బన వల్లించి.
క. ఇది వేళ గాదు చొరఁబడి, వెదకఁగ నని యున్న యతనివెరపు త్రిలోకా
భ్యుదయాంకురార్పణం బీ, కదలిక యీడేర్తు నన్నగతి గవి గ్రుంకెట్.
105
106
తే. అంతిఁ బడమట నెఱసంజయాముకవిసె, నలిని కెనుమూసెఁ దుమ్మెద కలువ కరిగెఁ
బులుఁ గిరవు చేరి మెఱుఁగుడుఁబుకువువెలిఁగె, రెంటి నిడఁ బాపిజక్కనయొంటిఁదిరిగే.
ఉత్సాహ. 'చుక్క త్రొక్కుఁ డెక్కుడైన సుడినడంగఁ దొడఁగా న
&quot;
, మక్క! నింగిపొడి యనంగ నప్పు డిరులు నెఱ సెఁ బో
యెక్కడెక్కడనె వియోగిహృదయతా పదవహని
రుక్కలానుమానజనకరూప మై దురాపమై.
-X
హనుమంతుఁడు చంద్రోదయ వేళ లంకఁ జొచ్చుట. …
108
109
క. అంత హనుమంతుఁ డంతట, సంతమసము దీఱ విదియె చాటని యొకటే
గంతున లంకానగరా, భ్యంతరమున వ్రాలి యుచిత మగువేషమునన్.
లయగ్రాహి. వీదులను గన్మ ఱువు వేదుల మరుత్తరుల, పాదుల సరోవరతటారుల మణి ప్రా
సాదములఁ గేలి గిరిపాదములఁ దద్గతప, యోదముల బంధుగృహభేదములఁ గాంచె
మోదములతోఁ గలహభేదములతో సరస, వాదములతో హితవినోదములతో నా
నాదను జదంపతుల శ్రీ దనుకు పటఁ బిక, నాద నుడు గెంచుఁ గనరా దనురుఁ బొందెన్.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>po0eccfgd6orqfrlq9r8vw7zavl99pm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/123</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214662</id>
    <revision>
      <id>560622</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:08:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '120 ంబ. రామాభ్యుదయ ము క. బలురక్కసు లెత్తినక, త్తులతో దీవియలు బలియ దుందుభు లులియక్ వెలిఁ బ్రహరి దిరుగు నెల్ల రఁ, జులకఁగఁ గికురించి నగరు చొచ్చి కడంకన్. * రావణాంతఃపుర ప్ర వేశము. క. ప...'</comment>
      <origin>560622</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4406" sha1="pm0tsc1h8sdupa0ilpag2b78yxu0u97" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;120
ంబ.
రామాభ్యుదయ ము
క. బలురక్కసు లెత్తినక, త్తులతో దీవియలు బలియ దుందుభు లులియక్
వెలిఁ బ్రహరి దిరుగు నెల్ల రఁ, జులకఁగఁ గికురించి నగరు చొచ్చి కడంకన్.
* రావణాంతఃపుర ప్ర వేశము.
క. పులియున్న పొద నె పన్నగ, బిలమ య్యమురారిపడక పెను మేడ చొరకొ
11!
112
118
దలఁకక చని యెల్లెడలక్, వెలఁదులు మధువాని పొరలువెత్తఁ గనుఁగొనుచున్.
.. స్త్రీ, మణిమయ స్తంభశుంభద్దీపకళికలు, వేనవే లిరువంక వెలుఁగుచుండఁ
జెఱలఁ జేపడిన జేజేరాణివాసంబు, లలఁత్రి నిద్దురలతో నడుగులొ
గడిఁదిబొమ్మనఁ గాయకాచిన చౌదంతి, కొమ్ము దాఁకినజీక యెమై నెఱపఁ
బది చెంపకొప్పులఁ బారిజాతం పుఁ గ్రో, వ్విరిదండ నెత్తావి సిరులు నీన
తే. నొక్క మహనీయశయ్యపై నొడలు మఱచి, నిదురవోయెడుగై తేయభిదురపాణిఁ
జూచి తలయూఁచియీ రాజ్య సుఖమితండు, చెఱుచుకొ నెఁ గాక మనమున నెఱుక లేక .
చ. సమదపురందరద్వి పనిశాత విషాణముఖక్షత ప్రాణాం
కము లిగురొత్తు పేరురపుఁ గందునయ.వ్యవధూకుచాగ్రకుం
గుమరసర క్త మై మెఱయఁ గూర్కఁగ నిట్లనె బొమ్ముపోటులక్
సమయు నిఁక న్ని శాచరపిశాచము రామునిచే రణంబునన్.
క. భావిదశాననహానికీ, లో గుఁ గుంది యిందులో నుండునె య
దేవి గుణాభరణ జగ, త్పానన చారిత్ర? యనుచుఁ బాసని మఱి యున్.
* హనుమంతుఁడు సీతం గానక చింతిల్లుట, హా&quot;
క. మెచ్చుగ నంబుధి దాఁటితిఁ, జొచ్చితి నివ్వడు గలయ శోధించితి నిం
దిచ్చో టచ్చోటన కిపు, డెచ్చోటం జెలువఁ గాన నిది యేమియెుకో.!
ఉ. భూమిజఁ గాన కే మగిడిపోయిన నేమని చూచువాఁడ నా
రాముని నెమ్మొగంబు మదిఁ బ్రత్యుపకారము సేయఁ గోరు శా
ఖామృగభ ర్తపూనిక యిఁకం దుది నేనుగు సీతయున్కి? ము
న్నాముదిపుల్గు చెప్పుట నిరర్థకమే విధి నేమునం గల?.
తే. అందఱు వినంగ సంపాతి యాడినట్టి, మాట ప్రామాణికము గాని మాయ గాదు
చేరి రఘువీరుఁ గొల్చినవారి కెచటఁ, జేటు లేదింక నొకపని సేయవలయు.
ఉ. చూచుట లే దశోకవనిఁ జొచ్చి యటుం జని చూడఁ గాఁ గదా
యాచపలాక్షీ మజ్జనని యచ్చట నుండినయేని లెస్స లే
దా చతురాననుండు మొదలై: సుపర్వు లెఱుంగఁ జిచ్చులో
వై చెడఁ గాక యీ యొడలు వానరవీరులు మ్రోల వైతునే?.
115
116
117
318
119
120&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pm0tsc1h8sdupa0ilpag2b78yxu0u97</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/124</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214663</id>
    <revision>
      <id>560623</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:08:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'షష్ఠాశ్వాసము. క. ఆవేళ నైన వచ్చి ద, యానతి జానకి ప్రసన్నయై తోఁచి ననుం బావకశిఖలకుఁ గడగా, దీవించుంగాక యని మదిక్ నిశ్చలుఁడై. * అశోకవనీ ప్రవేశము, క. ఆనగరు వెడలి యొక కే, ళీనగకూటా మెక్క...'</comment>
      <origin>560623</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3896" sha1="0e03y30vmds8zpfiamjtrc2mau92sdh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;షష్ఠాశ్వాసము.
క. ఆవేళ నైన వచ్చి ద, యానతి జానకి ప్రసన్నయై తోఁచి ననుం
బావకశిఖలకుఁ గడగా, దీవించుంగాక యని మదిక్ నిశ్చలుఁడై.
* అశోకవనీ ప్రవేశము,
క. ఆనగరు వెడలి యొక కే, ళీనగకూటా మెక్కి లీలా గతి సం
ధానముగఁ జౌక ళించెజ్, వానరవీరుం డశోకవినిలో పలికిన్.
చ. కుముదవనంబు కోరిక చకోరిక పండుగ భోగభాగధే
యము ననవిల్తుకాఁక కడియాలము చీఁకటిముట్టుకొల్పు పు
న్నమకొకఐన్నె చేకుఱ నొనర్చినయొప్పులకుప్ప యామినీ
రమణుఁడు దోఁచె నొయ్యనఁ గరంబులు చాచి దిశాముఖంబులన్.
క. వెన్నెలలు గాసె జక్కన, కన్నులఁ బెన్నీరు వెడెలఁగా సిలరాల
జిన్నీరువెడలఁ గా అగ, గన్నియకు జలకమాడఁ గలిగె ననంగన్.
+ హనుమంతుఁ డశోకవనిలో సీతను వెదకుట,
వ. అప్పు డయ్యనిలతనయుం డశోకవనం గలయం గనుంగొనుతలంపున.
చ. భుగభుగతావు లుప్పతిలఁ బూచినతీపలు చక్క'కొత్తి క్రొం
బగడపుఁ బట్టెలంగడకుఁ బన్నిన కన్నుల దక్కుఁ గెంపుణా
బొగడవెలుంగులం బొలిచిపోవఁగఁ గ్రోవఁ గనంగఁజేయఁగా
నిగనిగలీనుకుందనపు నేలలవీధులు చొచ్చి చూచుచున్.
121
12)
122
124
125
126
పీ. నలువంకతో ధనంబులతోడ మిన్నంది, కొమరారు నీలంపుతమగ మైన
నాలుగు వాకిళ్ల నలువంద వేడుకల్, కువరించుముత్యాలవిక యైనఁ
బొడవె న్నెలల
లల వంచపడఁతి జీరుక వారు, బదనొందు నెలణాలబావి యైన
మాయావిరచిత మై మణిమయం బైతోఁచు, గోడకంబము లేని మేడ యైనఁ
తే. గలిగియె వెలుంగుళ్ళం గాటకి ములఁ గాంచి, గారుడోపలముల నొప్పుకప్పురంపు.
టిసుకతిప్పలఁ బన్నీ టియేటిపాయ, నెసఁగు
సౌభాగ్యములఁ జూచియెగువఁజనుచు.
వ. ఒక్క విమల ప్రదేశంబున.
పీ. మూకకుటుంబినీతోటిలో నడిరేయి, జక్క విజనరాలు చిక్కినట్లు
జరఠబిడాలి కాజాలంబులో పలఁ, జిలుక ముత్తైదువ మెలఁగినట్లు
మ త్తేశిఖండినీమాలికలోపలఁ, బాఁపకన్నియ దగుల్పడినయట్లు
కితవమ్మ గాదనగృహిణీగణంబులో, రేడియిల్లా లుమ్ములించినట్లు
16
127
123
129&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0e03y30vmds8zpfiamjtrc2mau92sdh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/125</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214664</id>
    <revision>
      <id>560624</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:08:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '122 రామాభ్యుదయ ము తే. శేషభీషణధాన సవితతిలోనఁ దల్లడంబులఁ బెదవులు దడ పుచున్న సాధ్విరఘువీర గేహినిఁ జక్కఁజూచి, యవునో కాదో కదా యని యనిలసుతుఁడు, క. పలుకులవలనం జేష్టిత, ములవిజన నిశ్...'</comment>
      <origin>560624</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4332" sha1="trq8djfvpgy50n4qzfnbqo7cntv66rh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;122
రామాభ్యుదయ ము
తే. శేషభీషణధాన సవితతిలోనఁ దల్లడంబులఁ బెదవులు దడ పుచున్న
సాధ్విరఘువీర గేహినిఁ జక్కఁజూచి, యవునో కాదో కదా యని యనిలసుతుఁడు,
క. పలుకులవలనం జేష్టిత, ములవిజన నిశ్చయంబు పుట్ట సమీప
బిఁ బొంచి తెలియఁదగు నని, తలచుచు నొక చక్కి నున్నతఱి జానకియున్.
చ. వాత వెడలంగఁ బోసికొన వేఱక నెచ్చెలిఁ గానమిజా దిశా
సతులకు నంతయుం దెలియఁ జాటుటకై గమకించునో సుమీ
యతిప! యన గళంబునకు నానినయేడ్పునఁ గెంపుమోవి గం
పితముగ నాల్గునింకలును బెగ్గిలి చూదుచునుండి వెండియు
ఆ. నల్లభుండురాక కెల్లప్పుడును దన, యుల్ల మెదురుచూచు చుండుకతన
గాలిఁ గసపు కఱ్ఱ గదిలినఁ గనువిచ్చి, దీనవీక్షణములఁ దేవి చూరు.
వ వెండియు.
చ. పొలుపు నలంగి పువ్వు లుడివోయిన తీనయుఁ బోలియున్న మే
నలయ భరింపలేక తన ప్రాణముల వెడలించురీతి నూ
ర్పులు వెలిదార్పుచుం బలల భుకృశ యానహధూమకేతువుం
బలె జడకట్టినట్టిక చ భారము వెన్నున వ్రేల వందురున్.
ఆ. వాలుఁగన్నుఁగవయు సలిచన్నుఁ గవయునే, కాని యొండురూపు గాన రాక
యిగురుఁబోఁడి యుండె నిఁకఁ జిక్కినయవస్థ, చెప్పనేల? విధిని చెప్ప నేల?.
ప. ఇత్తెఱంగున ను తలపడుచున్న
సమయంబున.
~ రాక్షస స్త్రీలు సీతతో దుర్వాక్యము లాడుట,
చ. మొగములు రాఁజఁగా ముడుత ముక్కులఁ గోరపుఁగోఱలం పొగల్
దగులగఁ బల్లజుంజురుఁదలల్ గదలింపుచు నావులింతతో
సగము సగంబు హుంకృతిగఁ జాఁపుచు నొక్కొకమాట వెంట నా
లుగునయిదు వికారపు బెలుంగులు పుట్టఁగ నాఁ డుదయ్యమున్.
చ. పలుకఁదొడంగి రప్పుడమిపట్టిఁ గంగొని నీ కిటికిం
జలమునఁ జావ నీ మగనిసత్తువ యీపొలిమేరఁ జొచ్చి రాలు
గల దాని చూచితో ఖరుఁడు గాఁ డటు గూలఁబడంగఁ శంకరో
జ్జ్వలరజతాచలోత ననశాతశిఖోన్నఖరుండు మానినీ!.
క. ఓవెఱిరాచకూఁతుర!, యావెన్నెలమెకము ద్రిప్పి యటు మరవె నిను
దా నలచికాదె యిఁక ర, జోవల్ల భుమనను చెఱిచికొని చెడ నేలా?.
131
132
133
134
135
136
187
138
139
140
క. అవివేక ముడిగి దైత్య, ప్రవరునియంతిపురమునకుఁ బద మనుచుకో దా
నవురాండ్రు పలుకుషుకుల్, చెవిఁ దాఁకి చుఱుక్కు మనినఁ జిత్తం బొఱలన్. 141&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>trq8djfvpgy50n4qzfnbqo7cntv66rh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/126</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214665</id>
    <revision>
      <id>560625</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:08:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'షష్ఠాశ్వాసము. 128 ఆ. ఆడలు నిలుపలేక యాయమ్మ వాయెత్తి, దుఃఖపడఁ దొడంగెఁ దోఁటలోన యేడ్సు టెలుఁగుచెంత కెలయించి కోయిల, కొదమ తలిరుఁబోండ్లఁ గూడఁ బెట్ట. 142 - హనుమంతుఁడు సీతం గాంచుట. ఈ ఉ. అప...'</comment>
      <origin>560625</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3999" sha1="be3yyfc7ht2mfdorva5xri2qcfixnkl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;షష్ఠాశ్వాసము.
128
ఆ. ఆడలు నిలుపలేక యాయమ్మ వాయెత్తి, దుఃఖపడఁ దొడంగెఁ దోఁటలోన
యేడ్సు టెలుఁగుచెంత కెలయించి కోయిల, కొదమ తలిరుఁబోండ్లఁ గూడఁ బెట్ట. 142
- హనుమంతుఁడు సీతం గాంచుట. ఈ
ఉ. అప్పుడు నిశ్చయించి జనకాత్మజ యా నని వాయునందనుం
డిప్పుడుగా ఫలించెఁ బనియెల్ల ననుజా ఫలపుష్పశీధువుల్
చిప్పిలఁ జెట్టు చెట్టునకుఁ జివ్వునఁ జివ్వున దాఁటు వాలముం
ర్రిప్పురు నాడుఁ బేరిములు ద్రిమ్మకుఁ గొమ్మల వ్రేలుఁ గ్రమ్మఱన్.
+ith రావణుఁడు సీతకడ కేతెంచి దురుక్తు లాడుట, 4=
మ. మనువంశ ప్రభుదేవిపాటు పరికింపం డాయమం జూడఁ గ
ల్గినిసంతోసమె కాని యీగతి నిజక్రీశల్ పచారింపుచో
`దనుజాధీశుఁడు వేయిదీవియలతో ధర్మే తర ప్రీతితో
వనితల్&quot; వట్టిన పై (డిపల్లకిపయిజ్ వచ్చె నిశీథంబునన్,
వ, అంత.
క. హనుమంతుం డితఁడేమని, పనితారత్నంబుతోడ పడరుకొ నేనుకొ
వినియెదఁ గా కని యొక మఱుఁ, గుననుండెజ్ దనుజ నాయకుఁడు నాలోనన్.
ఉ. వేల్లదహోని నాదములు, వేత్రధరావసరం బొసంగఁగాఁ
డిగ్రీ దివ్యమణిక లంధ్రులు పెట్టి యప్సరగ
పల్లవపాణు లిరు 8రుపార్శ్వములం దనయూఁతగా జగ
ద్వల్లభుదేవి మ్రోల నిలువంబడి పల్కె బ్రమత్తచిత్తుఁడై.
143
144.
145
146
147
క. ఎలనవ్వులతో జంకెన, మొలకలతోఁ జూపుఁగొనలు మొనయఁగ నీవే
నెలఁతా! నాపయిఁ బడుమరు, బలుదూపులఁ దునుము ఁ గాని ప్రతిబాణములై 148
చ. వెడవిలుకాఁడు నిమ్మనము వేమఱు గేదఁగి ఆకువంకిణిజా
బొడునఁగ మేను పానుపునఁ బొందక నిన్నభయప్రదాన మే
నడిగెద నంచు రాఁ గఠినమై యిటు వెన్నెలవేఁడి వెస్కొన
గొడుగులనీడ వచ్చితిఁ జకోరవిలోచన! యేమి చెప్పుడున్?.
ఆ. చలము దనకుఁ జెల్లి జాబిల్లి యంచునం, బెట్టి మిగుల వాఁడి పుట్ట
నల్లగలుపోతూపు నా పైఁ బ్రయోగించి,
చించె మరుఁడు ధైర్య కంచుకంబు.
క. ఎంతటి పౌరుషవంతులు, నింతులకుం బంతిమీఁగి యెగ్గని మృతులం
జింతింప రగుట నోయలి, కుంతల! నిన్నింత వేఁడుకొనఁగా వలసెస్,
49
149
150
151&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>be3yyfc7ht2mfdorva5xri2qcfixnkl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/127</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214666</id>
    <revision>
      <id>560626</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:09:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '124 రామాభ్యుదయము క. జడలు ధరియించి యడవుల, నిడుమలఁ బడి 'కాయగసరులే మెసవెడు పెజ్&quot; బడుగు నినుఁ గవయఁ దగునా?, విడువిడు నీ కేలపపై వెఱ్ఱ లతాంగీ!. ఉ. అక్కఱ దోఁప నీ పతనియాదల కేలున వంటి యాజడల...'</comment>
      <origin>560626</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4468" sha1="8yypd7rdezp9s2b9f6rpduseal4fr86" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;124
రామాభ్యుదయము
క. జడలు ధరియించి యడవుల, నిడుమలఁ బడి 'కాయగసరులే మెసవెడు పెజ్&quot;
బడుగు నినుఁ గవయఁ దగునా?, విడువిడు నీ కేలపపై వెఱ్ఱ లతాంగీ!.
ఉ. అక్కఱ దోఁప నీ పతనియాదల కేలున వంటి యాజడల్
చిక్కులువాయ దువ్వి కయిచేసెరవే? యటు సేయఁబోయినజ్
మొక్కలువోవె నీ చిలుక ముక్కు లవంటి నఖాంకురంబు ? లా
దిక్కున జీవినోదములఁ దేలెద నందుఁ దలంచితే చెలీ!.
152
ప, ఆదియునుంగాక యతీండు బ్రతుకు నెవ్వరుపూఁట పాలులగంధీ ! యాకర్ణింపుము.
క. చక్కెరవిలుకాఁ డొకఁ డే, నొక్కఁడఁ దద్వైరులము వియోగవ్యధచే
153
నక్కడన పొలియుఁ బొలియక, యిక్కున గని వచ్చెనేని యిక్కడఁ బొలియున్.
తే. మగువ ! నీ వింక రామునిమాట మఱవు, తీవ్ర మిదియేల నీకుఁ బతి వ్రతంబు ?
వచ్చి మందోదరీచం ద్ర ఐదన చేతఁ, బనులు సేయించుకొన నీకు మనసురాదె?.
క. పదపద దశముఖదేవీ, పదవికి నింద్రాదిదివిజపాలకు లిఁక నీ
ముదల న్నిజరాజ్యరమా, పదవుల మనఁ దలఁచినారు పల్లవపాణీ !.
పంచచామరము. బలారిదంతిదంతకుంతభంగ కారి నాయుర
స్థలం బలంకరించవే యచంచలాంచలస్థితి
గులాచలోజ్జ్వల త్తటంబు గూర్చి కల్పనల్లి యుజ్
బలెజా జెలీ! యటంచుఁ గించుఁ బల్కు లాడఁ జొచ్చినన్.
*** సీతా దేవి రావణునకు నీతి బోధించుట.
క. సీతాపురంధ్రితృణ మొక, చేతం బట్టుకొని పల్కె శిర మెత్తక శో
కాతికేయ ముడిపి రఘుపతిఁ, జేతోగతి నిలుపుకొని ఐశీకృతధృతి యై.
శా, అన్నా ! నీవు పులస్త్యవంళమణిపై యాఖండలాదుల్ బళీ!
యౌన్నత్యం బిదిరా ! యనజ్ బ్రతికి నీ సయ్యో ! యిదేమి ? యవి
చ్ఛిన్న ప్రాభవనాశ హేతువు పరస్త్రీ కాంక్ష చాలింపు మిద
తన్న స్నేలినవాఁడు రాముఁ డితరుల్ నాకుం దనూసంభవుల్.
క. ననుఁ దేటి చూడఁ జెల్లదు, నినుఁజేసిన బ్రహ్మ కైన నిక్కువ మిది యీ
యను చితపు నడక నాయువు, కొనసాఁగమి నెందు నీకుఁ గొఱ గా దంటిన్.
వ. అది యట్లుండె వడిఁ గలవాఁడ ననుకొంటివిగదా యాకర్ణింపుము.
ఉ. కానక యుండఁ దెచ్చితివి గాని యిబ న్ననుఁ దెచ్చు వేళ రా
మానుజు నైన నొక్కనిమిషార్ధము మార్కొని నిల్వవైతిగా
కొనఁగవచ్చు నీకదన్కర్మము చౌర్యమే నీకు శౌర్య మా
నౌ ! నిఁక నిన్ను నీవె కొనియాడఁ దగుణా గ్రతుభుగ్భయంక రా !,
156
157
158
159
160
161
162
163&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8yypd7rdezp9s2b9f6rpduseal4fr86</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/128</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214667</id>
    <revision>
      <id>560627</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:09:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్వాసము. ఉ. ఈవెడమాయ లేమిపని ? యీ చెడు ఁ ద్రోవ యిదేల రావణా ? రాసణ ! యిప్పుడైన రఘురామునిముందఱ నన్నుఁ బెట్టి వా చావినయంబె చాలు మణిసంధులఁ గేలిడి నిల్వఁ గారు ని న్నాపసుధేశమౌళికి దయ...'</comment>
      <origin>560627</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4453" sha1="izd572m7tizf8i4h5e9mcsip7oatnjh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;శ్వాసము.
ఉ. ఈవెడమాయ లేమిపని ? యీ చెడు ఁ ద్రోవ యిదేల రావణా ?
రాసణ ! యిప్పుడైన రఘురామునిముందఱ నన్నుఁ బెట్టి వా
చావినయంబె చాలు మణిసంధులఁ గేలిడి నిల్వఁ గారు ని
న్నాపసుధేశమౌళికి దయారసశీతలముల్ కటాక్షముల్.
తే. బ్రతుకుదెరు విది నీకు సీబద్ధవైర, ముడిగి నామాట విను విన కుంటివేని
వెనుక రఘువీరచాపమార్వీరనంబు, శ్రీ వణకటు పది వినలేవు చలము వలదు.
మ. ప్రతిబాణ ప్రకరంబుల నిజముఖ ప్రాదుర్భవద్దుర్భరా
ద్భుతశీలాపటలాహుతి సురసురం బోఁ బెట్టుచుం జానకీ
పతి బాణంబులు ముంచె నేని శలభ ప్రానుండ నీవేమి చూ
చితి ? లంకాపురము నిమేషమున భన్మీభూత నూఁ జెప్పితిన్.
ఉ. కుత్తుక లెండియున్న యని ఘోరముఖంబుల రామమేదినీ
ఛృత్తిలకంబుతూణములఁ బెట్టి తూపులు ప్రాతిభట్య సం
పత్తియ పుట్టిన గఱిచిపట్టి దురంబున నీయురంలు
న్నెత్తురువార పట్టు నిది నిక్కువ మింతకుఁ దాళఁ జాలుదే?.
* రావణుఁడు సీతం జంప నుంకించుట. *
క. అనిన విని తన యిరుపది, కనుగ్రుడ్ల నిప్పు లురులఁ గాఁ ద్రిప్పుదు న
జ్జనకనృపాలాత్మజ పై, ననిమిషరిపుఁ డపుడు చంప నలిగియు నదటన్.
తే. ఎత్తివచ్చిన దేవేంద్రుఁ డెక్కినట్టి, మత్తకరిమీఁద నెత్తినరితకేలు
1125
164
165
166
167
168
169
170
చెంగట ని నవ్విఁగా నీకృళాంగిమీఁద, నెత్తిన నదేల నిగుడు నాకత్తికేలు ?.
క, మగసింగం బితఁ డనఁదగి, దిగిభమదోద్దండగండదృఢమస్తకముల్
ఐగులం బొడిచినపిడికిట, సుగునకుఁగా వాఁడివా అమర్చిన నగరే?.
క. అని యచ్చటి పైకావలి, పెనురక్కెస పక్క రాండ్రఁ బిలిచి తినుం డి
స్వనిత నిఁక రెండు నెల లగు, దనుకం జూచి యని చెప్పి దైత్యుఁడు వోయెస్. 171
* త్రిజట సీతను బెదరించు రాక్షసస్త్రీల వారించుట. *
ఉ. పోయినపిస్తుట జనకపుత్రి నదల్పులఁ గక్క సింపఁ గాఁ
బోయెడి రాక్ష సీనిచయముం గని క్రమ్మఱఁ బిల్చి రామస
ప్రేయనీకై దశాననుని పే రడఁగం గలఁ గంటిఁ బోకుఁడీ
యాయమత్రోవ నంచుఁ ద్రిజటాహ్వయదానవి మా న్చెఁ దత్త్వరల్.
* సీత చింతించుట. +
172
ప. అప్పు డప్పుడమి పశఁతిగా రావుఁగూఁతు రంతఐడియ వెడలకుండం గట్టినకన్నీటి
శిజా గాలుపలు దిద్ది యాహా! రఘువర నీయములకుం గన్నులు గలవు గదా యెందు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>izd572m7tizf8i4h5e9mcsip7oatnjh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/129</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214668</id>
    <revision>
      <id>560628</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:11:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '126 రామాభ్యుదయ ము చని యేఁ గర్జంబీడేర్చుకొని రాఁజాల నవి గలిగియు లంక నిరంకుశజ్వాలా లీఢయై ! గాకుండుటకు నుచితవాహనారూఢ నై యేను దేవరం జేరకుండుటకు నెఱఁగయ్యె డుఁ దూణీరంబులు రి త్త...'</comment>
      <origin>560628</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4823" sha1="imfxccyk5a26dmo7suv7phtxl9uq8gt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;126
రామాభ్యుదయ ము
చని యేఁ గర్జంబీడేర్చుకొని రాఁజాల నవి గలిగియు లంక నిరంకుశజ్వాలా లీఢయై !
గాకుండుటకు నుచితవాహనారూఢ నై యేను దేవరం జేరకుండుటకు నెఱఁగయ్యె
డుఁ దూణీరంబులు రి త్తలయ్యెనే ? లేక యిన్విచారంబు పుట్టదో ? యెట్టుపట్టుదుఁ
బ్రాణంబుల నని వెండియు.
173
171
క. తనవారికి మాసద్వయ, మని గడువిడెఁ గాని దానవాధముఁ డిపుడే
తిను మని సెలవిచ్చిన గొ, బ్బున నా కీతొడుసుమాలి పోవచ్చుఁ గదా.
క. అని పగలఁ బొగులఁ ద్రిజటా, దనుజాంగనకున్నకలకుఁ దనఁ దనకు డా
కనుఁదమ్మి యదరఁగా నిది, యునుఁ జూచెది నని యొకింత యూఱడి యుండెన్.
ఉ. అప్పుడు వేళ గాఁ దెలిసి యచ్చెరువారఁగ మోడ్పుఁగేలుతో
గుప్పున మ్రోల వ్రాల రఘుకుంజరుసేమపువార్తి మున్ను గాఁ
జెప్పి తదంగుళీయకము చేతికి నిచ్చి సమీరనందనుం
డప్పుపుఁబోఁడి కాత వినయానుగుణంబుగ మొక్కి- నిల్చిన్షన్.
క. ఆయుంగరంబు గనుఁగొని, తోయజముఖి మోహమూర్ఛఁ దూఁకొని యుండెజ్
ముని ప్రాయముగాఁ గొంతపడి ధూభాగమునన్.
ప. అంతటం దెలిసి కూర్చుండి.
176
177
178
179
క. తనశిరముమీఁద నిడుకొనుఁ, గనుఁగని నద్దికొనుఁ జల్ల కన్నీటం దోఁ
చు నెద ననుచు నమ్ముద్రిక, మనసునఁ దన ప్రాణవిభునిమాఱుగఁ దలఁచున్.
సీ. కెంగేల నిడి కోమలాంగుళీఘర్మతో, యంబున నభిషేక మాచరించి
నగనార వికసించు మొగముపై జిగి పేరి, లలిత నూతన దుకూలంబు చాది
గ్రక్కున నవతటిత్కళికలు గైకొన్న, పువ్వారు చూపులఁ బూజ చేసి
సహజమాధుర్య మై సంభవించిన ప్రణ, యరసంపుటమృతో పహార మిచ్చి
ఆ. ప్రాణవిభుఁడు రామభద్రుండు శ్రీహస్త, మున ధరించునట్టి ముద్దుటుంగ
రమున కివ్విధమున సముచితభంగుల, నుపరించే ఇప్పయోజగంధి.
ఏ. అప్పు డప్పానని యానీ దేశంబున నప్పలలా శినీ జలాంబులోన దురవస్థలం బొరయు
చున్నయ స్నేలపోయాలిచూలిపాటు గీటునం బుత్తు నేఁటితో నని లంక పైనపుడు
గఱచుచున్నట్లుండె నప్పురంధియు అప్పార్పక యముద్రికనిరీక్షింపుచుండెనాలోన
ఉ. ఉగ్రధనుద్వి భేదనున కోమణిముద్రిక ! నీవు నేనుఁ బా
ణిగ్రహణం బొనర్చి కరుణించుటకుం దగియున్న యున్కి య
వ్యశ్రీమతిం దలంచికొని ప్రాణసఖి న్ననుఁ బాఱవైన క
త్యుగ్ర విపద్దళ న్నొగిలి యున్నదిగా యని చూడ వచ్చితే?.
ఉ. ఈమణికాంతిచేత నిరు లెచ్చటికో చనఁ జేసి నీవు గా
వా మును రేలునుం బయట పై తువు నీనికి నెగ్గు సేయు శ్రీ
190
182&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>imfxccyk5a26dmo7suv7phtxl9uq8gt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/130</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214669</id>
    <revision>
      <id>560629</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:11:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'షష్ఠాశ్వాసము. రాముని మ్రోల నా కలుక రా నటులం బ్రతికూల నయ్యు హా! మఱి నేఁడు నాకయితి వాపద వచ్చిన వేళ ముద్రికా!, 1 . ఆకరుణాజలరాశికిఁ నీకుం దగు నూర్మికా! గణింపఁగ నాకు నీకనఁగ యిప్పుడ...'</comment>
      <origin>560629</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4853" sha1="l7gocxpjmitpqqpn80pklooo4p8wlch" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;షష్ఠాశ్వాసము.
రాముని మ్రోల నా కలుక రా నటులం బ్రతికూల నయ్యు
హా! మఱి నేఁడు నాకయితి వాపద వచ్చిన వేళ ముద్రికా!,
1
. ఆకరుణాజలరాశికిఁ నీకుం దగు నూర్మికా! గణింపఁగ నాకు
నీకనఁగ యిప్పుడు శోకానల మాఱి చలువ చొప్పడె మదికిన్.,
క. ననుఁ బాసి దూరమున, జిక్కి నయినళులు వేల నుండ కిటు వచ్చి తె? యా
యన నలఁకువ దినదినము, గనుఁగొనఁగా లేక ముద్రికా! నేను వెదకన్.
మంజీరవలయ కేయూరకుండ, లాదులివియుండగా నేమి యడవులకును
గరమనుసరించివచ్చి నీకరణి విభుని, యొద్దనుండి నె యో ముద్దుటుంగరంబ! .
ఠే. విశ్వలోకేశ్వరుఁడు రఘువీరుఁ డిట్లు, పనికి నత్తు వటంచుఁ జేపట్టినపుడ
భూషణంబులు తలద్రోక్కి పూజఁ గొంటి, చాలదే యోరు
తరల. ఆనవరోధుని మునివిరోధునిఁ నవ్విరాధునిగూల్చి వే
చను సిడం జన కావనీపరచక్రవర్తియగును
ల్లునికరాగ్రము
127
188
184
185
186
గాయలంకారచక్రవర్తి!. 187
ము వెంటఁ జిందెడు లోహితాంబుల నంబులో
యని భవన్మణిరోచు లొల్కుఁ గదా తదా శ్రీ తము ద్రికా!.
క. పోర విరోధుని గొని రఘు, వీరుఁడు కర మూఁచికొనుచు వేంచేయఁగ నాఁ
డీరత్నరుచి నావాస్య, స్థిర వడసినట్లు తెరువుకడకుం బడుఁగా.
తే. పలణ పవమానపారణాప, రాయణం బైన రామదోర్దండ పణికి
గరళవైశ్వానరజ్వాల గాదె నీదు, ప్రాంతమాణిక్యమున విడివడిన డాలు?.
క. ఈజాతికెంపుకే లుట, జాజిర జ్వాజ్వల్యమాన మగువిపినవిళ
ల్యాజాలజన్యకిరణస, మాజముతో మాఱుమల యణమాస్టీ ఁడుగదా!.
ఉ. మాయలలేడి నామదికి మక్కుఁ గొల్పినఁ దెచ్చి పెట్ట రా
దా యని రాము నంపితిఁ గదా యెడ దవ్వయి పోనప్పుడు
బాయక ముద్రికా! సుకృతపాకముచే సులబానుబంధమై
యాయనచెట్ట పట్టుకొని యక్కఱతోఁ జర నీకుఁ గల్గెఁగా.
188
189
190
191
192
193
క. తెరువున జఘనపయోధర, ధరమున నడుఁ గలసి యిడఁగఁ బతియూఁతగ నే
కర మిచ్చు నాకు నవ్వలి, కరమది నీకాణయాచిగా యుంగరమా!.
పీ. మొగము ద్రిప్పిన వేగమునఁ జెక్కుపైఁ జిందు, శ్రీ వణకైరవమాళి చక్కఁదుడిచి
దిగువు అప్పమునుంగు దీయనికనుదోయి, కలికిలీలా హల్ల కమున నొత్తి
చిఱునవ్వులేనుకంబు చెల్లఁ బెట్టని మోవి, కడిఁది ప్రాఁ దెలనాకుమడు పొసంగి
పానుపు డిగఁబోయి బడలికఁ బొరసిన, యడుగుఁదములనొప్పి యాఱు వంటి
తే, యినకులస్వామి కరమున న్ననునయించు, పలుకులకు మున్న తాన నాయలుకఁ దీర్చు
నెప్పుడప్పుడ యెఱుఁగవే చెప్పవేమి?, యూర్మి కా!యిపు డెటువలె నున్నయదియె.?&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l7gocxpjmitpqqpn80pklooo4p8wlch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/131</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214670</id>
    <revision>
      <id>560630</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:11:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '128 రామాభ్యుదయ ము చ. చిటికెన వేలిగోరునకు నేనమె! తాఁ గయివేయుఁ గావున జిటిపొటి ముచ్చటల్ దనుకఁ జెక్కులకుం గల వేది ప్రొద్దు ల్లిటివి దలంచుకొ న్ని? అసలీ దళ సీమల వ్రాయఁ జొచ్చెనో కటక...'</comment>
      <origin>560630</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4703" sha1="8mm0vetn3ot5mzic6si70r9qvcskj73" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;128
రామాభ్యుదయ ము
చ. చిటికెన వేలిగోరునకు నేనమె! తాఁ గయివేయుఁ గావున
జిటిపొటి ముచ్చటల్ దనుకఁ జెక్కులకుం గల వేది ప్రొద్దు
ల్లిటివి దలంచుకొ న్ని? అసలీ దళ సీమల వ్రాయఁ జొచ్చెనో
కటకట! ముద్రికా! మకరికాలత లిప్పుడు పువ్వుఁ దేనియన్?.
క. ఆడిగితి ననెనో నన్నని, నడి మూర్ఛిలి కొంతవడికి వైదేహి కడుం
బొడవులుగా నొనరించిన, తడికన్నులు దెఱచి చూచి తన మదిలోనన్,
సీత హనుమంతుఁ గని సంశయించి ప్రశ్నించుట.
195
196
తే. పోయి దశకంఠుఁ డిది యొక్క మాయ పన్ని, పనిచెనో నన్ను నిర్బంధపఱుపు ననుచుఁ
జాల సమ్మిక పుట్టక మ్రోల నున్న, వినయసంపర్నుఁ బవమాన తనయుఁ జూచి. 197
సీ. అయ్య! నీ నామధేయం బేమి? యెప్పుడు, వెనుకకు మీ రుండువిషయ మెద్ది!
యిన వంశమణి యొద్ద నివ్వారిసరబడిఁ, గొలుపుపట్టితి? వెందు నిలిచియున్న
వారు రాఘవులు? తద్వర్ణ చిహ్నంబులు, తెలియునే యెటుల నేతెంచి తిటకు?
జలధి యడ్డము గాని సులభమార్గ మొకండు, కలిగెనో తానకాగమనమునకు!
తే. ననీనఁ దనతోడా వేర్వేఱ నతఁడు దెలుప, డిందుపడి జడలో రత్నమింద మనుచు
నిచ్చి తెలతెలవారఁగ వచ్చె గెలువు మనిలజా! యంచు దీవించి యనుపుటయును. 199
~~* అశోకవని కాభంజనము. =
క. తల్లీ! నిను వెఱపించుచు, విల్లే రెత్తించుకొనెడు వెఱబొమ్మల నీ
కల్లక్కంత త్రుళ్లడఁతునె? వనము వేరుకుడు నె ముదలగదా!.
199
వ. అని మిన్నుముట్టఁ బెరికిన నోమహాబలనందన! వీరు నీయిప్పటియా కారంబునకు వెఱ
చి నామఱుంగునకు వచ్చుచున్న వారు వీరిపై నలుగక యిది యొకటి మన్నించు మని
యదేవి యానతిచ్చిన మహా ప్రసాదం బని యద్ధాన వీనికరంబు త్రోవఁ బోక వనం
బుసకురికి యావానరవీరుండు.
పీ. విఱిచి లీలా శై లవిధుకాంతకూటముల్, క్రీడాసరస్సులఁ బూడవైచి
కలకలనవ్వు మేడలు పాడుగాఁ ద్రవ్వి, శృంగాటకంబులు చిన్నఁ బుచ్చి
కేతకీమందార కేసరాదులఁ దన్ని, కెడపి వీధుల నెల్ల దడుకువొడిచి
పువ్వారుఁదీఁ గెలుమోపులు కాలుసలఁ ద్రొక్కి, ప్రవహించుపన్నీరుపసరు చేసి
ఆ. మాలకరులఁ దోఁట నేలలోఁ బూడిచి, వెలిఁ దదీయరక్షకుల వధించి
200
ఘోర భంగిఁ దోరణారూఢుఁ డై యార్చి, గగన మగల జగము దిగులుపడఁగ. 201
క. ఆనినడము విని యపుడు ద, శాననుఁ డిది యేమి తెలియుఁడా యనిని వెసజ్
దానవు లొకకొందఱు చని, వానర పరు వార్త దెలిసి వచ్చి యతనితోన్.
202&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8mm0vetn3ot5mzic6si70r9qvcskj73</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/132</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214671</id>
    <revision>
      <id>560631</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:11:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '. . షష్ఠాశ్వాసము. 129 దేవ యొక వాసరంబు లీలావనంబు, నేలమట్టంబు చేసి యాభీల చాల మూఁచియాఁడెడుఁదనుఁజూచికోఁచవాఱు, రక్క సులనొక్కితోరణం బెక్కి నగుచు. , అనవుఁడు నతఁ డేవురువా, హినిధవుల మం...'</comment>
      <origin>560631</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4501" sha1="e80i92r0c7nebdty263v8q725vui5bv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;.
.
షష్ఠాశ్వాసము.
129
దేవ యొక వాసరంబు లీలావనంబు, నేలమట్టంబు చేసి యాభీల చాల
మూఁచియాఁడెడుఁదనుఁజూచికోఁచవాఱు, రక్క సులనొక్కితోరణం బెక్కి నగుచు.
, అనవుఁడు నతఁ డేవురువా, హినిధవుల మంత్రి సుతుల 'నేడుగురిం బొం
డని పంపెఁ బంపుటయు వారనేక బలములు భజింప నరుదెంచి వెసన్.
204
ప్రొద్దు కరకరం బొడిచి రాఁగాఁ రా క్రమపరిపాక జాగరూక కప్రతిభానుండై ప్రతి
భానుండునుంబో లెఁ బవనసూనుండు తోరణా గ్రంబున నుండం గనుంగొని,
+ హనుమంతుఁ డనేకరాక్షసులఁ జంపుట. *
7. ఆర్పుల్ నింగిఁ జెలంగ నిష్ఠురనిశాతా స్త్రంబులం గప్పిన
దర్పం బొప్ప నతండు దద్బలముమీఁద వ్రాలి వాలంబు న
ల్లార్పుల్ గాడ్పుల రేఁచ దంతి రధరథ్య వ్రాతముల్' చేతుల
గోర్ఫిళ్ళార్చుచు వచ్చుచున్నఁ గని ర నాథసేనాధిపుల్.
, ఏవురు నొక్క యుమ్మడిఁ బయింబడి యేయఁ గూళదివ్యబా
ణావళు లెచ్చిరా నొదిసి యు గ్ర తమ ప్రద రాగ్నికీలముల్
నోవఁ గరంబులం బులిమి పుచ్చుచు మారుతి యుగ్రదానవుల్
త్రోవ నెదిర్చినం గెడపి త్రొక్కుచు నుక్కున దూఱి గ్రక్కునన్.
క. తల యెన్ని యద్ధశానను, దళవాయుల నొకరికొకరిఁ దప్పకయుండ
గలయ నఱచేతిచఱపుల, వలియంగా నడఁచె నడఁచినం గని కినుకన్.
ఉ. బాహుల విళ్ళు నంచుకొని బాణపరంపర సాఁగ నాహవో
త్సాహముతో నమాత్యతనుజాతులు సూతుల వేఁగిరింపుచుకో
సాహసికుల్ మహారథు లనం దనమీఁదికి దైత్యరాజితే
జోహుతభుక్ఛవిచ్ఛటలచొప్పున మండుచు నేఁగుదెంచినన్ .
205
206
తే. అతఁడు మునుఁ గూల్చె నందు మేలైనవాని, జంబుమాలి నుదగ్ర తేజంబు మాలి
చనఁ బ్రహస్తుఁడు విని శోకమున మునింగ్, బిడ్డపడుటకుఁ గడుపున మడ్డువడఁగ.
వ. మఱియు నంతటం బోషక తక్కు రక్కసి రాచ ప్రగ్గడలకుమారులపయిం
పవనతనయుండు.
207
208
209
211
తే. తాచి యొక్కనిఁ దేరితో వైచి యొకని, గ్రుద్ధి యొక్కని మోచేతఁ గ్రుమి యొక ని
నుఱిచి యొక్కని మెడనొక్కి విఱిచి యొకని, నా క్షణంబునఁ దెగటార్చి నాఱుగురను.
క. అవుడు హత శేషు లసురా, ధిపుఁ జేరంబోయి దేవ! దేవరిసేనా
ధిపులం బ్రగ్గడకొడుకులఁ, గపివరుఁ డొకరుఁడ ససైనికముగాఁ గూల్చెన్.
* అక్ష కుమారవధ. *
px 4న విని కసిమాత్రుఁడు గాఁ డని యచ్చెరువంది ఫలికి యక్షకుమారుం
213&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e80i92r0c7nebdty263v8q725vui5bv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/133</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214672</id>
    <revision>
      <id>560632</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:12:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '130 రామాభ్యుదయ ము గనుఁగొనిన నతం డది దన, కనుమతి యిచ్చుట గఁ దెలిసి యాయితపడుచున్. 214 Sx. ఘీంకృతిమయమై హేషిత, సంకులమై యట్టహాససంపూర్ణంబై టంకారభయదమై నలు, వంకల బల మనుసరింప నచ్చి కడంకన్....'</comment>
      <origin>560632</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4456" sha1="5qrgfa56dtp5q9tvuagsz28894thbea" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;130
రామాభ్యుదయ ము
గనుఁగొనిన నతం డది దన, కనుమతి యిచ్చుట గఁ దెలిసి యాయితపడుచున్. 214
Sx. ఘీంకృతిమయమై హేషిత, సంకులమై యట్టహాససంపూర్ణంబై
టంకారభయదమై నలు, వంకల బల మనుసరింప నచ్చి కడంకన్.
ఉ. తాఁకినవీఁక “చూచి భుజదర్ప మెలర్ప మనోరథంబు న
జ్ఞాఁకలుమానమి న్నొ ఱయు నక్షరథధ్వజదండ మంది య
మ్మూఁక్షల నెత్తురు న్మైదడు మూలుగులుఁ బెదరంగ మీదెఁ బో
యాఁకలి దప్పి మాని కలహాశనమౌని నటింప నింపునన్.
శా. ఆలోఁ గేతనశూన్యమై హలేసహాయం బైనతే రొక్కడుం
గాళీ సమ్ముఖనిర్వి శేష మగునక్క య్యంపు నేల వెస౯
ధూళీ పాలిక రేఁగఁ దోలుకొని చత్తుం జంపుదుం గాని యీ
గోలాంగూలముఁ బోవనీ ననుచు నక్షణం డుద్ధతి న్వచ్చినన్.
215
216
217
న, సమీరకుమారుండును దన్య బాణాసారంబు ఘోరంబై పైకొనినం గైకొనక కినుకం
దూఱి పాఱి.
చ. ఉలుకక యుండఁ గొండ వడ నొండొక కొండనఁ గోడెనాగముజ్
బులుఁగుల జేఁడు దన్ని కొనిపోవు తెఱం గిటు లాడి చూపెఁగా
వలయు ననంగఁ దేరిపయి వ్రాలి దశాననునందనుం బడం
బుల నిఱికించి నాఁచికొని పోయె విహాయస వీధి కుద్ధతి౯.
క. ఈరీతి నెగసి యెప్పటి, తోరణమున వ్రాలి చిఱంతతొడలం దొడలక్షా
వీరాచారధురంధరుఁ, డారక్కసు నలియ నొక్కి యటఁ బడపై చెక్ .
క. ఆకత లీవలియావలి, రాకాసులవలన విని సురద్వేషి యిసీ
నాకాదిభీకరునకు, నాకా యీవినికి మేఘనాదా! యనినక్.
ఆ. కొలువులోనివాఁడు గొబ్బునఁ బ్రణమిల్లి, లేచివచ్చి తండ్రిఁ జూచి యతఁడు
దేవ ! విఱిచికట్టి తెత్తు నే యగ్గబ్బి, క్రోఁతి ? నని యనుజ్ఞగొని కడంగి.
క. ఖరకాసరపంచానన, తరము సన్నద్ధములు రధంబులు పెక్కుల్
218
219
220
221
222
223
. పరివేష్టించి భజింపఁగ, నరుదెంచె రథంబుమీఁద ననిలజుమీఁద..
వ. ప్లవంగ పుంగవుండునుం దోరణంబు డిగ్గి యగ్గుంపు కంపింపు జొచ్చి యచ్చండశర
పరంపరానిర్మాణకర్మఠకార్ముకంబులోఁ దేరుదోలుకొని వచ్చునద్దను జాధి నాథతనూజాతు
నెదుర్కొని వెనక ముందర దోఁచనీక భీకరాటోపంబున.
*
ఇంద్రజిత్తు హనుమంతుని బ్రహ్మాస్త్రబద్ధుఁ జేయుట,
క. అనిఁ బొదివినయరదంబులె, కొని వైవఁగ నరసి తప్పుకొనుచు మదిలోఁ
ధనచేత నె తనబలముక్, దునిమించుట కింద్రజిత్తు తుకతుక నుడికెక్,
224
225&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5qrgfa56dtp5q9tvuagsz28894thbea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/134</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214673</id>
    <revision>
      <id>560633</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:12:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్వాసము 181 తే. మఱియుఁ జలమున ననిలసంభవుఁడు గనలి, తత్సహాయ తాంగజాతంబు నెల్ల విఱిచి నిలిచిన నిలసిక వెంచి యతని, యుగ్ర బాణాగ్ని శిఖల కాహుతిగ వైచె. 226 ప. అప్పుడు మేఘనాదుండు తనమనంబున. క....'</comment>
      <origin>560633</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4263" sha1="hswrqqa3f1qy6z5enppdbtookvogpq3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;శ్వాసము
181
తే. మఱియుఁ జలమున ననిలసంభవుఁడు గనలి, తత్సహాయ తాంగజాతంబు
నెల్ల
విఱిచి నిలిచిన నిలసిక వెంచి యతని, యుగ్ర బాణాగ్ని శిఖల కాహుతిగ వైచె. 226
ప. అప్పుడు మేఘనాదుండు తనమనంబున.
క. చూడఁ గపి గాని చరమ, క్రీడాపరతంత్ర గగన కేళునితోడతా'
జోడై యున్నాఁ డితఁ డే, జాడం జిక్కుపడు నని విచారించి వెసుకో.
క. నియమంకృత బ్రహ్మస్త్ర, ప్రయోగమునఁ గట్టివైన బ్రహ్మోపాస్తి
గా
227
226
క్రియఁ బావని విడివడి యుం, డియు లోనై చిక్కె నేమిటికి దనుజునకు. 229
తే, వెండియును మేఘనాదుండు బండిమోకు, మెడకుఁ గాళ్లకుఁ దగిలించి ముడియఁగట్టి
ధీవిచక్షణు నవ్వీరుఁ దేర్మిఁడ, బెట్టికొని వచ్చి తన మ్రోలఁ బెట్టుటయును. 230
* హనుమద్రావణ సంవాదము. *
మ. కొడుకు న్మిచ్చి దశాననుం డనిలజుం గోపంబుతోఁ జూచి యే
యడవిం ద్రిమ్మరుచుండు జ్యోతివిర రారా యెవ్వ రంపంగ ని
క్కడికి స్వచ్చితి వేల చొచ్చితివి లంకా
రాజధాని నిజం
బడుగం జూచెద నంతయుం దెలియ నొయ్యం జెప్పురా నావుడుకో,
231
వ. అప్పుడు శౌర్యాలవాలం బగు వాలంబునం బీట పెట్టుకొని పెట్టుకొనిన ధైర్యంబున
వసించి.
చ. అనిలజుఁ డోరి రావణుఁడు యల్లన నేటికి బెట్టు చెప్పెదకొ
విను రఘురాముదూత నరవిందహితాత్మజుమం త్రి
జనతను జాతుఁడ జనకజకా వెదకం జనుదెంచి కాంచితికా
నను హనుమంతుఁ డండ్రు. భవనంబులు మా కిల నెల్ల కానలు.
క. పఱతెంచి వనము వెరుకుట, కుఱకుఱ రక్కసుని నొక్కకొందఱఁ గేల
విఱంచుట యిటు చిక్కుట ని, న్నెఱుకపడం జూచుటకు సుమీ దనుజేశా!.
ఉ. చూచితినే కదా నిను విశుద్ధచరిత్రుఁ డయో! పులస్త్యుఁ డే
లా చెడుఁ ద్రోని పట్టితివి యాయనపంశమునం జనించియుక్తా ?
నీచలము!&quot; ఖరాసురుని నెత్తురు ద్రావిన తూపు నేనియుం
జూచి తొఱంగు తల్లి యని చూడు విదేహనృపాలకన్యక.
ఉ. అప్పులపోతుఁ జిచ్చయిన యట్టిగృహంబున నున్నవాఁడు వాఁ
జెప్పఁగ దుర్విమాన్నము భుజించునతండును గాంచుపా టిఁక
దప్పవు సువ్వె నీకు సహితం బిటు లెవ్వరు చెప్పి రేమొకో !
ని ప్పొడిగట్టితే ? విడుని నేరవె యింతటనైన ? శావుడు..
232
233
234
235
236&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hswrqqa3f1qy6z5enppdbtookvogpq3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/135</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214674</id>
    <revision>
      <id>560634</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:12:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '132 రామాభ్యుదయ ము 237 క. మండిపడి వీని తలగొ, ట్టుం డటు గొనిపోయి నావుడు రావణుతో నిండుదొర తదనుజుం డన, ముండు విభీషణుఁడు ఐలికెఁ గోప మడంగ. తే. దేవ! విను దూతఁ జంప విధింపలేదు, రాజులకు నీతిశ...'</comment>
      <origin>560634</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4028" sha1="god1vf8v57yhghfdaqjoqmoplebafs4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;132
రామాభ్యుదయ ము
237
క. మండిపడి వీని తలగొ, ట్టుం డటు గొనిపోయి నావుడు రావణుతో
నిండుదొర తదనుజుం డన, ముండు విభీషణుఁడు ఐలికెఁ గోప మడంగ.
తే. దేవ! విను దూతఁ జంప విధింపలేదు, రాజులకు నీతిశాస్త్రంబు రాముఁ డుండ
నితనిఁ గొనియేమి? విడిపింపుఁ డిప్పు డనినఁ దోఁక గాలిది వీనిఁ బోఁ దోలుఁడనియె,
*రాక్ష.ను లాంజ నేయునితోఁకఁ గాల్చి యూరేగించుట. *
న. అప్పలు కసురనెదుండు నుడున దడవ బెడిదంబుగా నుడిగంపురక్కసులు పెక్కం
క. కడవల నూ నెలఁ గోకలు, తడిపిరి కపివీరు దీర్ఘ తరవాలమున
గడకుం జుట్టిరి కొనఁ దగఁ, బిడిచిరి ముట్టించి రనలభీషణ శిఖల.
క. ఆవార్తలు విని జానికి, పానక ! నీ ప్రాణసఖునిపట్టి సుమీ! హా!
మావాఁడు సుమీ ! వినుమా, నీవేఁడికి వేఱ కలవు నేతు ల్నెలఫుల్.
ఉ. అంజలి చేసి వేఁడెద మహాత్మ! యనం దడ వాంజనేయుతోఁ
కంజలికప్పు లా సపడఁగా నొనరించి శిఖల్ మధూళి మ
ద్విజుల పుష్పమాలికలవంటివి యై తలిరాకుదండలై
రంజిలఁ జేసె వహ్ని యివిరా మహిమంబు లన జగంబునన్.
తే. అపుడు పపమాననందను నంగములను, గట్టిగా మున్ను కట్టిపకట్లు విడిచి
వెంటఁ దోఁకొని డై తేయ వీరభటులు, విచ్చుకత్తులతోఁ బది జీవు రెలిమి.
మ, పురవీధుల్ గలయంగఁ ద్రిప్పి యిఁకఁ బో పొమ్మన్న నవ్వీరవా
నరసింహం బొకనవ్వు నవ్వి చెసినే నా కిప్పు డాకాంక్ష ? యు
ప్పరిగల్ సెజ్జలు చెప్పరాలు చనికల్ పైఁజూడ లే దెక్కి చె
చ్చెఱ మీ రెక్కడఁ జూపినా ? రిపుడు నిశ్శేషంబుగాఁ జూచెదక్.
ప, అని పలికి శీలామాలికాశీలం బైనవాలంబు ద్రిప్పుడు.
* లంకాదహనము. *
ఉ. కోటలమీఁదఁ జుట్టుఁ జని గొప్పయలంగపుటిండ్లు చూచి య
వ్వీటికి నెల్ల నట్టనడు వీథిని మీటుగఁ గట్టినట్టిళ్ళం
గాటక చం ద్రశాల కొన గాలిచి యాయెఱమంట లంటి యె
ప్పాట నటించునో యనుచుఁ బావని వేడుకఁ జూచుచు న్నెడ
మ. అనలజ్వాలనినిర్మితాంగదకిరీటాభీల యై రావణా
దినిలింపాహితకోటి నాహుతి గొనం దెం పూని సాక్షాత్కరం
239
240
241
242
243
244
245
246&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>god1vf8v57yhghfdaqjoqmoplebafs4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/136</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214675</id>
    <revision>
      <id>560635</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:12:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '⋅ షష్ఠాశ్వాసము. చెనొకో తద్దురితాధిదేవత యనం జిచ్చుల్ కడుం గోటవెం టను దోడ్తో నడుమేడను న్నిగిడి మండ లంక చూపట్టిన క్ . అలబలంబు లేదెఁ గలయంగ మందిరా, గ్రంబులకును నిండుకడప లెక్కె...'</comment>
      <origin>560635</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5210" sha1="o613ab8ttd1zm6zpi7667satj7g7vtw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;⋅
షష్ఠాశ్వాసము.
చెనొకో తద్దురితాధిదేవత యనం జిచ్చుల్ కడుం గోటవెం
టను దోడ్తో నడుమేడను న్నిగిడి మండ లంక చూపట్టిన క్ .
అలబలంబు లేదెఁ గలయంగ మందిరా, గ్రంబులకును నిండుకడప లెక్కె
జల్లుదుము లెసఁగె నుల్లోలకీలికీ, లోపశాంతి యెందు నొదవ దయ్యె.
188
247
245
దచ్చండకిరణతనయా చత్య ప్రతిష్ఠి తపనన సుఖబహుముఖశిఖాసంఘాతం
బులు నిర స్తవిఘాతంబులై బందిమందిరంబులం గ్రందుకొనుబృందారకపురం స్త్రీ సందో
హంబులనిట్టూర్పుగాడ్పుల సాహాయ్యంబు వడసి పొనుంగుపడనిసహస్రాక్ష వీక్షా
విక్షి స్తంబు లగునిప్పులం దప్పులు పెట్టి విస్ఫులింగంబులు ముంగోలు పౌఁజులై తేజరిల్ల
సీతాళాతో దరీహృదయ పరితాపంపుటుడుకుం బుడికి పుచ్చుకొని పెచ్చు పెరిఁగిన సెగ
దిగంతంబులు దీటుకొన గవకులు రవులు కొలిపి కోటలకు బీటలు నెఱపి మళిగల వెలింగి
మేలుముచ్చులు నేలకుం దెచ్చి హట్టంబులు ముట్టుకోలు నట్టి వాడలు గోడలు
చిక్కంజేసి లాయంబుల కపాయంబు దెచ్చి గుళ్లు గూలిచి నగళ్ళకు నడచి చవి
కల నప్పళించి చప్పరంబుల కెసరు పెట్టి యుప్పరిగల కుప్పరంబు లెగని పొగసిన
పొగల నడుము న్ని గుడునప్పుడు కప్పుం గుప్పసంబులు దొడవినపడువును భాసుర
భసితధూసరంబు లైనయపుడు యోగివేషంబులం బోషించిననంచును విటంకమణివిభా
విసరంబులతోడ జోడై కూడినపుడు విందులం గలసిన చందంబును ఛటఛటత్కార
చమత్కారంబులం దేజీనయపుడు వికవిక నగిన యనువునుం జూపుచుఁ దమవేఁడిమిం
దామ తాళుకొనంజాలకు చనుపోలికఁ గేలీ కాననంబులు దూఱియు దూపటిలిన జాడం
క్రీడా సరోవరంబులకుం జేరియు నాఁకటిసోఁ కోర్వనికాఁక్రంబోలెఁ బాకశాలలకుం
బరువులు వాఱియు వారింపరాకు యథేష్టవిహారంబులు సలుపుచుండె నయ్యఐస
రంబున.
సీ. పొదివితేఁ గానక పొత్తులలో పట్లఁ, బోనాడుకొనిన లేఁ బురిటియాండ్ర
బొగచుట్టుకొన వెంటఁ దగుల నేరనినయ, స్యల మోసపోయిన జవ్వనులును
దొడవు లేమేనియు వెడలింపఁ బోనిచ్చి, పతులఁ గోల్పోయిన భామినులును
నరుగ లేనిముసర్ల నిత్తమామలఁ బాయఁ, బాలైన ప్రోషితభర్తృకలును
తే. జాలిఁ దమతమముంగిళ్లఁ గూలఁబడుదు, నూఁచముట్టుగ గీము లాహుతి గొనంగ
ముఖరపాపకశిఖలపై మోఁదుకొనిరి, యది దశ గ్రీవు కీడుగా నరయరేమొ!.
క. పాకారిదురాలోక, ప్రాకారాకారపురపరాభనపరిపా
కాకులు లై కాకులవలెఁ, గాకై చనఁ జొచ్చి రెల్లకడలకు నసురుల్.
క, తనకొంప గాలఁ దెచ్చెక్, దనుజకులవీ 'ధ గాంచ దశకంఠుఁ డిలా
తనయ నని పలుకఁ దొడఁగిరి, కని తెలిసిన పెద్దపరుస గల తొలి వేల్బుల్.
249
250
251
252&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o613ab8ttd1zm6zpi7667satj7g7vtw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/137</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214676</id>
    <revision>
      <id>560636</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:12:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '134 రామా భ్యు ద య ము చ. వనచర వీరుఁ డానగరివాకిట ము న్నటుల హితంబు ప ల్కినకతన౯ విభీషణని కేతనవాటిని కేతనంబుగా ననలశిఖాని కాయముల యావళిఁ బోవక యుండఁ గాచి త క్కినపుర మంతయుం గెడపి కేవలభ...'</comment>
      <origin>560636</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3598" sha1="r9qsd8jc8emwjlsbkw5za7hhkqe1e7w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;134
రామా భ్యు
ద య ము
చ. వనచర వీరుఁ డానగరివాకిట ము న్నటుల హితంబు ప
ల్కినకతన౯ విభీషణని కేతనవాటిని కేతనంబుగా
ననలశిఖాని కాయముల యావళిఁ బోవక యుండఁ గాచి త
క్కినపుర మంతయుం గెడపి కేవలభస్మము గాఁగఁ జూచినన్.
క. ఆయెఁ గదా సచ్చినపని, పోయెద నిఁక నిన్న నింత ప్రొద్దున నేను
మాయంగదాదులుం బెడ, వాయక జలరాశి వేలపై నుంటిమి.
క. ఈమేలివార్త నాచే, వేమాఱుక్ గ్రుచ్చి గ్రుచ్చి వినుదనుకఁ గుల
స్వాముల కెంతయుఁ జింతా, సామ శ్రీమంతములు నిజస్వాంతంబుల్.
చ, అనుచుఁ బ్రకాళపల్లికలయల్లికలం బొడువాటి పోఁకమ్రా
నొనరినరీతి నున్నతనయున్న తవాలము నహ్ని కీలముల్
పెనఁగొనఁ బొల్చుదానిఁ గదలింపుచు రాముని రాణివాస ముం
డినయెడకు న్వెసం జని వినీతి'మెయిం బ్రణమిల్లి నిల్చిన.
* ఆశ్వాసాంతము. :--
క. గొబ్బూరినంశమణి ! హ, న్నిబ్బరగండాంక! మేదినీశ్వరతిలకా !
బిబ్బోక ఐతీమదన ! క, కుబ్బంధురసురభికీర్తికుసుమో త్తంసా !.
ఉ• చి త్తసరోరుహాంతరఐశీకృతినందకుమారభృంగ ! భూ
భృత్తిలక సవార్హ ! రణభీకర ! పట్టుతలాడరాయరా
హుతభుజంగ కార్ముకరఘూత్తమ ! కృత్తమహారి! సాహితీ
వి తమ ! వి తమర్ధితకవి మ్రా జదైన్య! వదాన్య శేఖరా !.
253
251
255
256
257
258
259
క. యజ్వజనాధార ! ప్రతా, పజ్వాలిగ్రస్తరిపునృపాలారణ్యా !
ఋజ్వాలాపకలాల ! స, ముజ్జ్వలగుణకాండ ! హత్తుమువ్వరగండా.
గద్యము. ఇది శ్రీమ దొంటి మెట్టరఘువీర శతక నిర్మాణకర్మం జగ దేక ఖ్యాతిధు ర్యాయ్యలరాజు
మనీ షి పర్వతాభిధానపౌత్రొక్క యార్యపుత్త్రి పరిశీలితసమిద్ధరామా
నుజమతిసిద్ధాంతమర్మ ముమ్మడివర దాచార్యకటాక్ష వీక్షాపాత్ర హృదయపద్మాధిష్ఠిత
శ్రీ రామభద్ర రామభద్ర కవి ప్రణీతం బైనరామాభ్యుదయమహా ప్రబంధంబునందు
షష్ఠాశ్వాసము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r9qsd8jc8emwjlsbkw5za7hhkqe1e7w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/138</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214677</id>
    <revision>
      <id>560637</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:13:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రా మా భ్యు ద య ము సప్తమాశ్వా స ము. లలనానాయక పద నాళీకరసానుభూత్య నారతనంద ద్రోలంబ ! సకలదిర్ణయ శీలా ! గొబ్బూరినార సింహనృపాలా !. ప. ఆనధరింపుము తదనంతర కథావిధానం బెట్టిదనిన. * హనుమంతుఁ...'</comment>
      <origin>560637</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3388" sha1="bfjjbumoi9n20jbha97h5kcr7sbjsch" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;రా మా భ్యు ద య ము
సప్తమాశ్వా స ము.
లలనానాయక పద
నాళీకరసానుభూత్య నారతనంద
ద్రోలంబ ! సకలదిర్ణయ
శీలా ! గొబ్బూరినార సింహనృపాలా !.
ప. ఆనధరింపుము తదనంతర కథావిధానం బెట్టిదనిన.
* హనుమంతుఁడు సీతయనుజ్ఞఁ గొని వార్ధిఁ దాఁటి కపులంగలయుట.
క. వాలసలద్వహ్ని శిఖా, మాలిక లీక్షించి జాలిమాలి౯ సీతా
నాళీ కవదన పెదవులు, నాలుకతుదఁ దడుపుకొనఁగు నగి నగచరుఁడున్.
1
2
3
4
5
తే. వెఱపు నటియించె దేటికి విశ్వజనని!, బిరుదు కెందమ్మిదండలై బెరసి నాకుఁ
బోఁక నంటినమంటలు తోడు చూప, నెంత దీవించితివొ కాని యిచటనుండి.
క. కాకున్నఁ గెంపువెన్నెల, రేకులవలెఁ జలువ గ్రుమ్మరించునె తల్లీ !
యీకారుమంట లిటులక్, నీకు న్నీ మహిమ చూప నేఁ బని వింటిన్..
వ. అని పునగపునగి ప్రణామంబు లాచరించి యాచారపవిత్ర యగునప్పద్మపత్ర నేత్ర చేత
ననుజ్ఞాతుండై యుత్తరదిశావియత్తలంబున కెగని సంరంభవిజృంభణంబున సంభోధి
పయిం జనుచు నుల్లోలంబు లగుకల్లోలంబులం దనవాలానలజ్వాలలు జాళించుకొని
నిజజంఘావిశృంఖలమారుతంబులచేత దూరోద్ధూతంబులై శరచ్ఛరదళకలసంఘాతం బు
లు గోలాంగూలంబుల వేలంబులమీఁదం బడుచున్నం గనుంగొని యందు విచారనిశ్చ
యవేదు లైనజాంబవదాదు లుప్పొంగి తప్ప దిది యప్పవనతనయాగమన వేగంబ యగు
నతండు దడయక వచ్చుటం బోయినపల్లి పండుకాని కాయ గా దని చాయ గా ర
దనమాటయె తలపోసికొనుచుండ నద్దండునకుఁ గన్నులపండువై తోఁచ వేలావులినం
బుస వాలి వాలినందనునకుం బ్రణమిల్లి యెల్లరకుం దేటతెల్లంబుగాఁ గార్యసిద్ధి తెఱం
గెఱింగించిన సంగదాదులు చెంగలించినయంతరంగంబులతోఁ బ్లవంగ పుంగవుంగొని..&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bfjjbumoi9n20jbha97h5kcr7sbjsch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/139</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214678</id>
    <revision>
      <id>560638</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:13:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '136 రామాభ్యుదయ ము ప్రసంగవశంబున నొక్కింత సూచితం జైనయతనిపరా క్రమంబు విరివి యగుట తలం పుల వెరపునం దెలిసినవారై యిట్లనిరి. ** జాంబవదాదులు హనుమంతుం గొనియాడుట. - సీ. అలఘుపారావార మెలద...'</comment>
      <origin>560638</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3956" sha1="sjk8f33h9uydr8ut72wsk3pfzthyjha" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;136
రామాభ్యుదయ ము
ప్రసంగవశంబున నొక్కింత సూచితం జైనయతనిపరా క్రమంబు విరివి యగుట తలం
పుల వెరపునం దెలిసినవారై యిట్లనిరి.
** జాంబవదాదులు హనుమంతుం గొనియాడుట. -
సీ. అలఘుపారావార మెలదోఁట కాల్వయే, యవలి కిన్వలినుండి యడుగుపెట్ట
నక్షరణోవీరహర్యక్ష మరకాలి, దూళియే తాటించి నేలఁ గలప
బ్రహ్మాస్త్ర బంధంబు పట్టుఁ దోరపుదూయు, ముడియె ననాయాసములను విడున
సరిభయంకరలంక యంబేదకొంపయే, కోపించుకొని పోయి కొఱవిఁ జూడ్
ఆ. నింతలావు చేసి యీడేర్చుకొని రాఁగఁ, దొల్లి యేరికైనఁ జెల్లెనయ్య ?
వీరుఁ కెల్లెఁ గాక నేఁడహో ! పతిహితా, సహవిహార ! గంధవహకుమార!.
ఉ. దారుణకంఠపాళ మగుదాననకోటికిఁ బంక్తికంఠకం
బ్రతిఘటించిన
గురుత్వసం
హారక మైన చూఁడుఁగొడుపొ నిది లంకకు బాపురే ! యసా
ధారణ మే మనంగలము తానక వాలము వాయునందనా!.
* హనుమదాదులు శ్రీరాముసన్నిధిం జేరుట.
ఉ. అందుఁ బురస్కరించుకొని యందఱు నాయనతోడఁ గూడ నే
తెంచిరి భానునందనునితేనియతోఁటకు లూటిచేసి
క్కించుకొనంగ వేళ యని కేరుచు దూఱుచుఁ దిట్టి కొట్టి దం
డించిరి మించి తన్మధుననీ పరిపాలకు లడ్డగించినన్.
ఆ. తియ్య పండ్లు దినిరి తేనియల్ ద్రావిరి, తేలి యాడి రెల్ల దీర్ఘాకలను
ఘటితకార్యు లైనకతమున వారికిఁ, జేసినంతవట్టు చెల్లిపోయె.
క. ఇవ్విధమున నధ్వ శ్రమ, · మన్వనమునఁ దీర్చుకొని ననాట ప్రనరుల్
నవ్వు మొగంబులతోఁ 'ఁ జని, మువ్వురు దొరలకును జాగి మ్రొక్కి గోపిదపన్.
10
11
. లక్ష్మణసుగ్రీవు లిరువురు నిరు గెలంకుల నిలిచి యుండ సాంజలియై యాంజ నేయుండు
మనుకులపుంగవుం గనుంగొని.
* హనుమంతుఁడు సీతావృత్తాంతము: జెప్పి శిరోమణి నిచ్చుట. *
మత్తకోకిల. దేవ ! కంటిఁ గదయ్య సీత సతిప్రయాసకృళజ్ భవ
దేవి మన త్రి దాక దివ్యవి గ్ర హభావనో
జీవన ప్రతి నంచు నన్నియుఁ జెప్పఁగా నతఁ డప్పు డా
పోనఁ గ్రోలె సభకథామృతపూరముం జెవి దోయుట,
వ. అనంతరంబ.
6
8
12
13
14&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sjk8f33h9uydr8ut72wsk3pfzthyjha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/140</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214679</id>
    <revision>
      <id>560639</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:13:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సప్తమాశ్వాసము. - రాముఁడు సీతాశిరోమణిం జూచి దుఃఖించుట, క. సీతాద తశిరోమణి, వాతూలకనూజుఁ దానవా లని యొసఁగె జేతం గొని యురమున సం, ప్రీతిం జేర్చికొని రఘువరేణ్యుం డంతన్. క. మును వెక్క...'</comment>
      <origin>560639</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4507" sha1="gpg0tgb8wtj3m5ygog8qlmzumh9welj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సప్తమాశ్వాసము.
- రాముఁడు సీతాశిరోమణిం జూచి దుఃఖించుట,
క. సీతాద తశిరోమణి, వాతూలకనూజుఁ దానవా లని యొసఁగె
జేతం గొని యురమున సం, ప్రీతిం జేర్చికొని రఘువరేణ్యుం డంతన్.
క. మును వెక్క సముగఁ గ్రోలిన, సరితా వార్తాసుధాద్రనము చిప్పిలునో
187
15
కనుఁగన ననఁ బ్రముగాశ్రులు, మొన అప్పలఁ గురియఁ బ్రణయమూర్భం బొరసెక్.
తే. అపుడు లక్ష్మణసు గ్రీవు లాచరించి, రుచిత లోపచారము లొక్క_కొన్ని
18
దానఁ దెలివొంది కన్నీటివానతోనే, లేచి కూర్చుండి మణినంకఁ జూచి విభుఁడు. 17
క. నినుఁ జూడఁ గలిగినప్పటి, యనుమోదం బింతలోనె యధికవ్యధయై
కనకనమనఁ జొచ్చెఁగదే, మనమున సీతాశిరో గ్రామాణిక్యంబా !.
చ. వెనుకకుఁ గేలిసౌధమణి వేదుల నా యెదఁ బవ్వళించి య
జ్జనకజ యున్న నీవు నడుచక్కిన మామకహారవీథి న
ల్లనఁ గదియంగ నబ్బుఁ దరశద్వయలాభము తద్విభూష కా
యునికికి ముచ్చటయ్యెడు నయోధ్యకుఁ బోవుదునో శిఖామణీ!
క. అని దిగ్గని లేచి పురం, బునకై పోఁబోస నడ్డముగ నిరుగడల
జని లక్ష్మణసుగ్రీవులు, జననాయక ! సీత లేదు సాకేతమునన్.
19
20
*సుగ్రీవుఁడు రామునకు వానరులం జూపివారిపరాక్రమము దెల్పుట. ఈ
మ. వినవే వాయుజుఁ డేమిచెప్పె? నిదిగో విల్లంది లంకాపురీ
దనుజశ్రేణి వధించి రం డిపుడె సీకం రెండు లేలెం డన
విని యాఁగా యని తెల్వి దెచ్చుకొని యుర్వీమండలాధీశ్వరుం
డివపుత్రుం గనుఁగొన్న నాతఁ డిదె గొం డేతెంచె మద్వాహినుల్.
యయ్యవసరంబున.
వ. అని పలికి య
క. Xనయ గజ గంధమాదన, గవాకు, నల నీల దధిముఖర్షభ మైంద
ద్వివిద శరభళత బలిముఖ, భువనోన్నతకవులఁ దెచ్చి పొడగనిపించెన్.
వ. ఇట్లు సముఖంబునం బెట్టి.
క. ఒక్కొకఁడు పెక్కు కోటుల, వెక్కసపుంగవులఁ గూర్చి విప్పంగలవా
రుక్కునఁ గావలె నన్నం, బుక్కిటఁ బట్టుదురు నీరు భువనము లెల్ల౯.
ప. అని విన్నవించి మఱియును.
.
21
22
23
22
24
25
26
తే. జాంబవంతునిఁ జూపియోస్వామి యితఁడు, వెరవునకు లావునకు ధురంధరుఁడుసువ్వె
కలరు నాకిట్టి చేరువకాండ్రు దేవి!, చక్కఁబడకున్నె మీ ప్రయోజనములెల్ల,
మీ
క. ఇది మంచిముహూర్తంబిఁకఁ, గదలుఁడు దండునకుఁ బండుఁ గాయ గలపొలం
బది యెఱిఁగి త్రోఐపెట్టం, బదిలక్షలకపుల మున్న పంఛినవాఁడన్,
18
27
28&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gpg0tgb8wtj3m5ygog8qlmzumh9welj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/141</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214680</id>
    <revision>
      <id>560640</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:13:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '188 రామాభ్యుదయము ఆ. వాయునందనుండు వాలినందనుఁడును, దేవరకును నూరి శాసరునకుఁ ద్రోవఁ బోవునపుడు తురగసారథులకు, నాసపడనితేరు లననినాథ!. క. అనుమాటతో నె వెలికి, హనుమంతుఁడు సహనవాంఛ నాయిత...'</comment>
      <origin>560640</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4496" sha1="8fdpvr105zqeo52ohbj6gt02v4tvnzy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;188
రామాభ్యుదయము
ఆ. వాయునందనుండు వాలినందనుఁడును, దేవరకును నూరి శాసరునకుఁ
ద్రోవఁ బోవునపుడు తురగసారథులకు, నాసపడనితేరు లననినాథ!.
క. అనుమాటతో నె వెలికి, హనుమంతుఁడు సహనవాంఛ నాయితపడి వ
చ్చినఁ జూచి రఘువరేణ్యుఁడు, తనమదిలో నాదరంబు దైవారంగన్.
క. ఇపుడా న న్నెత్తుకొనం, గృప పుట్టుట నీకు జానకీవృత్తాంతం
చెవుడు గొని వచ్చి తిచ్చటి, కపుడే నన్నెత్తికొంటి పనిలకుమారా!
* శ్రీ రాముఁడు సుగ్రీవాదులతో యుద్ధమునకు వెడలుట. *
సీ. అని చేరఁ దిగిచి గాఢాలింగనంబున, బాంధవస్నేహసం భ్రమము నెఱపి
యతనిమనోవాంఛ కనుగుణంబుగఁ దదీ, యస్కంధమున నెక్కి యవ్విభుండు
గదలె లక్ష్మణుఁడు నంగదభుజాళ్ళంగాధి, రూఢుఁడై యన్న పిఱుందఁజనియెఁ
గటురటర్కీ ఒకంఠ పటహనిష్ఠురముగా, సేనలు నడిపించె, భానుజుండు
ఆ. బలభరంబుచేత భారతవర్షంపు, టుర్వి చెఱఁగు మోచి యున్నదిక్కు
పడగ లొరగ శేషఫణి కగ్ర భాగంబు, మలక చుట్టకంటె సెలగఁబడియె.
న. అప్పుడు.
.సీ. ఇది మహాసంరంభ మెఱుఁగని మటంచు, మూఁడులోకములకు ముట్టనార్చి
. యెదురునోరెత్తంగ నిత్తు'మె తము నందుఁ, గొండలగవులలో గుండ్లుగొట్టి
`యిని దూఱి తూలి పో నింత యేమిటి కంచు, దుర్గమారణ్యముల్ ధూళిఁ గలిపి
యీలీల మున్నీటి నెచ్చ నీకా దంచు, నెల్ల కూలంకష లింకఁ ద్రావి
.
ఆ. నురుహా ప్రతనయ వాహినీవానర, విరులు సహ్యమలయగిరులు గడచి
త్రోవ లంక దెసకు దుమ్ము తూర్పెత్తుదుఁ, జనిరి వెప మహేంద్రశైలమునకు,
***= రామాదులు మహేన్ద్రపర్వతముం జేరుట.
ఉ. అగ్గిరి యెక్కి దాశరథు లట్లు ప్లసంగతురంగమంబుల
డిగ్గిన నంగదుఁ డిదె సుఁడీ మనమారుతి త్రొక్కి లేచినజ్
శ్రీ దిగ్గన 'నేలఁ దూఱి చనుదెంచిన కొండ యెఱుంగరాదె యీ
డగ్గఱికూటకాంచనలేటంబుల వంటిన మంటిబేటులన్ ?.
క. ఆన విని పననసుతకృతం, బునకుం బ్రతి గలదె జగతిఁ బురుసాచారం
బవఁగాఁ బరోపకారం, బనఁగా నీరూపు దాల్చె నని పేర్కొనుచున్.
న. రామలక్ష్మణులు దక్షిణంబు నిరీక్షించి.
!&quot;
* సముద్ర తీర
ప్ర వేశము. =
సీ. పరితః ప్రకీర్ణమై పరిచిన ట్లున్న, వాలజాలము నీలిజాలు గాఁగఁ
ప్రబలిపైఁ బ్రాఁకినపవడంపులత లింపు, దగ వైచినపసిండి త్రాళ్లు గాఁగ
29
30
31
32
33
34
35
36
255
37&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8fdpvr105zqeo52ohbj6gt02v4tvnzy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/142</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214681</id>
    <revision>
      <id>560641</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:13:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సప్తమాశ్వాసము. బ్రహ్మాండపాటనోద్భటములై మినుమిట్టు, ఘోరఘోషములు ఘీంకారములుగ వేలాగహన పక్షి కోలాహలములెల్ల, నారిగట్టిన పౌజు నదలుపులుగ తే, నెగసి వ్రాలెడు జలజంతు లెక్క నెక్కఁ,...'</comment>
      <origin>560641</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4671" sha1="9kc7mki5ijzcn9ejxzxlxn6jk0b5i1v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సప్తమాశ్వాసము.
బ్రహ్మాండపాటనోద్భటములై మినుమిట్టు, ఘోరఘోషములు ఘీంకారములుగ
వేలాగహన పక్షి కోలాహలములెల్ల, నారిగట్టిన పౌజు నదలుపులుగ
తే, నెగసి వ్రాలెడు జలజంతు లెక్క నెక్కఁ, గూల విసరినఁ బడుమాంటీలు గా ఁగ
నూర్మి రేఖాకరంబు బిట్టూఁచికొనుచు, గంధగ జలీలఁ గ్రాలు సాగరముఁ గాంచి.
క. ఆగురగుర ! ముఖరముఖుఁడై, జగము వినం దమబలంబు చాట సముద్రం
1.39
38
39
డొగి బిరుదు ఢక్క యయ్యెజ్, సగరకుమారులు కదా ప్రశంసార్హతముల్ .
వ. ఆది యట్లుండె నిది దాఁట నుపాయం బెద్ది యొకోయని తలపోసికొనుచు రాజన్యులు
కొండడిగి దండునకుఁ బాళెంబులు దిగఁ బాలెంబు లెఱింగి వేలాపనంబులు నెలవులం
చూపించి యున్న సమయంబున.
చ. అగచరుబాలుఁ డాది నొకఁ డాఁకొని పైకొని యెంతచేసె ? నీ
యగచరు లెంద అని గల రందఱు నాఁకలిగొన్న వారలే
తెగువకుఁ జొత్తురో యనికదే చరమాచలళ్ళంగ `మెక్కి యొ
ప్పుగనిటు చూడనే వెఱచి పోయె ననక్ రవి గ్రుంకె నవ్వలన్.
క. ఎఱసంజ విరసి నెఱ నెం, జిఱుచీఁకటు లెగసి గగనసీమం బలి సిక్
గుఱుకుర తెగ లై కనఁబడి, తఱుచై వెను వెనుకఁ బెక్కు తారలు తోఁచెన్.
క. పుంజీభవించి మించిన, పెంజీకఁటి చెత్తమీఁదఁ బెట్టిన బెడిదం
పుంజండ్రనిప్పుచాడ్పునఁ, గంజాహితబింబ మరుణకళతోఁ దోచెన్.
శ్రీ రాముని, సీతావియోగదుఃఖము, హో
.40
41
42
.43
వ. అప్పుడు జనకతనయామనోహరుం డొకరమ్య ప్రదేశంబున హనుమత్కృతంబైన పల్లవ
తల్పంబునం బవ్వళించి యుండి యాయల్లక భరంబున నుల్లంబు దల్లడిల్లం జొచ్చిన
నచ్చకోరహితునిం దేఱి చూచి లేచి కూర్చుండి.
క. ఈపూపున దాఁ టెద నని, యే పొందఁగఁ జొంగఁ బెట్టితే జలరాశి&quot;
నీపగ యిందునఁ దీ టెనె, పాపాత్మా! యేమిగంటి పద్మారాతీ !.
క. ఆని యాద మఱచి పలుకఁగ, వెనుక దెసం జల్ల గాలి వీతెంచిన గ్ర
క్కున నులికిపడి పదంపడి, హనుమంతుసిదిక్కు చూచి యవ్విభుఁ డనియెన్ .
ఉ. నా లితనంబు నేర్చుకొని నక్కుచు నక్కుచు వాడవాడ వే
లాలవలీలతావలి కెలంకులనుఁ డిటు వచ్చి వచ్చి దం
భోళియుఁబోలె మీఁదఁ బడి పోయెడుఁ బల్మఱుఁ బిల్చి తెల్పవే..
తాళుకొనంగ నీయనుఁగుఁడండ్రికి ధన్యవిచార ! మారుతీ !.
సీ. ఐచ్చు దక్షిణగంధవాహంబొ సల లేఖిని, కౌపవాహ్యముగధా యాంజనేయ !.
వనరాశి మీనకేతనునకు బిరుదాంక, పరిపాలకుఁడుగదా పవినతనయ !
44
45
46
47&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9kc7mki5ijzcn9ejxzxlxn6jk0b5i1v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/143</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214682</id>
    <revision>
      <id>560642</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:14:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '140 రామాభ్యుదయ ము తోయజారాతి సహాయసంపదగదా, శ్రీ నందనునకు సుగ్రీవసచివ ! నిరహవ్యధావిధా విహిత వేళ విభావ, రిగదా యనంగున కగచెరేంద్ర! తే. యింతపట్టును నాపాల నిచటఁ గూడె, నేమి చేయుదుఁ బని...'</comment>
      <origin>560642</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4934" sha1="ttt57f39g0m87o3e0hen9iilwv8wicv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;140
రామాభ్యుదయ ము
తోయజారాతి సహాయసంపదగదా, శ్రీ నందనునకు సుగ్రీవసచివ !
నిరహవ్యధావిధా విహిత వేళ విభావ, రిగదా యనంగున కగచెరేంద్ర!
తే. యింతపట్టును నాపాల నిచటఁ గూడె, నేమి చేయుదుఁ బనికిఁ బై యెత్తు తోఁచ
దనుచుఁ జింతా పరంపరాత్యంతదంతు, రాంతరంగంబుతో నుండె నవ్విభుండు.
[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) రావణుఁడు కపి సేనల జూచి మంత్రులతో నాలోచించుట.
క. కింకరులచేత సంత, లంకకు వే గందె నందిన న్విని యంకా
పొంకాలు దరికొనంగ ని, రంకుళసాహససమర్థుఁ డగుదళముఖుఁడున్.
వ. నిజనగరగోపుగో పరిభాగాధిరూఢుండై.
లె
49
50
51
52
తే. కడలిచెలియలికట్ట
పై కడకు విడిసి, యున్న శ్రీ రాము సేనలయురవు చూచి
చూచినప్పుడ వీరవి స్ఫూర్తి నడిచి, యద్భుతరసంబున మునించె నతనిమనము,
మ. ఇటు లాశ్చర్యనిమగ్నుఁడై మఱియు సంవీక్షించి వే నచ్చి యొ
క్కట నాప్తుల్ భజియింప సేకతమునం గూర్చుండి కర్ణంబు '
టైటు వచ్చెం గనుఁగొంటి రే? కపిబలం బియ్యంబుధిం బాయపు
చ్చుటకుం జొచ్చుటకు సమర్థ మని తోఁచుకో నామది నావుడున్.
తే. యూపధూ మ్ర విరూపాతు లురగవృశ్చి, కాసిలోములు మొదలైనియసురవరులు
విచ్చుగత్తుల ఝళిపించి వికటహసిత, వికృతిఁ బలికిరి బొంగుగొంతుకలు మెరియ. 53
చ. పడగలు పట్టి చింపుడు మొ? పాపదొరం దల కొక్క ప్రక్కగాఁ
దుడుతుమొ? ఐహ్నిలోచనము ధూర్జటిపైఁ జని చుట్టుగట్టుతోఁ
బుడిమి చెఱంగు లెత్తి యిట బోరగిలం బడఁ ద్రిప్పి వై తుమో?
వీడు సెలవిచ్చి మమ్ము నొక వేడుక చూతువు గాని రావణా!.
ఉ. చివ్వకు వచ్చి నిన్నెదురఁ జెల్లెనె దైత్యకులాధినాథ! ము
నెవ్వరికైన గల దీపని కెవ్వరమైనఁ జాలమే?
యివ్వలి నేల చేమొనల నెత్తి సశైలజల
గ్రహంబుగా
నవ్వలిసేనమీఁది మకరాకరమంతయు డొల్ల ఁబంతుమే.
క. నావుడు విభీషణుం డో, హో! వీరాలాపములని యోడించితిరే!
పై వచ్చిన బలవంతుల, నాపననిధి యొడ్డగిల్లినట్లని యుండెస్.
శ. మీరేల వించవలయం, బారావారము ప్రయాసపడి వడ దేర?
వారే పైఁ జిలికికొనం, గోరుదురిఁట రోమకూపకోటుల నింకన్.
ఆ. వారిమీఁద వనధిపంచినంత ఫలంబు, వారివాఁడు తగులవైచి చనిన
మిగిలి కాలుచున్న మిమిగృహంబుల, చిచ్చులాఱ నీరు చిలికికొనిన.
మ. అని యంతం దమయన్నఁ జూచి దశకంఠా? యిప్పు డీ వానతి
చ్చినవాక్యంబు నిజంబు తిర్కే పిబల స్టేమంబు సామాన్యభా
54
55
56
57
68&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ttt57f39g0m87o3e0hen9iilwv8wicv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/144</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214683</id>
    <revision>
      <id>560643</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:14:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సప్తమాశ్వాసము, వనకు న్నో చెనా? యింతబల్మిగలదైవం బాతఁ డల్పుండె బో రన నాస్వామికి సీత నిచ్చుటయె కార్యం బెన్నిటం జూచినన్. 2 అన విని యెవ్వరి నౌఁగా, దన కంతఃపురమునకు దశాననుఁ డరిగెళ...'</comment>
      <origin>560643</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4447" sha1="d7wiz7ihnumjtx0w0w48z7ygrmy7x7v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సప్తమాశ్వాసము,
వనకు న్నో చెనా? యింతబల్మిగలదైవం బాతఁ డల్పుండె బో
రన నాస్వామికి సీత నిచ్చుటయె కార్యం బెన్నిటం జూచినన్.
2 అన విని యెవ్వరి నౌఁగా, దన కంతఃపురమునకు దశాననుఁ డరిగెళా
దనుజులు నిండ్లకు నరిగిరి, చనియె విభీషణుఁడు నాత్మ సదనంబునకున్.
141
59
60
{ మఱునాఁడు సూర్యోదయానంతరంబునం గాల్యకరణీయంబులు నిర్వర్తించి విభీష
ణుండు వెండియుం దమయన్న కొలువిచ్చియున్న యవసరంబునఁ జనుదెంచి యా
తని కానతుండై యంతకు మున్న సమాప్తని ద్రానియమ సమయుండై వచ్చి యున్నకుం
భకర్ణునకుఁ బ్రణమిల్లి యుచితపీఠంబునం గూర్చుండె నంతఁ బంక్తికంధరుండు. 61
కుంభకర్ణుని వీరాలాపములు. --
తే, నేఁడె నిద్దుర డెలిసినవాఁడు గాన, నీ ప్రసంగంబు లేమియు నిఱుఁగఁ డనుచు
సంతవృత్తాంతమును దెలియంగఁ బలుక, లెస్సగాఁ గుంభకర్ణుఁ డాలించి పలికె.
క. మించినపనులకు నేరము, లెంచం బనిలేదు' సీత నొక్కటి నటుల
గొందు స్వీడలంబడి యే, తెంచితిగా చాల సుస్థితిన్నిలు మింకన్.
క. ఘోరాహవసం క్రీడన, భారము నామీఁదఁ బడియెఁ బడినంబవనీ
నే
వీరాచారంబు నెఱపి వినియెడువారల్?.
T. కేళీలోలుఁడనై భుజాంగదముగాఁ గీలింతునో? కాక డా
కాలం బెట్టుదునో? నిజాంకకటకాకారంబున గ్రాలఁగా
వ్రేలు దిప్పుడునో? యెఱుంగఁబడ నవ్వేడెంపు గ త్తె దళా
గోలాంగూలబలంబు వచ్చి ననుఁ దాఁకుంగాక వారింపఁగన్.
ఉ. ఆఁకొనినాఁడ నేఁ దనిసినప్పుడుగా యితరత్ర చింత లీ
కాఁకకుఁ బద్మజాండఘటగర్భగతాఖిలభూత
సర్గముం
జీఁకటి చిక్క మ్రింగి మఱి చీరదఁ బేరెలుఁగెత్తి పోరికిం.
దోఁకలమూఁక లెవ్వగలఁ దోఁచునో చూచెద నప్పుడంత యన్.
క. భపదురుతరపురదాహ, శ్రవణంబున నంటి వచ్చి బ్రహ్మాండముటం
బవియించిన 'పెంచున నీ, భుపనముతో నుడుకఁ బెట్టి పొర పిడఁ గపులన్.
- విభీషణుఁడు నీతి నెఱింగించుట.
62
63
64
65
66
67
ఏ. ఆనినవిని విభీషణుండు దుర్నిమిత్తంబులు ప్రసక్తంబులై తోఁచుచున్న యవీ యివ్వీ
టికిఁ జేటు వాటిల్లక పోవునే! యనునంతలోన 'నింద్ర జిధాదికుమారవర్గంబును బ్రహ
సాదిసచిపనిచయంబును మఱియునుం బంక్తికంధరుం బరివేష్టించి యున్న చుట్టంబు
లును వీరిఛిటులు నతనిం జూచి.
68&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d7wiz7ihnumjtx0w0w48z7ygrmy7x7v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/145</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214684</id>
    <revision>
      <id>560644</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:14:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '142 రామాభ్యుదయ ము ~~p= ఇంద్ర జిదాదులు విభీషణుం దూఱుట. ఉ. ళాకునిక ప్రసంగ మిది సాహసికాదరణీయ మానె? చీ కాకయి యూరకే యెగదిగం దలపోయుచు నున్న వారికి గాక సదామనోజయము గల్గినధీరులకు భయంబు ల...'</comment>
      <origin>560644</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4242" sha1="82dykppk61ifw8s8atbf36fp2ch746b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;142
రామాభ్యుదయ ము
~~p= ఇంద్ర జిదాదులు విభీషణుం దూఱుట.
ఉ. ళాకునిక ప్రసంగ మిది సాహసికాదరణీయ మానె? చీ
కాకయి యూరకే యెగదిగం దలపోయుచు నున్న వారికి
గాక సదామనోజయము గల్గినధీరులకు భయంబు లే
దే కొఱగాము లైనమయి నింత యెఱుంగక మించివచ్చు నే?.
క. అల్పముల కేమి? కృతసం, కల్పులమై యడఁగఁ ద్రొక్కఁగలమో లేమో
పాల్పడి రమ్మనుమా యల, కల్పాంతము నాఁటియేడు గాడ్పుల నిటకున్'.
వ. అనిన విభీషణుం డిట్లనియె.
క. ఆకటకటా! యి ట్లందురె, యొకసప్తానిలము లువె యూహించిన మీ
సకల ప్రాణానిలముల, నొకమాటున నడఁగఁ ద్రొక్క నున్నా రింకన్.
విభీషణుఁడు రావణునకుఁ గర్తవ్యముం దెల్పుట. ఈ
వ. అని నజరాజు నవలోకించి.
69
70
71
72
73
సీ. తెగి లేని బీరంబుఁ దెచ్చి పెట్టి కులంబుఁ, గ్రుంగఁ ద్రొక్కెడువాఁడు కొడుకుగాఁడు
చెవి కిచ్చకపుమాట చెవి చూపి కార్యంబు, మఱుఁగుపెట్టుడువాఁడు మం మంత్రి గాఁడు
నేర్పులేక చెడంగ నిండ వేవురునుండి, యని నోడు నారు నొయ్యరులు గారు.
తిని క్రొవ్వి పై చేటు తెలియక కలహంబు, బలియఁ జెప్పెడు వారు భటులుగారు
ఆ. గాన నీకు హితులు గారు నీ రందఱుఁ, నిన్నుఁ జంపి చాన నున్నవారు
నలదు సీత నిచ్చి నలినా ప్తకులనాథు, కొలువు నట్టి యిల్లు నిలుపుకొనుము.
క. పరుషో క్తిబాధ చూడకు, పరిణామసుఖంబు చూడు బ్రతికెద నసురే
శ్వర! మందుచేఁదు చూడకు, పెరిఁగిన తెవు లడఁగఁజూఁడు పెద్దరి నానన్.
ఉ. దాఁటక మాన రిక్కడలి దాశరథుల్ తరుదండి మూఁకతో
దాఁటిన దాఁకఁ జూడకకడా కని కావు మటంటివేని నా
పూఁటయ కాచుఁ గాంచుటకుఁ బొమ్మిది మంచిది పోని నాఁటికి
నాటకపోవు నీయురమునక్ రఘువీరక శోరబాణముల్,
క. బొమునకు వచ్చి యానిన, యమునకుం దప్పఁ దలఁగ కది నాటం గా
నిమ్మని కద్దియం దాఁకిన, పిమ్మటఁ బ్రాణములతోడఁ బెకలింపఁబడున్ .
వ. అనిన నుగ్రాకారుండై దశగ్రీవుండు.
-ఈ రావణుఁడు విభీషణుం దన్ని వెడలఁ గొట్టుట.
.
74
75
76
77
78
ఆ. వీఁడు కొడుకు గాఁడు వాఁ డమాత్యుడు గాఁడు, వీరు వారు నిందు వారు గారు
ఇటు శపించువాఁడా వీవె నాతముండ, పనుదుఁ దన్ని వెడలు మన నతండు.
79&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>82dykppk61ifw8s8atbf36fp2ch746b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/146</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214685</id>
    <revision>
      <id>560645</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:14:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స ప్త మాశ్వాసము. 148 . ఆస్థాన వేది డిగ్గి దశముఖున కభిముఖుండై నిలిచి యన్నా! నిన్ను నాలంబున సృగా లంబులపాలం బొమ్మనం జాలక యేల కలహంబు ఐలదు వల దని పలికినఫలంబుగలిగెం గదా యది య ట్లుండ...'</comment>
      <origin>560645</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4282" sha1="cj62dimp47spjixikzg8j8nj5pmn2i7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;స ప్త మాశ్వాసము.
148
. ఆస్థాన వేది డిగ్గి దశముఖున కభిముఖుండై నిలిచి యన్నా! నిన్ను నాలంబున సృగా
లంబులపాలం బొమ్మనం జాలక యేల కలహంబు ఐలదు వల దని పలికినఫలంబుగలిగెం
గదా యది య ట్లుండె నాకు నింక వేరొక్కరుం డెవ్వండు శరణ్యుండు.
~~ విభీషణశరణాగతి. -
కాని శ్రీరమఁ వీరు సుదారుని భవ్యుని సేవ్యుని మాడృగనన్యగత
పహృతి వ్రతధారుని ఘోరవ నాట నచీన జటా
భారుని ధీరుని గారణజన్మని భావనమమ్మని భూనుతునికా
ద్వారసమాగతు నున్నతిఁ గొల్చెద ధన్యత నిల్చెన నిత్యుఁడ నై.
80
81
వ. అని తన మంత్రులం గూడుకొని యచ్చోటు వాసి చని నిజజననిచేత ననుజ్ఞాతుండై
సీతామనోహరుని శరణంబు వేఁడుకొనుటకయి నభోమార్గంబునంబోయి తదీయసేనా
వానరవీరులం గనుంగొని గగనంబున నిల్చి యి ట్లనియె.
పంచచామరము. విపన్నుఁడం బ్రసన్నులార! విశ్వవంద్యుఁ డైనమీ
నృపాలుపాలఁ బెట్టరయ్య నీతి చెప్పఁ బోయిన
నెపంబు పన్ని యన్న తన్ని నే విభీషణాఖ్యుఁడ
+
విపక్ష సోదరుండఁ గాన వీరులార! భీతుఁడన్.
82
83
శ్రీ రాముఁడు హనుమత్పురుష
కారంబున విభీషణు రక్షించుట. -
క. అన విని సుగ్రీవాదులు, చని విభునకు నతని నమ్మఁ జన వనఁగా బా
పని యితఁ డనఘుం డెఱుఁగుడు, మును పనఁగా నుభయవచనములు వినివిభుఁడున్.
ఉ. ఎచ్చట నున్నవాఁ? ఉభయ మిచ్చితి నేలితి ర మ్మనుండు పొం
డచ్చపుదాయ యైన శరణార్థిఁ జుమీ యని యొక్క మాటు వా
క్రుచ్చినపిమ్మటం గలుపుకోలుతనంబునఁ గాతు వాని లో
మచ్చర మెంచరాదు మఱి మారఘువంశ పురాచవారికిన్.
85
వ. అనినం దల యూఁచి యివతనయుండు రఘునకు నసాధారణం బగుళరణాగతరక్షా
పరాయణత్వంబునకు నచ్చెరువందుచుం జని తో తెంచిన.
క. శ్రీరామచంద్రు లవణా, ర్ణోరాశిలేటి వ్విభీషణుఁడు సేవించె
మారుకసుతధృత మగునుప, కారము సుగ్రీవుపురుష కారముఁ గలుగన్.
తే. ఇట్లు సేవించి యంజలి యెత్తి యతఁడు, సకలసులభదయానీ కవికచనయన
తపము లెన్ని చేసితినొకొ తెవికీన, పరికరములోనివాఁడనై బ్రతుకఁ గంటి.
ఉ. గంధిలపౌరుష ప్రకటగౌరన! రామని! త్వచ్ఛరీరసం
బంధులవాఁడఁ గానయితి మామకమాళికిఁ దావకాంఘిసం
86
87
88&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cj62dimp47spjixikzg8j8nj5pmn2i7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/147</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214686</id>
    <revision>
      <id>560646</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:14:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '144 రామాభ్యుదయ ము బంధము గల్గె నిప్పరమభాగ్యము నేఁ డిటఁ గొల్లగోంటి నీ గంధవహాత్మ జాదికృత కార్యులలో నొకపాలివాఁడనై, * విభీషణుఁడు రామునకు రానణు పరాక్రమము దెల్పుట. క. నావుడు దీని ర...'</comment>
      <origin>560646</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4111" sha1="q0t6sox70j324c04izgdj737898ye6n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;144
రామాభ్యుదయ ము
బంధము గల్గె నిప్పరమభాగ్యము నేఁ డిటఁ గొల్లగోంటి నీ
గంధవహాత్మ జాదికృత కార్యులలో నొకపాలివాఁడనై,
* విభీషణుఁడు రామునకు రానణు పరాక్రమము దెల్పుట.
క. నావుడు దీని రాజానయ, దేవుఁడు మీయన్నలావు దిక్కులఁ బొగడం
గా వినియు విభీషణ ! నీ, చే వినఁగా వేడుకయ్యెఁ జెపుమా నాకున్.
న. అనిన నతం డవ్విభున కిట్లనియె.
తరల. కదనకర్కశబాహువింశతిఁ గాలకంఠుని కౌదలల్
చిదిమి పెట్టినబంటు వింట నజేయుఁ డద్దశకంధరుం
డదయహ సచ పేటలబ్ధదిగంతదంతి జయోదయుం
దదనుజమునిఁ గుంభకర్ణునిఁ దాఁకి నిల్వఁగ వచ్చునే?.
క. శక్ర జిదాదికుమారులు, విక్రమదుస్సహులు దనదు వీఁకకు రాఁగా
వక్రించునతఁడు దర్పో, పక్రరుమున దిగధిపొధిప్యంబులకున్.
దేవరకుఁ దక్కఁ దక్కినవారికి నలేండు దుర్వారుండు.
క. అని దశముఖునతిశయముక, దన చెప్పిననయముఁ దన్నుఁ దాఁకినభయము.
వినిపించిన నిఱవకుమా, నిను లం లంకా రాజ్య పదవి
నే నేలింతున్.
న. ఆజ్జగద్రోహీం ద్రుంతు నని పలికి యవ్విభుండు తమ్మునిం జూచి.
శా.రా
* విభీషణుని లంకా పట్టాభిషేకము.
సౌమిత్రి! పవిత్ర తో నియముల నీరక్ష గ్రీకు లాధ్యక్షు
కాసామ్రాజ్యవిభూతి కిప్పు డభిషేకం బింకఁ గావింపునూ
నాసామర్థ్యము చూచుఁ గాని జగ మన్న దీనతా దుందుభుల్
మోసెక్' జేసె సరేండు నన్న పనుపుకొ మోదంబు రెట్టింపఁగన్.
89
90
91
92
93
94
95
96
97
న. అనంతరంబ లంకాయాత్రకుం బ్రారంభించి రామభద్రుం డప్పయనంబు పయోనిధిం
ఉంపక సాఁగ దని నిశ్చయించి.
శ్రీ రాముఁడు దర్భశయనుఁ డై సముద్రుఁ బ్రార్థించుట. *
క. నియమనిమీలితనయనం, డయి కోమలదర్భశయనుఁడై యొకసికతా
98
మయ మగువేలారేటమునఁ, బయోధిఁ బ్రార్థించుకొనుచుఁ బళించుటయున్. 99
సీ. క్షీరవారాశి వీచికమాఱు దక్షిణ, క్షారపారావారతీర భూమి
ఫణిసార్వభౌమతల్పము మాఱు ధవళాయ, తం బైనమృదు పై కరస్థలంబు
తొలుపల్కు కలవరింతలమాఱు తత్తప, శ్చరణోచిత స్తవోచ్చారణములు
యోగనిద్రాభోగభాగధేయము మాలు, చతుర్ని మిలనాచారదీక్ష&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q0t6sox70j324c04izgdj737898ye6n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/148</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214687</id>
    <revision>
      <id>560647</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:14:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సప్తమాశ్వాసము. తే. గలిగెఁబో పూర్వపరిచితి దలఁపుసేయ, మనకుఁగా మానవుం డైనమాధవునకు ననుచుఁ దద్వత్సలతో కప్పు డఖిలసుగులు, పిచ్చలించిరి వినువీథిఁ బిండుగట్టి. తే, రాముఁ డీచందమునఁ...'</comment>
      <origin>560647</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4794" sha1="7pduh7vfeiihqwmyzl036wo7n06p1or" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సప్తమాశ్వాసము.
తే. గలిగెఁబో పూర్వపరిచితి దలఁపుసేయ, మనకుఁగా మానవుం డైనమాధవునకు
ననుచుఁ దద్వత్సలతో కప్పు డఖిలసుగులు, పిచ్చలించిరి వినువీథిఁ బిండుగట్టి.
తే, రాముఁ డీచందమునఁ ద్రిరాత్ర వ్రతంబు, సలిపి ఫలియింపమిని లేచి జలధిమీఁది
యలుకఁ జిఱునవ్వు మొలకయై సెలవి నొలయ, మ్రోల నున్నట్టిసౌమిత్రి మె
145
100
, మోముఁజూచి.
మేయుట. *
* రాముఁడు సముద్రు పైఁ గోపించి బ్రహ్మాస్త్ర
క. ఎటువంటితగవు చేసెం?, గటకట ! కంటే పయోధి గర్వము ? వినుమా
యిటువంటిది సౌమిత్రీ !, కుటిలాత్ములచంద మెంత గుఱిగాఁ గన్నన్.
వెట్టె
సీ. అక్కటా ! తనయింటి కభ్యాగతుం డైన, వృషభవాహనునకు విషము వెరై
మేఱ మీఱనియట్ల మెలఁగి నమ్మించి యి, వ్విశ్వమంతయు మ్రింగె విలయవేళఁ
గడుపుగందినయట్టికొడుకు నొక్కనిఁ గాంచి, పాంథులఁ జంపంగఁ బాలు వెట్టెఁ
బ్రత్యక్ష మిపుడు నాపగరకు లోనిచ్చి, తెరువాఁగి వాకిలి తెఱవఁడయ్యె
తే. ద్రోహి యనుమా
మాత్రమే .
31
102
వీనిత్రు ళ్ళడంతు, విల్లుఁ దే తెము లక్ష్మణ ! విశిఖముఖభ
యారసాతలనలమాన భూరిగిరుల వలనఁ దిరుగుడుమడుఁగు గావల యుఁ జూడు. 103
క. నాయములు తనపుడిసెఁడు, తో
వ్యాయామముల
&quot;యమ్ములు గ్రోల నడుగుదుము లగ చర
104
శేఁగి వి
చ. అని కినుక న్ని జానుజభుజా గ్ర విలంబి శరాసనంబు గై
కొని వెస నెక్కు వెట్టి గుణఘోషము చేఁ దదుదన్వదూర్మిని
స్వన మడగంగఁ గొట్టి శతశస్తతరోగ్రనిశాతశస్త్రసం
జనితనితాంతవహ్ని జలజంతువితానము నేర్చె నుద్ధతిన్ .
హాయస నది కెగయఁజూడుమా నిమిషమునన్.
సీ. ధావత్సడిండీర శై వాలములరీతి, గురుగురుజ్యోత్స్నతోఁ గొన్ని పొగలు
ద్రుతపలాయితీసవి ద్రు మవీచికలమాడ్కిఁ, గొదమకీలలతోడఁ గొన్నిపొగలు
నారటన్నిర్గ చ్ఛదం భగీకరులభాతి, గుణనినాదముతోడఁ గొన్ని పొగలు
సుత్పతన ణిభృన్మ హోరగంబులభంగిఁ, త్రొగ్రామ్మిణుంగుఱులతోఁ గొన్ని పొగలు
తే. నీరంధ్ర ముగఁ బర్వె నిఖిలదిశల, దాశరథిచేత వారాశినాళపిళున
-నిశితముఖనిస్సరద్వహ్ని నిబిడ నిష్ఠు, రాస్త్రశస్త్ర ప్రకాండంబు లడరునపుడు.
'చ, పొడిమిరియంబుగా వెడలిపోయెడుకొండల నుగ్గు చేసి యె
క్కుడుజలజంతులం బొలసుకూరలు వండి వెడంద చిప్పలం
దుడుకఁగఁ బెట్టి ముత్తియపుటోగిరముల్ కడుఁ గ్రమ్మరించెన
య్యెడ రఘువీరసాయకము లెక్కడ నేర్చె సువారపుంబనుల్ .
I9
105
106
107&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7pduh7vfeiihqwmyzl036wo7n06p1or</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/81</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214688</id>
    <revision>
      <id>560648</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:15:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560648</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5081" sha1="m79me0e4b927iap16k0e8lut1rh14xv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;శీనివరుఁడు మాధవుండును, జనుదూఱుదు రదియుఁ గాక నగరములోనౝ
జనులెల్లఁ దిట్టుచుందురు, దనుజేశ్వర నీవు దానిఁ ద్రవ్వఁగ నేలా?&lt;/poem&gt;|ref=126}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మీకంటెను బంధువు లీఁక, నా కెవ్వరు లేరు వినుము నా కపకీర్తిౝ
రాకుండ నిటకు వచ్చిన, రాకొమరుల బ్రతుకఁ జూడు రాక్షసనాథా.&lt;/poem&gt;|ref=127}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;వలమురితాలుపు చెప్పిన, పలుకులు చెవి సోఁకనీక పాపాత్ముఁడ నై
