వికీసోర్స్ tewikisource https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ వికీసోర్స్ వికీసోర్స్ చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ ద్వారము ద్వారము చర్చ రచయిత రచయిత చర్చ పుట పుట చర్చ సూచిక సూచిక చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk శ్రీ ఆంజనేయ అష్టోత్తర శతనామావళి 0 10836 565125 560132 2026-07-16T14:29:33Z ~2026-35528-57 7370 /* */ Added new sloka 565125 wikitext text/x-wiki శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే సహస్ర నామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే మనోజవం మారుతతుల్యవేగం జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్ఠం వాతాత్మజం వానర యూధముఖ్యం శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి త్వమస్మిన్ కార్యనిర్యోగే ప్రమాణం హరిసత్తమ |హనుమాన్ యత్నమాస్థాయ దుఃఖక్షయకరో భవ || నమోస్తు రామాయ సలక్షణాయ, దేవ్యైచ తస్యై జనకాత్మజాయై, నమోస్తు రుద్రేన్ద్రయమానిలేభ్యో, నమోస్తు చన్ద్రార్కమరుద్గణేభ్యః జయత్యతి బలో రామో లక్ష్మణశ్చ మహాబలః రాజా జయతి సుగ్రీవో రాఘవేణాభిపాలితః దాసోహం కౌసలేంద్రస్య రామస్యాక్లిష్టకర్మణ: హనుమాన్ శతృ సైన్యానాం నిహంతా మారుతాత్మజః న రావణసహస్రమ్ మే యుద్ధే ప్రతిబలం భవేత్ శిలాభిస్తు ప్రహరతః పాదపైశ్చ సహస్రశ: అర్దయిత్వా పురీం లంకా మభివాద్య చ మైథిలీం సమృద్ధార్థో గమిష్యామి మిషతాం సర్వరక్షసాం! మనోజవం మారుతతుల్యవేగం జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్ఠం వాతాత్మజం వానర యూధముఖ్యం శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి! శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే సహస్రనామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే * ఓం ఆంజనేయాయ నమ: * ఓం మహావీరాయ నమ: * ఓం మారుతాత్మాజాయ నమః * ఓం తత్వఙ్ఞానప్రదాయకాయ నమః * ఓం హనుమతే నమః 5 * ఓం సీతాదేవీ ముద్రాప్రదాయకాయ నమ: * ఓం అశోక వనవిచ్ఛేత్రే నమ: * ఓం సర్వ మాయా విభంజనాయ నమ: * ఓం సర్వబంధవిమోక్త్రే నమ: * ఓం రక్షోవిధ్వంసకారకాయ నమ: 10 * ఓం పరవిద్యాపరిహారాయ నమ: * ఓం పర శౌర్య వినాశాయ నమ: * ఓం పరమంత్ర నిరాకర్త్రే నమ: * ఓం పరయంత్రప్రభేదకాయ నమ: * ఓం సర్వగ్రహవినాశినే నమ: 15 * ఓం భీమసేన సహాయకృతే నమ: * ఓం సర్వదు:ఖ హరాయ నమ: * ఓం సర్వలోకచారిణే నమ: * ఓం మనో జవాయ నమ: * ఓం పారిజాతదృమూలస్థాయ నమ: 20 * ఓం సర్వమంత్ర స్వరూపాయ నమ: * ఓం సర్వతంత్ర స్వరూపాయ నమ: * ఓం సర్వయంత్రాత్మకాయ నమ: * ఓం కపీశ్వరాయ నమ: * ఓం మహాకాయాయ నమ: 25 * ఓం సర్వరోగహరాయ నమ: * ఓం ప్రభవే నమ: * ఓం బలసిద్ధికరాయ నమ: * ఓం సర్వవిద్యాసంపత్ప్రదాయకాయ నమ: * ఓం కపిసేనానాయకాయనమ: 30 * ఓం భవిష్యత్చతురాననాయ నమ: * ఓం కుమారబ్రహ్మచారిణే నమ: * ఓం రత్నకుండల దీప్తిమతే నమ: * ఓం సంచలద్వాలసన్నద్ధ లంబమానశిఖోజ్వలాయనమ: * ఓం గంధర్వవిద్యాతత్వఙ్ఞానాయ నమ:35 * ఓం మహాబలపరాక్రమాయ నమ: * ఓం కారాగృహ విమోక్త్రే నమ: * ఓం శృంఖలాబంధవిముక్తాయ నమ: * ఓం సాగరోత్తారకాయ నమ: * ఓం ప్రాఙ్ఞాయ నమ: 40 * ఓం రామదూతాయ నమ: * ఓం ప్రతాపవతే నమ: * ఓం వానరాయ నమ: * ఓం కేసరీసుతాయ నమ: * ఓం సీతాశోకనివారణాయ నమ: 45 * ఓం అంజనాగర్భసంభూతాయ నమ: * ఓం బాలార్కసదృశాననాయ నమ: * ఓం విభీషణప్రియకరాయ నమ: * ఓం దశగ్రీవకులాంతకాయ నమ: * ఓం లక్ష్మణప్రాణదాత్రే నమ: 50 * ఓం వజ్రకాయాయ నమ: * ఓం మహాద్యుతయే నమ: * ఓం చిరంజీవినే నమ: * ఓం రామభక్తాయ నమ: * ఓం దైత్యకార్యవిఘాతాయ నమ: 55 * ఓం అక్షహంత్రే నమ: * ఓం కాంచనాభాయ నమ: * ఓం పంచవక్త్రాయ నమ: * ఓం మహాతపసే నమ: * ఓం లంఖిణీభంజనాయ నమ: 60 * ఓం శ్రీమతే నమః * ఓం సింహికా ప్రాణ భంజనాయ నమ: * ఓం గంధమాధనశైలస్థాయ నమ: * ఓం లంకాపురవిదాహకాయ నమ: * ఓం సుగ్రీవసచివాయ నమ: 65 * ఓం ధీరాయ నమ: * ఓం శూరాయ నమ: * ఓం దైత్యకులాంతకాయ నమ: * ఓం సురార్చితాయ నమ: * ఓం మహాతేజాయ నమ: 70 * ఓం రామచూడామణిప్రదాయకాయనమ: * ఓం కామరూపాయ నమ: * ఓం పింగళాక్షాయ నమ: * ఓం వార్ధిమైనాకపూజితాయ నమ: * ఓం కబళీకృతమార్తాండ మండలాయనమ75 * ఓం విజితేంద్రియాయ నమ: * ఓం రామసుగ్రీవసంధాత్రే నమ: * ఓం మహారావణమర్దనాయ నమ: * ఓం స్పటికాభాయ నమ: * ఓం వాగధీశాయ నమ: 80 * ఓం నవవ్యాకృతిపండితాయ నమ: * ఓం చతుర్భాహువే నమ: * ఓం దీనబంధువే నమ: * ఓం మహాత్మానే నమ: * ఓం భక్తవత్సలాయ నమ: 85 * ఓం సంజీవనగాహర్త్రే నమ: * ఓం శుచయే నమ: * ఓం వాగ్మినే నమ: * ఓం దృఢవ్రతాయ నమ: * ఓం కాలనేమి ప్రమధనాయ నమ: 90 * ఓం హరిమర్కట మర్కటాయ నమ: * ఓం దాంతాయ నమ: * ఓం శాంతాయ నమ: * ఓం ప్రసన్నాత్మనే నమ: * ఓం శతకంఠమదాపహృతే నమ: 95 * ఓం యోగినే నమ: * ఓం రామకథాలోలాయ నమ: * ఓం సీతాన్వేషణపండితాయ నమ: * ఓం వజ్రదంష్ట్రాయ నమ: * ఓం వజ్రనఖాయ నమ: 100 * ఓం రుద్రవీర్యసముద్భవాయ నమ: * ఓం ఇంద్రజిత్ప్రహితామోఘబ్రహ్మాస్త్ర నివారకాయనమ: * ఓం పార్ధధ్వజాగ్రవాసినేనమ: * ఓం శరపంజరవిభేధకాయ నమ: * ఓం దశబాహవే నమ: 105 * ఓం లోకపూజ్యాయ నమ: * ఓం జాంబవత్ప్రీతివర్ధనాయ నమ: * ఓం సీతాసమేతశ్రీరామపాదసేవా దురంధరాయనమ: 108 శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే సహస్ర నామ తత్తుల్యం రామ వరాననే! మనోజవం మారుతతుల్యవేగం జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్టం వాతాత్మజం వానర యూధముఖ్యం శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి నమోస్తు రామాయ సలక్షణాయ, దేవ్యైచ తస్యై జనకాత్మజాయై, నమోస్తు రుద్రేన్ద్రయమానిలేభ్యో, నమోస్తు చన్ద్రార్కమరుద్గణేభ్యః జయత్యతి బలో రామో లక్ష్మణశ్చ మహాబలః రాజా జయతి సుగ్రీవో రాఘవేణాభి పాలితః దాసోహం కౌసలేంద్రస్య రామస్యా క్లిష్టకర్మణ: హనుమాన్ శతృ సైన్యానాం నిహంతా మారుతాత్మజః న రావణ సహస్రం మే యుద్ధే ప్రతిబలం భవేత్ శిలాభిస్తు ప్రహరతః పాదపైశ్చ సహస్రశ: అర్దయిత్వా పురీం లంకా మభివాద్య చ మైథిలీం సమృద్ధార్థో గమిష్యామి మిషతాం సర్వరక్షసాం! మనోజవం మారుతతుల్యవేగం జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్టం వాతాత్మజంవానరయూధముఖ్యం శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి!!!. శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే సహస్ర నామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే hlo2gfhvmcay50w2orp9a968zwn7hwj రచయిత:శేషాద్రి రమణ కవులు 102 19443 565226 562509 2026-07-17T10:14:03Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 565226 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = శేషాద్రి |అసలుపేరు = రమణ కవులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = శ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = శేషాద్రి రమణ కవులు తెలుగు సాహిత్యాన్ని సంపన్నం చేసిన సోదరులైన [[జంట కవులు]] మరియు చరిత్ర పరిశోధకులు. వీరు గుంటూరు జిల్లా వాడరేవులో వెంకట రంగాచార్యులు మరియు లక్ష్మమ్మ దంపతులకు కలిగిన ఏడుగురు సంతానంలో మూడవ వారుగా జన్మించిన [[రచయిత:దూపాటి శేషాచార్యులు|దూపాటి శేషాచార్యులు]] (1890-1940) మరియు నాలుగవ వారైన [[రచయిత:దూపాటి వెంకట రమణాచార్యులు|దూపాటి వెంకట రమణాచార్యులు]] (1893-1963) కలిపి శేషాద్రి రమణ కవులుగా ప్రసిద్ధిచెందారు. |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = శేషాద్రి రమణ కవులు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== *[[ఆంధ్ర వీరులు]] *[[ఆంధ్ర వీరులు - రెండవ భాగము]] * [[పాపారాయనిర్యాణము]] (1921) * [[భక్తిరసశతకసంపుటము]] నకు పీఠిక. * [[నిజాం రాష్ట్ర ప్రశంస]] (1926) {{small scan link|Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu}} * [[భక్తిరసశతకసంపుటము/మూఁడవసంపుటము/సర్వలోకేశ్వరశతకము|సర్వలోకేశ్వరశతకము]] (1928) * [[ఆంధ్ర వ్యాకరణ సర్వస్వము]] (1941) * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/మల్లారెడ్డి]] (1918) * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 3/సంచిక 5/వీరమాత (పద్యములు)]] * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/స్వప్నకావ్యము]] [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచయితలు]] 570fnvpoweabhgvjvp5f0yy1a8rvkck పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/21 104 49338 565092 450936 2026-07-16T13:30:54Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565092 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|19}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} "అలమేలుమంగకు నాశుమార్గమున సలలితంబుగ నొక్కశతకంబు సెప్పె" </poem> తెలియక చెప్పుఁగాళ్ళతోఁ గొండ నెక్కుచు బడలి మోఁకాళ్ళ ముడుపు దగ్గఱ నన్నమయు వెదురుపొదక్రింద నొకబండపై మైమఱచి నిద్రించుచుండఁగా నలమేలుమంగాంబ దర్శనమిచ్చి యూఱడించి, చెప్పులు విడిచి కొండ నెక్కు మని తెలిపి దివ్యప్రసాదము ప్రసాదించి యూకలిదీర్చి యరుగుట, మెలకువగొని కళవళమంది యాతఁ డిది నిజమో కాదేమో యనిసంశయించి, కడకు నమ్మి యాశుకవితగా నమ్మవారి మీఁద శతకముచెప్పట జరిగినది. <poem> {{left margin|5em}} చ॥ అరసెలు నూనెబూరియలు నౌఁగులుఁ జక్కెరమండెగల్ వడల్ బురుడలు పాలమండెఁగ లపూపము లయ్యలమేలుమంగ నీ కరుదుగ విందువెట్టుఁ బరమాన్నశతంబుల సూపకోట్లతో నిరతవినిర్మలాన్నముల నేతులసోనల వేంకటేశ్వరా! ఉ॥ చొచ్చితిఁ దల్లి నీమఱుఁగు సొంపుగ నీకరుణాకటాక్ష మె ట్లిచ్చెదొ నాకు నేఁడు పరమేశ్వరి యోయలమేలుమంగ నీ మచ్చిక నంచు నీతరుణిమన్నన నే నిను గంటి నీకు నా బచ్చెనమాట లేమిటికి బ్రాతివి చూడఁగ వేంకటేశ్వరా! ఉ॥ యోగ్యత లేని కష్టుఁడ నయోగ్యుఁడ నన్నిటఁజూడ గర్భని ర్భాగ్యుఁడ నీకృపామతికిఁ బ్రాప్తుఁడ నోయలమేలుమంగ నా భాగ్యము నీకృపాగరిమఁ బ్రాప్యము కావు మటంచు సారె నీ భాగ్యవతీశిరోమణిని బ్రస్తుతిచేసెద వేంకటేశ్వరా! ఉ॥ అమ్మకుఁ దాళ్ళపాకఘనుఁ డన్నఁడు పద్యశతంబు సెప్పెఁ గో కొమ్మని వాక్ర్పసూనములఁ గూరిమితో నలమేలుమంగకున్ నెమ్మది నీవు చేకొని యనేకయగంబులు బ్రహ్మకల్పముల్ సమ్మద మంది వర్ధిలుము జవ్వనిలీలల వేంకటేశ్వరా!<ref>దీనిని వావిళ్ళవారు ప్రకటించిరి.</ref> </poem><noinclude></noinclude> dirktb25vv3g0cwb50ed5v05wl68aws పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/22 104 49339 565102 450935 2026-07-16T13:41:43Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565102 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|20}}</noinclude>‘వేంకటేశ్వరా యని పద్యాంతసంబోధన మున్నను నిందుఁ బ్రతిపద్యమును నలమేలుమంగాంబికా ప్రస్తుతిపరమే. కడపద్యములో కవికూడా అమ్మకు అలమేల్మంగకు పద్యశతకము చెప్పితిననెను - కనుక నిది యల మేల్మంగాంబికాస్తుతి శతకమే యనఁదగినది. అన్నమాచార్యచరిత్రలో నన్నమయ కొండనెక్కునాఁటి కెనిమిదేండ్లవాఁ డని యున్నదిగాని, దాని నుపనయనముచే ద్విజత్వము వచ్చిన దాదిగా నని యన్వయించుకొని యెనిమిదేండ్లవాఁ డని, మాతృగర్భముననుండి పుట్టినదాది పదునాఱేండ్లవాఁ డని సరిచూచు కోవలెను. కొండనెక్కు నాఁటి కాతఁడు సంకీర్తనకర్త. పదునాఱవయేఁట స్వామిప్రత్యక్షమై సంకీర్తన రచనానుగ్రహము చేసినాఁ డని రాగిఱేకు మీఁద నున్నది. {{p|fs125|ac}}'''త్రోవభాష్యకారులు'''</p> {{p|fs125|ac}}'''దేశాళం'''</p> <poem> {{left margin|5em}} గతు లన్ని ఖిలమైన కలియుగ మందును! గతి యీతఁడే చూపె ఘనగురుదైవము {{float right|॥పల్లవి॥}} ఈతనికరుణనేకా యిల వైష్ణవులమైతి! మీతనివల్లనే కంటి మీతిరుమణి! యీతఁడే కా వుపదేశ మిచ్చె నష్టాక్షరమంత్ర! మీతఁడే రామానుజులు ఇహపరడైవము {{float right|॥గతు॥ 1}} వెలయించె నీతండెకా వేదపురహస్యములు! చలిమి నీతండె చూపె శరణాగతి! నిలిపినాఁ డీతండెకా నిజముద్రాధారణము! మలసి రామానుజులే మాటలాడే దైవము {{float right|॥గతు॥ 2}} నియమము లీతండెకా నిలిపెఁ బ్రసన్నులకు! దయతో మోక్షము చూపెఁ దగ నీతండె! నయమై శ్రీవేంకటేశునగ మెక్కీ వాకిటను! దయఁ జూచీ మమ్ము నిట్టే తల్లిదండ్రి దైవము {{float right|॥గతు॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా. 175 ఱేకు.}} </poem><noinclude></noinclude> ghjsgd196yfetorpcpz3rcbn0tmcrtg పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/23 104 49340 565113 450934 2026-07-16T13:52:16Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|21}}</noinclude>అన్నమయ కొండ నెక్కి స్వామిపుష్కరిణిని దర్శించి తొలుత నందు స్నానముచేసినాఁడు. అప్పడు పుష్కరిణి నిట్లు ధ్యానించినాఁడు. {{right|(18 పుట చూ.)}} {{p|fs125|ac}}'''స్వామివుష్కరిణి'''</p> {{p|fs125|ac}}'''గుండక్రియ'''</p> <poem> {{left margin|5em}} దేవుని కిదే వునికి నీ తెప్పల కోనేరమ్మ! వేవేలు మొక్కులు లోకపావని నీ కమ్మా {{float right|॥ప్లలవి॥}} ధర్మార్థకామమోక్షతతులు నీసోబనాలు! అర్మిలి నాలుగువేదా లదే నీదరులు! నిర్మలపు నీజలము నిండు సప్తసాగరాలు! కూర్మము నీలోఁతువో కోనేరమ్మా {{float right|॥దేవు॥ 1}} తగిన గంగాదితీర్ధములు నీకడళ్ళు! జగతి దేవతలు నీజలజంతులు! గగనపుఁ బుణ్యలోకాలు నీదరిమేడలు! మొగి నీచుట్టుమాఁకులు మును లోయమ్మా {{float right|॥దేవు॥ 2}} వైకుంఠనగరమువాకిలే నీ యాకారము! చేకొను పుణ్యములే నీజీవభావము! యేకడను శ్రీవేంకటేశుండె నీవునికి! దీకొని నీ తీర్థ మాడితిమి కావంవమ్మా {{float right|॥దేవు॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా. 186 ఱేకు.}} </poem> పెద్దగోపురమును నీడతిరుగనిచింతచెట్టును<ref>ఈచింత చెట్టు శేషాంశమట. సేవాక్రమమునను వెంకటాచలమాహాత్మ్యమునను పరమయోగివిలాసమునను నీచింతచెట్టుస్తుతికలదు. ఈచెట్టు నేఁడులేదు కాని సేవా క్రమమున పర్వతారోహణోపక్రమమునఁగూడ నొకచింత చెట్టున్నట్టు వర్ణన మున్నది. ఆ చింతచెట్టు నేఁడును గలదు.</ref> గరుడగంభమును చంపకప్రదక్షణమును దివ్యప్రసాదము లొసఁగుప్రదేశమును అక్కడి ప్రసాదములను నడగోవురమును శ్రీనివాసుని భాష్యకారులను<noinclude></noinclude> i4qdsbxscnh6o5bfas7bk19z5p4dc81 పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/24 104 49341 565119 450933 2026-07-16T14:04:51Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|22}}</noinclude>నరసింహుని జనార్ధనుని అలమేలుమంగను యాగశాలను ఆనంద నిలయమును కళ్యాణ మంటపమును బంగారుగరుడుని శేషుని పునుఁగుచట్టలనుకాచి తైలము వడియుఁగార్చుప్రదేశమును స్వామినిస్తుతించుచిలుకల పంజరములను శ్రీభండారమును బంగారుగాదెలను బంగారువాకిటిని దర్శించి స్తుతించి లోనికి స్వామిని సేవింప నరిగెను. ఈసందర్భములలోఁబెక్కింటికి సంకీర్తనము లున్నవి. {{p|fs125|ac}}'''దేవాలయప్రవేశము'''</p> {{p|fs125|ac}}'''పాడి'''</p> <poem> {{left margin|5em}} సేవించి చేకొన్న వారి చేతిభాగ్యము! వేవేగ రారో రక్షించి విష్ణుఁ డీడను {{float right|॥పల్లవి॥}} గరుడగంభముకాడ కడుఁ బ్రాణాచారులకు! వరము లొసఁగీని శ్రీవల్లభుండు! తిరమై కోనేటిచెంతఁ దీర్థఫలము లెల్ల! పరుషల కొసఁగీని పరమాత్ముఁడు {{float right|॥సేవించి॥ 1}} సేనమొదలారివద్ద చిత్తములో సుజ్ఞానము! నానాగతిఁ బుట్టించీని నారాయణుండు! కానుక పైఁడిగాదెలకాడ నిజరూపు! ఆనుక పొడచూపీని అఖిలేశుఁడు {{float right|॥సేవించి॥ 2}} సన్నిధి గర్భగృహాన చనవిచ్చి మాటలాడి! విన్నపాలు వినీ శ్రీవేంకటేశుఁడు! ఎన్నికం బాదాలవద్ద ఇహము పరముఁ జూపీ! మన్ననల నలమేలుమంగవిభుఁడు {{float right|॥సేవించి॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా. 288 ఱేకు.}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''విష్వక్సేనుఁడు'''</p> <poem> {{left margin|5em}} నీవేకా చెప్పఁ జూప నీవేకా! శ్రీవిభుప్రతినిధివి సేన మొదలారి {{float right|॥పల్లవి॥}} </poem><noinclude></noinclude> fj874cj4ezyuyabz45iehydfq6sq679 పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/25 104 49342 565122 450953 2026-07-16T14:16:40Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|23}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} నీవేకా కట్టెదుర నిలుచుండి హరివద్ద! దేవతలఁ గనిపించే దేవుండవు! యేవంక విచ్చేసినాను యిందిరాసతికి నిజ! సేవకుండవు నీవేకా సేనమొదలారి {{float right|॥నీవేకా॥ 1}} పసిఁడిబద్దలవారు పదిగోట్లు గొలువ! దెసలఁ బంపులు పంపే ధీరుఁడవు! వనముగా ముజ్జగాలవారి నిందఱిని నీ! సిసువులఁగా నేలినసేనమొదలారి {{float right|॥నీవేకా॥ 2}} దొరలైనయసురులఁ దుత్తుమురుసేసి జగ! మిరవుగా నేలితి వేకరాజ్యమై! పరగుసూత్రవతిపతివై వెంకటవిభు! సిరులపెన్నిధి నీవె సేనమొదలారి {{float right|॥నీవేకా॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా. 42 ఱేకు.}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''హనుమంతుఁడు'''</p> {{p|fs125|ac}}'''సాళంగనాట'''</p> <poem> {{left margin|5em}} మొక్కరో మొక్కరో వాఁడె ముందర నిలుచున్నాఁడు! యెక్కువ రామునిబంటు యేకాంగవీరుఁడు {{float right|॥పల్లవి॥}} పెట్టినజంగతోడి పెద్దహనుమంతుఁడు! పట్టెను యెడమచేత బలుముష్టి! మెట్టినాఁడు పాదముల మించురాకాసితలలు! కొట్టే ననుచు నెత్తె గొప్పవలకేలు {{float right|॥మొక్కరో॥ 1}} వంచెను శిరసుమీఁద వాలుగాఁ దనతోఁక! పెంచెను మిన్నులు మోవఁ బెనుదేహము! నించినాఁడు రౌద్రము నిడుపాటిదవుడల! కాంచనపుఁబట్టుకాసె కడు బిగించెను {{float right|॥మొక్కరో॥ 2}} పెనఁచి తొడలుదాఁక పెద్దపదకము వేసె! తనువుపై వ్రేలాడేదండలతోడ! </poem><noinclude></noinclude> 9xt1t52c3rripekxu7b8g0x16fn2ov7 పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/26 104 49343 565127 450954 2026-07-16T15:00:23Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|24}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} అనయము శ్రీ వెంకటాద్రిదేవునిబంటు! వెనుబలమై యున్నాఁడు విట్టలములోనను {{float right|॥మొక్కరో॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా. 252 ఱేకు.}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''ప్రసాదములు'''</p> {{p|fs125|ac}}'''దేసాక్షి'''</p> <poem> {{left margin|5em}} ఏపొద్దు చూచిన దేవుఁ డిట్గానె యారగించు రూపులతోఁ బదివేలు రుచులైనట్లుండెనూ {{float right|॥పల్లవి॥}} మేరుమందరాలవలె మెఱయు నిడ్డెనలు! సూరియచంద్రులవంటి చుట్టుఁబళ్ళేలు! ఆరని రాజాన్నాలు అందుపై వడ్డించఁగాను! బోరన చుక్కలు రాసివోసినట్లుండెను {{float right|॥ఏపొద్దు॥ 1}} పలుజలధులవంటి పైఁడివెండి గిన్నెలు! వెలిఁగొండ లంతలేసి వెన్నముద్దలు! బలసిన చిలువాలు పంచదార గుప్పఁగాను! అలరువెన్నెల రస మందిచ్చిన ట్లుండెను {{float right|॥ఏపొద్దు॥ 2}} పండిన పంటలవంటి పచ్చళ్లుఁగూరలును! వండి యలమేలుమంగ వడ్డించగాఁ! అండనె శ్రీవెంకటేశుఁ డారగించి మిగులఁగ! దండిగా దాసులకెల్ల దాఁచిన ట్లుండెను {{float right|॥ఏపొద్దు॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా. 252 ఱేకు.}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''స్వామి దర్శనము'''</p> {{p|fs125|ac}}'''శంకరాభరణం, అటతాళం'''</p> <poem> {{left margin|5em}} పొడగంటిమయ్య మిమ్ము పురుషోత్తమా, మమ్ము నెడయకవయ్య కోనేటిరాయఁడా {{float right|॥పల్లవి॥}} </poem><noinclude></noinclude> hykxg9qyq5q2ltvug2a104zlwfzviq5 పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/27 104 49344 565134 450958 2026-07-16T15:21:25Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565134 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|25}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} కోరి మమ్ము నేలినట్టికులదైవమా, చాల! నేరిచి పెద్ద లిచ్చిన నిధానమా! గారవించి దప్పిదీర్చు కాలమేఘమా, మాకు! చేరువఁ జిత్తములోని శ్రీనివాసుఁడా {{float right|॥పొడ॥ 1}} భావింపఁ గైవసమైన పారిజాతమా, మమ్ము! చేవదేరఁ గాచినట్టిచింతామణీ! కామించి కోరిక లిచ్చే కామధేనువా, మమ్ము! తావై రక్షించేటిధరణీధరా {{float right|॥పొడ॥ 2}} చెడనీక బ్రదికించే సిద్ధమంత్రమా, రోగా! లడఁచి రక్షించే దివ్యౌషధమా,! బడిఁ బాయక తిరిగే ప్రాణబంధుఁడా, మమ్ము! గడియించినట్టి శ్రీవేంకటనాథుఁడా {{float right|॥పొడ॥ 3}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''రామక్రియ అటతాళం'''</p> <poem> {{left margin|5em}} కంటిఁగంటి నిలువుచక్కనిమేను దండలును నంటుఁజూపులను జూచే నవ్వుమోముదేవుని {{float right|॥పల్లవి॥}} కనకపుఁబాదములు గజ్జెలు నందెలును! ఘనపీతాంబరము పైకట్టు కటారి! మొనసియొడ్డాణపు మొగవుల మొలనూలు! ఒనర నాభీకమల ముదరబంధములు {{float right|॥కంటి॥ 1}} గరిమ వరదహస్తకటిహస్తములును! సరస నెత్తినశంఖచక్రహస్తములు! ఉరముపై కౌస్తుభ మొప్పగుహారములు! ........................... {{float right|॥కంటి॥ 2}} కట్టిన కంటసరులు ఘనభుజకీర్తులు! కట్టాణిముత్యాల సింగారనామము! నెట్టన శ్రీవెంకటేశ నీకుఁ గర్ణపత్రములు! నట్టెసిరసుమీఁద నమరే కిరీటము {{float right|॥కంటి॥ 3}} {{right|శేషా. వ్రాఁతప్రతి.}} </poem><noinclude></noinclude> br51es6pi5f4b3962v91oxrc7igsusa పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/28 104 49345 565148 451112 2026-07-16T18:15:35Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565148 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|26}}</noinclude>{{p|fs125|ac}}'''భూపాళం'''</p> <poem> {{left margin|5em}} పావనము గావో జిహ్వ బ్రదుకవో జీవుఁడా! వేవేల కితని నింక వేమాఱునుం బాడి {{float right|॥పల్లవి॥}} హరినామములే పాడి అతనిపట్టపురాణి! ఇరవై మించినయట్టియిందిరఁ బాడి! సరస నిలువంకలాను శంఖచక్రములఁ బాడి! వరదకటిహస్తాలు వరుసతోఁ బాడి {{float right|॥పావ॥ 1}} ఆదిపురుషునిఁ బాడి అట్టే భూమిసతిఁ బాడి! పాదములఁ బాడి నాభిపద్మముఁ బాడి! మోదపుబ్రహ్మాండాలు మోచే వుదరముఁ బాడి! ఆదరానఁ గంబుకంఠ మంకెతోఁ బాడి {{float right|॥పావ॥ 2}} శ్రీవెంకటేశుఁ బాడి శిరసుతులసిం బాడి! శ్రీవత్సముతోడురముఁ జెలఁగి పాడి! లావుల మకరకుండలాలకర్ణములు పాడి! ఆవటించి యితనిసర్వాంగములుఁబాడి {{float right|॥పావ॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా.173 ఱేకు.}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''స్వామియభయహస్తము'''</p> {{p|fs125|ac}}'''సామంతం'''</p> <poem> {{left margin|5em}} ఇందఱికి నభయంబు లిచ్చుచేయి కందువ లగుమంచి బంగారుచేయి {{float right|॥ఇంద॥}} వెలలేనివేదములు వెదికి తెచ్చినచేయి! చిలుకుగుబ్బలిక్రిందఁ జేర్చుచేయి! కలికియగు భూకాంతఁ గౌఁగిలించినచేయి! వలమైనకొనగోళ్ళ వాఁడిచేయి {{float right|॥ఇంద॥ 1}} తనివోక బలిచేత దాన మడిగినచేయి! ఒనరంగ భూదాన మొసఁగుచేయి! </poem><noinclude></noinclude> 8fcncoh4kfaj8lyjr2pjhz99f50q0zq పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/29 104 49346 565151 451113 2026-07-16T18:26:43Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565151 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|27}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} మొనసి జలనిధి యమ్ముమొనకుఁ దెచ్చినచేయి! యెనయ నాఁగేలు ధరియించుచేయి {{float right|॥ఇందు॥ 2}} పురసతుల మానముల పొల్లచేసినచేయి! తురగంబుఁ బరపెడిదొడ్డచేయి! తిరువెంకటాచలాధీశుఁడై మోక్షంబు! తెరువు ప్రానుల కెల్లఁ దెలిపెడిచేయి {{float right|॥ఇందు॥ 3}} {{right|IIవాల్యుం 215 పుట.}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''స్వామిమహిమలు'''</p> {{p|fs125|ac}}'''శంకరాభరణం పల్లవి'''</p> <poem> {{left margin|5em}} ఎటువంటివాఁడవో నీమహిమ లెట్టుదెలియవచ్చును! నిటలలోచనుఁడు అజుఁడు తెలియలేరు ని న్నెట్లుదెలిసేరు మానవులు {{float right|॥పల్లవి॥}} తిరుమలనంబి తాతాత యన్ననాఁడె తెలిసెఁబో మీపెద్దతనములు! కురువనంబిగారి చేతిబంకమట్టి పువ్వులు కొన్ననాఁడె తెలిసె మీభోగము! మఱియు ననంతాళువారి చెఱువుగట్ట మున్ను మోయంగా దెలిసె మీనటనలు! గరుడగంభముకాడ కాసు కొక్కవరమిచ్చి గడియించఁ దెలిసె మీసంపద {{float right|॥ఎటు॥ 1}} తొండమాంజక్రవర్తికి సంపద తొలుత నియ్యగాఁదెలిసె మీయీవులు! అండయెఱుకువారి కొఱ్ఱచేనియెన్ను లారగించగాఁ దెలిసె మీరుచులు! వుండి గొల్లలకావిళ్ళపాలెల్ల </poem><noinclude></noinclude> r34jrgwlgdbx2tlz9o1yqdyjhkxi5a7 పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/30 104 49347 565153 451114 2026-07-16T18:39:39Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565153 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|28}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} వుట్టుకోఁగఁ దెలిసె మీనేమములు! దండిగ సంపంగిమాఁకుల నడిపించ దైవరాయ తెలిసె మీవిద్యలు {{float right|॥ఎటు॥ 2}} మును దాసు తిమ్మన్న తుంబురుకొండకు మోక్ష మియ్యఁగా దెలిసె మీబుద్దులు! పనివడి తాళ్ళపాక అన్నమయ్యగారి పదములలోఁ దెలిసె మీవోజలు! యెనయ శ్రీవెంకటనాథ యలమేల్మంగ నెద నుంచఁగాఁ దెలిసె మీగోప్యము! వెనుకొని పరుషవారి కెదురు వోయి వెంటరాఁగాఁ దెలిసె మీరాజసము {{float right|॥ఎటు॥ 3}} {{right|శేషా. వ్రాఁతప్రతి.}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''బౌళి'''</p> <poem> {{left margin|5em}} ఎంతమాత్రమున నెవ్వరు దలఁచిన అంతమాత్రమె నీవూ అంతరాంతరము లెంచి చూడఁ బిండంతె నిప్పటి యన్నట్లూ {{float right|॥ప॥}} కొలుతురు మిము వైష్ణవులు కూరిమితో విష్ణుం డని! పలుకుదురు మిము వేదాంతులు పరబ్రహ్మ మనుచు! తలఁతురు మిము శైవులు తగినభక్తులను శివుఁ డనుచు! అలరి పొగుడుదురు కాపాలికులు ఆదిభైరవుఁ డనుచు {{float right|॥ఎంత॥ 1}} సరి నెన్నుదురు శాక్తేయులు శక్తిరూపు నీ వనుచు! దరిసెనముల మిము నానావిధులను తలఁపులకొలఁదుల భజింతురు! సిరుల మిమ్మునే యల్పబుద్ధిఁ దలఁచినవారికి నల్పం బవుదువు! గరిమల మిముమే ఘనమని తలఁచిన ఘనబుద్ధులకు ఘనుఁడవు {{float right|॥ఎంత॥ 2}} నీవలనఁ గొఱఁత లేదు మఱి నీరుకొలంది తామరవు! ఆవల భాగీరథిదరిబావుల అజలమే వూరినయట్లు! </poem><noinclude></noinclude> 2zf8vds12ekt89zmpdwgblcjtjkg5wg పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/31 104 49348 565155 451115 2026-07-16T18:49:39Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565155 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|29}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} శ్రీవెంకటపతి నీవైతే మముఁ జేకొనివున్నదైవ మని! యీవల నే నీశరణనియెద నిదియె పరతత్వము నాకు {{float right|॥ఎంత॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా. 179 ఱేకు}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''బౌళి'''</p> <poem> {{left margin|5em}} ఏమి వలసిన నిచ్చు నెప్పుడైనను ఏమఱక కొలచిన నితఁడే దైవము {{float rightˈ॥పల్లవి॥}} ఘనముగా నిందఱికిఁ గన్ను లిచ్చుఁ గాళ్ళిచ్చు! పనిసేయఁజేతు లిచ్చు బలియుఁడై! తనుఁ గొలువు మని చిత్తము లిచ్చుఁ గరుణించి! వొనర లోకాన కెల్ల నొక్కఁడే దైవము {{float right|॥ఏమి॥ 1}} మచ్చిక తనుఁ గొలువ మనసిచ్చు మాట లిచ్చు! కుచ్చితములేని కొడుకుల నిచ్చును! చొచ్చినచోటే చొచ్చి శుభమిచ్చు సుఖమిచ్చు! నిచ్చలు లోకాన కెల్ల నిజమైన దైవము {{float rightˈ॥ఏమి॥ 2}} వంతమాడి కొలచినఁ బ్రాణ మిచ్చు ప్రాయమిచ్చు! యెంతటిపదవులైన నిట్టె యిచ్చు! వింతవింత విభవాల వెంకటేశుం డిదేమో! యంతరంగమున నుండే అరచేతిదైవము {{float right|॥ఏమి॥ 3}} {{right|అన్న. అధ్యా.128 ఱేకు.}} </poem> స్వామిదర్శనము (చూ.22.పుట) ఇక్కడి వర్ణనమువంటిదే పరమయోగివిలాసమునను స్వామివర్ణన మున్నది. <poem> {{left margin|5em}} ఆవరణంబుల కాదియై మిగులఁ గొమరారు వైకుంఠగోపురంబునకుఁ బ్రమదంబుతో మున్నుప్రణమిల్లి యంతఁ </poem><noinclude></noinclude> tvwu23w056dzzvne0emz9jcydjmewws 565156 565155 2026-07-16T18:50:03Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565156 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|29}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} శ్రీవెంకటపతి నీవైతే మముఁ జేకొనివున్నదైవ మని! యీవల నే నీశరణనియెద నిదియె పరతత్వము నాకు {{float right|॥ఎంత॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా. 179 ఱేకు}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''బౌళి'''</p> <poem> {{left margin|5em}} ఏమి వలసిన నిచ్చు నెప్పుడైనను ఏమఱక కొలచిన నితఁడే దైవము {{float right|॥పల్లవి॥}} ఘనముగా నిందఱికిఁ గన్ను లిచ్చుఁ గాళ్ళిచ్చు! పనిసేయఁజేతు లిచ్చు బలియుఁడై! తనుఁ గొలువు మని చిత్తము లిచ్చుఁ గరుణించి! వొనర లోకాన కెల్ల నొక్కఁడే దైవము {{float right|॥ఏమి॥ 1}} మచ్చిక తనుఁ గొలువ మనసిచ్చు మాట లిచ్చు! కుచ్చితములేని కొడుకుల నిచ్చును! చొచ్చినచోటే చొచ్చి శుభమిచ్చు సుఖమిచ్చు! నిచ్చలు లోకాన కెల్ల నిజమైన దైవము {{float rightˈ॥ఏమి॥ 2}} వంతమాడి కొలచినఁ బ్రాణ మిచ్చు ప్రాయమిచ్చు! యెంతటిపదవులైన నిట్టె యిచ్చు! వింతవింత విభవాల వెంకటేశుం డిదేమో! యంతరంగమున నుండే అరచేతిదైవము {{float right|॥ఏమి॥ 3}} {{right|అన్న. అధ్యా.128 ఱేకు.}} </poem> స్వామిదర్శనము (చూ.22.పుట) ఇక్కడి వర్ణనమువంటిదే పరమయోగివిలాసమునను స్వామివర్ణన మున్నది. <poem> {{left margin|5em}} ఆవరణంబుల కాదియై మిగులఁ గొమరారు వైకుంఠగోపురంబునకుఁ బ్రమదంబుతో మున్నుప్రణమిల్లి యంతఁ </poem><noinclude></noinclude> c9p2iilj8sdh9wrdzdulx6lu6dapla6 565158 565156 2026-07-16T18:50:37Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565158 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|29}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} శ్రీవెంకటపతి నీవైతే మముఁ జేకొనివున్నదైవ మని! యీవల నే నీశరణనియెద నిదియె పరతత్వము నాకు {{float right|॥ఎంత॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా. 179 ఱేకు}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''బౌళి'''</p> <poem> {{left margin|5em}} ఏమి వలసిన నిచ్చు నెప్పుడైనను ఏమఱక కొలచిన నితఁడే దైవము {{float right|॥పల్లవి॥}} ఘనముగా నిందఱికిఁ గన్ను లిచ్చుఁ గాళ్ళిచ్చు! పనిసేయఁజేతు లిచ్చు బలియుఁడై! తనుఁ గొలువు మని చిత్తము లిచ్చుఁ గరుణించి! వొనర లోకాన కెల్ల నొక్కఁడే దైవము {{float right|॥ఏమి॥ 1}} మచ్చిక తనుఁ గొలువ మనసిచ్చు మాట లిచ్చు! కుచ్చితములేని కొడుకుల నిచ్చును! చొచ్చినచోటే చొచ్చి శుభమిచ్చు సుఖమిచ్చు! నిచ్చలు లోకాన కెల్ల నిజమైన దైవము {{float right|॥ఏమి॥ 2}} వంతమాడి కొలచినఁ బ్రాణ మిచ్చు ప్రాయమిచ్చు! యెంతటిపదవులైన నిట్టె యిచ్చు! వింతవింత విభవాల వెంకటేశుం డిదేమో! యంతరంగమున నుండే అరచేతిదైవము {{float right|॥ఏమి॥ 3}} {{right|అన్న. అధ్యా.128 ఱేకు.}} </poem> స్వామిదర్శనము (చూ.22.పుట) ఇక్కడి వర్ణనమువంటిదే పరమయోగివిలాసమునను స్వామివర్ణన మున్నది. <poem> {{left margin|5em}} ఆవరణంబుల కాదియై మిగులఁ గొమరారు వైకుంఠగోపురంబునకుఁ బ్రమదంబుతో మున్నుప్రణమిల్లి యంతఁ </poem><noinclude></noinclude> 14s8ehpbfvqa7j4yjbqzxv7f1lwgs91 పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/32 104 49349 565162 451116 2026-07-16T18:57:36Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565162 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|30}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} జనుదెంచి గారుడస్తంభంబు చక్కి వినతుఁడై చెంతఁ గొవ్విరిసాల కేఁగి వలనొప్పు చంపకావరణంబు వేగ వలచుట్టి వచ్చి యాస్వామిపుష్కరిణి తోయంబు లాని యుత్తుంగభామున నాయహికులపతి యవతారమగుచుఁ దిరుగనిచింతలం దెఱలించు నీడ తిరుగనిచింత కెంతే భక్తి మ్రొక్కి రమణ రెండవ గోపురము దాఁటి లోని కమల మహానసాగార సేవించి నెలకొని యూనందనిలయూఖ్య మగుచు నలువొందు మణివిమానంబు సేవించి పటుమహామణి మంటపంబు సేవించి యట వచ్చి తురగతార్‌క్ష్యాహినాయకుల సేవించి నిత్యుల సేవించి కూర్మి నావేళ లోనికి నరుదెంచి యచటి పంచాస్త్రకోటుల భావంబు మించి పంచవిగ్రహముల భాసిల్లి పసిఁడి గజ్జెలు నందియల్ కనకాంబరంబు గొజ్జంగిముత్యాలకుచ్చుకటారి బెడఁగుగాఁ గటిమీఁద బెరసినకేలు నుడుగక వరముల నొసగుకెంగేలు నుదరబంధంబు కేయూరహారములుఁ బొదలుతావుల తట్టుపునుఁగు పైపూఁత కుడిరొమ్ముమచ్చ యక్కున నెలకొన్న కడలికన్నియదివ్యకంఠసరంబు ధళధళదులకించు దరము చక్రంబు బలసి చూపట్టెడుపాణి పద్మములు </poem><noinclude></noinclude> l93gyvw7yop1a8wv3e2m5lq0et6psqx పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/33 104 49350 565164 451117 2026-07-16T20:56:26Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565164 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|31}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} బింబాధరంబు నొప్పెడుకపోలములు కంబుపోతంబు నెక్కసమాడుగళము మకరకుండలములు మణికిరీటంబు వికసితధవళారవిందనేత్రములు చల్లనిచూపును జారునాసికము తెల్లనిమెఱుఁగుముత్తియపు నామమును గలిగి యెంతయును శృంగారభావంబు మలయు నయ్యలమేలుమంగామనోజు. {{పరమయో 8 ఆశ్వా.}} బంగారుగజ్జెలుఁ బసిఁడియందియలు జెంగావిచాయమించినపైఁడి వలువ మొగవులమొలనూలు ముత్యాలకుచ్చు బిగిసి చూపట్టుముప్పిడికఠారంబుఁ గటి ఘటియించిన కరపల్లవంబుఁ బటువరంబుల నిచ్చు పాణిపద్మంబు వలమురి నెరవాఁడివలయపుఁగత్తి బలసి చూపట్టెడు పాణియుగ్మమును బొడ్డుమానికము కెంపులబిటారించు నొడ్డాణమును మించునుదరబంధంబు భుజకీర్తులును బాహుపురులు తాయెతులు యక్కుననెలకొన్నయలమేలుమంగ యక్కజంబగువైజయంతిసరంబుఁ దారహారములు పుత్తడిజన్నిదములుఁ జారుమౌక్తికంఠసరముఁ బేరురము కంబుకంధరమును గౌస్తుభమణియు బింబాధరంబు నొప్పెడికపోలము మందస్మితంబును మకరకుండలము </poem><noinclude></noinclude> bot5h78n1nwfoktsa4x41l3etjqhh22 565165 565164 2026-07-16T20:57:16Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565165 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|31}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} బింబాధరంబు నొప్పెడుకపోలములు కంబుపోతంబు నెక్కసమాడుగళము మకరకుండలములు మణికిరీటంబు వికసితధవళారవిందనేత్రములు చల్లనిచూపును జారునాసికము తెల్లనిమెఱుఁగుముత్తియపు నామమును గలిగి యెంతయును శృంగారభావంబు మలయు నయ్యలమేలుమంగామనోజు. {{right|పరమయో 8 ఆశ్వా.}} బంగారుగజ్జెలుఁ బసిఁడియందియలు జెంగావిచాయమించినపైఁడి వలువ మొగవులమొలనూలు ముత్యాలకుచ్చు బిగిసి చూపట్టుముప్పిడికఠారంబుఁ గటి ఘటియించిన కరపల్లవంబుఁ బటువరంబుల నిచ్చు పాణిపద్మంబు వలమురి నెరవాఁడివలయపుఁగత్తి బలసి చూపట్టెడు పాణియుగ్మమును బొడ్డుమానికము కెంపులబిటారించు నొడ్డాణమును మించునుదరబంధంబు భుజకీర్తులును బాహుపురులు తాయెతులు యక్కుననెలకొన్నయలమేలుమంగ యక్కజంబగువైజయంతిసరంబుఁ దారహారములు పుత్తడిజన్నిదములుఁ జారుమౌక్తికంఠసరముఁ బేరురము కంబుకంధరమును గౌస్తుభమణియు బింబాధరంబు నొప్పెడికపోలము మందస్మితంబును మకరకుండలము </poem><noinclude></noinclude> gfwt9pnq4rnjf0wqor2eena6at562da పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/34 104 49351 565166 451118 2026-07-16T21:08:17Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|32}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} లిందుబింబము హసియించునెమ్మోము తెలిదమ్మికన్నులుఁ దిలనాసికంబుఁ దెలిమించునాణిముత్తియపునామంబు కనకపిప్పలదళ కలిత పట్టంబు ననుపమమణిమయం బగుకిరీటంబు గలుగు శ్రీవేంకటగ్రావాధినాథు." {{float right|పరమయో 2అశ్వా.}} </poem> పైయన్నింటను స్వామిముఖమున ముత్యాలనామ మున్నట్లు వర్ణన మున్నది. అది యాభరణరూపము. స్వామికి శుక్రవారమునాఁటి తిరుమజ్జనోత్సవమును అన్నమయయుఁ దత్పుత్రులును బదింబదిగా వర్ణించిరి. అది యినాఁట నిట్లు సాగుచున్నది:- పునుఁగుతైలపుటభ్యంజనమును క్షీరఘటాభిషేకమును కుంకుమపూవు, కస్తురి, కప్రము, నూఱిబంగరుగిన్నెలనించిన యనుకుతో నలుఁగును న్వల్ప జలాభిషేకమును అనుకు నలుఁగుతో గలసిన యీతీర్ధము స్వామి పాదతీర్థముగా సేకరమయిన మీఁద విరివిగా జలాభిషేకమును జరుగును. తలకుఁ దడియారఁగాఁ బొడివలువ పిడిచుట్టు చుట్టి దివ్యమంగళ విగ్రహము నెల్లఁ బొడివలువతో దుడిచి నీరు పూఁతగా ముఖమున చూమెఱుఁగుగా సర్వాంగమున పునుఁగు తైలముపూఁత ముఖమునఁ గర్పూర చూర్ణముతో నామము సాఁతుట యానామమునకు నడుమఁ గస్తూరీ తిలకము దిద్దుట అలమేల్మంగ హారము (మంగతాళి) మొదలగు దివ్యాభరణములను పీతకౌశేయములను ధరింపించుట జరగును. తాళ్లపాకవారినాఁట నిట్లు సాగెడిది:- ఆపాదమస్తకము పునుఁగు తైలపుటభ్యంజనముచేసి కుంకుమపూవు మొదలగువాని యనుకుతో నలుఁగువెట్టి పన్నీటను శుద్దోదకమునను జలకమార్చి తుడిచి సర్వాంగములందు నారఁగాఁ గర్పూరధూళిచల్లి మేదించి దానిపై నారఁగా బునుఁగు తైలమురాచి<noinclude></noinclude> i0uq36hcdf21ue9dzzl7gc5p6vf780t 565167 565166 2026-07-16T21:08:43Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|32}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} లిందుబింబము హసియించునెమ్మోము తెలిదమ్మికన్నులుఁ దిలనాసికంబుఁ దెలిమించునాణిముత్తియపునామంబు కనకపిప్పలదళ కలిత పట్టంబు ననుపమమణిమయం బగుకిరీటంబు గలుగు శ్రీవేంకటగ్రావాధినాథు." {{float right|పరమయో 2అశ్వా.}} </poem> పైయన్నింటను స్వామిముఖమున ముత్యాలనామ మున్నట్లు వర్ణన మున్నది. అది యాభరణరూపము. స్వామికి శుక్రవారమునాఁటి తిరుమజ్జనోత్సవమును అన్నమయయుఁ దత్పుత్రులును బదింబదిగా వర్ణించిరి. అది యినాఁట నిట్లు సాగుచున్నది:- పునుఁగుతైలపుటభ్యంజనమును క్షీరఘటాభిషేకమును కుంకుమపూవు, కస్తురి, కప్రము, నూఱిబంగరుగిన్నెలనించిన యనుకుతో నలుఁగును న్వల్ప జలాభిషేకమును అనుకు నలుఁగుతో గలసిన యీతీర్ధము స్వామి పాదతీర్థముగా సేకరమయిన మీఁద విరివిగా జలాభిషేకమును జరుగును. తలకుఁ దడియారఁగాఁ బొడివలువ పిడిచుట్టు చుట్టి దివ్యమంగళ విగ్రహము నెల్లఁ బొడివలువతో దుడిచి నీరు పూఁతగా ముఖమున చూమెఱుఁగుగా సర్వాంగమున పునుఁగు తైలముపూఁత ముఖమునఁ గర్పూర చూర్ణముతో నామము సాఁతుట యానామమునకు నడుమఁ గస్తూరీ తిలకము దిద్దుట అలమేల్మంగ హారము (మంగతాళి) మొదలగు దివ్యాభరణములను పీతకౌశేయములను ధరింపించుట జరగును. తాళ్లపాకవారినాఁట నిట్లు సాగెడిది:- ఆపాదమస్తకము పునుఁగు తైలపుటభ్యంజనముచేసి కుంకుమపూవు మొదలగువాని యనుకుతో నలుఁగువెట్టి పన్నీటను శుద్దోదకమునను జలకమార్చి తుడిచి సర్వాంగములందు నారఁగాఁ గర్పూరధూళిచల్లి మేదించి దానిపై నారఁగా బునుఁగు తైలమురాచి<noinclude></noinclude> t1j5ffaw75zonpew9amek9d3bdtnezx పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/35 104 49352 565168 451119 2026-07-16T21:19:42Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|33}}</noinclude>ముత్యాలతిరునామము మంగతాళి మొదలగు దివ్యాభరణములను వస్త్రములను పుష్పహారములను నలంకరించు టయ్యెడిది. అభిషేకసమయమునఁ దాళ్ళపాకవారు దగ్గఱనుండి నలుఁగుపాటలు అభిషేకపుఁబాటలు మొదలుగునవి పాడుట, అభిషేకానంతరము వారి కొక యభిషేకపుఁబన్నీటిచెంబును తాంబూలచందనాదులను నొసఁగి సత్కరించుట జరిగెడిది. తిరుమజ్జనోత్సవమిట్లు శాశ్వతముగా జరుగుటకుఁ దాళ్ళ పాకవారే స్వామి కగ్రహారముల నర్పించిరి. {{p|fs125|ac}}'''శుక్రవారాభిషేకదర్శనము'''</p> <poem> {{left margin|5em}} కంటి శుక్రవారము గడియ లేడింట! అంటి అలమేల్మంగ అండనుండేస్వామిని {{float right|॥పల్లవి॥}} సొమ్ము లన్నీ కడఁబెట్టి సొంపుతో గోణముగట్టి! కమ్మని కదంబము కప్పు పన్నీరు! చెమ్మతోన వేష్టువలు రొమ్ము తల మొల చుట్టి! తుమ్మెద మైచాయతోన నెమ్మదినుండేస్వామిని {{float right|॥కంటి॥ 1}} పచ్చకప్పురమె నూఱి పసిఁడిగిన్నెల నించి! తెచ్చి శిరసాదిగ దిగ నలఁది! అచ్చెరపడిచూడ అందరికన్నుల కింపై! నిచ్చమల్లెపూవువలె నిటు తా నుండేస్వామిని {{float right|॥కంటి॥ 2}} తట్టుపునుఁగె కూర్చి చట్టలు చేరిచి నిప్పు! పట్టి కరఁగించి వెండిపళ్యాల నించి! దట్టముగ మేనునిండ పట్టించి దిద్ది! బిట్టువేడుక మురియుచుండే బిత్తరిస్వామిని {{float right|॥కంటి॥ 3}} {{right|శేషాచార్యులవారి వ్రాఁతప్రతి.}} </poem><noinclude></noinclude> 9cie4txedu8jnw3ydpv5bsswz5eksv6 పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/36 104 49353 565169 451120 2026-07-16T21:33:57Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|34}}</noinclude>{{p|fs125|ac}}'''శ్రీరాగము'''</p> <poem> {{left margin|5em}} ఒకపరి కొకపరి కొయ్యారమై మొకమునం గళలెల్లా మొలచినట్లుండె {{float right|॥పల్లవి॥}} జగదేకపతిమేనఁ జల్లినకర్పూరధూళి! జిగిగొని నలువంకఁ జిందగాను! మొగిఁ జంద్రముఖి నురమున నిలిపెఁ గనుక! పొగరువెన్నెల దిగఁబోసినట్లుండె {{float right|॥ఒక॥ 1}} పొరి మెఱుఁగుఁజెక్కులఁ బూసినతట్టు పునుఁగు! కరఁగు యిరుదెసలఁగారఁగాను! కరిగమన విభుఁడు గనక మోహమదము! తొరిగి సామజసరి దొలఁకిన ట్లుండె {{float right|॥ఒక॥ 2}} మెఱయ శ్రీ వేంకటేశుమేన సింగారముగాను! తఱచయినసొమ్ములు ధరియించఁగా! మెఱఁగుఁబోడి యలమేలుమంగయుఁ దాను ! మెఱుపు మేఘముగూడి మెఱసిన ట్లుండె {{float right|॥ఒక॥ 3}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''శ్రీ రాగము'''</p> {{left margin|5em}} వులుగడిగినయట్టి పురుషోత్తముఁడు వాఁడే ఎలమి నారతులు మీ రెత్తరే దేవునికి {{float right|॥పల్లవి॥}} గొప్పయింద్రనీలాలకొండ మంచు గప్పినట్టు! నెప్పు మింట పాలవెల్లి నెరసినట్టు! విప్పు నీలమేఘముపై వెన్నెల గాసినయట్టు! కప్పురధూళి మేనఁ గప్పిరి దేవునికి {{float right|॥పులు॥ 1}} నిండు నైరావతముపై నీలిజగ గప్పినట్టు! వెండిమేడపైఁ జీఁకటి విడిసినట్టు! పుండరీకపుఁగొలను పొరిఁ దేం ట్లాఁగినట్టు! మెండగు తట్టుపునుఁగు మెత్తిరి దేవునికి {{float right|॥పులు॥ 2}} </poem><noinclude></noinclude> skyl67ju8cpkuu7q1mzbcxq495v1awq 565170 565169 2026-07-16T21:34:50Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|34}}</noinclude>{{p|fs125|ac}}'''శ్రీరాగము'''</p> <poem> {{left margin|5em}} ఒకపరి కొకపరి కొయ్యారమై మొకమునం గళలెల్లా మొలచినట్లుండె {{float right|॥పల్లవి॥}} జగదేకపతిమేనఁ జల్లినకర్పూరధూళి! జిగిగొని నలువంకఁ జిందగాను! మొగిఁ జంద్రముఖి నురమున నిలిపెఁ గనుక! పొగరువెన్నెల దిగఁబోసినట్లుండె {{float right|॥ఒక॥ 1}} పొరి మెఱుఁగుఁజెక్కులఁ బూసినతట్టు పునుఁగు! కరఁగు యిరుదెసలఁగారఁగాను! కరిగమన విభుఁడు గనక మోహమదము! తొరిగి సామజసరి దొలఁకిన ట్లుండె {{float right|॥ఒక॥ 2}} మెఱయ శ్రీ వేంకటేశుమేన సింగారముగాను! తఱచయినసొమ్ములు ధరియించఁగా! మెఱఁగుఁబోడి యలమేలుమంగయుఁ దాను ! మెఱుపు మేఘముగూడి మెఱసిన ట్లుండె {{float right|॥ఒక॥ 3}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''శ్రీ రాగము'''</p> <poem> {{left margin|5em}} వులుగడిగినయట్టి పురుషోత్తముఁడు వాఁడే ఎలమి నారతులు మీ రెత్తరే దేవునికి {{float right|॥పల్లవి॥}} గొప్పయింద్రనీలాలకొండ మంచు గప్పినట్టు! నెప్పు మింట పాలవెల్లి నెరసినట్టు! విప్పు నీలమేఘముపై వెన్నెల గాసినయట్టు! కప్పురధూళి మేనఁ గప్పిరి దేవునికి {{float right|॥పులు॥ 1}} నిండు నైరావతముపై నీలిజగ గప్పినట్టు! వెండిమేడపైఁ జీఁకటి విడిసినట్టు! పుండరీకపుఁగొలను పొరిఁ దేం ట్లాఁగినట్టు! మెండగు తట్టుపునుఁగు మెత్తిరి దేవునికి {{float right|॥పులు॥ 2}} </poem><noinclude></noinclude> n96fcypixynxfcyhfkqjv33ellrl7c1 పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/37 104 49354 565171 451121 2026-07-16T21:55:06Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|35}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} అదె నల్లగలువల నకరువు లుండినట్టు! మెదిగి కస్తూరిభూమి మేరువున్నట్టు! యెదుట శ్రీ వెంకటేశునెద నలమేల్మంగను! గుదిగుచ్చి సొమ్ములెల్ల గుప్పిరి దేవునికి {{float right|॥పులు॥ 3}} {{right|పెదతిరుమల. శృ. సం 94 ఱే.}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''శంకరాభరణ'''</p> <poem> {{left margin|5em}} ఏమని చెప్పుదుమమ్మ యీతని సౌభాగ్యము కోమలపు జవ్వనము గుఱుతై నట్టుండె {{float right|॥పల్లవి॥}} ఒట్టుచుఁ గప్పురకాపు ఊడిగపువారెల్లా! అట్టె దేవునికి నలఁదగాను! దట్టముగ మంచి తెల్లఁదామెరపువ్వునకు! ముట్టి ఆవయవములు మొలచినట్టుండె {{float right|॥ఏమని॥ 1}} తనివొంద గిన్నెలతోఁ దట్టుపునుఁగులు దెచ్చి! పొలువొంద దిరుమేనఁ బుయ్యగాను! పనివడి గొప్పనిడుపాటినేరేడుఁబండు! కనుపట్టు పురుషాకార మైనట్టుండె {{float right|॥ఏమని॥ 2}} అలమేలుమంగ నురమందుఁ బెట్టి సొమ్ములెల్లా| పలువిధముల నించి భావించగాను! అలర శ్రీవేంకటేశుం డనెడి పుప్పొడిరాశి! వెలయ మరుఁడు ముద్రవేసిన ట్లుండె {{float right|॥ఏమని॥ 3}} </poem> నేఁడు స్వామినామపుఁగర్పూరచూర్ణమును తిలకపుఁగస్తూరిని బునుఁగుతైలమునుగలపి శ్రీపాదరేణు వని వేఱుగాను అభిషేకపుసుగంధి తీర్థమును బాదతీర్థ మనివేఱుగాను భకులకుఁ బ్రసాదించుట జరుగుచున్నది. రేవణూరి వేంకటాచార్యుఁడు రచించిన శ్రీపాదరేణుమాహాత్మ్యమున స్వామి మే నెల్ల మేదించిన, మేదించుటలో శ్రీపాదము లందుఁ దొరిగిన, కర్పూరధూళితోడ పునుఁగుతైలమును, దన్మిశ్రమయిన పాదతీర్ధమును శ్రీపాదరేణు నామమునఁ బ్రస్తుతిగన్నది.<noinclude></noinclude> a2ywehiwyo4zrul6zok13c97zbtpe04 పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/38 104 49355 565172 451122 2026-07-16T22:05:15Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|36}}</noinclude>తాళ్ళపాకవారి సంకీర్తనములలో నిప్పటికి నేఁ జూచినంతలో పునుగుతైలముతోడి కస్తూరీకర్పూరమిశ్రితమయిన పాదతీర్థమే ప్రస్తుతమయినది గాని నేటి శ్రీపాదరేణుసంకలనరీతిగాని శ్రీపాదరేణునామముగాని కానరాలేదు. '''ఒక సంకీర్తనము:-''' {{p|fs125|ac}}'''శంకరాభరణము'''</p> <poem> {{left margin|5em}} శ్రీహరిపాదతీర్థంబే చెడనిమందు! మోహపాశాలు గోసి మోక్షమిచ్చే మందు {{float right|॥పల్లవి॥}} కారమై కంటగించని కడుఁ జల్లనిమందు! నూఱనికాచనియట్టి నున్ననిమందు! కోరికతో వెలవెట్టి కొనితేవల్లనిమందు! వేరువెల్లంకులు కూర్చనట్టి వెందువోనిమందు {{float right|॥శ్రీహరి॥ 1}} గుఱుతైనరోగములు గుణముచేసేమందు! దురితములు పెడఁబాపే దొడ్డమందు! నిరతముబ్రహ్మదులు నేరుపుతో సేవించేమందు! నరకము సొరనట్టినయమయినమందు {{float right|॥శ్రీహరి॥ 2}} పొంకముతో భయములు పొందనియ్యనిమందు! మంకు బుద్ధులు మాన్పి మన్నించేమందు! పంకజాక్ష వేంకటరమణ ప్రపన్నునిమందు! సెంకించక తనదాసులఁ జేపట్టేమందు {{float right|॥శ్రీహరి॥ 3}} </poem> అన్నమాచార్యుని సంకీర్తనములలో గుర్తుస్తుతిపరములుగా రచనలు చాలఁగలవుగాని ఆగురువుపేరేమో సరిగ్గాఁ దెలియరాలేదు. ముద్రాధారణానంతరము వైష్ణవు లీతని బంతి నిడుకొని భుజించిరట (చూ 28 పుట) అన్నమాచార్యునినాఁడే యీ వంశమువారు వైష్ణవులయిరి. ఈ విషయము నీతిని పెద్దమనుమఁడు చినతిరుమలాచార్యుఁ డిట్లు చెప్పుకొన్నాఁడు.<noinclude></noinclude> lkstgpuho4evpuv179b23a930jgqub2 పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/39 104 49356 565173 451123 2026-07-16T22:15:19Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|37}}</noinclude>{{p|fs125|ac}}'''దేసాళం'''</p> <poem> {{left margin|5em}} ఎట్టిహితోపదేశకుం డెటువంటి దయాళువు! అట్టే తాళ్ళపాకన్నమాచార్యుఁడు {{float right|॥పల్లవి॥}} పచ్చితామసుల మమ్ముం బరమసాత్వికులఁగా! నిచ్చటనే చేసినాఁడు యెంతచిత్రము! ఇచ్చగించి మాకులాన నెన్నఁడు లేనివైష్ణవ! మచ్చముగాఁ గృపసేస నన్నమాచార్యుఁడు {{float right|॥ఎట్టి॥ 1}} ముదిరినపాపకర్మములు సేసినట్టి మమ్ము! యెదుటఁ బుణ్యులఁ జేసె నెంతసోద్యము! కదిసి యేజన్మానం గాననిసంకీర్తన! మదన నుపదేశించె నన్నమాచార్యుఁడు {{float right|॥ఎట్టి॥ 2}} గడుసుందనపుమమ్ముఁ గడువివేకులఁ జేసి! యిడుమ లెల్లాఁ బాపె నేగురుఁడు! నడుమనే యెన్నడుఁ గానని శ్రీ వెంకటనాథు! నడియాలముగ నిచ్చె నన్నమాచార్యుఁడు {{float right|॥ఎట్టి॥ 3}} {{right|చినతిరు, అధ్యా. 9 ఱేకు.}} </poem> అన్నమాచార్యచరిత్రమున (చూ 28 పుట.) నిక్కడఁ గొంత గ్రంథ పాత మున్నది. అందుఁగొన్ని యేండ్లకాల మేమో గురుసన్నిధి నన్నమాచార్యుఁ డుండుట, అతని వెదకికొనుచు నాతనితల్లి తిరుమలకు వచ్చి కొడుకును జూచి యింటికి రమ్మని పిలుచుట, అతఁడు సమ్మతింపకుండుట, అందుపై గురుఁడేవో దివ్యోపదేశములు చేసి యింటికిఁ బొమ్మని మీ వంశమునఁ బుట్టబోవువారు మహనీయులు కాఁగలరని యాశీర్వదించుట, ప్రధానముగా నుండఁదగినకథాంశము. తొలుత నింటికిఁబో సమ్మతింపకున్నను గుర్వాజ్ఞగనుక నన్నమాచార్యుం డెట్టకేల కందుకు సమ్మతించెను. ఈ సందర్భమున సంకీర్తనము లున్నవి:-<noinclude></noinclude> opp12lr1syesziuo03twtfu88irumxr పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/40 104 49357 565176 452108 2026-07-16T22:25:57Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|38}}</noinclude>{{p|fs125|ac}}'''మలహరి'''</p> <poem> {{left margin|5em}} సర్వోపాయముల జగతి నా కితండె వుర్విధరుఁడు పురుషోత్తముం డితండె {{float right|॥పల్లవి॥}} సకల గంగాదితీర్థస్నానఫలము లివి స్వామిపుష్కరిణిజలమె నాకు ! సకలపుణ్య క్షేత్రవాసయాత్ర లివి సరివేంకటాచలవిహార మిదియె ! సకలవేదాధ్యయన శాస్త్రపాఠంబు లివి శౌరిసంకీర్తనం బిదియె నాకు ! సకలకర్మానుష్ఠానము లితని కిచ్చటఁ జాతుపడికైంకర్య మిదియె {{float right|॥సర్వో॥ 1}} ఉపవాసతపము లివి యితనిప్రసాదంబు లొగి భుజించుటె నాకు దినదినంబు ! జపరహస్యోపదేశంబు లితనిపాద జలములు శరణనేటిసేవయొకటె ! ఉపమింపఁ బుణ్యపురుషులదర్శనము నాకు నొగి నిచటిబహువృక్షదర్శనంబు ! యెపుడుఁ బుణ్యకథాశ్రవణంబు లిచ్చోటి యెన్నఁ గలబహుపక్షి కలకలంబు {{float right|॥సర్వో॥ 2}} తలఁపుగలయోగంబులందు శ్రీవైష్ణవులఁ దగులుసంవాససహయోగంబు ! వెలయు నిండుమహెూత్సవంబు లిన్నియు నితని విభవంబు లెసఁగుతిరునాళు నాకు ! చెలఁగి యిటుదేవతాప్రార్థనింతయు నాకు శ్రీవెంకటేశ్వరుని శరణాగతి అలరునాసంపదలు యితనిపట్టపురాణి అలమేలుమంగకడగంటిచూపు {{float right|॥సర్వో॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా, 133 ఱేకు.}} </poem><noinclude></noinclude> otsyqou9wg8ocs9br0tzpagtlpd8eyk పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/41 104 49358 565178 452109 2026-07-16T22:37:02Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|39}}</noinclude>{{p|fs125|ac}}'''భౌళి'''</p> <poem> {{left margin|5em}} పాడేము నేము పరమాత్మ నిన్నును వేడుక ముప్పదిరెండువేళల రాగాలను {{float right|॥పల్లవి॥}} తనువే వొళవు తలయే దండెకాయ ! ఘనమైనవూర్పులు రెండు కట్టినత్రాళ్ళు ! మనసె నీ బద్దితొడు మఱి గుణాలె జీవాళి ! మొనసినపుట్టుగె మూలమైనకరడి {{float right|॥పాడే॥ 1}} పాపపుణ్యా లిరువంక పైఁడివెండియనుసులు పైపైఁ గుత్తికె మేటి పైచనిగె ! కోపులనాలికె లోనఁ గుచ్చికట్టినట్టిత్రాడు ! చూపరాని సంసారమె సూత్రపుఁగణిక {{float right|॥పాడే॥ 2}} జీవునకు నీదండె సేసిన వాఁడవు నీవు ! వావాతిమాటలే నీపై వన్నె పదాలు ! ఈవే మాకు నిహపరా లిచ్చితివి మెచ్చితివి ! శ్రీవెంకటేశ నీవే చేకొన్నదాతవూ {{float right|॥పాడే॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా. 281 ఱేకు.}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''గుండక్రియు'''</p> <poem> {{left margin|5em}} దాఁచుకొని పాదాలకుఁ దగ నేఁజేసినపూజ లివి ! పూఁచి నీకీరితిరూపు పుష్పము లివి యయ్యా {{float right|॥పల్లవి॥}} ఒక్కసంకీర్తనే చాలు వొద్దికై మమ్ము రక్షించఁగ ! తక్కినవి భండారాన దాఁచి వుండనీ ! వెక్కసము నీనామము వెలసులభము ఫల మధికము ! దిక్కై నన్నేలితి వింక నవి తీరనినాధనమయ్యా {{float right|॥దాచు॥ 1}} నానాలికపై నుండి నానాసంకీర్తనలు ! పూని నాచే నిన్నుఁ బొగడించితివి ! </poem><noinclude></noinclude> brm5o3iwklin5ijz6h6xp4s4av5yxkh పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/42 104 49359 565179 452110 2026-07-16T22:50:09Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|40}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} వేనామాల వెన్నుండా వినుతించ నెంతవాఁడ ! కానిమ్మని నా కీపుణ్యము గట్టితి వింతేయయ్యా {{float right|॥దాచు॥ 2}} ఈమాట గర్వముగాదు నీమహిమే కొనియాడితిఁ గాని ! చేముంచి నాస్వాతంత్ర్యము చెప్పినవాఁడఁ గాను ! నేమానం బాడేవాఁడను నేరము లెంచకుమీ ! శ్రీమాధవ నే నీదాసుఁడ శ్రీవేంకటేశుఁడవయ్యా {{float right|॥దాచు॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా. 169 ఱేకు.}} </poem> {{p|fs125|ac}}'''లలిత'''</p> <poem> {{left margin|5em}} బల్లిదులు నీకంటెఁ బరు లున్నారా నన్నుఁ ! దొల్లిటి బారి నింకం దోయకు మోయయ్య {{float right|॥పల్లవి॥}} చిక్కులభవములఁ జేరం జిక్కి వోపలేక ! నిక్కి నీమఱుఁగు చొచ్చి నిలిచితిని ! అక్కజమై యల్లనాఁటి అప్పులకర్మము లెల్ల ! ఇక్కడనే చుట్టుముట్టీ నేమి సేతునయ్య {{float right|॥బల్లి॥ 1}} లచ్చి సంసారమునకు లగ్గ మచ్చితీరలేక ! యిచ్చట నిన్నుఁగొలిచి యెక్కువైతిని ! పొచ్చముల నల్ల నాఁటి వూఁటదీర దని కొన్ని ! బచ్చన బందాలు వచ్చెఁ బాపఁగదవయ్య {{float right|॥బల్లి॥ 2}} అంచల నింద్రియముల కరివెట్టి పెట్టలేక ! ముంచి నీపాదలకు మొఱవెట్టితి ! పొంచిన శ్రీవేంకటేశ భువనరక్షకుఁడవు ! పంచలనున్నాఁడ నన్నుఁ బాలించవయ్య {{float right|॥బల్లి॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా, 361 కుఱే}} </poem> సకల వేదాంతశాస్త్రము నన్నమయ యధ్యయనముగావించెను. ఈ శఠకోపముని అహెూబలమఠ ప్రతిష్ఠాపనాచార్యులయిన యాదివన్ శఠకోప మునీశ్వరు లగుదురు. అన్నమయనాఁట నీశఠకోపయతులే వర్తిల్లిరి. ఆముక్తమాల్యదలో శ్రీకృష్ణదేవరాయలవా రీశఠకోపయతిని సన్నుతించిరి. (చూ. ఆశ్వా 7 వచనము) అన్నమాచార్యుఁ డీయతివర్యునిట్లు కీర్తించెను.<noinclude></noinclude> 0r9mou2fgvlzf3oolxxnu0qohcry6dl పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/43 104 49360 565215 452111 2026-07-17T09:23:55Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565215 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|41}}</noinclude>{{p|fs125|ac}}'''భైరవి'''</p> <poem> {{left margin|5em}} చూడుఁ డిందఱకు సులభుఁడు హరి ! తోడునీడ యగు దొరముని యితఁడు {{float right|॥పల్లవి॥}} కైవల్యమునకు గనకపుఁదాపల ! త్రోవై శ్రుతులకుఁ దుదిపదమై ! పావన మొకరూపమై విరజకు ! నావై యున్నాఁ డిదె యితఁడు {{float right|॥చూడు॥ 1}} కాపాడఁగ లోకములకు సుజ్ఞాన ! దీపమై జగతికిఁ దేజమై ! పాపా లడపఁగ భవపయోధులకు ! తేపై యున్నాఁ డిదేయీతఁడు {{float right|॥చూడు॥ 2}} కరుణానిధికి రంగపతికిఁ గాంచీ ! వరునకు వేంకటగిరిపతికి ! నిరతి నహెూబలనృకేసరికిఁద ! త్పరుఁ డగుశఠకోపముని యితండు {{float right|॥చూడు॥ 3}} {{right|అన్న అధ్యా. 1 వాల్యుం.}} </poem> అన్నమాచార్యుఁడు మంచిప్రాయముననే రామాయణమెల్ల కీర్తనాత్మకముగా వెలయించెను. (చూ. 30 పుట) అన్నమాచార్యుని సంకీర్తనములలో రామాయణకథా ఘటితములు చాలఁగలవు. అన్నమయ సంకీర్తన పద్ధతి జగన్మోహనమై ప్రఖ్యాతికెక్కెను. అది విని సాళ్వనరసింగరాయఁ డన్న మయదర్శన మపేక్షించెను. ఈ నరసింగరాయఁడు టంగుటూరి<ref>టంగుటూరు కడపజిల్లా రాజంపేట తాలుకాలో నున్నది</ref> పాలకుఁ డని నాళీకబాంధవాన్వయుఁ డని యిం దున్నది (చూ. పుట 31) అతఁడు చంద్రవంశమువాఁ డని శాసనములందును గ్రంథములందు నున్నది. ఇందునాళీక 'బాంధవా' ఉండుట 'శాత్రవా' ఉండుటకు వ్రాఁతగాని చేతప్పు గాఁబోలును. నరసింహరాయఁడు విజయనగరపుఁ<noinclude></noinclude> brofxs2blgcf7xmmhv0cgrrhjnhaar9 పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/44 104 49361 565216 452115 2026-07-17T09:34:54Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565216 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|42}}</noinclude>బ్రథమరాజ వంశ్యుఁడగు విరూపాక్షరాయలతర్వాత నావంశము నుత్సారించి రాజ్యమాక్రమించుకొన్నాఁడు. ఇంచుమించుగా నాతఁ డన్నమయవయసు వాఁడు. అతఁడు తొలుత దండనాథుఁడుగా విద్యానగరరాజులక్రిందనుండి యారాజుల దౌర్బల్యముచే సనసన్నగఁ బెంపొంది తుదికి విద్యానగరాధీశ్వరుఁ డయినాఁడు. విద్యానగర మాక్రమించుకొనక పూర్వము క్రీ. 1450 ప్రాంతముల నీతఁడు పొత్తపినాఁటిలోని టంగుటూర దండనాథుఁడై ప్రాభవమున వర్తిల్లుచుండఁ బోలును. అన్నమాచార్యచరిత్రమున నాతఁడు 'రాచమూఁకలలో బరాక్రమశాలి' యని కలదు. అతఁ డన్నమాచార్యుని వేఁడికొని తనయూరికిఁ బిలుచుకొనిపోయినాఁడు. అపుడు "శ్రీకృష్ణుమన్ననఁ గ్రీడి భూచక్ర ! మేకచక్రంబుగా నేలినపగిది ! నాలాగు మీ సహాయము నాకుఁ గలుగ ! నేలుదు ధరయెల్ల నేకచక్రముగ" నని తనకోర్కి తెల్సుకొన్నాడు. రాయఁడు నన్నమయయుఁ బొంది పొసఁగి టంగుటూరఁ గొన్నా ళ్లుండిరి. అన్నమయ యాశీస్సుచే శ్రీ వెంకటేశ్వరస్వామి దయచే నరసింగరాయఁడు విజయనగరరాజ్య మాక్రమించుకొనెను. తిరుపతి శాసనములఁబట్టియు సాళ్వాభ్యుదయమునుబట్టియు నాతఁడుకొన్నాళ్లు తిరుపతిదగ్గఱిచంద్రగిరిలో రాజ్య మేలినట్లు తెలియనగును. టంగుటూరాతని జన్మస్థలమో దండనాయకతాస్థానమో కాఁబోలును. విజయనగరరాజ్యపు విప్లవ (విరూపాక్ష చంద్రశేఖరరాయల) కాలమునఁ గాఁబోలును కపిలేశ్వర గజపతి యొకమాఱును, పురుషోత్తమ గజపతి యింకొకమాఱును విజయనగరముమీఁదికి దండెత్తి వచ్చిరి. తొలితూరి కొంతకప్పము చెల్లించి విరూపాక్షరాయఁడు గాఁబోలును విజయనగరమును రక్షించుకొనెను. రెండవతూరి పురుషోత్తమగజపతికి సాళ్వనరసింహరాయఁ డుదయగిరిరాజ్యమును నొసంగి విజయనగరమును గాపాడఁగలిగెను. '''కపిలేశ్వరజగపతి :-''' <poem> {{left margin|5em}} ప్రసహ్యకర్ణాటమహీపతేఃపురీం నిరుధ్యవిద్యానగరీంనిజై ర్బలైః! సమున్నతం మానమివోచ్ఛ్రయంకరం సమాదదే కర్కశచక్రవిక్రమః! </poem><noinclude></noinclude> 4ebhlb5tj5v8059hpx543dbax05fyhg పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/45 104 49362 565217 452116 2026-07-17T09:45:30Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565217 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|43}}</noinclude>'''పురుషోత్తమగజపతి :-''' <poem> {{left margin|5em}} యస్మైనిత్యతరప్రతాపదహన జ్వాలాయమానధ్వజ ! స్తంభాబద్ధకుసుంభరక్తవసన ప్రేక్షావిభగ్నద్విషే ! సంధాయాభయయాచనాంజలి మహెూదత్వోదయాద్రింభయా దాత్మానం ముముచే నృసింహనృపతిః కర్ణాటదేశాధిపః॥<ref>అనంతవర తామ్రాశాసనము, భారతిసంవత్సరాది సంచికలోను, కళింగదేశసంచికలోను ప్రకటితము.</ref> </poem> చరిత్రకారు లీసందర్భము నిట్లు గుర్తించిరి ! "విషయాసక్తుఁడగు విరూపాక్షరాయని నాతని పెద్దకొమారుఁడగు రాజశేఖరరాయలు చంపించెను. (1478) ఇతనిని ఈతని తమ్ముడగు రెండవవిరూపాక్షరాయులు చంపించెను. కాని యీ భ్రాతృహంత పరిపాలనము ప్రజల కిష్టమైనది గాదయ్యెను. అతని దండనాయకుఁడగు సాళువనరసింహరాజు సర్వజనులు తనకు అనుకూలురుకాగా రాజును వెడలఁగొట్టి రాజ్యమును ఆక్రమించుకొనెను. అంత నీప్రథమవంశ మంతరించెను. (1487) తర్వాత సాళ్వనరసింహరాజు 1487 నుండి 1490 దాఁక రాజ్యమేలెను."<ref>మహమ్మదీయ మహాయుగము</ref> సాళ్వనరసింగరాయనికి బ్రహ్మహత్యాపాపము చుట్టుముట్టఁగా దానిని మాధ్వమతాచార్యులగు శ్రీపాదరాయలవారు విడఁగొట్టిరట. ఈ బ్రహ్మహత్యకారణముగాఁ దిరపతి వేంకటేశ్వరస్వామియర్చనము నిలిచిపోఁగా వ్యాసరాయలు పండ్రెండేడ్లు స్వామియర్చనము సలిపి, నెమ్మదిగా మరల వైఖాననులఁ జేర్చిరట! శ్రీపాదరాయాష్టకములో నీ శ్లోక మున్నది.<noinclude></noinclude> q8nvx6z1infc376f4qz4qw69u74ajpt 565218 565217 2026-07-17T09:46:05Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565218 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|43}}</noinclude>'''పురుషోత్తమగజపతి :-''' <poem> {{left margin|5em}} యస్మైనిత్యతరప్రతాపదహన జ్వాలాయమానధ్వజ ! స్తంభాబద్ధకుసుంభరక్తవసన ప్రేక్షావిభగ్నద్విషే ! సంధాయాభయయాచనాంజలి మహెూదత్వోదయాద్రింభయా దాత్మానం ముముచే నృసింహనృపతిః కర్ణాటదేశాధిపః॥<ref>అనంతవర తామ్రాశాసనము, భారతిసంవత్సరాది సంచికలోను, కళింగదేశసంచికలోను ప్రకటితము.</ref> </poem> చరిత్రకారు లీసందర్భము నిట్లు గుర్తించిరి ! "విషయాసక్తుఁడగు విరూపాక్షరాయని నాతని పెద్దకొమారుఁడగు రాజశేఖరరాయలు చంపించెను. (1478) ఇతనిని ఈతని తమ్ముడగు రెండవవిరూపాక్షరాయులు చంపించెను. కాని యీ భ్రాతృహంత పరిపాలనము ప్రజల కిష్టమైనది గాదయ్యెను. అతని దండనాయకుఁడగు సాళువనరసింహరాజు సర్వజనులు తనకు అనుకూలురుకాగా రాజును వెడలఁగొట్టి రాజ్యమును ఆక్రమించుకొనెను. అంత నీప్రథమవంశ మంతరించెను. (1487) తర్వాత సాళ్వనరసింహరాజు 1487 నుండి 1490 దాఁక రాజ్యమేలెను."<ref>మహమ్మదీయ మహాయుగము</ref> సాళ్వనరసింగరాయనికి బ్రహ్మహత్యాపాపము చుట్టుముట్టఁగా దానిని మాధ్వమతాచార్యులగు శ్రీపాదరాయలవారు విడఁగొట్టిరట. ఈ బ్రహ్మహత్యకారణముగాఁ దిరపతి వేంకటేశ్వరస్వామియర్చనము నిలిచిపోఁగా వ్యాసరాయలు పండ్రెండేడ్లు స్వామియర్చనము సలిపి, నెమ్మదిగా మరల వైఖాననులఁ జేర్చిరట! శ్రీపాదరాయాష్టకములో నీ శ్లోక మున్నది.<noinclude></noinclude> rnaq78hcmjt8epphe1z5hjsjqx4d950 పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/46 104 49363 565219 452118 2026-07-17T09:57:36Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565219 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|44}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} శ్రీమద్వీరనృసింహరాయనృపతే ర్భూదేవహత్యావ్యధాం దూరీకృత్య తదర్పితోజ్ఞ్వలమహాసింహాసనే సంస్థితః శ్రీమత్పూర్వ కవాటనామకవురే సర్వేష్టసిద్ధిప్రదః శ్రీ శ్రీపాదయతీంద్ర శేఖరమణి ర్భూయా త్సవః శ్రేయసే. </poem> క్రీ. 1440 నాఁటికి బదునాఱేండ్లవాఁడయిన యన్నమాచార్యుఁ డీ రాజోప్లవము లెల్ల నెఱుఁగున్నాడు. నరసింహరాయలప్రార్ధనమునఁ గాబోలును దఱచుగా విద్యానగరమున కరగుచు నక్కడ వెలసియున్న వేల్పులపై పెక్కుసంకీర్తనముల రచించినాఁడు. ఆయాకాలములలో నాతని కక్కడిరాజుల దౌర్జన్యములు ప్రత్యక్షము లగుచుండెడివి. రాజ్యలబ్ధికై నాఁటి రాజులు చేసిన పితృభాతృ పుత్రహత్యాదుల నాతఁడు సంకీర్తనములలో వివరించి విలపించినాఁడు. {{p|fs125|ac}}'''శ్రీరాగం'''</p> <poem> {{left margin|5em}} వెఱతు వెఱతు నిందు వేడుకపడ నిట్టి కుఱుచబుద్ధుల నెట్టు గూడుదునయ్యా {{float right|॥పల్లవి॥}} దేహమిచ్చినవానిఁ దివిరి చంపెడువాఁడు ! ద్రోహిగాక నేఁడు దొరయటా ! ఆహికముగ నిట్టి అధమవృత్తికి నే ! సాహసమున నెట్టు చాలుదునయ్యా {{float right|॥కుఱు॥ 1}} తోడఁబుట్టినవానిఁ దొడరి చంపెడువాఁడు ! చూడ దుష్టుఁడుగాక సుకృతియట ! పాడైనయిటువంటి పాపబుద్దులు సేసీ ! నీడ నిలువ నెట్టు నేరుతునయ్యా {{float right|॥కుఱు॥ 2}} </poem> 1. దీనిని దొలుత కర్ణాటచరిత్రకారులు గుర్తించిరి.<noinclude></noinclude> hctiben4cdcegp2x4k7imnmnwwog118 565220 565219 2026-07-17T09:59:14Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565220 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|44}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} శ్రీమద్వీరనృసింహరాయనృపతే ర్భూదేవహత్యావ్యధాం దూరీకృత్య తదర్పితోజ్ఞ్వలమహాసింహాసనే సంస్థితః శ్రీమత్పూర్వ కవాటనామకవురే సర్వేష్టసిద్ధిప్రదః శ్రీ శ్రీపాదయతీంద్ర శేఖరమణి ర్భూయా త్సవః శ్రేయసే. </poem> క్రీ. 