వికీసోర్స్ tewikisource https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ వికీసోర్స్ వికీసోర్స్ చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ ద్వారము ద్వారము చర్చ రచయిత రచయిత చర్చ పుట పుట చర్చ సూచిక సూచిక చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 106 68676 567445 246522 2026-07-30T14:05:40Z Rajasekhar1961 50 567445 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[గరిమెళ్ళ వ్యాసాలు]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:గరిమెళ్ళ సత్యనారాయణ]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=సంకలనం: బి. కృష్ణ కుమారి |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=హైదరాబాదు |సంవత్సరం=1992 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=V |పుటలు=<pagelist 1=ముఖచిత్రం 2=ప్రవి 3to5=భూమిక 6to9=ముందుమాట 10=కృతజ్ఞతలు 11=విసూ 12=రచయిత 13=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు={{:పుట:Garimellavyasalu019809mbp.pdf/11}} |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 9xhd19k82w70yb59ercnz5lm7m6f0q4 0 83070 567573 489638 2026-07-31T11:53:22Z Rajasekhar1961 50 /* ప్రచురణలు */ 567573 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = ఆంధ్ర గ్రంథమాల | class = Z | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = }} ==ప్రచురణలు== # [[భగవద్గీత]] # బసవపురాణం # పండితారాధ్యచరిత్ర # ఆంధ్రశబ్దచింతామణి # శతకమంజరి # [[ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వము]] # మహాఋషి నిఘంటిత యోగశాస్త్రము # [[పారిభాషిక పదకోశము]] # శ్యామాసుందరము - ఒం.సత్యనాథము # ఆంధ్రవాజ్మయ సూచిక # [[ఆంధ్ర భారతకవితావిమర్శనము]] - [[రచయిత:కోరాడ రామకృష్ణయ్య|కోరాడ రామకృష్ణయ్య]] # భీష్ముడు (నాటకము) - పొ.పిచ్చిరెడ్డి # [[భారతీయ చిత్రకళ]] - [[రచయిత:తలిసెట్టి రామారావు|తలిశెట్టి రామారావు]] # అవిమారకము (నాటకము) - [[రచయిత:మానవల్లి రామకృష్ణయ్య|మానవల్లి రామకృష్ణయ్య]] # కృషీవల విజయము # మేఘదూత - దీపాల పిచ్చయ్యశాస్త్రి # జీవనప్రభాతము (కె.యస్.వెంకటరమణి వ్రాసిన ఆంగ్లనవల Murugan the Tillerకు ఆంధ్రీకరణం)- అనువాదకుడు: పోలవరపు రామబ్రహ్మం # వివాహతత్త్వము - [[బంకుపల్లె మల్లయ్యశాస్త్రి]] # నిరుద్ధభారతము - మం.వెంకటశర్మ # శ్రీరామ విజయము (నాటకము) # ఆరోగ్యసాధనము - గాంధిమహాత్ముడు # నందనారు చరితము - శ్రీకృష్ణకౌండిన్య # [[ఆత్మచరిత్రము]] - [[రాయసం వెంకట శివుడు]] # గీతాబోధ # ప్రార్థనా గీతావళి # హాలికోద్ధారము -ప్ర.శేషాద్రిశర్మ # మానవస్వత్వములు - థామస్ పెయిన్ # టామ్‌ సాయర్ ప్రపంచ యాత్ర -మూలం: మార్క్ ట్వెయిన్ -అనువాదం: [[నండూరి రామమోహనరావు]] # మాలపల్లి - [[ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ]] # [[ధమ్మపదము]] [[వర్గం:వేదికలు]] jtmycrhtwxewyfwrzb9h8c69ij3atmb 567574 567573 2026-07-31T11:55:02Z Rajasekhar1961 50 /* ప్రచురణలు */ 567574 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = ఆంధ్ర గ్రంథమాల | class = Z | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = }} ==ప్రచురణలు== # [[భగవద్గీత]] # బసవపురాణం # పండితారాధ్యచరిత్ర # ఆంధ్రశబ్దచింతామణి # శతకమంజరి # [[ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వము]] # మహాఋషి నిఘంటిత యోగశాస్త్రము # [[పారిభాషిక పదకోశము]] # శ్యామాసుందరము - ఒం.