చెలియలి నవమానించిన, ఫలమంతయు నేఁడు నాకుఁ బ్రాప్తం బయ్యెన్.&lt;/poem&gt;|ref=128}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;లలనామణి శశిరేఖను, బలభిత్సుతుసుతున కీక పాపాత్మకులౌ
తులువల కొసఁగినకతమునఁ, గలహము జన్మించెఁ గాక కలుగు నె మనకున్.&lt;/poem&gt;|ref=129}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియును.&lt;/poem&gt;|ref=130}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ధరణీనాథు లనేకులు, పరిణయవీక్షాత్తు లగుచు బహువేడుకతో
నరుదెంచినారు వీరిౝ, కరుణారసపూర మొలుకఁ గావుము వత్సా.&lt;/poem&gt;|ref=131}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని పల్కిన బలరాముని, వినయోక్తుల కాత్మనలరీ వికవిక నగి య
ద్దనుజశిఖామణీ వెండియు, నెనరూరఁగ నిట్టులనియె నీలాంబరుతోన్.&lt;/poem&gt;|ref=32}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;మంజుల మైననీవచనమాధురికిన్మది సంతసిల్లె నీ
కంజలి చేసి వేఁడెద హలాయుధ విన్నప మాలకించి యీ
కుంజరపట్టణాధిపుని కూరిమితమ్ములఁ బుత్తమిత్రులౝ
కంజదళాక్షుల స్వరుసఁ గ్రక్కునఁ బ్రో ల్వెడలింపు మింకటన్.&lt;/poem&gt;|ref=133}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని చెప్పిన ఘటోత్క చునివాక్యంబులకుఁ బ్రతి వచింపంజాలక తనసహోదరుండైన
సాత్యకిం జూచి హలాయుధుం డి ట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=134}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;తమ్ముఁడ నీవు తత్ క్షణమె దంతిపురేంద్రునిఁ దత్సహాయులౝ
దమ్ములఁ బుత్ప్రులౝ హితులఁ దామరసా పతనూభవాదులౝ
బొమ్మని చెప్పి ర మ్మనిన బుద్ధి పరా కని చెప్పి యప్పుడే
సమ్మదమందుచు న్వెడలి సాత్యకి వారలఁ జేరి యిట్లనెన్.&lt;/poem&gt;|ref=135}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఓరి దుర్యోధన యోజయద్రథ కర్ణ యోదుస్ససేన యోరోరిశల్య
ఓద్రోణనందన యోకృప వృషసేన యోసోమదత్త యోరోరిశకుని
ఓరిబాహ్లిక మీూ రూరక మాయూరిపంచను బడి యేల పరితపింప
మెచ్చి మా పెద్దన్న మిముఁ దెచ్చినందుకు మీరు చావకయున్న మేలుచాలు&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ధార్తరాష్ట్రులు త్రొక్కినస్థానమెల్లఁ, దలఁచి చూడంగ నిర్ధూమధామ మగును
కేశవుని మీరు పలుమారు గేలిచేసి, నట్టిఫలమెల్ల ననుభవ మయ్యె మీకు.&lt;/poem&gt;|ref=136}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని వేండియు.&lt;/poem&gt;|ref=137}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఇనుముతోఁగూడి తొలుత యజ్ఞేశ్వరునకు, దఱచు సమ్మెటదెబ్బలు తగిలినట్టు.&lt;/poem&gt;}}
శశిరేఖ-6&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m79me0e4b927iap16k0e8lut1rh14xv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560723</id>
      <parentid>560648</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T20:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560723</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5088" sha1="7no6kr3aa5y800c0odl39u7ifph9dvq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;శీనివరుఁడు మాధవుండును, నను దూఱుదు రదియుఁ గాక నగరములోనౝ
జనులెల్లఁ దిట్టుచుందురు, దనుజేశ్వర నీవు దానిఁ ద్రవ్వఁగ నేలా?&lt;/poem&gt;|ref=126}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మీకంటెను బంధువు లిఁక, నా కెవ్వరు లేరు వినుము నా కపకీర్తిౝ
రాకుండ నిటకు వచ్చిన, రాకొమరుల బ్రతుకఁ జూడు రాక్షసనాథా.&lt;/poem&gt;|ref=127}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;వలమురితాలుపు చెప్పిన, పలుకులు చెవి సోఁకనీక పాపాత్ముఁడ నై
చెలియలి నవమానించిన, ఫలమంతయు నేఁడు నాకుఁ బ్రాప్తం బయ్యెన్.&lt;/poem&gt;|ref=128}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;లలనామణి శశిరేఖను, బలభిత్సుతుసుతున కీక పాపాత్మకులౌ
తులువల కొసఁగినకతమునఁ, గలహము జన్మించెఁ గాక కలుగు నె మనకున్.&lt;/poem&gt;|ref=129}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియును.&lt;/poem&gt;|ref=130}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ధరణీనాథు లనేకులు, పరిణయవీక్షాత్ము లగుచు బహువేడుకతో
నరుదెంచినారు వీరిౝ, కరుణారసపూర మొలుకఁ గావుము వత్సా.&lt;/poem&gt;|ref=131}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని పల్కిన బలరాముని, వినయోక్తుల కాత్మ నలరి వికవిక నగి య
ద్దనుజశిఖామణి వెండియు, నెనరూరఁగ నిట్టులనియె నీలాంబరుతోన్.&lt;/poem&gt;|ref=132}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;మంజుల మైననీవచనమాధురికి న్మది సంతసిల్లె నీ
కంజలి చేసి వేఁడెద హలాయుధ విన్నప మాలకించి యీ
కుంజరపట్టణాధిపుని కూరిమితమ్ములఁ బుత్త్రమిత్రులౝ
కంజదళాక్షుల న్వరుసఁ గ్రక్కునఁ బ్రో ల్వెడలింపు మింకటన్.&lt;/poem&gt;|ref=133}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని చెప్పిన ఘటోత్కచునివాక్యంబులకుఁ బ్రతి వచింపంజాలక తనసహోదరుండైన
సాత్యకిం జూచి హలాయుధుం డి ట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=134}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;తమ్ముఁడ నీవు తత్{{ZWNJ}}క్షణమె దంతిపురేంద్రునిఁ దత్సహాయులౝ
దమ్ములఁ బుత్త్రులౝ హితులఁ దామరసాప్తతనూభవాదులౝ
బొమ్మని చెప్పి ర మ్మనిన బుద్ధి పరా కని చెప్పి యప్పుడే
సమ్మదమందుచు న్వెడలి సాత్యకి వారలఁ జేరి యిట్లనెన్.&lt;/poem&gt;|ref=135}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఓరి దుర్యోధన యోజయద్రథ కర్ణ యోదుస్ససేన యోరోరిశల్య
ఓద్రోణనందన యోకృప వృషసేన యోసోమదత్త యోరోరిశకుని
ఓరిబాహ్లిక మీ రూరక మాయూరిపంచను బడి యేల పరితపింప
మెచ్చి మా పెద్దన్న మిముఁ దెచ్చినందుకు మీరు చావకయున్న మేలుచాలు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ధార్తరాష్ట్రులు త్రొక్కినస్థానమెల్లఁ, దలఁచి చూడంగ నిర్ధూమధామ మగును
కేశవుని మీరు పలుమారు గేలిచేసి, నట్టిఫలమెల్ల ననుభవ మయ్యె మీకు.&lt;/poem&gt;|ref=136}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని వెండియు.&lt;/poem&gt;|ref=137}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఇనుముతోఁగూడి తొలుత యజ్ఞేశ్వరునకు, దఱచు సమ్మెటదెబ్బలు తగిలినట్టు.&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7no6kr3aa5y800c0odl39u7ifph9dvq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/149</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214689</id>
    <revision>
      <id>560649</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '146 రామాభ్యుదయ ము ఉ. క్రీడ మెయిజ్ వెడల్చి వెసఁ క్రిందికి మీఁదికి వైచి కందుకం బాడఁ దొడంగె సింధుశరణాగతశైలశతంబులం గర క్లౌడఁగనీక మంధనగమాడిననాఁటి పరిశ్రమ క్రమా మ్రేడిత వేగ వాసన...'</comment>
      <origin>560649</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4913" sha1="maaumhq1nln1wcj2szco4a5xdipg7n8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;146
రామాభ్యుదయ ము
ఉ. క్రీడ మెయిజ్ వెడల్చి వెసఁ క్రిందికి మీఁదికి వైచి కందుకం
బాడఁ దొడంగె సింధుశరణాగతశైలశతంబులం గర
క్లౌడఁగనీక మంధనగమాడిననాఁటి పరిశ్రమ క్రమా
మ్రేడిత వేగ వాసనలు మేకొలి పెజ్ బళిరే! తదస్త్రముల్.
108
109
క. జలమాని యెగయుసచపల, జలదము అనులెత్తి దాఁటి జలధిభటు లనం
బొలిచి తెగె రాముశరముల, నిల జడసంగతి సమాప్తి హేతువు గాదే?.
ఆ. విషకృశాను లడర వీచికానిక్షిప్త, మగుదు నెగయుదెంచె సహికులంబు
వింటఁ గడలి యేయునిశిఖవ్రజమువోలె, నిదిరి తెగియె విభుని ప్రదరములను, 110
ప. వెండియు రఘుపుంగవుండు కుండలితకోదండుం డై యేయుచుండం గొండలుండు
గొందులు వెదకి వెదకి వెంట వెంటం బడి వేఁటలాడు సైంద్ర
బాణములునుఁ
త్తి మొత్తంబులై 'హత్తునుత్తుంగ తరంగపాద పూరంబు చమురుగాఁ గ్రోలి మండు
నుద్దండసాహసస్వాహా నాయక సాయకంబులును నారిసాతలంబుగా జడధిపాయనడ
నడఁచి తిమితిమింగిల గ్రాహకాదరకమ కరటకాది జల గ్రహనిసహంబుల విహాయ
సంబున కెత్తి త్రిప్పుకొల్పుసురకరుఐలితూపులును మంధాన మహీధర
ప్రవర
రప్రవర ప్రపితామ
హసహస్రంబు లనుబుద్ధి నుద్ధరించుధరణీధర పరంపరలం బుట్టింపుచు బిట్టుగా
నిరంతర
గుభులుగుభులుధ్వానంబు లుప్పతిల్ల గుప్పి గుప్పి చుట్టు నడుగు గానంబడ నతిగంభీ
రారంభంబున నష్ట దిక్కులం బెదరి మూలజంబాలంబు లంబరంబున కెగయంజేయు
నద్రి దేవి నాకశరంబులును గ్రముకొని యింక నెక్కడికడలి భాగీరథి బట్టబయిటం
బడియెఁగదా! గౌతమికి గతి యెయ్యది ? కాళింది యెందుఁ జేరుఁ ? దక్కు పెక్కు
నదులకు దిక్కెక్కడనొకో ? యనిపించె నయ్యవసరంబున.
క. వే తనివిసనక చేతని, శాతబ్రహ్మాస్త్ర మంది సంధించుకఱిజా
సీతాపతిఁ జేరి సుమి, త్రైతమయుఁ ఉహో! మహాత్మ! తాళంగదవే.
ఉ. నీకడకంటి సత్కరుణ నేఁ డటు జానకిఁ జూడఁబోయెనో
కాక శమింప కింత యలుగం దగునే యొక యుప్పు కాల్వపై ?
లోకము తల్లడిల్లు నిఁక లోఁ గొనవే రఘువీర ! నాకుఁగా
నీకడలి న్నినుం గొలుప నిప్పుడ వచ్చునటంచుఁ బల్కఁగన్.
* సముద్రుఁడు శ్రీ రాముని శరణంబు వేఁడుట. ఈ
క. ఆతోయధి తనలొమున, నాతలి కీతలికి వెడలినములతో గం
గాతుంగభద్రలపయిం, జేతులు వైచుకొని రాముఁ జేరఁగ నచ్చెగా.
తే. నిచ్చి శ్రీ రామునడుగుల వ్రాలె నబ్ధి,
నిజసల్ ప్రాల పంప
111
112
113
114
వవిని నురమాన వీఁపున నములెక్కి, బొళుకు
బొరుకునఁ గ్రో న్నెత్తురొలుకనపుడు, 115&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>maaumhq1nln1wcj2szco4a5xdipg7n8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/150</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214690</id>
    <revision>
      <id>560650</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:15:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సప్తమాశ్వాసము, 147 క్ష. ఇ తెఱంగునఁ బ్రణామం బాచరించి యెట్టకేలకు నొక్క వెరపున లేచి సాంజలియై ఉ. ఓదయమానపౌరుప ! రఘూత్తమ! నేనపరాధినైన నీ పాదమున జనింపఁ దొలుబాములనోములు పెక్కు నోచు గ...'</comment>
      <origin>560650</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4327" sha1="0nme53sjpwpdxubtyh42e4iysondq4c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సప్తమాశ్వాసము,
147
క్ష. ఇ తెఱంగునఁ బ్రణామం బాచరించి యెట్టకేలకు నొక్క వెరపున లేచి సాంజలియై
ఉ. ఓదయమానపౌరుప ! రఘూత్తమ! నేనపరాధినైన నీ
పాదమున జనింపఁ దొలుబాములనోములు పెక్కు నోచు గం
గాదిమహానదుల్ త్రిభువనైకపవిత్రలు వారికైన ము
త్తైదునపోడుముల్ వలయు నల్లకు నేయ కర్హుఁడం గదే!.
చ. తరణికులావతీర్ణ ! పరతత్వమ! నాయిలువేల్ప ! నన్నయో
కరుణఁ గనుంగొనంగఁ దగుఁ గాక తెగం దగునయ్య నాగుణం
బరసినయప్పుడే పలచ నయ్యెదఁ దప్పులు పట్ట నేటికి
సరసర ! యెంతయైనఁదగునా తెగ నాజ్ఞకు నా శ్రితుం డిల ?.
ఆ. తప్పఁ జూడఁదగునె? ముప్పున కయ్యెద, పనుచు నాదికాలమున సమ్మి
నిన్ను నింట నిలిపి నే నీకు నాబిడ్డఁ, బెండ్లి చేసినాఁడ బెద్దవాఁడ.
మ. నలునిం బంచి నగంబులం బరపుగా నామీఁద కట్టించవే
వెలయ సీతువు లంక కాతెరువున వేంచేయవే నీవిరో
ధులు నాబంధువులే ? జగత్రయహితా ! త్రుంపంగదే రావణుకో
వల దన్న మఱి నాపయిం గినియవే వారింపవే? కోపము.
తే. తొడిగినట్టితూపు దొనలోన వైచిన, దనుక డిందుపడదు మనసు నాకు
నటుల కానినాఁటి కనఘ! నాలోనున్న, మరుకిరాతకోటి మడియ నేయు,
116
117
118
119
120
121
ఏ. అనవుడు నారామభద్రుండు సముద్రుఁడు విన్నవించిన తెఱం గాచరించి అతని నెప్ప
టియట్ల యుండు మని యనిచి నలుం బిలిచి నీవు వానరవీరులు దెచ్చి యందిచ్చుగట్టి
గుట్టలం గట్టగట్టిన వినధికట్టునడుం ప్రారంభించు మని నియమించి దండెల్లం గొండలు
పెకలించి తెచ్చునది యని చాటించె నంత.
* నలుఁడు సముద్రముపై సేతువుఁ గట్టుట. *
క. హరివీరు లఖిలదిళలుఁ బరమోత్సాహముల నరిగి పరువులుఁ బంతా
లురు గర్జలు నై శిఖరో, పరిపరిరంభణ విభ క్తపర్వతు లగుచు .
కా. ఆక్రాంతాచల 'మెత్తఁగా నొరు నొరుం డాసింప కుత్పాటనో
పక్రాంతిం గొనదాఁకఁ దోఁకనడుమ బంధించియుం గూట ఘో
ణిక్రీడ మొదలంటఁ ద్రవ్వీయును బూన్కిం గౌగిటం బెట్టియు
క్రూరగ్రహణంబుగా ఝరులఁ గ్రందం జింద బిట్టూఁచుచుకో.
క. పది గాదినాట్లు చుట్టుం, బదఘాతంబులును ననువుపఱిచియం లావుల్
ముదలించి బంధసంధులు, వదలించి పెకల్చి రవుడు వానరు లద్రుల్.
122
123
124
125&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0nme53sjpwpdxubtyh42e4iysondq4c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/151</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214691</id>
    <revision>
      <id>560651</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:15:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '148 రామాభ్యుదయము ఈ. కొండలు ద్రవ్వినట్టి పెను గుంటలు వెంట నే నిర్ణమించి మా ర్తాండమరీచులం దఱిమి తాఁకినమాత్రమె కాదు రయ్యతి న్మండలముం గరాగ్ర గిరిమండలిచేఁ గులాచి దాఁచ నీ రెండలు...'</comment>
      <origin>560651</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4589" sha1="333d1x507lvtjt95v1sanimvyso47l4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;148
రామాభ్యుదయము
ఈ. కొండలు ద్రవ్వినట్టి పెను గుంటలు వెంట నే నిర్ణమించి మా
ర్తాండమరీచులం దఱిమి తాఁకినమాత్రమె కాదు రయ్యతి
న్మండలముం గరాగ్ర గిరిమండలిచేఁ గులాచి దాఁచ నీ
రెండలు గా చెఁ బైకొని ఫణీశఫణామణిదీప్తు లిమ్మహి.
సీ. కూలు సైరిభములు కొలపగ లలపోసి, రవిరధ్యములు పొట్ట లవియఁ దన్నఁ
గలిగెఁ బో గట్టిపగ్గము లందు నరుణుండు, పణకుల దిగ జాఱు ఫెణులఁ బట్టఁ
దప్పు నే భవితవ్య చెప్పాట నన దిశా, కరులపై పడిఁ దాణి హరులు పడఁగ
మగుడంగ అక్కలు చిగిరించెనో యంచు, జంభారిదంభోళి సంభరింప
ఆ. గగనభాగ 'మెంత గల దంతట నాగంబు, లాఁ జొచ్చెఁ దెచ్చునపుడు గొపులు
వరుస కెగర నగర వైపఁగా గలగలఁ, గటక కాననములు ఒక్క దలఁగ.
ఉ. ఈగతిఁ దెచ్చి తెచ్చి కపు లెల్లరు సుబ్బునఁ దారతార ద
త్సాగర్ మధ్య వీథి రభసంబున వైనఁ దొడంగి రగ్గిరుల్
సాగిల నెత్తిఁబెట్టియంను సందిటఁ బట్టియుఁ దోఁకఁ జుట్టియు
వేగము నేలఁ ద్రొక్కియును వెన్కకు నిక్కియు నింగి &quot;కెక్కి యుజ్&quot;.
క. హెచ్చినరామునికరముల, నొచ్చినతరువాత గిరులు నూజార్లు నజ్
వచ్చుని జలచరములపై, వచ్చుం బైపైన చెడ్డవారికిఁ జేటుల్.
క. ఇది యొకటే చాలుఁ దుదయుజ్, మొదలు వేలాను వేలముల మిగులఁగనీ
యువధిపయిఁ బఱచి యసలికిఁ, గదలుట కని తెచ్చినవియ కలిగిరు లెల్ల.
క. కపు లింద అనియు నొక్కొక, కపితెచ్చిన కొండ లిన్ని గల వినియుం గృ
ప్తి పఱుపరా దాని మునిఁ గెం, గపటకిటి స్వామి గొరిజఁ గాఁడినబొఱియస్.
ఉ. కచ్ఛపరాజు వెన్నెముక ఖంగునఁ దాఁకనిగట్టు లేదుగా
తచ్ఛరణం బ్లవంగ సముదాయము వైచినదాన నీదృశ
స్వేచ్ఛల పై ఐరొండుమల యేనియుఁ దేలుట ఎక్క నొక్కడం
తచ్ఛదదంశమన్నలుఁడు దాకొని కట్టినఁ దేలె నన్నియున్.
126
127
128
129
130
13)
132
తే. కఫులు కాపేయ ముడిగి కైంకర్యమునకుఁ, జాలఁటయు నీటిలో బాలు దేలుట మును
జాలదే రావణాదినాశ ప్రశంసి, దుర్నిమిత్తంబు లిఁక నేమిదోఁచనలయు .
&gt; శ్రీ రామాదులు లంకకుఁ బయనమగుట,
133
వ. అనంతరంబ కౌసల్యానందనుండు పరమానంద భరితుం డై ను శ్రీ వవిభీషణులం బిలిపించి
యేమీ కదిలందమే? యని యానతిచ్చిన మోడ్పుఁ గేలెత్తి దేవా! మహానుభావ! సిద్ధగం
కల్ప! వేంచేయుము శత్రుతీయంబుఁ జేయుము బావుడు విభుండు గుĀవునిముంద&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>333d1x507lvtjt95v1sanimvyso47l4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/152</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214692</id>
    <revision>
      <id>560652</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:15:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '. సప్తమాశ్వాసము. 149 సేనల నడిపించు మనియు విభీషణుని వెంటఁబాయక రమ్మనియు నియోగించిన వారు నట్లనయాచరించిరి తానుందముండును హనుమంతుని నంగరుని వాహనంబులు గావించు కొని వన రాశితరంగ భ...'</comment>
      <origin>560652</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4569" sha1="8a1mt6ns2s9nqpw4llwkb5nwtvmlv60" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;.
సప్తమాశ్వాసము.
149
సేనల నడిపించు మనియు విభీషణుని వెంటఁబాయక రమ్మనియు నియోగించిన వారు
నట్లనయాచరించిరి తానుందముండును హనుమంతుని నంగరుని వాహనంబులు గావించు
కొని వన రాశితరంగ భవాభంగురధ్వానంబులు మంగళ తూర్యనినాదంబుగా నంగీకరించి
నలనిబద్ధసేతుమార్గంబున విజయంచేసి రయ్యవసరంబున.
చల్ల నికమ్మదనంబులఁ, జల్లెడు ననుకూల పవనసంతతు లెసఁగ
మొల్లమి గని యష్టమది, గ్వల్లభు నాఁబోతు ఱంకె వైచె న్మింటన్,
. మునుపుతారువైన మునిఁగిని కొండల, నెమకి తేరఁ బన్నిదములు పై చి
జలధి నుఱికి యుఱికి గెలిచినకపు తెల్ల, వచ్చి మ్రొక్క నగుచు వల్లభుండు.
. ఇత్తెఱంగునఁ బ్లవంగ బలంబుల చేష్టలు గనుంగొనం గనుంగొనుచుం జనుదెంచి.
- సాలతిమాల పాటల రసాల పలాశ పటీర
భూరుహో
త్తాలము
మారుతోల్లబదతాంతలతాంతనితాంతవాసనా
భేలదలీన జాలము శుకీకలకంఠ నవీన నాదవా
చాలముఁ గాంచె ఇంత రఘు చంద్రుఁడు వేలకు వేల శైలమున్.
134
135
136
137
138
j. కాంచి యయ్యఖిలదిక్కూ లంక పోద గ్ర శ్రావా గ్ర విశాలోన్నత గుణమాహాత్మ్యంబునకు
నచ్చెరుపడి రఘువీరుండు మరుత్కుమారుం గనుంగొని తత్ప్రకారంబు తెలియన
నయ్యచలంబు దనకు బూర్వపరిచితంబు గావున నగ్గిరీంద్ర గౌరవం బెఱింగింపందొడం
గె తెఱంగున.
&quot;.. రావణు సంగరక్ష యనుర ప్రభునాపదకైన విందు లం
కావిభుజీనిగఱ్ఱ దశకంఠుని పెన్నిధులున్న టెంకి వ
జోఐరురాజ్యలక్ష్మి మనుచోటు సురాంతకు భాగ్యరత్ని పుం
గోప యనం దనర్చిన త్రికూటమును మ్మిది లక్ష్మణాగ్రజా!.
5. మత్తాసురివంశము చెడు, నిత్తెఱి నిజ మని యఃపరికరీం ద్రధ్వనిచే
ముత్తాల బాహువై యిపు, డెత్తునఁ జాటు క్రీయఁ దోచె నిగ్గిరి కంటే ?.
తే.కంటివే గైరిక స్థానకములుదీని, తటము లంగంబు లగుచు నంతటను వెలుఁగఁ
139
140
141
గదిని యందర్క హయఖురక్షతము లొరపు, గఱపుదిక్కాంతలకు నఖక్షతము లగుడు.
మ. మృగగర్భంబులు చించి తద్రుధిరముల్ మేలైనమధ్యం బుద
గ్రగతిం గ్రోలి మదించి నిర్భరభుజాకండూతి వాయజ శిలల్
నగులం దాఁకుచుఁ దెచ్చు రేఁగి నిజన
నిజస ప్రక్షోభముం జేయుడై
త్యాగణంబు భరియించు నిగ్గిరికి సామ్యం బెద్దియుం గల్గునే?.
K. Adఁ బెట్టెను దశముఖుఁ డే, డైజి నిచ్చటఁ జందమామ దేవేరుల నం
148&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8a1mt6ns2s9nqpw4llwkb5nwtvmlv60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/153</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214693</id>
    <revision>
      <id>560653</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:15:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '150 రామాభ్యుదయ ము దఱ ననఁ గను మిగ్గిరితన, చఱులఁ దగుల్పడిన చుక్క చాలునఁ బొల్చున్. చ. ఇతరంగంబు లెత్తుయెం గపివీరులచేత నెన్నఁడుజ్ ధృతిఁ దను దేవదానవులు దీకొనలే రని యున్న గర్వసం గత...'</comment>
      <origin>560653</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4211" sha1="3hilq2tqbferew9dmcpx16af9ns45i3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;150
రామాభ్యుదయ ము
దఱ ననఁ గను మిగ్గిరితన, చఱులఁ దగుల్పడిన చుక్క చాలునఁ బొల్చున్.
చ. ఇతరంగంబు లెత్తుయెం గపివీరులచేత నెన్నఁడుజ్
ధృతిఁ దను దేవదానవులు దీకొనలే రని యున్న గర్వసం
గతినొ గుహాముఖస్ఫటిక
కాంతిమిషంబున నవ్వుచున్నద
ప్రతిహతమైన తెంపున నృపా! కనుఁగొంటివె యిన్న గేంద్రమున్ 2.
క. హిమశిశిరమధుతోపార్దా, గమశారద సమయసార్వకాలిక భోగ
క్షముఁ డైయిగ్గిరికాంతా, రములం గ్రీడించుఁ జుమ్ము రావణుఁ డధిపా!.
తే. కడలి యావాలమై మించఁ గాఁద్రికూట, నగము .
వివిధరత్న మరీచిపల్ల విత మగుచు, నతులదిగ్దంతి రదకోరకితము నగుచు,
ఉ. కంజవిరోధియందులది గా దది కందు దశాస్యు చేతిఖీ
తం జరియింపుచుకో బెదరి దిక్క మొగంబులు వోలె నేతిది
ద్రిం జెఱ నున్నదిక్పతిసతీజనపంక్తులపక్ష్ములాక్షి కో
ణాంజనప్ప పాతముల నైనకళంకముగాని రాఘవా!.
గట్ల
దంతహతీచాయల్ చూప నీయ ద్రిగ
144
145
146
నన్నడు సుఁగంటె
హ్వరమార్గంబులు చొచ్చి కొంత చని యయ్యర్కాంశుపంక్తుల్ లేదం
తరగాఢాంధతమంబు పాయుని గానక్ లేక వీఁగు సురు
స్తరవృత్తిజా బహిరంధకారమె యడంచం జాలి వీక్షించితే?.
క. అని హనుమంతుఁడు దెలిపిన, వినుచుకో గిరి చెంత విభుఁడు విడి సెజ్ దోడ్తో
డని సరిగా నొకసరిగా, వనచరసైన్యములు ముంచె నడి సన్నగము.
వ. అప్పుడు.
చ. పెళ పెద్ద నార్చి మల్లడిగఁ జేర్చి జనంబునఁ జెట్టు చెట్టునతో
శిల శిలఁ బ్రాణి పూఁబొదలు చించి హళాహళిగా ఫలావళుల్
జలజల రాల్చి పప్రమణిజాలము లూడ్చుచు వానరుల్ దిగం
చలములు మ్రోయ రాయిడులు పల్పఁగ మారుతి పల్కు రామునిజా&quot;.
147
148
149
150
151
152
తే, దేవ ! సురసిద్ధ సాధ్యసాధ్వీజనంబు, చెఱలు విడిపించి పుణ్యంబుఁ జేర్చికొనుట
రాజధర్మంబునకు శేఖరం బటన్న, నలరి విభుఁ డట్ల కావింపు మనిన నతఁడు. 158
చ. చెఱ జవరాండ్ర నెల్లఁ గసిసింహ మహో! విడిపించి పంచిన
వెఱచి పరిగ్రహింప కలవేల్పులు రావిణబాధ యెంచి యం
చఱు వినువీధినుండి తమనారుల కువ్విళులూర దైత్యుఁ డి
త్తఱిఁ బడు రాముచే నలదు తద్భయ మంచు వచింప నయ్యెడం.
154&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3hilq2tqbferew9dmcpx16af9ns45i3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/154</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214694</id>
    <revision>
      <id>560654</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సప్తమాశ్వాసము. 6. ఉరిఁబడి వెడలి శ్రీళ్లుఱు కంగఁ జూచుచు, బెదరుచుఁ జనులేటి కొదమ లనఁగ భీనుజాంగలిక పేటీ మోదనము గాంచి, తలఁకుమఁ జనుపాప చెలువ లనఁగ సముదీర్ఘ పంజరస్థానంబు వెలువడి, య...'</comment>
      <origin>560654</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4625" sha1="gytn6du6yp14t5f91vnd4u2t1t11yh8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సప్తమాశ్వాసము.
6. ఉరిఁబడి వెడలి శ్రీళ్లుఱు కంగఁ జూచుచు, బెదరుచుఁ జనులేటి కొదమ లనఁగ
భీనుజాంగలిక పేటీ మోదనము గాంచి, తలఁకుమఁ జనుపాప చెలువ లనఁగ
సముదీర్ఘ పంజరస్థానంబు వెలువడి, యరుకుచుఁ జనుముద్దు చిలుక అనఁగ
వలలకుఁ జిక్కి, వెల్వడి లేచి అక్కలుఁ, జాడించి చనునంచచాన లనఁగఁ
తే. తెఱల విడివడి రామ జేజే యటంచుఁ దవిలి మొ,
151
156
157
మ్రొక్కుచుఁ దమయథాస్థానములకుఁ
జనిరి తేడ యక నలుగడల్ గనుచు దివిజ, గరుడ గంధర్వ కిన్నర కంజముఖులు 155
uite హనుమంతుఁడు రామునకు రావణువిహారస్థలంబులఁ దెల్పుట.
ఎ. తదనంతరంబున హనుమంతుం డన్వసుంధరాధరాధిత్యకాతటంబులం గలపం క్తికంద
రవిహారస్థలవి ?
శేషంబు లెఱింగింపం దొడంగె నివ్విధంబును.
సీ. ఇవి వేల్పు జనరాండ్ర నీడ్చి మానము దూల, పుచ్చు సంకేతంపుఁబువ్వుటిరవు
లివి గుఱ్ఱపు మొగంబు చివురాకుఁబోఁడులఁ దెగి చెట్లఁ గట్టిన తెంకిపట్టు
లివి సిద్ధ సాధ్యమానవతీవితానంబుఁ, గలఁచుకారాగృహకందరంబు
లివి చిల్వ చెల్వల ఫ్రీ భంగ మొనరింపఁ, జలపట్టు సెలయేటిచఱులజాడ
తే. లివి కనుంగొను ' మెడ సిడ ధవునిఁ గూడి, క్రీడ గావించుమందోదరీపురం థ్రి
చరణపంక జలాక్షాంక పాత లైన, నిలచలువ వెన్నెలబయళ్లు నృపసరేణ్య!.
క. అని హనుమంతుఁడు రఘురా, ముని కగ్గిరిఁ గలవిశేషములు దెలుపు నిడం
గనఁబడియె వారి కీగతి, నొనరక్షా దశకంఠ నాళళోత్పాతంబుల్.
మ. తవిలెజు రానణ దాహసూచకగతిం దావాగ్ని దిక్పాలి రా
ఘనబాణార్చులు రాలు నింక నన లంకాగో పురోత్తుంగళ్ళం
గవిటంకంబులఁ జౌకళించె నపు డుల్కల్ దైత్యువిషంబు లి
టివిగో స్త్రీలు ననర్ భిదేళిమము లయ్యెం గండపాపాణముల్ .
ఉ. అంబరవీధి దార్కొని దశాగ్యలయావహధూమకేతుభా
పంబునఁ దోఁచి యంతట నవాచి నుదీచిఁ బ్రదీవిఁ బ్రాచి లే
చెంబొగ యప్పు డప్పుడని చెల్వముఁ గంపము నొందెఁ గూఁతు సీ
తం బొగిలించుపం క్తిముఖదైత్యు భరింపఁగ లేమినిం బలెన్.
* శ్రీరాముఁడు వ్యూహముం బన్నుట, *-
158
159
160
ప. తేదవంతరంబునం గాకుత్
స్థవీరుం డొక మొత్తంబుగా నేర్పఱించి నిఖిల వానరసేనా
వ్యూహంబునకుం బార్శ్వంబున ఋషభగంధమాదన నీలాంగదదుర్జయులం దద్వక్షణ
బున దివసమణితన యణం బళ్చాద్భాగంబున భల్లూక నల్ల ధను షేణహర్య తులం గుండీ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gytn6du6yp14t5f91vnd4u2t1t11yh8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/155</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214695</id>
    <revision>
      <id>560655</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:16:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '' 152 రామాభ్యుదయము ప్రదేశంబున గవియగవాక్షశరభకతబలిముఖులీముఖాధ్యక్షుల మునిచి యుత్తమాంగం బున దాను నిలిచి పంక్తిసవమవృత్తాంతం బరయం దిగినగూఢచారులం బనిచి యుండు నవసరంబున. -*= శుకు...'</comment>
      <origin>560655</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4358" sha1="8fdvsp7tzhyujrs1esfn5ov3s77549c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'
152
రామాభ్యుదయము
ప్రదేశంబున గవియగవాక్షశరభకతబలిముఖులీముఖాధ్యక్షుల మునిచి యుత్తమాంగం
బున దాను నిలిచి పంక్తిసవమవృత్తాంతం బరయం దిగినగూఢచారులం బనిచి యుండు
నవసరంబున.
-*= శుకుఁడు రావణునకు రామవృత్తాంతము నెఱిఁగించుట.
చె, శుకుఁ డనుదూత పంక్తిముఖవోదితుఁడై చనుదించి కీళ్ళపై
నికనికరంబు పెంపు ధరణీనిరు తెంపును జూడ వానివా
లక మొకవీరవానరులలాముఁడు గల్గిని పట్టితెచ్చి కా
నుక యిడ రాఘవుండు కృప నూల్కొనఁగా విడిపించి పంచినన్.
క. చని వాఁడు కీళ వీరులు, సవనిధి బంధించి దాఁటి వచ్చుటయును రా
మునియ ప్ర తీపముహిమయు, వినిపించి నిశాటవిభుని వెండియుఁ బలికెన్.
ఉ. ఒక్కొకవానరుండె విను మొక్కట సప్తసముద్రతో యముల్
పుక్కిటఁ బట్ట భానుహుతభుక్కులఁ జిక్కులఁ బెట్ట మృత్యువుం
జెక్కిలి గొట్ట సంతకుని జెట్టులఁ గట్టఁగఁజాలు లెక్కకుం
జుక్కల కెక్కు డట్టిబలుజోదుల నేలినరాము నే మన?,
క. కావున రాముఁ డజేయుఁడు, రావణ పనిలేదు నుచ్చరం బిఁక సీతా
దేవి నిపు డిచ్చి ప్రాణము, కావలసిన శరణ మొందఁ గాఁ దగు ననియెజ్.
161
162
163
164
165
ప. అనిన వద్దకంధరుండు బంధురతరరక్తలోచనుం డై భృకుటినటీ రంగస్థలాయమాన
నిటలభాగుం డై కల్పాంతదహనకల్పాచల్పరోషంబున నిట్లనియె.
ఉ. అంబుజసంభవుండును బలాంతకుఁడు మొన లైన దేసిసం
ఘంబులు వచ్చి నాకొలువు గాంచఁగఁ గోరి యొకల్లో కళ్లు ని
త్యంబును వాకిటం గవియ దండధరుల్ ప్రసరింపఁగాఁ గిరీ
టంబులు డుల్ల సంవడిఁ బడ నరవానరు లింక లక్ష్యమే?.
ఉ. కించుదనంబులేక వలశీల నొకించుక యప్పళింత గా
వించినఁ బండ్లు వీడు భయవిహ్వలసిద్ధ ప్రమాకరస్థల
త్కాంచననల్ల కీచయముగా నలబంద గుగట్టు నెట్టు ని
స్పంచలనాస దీయభుజచండిమకుం బ్రతిగల్ల నేర్చునే.
క. దనుజకులపుంగవాకృతి, విను ముప్పదిమూఁడుకోట్ల వేల్పులఁ దలమో
చిన కైలాసమునే చి, వ్వన మూపున నెత్తఁ గుద్ధమై తగు నాకున్.
166
167
168
169
తే. వెండియును నెత్తనామీఁద వెండికొండ, మించి సెలయేటినీటఁదోఁగించఁదొడఁగు
నపుడు వీరాభిషేక ప్రతార్థ మొదవు, పూర్ణకుంభంబు పొల్పుఁ దెల్పుదుఁ తెలంగు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8fdvsp7tzhyujrs1esfn5ov3s77549c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/156</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214696</id>
    <revision>
      <id>560656</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:16:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సప్తమాశ్వాసము, అంకుళభిన్నమై కుపితమై ననుఁ దాఁకి యురంబు దూర్చి వ గ్రాంకునిదంతిదంతము లుద గ్ర గతిం బెకలింప రాక యా తంకము నొందఁగా విఱిగి తచ్ఛకలంబులు మోసు లెత్తఁ గీ ర్త్యంకురలీ...'</comment>
      <origin>560656</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4250" sha1="da737ysolh5hnvstesumlso85yjlylt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సప్తమాశ్వాసము,
అంకుళభిన్నమై కుపితమై ననుఁ దాఁకి యురంబు దూర్చి వ
గ్రాంకునిదంతిదంతము లుద గ్ర గతిం బెకలింప రాక యా
తంకము నొందఁగా విఱిగి తచ్ఛకలంబులు మోసు లెత్తఁ గీ
ర్త్యంకురలీల దాల్తు నిఁక నవ్వెల నా కెదు రెవ్వ రెయ్యెడన్ 1,
. ఏమును శంక డెందమున నించుక యేనియు లేక త్రుండు సు
గ్రామమదాంధసింధురమదం బొకసింహముమాడ్కి నింక లం
కామృగ యావనాంతరము కందువ నొండొకచింత మాని యా
రామమృగంబు సత్త్వ మనురజ్జువునం దుది గట్టివేయనే!.
చంచల క్షేత్ర సీత విడఁ జాలుదు నే శుః ! యేమిగా నిరీ
క్షించి నన్ను సృష్టిటఁ జీఁకటిఁ జేసిదఁ జూడు మంచు రా
త్రించరపుంగవుం డలుక దిక్కులు మ్రోయఁ బ్రయాణభేరి వే
యించె సమస్తరాక్షసుల కింపొదనకా బవరంపుఁ చెంపునన్.
., తద్భేరీభాంకృతి విని, యుద్భటు లవ్వీర వానరో త్తములు సర
స్వద్భం గార్భటి యనఁగహ, రద్భిత్తులు పగుల నార్చిరి రణోన్ముఖులై ·
* రాముఁడు సువేల మెక్కి లంకం జూచుట. *
158
171
172
173
174
తే. ఆపుడు రఘువీరుఁ డచలశృంగాగ్ర మెక్కి, చూచె గృహరత్నదీప్తిరించోళి గప్పి
యసురనాళంబు సూచించునదియ పోలె, రూపు గనరాక యున్న లంకాపురంబు. 175
â. లంక నగాగ్రలగ్న సకలంకమణీరయఁ గాంచి యాత్మది
తే.
కృంకరుహాణీ లంజనము పట్టఁగఁ గందము నిల్పి మీఁద వి
స్పెంకువలంకున వెలుఁగుఁ బెట్టిన దీపికగాఁ దలంచి ని
శృంకుఁడు రాఘవేశ్వరుఁడు సంతస మందఁ దొడంగె నయ్యెషన్.
నా
176
తే. లంకతోఁ గూడ నిజశృంగ మింక నిటకుఁ, రెండు వేగమె యని యప్పసిండిగొండ
యాత్మజాతుల నంపెనో యనఁగఁ గాంచ, నాభమూర్తులు గవు లెక్కి రన్న గంబు.
తనదు ప్రాణేశ్వరికి మహీతనయ కేడ, యాసహిల్లెనో దురవస్థ ? యనుచుఁ గాక
చుఱుకుఁజూవుల రఘుపతిఁ జూచినపుడు, లంక యాహుతిఁ గొనఁడె నిశ్శంకమహిమ.
వ. ఆయ్యెడ.
చ. ఉదిరి పసిండిచాయ గలయొప్పులకుప్పలు వేఁడి వేలుపుం
గొదమలు దానపానకునికుఱ్ఱలు చిచ్చఱకంటి నెచ్చెలుల్
. తుదజము వేఁడుముల్ పిడుగుతున్కలు వానరవీరు లొక్కట
బోదవిరి లంకచుట్టునను భూగగనంబులు నిండ నార్చుచున్.
న అంత దళకంధరుండు.
20
179
180
181&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>da737ysolh5hnvstesumlso85yjlylt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/157</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214697</id>
    <revision>
      <id>560657</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:16:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '154 రామాభ్యుదయము ~~~— రావణుఁడు వానరసైన్యముకడకు శుక సారణుల సంపుట. క. శుకుచేత మున్ను రఘునా, యకు మహిమము వినియు మఱియు వాతని నమరాం తకుఁ డనిచెం కార్యవిచా, రకృతి సారణుని గూర్చి రణతత్ప...'</comment>
      <origin>560657</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4938" sha1="8cinaovpcqv1zza2dt2s2rsouwmw8xx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;154
రామాభ్యుదయము
[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]])— రావణుఁడు వానరసైన్యముకడకు శుక సారణుల సంపుట.
క. శుకుచేత మున్ను రఘునా, యకు మహిమము వినియు మఱియు వాతని నమరాం
తకుఁ డనిచెం కార్యవిచా, రకృతి సారణుని గూర్చి రణతత్పరుఁడై..
న. ఇట్లు రావణా దేశంబున శుకసారిణు లిరువురు నరుగుదెంచి.
క. రెండవసముద్రముంబలెఁ, జండతరార్భటిఁ బ్లవం సైన్యంబు సము
ద్ధండగతి రామచంద్రువ, ఖండాభ్యుదయమున కలరఁ గాంచిరి మఱియున్.
ఉ. కొందఱు లంక చుట్టియును గొందఱు వారిధికట్ట మెట్టియు
గొందఱు దాఁటినచ్చియుఁ ద్రికూటశిఖాతలశాఖిశాఖల
గొందఱు వ్రాలియు బ్లసగటు లజాండము లీసు పిల్లల
ట్లందఱు భూనభోంతరము నల్లుకొనం గని చారు లిర్వురున్.
182
163
184
185
156
తే. అదిరిపడిపొంచిపొంచి యందంద యరసి, తిరుగు నాదైత్యచారుల తెఱఁ గెఱింగి
సమ్మదంబున రఘువీరు సముఖమునఁ, బెట్టెఁ గొనిపోయి వేగ విభీషణుండు.
వ. అప్పు డద్దనుజచారులం గనుంగొని రఘువీరుండు కరుణాపరుండు గావున నిట్లను విభీ
పణా ! మనయపారవీరవానర సేనావ్యూహసన్నాహంబుగలయందెలియఁ జూపి దళా
ననునకు నెఱింగింపఁ గావలయు విడిచి పుచ్చు మనిన నతం డయ్యిరువురకుం బేర్వేర
సకలసైన్యంబుల నాయ చమూపతులయతులసన్నాహసంరంభసాగు శ్రియుం జూపి
మీ యేలికపాలికిం జని బలసద్విరోధంబు వలనదు రాఘవా
మోఘశిలీ ముఖ ప్రహరం
బులం దూలిచనక మురుగలుగ జరళతరమందెచ్చి యిచ్చి యయ్యా క్తరక్షాపరాయణుం
గని మని తిరుగుమని యనుండు పొండని యనుప ననుపరు ప్రమోదంబున నరిగి నిర్భ
యంబుగ నాచారిద్వయంబు రావణుని కిట్లనియె.
'
౭. శుకసారణులు రామసేనావి శేషములం దెల్పుట. 4-
దృక్తిశయంబుసం బొలుచుదేవుని కేని నజేయు అవ్విభుల్
వక్త్రయె వాణీయుం బొగడ వారిలదీప్తి కనీంద్రులం జతు
ర్వక్త్రుఁడు నేర్చు నే భుజగనార్యునకంబె గణింప ? నింక నీ
నక్రిమ పూర్వ సంచిత పరఫల మెట్లగునో! దశాననా!.
ఉ, చూడవు గాని రాకొమరుజోదులఁ బోల్పఁగ రానిక య్య పుం
బ్రోడల భానుకోటిరుచిఁ బొల్చిన బల్విలు కాండ్ర ఁ జుక్క రా
జోడు మొగంబువారల యశోధనులన్ బరదాయ
చూడ్కి_కి…
వేడుకగొల్పరే వినిన వీనుల విందులు గావెకక్కథల్ ?.
క. ఇల నరులఁ ది నెడుమనకుం, గలిగిరిగద యిప్పు డసురఘస్మరు లిఁక వా
చల నరవానరు లని మదిఁ, దలపకు మొక యప్పుడేని దనుజాధీశా!.
187
158
189
190&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8cinaovpcqv1zza2dt2s2rsouwmw8xx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/158</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214698</id>
    <revision>
      <id>560658</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:16:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'N. సప్తమాశ్వాసము, ఈ శుకసారణులు వానరవీరులు నేర్పఱించి దెల్పుట. + , అని శుకసారణు లాడిన, విని విస్మయ మంది వారివీరాకృతు లేఁ 155 గనుఁగొందుఁ గాక యనివే, చని రావణుఁ డెక్కె నొక్క సౌధాగ్ర...'</comment>
      <origin>560658</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4729" sha1="g2fpgkuk2ebcqx8309wwzveb4i8ezq5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;N.
సప్తమాశ్వాసము,
ఈ శుకసారణులు వానరవీరులు నేర్పఱించి దెల్పుట. +
, అని శుకసారణు లాడిన, విని విస్మయ మంది వారివీరాకృతు లేఁ
155
గనుఁగొందుఁ గాక యనివే, చని రావణుఁ డెక్కె నొక్క సౌధాగ్రమునక్ . 191
తే. నిలిచి చారులు రావించి యిలయు దివియు, ముంచుకపివీర సేనలు మించు గాంచి
వీరిలో ముఖ్యు ‘లెవ్వార లేరి ? రాముఁ, ఉతని యనుజన్ముఁ డెట్టివా? రనుచుఁ బలుక .
కలితసు గ్రీవయై కడుఁ బ్రశ క్తి వహించి, కుముదా ప్తమః ఖవికాసమునఁ బొలిచి
బ్రకటరంభోరువై భనమునఁ బాటిల్లి, కేసరిమధ్య యై కీర్తి గాంచి
స్ఫురితలీలాంగదభూషిత యై ముంచి, తగు గామిని యగుచు నలరి
మనచక్ర జఘన వై ఖరిజాడ రంజిల్లి, కార్ముకభూభంగిఁ గరము మెఱసీ
తే. కంటె దశకంఠ ! యలరు నిక్ష్వాకువలశ, నృపుని ముందర సాక్షాత్కరించువిజయ
లక్ష్మీయునుబోలె భువనకూలంకషోగ్ర, విక్రమోదార వానర వీరసేన.
చ, గవయుఁడు వాఁడు వానివెనుకక్ గజుఁ డాకడ గంధమాదనుం
డపల నలుండు నీలుఁ డితఁ డాతరువాత నుషేణ భల్లుక
ప్రవరులు వారు వారియిరు పక్కి యల శరభాదీయోధపుం
గవు లతఁ డంగదుం డఖిలగణ్యుఁడు వాలినుతుండు రావణా !.
క. ప్రతిలేనియట్టియ ప్రతి, హతవల్లులఁ జుట్టియున్న యగచర్ సైన్యం
బతిలోక మపారమద, భ్రతర మవాఙ్మనసగోచరము దనుజేంద్రా !!
క. ఏఐం విధక పికోటికి, జీవాతువు సూర్యసుతుఁడు సీతాపతిసే
నావల్లభుఁ డతనిం గుల, పాపను సుగ్రీవుఁ జూడు పంక్తి శ్రీవా!
క. ఆక్ష జయశాలి నాహం, దక్షుని లంకాపురీదిద దీక్షా
రూక్ష ప్రతాపుఁ గంటే, సాక్షాల్లయ సమయ పసన సఖు సామీరి౯ 1.
ఇందుళతంబు నేలు మొగ మితళ రోసనకోటి నీను చ
క్కందనము దనర్చు తొలుకారుమొగుల్' జగిమేనివాఁడు లం
కం దెరలించుమాడ్కిఁ గినుకం దనుజాన్వయ మొక్క గ్రుక్కమిం
గం దమకించుమించువిలుకాఁ డలరాముఁడు చూడు రావణా !!
193
194
195
196
197
198
మ, మును గాచెం గ్రతు వంఘీభూళి శిలఁగంబు గ్రీవఁ గావించె శం
భునివిల్ ద్రుంచె వరించె సీత భృగురాముం గెల్చె గూల్చెజ్ ఖర్ు
దుని మెజ్&quot; మాయమెకంబు నేలె రవిపుత్రు వాలిఁ దూలించె న
వ్వనధిం X ట్టె విభీషణు౯ నిలిపె నిక్ష్వాకుండు సామాన్యుఁడే?.
తే, చిఱుత ప్రాయంబువాఁడు పసిండిచాయ, మేనుగలవాఁడు విలుకాం
-విలుకాండ్ర మేటివాఁడు
వీరరస మిట్టిరూపమై వెలయుఁడు, రాముతమ్ముఁడయా వాఁడు రాక్ష సేంద్ర !.200
199&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g2fpgkuk2ebcqx8309wwzveb4i8ezq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/159</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214699</id>
    <revision>
      <id>560659</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:17:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '156 రామాభ్యుదయ ము మ. కనుఁగొన్నంతని యాదరించి తను లంకా రాజ్య పట్టాభిషి క్తుని గావింపఁగ మాట యిచ్చి కృపఁ గాకుత్ స్థుండు మన్నింపఁగా మును నీమర్మము వీరధర్మ కులకర్మంబుల్ నిరూపించు...'</comment>
      <origin>560659</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4402" sha1="926fs9g2jd1gef1jdruxage05lwxqxj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;156
రామాభ్యుదయ ము
మ. కనుఁగొన్నంతని యాదరించి తను లంకా రాజ్య పట్టాభిషి
క్తుని గావింపఁగ మాట యిచ్చి కృపఁ గాకుత్ స్థుండు మన్నింపఁగా
మును నీమర్మము వీరధర్మ కులకర్మంబుల్ నిరూపించునీ
యనుజుంగం టె విభీషణుం దివురు నీయాపద్దశల్ గగ్గోనక్ .
ఉ.హస్త్యను రారి సత్కృతవరావధి యయ్యెనో! కాక వీర నీ
వస్త్యము సంశము జెఱుప వచ్చినవాంగవీరు లేల పౌ
లస్త్య! సృథావిరోధ? మకళంక నిలా సుత నిచ్చి రాగవో
పాస్త్యభిలాష పూని నిరపాయసుఖస్థితి నుండఁ జెల్లదే!.
శా.స్వర్ఘంటాపధసీమ నిల్చి యమరుల్ సంతోష మందఱో మహా
నిర్ఘాతో గ్రరఘూత్తమా
గ్రనిహతి న్నీ కేటికిజా గీడ్వడజా!
దీర్ఘ
క్రోధము మాని మానిని ధరిత్రీ పుత్రి నిమ్మ భవ
ద్దోర క్ర మవి క్ర మంబులు వృథా స్థూలంబు లౌఁ జెప్పితి౯.
ఉ. కంటున రాఘవేశుఁ డలుగ నలుమోములవేల్పు నోడు ము
క్కంటికి నింతబంటి నన కైదువుపోటరిఁ గన్న చుట్టు వా
లంటినయట్టియెక్క టియు నాతఁడు నొక్కటి యవ్విభుం డనిజ్
బంటుతనంపుఁదెంపు నెఱపక్షా నిలునం గలరే భవాదృశుల్ ?.
వ. అనిన రావణుండు రోషించి.
క. చారులుగాఁ దగుదురె కుని, చారులు మద్రి పుహితి ప్రచారులు దుష్టా
చారులు పతిగర్హితనం, చారులు మీ రెస్వయాపచారులు దలప
ను, అని యాఘూర్ణిత నేత్రుఁ డై దశముఖుం డల్క్ శుకు సారణుజ్
గని వారి గటుకద్వదాభిముఖుఁడై గద్దించి సధ్యుల్ గదా
యని యుత్తుంగనగా వతీర్ణ మరుకాలా ఫ్రంబు చందంబున
దనుజాధీశుఁడు మేడ డిగ్గి యతిచింతా క్రాంతిచి త్తింబునన్.
201
202
203
204
205
206
207
208
కె. కుందుచుఁ జారుల మఱియం, గొందఱ వీడ్కొల్పి భానుకుల వీరుల పెం
పుం దెంపును గపివీరుల, చందంబును దెలిసి తాల్మిఁ జని యలనుండై.
** రావణునానతి విద్యుజ్జిహ్వుఁడు రాము శీరము సీతకుఁ జూపుట, ఈ
క. కలఁగుచు విద్యుజ్జిహ్వునిఁ, బిలిచి మహీపుత్రి యాత్మ బెగ్గిల మాయా
209
బలమున రాముని విల్లుం, దలమును నిర్మించి చూపఁ దగు నని పలికెస్.
న వాఁడును దత్ప్రకారంబునం గావించి తెచ్చిన 'మెచ్చి యశోకవనికిం జేర్చిన. 210
~ = సీత రాముశీరముఁ జూచి దుఃఖించుట.
చ. అతఁ డపు డట్ల చేసి జనికొళ్మై జముండఱఁ దెచ్చి వై వి నా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>926fs9g2jd1gef1jdruxage05lwxqxj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/160</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214700</id>
    <revision>
      <id>560660</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:17:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సప్తమాశ్వాసము. సతియును భీతి గాంచి రఘుచంద్రు విధన్యధనుశ్శిరంబు లీ గతి నిటు లయ్యెనే! యని వగజ్ బడి మూర్ఛిలి వ్రాలి యంతలో దితిజునిమాయయో! యనుచుఁ దెప్పిరి ముప్పిరిగొన్న భిన్నత...'</comment>
      <origin>560660</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4707" sha1="36hxc6zj0ub8ltq3iii61h9tqn0r3od" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సప్తమాశ్వాసము.
సతియును భీతి గాంచి రఘుచంద్రు విధన్యధనుశ్శిరంబు లీ
గతి నిటు లయ్యెనే! యని వగజ్ బడి మూర్ఛిలి వ్రాలి యంతలో
దితిజునిమాయయో! యనుచుఁ దెప్పిరి ముప్పిరిగొన్న భిన్నతన్.
నజ్జమి
ఛ. బొమగనసోయగంబు శ్రుతిభూషణలీలఁ జెలంగు
శ్రీము లగుదీర్ఘ క్షేత్రము లరాళతరాలక జాల కాంతిమం
జిమమును నవ్వు కెంబెడవి చెక్కులఁ జిందము లాడుచాకచ
క్యములును జూచి రాఘవముఖం బని సందియ మంది యాభై లోన్.
చ. తలకొని యవ్వసిష్ఠ పదతామరసంబులతాని గ్రోలి భూ
తలనుతకీర్తిసంపదకుఁ దాఁ దలకట్టును పైన భానుమ
త్కులమున కెల్ల బెద్దతల గోత్రభిదాదుల పూజ గాంచి యా
తల మఱి సాటి లేనిదిగదా ధవి! నీతల యంచు వేషుఱున్.
ఉ. అంకతలంబుఁ జేర్చుకొని హా! యనుచుఁ దలవడ్డచో ని కా
ళ్లింక సహింతునే? యని యొకించుక యూహ యొనర్చి యాజీ నా
తంకము నొందునే దశరధక్షితిపాలునిముద్దు పట్టి ని
శృంక భుజాబలుండు ఖరసంహరుఁ ? ఉంచుఁ దలంచుండఁగన్.
ఉ. కంటివె మత్ప్రతాపము జగంబులు మువ్వరు సం గలంతు నేఁ
గం టొనరించినం దృణము గాదె మనుష్యుఁడు రాముఁ! డింక లేఁ
డంట యెఱుంగుకొంటె యిఁకనైనను వేఱకచింత మాని చే
కొంట తగుజో మదిం దలఁచుకొమ్మని పం క్తిముఖుండు పల్కినన్.
157
211
212
213
214
215
* సరమ రాక్షసమాయఁ దెలిపి సీతాదుఃఖముఁ దీర్చుట.
ప. అప్పు డప్పరుష వాక్యంబులు సైరింపలేక యాకంబుకంఠి కాకుత్ స్థనద నారవిందసంద
ర్శనంబు గలిగె నిప్పుడ మజ్జీవితం బుజ్జగింతు మాయన్న ! పంక్తికంఠ! నీయకుంఠపూర
ఖడ్గధార న్నన్ను విచారించి పుణ్యంబుఁ జేర్చుకొమ్మని పలుకుసమయంబున నొక్క
దౌవారికుండు పాఱు తెంచి దేవ! వేగ వేఁ గరసి వచ్చి ప్రహస్తుం డొక్క వృత్తాం
తం బేకాంతంబున విన్నవింతు నని వాఁడె వాకిట వసించినాఁ డేఁగుదెం డని వా
క్రువ్వఁ దడ దిగులుపడి తుందుడుకు చెందు డెందంబున దనుజనాయకుండు నిర్ణమించె
సంత మాయా శిరశ్శరాసనంబు అదృశ్యంబు లై చనియె నవ్విధంబుఁ గని
నయు నొక్కించుక యూజడిల్లు నంతటం బరనపుణ్య సరము సరకుగొనిక జనకజం
గూడి భయనివారణంబు చేయుచు వినుము పుడమికన్నియ! యిన్నియు నిన్నీ చదైత్యు
మాయాకృతంబు లింకఁ దలంకకుము రామునకు సేమంబ యగు నమ్ము మీదే దశము
ఖుని యమ పురాభిమ ఖునింజేసి రావ సమయం బొనర్చి నిన్నుం జేకొని యతం
-
జనకనండ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>36hxc6zj0ub8ltq3iii61h9tqn0r3od</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/161</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214701</id>
    <revision>
      <id>560661</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:17:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '158 రామాభ్యుదయ ము డయోధ్యానగరసింహాసనస్థుఁడై రాజ్యం చుండు నంత నిక్కడ. బేలు బేలదనం బుడుగు మని యాదరింపు 216 217 క. దుస్సహగతి రావణ రణ, నిస్సాణనికర్లలో గ్రనిస్స్వానము లు చ్చైస్సరణి మో...'</comment>
      <origin>560661</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4510" sha1="6vc3dohrc0zdfb4oj1tl8e6w5dvwhbs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;158
రామాభ్యుదయ ము
డయోధ్యానగరసింహాసనస్థుఁడై రాజ్యం
చుండు నంత నిక్కడ.
బేలు బేలదనం బుడుగు మని యాదరింపు
216
217
క. దుస్సహగతి రావణ రణ, నిస్సాణనికర్లలో గ్రనిస్స్వానము లు
చ్చైస్సరణి మోసె లంక, నిస్సంశయవృత్తి మేదినీసుత చెలఁగన్.
తే. అపుడు కార్యవిచార మయ్య సురనాథుఁ, డాపమంత్రులతోఁ జేసి నందు వృద్ధ
మంత్రి మాతామహుం డైనమాల్యవంతు, నఖిలనయశాస్త్రకోవిదు ననియె నిట్లు.
క. రా మాల్యవంత! యిటు మా, తామహుఁడవె కావుగది పితామహుఁడవు? ప్ర
జ్ఞామహిమ బుద్ధి యెయ్యది?, యేమాడ్కి ఘటిల్లుఁ దెలుపవే కార్యగతుల్. 219
వ. అనిన విని,
- మాల్యనంతుఁడు రావణునకు నీతి బోధించుట,
218
5:20
222
క. నయశాస్త్రము లాదిగ న, న్నియు నెఱిఁగిన ప్రొడ వీవు నేఁ జెప్పెడిదే
మి? యభిజ్ఞతిలక! 'పొల, స్య! యతో ధర్మ స్థతో జయ' యనర్ వినవే?. 221
తే. నీ సఖిలవేది వౌ దైన నే నెఱింగి, నంత వినిపింతు నాపాక్య మాదరింపు
మాదిమసుపర్వుఁడవు పులస్త్యాన్వనాయ!, ధన్యమూర్తిని కీర్తిప్రతాపనిధివి.
క. కులశీలసత్యనిధి ని, శ్చలధరుఁడు దైవమానుపబలాఢ్యుఁడు కే
వెలుఁడే రాముఁడు? నీకుజ్, బలపద్వైరంబు చనుని పంక్తి శ్రీవా?.
క. మీఁ దెఱుఁగవైతి రాగా, చ్ఛాదనమునఁ బ్రాణహరణళ స్త్రీ పర స్త్రీ,
గాదె? పరస్త్రీ మాత్రమె?, యాదేవీ త్రిలోకమాత యసురాధీశా!.
క. ఆదేవిఁ జూచి పోవుదుఁ, గాదా నిన్నెదిరి యొక్క కపి మును నునలం
కాదీ ప్రవ ప్రసుప్రా, సాదంబులు వాల్నహీఁ జవి గొనిపించెన్.
కె. అటువంటి వీరవాసర, భటసింహు లపారబాహుబల సాహసవి
223
224
225
226
227
స్ఫుటతరరంహు లనంహులు, పటుకీర్తులు రామభద్ర పరిసరఐర్తుల్ .
క. తెగఁ దగదు విచారింపక, పగరబలం బాత్మబలము బహుళము నల్పం
బగు నేని వైర ముడుగఁగ, నగుఁ గావున సీత నిచ్చు టర్హం బింకన్.
తే. బిట్టుగా వేల్పువెలయాలి తిట్టుగుడుచు, టొండు మును వెండిమల యెత్తి ఖండపరశు
నువిద నుడికించుపాతకం బొండుఁగాక, సీత నీపాలిమృత్యువుఁ జైనయఁదగు నె1, 229
చ. ఇపుడు దలంపు విశ్వజనయిత్రిని జానకి నాది లక్ష్మీఁగా
&quot;ర్జి యని నిక్క 'మెఱుంగుము రాఘవేశ్వరు
నృపతివిలా సర్ణి .
గపిమిషభీషణాశనులఁగా వివరింపు తదీయశౌర్యవ
ద్విపులచమూ సమూహముల వేలోకభాసము మాని రావణా!.
229&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6vc3dohrc0zdfb4oj1tl8e6w5dvwhbs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/162</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214702</id>
    <revision>
      <id>560662</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '~ war 8. Naw. వ. అనిన విని దశముఖుండు రోపారుణముఖుం డై యతని కి ట్లనియె. రావణుఁడు మాల్యవంతుఁ గోపించి వీడ్కొల్పుట, 230 231 232 233, 234 ఉ. కించుఁదనంబుతో నొకనృకీటముఁ డెచ్చి ప్రతాపదీపితా శాంచలుఁ డంచ...'</comment>
      <origin>560662</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4345" sha1="hystk0x0lwg9sgpo7xgtaxs72cu39vk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;~ war 8. Naw.
వ. అనిన విని దశముఖుండు రోపారుణముఖుం డై యతని కి ట్లనియె.
రావణుఁడు మాల్యవంతుఁ గోపించి వీడ్కొల్పుట,
230
231
232
233,
234
ఉ. కించుఁదనంబుతో నొకనృకీటముఁ డెచ్చి ప్రతాపదీపితా
శాంచలుఁ డంచు శాత్ర నజయావహ బాహుపరాక్రమోదయుం
డంచు రమాంగనారమణునట్టిడ యందుఁ బొరింబొరిం
ష్టించెదు నన్ననిం బ్రతిఘటింపఁగ నేర్తురె దేవదానవుల్ ?,
క. దేవాసురభీకర మగు, నావిక్రమ మెఱుఁగ లీవు నను లీలావి
ర్భావవిధూ తమదాంధై, రావణు రావణు నెఱుంగరా యెవ్వారున్?.
ఉ. ధర్మము ధర్మ మంచు రిపుధర్మమె పేర్కొనె దీవు రాముఁ డే
ధర్మి వధూవధం బెపుడు ధర్మమె ? స్త్రీముఖరూపవిక్రియా
కర్మము ధర్మమే? గరళకంధరజీర్ణ ధనుర్వి భేద మే
ధర్మము? వాలిపంచననిధానవిహారము నొక్క ధర్మమే!.
శా. రంభాశాపము నాకు లక్ష్యమె? కపివ్రాతంబు మచ్చండదో
స్తంభస్ఫూర్తికి నడ్డమే! అకట! సీతాశోకమే త
తన హీ
శుంభద్రాజ్యసుఖంబు మాన్పునది? యిచ్చో స్వర్గపాతాళలో
కాంభోజాక్షులఁ బట్టనే బలిమి! నాహా! సేగి సంధిల్లె నే!.
&quot;ఉ. సంశయ మేల? యిట్టి యెల జన్వనిచక్క ఁదనంబులోనఁ గో
ట్యంశము లేదు ముజ్జగములందు లతాంగులకుం బరా,
రాక్రమ
భ్రంశము నొంది నే విడువఁ బాడియె సీత ? నిఁకజ్ మదీయని
స్త్రింశముఖంబున న్నిలుతురే నరవానరమాత్రు లక్కటా !.
క. అని కనలి మాల్యవంతునిఁ జని జాణఁడ వౌదు నీతిశాస్త్రములకు నీ
కును నెంతదూర మనుచుజ్, దనుజేంద్రుఁడు వీడుకొల్పి దర్పోద్ధతుఁడై .
తే. దక్షిణద్వారమున మహోదరమహో శ్రీ, తరమహాపార్శ్వులను దా
బశ్చిమప్రాక్క కుద్ద్వార పదవి నింద్ర, జిత్ప్రహస్తులఁ గట్టడ, చేసి నిలిపి.
* రావణుఁడు సౌధాగ్రమునఁ గొలువుదీరుట. *-
వ. అంత నంత పురంబునకుం జని రఘువీరోదారవీరవానర సే నాదివృక్షాధీనమాననుండై
యొక్క గోపురాగ్ర భాగంబున
ప్తపరివారనృతుండై యుండు నాలోన.
క. శ్రీరాముఁ డఖిలవానర వీరానీకములతో సువేలగ్రా వా
గ్రారూఢుండై ఘోరా, కారం బగుదను జపురముఁ గని విస్తితుఁడై.
నా
చ. భనదతుల ప్ర తాపపటుభానుని చేతికి నన్ను నిచ్చి వై
రవిహృతి మాని కూడుకొనర మ్మనుమీ యని విన్నవింపఁ జే
C
235
236
237
238
239&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hystk0x0lwg9sgpo7xgtaxs72cu39vk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/163</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214703</id>
    <revision>
      <id>560663</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:17:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '160 రామాభ్యుదయ ము, రుణ కరుదెంచునట్టిరవిరూపున రత్నవయాతపత్ర మొ ప్పు వెనుప గోపురాగ్రమున భూరివిభూతిఁ దనర్చురావణున్. ఐ. మణిపీఠికా సమాసీనుండై యున్న వానిం జూఛి సుగ్రీవుండు. సుగ్ర...'</comment>
      <origin>560663</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4400" sha1="lbf6ca4jgbmqvf9sxzy4qpw3soxac6f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;160
రామాభ్యుదయ ము,
రుణ కరుదెంచునట్టిరవిరూపున రత్నవయాతపత్ర మొ
ప్పు వెనుప గోపురాగ్రమున భూరివిభూతిఁ దనర్చురావణున్.
ఐ. మణిపీఠికా సమాసీనుండై యున్న వానిం జూఛి సుగ్రీవుండు.
సుగ్రీవుఁ డెగసి రానణుకిరీటంబులు నేలఁ బడఁ దన్నుట. -
క. వీఁడా లేసకయుండెడు వాఁ డిక్కడ రాముఁ డున్నవాఁ డని విన్విము
`నేఁ డీ రక్కసుపోడిమి, మాడుతు నని యాడుకఱచి మచ్చర 'మెచ్చన్.
క. ఉడువీథి కొండశిలపై, పిడు గెగసినసడువు దోఁప బి ట్టెగసి నడి
240
241
242
243
బెడతల గుప్పురఁ దన్నినఁ, బడియెం దొడకొడలు గాఁగఁ బదిచుకుటంబుల్.
తే. మఱియుఁ దోడసె యమేటిమానికములు, నట్టుడుమనే జాఱిపో బిట్టు దన్నె
బిగువుబాసిక పెట్టుతోఁ బెద్దయసుర, గోపురముమీఁదఁ జదికిలఁ గూలఁబడఁగ. 244
క. పడినం బడు మని యప్పుడ, గొడుగు స్వేచించి యోరి! కుటిలాత్మక! యి
క్కడకు విభీషణుఁ డొడయఁడు, విడురా యమర విఁక నీకు విభుచిహ్నంబుల్. 245
చ. ఆని మరలంగఁ జూచులేఱి సిద్ధశకంకుఁడు చండభానునం
దనుకనకాలికై యెడియఁ దక్క పినాథుఁడు చాందయ్యెనో
మునుపటితన్ను కొనునుదు మోములపై నొకతాపుతాదిన
గినిసి యāండు పై కుఱికెఁ గేసరి కేసరిమీదికిం బలెన్.
వ. ఇత్తెఱంగున నుఱికి యదలించి.
* సుగ్రీవ రావణ మల్ల యుద్ధము.
狐
క. పిడికి ళ్ళోకకడఁ బది యుజ్, నడుఱోమ్మునఁ బడఁగ విసరినం గవలక బి
డిపి వి యొక్క సందిట, నిడి మగుడం దివియఁ బెవఁగె నినజుఁడు బలిమిన్.
246
247
ఆ. పెనఁగ నసలివంక పిడికిళ్లు బిరుసుగా, నసుర తలకు విసర నవియు నొడిసి
సరియ కాఁగ రెండుసందిళ్లఁ గొని లాగి, విసరి శ్రీళ్లు దగుల శ్రేయుటయును. 249
ఉ. వ్రాసిన వేటునం బడక వేగమ దాఁటి పిఱింది కట్టె బా
హాసముదాయమధ్యమున నగ్క తినూభవునిం దగుల్పడం
జేసికొనంగఁ జేర్చి కడుఁ జిక్కఁగఁ బట్టి సురారి నేలకు
చేసిన వెంటనే యెగసి వ్రే సెఁ దటాలునఁ జెంప లాలేఁడున్.
ఆ. ఆడవిమీఁదఁ బడినవాడువుఁ గాలవ్యాళ, జాల మాఁగికొనినపోలిక యును
దోఁచ నతనిచండదోర్దండవింశతి, పైఁ బడంగఁ గలఁగఁబడక పోరి.
క. చేయం గలపనిఁ జేసితి, నీయూడల మట్టితోడి దిది నా కేలా
మాయావు లనుర అని కపి, నాయకుఁడు సువేలంగమునకు డిగి యంతజ్..
250
251
252&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lbf6ca4jgbmqvf9sxzy4qpw3soxac6f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/164</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214704</id>
    <revision>
      <id>560664</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:17:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సప్తమాశ్వాసము. :, ఏలికచరణంబులపై, వ్రాలిన నతఁ డె డెత్తికొని వివస్వత్తనయా! యీలాగునఁ జనఁ దగునే?, నీలోకమె నాకు ననుచు నే నుంటిఁ జుమీ!! * కపులు లంకను ముట్టడించుట. వ. అని యాదరించి రాఘవ...'</comment>
      <origin>560664</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4469" sha1="nvu746wzywqra0k1afgnehkdmiwet0k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సప్తమాశ్వాసము.
:, ఏలికచరణంబులపై, వ్రాలిన నతఁ డె
డెత్తికొని వివస్వత్తనయా!
యీలాగునఁ జనఁ దగునే?, నీలోకమె నాకు ననుచు నే నుంటిఁ జుమీ!!
* కపులు లంకను ముట్టడించుట.
వ. అని యాదరించి రాఘవుండు రవితనయున కి ట్లనియె.
క. పెట్టుము వాకిట వాకిటఁ, గట్టడఁ గాఁ గోటికోటికపులను వేగ
ముట్టడి దాఁకజ్ లంకా, పట్టణమున కనినఁ బెట్టె బలిమిగ నతఁడుజ్.
* అంగ దురాయబారము. ఈ
ఉ. అంతట భానువంశకరుఁ డంపఁగ నంగదుఁ డద్దశానన
ప్రాంతము చేరఁగా నరిగి పల్కె బురందర త్రవా! పరా
కింతయు లేక నానచన మించుకసే పిపు డాలకించు వి
. న్పింతు ఖరాంతకుం డుఱక నీ కొకమా టిటు చెప్పి ర మ్మనె౯.
వ. నీ వెవ్వఁ డం టేని,
చ. నినుఁ దనంక వైచుకొని నీరనిధాన చతుష్టయంబున
జని చని సాంధ్యకృత్యములు సల్పెడునంతకుఁ ద్రిప్పి తెచ్చి పెం
పున నట వైచి కొంకరలు పోయిననీమెయి చక్క నొక్కి పో
ననిచిన వాలి నందనుఁడ నంగదుఁడు దశకంఠ! వింటివే.
161:
253
254
255
256
257
258
259
తే. బ్రహ్మసంతతివాఁడ వై పట్టణంబు, లంకగా నుండి కేలఁ గైలాస మెత్తి
ప్రబలితివి నీకులస్థాన పౌరుషముల, కొచ్చెముగ నేల చొచ్చితి పిచ్చి పనికి?.
తే, ఎదఁ దగుల్పక కంఠంబు తుదఁ దగిల్చి, తప్పఁ దగిలించెఁగా తొల్లి ధర్మగుణము
కరసహస్రంబు
బు గలిగియుఁ గా కార్తవీర్యుఁ, డేమిచేయును నీ పుణ్య మిటల నుండ*.260
క. కాళ్లుం జేతులుఁ బినపిన, నోళ్ళం బెక్కేలగలిగెనో? యని నీకా
రళ్లు బలిగృహసనితలు, సళ్ళించిరో వెళ్లఁ బినికి సత్త్వం బెల్లక్.
తే. ఇంక నైనను జానకి నిచ్చి శరణు, చొచ్చితేని యయోధ్య నీ కిచ్చు విభుఁడు
నాఁడె లంక విభీషణులకు నొసంగి, నాఁడు నేఁ డింక నీ కది వేఁడరాదు.
ఆ అర్జునుండు గాఁడ యల్లెఁ గట్టి విడంగఁ, గాఁడు వాలి కేలఁ గట్టి విడున
జానకీ విభుండు సత్యపరాక్రముం, డెఱిఁగి నడువు ప్రాణ మిష్టమేని.
261
262
263
ఐ. అని పలుకం బం_క్తిముఖుండు కట్టలుక మిట్టిపడి పట్టుకొం డనిన బలవంతు లగుపలల
భుజులు నలువురు 'బలువిడిం బయింబడిన నడిచి పడక నగుచుం దేఱిచూచి.
అంగదుఁడు రాక్షసులు నురు మాడుట,
ఉ. అంగదుఁ డద్దురాత్ముల రయంబున నీడిచి కొంచు నింగికితో
జెంగున దాఁటి నల్వురను జిట్టలు చీఱి నభః ప్రపంచపా
2I
. 264&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nvu746wzywqra0k1afgnehkdmiwet0k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/165</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214705</id>
    <revision>
      <id>560665</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:18:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '162 మా భ్యు ద య ము రంగతసౌధశృంగము గరంబున నొక్కటి త్రుంచి తెచ్చి యు త్తుంగశిరఃకిరీటములతోడి దశానను పై చెఁ గూలఁగ౯, 265 ఆ ఇట్లు వైచి దాన నిలమీఁద దనుజుండు, దిమ్మదిరిగిపడుటఁ దేఱి చూచి...'</comment>
      <origin>560665</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4474" sha1="jbs706isuyv9bwdfgtneq9augkkn7nd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;162
మా భ్యు ద య ము
రంగతసౌధశృంగము గరంబున నొక్కటి త్రుంచి తెచ్చి యు
త్తుంగశిరఃకిరీటములతోడి దశానను పై చెఁ గూలఁగ౯,
265
ఆ ఇట్లు వైచి దాన నిలమీఁద దనుజుండు, దిమ్మదిరిగిపడుటఁ దేఱి చూచి
యనుభవింపు చేసి నంతయు నని పాళె, మునకు మరలి విభునిఁ గని భజించె. 266
క. దేవా! విశు మన నొల్లఁడు, రావణుఁ డరి పలుకుటయును రాముఁ డతి.
:: ధానిలుఁడై కారు కనూ, ర్వీవిస్ఫారముల దిశలు విఱుగం బెట్టె.
- రావణుఁడు సకల సేనల నాయ త్తపఱిచి రణభేరి వేయించుట,
ఉ. అప్పుడు రావణాసురుఁడు నా వాప్తులఁ
cxc బిలి వంటి
చప్పుడు వింటి నిప్పు డదె చప్పుట గాఁ జఱచె గకుప్పుల
విప్పు నిలుంగులుం గనని వెల్వడి నేఁ దనతోడ మార్కొన
జెప్పినవాఁడు గావలయు సీతమగం డిది నిక్క మింతయు.
ఆ. పగరు 'మెట్టిపట్టి పఱగడ నుండంగ, నెవ్వఁ డుండు మూల నేను దక్క
నాయుధోపజీవి కర్షమే యీ కూడు, గుడుల జగడమునకు వెడలువాఁడు.
చ. ఆన విని దేవ నీవు చనునంతకు వచ్చె ని యేము చాలకుం
సీ.
డినఁగద యింత గావలయు నిల్వము రాముఁ డనంగ నెంత వి
'ల్లన నది యెంత యేమహిమ నందె నతం డిపు డొక్కమోఁత యజ్
వినఁబడెనే యటంచుఁ బరివేష్టకు లింద్రజీదాదిదానవుల్.
క. ఆతనియనుజ్ఞను భేరీ, శతములు రణయా త్రం దెలుపఁ జఱపించిరి త
ద్విత వితధారవ ము, ద్భుతకరమై మై భూనభోవ్యాపకమై.
కల్పాంతవాతూలకర్త్మనిర్మర్యాద, శరధినిరోషంబు శరణు చొచ్చె
సంప రశిఖిశిఖాచర్వ్యమాణోర్వీధ, రాలఘుధ్వానంబు కేలు మొగి చెఁ
బ్రళయాంతక గభీరగళబిలా విర్భవ, త్కఠినహాసగనంబు కసవుగఱి చెఁ
గాలాభగణగర్భగోళ నిర్యద్భీను, భిదురనాదము బిడ్డ పేరుపెట్టె
తే.
• నిమ్మహానిస్వనమునకు నిదియ తప్ప, దన్నియును దీనివెనుక నే యని సమస్త
లోకవాసులు నిశ్చేష్టులై కలంగం, బంక్తికంఠునిపురి మ్రో సెఁ బటహళలేము.
వ. అంత
impe= రామరావణ సేనలు యుద్ధ సన్నద్ధము లగుట,
పీ. ఆనికి మేడలు తోడు చనుదెంచునో వీరి, కనఁ బొల్సు నున్నతస్యందనములు.
ఖురధూళిశరధి గూర్కొన నోపునో యనఁ దగు సేతుబంధంబు లగుగుణాలు
నవసరం లైనప్పు డంభోధినావఁ జాఁ దనుపుకొండ లవంగఁ దనరుకరులు
నాలంకలో నున్న కాళరాత్రికిఁ గల, కొడుకులు నాఁ దోఁచు ఘోరభటులుఁ
267
269
269
270
271
272
273&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jbs706isuyv9bwdfgtneq9augkkn7nd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/166</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214706</id>
    <revision>
      <id>560666</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సప్తమాశ్వాసము. 163 ఆ. గాలి ఆరుగురఁ గాహళరావంబు, భటులరణము శంఖపటహనినద మెననీ బలియ వెడలి యింద్రజిత్ప్రముఖులు, పౌఁజు దీర్చి రొక్క బయల నపుడు, ఆ. ఉగ్రభానుసుతుఁడు నగ్రభాగంబున, బలిముఖ...'</comment>
      <origin>560666</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4784" sha1="e8yvfzguvh3b5uq9sep4rev8vx5k64f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సప్తమాశ్వాసము.
163
ఆ. గాలి ఆరుగురఁ గాహళరావంబు, భటులరణము శంఖపటహనినద
మెననీ బలియ వెడలి యింద్రజిత్ప్రముఖులు, పౌఁజు దీర్చి రొక్క బయల నపుడు,
ఆ. ఉగ్రభానుసుతుఁడు నగ్రభాగంబున, బలిముఖాధిపతులు పన్ని నడువ
వెనుకఁ దాను గదలెవెన్ను
బలంబయి, నూఱు కోట్లకపుల నుగ్గు లలము.
క. ఇవ్వీఁకను నిరువాఁగును, జీవ్వకుఁ దలపడియె నడిమిచిదు గిదియే లం
చవ్వన ధిభాగ యుగళము, చివ్వున నాలంక ముంచఁ జేరె ననంగన్..
..
275
276
277
క. ఒకయెడఁ దెలు పొకయెడ నలు, పొకయెడ నళదిపగ యొరపు నొకయెడ నెఱుపుకో
బ్రకటింపుచు సకలా, నికురుంబంబునకు మేదినీరజ మెగ సెన్.
సీ. సమరవి
క్ర మనాట్యసంవిధానా గ్రనై, పధ్యమై కనుపట్టె భటుల మ్రోలఁ
దనబిడ్డఁ జెఱ నిడ్డదనుజు మ్రింగఁగ నుర్వి, ఁచెనో యనఁ దోఁచె లంకమీఁదఁ
బైటఁ బడఁ జొచ్చె మిన్నేట, సిక్తమై యలశిలా సేతువీథి
దైత్యక్ష
యోద్యుక్తమృత్యుయాత్రా బహిగి, పటకుటీరం బయ్యె బలసి మింట
తే. నవిపతాకాలతా కాననన్ఫురత్వ, రాగము నిజాంగరాగంబు రథచమూస
ముద్ర శై వాలమును రామభద్ర నికట, ధూపధూమంబు నైనట్టు దుమ్ము రేఁగి.
ఎ. ఆసమయంబున.
క. రక్షోబల మపు డార్చిన, వృక్షాయుధ మైన ప్లవగ వీరబలంబు
దాక్షాయణీ ధవాలిక, వీక్షా క్షేపక్షమాక్షి వీక్షుల నిగిడెన్
278
279
280
281
282
283
284
క. రథికులపైఁ దరు లాహన, పధిగులు కపు లెత్తఁ బుష్పఫలములు రాలెజ్
బ్రధనాధిదేవితకు నవి, ప్రథమసపర్యలు నయించెఁ బార్థివుఁ డనఁగన్.
ఆ. దనుజవీరభటులు దాఁకి పైఁ గురిసినఁ, దోమరాసిరాశి తోఁచెఁ గలనఁ
గపులు నపుడు దన్ముఖంబుల నేలతోఁ, దోమ రాశిరాశి దోఁగిపోయె.
క. అందునఁ గనలి హయంబులఁ, గ్రందుగఁ దఱిమియును గరులఁ గాలాడియు మీ ఁ
• దం దేరులు వటిపియు శర, బృందార్చులఁ చేర్చి రొక్క బిరుసున నసురల్.
సీ. అవి లెక్క గొనక దైత్యబలంబు నటు గొంత, యెగిరి యాడఁగ నిచ్చి తెగువఁజొచ్చి
పెద్దగా భూదేవీ పెంచి యిచ్చిన యాయు, ధంబులకలిమి దర్పంబు పెరిగి
'పైఁ బడినగుణాలఁ బాదపంబుల మోఁది, గండోపలములచేఁ గరులఁ జదిపి
గిరులచే రథములఁ గడపి తత్తద్వాహ, నముల వారికిఁ గాలినడలు దెచ్చి
ఆ. కాలినడలు లంకపాలికిఁ దెచ్చిన, మేటిఁ గూడి యుక్కు మిగిలి తగిలి
ముంచి వంచి దంచి చించి నోంచి కలంచి, కఱిచి విఱిచి చఱిచి నుఱిచి రటులు. 285
క. మునుము వెన రిత్తయైనక్, వెనుకం బన్నినజలంబు విచ్చె స్వచ్ఛ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e8yvfzguvh3b5uq9sep4rev8vx5k64f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/167</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214707</id>
    <revision>
      <id>560667</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:18:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '164 రామాభ్యుదయ ము గని రావణిచకితురూ, దీనికి న్విలు చూపి వెరవు దెలిపె న్నిలిపెన్. 286 వ. తోడన కూడుకొని యరదంబులు దోలుకొని బలసి ప్రజంఘ ప్రముఖరథికు అధిక రభ సంబుగాఁ ద్రోచిరా దవుదవ్వ...'</comment>
      <origin>560667</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4124" sha1="oiau8gggxwe6vl54b76is8b7nbs9ogh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;164
రామాభ్యుదయ ము
గని రావణిచకితురూ, దీనికి న్విలు చూపి వెరవు దెలిపె న్నిలిపెన్.
286
వ. తోడన కూడుకొని యరదంబులు దోలుకొని బలసి ప్రజంఘ ప్రముఖరథికు అధిక రభ
సంబుగాఁ ద్రోచిరా దవుదవ్వులం జూచి.
287
సీ. అంగదుం డింద్రజిత్తుం గోరికొనియె సం, పాతి ప్రభాజనుఁ బంచికొనియె
మరు దాత్మజుఁడు జంబుమాలిఁ బంచికొనెగ, జుండు ప్రతాపునిఁ జూచికొనియె
మైందుండు నజ్రముష్టిం దిగిచికొనియెఁ, గుముదుఁ డకంపనుఁ గుదురుకొనియెఁ
గేసరి ధూమ్రాక్షు గిలు బాడుకొనే వాన, రేశ్వరుండు ప్రహస్తు నేఱికొనియె
తే, ద్వివిదుఁ డశని ప్రభునినగఁ దెచ్చుకొ నె ను, షేణుఁడు మహోదరునివిభజించుకొనియెఁ
బనసుఁడునరాంతకునిగుఱిపఱచుకొనియె, జాంబసంతుఁడు మకరాక్షఁజరుముకొనియె.
తే, యజ్ఞకోపుని నుప్తఘ్ను నగ్ని కేతు, రశ్మికేతుని దాఁకె శ్రీ రాఘవుండు
లక్ష్మణుండు విరూపాక్షు నలఁచె నవ్వి, భీవణుండును మిత్రఘ్నుఁ బిలిచె ననికి, 289
~ ఆశ్వాసాంతము. ఈ
మ. నరనాథాగ్రణి ! నారసింహపనచింతాలోల ! ని స్తం ద్రవీ
రరసాధీశ్వర ! నీతికోవిదనుతి ప్రారంభ ! నూత్నాకృతి
స్మర! నేత్ర స్థిరపద్మ ! నైర్జర మహీజఖ్యాత దాతృత్వమా
నరుచి శ్రీధర్ ! నౌగ తారినృప ! నందన్మిత్ర | నర్మోష్ఠితా !.
క. సతత పాదబరీదా, ది తురుష్కా ధిపశరణ్యదివ్యాంఘి సము
న్నతకర్ణాటస్థాపన, చతురాళియ రామరాజజామాతృమణీ !.
ఉత్సాహ. అధ్వరావిన ప్రతి క్రియా! ప్రచండదాన ! వి
ద్యాధ్వనీన ! ధీనిధాన ! యష్టదిఙ్న ృపాలహృ
త్సాధ్వస ప్రద ప్రతాప ! చాపనై పుణీఖనీ !
సౌధ్వనీక హృద్య పద్య సత్య వాగ్విచక్షణా !.
290
291
292
గేద్యము. ఇది శ్రీమదొంటి మెట్టరఘువీర శతక నిర్మాణకర్త్మ క జగ దేశ ఖ్యాతిధుర్యాయ్యలరాజు
తిప్పయమనీ షి పర్వతాభిధాన పౌత్రాక్క యార్యపుత్ర పరిశీలితసమిద్ధ రామానుజమతి సిద్ధాం
'తమర ము నుడివిరదాచార్యక టాక్ష వీక్షాపా శ్రీ హృదయపద్మాధిష్ఠిత శ్రీరామభ ద్ర రామ
భద్ర కవి ప్రణీతం బైనరామాభ్యుదయమహా ప్రబంధంబునందు సప్తమాశ్వాసము,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oiau8gggxwe6vl54b76is8b7nbs9ogh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/168</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214708</id>
    <revision>
      <id>560668</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రామా రా మా భ్యు ద య ము ష్టమాశ్వా సము. పని జాగార ! చతు షష్టికళానిపుణ | సూక్తి సందర్భజిత స్రష్టా ! గుణసంతుష్టవి శిష్టా ! గొబ్బూరి నారసింహనృపాలా !. ఐ. అవధరింపుము తదనంతర కథావిధం బెట్...'</comment>
      <origin>560668</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2642" sha1="p0fm3wcua7fywg12gq8k00026ttce5i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;రామా
రా మా భ్యు ద య ము
ష్టమాశ్వా సము.
పని జాగార ! చతు
షష్టికళానిపుణ | సూక్తి సందర్భజిత
స్రష్టా ! గుణసంతుష్టవి
శిష్టా ! గొబ్బూరి నారసింహనృపాలా !.
ఐ. అవధరింపుము తదనంతర కథావిధం బెట్టి దనిన.
*** వానరరాక్షసుల ద్వంద్వయుద్ధము.
క. ఇక్కరణి జోదులేర్పడి, పెక్కెడలం బోరఁ బెరుగు పెను చివ్వలు మి
న్నెక్కి కలహాశి కన్నులఁ, దెక్కొట్టిన విడక కఱవు దీఱ న్మైక్కెన్.
మ. పటహధ్వానముల౯ ధనుగ్ని కరవిస్ఫారంబుల శంఖవి
స్ఫుటనాదంబుల నట్టహాసముల నేర్పుల్ దప్పి వీలంగ న
నొత్తె దిశావితానములఁ బళ్య తేచర ప్రాణసం
కటకృత్యత్వరిత ప్రసారితశరౌఘంబుల్ నిరాఘాటముల్ .
క. దానవఘోరాశుగములు, వానరవీరాననములు వడి దూఱి చనం
గా నెత్తురగుట దెలియం, గాన రవి మునుపును నెఱుపుగను కెవ్వారున్.
1
2
5
ఆ. నృపుల కవుల సమరనిష్ఠురత్వంబుల, నొచ్చి చరమదశకు వచ్చి దనుజు
లెపుడు ప్రొద్దు గ్రుంకు నెపుడు మా కాచ్చిర్లఁ, గలుగు ననుచుఁ బోరు సలుపుచుండ.
చ. తనకుల ముద్ధరించఁ గలధన్యుఁడు రాముఁ డిఁక్రజ్ వృథావ్యధజ్
మునిఁ గెడుఁ జూడలే నని యినుం డపరాద్రిచఱిం బడెం గదా
యన రవి ఫ్రుంకె సంజ యెఱు పందె సువర్ణుఁడువచ్చి యందుఁ గా
ల్కొనియెనొ మీఁద రాఘవులకు ఫణిబంధము లూడ్వఁ గాననన్.
వ. అంటే,
7
8&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p0fm3wcua7fywg12gq8k00026ttce5i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/169</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214709</id>
    <revision>
      <id>560669</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:18:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '166 రామాభ్యుదయ ము ~*~* ఇంద్రజిత్తు రామలక్ష్మణుల నాగ పాశబద్ధులఁ జేయుట. తే. పోల నొకమఱి తన హోమశాలఁ జొచ్చి, రాక కాదని యింద్ర జిద్దాక్షసుండు నరిగి యొక వేల్మి వ్రేల్చి కుండాంతరుదితే,...'</comment>
      <origin>560669</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5026" sha1="8yqz3c6qo9yzvr54qv1p5wdfuwizpd8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;166
రామాభ్యుదయ ము
~*~* ఇంద్రజిత్తు రామలక్ష్మణుల నాగ పాశబద్ధులఁ జేయుట.
తే. పోల నొకమఱి తన హోమశాలఁ జొచ్చి, రాక కాదని యింద్ర జిద్దాక్షసుండు
నరిగి యొక వేల్మి వ్రేల్చి కుండాంతరుదితే, దివ్వసన్నద్ధ రధ మెక్కి తిరిగి వచ్చి. 9
న, తళుక్కునం బొడకట్టి రామసౌమిత్రి సుగ్రీప ప్రముఖులు వెఱఁగంద నదృశ్యుం డై గగ
నంబున మాయామేఘంబులు పన్నఁ జుక్కల వెలుంగు దోఁచదయ్యె నయ్యెడ రక్క
సు లుక్కు మిగిలి యక్కటికిచీఁకటిం గనుచూపి యినుమడించి తూర్యునినదంబులు
నట్టహాసంబులుఁ జైలంగం దఱిమి తాఁకిరి కపులును లో చేవ కలిమినీడం బోపక చూడం
దఱిమిరి రఘుపుంగవుండును దివ్యశరజ్వాలామాలికలచే రాకాసి మూఁకలతోడనకూడం
జీకటితిట్టల నిరియం బెట్టఁ దొడంగినం గలంగంబడి తదానవానీకంబు సైరింపలేక చని
గవిని చొచ్చిన మచ్చరంబు పెచ్చు పెరిఁగి శాంబరీ కాదంబినీ తిరోహితుండయిన రావణ'
క. శరములు గురియఁ దొడంగిన, నరనాథులు ప్లవగయూధనాధులుఁ గడు న
10
చ్చెరువొంది యిపుడు వోయెజ్, బురిఁబడ నరిబలము మ్రోలఁ బొడ గన మేదిన్.11
వ. పయినుండి ఘోరనారాచంబులు పడుచున్నయని రాసణానుమతిం గాలమేఘంబులు
గురియు నిడువాలుం బిడుగులు గావు గదా యనుటయు విభీషణుండు.
12
5. మొదలఁ బొడకట్టి పోవఁడె, యదృశ్యుఁ డై యొక్క రథికుఁ డతఁ దగ్ని నరి
నదుఁ డై వచ్చిన రావణీ, యిదె యిప్పుడు మింట డాఁగి యేయం జొచ్చెన్. 13
చ. ఆన విని రాఘవుండు నిశితాస్త్రము లంబరవీధి కేయఁ దొ
ట్టిన కుహనా పయోదముల టెక్కువఁ దాఁకి పడం దొడంగె నం
దున వెఱఁ గంది అఁ డతనితూపులు ద్రుంచుచు నుండె వాఁడునుం
జంగి తూ పడరుచో టెఱుఁగంబడనీక' మాయలన్.
14
5. గగనంబున నెల్లెడలం దానై గర్జిల్లుచుం గలిని బాణంబులు గుప్పుచుం గఫులకుం గాలం
బు పచ్చె ననిపించుచుం దెంపుచేసి.
15
, మెడకు మీఁగాలికిఁ బుడమికిఁ గొన గేయఁ, బొగడదండలతోని పొలియువారు
నలువుర `సేపురఁ దల లంటఁ గొన నేయఁ, దిక్కట్లతోడన తిరుగువారు
తొడలు పక్షంబులు దూరంగఁ గొననేయ, మూఁటిలెక్కలమాడ్కి 'మ్రొగ్గువారు
పైకి శేబరములు బరులునోఁ గొననేయ, సిడకువతోడన మడియువారు
౨. నగుచుఁ దచ్ఛరముల నగ చర్మ ప్రళయంబు, పుట్టె'ననఁ బ్రసిద్ధపూజ్యాఁ డైన
యూధనాధుఁ డనక యొంటరికాఁ డన, కాక సమున కసువు లప్పగింప. 16
. కనుంగొనుచుం గౌసల్యానందనుండు సేయునదిలేక వింటికొప్పున దా కేలువై చుకొని
యయ్యంధకారంబులో నిలువంబడి నా రెవ్వరు విభీషణా! నీవా? సుగ్రీవా! నీవా?
F&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8yqz3c6qo9yzvr54qv1p5wdfuwizpd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/170</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214710</id>
    <revision>
      <id>560670</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:19:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'గింతు నే అష్టమాశ్వాసము. 167 నిన్నెన్ని దాఁకె ? జాంబవంతుం డున్నాఁడా? యంగదుండా ! హనుమంకుండు పడఁడుగదా ? యనుచు డగ్గుత్తిక వెట్టి పుకుచున్నం జూచి లక్ష్మణుండు 'దేవా ! తాళినంబనియె త్...'</comment>
      <origin>560670</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4865" sha1="5raiqa4ndroke3qwefksctqyw9iicg7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;గింతు నే
అష్టమాశ్వాసము.
167
నిన్నెన్ని దాఁకె ? జాంబవంతుం డున్నాఁడా? యంగదుండా ! హనుమంకుండు
పడఁడుగదా ? యనుచు డగ్గుత్తిక వెట్టి పుకుచున్నం జూచి లక్ష్మణుండు 'దేవా !
తాళినంబనియె త్తి పోవుచున్న యని యరాక్షసం బయ్యెడుం గాక జగం బని ప్రయో
బ్రహ్మాస్త్రం ? బీతులువయు నందులోనివాఁడై పోయెడు నటు గాదేని మనకై
వచ్చి యనేక దూర దేశవాసు లిశ్వానరవీరు లాకసంబునకుఁ బ్రాణంబు అప్పగింపుచు
న్నా రిది చూచినం గడుపు దరికొనియెడు నన విని యవ్విభుం డతని మొగంబై యేమి
చేయువార మొకని పై ఁ గినిసి పెక్కండ్ర వయుద్ధ సన్నద్ధులం జంపరాదుగదా యని
వారించె నప్పు డమేఘనాదుం డయ్యిరువురన్నదమ్ములమీఁదనుం బన్నగ ప్రదర
ప్రయోగంబు గావించె నంత.
క. కలయా డిగి కీలు కీళ్ళకుఁ, జిలువలు దగులుకొని పడగ చెఱఁగులకుం దోఁ
కలు ముళ్ళుగొని బిగించే, నిలిచిన నిలువునని వారు నేల వ్రాలన్.
చ. బిసరుహబంధునందన! విభీషణు లుమ్మలికంబుతోడ వె
క్కసముగ బాప్పధార లొలుకం గని వీరవినోద చాతురీ
రసికుల రామలక్ష్మణుల రాజకుమారుల మోసపుచ్చెనే
దుసికిలి డాఁగిపోయి యొకతుచ్ఛుఁడు నేఁ డని చింత నొందుచున్.
ఆ. ఉండి కొంతవడికి నుపకాంతసంతాపు, లైనవెనుక రాణానుజుండు
17
18
19
20
దండు గలయ నరయుచుండెఁ దన్నింద్ర జిద్దృష్టిఁజూచి కవులఁ దెలిసికొనుచు, 21
వ. అంత
క. అచ్ఛిలువకాట్లచేత, న్నొచ్చిపడిన రాఘవులఁ గనుంగొని తనచేఁ
22
23
24
జచ్చి రమునిశ్చయంబునఁ, జెచ్చెరఁ దండ్రికడ కింద్రజిత్తుఁడు చనియెన్.
క. చని మ్రొక్కి రామలక్ష్మణు, లనియెడువా రన్నదము లయ్యిరువురు నా
యని మొనఁ జచ్చిరి చచ్చిరి, వరదరులుం బఱకపాలు వసుధం జిక్కన్.
తే. అనిన నందనుఁ గౌఁగిట నలమి యెత్తి, గజముపై గంట వేయించి కలయవీటఁ
జాటఁగాఁ బంచెనతఁడు రాక్షసులకెల్లఁ, గ్రోఁతిమాంసముగ్గువయయ్యె ఁగొనుఁడటంచు.
వ. ఇట్లు రావణుండు పరమానందంబునం బొంది జానకిం దలంచి.
26
27
క. జలజానన యిఁక నేనియుఁ, గలయునొకో నన్ను నన్నుఁ గదరించుటకు
వల్లఁతు లగుచెలులు చెనకులఁ, బలుకులఁ దేలింప ననుచుఁ బాతికి యంతన్.
క. అక్కాంతఁ బుష్పకముపై, నెక్కించుకొని చని చూపి యిదె రాఘవుల
మక్కించె మేఘనాదుం, డొక్కఁడ యని యనియాస యుడుపుఁ డిటంచున్ 28
· రాక్షస స్త్రీలు సీతకు దాశరథులఁ జూపుట, 4
వ. తన కూడిగంబు సేయురక్కసి మగువలం బనిచినం బోయి వార ల తలోదరిం బుస్స&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5raiqa4ndroke3qwefksctqyw9iicg7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/171</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214711</id>
    <revision>
      <id>560671</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:19:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '169 రామాభ్యుదయము కంబునం బెట్టుకొని చని పోలికలనిలోనం బడి మున్న పిన్ననుం బెద్దమం జూపి వీరిరు పురు నీమఱఁదియు మగండునుంగద! చచ్చిరి కనువిచ్చి చూడు మన నల్ల తాతన్వి యుల్లంబు ఝల్లవ...'</comment>
      <origin>560671</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4294" sha1="f2otv5dyg7fk7yzvpug145bezt9px5a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;169
రామాభ్యుదయము
కంబునం బెట్టుకొని చని పోలికలనిలోనం బడి మున్న పిన్ననుం బెద్దమం జూపి వీరిరు
పురు నీమఱఁదియు మగండునుంగద! చచ్చిరి కనువిచ్చి చూడు మన నల్ల తాతన్వి
యుల్లంబు ఝల్లవం డ్రెళ్ళి యెల్లంబోయి యల్లన యెట్టకేలకుం దెలిసి లేచి తేరి
కొనంజూచి.
30
* నాగ పాశబద్ధులగు దాశరథులఁ జూచి సీత శోకించుట. *
క. హా! రాఘస! నీనయనము, లారక్తాంతములు మొగిచె నని యేమియొకో !
నే రాఁగా నో! దాసులు, నేరము లెంచనివయాంబునిధి కిటు దగునే?
క. తహతహఁ బెట్టికిఁగా నినుఁ, గుహనామృగ నాంఛ ఫలము గుడిచితిఁ గా నీ
సహజన్ముఁడె యస్వలిదొర?, మహాత్మ! సౌమిత్రి! నీవు మాటాడఁగదే.
చ. అని విలపించుచున్నఁ ద్రిజటాసురి యల్లలితాంగిఁ జూచి యో
ననజదళాక్షి! నీ హృదయనల్ల భుఁ డాయుడు పేతుఁ డౌటను
నిను భరియించు పుష్పకము నిక్కము దెల్పెడు దివ్యయాసముం
గని విధన భరింప దటు గానఁ జలింపు! మమ్మ! నిమ్మదిన్.
ఆ. మేరికాంతి కందమిని నీమ అందియు, బ్రతికి యున్న నాఁడు పతివిహీన
మైన బలము నిలుచునా వారికడ దొర, లున్న వారు చూడు మూగడిలుము.
క. అని తెలిపి క్రమణం దో, కొని చనిరి యశోకవనికిఁ గోమలి ససురాం
గనలంత నిచట శోకం, బున మునుఁగురు భౌనుసుతుఁడు మొదలగువారల్.
వ. రఘుకులరాజర్యులం బరివేష్టించి మీఁ దెట్లొరో యని చింతించుచున్నం గనుంగొని
భేదంబునం గోధంబు పెరిగి హనుమంతుండు.
* హనుమంతుఁడు విజృంభించుట. *
చ. నమలెడ నేతడాదిభువనంబులు మంధన గాదు లైనజా
లుమి సెదఁ బంటిసంధిఁ బడి ముండఁగనీక యజాండ మంతయు
జిమిడిచెదం బ్రతాపశిఖిచేతఁ బ్రపంచము చేసి నాతనిజా
నిమదఁ బట్టెదం బిదప నే నతఁ డేలెడుపట్ట మేలెదన్.
32
333
34
35
36
?.
37
క. అప్పటికి రాముఁ డించుక, తెప్పిరి తనదండ మూర్ఛఁ దెలియనియనుజుం
దప్పక కనుఁగొని యిఁక నీ, వెప్పుడు కనుడెఱచి చూచెదే సౌమిత్రీ ?
చ. ఆరులకుఁ గోరువెట్టితిగదా నినుఁ దమ్ముఁడ! వైరిఁ జంపి యె
వ్వరివలమూపుమీఁద విలు వైతు నయోధ్యకు నెట్లు పోవుదుకో
మరలి సుమిత్ర నన్నడిగినం దలవంచుట యుత్తరంబె? నీ
పరిగెడుచోటికే పయన మైతి విభీషణు నప్పు బొంకితిన్.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f2otv5dyg7fk7yzvpug145bezt9px5a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/172</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214712</id>
    <revision>
      <id>560672</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:19:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అష్టమాశ్వాసము, అని విలపింప నారదమహాముని వచ్చి నృపాలు చేత వా చనికనమస్కృతుల్ వడసి సంస్తుతితో వలచుట్టి దేన ! నిజా గనుఁగొనినజ్ బసాపడినక య్యము నీరయి పోయెఁ గంటికిక్ జనునె యిటుం...'</comment>
      <origin>560672</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4568" sha1="ols8jrftoyospw3djc08kc2maamoct4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అష్టమాశ్వాసము,
అని విలపింప నారదమహాముని వచ్చి నృపాలు చేత వా
చనికనమస్కృతుల్ వడసి సంస్తుతితో వలచుట్టి దేన ! నిజా
గనుఁగొనినజ్ బసాపడినక య్యము నీరయి పోయెఁ గంటికిక్
జనునె యిటుండ నీకుఁ ? దలఁచ వరదయ్య సుపర్లు ని తఱిన్ ?.
ఈతుట్టెపురుగు లేదుగు, నీతేజీ వచ్చినపుడు ? నిఖిలేశ్వర ! నీ
వేతెలివి దెచ్చుకొమ్మని, యాతఁడు దీవించి చనియె, నధిపుఁడు నాత్మన్.
* గరుడి వచ్చి నాగపాశములు వదల్చుట . *
వైనతేయుం దలంచిన.
. ఎక్కడ వచ్చునో యమృత మి మ్మని క్రమ్మఱ ? నంచు వేలుపుల్
. బొక్కలు దూఱఁగా నెగసి భూరుహకోటులు బారువెంబడిం
ద్రొక్క మహానినాదములతో వలి అక్క వెలుంగు దిక్కులం
బిక్కటిల బిలేశయవిభేది నభోగతి వచ్చుచుండఁగన్.
మెదలెజ్' మొదల నొకించుక, వదలెజ్ ముడిగొన్న ముళ్లు వడిఁ బుడమిఁ బడజ్
బ్రిదిలెం బిదపం బద మని, కదలెజ్ రాఘవులఁ బొదివి కట్టినపాముల్
* దాశరథులు మూర్ఛఁ దేరుట.
.. అంత నాగాంతకుం డరుదెంచి గరుదంచ, లామృతశీకర వ్యాప్తి వెనుప
మును పాజిభూమిఁ జచ్చినవానరులు లేచి, వచ్చిరి చా నున్నవారు బ్రతికి.
8నవంశ మణి తమ్ముఁడ
ఁడును దాను బడలికల్, దేఱి కూర్చుండిరి తిమ్మఁబడియె
బలమెల్లఁ దల్లడంబులు మాని యావేళ, భువనంబులకు మహోత్సవము దోఁ చెఁ
తే. బతి యతనిఁ బిల్చి రము సుపర్ణ ! నీవు, దశరథునిమాఱు మాయాపదలు దలంగె
నీవలన నన్న దేవ! నే నీకు బంట, నంత వల దని సేవించి యరిగె నతఁడు.
*= ధూమ్రాక్షుఁ డంగదునిచే నీల్గుట.
క. రవితోఁచఁ బ్రాచిఁ నలుగడ, గధనులకుం బ్రాఁకి వీరకపు లార్చిరి యా
రవము విని రావణుం డిది, సవిశేషముగా నెఱింగాఁ జారులవలనన్.
169
39
40
41
42
43
44
45
వ. ఎఱింగి యీయా పద గడచివచ్చినప్పుడు రాఘవు లజేయులు కపు లాడినవి యాటలని
విచారించుచున్న ధూమ్రాక్షుండు.
క. తలఁ కేల నీకు రాక్షస, కులనాయక ! కపుల నృపులఁ గూల్చెద ననుచుకో
సెలవంపి నచ్చె బహువిధ, బలములు గొలువంగఁ బటహభాంకృతు లెసఁగన్.
ఆ. ఇట్లు గవని వెడలి యేతెంచి తాఁకినఁ, గపులు చెట్టు లెత్తి గట్టు లెత్తి
· వైచివైచి తురగవారణస్యందన, భటులఁ బిలుకు మార్చి పయికిఁ గవియ,
శా. ఆధూమ్రాక్షుఁడు ఘోరసింహముఖ వాహవ్యూహ సన్నాహలీ
“లాధారేయర థత్వరోద్ధతుఁడు .గోలాంగూలభిక్షాబుభు
22
46
47
48&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ols8jrftoyospw3djc08kc2maamoct4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf/323</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214713</id>
    <revision>
      <id>560673</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:19:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560673</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3960" sha1="m8dq6oix3rmrrkbb6vfxqvxvhk536lf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|40]|లలితకళలు|317}}&lt;/noinclude&gt;నందుఁ జిక్కుకొని యధోగతి పాలగును; మఱియొకఁడు విఠలేశ్వరుని రూపమునందె తగులుకొని తుకారామ్ అగును. ఒకఁడు నగ్న చిత్రములందె దృష్టినిల్పి నీతిభగ్నుఁడగును; మఱియొకడు శివాజి కృష్ణరాయాది మహామహుల రూపములందే మనస్సునిల్పి దేశ భక్తుఁడగునుఁ రూపము అగ్నివంటిదే. ఒకఁడు దానితో నన్నాదులు సిద్ధపరచి భూతతృప్తి కలిగించును; మఱియొకఁడు కొంపలు తగులబెట్టి భూతబాధ కలిగించును. దోష మెందున్నది.? భౌతికరూపమును నిందించువారు జనులందఱును కనులు పెరికివైచుకొని గ్రుడ్డివారు కావలయునని బోధచేయుట యుక్తముకదా? అట్లెవరును చేయుచున్నట్టు కానరాదు.