1440 నాఁటికి బదునాఱేండ్లవాఁడయిన యన్నమాచార్యుఁ డీ రాజోప్లవము లెల్ల నెఱుఁగున్నాడు. నరసింహరాయలప్రార్ధనమునఁ గాబోలును దఱచుగా విద్యానగరమున కరగుచు నక్కడ వెలసియున్న వేల్పులపై పెక్కుసంకీర్తనముల రచించినాఁడు. ఆయాకాలములలో నాతని కక్కడిరాజుల దౌర్జన్యములు ప్రత్యక్షము లగుచుండెడివి. రాజ్యలబ్ధికై నాఁటి రాజులు చేసిన పితృభాతృ పుత్రహత్యాదుల నాతఁడు సంకీర్తనములలో వివరించి విలపించినాఁడు.<ref>దీనిని దొలుత కర్ణాటచరిత్రకారులు గుర్తించిరి.</ref> {{p|fs125|ac}}'''శ్రీరాగం'''</p> <poem> {{left margin|5em}} వెఱతు వెఱతు నిందు వేడుకపడ నిట్టి కుఱుచబుద్ధుల నెట్టు గూడుదునయ్యా {{float right|॥పల్లవి॥}} దేహమిచ్చినవానిఁ దివిరి చంపెడువాఁడు ! ద్రోహిగాక నేఁడు దొరయటా ! ఆహికముగ నిట్టి అధమవృత్తికి నే ! సాహసమున నెట్టు చాలుదునయ్యా {{float right|॥కుఱు॥ 1}} తోడఁబుట్టినవానిఁ దొడరి చంపెడువాఁడు ! చూడ దుష్టుఁడుగాక సుకృతియట ! పాడైనయిటువంటి పాపబుద్దులు సేసీ ! నీడ నిలువ నెట్టు నేరుతునయ్యా {{float right|॥కుఱు॥ 2}} </poem><noinclude></noinclude> m6725vxbgosvlk77y18r5ts0w2efspv పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/47 104 49364 565224 452119 2026-07-17T10:08:35Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565224 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|45}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} కొడుకు నున్నతమతిం గోరి చంపెడువాఁడు ! కడుఁ బాతకుఁడుగాక ఘనుఁడటా ! కడలేని యిటువంటి కలుషవృత్తికి నాత్మ ! వొడఁబఱపఁగ నే నె ట్లోపుదునయ్యా {{float right|॥కుఱు॥ 3}} తల్లిఁ జంపెడువాఁడు తలఁప దుష్టుడు గాక ! యెల్లవారల కన్న నెక్కుడటా ! కల్లరి యనుచు లోకము రోయుపని యిది। చెల్లఁబోనే నేమి సేయుదు నయ్యా {{float right|॥కుఱు॥ 4}} యింటివేలుపు వెంకటేశ్వరుఁ దనవెంట ! వెంటఁ దిప్పెడువాఁడు విభుఁడటా ! దంటనై యాతని దాసానుదాసినై ! వొంటి నుండెద నేమి నొల్లనోయయ్యా {{float right|॥కుఱు॥ 5}} {{right|అన్న అధ్యా. 38 ఱేకు.}} </poem> విజయనగర రాజ్యముమీదికి (కపిలేశ్వర, పురుషోత్తమ) గజపతులు దండెత్తి వచ్చునపుడో యింకెపుడో అన్నమయ విజయనగరములోనో స్వగ్రామముననో ఉండఁగా నాతని దేవతార్చన విగ్రహములను శత్రువు లెత్తుకొనిపోవుటో, స్థలముమార్చు గజిబిజిపాటులో నేమో అయిపోవుటో జరగి కానరాకపోఁగా సంకీర్తనరూపమున నిట్లు విలపించినాఁడు. {{p|fs125|ac}}'''బౌళి'''</p> <poem> {{left margin|5em}} ఇందిరారమణుఁ దెచ్చి యియ్యరో మా కిటువలె ! పొంది యీతనిఁ బూజించఁ బొద్దాయ నిపుడు {{float right|॥పల్లవి॥}} ధారుణి మైరావణు దండించి రాముఁ దెచ్చి ! నేరువు మించిన యంజనీతనయా ! ఘోరనాగపాశములఁ గొట్టివేసి యీతని ! కారుణ్య మందినట్టి ఖగరాజ గరుడా {{float right|॥ఇంది॥ 1}} నానాదేవతలకు నరసింహుఁ గంభములో ! పానిపట్టి చూపినట్టి ప్రహ్లాదుఁడా ! </poem><noinclude></noinclude> 10f8oaka6f3g68hrurzb4v5888t87ig పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/48 104 49365 565230 452581 2026-07-17T10:19:00Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565230 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|46}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} మానవుఁడౌ కృష్ణుమహిమల విశ్వరూపు ! పూని బండి నుంచుకొన్న పోటుబంట యర్జునా {{float right|॥ఇంది॥ 2}} శ్రీవల్లభునకు నశేషకైంకర్యములా ! శ్రీ వేంకటాద్రివైన శేషమూరితి ! కైవసమైన యట్టి కార్తవీర్యార్జునుఁడా యీ ! దేవుని నీవేళ నిట్టి మాకుఁ దెచ్చి యీయరే {{float right|॥ఇంది॥ 3}} {{right|అన్న. అధ్యా. 373 ఱేకు.}} </poem> క్రీ 1440 ప్రాంతములనో తర్వాతనో తురుష్కులు గాఁబోలును జరపిన దౌర్జన్యము నన్నమాచార్యుఁ డిట్లు చెప్పి చెప్పి చింతిల్లినాడు. {{p|fs125|ac}}'''రామక్రియ'''</p> <poem> {{left margin|5em}} తతిగాని యీపాటు దైవమా విచారించవే ! కతలాయఁ జెప్ప నేఁడు కలికాల మహిమా {{float right|॥పల్లవి॥}} తుటుములై భూసురుల తుండెములు మొండెములు ! యిటువలె భూతములు యెట్టు మోఁచెనో ! అటుబాలుల రొదలు ఆకాశమె ట్టోరిచెనో ! కటకటా యిట్లాయఁ గలికాలమహిమా {{float right|॥తతి॥ 1}} అంగలార్చే కామినుల యంగభంగపు దోఁపు ! లింగితాన మింటసూర్యుఁ డెటు చూచెనో ! పొంగు నానాజాతిచేత భువన మెట్లానెనో ! కంగి లోక మిట్లాయఁ గలికాలమహిమా {{float right|॥తతి॥ 2}} అరుదు గోహత్యలు సేయఁగ దూడ లంగలార్వ ! సరిధర్మదేవ తెట్టు సమ్మతించెనో ! పరధనచూఱ కెట్టు పట్టాయనో లక్ష్మి ! కరుణ యెం దణఁగెనో కలికాలమహిమా {{float right|॥తతి॥ 3}} దేవాలయాలు నానాదేశము లెల్లాఁ జొచ్చి ! దేవఁగా నెట్లుండిరో దేవతలు ! </poem><noinclude></noinclude> mw7656vlqxxi013jnjvfeszqhuiatst పుట:Annamacharya Charitra Peetika.pdf/49 104 49366 565235 452582 2026-07-17T10:28:17Z శ్రీరామమూర్తి 1517 565235 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nagarani Bethi" />{{c|47}}</noinclude><poem> {{left margin|5em}} తావు లేలే రాజులకు దయ గొంత పుట్టదాయ ! కావరమే ఘనమాయఁ గలికాలమహిమా {{float right|॥తతి॥ 4}} నిరపరాధులఁ జంపి నెత్తురు వారించఁగాను తెరల కెట్టుండిరో దిక్పాలులు ! విరసవర్తను లుండే విపరీతకాలమున గరువాలుం గపటాలె కలికాలమహిమా {{float right|॥తతి॥ 5}} వుపమించి దంపతులు వొకరొకరినిం జూడ ! చపలదుఃఖములతో సమయఁగాను ! తపములు జపములు ధర్మము లెం దణఁగెనో ! కపురుంబాపాలు నిండెఁ గలికాలమహిమా {{float right|॥తతి॥ 6}} తలలు వట్టీడువఁగాను తల్లులు బిడ్డల వేయ ! తలఁపెట్టుండెనో యంతర్యామికి ! మలసి ముక్కులు గోయ మరుఁ డెట్టు వోరిచెనో ! కలఁకలే ఘనమాయఁ గలికాలమహిమా {{float right|॥తతి॥ 7}} దీనతలోఁబడి గుండెదిగు లసురుసురులు ! వాని నెట్లు లోఁగొనెనో వాయుదేవుఁడు ! గూనువంచి తల్లి చూడఁ గొడుకుఁ గుత్తిక గోయఁ ! గానఁబడె నింతేసి కలికాలమహిమా {{float right|॥తతి॥ 8}} పలుమాఱు నమ్మించి ప్రాణములు గొనఁగాను ! యిలఁ దమలోఁ బ్రాణా లెట్లుండెనో ! నెలవై శ్రీవెంకటేశ నీవే యెఱుంగుదువు ! కలుషమే ఘనమాయఁ గలికాలమహిమా {{float right|॥తతి॥ 9}} {{right|అన్న. అధ్యా. 373 ఱేకు.}} </poem> గజపతులు విద్యానగరము నాక్రమించినప్పు డాతఁ డొడ్డెబాస నేర్చుకోవలసినవాఁ డయినాఁడు గాఁబోలును. దీనిని సంకీర్తనమునఁ<noinclude></noinclude> crueqhpivv3f6v3roa7jw9yfwvvcihk పుట:Aananda-Mathamu.pdf/10 104 108668 565144 352139 2026-07-16T16:37:39Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 565144 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}విజ్ఞప్తి</p> ఈ “ఆనందమఠ” మను గ్రంథమును బంగాళదేశము నందు ప్రసిద్ధోపన్యాసలేఖలకు లని ప్రఖ్యాతిగాంచిన శ్రీ బంకించంద్రచట్టోపాధ్యాయులవారు బంగాళీభాషయందు రచియించిరి. శ్రీ బిపినచంద్రపాలుగారు 1907-వ సంవత్సరమున ఈ రాష్ట్రమున స్వదేశీప్రచారము సాగించుచున్నపుడు రాజమహేంద్రవరమున వారిని కలిసికొంటిని. వారు వెంటనే కలకత్తావెళ్లి బెంగాళీ ఆనందమఠ ప్రతి పుచ్చుకొని తగువారిసహాయముచే నన్ను తెనుగుతర్జుమా చేయమని కోరినందున అట్లే చేసితిని. మరల చెన్నపట్టణము చేరగనే తెలుగుతర్జుమా కాకితముల ఓ. వై. శ్రీ దొరస్వామయ్య కిచ్చి సాఫువ్రాయమని కోరితిని. వారు కర్ణాటకమున శ్రీ బి. వేంకటాచార్యులచే ప్రచురింపఁబడిన ప్రతినికూడ సహాయము పుచ్చుకొని సరిచూచియిచ్చిరి. {{c|కథాసారాంశము.}} 1. ఈ గ్రంధమునందు బంగాళాదేశమును ఆంగ్లేయు లుద్ధారముచేసినవిషయము లుదాహృతములై యున్నవి. 2. స్త్రీలు, కొన్ని సమయములయందు పురుషులకు సహకారిణులుగ నుందురు. కొన్ని సమయములయందు కారు. 3. సమాజక్షోభము ఆత్మపీడనమాత్రము. రాజవిద్రోహులు ఆత్మఘాతుకులు.<noinclude><references/></noinclude> aqgezlu7fsxx2nd05zmtqqua40doo5s పుట:Aananda-Mathamu.pdf/11 104 108686 565145 352143 2026-07-16T16:40:34Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 565145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{c|6}}</noinclude>ఇది బంగాళీదేశమునందు 1773 - 74 సంవత్సరములందు జరిగిన సన్న్యాసివిద్రోహచరిత్రాధారముచే రచయిత మైనది. సన్న్యాసివిద్రోహ (Sannyasi Rebellion) యథార్థచరిత్రము ఇంగ్లీషు గ్రంథములందు ఉద్ధృతమై యున్నది. పరిశిష్టమును (Appendix) జూచిన వేద్య మగును. ఉపన్యాసమందు వర్ణింపఁబడిన యుద్ధములు వీరభూమియందు జరుగ లేదు. ఉత్తర బంగాళా ప్రదేశమునందు జరిగినవై యున్నవి. ఈ వ్యత్యాసము గ్రంథమునం దుండుటను దోషముగా గ్రహింపకుఁడు, ఏలన, ఉపన్యాసము చరిత్రము కాదు కదా! బెంగాలువిభజనమునకు ప్రతికూలముగ 1906 - వ సం|| ప్రాంతమున బెంగాలునందేకాక దేశమంతట తీవ్రప్రచారము సాగెను. బెంగాలీలు బారిసాలునందు రాష్ట్రీయకాన్ఫరెన్సు సాగించినపుడు అధికారులు దీనిని చెదరగొట్టి శ్రీసురేంద్రనాథబనర్జీవంటివారినెత్తిని బ్రద్దలు కొట్టిరి. అల్లరికి ‘వందేమాతరము’ గీతమును పాడుటయే కారణములలో నొకటి యని తెలిసినది కావున యీగీత మున్ననవలను ముద్రించుటలో నేను యెన్నికష్టములకు పాలైతినో చదువరు లూహింపవలెను. {{right|ఇట్లు,}} {{right|వావిళ్ల వేంకటేశ్వరులు.}}<noinclude><references/></noinclude> kwy3j7j55h3he8m0vkctsgaddvn9qfi పుట:Aananda-Mathamu.pdf/12 104 108688 565206 352144 2026-07-17T06:58:30Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 565206 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}శ్రీరస్తు</p> {{p|fs150|ac}}ఆనందమఠము</p> {{p|fs125|ac}}ఉపక్రమణిక</p> అతివిస్తృతం బైనయొకానొక యరణ్యంబునందు అధికాంశము సాలవృక్షంబులును, మఱియు ననేకములగు ఇతరజాతి వృక్షంబులు నుండెను. వృక్షశాఖలు వర్ణంబులతో దట్టంబుగా పెరిఁగి యాకాశము నంటఁబోవుచున్నవో యనునట్లుండెను. వెలుతురు చొరనంత దట్టముగా చెట్లసమూహ ముండెను. అనంతమైన పల్లవసముద్రము బహుదూరము వ్యాపించి యుండెను. గాలిచే వర్ణంబులు తరంగములవలె పైకి లేచిపోవు చుండెను. గాఢాంధకారము. పట్టపగటియందుఁ గూడ స్ఫుటమైన ప్రకాశము లేదు. భయంకరముగా నుండెను. మనుష్య ప్రవేశము లేదు. ఆకుల మర్మరశబ్దమును, వన్యమృగములయు, పక్షిజాతులయు శబ్దమును తప్ప ఇతరధ్వని లేదు. ఆ యరణ్యము విస్తారమై అతినిబిడమై అంధతమోమయమైనది. అందులోను రాత్రికాలము, రాత్రియందును అర్ధరాత్రి, అర్ధరాత్రియందును అతిశయమైన అంధకారము, అరణ్యబాహ్యప్రదేశము నందును అంధకారమే; ఏదియుఁ గనబడదు. అరణ్యములోపల భూగర్భమునందలి అంధకారము వలె తమోరాశి నిండియుండెను.<noinclude><references/></noinclude> 71w1jybzh4u1le5bsvuieghnd5hj6hw పుట:Aananda-Mathamu.pdf/13 104 108689 565207 352145 2026-07-17T07:05:11Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 565207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh|8|ఆనందమఠము|}}</noinclude>పశుపక్షులు నిశ్శబ్దముగా నుండెను. కోటానుకోట్లపశుపక్షికీటకాదు లావనమునందు వాసము చేయుచుండెను. అయినను, ఒకదాని శబ్దముకూడ వినఁబడలేదు. శబ్దమయప్రపంచమునం దున్నవారికి, ఆ నిశ్శబ్దభావము ననుభవించుట మహాకష్టము. తుద మొదలు లేని యా వనమధ్యమందు, ఆసూచ్యభేదమైనట్టి యంధకారమయమైన యర్ధరాత్రియందు, అననుభవనీయమైన నిశ్శబ్దమధ్యమున “నామనోరథము సిద్ధికాదా, ఏమి?” అనెడి శబ్దము వినఁబడెను. ఈశబ్దమును విన్నతోడనే ఆయరణ్యము మరల నిశ్శబ్దమున మునిఁగిపోయెను. ఇట్టి భయంకరమైన మహారణ్యంబునందు మనుష్యధ్వని వినఁబడు నని యెవ్వరు చెప్పుదురు? కొంచెముసేపటికి అనిస్తబ్దమును మథించికొని మనుష్యకంఠస్వరముతో “నామనోరథము సిద్ధికాదా, ఏమి?” అను ధ్వనియే మరల వినఁబడెను. ఇట్లు ముమ్మాఱు ఆయంధకారసముద్రమునందు ధ్వని వినఁబడెను, ఆప్రశ్నకు ఉత్తరముగా “దీనికై నీవు సమర్పించు కానుక యేది?” అనెడి శబ్దము వినఁబడెను. దానికి ప్రత్యుత్తరము - ‘నాప్రాణమే దీనికి కానుక.’ మరల ప్రతిశబ్దము - ‘ప్రాణము కేవలము తుచ్ఛమైనది, అందఱును దానిని ద్యజింపఁగలరు’, “వేఱేమి కావలయును? దేనిని సమర్పింపవలయును?” దీనికి ఉత్తరము - ‘భక్తి.’ :::::::::::__________<noinclude><references/></noinclude> eotng2eqmb21bswfn21huf4gcbkts8l పుట:Aananda-Mathamu.pdf/248 104 108874 565191 352453 2026-07-17T03:39:22Z Rajasekhar1961 50 565191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" />{{c|6}}</noinclude><section begin="248A" />at proper posts on our frontier to prevent any future incursions from the Sannyasi Fakirs, or any other roving Banditti,, a measure which only the extra-ordinary audacity of their last incursions have manifested to be necessary. This will be effected without employing many troops, and I hope in no future time the Sannyasis shall again suffer from this cause.—Hastings to Sir George Colebroke—dated 31st March 1773. The Sannyasis threatened us with the same disturbances from the beginning of this year as we experienced from them the last. But by being easily provided to oppose them, and one or two severe checks which they received in their first attempt, we have kept the country clear of them. A party of horse which we employed in pursuit of them chiefly contributed to intimidate these ravagers who seemed to pay little regard to our sepoys, having so much the advantage of them in speed, on which they entirely rely for their safety. It is my intention to proceed more effectually against them bý expelling them from their fixed residences which they have established in the north-eastern quarter of the province and by making severe examples of the Zamindars who have afforded them protection or assistance.—Histings to Lawrene—dated 20th March 1774. {{rule|2em}} # 248B ## {{c|{{larger|APPENDIX II.}}}} History of the Sannyasi Rebellion. From the "Annals of Rural Bengal." "A set of lawless banditti" wrote the Council 1773, "known under the name of Sannyasis or Fakirs have long infested these countries, and <section end="248A" /><noinclude><references/></noinclude> pirs3uk1ga8kinvtwwl4m0lu6hwo97a 565194 565191 2026-07-17T03:42:48Z Rajasekhar1961 50 565194 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" />{{c|6}}</noinclude><section begin="248A" />at proper posts on our frontier to prevent any future incursions from the Sannyasi Fakirs, or any other roving Banditti,, a measure which only the extra-ordinary audacity of their last incursions have manifested to be necessary. This will be effected without employing many troops, and I hope in no future time the Sannyasis shall again suffer from this cause.—Hastings to Sir George Colebroke—dated 31st March 1773. The Sannyasis threatened us with the same disturbances from the beginning of this year as we experienced from them the last. But by being easily provided to oppose them, and one or two severe checks which they received in their first attempt, we have kept the country clear of them. A party of horse which we employed in pursuit of them chiefly contributed to intimidate these ravagers who seemed to pay little regard to our sepoys, having so much the advantage of them in speed, on which they entirely rely for their safety. It is my intention to proceed more effectually against them bý expelling them from their fixed residences which they have established in the north-eastern quarter of the province and by making severe examples of the Zamindars who have afforded them protection or assistance.—Histings to Lawrene—dated 20th March 1774. {{rule|2em}} <section end="248A" /> <section begin="248B" />{{c|{{larger|APPENDIX II.}}}} History of the Sannyasi Rebellion. From the "Annals of Rural Bengal." "A set of lawless banditti" wrote the Council 1773, "known under the name of Sannyasis or Fakirs have long infested these countries, and <section end="248B" /><noinclude><references/></noinclude> oq7nmae17vgn9t4on0eiixpp7s5c9f1 పుట:Aananda-Mathamu.pdf/210 104 109549 565080 356076 2026-07-16T12:00:39Z Rajasekhar1961 50 565080 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh||నలుబదియవ ప్రకరణము|205}}</noinclude><section begin="210A" />బొమ్మల సామానులను దెచ్చి జీవానందుని ముందు పడవైచెను. సుకుమారి వానినన్నటిని గుంపుగాఁ జేసి, నిమాయినిఁ జూచి, “అమ్మా! అమ్మా! యెచ్చటికి పోవలెనమ్మా? ఇదంతాయెందుకమ్మా!" ఆనియడిగెను. నిమాయి కిఁక సహించుటకుఁ గాలేదు. అప్పుడామె సుకుమారి నెత్తుకొని యేడ్చుచు వెడలిపోయెను. “కన్న మరులుకన్న సాఁకినమరు లెక్కువ” అనుదానికిదే సాక్షి. {{rule|6em}} <section end="210A" /> <section begin="210B" />{{p|fs125|ac}}నలుబదియవ ప్రకరణము</p> {{p|fs100|ac}}మహేంద్రుని మనోవిచారము</p> పదచిహ్న గ్రామంబున నూతనముగా నిర్మింపఁబడిన దుర్గమధ్యమునందు నేఁటిదినము మహేంద్రుఁడు, కల్యాణి, జీవానందుఁడు, శాంతి, నిమాయిమణి, నిమాయిమణిపతి, సుకుమారి, వీరందఱును సుఖముగాఁ జేరి యుండిరి. శాంతి నవీనానంద వేషముతోనే యుండెను. కల్యాణినిఁ బిలిచి కొనివచ్చిన నాఁటి రాత్రి యామె కల్యాణికి మగనితో తా నాఁడుది యని తెలుపవలదని చెప్పి యుండెను. ఒకనాఁడు కల్యాణి శాంతిని తన యంతఃపురమునకుఁ బిలిపించెను. నవీనానందుఁ డంతఃపురమునకుఁ బోయెను. కావలివారు ఆటంకము చేసినను వినక లోపలికిఁ బోయెను. శాంతి కల్యాణినిఁ జూచి——'నన్నేల రప్పించితి' వని యడిగెను. <section end="210B" /><noinclude><references/></noinclude> 4qylo2cn5cij3c4sl1632fgd0rg6w5t పుట:Aananda-Mathamu.pdf/214 104 109553 565085 355781 2026-07-16T12:39:41Z Rajasekhar1961 50 565085 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh||నలువదియొకటవ ప్రకరణము|209}}</noinclude><section begin="214A" />నెను. మహేంద్రుని యభిమతంబు నెఱింగి కల్యాణి, “ఈమె బ్రహ్మచారిణి” యనెను. మహేంద్రుఁడు విషణ్ణుఁడై, అయినను, ప్రాయశ్చిత్త మున్న దని చెప్పి, శాంతి ముఖమును జూచుచుఁ "బ్రాయశ్చిత్త మేమి? తమకుఁ దెలియునా” యనెను. శాంతి——మరణము, ఇది ఏసంతానునికిఁ దెలియదు? రాఁగల మాఘశుద్ధ పూర్ణిమ నాఁడు ఆప్రాయశ్చిత్తము కావలయు నని నిశ్చయింపఁబడినది. తాము నిశ్చింతతో నుండుఁడు. ఈమాటను జెప్పి శాంతి యచటనుండి వెడలిపోయెను. మహేంద్రుడును కల్యాణియు వజ్రాహతు లైన వారివలెనే నిలుచుకొని యుండిరి. {{rule|6em}} <section end="214A" /> <section begin="214B" />{{p|fs125|ac}}నలువదియొకటవ ప్రకరణము</p> {{p|fs100|ac}}ఎడ్వర్ డ్సు దీర్ఘాలోచనము</p> ఉత్తరబంగాళము ముసల్మానుల చేయి విడిచి పోయెను. అయినను ముసల్తాను లెవ్వరును ఈమాట చెప్పుకొనుటయు లేదు! ఒప్పుకొనుటయు లేదు. కొందఱు దుర్మార్గులు అపుడపుడు సమయము చూచి హిందువులను తొందర చేయుచుండిరి. అందఱును పట్టి తెచ్చునట్లును చెప్పుచుండిరి, ఇట్లు చాల దినములు చెప్పుచుండిరి కాని, యాపని జరుగలేదు. ఈ సమయంబున భగవదాజ్ఞచే కలకత్తాయందు వార౯ హేస్టింగ్సు గవర్నరుజనరలుగా నుండెను. వార౯ హేస్టింగ్సు కన్నులు <section end="214B" /><noinclude><references/></noinclude> trr6yfi7l676e66qdfq06tqwwngd3re పుట:Aananda-Mathamu.pdf/223 104 109562 565186 355827 2026-07-17T03:35:35Z Rajasekhar1961 50 565186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|218|ఆనందమఠము|}}</noinclude><section begin="223A" />సాధ్యము? లిండ్లె కాలు విఱిగి పడెను. శాంతి వాయు వేగముతో గుఱ్ఱమును దౌడాయించుకొని పోయెను. శాంతి జీవానందుఁడు దాఁగియుండిన యరణ్యంబునకుఁ బోయి యతని కీసమాచారము నంతయుఁ జెప్పెను. అతఁడటు లైన నేను శీఘ్రముగా పోయి మహేంద్రుని హెచ్చరించెదను. నీవు కేందుబిల్ల గ్రామంబునకుఁ బోయి సత్యానందునికి సమాచారమును దెల్పుము, నీవు గుఱ్ఱము పైననే పొమ్ము, ప్రభువులకు శీఘ్రముగా సమాచారము చేరవలయును' అని చెప్పెను, అప్పుడా యిరువురును, ఒక్కోక్క దిక్కున కొక్కొకరుగా పాఱిరి. శాంతి మరల నవీనానందుఁ డాయె నని చెప్పవలసినది ఆనావశ్యకము. {{rule|6em}} <section end="223A" /> <section begin="223B" />{{p|fs125|ac}}నలువది మూడవ ప్రకరణము</p> {{p|fs100|ac}}సంతాన సైనికులు భగ్నోత్సాహులగుట</p> ఎడ్వర్ డ్సు పక్కా ఇంగ్లీషువాఁడు. సామాన్యుఁడు కాఁడు. అచ్చటచ్చట జనులను ఉంచి యుండెను. శీఘ్రమున నా వైష్ణవి లిండ్లెను పడవేసి గుఱ్ఱము నెక్కుకొని యెచ్చటనో మాయమై వెడలిపోయె నని సమాచారము తెలిసెను. మేజరు ఎడ్వడ్సుదొర " An imp of satan! strike the tents" కర్ణపిశాచిముండ! 'డేరాలను ఎత్తివేయుఁడు) అనెను. <section end="223B" /><noinclude><references/></noinclude> 4t4mvs6ampngo5r75u1f0xi0ask5zbd పుట:Aananda-Mathamu.pdf/231 104 109596 565131 356081 2026-07-16T15:05:20Z Rajasekhar1961 50 565131 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|226|ఆనందమఠము|}}</noinclude><section begin="231A" />లును విమోహితము లాయెను, వేగముగా మహేంద్రుని సంతాన వాహినీ ప్రవాహము పర్వతము నధిరోహణము సేయ నారంభించెను. శిలలచే ఘాత ప్రతిఘాతములై ప్రతి ప్రేరితమైన నిర్ఘరిణివలె రాజసైన్యము విలోడితమై స్తంభీభూతమై భీతితో పరుగిడి పోయెను. ఆసమయంబున నిరువదియైదు వేల సంతాన సైన్యమును దీసికొని స్వయముగా సత్యానంద బ్రహ్మచారి పర్వత శిఖరమునుండి యాంగ్లేయులపై సముద్రమే యుప్పొంగి వచ్చినట్లుగా పడెను. అత్యంతము భయంకరమైన యుద్ధము జరిగెను. ఎట్లు రెండు పెద్ద పెద్ద ఱాతిబండల సంఘర్షణము నడుమ నల్పమైన చీమలు చిక్కి పొడియై ధూళిపటలమై పోవునో, యట్లు రెండు సంతాన సేనల సంఘర్షణముచే నా విశాలమైన రాజసైన్యము పర్వతసాను దేశమున నలిగి పొడియై పోయెను. వార౯ హేస్టింగ్సు నొద్దకుపోయి, ఈసమాచారమును దెల్పుటకుఁగూడ నొక్కఁడును "లేఁడు, అందఱును హతులైరి. {{rule|6em}} <section end="231A" /> <section begin="231B" />{{p|fs125|ac}}నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము</p> {{p|fs100|ac}}సంతాన సేనా విజయము.</p> పూర్ణిమారాత్రి!——ఆభీషణం బగురణ క్షేత్ర మిప్పుడు స్థిర మాయెను, గుఱ్ఱంబుల పటపట శబ్దమును, తుపాకుల దడదడ శబ్దమును, ఫిరంగిగుండ్ల ఢంఢం శబ్దమును, సర్వవ్యాపకమైన ధూమమును లేదు. "హుర్రే ” అని చెప్పు వారును లేరు, హరిధ్వని చేయువారును లేరు. శబ్దముమాత్రము <section end="231B" /><noinclude><references/></noinclude> pcavorshyl3crrs8d57dj6oxvm50oqt పుట:Aananda-Mathamu.pdf/237 104 109602 565128 355857 2026-07-16T15:01:35Z Rajasekhar1961 50 565128 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|232|ఆనందమఠము|}}</noinclude><section begin="237A" />జీవానంద——శాంతీ ! నీవే శాస్త్ర సారమును దెలిసిన దానవు, నే నీ ప్రాయశ్చిత్తమును అసంపూర్తి చేయుట లేదు. నాసుఖము సంతానధర్మమందే—— ఆ సుఖమునందు వంచితుఁడ నయ్యెదను అయినను, పోవు టెచ్చటికి? మాతృసేవను మాని యింటికిఁ బోయి సుఖభోగముల ననుభవించుటకు వలను పడదుగదా. శాంతి——నే నట్లు చెప్పుదునా! ఛీ! మన మింక గృహస్థులము కాము. ఇట్లే యిరువురమును సన్న్యాసులమై యుందము గాక—— చిర బ్రహ్మచర్యమును గాపాడుదము. నడువుము; దేశ దేశంబులందు చని తీర్థయాత్రలు చేసికొని యుందము. జీవానంద——తర్వాత? శాంతి——తర్వాత హిమాలయమునందు కుటీరము నేర్పఱుచుకొని దేవతారాధన చేయుదము, దేనిచే మన మహామాతకు మంగళమగునో యావరమును వేఁడుదము. అంత నాయిర్వురును లేచి యొకరి చేయి నొకరు పట్టుకొని నడుచుచు జోత్స్నామయమైన యర్ధరాత్రి యం దనంతమున నంతర్షితు లైరి. హా తల్లీ! మరల 'రాఁగలరా? జీవానందునివంటి పుత్రుని శాంతివంటి పుత్రిని మరల గర్భంబునందు ధరియించెదవా? {{rule|6em}} <section end="237A" /> <section begin="237B" />{{p|fs125|ac}}నలుబదియైదవ ప్రకరణము</p> {{p|fs100|ac}}ఉపసంహారము</p> సత్యానందుఁడు రణ క్షేత్రమునుండి యెవ్వరికి నేమియుఁ జెప్పక ఆనందమఠంబునకు వెడలి పోయెను. అచ్చట నా గంభీర <section end="237B" /><noinclude><references/></noinclude> 8hfi69qvfzz3gddi60joi5uifkyo437 పుట:Aananda-Mathamu.pdf/242 104 109607 565196 356095 2026-07-17T03:59:23Z Rajasekhar1961 50 565196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|237|నలుబదియైదవ ప్రకరణము|}}</noinclude> సత్యానంద——శక్తి లేకుండినచో నిచ్చటనే నీమాతృ ప్రతిమ యొక్క సాన్ని ధ్యముననే 'దేహత్యాగము చేసెదను. మహాపురుష——ఇట్లు చేయుట అజ్ఞానము చేతనే ! నడువుము. జ్ఞానలాభమును బడయుము. హిమాలయశిఖరంబున మాతృమందిర మున్నది. అచ్చటనే మాతృమూర్తిని నీకుఁ జూపించెదను, ఇట్లని చెప్పి, ఆమహాపురుషుఁడు. సత్యానందుని చేయి పట్టుకొనియెను. ఏమి యపూర్వమైన శోభాకాంతి ! ఆ గంభీరమైన విష్ణుమందిరమున నా ప్రకాండ మండిత చతుర్భుజమూర్తి యొక్క సముఖంబున, బ్రాహ్మముహూర్తమున వెన్నెల వెలుంగున మహాప్రతిభాపూర్ణు లగు నిరువురు పురుషమూర్తులును ఒకరు మఱియొకరి చేతినిపట్టుకొని నిలిచిరి, ఎవరు ఎవరినిఁ బట్టుకొనియున్నారు? జ్ఞానము భక్తి చేతిని బట్టికొని యున్నట్లును, ధర్మము కర్మము చేతినిఁ బట్టికొని యున్నట్లును, నివృత్తి ప్రవృత్తి చేతినిఁ బట్టుకొని యున్నట్లును, కల్యాణి శాంతి చేతినిఁ బట్టికొని యున్నట్లును నుండెను. ఈసత్యానందుఁడే శాంతి; ఈమహా పురుషుఁడే కల్యాణి; సత్యానందుఁడే ప్రవృత్తి, ఈమహాపురుషుఁడే నివృత్తి. నివృత్తి ప్రవృత్తినిఁ దోడ్కొని పోయెను. {{c|సమాప్తము|}} {{rule}} {{c|చెన్నపురి: వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స వారి}} {{c|'వావిళ్ల' ప్రెస్సున ముద్రికము, 1948}}<noinclude><references/></noinclude> dr77waf7sgus38xssh0mon66a0m7f5m 565197 565196 2026-07-17T04:00:23Z Rajasekhar1961 50 565197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|237|నలుబదియైదవ ప్రకరణము|}}</noinclude> సత్యానంద——శక్తి లేకుండినచో నిచ్చటనే నీమాతృ ప్రతిమ యొక్క సాన్ని ధ్యముననే 'దేహత్యాగము చేసెదను. మహాపురుష——ఇట్లు చేయుట అజ్ఞానము చేతనే ! నడువుము. జ్ఞానలాభమును బడయుము. హిమాలయశిఖరంబున మాతృమందిర మున్నది. అచ్చటనే మాతృమూర్తిని నీకుఁ జూపించెదను, ఇట్లని చెప్పి, ఆమహాపురుషుఁడు. సత్యానందుని చేయి పట్టుకొనియెను. ఏమి యపూర్వమైన శోభాకాంతి ! ఆ గంభీరమైన విష్ణుమందిరమున నా ప్రకాండ మండిత చతుర్భుజమూర్తి యొక్క సముఖంబున, బ్రాహ్మముహూర్తమున వెన్నెల వెలుంగున మహాప్రతిభాపూర్ణు లగు నిరువురు పురుషమూర్తులును ఒకరు మఱియొకరి చేతినిపట్టుకొని నిలిచిరి, ఎవరు ఎవరినిఁ బట్టుకొనియున్నారు? జ్ఞానము భక్తి చేతిని బట్టికొని యున్నట్లును, ధర్మము కర్మము చేతినిఁ బట్టికొని యున్నట్లును, నివృత్తి ప్రవృత్తి చేతినిఁ బట్టుకొని యున్నట్లును, కల్యాణి శాంతి చేతినిఁ బట్టికొని యున్నట్లును నుండెను. ఈసత్యానందుఁడే శాంతి; ఈమహా పురుషుఁడే కల్యాణి; సత్యానందుఁడే ప్రవృత్తి, ఈమహాపురుషుఁడే నివృత్తి. నివృత్తి ప్రవృత్తినిఁ దోడ్కొని పోయెను. {{c|సమాప్తము|}} {{rule|5em}} {{rule}} {{c|చెన్నపురి: వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స వారి}} {{c|'వావిళ్ల' ప్రెస్సున ముద్రికము, 1948}}<noinclude><references/></noinclude> b6tf6iar1x9gyz8z1tsbr7nnuxg5pgg ఆనందమఠము 0 119505 565106 564334 2026-07-16T13:46:40Z Rajasekhar1961 50 565106 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=2 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/పీఠిక/]] #[[/ప్రథమాశ్వాసము/]] #[[/ద్వితీయాశ్వాసము/]] #[[/తృతీయాశ్వాసము/]] #[[/చతుర్థాశ్వాసము/]] #[[/పంచమాశ్వాసము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] qqacvqh9bxqrrj1vvyv1up18aa56x92 565107 565106 2026-07-16T13:47:23Z Rajasekhar1961 50 565107 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=2 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/పీఠిక/]] #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/ద్వితీయాశ్వాసము/]] #[[/తృతీయాశ్వాసము/]] #[[/చతుర్థాశ్వాసము/]] #[[/పంచమాశ్వాసము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] o4h5vopf0ab89orctjzza9zc1wt6krb 565108 565107 2026-07-16T13:48:18Z Rajasekhar1961 50 565108 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=2 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/ద్వితీయాశ్వాసము/]] #[[/తృతీయాశ్వాసము/]] #[[/చతుర్థాశ్వాసము/]] #[[/పంచమాశ్వాసము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] 7g9520ycrmk3gqn1ocmq5kuncztovw5 565109 565108 2026-07-16T13:49:14Z Rajasekhar1961 50 565109 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=2 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/తృతీయాశ్వాసము/]] #[[/చతుర్థాశ్వాసము/]] #[[/పంచమాశ్వాసము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] qbhqkl8vnu7pawq1x12spuqlet0je7g 565110 565109 2026-07-16T13:49:55Z Rajasekhar1961 50 565110 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=2 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/మూడవ ప్రకరణము/]] #[[/చతుర్థాశ్వాసము/]] #[[/పంచమాశ్వాసము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] o6t5bcu7kfap78csprfsegn9ijbc9nj 565111 565110 2026-07-16T13:50:37Z Rajasekhar1961 50 565111 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=2 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/మూడవ ప్రకరణము/]] #[[/నాల్గవ ప్రకరణము/]] #[[/పంచమాశ్వాసము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] 95wu72dojc3dwbkwmbzj7h4rma4m3q7 565112 565111 2026-07-16T13:51:23Z Rajasekhar1961 50 565112 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=2 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/మూడవ ప్రకరణము/]] #[[/నాల్గవ ప్రకరణము/]] #[[/అయిదవ ప్రకరణము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] bbqi7u68er4pw0knpm1geblzdg2i1dy 565114 565112 2026-07-16T13:52:27Z Rajasekhar1961 50 565114 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=2 to=2 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=3 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/మూడవ ప్రకరణము/]] #[[/నాల్గవ ప్రకరణము/]] #[[/అయిదవ ప్రకరణము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] 22grp3mg9vyfz3rwjgase7kddop80jn 565115 565114 2026-07-16T13:53:03Z Rajasekhar1961 50 565115 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=6 to=6 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=7 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/మూడవ ప్రకరణము/]] #[[/నాల్గవ ప్రకరణము/]] #[[/అయిదవ ప్రకరణము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] o1se6vtlnpkow2t9f9s7w7221501mdn 565116 565115 2026-07-16T13:53:51Z Rajasekhar1961 50 565116 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=6 to=6 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=7 to=7 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=8 