సత్యనాథము # ఆంధ్రవాజ్మయ సూచిక # [[ఆంధ్ర భారతకవితావిమర్శనము]] - [[రచయిత:కోరాడ రామకృష్ణయ్య|కోరాడ రామకృష్ణయ్య]] # భీష్ముడు (నాటకము) - పొ.పిచ్చిరెడ్డి # [[భారతీయ చిత్రకళ]] - [[రచయిత:తలిసెట్టి రామారావు|తలిశెట్టి రామారావు]] # అవిమారకము (నాటకము) - [[రచయిత:మానవల్లి రామకృష్ణయ్య|మానవల్లి రామకృష్ణయ్య]] # కృషీవల విజయము # మేఘదూత - దీపాల పిచ్చయ్యశాస్త్రి # జీవనప్రభాతము (కె.యస్.వెంకటరమణి వ్రాసిన ఆంగ్లనవల Murugan the Tillerకు ఆంధ్రీకరణం)- అనువాదకుడు: పోలవరపు రామబ్రహ్మం # వివాహతత్త్వము - [[రచయిత:బంకుపల్లె మల్లయ్యశాస్త్రి]] # నిరుద్ధభారతము - మం.వెంకటశర్మ # శ్రీరామ విజయము (నాటకము) # ఆరోగ్యసాధనము - గాంధిమహాత్ముడు # నందనారు చరితము - శ్రీకృష్ణకౌండిన్య # [[ఆత్మచరిత్రము]] - [[రచయిత:రాయసం వెంకట శివుడు]] # గీతాబోధ # ప్రార్థనా గీతావళి # హాలికోద్ధారము -ప్ర.శేషాద్రిశర్మ # మానవస్వత్వములు - థామస్ పెయిన్ # టామ్‌ సాయర్ ప్రపంచ యాత్ర -మూలం: మార్క్ ట్వెయిన్ -అనువాదం: [[నండూరి రామమోహనరావు]] # మాలపల్లి - [[రచయిత:ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ]] # [[ధమ్మపదము]] - [[రచయిత:కిళాంబి రంగాచార్యులు]] [[వర్గం:వేదికలు]] j5i5cl1jm38bm8j77ttwqf3rclqc7j7 0 83250 567427 396361 2026-07-30T13:39:59Z Rajasekhar1961 50 /* ప్రచురణలు */ 567427 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు | class = Z | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు ఆంధ్ర రాష్ట్రప్రభుత్వానికి చెందిన విభాగము. }} [[File:Andhra Sahitya parishat - Kakinada-5.JPG|thumb|Andhra Sahitya parishat - Kakinada-5]] ==ప్రచురణలు== * [[ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్పత్త్రిక]] (1912 నుండి) * [[చంపూ రామాయణము]] (1917) {{small scan link|Chanpuramayanam018866mbp.pdf}} * [[ఆంధ్ర ధాతుమాల]] (1930) {{small scan link|Andhradathumala025862mbp.pdf}} * [[కవిజనాశ్రయము]] (1932) {{small scan link|Kavijanaashrayamu-Chandashastramu.pdf}} * [[శాసన పద్యమంజరి]] (ముద్రణ: 1937) {{small scan link|Shaasana padya manjari (1937).pdf}} * [[షోడశకుమారచరిత్రము]] (ముద్రణ: 1934) {{small scan link|Shodashakumaara-charitramu.pdf}} * [[నారసింహపురాణము]] * [[మత్స్యపురాణము]] {{small scan link|మత్స్యపురాణము.pdf}} * [[రాధికాసాంత్వనము (సముఖము)]] * [[సులక్షణసారము]] * [[శివరాత్రి మాహాత్మ్యము]] {{small scan link|శివరాత్రిమాహాత్మ్యము.pdf}} * [[రసార్ణవాలంకారము]] [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:ప్రచురణ సంస్థలు]] 7x2h73a59kq5do1oxvof8g9z89u5hdz 567428 567427 2026-07-30T13:40:26Z Rajasekhar1961 50 /* ప్రచురణలు */ 567428 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు | class = Z | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు ఆంధ్ర రాష్ట్రప్రభుత్వానికి చెందిన విభాగము. }} [[File:Andhra Sahitya parishat - Kakinada-5.JPG|thumb|Andhra Sahitya parishat - Kakinada-5]] ==ప్రచురణలు== * [[ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్పత్త్రిక]] (1912 నుండి) * [[చంపూ రామాయణము]] (1917) {{small scan link|Chanpuramayanam018866mbp.pdf}} * [[ఆంధ్ర ధాతుమాల]] (1930) {{small scan link|Andhradathumala025862mbp.pdf}} * [[కవిజనాశ్రయము]] (1932) {{small scan link|Kavijanaashrayamu-Chandashastramu.pdf}} * [[శాసన పద్యమంజరి]] (ముద్రణ: 1937) {{small scan link|Shaasana padya manjari (1937).pdf}} * [[షోడశకుమారచరిత్రము]] (ముద్రణ: 1934) {{small scan link|Shodashakumaara-charitramu.pdf}} * [[నారసింహపురాణము]] * [[మత్స్యపురాణము]] {{small scan link|మత్స్యపురాణము.pdf}} * [[రాధికాసాంత్వనము (సముఖము)]] * [[సులక్షణసారము]] * [[శివరాత్రి మాహాత్మ్యము]] {{small scan link|శివరాత్రిమాహాత్మ్యము.pdf}} * [[రసార్ణవాలంకారము]] (1937) [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:ప్రచురణ సంస్థలు]] mjpjwizl6lb646ypc563iwvqpy8ljyo 567467 567428 2026-07-30T20:11:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 567467 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు | class = Z | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు ఆంధ్ర రాష్ట్రప్రభుత్వానికి చెందిన విభాగము. }} [[File:Andhra Sahitya parishat - Kakinada-5.JPG|thumb|Andhra Sahitya parishat - Kakinada-5]] ==ప్రచురణలు== * [[ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్పత్త్రిక]] (1912 నుండి) * [[చంపూ రామాయణము]] (1917) {{small scan link|Chanpuramayanam018866mbp.pdf}} * [[ఆంధ్ర ధాతుమాల]] (1930) {{small scan link|Andhradathumala025862mbp.pdf}} * [[కవిజనాశ్రయము]] (1932) {{small scan link|Kavijanaashrayamu-Chandashastramu.pdf}} * [[శాసన పద్యమంజరి]] (ముద్రణ: 1937) {{small scan link|Shaasana padya manjari (1937).pdf}} * [[షోడశకుమారచరిత్రము]] (ముద్రణ: 1934) {{small scan link|Shodashakumaara-charitramu.pdf}} * [[నారసింహపురాణము]] * [[మత్స్యపురాణము]] {{small scan link|మత్స్యపురాణము.pdf}} * [[రాధికాసాంత్వనము (సముఖము)]] * [[సులక్షణసారము]] * [[శివరాత్రిమాహాత్మ్యము]] {{small scan link|శివరాత్రిమాహాత్మ్యము.pdf}} * [[రసార్ణవాలంకారము]] (1937) [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:ప్రచురణ సంస్థలు]] sg1rn5j3t08dka9at1uw3zqf19mfeta 102 103473 567536 566422 2026-07-31T10:08:34Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 