{{c|నాకొకచెట్టు, నీకొకచెట్టు.}}

రూపము చెట్టులో లేదు, చూచువానిలో నున్నది; అది అందఱకు నొకవిధముగఁ గానరాదు: చిత్రకారునకు నొక విధముగను, ఇతరులకు నొక విధముగను గానవచ్చును; కావునఁ జిత్రకారుఁడు దింపినది చెట్టురూపముకాదు. అతని కది కనబడ్డ విధము - అని యొక వింతవాదము కలదు. &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; కానిదీనిని అంగీకరించినయెడలఁ జిత్రకళయే వినాశముఁ


రూపము వస్తుగతమా (Objective) లేక చూచువాని మనోగతమా (Subjective) అనితత్వశాస్త్రమునందుఁ బెద్ద తగాదా కలదు. బహిః ప్రపంచము సత్యమా, కేవలమాయయా యన్న ప్రశ్నము దీనికి సంబంధించినదే. మనకుఁ బ్రపంచమందుఁ గలుగు జ్ఞానమంతయు సాపేక్షము (Relative), నిరపేక్షము (Absolute) కాదు. అనునదియు
నిట్టిదే. ఈ వాదము లింకను వేదాంతమునలోనే తెగలేదు. పాశ్చాత్యపార స్త్యతత్వజ్ఞులలో దీనిని గుఱించి యెన్నెన్నియో పరస్పరవిరుద్ధాభిప్రాయములు కలవు. పాశ్చాత్య, పారస్తత్యత్వజ్ఞానచరిత్రము (History of Philosophy) తెలియనివారు. పాశ్చాత్యులు భౌతికసృష్టిని సత్యమనియెదరు. మనవారు అసత్యమనియెదరని చెప్పుచుందురు. ఇది సత్యమైన విషయము కాదు, పాశ్చాత్యులలో బహిఃప్రపంచమును భ్రమగాఁ దలఁచువారు  పూర్వకాలమునుండి నేటివఱకుసు బెక్కురు గలరు:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m8dq6oix3rmrrkbb6vfxqvxvhk536lf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560680</id>
      <parentid>560673</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:20:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>560680</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3956" sha1="4bvt6h1582nnqitmon3nb4zkq9w0o53" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|40]|లలితకళలు|317}}&lt;/noinclude&gt;నందుఁ జిక్కుకొని యధోగతి పాలగును; మఱియొకఁడు విఠలేశ్వరుని రూపమునందె తగులుకొని తుకారామ్ అగును. ఒకఁడు నగ్న చిత్రములందె దృష్టినిల్పి నీతిభగ్నుఁడగును; మఱియొకడు శివాజి కృష్ణరాయాది మహామహుల రూపములందే మనస్సునిల్పి దేశ భక్తుఁడగునుఁ రూపము అగ్నివంటిదే. ఒకఁడు దానితో నన్నాదులు సిద్ధపరచి భూతతృప్తి కలిగించును; మఱియొకఁడు కొంపలు తగులబెట్టి భూతబాధ కలిగించును. దోష మెందున్నది.? భౌతికరూపమును నిందించువారు జనులందఱును కనులు పెరికివైచుకొని గ్రుడ్డివారు కావలయునని బోధచేయుట యుక్తముకదా? అట్లెవరును చేయుచున్నట్టు కానరాదు.