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/మూడవ ప్రకరణము/]] #[[/నాల్గవ ప్రకరణము/]] #[[/అయిదవ ప్రకరణము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] 6c9h07wdfj4kcm8u1flwhwbt2j0qtqm 565117 565116 2026-07-16T13:54:48Z Rajasekhar1961 50 565117 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=6 to=6 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=7 to=7 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=8 to=8 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=10 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/మూడవ ప్రకరణము/]] #[[/నాల్గవ ప్రకరణము/]] #[[/అయిదవ ప్రకరణము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] krp3lnge11sy7aj0fnt207fd4lhs8jl 565118 565117 2026-07-16T13:55:52Z Rajasekhar1961 50 565118 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=6 to=6 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=7 to=7 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=8 to=8 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=10 to=11 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=12 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/మూడవ ప్రకరణము/]] #[[/నాల్గవ ప్రకరణము/]] #[[/అయిదవ ప్రకరణము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] 4fgo0fc29pyt9pzrpkxpf6m50jyko7l 565121 565118 2026-07-16T14:14:19Z Rajasekhar1961 50 565121 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=6 to=6 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=7 to=7 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=8 to=8 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=10 to=11 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=12 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/మూడవ ప్రకరణము/]] #[[/నాల్గవ ప్రకరణము/]] #[[/అయిదవ ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] 0idui36t0aihdum371rdhiuzo6j31v8 565123 565121 2026-07-16T14:25:09Z Rajasekhar1961 50 565123 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=6 to=6 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=7 to=7 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=8 to=8 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=10 to=11 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=12 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/మూడవ ప్రకరణము/]] #[[/నాల్గవ ప్రకరణము/]] #[[/అయిదవ ప్రకరణము/]] #[[/ఆఱవ ప్రకరణము/]] #[[/ఏడవ ప్రకరణము/]] #[[/ఎనిమిదవ ప్రకరణము/]] #[[/తొమ్మిదవ ప్రకరణము/]] #[[/పదియవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునొకండవ ప్రకరణము/]] #[[/పండ్రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/పదుమూఁడవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునాల్గవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునైదవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునాఱవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునేడవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునెనిమిదవ ప్రకరణము/]] #[[/పందొమ్మిదవ ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] 6lp6ydnba4agl70olvs5jartppn673x 565124 565123 2026-07-16T14:28:26Z Rajasekhar1961 50 565124 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=6 to=6 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=7 to=7 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=8 to=8 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=10 to=11 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=12 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/మూడవ ప్రకరణము/]] #[[/నాల్గవ ప్రకరణము/]] #[[/అయిదవ ప్రకరణము/]] #[[/ఆఱవ ప్రకరణము/]] #[[/ఏడవ ప్రకరణము/]] #[[/ఎనిమిదవ ప్రకరణము/]] #[[/తొమ్మిదవ ప్రకరణము/]] #[[/పదియవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునొకండవ ప్రకరణము/]] #[[/పండ్రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/పదుమూఁడవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునాల్గవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునైదవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునాఱవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునేడవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునెనిమిదవ ప్రకరణము/]] #[[/పందొమ్మిదవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదియవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదొకటవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువది రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువది మూఁడవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదినాలుగవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదియైదవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదియాఱవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదేడవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదెనిమిదవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదితొమ్మిదవ ప్రకరణము/]] #[[/ముప్పదియవ ప్రకరణము/]] #[[/ప్రకరణము/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] kid7zjxquwqos3r9ilhmengsen5d607 565126 565124 2026-07-16T14:34:40Z Rajasekhar1961 50 565126 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[ఆనందమఠము/మొదటి ప్రకరణము|మొదటి ప్రకరణము]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=6 to=6 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=7 to=7 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=8 to=8 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=10 to=11 /> {{padded page break}} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=12 to=13 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/మొదటి ప్రకరణము/]] #[[/రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/మూడవ ప్రకరణము/]] #[[/నాల్గవ ప్రకరణము/]] #[[/అయిదవ ప్రకరణము/]] #[[/ఆఱవ ప్రకరణము/]] #[[/ఏడవ ప్రకరణము/]] #[[/ఎనిమిదవ ప్రకరణము/]] #[[/తొమ్మిదవ ప్రకరణము/]] #[[/పదియవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునొకండవ ప్రకరణము/]] #[[/పండ్రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/పదుమూఁడవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునాల్గవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునైదవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునాఱవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునేడవ ప్రకరణము/]] #[[/పదునెనిమిదవ ప్రకరణము/]] #[[/పందొమ్మిదవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదియవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదొకటవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువది రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువది మూఁడవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదినాలుగవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదియైదవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదియాఱవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదేడవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదెనిమిదవ ప్రకరణము/]] #[[/ఇరువదితొమ్మిదవ ప్రకరణము/]] #[[/ముప్పదియవ ప్రకరణము/]] #[[/ముప్పదియొకటవ ప్రకరణము/]] #[[/ముప్పది రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/ముప్పది మూఁడవ ప్రకరణము/]] #[[/ముప్పదినాలుగవ ప్రకరణము/]] #[[/ముప్పదియైదవ ప్రకరణము/]] #[[/ముప్పదియాఱవ ప్రకరణము/]] #[[/ముప్పది యేడవ ప్రకరణము/]] #[[/ముప్పదియెనిమిదవ ప్రకరణము/]] #[[/ముప్పదితొమ్మిదవ ప్రకరణము/]] #[[/నలుబదియవ ప్రకరణము/]] #[[/నలువదియొకటవ ప్రకరణము/]] #[[/నలువది రెండవ ప్రకరణము/]] #[[/నలువది మూడవ ప్రకరణము/]] #[[/నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము/]] #[[/నలుబదియైదవ ప్రకరణము/]] #[[/Appendix I/]] #[[/Appendix II/]] }} [[వర్గం:అనువాద రచనలు]] k08em1lwfb0cmz8sxdomxe1zq5jz0rp పుట:Aananda-Mathamu.pdf/8 104 124475 565142 564321 2026-07-16T16:34:52Z రవిచంద్ర 146 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565142 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="రవిచంద్ర" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}ఉత్సర్గము.</p> {{rule|4em}} <poem>శ్లో. క్వను మాం త్వదధీనజీవి తాం వినికీర్య క్షణభిన్న సౌహృదః, సలినీం క్షత నేతుబన్ధనే జలసజ్ఞాత ఇ వాసి విద్రుతః.</poem> ఇహపరములు రెంటికిని సంబంధ మున్నది. అనంబంధముయొక్క జ్ఞాపకార్థము ఈ గ్రంథ మీవిధముగా ఉత్సర్గము చేయఁబడియె. {{rule|5em}} <poem>శ్లో. యేతు సర్వాణి కర్మాణి మయి సంనస్య మత్పరాః, అనన్యేనైవ యోగేన మాం ధ్యాయస్త ఉపాసతే. తేషా మహం సముద్ధర్తా మృత్యుసంసారసాగరాత్, భవామి నచిరా త్పార్థ మయ్యా వేశిత చేతసామ్. మయ్యేవ మన ఆధత్స్వ మయి బుద్ధిం నివేశయ, నివసిష్యసి మయ్యేవ అత ఊర్థ్వం న సంశయః. అథ చిత్తం సమాధాతుం న శక్నోషి మయి స్థిరమ్, అభ్యసయోగేన తతో మ మిచ్ఛాప్తుం ధనఞ్జయ.</poem> {{right|(శ్రీ భగవద్గీతా 12 అధ్యాయము.)}} {{rule|6em}}<noinclude><references/></noinclude> 3wws3641641baay3yzq63dcga4j7jbs పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.2, No.1 (1918).pdf/17 104 152016 565150 514730 2026-07-16T18:18:26Z Vjsuseela 1850 565150 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vjsuseela" /></noinclude>[[దస్త్రం:Samee Pooja-Grandhalaya Sarvasvamu.jpg|center|500px]] {{Center|శమీపూజ}} {{rule}}<noinclude><references/></noinclude> tnrgg90h9w33431tl05w2enqlxqiwsj పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.2, No.1 (1918).pdf/16 104 153673 565149 523566 2026-07-16T18:17:59Z Vjsuseela 1850 565149 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vjsuseela" /></noinclude>ముతో ఆత్మకర్తవ్యభాగమును మోసెనను గంభీరభావైచితిని పోషించి ప్రతిష్ఠించినది. వ్యాసమహర్షి దృష్టియందు అర్జునుఁడు కథానాయకుఁడని నిర్దేశము లేక పోలేదు. {{left margin|5em}}<poem>“తే. అధిప ! యోగీశ్వరేశ్వరం ♦ డయిన కృష్ణుఁ డును, ధనుర్ధరవరుృఁ డ ♦ ర్జునుఁడు నెచట నిలచి రచ్చట విజయంబు ♦ నీతి సిరియు భూతి నిత్యంబులగు నిది ♦ నాతలంపు.</poem> </div> అను వాక్యములు సంజయుని నోటనుంచెను. కృష్ణుఁడు మహాసంగ్రామమందు అస్త్రముపట్టనివాఁడగుటచే నాయకుఁడు కాలేదు. ఇంక మిగిలినవాఁడు అర్జునుఁడు. ఇతఁడే శ్రీమన్మహాభారతమునకుఁ గథానాయకుఁడు. ఇట్లు వీరలోకమందు విజయుని పూజ్యస్థానము సిద్ధించి స్థిరపడినది. ఇట్టి విజయుఁడు ప్రచ్ఛన్న వేషమును విసర్జించి నిక్షీ పశస్తాస్త్రములను పునః ప్రయోగమునకై పూజించిన దివసమగుటచేతనే విజయదశమి యైనది. అది మనకేల పూజ్యదివాసమయినదందురా ? భారతయుద్ధము ఆర్యసభ్యతయొక్క ఉచ్చకు ఛాయాపటమువంటిది. అందు దేశగౌరవమును వీరభావమును నిలచియున్నవి. భారతజాతీయత సంపాదించిన విలక్షుణతేజస్సు గూడ అందే ప్రతిఫలించుచున్నది. అట్టి మహాకధకు నాయకుఁడు ఆ రాధనీయుఁడని జగము విశ్వసించుచున్నది. వ్యక్తి బోధించుచున్నది. సంప్రదాయము శాసించు చున్నది. అందువలన నాఁడు మొదలు నేఁటివఱకు విజయదశమి ధారావాహికమయిన పూజా పుష్పములను గ్రుచ్చి కాలకంఠమందు వేయుచునేయున్నది. {{Center|{{p|fs125}}ముగింపు</p>}} శరదృతువు కార్యానుష్ఠానయోగ్యమైన ఋతువని చెప్పితిని. అందు ఆశ్వీజము పూజతోఁ బ్రారంభమగును. విజయారాధనతో ఫలించును. తరువాత కృష్ణ పక్షారంభమందు 'అద్దెపండుగ' వచ్చును. అకలంక వర్చస్సునకుఁ బాత్రములయిన కళ్యాణక న్యాజనములు ఋతులక్ష్మిని గౌరి పేరఁ గొలుతురు. మంగళ సౌభాగ్యస్థానమగు కుమారీకులము ఋతు ప్రసన్న మగు ఉత్సాహవ్యగ్ర భావవర్ధిల్లవలెను. ఇందులకు, {{left margin|5em}}<poem>“గీ. అఱుఁగదంచిన సన్న బి ♦ య్యంబు వండి పొట్లకాయలు నేతిపో ♦ పుల నమర్చి పేరఁ బెట్టిన మాఁగడ ♦ పెరుగుతోడ నపుడు తినిపించి రెల్లకన్యలను సతులు.</poem> </div> ఇటువంటి మోహనోత్సవములె తగినవి. దీపావళీ మహోత్సవముతో శరదృతువు మాతృభూమికి నివాళిపట్టు చున్నది. ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః- {{right|-రాయప్రోలు సుబ్బారావు}} {{rule|8em}} {{Center|{{p|fs125}}"శమీపూజ"</p>}} {{left margin|5em}}<poem>రంగులు పూసి తెచ్చిన తు ♦ రంగము*<ref>దత్తమండలములవారు శమీపూజనాఁడు గుఱ్ఱములనలంకరించి సవారిచేయుదురు. బాలురు 'జీరంగు' అనఁబను పచ్చఱెక్కలుగల భ్రమరములను బట్టి మెడకుదారముగట్టి యాడింతురు. ఛాందసులు జమ్మిపత్రిఁగొనిపోయి మంత్రిపూర్వకముగ నూరిలో ఎవరికిచ్చి దక్షిణలఁగైకొందురు.</ref> లెక్కి సవారిచేసి నీ ముంగలఁ బందెమాడఁదల ♦ పోయను; నీ ముదిగొమ్మలందు మీఁ దంగమనీయమౌ మరక ♦ తంబులపోల్కి వెలుంగు పచ్చ జీ రంగులఁ * బట్టియాడుటకు • రానిటు చేర; శమి మహీజమా!</poem> <poem>ఉ. దక్షిణ దెచ్చికోలుకయి ♦ తావక పత్రముఁ గోలడుల్చి నా కుక్షీ భరించుకోవలయు ♦ కోర్కులు పుట్టవు; * నేఁడుగూడ నీ సాక్షిగ నిల్చు నాభరత ♦ సాహసలక్ష్మికి భాష్పపూర్ణపూ జాక్షరముల్ జపించిచన ♦ నాశజనించెను; గాన వచ్చితి౯</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> dk73px52fa19lwnowyxcvbfwhyjbig0 గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/పూజ (పద్యములు) 0 153674 565147 514749 2026-07-16T18:11:59Z Vjsuseela 1850 added [[Category:పద్యములు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 565147 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = పూజ (పద్యములు) | ముందరి = [[../పూవు (పద్యములు)/]] | తదుపరి = [[../విజయదశమి/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1918 }} <pages index="Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.2,_No.1_(1918).pdf" from=6 fromsection="పూజ (పద్యములు)" to=6 tosection="పూజ (పద్యములు)"/> {{PD-India}} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] [[వర్గం:పద్యములు]] tjhjwcb398s09bfmw45a0rj2gyhm4wa గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/పూవు (పద్యములు) 0 153675 565146 514791 2026-07-16T17:36:29Z Vjsuseela 1850 added [[Category:పద్యములు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 565146 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = పూవు (పద్యములు) | ముందరి = | తదుపరి = [[../పూజ (పద్యములు)/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1918 }} <pages index="Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.2,_No.1_(1918).pdf" from=5 to=6 tosection="పూవు (పద్యములు)"/> [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] [[వర్గం:పద్యములు]] n4n37p98wtozclgerlvl2b217jr4ah0 పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/409 104 154469 565136 448274 2026-07-16T15:41:43Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565136 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|ఎలకూచి బాలసరస్వతీ||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude> <poem>ర్తలు గానోపరె! పెక్కు వత్సరము అంతర్భూతమై యున్న యీ తెలుగు వ్యాకరణంబు నాకొసఁగెఁ బ్రీతిన్ డీకఁ గావింపు మం చల సిద్ధుండు మదిష్ట దేవత విరూపాక్షుండు నిక్కంబుగన్. '</poem> బాలసరస్వతి తెలిపినట్లుగానే అతనికి పిమ్మట కొంత కాలమునకు చింతామణికి తెలుగువివరణమైన అప్పకవీయమును రచించిన అప్పకవియు తన కాంధ్రశబ్దచింతామణి లభించిన విధమును వివరించుచు నన్నయభట్టు ప్రణీతమైన ఆంధ్రశబ్ద చింతామణిని భీమన అడంచెననియు, దానిని బాల్యమున చదివియున్న రాజరాజనరేంద్రుని పట్టి సిద్ధుడై చిరకాలమునకు బాలసరస్వతీ కిచ్చెననియు, తనకును ఒక విప్రునివలన చింతామణి ప్రతి యొకటి లభించగా దానికి తాను వివరణము రచించినట్లును నుడివెను. అహోబల పండితుడుకూడ తన క విశిరోభూషణమున నీ చింతామణి గ్రంథలాభమును గురించి చెప్పేను. చింతామణి గ్రంథము లభించిన పిమ్మట వెలసిన తెలుగు వ్యాకరణము లన్నియు నించుమించుగా దాని నాధారముగా జేసికొని ప్రవర్తిల్లినవే. '''ఆంధ్రశబ్ద చింతామణి కర్తృత్వము :''' ఆంధ్రశబ్ద చింతామణి నన్నయ భట్టారక కృతముకాదని విమర్శకులు కొంద రభిప్రాయపడిరి. అందలి సూత్రములకును నన్నయరచిత భారత భాగములోని ప్రయోగములకును సమన్వయము కుదురకుండుట ఇట్టి యభిప్రాయమును సమర్థించు కారణముగా వారు చెప్పుచున్నారు. అంతియేగాక తెలుగు వ్యాకరణము రచించినవారిలో ప్రాచీనుడైన కేతన, తనకుముందు తెనుగులో వ్యాకరణ మెవ్వరును రచించి యుండలేదనియు. తన ఆంధ్రభాషా భూషణమే మొదటి వ్యాకరణ గ్రంథమనియు చెప్పియుండుటగూడ ఆంధ్రశబ్ద చింతామణి యంతకుముందు లేదనుటకు యుక్తి యగు చున్నదని వీరందురు. బాలసరస్వతికి ముందున్న కవి చింతామణికర్త వెల్లంకి తాతంభట్టు, కవిలోకనంజీవిని వ్రాసిన ముద్ద రాజురామన్న, కావ్యాలంకార చూడామణి కారుడు విన్నకోట పెద్దన్న మున్నగు నాంధ్ర వైయాకరణులెవ్వరును ఆంధ్రశబ్ద చింతామణి నెరిగియున్నట్లుగాని, పేరు విన్నట్లుగాని, చెప్పియుండ లేదు. అది నన్నయభట్టు ప్రణీ తమేయైన పక్షమున వారదానిని గౌరవభావమున స్మరించియే యుందురు. కావున ఆంధ్రశబ్ద చింతామణిని బాలసరస్వతియో మరియొకరో రచించి గ్రంథ గౌర వాపొదనమునకై నన్నయభట్టు పేరు పెట్టి యుందురని కందుకూరి వీరేశలింగము వంతులుగారు మొదలైన విమర్శకు లూహించి యున్నారు. పండిత విమర్శకులు కొందరు బాలసరస్వతి చింతామణి వ్యాఖ్య రచించెనే కాని మూలము నన్నయభట్ట ప్రణీతమే యని విశ్వసించుచున్నారు. బాలసరస్వతి వంటి వైష్ఠికుడు తాను రచించిన గ్రంథమును నన్నయభట్టు రచించి నట్లు చెప్పి అసత్యదోషమునకు పాల్పడియుండెననుట ఉచితము కాదని వీరందరు అతని కాంధ్రశబ్ద చింతామణి లభించిన విధ మేమంత అసహజముగా లేదనియు, లుస్తములైన గ్రంథము లెన్నియో కాలాంతరమున లభించేనన్న ఆశ్చర్యపడవలసిన యవసరములేదనియు నుడువుదురు. కాళిదాసు నకు పూర్వుడై నభాస మహాకవి రచించిన నాటకములు లుప్తములై పోయినవని భావింపబడినవి. కేరళములో గణపతిశాస్త్రి వర్యులకు అధునాతన కాలమున లభింప లేదా యని యడుగుచున్నారు. కేతనాదుల కాలమున మరుగుపడి యున్నందున వారద్దాని ప్రశంసచేయకుండుట సహజమే అనుచున్నారు. ఇక భారత ప్రయోగములకును, చింతామణికిని సమన్వయము లేకపోవుటకు చింతామణిలో ప్రక్షిప్తములు ప్రవేశించుటయే కారణమై యుండుననియు సమాధానము చెప్పు చున్నారు. చింతామణిలో నన్నయకంటే అర్వాచీనులగు అథర్వణాదుల పేళ్ళు కనబడుటయు దానిలో ప్రక్షిప్తములు చేరినవనుటకే తార్కాణ మగు నని సమాధానము చెప్పుచున్నారు. బాలసరస్వతినాటి చింతామణికిని, అప్పకవి నాటి చింతామణికిని పాఠభేదములు పెక్కు కనబడినవనియు వానిలో బాలసరస్వతి పాఠములనే తాను స్వీకరించితి ననియు కవిశిరోభూషణ కర్తయగు అహోబల పండితుడు వాకొన్నాడు. అట్టి అనతికాలముననే పాఠ భేదములు దొర్లినపుడు పదునొకండవ శతాబ్దమునాటి పుస్తకములో కొన్ని కూర్పులు మార్పులు చేరుట అసంభావ్యము కాదనియు వారు తలంచు చున్నారు. అప్పకవి<noinclude><references/></noinclude> of78dt0m7fy3mpk732lhx9j9ufqts9x పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/410 104 154470 565138 562695 2026-07-16T15:53:53Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565138 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము ||ఎలేఫెంటా గుహాలయములు}}</noinclude><section begin="410A" />చెప్పిన సారంగధరుడు సిద్ధుడై చింతామణిని తిరిగి ప్రసిద్ధికి తెచ్చెనన్న వృత్తాంతము పరంపరాయాతమైన కట్టుకథ వంటిరేయైనను అంతమాత్రముచేత నన్నయకు చింతామణి కర్తృత్వ మపహతము కాదనియు, చింతామణి చిరకాలము పఠన పాఠనములలో లేక అంతర్భూతమై యుండెననుటనే సూచించుననియు నుడువుచున్నారు. బాలసరస్వతి ఈ ఆంధ్ర వ్యాకరణ భాష్యమును 'లోకోపకార సుకృతకీర్తి లాభముల' నర్థించి వ్రాయ సమకట్టి నట్లు చెప్పియున్నాడు. ఈ సందర్భమున బాలసరస్వతి —'ఇలఁ బ్రజ్జాధికులౌ కవుల్ మునుపు లేరే... అలసిద్ధుండు మదిష్ట దేవత విరూపాకుండు నిక్కంబుగన్'-' అను పద్యమూలమున ప్రకటించిన భావము 'ఒనరన్ నన్నయ తిక్కనాది కవులీ యుర్విన్ బురాణావళుల్ ... సఫలంబు జేసెద పునర్జన్మంబు లేకుండఁగన్' అనిన పరమ భాగవతుడగు పోతనగారి భావమునకు సన్నిహితమై మహోపాధ్యాయుని పవిత్ర జీవితమును తెలుపుచున్నది. బాలసరస్వతి తాను రచించిన చింతామణి వ్యాఖ్యను 'నా యాప్త దేవతయగు నంతాదేవి కర్పించువాడ' నని దుర్గాదేవి కంకిత మొనర్చినాడు. గ్రంథారంభమున 'హరినిర్జరశాఖ సమాశ్రయించెదన్-' అని విష్ణుస్తుతి చేసి నాడు. పిమ్మట '_మదిష్ట దేవత విరూపాతుండు నిక్కంబుగన్'' అని శివు నిష్ట దైవతముగా బేర్కొన్నాడు. దీనిని బట్టిచూడ నీ విద్వాంసు డద్వైతీయని స్పష్టపడును. ఈ మహోపాధ్యాయు డింకమ బాహట, విప్రవామన పురాణ, భ్రమరగీత, దక్షిణకాశికా తంత్రాదులగు ననేక గ్రంథములను రచించి వాఙ్మయ సేవ గావించిన ధన్యజీవి. కావుననే—'బాలసరస్వతిని పోలు ప్రాజ్ఞులుగలరే-'అని విద్వాంసులచే కొనియాడబడెను. {{right|చె. రం.}} <section end="410A" /> <section begin="410B" />'''ఎలెఫెంటా గుహాలయములు :''' బొంబాయిపుర నౌకారక్షణ స్థానములో అపోల్లో బందరునకు ఈశాన్యదిశకు తూర్పుగా సుప్రఖ్యాతమైన ఎలెఫెంటా ద్వీపము కలదు. ఈ ద్వీపము యొక్క మొదటి పేరు "ఘరపురి". ఈ ద్వీపమును బుడుతకీచులు (పోర్చు గీసువారు) మొదట దర్శించినపుడు, అచ్చటి మహాగుహాలయపు ప్రదేశమున నొక గొప్ప గజరాజు యొక్క శిలా విగ్రహ ముండుటచే, వారు ఆ ద్వీకమునకు “ఎలె ఫెంటా" అని నామకరణము చేసిరి. (ఎలేఫెంటు అనగా ఏనుగు.) బిటిషువారు ఆ గజరాజ విగ్రహమును అచ్చటినుండి తర లించుటకు ప్రయత్నించిరి. కానీ లేవనెత్తెడు యంత్రపుగొలుసు, ఆ కార్యకరణమున. తెగిపోవుటచే ఆ శిలాఖండము ఎత్తునుండి క్రిందపడి పగిలిపోయెను. అట్లు పగులగా మిగిలిపోయిన శకలభాగములను 1864 లో “విక్టోరియా గార్డెన్సు" అను ప్రదేశమున భద్రపరచ యున్నారు. ద్వీపము యొక్క వాయవ్యదిశయందలి నీటి మట్టము నకు 250 అడుగుల ఎత్తున ఒక గుహా సముచ్చయము కలడు. ఇందు బౌద్ధ గుహాలయ మొకటి యయినను ఉండియుండుననుటకు అవకాశము కలదు. అయితే.. ఇచ్చటి గుహల యన్నింటిలో మేలుబంతిగా నుండి కన్నుల వరికట్టునది, బ్రాహ్మణమత సంబంధమగు గుహాలయము. భూతలము నుండి మెట్ల నెక్కిపోగా మొట్టమొదట మనము చేరగలుగునది బ్రాహ్మణమత సంబంధనుగు మహాగుహాలయము. కొండను చుట్టి ఈశాన్యదిశాముఖముగా మనము పోయి నచో, మూడు గుహలు కనబడును. ఇవి శిథిలావస్థలో నున్నవి. వీటిలో తూర్పు ముఖమునం దున్న ఒకటి బౌద్ధ చైత్య సంబంధివలె శిల్పచిత్రములతోను, గ్రాదిసంకలికము గాను, చైత్యవాతాయనముతోను ఉన్నట్లు గోచరించును. మిగత రెండును సామాన్య విహారములుగా గనుపట్టుచున్నవి. రూపుమారిన ఈ గుహలను గూర్చి కాలనిర్ణయము గావించుట దుష్కరము. కాని ఇవి ప్రాచీన బౌద్ధకాలము నాటివని చెప్పవచ్చును. ఇచ్చట బ్రాహ్మణ మతానుసారియగు గుహాలయమే అత్యంత ప్రశంసాత్మకమయినట్టిది. బొంబాయికి వచ్చు యాత్రికులందరు చూచిపోవునట్టి ప్రశస్తిని ఇది కలిగియున్నది. దీని నిర్మాణమంతయు ఎల్లోరాలోని సీతా స్నాన ఘట్టము (సీత యొక్క సహాని - Duma Lena) నిర్మాణ చాతుర్యమును పోలియుండును. అయితే, ఎల్లోరా గుహయందువలె ఇది సవ్యస్థితిలో నుంఛబడలేదు. దాని యందలి శిల్పసంపద మహత్తుగాని, సప్రమాణకతగాని ఈ గుహయందు లేదు. ఈ గుహకు మూడు ప్రవేశ ద్వారములు కలవు. కొన్ని మెట్లు ఎక్కిపోగా ఒక విశాలమైన <section end="410B" /><noinclude><references/></noinclude> oz30bb985392eeg7emt1javo5vpe50q పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/411 104 154471 565139 448276 2026-07-16T15:56:09Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565139 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|ఎలె ఫెంటా గుహాలయములు||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude>{{Css image crop |Image = Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf |Page = 411 |bSize = 600 |cWidth = 474 |cHeight = 646 |oTop = 90 |oLeft = 58 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/></noinclude> ljj47htxwigz5k1uer5r4fsiyrt3z0b పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/412 104 154472 565140 562729 2026-07-16T16:14:32Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨|| ఎల్లికో}}</noinclude> <section begin="412A" /> చావడిలో ప్రవేశించుదుము. దీని సరంబి (Roof ) కి అత్యంత స్థూలమయిన స్తంభములు ఆధారముగా నున్నవి. ఈ స్తంభాగ్రములందు దిండువంటి కుదుళ్ళు కలవు. ప్రతి ప్రక్క యందును చిన్న ప్రాంగణములు కలవు. వీటి వెనుక భాగమున చిన్న గుడులు కలవు. దక్షిణదిక్కునందు ఉత్తమమయిన నీళ్ళకుండి కలదు. ఇందు స్వచ్ఛమయిన మంచినీరు కలదు. ఉత్తర దిశయందు మధ్యయుగపు (Mediaeval) జంతుజాలము కాపలా కాయుచున్నట్లు కనబడును. ఇట్టి జంతుజాలమే ఎల్లోరాలోని 29వ గుహ యగు సీతాస్నాన ఘట్టము నందును కాన్పించును. ఈ గుహ యందు అన్నిటినిమించి అద్భుతావహముగ గనుపడునట్టిది “త్రిమూర్తి” దివ్యవిగ్రహము. ఈవిగ్రహశిల్పము ప్రధాన శాల యొక్క వెనుక భాగపు కుడ్యమునందు మలచబడినది. హిందూమతమునందలి మువ్వురు దేవతల ఏకత్వము త్రిమూర్తి విగ్రహము సూచించును. నడిమి శిరస్సు సృష్టి కారకుడగు బ్రహ్మది. కుడివై పుననున్న శిరస్సు స్థితికారకుడయిన విష్ణువుది. విష్ణువు పద్మహస్తుడయి యున్నాడు. మూడవది లయకారకుడయిన శివుని ముఖచిత్రము. శివుడు రుద్రాకారమున నుండును. ఇచ్చట మలచిన వివిధ శిల్ప చిత్రములను బట్టియు, వాడిన సాంకేతిక సంజ్ఞలనుబట్టియు ఈ గుహాలయమంతయు శివాంకితముగా నిర్మితమయినట్లు స్పష్టమగుచున్నది. ప్రధాన శాలాంగణమున వాయవ్య దిశయందు ప్రత్యేకముగ నిర్మితమయిన ఆలయములో "లింగము" ప్రతిష్ఠింపబడినది. త్రిమూర్తికి వామపార్శ్వమున వెనుక భాగపు కుడ్యము మీద బ్రహ్మాండమగు "అర్ధనారి" (అర్ధనారీశ్వర) విగ్ర హము కలదు. ఈ విగ్రహము చుట్టును ఎన్నో ప్రతిమలు గుంపులు గుంపులుగా నుండును. త్రిమూర్తికి దక్షిణపువైపు గదియందు రెండు విగ్రహములు కలవు. ఒకటి శివమూర్తి, రెండవది ఆయనకు ఎడమవైపున పార్వతి. ఈ దేవమందిరములోని ఇతర శిల్పచిత్రములు బ్రాహ్మణ (హిందూ) పౌరాణిక గాథలకు సంబంధించిన రంగములు. ఈ గాథలు ఎక్కువగా శివ, విష్ణు లీలలు తెలుపునవిగా నుండును. {{right|ఆ. వీ.}} <section end="412A" /> <section begin="412B" />'''ఎల్గ్రికో (Elgreco) 1548-1614 A.D. :''' ఎల్గ్రికో అనువాని మొదటి పేరు 'డొమినికన్ థియొ టొకోపోలస్' అనునదై యుండెను (Domenicos- Theotocopolus). ఆతడు క్రీట్ (Crete) ద్వీపమునందు జన్మించెను. స్పెయిను దేశవాసులు (Spaniards) అతనికి "ఎల్గ్రికో" (గ్రీక్ నివాసి) యని నామకరణము చేసిరి. ఆతడు బై జంటైను (Byzantine) కళా సంప్రదాయ ప్రభావమునకు పూర్తిగా లోనై యుండెను. పొడవైన దేహములతో నొప్పుచు మెలికెలు నొప్పుచు మెలికెలు తిరిగిన మనుష్యుల చిత్రములే ఆ ఆ విషయమును నిర్ధారణచేయును. యౌవనము నందే ఇతడు ఇటలీ దేశమున ఉత్తమ చిత్రకారుడుగా ప్రకాశించెను. వెనీసు (Venice) నగరములో టిటియను (Titian) అనువాని భావచిత్రము లితనిదృష్టి నాకర్షించెను. మైకెలాం జెలో(Michelangelo) అను ఇటాలియను శిల్పకారుడు తయారుచేసిన శిల్పములు కాలక్రమమున భగ్నములు కాగా, వాటియందలి ఆకృతి విశిష్టతయు, దివ్యత్వమును. ఎల్గ్రికో హృదయము నాకర్షించెను. అతడు వెనీసు నగరములోని ప్రఖ్యాత చిత్రకారుడగు టింటారిటో (Tintorito) అనువాని శిల్పగృహమునందు (Studio) చిత్రకళ నభ్యసించెను. ఇటలీయందుకంటె ఇతర దేశములలో ఆ కాలమున చిత్రకారులకు పని యెక్కువగా లభించుచుండెడిది గావున ఎల్గ్రికో ఇటలీని వదలి స్పెయినులోని టోలెడో (Toledo) అను నగరమునకు 1576 లో చేరుకొనెను. 16వ శతాబ్దము నందు ఇటలీ యందుకంటే స్పెయినులో మతవిశ్వాసము ప్రబలతరముగా నుండెను. ఎల్గ్రికో యొక్క కళయందు మతావేశమును ఒకరకమైన వివశత్వమును ఉబికివచ్చు చుండును. అతని చిత్రాలను అల్పశ్రేణికి చెందిన ఇటాలియను చిత్రములచే తృప్తిచెందెడి ప్రభువులేగాక అచటి క్రైస్తవ దేవాలయములందలి అధికారులు కూడ కొనివాటియందు ఆదరాభిమానముల చూపిరి, ఎల్గ్రికో కళలోని అంతర్యము, భావసౌందర్యము అతని సుప్రసిద్ధములైన చిత్రములు కొన్నింటిని జూచిన యర్థము కాగలవు. "సెయింట్ మార్టిను బిచ్చగాడు” (Saint Martin the Beggar) "కౌంటు ఓర్గాజు యొక్క సమాధి" (Burial of Count Orgáz) <section end="412B" /><noinclude><references/></noinclude> pal339b2yf8a8gwsvu3a6cl5wlypbj4 పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/413 104 154473 565141 562733 2026-07-16T16:24:31Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565141 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|ఎల్లోరా గుహాలయములు|| సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude> <section begin="413A" />"టోలేడో పట్టణదృశ్యము" (View of the city of Toledo) “సిలువ నెక్కించుట" (Crucification) అను నవి అతని సుప్రసిద్ధ చిత్రములుగా నెన్న దగియున్నవి. టింటారిటో చిత్రములలోగల భావమారవము అతని చిత్రములలో నధికముగా గోచరించుచుండును. చిత్రములలోని య కృతులను సాగదీసి, రంగులను ప్రమా ణాధికముగా వాడుటచే అతని చిత్రములయందు ఒక తీరుగా ఆధ్యాత్మికత పొడసూపును. ఒక అంతర పరిస్థితిని సృష్టించుటకై, రంగులను, ఆకృతులను ఇచ్చవచ్చినట్లు మార్చుటలో ఎల్దికో అత్యంత సమర్థుడైయుండెను. ఆతని 'టోలెడో' పట్టణ దృశ్యరూపమైన చిత్రమొకటి భావ గాంభీర్యము కలదైయుండి చూపరుల కావేశమును గలిగించును. లౌరే (Loure) మ్యూజియములో నున్న 'నిలువ నెక్కించుట'(crucification) అను అతని చిత్రము ప్రపంచమునందలి ఉత్తమ కళాఖండములలో నొకటిగా పేరొందినది. ప్రాచీన నగరమైన టోలెడోలో నిప్పటికిని "క్యాసా డెల్ గ్రికో" (Casadel Greco) అను ప్రదేశమునందున్న చర్చియందలి వేదిక పై నతడు వ్రాసిన భిత్తి చిత్రమొకటి "కౌంటు ఓర్గాజ్ సమాధి" అను చిత్రమొకటి (Burial of Count Orgaz) అత్యంత ప్రాశస్త్యము నొందినవి. ఆతని ఉత్తమోత్తమ చిత్రము లన్నియును అనామక న యొక చర్చి యందలి గోడలపై టోలెడో నగరమందు నేటికిని చూడవచ్చును. ఎక్స్ట్రాకో ఉత్తమ కళాకారుడుగ విఖ్యాతినొందెను. కొంద రీతనిని మతోన్మాది యవసాగిరి. కాని యాతని చిత్రముల ప్రభావము నేటికిని కళాకారులపై ప్రసరించుట గమనింపదగినది. 18 వ శతాబ్ది యందలి ఒత్తిడులను బట్టి వ్రాయబడిన ఆతని చిత్రములలో ఆనాటి రీతి పై లక్షణ్యము గోచరించు చుండును. {{right|కొం.