567536 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కొమండూరు |అసలుపేరు = కృష్ణమాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = క |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[కుసుమాంజలి]] (1923) {{small scan link|Kusumaanjali.pdf}} * భట్టబాణుని గృహాగమనము [[భారతి మాసపత్రిక]] 1931 hvf581jm80sdy7mktzckfj0le39yuod 104 109107 567446 355908 2026-07-30T14:09:30Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 567446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh||పదునెనిమిదవ ప్రకరణము|95}}</noinclude>నిల్చి ఖడ్గంబును జళిపించుచు ఉచ్చస్వరమున, మనమనేక దినములనుండి సుఖజీవనమునే స్వాభావికముగా ననుభవించు చుంటిమి. ఇపుడు అజగరవ్రతమును విడిచి యీ యవనపురిని ధూళీపటము గావించి అజయనదీజలంబునఁ గలపి వేయవలయు ననియును, ఈపందుల గుంపును నిప్పు పెట్టి కాల్చి వేసి మాతయగు వసుమతిని మరల పవిత్రురాలుగా నొనరింపవలయుననియును, సంకల్పము గలవారమై యున్నారము. మీరు వినుఁడు; నేఁడు ఆదినము ప్రాప్తమైనది. ఎవరు మనగురువునకు గురువులైన పరమగురువులై యున్నారో; ఎవ రనంత జ్ఞానమయులై యున్నారో; ఎవరు సర్వదా శుద్ధాచారము గలవారై యున్నారో; ఎవరు లోకహితైషులై యున్నారో; ఎవరు దేశహితైషులై యున్నారో; ఎవరు మన సనాతనధర్మమును మరల నెలకొల్పుటకై స్వశరీరము నర్పించు ప్రతిజ్ఞ గలవారై యున్నారో; ఎవరిని మనము సాక్షాద్విష్ణుస్వరూపావతార మని యెంచి యున్నారమో; ఎవరిని మన ముక్తికి ఉపాయభూతులని యెన్ని నారమో; యట్టివారు నేఁడు మ్లేచ్ఛుల కారాగృహమున ఖైదీగా నున్నారు. మన ఖడ్గంబులయందు వాఁడి లేదా? అని చెప్పి తన ఱొమ్ము తట్టి మరలఁ జెప్పెను. మన హృదయంబున ధైర్య సాహసములు లేవా? భ్రాతృలారా! చెప్పుఁడు — “హరే మురారే మధు కైటభారే” సోదరులారా! ఎవఁడు మధు కైటభులను నాశ మొందించెనో; ఎవడు హిరణ్యకశిపుని, దంతవక్త్రుని, శిశుపాలాది దుర్జయులైన అసురులను నిధనసాధనము జేసెనో, ఎవని చక్రాయుధ ఘర్ఘరనిర్ఘోషముచే మృత్యుంజయుఁ డగు శంకరుఁడు సహితము భీతిల్లి యుండెనో, ఎవఁ డజయ్యుఁడో;<noinclude><references/></noinclude> i80w4901orgwyqtwemm4p2ih75qo9oz 104 109108 567538 355909 2026-07-31T10:13:49Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 567538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh|96|ఆనందమఠము|}}</noinclude>ఎవఁడు రణంబునందు జయదాతయో; మన మట్టిమహానుభావుని యుపాసకులము. అతని కృపచే మన బాహువులయం దమిత బల మున్నది. ఆతఁ డిచ్ఛామాత్రుఁడై యున్నాడు. అతని సత్సంకల్పముచే మనకు రణంబున జయంబు గలుగును పదండి, ఆయవనపురంబును పాడు చేసి కాల్చి భస్మ రాశిగాఁ జేయుదము. ఆక్రూరుల నివాసంబు నగ్ని సంస్కారంబు చేసి, అజయనదీ జలంబులయందు గలిపి వత్తము చెప్పుఁడు —— “హరే మురారే మధు కైటభారే” అని. ఆసమయంబున కాననమునుండి యతి భీషణం బగుధ్వనిచే సహస్ర సహస్రకంఠము లేకమై “హరే మురారే మధుకైట భారే” యని, ధ్వనిత మాయెను. వేలకొలఁది ఖడ్గంబు లొక్కతూరిగా ఝణత్కారశబ్దము లిచ్చెను. వేలకొలఁది బల్లెములు పై కెత్తఁబడెను. వేలకొలఁది జనుల