{{c|నాకొకచెట్టు, నీకొకచెట్టు.}}

రూపము చెట్టులో లేదు, చూచువానిలో నున్నది; అది అందఱకు నొకవిధముగఁ గానరాదు: చిత్రకారునకు నొక విధముగను, ఇతరులకు నొక విధముగను గానవచ్చును; కావునఁ జిత్రకారుఁడు దింపినది చెట్టురూపముకాదు. అతని కది కనబడ్డ విధము - అని యొక వింతవాదము కలదు. &lt;ref&gt;రూపము వస్తుగతమా (Objective) లేక చూచువాని మనోగతమా (Subjective) అనితత్వశాస్త్రమునందుఁ బెద్ద తగాదా కలదు. బహిః ప్రపంచము సత్యమా, కేవలమాయయా యన్న ప్రశ్నము దీనికి సంబంధించినదే. మనకుఁ బ్రపంచమందుఁ గలుగు జ్ఞానమంతయు సాపేక్షము (Relative), నిరపేక్షము (Absolute) కాదు. అనునదియు నిట్టిదే. ఈ వాదము లింకను వేదాంతమునలోనే తెగలేదు. పాశ్చాత్యపార స్త్యతత్వజ్ఞులలో దీనిని గుఱించి యెన్నెన్నియో పరస్పరవిరుద్ధాభిప్రాయములు కలవు. పాశ్చాత్య, పారస్తత్యత్వజ్ఞానచరిత్రము (History of Philosophy) తెలియనివారు. పాశ్చాత్యులు భౌతికసృష్టిని సత్యమనియెదరు. మనవారు అసత్యమనియెదరని చెప్పుచుందురు. ఇది సత్యమైన విషయము కాదు, పాశ్చాత్యులలో బహిఃప్రపంచమును భ్రమగాఁ దలఁచువారు  పూర్వకాలమునుండి నేటివఱకుసు బెక్కురు గలరు:&lt;/ref&gt; కానిదీనిని అంగీకరించినయెడలఁ జిత్రకళయే వినాశముఁ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4bvt6h1582nnqitmon3nb4zkq9w0o53</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560701</id>
      <parentid>560680</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T13:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>560701</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4821" sha1="6ma4v6e4peoh35xsht9gzvxrm4cf1zs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|40]|లలితకళలు|317}}&lt;/noinclude&gt;నందుఁ జిక్కుకొని యధోగతి పాలగును; మఱియొకఁడు విఠలేశ్వరుని రూపమునందె తగులుకొని తుకారామ్ అగును. ఒకఁడు నగ్న చిత్రములందె దృష్టినిల్పి నీతిభగ్నుఁడగును; మఱియొకడు శివాజి కృష్ణరాయాది మహామహుల రూపములందే మనస్సునిల్పి దేశ భక్తుఁడగునుఁ రూపము అగ్నివంటిదే. ఒకఁడు దానితో నన్నాదులు సిద్ధపరచి భూతతృప్తి కలిగించును; మఱియొకఁడు కొంపలు తగులబెట్టి భూతబాధ కలిగించును. దోష మెందున్నది.? భౌతికరూపమును నిందించువారు జనులందఱును కనులు పెరికివైచుకొని గ్రుడ్డివారు కావలయునని బోధచేయుట యుక్తముకదా? అట్లెవరును చేయుచున్నట్టు కానరాదు.

{{c|నాకొకచెట్టు, నీకొకచెట్టు.}}

రూపము చెట్టులో లేదు, చూచువానిలో నున్నది; అది అందఱకు నొకవిధముగఁ గానరాదు: చిత్రకారునకు నొక విధముగను, ఇతరులకు నొక విధముగను గానవచ్చును; కావునఁ జిత్రకారుఁడు దింపినది చెట్టురూపముకాదు. అతని కది కనబడ్డ విధము - అని యొక వింతవాదము కలదు. &lt;ref&gt;రూపము వస్తుగతమా (Objective) లేక చూచువాని మనోగతమా (Subjective) అనితత్వశాస్త్రమునందుఁ బెద్ద తగాదా కలదు. బహిః ప్రపంచము సత్యమా, కేవలమాయయా యన్న ప్రశ్నము దీనికి సంబంధించినదే. మనకుఁ బ్రపంచమందుఁ గలుగు జ్ఞానమంతయు సాపేక్షము (Relative), నిరపేక్షము (Absolute) కాదు. అనునదియు నిట్టిదే. ఈ వాదము లింకను వేదాంతమునలోనే తెగలేదు. పాశ్చాత్యపార స్త్యతత్వజ్ఞులలో దీనిని గుఱించి యెన్నెన్నియో పరస్పరవిరుద్ధాభిప్రాయములు కలవు. పాశ్చాత్య, పారస్తత్యత్వజ్ఞానచరిత్రము (History of Philosophy) తెలియనివారు. పాశ్చాత్యులు భౌతికసృష్టిని సత్యమనియెదరు. మనవారు అసత్యమనియెదరని చెప్పుచుందురు. ఇది సత్యమైన విషయము కాదు, పాశ్చాత్యులలో బహిఃప్రపంచమును భ్రమగాఁ దలఁచువారు  పూర్వకాలమునుండి నేటివఱకుసు బెక్కురు గలరు :హిందూదేశమునందు బహిఃప్రపంచమును సత్యమని తలంచు వారును పెక్కురుకలరు. బౌద్ధులలో బహిఃసృష్టి అసత్యమనువారు కలరు; సత్యమనువారు కలరు. హిందువులలో నట్లే శంకరాచార్యుఁడు మిధ్యయనును; రామానుజ, మధ్వాచార్యులు సత్యమందురు; ఇట్లు మహామహాయోగిశ్వరులు భిన్నాభిప్రాయులై యున్న విషయమును, వ్యావహారికమైన చిత్రకళలోనికి దింపుట యెంత హాస్యాస్పదము?&lt;/ref&gt; కానిదీనిని అంగీకరించినయెడలఁ జిత్రకళయే వినాశముఁ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6ma4v6e4peoh35xsht9gzvxrm4cf1zs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/173</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214714</id>
    <revision>
      <id>560674</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:19:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '170 రామాభ్యుదయ ము క్షాధా పద్విశిఖుండు వచ్చె నడుమం జచ్చె మరుత్పుత్తబా హాధాత్రీ ధరి మాదలం బడిన రధ్యస్యందనో పేతుఁడై. క. ఆవార్త విన్న యప్పుడ, రావణుఁ డతిరోష భీకరభు కుటిముఖుం డై వ...'</comment>
      <origin>560674</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4733" sha1="9zyxa28naeb5yubeihv4ia7x749dtq1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;170
రామాభ్యుదయ ము
క్షాధా పద్విశిఖుండు వచ్చె నడుమం జచ్చె మరుత్పుత్తబా
హాధాత్రీ ధరి మాదలం బడిన రధ్యస్యందనో పేతుఁడై.
క. ఆవార్త విన్న యప్పుడ, రావణుఁ డతిరోష భీకరభు కుటిముఖుం
డై వజ్రదంష్ట్రుఁ బంచిన, వే ఐచ్చె నతండపార వివిధబలముతోన్.
49
50
వ. ఇత్తెఱంగునం బురద్వారంబు నిర్గమించి మృత్యుముఖంబున వెడలిచ్చు చిచ్చుచందం
బునం దోఁచి యస్వ జ్రదంష్ట్రుండు నిజబలంబులం గూర్చుకొని కపులం జుట్టుముట్టి
చతురంగంబులం బట్టి సపరశ్వథ ప్రాసపాళకృపాణాదుల ముంచినం గొంచించక
యదలించి వానరవరులు శిలాపాదపాదులం జెండాడి గం డడంచిన దాననసేనలు
కనుకనిం బఱచిన నపుడు గఱిచి తరుచరవ్యూహంబు దెరలించికొని చొరంబడి వజ్ర
గంష్ట్రుండు యూథాధినాథుల కుఱికి పెంపర సంపరం బఱపి వెంపరలాడుచుం
జంపుచున్నిం గని యంగదుం డెదిరి యతినియరదంబుఁ గరంబులం బట్టి నేలం గొట్టినం
బుట్టచెండుకరణి నిగసి ధరణికి లంఘించి యాదైత్యుండు,
51
తే. ఉగ్రకరఖడ్గ మెత్తి పై కుఱుక నంగ, దుండు వాఁ డెత్తుకై గువుతోడి కేలు
పెనఁగిపట్టి మోచేతిపట్టునకు విఱిచి, నడుము తెగవై చె వాని నాయడిదమునన. 52
క. అంత నకంపనుఁ డనువాఁ, ఉంతకనిభుఁ డసురవిభుని యనుమతి గని య
త్యంత రభసమున సేనా, సంతానము గొలువఁ బటహశంఖము లులియన్.
క. వెలికిఁ జనుదెంచెన పుడ, కప్పలభుక్కుల కన్యవర్య ఫలభుక్కులకు
గల సయ్యె నందుఁ గైకొని, గెలుపునఁ గపివీరు లొడ్డగిల దొరకొనినన్.
~gut అకంపనుఁ డాంజ నేయుని చేఁ జచ్చుట. -
పంచచామరము, ఆకంపనుండు తేరిపై శరానలంబు గ్రాలఁ గా
లకంఠదోగిపి నాకలీలలం గరంబు గ్రాల సా
యక ప్రకాండకృత్తవానరాంగుఁడై వెలుంగఁ గా
డ్పుకూరి పట్టి ముట్టి వానిపుట్టి ముంచె గట్టులన్.
వ. అంత
53
54
55
ప్రహస్తాదులు వానరవీరులతో ఘోరముగఁ బోరి దోరుట. =-
56
క. అభయము పతి కొసఁగి వెసజ్, శ్రీ భాగసేనాధిపతి యతిన్ఫురితబలుం
డు భయబలభయదభూరి, ప్రభతోడఁ బ్రహస్తుఁ డాత్మ బలములు గొలుపన్.
వ. నిర్యాణనిస్సాణధ్వానంబులు మిన్ను చించుకొని చనం దనవెంటం గుంభహనం
డును మహానాదుండును నరాంతకుండునుం
57
నుత్పాతంబులకు భీతిల్లక
తనఢాకకు నచ్చెరువంది రాఘవులు విభీషణుం బిలిచి యితండు రావణుండే యని
యడుగునట్లు గాఁ ద్రోచి నడచినం దదీయ సేనలుం గోపులు ముంచి వచ్చెం బ్లవంగ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9zyxa28naeb5yubeihv4ia7x749dtq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/174</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214715</id>
    <revision>
      <id>560675</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:19:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అష్టమాశ్వాసము. 171 బలంబులు చలంబులం జొచ్చి వియచ్చరులు పిచ్చలింప శిఖరమణిగణఘృణికదంబం బులు చదలం జెదర భుజా గ్రంబుల గిరులు ద్రిప్పుచు నాయోధనాధి దేవతలకు నీరా జనంబు లిచ్చు పొల్ప...'</comment>
      <origin>560675</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4501" sha1="cp9sco7cwjj8uond7og4odeoy14lb92" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అష్టమాశ్వాసము.
171
బలంబులు చలంబులం జొచ్చి వియచ్చరులు పిచ్చలింప శిఖరమణిగణఘృణికదంబం
బులు చదలం జెదర భుజా
గ్రంబుల గిరులు ద్రిప్పుచు నాయోధనాధి దేవతలకు నీరా
జనంబు లిచ్చు పొల్పు దెల్పినవారై కరిహరిళతాంగభటాంగంబులు నుగ్గు గావించి
రప్పుడు నరాంతకుండు శరధారాసంపాతకంపితాఖిలవనచరుండై వచ్చిన ద్వివిదుండు
వానింబట్టి ఖరశఖరధారలం జీరి నొప్పించినఁత మహానాదుండు మార్కొనిన వానిం
జాంబవంతుం డంతక రాజధాని కనిచెఁ గుంభహనుండు విజృంభించిన శీలుండు సంరం
భించి యొక్క యెత్తుతాయి నెత్తి వైచి వాని వధించె నంత.
1. మ్రోల సహాయబంధువులు మువ్వురుఁ గూలుట చూచి కార్ముకో
చలన భీముఁడై రథము సారథిఁ తోలఁగఁ బంచి సాయక
జ్వాలలఁ జుట్టుపట్ల కపిసంఘము నేర్చుచు రాఁ బ్ర హస్తునితో
నీలుఁ డెదిర్చి చంపె నవనీధరళృంగనిపాతనంబునజ్.
3. సలభుక్కుల్' హతశేషు లెల్లఁ జని చెప్పం జచ్చెన లంకకు
గలసేనాధిపుఁ డింద్రసహ్నిముఖదిక్పాల ప్రధాహారి
తులచే నందుఁ బ్రహన్తు నించి దనుజేం ద్రుం డాత్మఁ జింతించి తో
ల్తల నేఁ జేసి జయింతు వైరి నని యాత్రాభేరి వేయించినది.
~*~ రావణుఁడు యుద్ధమునకు వెడలుట.
కూలఁబడెం దిల్ కుధరకూటము లుర్వికి రాలె నేల పా
తాళము దాఁక వీలె జలద ప్రకలోదరముల్ చిరింగా దం
భోళితటిల్లతాశకలపుంజము నల్గడఁ గుప్పగూలె వి
క్పాలురగుండియల్ గరఁగి కాఱ విభిన్న హృదంత వీథులతో&quot;.
క్ష, ఆయ్యవసరంబున.
b. ఎండలఁ జుట్టుముట్టుకొని యేర్చుచు భూరిభుజానిదీధితుల్
.
• 3
చండఁగ భానుమండలము మాడిన నిప్పటివోలె నుండ ను
ద్దండహలాహలార్చుల గదా జగదాహుతి కప్పళించున
ట్లొండొరుమీఱుచుకో వెలిఁగి రుగ్రపలాశిపదాతు లెల్లెడ.
5. నడచి హుటాహుటిఁ బూడిచి, విడిచె మహాబిలము నొక్క విఘటికలోన
బుడమిపొడి గొరిజచెంగుల, వెడలంగా రేఁచి దనుజవీరహయంబుల్.
. దిగ సేక పములగుండెలు, పగిలి పడెకా బ్రథమపటహభాంకృతి ననుచుకో
జగతీస్వయంవరమునకు, మగలై వెడలుగతి వెసలె మత్తేభంబుల్.
'. పొడవులకు నింగిచాలని, కడఁకంబలెఁ బుడమికిం దిగంబడి నిమ్మల్
బిడువుల్' ద్రవ్వఁగ వెడలెజ్, దిడిమితి డిమ్ములు తెలంగఁ దేరులబారుల్,
58
59
60
61
62
63
19
64
65
66&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cp9sco7cwjj8uond7og4odeoy14lb92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/175</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214716</id>
    <revision>
      <id>560676</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:19:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '172 రామాభ్యుదయ ము సీ. కంఠీరవధ్వజాంక విభాన్ రధ మెక్కి, మేఘనాదుఁడు విజృంభించి నడచెఁ దన తేరు దిగియ వాహన సహస్రము చాలు, టరుదుగా నతికాయుఁ డరుగుదెంచె సింగపుఁగొదమ తేజీ రావుర ఐద్రొక్...'</comment>
      <origin>560676</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4830" sha1="a40avwa4mp3wzeqdphnx05sn0xsbhwr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;172
రామాభ్యుదయ ము
సీ. కంఠీరవధ్వజాంక విభాన్ రధ మెక్కి, మేఘనాదుఁడు విజృంభించి నడచెఁ
దన తేరు దిగియ వాహన సహస్రము చాలు, టరుదుగా నతికాయుఁ డరుగుదెంచె
సింగపుఁగొదమ తేజీ రావుర ఐద్రొక్క-ఁ, బొగ రెక్కి త్రిశిఖుండు దగిలి వెడలె
నెుఁగులుఁ బులులుఁ గారెను పోతులును బూచు, బండిపై దేవాంతకుండుగదలె
తే. నచ్చరల కభ్రమునఁ బ్ర హస్తాదివీర, పరిణయము గర్గఁ దద్వరూపరులమీఁద
సొలయ వీనుల బలధూళి నుంకుచెరుగ, నుగ్ర కరిఁ దోలి యూపాక్షుఁ దురవడించె.67
క. సంభృత పరిఘచ్ఛవిపరి, రంభుఁ డగునికుంభుఁ డుగ్రరథరారజ్య
త్కుంభీనసమనకేతు, స్తంభుఁడు కుంభుండు మఱియుఁ దక్కినదొరలుజ్.
సైరిభవారిభద్విరదశాసనఖడ్గఖరాధిరూఢులై
తారలు బూరగొమ్ములును దప్పెటలు బడహంబులు బదుల్
నూఱులు వేలు మ్రోయ గవనుల్ ఐడీ వెల్వడి హత్తి యుత్తర
ద్వారమునింకఁ దార యిరువంకలఁ బౌఁజులు దీర్చి రయ్యెడగా.
సీ. పంచముఖున కిన్నడించి తోఁచిన దేవ!, మ్రొక్కు లెక్కటిగొను మొదలివేల!”
యన రణ్య రాజభోజనపిచండిలబాహ!, కలధౌతశిఖరిలా ఘనన
దాన్య !
యలకాధిపతిని పజ్జలధికై వాతృక!, కాలదండకధానికాభుజంగ!
వరుణకృ కాటి కాపలమాన కాలాహి!, వజ్ర లోచనవారి వర్ధమాన !
తే. రావణేశ్వర! యని మ్రోల రాజనంది, బిరుద భీషణచాటువుల్ బెట్టు చదువ
మేరు శిఖరంబుఁ దొలిచి నిర్మించినట్ల, తనరునపరింజితే రెక్కి దశముఖుండు.
ప. ఇత్తెఱంగున రథారూఢుం డై.
శా. కాలం దద్ధశకంకు నెట్టయెదురక్తా రాకాసు లవ్వేళ &quot;హి
గాళులరి యూరుడు పులబుగ్గల్ వొంగి గండోపల
స్థూలాభీలము లై తనర్పఁగఁ దదుద్భూతధ్వనుల్ దాఁకిలో
కాలో కాద్రి గుహల్ ప్రతిధ్వను లొసంగం బోయి ప్రాయంబడం.”
క. చిందములు పట్టి రిందున, నందున నుడినడి హయంబు లంబుజబంధు
స్యందనము వైచి పడఁగా, నందుకొని పురస్థ మొక్కహర్మ్యము నిలిపెన్.
నీ వనచరేంద్రులకు దిమ్మనఁ దలల్ దిరుగంగ, నిలువున మూర్ఛలు నివ్వటిల్లెఁ
గణతలెల్లను గాతు కలఁగి దిక్కరులకుఁ, బొటఁబొటఁ గన్నీటిబొట్లు వడియె
బ్రహ్మలోకంబు వారలకు వీనులలోన, నానించి మొరయించినట్ల యుండె
లచ్చితో సుద్దులెల్లను మాని పై కుంఠ, పతికిఁ బేరిలుఁగెత్తి పలుకవలసె
. నమ్ముఖర శంఖపటు కాహళాదికాధి, కారణము విశ్వ మంతయు నా
తే.
68
69
70
71
72
78
నేమి వ్రాకువ్వఁ గావచ్చు. ని త్తరంబు, వాఁడిమి ప్రకాశముగ దైత్యబల్లభుండు. 74&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a40avwa4mp3wzeqdphnx05sn0xsbhwr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/176</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214717</id>
    <revision>
      <id>560677</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:20:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ': అష్టమాశ్వాసము. క. తనదోరలు పన్ని నిలిచిన, పెనువాకిట నిర్గమించి పృతనాభారం బున మేదిని నలినలి గాఁ, జనుఁదేరఁగఁ జూచి రామచంద్రుం డంతే... వ. విభీషణుం బిలిచి. { 'రాముఁడు రావణసైన్యముఁ గ...'</comment>
      <origin>560677</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4305" sha1="6oa6u4s9056rxzr5kia5kpn8jnf6t3n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;:
అష్టమాశ్వాసము.
క. తనదోరలు పన్ని నిలిచిన, పెనువాకిట నిర్గమించి పృతనాభారం
బున మేదిని నలినలి గాఁ, జనుఁదేరఁగఁ జూచి రామచంద్రుం డంతే...
వ. విభీషణుం బిలిచి.
{
'రాముఁడు రావణసైన్యముఁ గని యచ్చెరువడి }
నడుగుట.
శా.ఊర్ధ్వాజాండకటాహ ముచ్చి చన భూయోభూయరుద్యన్ని జాం
తర్ధ్వానంబులు విస్మయంబు వెనుపజ్ మధ్యాహ్నమార్తాండరో
చిర్ధ్వంసం బొనరించుకొంచు నద్దె ప్రాచిం దోఁచె నక్కోటపై
దుర్ధ్వాంతం బిది యేమొకో యనినఁ జేతుల్ మొడ్చి యాధన్వికిన్.
తే. రావణానుజుఁ డనియె నోరఘువరేణ్య !, యానలుపు దానవేంద్రునిసేన సుమ్ము!
కారు శ్రముచు రోఁజుచుఁ గదలి వచ్చె, నీలధూళినిచోళయై నింగి మోచి,
* విభీషణుఁడు రామునకు రావణు సామర్థ
'
కవిరాజవిరాజితము.—
173
సామర్థ్యం బెఱింగించుట, `శి
తెలిసినవాఁడు హుయల్ విలువిద్యకు దిక్పరిపాలుర దీవులు.
వెలసినవాఁడు ప్రహస్తుఁడు మానవినీతుఁడు నై తన రాణువకు
గలిగినమంత్రి తదీయభుజబలగర్వకథల్ మననీలునిచే.
వెలిసిన నన్నెగులాత్మ సహింపక వెల్వడెఁ బంక్తిముంఖుం డనికీ.
వ. అవ్వీరుం డవార్య శౌర్యుం డయిన తెఱం గెఱింగింతు నవధరింపుము.
శా.' ఆదిం బన్న గరాట్స్లభం జనులలో నన్యోన్య సామర్థ్యసం
వాదం బొక్కటి పుట్టి చిల్వదొర దేవ గ్రావముం జుట్ట వి
చ్ఛేదింపంగఁ బ్రతిజ్ఞ వల్కుకొని వీ చెక్ గాడ్పు దానజ్ దిశల్
దూదుల్ దూలినయట్ల తూలుటయు నింద్రుం ం డాదిగా దిక్పతుల్.
సీ. కంపించి శేషునికడ కేఁగి యోభోగి, కులనాథ ! యీ యద్రి కూట మొకటి
వైవవే యీమహావాతూలవరువాత, నరువాత నినుఁ
బ్రతి
తివాసరంబు
తలఁచి ‘యేము భుజించెదము గాని యంతట, గానిపోఁడీభూతఘాతుకుండు
నావుడు నతఁ డొకింతఫణాగ్ర మెత్తిన, విఱుగ విసరి యిందు వేసెగాడ్పు,,
ఆ. లంక యయ్యెఁ దదకళంక భూధరశృంగ, భంగ మంతనుండి బలిగృహంబు
౪ విడిచి వచ్చి విడిసి రడరి మాలి సుమాలి, మాల్యవంతు లిచట మనుజనాధ!.
ఆ. విష్ణుదేవు చేత వెస మాలి పస. మాలి, కడును మాలి యొడలి తొడును మాలి
పొలియ బలిని జేరెఁ బూర్వస్థితికి ముప్పు, లేమి మాల్యనంతుఁ డోమహాత్మ !.
75
16
76
77
78
79
80
81
82
$3&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6oa6u4s9056rxzr5kia5kpn8jnf6t3n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/177</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214718</id>
    <revision>
      <id>560678</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:20:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '174 రామాభ్యుదయ ము ఉ, రక్కను లుక్కడంగి చన రాజయి రాజ్యము చేసె రాజరా జిక్కడ పచ్చి నాఁటిమొద లిప్పురి నంతఁ బులస్త్యుపుత్ర కుం డక్కడ మాల్యవ త్తనయయందుఁ గ ని మము మువ్వుర దిశల్ పొక్క...'</comment>
      <origin>560678</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4941" sha1="hio307y113q1q3333yucrlcio5gn9vq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;174
రామాభ్యుదయ ము
ఉ, రక్కను లుక్కడంగి చన రాజయి రాజ్యము చేసె రాజరా
జిక్కడ పచ్చి నాఁటిమొద లిప్పురి నంతఁ బులస్త్యుపుత్ర కుం
డక్కడ మాల్యవ త్తనయయందుఁ గ ని మము మువ్వుర దిశల్
పొక్కగఁ జేసి రుగ్రతపముల్ దశకంఠుఁడుఁ గుంభకర్ణుఁడు.
సీ. జలజసూతి గ్రజుఁ బ్రసన్నుఁడై, యడుగుఁ డిష్టవరంబు లని ఐచింప
నిద్ర వేఁడుకొనియె నిర్దయత్వము వేఁడి, కొనఁ బోయి వాతప్పి కుంభకర్ణుఁ
డీరావణుఁడు మర్త్యు లేలెక్క? యని తక్కు, వారిచేఁ జాకుండ వరము నడసి
యేఁగుదెంచి కుబేరు నియ్యూరు వెడలంగఁ, గొట్టి తాఁ బట్టము గట్టుకొనియె
తే, నతనిపుష్పక ముపదఁ గా నందుకొనియె, వాసవాదులఁ గమతులఁ చేసికొనియె
నిరువది యినుపకంబాలయెత్తు మేడ, వినయ బాహులఁ గైలాస మెత్తిపట్టె.
తే. ఇతఁడు మూఁడుకోట్లు నేఁబదిలక్షలు, సత్సరములు హరు నిసర ముసలన
నుండువాఁడ కాఁడె యొక వృద్ధ విప్రుఁడై, వచ్చి శౌరి మోసపుచ్చెఁ గాక.
క. జ్యోతి యని తెగడె పలిమల, కూఁతు నంది మొగ మందికొని యిట్టిదివో
గ్రోఁతి యని నవ్వెఁ గడపటఁ, గోఁతియుఁ గ్రోతియును జేటగుట గనిపించెన్.
క. పాటించి నారదాదుల, పాటలపైఁ జూపఁ డితఁడు బందీది విష
త్పాటలగంధులకొండల, పాటునఁ బలవించురొదలపైఁ గల ప్రేమల్.
85
86
87
88
ఐ. అని యిత్తెఱంగున విభీషుణుండు నిజాగ్రజుం డయిన రజనీ చరరాజు సామర్థ్యంబు
నౌద్ధత్యంబు నభివర్ణించిన విని విభుండు విస్మితుండై వీక్షింపుచుండె నయ్యవసరంబున.
సీ. పెరికి కుత్తుకలకు విరివిబల్ట్రాఁకులు, గదలుగాఁ గొని
గదలువారు
ముఖర ఝరీవారిమో చేతులకు జాఱఁ, గరముల గిరులెత్తి కదలువారు
నేనుంగు తేరు తేజీ నిల్చునే! యంచుఁ, బిడికిళ్లతో నార్చి పిలుచువారు
నాపచ్చు రిపుల వాహనములే సమరసా, ధనములు తమ కంచుఁ దాఁకువారు
తే. నేరుపడి నాల్గు
పౌఁజులై యెప్పు డెప్పు, దుర దురం బనుచున్న వానరులఁ జూచి
తినదొరలతోడ నొక్కింతతడవు నన్నుఁ, జూడుఁడీ యని దశకంఠుఁ డాడి యపుడు.
~ సుగ్రీవుఁడు రావణు నెదిర్చి మూర్ఛిల్లుట,
ఉ. పైఁడిరథంబుతోఁ బ్రళయపావకపట్టము నేఁడు కట్టుగా
న్నాఁడొ యితం డనం గనలునం గనుగ్రుడ్లు గదల్చి కాయు శ్రీ
వ్వేఁడివి చే దిగంతములు వెచ్చపడ బలభేదిమీఁదిమా
స్టీ'ఁ డతఁ డొక్కఁడు గడుపడి గదియం గపిరా జుదగ్రుఁ డై.
క. ఒకపాదపంబు కేలం, బెకలిచికొని యెదుర భిదురభీకరబాణం
బొకటి యతఁ డేయ
లికి నినజుఁడు విడియోఁ జెట్టు లేచెం బయికి.
91
92&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hio307y113q1q3333yucrlcio5gn9vq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/178</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214719</id>
    <revision>
      <id>560679</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:20:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అష్టమాశ్వాసము. * 175 న. ఇత్తెఱంగున సుగ్రీవుండు మూర్ఛిల్లిన నుల్లంబుల ఖేవ క్రోధంబులు గ్రమ్మం జిమ్మ రేఁగి. * రావణుఁడు గజాదివానరవీరులను మూర్ఛ నొందించుట, క. గజగనయగవాక్షాదులు, గజి...'</comment>
      <origin>560679</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4363" sha1="mfglda8ron78o527cy70wn96hz22cml" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అష్టమాశ్వాసము. *
175
న. ఇత్తెఱంగున సుగ్రీవుండు మూర్ఛిల్లిన నుల్లంబుల ఖేవ క్రోధంబులు గ్రమ్మం జిమ్మ రేఁగి.
* రావణుఁడు గజాదివానరవీరులను మూర్ఛ నొందించుట,
క. గజగనయగవాక్షాదులు, గజిబిజియనలుపులు చెలఁగఁ గదిసి గురుగిరి
ప్రజలు గురియఁ గనుంగొని, రజనీచరరాజు రౌద్రరసవివశుం డై.
చ. శరశతకోటులం దొరుఁగు శైలములం జిఱునుగ్గు చేసి
హ
నరులపు డెంద పేర్పడి రణం బొనరించిరి వారి నందఱ
బరిఘపరశ్వథాదుల సబాలుగు మూర్ఛ మునుంగఁ గ్రమ్మి మ
చ్చరములు మాని యుండుఁ డిఁకఁ జచ్చినయ ట్లని నవ్వి యార్చినన్.
క. పట్టినగట్లుం జెట్లుం, గట్టెదుర వైచి మరలి గట్లుం జెట్లు
బట్టెఁ బ్లనం గానీకము, లట్టి ట్టయి కలఁగఁబడి భయభ్రాంతములై .
స. అప్పుడు.
చ. బలములపాటు దాయ తలపాటును జూ చిపు డడ్డపాటుకో
ల్తల కొడ బాటు లెస్స యని లక్ష్మణుఁ డన్న యనుజ్ఞ? గాంచి న
`ల్కలములఁ గాసె గట్టి జడలజ్ సిక వేసి వేడందవిల్లు న
ములపొదిదోయి దాల్చి విలు మ్రోయఁగఁ జేయుచుఁ బోరఁ బోవఁగన్.
4. హనుమంతునిచే రావణుఁడు మూర్ఛిల్లుట.
94
95
96
97
98
ఆ. తలకడచి సమీరతనయుఁ ఉద్దశకంఠుఁ, దారసిల్లి యేమి దనుజనాథ !
క్రొత్తయిండ్లు గట్టుకొంటివే ? నేఁ జుమీ, నాఁటివాఁడ మఱచినాఁడ వేమొ? 99.
ఉ. ఎక్కటిఁ గా సెకోక బిగియించితివేమి? సహాయ సేన న
ల్లక్కడఁ నీయొకనియాగడ మిందఱగోడునైన నేఁ
డక్క టికంబు పుట్టెనొ ? మహాగుణమే యిది? నిక్కమైన నీ
మిక్కిలి మూఁక నెల్లఁ దునిమించక చావవుగాని రావణా !
వ. అనవుడు వద్దశకంఠుండు హనుమంతుం జూచి.
తే, ఏమఱిన వేళ ఁ గాఁ జూచి యెలుక యొకటి, దిగగన వచ్చి ప్రమిదలో దీపక ళిక
కఱిచికొనిపోయి ముంజూఱు కాలఁ బెట్టి, నట్ల యైనది యైన నేమయ్యె నోరి?
ఉ. మిదొర మేదురా గ్రహసమేతుఁడు సూర్యసుతుండు దేవితా
సూదన బాణ వేగమున సొమ్మసిలెం జెవిలోన సొంటికొ
మూఁదినవాఁడ వైతివె? యయో! యిటువంటివె భృత్యకృత్యముల్ ?
దనిపించుకోఁ దడవు గాదుర వానర! యెందు నావుడున్.
క. నిను వారియింపఁగ నున్నది, యినతనయుని మూర్ఛ వచ్చి యిపు డనుడు నపే
మును నీ సత్తువ యెల్లం, గొనని న్నొక పెట్టుఁ జూచుకొనియెద ననినన్,
100
10]
102
103
104&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mfglda8ron78o527cy70wn96hz22cml</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/179</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214720</id>
    <revision>
      <id>560681</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '176 రామాభ్యుదయము క. బండికలు దన్ని పైఁబడి, గుండె లగలఁ బనరసుతుఁడు గుద్దిన బాహా దండములు పాఱఁ జాచి య, తండు వడెం బోరగిల రధం బద్రువంగన్. క. పడి మూర్ఛిలి యొక్కించుక, తడవునకు లేచి మఱియు...'</comment>
      <origin>560681</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4523" sha1="0lqkuvbsxfrw7du4wvuy1qumu4qxfsu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;176
రామాభ్యుదయము
క. బండికలు దన్ని పైఁబడి, గుండె లగలఁ బనరసుతుఁడు గుద్దిన బాహా
దండములు పాఱఁ జాచి య, తండు వడెం బోరగిల రధం బద్రువంగన్.
క. పడి మూర్ఛిలి యొక్కించుక, తడవునకు లేచి మఱియుఁ దల తిరిగిపడ౯
బడఁబోయి నిలిచి పరరజుఁ, బిడికిట మూర్ఛిల్లఁ బొడిచి పిలిచె న్నీలున్.
* నీలుఁడు రావణుతోఁ బోరుట.
105
108
107
108
న. ఆకం డశని మార్కొనియె నంక హనుమంతుండు మూర్ఛదేఱి తకన్న మున్ను తెలిపి
పేదలు దీర్చుకొని జగడంబునకుం దివురురవితనయ ప్రముఖులం గూడుకొనియె నప్పు
టికి నీలుండు కయ్య మందుకొని పెనంగు చునికిం దమకుం దఱియ నుఱికి దొమి
సేయం దగవు గా దని చూచుచుండి రయ్యెడ రావణుండు.
క. అబ్బురపుటంపబోనున, నిబ్బురపుంగడఁక యుడిపి నిలి పెజ్ నలచే
గుబ్బలితో బొబ్బలతో, బెబ్బులివలె పచ్చునీలు భిదురాఖీలున్.
ఉ. ఇట్టటు మెట్టనీక యసురేశ్వరుఁగతి నడ్డ పిట్టినం
బట్టిన గట్టువై ది యతిమా
త్రతనూకృత గాత్రుఁడై తనుం
జుట్టియంప పెండె మొకచొప్పున వెల్వడి మేరు వెంచి క
స్పట్టి ప్రభంజన ప్రియుని పట్టి దిశల్ పడఁ గూఁక పెట్టుచున్.
న. గుప్పునం గకుప్పతి భయంకరుపైఁ గుప్పింది.
క. సిడ మెక్కు గొడుగు నొక్కు, మెడ ద్రొక్కుం క్రింద నక్కు మీఁద న్నిక్కు
జడిముడి ముడిపడుగొడువుల, దడ పెట్టుం దలలు మెట్టు దవడలు గొట్టున్.
-క. ఆలో నాలోకించిన, వేలుపు అయ్యసుర చెవికి వినరా సౌరా !
109
110
112
నీలా నీ లా వెంకయు, మే లని యచ్చెరువుపడును మెచ్చిరి యతినిన్.
తే. అప్పు డమరాఠి మదిఁ గోప ముప్పతిల్ల, గీలికర మేసెఁ గాలిపొ కాలు మనుచు
న స్త్రశిఖినీలునకు విమోహంబ యొసఁగెఁ, బగరపనుపునఁ గొడుకుపైఁ దెగుని తండ్రి!.
క. ఈలీల న్నీలుఁడు మూ, ర్భాలనుఁడై వ్రాలి లేచునంతటిలో
రాలాపముఖరుఁడై రాం, గా లక్ష్మణుఁ ఉద్దేశాన్యుఁ గని మార్కొనుచున్.
ఆ. అపుడు మించి మించ నాడినమాటల, కొన్ని యక్షరంబు లన్ని శరము
114
నురనోళ్ల గ్రుచ్చె నతఁడు నయ్యములఁ, గొతికి యుమిసి పెక్కు కోల లేసె. 115
వ. వెండియు నెయ్యిరువురుం బరస్పరజయాభిలాషంబున.
క. మోఁగుచుఁ దూపులు తూపుల, నాఁగుచు దుస్తరశరక్షతారుణవారిం
దోఁగుచు మూర్ఛాదళలం, దూఁగుచు రేఁగుదుఁ బెనంగ దొరకొని రాజిన్,
116&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0lqkuvbsxfrw7du4wvuy1qumu4qxfsu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/180</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214721</id>
    <revision>
      <id>560682</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:20:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అష్టమాశ్వాసము. ~~~ రావణుశక్తిచే లక్ష్మణుఁడు మూర్ఛిల్లుట, ఉ. ఆ త్తఱి లక్ష్మణుం డొక మహావిశిఖంబునఁ దూపుతోడ వారి విల్లు దంచిన బళీ! యని విశ్వవిధాయిదేవతా- 'దత్తమహోగ్ర శక్తి తన దక్...'</comment>
      <origin>560682</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4693" sha1="6c9ycsxabrwi3f0i4e77fkyx26o7one" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అష్టమాశ్వాసము.
[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) రావణుశక్తిచే లక్ష్మణుఁడు మూర్ఛిల్లుట,
ఉ. ఆ త్తఱి లక్ష్మణుం డొక మహావిశిఖంబునఁ దూపుతోడ వారి
విల్లు దంచిన బళీ! యని విశ్వవిధాయిదేవతా-
'దత్తమహోగ్ర శక్తి తన దక్షిణపాణి నతండు పూని యీ
మిత్తికిఁ గూడుగాఁ గ నెఁ జుమీ నిను నిజనయిత్రి లక్ష్మణా!
చ. అని యటు చెప్పి త్రిప్పి వెస నార్చుచు వేసిన నయ్య సాధ్యసా
ధనము నినాదనిష్ఠురము తాపధురీణము నిర్భర ప్రభం
జనభరితంబు దిన్యశరజాలని రోధనిరాసకంబు దో
ధనురమిత ప్రహారకుపితంబును నై తనుఁ జేరి గ్రీక్కునస్.
న
177
*118
119
120
తే, జోము గాఁడిన సౌమిత్రి దిమ్మ దిరిగి, పుట మెగసి కేలివిలు జాఱ బోర మోవఁ
బడఁగ శేషాంశమైనయా భవ్యశీలు, ధరణి తలఁ దాల్చె మేలు కృతజ్ఞురాలు.
వ. ఇట్లు మూర్ఛావినకుం డై నేల వ్రాలియున్న యన్నరనాథకుమారుం గొనిపోవువాఁడై
వాసవారిలేరు డిగి యెుత్తంబోయి తథద్రక్షకంబై విష్ణుతేజం బున్న కతంబునఁ గద
లింపలేక వితాకుండై తనలోన.
క. మును వెండికొండ తూఁచిన, తునుకోలగదా మదీయదోర్దండ మితం
డవ నెంత యిన్ని చేతులు, వెను వెనుక కె వచ్చె నిత్త వెక్క సపడుచు.
ఉత్సాహము. అంచు నెంచుకొంచు నుండ ననిలజుఁడు తటాన నే
తెంచి తల తలంగు రోరి దిట్టకూళ! యందు గ
ంచి గుడి యద్దురాతు రైళ్లఁ ద్రోచి లక్ష్మణుం
గొంచు నరిగి డించె భానుకులవరేణ్యు చెంగటన్.
క. నక్తంచరుఁడును రఘుపతి, భక్తుని గుద్దున ధరిత్రిపైఁ బడి పిదపకా
:
121
122
123
రక్తంబు గ్రక్కికొనియు వి,రక్తుఁడు గా కపుడు లేచి రధ మెక్కి వెసజా.. ' 124
వ. బవరంబునకుం దివురు చుండెనట సుమిత్రాపుత్రు నురంబు దూరినశ క్తియు నతండు
వైసశ్యమగ్నుండై యుండంజేసి తిరిగి పోయి రావణుం జేరి నప్పుడు.
# రామరావణయుద్ధము.
ఉ. తాదృగవస్థ నున్న తనతమునిఁ జూచుచు దాయఁ జూచి యా
రా ! దనుజాధమాధమ! దురాగతముల్ కొన కెక్కె నందు సీ
తాదయితుండు కట్టలుకఁ దమ్మికముంగవ యెఱ్ఱఁ జేసి బ్ర
హాదులఁ జొచ్చిన విడుతునా? యిఁక వీని వధింతుఁ గా కనిజా.
125
126
తే. అని పలికిన వీరసన్నాహ మలపరించి, హనుమదంసాధిరూఢుఁడై యనికిఁ గదలె
రక్కసుల తేఁడు నెదురుగా రథము దోలె, నొగలు వాహనక పితోడల్ వగులఁ దాఁక
23&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6c9ycsxabrwi3f0i4e77fkyx26o7one</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/181</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214722</id>
    <revision>
      <id>560683</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:20:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '178 3 ప, ఇత్తెఱంగున నొత్తరంలై జగత్తు లు తలపడ నొత్తి వచ్చిన య తేరి మ్రోలఁ గోస లేశ్వరకుమారుండు. క. అభ్రంకషరథకపి చి, త్రభ్రమణంబుల వెలింగెఁ బ్రళయాంతక ఫా ల భ్రాజిష్ణుభ్రుకుటీ, విభ్...'</comment>
      <origin>560683</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4972" sha1="gkkp1xrbgu4bo5gqbbfwaq9j05fukyv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;178
3
ప, ఇత్తెఱంగున నొత్తరంలై జగత్తు లు తలపడ నొత్తి వచ్చిన య తేరి మ్రోలఁ గోస
లేశ్వరకుమారుండు.
క. అభ్రంకషరథకపి చి, త్రభ్రమణంబుల వెలింగెఁ బ్రళయాంతక ఫా
ల భ్రాజిష్ణుభ్రుకుటీ, విభ్రమ ధౌరేయ మైనవిల్లుం దాను. .
మానిని. రావణుఁడేసె శరంబులు ఘోరతరంబుల నేరి తరంబులునుం
గా పవి తాఁకినఁ దాళుకొనం బెనఁగం బవికల్పము లల్పములం
బోఐనిపాటివి పావని చిల్లులు వోనఁ జలింపఁ డతండును గ్రాం
బూవులతో &quot;ఁ బొడవై తగుఁదాసనపుం బొదచందమునం బొలిచెక్.
సీ. దశరథాత్మజుఁడును దనదిట్టత త్తడి, నెత్తుట జొత్తిల్లి నెఱకుగాఁడ
నేయఁట కలిగి కట్టెఱ్ఱచూపులఁ జూచి, యుడువీథియురుల విల్లుఱుమఁ బెట్టి
విశిఖంబు లేయ విద్విపదిషు త్రుటనంబు, లవి యమేయజ్వాల లలమఁ పొదివి
పగ భస్మ మయ్యె గట్టిగ నిప్పు డన సవా, హనసారథికముగా నరద 'మెరియఁ
తే, జేయ బూడిదప్రోవులై చిన్నవోయి, కానఁబడెఁ గంటె నిశ్శేషగళితత ప్త
దశమకుటకాంచనద్ర విధార లున్న, తనువుతో రిత్తతలలతో దనుజరాజు.
క. ఇలు కాలి కూల నిట్టక, నిలిచిన నిట్రాడువోలె నిజరధ మటులం
ప.
128
129
120
131
బొలియ న్నిలఁబడి రాకా, నులఁ డుండుటకు నగురుఁ జూచిరి వేల్పుల్. 132
కౌసల్యాకుమారుండునుం బంక్తిముఖుని వీక్షించి.
***= రాముఁడు యుద్ధ శ్రాంతుఁ డగు రావణుని లంకకుఁ బుచ్చుట.
క. ఎఱకలు నఱికినఁ గొమ్ములు, విఱికినఁ బోలేనిగిరిని బెగడినకరి ని
త్తఱిఁ దలఁపించెదు తేజం, బఱి యింత యవస్థ వచ్చెనా నీ ? కకటా!!
చ. ఆదియునుఁ గాక గంధకరియాకృతి రేపటిఁ బట్టి యెక్క టిం
గద, కపిరాటమూక దళి కావనవాటిఁ బెకల్చి యాడి తిం
తదడవుదాఁక దూపటిలినాఁడవు కయ్యముసేయ నెల్లి వ
ద విపు డేమి డప్పె? నిలుచేరి సుఖంబున నుండు నేఁటికి.
లక్ష్మణుఁడు మూర్ఛఁ ఁదేరుట.
133
134
135
వ. పుత్ర మిత్ర కళ త్రాదులతో విభవానుభవంబున నున్న నిన్ను నీయధ ర్మంబే దరి త్రొక్కిం
చెంగదాయని యానతిచ్చి తద్దయానిధియరీనిం బొమ్మని యనిచి హనుమదం సావతరణం
బొనర్చి వేంచేసి యనుజునిం జేర్చినఁ బౌలస్త్యుండును నచట నుండక చనుచో పన
చరులు తన్ను వెన్నుదగిలి దుమ్ముతోలించి చల్లువారును జప్పట్లఁ జఱచువారును అడ్డం
బరిగి వెక్కిరించువారును లై చేరి చేరి కేరికేరి నవ్వ నందఱం జేవిసరులం సోదరంజేయు
చుం బరాభవభిన్నుండును దయాపన్నుండును పై వేజొక్కతే రెక్కి పురంబు
చొరంబఱది తననగరివాకిట నరదంబు డిగ్గి యా పపరిసృతుండై పోయి యేకాంత&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gkkp1xrbgu4bo5gqbbfwaq9j05fukyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/182</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214723</id>
    <revision>
      <id>560684</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:21:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అష్టమాశ్వాసము, 179 మంటపంబునం గూర్చుండి కొండొక సేపు చింతించి కుంభకర్ణుం డుండఁ గుర్తుకుర విచారణంబులేల? యని యతిని లేపికొని తెండని యనిచిన న నేకులు యూపాక్షాదులు భక్ష్యభోజ్యాద...'</comment>
      <origin>560684</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5049" sha1="0jn0j06l9fpl2xbzew5webm1eavtt6i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అష్టమాశ్వాసము,
179
మంటపంబునం గూర్చుండి కొండొక సేపు చింతించి కుంభకర్ణుం డుండఁ గుర్తుకుర
విచారణంబులేల? యని యతిని లేపికొని తెండని యనిచిన న నేకులు యూపాక్షాదులు
భక్ష్యభోజ్యాదులు పట్టించుకొని చని దివ్యమణి మరీచిస్తారితతటిద్వారం - బై నతదీయ
శయనగుహాద్వారంబుఁ జొచ్చి పోవంబోని.
insight రాక్షసులు కుంభకర్ణుని నిద్ర లేపుట. --~-
136
137
139
3. తాత్కా లికతదీయవూత్కారమారుతం, బెత్తి వైచినఁ దూలి యెల్లవారు
వచ్చి వాఁకిటఁ బడి పక్షంబు పగిలిన, వాఁడుఁ గేలిలికిన వాఁడుఁ గాలి
కీలు దొలంగ మొగ్గినవాఁడు మొనముక్కు, చెక్కుఁబోయినవాఁడుఁ బ్రక్క యెముక
మురిసినవాఁడును మొగము దోఁగినవాఁడు, పై నొచ్చి యల్లన నలపు దేతి
కే. గహ్వరముఁ గ్రమఱఁగఁజొచ్చి కడలఁ దప్పుఁ, దెరువు లిడికొని తలయంపిదెసకుఁ జేరి
యనిఁ గపులుఁ దారుజావ నేట్లాడునంత, లేని జాలెత్తి ప్రేదియు లేపలేక.
9. ముక్కుఁ జెవులు నోరు మువ్వేవు రసురల, నూర్పు విడులకుండ నెత్తిపట్టఁ
బనిచి కడుపుమీఁద బండులు గోలించి, రిటులు దోలఁగా నొకింతదెలిసి.
1.కనువిచ్చి చూచి లేచిన వానికిం బొట్టనిండఁ దిండిపెట్టి వేయికడవల కారెనుపోతులు
నల్లకలిపినకల్లు దప్పికి నిచ్చి తృప్తునిం జేసిన నతం డతిమా
మాత్ర విపులవృత్తారుణతారకం
బులు ఘూర్ణమానంబులుఁగాఁ గదలి గవి ఒక్కదల హుంకరింపుదుం దనులేపిన
పని తెఱంగు యూపాక్షాదులచే విని వెడలి విపణివీథి నేతేర నాతని పొడవు కోట
లోపలి బలీముఖులు గనుంగొని కనుకనిం బఱవం దొడంగి రిట్లు, కుంభకర్ణుం డన్న
కొలువునకు వచ్చి యితనికిం బ్రణమిల్లి దేవా! పన్నుఁ దెలివి తెచ్చుట యెందులకు
నానతిము.
umps కుంభకర్ణుఁడు రావణానుజ్ఞాతుఁ డై యుద్ధమునకు వెడలుట
. నాకముఁ గూల్చుటకో ? భూ, లోకముఁ గాల్చుటకొ ? యురగలోకము నీకుం
గైకొల్పుటకో ? నాకు న్వాకొల్పెడుకోఁతిపోరు వ్యా వాక్రువ్వకుమీ .
వ. అనవుడు మన భేదంబు మఱచి మందోదరీమనోరథుండు.
క. నాచేసికొనిన నేరమి, నీచేతుల మఱుఁగుఁ జొచ్చి నీఁదఁ గృపనా
రాచానలకృత వేదన ఁ, బాచె నపదీయు పచనభంగులు నాకున్..
139
140
141
142
వ. మకుటంబులును మరల ను స్తకంబులకు వచ్చినయవియ మత్కృతంబులెల్లఁ జెల్లించె
దవుగాక నీవేమి విభీషణుండవే విడిచిపోవుటకు? నని యంతయు సూచించిన విని
యతండు కటకటంబడి పాకశాసన ప్ర ముఖ ప్ర తీక్ష్య సేవావసరుండ వై యుండు నీకా
యీకాఱియ? రావణేశ్వరా ! నానిదురగదా యింతకుం దెచ్చెఁ దెచ్చుం గాక తజ్ఞ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0jn0j06l9fpl2xbzew5webm1eavtt6i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/183</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214724</id>
    <revision>
      <id>560685</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:21:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '180 రామాభ్యుదయము డ్యంబు భవత్ప్రేషితుల చేతం గొంత దీఱఁ గడఁ గపులు దీర్చిదరు తదీయ భుజా పర్వతపాదపాదిపాతంబులచే లెస్స మేలు కాంచినపుడు నీకు నిర్బంధాపాది యైన పగ మామక జకరానలంబున జీ...'</comment>
      <origin>560685</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5668" sha1="64f0d0j3q3xcnesv6a2enfzg9h22qma" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;180
రామాభ్యుదయము
డ్యంబు భవత్ప్రేషితుల చేతం గొంత దీఱఁ గడఁ గపులు దీర్చిదరు తదీయ భుజా
పర్వతపాదపాదిపాతంబులచే లెస్స మేలు కాంచినపుడు నీకు నిర్బంధాపాది యైన
పగ మామక జకరానలంబున జీర్ణం బయ్యె నని నమ్ము ముమ్మలికంబు విడువు మని
పలికి యగ్రజాను జ్ఞాతుండై కదలి పురంబు వెడలివచ్చు వానింజూచి రఘు వీరుండు
విభీషణుం బిలిచి వీఁ డెవ్వండు వియద్వలయపటకుటీరంబునకుం జూలినయొంటి
కంబంబు వలె నున్నవాఁ డని పల్కిన దేవా! యితండు కుంభకర్ణుండు దళముఖుని
డాసినవాఁడు దీర్ఘ దేహుండు పుట్టినప్పుడు పొట్టచిచ్చునకునై జగదఖిలజంతుక్షయతి
బొనర్ప నేర్పడిన సదర్పడి పురుహూతుండు చేతివజ్రాయుధంబున వైవ నది
ఱోమ్మున నొడ్డి సమువోవంజేసి చౌదంతికొమ్ములు గురుసులకు విఱిచి దానం గొని
వైచి యవ్వాసవుం దఱిమెఁ బ్రపంచపరితాపం బొనరించి బ్రహ్మశాపంబు గాంచె
'దానంకేసి యితండు నిద్రించుట
కాఱుల లాహారవిహారంబులు గాంచుటకు
దినద్వయంబునునై యుండు నిన్నె ద్రాళువు మితినిండక మేల్కన్నం జెడు ననియుం
బరమేష్ఠియై పలికినాఁడు నేఁడు బలాత్కారంబున లేపి పంచినం జనుదెంచి నాఁడని
విభీషణుండు విన్న వింప విభుండు వెఱఁగుంది చూచుచుండె నంత.
[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]])= కుంభకర్ణ యుద్ధము. -
143
114
సీ. కదియ ముట్టిన కుంభకర్ణునిపైఁ గఫుల్, సంపుల్లభూరిభూజములు వైవ
అతనివు పీఠి నవి చూర్ణమై మరం, దరసంబు జిగటమై విరులు నిలిచి
పూపుగట్టున గండవొడివోలెఁ బరిమళ భరితమై నెఱయ వా రరిది యనుచు
గట్టెత్తి వైవ మోఁకాళ్ల మోఁచేతులఁ, దుమురుగాఁ దట్టుచు దూఱి యతఁడు
ఆ. వైచుకొనఁగఁ జొచ్చి 'వదన బిలంబులో, నరక యొడిసి యొడిపి యూధపతులఁ
గాయభీరువులు దదీయక ర్ణమా9ణ, వివరమార్గములను వెడలు వెడల
ఐ. ఇది గాదని యయ్యఖిలభీకరుండు దండుమీఁదం బడి పది నూఱు వేయి మొదలైన
లెక్కలతో నెక్కువతక్కువం జిక్కినకొలంది కపులం గరంబులం జమరి పిసికి
చేసి సన్యాససన్యంబుల పై చుకొని మ్రింగం దొడంగిన ముంగలిమూఁకలు వెఱచఱిచి
పంచినం గని కనలి యనిలతేనయాంగదగవయ ద్వివిదశరభశతబలి జగవా
దివృక్ష,
చరశ్రేష్ఠులు భూయిష్ఠమాత్సర్యంబులం బైకి లంఘించిన జంఘాజాను జఘన భాగంబు
లను వీఁపుల మూపులం జూఁపు చేతులం జెవులం జెక్కుల ముక్కు మీఁదనుం గలయఁ
బ్రాఁకిన నతండు గొండొక నడి నిండువనంబుతోడికొండవోలి ' పదంపడి యొడలు
'జళించి తూలించినం జాలించక ముంచుకొని ముందఱం బిఱింది వంకను వలసలం దాప
లం బోనీక పొదివిన నుఱికి పిడికిటం బొడిచియుం దిరిగి మోచేతులం గ్రుమ్మిము నొరిగి
యోరతన్నులు తన్నియు నంచేతం బంచియుఁ బెడచేతి నడిచియు నందఱం దూఁగి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>64f0d0j3q3xcnesv6a2enfzg9h22qma</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/184</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214725</id>
    <revision>
      <id>560686</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:21:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అష్టమ స్వనము. యాడం జేసినం గని యోసరింపక వానరరాజకుమారుండు మాఱుకొని యొకటిం గొని నం గినిసి నిశీధినీచకుం డద్దండి దొరయురంబు శూలంబునం బొడిచి వెల్లకిలం ద్రోచినం బోయెఁబోయెం దీఅ...'</comment>
      <origin>560686</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5047" sha1="3j90y8kkxet7bxdux1x0q7o5gc44uk1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అష్టమ స్వనము.
యాడం జేసినం గని యోసరింపక వానరరాజకుమారుండు మాఱుకొని యొకటిం గొని
నం గినిసి నిశీధినీచకుం డద్దండి దొరయురంబు శూలంబునం బొడిచి వెల్లకిలం ద్రోచినం
బోయెఁబోయెం దీఅఁదీ అం బని యని వనచర సీన దీనాననయై పెదవులు దడు
పుచు నుండె రక్కసుం డక్కపిరాజు చచ్చెనే యని తమ నికిం గానుక పట్టు
వాఁడై కొని పురంబునకుం బోవుచు నుండె నాంజ నేయుం డా చకితకపులతోఁ బతి
మూర్ఛితుం డింతియ లేఱి యమ్మదోన్మత్తును వ్వెత్తున మోసపుచ్చి వచ్చు. జూదు
చుండుండు వేఱండు గారా దటు లైన వీనిం గొట్టి విడిపించుకొనంజాలనే? విభుం
డభిమాని తానే విడినడుం గాక యని యొప్పం జెప్పుచుండె నంత,
ఆ. కోటలోనఁ బోవుకుంభకర్ణుని మూపు, మీఁదివాఁడు దేఱి మిహిరనుతుఁడు
145
247
లంక యిది వియత్తలం బిది నడుమ నా, యునికి యెందుమీఁద నొక్కొ యెఱుఁగ.
క. కయ్యంపువేళ గాదని, యయ్యెడఁ దలపోసి తెలిసి యై నర్థ మెటో
యయ్యె నగుంగా కిపుడీ, దయ్యమునకు బుద్ధి చెప్పి దాఁ టెద ననుచున్.
ఆ. ఆసురభటులయార్పు లడు గునట్టి చనంగ, నతని చెవులు గూబ లంటఁ బెఱికి
ముక్కు. గొఱికికొని దుముక్కునఁ దనసేన, సరస కుఱికి రామచంద్రుఁ గాంచె. 148
ఆ. దశముఖానుజుండు దనకర్ణఘోణల, మ్రోళ్లఁ గుమ్మరించు ముదురు నెత్తు
149
రెల్ల పొడవుఁ గడప నెఱసంజఁ బడమటి, మిన్ను వెలిఁగినట్లు మేను వెలుఁగ.
న. గిరుక్కున మరలి వీడు వెడలి తన బ్రతుకుమీఁద నుమియు తెఱంగుదోఁప విలూనఘ్రాణ
గళితంబై వాతెఱకు వచ్చు నెత్తురు తుప్పుతుప్పున సమియుచు కరవీర పరివృతుం డై
కవిపినం గని కపులు తెంపుచేసి తనగుంపుమీఁదం బడిన నతం డాసందడికయ్యంబు
లోనఁ దనవారు వారివా రనక దొరికినవారి నెల్లం దునుకలు చేసి బొక్కుచుం ద్రొక్కు
చు నెక్కడ నున్న వాఁడు విరాధవిరోధి యనుచు వలకేల ముద్గరంబును డాకేల నొక్క
తరువునుం గైకొని డీకొని సౌమిత్రియేయు నేటులు దనునాటిన గీటుగొనినపాటి
గాక పోకకు నిక్కా.కం బోక రాకాసిం దునుముతూపు కల్గునొకో! యని వేల్పులు
వెక్కసపడి చూడం బేరు వాడుచుం జేరంబోయి రఘువీరునితో ని ట్లనియె.
+ రాముఁడు కుంభకర్ణుఁ జంపుట. *
క. కలతూపు లేని యేయుము, పలు గుట్టుం బుడక లివియె పార్థివ! నాకుం
లుకోఁతులు దంష్ట్రాంతర, ములలోఁ జిక్కుకొని యూడిపో విదె యెపుడు౯.
వ. అని పలుకునంత.
క. తరు ముద్గర భరితలేదు, దురతర సవ్యాపసవ్యదోర్దండముల
150
152
ధరఁ గూల్చె రఘువరేణ్యుఁడు, మరున్మఘవ దేవతాక మహితా స్త్రములన్.
153&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3j90y8kkxet7bxdux1x0q7o5gc44uk1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/185</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214726</id>
    <revision>
      <id>560687</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:21:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '182 రామాభ్యుదయము వ. అక్కే లుంగవ ప్రక్కంజిక్కి మక్కి నమర్కటులు రక్కసులు పెక్కండ్రు గల రది యట్లుండె సందిళ్లకొలందులకుం దెగినయమోళ్లు రెండు నతం డార్చియె త్తినం జిల్లునం జిమ్మ...'</comment>
      <origin>560687</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5110" sha1="j0ipgo6n28up73z4odyqtfqgh1b75f9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;182
రామాభ్యుదయము
వ. అక్కే లుంగవ ప్రక్కంజిక్కి మక్కి నమర్కటులు రక్కసులు పెక్కండ్రు గల రది
యట్లుండె సందిళ్లకొలందులకుం దెగినయమోళ్లు రెండు నతం డార్చియె త్తినం జిల్లునం
జిమ్మనగ్రోఫులం బారుతీరున నెగయురుధిరధార లూర్థ్వలోకంబులం వడిపికొనుచుం
బోయె నప్పు డప్పుడని అఁడు వెడందవాఁడితూపుల నతని కాళ్లు కత్తిరించి య
య్యుత్తరము నొత్తరముం గుఱుచపఱిచిన నవుడుగఱిచి హుంకరణభయంకరుం డై
మ్రింగ నప్పళించు నద్దానవుండు.
క. తొంటిండ గుంటుపడినం, బంటుతనము గుంటుపడక పరుసధ్వనితో
మింటికి నిమ్ముగ నంగిటి, గుంటదనుక నోరు దెఱచికొని యున్ముఖుఁడై.
154
155
156
న జరిగి జరిగి గిరి గదలి వచ్చుగతి వచ్చుచో నచ్చెరువంది పరికరాజశర మరింబోని యారా
కాసి అనిగళంబునకుం ని తెగనిండఁ దిగిచి జగతీవల్లభుం డేసె నంత.
మహా శ్రద్ధర. తెగి తన స్తంబు దంష్ట్రాధిగతధగ ధగ ద్దీ పలిప్తా భ్రమైన
క్రగుహాగర్జావ శేషోద్దగన చలితగంధర్వవిద్యాధరం బై
నగర
ప్రాకారకేళీనగ శిఖరసరత్న స్ఫురచ్చంద్రశాలల్
పగులంగాఁ దాఁగి కొంచం బలువడిఁ జని తత్య్రాంతపాథోధిఁ గూలెజ్.
క నడు మొండె మరియు నలేనిది, కడలి&quot; సగము పడి యొక సగం బిలఁ బడ నం
దడవులుఁ గొండలుఁ గ్రోఁతుల, తుడుములుఁ బెక్కొక్క పరియె తుత్తుము రయ్యెజ్.
వ. అత్తఱిం బరమానందభరితు లై దిప్యులు దుందుభులు మొదయింపుచుం బుష్పవర్షం
బులు గురియించి జయజయశబ్దంబులతో రఘువీరుం బ్రశంసించిరి తప్పిపోకకుం దప్పి
నిలిచినతరుచరులు తలలు పట్టి. చూచుకొనిరి యంత రావణుండు నిజాను జ వధ
ప్రకారంబు హత శేషనిశాచరులు దెలుపక తొలుత ని యతనితల వీటికిం దాఁటిపోవుట
చేత నెఱింగికొనియు.
~*~ రావణుఁడు కుంభకర్ణుమరణమునకు శోకించుట. హో
క. వినమిశ్రా విచికిత్సాయుత, మనస్కుఁడై యుండి యుండి మఱి వెనుకం దా
159
వినియుజ్&quot; విచికిత్సాయుతే, మనస్కుఁ డై యుండె నురక మ్రాన్పాటొదవజ్. 160
వ. వెండియు నతండు తమ్మునిం దలంచి తలంచి యెలుం గెల
గెత్తి పిలుచుచుం దజ్జయంబు
లుగ్గడింపుచు హా ! యనుచు నేలం బుడుకుచుఁ బొరలుచుఁ చెక్కు వగలం బలవించు
చుఁ దనతోడంగూడఁ బుత్ర మిత్రకళత్రాదు లడలి యడలి తమంతన తాలిమిఁ దెచ్చు
కొని తనుందెలు పంజొచ్చినం దేఱ నేరక యూరక పొగులుచు విభీషణునీతివినక చెడితిం
గా యనియుం బుద్ధిచెప్పిన ప్రహస్తుని ప్రాణంబులు గొంటింగా యనియుఁ గడపట
నీలావు నమ్మితిఁ గా తమ్ముఁడా! యనియు వాపోవుచున్న జేర వచ్చి శ్రీశిరుండు దేవ!&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j0ipgo6n28up73z4odyqtfqgh1b75f9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/186</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214727</id>
    <revision>
      <id>560688</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:21:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అష్టమాశ్వాసము. 183 నీవంటిమానధనున కిది పాటియే ? యొప్పనివారు నవ్వ ని స్వతలు తలపోసికొనం బాడియె? నీ కెదు రెవ్వండు ?. 161 సీ. విధివితీర్ణం బైన విశిఖంబు విఱిగెనే, దొనఁ దొంగి చూడుమా దనుజ...'</comment>
      <origin>560688</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4523" sha1="7fbsm1it1npmg4piphr406hjojjgbaj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అష్టమాశ్వాసము.
183
నీవంటిమానధనున కిది పాటియే ? యొప్పనివారు నవ్వ ని స్వతలు తలపోసికొనం
బాడియె? నీ కెదు రెవ్వండు ?.
161
సీ. విధివితీర్ణం బైన విశిఖంబు విఱిగెనే, దొనఁ దొంగి చూడుమా దనుజనాథ !
విశ్వంబు నేఁడు నీవింటికి వెఱనదే?, రాముఁ డెక్కడివాఁడు రాక్షసేంద్ర ?
కుంభకర్ణునితోడఁ గులమెల్లఁ గ్రుంగెనే?, యరుల కేమోపమీ యసురరాజ !
యతికాయ దేవనరాంతకుల్, చిఱుతలే ?, యంపుమా నాకుఁ దోడాను రేళ !
ఆ. యనిన వారు నట్ల యగు మాకు సెలవిమ్ము, దేవ! యనిన సమ్మతించి యతఁడు
చనుఁడు మీకు సమరమున మహోదరమహా, పార్శ్వు లెట్టుఁ దోడుపడెడు వారు. 162
* మహోదరాదులు హనుమదాదులచేఁ జచ్చుట.
చ, అని యనుపక్' ‘మహోదరుఁడు హస్తి హయంబు నరాంతకుండున
న్న నలువురుం బ్ర భావపరిణద్ధరథంబుల నెక్కి సేనలం
గొని బహుతూర్యముల్ మొరయఁ గొల్లఁగొనం జనువైఖరిం జనజ్
వనచరు లాజిఁబీనుఁగుల వఱ్ఱుగఁ జంపిరి తద్బలంబుల౯.
ఆ. అంతఁ ద్రిశిరోతికాయన, రాంతక దేవాంతకులు మహాపార్శ్వుఁడు దు
ర్ధాంతుఁ డగుమహోదరుఁడు ది, గంత ప్రకటాట్టహాసులై పైఁ బడినక్.
నె
163
164
సీ. ఆరదాలతోఁ గూల్చె నిరుగాలఁ దన్ని దే, వాంతక త్రిశిరుల ననిలసుతుఁడు
త తడితో నెత్తి తల క్రిందుగా వైచి, యని నరాంతకుఁ దీర్చి నంగదుండు
కరటితో సరిపెట్టెఁ గటికి కౌఁగిట ముగ్గ, నదిమి మహోదరు నగ్ని సుతుఁడు
సారథితో, వ్రేసి చంపె మహాపార్శ్వ, దానవు వృషభాఖ్యవానకుండు
తే. నప్పు డతికాయుఁ డౌరౌర! యద్రి, చరులు, జమిలి చంపులు చంపి రిచ్చట నటంచుఁ
దచ్చమూమధ్యమునకు రథంబు దూఱ, నూకి పాపట పుచ్చి లో నుసలఁ జొచ్చి, 165
లక్ష్మణుఁ డతికాయుం జంపుట. ఖ
క. ఇరుఁ గెలఁకుల కపులుం దన, శరములనో దెలునడంగఁ జనియెజ్ సమరో
ద్ధురుఁ డట యేఁడీ. రఘువరుఁ?, డరు దేరుఁడు చూడుఁ డేయుఁ డనుచుం బెలుచఱో.
క. ఇటులఁ జనఁ దత్ప్రరా క్రమ, పటుత్వ మీక్షించి రామభద్రుఁడు విల్లం
దుటయును లక్ష్మణుఁ డాయన, నటు నీలు మని మ్రొక్కి వాని కడ్డము దాఁకెజ్.
ఉ. తాఁకినఁ జూచి వాఁ డతనిఁ దారసిలంగ రథంబు దోలి నీ
యాఁకకు
య మన్న బిఱిందికిఁ బోవఁగా నొగల్
దాఁకెడు దేవదంతిఁ బడఁ దాఁకె దురంబునఁ దొల్లి నావుడు
వ్రేఁకపునారసంబుల హరించె నతండు శతాంగ వేగమున్,
.168&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7fbsm1it1npmg4piphr406hjojjgbaj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/187</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214728</id>
    <revision>
      <id>560689</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:22:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '1.84 సి. అప్పు డతికాయుండు. రామాభ్యుదయము చ. సునిశితనిష్ఠురం బయినసోనధనుర్జనితంబుగా నొన ర్చిన నది ముంచె ముంచుటయు సీతమఱంది సమీరసాయకం బున నెడలించి యట్టిశరము ల్ని గిడించినఁ దుంచ...'</comment>
      <origin>560689</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4587" sha1="knkc80n6xqfwhgjkfgw7azbr3af2ie4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;1.84
సి. అప్పు డతికాయుండు.
రామాభ్యుదయము
చ. సునిశితనిష్ఠురం బయినసోనధనుర్జనితంబుగా నొన
ర్చిన నది ముంచె ముంచుటయు సీతమఱంది సమీరసాయకం
బున నెడలించి యట్టిశరము ల్ని గిడించినఁ దుంచుచుం గనం
గనగనమన్విధాతృ విశిఖంబునఁ ంచెఁ దదీయము సమున్ .
+
ఇంద్ర జిత్తుమాయాయుద్ధమున వానర వీరులు మూర్ఛిల్లుట.
క. తద్వార్తాకర్ణన మపు, డుద్వేగము వెనుప వెచ్చ నూర్చి నముచిభి
ద్విద్వేషి యనికిఁ ద్రిదివా, పద్వర్ధను మేఘనాదుఁ బయనము చేసెన్.
న. అంత.
శా. దిక్కుల్ పుక్కిటఁ బట్టఁ గాఁ బ్రబలహెది శ్రీ ధ్వనుల్ సైన్యముల్
పెక్కుల్ గొల్వఁ గదాశకంఠి బిరుదుఁ బేర్వాడుచుం బోయి తాఁ
దక్కం దక్కినమూఁక నెల్లఁ గపియుద్ధశ్రోణిఁ గోల్పోయి యా
చక్కి న్నిల్వక మిన్ను చొచ్చికొని గర్జా ఘార్ణి తాజాండుఁడై.
169
170
171
172
173
i అమ్ములు బ్రహ్మమం శ్రాభిమం త్రితములు, మిను గ్రక్కె ననిపించి మునుఁగఁ గురియ
గజ గంధమాదన గనియ గవాక్ష కే, సరి నీల శతబలి శరభరంభు
లాదిగా యూధపు లర్వదియేడుకో, టులు దేవతా సంభవులు బలంబు
తోఁ జచ్చి రినజాంగదులు గతాసువు లైరి, రామలక్ష్మణులు మూర్ఛల మునింగి
తే. రంత రవి గ్రుంకి మరలె మాయావి బ్రహ్మ, జపముచే హనుమద్విభీషణులు దేఱి
విపదపాయంబు దలఁగింప వెర వెఱుంగ, కజసుతుని జాంబవంతుని నడుగఁ జనిరి. 174
175
* హనుమంతుఁడు సంజీవకరణిచే నందఱఁ బ్రతికించుట. *
తే. ఆతఁడు గొఱ ప్రాణముననుండి హరువు దెరువు, లావటీల దెల్ప ఁ జని వాయు దేవసుతుడు
క్షీరవారాకరో త్తరతీరభూమి నుండు దివ్యౌషధం బుల కొండఁ దెచ్చె.
సీ. తెచ్చినప్పుడ దాన దీపించునోషధీ, లతల గాడ్పులు సోఁక హతజనంబు
లగ్నశల్యము లూడి భగ్న సంధులు గూడి, మిసమిస పన లెచ్చి ముసుఱువచ్చి
దొరలెల్ల దాశరథులతోడనే లేన, గట్టతం డచట నె పెట్టినచ్చె
సూర్యోదయం బయ్యె సురలాదిగా నెల్ల, వారుఁ బేర్కొనిరి సామిరిమహిమ
తే. తిరుగ రే రాకఁ గోరుచుండిరి ప్రసంగ, వీరు లంతట రవి గ్రుంకె వెలిఁ ఁ దార
లిరులు నిండె సురారివీ డెరియఁ బెట్టి, రయ్యనర్గళ భుజశౌర్యు లార్చి చొచ్చి.
తే. ఇట్టి వానరపరివార మేస రేఁగి, వైచుచిచ్చుల లంక యేసంకఁ గనిన
176
గోఢమన్నింటికొయ్యయుఁ గోటకాయి, మొదలుగా గాలనది పంక్తిముఖుఁడు చూచి,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>knkc80n6xqfwhgjkfgw7azbr3af2ie4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/188</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214729</id>
    <revision>
      <id>560690</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:22:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అష్టమాశ్వాసము. * సుగ్రీవహనుమంతులచేఁ గుంభనికుంభులు చచ్చుట. ఈ మ. అనిచెజ్ గుంభనికుంభులం గవులతో వాలంబు చేయం ముని యూపాక్షుని శోణితాతు మకరాతుం గంపనుం గూర్చి వా రును దూర్యంబులు...'</comment>
      <origin>560690</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4887" sha1="fypz4lmhle62jufb0xrn1z175vl1jt2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అష్టమాశ్వాసము.
* సుగ్రీవహనుమంతులచేఁ గుంభనికుంభులు చచ్చుట. ఈ
మ. అనిచెజ్ గుంభనికుంభులం గవులతో వాలంబు చేయం
ముని యూపాక్షుని శోణితాతు మకరాతుం గంపనుం గూర్చి వా
రును దూర్యంబులు మోయ సైన్యములుఁ దారుం దాఁకి యంతః ప్రవి
నటద్వానరసేన వెల్వఱిచి వెంటంబెట్టి బె ట్టార్చినన్.
185
178
వ. సుగ్రీవాంగదాంజ నేయమైందద్వివిదులు వివిధవీరాలా పని జ్ఞాపితనిజాభిధానులై యడ్డం
సొచ్చి రంగుఁ గుంభుండు జంభారిసుతసోదరుం దాఁకి వీఁకల బెనంగి పెనంగి య
తని పిడికిలి పిడుగుపడినం గణత పగిలి చచ్చె నికుంభుం డంభోరాశిలంఘనవిశృంఖలజం
ఘాలుం గదిని తదసి ప్రాయనఖర ముఖవి దారితేనమః కుక్షి యై నేలం గూలె నకంపన ప్ర
జంఘు లంగదుంగని మార్కొని యతినియం ప్రహారంబున కుపహారంబులైరి యూ
పాఠశోణితాక్షులు మైందద్వివిదులకు లివ యడంగుపాటిగాఁ బోరి వారికిం బేరలుక
పేటఁ బ్రాణంబు లిచ్చి రంత నత్యంత కోపాటోపంబున వచ్చి
మకరాక్షం ఢిక్షణ బాణ పరంపరాపరాభూతవానరవీరుం డై మాఱులేక యెక్కడఁ
జూచినం దాన యై యున్నం గనుంగొని ఖరవిరోధి వానిపురోవీథి న్నిలువక తన
వెనుకకు వచ్చు యూధ నాధుల కభయం బిచ్చి విలుపుచ్చుకొని టంకారంబున వద్దనుజ
వీరుం జేరం జీరి సమీరసఖసాయకంబునం దేరుతోడు నీఱు గావించె నంత సూర్యో
దయం బయ్యె నయ్యవసరంబున.
* ఇంద్ర జిత్తు నికుంభిలాహోమము సేయుట. *
నీ. వెండియు మేఘనాదుండు తండ్రికి నేఁడ, పగ దీరు నని పెక్కు బాస లిచ్చి
సన్నద్ధుఁడై వచ్చి సప్లై'లయూథపులకు, నృపులకుఁ బొడకట్టి నిమిషమునను
179
మినుదూఱి తేరితోడ నదృశ్యుఁడై యేయఁ, జొచ్చి రాముని కల్కఁ దెచ్చి యతిని
దివ్యాస్త్రముల మాయ తెగి యాకసము టెంకి, యరద మందఱుఁ జూడ నవనిఁ బడిన
ఆ. వెఱచి పరువఁ గపులు వెన్నాడఁ గుహనాను, హీజ నోర్తు వారియెదుటఁ జంపి
శోకమగ్న మాననులఁ జేసి వ్రేల్మికి, నతఁడు చనె నికుంభిలాటవికిని.
180
ప. పావనిముఖు లగుపలీముఖు లద్దెశముఖి యెటుపోవుటయు నెఱుంగక జానకిం జంపె
నే యనుచు నడలుచుం జని విన్నవించినఁ బలవించు
కాకుత్ స్థులం గనుంగొని విభీష
.
ణుం డిది మేఘనాదుని మాయ వాఁడు మారణహోమంబునకుఁ జననవాఁ డిది
నిక్కువం బది విఘ్నంబు చేసి యిప్పు డప్పుగతుం బరిమార్చుట నీతి యనినం దేతి
జానకీ విభుండును నవ్విభీష ణహనుమజ్జాంబవదాదులం గూర్చి వానిమీఁదికి సౌమిత్రిం
బనిచె నంత
24
191&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fypz4lmhle62jufb0xrn1z175vl1jt2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/189</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214730</id>
    <revision>
      <id>560691</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:22:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '186 రామాభ్యుదయము లక్ష్మణుఁ డింద్రజిత్తు వధించుట. * మ. ఆతఁడుం బోయి నికుంభిలాటవిని కాటానికినీరుఁడై హులేభుక్సన్నిధి ముక్కు పట్టుకొని కూర్చున్నట్టి యయ్యిం ద్రజీ ద్దతిజుం బోర...'</comment>
      <origin>560691</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4669" sha1="cfnn2fntccuxjfgdybyli3x6e61ctlu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;186
రామాభ్యుదయము
లక్ష్మణుఁ డింద్రజిత్తు వధించుట. *
మ. ఆతఁడుం బోయి నికుంభిలాటవిని కాటానికినీరుఁడై
హులేభుక్సన్నిధి ముక్కు పట్టుకొని కూర్చున్నట్టి యయ్యిం ద్రజీ
ద్దతిజుం బోరికిఁ జీరి చంపి మరలెజ్ దేవేంద్రుఁ డుప్పొంగ న
క్కత లెల్ల న్విని పంక్తికంఠుఁ డడలల్కం బెంచె నుద్వేలుఁడై.
* రావణుఁడు మరల యుద్ధమున
కేతెంచుట, 5-
182
183
చ. వెనుక నృపాలురం గపుల వేలము చొచ్చి విధింతు మున్న య
జ్ఞానకజఁ ద్రుంతుఁ గా కదియె చంపి న నేకుల నం చశోకకా
ననమునకై కఠోరగమనంబునఁ బోవ సుపార్శ్వుఁ డాదిగా
ననుఁ గులు మాన్పగా మరలి యాజికి వెల్వడెఁ చెక్కు ఠీవులన్.
తే, వెశలి యసురాధినాథుండు కొడుకుతోన, తెగెనొకో దీనసం బనఁ దేరు డిగ్గి
యెల్ల పరివారమునకుఁ జేయెత్తి మ్రొక్కి, నడుపుఁ డీవేళ యిదె సుండినాకు మీరు,
మ. అనిన వంత్రులు నాప్తులుజ్ దొరలు దేవా ! మ్రాకులజా రాలఁ దేశ
కాండ్ర
నలనడ్డయా నిమిత కాండ్ర
భానుపుత్రాదులతో
వినుమీ చంపక పట్టి తెచ్చి దినము న్నియింటి కామాట పుం
165
బనికిం జొచ్చెద నున్న దాఁక నిదె చెంపల్ వ్రేతు మత్యుద్ధతిన్ .
వ, మీరు తేరెక్కి యిటు విచ్చేసి కనుంగొనుం డనవుడు నుత్సాహంబుతో నతం డట్ల
యాచరించె నద్దానవవీరులును భీకరాకారులై తేరులు వారణంబులు వారువంబులు
ఘోరమృగంబులుం దనకు వాహనంబులు గాఁ గొని నానావిధతూర్యంబులు మ్రో
యఁదలకడచి నడచినం గపిసేనలుం గలియఁబడియె నప్పుడు.
చ. శిలలను గుప్పుచప్పుడును జేతులు హేతులు త్రిప్పుచప్పుడు
దెలుపుడు దెల్పుచప్పుడును దేరులు సూరెల చొప్పుచప్పుడుం
బలములఁ ద్రిప్పుచప్పుడులు బర్వఁగ నజ్జగడంబు మజ్జిగం
బులు వినియెజ్ నిశాచరచమూజితు లైరి ప్లవంగ సైనికుల్.
క. విఱిగినక పులం గనుఁగొని, వెఱనకుఁ డని విల్లు పూని విభుఁ డిది యనికి
దఱి యని గంధర్వాస్త్రం, బఱిముఱి నరిఁబోసి యేసి ననుగులమీఁదన్.
ఏ.ఏసిన వ్యాస్త్రముహిమంబున.
సీ. ముంగల వెనుకవంకం గెలంకుల నిండి, తొడిగినములతోన కడిఁది విండ్లు
తెగలు నిండారంగఁ దిగిచి ప్రత్యాలీఢ, పాదులై తముఁ జుట్టు వాఱు కొనుచు
రాము లనేకు లారణ వీథిఁ దోఁచిన, దితిజవీరులు వారిఁ దేఱిచూడ
నళికిమీఁదులు చూడ నందు నౌదలలకు, విశిఖంబు లనించి విడువఁ జూచు
మో
186
197
188
189&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cfnn2fntccuxjfgdybyli3x6e61ctlu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/190</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214731</id>
    <revision>
      <id>560692</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:22:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అష్టమాశ్వాసము. 187 తే. రాఘవసహస్రములఁ జూచి రాఘవేంద్ర!, కానవే? యంచు అప్పలు గదియమూయ నుల్ల ములలోనఁ బొడక ట్టె భల్ల భరిత, గురుధనుర్భాసి కాకుత్ స్థకోటు లపుడు. 190 క. ముంగల వెనుకఁ గెలంకుల...'</comment>
      <origin>560692</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4651" sha1="dfqzd0ma715j4nvybmxm9yiuwo0ts09" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అష్టమాశ్వాసము.
187
తే. రాఘవసహస్రములఁ జూచి రాఘవేంద్ర!, కానవే? యంచు అప్పలు గదియమూయ
నుల్ల ములలోనఁ బొడక ట్టె భల్ల భరిత, గురుధనుర్భాసి కాకుత్ స్థకోటు లపుడు. 190
క. ముంగల వెనుకఁ గెలంకుల, శుం గనఁబడురాములం గనుంగొన వెఱపై
నింగిఁ గన నందు నెత్తుల, కుం గోలలు వంచు రామకోటులు తోఁచన్.
191
ఎ. ఇక్కరణి రక్కసులం గక్క సవెట్టి యక్కాకుత్ స్థుం డొక్క ఘటికాచతుష్టయం
బున ధనుష్టంకారఘోరంబుగా శరాసారంబు నిగిడించిన.
క. పదివేలు పసిఁడితేరులు, పదునాలుగు వేల్గుణాలు భద్రగజంబుల్
పదు నెనిమిది వేలు, లుదొరల్ పండ్రెండు లక్షలుం బొడియైనన్.
మ. కని పౌలస్త్యుఁడు వాహినీ పతన శోక క్రుద్ధుఁడై హవ్యవా
హనకుండంబులువోలె విప్పుగను డోలాభీలకీలన్ఫులిం
గనికాయంబులు బోరన శతాంగంబుం జొరం దోలి రా
మునికిం దూఱ విభీషణుండు గదచే ముంచె హరుల్' గూలఁగన్.
ప. ఇత్తెఱంగున.
192
193
194
195
196
197
ఆ. తేరు గుంటుపఱిచి దిగ్గన వెనుకకు, దాఁ టె దాఁటు తమ్ము దాయఁ జూచి
దశముఖుండు క్రోధదందహ్యమానమా, నసము వేఁడి వెలికి పిసరఁ బలికె.
మ. తులువా! నన్నెదిరించ వచ్చితివె శత్రుం డేఁడి నీకంటె ? నా
కలమర్మంబులు వీఁటిఁ బుచ్చి తదియుంగా కయ్య రాతి నిం
భిలకుం దోకొని పోయితే కొడుకుఁ జంపింపంగ నవ్వేల్మిలోఁ ?
జల మీడే అనె యెంత చేసితివి ? వంశ ద్రోహి ! ని న్నోర్తునే?.
సీ. అని పల్కి యొకశ క్తిఁ గొని యభిమంత్రించి, వ్రేయ విభీషణు వెనుక కొత్తి
తా దాని కభిముఖుండై దీ ప్తబాణంబు, లేసె సౌమిత్రి యయ్యిషు పరంప
రల లెక్కగొన కక్క రాళశక్తి వెలింగి, గగనభస్మము రేఁగఁ గలయమల యు
పరుషకీలలతోడఁ బఱతెంచి యురమాన, గిర గిరఁ గను గ్రుడ్లు దిరుగ నతఁడు
తే. వ్రాలి మూర్ఛిలె హాహావి రావ మొదవెఁ, గవులలోఁ దమ్ముని యవస్థగనియు విభుఁడు
ధైర్యధుర్యత విలుపూని దాయమీఁద, నడిచి నోనేసి వానిఁ బో నడఁచి వచ్చె. 198
వచ్చి తన చేతివి ల్లటు వైచి నేలఁ, జదికిలంబడి యెండిన పెదవు లంట
తే.
వాడు నాలుకఁ ద్రిప్పుచు వనరు విభుని, జేరి యూరార్పఁ దలఁచి సుషేణుఁ డనియె,
వ. స్వామి! సౌమిత్రి కేమియు భయంబు గారాదు మనకు మారుతి గలండు తేఁగలండు
సూర్యాస్తమయంబు గావచ్చె నింక నోషధులు వెలింగి కనుపట్టు నని పల్కు
ఐల్కులు కడనుండి విని యాంజనేయుండు.
200&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dfqzd0ma715j4nvybmxm9yiuwo0ts09</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/191</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214732</id>
    <revision>
      <id>560693</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:22:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '188 రామాభ్యుదయ ము క. ఇనుఁ డస్తమింపఁ జయ్యనఁ, జని యౌషధనగముఁ దెచ్చి సౌమిత్రి సజీ వుని జేసి కొండ మును పుం, డినచోటని డించి వచ్చె నృపుఁడుకో 'మెచ్చెన్. 201 ఉ. కోమలధాముఁడై పొడుపుఁగొండ కిన...'</comment>
      <origin>560693</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4010" sha1="okdx4cxn1d3muo0ac04hnk1bgdwdg5b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;188
రామాభ్యుదయ ము
క. ఇనుఁ డస్తమింపఁ జయ్యనఁ, జని యౌషధనగముఁ దెచ్చి సౌమిత్రి సజీ
వుని జేసి కొండ మును పుం, డినచోటని డించి వచ్చె నృపుఁడుకో 'మెచ్చెన్. 201
ఉ. కోమలధాముఁడై పొడుపుఁగొండ కినుండు కిరీట మయ్యె ను
శ్రాముఁడు పెట్టి పంచి నరధంబున రాముఁడు దేజరిల్లె సం
గోరి
గ్రామము సన్నహనగర్వముతో ఁ బురి నిర్ణమించె భే
రీము ఖతూర్య ఘోష బధిరీ భవిదాశుఁడు రాక్షసేశుఁడున్.
*** రామ రావణ యుద్ధము.
K.
202
ప, అప్పుడు సంగరదిదృక్షం జనుదెంచి యంబరంబునం బట్టు చాలక తొట్టియున్న కిన్నర
కింపురుష గంధర్వ సిద్ధ విద్యాధర చారణ సుర గరుడ సందోహంబు సన్నాహ
సావాససముత్సాహభిరామభీముం డై రాము నెదుర్కొ నంబోవు రావణుం గలహా
||శనమునికిం గరంబులం జూపి.
భుజంగ ప్రయాతము. త్రిలోకీవనీ సంచరిష్ణుం ద్రికూటా
ద్రిలం కాగుహా కేసరి వీనిఁ జంపక్షా
వెలుంగొందె మున్నీటి వేడెంబులోన
బళీ! రాముఁ డంచుం బ్రభావంబు లెంచున్.
ఉ. ఆదశకంఠుఁడుం దెలివి సంతిట సారథిఁ జూచి కుంభక
ర్ణాదులు దోడులేమి కెటు లయ్యెడునో యనుచింత మానుమీ
యేదొర తోడుపెట్టి యెదురెత్తఁగ నెత్తితి వెండికొండ నా
కీదుర మెంత? నీవెరవు లేమఱ కెక్కు మటంచుఁ జేరిఁగిన్.
చ. మనుకులసార్వభౌమునకు మతిలి చేతులు మోడ్చి దేవి! యి
డ్డనుజునివింటి చేయి బెడిదంబుసుమీ జతనంబు సూ రలం
గనుఁ గొనుమయ్య! వానరులఁ గాల్చుచు వచ్చె శరంబు లొక్కరుం
డన ఎల చెంద అంద పెదు రందఱకు బరు వీతేఁ డాజులన్.
203
204
205
206
తే. పెక్కెడలఁ జూచి యెఱుఁగుడు నిక్క మనిన, నగవు మొలక మొగంబున నిగుడుదేర
మాతలికిఁ బ్రత్యయకరంబు నారినికి దు, రత్యయతరంబుఁగాఁ గారు కారవంబు. 207.
వ. రఘువీరుండు.
5. ఇషుఇర్షద్వీపభద్రం, కమగర్వాగమనమునకుఁ గనలు గదిరి దు
ర్విషహవి నలభీషణ, పృషత్క ముఖములకు సెలవు పెట్టుచు &quot;నేసికొ&quot;.
చ. అవి నిజభాందాహకము లైనదిశాననుఁ తల్లి యగ్గి తూ
పు వెలుఁగఁ జేసెఁ జేసిన నభోసపురు గులలాటదృష్టి అ
€09
209&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>okdx4cxn1d3muo0ac04hnk1bgdwdg5b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/192</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214733</id>
    <revision>
      <id>560694</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:22:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'r. అష్టమాశ్వాసము, ప్ప విఱుగఁ ద్రోచి లేచె నన బాణము మంట మొగుళ్ల ముట్టి గ ర్భవిషము దీర్చి యేర్చి పయి భస్మము రాల్చుచు సేన నంటఁ గజ్. పర్జన్యాస్త్రము ము రాముఁ జేయుటయు బై పైఁ బట్టి మ...'</comment>
      <origin>560694</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4474" sha1="ec9q5vy0bb1xyky2biiq92xx9odq48l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;r.
అష్టమాశ్వాసము,
ప్ప విఱుగఁ ద్రోచి లేచె నన బాణము మంట మొగుళ్ల ముట్టి గ
ర్భవిషము దీర్చి యేర్చి పయి భస్మము రాల్చుచు సేన నంటఁ గజ్.
పర్జన్యాస్త్రము ము రాముఁ జేయుటయు బై పైఁ బట్టి మబ్బుల్ గడు
గర్జిల్లెజ్ దనుజా స్రవహ్ని తటిదం తర్భూతముం జేసి వి
స్ఫూర్జద్భూరిజటున్నటుం గఠినహాసుకో భైరవుంబోలు మే
లార్జించె&quot; బిడుగుల్' పడెజ్ బిదపఁ దోయంబుం బ్రవర్షింపఁగన్.
ఐ. అంత
తే.
189
210
211
212
213
క. కీలిశర మాఱిపోయినఁ, గాలో రగళరము పంక్తికంతుఁడు వఱ పె
వ్యాళమయ మగుచు మినుగై, వ్రాలెజ్ బ్రాణములమీఁద వచ్చే విధికిన్.
మేనుల నెల్ల నిండఁ, దగిలికొని వానరులసోఁక మొగులుఁ దీవె
లమిన సుమేరుశృంగంబు లట్ల యుండి, రేసె సౌపర్ణ బాణంబు రాసుతుండు. 214
ప. అప్పుడు.
క. అట్టియెడ నెన్ని యేనిక్, బుట్టె వెన్ను నిగుణాలు భూమియు నభముకో
ముట్టెక్ దొట్టె గడకు, బట్టె పూత్కారిఘోర ఫణభిృద్ధణమున్.
215
216
217
క. ఒకకడఁ బులుగులదొర యెఱు, పొకకడఁ బెనుపాపనలుపు నొదవిన నుడువీ
థికిఁ బగ లొకకడనుజ్ రే, యొకకడనుంగలసురాద్రి యొరపు లభించెన్.
వ. వెండియుఁ బ్ర చండపక్షవిశేపవాలో దూతవారాకృతి రంగం బగునవ్విహంగపుంగవ
గణంబు తత్ఫణాధరనికరంబుమీఁదం గదిసి అక్కలు విసరిన బొక్కలు దూఱి
పాతాళంబు వట్టి చన నడుచు నెడం జెవరి తేదీయశిరోరత్నంబులు రఘువరునిరుకెలం
కులం దొరుఁగు తనవిభునియ స్త్ర విద్యా పరిపాటికిం గనుచాటు దాఁకకుండ నీరాజనం
బిచ్చి కడలపై చుదీపకళికల పొలుపు దాల్చె నంత.
216
219
క. వలచుట్టి వీడుకొనుచుం, బులుఁగుదొరల్ విభునిఁ బొగడి పోన నసుర గ
ర్జిలి యేసెఁ దామసాస్త్రము, సెల లవిసె ననంగఁ గప్పి చీఁకటు లెసఁగ౯.
సీ. తరుచరుల్ కరగృహీతమహీరుహంబులు, మహియూఁదుకొని యెడల్ మఱచినిలువు
నిదురలతో దూఁగ నెదుటఁ గనుంగొని, రాచూలి సౌరళరంబు వఱపి
యఖిలాంధకారంబు నడఁచి యా శ్రితుల స,మోహబంధంబులు ముగియఁబాసి
వాసరంబు వెలుంగఁ జేసి శూలమున వే, సిని వైం. ప్రశక్తి చేఁ దునిమో నదియు
తే. నిట్లు పోరి రయిరువురు గేరిజయము, నెఱుక కక్క దయ్యాశ్చర్య మేమి చెప్ప ?
విలయవాత్యలఁ దాఁకుచుఁ దలఁకుచుండు, కొండకువోలెఁదేరులు రెండు మెలఁగె.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ec9q5vy0bb1xyky2biiq92xx9odq48l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/193</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214734</id>
    <revision>
      <id>560695</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:23:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '190 రామాభ్యుదయ ము ప. మఱియు నయ్యరదంబులు చలిత కేతనపటాం శుకంబుల పేరం బుట్టి పప్టెంబులు జపిం చియు విటంకఘుటితఘంటానాదవ్యాజంబున వీర వాదంబు లు గుడించియు ఎలభిముఖ విలంబిచామర చ్ఛవిచ...'</comment>
      <origin>560695</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4780" sha1="fktw6a4ngp7o1z2x9ph7bzsoy3nz4zi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;190
రామాభ్యుదయ ము
ప. మఱియు నయ్యరదంబులు చలిత కేతనపటాం శుకంబుల పేరం బుట్టి పప్టెంబులు జపిం
చియు విటంకఘుటితఘంటానాదవ్యాజంబున వీర వాదంబు లు గుడించియు ఎలభిముఖ
విలంబిచామర చ్ఛవిచ్ఛలంబున నట్టహాసంబులు నెఱపియుఁ దూపులు దూఱఁ గాఁడిన
సంగంబులం గలయంగనుపట్టుగరులమిషంబున నుత్సాహపులకాంకురంబులు దాల్చి యు
బశ్చాదాకృష్ణ పురఉ త్సారితిత్వచ్ఛదంబునం తప్పుదాఁటితలపాటు అలసటీ చి కొనియం
నొండొంటితోడం బోరాడుజాడలం జూడ వేడుకలు పుట్టించె నయ్యనిసరింబున.
ఆ. వారి లేటుగాడ వాలము లిల యుచ్చి, చనియుఁ బై నెగసి తునిసిపడియు
నువ్వుగింజ వేయ
యనుం జోటు లేకుండ, మునుగునడఁగ నిండె ముజ్జగములు.
శ్రీ రాముఁడు రావణుం ద్రుంచుట. **
వ. పోరి పోరి యలుక దెచ్చుకొని రఘునాయకుండు రాక్షసరాజు నీక్షించి.
క. పున మిసుతఁ దేరఁ దోడని, యడుగెత్తెద ననుచు నింగి నరుదెంచితి న
పడతి మ్రుచ్చిలి తెచ్చుట, గడదాఁకఁగఁ బిడుగుపడియెఁ గా పై నోరీ!.
వ. అని యదలించి.
ఆ. దేవమునిసరో పదిష్టంబు రవిహృద, యముఁ బఠించి రాముఁ డమర వైరి
222
223
224
225
తలలు దెంచెఁ దెంచె మొలతెంచె మొలతెంచె, డులిచె డులి చెమఱియు మొలిచె మొలిచె
తే. ఆట్టిపోరాటలోపల న సమయము, లేడు గడచెను ముదయంబు లేడుదోఁచె
దాశరథి యంతమీఁద వై ధాత్రీ కరము, విహితమంత్రంబుచే లేపి వింటఁ దొడిగి. 227
శా.మీఁదం జూచి విరోధి నేయుటయు నున్మీలను ఖజ్వాలల
మీఁదుం క్రిందును బోయెఁ బోయెఁ దిసగ న్నిర్మించుసాను గ్రు లెం
దేదేదో పడియె౯ విధాత కనఁగా నిట్లేఁగి తీ ర్పేర్పడం
Tఁ దద్దివ్యశరంబు రావణునివషం బుచ్చి యత్యుద్ధతి.
క. చని నేలఁగాఁడి క్రమ్మఱ, మనుకులమణి దొనకు వచ్చి మఖువాహితుఁడుజ్
దనపాటునఁ దే రొరుగఁగఁ, బెనుగుబ్బలి పడినగతి గుభేలునఁ బడియెజ్.
228
229
230
కె. గతజీవుఁడు వ్రేఁ గనియెడు, కళేయది ముసి యయ్యెఁ బంక్తికంఠునియెడఁ దా
నలేఁడు మును బ్రతికి వేఁగై, బతిమాలిచె జగముఁ జచ్చి భారము వాజ్.
ఆ. ఆతని యూర్పు శాంత మగుటయుఁ జల్లనై, విసరె మారుతములు వెఱపులేక
యతనిముఖవికా సమడఁగఁగా దిశలకుఁ, డేటవచ్చే నినుఁడుఁ దేజరిల్లె.
వ. తక్కిన గ్రహగణంబులు వెలుంగొందె బృందారకులు దుందుభి ధ్వనిపూర్వకంబుగా శ్రీ
రామునిమీఁదం బువ్వుల వానలు గురిసిరి గంధర్వ గానంబులు బయలు వఱని వినిపిచ్చె
నంత,
231
232&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fktw6a4ngp7o1z2x9ph7bzsoy3nz4zi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/194</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214735</id>
    <revision>
      <id>560696</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:23:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '. అష్టమా౪ ్వసము. * మందోగరీవిలాపము. శి* తన ప్రాణ విభుఁడు పోయినపోక మందోద, రీదేవి విని నేలఁ దెళ్ళి సఖులు దెలుపఁగా నొక్కింత దేత్ హా! దశకంఠ!, యని మోముచే మోదుకొనుచు లేచి యవరోధసతులుఁ బ...'</comment>
      <origin>560696</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4538" sha1="awymtswx26scbws33ww47v2lwbno91g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;.
అష్టమా౪ ్వసము.
* మందోగరీవిలాపము. శి*
తన ప్రాణ విభుఁడు పోయినపోక మందోద, రీదేవి విని నేలఁ దెళ్ళి సఖులు
దెలుపఁగా నొక్కింత దేత్ హా! దశకంఠ!, యని మోముచే మోదుకొనుచు లేచి
యవరోధసతులుఁ బౌర వినీల వేణులు, వెంట నంటఁగ వీడు వెడలివచ్చి
191
కటిబంటి నెత్తురు కాలువల్ విలువలు, దడియ నేడ్చుచుఁ జొచ్చి దాఁటి దాఁటి
కొడుకుఁగుఱ్ఱలపీనుఁగుల్ కుంభకర్లు, మొండెమును బంధుతముఖండములును బడిన
పోలికలనిలోన మూర్ఛలు వోవుకొనుచు, వచ్చి నిజనాధుపై వ్రాలి వనరి చనియె. 233
విభీషణుండును రామచంద్రు నియనుజ్ఞం జని తన యన్నలకుం జాల నగచి తదీయతనయు
లకుం బలవించి యందఱకు నుచితవిధినగ్ని సంస్కా రాదు లాచరించి యరుదెంచె నంత.
* విభీషణుని లం కాపట్టాభిషేకము. *
. ఆమ్రేడితకరుణారస, కభ్రమనోవాకి యావకాశుఁడు లంకా
సామ్రాజ్య మొసఁగె రఘుపతి, నమ్రుశకు విభీషణునకు నయగుణనిధికి౯.
{సీతారాములు పుష్ప కారుకు లై యందఱితో
నయోధ్య కేతెంచుట.
}.
సౌదచొచ్చి మైఁ జల్ల సదను దెచ్చిన సీతఁ, గెంగేలఁ దాపమాఱంగ వంటి
పొగడ వచ్చిన వేలుపులదీవనల హత, ప్లనగుల బ్రతికించి పొఁజుచేసి
త్రిదివాసతీర్ణుఁ దండ్రి భజించి లెక్క ద,ప్పము భవత్కృప నందుఁ బలికి యనిచి
చండభాను జవిభీషణులతో దేవితో, సౌమిత్రి
తోడఁ బుష్పకము నెక్కి
కే. తేరు దేవేంద్రునకు నిచ్చి తిరుగఁ బనిచి, జనకజకు లంకలో వింత లునికి చూపి
పైఁజనుచు సేతుగచన లుపశ్యసించి, గగనయానంబు కిష్కింధకడను నిలిపె.
*. నిలిపిళఫలాదివర్యము, లులు పొవట్టించె నినజుఁ డొడయని కవ్విం
235
236
238
దుల వెనుకఁ గపుల సకుటుం, బులఁగా నెక్కించుకొనియెఁ బుష్క క మతఁడు 237
వ. అనంతరంబ యచ్చోటువాని చరువో మనుతిలకుండు జనకజం గనుంగొని.
సీ. హనుమదాలో చనాపని పంప యిది సుమీ, యదినువి శబరిఁ గన్నట్టిపట్టు
ప్రతిబంధక కబంధమృతి దేశ మిది సుమీ, యదిసుమీ ఖరదూషణాజిధరణి
గోదావరియగస్త్యమేదిని యిది సుమీ, యదిసుమీ మాయలే డడఁగుచోటు
బుధనిరోధివిరాధనధభూమి యిదిసుమీ, యదిసుమీ ప్రథమోటజాజిరంబు
తే. చెలుప! కనుగొంటివే? యంచుఁ జిత్రకూట, మనకు డిగ్గి భరద్వాజమునివనంబు
కడ విమానావతరణంబు నడపి యమ్మ, హర్షి భజియించి యాతిథ్య మపుడు గాంచి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>awymtswx26scbws33ww47v2lwbno91g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/195</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214736</id>
    <revision>
      <id>560697</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '192 రామాభ్యుదయ ము 240 241 ప. అందు నొక్క యెక విశ్రమించి హనుమంతుని భరతుకడకు నిజాగమనవార్త వినిపిం చంబంచిన నతండును నంది గ్రామంబునకుం బోయి శ్రీరామపాదు కారాధనతత్పరుం డైన యారాజన్యఋషి...'</comment>
      <origin>560697</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4980" sha1="9hi4btme46femli71lp63oc7syaquf6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;192
రామాభ్యుదయ ము
240
241
ప. అందు నొక్క యెక విశ్రమించి హనుమంతుని భరతుకడకు నిజాగమనవార్త వినిపిం
చంబంచిన నతండును నంది గ్రామంబునకుం బోయి శ్రీరామపాదు కారాధనతత్పరుం
డైన యారాజన్యఋషికి నానతుండై తన్నుందాను దెచ్చినవార్తయు నిఱింగించిన
నాలింగనం బాచరించి యాక్షణంజ యయోధ్యకు శత్రుఘ్ను ననిచిన నరెండు చని
హజాసంబు- నుండి మంత్రులం బిలిచి రాజు నిచ్చెం బురంబు శృంగారింపం బరిచార
కులం బనిచి మీరును దైవంబులై రెండు లెండు పొం డెదురుకొనంబోవలయు ననిన
విని వారునుం బరమానంద ధరితులై యట్లన యాచరించి తప్పుడు.
క. బంగారుమిసిమి గులికెడు, చుంగులకుగుజులును మా పసురభులు సౌధా
లిం గడచె రాజధానిగా, శృంగారము సకల వృగ్వశీకృతిఁ బొలిచెన్.
మ. పయనం బై చతురంగ సేవ లెదుటం బన్నం బ్రధానుల్ జగి
జ్జయలాభం బొడఁగూడె నేఁ డని మహోత్సాహంబునం దేరు లె
క్కి యనేకంబులు తూర్యముల్ దిశల అంకెల్ వ్రేయఁ జేయజ్ సమ
రయశుల్ ఇచ్చిరి కొంచుఁ బట్టపుఁగరికా రాజెక్కు సామ్రాణులకా.
సీ. శత్రుఘ్నుఁడపుడు కౌసల్యాది జనయిత్రు లను దెచ్చెఁ బసిఁడిపాలకులలోని
వారిఁ దోకొకొని పన్ని నచ్చినమంత్రులు, వివిధ సేనలు గొల్వ వెంటఁ గవిలి
సాకేత మంతయుఁ జనుదేరఁగఁ బరాశ, రమునీంద్రుతాతఁ బురస్కరించి
కొనుడు నందిగ్రామమునఁ జేరుచో భర, ద్వాజు వీడ్కొని రఘుబరుఁడు వచ్చి
తే. భూమిజయు లక్ష్మణుఁడుఁ దానుఁ బుష్పకంబు, నచట డిగ్గి నిజాం ఘ్రుపద్మానకులను
భరతశత్రుఘ్నులఁ బ్రసన్నకరుణఁ జూచి, వెంకగురునకు మ్రొక్కి దీవెనలు గాంచి.
క. కౌసల్యం గైక సుమి, శ్రాసాధ్విఁ బ్రణామముల పరంపర లెసఁగం
సేవించి దాశీ, ర్వాసితముని జయజయేతివచన ప్రియు లై.
* శ్రీరాముల పట్టాభిషేకము. *
వ. సంతసంబునం బొదలిరి తదనంతరంబు.
242
244
245
సీ. గురుజనానుమతీ రఘు స్వామి లక్ష్మణ, భరతుల కభినవాభ్యంగ విధులు
సాగించి మంగళస్నాన క్రియానంత, రమున శత్రుఘ్నుండు విమలవాసన
గంధమాల్యామూల్యకమనీయభూషణ, ప్రతితి నన్నల నలంకృతులఁజేసి
కూర్తికోడలిఁదోడికోడండ్రతోఁ గూడి, యెడలోమి కౌసల్య యుపచరించే
తే. రాముఁడు తలంచినప్పుడు రమ్మటంచుఁ, బలికి ధనదునికడకుఁ బుష్పకము ననిచి
యిననుత విభీషణాంగదహనుమదాదులకు నలంకార వాహనాదికము లొసఁగి. 246.
క. తారాదిసతులకును మణి, హారాది విభూషణము అమ్మలచేఁ బే
ర్వేరు వరుస నిప్పించియుఁ, బౌరుల హితమంత్రులం గృపం గనుఁ గొనియు. 247&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9hi4btme46femli71lp63oc7syaquf6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:రామాభ్యుదయము.djvu/196</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214737</id>
    <revision>
      <id>560698</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:23:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అష్టమాశ్వాసము. శా. శ్రీ మన్మంగళ పైభవంబులఁ బ్రవేశించెం బురంబు మునుల్ ప్రామిక్కుల్ పఠియింపఁ గాఁ గ్రమమున భద్రాసనం చెక్కి మీ శ్రీ మిరాజ్యము లేలుఁ డం చనిదె సుగ్రీవాదులం బెంపు...'</comment>
      <origin>560698</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3090" sha1="mxqz7pzouz5tuo4au7dz2cijtqn54d9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అష్టమాశ్వాసము.
శా. శ్రీ మన్మంగళ
పైభవంబులఁ బ్రవేశించెం బురంబు మునుల్
ప్రామిక్కుల్ పఠియింపఁ గాఁ గ్రమమున భద్రాసనం చెక్కి మీ
శ్రీ మిరాజ్యము లేలుఁ డం చనిదె సుగ్రీవాదులం బెంపుమై
సౌముఖ్యంబునఁ బ్రోచు చుండె రఘువంశస్వామి లోకంబుల,
* ఆశ్వాసాంతము. st
కా. భూపాలా గ్రణీ! సత్యసంధ! కలశాంభోరాశి గాంభీర్య! యో
పంచాస్త్ర ! కృపానిధీ ! యుభయసంశ శ్రేష్ఠ సాహిత్యగో
ష్ఠీపాండిత్యధురీణ! నిత్య జయలక్ష్మీవైభవా ! దానవి
ద్యాపారీణ ! భుజాబలార్జి తసను సప్రాజ్యరాజ్యోదయా !
ఉత్సాహ. ఆర్యవర్య! పూజ్యధీతాభి భూతనిర్జరా
హార్య ! శౌర్యరాశి ! భూసురాశ్రీ తాన నైకతా
త్పర్య! పర్యటద్యశోవితాన వైరిభూఐరా
వార్య కార్య వేది ! సూర్యవంశ వార్ధి కొస్తుభా !
క. గండరగండ ! హరిద్వే, దండకులాచలకిటీం ద్రచర్వీకర రా
డ్డండనపాండిత్యసము, దండమహీమండలా స్పదభుజావండా !
198
248
249
250
251
గద్యము. ఇది శ్రీమకొంటిమెట్టరఘువీర తకనిర్మాణకర్మక జగ దేశ ఖ్యాతిధుర్యా య్యలరాజు
తిప్పయమనీషి, పర్వతాభిధాన సౌభ్రాక్క యార్యపుత్ర పరిశీలితసమిద్ధ రామానుజనుతి సిద్ధాంత
మర్మ ముమ్మడి సరదాచార్య కటాక్ష వీక్షా పాత్ర
హృదయపదాధిష్ఠిత శ్రీ రామభద్ర
రామభద్ర కవి ప్రణీతం
జైనరామాభ్యుదయమహా ప్రబంధంబునందు సర్వంబును
ఆష్టమాశ్వాసము.
రామాభ్యుదయము సంపూర్ణము.
చెన్నపురి : వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్
వారి
ఆదిసరస్వతీ
నిలయము ద్రాక్షరశాలయందు
ముద్రితము.—1917.
25&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mxqz7pzouz5tuo4au7dz2cijtqn54d9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf/324</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214738</id>
    <revision>
      <id>560702</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:32:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560702</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3189" sha1="0bah607wu7u5icv57vdgvnll0net33e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|318|శాస్త్రవిషయములు|}}&lt;/noinclude&gt;జెందునుః చూడుడు. నాకునెదుట నొక మామిడిచెట్టు కనఁబడు చున్నది. దానిపటము వ్రాయుమని చిత్రకారుని నడిగితిని. కాని వీరి సిద్ధాంతము ననుసరించి యది చిత్రాకారునకు చెట్టుగాఁగనఁబడక గుట్టఁగా గానఁబడవచ్చును. ఆతఁడు గుట్టపటము వ్రాసితెచ్చును. ఇట్లు చిత్రకళ లోపించుటయే గాక సకల ప్రపంచవ్యవహారమును ఆగిపోవును. నాకు గుట్టగ నున్నది యింకొకనికి బట్టగను; మఱియొకనికి నిల్లుగనున్నది నాకు నడవిగను గాన్పించిన వ్యవహార మెట్లు సాగగలదు? భిన్నమానవులకు వస్తువు లింతభేదముగ గానరావు. కొంచెము భేద ముండును; చెట్టు గుట్టగఁ గానరాదు; అందఱికిఁ జెట్టుగనె కనిపించును. &lt;ref&gt;అందఱకుఁ చెట్టుగనె కనఁబడునని యొప్పుకొనిన తోడనె వృక్షత్వ విశిష్టరూపము వృక్షగతమే, ద్రష్టగతము కాదని స్పష్టపడి వీరి వాద మెగిరిపోవునని మాత్రము చదువరులు మరువఁ గూడదు.&lt;/ref&gt;కాని ఒకనికి నొక సౌందర్యముతోను, ఇంకొకనికి నింకొక సౌందర్యముతోను కానవచ్చును అని వీరు బదులు చెప్పవచ్చును. ఈ భేదిముకూడఁ జిత్రవిద్య యందు నొప్పుకొనుటకు వీలులేదు. ఏల? మామిడిచెట్టులో నాకు గానఁబడని చక్కఁదనము చిత్రకారునకుఁ గనఁబడిన దనుకొనుఁడు. అది యాతఁడు, చిత్రమునఁజూపును. కాని యీ పటముగూడఁ జెట్టువలెనే భౌతికరూప విశిష్టవస్తువు గనుక, అందఱకు నొక్క రీతిగా నెట్లు కానవచ్చును? కావునఁ జిత్రకారుఁ డెట్లది కనఁబడవలయునని వ్రాసెనో యట్లే అందఱకుఁ గానవచ్చుచున్న - నమ్మక మేది? పరమేశ్వరుఁడు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0bah607wu7u5icv57vdgvnll0net33e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf/325</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214739</id>
    <revision>
      <id>560704</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:42:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560704</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3978" sha1="gopwq75e0wv1vdkrwcvtzeq0h6zy0js" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||లలితకళలు|319}}&lt;/noinclude&gt;సృష్టించిన వృక్షమే యందఱకు నొకవిధముగఁ గానఁబడునప్పుడు, మానవుఁడు వ్రాసినరూప మొక్కవిధముగాఁ గానవచ్చునా? చిత్రకారుని యుద్దేశ్యము వ్యర్థమగును. కావున 'నాకొక చెట్టు, నీకొకచెట్టు అనినవాదము' చిత్రవిద్యలోఁ బనికిరాదు. ఒకే రూప మొకవిథముగనె యందఱకుఁ దోఁచుననినఁగాని చిత్రవద్య సాగనే సాగదు.