శే}} <section end="413A" /> <section begin="413B" />'''ఎల్లోరా గుహాలయములు :''' 1956 లో రాష్ట్రముల పునర్నిర్మాణ మూలకముగా హైదరాబాదు రాష్ట్రమునుండి బొంబాయి రాష్ట్రమునకు మార్చబడిన ఔరంగాబాదు నగరమునకు 17 మైళ్ల దూరమున వాయవ్య దిశయందు ఎల్లోరా గుహామందిరములు కలవు. ఇవి ఉన్నతమైన సహ్యాద్రి పర్వత సానువులందు తొలచబడినవి. ఇచ్చట 2-3 జలపాతములు గలవు. ఎల్లోరాగుహామందిరములన్నియు అర్ధచంద్రాకారము గల కొండభాగమున గలవు. ముప్పదియైదు గుహలు ఒక మైలుదూరము వరకు వ్యాపించియుండును. ఇందు బౌద్ధమతమునకు సంబంధించినవి పండ్రెండు ; హిందూ మరమునకు సంబంధించినవి పందొమ్మిది; జైనమతమునకు సంబంధించినవి నాలుగు. ఇవియన్నియు ఈ క్రమముననే యున్నవి. ఈవిధముగా బౌద్ధ, హిందూ, జైన శిల్పసృష్టి త్రివేణీసంగమమువలె ఎల్లోరా గుహలలో వెల్లివిరిసినది. ఇచ్చటి శిల్ప విన్నాణముల ప్రఖ్యాతి దేశ దేశాంతరములకు ప్రాకినది. ఖండఖండాంతరముల నుండి కూడ యాత్రికులు, కళాభిమానులు ఈ దివ్య కళాక్షేత్రమును సందర్శించి పోవుచుందురు. '''బౌద్ధగుహాలయములు :''' ఎల్లోరా గుహలయందు బౌద్ధమతమునకు చెందిన గుహలు పండ్రెండు కలవు. ఈ బుద్ధ దేవాలయములు క్రీ. శ. 350-700 సంవత్సరముల నడుమ నిర్మింపబడెను. ఇవన్నియు ఏకాండ శిలారూపమున నున్న కొండను తొలిచి రూపొందింపబడిన గుహాదేవాలయములే. ఇవి మహాయాన శాఖకు సంబంధించినవి. వీటిలో, 52 చతురపు అడుగుల వైశాల్యముతో 8 గదులు కలిగిన విహారము మొట్టమొదటిది. ఈ విహారము గంభీరమై, నిరాడంబరమయిన శిల్ప విన్యాసాలం కృతమయిన దగుటచేతను, దీని యొక్క చావడి మధ్య యందు స్తంభములు లేకుండుటచేతను, చావడిచుట్టును కూర్చుండుటకు శిలా వేదికను అమర్చుటచేతను ఇది బహుళ 8 అత్యంత ప్రాచీనమయినది కావచ్చును. రెండవ గుహ శిల్పనిన్యాస సంభరితమయి యున్నది. ముఖ్యముగా ఇందలి బుద్ధుని యొక్కయు, బోధిసత్త్వుల యొక్కయు, తారల యొక్కయు వివిధ భంగిమములు ఆకర్ష వంతములుగ నున్నందున, ఇది ప్రఖ్యాతినందినది. ఇది చైత్యమయి యుండవచ్చును. ఇరువైపుల పార్శ్వభాగమునందును ప్రదర్శన రంగముల(Galleries)వలె నిర్మింపబడిన స్థలము కాక, 48 చతురపు అడుగుల విస్తీర్ణముగలదిగా నున్నది. ఈమెట్లపై పద్మాసనము నధిష్ఠించి, ధర్మచక్ర ముద్రలో <section end="413B" /><noinclude><references/></noinclude> 4ocnpdrn82ndahds2wtdclawdzwp8ne పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/414 104 154474 565143 448279 2026-07-16T16:37:33Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము – ౨||ఎల్లోరా గుహాలయములు}}</noinclude> నున్న కొన్ని బుద్ధ విగ్రహములు కలవు. ఈ చైత్యము యొక్క పై కప్పు భారమును వహించుచు చతురస్రముగా బ్రహ్మాండమయిన 13 స్తంభములు గలవు. ఈ స్తంభాగ్రముల మీద సుందరమయిన దిండ్లవంటి కుదురులును, ఉన్నతము అయిన చతురాకారపు పీఠములును కలవు. ఇందలి గర్భగుడిలో బ్రహ్మాండమయిన ఆకారముతో బుద్ధుడు సింహాసనాసీనుడయి యుండును. ద్వారపాలుర యొక్కయు, బోధిసత్త్వుల యొక్కయు, విద్యా ధరుల యొక్కయు ప్రతిమలు కొల్లలుగ గలవు. పద్మ పాణియొక్క యో లేక అవలోకితేశ్వరుని యొక్కయో విగ్రహముగూడ అందు కలదు. ఈ విగ్రహము యొక్క దక్షిణ హస్తము జపమాలను, వామహసము పద్మమును ధరించినటుల కాననగును. మూడవ, నాలుగవ గుహలు సాధారణమయిన విహారములు. అయిదవ విహారము, పార్శ్వభాగము లందుగల రెండు ఏకాంతస్థలములుకాక, 117 అడుగుల పొడవును 58 అడుగుల వెడల్పును కలిగి విశాలమైనదిగా నొప్పు చున్నది. ఈ విహారము యొక్క పైకప్పు 24 స్తంభాగ్రములపై ఆధారపడి యున్నది. ఈ స్తంభాగ్రములు పూర్ణ ఘటయుతములు. గుహపొడవునను, నేలపై 2-3 అడుగుల ఎత్తుగల "రెండు అరుగులు కలవు. దీనినిబట్టి బౌద్ధ సంఘమునకు అప్పుడప్పుడు అత్యావశ్యకమయిన మత సమావేశములకొరకు ఖితువు లి గుహను ఉపయోగించు కొనుచుండిరని తోచుచున్నది. ఈ గుహ . యందు ఇరు పార్శ్వభాగములలో భీక్షువులు నివసించుటకయి శ్రేణులుగా గదులు నిర్మింపబడినవి. వెనుకభాగమందు గల గర్భ గుడియందు యథారీతిగ ఒక బుద్ధవిగ్రహమున్నది. కొంచె ము త్తరముగాపోయి మెట్లుదిగి చావడిలో ప్రవేశించినచో, ఆరవగుహను చేరుదుము.ఈ చావడి పొడవు 28½, వెడల్పు 26 అడుగులు. కాని దీని పశ్చిమభాగ మంతయు శిథిలమయినది. దీని కుత్తరదిశగా, దీనికంటె విశాలమైనదియు, ఉన్నతమయిన పైకప్పును గలిగినదియు నగు మరియొక గుహ కలదు. దీని పొడవు వెడల్నులు 26½ × 43 అడుగులు. దీనిని, దీనికుత్తరమునగల మరియొక చావడినివిడదీయుచు రెండు స్తంభములు గలవు. దీనిపొడవు వెడల్పులు 29 × 27 చ.అడుగులు. ఇవన్నియు శిల్పవిన్యాస రహితము లయిన నిరాడంబర శాలలు. కానీ 6 వ గుహ గర్భాలయపు ముందర అంతరాళములో కొంత శిల్పము కలదు. ద్వారపాలుర విగ్రహములు సొగసుగా నున్నవి. బుద్ధుని విగ్రహము కొంచెము పెద్దదిగా నున్నది. ప్రక్కల నున్న గోడలపై పూజలు సల్పుచున్న భక్తులతో బుద్ధ విగ్రహములు బారులుతీరి యున్నవి. ఆరవ గుహగుండ పోయినచో ఉన్నత ప్రదేశమున మలచబడిన పడవగుహ కాన్పించును. అది చాల నిరాడంబర మయినది. విశాల మైన దాని పైకప్పు చతురాకారములోనున్న నాలుగు స్తంభములమీద ఆధారపడియున్నది. భిక్షువుల ఉపయోగమునకై దానికి ఇరుప్రక్కల యందును గదులు నిర్మింపబడియున్నవి. దీని చావడి 61½ × 43½ చ.అడుగుల వైశాల్యము కలిగియున్నది. దీని కుత్తరముగ ఎనిమిదవ గుహ కలదు. ఇది 28 × 25 చ. అడుగుల వైశాల్యముగల ఒక చావడి. దీనికిగూడ ఇరుప్రక్కలయందు గదులు నిర్మింపబడి యున్నవి. మిగతవాటియందువలె గాక ఈ గుహాలయము నందు గర్భగుడి చుట్టును ప్రదక్షిణపథము గలదు. ప్రదక్షిణ పథమునకు దక్షిణపుచివరనగల ద్వారము నంటియున్న గోడ మీద మహాయాన బౌద్ధులకు, ముఖ్యముగ చైనావారికి -మిక్కిలి ప్రియమయిన 'మహామయూరి' యొక్క విగ్రహ మున్నది. 9వ గుహాలయము ఆకర్షణీయ మయిన ముఖతలమును కలిగియున్నది. అక్కడినుండి కొలదిదూరము విశ్వ కర్మాలయము వైపు ముందుకు సాగినచో, ఆ గుహాసమూహమునకు ఎడముగా • పొంచికుడు' ను (Pancika) అతని అర్ధాంగి హరితి ఓడిలో బిడ్డను పెట్టుకొనియున్నట్లును చిత్రింపబడియున్నది. పదియవ గుహ "విశ్వకర్మ" నామముగలది. ఎల్లోరా యందు గల చైత్యము ఇదిఒక్కటే. ఈ నిర్మాణము విశ్వ కర్మకు అంకితము చేయబడినదనియు, దానియందు గల బుద్దుని మహావిగ్రహము విశ్వకర్మ విగ్రహమనియు ప్రజలు భ్రాంతి చెందుటచే, దీనికి విశ్వకర్మ నామ ధేయము కలిగినది. దీనియందు గల వాస్తు విశేషములను బట్టియు, ఇందున్న ఒక శాసనము యొక్క లిపిని బట్టియు, ఈ చైత్యము క్రీ.శ. 7వ శతాబ్ది నాటిదని నిర్ణయింపబడినది. దీని ప్రాంగణమున గల ఆవరణముచుట్టును ఒక నడవ ఉన్నది. ఈగుహాలయము యొక్క ముఖతలము మిగుల అలంకార భూయిష్ఠమై<noinclude><references/></noinclude> 3w7033mmzp8zazcedm0mk7ebc51jsfe గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/తిక్కన సోమయాజి (పద్యములు) 0 195632 565154 523567 2026-07-16T18:40:01Z Vjsuseela 1850 added [[Category:పద్యములు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 565154 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1]] | రచయిత = అబ్బూరి రామకృష్ణారావు | అనువాదం= | విభాగము = [[../తిక్కన సోమయాజి (పద్యములు)/]] | ముందరి = [[../అప్పకవి కవితా సిద్ధాంతములు//]] | తదుపరి = [[../ప్రేమతత్వం (పద్యములు)/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1918 }} <pages index="Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.2,_No.1_(1918).pdf" from=23 to=23 tosection="23A"/> {{PD-India}} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] [[వర్గం:పద్యములు]] i2vl40xwxvkdmaq0ooho8b95dbm219v గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/ప్రేమతత్వం (పద్యములు) 0 195635 565152 523568 2026-07-16T18:38:00Z Vjsuseela 1850 added [[Category:పద్యములు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 565152 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1]] | రచయిత = బసవరాజు అప్పారావు | అనువాదం= | విభాగము = [[../ప్రేమతత్వం (పద్యములు)/]] | ముందరి = [[../తిక్కన సోమయాజి (పద్యములు)/]] | తదుపరి = [[../గ్రంథ విమర్శనము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1918 }} <pages index="Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.2,_No.1_(1918).pdf" from=23 to=23 fromsection="23B "/> {{PD-India}} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] [[వర్గం:పద్యములు]] i3q91vtc2fsenm29annhkwta5g8n58c పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.2, No.1 (1918).pdf/29 104 195638 565157 523652 2026-07-16T18:50:33Z Vjsuseela 1850 565157 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vjsuseela" /></noinclude>{{left margin|5em}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>చిన్నారిపొన్నారి చిఱుతకూకటినాఁడు రచియించితిని మరుత్రాట్చరిత్ర నూనూగుమీసాల నూత్నయౌవనమున శాలివాహనస ప్తశతి నొడిపితి సంతరించితి నిండు జవ్వనంబునయందు హర్షనైషధకావ్య మాంధ్ర భాషఁ బ్రౌఢనిర్భరవయః పరిపాకమునఁగొని యాడితి భీమనాయకుని మహిమ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>భ్రాయమింతకు మిగులఁకైనాలకుండఁ గాశి కాఖండ మనుసుహాగ్రంథ మేను దెనుఁగుచేసెదఁగర్ణటదేశకటక పద్మననహేళి శ్రీనాధభట్ట సుకవి.</poem>|ref=}} </div> ఈ పద్యమునందలి “చిన్నారి పొన్నారి చిఱుత కూకటి”కిఁ బదునా ఱో౦డ్లనియు, “నూనూగు”నకు నిరువదియైదేండ్లనియు, “నిండు జవ్వనము”నకు ముప్పదియైదనియు, “వయః పరిపాకము”నకు అణుపరి యేండ్లనియు, మనము సాధారణముగనర్థము చేసుకొనవచ్చును. హరవిలాసమునందు నైషధము పేర్కొనఁబడినది. కావున హరవిలాసమునకుఁ బూర్వమైదేండ్ల క్రింద నైపధము రచింపఁబడిన దనుకొందము. హరవిలాసమునకు మనము ౧౪౦౦ ల ప్రాంతము కాల మేర్పఱిచినందున, నైషధకాలము ౧౩౯౯౫ అగును. అప్పటికి శ్రీనాథుఁడు 3౫ సంవత్సరములవాఁడనుకొనిన ౧౩౬ం వ సంవత్సరప్రాంతిమాతని జన్మకాలమగును. ఇంక మరుద్రాట్ చరిత్ర ౧౩౭౬ లోను, శాలివాహన సప్తశతి ౧౩౮౫ లోను, నైషధమందుఁ బేర్కొనఁబడిన పండితారాధ్య చరిత్రము ౧౩౮౫ లోను, భీమఖండము ౧౪౨౦ లోను, కాశీఖండము ౧౪౩౦ లోను, రచింపఁబడియుండవచ్చును. “శివరాత్రిమాహాత్మ్యము” అను శ్రీనాధరచిత కావ్య మొకటి ఆంధ్రసాహిత్య పరిషత్తువారికి దొరికినది. అది భిక్షావృత్తియను జంగముల మఠమువారికి నంకిత మొనర్చఁబడినది. దానిని గుఱించి మనకు వధికము తెలియువఱకును అది ౧౪౩౫ — ౮ ప్రాంతమున రచింపఁబడినట్లు మన మెంచుకొందము. ౧౪౧౦ లో ఫిర౦గిపుర శాసనమును, ౧౪౧3 లో ఆలపాడు తామ్ర శాసనములును, ౧ర౧౬ లో అమీనాబాదు శాసనమును - శ్రీనాధుఁడు కొండవీటిరెడ్లయొద్ద విద్యాధికారిగనుండి రచించినట్లు కనఁబడు చున్నది. * శ్రీనాధుఁడు ౧౪౪౦ ప్రాంతమునఁ గీర్తి శేషుఁడైనట్లు మన మూహింపవచ్చును. ఏలయన, “కాశికా విశ్వేశుఁగలిసె వీరారెడ్డి" యను చాటువువలన నీతఁడు రాజమహేంద్రవరము రెడ్ల ప్రభుత్వము అంతరించువఱకునుండెననియు, తరువాతఁ గొద్దికాలములో నే మృతుఁడయ్యెననియు అనుకొనవచ్చును. అల్లాడ వేమారెడ్డి శాసనములు ౧౪౩౭-౩౮ తరువాతఁ గానవచ్చుటలేదు. ¹<ref>Annual Report on Epigraphy for 1900 P. 25, and Ibid for 1894 P. 19</ref> వీరభద్రారెడ్డి శాసనములు ౧౪౩౩-౪౪ తరువాతవిలేవు. ¹ ౧౪౪౩-౪౪ వఱకు రాజమహేంద్రవరము విజయనగరరాజుల పాలయినట్టును, రెడ్ల ప్రభుత్వ మంతరించినట్టును మనము రెండవ దేవరాయల ద్రాక్షారామ మందలి శాసనమునుబట్టి నిశ్చయింపవచ్చును ²<ref> Annual Report for 1900 P. 25, paras 64 and 65.</ref> కావున శ్రీనాథుఁడు ౧౪౪౦ కంటెఁ దరువాతఁ బ్రతికయున్నట్టు నిదర్శనములేవియులేవు. శ్రీనాథఁడు మొత్తము మీద నెనుబది సంవత్సరములు బ్రతికియుండెనని తేలుచున్నది. ఇట్లు పైని శ్రీనాథుని గుఱించి మనము తేల్చుకున్న కాలములన్నియు నీ క్రింది విధముగ పట్టిక రూపమున నీయవచ్చును. {{left margin|5em}}:క్రీ.శ. ౧౩౬౦ జన్మకాలము, :: ౧౩౭౬ మరుద్రాట్చరిత్ర రచనాకాలము :: ౧౩౮౫ శాలివాహన సప్తశతికాలము :: ౧౩౯౫ ఆంధ్ర నైషధకాలము :: ౧౪౦౦ హరవిలాస కాలము :: ౧౪౧౦ ఫిరంగిపుర శాసనకాలము :: ౧ర౧౩ ఆలపాడుతామ్రశాసనకాలము :: ౧౮౧౬ అమీనాబాదు శాసనకాలము :: ౧౮౨ం భీమఖండకాలము </div><noinclude><references/></noinclude> cwqw7xngztbwrgl3s78zrj0s79s79g8 565161 565157 2026-07-16T18:55:27Z Vjsuseela 1850 565161 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vjsuseela" /></noinclude>{{left margin|5em}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>చిన్నారిపొన్నారి చిఱుతకూకటినాఁడు రచియించితిని మరుత్రాట్చరిత్ర నూనూగుమీసాల నూత్నయౌవనమున శాలివాహనస ప్తశతి నొడిపితి సంతరించితి నిండు జవ్వనంబునయందు హర్షనైషధకావ్య మాంధ్ర భాషఁ బ్రౌఢనిర్భరవయః పరిపాకమునఁగొని యాడితి భీమనాయకుని మహిమ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>భ్రాయమింతకు మిగులఁకైనాలకుండఁ గాశి కాఖండ మనుసుహాగ్రంథ మేను దెనుఁగుచేసెదఁగర్ణటదేశకటక పద్మననహేళి శ్రీనాధభట్ట సుకవి.</poem>|ref=}} </div> ఈ పద్యమునందలి “చిన్నారి పొన్నారి చిఱుత కూకటి”కిఁ బదునా ఱో౦డ్లనియు, “నూనూగు”నకు నిరువదియైదేండ్లనియు, “నిండు జవ్వనము”నకు ముప్పదియైదనియు, “వయః పరిపాకము”నకు అణుపరి యేండ్లనియు, మనము సాధారణముగనర్థము చేసుకొనవచ్చును. హరవిలాసమునందు నైషధము పేర్కొనఁబడినది. కావున హరవిలాసమునకుఁ బూర్వమైదేండ్ల క్రింద నైపధము రచింపఁబడిన దనుకొందము. హరవిలాసమునకు మనము ౧౪౦౦ ల ప్రాంతము కాల మేర్పఱిచినందున, నైషధకాలము ౧౩౯౯౫ అగును. అప్పటికి శ్రీనాథుఁడు 3౫ సంవత్సరములవాఁడనుకొనిన ౧౩౬ం వ సంవత్సరప్రాంతిమాతని జన్మకాలమగును. ఇంక మరుద్రాట్ చరిత్ర ౧౩౭౬ లోను, శాలివాహన సప్తశతి ౧౩౮౫ లోను, నైషధమందుఁ బేర్కొనఁబడిన పండితారాధ్య చరిత్రము ౧౩౮౫ లోను, భీమఖండము ౧౪౨౦ లోను, కాశీఖండము ౧౪౩౦ లోను, రచింపఁబడియుండవచ్చును. “శివరాత్రిమాహాత్మ్యము” అను శ్రీనాధరచిత కావ్య మొకటి ఆంధ్రసాహిత్య పరిషత్తువారికి దొరికినది. అది భిక్షావృత్తియను జంగముల మఠమువారికి నంకిత మొనర్చఁబడినది. దానిని గుఱించి మనకు వధికము తెలియువఱకును అది ౧౪౩౫ — ౮ ప్రాంతమున రచింపఁబడినట్లు మన మెంచుకొందము. ౧౪౧౦ లో ఫిర౦గిపుర శాసనమును, ౧౪౧3 లో ఆలపాడు తామ్ర శాసనములును, ౧ర౧౬ లో అమీనాబాదు శాసనమును - శ్రీనాధుఁడు కొండవీటిరెడ్లయొద్ద విద్యాధికారిగనుండి రచించినట్లు కనఁబడు చున్నది. * శ్రీనాధుఁడు ౧౪౪౦ ప్రాంతమునఁ గీర్తి శేషుఁడైనట్లు మన మూహింపవచ్చును. ఏలయన, “కాశికా విశ్వేశుఁగలిసె వీరారెడ్డి" యను చాటువువలన నీతఁడు రాజమహేంద్రవరము రెడ్ల ప్రభుత్వము అంతరించువఱకునుండెననియు, తరువాతఁ గొద్దికాలములో నే మృతుఁడయ్యెననియు అనుకొనవచ్చును. అల్లాడ వేమారెడ్డి శాసనములు ౧౪౩౭-౩౮ తరువాతఁ గానవచ్చుటలేదు. ¹<ref>Annual Report on Epigraphy for 1900 P. 25, and Ibid for 1894 P. 19</ref> వీరభద్రారెడ్డి శాసనములు ౧౪౩౩-౪౪ తరువాతవిలేవు. ¹ ౧౪౪౩-౪౪ వఱకు రాజమహేంద్రవరము విజయనగరరాజుల పాలయినట్టును, రెడ్ల ప్రభుత్వ మంతరించినట్టును మనము రెండవ దేవరాయల ద్రాక్షారామ మందలి శాసనమునుబట్టి నిశ్చయింపవచ్చును ²<ref> Annual Report for 1900 P. 25, paras 64 and 65.</ref> కావున శ్రీనాథుఁడు ౧౪౪౦ కంటెఁ దరువాతఁ బ్రతికయున్నట్టు నిదర్శనములేవియులేవు. శ్రీనాథఁడు మొత్తము మీద నెనుబది సంవత్సరములు బ్రతికియుండెనని తేలుచున్నది. ఇట్లు పైని శ్రీనాథుని గుఱించి మనము తేల్చుకున్న కాలములన్నియు నీ క్రింది విధముగ పట్టిక రూపమున నీయవచ్చును. :క్రీ.శ. ౧౩౬౦ జన్మకాలము, :: ౧౩౭౬ మరుద్రాట్చరిత్ర రచనాకాలము :: ౧౩౮౫ శాలివాహన సప్తశతికాలము :: ౧౩౯౫ ఆంధ్ర నైషధకాలము :: ౧౪౦౦ హరవిలాస కాలము :: ౧౪౧౦ ఫిరంగిపుర శాసనకాలము :: ౧ర౧౩ ఆలపాడుతామ్రశాసనకాలము :: ౧౮౧౬ అమీనాబాదు శాసనకాలము :: ౧౮౨ం భీమఖండకాలము<noinclude><references/></noinclude> ccaus8a5if2kdmgn670teldaqjavk6a పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.2, No.1 (1918).pdf/30 104 195639 565159 523663 2026-07-16T18:52:54Z Vjsuseela 1850 565159 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vjsuseela" /></noinclude>{{left margin|5em}}:: ౧ర౩౦ కాశీఖండకాలము. :: ౧౪౩౫ శివరాత్రి మాహత్మ్యకాలము. :: ౧౪౪౦ మరణకాలము. </div> పల్నాటి వీరచరిత్రమును ఎప్పుడు వ్రాసినది తెలియదు. ఆయినను హరవిలాసము రచించిన (౧౪౦౦) మొదలుకొని భీమ ఖండము రచించిన కాలము (౧౪౨౦) వఱకును వేఱుకావ్యములు రచించినట్టు కానరాదు. కావున ఆకాలమునందు నీ గ్రంథమును శ్రీనాథుఁడు రచించియుండునని మనమూహింపవచ్చును. పైని చెప్పినదంలియు హరవిలాసముయొక్క నిర్మాణకాలమునుబట్టి చేయఁబడిన యూహ. కాని హరవిలాసము, కుమారగిరిరెడ్డి కాలమునందు రచింపఁబడలేదనియు, శ్రీనాథుని చరమదశయందు వ్రాయఁబడియెననియుఁ జెప్పు పూర్వపక్షమొకటికలదు. ఇదివఱకు శ్రీనాథునిగురించి వ్రాసిన వారందఱును ఇట్లే వ్రాసినారు. *<ref> హరవిలాసమును మొదట బ్రకటించినవారు (శ్రీపోలవరము జమీ౯దారుగారు) " హరఃలానము ౧౪౪౦ ప్రాంతములను రచించినట్లు స్పష్టమగు చున్నది” యని వ్రాసిరి. 'శ్రీనాధుని చారిత్ర' మనుబహుమతి వ్యాసము వ్రాసిన శ్రీ కూనపులి లక్ష్మీనరసయ్య గారు తమ గ్రంథమనఁదు (హరవిలాసము) ఈతని యంతిమ గ్రంథమని నేనూహించెదను" (3౭-వ పుట) యని యభిప్రాయపడిరి. శ్రీ వెంకటరాయశాస్త్రిగారు దీనిని శ్రీనాథుని చివరి గ్రంధమని యభిప్రాయపడిరి. (నర్వంకష టీక, పుట ౧౦)'పెదకోరుటీ భూపాలుడు మరణము నొందిన తరువాత తాము రాజమహేంద్రపురముఁ జేరకమునుపు హరవిలాసమను రచించి తప్పయసెట్టి కంకితము గావించెను' (ఆంధ్రుల చరిత్రము, 3-వ భాగము, ౨౨౪ పుట) అని శ్రీ వీరభద్రరావుగారి యభిప్రాయము. </ref> కాని యిందుకు వారు కారణములను ఇచ్చి యుండలేదు. మనమా కారణములను ఊహించి నివారింపవచ్చును. హరవిలాసము చివర గ్రంథముగ నెంచుటకును, ౧౪౦౦ లో రచింపఁబడినది కాదనుటకును హరవిలాసగ్రంథమునందు నేవిధమైన యాధారమును కానఁబడదు. అది కుమారగిరియొక్క పెద్దసెట్టికి న౦కితము చేయఁబడినది. కావున నది కుమారగిరికాలమునందే రచింపఁబడెననుకొనుట స్వాభావికము. కుమారగిరి చనిపోయిన తరువాత 30 సంవత్సరములకో ౪౦ సంవత్సరము లకో వ్రాయఁబడినదనుకొనుట యస్వాభావికము. ఇదియుఁ గాక యీ గ్రంథమునందు, కృతిపతిని అతని బంధువులను గుఱించి వ్రాసిన యీ క్రింది గద్యపద్యములవలన కుమారగిరిసేవలో వీరుండగ నీగ్రంథము వ్రాసినట్లు మనమూహింపవలయును; గాని, కుమారగిరి చచ్చిపోయిన తరువాత నలుబది యేండ్లకు వెనుకటి సంగతులు జ్ఞాపకము తెచ్చుకొని వ్రాసెననుట పొసఁగ నేరదు. “... కర్పూరవసంతరాయుండును........మాణిక్యసింహాసనాధీశ్వరుండును.......వశీకృతనిఖిలభూభుజుండును........నయోధ్యానగరస్వామియోయనఁబరఁగి జంబూద్వీప భూభువనమఁడలీవకుట వఁడ నాయమానంబగు కొండవీటి పురంబు రాజధానిగాఁ గీర్తిలతాదిష్టతాష్టాదశద్వీపాంతరాళుండునగు కొమరగిరి నృపాలువలన నాందోళికాచ్ఛత్రచామర తురంగాది రాజ్యచిహ్నములు వడసి యమ్మహారాజునకుం బ్రతి సంవత్సరోత్సవంబునకుం దగిన......... సుగంధద్రవ్యంబు లొడఁ" గూర్చియుఁ జీని సింకొళతవాయిహురుమంజిఒలనోగి ప్రభృతి నానా ద్వీపనగరాకరఁబులగు ధన........గాణిక్సంబులు లెప్పించియు....... సదాచారుఁడను నవవిఖ్యాతి గాంచిన యవచిదేవయ తిప్పప్రభుఁడొక్కనాఃఁడాస్థానమండపంబున సుఖోపవిష్టుండై” (౧-౭) {{left margin|5em}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>“ఖుసిమార౯ సురధాణినిండుకొలువై కూర్చున్నచో నీకరా భ్యసనంబు న్ను తీయించు రాయవచితిప్పా(౧.౨౨) "......... కుమారగిర్యధీ శ్వరుని వసంత వైభవము సర్వమునొక్కఁడ నిర్వహించుచు౯.(౧.౨3.) "కొమరగిరిరాజ దేవేంద్ర కూర్మిహితుఁడు"(౧.౨౫)</poem>|ref=}}{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem> కొమరగిరి వసంతనృపా గమకవి వరగంధసార కస్తూరీకుం కుమ కర్పూరహిమాంభ స్సముదంచిత బహుసుగంధిశాలాధ్యక్షా (౧.30)</poem>|ref=}}</div> ఇట్లు, హరవిలాసము వ్రాయునప్పుడు కుమారగిరి బ్రతికియుండెననియు, కొండవీటిలో రాజ్యము చేయుచుండెననియు, అతనియొద్ద పెద్ద సెట్టిగా అవచి తిప్పయయుండెననియుఁ జూపువాక్యము తీగ్రంధమునందు, బె<noinclude><references/></noinclude> 9n4j1edmna0few1xuix52lhbynpom6y 565160 565159 2026-07-16T18:54:25Z Vjsuseela 1850 565160 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vjsuseela" /></noinclude>:: ౧ర౩౦ కాశీఖండకాలము. :: ౧౪౩౫ శివరాత్రి మాహత్మ్యకాలము. :: ౧౪౪౦ మరణకాలము. </div> పల్నాటి వీరచరిత్రమును ఎప్పుడు వ్రాసినది తెలియదు. ఆయినను హరవిలాసము రచించిన (౧౪౦౦) మొదలుకొని భీమ ఖండము రచించిన కాలము (౧౪౨౦) వఱకును వేఱుకావ్యములు రచించినట్టు కానరాదు. కావున ఆకాలమునందు నీ గ్రంథమును శ్రీనాథుఁడు రచించియుండునని మనమూహింపవచ్చును. పైని చెప్పినదంలియు హరవిలాసముయొక్క నిర్మాణకాలమునుబట్టి చేయఁబడిన యూహ. కాని హరవిలాసము, కుమారగిరిరెడ్డి కాలమునందు రచింపఁబడలేదనియు, శ్రీనాథుని చరమదశయందు వ్రాయఁబడియెననియుఁ జెప్పు పూర్వపక్షమొకటికలదు. ఇదివఱకు శ్రీనాథునిగురించి వ్రాసిన వారందఱును ఇట్లే వ్రాసినారు. *<ref> హరవిలాసమును మొదట బ్రకటించినవారు (శ్రీపోలవరము జమీ౯దారుగారు) " హరఃలానము ౧౪౪౦ ప్రాంతములను రచించినట్లు స్పష్టమగు చున్నది” యని వ్రాసిరి. 'శ్రీనాధుని చారిత్ర' మనుబహుమతి వ్యాసము వ్రాసిన శ్రీ కూనపులి లక్ష్మీనరసయ్య గారు తమ గ్రంథమనఁదు (హరవిలాసము) ఈతని యంతిమ గ్రంథమని నేనూహించెదను" (3౭-వ పుట) యని యభిప్రాయపడిరి. శ్రీ వెంకటరాయశాస్త్రిగారు దీనిని శ్రీనాథుని చివరి గ్రంధమని యభిప్రాయపడిరి. (నర్వంకష టీక, పుట ౧౦)'పెదకోరుటీ భూపాలుడు మరణము నొందిన తరువాత తాము రాజమహేంద్రపురముఁ జేరకమునుపు హరవిలాసమను రచించి తప్పయసెట్టి కంకితము గావించెను' (ఆంధ్రుల చరిత్రము, 3-వ భాగము, ౨౨౪ పుట) అని శ్రీ వీరభద్రరావుగారి యభిప్రాయము. </ref> కాని యిందుకు వారు కారణములను ఇచ్చి యుండలేదు. మనమా కారణములను ఊహించి నివారింపవచ్చును. హరవిలాసము చివర గ్రంథముగ నెంచుటకును, ౧౪౦౦ లో రచింపఁబడినది కాదనుటకును హరవిలాసగ్రంథమునందు నేవిధమైన యాధారమును కానఁబడదు. అది కుమారగిరియొక్క పెద్దసెట్టికి న౦కితము చేయఁబడినది. కావున నది కుమారగిరికాలమునందే రచింపఁబడెననుకొనుట స్వాభావికము. కుమారగిరి చనిపోయిన తరువాత 30 సంవత్సరములకో ౪౦ సంవత్సరము లకో వ్రాయఁబడినదనుకొనుట యస్వాభావికము. ఇదియుఁ గాక యీ గ్రంథమునందు, కృతిపతిని అతని బంధువులను గుఱించి వ్రాసిన యీ క్రింది గద్యపద్యములవలన కుమారగిరిసేవలో వీరుండగ నీగ్రంథము వ్రాసినట్లు మనమూహింపవలయును; గాని, కుమారగిరి చచ్చిపోయిన తరువాత నలుబది యేండ్లకు వెనుకటి సంగతులు జ్ఞాపకము తెచ్చుకొని వ్రాసెననుట పొసఁగ నేరదు. “... కర్పూరవసంతరాయుండును........మాణిక్యసింహాసనాధీశ్వరుండును.......వశీకృతనిఖిలభూభుజుండును........నయోధ్యానగరస్వామియోయనఁబరఁగి జంబూద్వీప భూభువనమఁడలీవకుట వఁడ నాయమానంబగు కొండవీటి పురంబు రాజధానిగాఁ గీర్తిలతాదిష్టతాష్టాదశద్వీపాంతరాళుండునగు కొమరగిరి నృపాలువలన నాందోళికాచ్ఛత్రచామర తురంగాది రాజ్యచిహ్నములు వడసి యమ్మహారాజునకుం బ్రతి సంవత్సరోత్సవంబునకుం దగిన......... సుగంధద్రవ్యంబు లొడఁ" గూర్చియుఁ జీని సింకొళతవాయిహురుమంజిఒలనోగి ప్రభృతి నానా ద్వీపనగరాకరఁబులగు ధన........గాణిక్సంబులు లెప్పించియు....... సదాచారుఁడను నవవిఖ్యాతి గాంచిన యవచిదేవయ తిప్పప్రభుఁడొక్కనాఃఁడాస్థానమండపంబున సుఖోపవిష్టుండై” (౧-౭) {{left margin|5em}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>“ఖుసిమార౯ సురధాణినిండుకొలువై కూర్చున్నచో నీకరా భ్యసనంబు న్ను తీయించు రాయవచితిప్పా(౧.౨౨) "......... కుమారగిర్యధీ శ్వరుని వసంత వైభవము సర్వమునొక్కఁడ నిర్వహించుచు౯.(౧.౨3.) "కొమరగిరిరాజ దేవేంద్ర కూర్మిహితుఁడు"(౧.౨౫)</poem>|ref=}}{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem> కొమరగిరి వసంతనృపా గమకవి వరగంధసార కస్తూరీకుం కుమ కర్పూరహిమాంభ స్సముదంచిత బహుసుగంధిశాలాధ్యక్షా (౧.30)</poem>|ref=}}</div> ఇట్లు, హరవిలాసము వ్రాయునప్పుడు కుమారగిరి బ్రతికియుండెననియు, కొండవీటిలో రాజ్యము చేయుచుండెననియు, అతనియొద్ద పెద్ద సెట్టిగా అవచి తిప్పయయుండెననియుఁ జూపువాక్యము తీగ్రంధమునందు, బె<noinclude><references/></noinclude> 3rbra1l8jq1bds3wj69qp5ugzn0gh82 పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.2, No.1 (1918).pdf/31 104 195640 565163 523664 2026-07-16T19:16:25Z Vjsuseela 1850 565163 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vjsuseela" /></noinclude>క్కులు గలవు. ఇట్టివాక్యములున్నను, కుమారగిరి చనిపోయినతరువాత తిప్పన అధికార మూడిపోయిన పిదప, హరిహర పేరోజు శాహాలు కీర్తి శేషులైన యెన్నియో వత్సరములకుఁ దరువాత నీ కావ్యము రచింపఁబడియెనని చెప్పుటకంటే విపరితమైన సిద్ధాంతము మఱియొకటి యుండదు. ఇది కుమారగిరి రెడ్డి కాలమున రచింపఁబడలేదని చెప్పు నెడల - నైషధము పెదకోనుటి వేమారెడ్డికాలమున వ్రాయలేదనియు, భీమఖండము అల్లాడవేరు వీరభద్రులు బ్రతికియుండగఁ జెప్పఁబడలేదనియు, నొప్పుకొనవలసివచ్చి విపరీత సిద్ధాంతప్రసంగము ప్రాప్తించును. ఈప్రకార మంతఃప్రమాణములవలన నిది ౧౪౦౦ వ సంవత్సర ప్రాంతమునచే వ్రాయఁబడి యెనని చూపి, యిఁకదీనికిఁ బ్రతికూలములైన బహిఃప్రమాణములు విచారించెదము. హరవిలాసము ౧౪౦౦ లోనిది యని చెప్పుటకు నడ్డముగ రెండు పూర్వపక్షములు రావచ్చును. ఒకటి హరవిలాసమునందు నాంధ్రనైషధమును పేర్కొనుట. రెండవది కృతిపతియైన తిప్పయ్యయొక్క వయస్సునకు సంబంధించినది. ఈ రెంటిని క్రమముగా విచారింతము. ఆంధ్రనైషధము పెదకోమటి వేమారెడ్డి యెక్క మంత్రియైన మామిడి సింగన్నకు నంకితము చేయఁబడినది. *<ref>నైషధమును అంకిత మందిన మామిడి సింగన్న అనే వేమారెడ్డికి మంత్రియని శ్రీజయంతి రామయ్యగారును (Epigraphica India Vol.XI P.315,(foot note), రాజమహేంద్రవరమునేలిన వేమారెడ్డికి మంత్రియని శ్రీవేదము వెంకటాయశాస్త్రిగారును(శృగారనైషధము, అవతారిక,పుట ౧౧),కుమారరెడ్డికి మంత్రియని కేతవారము వెంకటాయశాస్త్రిగారును (ఆనంద ముద్రాక్షరశాల శృగారనైషధము,పీఠిక ౧౮)వ్రాసియున్నారు. కాని శృగారనైషధమునకు చివర చివర 'కార్యోపసంహారము' గవిచే వ్రాయబడిన గద్యమందు 'పెదకోమటినేను భూపాల కరుణాపాత్ర' యని వ్రాయఁబడియుండుటచే,కృతిపతి పెదకోమిటి యొక్క కుమారుడైన వేమారెడ్డికి మంత్రి నుండెననుట స్పష్టము. </ref> పెదకోమటి వేమారెడ్డి కొండవీటి రాజ్యమును కుమారగిరి రెడ్డి తరువాత, ౧౪౦౦ మొదలు ౧౪౧౫ వఱకు శ్రీ వీరభద్రరావు గారి మతప్రకారమును, ౧౩౯౮ మొదలు ౧౪౧౫ వఱకు శ్రీరామయ్యగారి మతమునను, ఏలెను. కావున కుమారగిరికాలములో వ్రాయఁబడిన హరవిలాసమునందు నాంధ్ర నైషధమును పేర్కొనుట యెట్లుసంభవించును? అందుచే హరవిలాసము తరువాత వ్రాయఁబడినదియని పూర్వపక్షము. మొదట చూచుటకు నీపూర్వపక్షము కొంత బలవత్తరమైనదిగాఁ గానవచ్చును. కాని కొంచెము ఆలోచించినయెడల నీ పూర్వపక్షమునకుఁ బ్రత్యుత్తర మున్నదని తోఁచును. పెదకోమటి వేమారెడ్డి ౧౪౦౦ లో కొండవీటి రాజ్యమునకు వచ్చినను అంతకుఁబూక్వ మేమియు లేని యష్ట దరిద్రుఁడు కాఁడు. కొండవీటి వంశములోనివాఁడు. పెద్దకుటంబమువాఁడు. ఈ క్రింది వంశవృక్షమువలన ఇతనికిని ఇతని పూర్వపుకొండవీటి రెడ్డిరాజులకునుగల సంబంధము తెలియఁగలదు. [[దస్త్రం:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.2, No.1 (1918) (page 31 crop).jpg|400|center|వంశ వృక్షం ]]<noinclude><references/></noinclude> 2bg1l18ny5aj8ujx7k2qtrkhlxrra8q గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/తెనాలి తాలూకా యందలి గ్రంథాలయాలు 0 195875 565201 515066 2026-07-17T05:56:48Z Vjsuseela 1850 added [[Category:గ్రంథాలయాలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 565201 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1]] | రచయిత = సత్తెనపల్లి హనుమంతరావు | అనువాదం= | విభాగము = [[../తెనాలి తాలూకా యందలి గ్రంథాలయాలు/]] | ముందరి = [[../తిమ్మరుసు (పద్యములు)/]] | తదుపరి = [[../వృద్ధ దాసి (పద్యములు)/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1918 }} <pages index="Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.2,_No.1_(1918).pdf" from=56 to=58 fromsection="56B" tosection="58A"/> {{PD-India}} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] [[వర్గం:గ్రంథాలయాలు]] 800ufjz48dwa0b0m4jf4g0z4859g5lt గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/ఆటలు 0 195880 565203 561779 2026-07-17T06:12:47Z Vjsuseela 1850 added [[Category:పద్యములు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 565203 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1]] | రచయిత = నాళం కృష్ణారావు | అనువాదం= | విభాగము = [[../ఆటలు/]] | ముందరి = [[../ఆంధ్ర భాష /]] | తదుపరి = [[../ఆంగ్లేయ వర్తక సంఘము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1918 }} <pages index="Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.2,_No.1_(1918).pdf" from=62 to=65 fromsection="62B" tosection="65A"/> {{PD-India}} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] [[వర్గం:ఆటలు]] [[వర్గం:పద్యములు]] dcikt6ym7p64xet04eenen9bpacuxf2 సూచిక:శతకంఠరామాయణము (మర్దనకవి).pdf 106 196966 565183 516495 2026-07-17T02:09:32Z Rajasekhar1961 50 565183 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[శతకంఠరామాయణము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:మర్దనకవి|మర్దనకవి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వావిళ్ళ రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ |చిరునామా=చెన్నపురి |సంవత్సరం=1926 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=L |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 1dhf4cqudd4an27da8ao4i4szyrl6lq 565184 565183 2026-07-17T02:11:38Z Rajasekhar1961 50 565184 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[శతకంఠరామాయణము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:మర్దనకవి|మర్దనకవి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వావిళ్ళ రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ |చిరునామా=చెన్నపురి |సంవత్సరం=1926 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=L |పుటలు=స్కాన్ చేసిన పేజీల్లో ముద్రణ స్పష్టంగా లేదు. గమనించ గలరు <pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} i47tqxv02nri4tcy7493n28aty216fh శతకంఠరామాయణము/ప్రథమాశ్వాసము 0 197724 565088 564765 2026-07-16T12:43:03Z Rajasekhar1961 50 565088 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = మర్దనకవి | అనువాదం= | విభాగము = ప్రథమాశ్వాసము | ముందరి = [[../పీఠిక/]] | తదుపరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1940 }} <pages index="శతకంఠరామాయణము (1940).djvu" from=10 to=58 /> {{smallrefs}} co0u4xo5to381jp0de08sead3xzdt5z సూచిక:రసమంజరి.djvu 106 215802 565222 563639 2026-07-17T10:04:33Z Rajasekhar1961 50 565222 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=రసమంజరి |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1926 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 20=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 5xgwnhkdr50pt577z9h1um7us117ez2 పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/37 104 216150 565082 564739 2026-07-16T12:03:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565082 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని తానును లక్ష్మణుండునుం దక్కఁ దక్కినబలసామగ్రి చాలకుండుటకును, చతుస్సముద్రలంఘనంబు గావింపఁజాల కుండుటకును నిర్విణ్ణహృదయుండై యూరకుండె మంత్రులు నిట్టిట్టని యూహింపనేరరైరి తత్ప్రకారంబు లీక్షించి కోపా రుణితలోచనుండై సౌమిత్రి రామచంద్రున కిట్లనియె.</poem>|ref=100}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>శతముఖునియంత రాక్షసచక్రవర్తి నెట్లు సాధింతునని విచారింపనేల తూలికాపర్వతంబును ధూళిచేయ మిణుఁగు ఱింతైనఁ జాలదే మేదినీశ.</poem>|ref=101}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అట్లుగా విచారింపు మదియునుంగాక.</poem>|ref=102}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>వడిఁ గబళింతునే శశిదివా<ref>కరులం బటుభీమశక్తిచే</ref>కరబింబములం గణంకమైఁ బుడిసిటిలోన నిల్పుదునె భూరిపయోనిధు లెల్లఁ బెల్లుగాఁ బిడుగునుబోలు ముష్టిహతిఁ బృథ్వియు నింగియు ధూళిచేతునే యెడపక నాదుముందఱ సహించి శతాస్యునిఁ జెప్ప నేటికిన్.