భుజాస్ఫాలనశబ్దము వజ్ర నినాదమై చెలంగెను. వేలకొలఁది భిండివాలంబులును మసల ముద్గరంబులును కర్కశములగు కుంతములును ఒక దానితో నొకటి యొరసికొనుటనలనఁ గలిగిన శబ్దము భీషణముగా నుండెను. ఈ మహా కోలాహలంబున కోర్వక వన్యమృగంబులు కాననంబును విడిచి పాఱిపోయెను. పక్షులు భయంబున ఉచ్చనాదము చేయుచు నెగిరినందున గగనంబు చీఁకటి కమ్మెను. అపుడు నూర్లకొలఁది జయ భేరులు మ్రోగెను. “హరే మురారే మధుకైటభారే” యనుచు కాననమునుండి శ్రేణీ బద్ధులై సంతానులు తండతండములుగా బయలు దేరిరి. నెమ్మదిగా పోవుచుండిరి. నిదానముగను గంభీరముగను పదవి క్షేపము చేయుచు గట్టిగా హరినామంబుల నుడువుచు నాయంధ<noinclude><references/></noinclude> 6z2pumbym83dks2gzncglrq8pdxm25a 104 109109 567541 355910 2026-07-31T10:17:01Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 567541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh||పదునెనిమిదవ ప్రకరణము|97}}</noinclude>కారబంధురంబగు రాత్రి కాలంబున నగరాభిముఖులై చనిరి. శస్త్రంబుల మర్మరశబ్దంబును, అస్త్రంబుల ఝణఝణశబ్దంబును, కంఠములయస్ఫుటనినాదంబుసు, మధ్యమధ్య గోవిందాది నామస్మరణ ధ్వనులును మ్రోగుచుండెను. నిదానముగను గంభీరముగను రోషయుక్తముగను తేజస్సహితంబునను ఆసంతాన వాహిని నగరంబును బ్రవేశించెను. ఇట్లాకస్మికంబగు నీకోలాహలంబును గాంచి నగరవాసులు భయపడి యెక్కడికో పలాయనమై పోయిరి. వారి పోకడయే తెలియ లేదు. నగరరక్షకులు హతబద్ధులై నిశ్చేష్టితులై యుండిరి. ఇచట, సంతాను లందఱును మొట్ట మొదట కారాగృహంబునకుఁ బోయి తలుపులను విఱుగఁ గొట్టి రక్షకులను తన్ని, సత్యానందుని మహేంద్రుని విడిపించి, శిరమునం దిడికొని నృత్యంబు చేయ నారంభించిరి. గోవిందశబ్దము విశేష మాయెను. సత్యానంద మహేంద్రుల విముక్త్యనంతరము కనఁబడిన యవనుల గృహంబు లన్నిటిని తగులఁ బెట్టుచుండిరి. అయినను, ఆపని యందు చాల కాలము గడువ లేదు. ఇంతలో నగర మేలెడు రాజగు అసదుల్ జమానుఁడు నగరంబునందున్న సైన్యంబును గుమి గూర్చికొని ఫిరంగి, తుపాకి, మొదలగు సాధనంబులతో సంతాన సంప్రదాయస్థుల నెదిరించెను. సంతానుల ఆయుధములు ఖడ్గములును బల్లెములే యగుటవలన, ఫిరంగిగుండ్లను జూచి కొంచెము భీతిల్లిరి. ఫిరంగిగుండ్ల దెబ్బలకు సంతాను లనేకులు చచ్చిరి. అపుడు సత్యానందుఁడు వెనుదిరిగి చూచి ‘వృథా వైష్ణవ వధచేఁ బ్రయోజనము లే’ దనెను. అంత సంతానులం<noinclude><references/></noinclude> cu8jwvnerry50t9dh6pi3j0hkszrbb9 104 109110 567543 564541 2026-07-31T10:19:27Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 567543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh|98|ఆనందమఠము|}}</noinclude><section begin="103A" />దఱును పరాజితులై మ్లానముఖులై నగరంబును విడిచి, అచట నుండి మరలి కాననమునకుఁ బోయి చేరిరి. {{rule|6em}} <section end="103A" /> <section begin="103B" />{{p|fs125|ac}}పందొమ్మిదవ ప్రకరణము</p> {{p|fs100|ac}}శాంతి సన్న్యాసి యగుట</p> జీవానందుఁడు వెడలిపోయిన పిదప, శాంతి, నిమాయిమణి యింటి యరుగుపై కూర్చుండెను. నిమాయిమణి శిశువును తొడపై నిడుకొని గూర్చుండెను. శాంతి నేత్ర జలంబులం దుడిచికొని యుండిన దేగాక ముఖము ప్రఫుల్లముగ నుండెను. కొంచెము కొంచెము నవ్వుచు నుండెను. గంభీరముగను, చింతా యుక్తముగను, అన్యమనస్కురాలుగను నుండెను. నిమాయి ‘చూచితివా’ యనెను. శాంతి ఉత్తర మియ్యక యూరకుండెను. నిమాయి, శాంతి తనమనో భావములు వెల్లడి చేయదని భావించికొని, ప్రయత్నపురస్సరముగా ఏవేవో ముచ్చటలాడి, ‘చూడవేవదినే! ఇది యెంతటిబిడ్డనే!’ అనెను. శాంతి —— ఈబిడ్డ నీ కెక్కడ దొరకెను? నీ వెపుడు కంటివి? నిమాయి —— నీవుపాడైతివి, ఇది మాయన్న బిడ్డకదా! నిమాయి, శాంతి యొక్క కడుపు మండించుట కీమాటఁ జెప్ప లేదు. అన్న బిడ్డయనఁగా అన్న యిచ్చిన బిడ్డ యని చెప్పుట కట్లు చెప్పెను. శాంతి యీయర్థమును గ్రహింపక, నిమాయి <section end="103B" /><noinclude><references/></noinclude> h47q8wqrvqi2tgy1a32p2t6dno1k1ea 104 109111 567546 355913 2026-07-31T10:39:52Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 567546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh||పందొమ్మిదవ ప్రకరణము|99}}</noinclude>వంచనగా మాటలాడుచున్నదని యెంచి, ‘నేను బిడ్డ యొక్క తండ్రినిగూర్చి యడుగ లేదు. దానితల్లిని గుఱించి యడిగితి’ ననెను. నిమాయి, ఉచితమైన శాంతిని బొంది, అప్రతిభురాలై యెవరి శిశువో నే నేమెఱుఁగుదును. అన్న యెక్కడనో పడియుండినదానిని ఎత్తుకొని వచ్చెను. ఈశిశువు సమాచారము నడిగి తెలిసికొనుట కవకాశము లేకపోయేను. ఇపుడు క్షామకాలము. ఎందఱో బిడ్డ పాపలను దారిలోఁ బాఱవైచి పోయెదరు. మనయొద్ద కెందఱో తల్లులు బిడ్డల నమ్ముటకై వచ్చి యుండిరి కదా. ఇతరుల బిడ్డల నెవరు కొనెదరు? (అప్పుడామె నేత్రములు జలపూరితము లాయెను. నిమాయి కన్నీరు తుడుచుకదని మరల) శిశువేమో దివ్యసుందరమైనది. దీని చక్కఁదనమును జూచి, అన్న నడిగి తీసికొంటి’ ననియె. ఆపిమ్మట వారిరువునును బెద్దప్రొద్దు ఏమేమో ఆమాట యీమాట లాడుచుండిరి. కొంత సేపటికి నిమాయి భర్త యింటికి వచ్చినాఁడు. కనుక శాంతి లేచి తన కుటీరమునకుఁబోయి, తలుపు వేసికొని, ప్రొయ్యి నుండి కొంచెము బూడిదను బైటత్రోసి యుంచెను. మిగిలినబూడిదపై తనకై వండియున్న యన్నమును పాఱవైచి, నిలచినది నిలచినట్లే కొంతసేపు చింతించి, తనలోఁ దానే “యిన్ని దినంబులుగాఁ జేయవలయు ననుకొన్న దాని నీ దినము చేసి వేయుదును, ఏయాశచే నిదివఱకుఁ జేయకుంటినో యది సఫల మాయెను. సఫలమో; నిష్ఫలమో, నిష్ఫలము! ఈజీవనమే నిష్ఫలము, ఏమి సంకల్పము చేసి యుంటినో, దానిని<noinclude><references/></noinclude> 0uuhf2u4yfn228v14j136jx4apu9j7q 102 118877 567524 430094 2026-07-31T08:04:41Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 567524 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = రహ్మానుద్దీన్ |అసలుపేరు = షేక్ |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = రహ్మానుద్దీన్ షేక్ |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 5/మే 2019/ఉక్రెయిన్‌లో భాషా రాజకీయాలు]] - [[అమ్మనుడి]] (మే 2019) * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 5/మే 2019/భారతి లిపి : ఐఐటి మద్రాసు వారి విచిత్ర ప్రయత్నం]] - [[అమ్మనుడి]] (మే 2019) * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 5/జూన్ 2019/భారతీయభాషల్లో ఇంటర్నెట్‌ :; కొన్ని గణాంకాలు]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/తెలుగులో తమిళ అక్షరాలా?]