ఒకే వస్తువువలనఁ జిత్తవృత్తులను బట్టి యొకప్పుడు సంతోషమును, ఒకప్పుడు విషాదమును, ఒకప్పు డసూయయుఁ గల్గుట కలదు. కాని యా వికారములన్నియు నొక్క వస్తువువలననే కల్గినవన్నమాట మాత్రము మరువరాదు. ఈభిన్న వికారములు వస్తువు మారుటవలనఁ గల్గినవి. మనస్సు ననుసరించి వస్తువులయెడ వేఱువేఱు భావము లుద్భవించుననుట వేఱు. ఇంతియకాదు. రూపమొక్కటి యనిన నిశ్చయబుద్ధి కలదు గనుకనే భావాదికములు మారుటకుఁ గారణమగుచున్నది; ఎట్లన, ఒకపురుషునితో నాకు మైత్రియున్న కాలమున నాతనిపటముఁ జూచిన నానందము కలుగుచున్నది; ఆతనితో వైరమువచ్చినతరువాత నాపటమే కోపమును కలిగించుచున్నది. ఏల? ఆ పురుషుని పటమె యని నేను నిశ్చయభావము కలవాఁడను గనుక. అది మరియొకపురుషుని పటమువలెఁ గానవచ్చినయెడఁ గోప మేల వచ్చును?

{{c|ఆర్యచిత్ర కళాసంప్రదాయము : రూపానుకరణము}}

పైని ఖండింపఁబడిన యూహలన్నియుఁ గ్రొత్తగాఁ బశ్చిమదేశమునఁ బుట్టినవి. ఆధునికులయిన కొందఱు చిత్రకారులపక్ష మవలంబించి, వారిపటములను ఇతరు లాక్షేపింపగా వారిని భూషించుటకునై రస్కిన్ అనువాఁ డీసంప్రదాయమును మొదటఁ బుట్టించెను. ఆధునిక చిత్రవిద్యను గుఱించి యీ పండిత రసికవర్యుఁడు పెక్కు గ్రంథరాజములను వ్రాసి, చిత్రకారులు కెన్నియో నూతన మార్గములను జూపెను. ఈతని గ్రంథములను, ఈతని సంప్రదాయము వారు వ్రాసిన గ్రంథములను, చిత్రకళ నభ్యసించువారును, చిత్రకళల గుణావ గుణములను జర్చింపఁగోరు రసికులును తప్పక చదువ వలసినదే. అందు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gopwq75e0wv1vdkrwcvtzeq0h6zy0js</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/82</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214740</id>
    <revision>
      <id>560705</id>
      <timestamp>2026-06-20T13:45:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560705</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4863" sha1="o3l01vtf4r9saz40ue5p93kzajjw0b3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;మీరు పాపాత్ములగుట మయూరుజొచ్చి, రాగ జనులకు శిలపెట్లు ప్రాస్తమయ్యె.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;కావున.&lt;/poem&gt;|ref=139}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పనియేమి యిచట మీకుౝ, మరుజాధములార యింక మసలితిరేనిౝ
దనుజశిఖామణి మిమ్మౝ, దునుమాడుట నిశ్చయంబు దుర్మతులారా.&lt;/poem&gt;|ref=140}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని శినిపౌత్రుఁడు పల్కిన, విని యొడొరుమోము లట్టి వీక్ష్మింపుచు న
జ్జననాథులు తమకాంతలఁ, గనుసైఁగలఁ బిల్చుకొనుచుఁ గదలెడువేళన్.&lt;/poem&gt;|ref=141}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;కురుపతి మోము పంచుకొని కుందిన డెందముతోడ ద్వారకా
పురిపొలిమేరయు న్గడచిపోయెడురాజును జూచి తమ్ములుౝ
తరుణులు పుత్రమిత్రులును దక్కినభూపతు లెల్ల భీతులై
కరిపురిత్రోవఁ బట్టుకొని గ్రక్కున నేగిరి యేమిచెప్పుదున్.&lt;/poem&gt;|ref=142}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=143}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;అంతిపురాంగనల్ పలికి కార సుభద్ర యొనర్చుపుణ్యముౝ
ఎంతనిచెప్పవచ్చు సుతు లింతపరాక్రము లాజ్ఞ మీరకౝ
ఇంతటికార్యము న్సలిపి రిట్టితనూజులు లేనిమాకు నీ
దంతిరథాశ్వసై న్యధనధాన్యవిశేషము లేల కొల్పనే?&lt;/poem&gt;|ref=144}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియు నిట్లని రర్జునుం డరణ్యంబున ముక్కంటితో నెక్కటిఁ బోరి పాశు
పతాస్త్రంబుఁ గొని కాలకేయాదినివాతకవచుల పాకశాసను చేత దివ్యాస్త్ర
లాభంబు నొందినట్టిబీభత్సునకుఁ బత్ని యగుటంజేసి వీరపత్నియు, కంస నరకాసుర
బాణాసురమర్దనుఁ డగురథాంగపాణితోఁబుట్టు వగుటంజేసి వీరసోదరియు, అభి
మన్యు ఘటోత్కచులకు మాత యగుటంజేసి వీరమాతయుఁ గావున సుభద్రపురా
కృతపుణ్యఫలం బెంతయని గణుతింతు మని కౌరనాంగన లొకరితో నొకరు భాషిం
చుచుం జనుచున్నసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=145}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;భూసురుల్ గుంపులై పురిఁ బాసి పోవుచు నెక్కడిపెండ్లి వీఁ డేటిరాజు
క్షాత్రంబు వర్ణించి సమరంబు సేయక యొక్కరక్కసునకై యోడి పారె
వీనిసంభావన వీసమైనను లేదు సూపాన్న మెట్టిదో చూడలేదు
ఆజ్యభక్ష్యంబులు పూజ్యమైపోయెను ఱాలదెబ్బలు చాల లభ్యమాయె&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;రాజరా జను పేరు యీరాజు కేల, ప్రథన మెందుకుఁ గరులేల రథములేల
సాధనములేల హరులేల సైన్యమేల, యేల నిర్భాగ్యునకు రాజ్య మేల యేల.&lt;/poem&gt;|ref=146}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అనినకొండఱువిప్రు లనురచే నీరాత్రి చావకుండిన మేలు చాలు చాలు
గుండ్లుదెబ్బలె కదా పెండ్లిసంభావన పదమని చెప్పుచుఁ బరువు లిడఁగ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o3l01vtf4r9saz40ue5p93kzajjw0b3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560724</id>
      <parentid>560705</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T20:10:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560724</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4884" sha1="tj97ctlml5cj8mlgngpmtxd27aa4m90" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;మీరు పాపాత్ములగుట మాయూరు జొచ్చి, రాగ జనులకు శిలపెట్లు ప్రాప్తమయ్యె.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;కావున.&lt;/poem&gt;|ref=139}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పని యేమి యిచట మీకుౝ, మనుజాధములార యింక మసలితిరేనిౝ
దనుజశిఖామణి మిమ్మౝ, దునుమాడుట నిశ్చయంబు దుర్మతులారా.&lt;/poem&gt;|ref=140}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని శినిపౌత్రుఁడు పల్కిన, విని యొండొరుమోము లట్టె వీక్షింపుచు న
జ్జననాథులు తమకాంతలఁ, గనుసైఁగలఁ బిల్చుకొనుచుఁ గదలెడువేళన్.&lt;/poem&gt;|ref=141}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;కురుపతి మోము పంచుకొని కుందినడెందముతోడ ద్వారకా
పురిపొలిమేరయు న్గడచిపోయెడురాజును జూచి తమ్ములుౝ
తరుణులు పుత్త్రమిత్రులును దక్కినభూపతు లెల్ల భీతులై
కరిపురిత్రోవఁ బట్టుకొని గ్రక్కున నేగిరి యేమి చెప్పుదున్.&lt;/poem&gt;|ref=142}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=143}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;అంతిపురాంగనల్ పలికి రౌర సుభద్ర యొనర్చుపుణ్యముౝ
ఎంతని చెప్పవచ్చు సుతు లింతపరాక్రము లాజ్ఞ మీరకౝ
ఇంతటికార్యము న్సలిపి రిట్టితనూజులు లేనిమాకు నీ
దంతిరథాశ్వసైన్యధనధాన్యవిశేషము లేల కాల్పనే?&lt;/poem&gt;|ref=144}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియు నిట్లని రర్జునుం డరణ్యంబున ముక్కంటితో నెక్కటిఁ బోరి పాశు
పతాస్త్రంబుఁ గొని కాలకేయాదినివాతకవచుల పాకశాసనుచేత దివ్యాస్త్ర
లాభంబు నొందినట్టిబీభత్సునకుఁ బత్ని యగుటంజేసి వీరపత్నియు, కంసనరకాసుర
బాణాసురమర్దనుఁ డగురథాంగపాణితోఁబుట్టు వగుటంజేసి వీరసోదరియు, అభి
మన్యు ఘటోత్కచులకు మాత యగుటంజేసి వీరమాతయుఁ గావున సుభద్రపురా
కృతపుణ్యఫలం బెంతయని గణుతింతు మని కౌరనాంగన లొకరితో నొకరు భాషిం
చుచుం జనుచున్నసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=145}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;భూసురుల్ గుంపులై పురిఁ బాసి పోవుచు నెక్కడిపెండ్లి వీఁ డేటిరాజు
క్షాత్రంబు వర్జించి సమరంబు సేయక యొక్కరక్కసునకై యోడి పారె
వీనిసంభావన వీసమైనను లేదు సూపాన్న మెట్టిదో చూడలేదు
ఆజ్యభక్ష్యంబులు పూజ్యమైపోయెను ఱాలదెబ్బలు చాల లభ్యమాయె&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;రాజరా జను పేరు యీరాజు కేల, ప్రథన మెందుకుఁ గరులేల రథములేల
సాధనములేల హరులేల సైన్యమేల, యేల నిర్భాగ్యునకు రాజ్య మేల యేల.&lt;/poem&gt;|ref=146}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అనినకొందఱువిప్రు లసురచే నీరాత్రి చావకుండిన మేలు చాలు చాలు
గుండ్లుదెబ్బలె కదా పెండ్లిసంభావన పదమని చెప్పుచుఁ బరువు లిడఁగ&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tj97ctlml5cj8mlgngpmtxd27aa4m90</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/83</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214741</id>
    <revision>
      <id>560707</id>
      <timestamp>2026-06-20T14:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560707</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5650" sha1="92fmsnt74oiwsdqea295h64gv0tiqqj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;వారాంగనామణు ల్వగచుచు గుమిగూడి దిక్కుమాలిన పెండ్లి దీర్పరాఁగ
ముక్కుకోఁతలు గల్గె నక్కరో యింకేమి గతి యంచుఁ జింతించుకమలముఖులఁ&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;జూచి యొకబోటి పలికె నోసుందరాంగి, తాళగాఁ ఢీల్లె సుతికాఁడు ధరణిఁగూలె
వరుస మద్దెలవాయించువాఁడు చచ్చె, సామజముచేతఁ బులిచేతఁ బాముచేత.&lt;/poem&gt;|ref=147}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని యిట్లు వారవనితలు, దనుజేంద్రు నిభీతిఁ దవిలి తత్తరపడుచుౝ
మును వచ్చినమార్గంబునః, జని రందఱు గుంపులగుచు జగతీనాథా.&lt;/poem&gt;|ref=148}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇవ్విధంబునఁ గౌరవసైన్యంబునం గలజనంబులు శార్దూలంబు బారిం బడి వెడలుధేను
వులమాడ్కి కంఠీరవంబులం గని బెగడుగజంబుపగిది వృకంబులం గనిసయజం
బులరీతి పలాయనం బగుట వీక్షించి భీష్మ ద్రోణుల వాక్యంబు లుగడించి దీనాననుం
డై చింతించుచున్న సుయోధనుం జూచి రాధేయుం డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=149}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;మనుజాశనుఁడు పెక్కుమాయలు గల్పించి వారిదంబున డాఁగి వైరులకును
ఆంగంబుఁ జూపక దొంగపో రొనరించుకతమున జీవించెఁ గాక యెదుట
నిలిచి కయ్యముసేయ నిమిషమా త్రంబులోఁ బంపుదు సంయమిపట్టణమున
కదిగాక హరి పక్షపాతి యైనందున వానిపోకలు చెల్లె మానవేంద్ర&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;మనకుఁ గౌంతేయులకు యుద్ధ మెనసినపుడు, పసిఁడివరయందుఁ జేర్చిన పాముతూపుఁ
బెఱికి పార్థునిఁ దక్కిసధరణిపతుల, క్షణములోపలఁ బరిమార్చి ఋణముదీర్తు.&lt;/poem&gt;|ref=150}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆదియఁనుంగాక.&lt;/poem&gt;|ref=151}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఇంద్రజునికొడుకు కొసఁగిన, చంద్రానన తగదు మనకు సరిపోల్చఁగ రా
జేంద్ర మనలక్ష్మీణంనకును, సాంద్రముగాఁ గలరు చెలులు జగ తీస్థలిలోన్.&lt;/poem&gt;|ref=152}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అనినఁ గృపాచార్యుండు కర్ణునితో నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=153}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;భీమపుత్రుని చేతి పెట్టు కోర్వఁగ లేక పిఱికియై చనుదెంచి బిరుదుమాడ్కి
రజ్జుకూఁతలు గూసి రారాజునకు లేనియాశఁ గల్పించెద వంతెకాక
ఫాలనేత్రునితోడ బవరం బొనర్చినఁ బార్థు బారిని బడి బ్రతుకవళమె
ఆకిరీటికి నీకు నజగ జంబుల వలె నమరంగఁ దార్క్షకాకములపగిదిం&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;దారతమ్యంబు లెఱుఁగక తప్పుకూఁత, లేలఁ గూసెద వినువారి కింపుగావు
వడముడియుఁ బార్డు లేకమై వెడలినపుడు, వాసవునకైన శక్యమే వారి గెలువ.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనిన విని కర్ణుఁ డిట్లనుఁ, బనికిం గొరగానియిట్టి పల్కులు పలుకౝ
వినువారలెల్ల నవ్వరె, మనుజాధమ నీకుఁ దగదు మఱిమఱి పలుకన్.&lt;/poem&gt;|ref=155}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;జీవన మొనఁ గెడురాజును, దైపముగా హృదయమందుఁ దలఁపక నిరతం
భీవిధమున దూషింపుచుఁ, గావరమున శత్రుఁ బొగడుకపట్టాత్ములకున్.&lt;/poem&gt;|ref=156}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;కృతఘ్ను లకునామంబు గలుగు నని రారాజుం జూచి కానీ ముం డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=157}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>92fmsnt74oiwsdqea295h64gv0tiqqj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560725</id>
      <parentid>560707</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T21:17:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560725</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5666" sha1="07av4346k58piijyxkb804ao6rxk4hh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;వారాంగనామణు ల్వగచుచు గుమిగూడి దిక్కుమాలిన పెండ్లి దీర్పరాఁగ
ముక్కుకోఁతలు గల్గె నక్కరో యింకేమి గతి యంచుఁ జింతించుకమలముఖులఁ&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;జూచి యొకబోటి పలికె నోసుందరాంగి, తాళగాఁ డీల్గె సుతికాఁడు ధరణిఁగూలె
వరుస మద్దెలవాయించువాఁడు చచ్చె, సామజముచేతఁ బులిచేతఁ బాముచేత.&lt;/poem&gt;|ref=147}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని యిట్లు వారవనితలు, దనుజేంద్రునిభీతిఁ దవిలి తత్తరపడుచుౝ
మును వచ్చినమార్గంబునఁ, జని రందఱు గుంపులగుచు జగతీనాథా.&lt;/poem&gt;|ref=148}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇవ్విధంబునఁ గౌరవసైన్యంబునం గలజనంబులు శార్దూలంబు బారిం బడి వెడలుధేను
వులమాడ్కి కంఠీరవంబులం గని బెగడుగజంబుపగిది వృకంబులం గనినయజం
బులరీతి పలాయనం బగుట వీక్షించి భీష్మద్రోణుల వాక్యంబు లుగ్గడించి దీనాననుం
డై చింతించుచున్న సుయోధనుం జూచి రాధేయుం డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=149}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;మనుజాశనుఁడు పెక్కుమాయలు గల్పించి వారిదంబున డాఁగి వైరులకును
ఆంగంబుఁ జూపక దొంగపో రొనరించుకతమున జీవించెఁ గాక యెదుట
నిలిచి కయ్యము సేయ నిమిషమాత్రంబులోఁ బంపుదు సంయమిపట్టణమున
కదిగాక హరి పక్షపాతి యైనందున వానిపోకలు చెల్లె మానవేంద్ర&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;మనకుఁ గౌంతేయులకు యుద్ధ మెనసినపుడు, పసిఁడివరయందుఁ జేర్చిన పాముతూపుఁ
బెఱికి పార్థునిఁ దక్కినధరణిపతుల, క్షణములోపలఁ బరిమార్చి ఋణము దీర్తు.&lt;/poem&gt;|ref=150}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అదియఁనుంగాక.&lt;/poem&gt;|ref=151}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఇంద్రజునికొడుకు కొసఁగిన, చంద్రానన తగదు మనకు సరిపోల్చఁగ రా
జేంద్ర మనలక్ష్మణునకును, సాంద్రముగాఁ గలరు చెలులు జగతీస్థలిలోన్.&lt;/poem&gt;|ref=152}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అనినఁ గృపాచార్యుండు కర్ణునితో నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=153}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;భీమపుత్రుని చేతిపెట్టు కోర్వఁగ లేక పిఱికియై చనుదెంచి బిరుదుమాడ్కి
రజ్జుకూఁతలు గూసి రారాజునకు లేనియాశఁ గల్పించెద వంతెకాక
ఫాలనేత్రునితోడ బవరం బొనర్చినఁ బార్థుబారిని బడి బ్రతుకవశమె
ఆకిరీటికి నీకు నజగజంబుల వలె నమరంగఁ దార్క్షకాకములపగిదిఁ&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;దారతమ్యంబు లెఱుఁగక తప్పుకూఁత, లేలఁ గూసెద వినువారి కింపుగావు
వడముడియుఁ బార్డు లేకమై వెడలినపుడు, వాసవునకైన శక్యమే వారి గెలువ.&lt;/poem&gt;|ref=154}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనిన విని కర్ణుఁ డిట్లనుఁ, బనికిం గొరగానియిట్టి పల్కులు పలుకౝ
వినువారలెల్ల నవ్వరె, మనుజాధమ నీకుఁ దగదు మఱిమఱి పలుకన్.&lt;/poem&gt;|ref=155}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;జీవన మొనఁ గెడురాజును, దైవముగా హృదయమందుఁ దలఁపక నిరతం
భీవిధమున దూషింపుచుఁ, గావరమున శత్రుఁ బొగడుకపట్టాత్ములకున్.&lt;/poem&gt;|ref=156}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;కృతఘ్ను లకునామంబు గలుగు నని రారాజుం జూచి కానీనుం డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=157}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>07av4346k58piijyxkb804ao6rxk4hh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/84</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214742</id>
    <revision>
      <id>560710</id>
      <timestamp>2026-06-20T14:17:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560710</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5103" sha1="t4xxsgctp0nz9ibcmofhal3dgc0tzzr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనిమొనఁ గార్ముక మెక్కిడి, ఘనశరములు నారిఁ దొడిగి కొంతేయులతో
నని చేసినపుడు నన్నుం, గనుఁగొను మిపు డేలచెప్పఁ గౌరవనాథా.&lt;/poem&gt;|ref=158}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఆన విని కురుపతి కర్ణునిఁ, దనతముల సుతుల హితులఁ దద్దయుఁ బ్రీతిౝ
గనుఁగొని కుశలం బడుగుచుఁ, జని తనపురిఁ జొచ్చె రాజు సందడిగొనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=159}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇవ్విధంబున.&lt;/poem&gt;|ref=160}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ద్వారకఁ బాసి కౌరవులు తల్లి నఁ జూచి ఘటోత్కచుండు కం
సారికి సీరికి స్వరుస సాఁగిలి మ్రొక్కి మహాత్త్ములార మీ
కూరిమి నాపయి న్నిలిపి కోరినకోరి కెఁ దీర్చి బ్రోవుఁ డీ
సారికిఁ బోయివత్తు నని చయ్యనఁ దద్వనసీమ కేఁగినన్.&lt;/poem&gt;|ref=161}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=162}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఱెక్కలు విదలిచి యీకలు, ముక్కునఁ జక్కంగ దీడి ముదమున మోము
ల్నిక్కించి మిన్నుఁ జూచుచుఁ గొక్కొరొకో యనుచుఁ గోళ్లు గూసె స్వరుసౝ.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;తదనంతరంబ.&lt;/poem&gt;|ref=164}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ప్రాగ్పిశాంగన తాల్చు బహురత్నభరితమా పదియాఱునన్నెలపదక మనఁగ
దినవిటుం డనువాఁడు దిక్కాంతకును బంపు మణిగణద్యుతుల రాకిణి యనంగఁ
గరిమొ రాలింపుచుఁ గ్రక్కున మకరిపై సారసాక్షుఁడు పంపుచ క్ర మనఁగ
గైరికద్యుతు లొల్కు మనయశోకపుసుమసమితిఁ గూర్చిన వర స్తబక మనఁగఁ&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;దమముఁ దోలుచుఁ జక్రవాకములకెల్లఁ, బరమనంతోష మొనరించి పద్మములకు
ముఖవికసనంబుఁగావించి ముద మొనర్చి, యుదయశైలాగ్రమున భానుఁడుద్భవించె.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబున ఘటోత్కచుండు హిడింబి సుభద్రలకు సాష్టాంగదండప్రణా
మంబు లాచరించి సౌభద్రుని గౌఁగిటం గ్రుచ్చి తాను పోయివచ్చినవృత్తాతం
బాద్యంతంబు సవిస్తరంబుగా వినిపించిన విని సుభద్ర, సంతోష సాగరంబునం దేలి
హైడింబున కిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=166}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అన్నా నీశౌర్యము నే నెన్నఁడు వివరించి చూచి యెఱుఁగను నేఁ డీ
కన్నియకొఱకై చూచితిఁ, గన్నులకును బండువయ్యెఁ గాదా నాకున్.&lt;/poem&gt;|ref=167}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;జననీజనకులు నిన్నుౝ, గని ముదమున నెత్తి పెంచి కడుమక్కువతో
మనిచినఋణంబుఁ బాపెడు, తనయుఁడు మఱి నీవె కాక దానవనాథా.&lt;/poem&gt;|ref=168}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;జనగలకురుసైన్యమునం, దసహాయులు గలరు వారి నని మొనలోనౝ
దెసలకు గదిమితి వౌరా, యసురేశ్వర నీసమాన మపనిం గలరే.&lt;/poem&gt;|ref=169}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మీతండ్రి గారు యీవిధ, మాతతముగ వినినఁ గోర్కె లబ్బె నటంచుౝ
చేతో మోదము నొందరె, మాతెఱఁగున వార లచట మారుతిపుత్రా.&lt;/poem&gt;|ref=170}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t4xxsgctp0nz9ibcmofhal3dgc0tzzr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560726</id>
      <parentid>560710</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T21:26:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560726</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5123" sha1="1ss4gwcf5mlfwexcnot56z3ol99utuq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనిమొనఁ గార్ముక మెక్కిడి, ఘనశరములు నారిఁ దొడిగి కొంతేయులతో
నని చేసినపుడు నన్నుం, గనుఁగొను మిపు డేల చెప్పఁ గౌరవనాథా.&lt;/poem&gt;|ref=158}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అన విని కురుపతి కర్ణునిఁ, దనతమ్ముల సుతుల హితులఁ దద్దయుఁ బ్రీతిౝ
గనుఁగొని కుశలం బడుగుచుఁ, జని తనపురిఁ జొచ్చె రాజు సందడిగొనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=159}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇవ్విధంబున.&lt;/poem&gt;|ref=160}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ద్వారకఁ బాసి కౌరవులు తర్లినఁ జూచి ఘటోత్కచుండు కం
సారికి సీరికి న్వరుస సాఁగిలి మ్రొక్కి మహాత్ములార మీ
కూరిమి నాపయి న్నిలిపి కోరినకోరికెఁ దీర్చి బ్రోవుఁ డీ
సారికిఁ బోయివత్తు నని చయ్యనఁ దద్వనసీమ కేఁగినన్.&lt;/poem&gt;|ref=161}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=162}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఱెక్కలు విదలిచి యీకలు, ముక్కునఁ జక్కంగ దీడి ముదమున మోము
ల్నిక్కించి మిన్నుఁ జూచుచుఁ గొక్కొరొకో యనుచుఁ గోళ్లు గూసె న్వరుసౝ.&lt;/poem&gt;|ref=163}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;తదనంతరంబ.&lt;/poem&gt;|ref=164}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ప్రాగ్దిశాంగన తాల్చు బహురత్నభరితమౌ పదియాఱువన్నెలపదక మనఁగ
దినవిటుం డనువాఁడు దిక్కాంతకును బంపు మణిగణద్యుతుల రాకిణి యనంగఁ
గరిమొ రాలింపుచుఁ గ్రక్కున మకరిపై సారసాక్షుఁడు పంపుచక్ర మనఁగ
గైరికద్యుతు లొల్కు ఘనయశోకపుసుమసమితిఁ గూర్చిన వరస్తబక మనఁగఁ&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;దమముఁ దోలుచుఁ జక్రవాకములకెల్లఁ, బరమసంతోష మొనరించి పద్మములకు
ముఖవికసనంబుఁ గావించి ముద మొనర్చి, యుదయశైలాగ్రమున భానుఁ డుద్భవించె.&lt;/poem&gt;|ref=165}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబున ఘటోత్కచుండు హిడింబి సుభద్రలకు సాష్టాంగదండప్రణా
మంబు లాచరించి సౌభద్రుని గౌఁగిటం గ్రుచ్చి తాను పోయివచ్చినవృత్తాంతం
బాద్యంతంబు సవిస్తరంబుగా వినిపించిన విని సుభద్ర, సంతోష సాగరంబునం దేలి
హైడింబున కిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=166}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అన్నా నీశౌర్యము నే నెన్నఁడు వివరించి చూచి యెఱుఁగను నేఁ డీ
కన్నియకొఱకై చూచితిఁ, గన్నులకును బండువయ్యెఁ గాదా నాకున్.&lt;/poem&gt;|ref=167}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;జననీజనకులు నిన్నుౝ, గని ముదమున నెత్తి పెంచి కడుమక్కువతో
మనిచినఋణంబుఁ బాపెడు, తనయుఁడు మఱి నీవె కాక దానవనాథా.&lt;/poem&gt;|ref=168}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;జనగలకురుసైన్యమునం, దసహాయులు గలరు వారి ననిమొనలోనౝ
దెసలకు గదిమితి వౌరా, యసురేశ్వర నీసమాన మవనిం గలరే.&lt;/poem&gt;|ref=169}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మీతండ్రిగారు యీవిధ, మాతతముగ వినినఁ గోర్కె లబ్బె నటంచుౝ
చేతోమోదము నొందరె, మాతెఱఁగున వార లచట మారుతిపుత్రా.&lt;/poem&gt;|ref=170}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ss4gwcf5mlfwexcnot56z3ol99utuq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/85</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214743</id>
    <revision>
      <id>560711</id>
      <timestamp>2026-06-20T14:30:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560711</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5096" sha1="qwvdrw59j4xzyeg89cc98uv4zwfsueq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=171}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తనయా దీర్ఘాయువు గ, మ్మని తా దీవించుతల్లిమధురో క్తులకుౝ
దనుజుఁడు మది ముద మందుచు, జననీమణి పాదములకు సాఁగిలి మ్రొక్కెన్.&lt;/poem&gt;|ref=172}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఈ తెఱగున హైడింబుఁడు, మాతకుఁ దనసోదరునకు మఱఁదలిమదికిౝ
బ్రీతి వహిల్లఁగఁ జేయుచు, పీతమనోమలినుఁ డగుచు వేడ్కతో నుండెన్.&lt;/poem&gt;|ref=173}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని వైశంపాయనుండు మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=174}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ద్వారకవాసుఁ డై వెలయు దైవశిఖామణి రుక్మిణీమన
స్సారసభానుని న్వికచసారసలోచను మేలుకొల్ప శృం
గారవిలాసముల్ గలుగుకాంతలు భక్తులు రత్నమందిర
ద్వారముచెంగట న్నిలిచి దానభంజనులీల లెన్నుచున్.&lt;/poem&gt;|ref=175}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;యాదవాన్వయనార్ధి మోదంబు నొందించు మిహిరకిరణప్రాయ మేలుకొనుము
పూతన చనుఁ ద్రావి భూమిపైఁ గూల్చిన మేదినీధర ధీర మేలుకొనుము
షోడశాయుతగోపసుందరీలోలుఁ డై మిఱు చారువిహార మేలుకొనుము
గోవర్ధననగంబు గోరక్షణంబుకై కేలఁ దాల్చిన దేవ మేలుకొనుము&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నీలనీరదరుచిదేహ మేలుకొనుము, ఫాలలోచననుతశీల మేలుకొనుము
వాలితాకార మాధవ మేలుకొనుము, బాలగోపాల పరిపాల మేలుకొనుము.&lt;/poem&gt;|ref=176}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని యిట్లు మేలుకొల్పిన, విని దిగ్గున నిద్ర లేచి వేగంబున మ
జ్జనశాల కేఁగి యచ్చట, వనితామణు లందియిచ్చువారిం గొనుచున్.&lt;/poem&gt;|ref=177}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;స్నానంబుఁ గావించి సరిగంచుచేలంబు సవరించే తిరుమణి చక్కదిద్ది
తిరుచూర్ణతిలకంబుఁ దీర్చి పిమ్మట కార్యవిధు లొప్పఁగా సల్పి వేడ్క మిగుల
మణిహేమరుచిరమా మకుటంబు వెసఁ దాల్చి విమలవ జ్ర పుఁగుండలములు పెట్టి
పాకారిమణులచే భాసిల్లుబంగారు భుజకిరీటంబులు పొసఁగ నునిచి&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;భర్మవసనంబు చుంగులం బారఁ గట్టి, చక్రశార్ణాదిసాధనచయముఁ దాల్చి
సఖులు తనవెంట వంటి సంతనమున, మధ్యకక్ష్యాంతరముఁ జేశి మాధవుండు.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అట్టియెడ బలదేవసాత్యకి క్రూరకృతవర్ణో దేవాదులును సారణ ప్రద్యుమ్నసాం
బానిరుద్ధాదికుమారులును బొడచూపినం జూచి దామోదరుండు వారల నుచికపీఠం
బులఁ గూర్చుండ నియోగించి తదనంతరంబ బలభ ద్రసాత్యకులం బిలిచి సుభద్రా
భిమన్యులఁ దోడ్కొనివచ్చుట కంతఃపురకామినులతోఁ బ్రయాణసన్నాహంబు
సేయుం డనిన వార లాక్షణంబున రేవతీరుక్మిణీసత్యభామాదికాంతల రథంబు
లంజేర్చి తమతమరథంబు లారోహణంబు గావించి శాసమయంబున గోపాల&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qwvdrw59j4xzyeg89cc98uv4zwfsueq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560727</id>
      <parentid>560711</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T21:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560727</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5132" sha1="r2kzatw38utmnqyb0gjmpcti6pmv7ya" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=171}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తనయా దీర్ఘాయువు గ, మ్మని తా దీవించుతల్లిమధురోక్తులకుౝ
దనుజుఁడు మది ముద మందుచు, జననీమణిపాదములకు సాఁగిలి మ్రొక్కెన్.&lt;/poem&gt;|ref=172}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఈతెఱగున హైడింబుఁడు, మాతకుఁ దనసోదరునకు మఱఁదలిమదికిౝ
బ్రీతి వహిల్లఁగఁ జేయుచు, పీతమనోమలినుఁ డగుచు వేడ్కతొ నుండెన్.&lt;/poem&gt;|ref=173}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని వైశంపాయనుండు మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=174}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ద్వారకవాసుఁ డై వెలయు దైవశిఖామణి రుక్మిణీమన
స్సారసభానుని న్వికచసారసలోచను మేలుకొల్ప శృం
గారవిలాసముల్ గలుగుకాంతలు భక్తులు రత్నమందిర
ద్వారముచెంగట న్నిలిచి దానభంజనులీల లెన్నుచున్.&lt;/poem&gt;|ref=175}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;యాదవాన్వయవార్ధి మోదంబు నొందించు మిహిరకిరణప్రాయ మేలుకొనుము
పూతనచనుఁ ద్రావి భూమిపైఁ గూల్చిన మేదినీధరధీర మేలుకొనుము
షోడశాయుతగోపసుందరీలోలుఁ డై మీఱు చారువిహార మేలుకొనుము
గోవర్ధననగంబు గోరక్షణంబుకై కేలఁ దాల్చిన దేవ మేలుకొనుము&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నీలనీరదరుచిదేహ మేలుకొనుము, ఫాలలోచననుతశీల మేలుకొనుము
వాలితాకార మాధవ మేలుకొనుము, బాలగోపాల పరిపాల మేలుకొనుము.&lt;/poem&gt;|ref=176}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని యిట్లు మేలుకొల్పిన, విని దిగ్గున నిద్ర లేచి వేగంబున మ
జ్జనశాల కేఁగి యచ్చట, వనితామణు లందియిచ్చువారిం గొనుచున్.&lt;/poem&gt;|ref=177}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;స్నానంబుఁ గావించి సరిగంచుచేలంబు సవరించె తిరుమణి చక్కదిద్ది
తిరుచూర్ణతిలకంబుఁ దీర్చి పిమ్మట కార్యవిధు లొప్పఁగా సల్పి వేడ్క మిగుల
మణిహేమరుచిరమామకుటంబు వెసఁ దాల్చి విమలవజ్రపుఁగుండలములు పెట్టి
పాకారిమణులచే భాసిల్లుబంగారు భుజకిరీటంబులు పొసఁగ నునిచి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;భర్మవసనంబు చుంగులు బారఁ గట్టి, చక్రశార్ఙ్గాదిసాధనచయముఁ దాల్చి
సఖులు తనవెంట నంటిరా సంతసమున, మధ్యకక్ష్యాంతరముఁ జేరె మాధవుండు.&lt;/poem&gt;|ref=178}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అట్టియెడ బలదేవసాత్యకిగదాక్రూరకృతవర్మోద్ధవాదులును సారణప్రద్యుమ్నసాం
బానిరుద్ధాదికుమారులును బొడచూపినం జూచి దామోదరుండు వారల నుచితపీఠం
బులఁ గూర్చుండ నియోగించి తదనంతరంబ బలభద్రసాత్యకులం బిలిచి సుభద్రా
భిమన్యులఁ దోడ్కొనివచ్చుట కంతఃపురకామినులతోఁ బ్రయాణసన్నాహంబు
సేయుం డనిన వార లాక్షణంబున రేవతీరుక్మిణీసత్యభామాదికాంతల రథంబు
లం జేర్చి తమతమరథంబు లారోహణంబు గావించి రాసమయంబున గోపాల&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r2kzatw38utmnqyb0gjmpcti6pmv7ya</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/86</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214744</id>
    <revision>
      <id>560712</id>
      <timestamp>2026-06-20T14:32:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' యేనుంగు మొగసాలకడ రధం దేవుండు డెబ్బది రెండుకఖ్యాంతరంబులు గడిచి చెక్కి ప్రయాణోన్ముఖుం డగుచు 'వెడలుసమయంబున. సీ. కూర్చినము త్యాలగొడుగులనీడచే హంసమండలరశ్మి యడఁగిపోవఁ జామరంబ...'</comment>
      <origin>560712</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4757" sha1="qppfe8pb6viu0wq4pjmv74sx3egnh9l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
యేనుంగు
మొగసాలకడ రధం
దేవుండు డెబ్బది రెండుకఖ్యాంతరంబులు గడిచి
చెక్కి ప్రయాణోన్ముఖుం డగుచు 'వెడలుసమయంబున.
సీ. కూర్చినము త్యాలగొడుగులనీడచే హంసమండలరశ్మి యడఁగిపోవఁ
జామరంబులఁ బుట్టుజంఝానిలంబుచే నీలాంబుదంబులు నింగి కెగయ
`వాజిరఖోద్ధూత పాంసుజాలంబుచే భాస్కరుం డద్దంబుభౌతిఁ దనర
గజబృంద మీం కారఘన విరావంబు
చేఁ బరగ దిక్కరులకు బధిర మొదవ
తే. సమరభీకర మగుసాధనములు పట్టి, శూరభటు లాఱుపద్మముల్ చుట్టు నడుప
వనజనాభుఁడు హైడిబువనముఁ జొచ్చె.
179
180
181
182
183
క. అంతట హైడింబుఁడు తా, నెంతో మది ముదము నొంది యిట్లని పరి
దంతీరథాశ్వభటాళితొ, కంతుని
గురుఁ డరుగు చెంచు కలకల మదిగో.
క. కరుణాకటాక్షవీక్షణంఁ, డరవించడళాయతాక్షుఁ డరిమర్దనుఁ డా
గరుడతురంగుఁడు శ్రీహరి, మరచునె మనయందుఁ గలుగుమాలిమి తల్లీ.
క. అని యిట్లు పల్కు సమయం, బున రాముఁడు కేశపుండు భూరితరంబౌ
దనుజుని గిరిగహ్వరముం, గనుఁగొని తమరథము లచట గ్రక్కున డిగినన్.
వ. ఇట్లు రథావతరణు లగు రామకేశవులకు మ్రొక్కి ఘటోత్కచుండు మణిమయం
బైనగుహా ప్రదేశంబునకుం దోడ్కొనిపోయి కూర్చుండ నియోగించె నంత సుభ
దయుం జనుదెంచి తద గ్రజలకు సాష్టాంగ దండ
ప్రణామంబు లొనరించి యు
న్నంత రుక్మిణీదేవి మొదలైన కాంతలును బ్రద్యుమ్నాదికుమారులును గృతవరా
క్రూ
రయ:ద్ధవాదులును దమతమరథంబులు డిగ్గి గుహా ప్ర దేశంబునకుం జని కూర్చుండి
శాసమయంబున దీనానన యై యున్న సుభద్రం జూచి దామోదరుం డిట్లనియె.
క. పెద్దన్న పల్కు పల్కులు, ముద్దియ మదినుంచవలదు ముమ్మూరును నీ
వద్దు జయించెను కోపము, వద్దమ్మా విజయురాణి యోమృదుపాణి.
క. క్షితిభృధైర్యం బొప్పిన, యతులితరణరంగ దు లరిమద్దను లీ
సుతులుం గలిగిననీ వీ, గతిఁ బరిచింతింప నేల కమలదళాక్షీ.
క. 'భీమతనూజునిసాహస, మేమని వినుతింతుఁ గౌరవేంద్రుని శకునిం
దామరసా పతనూజుని, సామజపురిఁ జేర్చె నింత చాలదె మనకున్.
f. సీకోడలు నినుఁ జేరెను, నీకోరిక సఫల మయ్యె నిమిషార్ధములో
న కేమి కొదువ తల్లీ, పాకారికుమారుఁ డాత్మపతియై యుండన్.
వ. అనీ మఱియు గోవిందుం డిట్లనియె.
సీ. అభిమన్యునకు హరిణాక్షికిఁ బరిణయం బొనరించుకోరికె పొడమి యిటకు
185
186
187
188
.189
1 దోడ్కొనిపోవ నీలాంబరుఁడు వచ్చె నని పల్కు కొరియాననముఁ జూచీ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qppfe8pb6viu0wq4pjmv74sx3egnh9l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560713</id>
      <parentid>560712</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T14:42:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560713</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5339" sha1="ggp7n3scpkgip7pqxubxcj1are1zizl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;దేవుండు డెబ్బదిరెండుకఖ్యాంతరంబులు గడిచి యేనుంగుమొగసాలకడ రధం
బెక్కి ప్రయాణోన్ముఖుం డగుచు వెడలుసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=179}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కూర్చినముత్యాలగొడుగులనీడచే హంసమండలరశ్మి యడఁగిపోవఁ
జామరంబులఁ బుట్టుజంఝానిలంబుచే నీలాంబుదంబులు నింగి కెగయ
వాజిరఖోద్ధూత పాంసుజాలంబుచే భాస్కరుం డద్దంబుభౌతిఁ దనర
గజబృందఘీంకారఘనవిరావంబుచేఁ బరగ దిక్కరులకు బధిర మొదవ&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;సమరభీకర మగుసాధనములు పట్టి, శూరభటు లాఱుపద్మముల్ చుట్టు నడుప
వనజనాభుఁడు హైడిబువనముఁ జొచ్చె.&lt;/poem&gt;|ref=180}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అంతట హైడింబుఁడు తా, నెంతో మది ముదము నొంది యిట్లని పరికెౝ
దంతీరథాశ్వభటాళితొ, కంతునిగురుఁ డరుగు చెంచు కలకల మదిగో.&lt;/poem&gt;|ref=181}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కరుణాకటాక్షవీక్షణంఁ, డరవించడళాయతాక్షుఁ డరిమర్దనుఁ డా
గరుడతురంగుఁడు శ్రీహరి, మరచునె మనయందుఁ గలుగుమాలిమి తల్లీ.&lt;/poem&gt;|ref=182}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని యిట్లు పల్కుసమయం, బున రాముఁడు కేశపుండు భూరితరంబౌ
దనుజుని గిరిగహ్వరముం, గనుఁగొని తమరథము లచట గ్రక్కున డిగినన్.&lt;/poem&gt;|ref=183}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు రథావతరణు లగురామకేశవులకు మ్రొక్కి ఘటోత్కచుండు మణిమయం
బైనగుహాప్రదేశంబునకుం దోడ్కొనిపోయి కూర్చుండ నియోగించె నంత సుభ
ద్రయుం జనుదెంచి తద గ్రజలకు సాష్టాంగదండప్రణామంబు లొనరించి యు
న్నంత రుక్మిణీదేవిమొదలైనకాంతలును బ్రద్యుమ్నాదికుమారులును గృతవరాక్రూ
రయుద్ధవాదులును దమతమరథంబులు డిగ్గి గుహాప్రదేశంబునకుం జని కూర్చుండి
రాసమయంబున దీనానన యై యున్న సుభద్రం జూచి దామోదరుం డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పెద్దన్న పల్కు పల్కులు, ముద్దియ మదినుంచవలదు ముమ్మూరును నీ
వద్దు జయించెను కోపము, వద్దమ్మా విజయురాణి యోమృదుపాణి.&lt;/poem&gt;|ref=185}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్షితిభృధైర్యం బొప్పిన, యతులితరణరంగ దు లరిమద్దను లీ
సుతులుం గలిగిననీ వీ, గతిఁ బరిచింతింప నేల కమలదళాక్షీ.&lt;/poem&gt;|ref=186}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;భీమతనూజునిసాహస, మేమని వినుతింతుఁ గౌరవేంద్రుని శకునిం
దామరసాప్తతనూజుని, సామజపురిఁ జేర్చె నింత చాలదె మనకున్.&lt;/poem&gt;|ref=187}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సీకోడలు నినుఁ జేరెను, నీకోరిక సఫల మయ్యె నిమిషార్ధములో
న కేమి కొదువ తల్లీ, పాకారికుమారుఁ డాత్మపతియై యుండన్.&lt;/poem&gt;|ref=188}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అనీ మఱియు గోవిందుం డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=189}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అభిమన్యునకు హరిణాక్షికిఁ బరిణయం బొనరించుకోరికె పొడమి యిటకు
నిన్నుం దోడ్కొనిపోవ నీలాంబరుఁడు వచ్చె నని పల్కుకొరియాననముఁ జూచీ&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ggp7n3scpkgip7pqxubxcj1are1zizl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560728</id>
      <parentid>560713</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T21:43:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560728</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5399" sha1="lzcnxa2tb1pognbwxxqzbk4plot7w9m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;దేవుండు డెబ్బదిరెండుకక్ష్యాంతరంబులు గడిచి యేనుంగుమొగసాలకడ రథం
బెక్కి ప్రయాణోన్ముఖుం డగుచు వెడలుసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=179}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కూర్చినముత్యాలగొడుగులనీడచే హంసమండలరశ్మి యడఁగిపోవఁ
జామరంబులఁ బుట్టుజంఝానిలంబుచే నీలాంబుదంబులు నింగి కెగయ
వాజిరథోద్ధూతపాంసుజాలంబుచే భాస్కరుం డద్దంబుభాతిఁ దనర
గజబృందఘీంకారఘనవిరావంబుచేఁ బరగ దిక్కరులకు బధిర మొదవ&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;సమరభీకర మగుసాధనములు పట్టి, శూరభటు లాఱుపద్మముల్ చుట్టు నడుప
వనజనాభుఁడు హైడింబువనముఁ జొచ్చె. ... ... ... ...&lt;/poem&gt;|ref=180}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అంతట హైడింబుఁడు తా, నెంతో మది ముదము నొంది యిట్లని పలికెౝ
దంతీరథాశ్వభటాళితొ, కంతునిగురుఁ డరుగుదెంచు కలకల మదిగో.&lt;/poem&gt;|ref=181}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కరుణాకటాక్షవీక్షణుఁ, డరవిందదళాయతాక్షుఁ డరిమర్దనుఁ డా
గరుడతురంగుఁడు శ్రీహరి, మరచునె మనయందుఁ గలుగుమాలిమి తల్లీ.&lt;/poem&gt;|ref=182}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని యిట్లు పల్కుసమయం, బున రాముఁడు కేశవుండు భూరితరంబౌ
దనుజుని గిరిగహ్వరముం, గనుఁగొని తమరథము లచట గ్రక్కున డిగినన్.&lt;/poem&gt;|ref=183}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు రథావతరణు లగురామకేశవులకు మ్రొక్కి ఘటోత్కచుండు మణిమయం
బైనగుహాప్రదేశంబునకుం దోడ్కొనిపోయి కూర్చుండ నియోగించె నంత సుభ
ద్రయుం జనుదెంచి తదగ్రజలకు సాష్టాంగదండప్రణామంబు లొనరించి యు
న్నంత రుక్మిణీదేవిమొదలైనకాంతలును బ్రద్యుమ్నాదికుమారులును గృతవర్మాక్రూ
రయుద్ధవాదులును దమతమరథంబులు డిగ్గి గుహాప్రదేశంబునకుం జని కూర్చుండి
రాసమయంబున దీనానన యై యున్న సుభద్రం జూచి దామోదరుం డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పెద్దన్న పల్కు పల్కులు, ముద్దియ మదినుంచవలదు ముమ్మూరును నీ
పద్దు జయించెను కోపము, వద్దమ్మా విజయురాణి యోమృదుపాణీ.&lt;/poem&gt;|ref=185}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్షితిభృద్ధైర్యం బొప్పిన, యతులితరణరంగదక్షు లరిమర్దను లీ
సుతులుం గలిగిననీ వీ, గతిఁ బరిచింతింప నేల కమలదళాక్షీ.&lt;/poem&gt;|ref=186}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;భీమతనూజునిసాహస, మేమని వినుతింతుఁ గౌరవేంద్రుని శకునిం
దామరసాప్తతనూజుని, సామజపురిఁ జేర్చె నింత చాలదె మనకున్.&lt;/poem&gt;|ref=187}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నీకోడలు నినుఁ జేరెను, నీకోరిక సఫల మయ్యె నిమిషార్ధములో
నీ కేమి కొదువ తల్లీ, పాకారికుమారుఁ డాత్మపతియై యుండన్.&lt;/poem&gt;|ref=188}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియు గోవిందుం డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=189}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అభిమన్యునకు హరిణాక్షికిఁ బరిణయం బొనరించుకోరికె పొడమి యిటకు
నిన్నుం దోడ్కొనిపోవ నీలాంబరుఁడు వచ్చె నని పల్కుశౌరియాననముఁ జూచి&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lzcnxa2tb1pognbwxxqzbk4plot7w9m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ప్రవాస రాధిక</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214745</id>
    <revision>
      <id>560714</id>
      <timestamp>2026-06-20T17:14:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ప్రవాస రాధిక]]  | రచయిత = రాయప్రోలు సుబ్బారావు  | అనువాదం=  | విభాగము  = ప్రవాస రాధిక  | ముందరి = [[../సఖీ సంవరణము (తెనిగింపబడినది)/]...'</comment>
      <origin>560714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="753" sha1="dbbb1oddjql4k1v27yorv0m5kfoyo0b" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ప్రవాస రాధిక]]
 | రచయిత = రాయప్రోలు సుబ్బారావు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = ప్రవాస రాధిక
 | ముందరి = [[../సఖీ సంవరణము (తెనిగింపబడినది)/]]
 | తదుపరి = [[../కధ-కలాపము/]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1916
}}
&lt;pages index=&quot;Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.4 (1916).pdf&quot; from=3 to=3/&gt; 