</poem>|ref=103}} {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>చిత్రం బొప్పఁ దపంబు చేసి శివు <ref>మెచ్చించి</ref>నక్షీణత్రిశూలం బొగిౝ సుత్రామాదులు మెచ్చఁ గైకొని నృపక్షోభప్రశస్తుౝ బుధా మిత్రాత్ముౝ లవణాసురుం దునుమఁడే మీ రెల్ల హర్షింప నా శత్రుఘ్నుం డణుమాత్రుఁడే తలఁపఁగా సంగ్రామరంగంబునన్.</poem>|ref=104}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>నిరుపమవిక్రమస్థితిని నీసరివచ్చు నపారఘోరసం గర మగువేళ దుర్విమతఖండనమంత్ర మెఱుంగుఁ గ్రమ్మఱం బరబల మెత్తివచ్చిన శుభం బొనఁగూర్చుకొనంగ నేర్చు నా భరతుఁడు కేవలుండె యురుభండనభూమిని రాఘవేశ్వరా.</poem>|ref=105}}<noinclude><references/></noinclude> puy7os651pu0xfaiytrutv8c0mk7906 పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/38 104 216151 565120 564740 2026-07-16T14:08:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>దండిౝ మున్ను మహాధ్వరాశ్వమునకై దర్పించి మ మ్మందఱౝ గుండెల్ వ్రీలఁగ నేయరే దివిజు లాఘోషింప యుద్ధంబునౝ వెండి న్మిమ్ములనుం జెనంకి మనరే వేగంబునౝ భండనో ద్దండుం డాకుశుఁడుౝ లవుండు ధర నేతన్మాత్రులే భూవరా.</poem>|ref=106}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>రసికుఁడు విద్యలందుఁ బరరాజభయంకరుఁ డెంచి చూడఁగా నసిముఖతీక్షణాస్త్రవివిధాశుగసంచితశౌర్యశాలి దై <ref>విశదయశోవివర్ధనుఁడు వీరపరాక్రమచక్రవర్తిని, కుశుఁడు కొమారుఁడుండ మఱికుందఁ బనేమి నృపాలశేఖరా</ref>త్యశమనమూర్తి శుంభదఘదారుణగోత్రపవిత్రధార మీ కుశునికుమారుఁ డుగ్రరణకోవిదుఁ డావిజయుండు బేలయే.</poem>|ref=107}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>అది యట్లుండగనిమ్ము వేల్పులు రణోద్యత్ప్రాభవుల్ దన్ను డె బ్బదిరెండ్వెల్వలు గొల్వ రౌద్రముఖుఁడై భానుప్రభల్ మీఱఁగా నదనం దన్ను నెదిర్చినౝ భయదవాలాభీలుఁడై మృత్యువుౝ గెదుమంగాఁ గల బాహువిక్రముఁడు సుగ్రీవుండు సామాన్యుఁడే.</poem>|ref=108}} {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>ఓష్ఠద్వంద్వము పెల్లుగా నదర రాహుంబోలి మందోదరిౝ నిష్ఠూరంబుగఁ బట్టి తెచ్చుచుఁ గపుల్ నిక్కౝ దశాస్యోగ్రహృ న్నిష్ఠాభంగముఁ జేసి పెంపుగనఁడే నీముందటౝ వానర శ్రేష్ఠుం డంగదుఁ డంతవాఁడు గలుగం జింతింపఁగా నేటికిన్.</poem>|ref=109}} {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>తల్లిం దండ్రివి నీవె యంచును మదిం దాత్పర్య మొప్పంగ మీ కెల్లం దానె విచారము ల్దెలుపు చెంతే దానవాధీశహృ ద్భల్లంబై చరియించుభండనమునం బ్రత్యర్థిసంహారుఁ డా భల్లూకేంద్రుఁడు జాంబవంతుఁడు తలంపం <ref>గొంచుడే</ref>గొంచెమే యెంచఁగన్.</poem>|ref=110}}<noinclude><references/></noinclude> qkksnurbu30imobm1vx5tla3lzynppw పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/39 104 216152 565135 564741 2026-07-16T15:39:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565135 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>కేల న్సాలమహీజయుగ్మము రణాంగీకార మొప్ప న్మహా భీలుండై ధరియించి యెల్లదిశలు న్భేదిల్లఁగా నార్చుచుౝ వాలం బభ్రము సోఁకఁ జాఁచి రిపుల న్వారించుధీరాత్ముఁ డా నీలుౝ శౌర్యగుణాలవాలు నెదుర న్రెట్టించువారే రిలన్.</poem>|ref=111}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>కార్ముక మందెనేని పటుకాండపరంపరచే నరాతులౝ మర్మము లుచ్చిపోవ నసమానచమత్కృతి సేయ నేర్చు దు ష్కర్ములఁ గూడఁ దెన్నఁ డురుశౌర్యసుధైర్యుఁడు కార్యవేది జ్యో తిర్ముఖునంతవాఁడు మనదిక్కునఁ గల్గఁగఁ జింత యేటికిన్.</poem>|ref=112}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>క్షితిధరవృక్షవర్గ మఱచేతుల నిల్పి కడంగిరేని యా శితిగళుఁడైన భీతిలు నశేషపరాక్రము లాహవంబునౝ దితిసుతలోకశుష్కవనతీవ్రదవానలకీల లుగ్రు లా శతబలియు న్గవాక్షుఁడును జాలరె దైత్యుని సంహరింపఁగన్.</poem>|ref=113}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు నదియునుంగాక వానరకులోద్ధారకుం డగుతార కుండును, మహాభుజుం డగుగజుండును, వజ్రధారాప్రతి మానకరభుం డగుశరభుండును, సమరజయోపమానస్తేము లగు గోముఖ, గంధమాదన, ఋషభ, మైంద, ద్వివిద, వేగ దర్శి, గవయ ప్రముఖ నిఖిలమహావనచరచమూ<ref>సముదయంబులు గడంగిరేని</ref>నాయకులును గడంగిరేని చతుర్దశభువనంబులుం బరిమార్పనోపరే అది యునుంగాక మీరు వెట్టినచెట్టు విభీషణుం డిట్టిసమయంబునఁ దోడురాకుండునే అతం డలిగిన సకలబ్రహ్మాండంబులుం <ref>పరిమార్పనోపఁడే</ref>జూఱలాడఁడే ఇంతబలసామగ్రి గలుగ నసురవరునికొఱకు నీ వింత వంత నొందఁదగునే యని మహాబలవంతుం డగు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> qk0udztmf5z5x8cdzvsr0rjor1y0ow8 పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/40 104 216154 565174 564745 2026-07-16T22:15:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>హనుమంతునిం దలంచి చిఱునవ్వు నవ్వుచు లక్ష్మణుండు వెండియు రామచంద్రున కిట్లనియె.</poem>|ref=114}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>పుట్టినప్పుడె పట్టి బెట్టిదంబుగ <ref>భాను నొడిసి మ్రింగఁడె మింటికడకు నేగి</ref>నట్టె మ్రింగఁడే భానుని నింగి కెగిసి అసమానజవముచే నలరి కాల్వయుఁబోలె దాఁటఁడే యలసముద్రంబుఁ గదిసి లంకాపురము సొచ్చి శంక యించుక లేక హతునిఁ గావింపఁడే యక్షుఁ గణఁగి దీపితాటోపకోపాపారశిఖిశిఖా తతులచేఁ గాల్పఁడే తత్పురంబు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem><ref>అట్టి బలుదిట్ట</ref>అట్టి జగజెట్టి యగు గాడ్పుపట్టి మనకు నిట్టివేళలఁ గలుగంగ నేల వగవ నతఁడు గడఁగిన శతకంఠుఁ డనఁగ నెంత యొక్కవ్రేల్మిడి నెగమీటు నుర్వియెల్ల.</poem>|ref=115}} {{Telugu poem|type=<poem>ఈవచనములో మొదటినుండియు ... మన కాప్తుఁడై యున్నవాఁడు. అనువఱకు నొక్కప్రతిలో నీసీసపద్య మున్నది. సీ. మఱచితిరే నాఁడు మైరావణుఁడు గొంచుఁబోయి పాతాళంబు పొసఁగ మనల భద్రకాళికిఁ బ్రియంపడఁజెల్ల భేదించుసమయంబునందున సారసంపు నాళంబునను సూక్ష్మనాళుఁడై తగవచ్చి యచ్చటఁ గాపున్న మత్స్యపతితొఁ బోరాడి పాతాళనీరాటవులఁ గొట్టి మైరావణుని రూపుమాపి మనల తే. బ్రదుకఁజేయఁడె మనప్రాణబంధుఁ డగుచు నితఁడు సామాన్యుఁడే చూడ నితఁడు మనకుఁ గలుగ సంగరవిజయంబు గలరు వగవ రామ సుస్థిరగణసాంద్ర రామచంద్ర. వ. అదియునుంగాక.</poem>వ.|lines=<poem>మఱచితిరే నాఁడు మనల నిరువురం గొనిపోయి మహి రావణుండు పాతాళంబున భద్రకాళికిఁ బ్రియంబుగా నిచ్చి త్రుంపం బూనుసమయంబున నొకశతపత్రనాళంబున సూక్ష్మ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 5uznfdc0zwqn9dmnougqs2vnd44ytoy 565175 565174 2026-07-16T22:18:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 565175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>హనుమంతునిం దలంచి చిఱునవ్వు నవ్వుచు లక్ష్మణుండు వెండియు రామచంద్రున కిట్లనియె.</poem>|ref=114}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>పుట్టినప్పుడె పట్టి బెట్టిదంబుగ <ref>భాను నొడిసి మ్రింగఁడె మింటికడకు నేగి</ref>నట్టె మ్రింగఁడే భానుని నింగి కెగిసి అసమానజవముచే నలరి కాల్వయుఁబోలె దాఁటఁడే యలసముద్రంబుఁ గదిసి లంకాపురము సొచ్చి శంక యించుక లేక హతునిఁ గావింపఁడే యక్షుఁ గణఁగి దీపితాటోపకోపాపారశిఖిశిఖా తతులచేఁ గాల్పఁడే తత్పురంబు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem><ref>అట్టి బలుదిట్ట</ref>అట్టి జగజెట్టి యగు గాడ్పుపట్టి మనకు నిట్టివేళలఁ గలుగంగ నేల వగవ నతఁడు గడఁగిన శతకంఠుఁ డనఁగ నెంత యొక్కవ్రేల్మిడి నెగమీటు నుర్వియెల్ల.</poem>|ref=115}} {{Telugu poem|type=<ref><poem>ఈవచనములో మొదటినుండియు ... మన కాప్తుఁడై యున్నవాఁడు. అనువఱకు నొక్కప్రతిలో నీసీసపద్య మున్నది. సీ. మఱచితిరే నాఁడు మైరావణుఁడు గొంచుఁబోయి పాతాళంబు పొసఁగ మనల భద్రకాళికిఁ బ్రియంపడఁజెల్ల భేదించుసమయంబునందున సారసంపు నాళంబునను సూక్ష్మనాళుఁడై తగవచ్చి యచ్చటఁ గాపున్న మత్స్యపతితొఁ బోరాడి పాతాళనీరాటవులఁ గొట్టి మైరావణుని రూపుమాపి మనల తే. బ్రదుకఁజేయఁడె మనప్రాణబంధుఁ డగుచు నితఁడు సామాన్యుఁడే చూడ నితఁడు మనకుఁ గలుగ సంగరవిజయంబు గలరు వగవ రామ సుస్థిరగణసాంద్ర రామచంద్ర. వ. అదియునుంగాక.</poem></ref>వ.|lines=<poem>మఱచితిరే నాఁడు మనల నిరువురం గొనిపోయి మహి రావణుండు పాతాళంబున భద్రకాళికిఁ బ్రియంబుగా నిచ్చి త్రుంపం బూనుసమయంబున నొకశతపత్రనాళంబున సూక్ష్మ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> al8ho4fh2kn99zj7i44rqjy24451qjv పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/41 104 216155 565177 564746 2026-07-16T22:32:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>రూపంబునం జొచ్చి అచ్చటఁ గావున్న మత్స్యవల్లభునితోఁ బెనంగి అతిరయంబున నిశాసమయంబున నప్పాతాళలంకా నివాసు లగురాక్షసులనందఱ నిర్మూలంబు గావించి పిదప మహిరావణుతోఁ బోరాడి సప్తభ్రమరంబులతోడ వాని ప్రాణంబులుం గొని మనలను బ్రతికించెఁ గాదె అట్టి ప్రాణ బంధుండును శౌర్యధురంధరుండునగు మరున్నందనుండు మనకాప్తుండై యున్నవాఁ డదియునుంగాక సకలదేశంబుల వారును సుఖదుఃఖములకు మనలోవారుగాని వెలిగాఁ బ్రవర్తింపనేర రింతయు విచారించి సంగరంబున కరిగి శత ముఖుని సంహరించి లోకంబులఁ గావుమని వెండియు నిట్లనియె.</poem>|ref=116}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>డంబుగలభద్రదంతావళంబువోలె నిన్ను నీ వెఱుఁగవుగాక నీవు రణము నందు నలిగితివేని బ్రహ్మాండమెల్ల నిలిచి భస్మీకరించవే నిమిషమునను.</poem>|ref=117}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనుచుఁ దమ్ముఁడు బోధింప నలరి రామ భద్రుఁ డెంతయు సత్యంబు పరుల గెలువ వచ్చు నీచెప్పినట్టి భావముల ననుచు జనవరేణ్యుండు పిదప లక్షణున కనియె.</poem>|ref=118}}<noinclude><references/></noinclude> 8jqottmt8hbhgehx3poj51j9ru3au2g పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/42 104 216156 565180 564747 2026-07-16T22:50:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>కార్యఖడ్గము లననందుఁ గలవు రెండు గార్యముత్తమ మది చక్కఁగాకయున్నఁ బలువిధంబుల నవ్వలిబల మెఱింగి ఖడ్గ మొనరింప నటమీఁది కర్జమండ్రు.</poem>|ref=119}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అది గావున మొదట సామదానమాయోపాయభేదంబుల శతకంఠుం బరిమార్పనూహించెద. అ ట్లొనఁగూడకున్న దండం బున దండధరునిలోకంబున కనిచెద. వాఁడన నెంత? యింతలో విభీషణుని రావించి యతనివలన శతాస్యునివర్తనంబు లన్ని యుం దెలిసికొని యటమీఁద నమ్మహాత్ముండు చెప్పినత్రోవం జనుదమని విభీషణుం దలంచిన నతండును దనమనంబున హర్షించి యెవ్వరికి నెఱింగింపక యతిశీఘ్రగమనంబున.</poem>|ref=120}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అనిలుఁడు నన్నలుండు హరుఁ డాదిగఁ గల్గినమంత్రులందఱుం దనుఁ గొలువ న్సముద్రము ముదంబున దాఁటి బలంబు నెక్కొనౝ వెనుకొని యభ్రవీథిని నవీనజవంబున వచ్చె వచ్చి స జ్జనమణియైన రాఘవుని సన్నుతి సేయుచుఁ దత్పురంబునన్.</poem>|ref=121}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>రామునిఁ గోమలమేఘ శ్యాముని మునిలోకపఠితసంతతవిలస న్నాముని శాత్రవభీమునిఁ బ్రేమను వీక్షించి నవ్విభీషణుఁ డెలమిన్.</poem>|ref=122}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వీక్షించి యతనిచరణము లక్షీణదయామనస్కుఁడై తననిటలం బాక్షితిని సోఁక మ్రొక్కుచు రాక్షసనాయకుఁడు లేచి <ref>రసికోత్తముఁడై</ref>ప్రవిమలభక్తిన్.</poem>|ref=123}}<noinclude><references/></noinclude> 4v7arqbga3zuv0ivasajlpmsshdn3ma పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/43 104 216157 565181 564748 2026-07-17T00:49:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>జయజయ మౌనిహృజ్ఞలజ<ref>షట్పదహారిమునీంద్రపోషకా</ref>చారణ పాపవినాశకారణా జయజయ దైత్యసంహరణసాయక కామ్యఫలప్రదాయకా జయజయ పుణ్యగాత్ర యతిసత్యచరిత్ర విచిత్రవిక్రమా జయజయ రామచంద్ర గుణసాంద్ర సురేంద్రమునీంద్రసన్నుతా.</poem>|ref=124}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యిట్లు పలుతెఱంగుల వినుతింప నమ్మధురమృదుల భాషణుండగు విభీషణుౝ గ్రుచ్చి గాఢాలింగనంబు గావించి, ఆనందాశ్రుజలపరంపరలు దొరుఁగ సరసఁ దనదండ నొక్క యుచితపీఠంబునం గూర్చుండంబెట్టి భక్తపరాయణుండగు రామభద్రుం డతనిసేమంబు దెలిసి మన్నించి మెల్లన నిట్లనియె.</poem>|ref=125}} {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>ఆవేళం బవరంబునం దలదశాస్యాభీలబాణాగ్నిదా నావిర్భూతము నొంద స్రుక్కి మఱి చేయాడింపఁగా లేనిచో నీవేచేయిగ మర్మకర్మతతుల న్నేర్పంగ హింసించితిౝ నీవం టాప్తుఁడు భూమిలోనఁ గలఁడే నిక్కంబు దైత్యోత్తమా.</poem>|ref=126}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఓవిభీషణ నీవంటినావఁ జేసి సంగరాం<ref>బోధి నే నీఁది జయము గంటి</ref>బుధి నరసి యీఁదంగఁ గంటి నట్టికలనను గడచితి, నంతకంటె నొక్కప్రళయంబువార్త నేఁ డుద్భవించె.</poem>|ref=127}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అట్టి వృత్తాంత మెఱిఁగింతు ననఘ వినుము నూఱుతలలును నిన్నూఱు ఘోరబాహు లుండు దైత్యేంద్రుడొక్కఁ డుద్దండుఁ డగుచుఁ దాపసుల దేవతలఁ గ్రొవ్వి యేపుమాపె.</poem>|ref=128}}<noinclude><references/></noinclude> j76z1rxuohm9yvcipxdxnbwswojhuc8 పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/44 104 216158 565182 564749 2026-07-17T01:00:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565182 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు ననేకవిధంబుల గోబ్రాహ్మణదేవతాహననంబును సకలదిశారమణతాడనంబును, అఖిలజీవసంక్షోభంబును గావింప నద్దురాత్ముండు చేయుబాధలకుం జాలక మునిదేవతా నివహంబు లరుదెంచి, తమతమబాధలతెఱం గంతయు నెఱిం గించి శరణుచొచ్చినం గరుణించి యభయహస్తంబు లిచ్చి పంచితి; ఇటఁమీఁద నేదియుం దెలియక యద్ధానవుని వర్త నంబులన్ని నీచే నెఱుఁగుటకు నిన్ను రావించితిననిన విని విభీషణుండు నజ్జనవరేణ్యుని కరుణావలోకనమహిమంబునకు నిచ్చ నచ్చెరుపడి మచ్చిక నిట్లనియె.</poem>|ref=129}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>జంభారిగంభీరదంభోళిధారతోఁ బర్వతం బొకటి తీర్పంగఁ గలదె కఠిననఖాభీలకంఠీరవంబుతో భద్రేభ మొకటి దీర్పంగఁ గలదె సంవర్తసమయప్రచండానలముతోడ నెఱిశుష్కగహనంబు నిలువఁగలదె ఝంఝాహ్వయప్రభంజనమహాధాటితోఁ గొలఁదిగా మబ్బు మార్కొనఁగఁగలదె</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ఎంతవాఁడైన వరముల నెన్ని గొనినఁ గనలి నీతోడ నెదిరించి మనఁగఁ గలఁడె పుడమిఁ బటుచూర్ణమై తానె పోనుగాక <ref>రామణీయకగుణసాంద్ర రాఘవేంద్ర</ref>రఘుకులాంభోధిచంద్ర శ్రీరామచంద్ర.</poem>|ref=130}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పగవారిని మీయెదుటను బొగడగ రాదైనఁగాని భూమీశ్వర న</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 40m59elxby18u2trfnw7z6shx88bsta పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/45 104 216159 565185 564750 2026-07-17T03:24:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>న్నొగినడిగినందునకు దై త్యగణాధిపుమర్మ మెల్లఁ దగ నెఱుఁగింతున్.</poem>|ref=131}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పంకజగర్భుండైనను శంకామతి నుండుఁ <ref>బొగడఁజాలం డేనుం బొంకింపఁగలను</ref>బొగడఁజాలక నే ను ట్టంకింపఁ గలనె సకలా లంకారము తత్ప్రతాపలంక మహీశా.</poem>|ref=132}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ప్రాకారంబులు తొమ్మిది భీకరమైయుండు జంభభి న్ముఖ్యసురా నీకంబులకును దక్కిన లోకుల నిఁకఁ జెప్పనేల లోకాధీశా.</poem>|ref=133}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియుఁ బ్రతాపలంకామార్గంబు విన్నవింతు నవధరింపుఁ డని యవ్విభీషణుడు చెప్పదొడంగెం బరిఖాజలప్రమా ణంబు రసాతలంబు నతిక్రమించి, బ్రహ్మరుద్రాదులకు నభేద్యంబై ప్రవర్తిల్లు; దీర్ఘజిహ్వ, శిఖిముఖ, స్థూలకంఠ, యోజనహస్త, దుర్ముఖ, శూర్పకర్ణ, రక్తాక్ష, పింగళాక్ష, గజోదక, ప్రము ఖులను మంత్రులు పదునెన మండ్రు వర్తింతురు; అందు నొక్కొక్కమంత్రిని నేనూఱుకోట్లరాక్షసులు సేవింతురు; అందు నొక్కొక్కమంత్రి మృత్యువునైనఁ బొరిగొనఁజాలు; అందఱుంగూడినం జతుర్దశభువనంబులనుం జప్పరింతురు; వారికి నాథుండు శతముఖుండు. పరమేష్ఠిచే సకలపురుషా భేద్యత్వము మొదలుగాఁ గలుగు ననేకదుర్లభవరంబులు గొని విష్ణుశంకరాదులఁ దృణీకరించుచు నతండు మనంబున నేను మిమ్ము సేవించి మీచేత రావణాదులం దునిమించితి నని నన్నుం</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> mqjum3dlrp2m7lb47ss99hlnert40l8 పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/46 104 216160 565187 564751 2026-07-17T03:35:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>జంపఁ దలంచుచుండు; నాకు నతనికి వైరం బెప్పుడును గలదు; వాఁడు మీచేతనే కాని మఱియెవ్వరికి నజేయుం డనియె.</poem>|ref=134}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>శతముఖునికింకరులు తన్ను హతునిఁ జేయ నకట యెప్పుడు వత్తురో యనుచు దిశలు చూచుచుండఁగఁ జాలవీచూపు లనుచు నమరభర్త సహస్రాక్షుఁ డయ్యెఁగాదె.</poem>|ref=135}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఉరుబలాధికుఁడగు శతాస్యుఁడు మదించి దాడి మనమీఁద నెక్కడఁ దరలి వచ్చు నొక్కొ యని భీతిమై నేను నుక్కుదక్కి తారకాచలగహ్వరాంతమున నుందు.</poem>|ref=136}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అనిన విని పార్వతీదేవి మహాశ్చర్యంబు నొంది చిఱునవ్వు నవ్వుచు శంకరుమొగంబుపైఁ దనచూడ్కి నిల్పి మహాత్మా! యిట్టి విచిత్రంబగు చరిత్రంబు నెన్నండును వినియును గని యును నే నెఱుంగ; నీదివ్యకథావిధానం బేపుణ్యుఁ డాక్టర్ణింపఁ బూను నతనికి నాయురారోగ్యంబులును మహదైశ్వర్యం బును పుత్రపౌత్రలాభంబును సకలబంధునివహానుకూలం బును నై యాచంద్రతారకంబుగా వర్ధిల్లు నటుగాన నేను గృతార్థురాల నైతి నటమీఁదివృత్తాంతం బానతిమ్మనిన నమ్మహా దేవుం డిట్లనియె అట్లు విభీషణుండు శతకంఠుని మహిమంబు కొంత వినిపించి రామచంద్రునకు వెండియు నిట్లనియె.</poem>|ref=137}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అతులితదోర్బలమునకును వితతపరాక్రమమునకును వివరింపఁగ నీ శతముఖునకు రావణునకు మతిలోఁ దలపోయ హస్తిమశకాంతరముల్.</poem>|ref=138}}<noinclude><references/></noinclude> aom6r8lpk522p6r7pk7cem0qwmmqiqy పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/47 104 216161 565195 564752 2026-07-17T03:43:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కావున శతముఖుఁ దునుమఁగ నీవే కా కొండు గలఁడె నృపవర! వేగౝ రావింపుము యుద్ధమునకుఁ బావనులగు హనుమదాదిబలములనెల్లన్.</poem>|ref=139}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>నావుడు విని నరనాథుఁడు చింతించి యేవిధమున దాఁటు దేను వార్ధు లెవ్వరిబలమున నేగు దాహవమున కేవిధమునఁ ద్రుంతు నేను రిపుల నేలాగు పోషింతు నెల్లయోగీంద్రుల నె ట్లుద్ధరించు నే నేమి సేతు దేవతాభయము లేతెఱఁగున వారింతు వడి సైన్యముల మఱెవ్వాఁడు నడుపు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ననుచుఁ దలపోసి తలపోసి యాత్మయందు నంతయును జూచి యాహనుమంతునుండి కొంతకార్యంబు మఱి సమకూరు ననుచుఁ గోరి ధైర్యంబు మదిఁ బురికొల్ఫి యపుడు.</poem>|ref=140}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>హనుమంతునిఁ బటుదోర్బల ధనవంతుని సకలధరణిదైవతనుత స ద్ఘనశాంతునిఁ గపికాంతునిఁ జనుదెమ్మని రాఘవుండు చయ్యనఁ దలచెన్.</poem>|ref=141}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>అగ్గతి నానృపాలమణి యాత్మఁ దలంచిన మారుతాత్మజుం డగ్గలమైనమోదము భయంబును భక్తియునుం బెనంగఁగా నగ్గురుగంధమాదనమహాచలశృంగముమీఁదినుండి తా దిగ్గున నేగుఁదెంచె నతితీవ్రరయంబునఁ దత్క్షణంబునన్.</poem>|ref=142}}<noinclude><references/></noinclude> rjqba0q7hw2rjl20s15z6ch0vf8ayla పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/48 104 216162 565198 564753 2026-07-17T04:44:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఇట్లు సంభ్రమంబున మనోవేగుండై వచ్చి సాకేతనగరంబు సొచ్చి యొక్కచక్కనిముహూర్తంబున.</poem>|ref=143}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem><ref>మేలుగ దివ్యనూత్నమణిమేఖలభూషణధారు బావకజ్వాలుని దైత్యఖండను గవాన్నిధివిస్ఫుటతేజపాలు భూపాలుని</ref>శీలుని దివ్యనూత్నమణిచేలునిఁ బావనవిస్ఫుటానల జ్వాలుని ధర్మసద్గుణవిశాలుని ఖండకళానిధిస్ఫుర త్ఫాలుని ఘోరశాత్రవవిఫాలుని ధీరుని రామభద్రభూ పాలునిఁ గాంచి తచ్చరణపద్మములంబడి లేచి నిల్చుచున్.</poem>|ref=144}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>కరములు మోడ్చి యోదనుజఖండన యోకరుణాసముద్ర యో పరమవివేక యోకలుషభంజన యోరఘురామచంద్ర మీ చరణపయోజముల్ భజన సల్పఁగ నేర్చుట మూఁడులోకముల్ తరలక వేడ్క నేలుటగదా తలపోయఁగ మానవేశ్వరా.</poem>|ref=145}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>ధరణిసుతాధిపాయ భుజదండవినిర్జితదానవాయ భా స్కరకులసంభవాయ జలజాత<ref>పలాశవిలోచనాయ</ref>దళాయతలోచనాయ సం గరవిజయాయ తాపసనికాయనుతాయ నతాయ తే నమో పరమకృపాత్మనే వరనృపాయ రఘూత్తమ రాజసోత్తమా.</poem>|ref=146}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఏపనికైన నన్ను జగదీశ్వర పంపుము సప్తవార్ధులుం దాపులు పన్ని సైన్యములు దాఁటగఁ జేతునొ మృత్యువక్త్రము ల్డాపలిచేత మూయుదునొ డాసి కృతాంతునిఁ బట్టి తెత్తునో భూపకులావతంస వెసఁబూని కులాద్రులు పెల్లగింతునో.</poem>|ref=147}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని పెక్కుభంగుల సన్నుతింప దశస్యందననందనుండు మరు న్నందనుం గరుణామృతలహరులు చెదర నవలోకించి రమ్ము రమ్మని ఱొమ్ముఱొమ్మునఁ గదియ నాలింగనంబు గావించి, కుశలం బడిగి పథిశ్రమంబు దీఱ నొక్కహర్మ్యంబున విడియ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> cj1vk78h0f5r1p3z5ua0p8lcvcynydy పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/49 104 216163 565199 564754 2026-07-17T05:01:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నియమించి పనిచిన నతండు చనినపిదప విభాషణుం గనుంగొని యిమ్మహామహునిచేతఁ గాని కార్యంబు లొనఁగూడవని యిష్టా లాపంబుల నారేయి గడపి మఱునాడు సంధ్యాదిక్రియలు నిర్వర్తించి, గురుపితృపూజనంబులు గావించి అగ్నిహో త్రంబులు దర్శించి విప్రసహస్రంబులకుఁ గర్పూరతాంబూల పరంపర లొసంగి వారిచే నాయురారోగ్యాశీర్వాదంబులు గైకొని భరతశత్రుఘ్నలక్ష్మణవిభీషణాదులతోఁగూడ నలం కృతుండై సుమంత్రాదిమంత్రులుం గొలువ నేకాంతసౌధంబునం గూర్చుండి అచ్చటికి హనుమంతుని రప్పించి అతండును దానును విభీషణుండును రావణకుంభకర్ణదేవాంతకనరాంతకకంప నాకంపనాతికాయమహాకాయేంద్రజిత్ప్రహస్తమహోదర మహాపార్శ్వఖడ్గరోమసర్పరోమవృశ్చికరోమాగ్నివర్ణ ప్రముఖనిఖిలదానవమహోద్దండదండనప్రకారంబు లుగ్గ డించుచు నెడనెడ మారుతి గొనియాడుచుఁ గొంతప్రొద్దు పుచ్చి హనుమంతునికి శతకంఠుని ప్రకారం బెఱింగింపుమని విభీషణునకుఁ గన్నుసన్న గావింప నమ్మహాత్ముండును సమ్మదం బున నమ్మరుత్సుతునకుఁ దెలివిపడ శతకంఠునిజన్మంబును తపో మహిమంబును జలజజువలన వరంబులు గొనినతెఱంగును మునిదేవతాప్రహరణంబులును చతుస్సముద్రలంఘనప్ర యాసంబును పరిఖావిశేషంబును ప్రాకారప్రకారంబును ద్వారరక్షకమహాదానవనివహవిక్రమంబులును మంత్రి ప్రచండత్వంబును గరతలామలకంబుగా నెఱింగించిన విని వనచరవర్యుండు గగనంబు ముట్ట గుప్పించి గంతులిడుచు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 9i10qd1cmyyvrlgggwwwclwqu0x5fbx పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/50 104 216164 565200 564755 2026-07-17T05:21:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>రామభద్రునిం గొనియాడుచుఁ దనచే నింతయు సాధ్యం బగుట మనంబున నిశ్చయించి రఘువల్లభున కిట్లనియె.</poem>|ref=148}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అన్న రాఘవ నీబంటనున్నవాఁడ నెంతవాఁడైన వాఁడన నెంత మనకు మీరు బంపిన నేగి యాక్రూరుఁడైన శతముఖునిఁ జంపి యేతెంతు జతనముగను.</poem>|ref=149}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>అది యెటువలెనన్న నద్రిజాధీశుని శక్తి నాయందున సంఘటిల్లు నరయ జగత్ప్రాణుఁడైన మాతండ్రిచే జవసత్త్వములు నాకుఁ జాలఁగలుగు <ref>శ్రమయును దైన్యంబు జననంబు మరణంబు నమరులరీతి నాయందు లేవు.</ref>నశ్రమశౌర్యంబు నజరత్వ మమృతియు నమరులవలన నాయందునుండు నదిగాక మీదివ్యహస్తసంస్పర్శచే మెండుగా వజ్రదేహుండ నైతిఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>గాన మీయజ్ఞఁ దలమోచి కదిసికడఁగి యనికిఁ దొడఁగిన శతకంఠుఁ డనగ నెంత యట్టహాసంబు చేసి కాలాగ్ని నైనఁ బట్టి మ్రింగుదుఁ జలపట్టి పంతములను.</poem>|ref=150}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>దాఁటరాదని జలధులు దడయనేల మెఱసి దాఁటింతు వాలంబుమీఁద సేనఁ దవిలి యాత్మస్తవంబుగాఁ దలఁపవలదు తథ్య మింతయు నీదుపాదంబు లాన.</poem>|ref=151}}<noinclude><references/></noinclude> g58eci678npjumaf5cv4ozr9707f8hu పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/51 104 216165 565202 564756 2026-07-17T06:09:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని మరుత్సుతుండు వెండియు నిట్లనియె దేవా మీరు నమ్మించిన నమ్మక సుగ్రీవుండు మీచే దుందుభికళేబరంబు మీటించి సప్తతాళంబుల నొకకోలఁ దునియనేయించి యట మీఁద నాశ్రయించెఁ గాదె; కావున మీరును నామహా రూపంబు చూపిన వీక్షించినంగాని సమ్మతింప రెల్లీ మీపేరఁ జంద్రతారాబలంబులు గలిగియున్నవి. నేనును నాయందుఁ గల బలంబు తేటతెల్లంబు తేసెద నని నృపవరునిచే ననుజ్ఞ వడసి యారేయి తనమనంబున నన్నుంగూర్చి ఘటికాదశ కంబు ధ్యానంబు చేసిన నతండు మదంశసంభవుండు గావున నేనును బ్రీతుండనై ప్రసన్నుండనైతి నప్పవనజుండు నన్ను వీక్షించి యిట్లని స్తుతించె.</poem>|ref=152}} {{Telugu poem|type=దండకము.|lines=<poem>శ్రీమన్మహాదేవ దేవాది దేవస్ఫురచ్చారుకోటీర దేదీప్యమానోల్లసద్రత్నకాంతిచ్ఛటామండితాంఘ్రిద్వయా యద్వితీయా క్రమా విక్రమా చారుహస్తప్రశస్తా బుధ స్తుత్య సత్యాంగకా సత్యభాషా విశేషాహిభూషా సురా ధ్యక్ష దక్షాధ్వరధ్వంత కంసారిమిత్రా త్రినేత్రా సుగంగా కళత్రా మహాగాత్ర యీశా మహేశా సురేశా ప్రకాశా నిశాటోర్ధ్వజూటా వృషాధీశఘోటా శివా పాపకల్లోలినీ సత్పదాఘోరసంసారదూరా హరా నిర్వికారా మహాకార కారుణ్యపాథోనిధీ ధీనిధీ మారభూతిప్రియా భూతనాథా జగన్నేత మృత్యుంజయా కృత్తివాసా మహోల్లాస పంచా ననా పంచబాణాంతకా బాణపక్షా విపక్షక్షయా యక్షయా యక్షగంధర్వవిద్యాధరానీకసంసేవ్య భవ్యా మహానీలభద్రే భచర్మాంబరా! తాండవాడంబరా పాండురాటోపశుంభద్య</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> t4arz5zkofe9iuepj8smghrysqgpjes పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/52 104 216166 565204 564757 2026-07-17T06:36:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>శోభూషణా శంకరా శంభు సర్వజ్ఞ సర్వాత్మకా సర్వసర్వం సహాదేవతా పారిజాతా యతీతా మృడాఖ్యాత శ్రీకంఠ లోకే శ్వరా శాశ్వతైశ్వర్యసంపన్న యాపన్నలోకావనా పావనా పాపవారాశిభుగ్బాడబా వేడబా లన్నియు న్మాని నీబంటుగాఁ బూని రక్షింపవే భర్గ సత్పుణ్యమార్గా నమస్తే నమస్తే నమః.</poem>|ref=153}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>మారుతి యిట్టిరీతిఁ బలుమాఱును సన్నుతి చేయ నే నొగిౝ ధీరత నుత్సహించి యతితీవ్రత డాసి కపీంద్ర మెచ్చితిం గోరుము దేనినైన నది గొబ్బున నిచ్చెద నిర్వహించెదౝ వాకక నిన్నుఁ బోలు గుణవర్ధనుఁ డెచ్చటనైనఁ గల్గునే.</poem>|ref=154}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యనేకప్రకారంబుల మన్నించితి నతండు హర్షించి నాతో నిట్లనియె అయ్యా నెయ్యంబు నామీఁద గలదేని పూని ప్రళయకాలంబున మీరు విశ్వరూపంబు దాల్పునెడ మీ యందు నెట్టిమహిమంబు ప్రవర్తిల్లు నట్టిదుర్నిరీక్షం బగు తేజంబును విమతశిలీముఖాప్రతిహృత్వంబును దయ నొసంగు మనుడు నేనును సమ్మతించి యట్లకాక యని దీవించి కైలాసం బునకు వచ్చితి తదనంతరం బాహనుమంతుండు తనతండ్రిని వాయుదేవుని దలంచె నతఁడును బుత్రునియెడం బ్రస న్నుండై యసదృశజవంబును అభేద్యసత్వంబును నొసంగి చనియె నంత.</poem>|ref=155}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>సమ్మదమంది రాముఁ డొకసౌధము<ref>మీఁదను నుండి ప్రేమ చి</ref>నం దనరూపు చూడఁ జి త్తమ్మునఁ గోరి మీఱి తనతమ్ములు రావణుతమ్ముఁడుం బ్రమో దమ్మునఁ గొల్వమంత్రు లుచితంబుగఁ జేరి భజింప నున్నచో నమ్మరుతాత్మజుం డటకు నల్లనవచ్చె విశేష మేర్పడన్.</poem>|ref=156}}<noinclude><references/></noinclude> do9k4d5eesouqq1sx1kmxhg574u6wqw పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/53 104 216167 565212 564758 2026-07-17T08:04:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఈరీతి వచ్చి రాఘవు భూరిపదంబులను వ్రాలి భువి తనమూర్తిౝ వారకచూప ననుజ్ఞులు భోరునఁ గొని చెలఁగి వాయుపుత్రుం డచటన్.</poem>|ref=157}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>తనదువాలంబు మార్తాండప్రచండ రథమ్మున కుగ్రకేతనము గాఁగఁ దనమోము సత్యలోకనివాసజలజాత భవచతురాస్యచుంబనము సేయఁ దనపటుదీర్ఘదోర్దండప్రభావంబు డిగ్గజంబుల నెల్ల మ్రొగ్గఁజేయఁ దనబర్బరస్థూలతను మహామహిమంబు నీరజజాండంబు నిండుకొనఁగఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>దనదుభారంబునకు మహీతలము వణఁక భూరినక్షత్రములు మొలపూసలుగను బెరగి లోకంబులకునెల్ల భీతి గదుర విలయభైరవమూర్తియై వెలయుచుండె.</poem>|ref=158}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>మఱియును వక్షమందునను మాధవుఁడుౝ ముఖమందు నగ్నియుౝ శివమున నిర్జరేంద్రుఁడును జెక్కుల నశ్వినులుౝ మహోజ్వల చ్ఛరణతలోరుమధ్యముల సర్వనిలింపులు సిద్ధసాధ్యకి న్నరగరుడోరగాదులు ఘనంబుగఁ గన్పడి రొక్కపెట్టునన్.</poem>|ref=159}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఇ ట్లపారపారావారగంభీరధీరవిస్తారశరీరుండును అప్రతి ద్వంద్వశౌర్యుండును వాలప్రచండభుజదండసత్త్వతృణీ కృతాఖిలదిశారమణుండును దుర్నిరీక్షతేజస్సంఛాదిత</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 1spqudfkmsdpjs6sgrairv5vdks4d07 565213 565212 2026-07-17T08:05:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 565213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఈరీతి వచ్చి రాఘవు భూరిపదంబులను వ్రాలి భువి తనమూర్తిౝ వారకచూప ననుజ్ఞులు భోరునఁ గొని చెలఁగి వాయుపుత్రుం డచటన్.</poem>|ref=157}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>తనదువాలంబు మార్తాండప్రచండ రథమ్మున కుగ్రకేతనము గాఁగఁ దనమోము సత్యలోకనివాసజలజాత భవచతురాస్యచుంబనము సేయఁ దనపటుదీర్ఘదోర్దండప్రభావంబు డిగ్గజంబుల నెల్ల మ్రొగ్గఁజేయఁ దనబర్బరస్థూలతను మహామహిమంబు నీరజజాండంబు నిండుకొనఁగఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>దనదుభారంబునకు మహీతలము వణఁక భూరినక్షత్రములు మొలపూసలుగను బెరగి లోకంబులకునెల్ల భీతి గదుర విలయభైరవమూర్తియై వెలయుచుండె.</poem>|ref=158}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>మఱియును వక్షమందునను మాధవుఁడుౝ ముఖమందు నగ్నియుౝ శిరమున నిర్జరేంద్రుఁడును జెక్కుల నశ్వినులుౝ మహోజ్వల చ్ఛరణతలోరుమధ్యముల సర్వనిలింపులు సిద్ధసాధ్యకి న్నరగరుడోరగాదులు ఘనంబుగఁ గన్పడి రొక్కపెట్టునన్.