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/ప్రాంతీయ భాషల్లో సాంకేతిక విద్య అంశంపై రెండు నాల్కల ధోరణి]] - [[అమ్మనుడి]] (ఏప్రిల్ 2021) [[వర్గం:రచయిత-క్రియేటివ్ కామన్స్ బై-ఎస్ఎ]] 9qh1r57tchhig3vh9v625kh421czrz8 104 119341 567516 547467 2026-07-31T07:53:13Z Rajasekhar1961 50 567516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}లోపలి పుటలలో....</p> [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/సుప్రీంకోర్టు సన్నిధిలో బోధనామాధ్యమ సమస్య|సంపాదకహృదయం: సుప్రీంకోర్టు సన్నిధిలో బోధనామాధ్యమ సమస్య]]... 06 [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/ఆంగ్ల మాధ్యమంపై కోర్టుతీర్పు|ప్రత్యేక వ్యాసం: ఆంగ్ల మాధ్యమంపై కోర్టుతీర్పు]]... 09 [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/తెలుగులో తమిళ అక్షరాలా?|లిపి చొరబాటు: తెలుగులో తమిళ అక్షరాలా]]... 14 [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/ప్రజల భాష (మాండలికం) అవసరం ఏమి?!|తిరగమోత: ప్రజల భాష (మాండలికం)]]... 16 [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/ఎండమావి నీళ్ళు|సంప్రదాయం-సాధికారిత: ఎండమావి నీళ్ళు]].. డా. పి. శివరామకృష్ణ ’శక్తి’… 17 [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/జగమునేలిన తెలుగు - 8|జగమునేలిన తెలుగు - 8]].. డి. పి. అనూరాధ ... 30<noinclude><references/></noinclude> 1e24aal41w07xxsur93l8cfqm3i9o54 567517 567516 2026-07-31T07:54:43Z Rajasekhar1961 50 567517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}లోపలి పుటలలో....</p> [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/సుప్రీంకోర్టు సన్నిధిలో బోధనామాధ్యమ సమస్య|సంపాదకహృదయం: సుప్రీంకోర్టు సన్నిధిలో బోధనామాధ్యమ సమస్య]]... 06 [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/ఆంగ్ల మాధ్యమంపై కోర్టుతీర్పు|ప్రత్యేక వ్యాసం: ఆంగ్ల మాధ్యమంపై కోర్టుతీర్పు]]... 09 [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/తెలుగులో తమిళ అక్షరాలా?|లిపి చొరబాటు: తెలుగులో తమిళ అక్షరాలా]]... 14 [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/ప్రజల భాష (మాండలికం) అవసరం ఏమి?!|తిరగమోత: ప్రజల భాష (మాండలికం)]]... 16 [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/ఎండమావి నీళ్ళు చూసి గుండెమంటలార్పుకోకు|సంప్రదాయం-సాధికారిత: ఎండమావి నీళ్ళు…]].. డా. పి. శివరామకృష్ణ ’శక్తి’… 17 [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/జగమునేలిన తెలుగు - 8|జగమునేలిన తెలుగు - 8]].. డి. పి. అనూరాధ ... 