[[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]]</text>
      <sha1>dbbb1oddjql4k1v27yorv0m5kfoyo0b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560715</id>
      <parentid>560714</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T17:15:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:పద్యములు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>560715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="798" sha1="pt97bb5tdo1mqdogzz7iaujoj2khhfx" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ప్రవాస రాధిక]]
 | రచయిత = రాయప్రోలు సుబ్బారావు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = ప్రవాస రాధిక
 | ముందరి = [[../సఖీ సంవరణము (తెనిగింపబడినది)/]]
 | తదుపరి = [[../కధ-కలాపము/]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1916
}}
&lt;pages index=&quot;Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.4 (1916).pdf&quot; from=3 to=3/&gt; 

[[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]]
[[వర్గం:పద్యములు]]</text>
      <sha1>pt97bb5tdo1mqdogzz7iaujoj2khhfx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf/328</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214746</id>
    <revision>
      <id>560729</id>
      <timestamp>2026-06-20T21:54:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560729</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3136" sha1="os61zwk9uvdxnf3tfbp7q9go20ink15" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|322|శాస్త్రవిషయములు|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
క. మయ నీకుఁ బ్రియమ యేనిన్
   నయవిదుఁడగు ధర్మరాజునకు శిల్పకళో
   దయమునఁ జేయము త్రిజగ
   త్ప్రియము నపూర్వంబు గాఁగ వెస నొక్క సభన్.

క. అది చూచి యెల్లమర్త్యులు
   నిది దివ్యవిమానమనుచు నెంతయు వేడ్కన్
   మదిగొంచు బ్రమసి చూడఁగఁ
   బొదవింపుము దాని నీదు పోఁడిమి మెఱయన్.
{{right|[కృష్ణ. భా. 2-1-8.9]}}
&lt;/poem&gt;


{{c|భాగవతము}}

ఇఁక భాగవతముఁ జూతము. చిత్రకళనుగుఱించి మనవారి అభిప్రాయము భాగవతమందలి ఉషాపరిణయాఖ్యానమునందుఁ జూపఁబడినది. ఉషాకన్య స్వప్నమునందు ననిరుద్దుని గనును. ఆమె సఖి యైన చిత్రరేఖ ముల్లోకములందుఁగల దేవదానవగంధర్వయక్షరాక్షస రాజులయొక్కయు, నీలోకమందలి చప్పన్న దేశముల
రాజులయొక్క యుఁ బటములను చిత్రించును. వానిలోనుండి ఉష అనిరుద్దుని గుర్తింపఁ గలిగెను రూపానుకరణమహిమ యింతకంటె నెక్కుడుగ వర్ణించుటకు వీలుండునా ? చిత్రరేఖయనునది చిత్రలేఖనముయొక్క యపరావతారమనియే కవియొక్క హృద్గతము.

{{c|కాళిదాసుఁడు}}

ఇఁకఁ దరువాతి కవుల యభిప్రాయము గందము. కవికులగురువయిన కాళిదాసుని యభిప్రాయ మేమి ? మూలమునకుఁ జిత్ర మెంత సదృశముగ నుండునో చిత్రకారునికిఁ జిత్రవిద్యయందంత యెక్కుడు నిపుణతకలదని యీకవి యభిప్రాయ మైనట్లు శకుంతలాదినాటకముల వలన స్పష్టమగుచున్నది. అభిజ్ఞాన శాకుంతలమున నాఱవయంకము నందు రాజుచేఁ జిత్రింపఁబడిన శకుంతలయొక్క చిత్రఫలక మొకటి రంగము మీదికి వచ్చును. రాజునకుఁ గానఁబడకుండ నుండి రాజు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>os61zwk9uvdxnf3tfbp7q9go20ink15</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf/329</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214747</id>
    <revision>
      <id>560730</id>
      <timestamp>2026-06-20T22:10:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560730</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3313" sha1="siys2aoddecbktzsxyf9ernxk6k8048" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||లలితకళలు|323}}&lt;/noinclude&gt;చర్యలను చూచుచున్న యొకయప్సర (శకుంతలకు సఖి) ఆపటముఁ జూచి యిట్లనును :-
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
అహో ఏషారాజర్షేర్ని పుణతా జానే సఖ్యగ్రతోవర్తతే
ఏమి ? యీరాజర్షియొక్క [చిత్రకళా] నైపుణ్యము।
&lt;/poem&gt;


నాసఖి నాయెదుట నున్నట్టె యున్నదే ?

రఘువంశమునందు 16 వ సర్గమున పాడుపడిన సాకేతము నిట్లు వర్ణించియున్నాడు.
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
శ్లో. చిత్రద్విపాః పద్మవనావతీర్ణాః, కరేణుభిర్దత్త మృణాల భంగాః
   నఖాంకుశాఘాత విభిన్నకుంభాః, సంరబ్దసింహప్రహృతంవహంతి.
&lt;/poem&gt;


తాత్పర్యమేమనగా, గోడలమీఁద నేనుఁగులు పద్మవనములో నున్నట్టును, ఆడుఏనుఁగులు మగయేనుగులకు మృణాళము లందించు చున్నట్టును పటములు వ్రాయఁబడియుండెను. ఇప్పు డామందిరముల చుట్టు అరణ్యములు పెరిగినందున సింహములు వచ్చి ఆపటములోని ఏనుఁగులు నిజమైనవియే యని భ్రమపడి వాని కుంభస్థలములను విదారించుచున్నవి ! కాళిదాసుని యభిప్రాయమునకై యింతకంటె వేఱు ప్రమాణము కావలెనా ?


ఇంకొకవిశేషముకలదు. భావము కాళిదాసునకును గావలసినదే యైనను అది రూపానుకరణమువలననే చిత్రములలో సిద్ధించునని యీ మహాకవిమతము. కావుననే యీతఁడు శాకుంతలమునందుఁ బైని చూపఁబడిన ప్రసంగమున నాపటమును గుఱించియే విదూషకునిచే నిట్లుచెప్పించెను.


విదూషక : - సాధు మధురావవయస్యస్థాన దర్శనయో భావాను ప్రదేశః స్ఖలతీవ మేదృషి ర్ని మ్నోన్నతప్రదేశేషు॥&lt;ref&gt; మేలు ! మిత్రుడా ! మేలు! ఈభావానులేఖనము రమణీయ స్థితిచేత దర్శనీయముగా నున్నది. నిమ్నోన్నత ప్రదేశములందు నాదృష్టి జారుచు లేచుచున్నట్లున్నది.  [కం. వీ]&lt;/ref&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>siys2aoddecbktzsxyf9ernxk6k8048</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560731</id>
      <parentid>560730</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T22:11:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>560731</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3314" sha1="q6ygpgsuibf0zge4lwxb3bos1hevqhv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||లలితకళలు|323}}&lt;/noinclude&gt;చర్యలను చూచుచున్న యొకయప్సర (శకుంతలకు సఖి) ఆపటముఁ జూచి యిట్లనును :-
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
అహో ఏషారాజర్షేర్ని పుణతా జానే సఖ్యగ్రతోవర్తతే
ఏమి ? యీరాజర్షియొక్క [చిత్రకళా] నైపుణ్యము।
&lt;/poem&gt;


నాసఖి నాయెదుట నున్నట్టె యున్నదే ?


రఘువంశమునందు 16 వ సర్గమున పాడుపడిన సాకేతము నిట్లు వర్ణించియున్నాడు.
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
శ్లో. చిత్రద్విపాః పద్మవనావతీర్ణాః, కరేణుభిర్దత్త మృణాల భంగాః
   నఖాంకుశాఘాత విభిన్నకుంభాః, సంరబ్దసింహప్రహృతంవహంతి.
&lt;/poem&gt;


తాత్పర్యమేమనగా, గోడలమీఁద నేనుఁగులు పద్మవనములో నున్నట్టును, ఆడుఏనుఁగులు మగయేనుగులకు మృణాళము లందించు చున్నట్టును పటములు వ్రాయఁబడియుండెను. ఇప్పు డామందిరముల చుట్టు అరణ్యములు పెరిగినందున సింహములు వచ్చి ఆపటములోని ఏనుఁగులు నిజమైనవియే యని భ్రమపడి వాని కుంభస్థలములను విదారించుచున్నవి ! కాళిదాసుని యభిప్రాయమునకై యింతకంటె వేఱు ప్రమాణము కావలెనా ?


ఇంకొకవిశేషముకలదు. భావము కాళిదాసునకును గావలసినదే యైనను అది రూపానుకరణమువలననే చిత్రములలో సిద్ధించునని యీ మహాకవిమతము. కావుననే యీతఁడు శాకుంతలమునందుఁ బైని చూపఁబడిన ప్రసంగమున నాపటమును గుఱించియే విదూషకునిచే నిట్లుచెప్పించెను.


విదూషక : - సాధు మధురావవయస్యస్థాన దర్శనయో భావాను ప్రదేశః స్ఖలతీవ మేదృషి ర్ని మ్నోన్నతప్రదేశేషు॥&lt;ref&gt; మేలు ! మిత్రుడా ! మేలు! ఈభావానులేఖనము రమణీయ స్థితిచేత దర్శనీయముగా నున్నది. నిమ్నోన్నత ప్రదేశములందు నాదృష్టి జారుచు లేచుచున్నట్లున్నది.  [కం. వీ]&lt;/ref&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q6ygpgsuibf0zge4lwxb3bos1hevqhv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf/330</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214748</id>
    <revision>
      <id>560732</id>
      <timestamp>2026-06-20T22:22:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560732</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3529" sha1="h08mnbaxu9m5gchri32qozdfdj0s23c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|324|శాస్త్రవిషయములు|}}&lt;/noinclude&gt;దీనిపై రాఘవభ ట్టిట్లు టీక వ్రాసెను. &quot;మధురం సుందరం యదవస్థానమాకృతిస్తయా దర్శనయో హృద్యో భావస్యానుప్రవేశోభ్యంతరీకరణం సుందరాకారతయా భావావిర్భావోరమ్యతర ఇత్యర్థః ॥ స్థలతీవ దృష్టిన్నిన్ మ్నోన్నతప్రదేశేషుః అనేన మధురాకృతిత్వ మేవోక్తమ్ । యథా ప్రత్యక్ష దృష్టా యా మాకృతౌ నిమ్నోన్నతేషు
దృష్టిఃస్ఖలతి లేఖాచిత్రేవేతి మహదాలేఖ్య కౌశల మితిభావః కిం బహునా సత్యాను ప్రవేశం కధాలావణ్యం కౌతూహలం మే జనయతి.&quot;

కాళిదాసుని మాలవికాగ్నిమిత్ర నాటకమునకుఁ జిత్రసాదృశ్యమే మూలము. మాళవికయొక్క పటమును దేవివ్రాయించును. రాజున కది కానరాకుండ నుంచవలయునని యామె కోరిక యైనను రాజకస్మాత్తుగ దానిని జూచును. పటముఁ జూచియే మోహించును. తరువాత నైదవ యంకమందు మాళకవి రాజుపటముఁ జూచి నిజముగా రాజే అనుకొనును. ఇత్యాది ప్రసంగముల నా నాటకమునందు వెనుకముందు సందర్భములతోఁ జదివిన నెంతయు వినోదముగనుండి, చిత్రములు మూలమున నెంత సమీపించిన నవి యంత శ్రేష్ఠకళాబోధకములని
కాళిదాసుని యభిప్రాయమైనట్లు స్పష్టపడఁగలదు.

{{c|భవభూతి}}

కాళిదాసుని తరువాతఁ గాళిదాసంతవాఁడు భవభూతి. చిత్రమును జూచి మూలమాయని భ్రమపడునంత సాదృశ్యముగల చిత్రమే కళాశ్రేష్ఠతకు నిదర్శనమని యీ మహాకవియొక్క యభిప్రాయమైనట్లు ఉత్తర రామచరిత్రమువలనఁ గానవచ్చుచున్నది. ఈ నాటక రాజము యొక్క ప్రధమాంకమున, రామచరిత్రమంతయు నర్జునుఁడను చిత్రకారునిచేతఁ బటములుగా వ్రాయించిన ప్రసంగము వచ్చును. ఆ పటములను లక్ష్మణుఁడు తెచ్చి సీతారాములకుఁ జూపును. ఆ పటములను జూచుచు, నలుగురి వివాహప్రసంగమునకు వచ్చినప్పుడు,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h08mnbaxu9m5gchri32qozdfdj0s23c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf/331</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214749</id>
    <revision>
      <id>560733</id>
      <timestamp>2026-06-20T22:38:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560733</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2362" sha1="3yyw6qiymivulwb0gjtxjgu1r8fta25" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|41]|లలితకళలు|325}}&lt;/noinclude&gt;సీతా - ఏ తేఖలు తత్కాలకృత గోదాన మంగలాశ్చత్వారో భ్రాతరః వివాహ దీక్షితాః యూయమ్। అహో జానామి తస్మిన్నేవ ప్రదేశే తస్మిన్నే వకాలే వర్తే.&lt;ref&gt;సీత - ఇప్పుడే గోదానమంగళ కార్యమును నెఱవేర్చిన నలుగురన్నదమ్ములదుగో వీరు నిజముగా వివాహ దీక్షను గైకొనిన మీరే. ఆహా ! అ ప్రదేశమునందే ఆ సమయమునందే నే నిప్పుడున్నట్లున్నది.&lt;/ref&gt;

రామః - ఏవమ్  &lt;ref&gt;రామ -- అగును. అట్లే.&lt;/ref&gt;

కాలము స్థలములను గుఱించిగూడ భ్రమపుట్టునట్లు చిత్రమును చిత్రించిన చిత్రకారుఁ డెట్టివాఁడో ?

తరువాత రాముని నెదురించుటకుఁ బరశురాముఁడు వచ్చునప్పుడు : -


&lt;ref&gt;లక్ష్మణుఁడు - ఇతఁడు భగవంతుఁ డైన భార్గవుఁడు.&lt;/div&gt;
సీత (భయముతో) - వణుకు బుట్టుచున్నది.&lt;/ref&gt; లక్ష్మణః అయం భగవాన్ భార్గవః

సీతా (ససంభ్రమం) – కంపితాస్మి.

తరువాతఁ గొన్ని చిత్రములు చూపి,

&lt;ref&gt;లక్ష్మ - పంచవటిలో నిదుగో చుప్పనాతి.&lt;/div&gt;

సీత -  ఆర్యపుత్ర ! మీదర్శన మింతవఱకె.&lt;/div&gt;

రా - ఓసీ. నీయెడబాటా ఇదిపటము,&lt;/ref&gt; లక్ష్మణః - ఏషా పంచవట్యాం శూర్పణఖా

సీతా - ఆర్యపుత్ర ! ఏతావ త్తేదర్శనమ్.

రామ - అయివిప్రయోగస్తే. చిత్రమేతత్&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3yyw6qiymivulwb0gjtxjgu1r8fta25</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560734</id>
      <parentid>560733</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T22:41:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>560734</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2363" sha1="nz3fmy4m1nqhrokir8752i4f7o10kmq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|41]|లలితకళలు|325}}&lt;/noinclude&gt;సీతా - ఏ తేఖలు తత్కాలకృత గోదాన మంగలాశ్చత్వారో భ్రాతరః వివాహ దీక్షితాః యూయమ్। అహో జానామి తస్మిన్నేవ ప్రదేశే తస్మిన్నే వకాలే వర్తే.&lt;ref&gt;సీత - ఇప్పుడే గోదానమంగళ కార్యమును నెఱవేర్చిన నలుగురన్నదమ్ములదుగో వీరు నిజముగా వివాహ దీక్షను గైకొనిన మీరే. ఆహా ! అ ప్రదేశమునందే ఆ సమయమునందే నే నిప్పుడున్నట్లున్నది.&lt;/ref&gt;

రామః - ఏవమ్  &lt;ref&gt;రామ -- అగును. అట్లే.&lt;/ref&gt;

కాలము స్థలములను గుఱించిగూడ భ్రమపుట్టునట్లు చిత్రమును చిత్రించిన చిత్రకారుఁ డెట్టివాఁడో ?

తరువాత రాముని నెదురించుటకుఁ బరశురాముఁడు వచ్చునప్పుడు : -


&lt;ref&gt;లక్ష్మణుఁడు - ఇతఁడు భగవంతుఁ డైన భార్గవుఁడు.&lt;/div&gt;
సీత (భయముతో) - వణుకు బుట్టుచున్నది.&lt;/ref&gt; లక్ష్మణః అయం భగవాన్ భార్గవః

సీతా (ససంభ్రమం) – కంపితాస్మి.

తరువాతఁ గొన్ని చిత్రములు చూపి,

&lt;ref&gt;లక్ష్మ - పంచవటిలో నిదుగో చుప్పనాతి.&lt;/div&gt;


సీత -  ఆర్యపుత్ర ! మీదర్శన మింతవఱకె.&lt;/div&gt;

రా - ఓసీ. నీయెడబాటా ఇదిపటము,&lt;/ref&gt; లక్ష్మణః - ఏషా పంచవట్యాం శూర్పణఖా

సీతా - ఆర్యపుత్ర ! ఏతావ త్తేదర్శనమ్.

రామ - అయివిప్రయోగస్తే. చిత్రమేతత్&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nz3fmy4m1nqhrokir8752i4f7o10kmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf/332</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214750</id>
    <revision>
      <id>560735</id>
      <timestamp>2026-06-20T22:53:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560735</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3346" sha1="bwxqjz7x0esne5kgsrfee4ahxliyuvq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|326|శాస్త్రవిషయములు|}}&lt;/noinclude&gt;పైవాక్యములే భవభూతి యభిప్రాయమును తెల్పుచున్నవి; గనుక నిందునగుఱించి ధాష్యమక్కరలేదు.

{{c|హేమచంద్రుఁడు}}

కాళిదాసభవభూతులకాలమునకుఁ దరువాతి కాలమువారును ఇట్లే తలంచుచుండిరి. పండ్రెండవశతాబ్దము వాడయిన హేమచంద్రుడు 'స్థవిరావలి చరితమ్' అను నొకకావ్యము వ్రాసియున్నాడు. అందలి పరిశిష్ట
పర్వమునందు నొకకథ కలదు. ఒక రాజు పెద్దకుమారునకు రాజ్యము కట్టి వనమునకుఁ బోయి భార్యతోఁ గాపుర ముండెను. అచ్చట నతనికి నొకకుమారుఁడు కలిగెను. తనకుఁ దమ్ముడు పుట్టెనని తెలియగా రాజ్యముచేయుచున్న పెద్దకుమారుఁడు చిత్రకారులను బంపి, తమ్ముని ప్రతిమ వ్రాసి తెప్పించెను. ఆప్రతిమ పిల్లవాఁడెట్లుండెనో అట్లే,
అద్దములోని ప్రతిబింబమువలె నుండెను. అన్న తరువాత నాపిల్లవానిని మోసముచేఁ దీసికొని రమ్మనుమని వారకామినులను ఋషి వేషమువేసి పంపును ఆపిల్లవాఁడు ఋష్యశృంగునివలె స్త్రీ పురుష విభేదము లెఱుగనివాఁడుకావున వారివెంట దవిలి పట్టణమునకుఁ బయలుదేరును. మధ్య కొంత చిత్రకథ జరిగి రాజపుత్రుఁడును, వారకాంతలును మారుపడుదురు. తరువాత నారాజపుత్రుఁడెట్లయిన నేమి తన యన్నరాజధానికి వచ్చిచేరును. పటసాదృశ్యమువలన అన్న యాతని గుర్తించును.

ఈ క్రింది శ్లోకములు చూడనగుసు : -
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
శ్లో. పితృపాదాబ్జహంసస్య మదీయస్యాను జన్మనః
   వనే నివసతో రూపమాలిఖ్యానయతే దృతిమ్.

   ప్రమాణమాదేశ ఇతి ప్రోచ్య చిత్రకరాఅపి
   యయు స్తత్రవనే పుణ్యే కృతే వల్కలచారిణౌ
   తే విశ్వకర్మణో మూర్త్యన్త రాణీవాతికౌశలాత్.
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bwxqjz7x0esne5kgsrfee4ahxliyuvq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:మీరాబాయి</title>
    <ns>102</ns>
    <id>214751</id>
    <revision>
      <id>560743</id>
      <timestamp>2026-06-21T05:14:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత  |ఇంటిపేరు = మీరాబాయి  |అసలుపేరు = మీరాబాయి  |పేరు_మొదటి_అక్షరం = మ   |పుట్టిన_యేడు = 1498  |గిట్టిన_యేడు =  1556   |వివరణ = ఆధ్యాత్మిక కవయిత్రి, శ్రీకృష్ణుని భక్తురాలు.  |బొమ్మ=   |వికీపీడ...'</comment>
      <origin>560743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="996" sha1="jlm7xrb2obpnvhtuuhe2ew0j5pshmyo" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = మీరాబాయి
 |అసలుపేరు = మీరాబాయి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = మ 
 |పుట్టిన_యేడు = 1498
 |గిట్టిన_యేడు =  1556 
 |వివరణ = ఆధ్యాత్మిక కవయిత్రి, శ్రీకృష్ణుని భక్తురాలు.
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = మీరాబాయి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు=
# [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భక్తగీతములు (పద్యములు)|భక్తగీతములు (పద్యములు)]]
# [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/భక్తభూమి|భక్తభూమి]]</text>
      <sha1>jlm7xrb2obpnvhtuuhe2ew0j5pshmyo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560744</id>
      <parentid>560743</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:20:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>560744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="972" sha1="8abfee2v8286tx5v9bc49i74rnrgdcb" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = మీరాబాయి
 |అసలుపేరు = 
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = మ 
 |పుట్టిన_యేడు = 1498
 |గిట్టిన_యేడు =  1556 
 |వివరణ = ఆధ్యాత్మిక కవయిత్రి, శ్రీకృష్ణుని భక్తురాలు.
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = మీరాబాయి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు=
# [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భక్తగీతములు (పద్యములు)|భక్తగీతములు (పద్యములు)]]
# [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/భక్తభూమి|భక్తభూమి]]</text>
      <sha1>8abfee2v8286tx5v9bc49i74rnrgdcb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560745</id>
      <parentid>560744</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచయితలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>560745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1068" sha1="hfgbudp40ap954ylw99yz7maj37aicn" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = మీరాబాయి
 |అసలుపేరు = 
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = మ 
 |పుట్టిన_యేడు = 1498
 |గిట్టిన_యేడు =  1556 
 |వివరణ = ఆధ్యాత్మిక కవయిత్రి, శ్రీకృష్ణుని భక్తురాలు.
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = మీరాబాయి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు=
# [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భక్తగీతములు (పద్యములు)|భక్తగీతములు (పద్యములు)]]
# [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/భక్తభూమి|భక్తభూమి]]

[[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచయితలు]]</text>
      <sha1>hfgbudp40ap954ylw99yz7maj37aicn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/87</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214752</id>
    <revision>
      <id>560749</id>
      <timestamp>2026-06-21T05:36:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560749</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5309" sha1="g83fks9z7wrcyttxl0wgtllwks0ny7p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;భద్రభయాన సుభద్రచేతులు మోడ్చి పంకజనాభ యీబలుఁడు నన్నుఁ
బలికినపలుకుల కలిగి పుత్రునితోడ రెండుదినంబులు రేయుఁబగలు&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నడచి యీఘోరవనమున నడవలేక, నలఁతచే నేను నిద్రించునంతలోన
నన్నదములభావంబు లరయలేక, ధీరు లీపుత్రు, లిరువురు పోరిపోరి.&lt;/poem&gt;|ref=190}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;రోసంబున వీరిరువురు, భాసురకమలాసనాఖ్య బాణంబులఁ బే
రీసున నుపక్రమించిన, వ్యాసమహామానిసింహుఁ డడ్డం బగుచున్.&lt;/poem&gt;|ref=191}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;వీరిరువురనడుమ నిలిచి భీమార్జునులకుమారు లని యెఱిఁగించి పారాశర్యుం డంతర్ధా
నంబు నొందిన ఘటోత్కచుం డభిమన్యుం గౌఁగిలించుకొని మద్వృత్తాంతం
బాద్యంతంబు విని రోషారుణితనేత్రుండై ద్వారకాపురంబునకుం జని శశిరేఖం
దెచ్చినాఁ డని చెప్పి సుభద్ర గోవిందున కిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=192}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఈభీమనందనుఁ డింతిఁ దెచ్చిన దొక యెగ్గుగాఁ దోఁచిన నీతనిఁ బ్రోవుఁ
డీశశిరేఖాఖ్య యిభరాజగామిని మీరే తోడ్కొనిపొండు మేము పాండు
తనయులు విహరించువనము కేఁ గెదము నాసుతున కెచ్చటనైన సుదతి దొరకు
భాగ్యవంతులపుత్త్రి, బడుగుల నేలబ్బు ధనవంతు లగుసుయోధనునిపట్టి&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;కొనఁగి చేసిన సమవియ్య మొప్పు ననుచు, న్యాయనిష్ఠూరవాక్యముల్ తోయజాక్షీ
పలుక నావల్కు విని బలభద్రుఁ డాత్మఁ, బుట్టుపగపునః జెల్లెలి కిట్టులనియె.&lt;/poem&gt;|ref=193}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పంకజలోచన దైవము, బొంకించిన బుద్ధి లేక బొంకితి విను నా
బొంకు తీరంబుగ నీహృ, త్పంకజమున నిల్పవలదు పార్థునియానన్.&lt;/poem&gt;|ref=194}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;నాకతంబున నీవు నగరంబు నెడబాసి భయదాటవులయందు బాధనొందు
పాపంబు పోవునే పడఁతి నీసుతునకుఁ బొసఁగఁ గన్యాదాన మొసఁగకున్న
నేను బార్జునకు మో మెట్లు చూపుదు నంచు విలపించుహరిఁ జూచి విజయురాణి
యేడ్చిన వీక్షించి యింతులందఱు నేడ్చి రది చూచి ప్రద్యుమ్నుఁ డాదిగాఁగ&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;సాంబుఁ డనిరుద్ధుఁ డుద్ధవసాత్యకులును, గదుఁడు కృతవర్మ సారణం ల్కన్నుఁగవల
నీరుపెట్టిన వీక్షించి నీరజాక్షుఁ, డూరడింపుచుఁ బార్థుని యువిద కనియె.&lt;/poem&gt;|ref=195}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;చెల్లెల నీవు నీవదిఁ జింత వహింపఁగ నీరసాధనం
డుల్లమునందు పెన్వగపు నూర్జితమై పెనుపొందువేదనౝ
జల్లనఁ గంట నీరిడియె సారసలోచన యీమహాత్త్ముఁడుౝ
దొల్లి వచించువాక్యములదోషము లెంచకుమమ్మ వేఁడెదన్.&lt;/poem&gt;|ref=196}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అని యిట్లుపల్కిన హరిపల్కు లాలించి సంతసంబున సవ్యసాచిపల్ని
మాధన నీవాక్యమధురామృతంబున మదినున్నతాపంబు మానె నాకు&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g83fks9z7wrcyttxl0wgtllwks0ny7p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560765</id>
      <parentid>560749</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T06:40:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560765</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5345" sha1="3saoowdzt9nln39spk6otli9yu8bbvg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;భద్రేభయాన సుభద్రచేతులు మోడ్చి పంకజనాభ యీబలుఁడు నన్నుఁ
బలికినపలుకుల కలిగి పుత్త్రునితోడ రెండుదినంబులు రేయుఁబగలు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నడచి యీఘోరవనమున నడవలేక, నలఁతచే నేను నిద్రించునంతలోన
నన్నదమ్ములభావంబు లరయలేక, ధీరు లీపుత్త్రు లిరువురు పోరిపోరి.&lt;/poem&gt;|ref=190}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;రోసంబున వీరిరువురు, భాసురకమలాసనాఖ్యబాణంబులఁ బే
రీసున నుపక్రమించిన, వ్యాసమహామౌనిసింహుఁ డడ్డం బగుచున్.&lt;/poem&gt;|ref=191}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;వీరిరువురనడుమ నిలిచి భీమార్జునులకుమారు లని యెఱిఁగించి పారాశర్యుం డంతర్ధా
నంబు నొందిన ఘటోత్కచుం డభిమన్యుం గౌఁగిలించుకొని మద్వృత్తాంతం
బాద్యంతంబు విని రోషారుణితనేత్రుండై ద్వారకాపురంబునకుం జని శశిరేఖం
దెచ్చినాఁ డని చెప్పి సుభద్ర గోవిందున కిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=192}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఈభీమనందనుఁ డింతిఁ దెచ్చిన దొకయెగ్గుగాఁ దోఁచిన నీతనిఁ బ్రోవుఁ
డీశశిరేఖాఖ్య యిభరాజగామిని మీరె తోడ్కొనిపొండు మేము పాండు
తనయులు విహరించువనము కేఁగెదము నాసుతున కెచ్చటనైన సుదతి దొరకు
భాగ్యవంతులపుత్త్రి బడుగుల కేలబ్బు ధనవంతు లగుసుయోధనునిపట్టి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;కొసఁగి చేసిన సమవియ్య మొప్పు ననుచు, న్యాయనిష్ఠూరవాక్యముల్ తోయజాక్షి
పలుక నాపల్కు విని బలభద్రుఁ డాత్మఁ, బుట్టువగపునఁ జెల్లెలి కిట్టులనియె.&lt;/poem&gt;|ref=193}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పంకజలోచన దైవము, బొంకించిన బుద్ధి లేక బొంకితి విను నా
బొంకు తిరంబుగ నీహృ, త్పంకజమున నిల్పవలదు పార్థునియానన్.&lt;/poem&gt;|ref=194}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;నాకతంబున నీవు నగరంబు నెడబాసి భయదాటవులయందు బాధనొందు
పాపంబు పోవునే పడఁతి నీసుతునకుఁ బొసఁగఁ గన్యాదాన మొసఁగకున్న
నేను బార్థునకు మో మెట్లు చూపుదు నంచు విలపించుహరిఁ జూచి విజయురాణి
యేడ్చిన వీక్షించి యింతులందఱు నేడ్చి రది చూచి ప్రద్యుమ్నుఁ డాదిగాఁగ&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;సాంబుఁ డనిరుద్ధుఁ డుద్ధవసాత్యకులును, గదుఁడు కృతవర్మ సారణు ల్కన్నుఁగవల
నీరుపెట్టిన వీక్షించి నీరజాక్షుఁ, డూరడింపుచుఁ బార్థుని యువిద కనియె.&lt;/poem&gt;|ref=195}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;చెల్లెల నీవు నీపగిదిఁ జింత వహింపఁగ సీరసాధనం
డుల్లమునందు పెన్వగపు నూర్జితమై పెనుపొందువేదనౝ
జల్లనఁ గంట నీరిడియె సారసలోచన యీమహాత్ముఁడుౝ
దొల్లి వచించువాక్యములదోషము లెంచకుమమ్మ వేఁడెదన్.&lt;/poem&gt;|ref=196}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అని యిట్లుపల్కిన హరిపల్కు లాలించి సంతసంబున సవ్యసాచిపత్ని
మాధవ నీవాక్యమధురామృతంబున మదినున్నతాపంబు మానె నాకు&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3saoowdzt9nln39spk6otli9yu8bbvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రామాభ్యుదయము/పీఠిక</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214753</id>
    <revision>
      <id>560750</id>
      <timestamp>2026-06-21T05:47:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[../]]  | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు  | అనువాదం =   | విభాగము  = పీఠిక  | ముందరి = [[../]]  | తదుపరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]]  | వివరములు =   |సంవత్సరం = 1917 }}  &lt;pages index=&quot;రామాభ్యుదయము.dvju&quot; from=7 to=18 /&gt;'</comment>
      <origin>560750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="456" sha1="qogmuj4v8jb6y01r7qix1h06w3ufosj" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు
 | అనువాదం = 
 | విభాగము  = పీఠిక
 | ముందరి = [[../]]
 | తదుపరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1917
}}

&lt;pages index=&quot;రామాభ్యుదయము.dvju&quot; from=7 to=18 /&gt;</text>
      <sha1>qogmuj4v8jb6y01r7qix1h06w3ufosj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560751</id>
      <parentid>560750</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T05:47:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>560751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="456" sha1="b602esodu2jp7fme09nwf78pc0hktrg" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు
 | అనువాదం = 
 | విభాగము  = పీఠిక
 | ముందరి = [[../]]
 | తదుపరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1917
}}

&lt;pages index=&quot;రామాభ్యుదయము.djvu&quot; from=7 to=18 /&gt;</text>
      <sha1>b602esodu2jp7fme09nwf78pc0hktrg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రామాభ్యుదయము/ప్రథమాశ్వాసము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214754</id>
    <revision>
      <id>560752</id>
      <timestamp>2026-06-21T05:49:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[../]]  | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు  | అనువాదం =   | విభాగము  = ప్రథమాశ్వాసము  | ముందరి = [[../పీఠిక/]]  | తదుపరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]]  | వివరములు =   |సంవత్సరం = 1917 }}  &lt;pages index=&quot;రామాభ...'</comment>
      <origin>560752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="503" sha1="szfq9ib9ckaqk7qk39tflppqgnpqqir" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు
 | అనువాదం = 
 | విభాగము  = ప్రథమాశ్వాసము
 | ముందరి = [[../పీఠిక/]]
 | తదుపరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1917
}}

&lt;pages index=&quot;రామాభ్యుదయము.djvu&quot; from=19 to=30 /&gt;</text>
      <sha1>szfq9ib9ckaqk7qk39tflppqgnpqqir</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రామాభ్యుదయము/ద్వితీయాశ్వాసము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214755</id>
    <revision>
      <id>560753</id>
      <timestamp>2026-06-21T05:50:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[../]]  | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు  | అనువాదం =   | విభాగము  = ద్వితీయాశ్వాసము  | ముందరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]]  | తదుపరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]]  | వివరములు =   |సంవత్సరం = 1917 }}  &lt;pages...'</comment>
      <origin>560753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="527" sha1="eoxly15ztl3chrc1nwcfzvwbj45436q" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు
 | అనువాదం = 
 | విభాగము  = ద్వితీయాశ్వాసము
 | ముందరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]]
 | తదుపరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1917
}}

&lt;pages index=&quot;రామాభ్యుదయము.djvu&quot; from=31 to=45 /&gt;</text>
      <sha1>eoxly15ztl3chrc1nwcfzvwbj45436q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/88</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214756</id>
    <revision>
      <id>560754</id>
      <timestamp>2026-06-21T05:50:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560754</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5478" sha1="c5xed3t2qkcy5mc15oworg25drmo0x6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;బలభద్రుపుత్రి యీ జలజారిరేఖను నిచ్చిన మఱియు మీ రివ్వకున్న
మేనమామలు మీరు మేనల్లుఁ డభిమన్యుఁ డన్నలు మీరు నే ననుజ ననుచుఁ&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;గరయుగంబును ముకుళించి పరమభక్తి, వారిజోదర గోవింద వాసుదేవ
సుందరాకార గోపికాబృందలోల, పన్నగాశనకంఖాణ పరమపురుష.&lt;/poem&gt;|ref=197}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని సుభద్ర బలభద్రుం జూచి యిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=198}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నేరిచి నేరక చేసిన, నేరంబులు మఱచి నన్ను నెనరూరంగా
భూరికృపౝ రక్షింపవె, సీరాయుధ యంచుఁ బల్కుచెల్లెలితోడన్.&lt;/poem&gt;|ref=199}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;బలదేవుఁ డనియెఁ దల్లీ, తలఁపఁగ నీయందుఁ గలదె త ప్పరయంగాఁ
దెలియక మూర్ఖత నిన్నుం, బలికినయా తప్పు నాది వద్మదళాక్షీ&lt;/poem&gt;|ref=200}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పురికిం జనుదెంచెపి నని, కరివరదుం డాలకింప గ్రక్కున నాకుౝ
వర మొసఁగు మనిన విని యా, సరసిజముఖి పార్థురాణి సంతోషిత యై.&lt;/poem&gt;|ref=201}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఉన్నయెడ రాముపత్నియు, వెన్నునిసతు అరుగుదెంచి వినుము సుభద్రా
పన్నగమృగవినివేళను, భిన్నగముల సంచరింప నెందుకుఁ దల్లీ.&lt;/poem&gt;|ref=202}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియు నిట్లనిరి.&lt;/poem&gt;|ref=203}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;పురుషోత్తమునితోడఁబుట్టు వై  బీభత్సువనిత యై యీఘోరవనమునందు
తల్లిదండ్రులఁ బాసి తనయునితో నీవు గాసిఁ బొందఁగ నేల కమలనేత్ర
బలభద్రుఁ డత్యంతభక్తిఁ దోడ్కొనిపోవ వచ్చి నాఁ డింక నీవగపు మాను
మెక్కడ లక్ష్మణుం డెక్కడ శశిరేఖ కాలిగోరుకుసాటి బోలఁ డతఁడు&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;చూడ వీరిర్వురకు వీడు జోడు గాక, యిభపురేంద్రు నిపట్టికి నీడుగాదు
సుదతి శశిరేఖ యభిమన్యుసొమ్మగాని, యితరులకుఁ దక్కనేర దీయిందువదన.&lt;/poem&gt;|ref=204}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని యిట్లు వదినె లందఱు, మునుకొని బీభత్సుసతిని ముద మొనరింపౝ
వినయోక్తులు పల్కిన విని, కనకాంగి సుభద్ర వారిఁ గౌఁగిటఁ జేర్బెన్.&lt;/poem&gt;|ref=205}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు కౌగిలించికొన్న సుభద్రం జూచి నుఱియు నిట్లనిరి.&lt;/poem&gt;|ref=206}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;గహనసీమకు నీవు కదలినదాదిగా రాకేందుముఖి నిద్ర రాదు మాకు
అనిపల్కినంతలో నలివేణి యొక్క తె చను బెంచి వినవమ్మ సారసాక్షి,
యడవి కేఁగినవార్త లాలించినదిమొద లాహార మింపుగా దనుచుఁ బలికె
వెండియు నొకబోటీ విజయువత్నిని జూచి చూచితి రారాజుసుతునిరూపు&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వానిరూపంబు ఈడిచెఁబో వారిజాక్షి, వాయుసూనునిసుతుఁ డితసేయకున్నం
బోలఁతి శశిరేఖ వ్యర్థమై పోవునమ్మ, కుక్క ముట్టినకుండ యై కుందరదన.&lt;/poem&gt;|ref=207}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అని వచించిన వారిజాననలఁ జూచి, యలసుభద్ర సంతోషజలధిఁ దేలి
యతిశయంబగుభక్తితో నతు లొనర్చి, వదినెగారికి నత్యంతముద మొనర్చె.&lt;/poem&gt;|ref=208}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c5xed3t2qkcy5mc15oworg25drmo0x6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560767</id>
      <parentid>560754</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T06:46:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560767</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5505" sha1="ksdd7gbvyf9gdp8bllmqwvo4zrt6t90" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;బలభద్రుపుత్త్రి యీ జలజారిరేఖను నిచ్చిన మఱియు మీ రివ్వకున్న
మేనమామలు మీరు మేనల్లుఁ డభిమన్యుఁ డన్నలు మీరు నే ననుజ ననుచుఁ&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;గరయుగంబును ముకుళించి పరమభక్తి, వారిజోదర గోవింద వాసుదేవ
సుందరాకార గోపికాబృందలోల, పన్నగాశనకంఖాణ పరమపురుష.&lt;/poem&gt;|ref=197}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని సుభద్ర బలభద్రుం జూచి యిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=198}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నేరిచి నేరక చేసిన, నేరంబులు మఱచి నన్ను నెనరూరంగా
భూరికృపౝ రక్షింపవె, సీరాయుధ యంచుఁ బల్కుచెల్లెలితోడన్.&lt;/poem&gt;|ref=199}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;బలదేవుఁ డనియెఁ దల్లీ, తలఁపఁగ నీయందుఁ గలదె త ప్పరయంగాఁ
దెలియక మూర్ఖత నిన్నుం, బలికినయా తప్పు నాది పద్మదళాక్షీ&lt;/poem&gt;|ref=200}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పురికిం జనుదెంచెద నని, కరివరదుం డాలకింప గ్రక్కున నాకుౝ
వర మొసఁగు మనిన విని యా, సరసిజముఖి పార్థురాణి సంతోషిత యై.&lt;/poem&gt;|ref=201}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఉన్నయెడ రాముపత్నియు, వెన్నునిసతు లరుగుదెంచి వినుము సుభద్రా
పన్నగమృగవినివేశము, లిన్నగముల సంచరింప నెందుకుఁ దల్లీ.&lt;/poem&gt;|ref=202}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియు నిట్లనిరి.&lt;/poem&gt;|ref=203}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;పురుషోత్తమునితోడఁబుట్టు వై  బీభత్సువనిత యై యీఘోరవనమునందు
తల్లిదండ్రులఁ బాసి తనయునితో నీవు గాసిఁ బొందఁగ నేల కమలనేత్ర
బలభద్రుఁ డత్యంతభక్తిఁ దోడ్కొనిపోవ వచ్చి నాఁ డింక నీవగపు మాను
మెక్కడ లక్ష్మణుం డెక్కడ శశిరేఖ కాలిగోరుకుసాటి బోలఁ డతఁడు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;చూడ వీరిర్వురకు వీడు జోడు గాక, యిభపురేంద్రునిపట్టికి నీడుగాదు
సుదతి శశిరేఖ యభిమన్యుసొమ్ముగాని, యితరులకుఁ దక్కనేర దీయిందువదన.&lt;/poem&gt;|ref=204}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని యిట్లు వదినె లందఱు, మునుకొని బీభత్సుసతిని ముద మొనరింపౝ
వినయోక్తులు పల్కిన విని, కనకాంగి సుభద్ర వారిఁ గౌఁగిటఁ జేర్బెన్.&lt;/poem&gt;|ref=205}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు కౌగిలించికొన్న సుభద్రం జూచి మఱియు నిట్లనిరి.&lt;/poem&gt;|ref=206}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;గహనసీమకు నీవు కదలినదాదిగా రాకేందుముఖి నిద్ర రాదు మాకు
అనిపల్కినంతలో నలివేణి యొక్కతె చనుదెంచి వినవమ్మ సారసాక్షి
యడవి కేఁగినవార్త లాలించినదిమొద లాహార మింపుగా దనుచుఁ బలికె
వెండియు నొకబోటి విజయుపత్నిని జూచి చూచితి రారాజుసుతునిరూపు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వానిరూపంబు తుడిచెఁబో వారిజాక్షి, వాయుసూనునిసుతుఁ డింత సేయకున్నఁ
బొలఁతి శశిరేఖ వ్యర్థమై పోవునమ్మ, కుక్క ముట్టినకుండ యై కుందరదన.&lt;/poem&gt;|ref=207}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అని వచించిన వారిజాననలఁ జూచి, యలసుభద్రయు సంతోషజలధిఁ దేలి
యతిశయంబగుభక్తితో నతు లొనర్చి, వదినెగారికి నత్యంతముద మొనర్చె.&lt;/poem&gt;|ref=208}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ksdd7gbvyf9gdp8bllmqwvo4zrt6t90</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రామాభ్యుదయము/తృతీయాశ్వాసము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214757</id>
    <revision>
      <id>560755</id>
      <timestamp>2026-06-21T05:52:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[../]]  | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు  | అనువాదం =   | విభాగము  = తృతీయాశ్వాసము  | ముందరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]]  | తదుపరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]]  | వివరములు =   |సంవత్సరం = 1917 }}  &lt;pag...'</comment>
      <origin>560755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="530" sha1="qmea89pr76e93qktxwndorzwuigmcsb" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు
 | అనువాదం = 
 | విభాగము  = తృతీయాశ్వాసము
 | ముందరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]]
 | తదుపరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1917
}}

&lt;pages index=&quot;రామాభ్యుదయము.djvu&quot; from=46 to=59 /&gt;</text>
      <sha1>qmea89pr76e93qktxwndorzwuigmcsb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రామాభ్యుదయము/చతుర్థాశ్వాసము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214758</id>
    <revision>
      <id>560756</id>
      <timestamp>2026-06-21T05:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[../]]  | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు  | అనువాదం =   | విభాగము  = చతుర్థాశ్వాసము  | ముందరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]]  | తదుపరి = [[../పంచమాశ్వాసము/]]  | వివరములు =   |సంవత్సరం = 1917 }}  &lt;pages index=...'</comment>
      <origin>560756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="521" sha1="kbzb8x1e7s1z02pavo1mz7om29qpvdf" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు
 | అనువాదం = 
 | విభాగము  = చతుర్థాశ్వాసము
 | ముందరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]]
 | తదుపరి = [[../పంచమాశ్వాసము/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1917
}}

&lt;pages index=&quot;రామాభ్యుదయము.djvu&quot; from=60 to=76 /&gt;</text>
      <sha1>kbzb8x1e7s1z02pavo1mz7om29qpvdf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రామాభ్యుదయము/పంచమాశ్వాసము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214759</id>
    <revision>
      <id>560757</id>
      <timestamp>2026-06-21T05:55:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[../]]  | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు  | అనువాదం =   | విభాగము  = పంచమాశ్వాసము  | ముందరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]]  | తదుపరి = [[../షష్ఠాశ్వాసము/]]  | వివరములు =   |సంవత్సరం = 1917 }}  &lt;pages index=&quot;...'</comment>
      <origin>560757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="519" sha1="hp5ar1vg3p0xor2af2n4k8yhbr7ymoi" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు
 | అనువాదం = 
 | విభాగము  = పంచమాశ్వాసము
 | ముందరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]]
 | తదుపరి = [[../షష్ఠాశ్వాసము/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1917
}}

&lt;pages index=&quot;రామాభ్యుదయము.djvu&quot; from=77 to=110 /&gt;</text>
      <sha1>hp5ar1vg3p0xor2af2n4k8yhbr7ymoi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రామాభ్యుదయము/షష్ఠాశ్వాసము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214760</id>
    <revision>
      <id>560758</id>
      <timestamp>2026-06-21T05:57:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[../]]  | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు  | అనువాదం =   | విభాగము  = షష్ఠాశ్వాసము  | ముందరి = [[../పంచమాశ్వాసము/]]  | తదుపరి = [[../సప్తమాశ్వాసము/]]  | వివరములు =   |సంవత్సరం = 1917 }}  &lt;pages index=&quot;ర...'</comment>
      <origin>560758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="517" sha1="cf111u14wb9089u3h2zw01iqavsy6po" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు
 | అనువాదం = 
 | విభాగము  = షష్ఠాశ్వాసము
 | ముందరి = [[../పంచమాశ్వాసము/]]
 | తదుపరి = [[../సప్తమాశ్వాసము/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1917
}}

&lt;pages index=&quot;రామాభ్యుదయము.djvu&quot; from=111 to=137 /&gt;</text>
      <sha1>cf111u14wb9089u3h2zw01iqavsy6po</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రామాభ్యుదయము/సప్తమాశ్వాసము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214761</id>
    <revision>
      <id>560759</id>
      <timestamp>2026-06-21T05:58:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[../]]  | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు  | అనువాదం =   | విభాగము  = సప్తమాశ్వాసము  | ముందరి = [[../షష్ఠాశ్వాసము/]]  | తదుపరి = [[../అష్టమాశ్వాసము/]]  | వివరములు =   |సంవత్సరం = 1917 }}  &lt;pages index=&quot;...'</comment>
      <origin>560759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="520" sha1="5i9134ecazsckkqmmlq975xogkk75yd" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు
 | అనువాదం = 
 | విభాగము  = సప్తమాశ్వాసము
 | ముందరి = [[../షష్ఠాశ్వాసము/]]
 | తదుపరి = [[../అష్టమాశ్వాసము/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1917
}}

&lt;pages index=&quot;రామాభ్యుదయము.djvu&quot; from=138 to=167 /&gt;</text>
      <sha1>5i9134ecazsckkqmmlq975xogkk75yd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రామాభ్యుదయము/అష్టమాశ్వాసము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214762</id>
    <revision>
      <id>560760</id>
      <timestamp>2026-06-21T05:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[../]]  | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు  | అనువాదం =   | విభాగము  = అష్టమాశ్వాసము  | ముందరి = [[../సప్తమాశ్వాసము/]]  | తదుపరి =   | వివరములు =   |సంవత్సరం = 1917 }}  &lt;pages index=&quot;రామాభ్యుదయము.djvu&quot; fro...'</comment>
      <origin>560760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="476" sha1="kkyoedwf0ull111sqj2hucu0zott2je" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = అయ్యలరాజు రామభద్రుడు
 | అనువాదం = 
 | విభాగము  = అష్టమాశ్వాసము
 | ముందరి = [[../సప్తమాశ్వాసము/]]
 | తదుపరి = 
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1917
}}