</poem>|ref=159}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఇ ట్లపారపారావారగంభీరధీరవిస్తారశరీరుండును అప్రతి ద్వంద్వశౌర్యుండును వాలప్రచండభుజదండసత్త్వతృణీ కృతాఖిలదిశారమణుండును దుర్నిరీక్షతేజస్సంఛాదిత</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> gmu1eo3f6sl2jd5waa57eu5pz8bmu7b పుట:శతకంఠరామాయణము (1940).djvu/58 104 216172 565137 564764 2026-07-16T15:44:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565137 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గద్యము.|lines=<poem>ఇది శ్రీమదేయ కూర్తినివాస లక్ష్మీనృసింహకరుణా కటాక్ష సంప్రాప్త మహాకవిత్వ విద్యాపారీణసుమహితాంధ్ర గీర్వాణభాషాప్రవీణ సంగీతలక్షణధురీణ సకలవిద్వన్మిత్రా త్రేయసగోత్రపవిత్ర ధర్మనాచార్య ధర్మనార్యపుత్ర నిఖిల మహీసురాశీర్వాదప్రవర్ధమానభాగధేయ సకలనృపవిధేయ వినయవిధేయ మర్దననామధేయ ప్రణీతంబైన సీతావిజయం బను మహాప్రబంధమునందుఁ బ్రథమాశ్వాసము సంపూర్ణము.</poem>|ref=}} {{Css image crop |Image = శతకంఠరామాయణము (1940).djvu |Page = 58 |bSize = 600 |cWidth = 55 |cHeight = 72 |oTop = 471 |oLeft = 262 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/></noinclude> 3d5h7ra98nc6hwqu74skgynx4zc0sbm ఆనందమఠము/ముప్పదితొమ్మిదవ ప్రకరణము 0 216359 565079 2026-07-16T11:59:05Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = ముప్పదితొమ్మిదవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../ముప్పదియెనిమిదవ ప్రకరణము/]] | త...' 565079 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = ముప్పదితొమ్మిదవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../ముప్పదియెనిమిదవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=207 fromsection="207B" to=217 tosection="217A" /> k88oqf2tfhcsf01l2okv5td1oc39no0 565081 565079 2026-07-16T12:01:45Z Rajasekhar1961 50 565081 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = ముప్పదితొమ్మిదవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../ముప్పదియెనిమిదవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../నలుబదియవ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=207 fromsection="207B" to=210 tosection="210A" /> nkw80v7m5x6bpqo0r36pyi1fc5cnp66 ఆనందమఠము/నలుబదియవ ప్రకరణము 0 216360 565083 2026-07-16T12:25:53Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలుబదియవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../ముప్పదితొమ్మిదవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = ../...' 565083 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలుబదియవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../ముప్పదితొమ్మిదవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=210 fromsection="210B" to=215 tosection="215A" /> eil3nrz1935v5jgn5ntj37xg8ru4ad0 565084 565083 2026-07-16T12:37:37Z Rajasekhar1961 50 565084 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలుబదియవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../ముప్పదితొమ్మిదవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=210 fromsection="210B" to=214 tosection="214A" /> cixvdhcgk5wgnhueplgwmtpjtobmnql 565086 565084 2026-07-16T12:40:15Z Rajasekhar1961 50 565086 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలుబదియవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../ముప్పదితొమ్మిదవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../నలువదియొకటవ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=210 fromsection="210B" to=214 tosection="214A" /> 2h7nb40d1lmc0saktb92zw7n4y75jko పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.2, No.2 (1918).pdf/25 104 216361 565087 2026-07-16T12:41:12Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565087 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>యినుటచే మల్లారెడ్డి యప్పటికిఁ గౌమారదశయందున్నటు లూహించుట పొగపాటు, కుమారపదము పూర్వపదముతో నన్వయింపఁదగినది. ఎట్లయిననేమి పంతులు వారు చేసిన కాలనిణ౯యము సరియైనదికాదు. ఇంక శాఖానిణ౯యము, జన్మస్థాన నిణ౯యమును చర్చింతము. “ఇతఁడు (మల్లారెడ్డి) రాజమహేంద్రవరము పాలించిన వీరభద్రారెడ్డి బంధుఁడని తోచుచున్నది” అని పంతులువారు వ్రాసియున్నారు. వీరభద్రారెడ్డిఁ, మల్లారెడ్డిఁ నొక రెడ్డి పదిమునఁ దక్క సంబంధము లేదని మేము వ్రాయుచున్నారము. వీరభద్రారెడ్డి పంటరెడ్డి కులమువాఁడు. అనితల్లికలువచేఱు శాసనములో {{Telugu poem|type=శ్లో౹౹|lines=<poem> తేషాం వేమన రేశ్వరోక్షతిభుజాం ధర్మార్థనామగ్రణీ....... ప్రమత్పంటకులోద్భవ౯......</poem>|ref=}అని యున్నది. ఎఱ్ఱాప్రగడ హరివంశములో {{Telugu poem|type=“సీ॥|lines=<poem> పంటకులస్వామి ప్రఖ్యాతుఁడౌర వే ::మయ పితాన వ. హుఁడనుమాన్యతయును”</poem>|ref=} అని యున్నది. వీరభద్రారెడ్డి వేమారెడ్డి బంధువులలోని వాఁడెకదా! దీని బట్టి యద్దంకి రాజధానిగఁ బాలించిన వేమభూసాలుని వంశము వీరభద్రారెడ్డి వంశము పంటరెడ్డి వంశమని తెలియుచున్నది. మల్లారెడ్డి వ౦శము పాకనాఁటిరెడ్డి వంశమని శివధర్మోత్తర ఖండమున {{Telugu poem|type=“ఆ॥ వె॥|lines=<poem> అట్టిపాక శాటి యన్వయంబ నెడి క్షి రాబ్ధి”</poem>|ref=} అనియు భద్రాయురభ్యుదయమున (ఈ గ్రంధరత్ని మీ వంశీయులకే యంకితము గావింపఁబడినది) {{Telugu poem|type=“క"|lines=<poem> ఆపాక నాటివంశో ౹ ద్దేపకుఁడై కామినేఁడు”</poem>|ref=} అనియు, ఉమాపత్యభ్యుదయమున {{Telugu poem|type=“సీ॥|lines=<poem> సమదవేదండ దేహము దుస్సిపోనీ టె నాటువా రిల పాకనాటివారు...... “క॥ ఆపావన వంశంబున దిపింపఁగఁ బోడమె కామినేడు......”</poem>|ref=} అనియు నీ వంశము చెప్పఁబడుట నేతద్వంశీయులు పాకనాటి రెడ్డివారని తేలినది. ఉభయులకు బాంధ వ్యాధికములు వీరేశలింగము పంతులువారున్నటు లూహించిరికాని యది సరికాదని స్పష్టపడుచున్నది. ఇఁకఁబంతులు వారు మల్లారెడ్డి జన్మస్థానవిషయమున "ఈ మల్లారెడ్డి...గోదావరి మండలములోని బిక్కనవోలు సంస్థాన ప్రభువు" అని నిర్ధారణ చేసియున్నారు. దీనికాధారము పట్చక్రవతి౯ చరిత్రములోని గద్య “ఇది శ్రీ బిక్కనవోలు పట్టణ ప్రసిద్ధ సరస్తటావలంబ సిద్ధరామేశ్వర” అని బిక్కనవోలు పేర్కొనబడి యుండుటచేతను, ఆగ్రామము గోదావరి మండలమునఁ గానవచ్చుటచేతను, ఆప్రాంతముల రెడ్డివారు పాలించియుండుటచేతను మల్లారెడ్డి గోదావరిమండలవాసియని శ్రీ పంతులవారూహించిరి. ఇది ప్రమాదము. పట్టమట్ట సరస్వతి సోమయాజిగారి నూతసంహితను బరిశోధించిన నీ సంశయము తీరునది. మల్లారెడ్డి నివాసస్థానమగు బిక్కనోలు నిజాము రాష్ట్రములో హైదరాబాదునుండి ఇందూరుకుఁబోవు రైలుమార్గమున నున్నది. తద్వందీయులు సమీపస్థమగు దోమకొండలో సంస్థానము స్థాపించి నిజామువారికి సామంతులై నేఁటికి రాజ్యము పాలించు చున్నారు. ఇందులకు శివధర్మోత్తరఖండమునఁ బెక్కు లాధారములు కలవు. {{Telugu poem|type=“మ|lines=<poem> ఘనుఁడాకాచనృపాలశేఖరుఁడు ము౯ ::గర్ణాట దేశంబునం దున దుర్గాధిపతిత్వవైభవము తో డ్తోఁ గాంచి సుల్తాను పి ల్పునఁ గృష్ణానది దాఁటి యామెదుకుబల్ దుర్గంబుక్రింద౯ జిరం తనమౌ బిక్కనవోలనుండె నది యా త్రస్థాన రాజమ్ముగ౯</poem>|ref=}<noinclude><references/></noinclude> 3nt6cfc4vgetjg9g7hb7dfqrbq3qy55 565089 565087 2026-07-16T12:45:36Z Brjswiki 6801 /* సమస్యాత్మకం */ 565089 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Brjswiki" /></noinclude>యినుటచే మల్లారెడ్డి యప్పటికిఁ గౌమారదశయందున్నటు లూహించుట పొగపాటు, కుమారపదము పూర్వపదముతో నన్వయింపఁదగినది. ఎట్లయిననేమి పంతులు వారు చేసిన కాలనిణ౯యము సరియైనదికాదు. ఇంక శాఖానిణ౯యము, జన్మస్థాన నిణ౯యమును చర్చింతము. “ఇతఁడు (మల్లారెడ్డి) రాజమహేంద్రవరము పాలించిన వీరభద్రారెడ్డి బంధుఁడని తోచుచున్నది” అని పంతులువారు వ్రాసియున్నారు. వీరభద్రారెడ్డిఁ, మల్లారెడ్డిఁ నొక రెడ్డి పదిమునఁ దక్క సంబంధము లేదని మేము వ్రాయుచున్నారము. వీరభద్రారెడ్డి పంటరెడ్డి కులమువాఁడు. అనితల్లికలువచేఱు శాసనములో శ్లో౹౹ తేషాం వేమన రేశ్వరోక్షతిభుజాం ధర్మార్థనామగ్రణీ....... ప్రమత్పంటకులోద్భవ౯......అని యున్నది. ఎఱ్ఱాప్రగడ హరివంశములో సీ౹౹ పంటకులస్వామి ప్రఖ్యాతుఁడౌర వే ::మయ పితాన వ. హుఁడనుమాన్యతయును”</poem>|ref=} అని యున్నది. వీరభద్రారెడ్డి వేమారెడ్డి బంధువులలోని వాఁడెకదా! దీని బట్టి యద్దంకి రాజధానిగఁ బాలించిన వేమభూసాలుని వంశము వీరభద్రారెడ్డి వంశము పంటరెడ్డి వంశమని తెలియుచున్నది. మల్లారెడ్డి వ౦శము పాకనాఁటిరెడ్డి వంశమని శివధర్మోత్తర ఖండమున {{Telugu poem|type=“ఆ॥ వె॥|lines=<poem> అట్టిపాక శాటి యన్వయంబ నెడి క్షి రాబ్ధి”</poem>|ref=} అనియు భద్రాయురభ్యుదయమున (ఈ గ్రంధరత్ని మీ వంశీయులకే యంకితము గావింపఁబడినది) "క" ఆపాక నాటివంశో ౹ ద్దేపకుఁడై కామినేఁడు” అనియు, ఉమాపత్యభ్యుదయమున {{Telugu poem|type=“సీ॥|lines=<poem> సమదవేదండ దేహము దుస్సిపోనీ టె నాటువా రిల పాకనాటివారు...... “క॥ ఆపావన వంశంబున దిపింపఁగఁ బోడమె కామినేడు......” అనియు నీ వంశము చెప్పఁబడుట నేతద్వంశీయులు పాకనాటి రెడ్డివారని తేలినది. ఉభయులకు బాంధ వ్యాధికములు వీరేశలింగము పంతులువారున్నటు లూహించిరికాని యది సరికాదని స్పష్టపడుచున్నది. ఇఁకఁబంతులు వారు మల్లారెడ్డి జన్మస్థానవిషయమున "ఈ మల్లారెడ్డి...గోదావరి మండలములోని బిక్కనవోలు సంస్థాన ప్రభువు" అని నిర్ధారణ చేసియున్నారు. దీనికాధారము పట్చక్రవతి౯ చరిత్రములోని గద్య “ఇది శ్రీ బిక్కనవోలు పట్టణ ప్రసిద్ధ సరస్తటావలంబ సిద్ధరామేశ్వర” అని బిక్కనవోలు పేర్కొనబడి యుండుటచేతను, ఆగ్రామము గోదావరి మండలమునఁ గానవచ్చుటచేతను, ఆప్రాంతముల రెడ్డివారు పాలించియుండుటచేతను మల్లారెడ్డి గోదావరిమండలవాసియని శ్రీ పంతులవారూహించిరి. ఇది ప్రమాదము. పట్టమట్ట సరస్వతి సోమయాజిగారి నూతసంహితను బరిశోధించిన నీ సంశయము తీరునది. మల్లారెడ్డి నివాసస్థానమగు బిక్కనోలు నిజాము రాష్ట్రములో హైదరాబాదునుండి ఇందూరుకుఁబోవు రైలుమార్గమున నున్నది. తద్వందీయులు సమీపస్థమగు దోమకొండలో సంస్థానము స్థాపించి నిజామువారికి సామంతులై నేఁటికి రాజ్యము పాలించు చున్నారు. ఇందులకు శివధర్మోత్తరఖండమునఁ బెక్కు లాధారములు కలవు. "మ" ఘనుఁడాకాచనృపాలశేఖరుఁడు ము౯ ::గర్ణాట దేశంబునం దున దుర్గాధిపతిత్వవైభవము తో డ్తోఁ గాంచి సుల్తాను పి ల్పునఁ గృష్ణానది దాఁటి యామెదుకుబల్ దుర్గంబుక్రింద౯ జిరం తనమౌ బిక్కనవోలనుండె నది యా త్రస్థాన రాజమ్ముగ౯<noinclude><references/></noinclude> mqszjukxcq1ectbe0ueudab0ayjpfgc 565205 565089 2026-07-17T06:44:54Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>యినుటచే మల్లారెడ్డి యప్పటికిఁ గౌమారదశయందున్నటు లూహించుట పొగపాటు, కుమారపదము పూర్వపదముతో నన్వయింపఁదగినది. ఎట్లయిననేమి పంతులు వారు చేసిన కాలనిణ౯యము సరియైనదికాదు. ఇంక శాఖానిణ౯యము, జన్మస్థాన నిణ౯యమును చర్చింతము. “ఇతఁడు (మల్లారెడ్డి) రాజమహేంద్రవరము పాలించిన వీరభద్రారెడ్డి బంధుఁడని తోచుచున్నది” అని పంతులువారు వ్రాసియున్నారు. వీరభద్రారెడ్డిఁ, మల్లారెడ్డిఁ నొక రెడ్డి పదిమునఁ దక్క సంబంధము లేదని మేము వ్రాయుచున్నారము. వీరభద్రారెడ్డి పంటరెడ్డి కులమువాఁడు. అనితల్లికలువచేఱు శాసనములో {{Telugu poem|type=శ్లో.|lines=<poem> తేషాం వేమన రేశ్వరోక్షతిభుజాం ధర్మార్థనామగ్రణీ....... ప్రమత్పంటకులోద్భవ౯</poem>|ref=}}...... అని యున్నది. ఎఱ్ఱాప్రగడ హరివంశములో {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem> పంటకులస్వామి ప్రఖ్యాతుఁడౌర వే ::మయ పితాన వ. హుఁడనుమాన్యతయును”</poem>|ref=} అని యున్నది. వీరభద్రారెడ్డి వేమారెడ్డి బంధువులలోని వాఁడెకదా! దీని బట్టి యద్దంకి రాజధానిగఁ బాలించిన వేమభూసాలుని వంశము వీరభద్రారెడ్డి వంశము పంటరెడ్డి వంశమని తెలియుచున్నది. మల్లారెడ్డి వ౦శము పాకనాఁటిరెడ్డి వంశమని శివధర్మోత్తర ఖండమున {{Telugu poem|type=ఆ.వె.lines=<poem> అట్టిపాక శాటి యన్వయంబ నెడి క్షి రాబ్ధి”</poem>|ref=} అనియు భద్రాయురభ్యుదయమున (ఈ గ్రంధరత్ని మీ వంశీయులకే యంకితము గావింపఁబడినది) {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem> ఆపాక నాటివంశో ౹ ద్దేపకుఁడై కామినేఁడు”</poem>|ref=} అనియు, ఉమాపత్యభ్యుదయమున {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem> సమదవేదండ దేహము దుస్సిపోనీ టె నాటువా రిల పాకనాటివారు</poem>|ref=} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem> ఆపావన వంశంబున దిపింపఁగఁ బోడమె కామినేడు”</poem>|ref=} అనియు నీ వంశము చెప్పఁబడుట నేతద్వంశీయులు పాకనాటి రెడ్డివారని తేలినది. ఉభయులకు బాంధ వ్యాధికములు వీరేశలింగము పంతులువారున్నటు లూహించిరికాని యది సరికాదని స్పష్టపడుచున్నది. ఇఁకఁబంతులు వారు మల్లారెడ్డి జన్మస్థానవిషయమున "ఈ మల్లారెడ్డి...గోదావరి మండలములోని బిక్కనవోలు సంస్థాన ప్రభువు" అని నిర్ధారణ చేసియున్నారు. దీనికాధారము పట్చక్రవతి౯ చరిత్రములోని గద్య “ఇది శ్రీ బిక్కనవోలు పట్టణ ప్రసిద్ధ సరస్తటావలంబ సిద్ధరామేశ్వర” అని బిక్కనవోలు పేర్కొనబడి యుండుటచేతను, ఆగ్రామము గోదావరి మండలమునఁ గానవచ్చుటచేతను, ఆప్రాంతముల రెడ్డివారు పాలించియుండుటచేతను మల్లారెడ్డి గోదావరిమండలవాసియని శ్రీ పంతులవారూహించిరి. ఇది ప్రమాదము. పట్టమట్ట సరస్వతి సోమయాజిగారి నూతసంహితను బరిశోధించిన నీ సంశయము తీరునది. మల్లారెడ్డి నివాసస్థానమగు బిక్కనోలు నిజాము రాష్ట్రములో హైదరాబాదునుండి ఇందూరుకుఁబోవు రైలుమార్గమున నున్నది. తద్వందీయులు సమీపస్థమగు దోమకొండలో సంస్థానము స్థాపించి నిజామువారికి సామంతులై నేఁటికి రాజ్యము పాలించు చున్నారు. ఇందులకు శివధర్మోత్తరఖండమునఁ బెక్కు లాధారములు కలవు. {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem> ఘనుఁడాకాచనృపాలశేఖరుఁడు ము౯ ::గర్ణాట దేశంబునం దున దుర్గాధిపతిత్వవైభవము తో డ్తోఁ గాంచి సుల్తాను పి ల్పునఁ గృష్ణానది దాఁటి యామెదుకుబల్ దుర్గంబుక్రింద౯ జిరం తనమౌ బిక్కనవోలనుండె నది యా త్రస్థాన రాజమ్ముగ౯</poem>|ref=}<noinclude><references/></noinclude> 6ciyj4ek5duvn2uhcub71cdic3pt3gf 565208 565205 2026-07-17T07:06:49Z Brjswiki 6801 565208 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>యినుటచే మల్లారెడ్డి యప్పటికిఁ గౌమారదశయందున్నటు లూహించుట పొగపాటు, కుమారపదము పూర్వపదముతో నన్వయింపఁదగినది. ఎట్లయిననేమి పంతులు వారు చేసిన కాలనిణ౯యము సరియైనదికాదు. ఇంక శాఖానిణ౯యము, జన్మస్థాన నిణ౯యమును చర్చింతము. “ఇతఁడు (మల్లారెడ్డి) రాజమహేంద్రవరము పాలించిన వీరభద్రారెడ్డి బంధుఁడని తోచుచున్నది” అని పంతులువారు వ్రాసియున్నారు. వీరభద్రారెడ్డిఁ, మల్లారెడ్డిఁ నొక రెడ్డి పదిమునఁ దక్క సంబంధము లేదని మేము వ్రాయుచున్నారము. వీరభద్రారెడ్డి పంటరెడ్డి కులమువాఁడు. అనితల్లికలువచేఱు శాసనములో {{Telugu poem|type=శ్లో.|lines=<poem> తేషాం వేమన రేశ్వరోక్షతిభుజాం ధర్మార్థనామగ్రణీ....... ప్రమత్పంటకులోద్భవ౯......అని యున్నది.</poem>|ref=}} ఎఱ్ఱాప్రగడ హరివంశములో {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem> పంటకులస్వామి ప్రఖ్యాతుఁడౌర వే ::మయ పితాన వ. హుఁడనుమాన్యతయును”</poem>|ref=}} అని యున్నది. వీరభద్రారెడ్డి వేమారెడ్డి బంధువులలోని వాఁడెకదా! దీని బట్టి యద్దంకి రాజధానిగఁ బాలించిన వేమభూసాలుని వంశము వీరభద్రారెడ్డి వంశము పంటరెడ్డి వంశమని తెలియుచున్నది. మల్లారెడ్డి వ౦శము పాకనాఁటిరెడ్డి వంశమని శివధర్మోత్తర ఖండమున {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem> అట్టిపాక శాటి యన్వయంబ నెడి క్షి రాబ్ధి”</poem>|ref=}} అనియు భద్రాయురభ్యుదయమున (ఈ గ్రంధరత్ని మీ వంశీయులకే యంకితము గావింపఁబడినది) {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem> ఆపాక నాటివంశో ౹ ద్దేపకుఁడై కామినేఁడు”</poem>|ref=}} అనియు, ఉమాపత్యభ్యుదయమున {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem> సమదవేదండ దేహము దుస్సిపోనీ టె నాటువా రిల పాకనాటివారు. . . . . .</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem> ఆపావన వంశంబున దిపింపఁగఁ బోడమె కామినేడు”. . . . .</poem>|ref=}} అనియు నీ వంశము చెప్పఁబడుట నేతద్వంశీయులు పాకనాటి రెడ్డివారని తేలినది. ఉభయులకు బాంధ వ్యాధికములు వీరేశలింగము పంతులువారున్నటు లూహించిరికాని యది సరికాదని స్పష్టపడుచున్నది. ఇఁకఁబంతులు వారు మల్లారెడ్డి జన్మస్థానవిషయమున "ఈ మల్లారెడ్డి...గోదావరి మండలములోని బిక్కనవోలు సంస్థాన ప్రభువు" అని నిర్ధారణ చేసియున్నారు. దీనికాధారము పట్చక్రవతి౯ చరిత్రములోని గద్య “ఇది శ్రీ బిక్కనవోలు పట్టణ ప్రసిద్ధ సరస్తటావలంబ సిద్ధరామేశ్వర” అని బిక్కనవోలు పేర్కొనబడి యుండుటచేతను, ఆగ్రామము గోదావరి మండలమునఁ గానవచ్చుటచేతను, ఆప్రాంతముల రెడ్డివారు పాలించియుండుటచేతను మల్లారెడ్డి గోదావరిమండలవాసియని శ్రీ పంతులవారూహించిరి. ఇది ప్రమాదము. పట్టమట్ట సరస్వతి సోమయాజిగారి నూతసంహితను బరిశోధించిన నీ సంశయము తీరునది. మల్లారెడ్డి నివాసస్థానమగు బిక్కనోలు నిజాము రాష్ట్రములో హైదరాబాదునుండి ఇందూరుకుఁబోవు రైలుమార్గమున నున్నది. తద్వందీయులు సమీపస్థమగు దోమకొండలో సంస్థానము స్థాపించి నిజామువారికి సామంతులై నేఁటికి రాజ్యము పాలించు చున్నారు. ఇందులకు శివధర్మోత్తరఖండమునఁ బెక్కు లాధారములు కలవు. {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem> ఘనుఁడాకాచనృపాలశేఖరుఁడు ము౯ ::గర్ణాట దేశంబునం దున దుర్గాధిపతిత్వవైభవము తో డ్తోఁ గాంచి సుల్తాను పి ల్పునఁ గృష్ణానది దాఁటి యామెదుకుబల్ దుర్గంబుక్రింద౯ జిరం తనమౌ బిక్కనవోలనుండె నది యా త్రస్థాన రాజమ్ముగ౯</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> m6nafg2lx2pkjmxkfhpzgk3vqu4xnax ఆనందమఠము/నలువదియొకటవ ప్రకరణము 0 216362 565090 2026-07-16T13:28:49Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలువదియొకటవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలుబదియవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = ../ప్రక...' 565090 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలువదియొకటవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలుబదియవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=214 fromsection="214B" to=219 tosection="219A" /> msk6e54m5ftji4ltd85bcbsrmch1gwt 565091 565090 2026-07-16T13:29:56Z Rajasekhar1961 50 565091 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలువదియొకటవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలుబదియవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../నలువది రెండవ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=214 fromsection="214B" to=217 /> nnb638pd7a8w5z3norc3a2mdq6ilsme ఆనందమఠము/నలువది రెండవ ప్రకరణము 0 216363 565093 2026-07-16T13:30:55Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలువది రెండవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువదియొకటవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = ../...' 565093 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలువది రెండవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువదియొకటవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=218 to=227 /> 39lm8klyp0iyo0e3f0d8wworgb1adhz 565094 565093 2026-07-16T13:31:49Z Rajasekhar1961 50 565094 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలువది రెండవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువదియొకటవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../నలువది మూడవ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=218 to=223 /> 36pjy0k4k5ag46o5mth33cap8kylin4 565190 565094 2026-07-17T03:37:39Z Rajasekhar1961 50 565190 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలువది రెండవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువదియొకటవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../నలువది మూడవ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=218 to=223 tosection="223A" /> l7a2ddsxwcpk8mxou4w5afvkyy90i3w ఆనందమఠము/నలువది మూడవ ప్రకరణము 0 216364 565095 2026-07-16T13:32:43Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలువది మూడవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువది రెండవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = ../ ప...' 565095 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలువది మూడవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువది రెండవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=223 to=229 /> 7ia2uupr4k3owf74ijdezcb7ha2a950 565096 565095 2026-07-16T13:34:08Z Rajasekhar1961 50 565096 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలువది మూడవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువది రెండవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=223 to=231 /> ivsrz98q3xuc21ubry3wju4bbogrm18 565133 565096 2026-07-16T15:07:10Z Rajasekhar1961 50 565133 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలువది మూడవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువది రెండవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=223 to=231 tosection="231A" /> ouz7dpjp37dwxsbdxmrcgorb8epgpxl 565188 565133 2026-07-17T03:36:30Z Rajasekhar1961 50 565188 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలువది మూడవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువది రెండవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=223 frimsection="223B" to=231 tosection="231A" /> 3l4g99sxphz538f537chj424ewzuvj4 565189 565188 2026-07-17T03:36:48Z Rajasekhar1961 50 565189 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలువది మూడవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువది రెండవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=223 fromsection="223B" to=231 tosection="231A" /> tvgjbfhqyd9qqlc7xumduqs5kkugppf ఆనందమఠము/నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము 0 216365 565097 2026-07-16T13:35:53Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువది మూడవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = ../...' 565097 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువది మూడవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=231 to=239 /> bs2qz6pip40oo0xgk9j79w3bc2bz6a7 565098 565097 2026-07-16T13:36:54Z Rajasekhar1961 50 565098 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువది మూడవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../నలుబదియైదవ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=231 to=237 /> 00r69hzhh0bjae0hwtlr6e6wsh9756r 565130 565098 2026-07-16T15:03:26Z Rajasekhar1961 50 565130 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువది మూడవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../నలుబదియైదవ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=231 to=237 tosection="237A" /> p3zxsrtnox2r1ln2uadpcwfsgu91taz 565132 565130 2026-07-16T15:06:22Z Rajasekhar1961 50 565132 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలువది మూడవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../నలుబదియైదవ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=231 fromsection="231B" to=237 tosection="237A" /> fynzn7wds5xvep8srce3ld9szkc3nht ఆనందమఠము/నలుబదియైదవ ప్రకరణము 0 216366 565099 2026-07-16T13:38:16Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలుబదియైదవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = ../...' 565099 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలుబదియైదవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=237 to=239 /> nfnqje6vnwskum21lfxlfdqcq0p8ae4 565100 565099 2026-07-16T13:39:32Z Rajasekhar1961 50 565100 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలుబదియైదవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../ ప్రకరణము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=237 to=242 /> dvj3jgqjwmuvfvk2plxuxldh85j4nxs 565101 565100 2026-07-16T13:41:22Z Rajasekhar1961 50 565101 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలుబదియైదవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../Appendix I/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=237 to=242 /> 3jmj5d570cqkpq9f493fkihlos1ebny 565129 565101 2026-07-16T15:02:40Z Rajasekhar1961 50 565129 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =నలుబదియైదవ ప్రకరణము | ముందరి = [[../నలుబదినాలుగవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../Appendix I/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=237 fromsection="237B" to=242 /> sjtj79sg6nkuywx9zlpd5x651lpwdk8 ఆనందమఠము/Appendix I 0 216367 565103 2026-07-16T13:42:09Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =Appendix I | ముందరి = [[../నలుబదియైదవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్స...' 565103 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =Appendix I | ముందరి = [[../నలుబదియైదవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=243 to=249 /> fsypf60zvoudx5sqm05y3w1yzomm5bj 565104 565103 2026-07-16T13:43:08Z Rajasekhar1961 50 565104 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =Appendix I | ముందరి = [[../నలుబదియైదవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../Appendix II/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=243 to=248 /> bc9h25r2pkgf130v0zwgeltcsegolwf 565192 565104 2026-07-17T03:40:07Z Rajasekhar1961 50 565192 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము =Appendix I | ముందరి = [[../నలుబదియైదవ ప్రకరణము/]] | తదుపరి = [[../Appendix II/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=243 to=248 tosection="248A"/> 394brqbjo2d6a8q573vkfmq3k88ofaw ఆనందమఠము/Appendix II 0 216368 565105 2026-07-16T13:44:05Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = Appendix II | ముందరి = [[../Appendix I/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pd...' 565105 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = Appendix II | ముందరి = [[../Appendix I/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=248 to=249 /> b1hchcp5bdet1bmemqqjs6nie8twei9 565193 565105 2026-07-17T03:42:10Z Rajasekhar1961 50 565193 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందమఠము]] | రచయిత = బంకించంద్ర చటర్జీ |అనువాదం= వావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రి | విభాగము = Appendix II | ముందరి = [[../Appendix I/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="Aananda-Mathamu.pdf" from=248 fromsection="248B" to=249 /> jgci6gldrnlzeddm1yz0rrahl1vvw28 పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.2, No.2 (1918).pdf/26 104 216369 565209 2026-07-17T07:42:13Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>శివధర్మోత్తరఖండములోని పైపద్యమువలన మల్లారెడ్డి కవి నివాసమగు బిక్కనవోలు నైజాము రాష్ట్రములోని మెదుకుసీమకుఁ జేరిన బిక్కనవోలని స్పష్టమగుచున్నది. బిక్కనవోలులో రాజ్యము స్థాపించిన కాచనరెడ్డికి మల్లారెడ్డి యైదవపురుషుఁడు. దీనఁజేసి మల్లారెడ్డి నిజాం మండలవాసియని వెల్లడి యగుచున్నది. నేఁటివఱకు నీ వంశీయులు తమ పవిత్రములగు నామములతో గట్టించిన గ్రామములు వీరి సంస్థానమునకు లోబడి దోమకొండకు పదిమైళ్ళకు లోపుగానున్నటుల నుమాపత్యభ్యుదయమందలి {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem> క్షామమ్ములేదు జంగముపల్లికేనాఁడు ::నీ నాఁటికొసఁగు బదేనువేలు మహీమనొప్పెసఁగుఁ గామారెడ్డిపేటన ::పదమూఁడువేల రౌప్యమ్ములొసఁగు సారవంతమగు నెల్లా౦డ్డిపేట ప ::దేనువేలకుఁ గొఱయియ్యదెపుడు లక్ష్యంబులేదు మల్లారెడ్డిపేటకు నిండుగానోసఁగుఁ బంట్రెండువేలు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem> ఈ పురము లెల్ల పదిమైళ్ళ కెచ్చులేక దోమకొండకు నల్లంత దూరమునను స్వీయనామాంకితమ్ములౌ చెఱువులెనసి కరమొసంగు సుభికుంబుఁ గలిగియపుడు</poem>|ref=}}. పై పద్యములోని పల్లియలు నాలుగు ప్రకృతకవియగు మల్లారెడ్డి యన్నలగు మువ్వురి పేరుతోను దనపేరుతోను గట్టింపఁ బడినవి. కావున మల్లారెడ్డి నివాసము దోమకొండ యనియు నతని పూర్వుఁడగు కాచరెడ్డి మాత్రము బిక్కనోలులో రాజ్యము స్థాపించెననియు ఆబిక్కనోలు కూడ గోదావరి మండలములోనిది కాదనియు వీరభద్రారెడ్డికి మల్లారెడ్డి కెట్టి బాంధవ్యము లేదనియు పైయాధారములవలన స్పష్టమగుచున్నది. కవివంశీయులు నేఁటికి హైదరాబాదులోను దోనుకొండయందున్నారు. వీరు గద్వాల ప్రభువులకు బంధువులు. ఈ సంస్థానము సంవత్సరమునకు మూడులక్షల యాదాయము కలదిగ నున్నది. మల్లారెడ్డి యన్న కామిరెడ్డి సూతసంహిత కృతి చెందియున్నాఁడు. కామిరెడ్డి మల్లారెడ్డి యన్నయని యిదివఱకె వాకొని యున్నారము. ఈ కామిరెడ్డి పైకృతినొందినటుల శివధర్మోత్తరమునఁ చెప్పఁబడియె యున్నది. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem> మున్ను నీయన్న లభ్యున్నతిగాఁ గామి రెడ్డివర్యుఁడు నెల్లరెడ్డిమాళి సూతసంహితయు నా జోకబ్రహ్మోత్తర ఖండంబులంది రఖండ పటిమ{{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem> ఆను పద్యమందలి క్రమాన్వయముచేఁ గామిరెడ్డి మల్లారెడ్డి కగ్రజుఁడనియు సూతసంహిత కృతినందెననియు స్పష్టపడుచున్నది. కావున సరస్వతిసోమయాజికవి మల్లారెడ్డికి సమకాలికుఁడు. మల్లారెడ్డి యన్న కాచారెడ్డి నిజాము ప్రభువువలన సనదుల హిజరీ ౧౦౫౫ సరియగు క్రీస్తుశకము ౧౬౭౭ సంవత్సరము ప్రాంతమున పొందినటుల స్పష్టపడినది. శ్రీ పంతులువారు మల్లారెడ్డి విషయమై వ్రాసిన యుపన్యాసమున నిన్ని దోషములు కలవు. సుధీలోకము సంశయములున్న చర్చించి, పరిషత్తులో సంచార కార్యదర్శులమై మేము స్వయముగఁ దిరిగి తిరిగి కనుఁగొన్న యిందలి యంశములను చరిత్రాధారములను విశ్వసించి యధార్థము గ్రహింపఁ బ్రార్థితులు. ప్రకృత మల్లారెడ్డి వంశీయులగు శ్రీరాజా రామచంద్రరావు బహద్దరు వారు శివధర్మోత్తరము నిర్దుష్టముగా ముద్రింపించి భాషా పరిచయుల కుచితముగ నొసంగుచున్నారు. సుప్రసిద్ధులగు కవులనేకులు రచించిన ప్రబంధము లనేకములు వీరి సంస్థానమున సముద్రితదశలో నున్నవి. శ్రీ రాజావారాగ్రంథములకుఁ గూడ ముద్రణభాగ్యము లభింపఁజేసి స్వవంశయశము లోకమున విస్తరింపఁజేయఁ బ్రాధి౯తులు. - శేషాద్రి రమణ కవులు, శతావధానులు.<noinclude><references/></noinclude> 385gf0cj7fgne29qs9sgrifmnim7w9p 565210 565209 2026-07-17T07:45:01Z Brjswiki 6801 565210 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>శివధర్మోత్తరఖండములోని పైపద్యమువలన మల్లారెడ్డి కవి నివాసమగు బిక్కనవోలు నైజాము రాష్ట్రములోని మెదుకుసీమకుఁ జేరిన బిక్కనవోలని స్పష్టమగుచున్నది. బిక్కనవోలులో రాజ్యము స్థాపించిన కాచనరెడ్డికి మల్లారెడ్డి యైదవపురుషుఁడు. దీనఁజేసి మల్లారెడ్డి నిజాం మండలవాసియని వెల్లడి యగుచున్నది. నేఁటివఱకు నీ వంశీయులు తమ పవిత్రములగు నామములతో గట్టించిన గ్రామములు వీరి సంస్థానమునకు లోబడి దోమకొండకు పదిమైళ్ళకు లోపుగానున్నటుల నుమాపత్యభ్యుదయమందలి {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem> క్షామమ్ములేదు జంగముపల్లికేనాఁడు ::నీ నాఁటికొసఁగు బదేనువేలు మహీమనొప్పెసఁగుఁ గామారెడ్డిపేటన ::పదమూఁడువేల రౌప్యమ్ములొసఁగు సారవంతమగు నెల్లా౦డ్డిపేట ప ::దేనువేలకుఁ గొఱయియ్యదెపుడు లక్ష్యంబులేదు మల్లారెడ్డిపేటకు నిండుగానోసఁగుఁ బంట్రెండువేలు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem> ఈ పురము లెల్ల పదిమైళ్ళ కెచ్చులేక దోమకొండకు నల్లంత దూరమునను స్వీయనామాంకితమ్ములౌ చెఱువులెనసి కరమొసంగు సుభికుంబుఁ గలిగియపుడు</poem>|ref=}}. పై పద్యములోని పల్లియలు నాలుగు ప్రకృతకవియగు మల్లారెడ్డి యన్నలగు మువ్వురి పేరుతోను దనపేరుతోను గట్టింపఁ బడినవి. కావున మల్లారెడ్డి నివాసము దోమకొండ యనియు నతని పూర్వుఁడగు కాచరెడ్డి మాత్రము బిక్కనోలులో రాజ్యము స్థాపించెననియు ఆబిక్కనోలు కూడ గోదావరి మండలములోనిది కాదనియు వీరభద్రారెడ్డికి మల్లారెడ్డి కెట్టి బాంధవ్యము లేదనియు పైయాధారములవలన స్పష్టమగుచున్నది. కవివంశీయులు నేఁటికి హైదరాబాదులోను దోనుకొండయందున్నారు. వీరు గద్వాల ప్రభువులకు బంధువులు. ఈ సంస్థానము సంవత్సరమునకు మూడులక్షల యాదాయము కలదిగ నున్నది. మల్లారెడ్డి యన్న కామిరెడ్డి సూతసంహిత కృతి చెందియున్నాఁడు. కామిరెడ్డి మల్లారెడ్డి యన్నయని యిదివఱకె వాకొని యున్నారము. ఈ కామిరెడ్డి పైకృతినొందినటుల శివధర్మోత్తరమునఁ చెప్పఁబడియె యున్నది. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem> మున్ను నీయన్న లభ్యున్నతిగాఁ గామి రెడ్డివర్యుఁడు నెల్లరెడ్డిమాళి సూతసంహితయు నా జోకబ్రహ్మోత్తర ఖండంబులంది రఖండ పటిమ{{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem> ఆను పద్యమందలి క్రమాన్వయముచేఁ గామిరెడ్డి మల్లారెడ్డి కగ్రజుఁడనియు సూతసంహిత కృతినందెననియు స్పష్టపడుచున్నది. కావున సరస్వతిసోమయాజికవి మల్లారెడ్డికి సమకాలికుఁడు. మల్లారెడ్డి యన్న కాచారెడ్డి నిజాము ప్రభువువలన సనదుల హిజరీ ౧౦౫౫ సరియగు క్రీస్తుశకము ౧౬౭౭ సంవత్సరము ప్రాంతమున పొందినటుల స్పష్టపడినది. శ్రీ పంతులువారు మల్లారెడ్డి విషయమై వ్రాసిన యుపన్యాసమున నిన్ని దోషములు కలవు. సుధీలోకము సంశయములున్న చర్చించి, పరిషత్తులో సంచార కార్యదర్శులమై మేము స్వయముగఁ దిరిగి తిరిగి కనుఁగొన్న యిందలి యంశములను చరిత్రాధారములను విశ్వసించి యధార్థము గ్రహింపఁ బ్రార్థితులు. ప్రకృత మల్లారెడ్డి వంశీయులగు శ్రీరాజా రామచంద్రరావు బహద్దరు వారు శివధర్మోత్తరము నిర్దుష్టముగా ముద్రింపించి భాషా పరిచయుల కుచితముగ నొసంగుచున్నారు. సుప్రసిద్ధులగు కవులనేకులు రచించిన ప్రబంధము లనేకములు వీరి సంస్థానమున సముద్రితదశలో నున్నవి. శ్రీ రాజావారాగ్రంథములకుఁ గూడ ముద్రణభాగ్యము లభింపఁజేసి స్వవంశయశము లోకమున విస్తరింపఁజేయఁ బ్రాధి౯తులు. {{right|- శేషాద్రి రమణ కవులు, శతావధానులు.}}<noinclude><references/></noinclude> 8epoqi7xy82fbe274hmryi93kaw1jwt 565211 565210 2026-07-17T07:49:03Z Brjswiki 6801 565211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>శివధర్మోత్తరఖండములోని పైపద్యమువలన మల్లారెడ్డి కవి నివాసమగు బిక్కనవోలు నైజాము రాష్ట్రములోని మెదుకుసీమకుఁ జేరిన బిక్కనవోలని స్పష్టమగుచున్నది. బిక్కనవోలులో రాజ్యము స్థాపించిన కాచనరెడ్డికి మల్లారెడ్డి యైదవపురుషుఁడు. దీనఁజేసి మల్లారెడ్డి నిజాం మండలవాసియని వెల్లడి యగుచున్నది. నేఁటివఱకు నీ వంశీయులు తమ పవిత్రములగు నామములతో గట్టించిన గ్రామములు వీరి సంస్థానమునకు లోబడి దోమకొండకు పదిమైళ్ళకు లోపుగానున్నటుల నుమాపత్యభ్యుదయమందలి {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem> క్షామమ్ములేదు జంగముపల్లికేనాఁడు ::నీ నాఁటికొసఁగు బదేనువేలు మహీమనొప్పెసఁగుఁ గామారెడ్డిపేటన ::పదమూఁడువేల రౌప్యమ్ములొసఁగు సారవంతమగు నెల్లా౦డ్డిపేట ప ::దేనువేలకుఁ గొఱయియ్యదెపుడు లక్ష్యంబులేదు మల్లారెడ్డిపేటకు నిండుగానోసఁగుఁ బంట్రెండువేలు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem> ఈ పురము లెల్ల పదిమైళ్ళ కెచ్చులేక దోమకొండకు నల్లంత దూరమునను స్వీయనామాంకితమ్ములౌ చెఱువులెనసి కరమొసంగు సుభికుంబుఁ గలిగియపుడు.</poem>|ref=}} పై పద్యములోని పల్లియలు నాలుగు ప్రకృతకవియగు మల్లారెడ్డి యన్నలగు మువ్వురి పేరుతోను దనపేరుతోను గట్టింపఁ బడినవి. కావున మల్లారెడ్డి నివాసము దోమకొండ యనియు నతని పూర్వుఁడగు కాచరెడ్డి మాత్రము బిక్కనోలులో రాజ్యము స్థాపించెననియు ఆబిక్కనోలు కూడ గోదావరి మండలములోనిది కాదనియు వీరభద్రారెడ్డికి మల్లారెడ్డి కెట్టి బాంధవ్యము లేదనియు పైయాధారములవలన స్పష్టమగుచున్నది. కవివంశీయులు నేఁటికి హైదరాబాదులోను దోనుకొండయందున్నారు. వీరు గద్వాల ప్రభువులకు బంధువులు. ఈ సంస్థానము సంవత్సరమునకు మూడులక్షల యాదాయము కలదిగ నున్నది. మల్లారెడ్డి యన్న కామిరెడ్డి సూతసంహిత కృతి చెందియున్నాఁడు. కామిరెడ్డి మల్లారెడ్డి యన్నయని యిదివఱకె వాకొని యున్నారము. ఈ కామిరెడ్డి పైకృతినొందినటుల శివధర్మోత్తరమునఁ చెప్పఁబడియె యున్నది. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem> మున్ను నీయన్న లభ్యున్నతిగాఁ గామి రెడ్డివర్యుఁడు నెల్లరెడ్డిమాళి సూతసంహితయు నా జోకబ్రహ్మోత్తర ఖండంబులంది రఖండ పటిమ...</poem>|ref=}} ఆను పద్యమందలి క్రమాన్వయముచేఁ గామిరెడ్డి మల్లారెడ్డి కగ్రజుఁడనియు సూతసంహిత కృతినందెననియు స్పష్టపడుచున్నది. కావున సరస్వతిసోమయాజికవి మల్లారెడ్డికి సమకాలికుఁడు. మల్లారెడ్డి యన్న కాచారెడ్డి నిజాము ప్రభువువలన సనదుల హిజరీ ౧౦౫౫ సరియగు క్రీస్తుశకము ౧౬౭౭ సంవత్సరము ప్రాంతమున పొందినటుల స్పష్టపడినది. శ్రీ పంతులువారు మల్లారెడ్డి విషయమై వ్రాసిన యుపన్యాసమున నిన్ని దోషములు కలవు. సుధీలోకము సంశయములున్న చర్చించి, పరిషత్తులో సంచార కార్యదర్శులమై మేము స్వయముగఁ దిరిగి తిరిగి కనుఁగొన్న యిందలి యంశములను చరిత్రాధారములను విశ్వసించి యధార్థము గ్రహింపఁ బ్రార్థితులు. ప్రకృత మల్లారెడ్డి వంశీయులగు శ్రీరాజా రామచంద్రరావు బహద్దరు వారు శివధర్మోత్తరము నిర్దుష్టముగా ముద్రింపించి భాషా పరిచయుల కుచితముగ నొసంగుచున్నారు. సుప్రసిద్ధులగు కవులనేకులు రచించిన ప్రబంధము లనేకములు వీరి సంస్థానమున సముద్రితదశలో నున్నవి. శ్రీ రాజావారాగ్రంథములకుఁ గూడ ముద్రణభాగ్యము లభింపఁజేసి స్వవంశయశము లోకమున విస్తరింపఁజేయఁ బ్రాధి౯తులు. {{right|- శేషాద్రి రమణ కవులు, శతావధానులు.}} {{rule |6em }}<noinclude><references/></noinclude> lz2zas1gf7kmwz8cvsb7r1rw9lo8jfv పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.2, No.2 (1918).pdf/27 104 216370 565214 2026-07-17T08:21:58Z Brjswiki 6801 /* సమస్యాత్మకం */ 565214 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Brjswiki" /></noinclude>{{Center|{{p|fs150}}శాద్వలము</p>}} చ. నవనవలాడు లేగసవు ♦ నారులలోపల మంచు చిన్కు ల న్నువచెలువంబులీనఁగ వి ♦ నోదముగాఁ దృణజీవికీటముల్ రవము లొనర్పఁగాఁ గలువ ♦ రాయఁడు వెన్నెలఁ గాయుచుండ నీ నవకము నేత్రపర్వము నొ ♦ నర్పదొడంగును శాద్వలస్థలీ. చం. విచ్చినగడ్డిపూవులొక ♦ వింతఘటింపఁగ మొల్కలెత్తు లే బచ్చిక లీడురాని చెలు ♦ వంబును సారెకుఁ గుమ్మరింపఁ గా ర్చిచ్చానరించినట్టి విపరీ ♦ తమునుండి విముక్తమైన నీ యచ్చపుఁ జెల్వమెన్న వశ ♦ మా విధికేనియు శాద్వలస్థలీ. ఉ. జంపుగసాగు లేగసవు ♦ జాడులలో మొగముంచి చూపుల సొంపులుమీఱ నల్లఁ జనుంచుకో మెడ లెత్తుచు లేడిపాళెముల్ గుంపులు కూడి నద్దెసలఁ గ్రుమ్మరు వేళల నీదు చెల్వ మూ హింప వచింప శక్యనుగు* నే! కవికేనియు శాద్వల స్థలీ. చ. పరువపు గడ్డిపూవు లోక ప్రక్క విచిత్రరుచి ప్రచారముల్ గఱప, ప్రఫుల్ల పుష్ప తృణ కాండము తావుల ప్రోవులీన గఱికి పొలమ్ము లబ్బురముఁ • గల్పనఁ జేయ శరత్తునందు సుం దరముగ జవ్వనంబునఁ దనర్తువు నీవిల శాద్వలస్థలీ. చ. అనినఁగందు లే జివురుటాకులలోఁ దుహినాంబు బిందువుల్ ఫోనలు దేఱి సామ్యుదిత సూర్యకర ప్రకరమ్ముచేతఁ జీ లైన విచిత్ర వర్ణముల యారజముజ్ వెలిబుచ్చు వేళ యె వ్వానికి నీవు సమ్మదము •పైకొనఁ జేయవు శాద్వలస్థలీ. చ. ఇరుదెసలంటి పాఱు సెల సరములు సాటిరాని రుచి బెరిగెడి తుంగమోసు లొక తరుణికిఁ జిత్రవస్త్రము ము వి తా ఉ. తావులు గల్గు పూవులును యేళులలో జనియించు జెల్లు వూ సంపదిఁ గూర్పఁ దటడ్వయంబున వింత ఘటింపుచు నుండ ధారుణీ తంబున నుందువు శాద్వల స్థలీ. దాఁకినఁ గందు చివుళ్ళు, కిందొగతో గావిని గేరు లే గఱికి కాడలు గల్గి పొసంగు చక్కనౌ తీ వెలు, నల్ గెలంకులను దీఱిచి నట్టులఁ గానవచ్చుట గ్రోవరు లెల్ల నిన్నుఁ గని తోషముఁ గాంతురు శాద్వలస్థనీ,<noinclude><references/></noinclude> ehbfde37983cy1s54ghfbvgx2ucbhem పుట:రసమంజరి.djvu/15 104 216371 565221 2026-07-17T10:02:58Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 565221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 పుట:రసమంజరి.djvu/14 104 216372 565223 2026-07-17T10:05:30Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' అను లక్షణము నేను చెనిఁగింపకదిగవిడిచి యాసంగతి సకార ణంబుగ నీపీఠికలోఁ జెప్పుట మేలని యెంచితిని. ఎంచి కొందఱు పండితులతోఁ బ్రసంగించుటయు నవి తెనిఁగింపక దిగవిడుచుటకంటెం దెనిఁగ...' 565223 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> అను లక్షణము నేను చెనిఁగింపకదిగవిడిచి యాసంగతి సకార ణంబుగ నీపీఠికలోఁ జెప్పుట మేలని యెంచితిని. ఎంచి కొందఱు పండితులతోఁ బ్రసంగించుటయు నవి తెనిఁగింపక దిగవిడుచుటకంటెం దెనిఁగించి నిలిపి నా యభిప్రాయము వెల్లడిచేయుట సమంజసముగా నుండునని వారు నుడివిరి. నేనెన్నఁడును ద్రికరణశుద్ధిగాఁ బ్రవర్తించు వాఁడ నగుటచే నామసస్సునకు నచ్చని సూత్రమును జెప్పనివాఁడ నైనను నప్పండితులు చెప్పిన ప్రకారము భానునిమాత్రము తెనిఁగించి యీ నా గ్రంధములోఁ జేర్చి యీ వ్యాఖ్య యిందుఁ బొందుపఱచిన వాఁడను- రాజమ హేంద్రవరము 8 మార్చి 1926. తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరావు<noinclude><references/></noinclude> 4tuv5danu1d2axjs2v0irq55enaih5x పుట:రసమంజరి.djvu/13 104 216373 565225 2026-07-17T10:08:57Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' ఈ లక్షణమం దతివ్యాప్తి దోషముగలదు. ప్రతాపరుద్రీయకారుని సూత్రముగాని మూర్తి కవిసూత్రముగానినాకు సమంజసముగాఁ గానిపిం చుటలేదు. వీరియట్లుగాక భానుఁడు తన యనుకూల నాయకునకుఁ బ్రశ స...' 565225 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />6</noinclude> ఈ లక్షణమం దతివ్యాప్తి దోషముగలదు. ప్రతాపరుద్రీయకారుని సూత్రముగాని మూర్తి కవిసూత్రముగానినాకు సమంజసముగాఁ గానిపిం చుటలేదు. వీరియట్లుగాక భానుఁడు తన యనుకూల నాయకునకుఁ బ్రశ స్తమైన లక్షణముంచినవాఁడు. నాయికలలోఁ దనస్వీయ కెట్టిసుగుణ ములు పెట్టినవాఁడో నాయకులలోఁ దనయనుకూలున కట్టి సుగుణములు పెట్టినవాఁడు. మఱి యు ననుకూలున కుదాహరణ మేకపత్నీ వ్రతుఁడైన శ్రీరామచంద్రు నిచ్చినవాఁడు వాని శ్లోకము తెనిఁగించి యిందుఁ జూపుచున్నాను జూడుఁడు : — - సీ|| భూమి దేవీ నీవు కోమల కావమ్మ సూర్యుఁడా చల్లఁగాఁ జూడవయ్య | గాలిదేవర నీవు కరుణతోఁజెకుటార్పు చులుకనై మార్గమా వెలుఁగవమ్మ | దండ కారణ్యమా తగనీవుమాకు డ గ్గఱ రాఁగదమ్మ వేకరుణదాల్చి | కొండలారా దారి నుండఁబో కవులకుఁ దొలగరమ్మా మీరు తోడుతోడ । గీ॥ నింతయేమిటి కందురే నెఱుఁగఁ జెప్పు వాఁడనువినుండు నేఁడు నాతోడఁ గూడ నడవికిని దాను వచ్చెదనంచు నుత్స హించుచున్నది యిదెసీత యిందువదన ॥ భానుని స్వీయానాయి కానిర్వచనమును వానియనుకూలనా యక నిర్వచనమును నాకుఁ బరమసమ్మతముగా నున్నవి. ఈ కారణముచే సుపపతిభేదముల విషయములో భానునిదై “ఉపపతీర ప్యనుకూలాది భేదేన చతుర్విధః - ప “రంతు శరత్వం నియత మనియతమితరత్<noinclude><references/></noinclude> 7yvtyzszabp560d92ge7s1af315wa9a పుట:Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu/20 104 216374 565227 2026-07-17T10:15:08Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్ర వాము! వ) —( 38b o నావశ ov ను) సీ. కళ్యా ణపుఠళచళు $ 5X gro శాసన 7 జముల్‌ f సంగంహింతి | వర్భమాగపురాభి $ వర్ధనులాచోడ ఉన పాలుర చరిత) I సంతరించి పావుగంటనుగాచ Í పనులదీర్చినయాద లవూరస్పజీవితం...' 565227 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>శ్ర వాము! వ) —( 38b o నావశ ov ను) సీ. కళ్యా ణపుఠళచళు $ 5X gro శాసన 7 జముల్‌ f సంగంహింతి | వర్భమాగపురాభి $ వర్ధనులాచోడ ఉన పాలుర చరిత) I సంతరించి పావుగంటనుగాచ Í పనులదీర్చినయాద లవూరస్పజీవితం $ బులనుగూర్చి. "తెలుంగు బేళను 9) వెలయ జేసిన రాచ వెలమ వంకపరంప JF రలనుజూచి తే గీ. రాష్ట్రచారితుమును[గ్రమ f కొనుముగాంగ . మాతృభామను లిఖయించి f మాతృ aT గారవంబుల6 గాపాడం j గలముముట్టి దనన నె జాము] _వానులార! CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri<noinclude><references/></noinclude> r5by5iibadewhp5r0t7fmy937x0qxcy పుట:Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu/21 104 216375 565228 2026-07-17T10:16:00Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '$ 9 సీ. ద్రవ్యమా ! యందఱి 5 దరిని మూల్గుచునుండె భాష కై వినియోగ 3 పడుటలేదు గ్రంథంబులా! గృహాంగణములలోనుండె す ముద్రణాదృష్టంబు మొదలెలేదు చరిత్రంబులా! స్క్రతిక శానసంబుననుం డెఁ J బకటన...' 565228 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>$ 9 సీ. ద్రవ్యమా ! యందఱి 5 దరిని మూల్గుచునుండె భాష కై వినియోగ 3 పడుటలేదు గ్రంథంబులా! గృహాంగణములలోనుండె す ముద్రణాదృష్టంబు మొదలెలేదు చరిత్రంబులా! స్క్రతిక శానసంబుననుం డెఁ J బకటన భాగ్యంబు బడయలేదు శిల్పమా! యాలయ 5 సీమలలో నుండె (ప్రతిబింబసంపద బడయ లేదు J 3 తే.గీ. సాధనములుండెనన్నింటి సంగ్రహించి కావ్యముఖమునఁ జిత్రించు ) గునులు లేరు శక్తి సామర్థ్యములుగల జనులఁ బిలువ రాదెఝుందుకు నై బాము రాష్ట్రమాత! నై 5 సి. ప్రతిదుర్గ రూపంబు 5 పటమందుఁజిత్రించి పరిశోధకుల కెల్లఁ J బంపవలయు చిక్కిన కావ్యం 3 చేఁజారనీయక ప్రత్యంతరంబు లేర్పరుపవలయు శాసనసిల లెల్ల 5 చదగ్గ మై పోకుండి 2 వలయు(వయత్న నుల్ 3 సలుపవలయు పరిశీలనార్ధమై వర లేంచుయువకుల మెడల సన్నింటను దోడ్పడగవలయు తే, గీశ క్తి కొలఁదిగ మాతృభా పాసపర్య తెనుఁగు మానిసిచేసియే తీరవలయుఁ జిన్ని నుతులధార! యంచునా 9శీర్వదింప రాదె గుమ్ముల నైజాము 5 రాష్ట్రమాత! CC-0. Janganwadi Math Collection. Digitized by eGangotri 3<noinclude><references/></noinclude> 0eqogowe9qwmk1sbao62o6wihcy5rgx పుట:Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu/10 104 216376 565229 2026-07-17T10:17:53Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'districts of H. E. H. The Nizam's Dominions and have examined several inscriptions, which, when carefully revised and edited by experts, are sure to yield valuable results. The poets make several references to the ancient temples in the Dominions. That the great religions of India-Hinduism, Buddhism and Jainism-flourished in this country there are abundant evidences. The revival of Hinduism in the middle ages and the transformation of Buddi... 565229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>districts of H. E. H. The Nizam's Dominions and have examined several inscriptions, which, when carefully revised and edited by experts, are sure to yield valuable results. The poets make several references to the ancient temples in the Dominions. That the great religions of India-Hinduism, Buddhism and Jainism-flourished in this country there are abundant evidences. The revival of Hinduism in the middle ages and the transformation of Buddist and Jain places of worship into Hindu temples is an interesting subject for the student of religious History. That the Telugu Literature received its impetus from the Telugu rulers of the Dominions, that some of the greatest Telugu poets were born here and patronised by its kings, there is abundant literary evidence to prove. There are numerous Palm-leaf manuscripts, scatterred all over and the poets rightly appeal for their preservation in the interests of learning. There are other poems referring to the Telugu kings, warriors, poets and places of historic or strategic importance and an appeal is made to the inheritors of this past, not to wipe out ancient memories. After finishing the poems, one is inclined to repeat what John Drinkwater asked to the end of his little book "Patriotism in Literature;"-"What<noinclude><references/></noinclude> qsxbcsml5207rppbhekijip0n5qzxwd పుట:Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu/11 104 216377 565231 2026-07-17T10:19:11Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'is after all the use of this patriotism in the world?" and "what is to be gained by fostening an emotion so ideal and so incalculable?" The time of the average individual is taken up by the satisfaction of his mere immediate wants, that he does not worry himself about patriotism just as he does not worry himself about Philosophy. But there is what Drinkwater calls the margin of social con- sciousness in the individual which if brought into a... 565231 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>is after all the use of this patriotism in the world?" and "what is to be gained by fostening an emotion so ideal and so incalculable?" The time of the average individual is taken up by the satisfaction of his mere immediate wants, that he does not worry himself about patriotism just as he does not worry himself about Philosophy. But there is what Drinkwater calls the margin of social con- sciousness in the individual which if brought into activity by the poet, gradually spreads over the whole community and it can be said of these two poets, that they have succeeded in bringing that margin into activity. A further question may yet be asked. How for is this "local" or "linguistic" or "communal" patriotism calculated to serve the best interests of our country or of Humanity? This problem of the divided allegiance of an individual to the several groups to which he belongs is a problem that com- fronts every society, at every stage of History in some shape or other. There is always a conflict between the centripetal and the centifugal forces in society and it is the duty of the statesman and the seer to try and keep an equilibrium between these two forces. The local consciousness of a Canadain or a South African may be worked up to such a pitch as to weaken the group unity of the British Empire. The national consciousness of a Brazilian or an Italian may shatter the visions of a League of Mankind. An over-emphasis of our linguistic or territorial or communal loyalties may weaken our sense of supreme loyalty to the higher groups<noinclude><references/></noinclude> 0tibzfocr6tep2rjtl0iq3kddt5g8j6 పుట:Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu/12 104 216378 565232 2026-07-17T10:23:02Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'of which we are only parts. It is, therefore, absolutely necessary that from time to time, adjustments take place in the relations between the individual and the entity or entities to which his allegiance is due, in such a way as to enable the individual to divide his loyalty among the various interests to which he owes allegiance. That ig possible only if harmony and goodwill take the place of competition and jealousy in the affairs of na... 565232 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>of which we are only parts. It is, therefore, absolutely necessary that from time to time, adjustments take place in the relations between the individual and the entity or entities to which his allegiance is due, in such a way as to enable the individual to divide his loyalty among the various interests to which he owes allegiance. That ig possible only if harmony and goodwill take the place of competition and jealousy in the affairs of nations. If these poems succeed in awakening the right spirit of nationalism—a respectful love of the past that leads to a greater effort for future improvement and not an aggressive spirit of nationalism which contents itself in vain self-glory and abuse of your neighbour their purpose would ba fulfilled. —S. HANUMANTHA RAO, :M.A.LiT., Professor of History, Nizam’s College, 4 ; HYDERABAD. 23-—3—1926<noinclude><references/></noinclude> 0949rze2bcko1zmqs0ekmk87fitsqo7 పుట:Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu/9 104 216379 565233 2026-07-17T10:24:02Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'INTRODUCTION. This book is a collection of patriotic peoms, composed by the two well-known Andhra poets. I do not venture to discuss their literary merit. I restrict my observations to a few points raised by the subject matter of this little booklet. These peons are intended to kindle the patrio- tism of the Telugu speaking community of H.E.H. The Nizam's Dominions and to appeal to their national consciousness. From the 3rd century be- for... 565233 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>INTRODUCTION. This book is a collection of patriotic peoms, composed by the two well-known Andhra poets. I do not venture to discuss their literary merit. I restrict my observations to a few points raised by the subject matter of this little booklet. These peons are intended to kindle the patrio- tism of the Telugu speaking community of H.E.H. The Nizam's Dominions and to appeal to their national consciousness. From the 3rd century be- fore the birth of Christ, the Deccan played an important part in Indian History. Like the Ganjetic plain the plains of the Godaveri and the Krishna were the seats of flourishing Empires in Ancient and medieval India. The attention of Historians has been concentrated inore on the vicissitudes of the Empires of Northern India than on those of the Deccan. For the early history of the Deccan, we are indebted to Bhandarkar and Fleet. Their researches were confined to Western Deccan. The history of the Eastern Deccan, especially a detailed history of the Kakatiyas has yet to be written. South Indian History is based largely on the study of Inscriptions. Some of thern are inscribed on rocks and some are recorded on copper plates. A systematic publication of all the insriptions that are found in our Dominions is necessary, before we can arrive at an estimate for the History of Ancient and medieval Deccan. The authore of this book ahavearewelladiowidelyed imeaheoTelugu<noinclude><references/></noinclude> jux73405064u607hyg0ub76hv001s00 పుట:Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu/8 104 216380 565234 2026-07-17T10:24:57Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నకుంబూనుకొంఓ5మి, ఎంతసటకుం గృతార్థులమైతిమో! (గ్రంథ "ము ముద్రుణమునకు నీద్రపఅుపంగా'నే మాబాల్యమితులును భాషూనేవకులు సీలగిరిసం పాదకులునగు వబ్‌నవీసు వేంకటరా _ మనరనీంవోరావుగా...' 565234 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>నకుంబూనుకొంఓ5మి, ఎంతసటకుం గృతార్థులమైతిమో! (గ్రంథ "ము ముద్రుణమునకు నీద్రపఅుపంగా'నే మాబాల్యమితులును భాషూనేవకులు సీలగిరిసం పాదకులునగు వబ్‌నవీసు వేంకటరా _ మనరనీంవోరావుగా రుచితముగ ముద్దించియిత్తువ:ని వాగ్జా నముంజేసిరి. -అడిగినంతన కాగితములకు మ, రా, శ్రీ, మాడ పాటి తిరుమలరావువంతులువారు నలుబదీరూవ్యముల నొసం గీరి కాగితముల కదిచాలకపోవుటచే' గింకర్తన్యమూడఢులమై 'యుంటిమని యుపన్యాసమునం జెప్పినంతమాత్రుమున అయా . తముగ విరాళమునొసంగి న్నర్తకావతంసులును ఓరుగల్లు 'వాస్తవుర్ణులు నగు ఎడవల్లి DIS గుష్తగాశంతయు: Ata సడుటచే నిప్పటి కీగంథధము ప్రచురింప(గలిగితిమి, ఇందలిచరిశ్సాంళములు మేము స్వయముగందిరిగి పరి శోధించి "తెలిసికొన్న వీగాన ఆంధ్రిజనుల యాదరణపాత్రము". లణునేని ధనుర్ధిలము. ఈపొ త్తనునకు. బీఠిక విఫులముగా ' వ్రాయుటకు శ్రీ మాడపాటి హనుమంత ౮6+వువంతులునారిపి గోరంగా వాపశాష్ట్రనేవాధర్మమున SOB మ. ర. రా, శ్రీ 'నీరుగా8 హనుమంత శాస్ట్రవంతులువారిచే విపులాంగ్ల వీఠికవాగయించి పంపిరి, ఈయుభయుల యొడం గృతజ్ఞులము, a | _వంధిగామ, : ; ai -భామెనేవకలు, x | ; | *ీషాడి) రమణకవులు, | ll. |. ee ane.<noinclude><references/></noinclude> qa2j1d4fx1fdzyczk4wvoqmcvdkd7l5 వాడుకరి చర్చ:Vemuri divija 3 216381 565236 2026-07-17T10:52:02Z Rajasekhar1961 50 /* స్వాగతం */ కొత్త విభాగం 565236 wikitext text/x-wiki {{స్వాగతం}} [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 10:52, 17 జూలై 2026 (UTC) sxgktd3b5kjdixuz0qvabtehu666h1k పుట:Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu/1 104 216382 565237 2026-07-17T11:10:22Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 565237 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 పుట:Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu/2 104 216383 565238 2026-07-17T11:10:41Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 565238 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 పుట:Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu/3 104 216384 565239 2026-07-17T11:10:57Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 565239 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 పుట:Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu/4 104 216385 565240 2026-07-17T11:11:13Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 565240 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 పుట:Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu/5 104 216386 565241 2026-07-17T11:12:16Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '{{Css image crop |Image = Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu |Page = 5 |bSize = 600 |cWidth = 484 |cHeight = 760 |oTop = 15 |oLeft = 81 |Location = center |Description = }}' 565241 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Css image crop |Image = Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu |Page = 5 |bSize = 600 |cWidth = 484 |cHeight = 760 |oTop = 15 |oLeft = 81 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/></noinclude> 9zrys09xiv4e5ke70orlr8vaalsrnhc పుట:Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu/6 104 216387 565242 2026-07-17T11:15:27Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 565242 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> ద్వితీయముద్రణము 1000 ప్రతులు {{rule}}{{rule}} మొదటి ఎనిమిదిపుటలు బెజవాడ ఆంధ్రగ్రంథాలయ ముద్రణాలయమునను గ్రంథముంతయు (నైజాము) నల్లగొండ ఉస్మానియా ముద్రణాలయమునందును ముద్రితము. {{rule}}{{rule}}<noinclude><references/></noinclude> i7cle99z13onuw9hmnorsvosjck3xff పుట:Nizam Rashtra Prashamsa ( Telugu) By Sheshadri Ramana Kavi, 1926.djvu/7 104 216388 565243 2026-07-17T11:20:44Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' పీఠిక రసికులారా! నిజాము రాష్ట్రీయుల నుద్బోధించుచు మేము నాలుగేండ్లక్రింద నీలగిరిపత్రికకు ఐదుపద్యములను వాసితిమి. ఒక సభాసందర్భమున హైదరాబాదులోని యాంధ్రవిద్యాధికులాపద్...' 565243 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> పీఠిక రసికులారా! నిజాము రాష్ట్రీయుల నుద్బోధించుచు మేము నాలుగేండ్లక్రింద నీలగిరిపత్రికకు ఐదుపద్యములను వాసితిమి. ఒక సభాసందర్భమున హైదరాబాదులోని యాంధ్రవిద్యాధికులాపద్దెములఁ జదివించి మమ్ముఁ బ్రోత్సహించిరి. వారి ప్రోత్సాహము నాధారపఱచికొని యింక నిరువది పద్యముల వ్రాసి గ్రంథాలయ 'నిజాము రాష్ట్ర ప్రశంస' యను పేరునఁ జిన్ని పొత్తమును బ్రచురించితిమి. పత్రికాసంపాదకు లాచిఱుపొత్తము పై సదభిప్రాయములిచ్చి మాయందలి వాత్సల్యము చేఁ బరిశోధనోద్యమమున నిజాము రాష్ట్రమునకు మేము చేయు సేవను బ్రశంసించిరి. ముద్రితమైన 500 ప్రతులు రెండు మాసములలో గర్చుపడెను. మిత్రులు మఱికొందఱును నీలగిరిసంపాదకులు ఇటులె మఱికొన్ని పద్యముల వ్రాయఁ బ్రోత్సహించిరి, మిత్రులప్రోత్సాహమున ౧౦౦ పద్యములను వ్రాసితిమి. చరిత్రస్థలములను బరిశోధనమును గూర్చి పత్రికాంతరములలోఁ బ్రచురించిన పద్యములను అనుబంధములోఁ జేర్చి అకారాదిగఁ జరిత్రస్థలములఁ దెలుపు పట్టిక నొకటి జతపఱచి చరిత్రప్రపంచమున నిజాంరాష్ట్రమున కెంతయున్నత స్థానము గలదో తెలుపుటకు. నిజాం రాష్ట్రాంథసోదరులకు "మీరు జన్మించినది. కర్మభూమి, కార్యశూరులై యాంధ్రవాఙ్మయము నుద్దరించుట ధర్మమనీ తెలుపుట కీరచనము<noinclude><references/></noinclude> tmqrpjids9vkfm4vpbysazc5rgt58mi