&lt;pages index=&quot;రామాభ్యుదయము.djvu&quot; from=168 to=196 /&gt;</text>
      <sha1>kkyoedwf0ull111sqj2hucu0zott2je</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/89</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214763</id>
    <revision>
      <id>560761</id>
      <timestamp>2026-06-21T06:04:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560761</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5671" sha1="s0hbm24b568rm0xgg8qodcqq33yg6is" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అసమయంబునం దలివేణి శశిరేఖ చనుదెంచి జనకులచరణములకు
మ్రొక్కి నిలచిన తన ముద్దుపుత్రునిజూచి బలభద్రుఁ డానందభరితుఁ డగుచు
నాపుత్రి, నాకూన నరభోజనుఁడు నిన్నుఁ దెచ్చినప్పుడు నెంత దిగులుపడితో
దుముఁబాసి యీవనమధ్యదేశంబున నెట్లు నిద్రించితో యిందువదన&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;శుభకరంబుగ నిను బార్థసుతున కిచ్చి, సిటలు విలసిల్లఁ గాఁ బెండ్లిసేతు ననుచుఁ
బలుకుపలుకులు విని వచ్చి పార్థసుతుఁడు, హలికి హరికిని సాష్టాంగ మాచరించె.&lt;/poem&gt;}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు సాష్టాంగనమస్కారంబు లొనరించిన సౌభద్రుం జూచి యత్యంత సంతో
షంబుతో నీలాంబరుండు తనమనంబున నిట్లని వితర్కించె.&lt;/poem&gt;|ref=210}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కంతుజయంతసత్కౌబేరుల హసించు వరుస శృంగారంబు లరసిచూడ
శరజన్మగాంగేయజామదగ్నులఁ గేరు ఘనవరాశ్రమశస్త్రకౌశలముల
అనిలనాగాంతకయహిరాజుల హసించు పటుతరం బగు బాహుబలమునందు
సద్బృందపూర్ణేందు చౌదంతులను గేరు భాసురం బగుకీర్తిపటిమలందు&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అహహ యిటువంటియల్లుని నడవి కనిచి, కురునరేంద్రు నిపుత్రునిఁ గోరినట్టి
బేలతనమును దనుఁదానె తూలనాడి, భూరిబలుఁ డైనహైడింబుఁ బొగడిపొగడి.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;తనసహోదరుఁ డైనగోవిందుం జూచి హలాయుధుం డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=212}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ద్వారక కేఁగుయత్న మిఁక దానవభంజన సేయవే యనౝ
వారిజనాభుఁ డాక్షణమె వాయుసుతాత్మజుఁ జూచి వత్స నీ
భూరిపరాక్రమక్రమముఁ బూని నుతింపఁగ శేషంఁ డోపునే
ధారుణిఁ బాండు సూనులకు దైత్యశిఖామణి కీర్తిఁ దెచ్చితౌ.&lt;/poem&gt;|ref=213}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=214}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;దుస్తర మగుకార్యంబులు, నిస్తులశౌర్యంబుచేత నెరవేర్చినని
న్బ్రస్తుతిసేయఁక బ్రహ్మకు, కస్తిగదా భీమపుత్ర ఘననిభగాత్రా.&lt;/poem&gt;|ref=215}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనుజునివైవాహికముం, గనుఁగొనఁగా రమ్ము లెము గ్రక్కున ననిన
న్విని కరములు ముకుళింపుచు, దనుజారికి నిట్టులనియెఁ దద్దయు భక్తిన్.&lt;/poem&gt;|ref=216}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అప్పటప్పటికి సన్గొప్ప సేయఁగ నేల పాటించి వినుము నామాట యొకటి
అసురారి నీకృపారసము నాపై నిల్పుకతమున శాత్రవుల్కదనమందు
కృపణులై నాచేత నవిజయం బొందిరి అదిగాక పాండవు ల్విదితయశులు
నీను నమ్మి మిక్కిలి మునులైరి మాధవ యని పల్కి సాష్టాంగ మాచరించి&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;బిడ్డ నర్పించి సౌభద్రుఁ పెండ్లిసేయఁ, బాటుపడువారు మీరుండఁ బద్మనాభ
నేను రాకున్నఁ గార్యంబు నిలువనేర, దనిన విని పార్థనందనం డాత్మఁగుంది.&lt;/poem&gt;|ref=217}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అన్న రాఁడని చింతించునతనిహృదయ, మెఱిఁగి గోవిందుఁడనురేంద్రుకరముఁ బట్టి
భీమసుక నీవు రాకున్నఁ బెండ్లి యేల, ననుచుఁ జింతించు నీతమ్ముఁ డదిగో చూడు.&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s0hbm24b568rm0xgg8qodcqq33yg6is</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560769</id>
      <parentid>560761</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:01:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560769</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5741" sha1="fvrdfqsi2wzejng4bnnwtlugxjx5pca" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబునం దలివేణి శశిరేఖ చనుదెంచి జనకులచరణములకు
మ్రొక్కి నిలచిన తనముద్దుపుత్త్రుని జూచి బలభద్రుఁ డానందభరితుఁ డగుచు
నాపుత్త్రి నాకూన నరభోజనుఁడు నిన్నుఁ దెచ్చినప్పుడు నెంత దిగులుపడితొ
మముఁ బాసి యీవనమధ్యదేశంబున నెట్లు నిద్రించితో యిందువదన&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;శుభకరంబుగ నిను బార్థసుతున కిచ్చి, సిరులు విలసిల్లఁగాఁ బెండ్లి సేతు ననుచుఁ
బలుకుపలుకులు విని వచ్చి పార్థసుతుఁడు, హలికి హరికిని సాష్టాంగ మాచరించె.&lt;/poem&gt;|ref=209}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు సాష్టాంగనమస్కారంబు లొనరించిన సౌభద్రుం జూచి యత్యంతసంతో
షంబుతో నీలాంబరుండు తనమనంబున నిట్లని వితర్కించె.&lt;/poem&gt;|ref=210}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కంతుజయంతసత్కౌబేరుల హసించు వరుస శృంగారంబు లరసిచూడ
శరజన్మగాంగేయజామదగ్నులఁ గేరు ఘనపరాక్రమశస్త్రకౌశలముల
అనిలనాగాంతకయహిరాజుల హసించు పటుతరం బగు బాహుబలమునందు
సద్బృందపూర్ణేందుచౌదంతులను గేరు భాసురం బగుకీర్తిపటిమలందు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అహహ యిటువంటియల్లుని నడవి కనిచి, కురునరేంద్రునిపుత్త్రునిఁ గోరినట్టి
బేలతనమును దనుఁదానె తూలనాడి, భూరిబలుఁ డైనహైడింబుఁ బొగడిపొగడి.&lt;/poem&gt;|ref=211}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;తనసహోదరుఁ డైనగోవిందుం జూచి హలాయుధుం డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=212}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ద్వారక కేఁగుయత్న మిఁక దానవభంజన సేయవే యనౝ
వారిజనాభుఁ డాక్షణమె వాయుసుతాత్మజుఁ జూచి వత్స నీ
భూరిపరాక్రమక్రమముఁ బూని నుతింపఁగ శేషుఁ డోపునే
ధారుణిఁ బాండుసూనులకు దైత్యశిఖామణి కీర్తిఁ దెచ్చితౌ.&lt;/poem&gt;|ref=213}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=214}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;దుస్తర మగుకార్యంబులు, నిస్తులశౌర్యంబుచేత నెరవేర్చి నని
న్బ్రస్తుతి సేయఁగ బ్రహ్మకు, కస్తిగదా భీమపుత్త్ర ఘననిభగాత్రా.&lt;/poem&gt;|ref=215}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనుజునివైవాహికముం, గనుఁగొనఁగా రమ్ము లెమ్ము గ్రక్కున ననిన
న్విని కరములు ముకుళింపుచు, దనుజారికి నిట్టులనియెఁ దద్దయు భక్తిన్.&lt;/poem&gt;|ref=216}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అప్పటప్పటికి నన్గొప్ప సేయఁగ నేల పాటించి వినుము నామాట యొకటి
అసురారి నీకృపారసము నాపై నిల్పుకతమున శాత్రవు ల్కదనమందు
కృపణులై నాచేత నపజయం బొందిరి అదిగాక పాండవు ల్విదితయశులు
నిను నమ్మి మిక్కిలి మునులైరి మాధవ యని పల్కి సాష్టాంగ మాచరించి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;బిడ్డ నర్పించి సౌభద్రుఁ పెండ్లిసేయఁ, బాటుపడువారు మీరుండఁ బద్మనాభ
నేను రాకున్నఁ గార్యంబు నిలువనేర, దనిన విని పార్థనందనుం డాత్మఁ గుంది.&lt;/poem&gt;|ref=217}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అన్న రాఁడని చింతించునతనిహృదయ, మెఱిఁగి గోవిందుఁ డసురేంద్రుకరముఁ బట్టి
భీమసుత నీవు రాకున్నఁ బెండ్లి యేల, ననుచుఁ జింతించు నీతమ్ముఁ డదిగొ చూడు.&lt;/poem&gt;|ref=218}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fvrdfqsi2wzejng4bnnwtlugxjx5pca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/90</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214764</id>
    <revision>
      <id>560762</id>
      <timestamp>2026-06-21T06:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560762</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5402" sha1="rg3uwp50sfkb7ybjvwtw4nfpnbko15v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనిన విని దానవేంద్రుఁడు, తనతమ్మునిమోముఁ జూచి తమ్ముఁడ నీతోఁ
జనుదెంచెదఁ జింతింపకు, మని వెండియు నిట్టు లనియె నభిమన్యునితోన్.&lt;/poem&gt;|ref=219}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;జనకు లడవి నున్న సమయంబులో నీకుఁ బరిణయం బిపుడు సంప్రాప్తమయ్యే
తమ్ముఁడ నీభాగ్యదశ యేమిచెప్పుదు ననుచుఁ గన్నుల నీరు నతఁడు రాల్చఁ
జూచీ పార్థునిరాణి జొటజొటఁ గన్నీరు రాల్చిన వీక్షించి రమణం లెల్లఁ
బొక్కుచు విలపింపఁ బురుషోత్తముఁడు చూచి చెల్లెల నీవిట్లు చింత సేయఁ&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;గారణం బేమి వినవమ్మ కంబుకంఠి, సమయకాలంబు గడచిన యమతనూజుఁ
డాదిగాఁ గలపాండవు లరుగుదెంతు,రిపుడు శుభకార్య మెడనేయ నెందుకమ్మ.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని గోవిందుఁడు పల్కిన, విని సోదరి పగపు మాని వేఱక టనకౝ
తనమది సంతసమందుచు, తనయులమదిఁ జింతబాపె ధరణీనాథా.&lt;/poem&gt;|ref=221}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఆంత ఘటోత్కచుం డత్యంతసంతోషసహితుఁడై బలకృష్ణసాత్యకులకు
వారిభార్యలకును వరుస యాదపవీరపరులకు మఱి వారిపనితలకును
దివ్యభూషణముల దివ్యాంబరంబుల దివ్యగంధంబుల దివ్యకుసుమ
ములను బూజలు నేసి ముదముతో మ్రొక్కిన భీమపుత్రునిఁ జూచి పెద్దప్రొద్దు&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నతఁడు చేసినసాహసం బాత్మమెచ్చి, యోఘటోత్కచ వినుము ఈయుర్వియందు
ఘనుఁడవై వేయువర్షముల్ మనుమటంచు, వరుస దీవించి రప్పుడు వసుమతీంద్ర.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=223}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కమలాక్షుఁ డాఘటోత్కచునిగైదండచేఁ దనర్మం బెక్కించుకొనియె నపుడు
బలభద్రుఁ డంత సౌభద్రుసహితుఁడయి రధ మెక్కెఁ దక్కినరథికవరులు
తమతమరధములు తా మెక్కుతఱిఁ గాంత లందఱు గుమిగూడి యాహిడింబి
మోము వీక్షింపుచు ముసిలిముత్తైదువ రమ్ము రమ్మని పిల్చి రథముఁ జేర్చి&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వారు తమతమయరదము ల్వరుస నెక్కి, రంత బలరామకృష్ణు లాయడవిఁ బాసి
కడుజవంబున రథహరు ల్కరులు నడువఁ, బుడమి గంపింప ద్వారకాపురముఁజేరి.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఏనుంగుమొగసాలకడ రథంబులు డిగ్గి నగరు ప్రవేశించి రామకృష్ణులు జననీజన
కులకు మ్రొక్కుసమయంబున సుభద్రాభినున్యుఘటోత్కచు లరుదెంచి దేవకీవసు
దేవులకు మ్రొక్కినం జూచి దేవకీదేవి సుభద్ర కిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=225}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పాపనిఁ దోడ్కొని హరిపైఁ, గోపంబున భీమ మైనఘోరాటవికిౝ
విపదిఁ బోతివో గద, మాపైఁ గలమమతమాని మాపటివేళన్.&lt;/poem&gt;|ref=226}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పన్నగమృగములఁ గనుఁగొని, పెన్నగములఁ గాంచి మదికి భీతి జనింపౝ
వెన్నుని నన్నుఁ దలంచితో, పున్నమశశితుల్యవదన పొక్కుచు మదిలోన్.&lt;/poem&gt;|ref=227}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=228}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rg3uwp50sfkb7ybjvwtw4nfpnbko15v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560770</id>
      <parentid>560762</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:09:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560770</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5440" sha1="h43hxe0hbta2ns85r8xzwisjb9zpc65" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనిన విని దానవేంద్రుఁడు, తనతమ్మునిమోముఁ జూచి తమ్ముఁడ నీతోఁ
జనుదెంచెదఁ జింతింపకు, మని వెండియు నిట్టు లనియె నభిమన్యునితోన్.&lt;/poem&gt;|ref=219}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;జనకు లడవి నున్న సమయంబులో నీకుఁ బరిణయం బిపుడు సంప్రాప్తమయ్యె
తమ్ముఁడ నీభాగ్యదశ యేమి చెప్పుదు ననుచుఁ గన్నుల నీరు నతఁడు రాల్చఁ
జూచి పార్థునిరాణి జొటజొటఁ గన్నీరు రాల్చిన వీక్షించి రమణు లెల్లఁ
బొక్కుచు విలపింపఁ బురుషోత్తముఁడు చూచి చెల్లెల నీ విట్లు చింత సేయఁ&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;గారణం బేమి వినవమ్మ కంబుకంఠి, సమయకాలంబు గడచిన యమతనూజుఁ
డాదిగాఁ గలపాండవు లరుగుదెంతు,రిపుడు శుభకార్య మెడసేయ నెందుకమ్మ.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని గోవిందుఁడు పల్కిన, విని సోదరి వగపు మాని వేఱొక టనకౝ
తనమది సంతసమందుచు, తనయులమదిఁ జింతబాపె ధరణీనాథా.&lt;/poem&gt;|ref=221}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అంత ఘటోత్కచుం డత్యంతసంతోషసహితుఁడై బలకృష్ణసాత్యకులకు
వారిభార్యలకును వరుస యాదవవీరవరులకు మఱి వారివనితలకును
దివ్యభూషణముల దివ్యాంబరంబుల దివ్యగంధంబుల దివ్యకుసుమ
ములను బూజలు సేసి ముదముతో మ్రొక్కిన భీమపుత్రునిఁ జూచి పెద్దప్రొద్దు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నతఁడు చేసినసాహసం బాత్మ మెచ్చి, యోఘటోత్కచ వినుము ఈయుర్వియందు
ఘనుఁడవై వేయువర్షముల్ మనుమటంచు, వరుస దీవించి రప్పుడు వసుమతీంద్ర.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=223}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కమలాక్షుఁ డాఘటోత్కచునిగైదండచేఁ దనరథం బెక్కించుకొనియె నపుడు
బలభద్రుఁ డంత సౌభద్రుసహితుఁడయి రథ మెక్కెఁ దక్కినరథికవరులు
తమతమరథములు తా మెక్కుతఱిఁ గాంత లందఱు గుమిగూడి యాహిడింబి
మోము వీక్షింపుచు ముసిలిముత్తైదువ రమ్ము రమ్మని పిల్చి రథముఁ జేర్చి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వారు తమతమయరదము ల్వరుస నెక్కి, రంత బలరామకృష్ణు లాయడవిఁ బాసి
కడుజవంబున రథహరు ల్కరులు నడువఁ, బుడమి గంపింప ద్వారకాపురముఁ జేరి.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఏనుంగుమొగసాలకడ రథంబులు డిగ్గి నగరు ప్రవేశించి రామకృష్ణులు జననీజన
కులకు మ్రొక్కుసమయంబున సుభద్రాభినున్యుఘటోత్కచు లరుదెంచి దేవకీవసు
దేవులకు మ్రొక్కినం జూచి దేవకీదేవి సుభద్ర కిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=225}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పాపనిఁ దోడ్కొని హరిపైఁ, గోపంబున భీమ మైనఘోరాటవికిౝ
ఏపగిదిఁ బోతివో గద, మాపైఁ గలమమత మాని మాపటివేళన్.&lt;/poem&gt;|ref=226}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పన్నగమృగములఁ గనుఁగొని, పెన్నగములఁ గాంచి మదికి భీతి జనింపౝ
వెన్నుని నన్నుఁ దలంచితొ, పున్నమశశితుల్యవదన పొక్కుచు మదిలోన్.&lt;/poem&gt;|ref=227}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=228}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h43hxe0hbta2ns85r8xzwisjb9zpc65</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560771</id>
      <parentid>560770</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:10:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>560771</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5449" sha1="kuphdmpvz56rc23asj49u8jjoonpp4p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనిన విని దానవేంద్రుఁడు, తనతమ్మునిమోముఁ జూచి తమ్ముఁడ నీతోఁ
జనుదెంచెదఁ జింతింపకు, మని వెండియు నిట్టు లనియె నభిమన్యునితోన్.&lt;/poem&gt;|ref=219}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;జనకు లడవి నున్న సమయంబులో నీకుఁ బరిణయం బిపుడు సంప్రాప్తమయ్యె
తమ్ముఁడ నీభాగ్యదశ యేమి చెప్పుదు ననుచుఁ గన్నుల నీరు నతఁడు రాల్చఁ
జూచి పార్థునిరాణి జొటజొటఁ గన్నీరు రాల్చిన వీక్షించి రమణు లెల్లఁ
బొక్కుచు విలపింపఁ బురుషోత్తముఁడు చూచి చెల్లెల నీ విట్లు చింత సేయఁ&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;గారణం బేమి వినవమ్మ కంబుకంఠి, సమయకాలంబు గడచిన యమతనూజుఁ
డాదిగాఁ గలపాండవు లరుగుదెంతు,రిపుడు శుభకార్య మెడసేయ నెందుకమ్మ.&lt;/poem&gt;|ref=220}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని గోవిందుఁడు పల్కిన, విని సోదరి వగపు మాని వేఱొక టనకౝ
తనమది సంతసమందుచు, తనయులమదిఁ జింతబాపె ధరణీనాథా.&lt;/poem&gt;|ref=221}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అంత ఘటోత్కచుం డత్యంతసంతోషసహితుఁడై బలకృష్ణసాత్యకులకు
వారిభార్యలకును వరుస యాదవవీరవరులకు మఱి వారివనితలకును
దివ్యభూషణముల దివ్యాంబరంబుల దివ్యగంధంబుల దివ్యకుసుమ
ములను బూజలు సేసి ముదముతో మ్రొక్కిన భీమపుత్రునిఁ జూచి పెద్దప్రొద్దు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నతఁడు చేసినసాహసం బాత్మ మెచ్చి, యోఘటోత్కచ వినుము ఈయుర్వియందు
ఘనుఁడవై వేయువర్షముల్ మనుమటంచు, వరుస దీవించి రప్పుడు వసుమతీంద్ర.&lt;/poem&gt;|ref=222}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=223}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కమలాక్షుఁ డాఘటోత్కచునిగైదండచేఁ దనరథం బెక్కించుకొనియె నపుడు
బలభద్రుఁ డంత సౌభద్రుసహితుఁడయి రథ మెక్కెఁ దక్కినరథికవరులు
తమతమరథములు తా మెక్కుతఱిఁ గాంత లందఱు గుమిగూడి యాహిడింబి
మోము వీక్షింపుచు ముసిలిముత్తైదువ రమ్ము రమ్మని పిల్చి రథముఁ జేర్చి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వారు తమతమయరదము ల్వరుస నెక్కి, రంత బలరామకృష్ణు లాయడవిఁ బాసి
కడుజవంబున రథహరు ల్కరులు నడువఁ, బుడమి గంపింప ద్వారకాపురముఁ జేరి.&lt;/poem&gt;|ref=224}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఏనుంగుమొగసాలకడ రథంబులు డిగ్గి నగరు ప్రవేశించి రామకృష్ణులు జననీజన
కులకు మ్రొక్కుసమయంబున సుభద్రాభినున్యుఘటోత్కచు లరుదెంచి దేవకీవసు
దేవులకు మ్రొక్కినం జూచి దేవకీదేవి సుభద్ర కిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=225}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పాపనిఁ దోడ్కొని హరిపైఁ, గోపంబున భీమ మైనఘోరాటవికిౝ
ఏపగిదిఁ బోతివో గద, మాపైఁ గలమమత మాని మాపటివేళన్.&lt;/poem&gt;|ref=226}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పన్నగమృగములఁ గనుఁగొని, పెన్నగములఁ గాంచి మదికి భీతి జనింపౝ
వెన్నుని నన్నుఁ దలంచితొ, పున్నమశశితుల్యవదన పొక్కుచు మదిలోన్.&lt;/poem&gt;|ref=227}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=228}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kuphdmpvz56rc23asj49u8jjoonpp4p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/91</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214765</id>
    <revision>
      <id>560763</id>
      <timestamp>2026-06-21T06:20:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560763</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2520" sha1="7cy04q7l73elp6qwp4xwivlxn4yy5t8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కాంతారమున నిన్నుఁ గామపాలుఁడు పల్కుపలుకులు మది నిల్పవలవదమ్మ
ఇందీవరాక్షి మీ రితరులు గారు యీ హలసాధనం డన్న యనుజ వీపు
నెలకరో నీసొమ్మ నీయిల్లు చేను ప్రీతితో సుతునకుఁ బెండ్లిచేసి
నేఁ డాదిగా నీవు నీకుమారుండును వెనుపొందుసిరులతో మనుఁ డటంచు&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;దేవకీదేవి పార్థునిదేవిహృదయ, సంకటముఁ బాపి యభిమన్యు సంతసమునఁ
జుంచుదువ్వుచు ముద్దాడి సొంపు మిగుల, నిండు వేడుక మిన్నందుచుండె నపుడు.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని చెప్పిన మదమందుచు జనమేజయుఁ డిట్టులనియె సమ్మనినాథా
వినవిన నామదిఁ గోరిక, ఘన మయి తనరారే నవలికధ యెట్లనినన్.&lt;/poem&gt;|ref=230}}
{{Telugu poem|type=మత్తకోకిల.|lines=&lt;poem&gt;వారిజాసనపంకజాసన వందితా నతపోషణా
ధారుణీధరతల్ప కేశవ దానవాన్వయశోషణా
నారదాదిమునీంద్రసన్నుత నాగభుగ్వరవాహనా
నీరజాక్ష కళింగమర్దన నీరదాంగ జనార్దనా.&lt;/poem&gt;|ref=231}}
{{Telugu poem|type=గద్య.|lines=&lt;poem&gt;ఇది శ్రీమత్సూర్యనారాయణకరుణాకటాక్షవీక్షణాలంకార సుస్థిరామృతవాక్య
జనితకవిశ్వరత్నాకరవంశ పయః పారావార రాకాసుధాకరాంజనేయాఖ్య తనూజ
అప్పప్పనామధేయప్రణీతం బైనశశిరేఖా పరిణయం బనుమహాప్రబంధంబునందుఁ
జతుర్థాశ్వాసము.&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7cy04q7l73elp6qwp4xwivlxn4yy5t8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560773</id>
      <parentid>560763</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:14:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560773</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2547" sha1="3tixrk7qa25l22pqnqdnme3c1r3r4aa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కాంతారమున నిన్నుఁ గామపాలుఁడు పల్కుపలుకులు మది నిల్పవలవదమ్మ
ఇందీవరాక్షి మీ రితరులు గారు యీ హలసాధనుం డన్న యనుజ వీవు
నెలతరో నీసొమ్ము నీయిల్లు చేరెను ప్రీతితో సుతునకుఁ బెండ్లి చేసి
నేఁ డాదిగా నీవు నీకుమారుండును పెనుపొందుసిరులతో మనుఁ డటంచు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;దేవకీదేవి పార్థునిదేవిహృదయ, సంకటముఁ బాపి యభిమన్యు సంతసమునఁ
జుంచు దువ్వుచు ముద్దాడి సొంపు మిగుల, నిండువేడుక మిన్నందుచుండె నపుడు.&lt;/poem&gt;|ref=229}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని చెప్పిన ముదమందుచు జనమేజయుఁ డిట్టులనియె నమ్మునినాథా
వినవిన నామదిఁ గోరిక, ఘన మయి తనరారె నవలికథ యెట్లనినన్.&lt;/poem&gt;|ref=230}}
{{Telugu poem|type=మత్తకోకిల.|lines=&lt;poem&gt;వారిజాసనపంకజాసనవందితా నతపోషణా
ధారుణీధరతల్ప కేశవ దానవాన్వయశోషణా
నారదాదిమునీంద్రసన్నుత నాగభుగ్వరవాహనా
నీరజాక్ష కళింగమర్దన నీరదాంగ జనార్దనా.&lt;/poem&gt;|ref=231}}
{{Telugu poem|type=గద్య.|lines=&lt;poem&gt;ఇది శ్రీమత్సూర్యనారాయణకరుణాకటాక్షవీక్షణాలంకార సుస్థిరామృతవాక్య
జనితకవిత్వరత్నాకరవంశపయఃపారావారరాకాసుధాక రాంజనేయాఖ్యతనూజ
అప్పప్పనామధేయప్రణీతం బైనశశిరేఖాపరిణయం బనుమహాప్రబంధంబునందుఁ
జతుర్థాశ్వాసము.&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3tixrk7qa25l22pqnqdnme3c1r3r4aa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>శశిరేఖాపరిణయము/పంచమాశ్వాసము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214766</id>
    <revision>
      <id>560764</id>
      <timestamp>2026-06-21T06:23:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[../]]  | రచయిత = రత్నాకరం అప్పప్ప కవి  | అనువాదం=   | విభాగము  = పంచమాశ్వాసము  | ముందరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]]  | తదుపరి = [[..//]]  | వివరములు =   |సంవత్సరం = 1954 }}  &lt;pages index=&quot;శశిరేఖాపరిణయమ...'</comment>
      <origin>560764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="485" sha1="2v7mmha4nvnje2znerkqayjrvrg37ri" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = రత్నాకరం అప్పప్ప కవి
 | అనువాదం= 
 | విభాగము  = పంచమాశ్వాసము
 | ముందరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]]
 | తదుపరి = [[..//]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1954
}}

&lt;pages index=&quot;శశిరేఖాపరిణయము.pdf&quot; from=92 to=100 /&gt;</text>
      <sha1>2v7mmha4nvnje2znerkqayjrvrg37ri</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560774</id>
      <parentid>560764</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:16:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>560774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="477" sha1="ct8rw8khpczuguir9alb83owtzbaxqi" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = రత్నాకరం అప్పప్ప కవి
 | అనువాదం= 
 | విభాగము  = పంచమాశ్వాసము
 | ముందరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]]
 | తదుపరి = 
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1954
}}

&lt;pages index=&quot;శశిరేఖాపరిణయము.pdf&quot; from=92 to=100 /&gt;</text>
      <sha1>ct8rw8khpczuguir9alb83owtzbaxqi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/92</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214767</id>
    <revision>
      <id>560766</id>
      <timestamp>2026-06-21T06:41:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560766</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3798" sha1="rg97urhpg6c6v2j2xot7dhsuf2jfhsj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|style=font-size:160%;|పంచమాశ్వాసము}}
{{Css image crop
|Image = శశిరేఖాపరిణయము.pdf
|Page = 47
|bSize = 450
|cWidth = 57
|cHeight = 15
|oTop = 90
|oLeft = 207
|Location = center
|Description = 
}}
{{Telugu poem|type={{Css image crop
|Image = శశిరేఖాపరిణయము.pdf
|Page = 68
|bSize = 450
|cWidth = 52
|cHeight = 160
|oTop = 51
|oLeft = 71
|Location = left
|Description = 
}}|lines=&lt;poem&gt;


రాధాధరపరిమళ
సారామృతపానలోల సజ్జనపాలా
చారుమనీషాలోలా
సారసభవవినుకశీల స్వర్ణనుచేలా.&lt;/poem&gt;|ref=1}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అవధరింపుము సూతుండు శౌనకాదిమహామునులకుం జెప్పినట్లు వైశంపాయనుండు
జనమేజయున కిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=2}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;సీరియుఁ జక్రియం జెలఁగి చెల్లెలి సూనువివాహయత్ను లై
చారులఁ జూచి పట్టణముఁ జయ్యన సుందర మొప్పఁజేసి బల్
సారసుగంధపుష్పముల సంగ్రహముౝ దగఁ జేయుఁ డంచు నా
కారుణికోత్తము ల్పలుక గ్రక్కున సేఁగిరి తత్ప్రయత్నులై.&lt;/poem&gt;|ref=3}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబునం దమరమునీంద్రుఁడౌ నారదుఁ డాత్మ లో నవ్వుకొనుచు
నలఘటోత్కచుశౌర్య మందందఁ దలచుచు నింపుగా వీణె మ్రోయించుకొనుచు
సారసాక్షుని దివ్యసంకీర్తనంబులు తోడిరాగంబులోఁ బాడుకొనుచుఁ
బార్థపుత్రునిపెండ్లి బహువైభవంబుగాఁ జెలఁగుమార్గం బేను జేతు ననుచు&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;గునుకుపరువునఁ బోవుచు గోపురంబుఁ
గాంచి కాంచనవజ్రసంకలితమైన
మేటిమొగసాల గోపురా ల్దాఁటిపోయి
విమలమైనట్టి యింద్రనీలములచేత
డంబుమీఱిన కొలువుకూటంబుఁ జేరి.&lt;/poem&gt;|ref=4}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కపిలమార్కండేయకాళికజాబాలిమైత్రేయపర్వతమందపాల
కణ్వకుత్సవసిష్ఠకౌండిన్యవరతంతుజమదగ్నియగ స్యశౌనకాత్రి
భార్గవగార్గేయపైలకశ్యపపుల్హగాలవహరిదశ్వవాలఖిల్య
శుకమతంగవ్యాసబకదాల్భ్యమంకణశాండిల్యుఁ డాదియా సకలమునులు&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ధనదుఁ డనిలుండు నీశాన్యుఁ డనలుఁ డాది, సురలు యక్షులు కిన్నరు ల్చుట్టుఁగొలువ
నర్జునునితోడ నేకసింహాసనమున, నిండుకొలువున్నదేవతానేతఁ గాంచె.&lt;/poem&gt;|ref=5}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rg97urhpg6c6v2j2xot7dhsuf2jfhsj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560775</id>
      <parentid>560766</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:21:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560775</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3814" sha1="re3lsonupcgvto96p6kwp81q7wg0xmz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|style=font-size:160%;|పంచమాశ్వాసము}}
{{Css image crop
|Image = శశిరేఖాపరిణయము.pdf
|Page = 47
|bSize = 450
|cWidth = 57
|cHeight = 15
|oTop = 90
|oLeft = 207
|Location = center
|Description = 
}}
{{Telugu poem|type={{Css image crop
|Image = శశిరేఖాపరిణయము.pdf
|Page = 68
|bSize = 450
|cWidth = 52
|cHeight = 160
|oTop = 51
|oLeft = 71
|Location = left
|Description = 
}}|lines=&lt;poem&gt;


రాధాధరపరిమళ
సారామృతపానలోల సజ్జనపాలా
చారుమనీషాలోలా
సారసభవవినుతశీల స్వర్ణనుచేలా.&lt;/poem&gt;|ref=1}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అవధరింపుము సూతుండు శౌనకాదిమహామునులకుం జెప్పినట్లు వైశంపాయనుండు
జనమేజయున కిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=2}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;సీరియుఁ జక్రియుం జెలఁగి చెల్లెలిసూనువివాహయత్ను లై
చారులఁ జూచి పట్టణముఁ జయ్యన సుందర మొప్పఁజేసి బల్
సారసుగంధపుష్పముల సంగ్రహముౝ దగఁ జేయుఁ డంచు నా
కారుణికోత్తము ల్పలుక గ్రక్కున నేఁగిరి తత్ప్రయత్నులై.&lt;/poem&gt;|ref=3}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబునం దమరమునీంద్రుఁడౌ నారదుఁ డాత్మలో నవ్వుకొనుచు
నలఘటోత్కచుశౌర్య మందందఁ దలచుచు నింపుగా వీణె మ్రోయించుకొనుచు
సారసాక్షుని దివ్యసంకీర్తనంబులు తోడిరాగంబులోఁ బాడుకొనుచుఁ
బార్థపుత్రునిపెండ్లి బహువైభవంబుగాఁ జెలఁగుమార్గం బేను జేతు ననుచు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;గునుకుపరువునఁ బోవుచు గోపురంబుఁ
గాంచి కాంచనవజ్రసంకలితమైన
మేటిమొగసాల గోపురా ల్దాఁటిపోయి
విమలమైనట్టి యింద్రనీలములచేత
డంబుమీఱిన కొలువుకూటంబుఁ జేరి.&lt;/poem&gt;|ref=4}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కపిలమార్కండేయకాళికజాబాలిమైత్రేయపర్వతమందపాల
కణ్వకుత్సవసిష్ఠకౌండిన్యవరతంతుజమదగ్నియగస్త్యశౌనకాత్రి
భార్గవగార్గేయపైలకశ్యపపుల్హగాలవహరిదశ్వవాలఖిల్య
శుకమతంగవ్యాసబకదాల్భ్యమంకణశాండిల్యుఁ డాదియౌ సకలమునులు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ధనదుఁ డనిలుండు నీశాన్యుఁ డనలుఁ డాది, సురలు యక్షులు కిన్నరు ల్చుట్టుఁగొలువ
నర్జునునితోడ నేకసింహాసనమున, నిండుకొలువున్నదేవతానేతఁ గాంచె.&lt;/poem&gt;|ref=5}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>re3lsonupcgvto96p6kwp81q7wg0xmz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/93</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214768</id>
    <revision>
      <id>560768</id>
      <timestamp>2026-06-21T06:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560768</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5537" sha1="p337fu8aaml8fljmpn3gcinmp0s575t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు కాంచి యేతెంచునారదుం జూచి సుపర్వాధిపుం డర్జునసమేతంబుగా నెదురు
వచ్చి సాష్టాంగదండప్రణామంబు లాచరించి లోపలికిం దోడ్కొనిపోయి సింహాస
నాసీనం జేసి సహస్రాక్షుం డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=6}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మునిసార్వభౌమ మీరుౝ, జనుదెంచిన నాదు పుట్టు సాఫల్యంబై
దనరారె ననుచు వెండియు, వినయంబున నిట్టు లనియె విబుధేశ్వరుఁడున్.&lt;/poem&gt;|ref=7}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;మాయజూదంబున మహి నెల్లఁ గోల్పోయి ద్వైతవనంబులో ధర్మజుండు
తమ్ములతోగూడ ద్రౌపదీసహితుఁడై కూర లళనముగఁ గుడుచువేళఁ
బార్థుఁ డభవుతోడఁ బందికైపోరాడి పాశుపతాస్త్రంబుఁ బడసి మఱియు
దిక్పాలకులచేత దివ్యాస్త్రములుగొన్ని దత్త మంచెద నంచుఁ దలఁచి వచ్చి&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;దేవమౌనీంద్ర విను పెక్కుదినము లయ్యె, ధర్మజాదులవిధ మేమొ దుర్మదాంధుఁ
డాసుయోధనుఁ డదయుఁడై యాచరించు, డప్పుకును లేమొ వివరించిచెప్పుమనిన.&lt;/poem&gt;|ref=8}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నావిని మునిశంకరుఁ డా, దేవేశునిఁ జూచి పలికె దివిజాధిప స
ద్భావముతో నీ పడిగిన, యావిధ సెఱిఁగింతు వినుఁడు అర్జునుఁ డీవున్&lt;/poem&gt;|ref=9}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;పార్థపుత్రున కిచ్చు బలభద్రుపుత్తిని మందుఁ డౌ రారాజనందనునకు
నడిగి రమ్మని ధరామరులఁ బంపిన వారు పోయి తాలాంకు నిపుత్రి నడుగ
నిచ్చెద నని మాట నిచ్చిన విని వచ్చి వెలఁది సుభద్ర తా వేఁడుకొనిన
తోడఁబుట్టును బెక్కుదుర్భాష లాడినఁ గోపించి యాయమకొడుకుతోడ&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వెడలి మిక్కిలిభయనమా నడవిఁజొచ్చి, రపుడుసౌభద్రుఁ డాఘటోత్కచునితోడ
సమర మొనరింప సంతలో సన్మనీంద్రుఁ డలపరాశరనందనుం డరుగుదెంచి.&lt;/poem&gt;|ref=10}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;భీమార్జునులు గన్నబిడ్డలు మీరంచుఁ బల్కఁగా విని భీముపట్టి వచ్చి
పిన్నతల్లికి మ్రొక్కి పిమ్మటఁ దమ్మునిౝ గౌఁగిటఁ గదియించి గౌరవించి
ఘనభయంకరమైన వనభూములకు మీరు నేతెంచుటకు నేమి హేతు వనిన
విని స్భుద్రాదేవి వివరించి చెప్పఁగా దానవుండుగ్రుడై తత్క్షణంబ&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ద్వారవతి కేఁగి తాలాంకు తను జఁ దెచ్చి, తనవనంబున ముదముతోఁ దరుణి డించి
మరలఁ జని తానె శశిరేఖమాడ్కి నుండి, లక్ష్మణునిగంతువేయించి రాక్షసుండు.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆంకటం బోక నాఘటోత్కచుండనేకరూపంబులు దాల్చి దుర్యోధనాది కొర
పుల కపజయం బొనరించినం జూచి బలరాముం ఢాదానవుని జయింపం జని యలవి
గాక దామోదరుం దోడ్కొని వచ్చి సౌభద్రునకు శశిరేఖ నొనంగెద మని రామ
కేశవులు ఘటోత్కచువనంబునకుం జని సుభద్రాభిమన్యులఁ దోడ్కొనివచ్చి సౌభ
ద్రునకు వివాహప్రయత్నంబు నిశ్చయంబుజేసిరని చెప్పి నారదుండు బిడౌజుం
జూచి మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=12}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p337fu8aaml8fljmpn3gcinmp0s575t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560777</id>
      <parentid>560768</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:28:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560777</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5584" sha1="3c7hefqgsm16zwfuv8hthbnboto5eqv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు కాంచి యేతెంచునారదుం జూచి సుపర్వాధిపుం డర్జునసమేతంబుగా నెదురు
వచ్చి సాష్టాంగదండప్రణామంబు లాచరించి లోపలికిం దోడ్కొనిపోయి సింహాస
నాసీనం జేసి సహస్రాక్షుం డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=6}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మునిసార్వభౌమ మీరుౝ, జనుదెంచిన నాదు పుట్టు సాఫల్యంబై
దనరారె ననుచు వెండియు, వినయంబున నిట్టు లనియె విబుధేశ్వరుఁడున్.&lt;/poem&gt;|ref=7}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;మాయజూదంబున మహి నెల్లఁ గోల్పోయి ద్వైతవనంబులో ధర్మజుండు
తమ్ములతోగూడ ద్రౌపదీసహితుఁడై కూర లశనముగఁ గుడుచువేళఁ
బార్థుఁ డభవుతోడఁ బందికై పోరాడి పాశుపతాస్త్రంబుఁ బడసి మఱియు
దిక్పాలకులచేత దివ్యాస్త్రములుగొన్ని దత్త మందెద నంచుఁ దలఁచి వచ్చి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;దేవమౌనీంద్ర విను పెక్కుదినము లయ్యె, ధర్మజాదులవిధ మేమొ దుర్మదాంధుఁ
డాసుయోధనుఁ డదయుఁడై యాచరించు, దప్పుపను లేమొ వివరించి చెప్పుమనిన.&lt;/poem&gt;|ref=8}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నావిని మునిశంకరుఁ డా, దేవేశునిఁ జూచి పలికె దివిజాధిప స
ద్భావముతో నీ వడిగిన, యావిధ మెఱిఁగింతు వినుఁడు అర్జునుఁ డీవున్.&lt;/poem&gt;|ref=9}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;పార్థపుత్త్రున కిచ్చు బలభద్రుపుత్త్రిని మందుఁ డౌ రారాజనందనునకు
నడిగి రమ్మని ధరామరులఁ బంపిన వారు పోయి తాలాంకునిపుత్త్రి నడుగ
నిచ్చెద నని మాట నిచ్చిన విని వచ్చి వెలఁది సుభద్ర తా వేఁడుకొనిన
తోడఁబుట్టును బెక్కుదుర్భాష లాడినఁ గోపించి యాయమకొడుకుతోడ&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వెడలి మిక్కిలిభయదమౌ నడవిఁ జొచ్చి, రపుడు సౌభద్రుఁ డాఘటోత్కచునితోడ
సమర మొనరింప నంతలో సన్మునీంద్రుఁ, డలపరాశరనందనుం డరుగుదెంచి.&lt;/poem&gt;|ref=10}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;భీమార్జునులు గన్నబిడ్డలు మీరంచుఁ బల్కఁగా విని భీముపట్టి వచ్చి
పిన్నతల్లికి మ్రొక్కి పిమ్మటఁ దమ్మునిౝ గౌఁగిటఁ గదియించి గారవించి
ఘనభయంకరమైన వనభూములకు మీరు నేతెంచుటకు నేమి హేతు వనిన
విని సుభద్రాదేవి వివరించి చెప్పఁగా దానవుం డుగ్రుఁడై తత్క్షణంబ&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ద్వారవతి కేఁగి తాలాంకుతనుజఁ దెచ్చి, తనవనంబున ముదముతోఁ దరుణి డించి
మరలఁ జని తానె శశిరేఖమాడ్కి నుండి, లక్ష్మణునిగంతు వేయించి రాక్షసుండు.&lt;/poem&gt;|ref=11}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అంతటం బోక నాఘటోత్కచుం డనేకరూపంబులు దాల్చి దుర్యోధనాది కౌర
పుల కపజయం బొనరించినం జూచి బలరాముం డాదానవుని జయింపం జని యలవి
గాక దామోదరుం దోడ్కొని వచ్చి సౌభద్రునకు శశిరేఖ నొసంగెద మని రామ
కేశవులు ఘటోత్కచువనంబునకుం జని సుభద్రాభిమన్యులఁ దోడ్కొనివచ్చి సౌభ
ద్రునకు వివాహప్రయత్నంబు నిశ్చయంబు జేసిరని చెప్పి నారదుండు బిడౌజుం
జూచి మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=12}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3c7hefqgsm16zwfuv8hthbnboto5eqv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/94</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214769</id>
    <revision>
      <id>560772</id>
      <timestamp>2026-06-21T07:13:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560772</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5581" sha1="azd9h1ado5tsxmdg7z4k784z4hmjgsf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మనుమనివైవాహికముౝ, గనుఁగొన దేవేంద్ర నీవు కడువిభవముతో
తనయుఁ డగుపార్థుఁ దోడ్కొనిఁ, జను మని వినిపింప సవ్యసాచికి మదిలోౝ.&lt;/poem&gt;|ref=13}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ముందుగాఁ దనపత్ని నిందించె నని చెప్ప రాజితంబై తోచె రౌద్రరసము
కొడుకుతో నిళివేళ నడవి కేఁగెనటన్న గణ్యమై తోఁచెం గారుణ్యరసము
అభిమన్యుఁ డసురేంద్రుఁ డని చేసి రని చెప్ప బహు చిత్ర ముగఁ దోఁచె భయదరసము
అసురేంద్రుఁడంగనాకృతి నుండె నని చెప్ప ధుర్యమైతోఁచె నాశ్చర్యరసము&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఇంతిఁ గని లక్ష్మణుఁడు గంతు వేసెననిన, నాకిరీటికిఁ దోఁచెఁ బో హాస్యరసము
మెచ్చి రాముఁడు ననుజఁ దోడెచ్చె ననిన, సలలితంబుగఁ దోఁచెను శాంతరసము.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇ ట్లర్జునుండు శాంతాత్ముం డగుచుఁ దనకుమారునినివాహంబు వీక్షించువాఁడై
యోచించుచున్నసమయంబున నారదుం జూచి సువర్వాధిపుం డి ట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=15}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;దేవమునీంద్ర మంచిపని తెల్పితి రాత్మకు మోద మబ్బె రా
జీవదళాక్షునిౝ దివిజ సేవితమూర్తిని జక్రపాణి శ్రీ
దేవుని దానవాంతకుని దీనదయాళునిఁ జూచుకోర్కె నై
రావత మెక్కి పోదు యదురాజులవీటికి దేవకోటితోన్.&lt;/poem&gt;|ref=16}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఆని మనవంతుఁడు పార్థుం, గనుఁగొని సౌభద్రుపెండ్లిఁ గనుఁగొనువేడ్కౝ
వనజనళాక్షుని పురికిం, జనవలెఁ బయనంబు గమ్ముచయ్యనఁ బుత్రా.&lt;/poem&gt;|ref=17}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అనికుల్కునిర్జరాధిపుఁ జూచి విజయుండు వాసవ యిది వసవాసవేళ
గనుక నేవచ్చినఁ గౌంతేయపూర్వజుం డనుమానపడు ధర్మహానికొఱకు
అని సంశయగ్రస్తుఁడైనపార్థునిమదిసంశయం బెడబాసి శతమఖుండు
పత్నీనమేతుఁడై పార్థజయంతాదితనయులతోడఁ జౌదంతి నెక్కి&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;కనకమణియుక్త మగుపుష్పకములమీఁద, సురలు నూనీంద్రులెట్లను చుట్టు నడువ
నతిముదంబున రంభాదిపతులు గొలువ, వనజనాభునిపురి కేగె వాసవుండు.&lt;/poem&gt;|ref=18}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లేఁగి ద్వారకాపురిసమీపవనంబున నిలిచి దేవదూతంబంపిన వాఁడుం జని రామ
కేశవులు జూచి పురందరుండు శచీన మేతంబుగా జయంతార్జునులతో నేతెంచినాఁ
డనిన విని వార లత్యంతనంతోషంబునం బొదలుచుండి రంత రుక్మిణీదేవి మొదలైన
కాంతలాసుభద్రం జూచి తల్లీ!నీకోరికప్రకారంబునఁ బార్థుం డరుదెంచె నని
పల్కుసమయంబున రామకృష్ణులు పుత్రమిత్రాదిబాంధవులతో జననీజనకులతో నభి
మన్యుభుటోత్కచులతో రేవతీ రుక్మిణీ సత్యభామాది కాంతలతో నెదురేఁగి వారి
వారికిం దగినయుపచారంబులు సేయుసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=19}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;హైడింబుఁ డభిమన్యుఁ డరుదెంచి పార్థునిచరణంబులకు భక్తిసాఁగీ మ్రొక్కి.
ముకుళితహస్తులై ముంగిట నిలిచిన ముద్దుపుత్రుల జూచి పెద్దప్రొద్దు&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>azd9h1ado5tsxmdg7z4k784z4hmjgsf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560778</id>
      <parentid>560772</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T07:34:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560778</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5615" sha1="fke0y0gu61f9hdy5p2p0l2endv6lah7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మనుమనివైవాహికముౝ, గనుఁగొన దేవేంద్ర నీవు కడువిభవముతో
తనయుఁ డగుపార్థుఁ దోడ్కొనిఁ, జను మని వినిపింప సవ్యసాచికి మదిలోౝ.&lt;/poem&gt;|ref=13}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ముందుగాఁ దనపత్ని నిందించె నని చెప్ప రాజితంబై తోచె రౌద్రరసము
కొడుకుతో నిశివేళ నడవి కేఁగెనటన్న గణ్యమై తోఁచెఁ గారుణ్యరసము
అభిమన్యుఁ డసురేంద్రుఁ డని చేసి రని చెప్ప బహుచిత్రముగఁ దోఁచె భయదరసము
అసురేంద్రుఁ డంగనాకృతి నుండె నని చెప్ప ధుర్యమై తోఁచె నాశ్చర్యరసము&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఇంతిఁ గని లక్ష్మణుఁడు గంతు వేసెననిన, నాకిరీటికిఁ దోఁచెఁ బో హాస్యరసము
మెచ్చి రాముఁడు ననుజఁ దోడ్తెచ్చె ననిన, సలలితంబుగఁ దోఁచెను శాంతరసము.&lt;/poem&gt;|ref=14}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇ ట్లర్జునుండు శాంతాత్ముం డగుచుఁ దనకుమారునివివాహంబు వీక్షించువాఁడై
యోచించుచున్నసమయంబున నారదుం జూచి సుపర్వాధిపుం డి ట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=15}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;దేవమునీంద్ర మంచిపని తెల్పితి రాత్మకు మోద మబ్బె రా
జీవదళాక్షునిౝ దివిజసేవితమూర్తిని జక్రపాణి శ్రీ
దేవుని దానవాంతకుని దీనదయాళునిఁ జూచుకోర్కె నై
రావత మెక్కి పోదు యదురాజులవీటికి దేవకోటితోన్.&lt;/poem&gt;|ref=16}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని మఘవంతుఁడు పార్థుం, గనుఁగొని సౌభద్రుపెండ్లిఁ గనుఁగొనువేడ్కౝ
వనజదళాక్షుని పురికిం, జనవలెఁ బయనంబు గమ్ము చయ్యనఁ బుత్త్రా.&lt;/poem&gt;|ref=17}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అని కుల్కునిర్జరాధిపుఁ జూచి విజయుండు వాసవ యిది వనవాసవేళ
గనుక నేవచ్చినఁ గౌంతేయపూర్వజుం డనుమానపడు ధర్మహానికొఱకు
అని సంశయగ్రస్తుఁడైనపార్థునిమదిసంశయం బెడబాసి శతమఖుండు
పత్నీనమేతుఁడై పార్థజయంతాదితనయులతోడఁ జౌదంతి నెక్కి&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;కనకమణియుక్త మగుపుష్పకములమీఁద, సురలు మౌనీంద్రులెట్లను చుట్టు నడువ
నతిముదంబున రంభాదిపతులు గొలువ, వనజనాభునిపురి కేగె వాసవుండు.&lt;/poem&gt;|ref=18}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లేఁగి ద్వారకాపురిసమీపవనంబున నిలిచి దేవదూతంబంపిన వాఁడుం జని రామ
కేశవులం జూచి పురందరుండు శచీసమేతంబుగా జయంతార్జునులతో నేతెంచినాఁ
డనిన విని వార లత్యంతసంతోషంబునం బొదలుచుండి రంత రుక్మిణీదేవి మొదలైన
కాంత లాసుభద్రం జూచి తల్లీ! నీకోరికప్రకారంబునఁ బార్థుం డరుదెంచె నని
పల్కుసమయంబున రామకృష్ణులు పుత్త్రమిత్రాదిబాంధవులతో జననీజనకులతో నభి
మన్యుభుటోత్కచులతో రేవతీరుక్మిణీసత్యభామాదికాంతలతో నెదురేఁగి వారి
వారికిం దగినయుపచారంబులు సేయుసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=19}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;హైడింబుఁ డభిమన్యుఁ డరుదెంచి పార్థునిచరణంబులకు భక్తిసాఁగి మ్రొక్కి.
ముకుళితహస్తులై ముంగిట నిలిచిన ముద్దుపుత్రుల జూచి పెద్దప్రొద్దు&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fke0y0gu61f9hdy5p2p0l2endv6lah7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/95</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214770</id>
    <revision>
      <id>560776</id>
      <timestamp>2026-06-21T07:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560776</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5338" sha1="1r1uycyht5ip7d6rd60cr6xmww0rhau" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;కౌఁగిటఁ గదియించి గ్రక్కునఁ దొడలపై నిడుకొని వారితో నిట్టులనియె
అన్నదమ్ములపుత్రు లని యెఱుంగక మీరు భూరిరోషంబుతోఁ బోరి పోరి&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వరమునీంద్రునికృపచేత వసుధయందు, బ్రతికితిరి మిమ్ముఁ జూచెడిభాగ్య మబ్బె
నని ఘటోత్కచు వీక్షించి యర్జునుండు, పరమసంతోషభరితుఁ డై పలికె నపుడు.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;పోరున ధార్తరాష్ట్రులకు భూరిమడం బడఁగించి పిమ్మటౝ
సీరికి మిక్కిలిౝ భయము చెందఁగఁ జేసిన నీపరాక్రము
బౌర! నుతింప వ్యాళపతి కైనను శక్యము కాదటంచు నా
మారుతిపుత్రునిం బొగడి మక్కువతోడఁ గిరీటి యంతటన్.&lt;/poem&gt;|ref=21}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పరమపరాక్రమపుత్రుల, మురిపంబున వాసవునకు మ్రొక్కించినచో
సురపతి సంతోషితుఁడై, కర మరుదుగఁ జూచె వేయంగన్నులతోడన్.&lt;/poem&gt;|ref=22}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;తదనంతరంబ సహస్రాక్షుండు రామకేశవులం జూచి భవద్దర్శనార్థంబుగా ముని
బృందారకాది సంఘంబులతో నర్జునసమేతంఖుగా సేతెంచితిమనిన గోపాల దేవుం
డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=23}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పురుహూత సురమునీశ్వర, పరివృతుఁ డై శచిజయంతో పార్థాదులతోఁ
గర మరుదుగఁ జరుదెంచుట, పరముగ మా కింతకంటె భాగ్యము కలదే.&lt;/poem&gt;|ref=24}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని యిట్లు వెన్నుఁడాడిన, విని మది ముద మొందఁ జూచి వేల్పులదొర యా
వనజదళాక్షుని కిట్లను, దనుజాంతక మిమ్ముఁ జూడ ధన్యుఁడ నైతిన్.&lt;/poem&gt;|ref=25}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని యి ట్లమరాధిపుఁడుౝ, వసజాక్షుఁడు పల్కు వేళ వాసవి వేడ్కౝ
తనసతియొద్దకు నేఁగిన, ఘనవేణి సుభద్ర పార్థుఁ గనుఁగొని భక్తిన్.&lt;/poem&gt;|ref=26}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;సాష్టాంగదండప్రణామంబు లాచరించి యుధిష్ఠిరభీమనకులసహదేవాదిపాండవులను
ద్రుపదరాజపుత్రి యైన ద్రౌపదిం గుళలసమాచారంబు లడిగి పెన్నిధిం గనిన పేద
చందంబున సంతోషమగ్నమానస యై యుండె నప్పుడు.&lt;/poem&gt;|ref=27}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అచ్యుతుం డాను రేం ద్రాదులఁ దోడ్కొని పోయి వారల నెల్లఁ బొంకమైన
ముదిరంబుల డించి మర్యాద లొనరించి యింద్రాణితోఁగృష్ణుఁ డిట్టులనియె
పరిణయోత్సవకార్యపద్ధతుల్ జరిగింపు మన విని పౌలోమి యాత్మ నలరి
పార్థనందనునకుఁ బన్నీట జలకంబు గావించి దేవయోగ్యంబు లైన&lt;/poem&gt;|ref=27}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అంబరంబులు మణిభూషణములుదాల్చి, ముదముతోఁ బారిజాతముల్ముడిచి మఱియు
దివ్యమైనట్టి కస్తూరితిలక మొప్పఁ, దీర్చి సఖులెల్ల వేడ్కతోఁ దేరిచూడ.&lt;/poem&gt;|ref=28}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆట్టిసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=29}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ముదముతో రుక్ష్మిణి మొదలైనకాంతలు రేవతీసుత చంద్రరేఖ కాలమి
తలనంటి నలుగిడి తరువాత పన్నీట జలకంబు గావించి సరిగెపూల&lt;/poem&gt;}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1r1uycyht5ip7d6rd60cr6xmww0rhau</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560789</id>
      <parentid>560776</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T08:42:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560789</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5356" sha1="mnbgyr9qggc0pjk457iccy1nkhyn359" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;కౌఁగిటఁ గదియించి గ్రక్కునఁ దొడలపై నిడుకొని వారితో నిట్టులనియె
అన్నదమ్ములపుత్త్రు లని యెఱుంగక మీరు భూరిరోషంబుతోఁ బోరి పోరి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వరమునీంద్రునికృపచేత వసుధయందు, బ్రతికితిరి మిమ్ముఁ జూచెడిభాగ్య మబ్బె
నని ఘటోత్కచు వీక్షించి యర్జునుండు, పరమసంతోషభరితుఁ డై పలికె నపుడు.&lt;/poem&gt;|ref=20}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;పోరున ధార్తరాష్ట్రులకు భూరిమదం బడఁగించి పిమ్మటౝ
సీరికి మిక్కిలిౝ భయము చెందఁగఁ జేసిన నీపరాక్రమం
బౌర! నుతింప వ్యాళపతి కైనను శక్యము కాదటంచు నా
మారుతిపుత్రునిం బొగడి మక్కువతోడఁ గిరీటి యంతటన్.&lt;/poem&gt;|ref=21}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పరమపరాక్రమపుత్త్రుల, మురిపంబున వాసవునకు మ్రొక్కించినచో
సురపతి సంతోషితుఁడై, కర మరుదుగఁ జూచె వేయంగన్నులతోడన్.&lt;/poem&gt;|ref=22}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;తదనంతరంబ సహస్రాక్షుండు రామకేశవులం జూచి భవద్దర్శనార్థంబుగా ముని
బృందారకాదిసంఘంబులతో నర్జునసమేతంబుగా నేతెంచితిమనిన గోపాలదేవుం
డిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=23}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పురుహూతసురమునీశ్వర, పరివృతుఁ డై శచిజయంతపార్థాదులతోఁ
గర మరుదుగఁ జరుదెంచుట, పరముగ మా కింతకంటె భాగ్యము కలదే.&lt;/poem&gt;|ref=24}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని యిట్లు వెన్నుఁడాడిన, విని మది ముద మొందఁ జూచి వేల్పులదొర యా
వనజదళాక్షుని కిట్లను, దనుజాంతక మిమ్ముఁ జూడ ధన్యుఁడ నైతిన్.&lt;/poem&gt;|ref=25}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని యి ట్లమరాధిపుఁడుౝ, వనజాక్షుఁడు పల్కువేళ వాసవివేడ్కౝ
తనసతియొద్దకు నేఁగిన, ఘనవేణి సుభద్ర పార్థుఁ గనుఁగొని భక్తిన్.&lt;/poem&gt;|ref=26}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;సాష్టాంగదండప్రణామంబు లాచరించి యుధిష్ఠిరభీమనకులసహదేవాదిపాండవులను
ద్రుపదరాజపుత్రి యైన ద్రౌపదిం గుశలసమాచారంబు లడిగి పెన్నిధిం గనిన పేద
చందంబున సంతోషమగ్నమానస యై యుండె నప్పుడు.&lt;/poem&gt;|ref=27}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అచ్యుతుం డాసురేంద్రాదులఁ దోడ్కొని పోయి వారల నెల్లఁ బొంకమైన
మందిరంబుల డించి మర్యాద లొనరించి యింద్రాణితోఁ గృష్ణుఁ డిట్టులనియె
పరిణయోత్సవకార్యపద్ధతుల్ జరిగింపు మన విని పౌలోమి యాత్మ నలరి
పార్థనందనునకుఁ బన్నీట జలకంబు గావించి దేవయోగ్యంబు లైన&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అంబరంబులు మణిభూషణములు దాల్చి, ముదముతోఁ బారిజాతము ల్ముడిచి మఱియు
దివ్యమైనట్టి కస్తూరితిలక మొప్పఁ, దీర్చి సఖులెల్ల వేడ్కతోఁ దేరిచూడ.&lt;/poem&gt;|ref=28}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అట్టిసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=29}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ముదముతో రుక్ష్మిణి మొదలైనకాంతలు రేవతీసుత చంద్రరేఖ కాలమి
తలనంటి నలుగిడి తరువాత పన్నీట జలకంబు గావించి సరిగెపూల&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mnbgyr9qggc0pjk457iccy1nkhyn359</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/96</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214771</id>
    <revision>
      <id>560779</id>
      <timestamp>2026-06-21T07:38:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560779</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4840" sha1="juti1xznktetthva0t5np60p567pa9f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;చేలంబు ధరియించి లోలలోచన కురుల్ దువ్వి మేల్రాకిణి తొలుతఁ బెట్టి
కెంపులు నింపైనకేదిగె వెనఁ జేర్చి కొమరొప్ప సవరంపుఁగుప్పెఁ బెట్టి&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నిడుదలై జగ్గువెంట్రుకల్ జడ నమర్చి, చెక్కడపు పనులబిళ్లలు చెక్కి మఱియు
భాసురం బైనబొగడలు బావలీలు, నతులవజ్రాలకమ్మలు శ్రుతులఁ జేర్చి.&lt;/poem&gt;|ref=30}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;రంగు లమరిన పైరిణీరవికఁ దొడిగి, యాణిముత్యాలగూర్చినసరముఁ దాల్చి
సరిగె ముక్కరయును బన్నసరము తీఁగె, మొదలుగాఁగలసొమ్మలు పదిలపరచి.&lt;/poem&gt;|ref=31}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;రమణ లీరీతి వేడ్కతో రామసుతకు, పరమశృంగార మొనరించి పరిణయంపుఁ
బడఁతిఁ గావించి ప్రీతితోఁ బద్మముఖులు, సంతసిల్లుచు విహరించు సమయమునను&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సురపతి గని వాచస్పతి, సురుచిర మగులన్న వేళఁ జొచ్చె నటన్నౝ
వరమామోదము నొందుచు, పురుహూతుం డిట్టులనియెఁ బురుషోత్తముతోన్.&lt;/poem&gt;|ref=33}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;పరిణయవేళ వచ్చె నిఁకఁ బంకజలోచన జాగుచేయకౝ
త్వరితము సేయు మంచు మఘవంతుఁడు చెప్పిన నాలకించి య
మురరిపుఁ డన్నకుం దెలుప మోదము నొందుచు సీరసాధనం
డురుతరవైభవం బెసఁగ నుత్సవయత్నము సేయుచుండఁగాన్.&lt;/poem&gt;|ref=34}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఇంద్రనీలప్రభ లీనుభూషణరుచుల్ చూడ్కికి మిరుమిట్లు జొనుపునదియు
పద్మరాగంబుల భాసిల్లుపదకంబు తప్ప కనుదుటిపై నొప్పునదియు
హాటకమణిమయం బగునూపురధ్వనుల్ శ్రుతుల కానందంబు సేయునదియు
హిమగిరిశరదిందు హీరతారద్యుతు ల్నిరపించు కాంతుల నెగడునదియు&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నాల్గుకొమ్మల విలసిల్లు నాగ మపుడు
దేవవిభునాజ్ఞ దివిజులు తెచ్చి నిలుప
నింద్రుం డభిమాన్యు నెక్కించి హితులు సుతులు
వెంట నడువంగ ముదముతో వెడలి రపుడు.&lt;/poem&gt;|ref=35}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;రంభోర్వశీమేనకాదికాంతలు నాట్యంబుసేయుచు ముందు నడువఁ గాంచననేత్ర
హస్తలు బరాబరు లొనరించుసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=36}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;అంతట రామకేశవు లహర్పతితేజు లరాతిభీకరుల్
సంతసచిత్తులై సుతులు సఖ్యులు తమ్ములు భూసురేంద్రులంౝ
ఇంతులు వెంబడి న్నడువ నింద్రకిరీటులు తోడరాఁగ న
త్యంతముదంబుతోఁ బరిణయాలయసీమకు నేఁగి రప్పుడున్.&lt;/poem&gt;|ref=37}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;బలరాముపత్ని రేవతి, బలభిత్సుతు సతిని జూచి బహువేడుకతోఁ
గలకాలము నామదికిౝ, గలకోరికె ఫలిత మయ్యం గమలదళాక్షీ.&lt;/poem&gt;|ref=38}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>juti1xznktetthva0t5np60p567pa9f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560792</id>
      <parentid>560779</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T08:47:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560792</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4860" sha1="93uee95evk3hpwd19gz58dxbjz611kc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;చేలంబు ధరియించి లోలలోచన కురుల్ దువ్వి మేల్రాకిణి తొలుతఁ బెట్టి
కెంపులు నింపైనకేదిగె వెసఁ జేర్చి కొమరొప్ప సవరంపుఁగుప్పెఁ బెట్టి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నిడుదలై జగ్గువెంట్రుకల్ జడ నమర్చి, చెక్కడపు పనులబిళ్లలు చెక్కి మఱియు
భాసురం బైనబొగడలు బావలీలు, నతులవజ్రాలకమ్మలు శ్రుతులఁ జేర్చి.&lt;/poem&gt;|ref=30}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;రంగు లమరిన పైఠిణీరవికఁ దొడిగి, యాణిముత్యాలగూర్చినసరముఁ దాల్చి
సరిగె ముక్కరయును బన్నసరము తీఁగె, మొదలుగాఁగలసొమ్మలు పదిలపరచి.&lt;/poem&gt;|ref=31}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;రమణ లీరీతి వేడ్కతో రామసుతకు, పరమశృంగార మొనరించి పరిణయంపుఁ
బడఁతిఁ గావించి ప్రీతితోఁ బద్మముఖులు, సంతసిల్లుచు విహరించు సమయమునను&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సురపతి గని వాచస్పతి, సురుచిర మగులగ్నవేళఁ జొచ్చె నటన్నౝ
వరమామోదము నొందుచు, పురుహూతుం డిట్టులనియెఁ బురుషోత్తముతోన్.&lt;/poem&gt;|ref=33}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;పరిణయవేళ వచ్చె నిఁకఁ బంకజలోచన జాగుచేయకౝ
త్వరితము సేయు మంచు మఘవంతుఁడు చెప్పిన నాలకించి య
మ్మురరిపుఁ డన్నకుం దెలుప మోదము నొందుచు సీరసాధనుం
డురుతరవైభవం బెసఁగ నుత్సవయత్నము సేయుచుండఁగాన్.&lt;/poem&gt;|ref=34}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఇంద్రనీలప్రభ లీనుభూషణరుచుల్ చూడ్కికి మిరుమిట్లు జొనుపునదియు
పద్మరాగంబుల భాసిల్లుపదకంబు తప్పక నుదుటిపై నొప్పునదియు
హాటకమణిమయం బగునూపురధ్వనుల్ శ్రుతుల కానందంబు సేయునదియు
హిమగిరిశరదిందుహీరతారద్యుతు ల్నిరపించు కాంతుల నెగడునదియు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నాల్గుకొమ్మల విలసిల్లు నాగ మపుడు
దేవవిభునాజ్ఞ దివిజులు తెచ్చి నిలుప
నింద్రుఁ డభిమన్యు నెక్కించి హితులు సుతులు
వెంట నడువంగ ముదముతో వెడలి రపుడు.&lt;/poem&gt;|ref=35}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;రంభోర్వశీమేనకాదికాంతలు నాట్యంబు సేయుచు ముందు నడువఁ గాంచననేత్ర
హస్తలు బరాబరు లొనరించుసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=36}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;అంతట రామకేశవు లహర్పతితేజు లరాతిభీకరుల్
సంతసచిత్తులై సుతులు సఖ్యులు తమ్ములు భూసురేంద్రులుౝ
ఇంతులు వెంబడి న్నడువ నింద్రకిరీటులు తోడరాఁగ న
త్యంతముదంబుతోఁ బరిణయాలయసీమకు నేఁగి రప్పుడున్.&lt;/poem&gt;|ref=37}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;బలరాముపత్ని రేవతి, బలభిత్సుతు సతిని జూచి బహువేడుకతోఁ
గలకాలము నామదికిౝ, గలకోరికె ఫలిత మయ్యం గమలదళాక్షీ.&lt;/poem&gt;|ref=38}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>93uee95evk3hpwd19gz58dxbjz611kc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560795</id>
      <parentid>560792</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T08:49:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>560795</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4863" sha1="r9f93mnl63udx1qejqh95qgvydtoca4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;చేలంబు ధరియించి లోలలోచన కురుల్ దువ్వి మేల్రాకిణి తొలుతఁ బెట్టి
కెంపులు నింపైనకేదిగె వెసఁ జేర్చి కొమరొప్ప సవరంపుఁగుప్పెఁ బెట్టి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నిడుదలై జగ్గువెంట్రుకల్ జడ నమర్చి, చెక్కడపు పనులబిళ్లలు చెక్కి మఱియు
భాసురం బైనబొగడలు బావలీలు, నతులవజ్రాలకమ్మలు శ్రుతులఁ జేర్చి.&lt;/poem&gt;|ref=30}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;రంగు లమరిన పైఠిణీరవికఁ దొడిగి, యాణిముత్యాలగూర్చినసరముఁ దాల్చి
సరిగె ముక్కరయును బన్నసరము తీఁగె, మొదలుగాఁగలసొమ్మలు పదిలపరచి.&lt;/poem&gt;|ref=31}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;రమణ లీరీతి వేడ్కతో రామసుతకు, పరమశృంగార మొనరించి పరిణయంపుఁ
బడఁతిఁ గావించి ప్రీతితోఁ బద్మముఖులు, సంతసిల్లుచు విహరించు సమయమునను.&lt;/poem&gt;|ref=32}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సురపతి గని వాచస్పతి, సురుచిర మగులగ్నవేళఁ జొచ్చె నటన్నౝ
వరమామోదము నొందుచు, పురుహూతుం డిట్టులనియెఁ బురుషోత్తముతోన్.&lt;/poem&gt;|ref=33}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;పరిణయవేళ వచ్చె నిఁకఁ బంకజలోచన జాగుచేయకౝ
త్వరితము సేయు మంచు మఘవంతుఁడు చెప్పిన నాలకించి య
మ్మురరిపుఁ డన్నకుం దెలుప మోదము నొందుచు సీరసాధనుం
డురుతరవైభవం బెసఁగ నుత్సవయత్నము సేయుచుండఁగాన్.&lt;/poem&gt;|ref=34}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఇంద్రనీలప్రభ లీనుభూషణరుచుల్ చూడ్కికి మిరుమిట్లు జొనుపునదియు
పద్మరాగంబుల భాసిల్లుపదకంబు తప్పక నుదుటిపై నొప్పునదియు
హాటకమణిమయం బగునూపురధ్వనుల్ శ్రుతుల కానందంబు సేయునదియు
హిమగిరిశరదిందుహీరతారద్యుతు ల్నిరపించు కాంతుల నెగడునదియు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నాల్గుకొమ్మల విలసిల్లు నాగ మపుడు
దేవవిభునాజ్ఞ దివిజులు తెచ్చి నిలుప
నింద్రుఁ డభిమన్యు నెక్కించి హితులు సుతులు
వెంట నడువంగ ముదముతో వెడలి రపుడు.&lt;/poem&gt;|ref=35}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;రంభోర్వశీమేనకాదికాంతలు నాట్యంబు సేయుచు ముందు నడువఁ గాంచననేత్ర
హస్తలు బరాబరు లొనరించుసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=36}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;అంతట రామకేశవు లహర్పతితేజు లరాతిభీకరుల్
సంతసచిత్తులై సుతులు సఖ్యులు తమ్ములు భూసురేంద్రులుౝ
ఇంతులు వెంబడి న్నడువ నింద్రకిరీటులు తోడరాఁగ న
త్యంతముదంబుతోఁ బరిణయాలయసీమకు నేఁగి రప్పుడున్.&lt;/poem&gt;|ref=37}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;బలరాముపత్ని రేవతి, బలభిత్సుతు సతిని జూచి బహువేడుకతోఁ
గలకాలము నామదికిౝ, గలకోరికె ఫలిత మయ్యం గమలదళాక్షీ.&lt;/poem&gt;|ref=38}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r9f93mnl63udx1qejqh95qgvydtoca4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/97</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214772</id>
    <revision>
      <id>560780</id>
      <timestamp>2026-06-21T07:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560780</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5581" sha1="9o1kidoq80llp9x5fa18ji6hipyctva" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని యిట్లు రేవతీదేవి సుభద్రతోనన్యోన్యసంభాషణంబులు సేయుచుండె నాసమ
యంబునం దొకరికొకరు క్షేమసమాచారంబు లడుగును గంధపుష్పంబు లొసంగు
చున్నతఱి సైనేయుండు ఘటోత్కచుం దిగిచి గౌఁగిలించుకొని సరససంభాషణం
బుల నాదరించె నప్పు డప్పురజనంబులు బకాంతకతనూజుం జూచి వానిసాహస
ధైర్యాదిగుణంబు లగ్గించుచు నిట్లని రమరేంద్రాదిబృందారకులు గనుఁగొంటి మింత
కంటెను భాగ్యంబు గలదే యిట్టికార్యంబులు గావింపఁ గౌంతేయులకుం జెల్లుఁ
కానీ యితరుల చేత నగునే యని పలుతెఱంగులఁ నలుకుచుండి రాసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=39}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అంతఁ బౌరోహితు లత్యంతముదముతోఁ జక్కఁగా స్వస్తివాచనము లెనఁగఁ
జదువ ముత్తైదువుల్ సంతోషచిత్తులై పరమకల్యాణము ల్పాడుచుండ
వందిమాగధులు కైవారముల్ గావింప నుర్వి గీర్వాణు లాశీర్వదింప
నాకాంగనామణు ల్నాట్యము ల్గావింపఁ దాళమర్దల వాద్యతతులు చెలఁగ&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;విమల మైనట్టికల్యాణవేదిఁ జేర, నరిగినప్పుడు మాధవుం డమరవిభుఁడు
తెరకు నిరుపార్శ్వముల నిల్చి రిరువు రేలమి, నిండు వేడుకమిన్నందుచుండి రపుడు.&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సురపతిపౌరోహితుఁడుౝ, మురవైరిపురోహితుండు ముద మలరంగా
నిరువుర గోత్రాన్వయములు, సిరు లలరఁగఁ జెప్పువేళ సీరాయుధుఁడున్.&lt;/poem&gt;|ref=41}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;సంతోషమగ్నమానసుండై యప్పుడు.&lt;/poem&gt;|ref=42}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్షత్త్రియకులశేఖరునకు, ధాత్రీధరధైర్యధుర్యధనునకు రిపురా
స్టైత్రుఁ డగు పార్టి కెలమిౝ, పుత్రీమణి నొసఁగె సురలు భూసురు లలరన్.&lt;/poem&gt;|ref=43}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అప్పు డవ్వధూవరులమధ్యంబునం దిడిన తెర వంచి రాసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=44}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అభిమన్యుఁ డింతిఁ జూచెౝ, ఇభగామిని యతనిఁ జూచి నిరువురచూడ్కుల్
ప్రభ లొప్పుభూషణములై, యుభయులకుం దోఁచె నపుడు నుర్వీనాథా.&lt;/poem&gt;|ref=45}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అంగజసముఁ డభిమన్యుం, డంగనకంఠంబునందు నతివేడుకతో
మంగళసూత్రముఁ గట్టెఁ ద,దంగన ముదమందఁ బార్థుఁ డానందింపన్.&lt;/poem&gt;|ref=46}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అత్తఱి వేడ్క వధూవరు, లెత్తినకరకంకణంబు లినరుచు లీనౝ
ముత్తెముల దోయిటను నిడి, చిత్తము లలరంగఁ బ్రాలు శిరముల నిడఁగాన్.&lt;/poem&gt;|ref=47}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబున సీరాయుధుం డవ్వధూవరుల కనేకమణిమయంబు లగుభూమణం
బులును పట్టుపైఠిణీచేలంబులును త్రిసహస్రతురంగంబులును జతుస్సహనదాసీ
జనంబుల నొసంగె నంబుజాక్షం డాఱువేలరథంబులును ద్విలక్షతురంగంబులును
మూఁడువేల గజంబులును లక్షపదాతిజనంబుల నొసంగె దేవేంద్రుండు దేవ
యోగ్యంబు లైనభూషణాంబరంబులను నవగంధపారిజాతంబుల నొసంగె శచీ
దేవి యింద్రనీల ప్రభాభాసితంబు లైనభూషణంబు లిచ్చె ఘటోత్కచుండు&lt;/poem&gt;}}
శశిరేఖ -7&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9o1kidoq80llp9x5fa18ji6hipyctva</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560802</id>
      <parentid>560780</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T09:38:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560802</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5588" sha1="9zmqno3rqucxggeafj4j3qd6axl33jk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని యిట్లు రేవతీదేవి సుభద్రతో నన్యోన్యసంభాషణంబులు సేయుచుండె నాసమ
యంబునం దొకరికొకరు క్షేమసమాచారంబు లడుగుచు గంధపుష్పంబు లొసంగు
చున్నతఱి సైనేయుండు ఘటోత్కచుం దిగిచి గౌఁగిలించుకొని సరససంభాషణం
బుల నాదరించె నప్పు డప్పురజనంబులు బకాంతకతనూజుం జూచి వానిసాహస
ధైర్యాదిగుణంబు లగ్గించుచు నిట్లని రమరేంద్రాదిబృందారకులు గనుఁగొంటి మింత
కంటెను భాగ్యంబు గలదే యిట్టికార్యంబులు గావింపఁ గౌంతేయులకుం జెల్లుఁ
గాని యితరులచేత నగునే యని పలుతెఱంగులఁ బలుకుచుండి రాసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=39}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అంతఁ బౌరోహితు లత్యంతముదముతోఁ జక్కఁగా స్వస్తివాచనము లెసఁగఁ
జదువ ముత్తైదువుల్ సంతోషచిత్తులై పరమకల్యాణము ల్పాడుచుండ
వందిమాగధులు కైవారముల్ గావింప నుర్వి గీర్వాణు లాశీర్వదింప
నాకాంగనామణు ల్నాట్యము ల్గావింపఁ దాళమర్దలవాద్యతతులు చెలఁగ&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;విమల మైనట్టికల్యాణవేదిఁ జేర, నరిగినప్పుడు మాధవుం డమరవిభుఁడు
తెరకు నిరుపార్శ్వముల నిల్చి రిరువు రెలమి, నిండువేడుక మిన్నందుచుండి రపుడు.&lt;/poem&gt;|ref=40}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సురపతిపౌరోహితుఁడుౝ, మురవైరిపురోహితుండు ముద మలరంగా
నిరువుర గోత్రాన్వయములు, సిరు లలరఁగఁ జెప్పువేళ సీరాయుధుఁడున్.&lt;/poem&gt;|ref=41}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;సంతోషమగ్నమానసుండై యప్పుడు.&lt;/poem&gt;|ref=42}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్షత్త్రియకులశేఖరునకు, ధాత్రీధరధైర్యధుర్యధనునకు రిపురా
డ్జైత్రుఁ డగుపార్థి కెలమిౝ, పుత్త్రీమణి నొసఁగె సురలు భూసురు లలరన్.&lt;/poem&gt;|ref=43}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అప్పు డవ్వధూవరులమధ్యంబునం దిడిన తెర వంచి రాసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=44}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అభిమన్యుఁ డింతిఁ జూచెౝ, ఇభగామిని యతనిఁ జూచె నిరువురచూడ్కుల్
ప్రభ లొప్పుభూషణములై, యుభయులకుం దోఁచె నపుడు నుర్వీనాథా.&lt;/poem&gt;|ref=45}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అంగజసముఁ డభిమన్యుం, డంగనకంఠంబునందు నతివేడుకతో
మంగళసూత్రముఁ గట్టెఁ ద, దంగన ముదమందఁ బార్థుఁ డానందింపన్.&lt;/poem&gt;|ref=46}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అత్తఱి వేడ్క వధూవరు, లెత్తినకరకంకణంబు లినరుచు లీనౝ
ముత్తెముల దోయిటను నిడి, చిత్తము లలరంగఁ బ్రాలు శిరముల నిడఁగాన్.&lt;/poem&gt;|ref=47}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబున సీరాయుధుం డవ్వధూవరుల కనేకమణిమయంబు లగుభూషణం
బులును పట్టుపైఠిణీచేలంబులును త్రిసహస్రతురంగంబులును జతుస్సహస్రదాసీ
జనంబుల నొసంగె నంబుజాక్షుం డాఱువేలరథంబులును ద్విలక్షతురంగంబులును
మూఁడువేలగజంబులును లక్షపదాతిజనంబుల నొసంగె దేవేంద్రుండు దేవ
యోగ్యంబు లైనభూషణాంబరంబులను నవగంధపారిజాతంబుల నొసంగె శచీ
దేవి యింద్రనీలప్రభాభాసితంబు లైనభూషణంబు లిచ్చె ఘటోత్కచుండు&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9zmqno3rqucxggeafj4j3qd6axl33jk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సంగ్రహ వ్యాకరణం.pdf/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214773</id>
    <revision>
      <id>560783</id>
      <timestamp>2026-06-21T08:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwith nagendra</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560783</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2510" sha1="mob9k18402rkp002wa3z3taceev2rsd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwith nagendra&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;శ్రీ 
సంగ్రహవ్యాకరణము

ఆంధ్ర భాష

౧. ఆంధ్ర దేశమున వ్యవహరింపఁబడు భాష యాంధ్ర భావ యశఁబడును. భాషయనఁగా నరు లొండొరులకుఁ దమ మనోభావ ముల నెరిఁగింప సాధనభూతముగానుండు వాగ్దాలము కూడిక, ఆది వాగ్రూపముగా నైనను, లిఖితరూపముగా నై నను, ఉండవచ్చును. ఎఱుకుభాష మొదలగునవి కేవల వాగ్రూపములు. తెలుఁగు, అజ
వము మొదలగునవి వాగ్లిఖితరూపములు.

౨. ఈ భాషయందలి పదములు, తత్సమములు, తద్భవములు, దేశ్యములు అని మూఁడు భేదములు కలవి. ౧. విభక్తి ప్రత్యయము మాత్రముమారి తెనుఁగున వాడఁబడు సంస్కృతపాకృత పదములు
తత్సమములు. ఉ:__సం. గురు (1), సం. స. గురు (వు); ప్రా. గారవ (ం) ప్రా. స. గౌరవ వర్ణాగమము వర్ణలోపము, వర్ణాదేశము, లోనుగాఁగల వికారములను విధివిహితముగాఁ బొంది తెలుఁగున వ్వవహరింపఁబడు
సంస్కృత ప్రాకృతపదములు-
తద్భనములు. ఉ: _ఆగసం. రథః, సం. భ. అరదము; ప్రా. అచ్ఛేరం, ప్రా.భ. అచ్చెరువు లోవ సం. తామరసమ్, సం. భ. తామర; ప్రా. పణ్ణసా, ప్రా. భ. పనస ఆదే సం. అంగణమ్, సం. భ. అంకణము; ప్రా. పుఢవీ ప్రా. భ. పుడమి. 3. సం ప్రా. స్కృత ప్రాకృతముల, సంబంధ మేమియు లేక
త్రిలింగ దేశమున వ్యవ హరింపఁబడు పదములు దేశ్యములు. ఉ ఊరు, పేరు.


CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mob9k18402rkp002wa3z3taceev2rsd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సంగ్రహ వ్యాకరణం.pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214774</id>
    <revision>
      <id>560784</id>
      <timestamp>2026-06-21T08:25:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwith nagendra</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560784</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2840" sha1="oho0c8rnxi7zma4vxjzpufehhlaveym" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwith nagendra&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;2  {{Center|సంగ్రహ వ్యాకరణము}}

3. సంస్కృతసమేతర మగుభాష యచ్చ తెలుఁ గరఁబడును. ఆంధ్ర మునకు సంస్కృత ప్రాకృతములు రెండును బ్రకృతులు కావున, సంస్కృత మాద్య ప్రకృతియనియు, ప్రాకృతము ద్వితీయ ప్రకృతి
యనియు, ఆంధ్రము వికృతియనియు, చెప్పఁబడును.

౪. లక్షణవిరుద్ధము లైన పదములు గ్రామ్యములు. ఉ:
వస్తాడు, తెస్తాను. ఇవి ప్రయోగార్హములు గావు. అయినను మన తొల్లింటి కవీంద్రులు వాడియున్న పదములు గ్రామ్యము లెనను గ్రాహ్యములే. ఉ: కరకఁరుఁడు, ప్రాణగొడ్డము, జీవగఱ్ఱ.
౫. భాషకుం బ్రధానసాధనములు వర్ణములు; వర్ణములు
పదములగును; పదములు వాక్యము లగును; వాక్యములు కావ్యములగును.

{{Center|వ్యాకరణము,}}

౧. ఆంధ్ర భాషను సలక్షణముగా వ్యవహరించుటకు ఉపయోగించు విషయములుగల శాస్త్రము ఆంధ్రవ్యాకరణ
మ బడును.

౨. అది వర్ణ పరిచ్ఛేదము, పదపరిచ్ఛేదము, వాక్య పరిచ్ఛేదము”, కావ్యపరిచ్ఛేదము, అని నాలుగు భాగములు గలది.

{{Center|వర్ణ ప రి చ్ఛే ద ము}}

౧. వివిధములగు ధ్వనులను వేర్వేఱ నెరింగించుకొఱకు వ్రాత యం చేర్చఱుచుకోఁబడిన గురుతులు వర్ణము లనికాని, అక్షరములనీ కాని, చెప్పంబడును. ఉ: అ, ఇ, క, గ, అట్టివర్ణములను గూర్చి చెప్పు నది వర్ణపరిచ్ఛేదము.
౨. వర్ణములసమూహమునకు వర్ణ సమామ్నాయ మని పేరు. ఆంధ్రనర్లసమామ్నాయమున, ఏఁజదియాఱు వర్ణములు గలవు.

CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oho0c8rnxi7zma4vxjzpufehhlaveym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/98</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214775</id>
    <revision>
      <id>560785</id>
      <timestamp>2026-06-21T08:27:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560785</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5439" sha1="inw74phnjzujm33if1nc5kae0bo4k9h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;కనకకిరీటాదికుండలంబు లొనంగెఁ దదనంతరం బవ్వధూవరులఁ బౌరోహితుం
డౌదుంబరపీఠంబునఁ బ్రాఙుఖాసీనులం గావించి సౌభద్రునిచే నాజ్యపూరంబులు
వ్రేల్పించి నీతిహోత్రునకుఁ బ్రదక్షిణలు చేయించి ధ్రువాదిసప్తఋషుల నరుంధతి
దర్శనంబు గావింప నియోగించి తత్పౌరోహితుం డయ్యిరువురను బృహస్పతికి
మ్రొక్కించి తదనంకరంబ నారదాదిమునీంద్రులకు భూసుర సమూహంబునకు నురేం
ద్రాదిదేవతలకు రామకేశవాడియాదవులకు నివ్యసాచికి స్వేర్వీఱ మ్రొక్కించిన వార
లెల్ల నాశీర్వాదంబులు గావింప సౌభద్రుం డాశశిరేఖకరంబునట్టి తోడ్కొని
యంతఃపురంబునకుం బోవునెడ శశిరేఖశృంగారంబు రంభాదికాంత లాలోకించి
యమ్మానినిసౌందర్యంబునకు సరిపోలం జాలమని లజ్జంచుచుండి రివ్విధంబునఁ బరిణ
యంపు దినచతుష్టయానంతరంబున.&lt;/poem&gt;|ref=48}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అలవధూవరు లిరువుర నప్పు డొకటి, సేయకోరికె సంతోషచిత్తు లగుచు
శచియు రేవతి రుక్ష్మిణి సత్యభాము, మిత్రవిందాదికాంత లామిధునమునకు.&lt;/poem&gt;|ref=49}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;శిరము మజ్జన మొనరించి జిలుఁగుచలువ, వేలమున నొత్తి తడి యార్చి చిక్కుతీసి
వెలకుమించినభూషణవితతు లిడుదు, పట్టుపైఠిణి చేలము ల్గట్టి మఱియు.&lt;/poem&gt;|ref=50}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పడకింటిఁబూలపాన్పును, గడుఁ బరిమళ మైనగంధకస్తూరిలేపం
బెదతెగనితావిసుమములు, విడియము ఫలహారవస్తువితతులు వరునన్.&lt;/poem&gt;|ref=51}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;కాంచనమణీమయంబు లైనపాత్రలం దిడి రుక్మిణీసత్యభామశచీదేవిమొదలైన
కాంత లాసౌభద్రుని శయ్యాతలంబున నుండ నియోగించి తదనంతరంబ శశిరేఖం
దోడ్కొనిపోయి సుభద్రానందనుచెంగట న్నిలిపి ముసిముసినగవులతోఁ గవాటబంధ
నంబు గావించి రాసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=52}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అలసౌభద్రుఁడు ముదమునఁ, గలకంఠికరంబుఁ బట్టి ఘనతల్పముపైఁ
బెలుచ న్దినిచినఁ బయ్యెద, వలువ వెసం దొలఁగె నపుడు వనజాననకున్.&lt;/poem&gt;|ref=53}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సి గ్గెడఁ బొడమినఁ బొన్పున, కొగ్గక నాలేము సురత మొప్పక కరముౝ
జగ్గున విదళింపుచుఁ జన, దిగ్గన సౌభద్రుఁ డరిగి తెంపున దానిన్.&lt;/poem&gt;|ref=54}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కర మొడిసిపట్టి వినవే, కరిగామిని పూలతోఁట గా దిచ్చోటౝ
గురుతుగఁ జల్లనిమిత్తము, జరతెంచియు ముంత దాఁచు వరి దిటఁ దోఁచెన్.&lt;/poem&gt;|ref=55}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని గేలినేసి పనికౝ, మనసేజకయ్యమునఁ గూడి మక్కువతోడౝ
గనులార నిదుర నొందెను, విను ముర్వీనాథ యంత వేకువ యయ్యెన్.&lt;/poem&gt;|ref=56}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అంత.&lt;/poem&gt;|ref=57}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తెలతెలవారెను ఋక్షులు, కలకల మని ధ్వను లొసంగె మనచక్రములు
న్విలసిల్లెఁ గమలముకళము, లలరారె న్బూర్వశైల మర్కుఁడు పొడిచెన్.&lt;/poem&gt;|ref=58}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>inw74phnjzujm33if1nc5kae0bo4k9h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560803</id>
      <parentid>560785</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T09:45:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560803</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5434" sha1="t5yxxqy9awdcwe7kf104dm9rhspix2l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type= |lines=&lt;poem&gt;కనకకిరీటాదికుండలంబు లొసంగెఁ దదనంతరం బవ్వధూవరులఁ బౌరోహితుం
డౌదుంబరపీఠంబునఁ బ్రాఙ్ముఖాసీనులం గావించి సౌభద్రునిచే నాజ్యపూరంబులు
వ్రేల్పించి నీతిహోత్రునకుఁ బ్రదక్షిణలు చేయించి ధ్రువాదిసప్తఋషుల నరుంధతి
దర్శనంబు గావింప నియోగించి తత్పౌరోహితుం డయ్యిరువురను బృహస్పతికి
మ్రొక్కించి తదనంతరంబ నారదాదిమునీంద్రులకు భూసురసమూహంబునకు సురేం
ద్రాదిదేవతలకు రామకేశవాదియాదవులకు సవ్యసాచికి న్వేర్వేఱ మ్రొక్కించిన వార
లెల్ల నాశీర్వాదంబులు గావింప సౌభద్రుం డాశశిరేఖకరంబువట్టి తోడ్కొని
యంతఃపురంబునకుం బోవునెడ శశిరేఖశృంగారంబు రంభాదికాంత లాలోకించి
యమ్మానినిసౌందర్యంబునకు సరిపోలంజాలమని లజ్జించుచుండి రివ్విధంబునఁ బరిణ
యంపుదినచతుష్టయానంతరంబున.&lt;/poem&gt;|ref=48}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అలవధూవరు లిరువుర నప్పు డొకటి, సేయకోరికె సంతోషచిత్తు లగుచు
శచియు రేవతి రుక్మిణి సత్యభామ, మిత్రవిందాదికాంత లామిథునమునకు.&lt;/poem&gt;|ref=49}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;శిరము మజ్జన మొనరించి జిలుఁగుచలువ, వేలమున నొత్తి తడి యార్చి చిక్కుతీసి
వెలకు మించిన భూషణవితతు లిడుదు, పట్టుపైఠిణిచేలము ల్గట్టి మఱియు.&lt;/poem&gt;|ref=50}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పడకింటిఁబూలపాన్పును, గడుఁ బరిమళ మైనగంధకస్తూరిలేపం
బెదతెగనితావిసుమములు, విడియము ఫలహారవస్తువితతులు వరుసన్.&lt;/poem&gt;|ref=51}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;కాంచనమణిమయంబు లైనపాత్రలం దిడి రుక్మిణీసత్యభామశచీదేవిమొదలైన
కాంత లాసౌభద్రుని శయ్యాతలంబున నుండ నియోగించి తదనంతరంబ శశిరేఖం
దోడ్కొనిపోయి సుభద్రానందనుచెంగట న్నిలిపి ముసిముసినగవులతోఁ గవాటబంధ
నంబు గావించి రాసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=52}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అలసౌభద్రుఁడు ముదమునఁ, గలకంఠికరంబుఁ బట్టి ఘనతల్పముపైఁ
బెలుచ న్దిగిచినఁ బయ్యెద, వలువ వెసం దొలఁగె నపుడు వనజాననకున్.&lt;/poem&gt;|ref=53}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సి గ్గెడఁ బొడమినఁ బాన్పున, కొగ్గక నాలేమ సురత మొప్పక కరముౝ
జగ్గున విదళింపుచుఁ జన, దిగ్గన సౌభద్రుఁ డరిగి తెంపున దానిన్.&lt;/poem&gt;|ref=54}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కర మొడిసిపట్టి వినవే, కరిగామిని పూలతోఁట గా దిచ్చోటౝ
గురుతుగఁ జల్లనిమిత్తము, బరతెంచియు ముంత దాఁచు పగి దిటఁ దోఁచెన్.&lt;/poem&gt;|ref=55}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని గేలిసేసి వనితౝ, మనసిజకయ్యమునఁ గూడి మక్కువతోడౝ
గనులార నిదుర నొందెను, విను ముర్వీనాథ యంత వేకువ యయ్యెన్.&lt;/poem&gt;|ref=56}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అంత.&lt;/poem&gt;|ref=57}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తెలతెలవారెను బక్షులు, కలకల మని ధ్వను లొసంగె ఘనచక్రములు
న్విలసిల్లెఁ గమలముకుళము, లలరారె న్బూర్వశైల మర్కుఁడు పొడిచెన్.&lt;/poem&gt;|ref=58}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t5yxxqy9awdcwe7kf104dm9rhspix2l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సంగ్రహ వ్యాకరణం.pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214776</id>
    <revision>
      <id>560786</id>
      <timestamp>2026-06-21T08:28:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwith nagendra</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560786</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2731" sha1="q6p9af3bn19ebrqa5v3s9vvfbszbugs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwith nagendra&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|సంగ్రహ వ్యాకరణము}}

అవి అచ్చులు, హల్లులు, ఉభయాక్షరములు, అని మూఁడు విధములు గలవి.

3. అచ్చులు పదియాఱు: అ, ఆ, ఇ, ఈ, ఉ, ఊ, ఋ, ౠ, ఇ, జా, ఎ, ఏ, ఐ, ఒ, ఓ, ఔ. (అచ్చులకు ప్రాణములు, స్వరములు,
అనిమారు పేళ్ళు గలవు.)

౪. ఇతరనర్ణసాహాయ్యము లేకయే పూర్ణముగా నుచ్చరింపఁ బకు వర్ణములు అచ్చులు. అచ్చులలో అ, ఇ, ఉ, ఋ, ఌ, ఎ, ఒ, అను నేనును హ్రస్వములు, (అనఁగా కుఱుచలు); ఆ, ఈ, ఊ, ౠ, ఞ, ఏ, ఐ, ఓ, ఔ, అను తొమ్మిదియు దీర్ఘములు (అనఁగానిడుదలు); ఎ, ఏ, ఒ, ఓ, అను నాలుగునువ క్ర ములు (అనఁగా వంకరగానుండునవి); ఐ, ఔ',
అను రెండును వక్రతమములు (అనఁగా మిక్కిలివంకరగా నుండునవి.).

౫. హల్లులు ముప్పదియేడు: క, ఖ, గ, ఘ, ఙ, చ, చ, ఛ, జ, జి, ఝ, ఞ, ట, ఠ, డ, ఢ, ణ, త, థ, ద, ధ, న, ప, ఫ, బ, భ, మ, య, ర, ల, వ, శ, ష, స, హ, ఱ, ళ. (హల్లులకు వ్యంజన ములు, ప్రాణులు, అనినామాంతరములు )

స్వరసహాయ్యము లేక పూర్ణముగా నుచ్చరింపఁబడని
వర్ణములు హల్లులు. హల్లులలో, క, చ, చ, ట, త, ప, అను నాఱును పరుషములు (అనఁగా కఠినాక్షరములు); గ, జ, జే, డ, ద, బ, అను
నాఱును సరళములు (అనఁగా కఠినములు కానివి); ఖ, ఘ, ఙ, ఛ, ఝ, ఞ, ఠ, ఢ, ణ, థ, ధ, న, ఫ, భ, మ, య, ర, ల, వ, శ, ష, స, హ, ఱ, ళ. అను నిరువది యైదునుస్థిరములు. (అనఁగా నిలుకడగా
నుండునవి); స్థిర ములలోని నకారము ద్రుత మనఁబడును; ఖ, ఘ, ఛ,ఝ, ఠ, ఢ, థ, ధ, ఫ, భ, అను పదియు వర్గయుక్కు లనఁబడును.

CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q6p9af3bn19ebrqa5v3s9vvfbszbugs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సంగ్రహ వ్యాకరణం.pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214777</id>
    <revision>
      <id>560787</id>
      <timestamp>2026-06-21T08:33:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwith nagendra</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560787</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3061" sha1="lesum6d6ttedfeyygcpp54gfvyqtx8u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwith nagendra&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;4 {{Center|సంగ్రహ వ్యాకరణము}}

2. మఱియు హల్లులలో క, ఖ, గ, ఘ, ఙ, చ, ఛ, జ, ఝ, ఞ; ట, ఠ, డ, ఢ, ణ; త, థ, ద, ధ, న; ప, ఫ, బ, భ, మ; అను నిరువదియై దును స్పర్శములు—ఇందు అయిదయిదు క్రమముగా కవర్గము చవర్గము టవర్గము తవర్గము పవర్గము అనఁబడును. య, ర, ల, వ, అను నాలు గును అంత సములు; శ, ష, స, హ, అను నాలుగును ఊష్మములు.

౮. ఉభయాక్షరములుమూరు: 6,0,8, ఇవి క్రమముగాఅర నున్న, నిండుసున్న, విసర్గము అని చెప్పఁబడును. (అరసున్నకు, అర్థాను స్వారము; అర్ధబిందువు అనియు, నిండుసున్నకు, పూర్ణానుస్వారము, పూర్ణబిందువు అనియు పేరునామములు. )

౯. అచ్చులును హల్లులు నగు వర్ణములు ఉభయాక్షరములు, (హల్లులుమీఁదవలె వీనిమీఁద అచ్చులు నిలువకుండుటంజేసి యచ్చులును, అచ్చులకువలె వీనికి స్వతంత్ర యోగము లేమింజేసి హల్లులును, అని యెరుంగునది.)

౧౦. ఉత్పత్తిస్థానములను బట్టి అ, ఆ, క, ఖ, గ, ఘ, జ, హ, ః, లు, కంఠ్యములు; ఇ, ఈ, చ, ఛ, జ, ఝ, ఞ, య, శ, లు, తాలవ్యములు; ఋ,ౠ, ట, ఠ, డ, ఢ, ణ, ర, ష, ఱ,లు, మూర్థన్యములు; ఇ,చ, జ, త, థ, ద, ధ, న, ల, స, లు, దంత్యములు; ఉ, ఊ, ప, ఫ, బ, భ, మ,
లు, ఓష్ఠ్యములు; బి, ఞ,ణ, న, మ,లు, అనునాసికములు; ఎ, ఏ, ఐ,
లు, కంఠ్యతాలవ్యములు; ఒ, ఓ, ఔ, లు, కంఠోష్ఠ్యములు; వ, దంతో వ్యము; అని చెప్పఁబడును.

౧౧. య, ర, ల, వ, ఈయక్షరములు లఘువులు, ఆలఘువులు, అని యిరుఱంగులు; సాధ్యమగుయకారము లఘువు. ఉ (అది +
ఇట్టి = అదియిట్టి.) సాధ్య మనఁగా శాస్త్రమువలనఁ గలిగినది. సిద్ధ మగుయకార మలఘువు. ఉ: - కాయ,
సిద్ధ మనఁగా శబ్దముతోడ

CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lesum6d6ttedfeyygcpp54gfvyqtx8u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సంగ్రహ వ్యాకరణం.pdf/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214778</id>
    <revision>
      <id>560788</id>
      <timestamp>2026-06-21T08:39:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwith nagendra</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560788</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2679" sha1="qcpba4iw4uhiuactblbubizjc6ob60p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwith nagendra&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|సంగ్రహ వ్యాకరణము}} {{right|5}}

నుండునది. రేఫము లఘువు. ఉ: పెరుగు. శకటరేఫ మలఘువు. ఉ:—చెఱకు. సిద్ధమగులకారము లఘువు. ఉ: తల. సాధ్యమగు శకార మలఘువు. ఉ: - (ఏఱునుండి) ఏళులు. సాధ్యమగు ప్రథమ మీఁది వకారము లఘువు. ఉ: (అతఁడు + పలికె=)అతఁడు వలికె. సిద్ధమగు వకార మలఘువు. ఉ: వాఁగు.
౧౨. పైవర్ణములలో ఎ, ఒ, చ, జ, బి, ఁ, అను నాఱును సంస్కృతమున లేవు; ఋ, ౠ, ఇఌ, లా, ఐ, ఔ, ఙ, ఞ, శ, ష, యనుపది యుంగూడ ప్రాకృతమున లేవు; ఋ, ౠ, ఇ, ఞ, ః, ఖ, ఘ, ఙ, ఛ, ఝ, ఞ, ఠ, ఢ, థ, ధ, ఫ, భ, శ, ష, అను పందొమ్మిదియునచ్చ తెనుఁగున లేవు.

౧౩. అచ్చ తెలుఁగుఁకు వర్ణములు ముప్పదియేడు—అ, ఆ, ఇ, ఈ, ఉ, ఊ, ఎ, ఏ, ఐ, ఒ, ఓ, ఔ, c, o; క, గ, చ, చ జ, జే, ట, డ, ణ, త, ద, న, ప, బ, మ, య, ర, ల, వ, స, హ, ఆ, ళ.

౧. ఇంకా, అఁట, చుఁడు, అను శబ్దములం దక్క ప్రథమ స్వముమీఁద అరసున్న లేదు. హ్రస్వముమీఁది యరసున్న వైకల్పి కముగా నిండుసున్న యగును. ఉ: అనఁటి, అనంటి.

౧౫. అచ్చ తెనుఁగున పరుష సరళములకు ముందే బిందు వుండును. ఉ: - కలఁక, వంకర, వాఁగు, వంగ.

౧౯. తెలుఁగుమాటలకు మొదల, ణ, య, ళ, వు, వూ, వొ, వో, లు లేవు.

౧౭. ఉయ్యెల, పయ్యెద, తాయెతులు, ఈమూఁడుశబ్దములఁ దక్క పదమధ్య యాకారమున కెత్వము లేదు. ఉ: - కయ్యము,

౧౮. అచ్చతెలుఁగున చ, జ, లు తాలవ్యములు, చ, జే, లు దంత్యములు. తాలవ్యములు ఇ, ఈ, ఎ, ఏ, ఐ, లంగూడియుండును. ఉ:—

CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qcpba4iw4uhiuactblbubizjc6ob60p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సంగ్రహ వ్యాకరణం.pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214779</id>
    <revision>
      <id>560790</id>
      <timestamp>2026-06-21T08:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwith nagendra</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560790</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2920" sha1="dhikhpzw45uhx7m407bu0hycq0emrtf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwith nagendra&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;6 {{Center|సంగ్రహ వ్యాకరణము}}

చిగురు, జిగి మొ|| దంత్యములు అ, ఆ, ఉ, ఊ, ఒ, ఓ, ఔ, లంగూడి యుండును. ఉ: చవి జేత మొ॥

౧౯. సంస్కృతసమములయందు ఇకారాంతము
శబ్దముల ఉపధ లగు చ, జ, వర్ణముల బహువచనమునందు దంత్యము లగును. ఉ:—వీచి, వీచులు. 'రాజు' శబ్దము మాత్రము ఏకవచనము
నందు దృత్యయుక్తముగా నున్నది.

{{Center|పదపరిచ్ఛేదము}}

౧, అర్థముగల ఏక వర్ణ ము కాని, వర్ణసముదాయము కాని, పదమనఁ బడును. ఉ:—అ, న, ఆట, నగ, పనస; అట్టి పదములను గూర్చి చెప్పునది పదపరిచ్ఛేదము.

వ్యస్త పదములనియు, సమాసపదములనియు, పదములు రెండువిధములు. పెక్కు పదమలు చేరి యొక్క పదమగునది సమాస పదము:__గరళకంఠుఁడు, అలరువిల్తుఁడు. అట్లు చేరనిది వ్యస్తపదము —
గరళము, కంఠము, అలరు, విల్లు.

3. సంస్కృతశబ్దములు, ప్రకృతులు, ప్రత్యయములు, అని రెండువిధములు కలవి. లోకములోని పదార్థములను, వ్యాపారములను, తెలియఁజేయు మూలపదములు ప్రకృతులు. ప్రకృతులకు
లింగము, కాలము, మొదలగు భేదములు గలుగుటకై చేర్పఁబడునని ప్రత్యయములు. ప్రకృతులు ప్రాతిపదికములని, ధాతువులని, ఇరు దెఱఁగులు.

౪. కొందఱిమతమున శబ్దములు మూఁడువిధములు గలవి. అవి నామములు, క్రియలు, అవ్యయములు. కేవలనామములు, సర్వనా మములు, అని నామములు రెండు విధములు; కేవలనామములు,
విశేష్యములు, విశేషణములుఁ అని రెండు దెఱఁగులు.

*ఉపధ యనఁగా తుదివర్ణమునకు ముందుండు వర్ణము.

CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dhikhpzw45uhx7m407bu0hycq0emrtf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/99</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214780</id>
    <revision>
      <id>560791</id>
      <timestamp>2026-06-21T08:44:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560791</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5264" sha1="lnsogtmbn46604z8yqt7kxzwzfz9vmt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబునం దలివేణి తెలివొంది పతియాజ్ఞఁ గైకొని పాన్పు డిగ్గి
మోవికాటులతోడ మోముపై వ్రేలాడు పాటముంగురులతోఁ బంకజాక్షి
చెదరినకొప్పుతో జిటిలిగంధపుఁబూఁతతో వాడినపూలతోడ
ముసిముసినగవుతో ముడివీడురైకతో వెడలుచుఁ దడబడ నడుగులిడుచుఁ&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;బుడమి జీరాడుకుచ్చెళ్లు నెడమచేతఁ, బట్టుకొని మందయాన యై యట్టె వచ్చు
నిందురేఖను గనుఁగొని యింతులెల్ల, గుట్టు లెడఁ బాసి నవ్వుచు నిట్టులనిరి.&lt;/poem&gt;|ref=59}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అద్దాలఁ గేరునీముద్దుచెక్కులమీఁదఁ గసికాటు లేడవే కంబుకంఠి
డుబువిఱినదివ్యబింబంబు సరిపోల్చు మోవి వాడిన జేసి ముద్దుగుమ్మ
నిస్తులం బైనట్టికస్తూరితిలకంబు చిట్లిపోయినదేమో సింహమధ్య
ఆణిముత్యంబులహారము ల్మిక్కిలి చిక్కుబొందినవేమె చిగురుఁబోఁడి&lt;/poem&gt;}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;కుందనపుగిన్నెలను గేరుకుచములందు, వాఁడియై సోకునఖరేఖ లేడవమ్మ
కంచుకం బేలపగిలేనే యంచగమన, వంచనము లేక తెల్పవే వారిజాక్షి.&lt;/poem&gt;|ref=60}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అనిపల్కువారిజాక్షులం జూచి శశిరేఖ లజ్జించుచు ముసిముసీదరహాసంబుతో
నచ్చోటు వాసి యంతఃపురంబునకుం జనియె నప్పు డంబుజాక్షు డమరేంద్ర
ప్రముఖులైనగీర్వాణులతో నారదాదిమహామునిసుమంబులతో సాత్యకికృతవర్మాది
యాదవులతోఁ గొలువై యున్నసమయంబున దామోదరుని జూచి నారదమునీం
ద్రం డిట్లని స్తుతియించె.&lt;/poem&gt;|ref=61}}
{{Telugu poem|type=దండకము.|lines=&lt;poem&gt;శ్రీమానినీమానసాంభోజహంసాబ్జగర్భామ రేంద్రాదిబృందారకస్తోత్ర పాత్రా
సుచారిత్ర రాజీవనేత్రా మురారీ పురారిప్రియాచక్రధారీ దినేంద్రాయు తానంత
తేజా జగద్రక్షకాభక్తకల్పద్రుమా యాతుధానాన్వయంభోదజంఝానిలా నీమహా
చర్య లేమందు పో ముందు మీనాకృతిన్దాల్చి వారాశినిం జొచ్చి వేదాపహారు
న్వెసం ద్రుంచి వేదంబు లాబ్రహ్మకర్పింపవా కూర్మరూపంబుతో మందరాద్రి
న్బొరిం దాల్పవా దేవ భూదారమై స్వర్ణనేత్రు న్విచారింపవా నారసింహుండవై
యాహిరణ్యాక్షుతోఁబుట్టువుం ద్రుంపవా గుజ్జురూపంబు వేఁపూని వైరోచనుౝ
వేగఁ బాతాళముఁ జేర్పవా జామదగ్న్యుండవై రాజులం ద్రుంపవా భానువం
శాబ్ధచంద్రుండవై పశ్కికంఠుం ధరన్గూల్చి భూజాతను దెచ్చిరాజ్యంబుపాలించవా
నందనూనుండవై వెన్నల న్మెక్కవా బుద్ధకల్క్యావతారంబులం దాల్పవా వాసుదేవా
జగన్నాథ నే నెంతధన్యుండనో యీసురేంద్రాదిబృందారకు ల్ముందు నేస్నాన
మేదాన మేయోగ మేలాగు గావించినారో మిముం జూడఁగా గల్గెవైకుంఠవాసా
నమస్తే నమస్తే నమః.&lt;/poem&gt;|ref=62}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lnsogtmbn46604z8yqt7kxzwzfz9vmt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560804</id>
      <parentid>560791</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T09:52:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560804</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5292" sha1="3fmr30tob5mrynjyobothr97tfv56qz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబునం దలివేణి తెలివొంది పతియాజ్ఞఁ గైకొని పాన్పు డిగ్గి
మోవికాటులతోడ మోముపై వ్రేలాడు పాటముంగురులతోఁ బంకజాక్షి
చెదరినకొప్పుతో జిటిలిగంధపుఁబూఁతతో వాడినపూలతోడ
ముసిముసినగవుతో ముడివీడురైకతో వెడలుచుఁ దడబడ నడుగులిడుచుఁ&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;బుడమి జీరాడుకుచ్చెళ్లు నెడమచేతఁ, బట్టుకొని మందయాన యై యట్టె వచ్చు
నిందురేఖను గనుఁగొని యింతులెల్ల, గుట్టు లెడఁ బాసి నవ్వుచు నిట్టులనిరి.&lt;/poem&gt;|ref=59}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అద్దాలఁ గేరునీముద్దుచెక్కులమీఁదఁ గసికాటు లేడవే కంబుకంఠి
డంబుమీఱినదివ్యబింబంబు సరిపోల్చు మోవి వాడిన దేమె ముద్దుగుమ్మ
నిస్తులం బైనట్టికస్తూరితిలకంబు చిట్లిపోయినదేమె సింహమధ్య
ఆణిముత్యంబులహారము ల్మిక్కిలి చిక్కుబొందినవేమె చిగురుఁబోఁడి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;కుందనపుగిన్నెలను గేరుకుచములందు, వాఁడియై సోకునఖరేఖ లేడవమ్మ
కంచుకం బేల పగిలెనే యంచగమన, వంచనము లేక తెల్పవే వారిజాక్షి.&lt;/poem&gt;|ref=60}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అనిపల్కువారిజాక్షులం జూచి శశిరేఖ లజ్జించుచు ముసిముసిదరహాసంబుతో
నచ్చోటు వాసి యంతఃపురంబునకుం జనియె నప్పు డంబుజాక్షు డమరేంద్ర
ప్రముఖు లైనగీర్వాణులతో నారదాదిమహామునిసంఘంబులతో సాత్యకికృతవర్మాది
యాదవులతోఁ గొలువై యున్నసమయంబున దామోదరుని జూచి నారదమునీం
ద్రం డిట్లని స్తుతియించె.&lt;/poem&gt;|ref=61}}
{{Telugu poem|type=దండకము.|lines=&lt;poem&gt;శ్రీమానినీమానసాంభోజహంసాబ్జగర్భామరేంద్రాదిబృందారకస్తోత్రపాత్రా
సుచారిత్ర రాజీవనేత్రా మురారీ పురారిప్రియాచక్రధారీ దినేంద్రాయుతానంత
తేజా జగద్రక్షకా భక్తకల్పద్రుమా యాతుధానాన్వయంభోదజంఝానిలా నీమహా
చర్య లేమందు పో ముందు మీనాకృతి న్దాల్చి వారాశినిం జొచ్చి వేదాపహారు
న్వెసం ద్రుంచి వేదంబు లాబ్రహ్మ కర్పింపవా కూర్మరూపంబుతో మందరాద్రి
న్బొరిం దాల్పవా దేవ భూదారమై స్వర్ణనేత్రు న్విచారింపవా నారసింహుండవై
యాహిరణ్యాక్షుతోఁబుట్టువుం ద్రుంపవా గుజ్జురూపంబు వేఁపూని వైరోచనుౝ
వేగఁ బాతాళముం జేర్పవా జామదగ్న్యుండవై రాజులం ద్రుంపవా భానువం
శాబ్ధిచంద్రుండవై పఙ్క్తికంఠుం ధర న్గూల్చి భూజాతనుం దెచ్చి రాజ్యంబు పాలించవా
నందనూనుండవై వెన్నల న్మెక్కవా బుద్ధకల్క్యావతారంబులం దాల్పవా వాసుదేవా
జగన్నాథ నే నెంతధన్యుండనో యీసురేంద్రాదిబృందారకు ల్ముందు నేస్నాన
మేదాన మేయోగ మేలాగు గావించినారో మిముం జూడఁగా గల్గె వైకుంఠవాసా
నమస్తే నమస్తే నమః.&lt;/poem&gt;|ref=62}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3fmr30tob5mrynjyobothr97tfv56qz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సంగ్రహ వ్యాకరణం.pdf/13</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214781</id>
    <revision>
      <id>560793</id>
      <timestamp>2026-06-21T08:48:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwith nagendra</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560793</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2589" sha1="d21oxwhhu9ktkjbzlsbam2ilufap7bk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwith nagendra&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|సంగ్రహ వ్యాకరణము}} {{right|7}}

౫. విశేష్యములు, వి శేషణములు, సర్వనామములు, క్రియలు, అవ్యయములు, అని పదము లయిదువిధములుగలవి.

{{Center|విశేష్యము.}}

౧. మన యింద్రియములకుఁగాని, మనస్సునకుఁగాని గోచ రములగు పదార్థముల పేళ్ళు విశ్లేష్యములనఁబడును. ఉ:పుస్తకము, కూఁత, పరిమళము, పులుసు, వేఁడిమి, యోగ్యత.

౨. సంజ్ఞావాచక ములు, జాతివాచకములు, గుణవాచక
ములు, క్రియావాచకములు, అని విశేష్యములు నాలుగువిధములు గలవి.

3. మనుజులు, దేశములు, పట్టణములు, పర్వతములు, నదులు మొదలగు వానిలో నొక్కొక్కదానికిఁ బెట్టఁబడిన నామములు సంజ్ఞావాచకములు. ఉ: రాముఁడు, కోసలము, ద్వారక, నీలగిరి, గోదావరి.

౪. జంతువస్తు సముదాయములో నొక్కొక్క తరగతిలోనివానికి సామాన్యముగాఁ జెందునవి జాతివాచకములు. ఉ: మనుజుఁడు వృక్షము, ఆవు, రాయి.

౫. వేఱువేఱుగుణముల వేళ్ళుగుణవాచకములు. ఉ:మా
ధుర్యము, చేఁదు, యోగ్యత, చెడ్డతనము.

భావార్ధకమునందుఁ దెలుఁగున, తనము, ఆకము, ఇమి,
న, ఇక, మొదలగు ప్రత్యయము లంతమునందు వచ్చును. ఉ: చిన్న తనము, కన్నెఱికము, వేరిమి, నల్లన, అగ్గలిక .

మతు బర్థంబున, కాడు, కత్తియ, ఈడు, అరి, ఇ, త,
ఆఁడి, ఆఁడు, మొదలగు ప్రత్యయములు వచ్చును. ఉ: తేరకాఁడు,

CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d21oxwhhu9ktkjbzlsbam2ilufap7bk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సంగ్రహ వ్యాకరణం.pdf/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214782</id>
    <revision>
      <id>560794</id>
      <timestamp>2026-06-21T08:49:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwith nagendra</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>560794</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="700" sha1="c01of023x2eqfhnux63ncpnzpd2xt0s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Ashwith nagendra&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;सन्द
సంగ్రహవ్యాకరణము
8 යි
*
जानमं दरम्
C.249.
పాఠశాలల యుపయోగము నిమి
త్తము
काशी
కందుకూరి వీరేశలింగము చేత
రచియింపఁబడినది
(1) భక
(3 ) . భ విష్యం ఒక
(1) తద కారం
రాజమహేంద్రవరము:
శ్రీసత్యానంద ప్రెన్ నం దు
ముద్రింపఁబడినది
1930
ఆ సంఖ్యార్థకములు.
[వెల 8 అణాలు
CC-0. Jangamwadi Math Collection Digitized by eGangotri
Copyright]&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c01of023x2eqfhnux63ncpnzpd2xt0s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సంగ్రహ వ్యాకరణం.pdf/3</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214783</id>
    <revision>
      <id>560796</id>
      <timestamp>2026-06-21T08:52:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwith nagendra</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560796</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="323" sha1="2slxfl7kd85dss6ce9rsyht7vvhtg5q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwith nagendra&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|SHRI JAGADGURU VISHWARADHYA JNANAMANDIR}}
{{Center|(LIBRARY)}}
{{Center|JANGAMAWADIMATH, VARANASI}}

{{Center|Please return this volume on or before the date last stamped}}
{{Center|Overdue volume will be charged 1/- per day.}}


CC-0. Janganwadi Math Collection Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2slxfl7kd85dss6ce9rsyht7vvhtg5q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సంగ్రహ వ్యాకరణం.pdf/14</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214784</id>
    <revision>
      <id>560797</id>
      <timestamp>2026-06-21T08:53:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwith nagendra</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560797</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="sy0d98c8jvmokatw4bs5qds0cdpefvi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwith nagendra&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sy0d98c8jvmokatw4bs5qds0cdpefvi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560798</id>
      <parentid>560797</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T08:56:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwith nagendra</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <origin>560798</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2885" sha1="kir68jn0hg1nqcow3f0zblkk8iq5f8w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwith nagendra&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;8 {{Center|సంగ్రహ వ్యాకరణము}}

తేరకత్తియ, అటమటీఁడు, కల్లరి, బిత్తరి, చాకిత, వగలాఁడి, వగ లాఁడు.

క్రియలవలనఁ గలిగినవి క్రియావాచకములు. ఉవం
డుట, వంట, వండమి: పండుట, పంట, పండమి.

ధాతువులకు, క, ఇమి, లత, కున, ట, టు, పము, పు,ఇక, న, బడి, గడ, ఇకి, వు, అ, అకము, డు, లోనగు ప్రత్యయ ములఁ జేర్చుటవలన క్రియాజన్య విశేష్యములు కలుగురు,అలుక, కలిమి, కోఁత, పెంకువ, ఆట, వ్రేటు, తిరిపము, చూపు, కోరిక,
గడన, ఏలుబడి, తీరుగడ, వినికి, మనువు, ఎండ, అమ్మకము, శ్రీ క్కుడు, వీనినే కృదంతములందురు.

౧౦. సంస్కృతనామములు కొన్ని యజంతములుగాను, కొన్ని హలంతములుగాను, ఉండును. లింగబోధక ప్రత్యయాదులు గలుగు నప్పు డజంతశబ్దములలో మహద్వాచకముల తుది అకారమునకు ఉకార మగును:—(రామ] రాము; ఏకాక్షర శబ్దంబులకుందక్క మిగి
లినవాని దీర్ఘమునకు హ్రస్వ మగును (రమా) రమ, (నదీ) నది, మా, శ్రీ; ఋకారాంతములు ఋకారమునకు ఆకార [భ్రాతృ] భ్రాత. హలంతములలో మకారాంతములు ద్వితీయక వచనాంత తుల్యములు; ఇతరములు ప్రథమైకవచనాంతతుల్యములు. అందు, నకారాంతములకుఁ దక్క మైకవచనాంతతుల్యంబుల
తుది హల్లునకు ద్విత్వమును, ఉకారాగమమును, అగును—(దిక్) దిక్కు: (కకుఫ్) కకుప్పు; దీర్ఘముమీఁది హల్లునకు ద్విత్వము వైశ ల్పికము: —(వాక్) వాకు, వాక్కు; నాంతములయు, ద్వితీయైకవచ నాంతతుల్యములయు, అంత్య హల్లునకు
లోపంబు 

CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kir68jn0hg1nqcow3f0zblkk8iq5f8w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సంగ్రహ వ్యాకరణం.pdf/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214785</id>
    <revision>
      <id>560799</id>
      <timestamp>2026-06-21T09:00:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwith nagendra</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560799</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2952" sha1="lwejwyv2wl36xwfzuhed55d69i2uh15" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwith nagendra&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|సంగ్రహ వ్యాకరణము}} {{right|9}}

[కర్మ్ ) కర్మ, (విద్వాంసమ్] విద్వాంస. (ఇట్లు లోపముం బొందు వాని కజం ంబులకుఁ బోలెఁ గార్యంబు (విద్వాంస) విద్వాంసు)

౧౧. దేశ్యనామములు ఔపవిభక్తికాంతములు, అనౌపవిభ
క్తికాంతములు, అని రెండువిధములు గలవి.

౧౨. విశేష్యములకు లింగము, వచనము,
యుండును.

{{Center|లింగము.}}

౧. స్త్రీ పురుషాది జాతిభేకము లింగమనంబడును. ఆంధ్రమున మహత్తు, మహతి, అమహత్తు, అని లింగములు మూడు. మనుష్యుల
లోనికాని దేవతలలోనికాని పురుషులును, వారివి శేషణములును, మహత్తులు, స్త్రీలుకు, వారివిశేషణములును, మహతులు; తిర్యక్కు
లును, జడములును, వాని విశేషణములును, అమహత్తులు.

౨. సంస్కృతమున శబ్దములకే నియతము లగు లింగములు కలవుగాని, అర్థమును బట్టి లేవు. అవి, పుంలింగము, స్త్రీలింగము, నపుంసకలింగము, అవి మూఁడు.

3. ఇకారాంత వ్యతిరిక్తములగు మహద్వాచకములకు బిందు పూర్వక సువర్ణకంబు వచ్చును: (రామ) రాముఁడు, (శంభు) శంభుఁడు,(విదాతృ)విధాతృఁడు, మగఁడు, బల్లినుఁడు. ఇకారాంతము. హరి.

. కొన్ని యమహచ్ఛబ్దములకును మహద్వివక్షయం దీకా
ర్యము గలుగును:- -సముద్రుఁడు, మేఘుఁడు, హిమవంతుఁడు.

౫. ఇట్టి డువర్ణకము వచ్చు మహత్తులు కాని దేశ్యపదములు పుంలింగసమము లనఁబడును. కత్తళఁడు, పరికాండు.

౬. అకారాంతము లగు అమహద్వాచకములకు సువర్ణ
కమువచ్చును,_ఋక్షము, వనము, గుఱ్ఱము, పల్లము.

2

CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lwejwyv2wl36xwfzuhed55d69i2uh15</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శశిరేఖాపరిణయము.pdf/100</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214786</id>
    <revision>
      <id>560800</id>
      <timestamp>2026-06-21T09:00:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vandanapu Saidhiraj</username>
        <id>7301</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560800</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4678" sha1="gal62i4jmjgxugu6uc5qk8mqxo2l9v3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vandanapu Saidhiraj&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని నారదుఁ డివ్విధమున, వనజాక్షుని సన్నుతించి వారిజనాభా
పనివినియెద మని పల్కుచు, మునిసంఘముతోడఁ జనియె ముద మలరారన్.&lt;/poem&gt;|ref=63}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అమరేంద్రుఁ డంత ముదమునఁ, గమలోదరు మోము జూచి కరముమొగుచుచుౝ
అమరావతీపురమునకుఁ, గమలేశ్వర మమ్మఁ బంపు కారుణ్యముతోన్.&lt;/poem&gt;|ref=64}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనియింద్రుఁ డాడుసమయం,బున పార్థుఁడు శౌరిపాదపుష్కరములకు
న్విసయమున మ్రొక్కి దేవా, పనివినియెద సంచుఁ బల్కి పయనంబయ్యెన్.&lt;/poem&gt;|ref=65}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=66}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నాకజులెల్లన్గొల్వగ, పాకరిపుం డరుగు
వేళ్ళేఁ బార్థుం డమరా
నీకముతో శరచయములు, చేకొను సంకల్ప మాత్మఁ జేయుచు నేఁగెన్.&lt;/poem&gt;|ref=67}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇవ్విధంబున నింద్రార్జును లమరావతికిం జనినపిమ్మట హిడింబానందనుఁ డచ్చోటఁ
గొన్నిదినంబు లుండి రామకృష్ణులకు సుభద్రాదేవికిౝ మ్రొక్కి సౌభద్రం గౌఁగి
లించుకొని గమనోన్ముఖుండై ద్వైతవనంబునకుం జని యుధిష్ఠిరభీమనకులసహదేవా
దులకు ద్రౌపదికిం బ్రణామంబు లాచరించి ద్వారకాపురంబునం జరిగినవృత్తాంతం
బాద్యంతంబు వినిపించిన విని యుధిష్ఠిరాదిపాండవులు సంతోషసాగరంబునం దేలి
ఘటోత్కచునిపరాక్రమంబునకు మెచ్చి పార్థునిరాక నిరీక్షించుచుండి రని వైశం
పొయనుండు మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=68}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఈథ వినుజనములకుౝ, లోకప్రభుఁ డఱ్ఱపత్రలోచనుఁ డమరా
నీకముఁ బ్రోచిన కృష్ణుఁడు, ప్రాకటముగ సిరు లొసంగి భవములఁ బాపున్.&lt;/poem&gt;|ref=69}}
{{Telugu poem|type=మత్తకోకిల.|lines=&lt;poem&gt;వేణునాదవినోద మాధవ వీరదానవమర్దనా
బాణబాహుసహస్రపర్వతపాకశాసనసాధనా
స్థాణంబాణ సుపర్ణవాహన సామజాధిపరక్షకా
క్షోణిభృద్ధర వారిజోదర సోమభాస్కరలోచనా.&lt;/poem&gt;|ref=70}}
{{Telugu poem|type=గద్య.|lines=&lt;poem&gt;ఇది శ్రీమత్సూర్య నారాయణవీక్షణాలంకారసుస్థిరామృతవాక్యజనితకవిత్వ
రత్నాకరవంశవయఃపారావారరాకాసుధాక రాంజనేయాఖ్యతనూజ అప్పప్పనామ
ధేయప్రణీతంబయినశశిరేఖాపరిణయం బరుమహాప్రబంధంబునందుఁ బంచమా
శ్వాసము నిర్వందము సంపూర్ణము&lt;/poem&gt;}}
{{Center|శశిరేఖాపరిణయము సమాప్తము.}}
{{Center|'''________'''}}
{{Center|_____________________________________________________}}
{{Center|చెన్నపురి: వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ వారి}}
{{Center|'వావిళ్ల' ప్రెస్సున ముద్రితము.___1954.}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gal62i4jmjgxugu6uc5qk8mqxo2l9v3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560805</id>
      <parentid>560800</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T10:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>560805</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4621" sha1="m190k35fge75oa9tla881agylez17x4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని నారదుఁ డివ్విధమున, వనజాక్షుని సన్నుతించి వారిజనాభా
పని వినియెద మని పల్కుచు, మునిసంఘముతోడఁ జనియె ముద మలరారన్.&lt;/poem&gt;|ref=63}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అమరేంద్రుఁ డంత ముదమునఁ, గమలోదరుమోము జూచి కరము మొగుచుచుౝ
అమరావతిపురమునకుఁ, గమలేశ్వర మమ్మఁ బంపు కారుణ్యముతోన్.&lt;/poem&gt;|ref=64}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని యింద్రుఁ డాడుసమయం, బున పార్థుఁడు శౌరిపాదపుష్కరములకు
న్వినయమున మ్రొక్కి దేవా, పని వినియెద నంచుఁ బల్కి పయనం బయ్యెన్.&lt;/poem&gt;|ref=65}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఆసమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=66}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నాకజులెల్ల న్గొల్వగ, పాకరిపుం డరుగువేళఁ బార్థుం డమరా
నీకముతో శరచయములు, చేకొను సంకల్ప మాత్మఁ జేయుచు నేఁగెన్.&lt;/poem&gt;|ref=67}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇవ్విధంబున నింద్రార్జును లమరావతికిం జనినపిమ్మట హిడింబానందనుఁ డచ్చోటఁ
గొన్నిదినంబు లుండి రామకృష్ణులకు సుభద్రాదేవికిౝ మ్రొక్కి సౌభద్రుం గౌఁగి
లించుకొని గమనోన్ముఖుండై ద్వైతవనంబునకుం జని యుధిష్ఠిరభీమనకులసహదేవా
దులకు ద్రౌపదికిం బ్రణామంబు లాచరించి ద్వారకాపురంబునం జరిగినవృత్తాంతం
బాద్యంతంబు వినిపించిన విని యుధిష్ఠిరాదిపాండవులు సంతోషసాగరంబునం దేలి
ఘటోత్కచునిపరాక్రమంబునకు మెచ్చి పార్థునిరాక నిరీక్షించుచుండి రని వైశం
పాయనుండు మఱియు నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=68}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఈకథ వినుజనములకుౝ, లోకప్రభుఁ డబ్జపత్రలోచనుఁ డమరా
నీకముఁ బ్రోచిన కృష్ణుఁడు, ప్రాకటముగ సిరు లొసంగి భవములఁ బాపున్.&lt;/poem&gt;|ref=69}}
{{Telugu poem|type=మత్తకోకిల.|lines=&lt;poem&gt;వేణునాదవినోద మాధవ వీరదానవమర్దనా
బాణబాహుసహస్రపర్వతపాకశాసనసాధనా
స్థాణుబాణ సుపర్ణవాహన సామజాధిపరక్షకా
క్షోణిభృద్ధర వారిజోదర సోమభాస్కరలోచనా.&lt;/poem&gt;|ref=70}}
{{Telugu poem|type=గద్య.|lines=&lt;poem&gt;ఇది శ్రీమత్సూర్యనారాయణవీక్షణాలంకారసుస్థిరామృతవాక్యజనితకవిత్వ
రత్నాకరవంశవయఃపారావారరాకాసుధాక రాంజనేయాఖ్యతనూజ అప్పప్పనామ
ధేయప్రణీతం బయినశశిరేఖాపరిణయం బనుమహాప్రబంధంబునందుఁ బంచమా
శ్వాసము సర్వంబును సంపూర్ణము.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Center|శశిరేఖాపరిణయము సమాప్తము.}}
{{Center|'''________'''}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{Center|చెన్నపురి: వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ వారి}}
{{Center|'వావిళ్ల' ప్రెస్సున ముద్రితము.___1954.}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m190k35fge75oa9tla881agylez17x4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సంగ్రహ వ్యాకరణం.pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214787</id>
    <revision>
      <id>560801</id>
      <timestamp>2026-06-21T09:13:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ashwith nagendra</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560801</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2686" sha1="fgsqr000nri6eu10mgbux6jqmlexpm8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ashwith nagendra&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;10 {{Center|సంగ్రహ వ్యాకరణము.}}

2. మువర్ణమంతమందు వచ్చు నపుంసక వాచకములు కాని పదములు నపుంసకలింగసమము లనఁబడును.__జనము, చుట్టము-

౮. మూడు లింగములయందును ఉకారాంత తత్సమ శబ్దములు యంతమందు పునర్ణకము వచ్చును — శంభువు, వధువు వస్తువు.

. మహతీవాచకముల యంతమునందు, డు, ము, వు, లలో నేదియు రాదు:—సీత, వనిత, అక్క, తల్లి. ఉకారాంతములకు వువర్ణకము మాత్రము వచ్చును: _వధువు.

౧౦. లింగబోధకము అగుడు, ము, వు, లలో నొకటిగాని
యంతమందురాని స్త్రీవాచకములు కానిశబ్దములు స్త్రీలింగ సమము లనఁబడును: దూత, దొర, చరిత, మూఁత.

౧౧. ఈభాషయందు మహత్తు, మహతి, వీనిభేదమును దెలి సికొనుటకు మూడుమార్గములు గలవు —

{{Center|౧. పదభేదమువలన.}}

మహత్తు. మహతి. పది.
పురుషుఁడు. స్త్రీ.
పిత. మాత.
వరుఁడు. వధువు.
మహత్తు. మహతి.
పెనిమిటి. పెండ్లాము.
మామ. అత్త.
బావ. వదిన.

{{Center|౨. అంతభేదమువలన.}}

బ్రాహ్మణుఁడు బ్రాహ్మణి.
నాయకుడు. నా
జనకుడు.జనని.
  
పాఱుఁడు. పాఱుత.
వగలాఁడు. వగలాడి.
చలికాదు. చెలికత్తె.

{{Center|3. పూర్వ మొకపదము చేర్చుటవలన.}}

పురుష శిశువు. స్త్రీశిశువు.
మగబిడ్డ. అబిడ్డ.
మగపిల్ల. అందుపిల్ల.
మగశిశువు. అందుశిశువు.

౧౨. కొన్ని శబ్దములకు మహత్తునకును, మహతికిని, ఏకరూ పమే కానఁబడుచున్నది. అసుర, ఒయారి.

CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fgsqr000nri6eu10mgbux6jqmlexpm8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf/333</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214788</id>
    <revision>
      <id>560806</id>
      <timestamp>2026-06-21T10:14:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560806</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2947" sha1="kc7k6crlpfe13lf99xm1c3ond1j9604" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||లలితకళలు|327}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
తమాలిఖన్యథావస్థమాదర్శ ప్రతిబింబవత్
ఆనీయ దర్శయామాన రూపం వల్కలచీరిణః.
తే చిత్రకారిణో రాజ్ఞః సుధావర్తి నిభం దృషోః
దధ్యౌ నృపతిరాకృత్యా మత్పితర్నైష హీయతే
ఆత్మావై జాయతే పుత్రః శ్రుతిరేషాహి నాన్వదా.
{{right|[132-6]}}
&lt;/poem&gt;


పై శ్లోకములలోని 'యథావస్థమాదర్శ ప్రతిబింబవత్ ' [ఉన్న వానిని ఉన్నట్లు. అద్దములోని ప్రతిబింబమువలె] అనినమాటలవలనఁ జిత్రకౌశలము విషయమై హేమచంద్రుని యభిప్రాయ మెట్టిదో చెప్పకయే తెలియుచున్నది.


ఇంకను నాలుగైదు వందలు తరువాతి కాలపువా రేమనుచుండిరో చూతము, అక్బరు కాలపువాఁడైన అబూఫజర్ అప్పటి చిత్రకారులను గుఱించి యిట్లు వ్రాసియున్నాఁడు.


“The minuteness in detail, the general finish, the boldness of execution &amp;c. now observed in pictures are incomparable; ev.ninanimate objects look as if they had life.............. This is especially true of Hindus, their pictures surpass our conceptions of things. Few, indeed in the whole world are found equal to them.
{{right|[Aini Akbari vol 1. P. 107.]}}


ఇందువలన నిర్జీవపదారములను సజీవములుగ గనఁబరుపయత్నించుట దోషమని యప్పటి హిందూచిత్రకారులుగాని, రసికులుగాని తలంచుటలేదు, అది యొక భూషణమే యని తలఁచుచుండిరి అనుట నిజము.


కావున నేకాలపు హైందవ వాఙ్మయముఁ దీసికొన్నను చిత్రకళలో మూలపదార్ధానుకరణము భూషణముగ నెంచినట్లు గానవచ్చుచున్నది గాని దూషణముగా లేదు; ఇంతియగాదు, ఈ యనుకరణ మెంత యెక్కువయో అంత చిత్రకారుఁడు తన కర్మయం దెక్కుడు కుశలుఁడని తలంచుచుండిరనుట విస్పష్టము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kc7k6crlpfe13lf99xm1c3ond1j9604</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf/334</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214789</id>
    <revision>
      <id>560807</id>
      <timestamp>2026-06-21T10:28:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560807</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4183" sha1="9yf7h5f7qpjlsgji88uqfcxfhs2z0zi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|328|శాస్త్రవిషయములు|}}&lt;/noinclude&gt;
{{c|దేవతాదుల పటములు}}

దేవతాదుల చిత్రములును. విగ్రహములును మానవపటవిగ్రహములవలె నుండక, కొంతభేదముగ నుండుట చూచి, పాశ్చాత్యుల కొందఱు హిందువులకుఁ జిత్రవిద్యయందుఁ జక్కగఁ బ్రవేశము లేదని వ్రాసిరి. దానిని ఖండించుటకునై హవెల్ మొదలయినవారు హిందువుల చిత్రవిద్య యాధ్యాత్మికము, భౌతికముకాదు, వారికి మూలముతోఁ బోలిక యక్కరలేదు - ఇత్యాది వ్రాసిరి. దానినే మనవారు అనువదించి హిందూదేశమందలి చిత్రవిద్య నంతటిని గుఱించి యివె మాటలు పలుకుచున్నారు. కాని మనచిత్రవిద్యను లౌకికచిత్రవిద్య, ఆనిమికచిత్రవిద్య యని రెండు శాఖలు చేయవలెను. మనుష్యులు, పశుపక్ష్యాదులు, వృక్షాదులు, పర్వతాదులు మొదలయిన వ్యావహారిక పదార్ధముల చిత్రములు లౌకిక చిత్రవిద్యకు విషయములు, వీనిలో మూలమాయని భ్రాంతి కలిగించుటయే చిత్రవిద్యాపరమావధి. దేవతలు రాక్షసాదులు మొదలయిన పౌరాణిక అమానుషుల ప్రతిమలు ఆగమచిత్రవిద్యకు
విషయములు. ఇవి మతసంబంధమైనవి. మతగ్రంథములలో వీనివర్ణన లెట్లెట్లుండునో యట్లట్లు వానిని చిత్రకారుఁడు రచించుట సహజము. అవి మనుష్యాకృతికి ననుకరణములు కావని, హిందువులకుఁ జిత్ర
విద్యయందు ననుకరణ మక్కరలేదని చెప్పుట సావాసము. జగన్నాథుని ప్రతిమ వికారముగ నుండును. ఆప్రతిమ అట్లె యుండవలయునని శాస్త్రము కలదు. దానినిబట్టి పండ్రెండేండ్ల కొకసారి తయారుచేసెదరు ఆ ప్రతిమనుబట్టియా హిందూదేశపు చిత్రకళాసిద్ధాంతములను నిర్ణయించుట ? హనుమంతునిఁ గోతివలె దింపుదురు. కావున మానవులను కోతివలె వ్రాయుట హిందూచిత్రకారుల సంప్రదాయము, మానవుని పోలిక
మానవవిగ్రహములో నుండుట వారి మతమునఁ దప్పు అని చెప్పిన నెట్లుండును? దేవతలు మానవులకంటెఁ బొడుగుగ నుందురని నమ్మకముగలవా రగుటచే, ఆగమకారులు మానవుల ప్రతిమలకంటె దేవతల ప్రతిమలు ఎత్తుగ నుండవలెనని నియమించిరి. ఆవర్ణన లన్నిటికిని సరిపోవునట్లు ప్రతిమలఁ జేయుట అనుకరణముగాదా ?&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9yf7h5f7qpjlsgji88uqfcxfhs2z0zi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:27th APLA Proceedings.pdf/75</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214790</id>
    <revision>
      <id>560815</id>
      <timestamp>2026-06-21T11:26:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560815</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4968" sha1="73eliqdr6jm182nosedx05nburwxmuc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అజ్ఞానాన్ని, అవినీతిని పత్రికల ద్వారా, పుస్తకాల ద్వారా విరివిగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. సంస్కృతీరీతుల అభ్యున్నతిని ఆశించే ప్రజానీకమున్నూ, ప్రభుత్వములున్నూ, వీటిని అరికట్టవలెను. అందుకు వెంటనే తగుచర్యలు తీసి కోవలెనని ప్రభుత్వాన్నీ తగు విజ్ఞాన ప్రబోధం చేయవలసిందని ప్రజానీకాన్ని ఈ మహాసభవారు కోరుచున్నారు.

3౨. ఆంధ్రభాష జనసామాన్యానికి ఇంకా అందుబాటులో వుండాలంటే ప్రభుత్వము, వ్యాపారులు, ప్రజానీకం వాడుకలోకి తేలికగా దీనిని అలవరచు కోవలెనంటే తెలుగులిపి సంస్కరణ జరిగి ముద్రా లేఖిని, లినోటైపు యేర్పడడం అవసరం. అందువలన యీ విషయమై పూర్తికృషి చేయవలసియున్నది. కనుక దీనికి సంబంధించినవారి పరస్పర సంప్రదింపులు జరిపించవలెనని, యీ  విషయంలో ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘం చొరవతీసుకోవలెనని యీ మహాసభవారు కోరుచున్నారు.

3౩. ప్రాథమిక విద్య, విజ్ఞానము పెంపొంది అన్ని విధముల ప్రజలు ఉపయుక్త జీవితములు గడుపవలెనంటే గ్రామ 
ప్రజలందరకూ అందుబాటులో గ్రంథాలయములుండవలెను. ఆంధ్రదేశంలో ప్రతి పదిమైళ్లకు ఒక కేంద్ర గ్రంథాలయము, ప్రతిగ్రామమునకు వారానికి ఒకదినము పుస్తకములు యిచ్చి తీసుకొను ఏర్పాటుతో స్థాపించవలయుననియు, స్థాపించియున్న అభివృద్ధిచేయుటకు తగిన ధన సహాయము చేయవలయునని జిల్లాబోర్డులను యీ మహాసభ వారు కోరుచున్నారు.

౩౪. గ్రంథాలయ సేవకులు, వయోజన విద్యాప్రచారకులు ఉత్సాహవంతులగుటకు ఎక్కువమంది యీ ఉద్యమాల వైపుకు మరలుటకు 8వ తరగతి లేదా 3వ ఫారము పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులై యీ సేవలలో ఏ ఒకదానిలోనైనా అధమపక్షము రెండు సంవత్సరములు పనిచేసిన ప్రజాసేవకులకు ప్రైవేటుగా స్కూలు ఫైనలు పరీక్షకు పోవుటకు అవకాశమును కల్పించవలసినదిగా మదరాసు, హైదరాబాదు ప్రభుత్వములవారిని కోరడమైనది.

3౫. గ్రామగ్రంథాలయములు అభివృద్ధిదాయకంగా పనిచేయాలంటే ఆయాప్రాంతములలో దాపు-దాపులలోగల పదేసి గ్రామములోక గ్రూపుగా యేర్పడి 15 దినముల కొకసారిగాని, కనీసము నెలకొక పర్యాయముగాని, ఒక్కొక్క గ్రూపుకు చెందిన గ్రంథాలయాల కార్యకర్తలు ఒక్కొక్క గ్రామములో కలసి పరస్పరము తమ అనుభవాలను చర్చించుకొంటూ చర్చలలో తేలిన అనుభవాలతోనూ, ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘము వారి సలహాలతోనూ గ్రంథాలయములు నడపుకొనుట ఉత్తమ మార్గమని యీ మహాసభవారు
తీర్మానిస్తున్నారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>73eliqdr6jm182nosedx05nburwxmuc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>గరుడ గమన రారా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214791</id>
    <revision>
      <id>560816</id>
      <timestamp>2026-06-21T11:34:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>భద్రాచల రామదాసు కీర్తన</comment>
      <origin>560816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1418" sha1="qzyfr643drq8qpmzyump3qj0hrgaz0y" xml:space="preserve">భద్రాచల రామదాసు కీర్తన
&lt;poem&gt;
గరుడ గమన రా రా, నను నీ కరుణ నేలుకోరా 
పరమ పురుష ఏ వెఱపులేల నీ మరుగు జొచ్చితిని అరమర సేయకు ||గరుడ||
                                                                                        -
పిలవగానే రమ్మీ, అభయము తలపగానే ఇమ్మి 
కలిమి బలిమి నాకిలలో నీవని, పలవరించితిని నలువను గన్నయ్య ||గరుడ||


పాల కడలి శయనా, దశరథ బాల జలజ నయన 
పాలముంచినను నీళ్ళముంచినను, నీ పాలబడితినిక జాలము సేయక ||గరుడ||
                  
ఏల రావు స్వామి, నను ఇపుడేలుకోవదేమి 
ఏలువాడవని చాలా నమ్మితిని ఏల రావు కరుణాలవాల హరి ||గరుడ||
 
ఇంత పంతమేల భద్ర గిరీశ వర కృపాలా 
చింతలణచి శ్రీ రామదాసుని అంతరంగ పతివై రక్షింపువు  ||గరుడ||
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>qzyfr643drq8qpmzyump3qj0hrgaz0y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560817</id>
      <parentid>560816</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T11:36:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>కొన్ని పదాలు సవరణ</comment>
      <origin>560817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1402" sha1="hfihh4wbpf09bk6elkq0rhupmhmijzl" xml:space="preserve">భద్రాచల రామదాసు కీర్తన
&lt;poem&gt;
గరుడ గమన రా రా, నను నీ కరుణ నేలుకోరా 
పరమ పురుష ఏ వెఱపులేల నీ మరుగు జొచ్చితిని అరమర సేయకు ||గరుడ||
                                                                                        -
పిలవగానే రమ్మీ, అభయము తలపగానే ఇమ్మి 
కలిమి బలిమి నాకిలలో నీవని, పలవరించితిని నలువను గన్నయ్య ||గరుడ||


పాల కడలి శయనా, దశరథ బాల జలజ నయన 
పాలముంచినను నీటముంచినను, పాలబడితినిక జాలము సేయక ||గరుడ||
                  
ఏల రావు స్వామి, నను నీవేలుకోవదేమి 
ఏలువాడవని చాలా నమ్మితిని ఏల రావు కరుణాలవాల హరి ||గరుడ||
 
ఇంత పంతమేల భద్ర గిరీశ వర కృపాలా 
చింతలణచి శ్రీ రామదాసుని అంతరంగ పతివై రక్షింపువు  ||గరుడ||
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>hfihh4wbpf09bk6elkq0rhupmhmijzl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:27th APLA Proceedings.pdf/76</title>
    <ns>104</ns>
    <id>214792</id>
    <revision>
      <id>560820</id>
      <timestamp>2026-06-21T11:50:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>560820</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3461" sha1="b5b3r2ejmhz97ew2ojsyi2nxqeavpfi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;3౬. (ఆ) బిటనులో 1950 వ సం. సెప్టెంబరు నెలలో జరుగనున్న ప్రథమ గ్రంథాలయ శాసనపు శతవార్షికోత్సవమునకు 
ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘ ప్రతినిధులు వెడలుచున్న అధ్యక్ష కార్యదర్శుల ప్రయాణాది సౌకర్యములకు కావలసిన
ధనసహాయమును చేసి మన గ్రంథాలయ ఉద్యమపు విశిష్టతను లోకానికి చాటుటకు అవకాశమును కల్పించుటకై కేంద్ర రాష్ట్రీయ ప్రభుత్వములను, గ్రంథాలయాభిమానులను, ఆంధ్రోద్యమాభిమానులను యీ మహాసభవారు కోరుచున్నారు.
  
౩౬. (ఆ)గ్రంథాలయ నిర్వాహకులు, వయోజన విద్యాప్రచారకులు ఈ కార్యకమంలో తగు శ్రద్ధవహించవలసినదిగ యీ మహాసభవారు కోరుచున్నారు.

3౭. ౨౭ వ ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ మహాసభ వృత్తాంతాలకు తగిన ప్రకటనము నిచ్చిన వివిధపత్రికలవారికి, వితరణ బుద్ధితో 
సభా నిర్వహణమునకుగాను విరాళముల నొసగిన దాతలకు, పలు ప్రాంతములనుండి ప్రదర్శనము నిమిత్తము పుస్తకములను, పత్రికలను, యితర పరిశీరములను పంపిన వివిధ సంస్థలకు, వ్యక్తులకు, మూడుదినములుగా మహాసభ కరుదెంచిన ప్రతినిధులకు పలువిధములగు సౌకర్యములను చేకూర్చుటలో భాగస్వాములైన ఆహ్వాన సంఘ కార్యకర్తలకు, సేవాదళ 
సభ్యులకు, వివిధ సభల కార్యకలాపాల విజయానికి తోడ్పడిన 'పెద్దలకు, గ్రంథాలయ, వయోజన విద్యల ఉద్యమసేవకులకు, మహాసభ సమావేశములకు తమ గాంధి పార్కు నొసగి అన్ని విధముల మహాసభ నిర్వహణమునకు సాయపడిన సూర్యాపేట వర్తక సంఘము వారికి యీ మహాసభ వారు హృదయ పూర్వకమైన కృతజ్ఞతను తెలుపుకొనుచున్నారు.

ఈ సమయమున సూర్యాపేట ప్రజలను, ముఖ్యముగ ఆంధ్రవిజ్ఞాన ప్రకాశినీ గ్రంథనిజయ పాలకులను యీ సభవారత్యంతము అభినందించుచున్నారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b5b3r2ejmhz97ew2ojsyi2nxqeavpfi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>560821</id>
      <parentid>560820</parentid>
      <timestamp>2026-06-21T11:53:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <origin>560821</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3467" sha1="rkfyjcyfwbvmtqotw020gvdske4wey1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;3౬. (ఆ) బ్రిటనులో 1950 వ సం. సెప్టెంబరు నెలలో జరుగనున్న ప్రథమ గ్రంథాలయ శాసనపు శతవార్షికోత్సవమునకు 
ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘ ప్రతినిధులు వెడలుచున్న అధ్యక్ష కార్యదర్శుల ప్రయాణాది సౌకర్యములకు కావలసిన
ధనసహాయమును చేసి మన గ్రంథాలయ ఉద్యమపు విశిష్టతను లోకానికి చాటుటకు అవకాశమును కల్పించుటకై కేంద్ర రాష్ట్రీయ ప్రభుత్వములను, గ్రంథాలయాభిమానులను, ఆంధ్రోద్యమాభిమానులను యీ మహాసభవారు కోరుచున్నారు.
  
౩౬. (ఆ)గ్రంథాలయ నిర్వాహకులు, వయోజన విద్యాప్రచారకులు ఈ కార్యకమంలో తగు శ్రద్ధవహించవలసినదిగ యీ మహాసభవారు కోరుచున్నారు.

3౭. ౨౭ వ ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ మహాసభ వృత్తాంతాలకు తగిన ప్రకటనము నిచ్చిన వివిధపత్రికలవారికి, వితరణ బుద్ధితో 
సభా నిర్వహణమునకుగాను విరాళముల నొసగిన దాతలకు, పలు ప్రాంతములనుండి ప్రదర్శనము నిమిత్తము పుస్తకములను, పత్రికలను, యితర పరిశీరములను పంపిన వివిధ సంస్థలకు, వ్యక్తులకు, మూడుదినములుగా మహాసభ కరుదెంచిన ప్రతినిధులకు పలువిధములగు సౌకర్యములను చేకూర్చుటలో భాగస్వాములైన ఆహ్వాన సంఘ కార్యకర్తలకు, సేవాదళ 
సభ్యులకు, వివిధ సభల కార్యకలాపాల విజయానికి తోడ్పడిన 'పెద్దలకు, గ్రంథాలయ, వయోజన విద్యల ఉద్యమసేవకులకు, మహాసభ సమావేశములకు తమ గాంధి పార్కు నొసగి అన్ని విధముల మహాసభ నిర్వహణమునకు సాయపడిన సూర్యాపేట వర్తక సంఘము వారికి యీ మహాసభ వారు హృదయ పూర్వకమైన కృతజ్ఞతను తెలుపుకొనుచున్నారు.

ఈ సమయమున సూర్యాపేట ప్రజలను, ముఖ్యముగ ఆంధ్రవిజ్ఞాన ప్రకాశినీ గ్రంథనిజయ పాలకులను యీ సభవారత్యంతము అభినందించుచున్నారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rkfyjcyfwbvmtqotw020gvdske4wey1</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>