30<noinclude><references/></noinclude> 940mg4gfvrqelc98l2oh45a7sp1k6rh 102 119829 567512 566962 2026-07-31T07:42:35Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 567512 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = ఈమని |అసలుపేరు = శివనాగిరెడ్డి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ఈ |పుట్టిన_యేడు = 1955 |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ఈమని శివనాగిరెడ్డి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 5/మే 2019/కపిలవస్తు నగరానికి బుద్ధుని రాక]] - (మే 2019) * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/అక్టోబరు 2020/అడుగుజాడల్లో ఆనవాళ్లు-2]] - (అక్టోబరు 2020) * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/నవంబరు 2020/నా జెట్టిగామాలపాడు-తంగెడ యాత్ర]] - (నవంబరు 2020) * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఫిబ్రవరి 2021/అడుగుజాడలూ ఆనవాళ్లు-6]] - (ఫిబ్రవరి 2021) * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/అడుగుజాడలూ ఆనవాళ్లు-8]] - (ఏప్రిల్ 2021) * [[శాసనోపాసన: డా. పుచ్చా వాసుదేవ పరబ్రహ్మ శాస్త్రి జీవన ప్రస్థానం]] (2023) [[వర్గం:రచయిత-క్రియేటివ్ కామన్స్ బై-ఎస్ఎ]] ii2f89bcwwdsd93a4jg8ebcnvlh3elg 567515 567512 2026-07-31T07:44:53Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 567515 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = ఈమని |అసలుపేరు = శివనాగిరెడ్డి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ఈ |పుట్టిన_యేడు = 1955 |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ఈమని శివనాగిరెడ్డి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 5/మే 2019/కపిలవస్తు నగరానికి బుద్ధుని రాక]] - (మే 2019) * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/అక్టోబరు 2020/అడుగుజాడల్లో ఆనవాళ్లు-2]] - (అక్టోబరు 2020) * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/నవంబరు 2020/అడుగుజాడల్లో ఆనవాళ్లు-3]] - (నవంబరు 2020) * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఫిబ్రవరి 2021/అడుగుజాడలూ ఆనవాళ్లు-6]] - (ఫిబ్రవరి 2021) * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/అడుగుజాడలూ ఆనవాళ్లు-8]] - (ఏప్రిల్ 2021) * [[శాసనోపాసన: డా. పుచ్చా వాసుదేవ పరబ్రహ్మ శాస్త్రి జీవన ప్రస్థానం]] (2023) [[వర్గం:రచయిత-క్రియేటివ్ కామన్స్ బై-ఎస్ఎ]] qo8bzpg4898olesa64ln6w404qdq7nv 104 135709 567430 413975 2026-07-30T13:47:42Z Rajasekhar1961 50 567430 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> {{rh|మాటల నిర్మాణం|| -వాచస్పతి}} {{c|'''పదనిష్పాదనకళ - 5'''|}} {{c|''The joy of coining new words!''|}} (గత సంచిక తరువాయి...) :'''ఆంగ్ల మేధావులు తమ మాతృభాషలో ''' :'''నూతన పదనిష్పాదన ఎలా చేశారు ?''' కొందలు తలపోన్తున్నట్లుగా ఇంగ్లీషులో ఈనాడు మనకి కనిపించే పదాలు ఇతర భాషల నుండి మక్కికి మక్కి దిగుమతి చేసుకున్నవి కావు. ఆకాశం నుంచి హఠాత్తుగా ఊడిపడ్డవీ కావు. అవి మొదట్లో యావత్తు జనసామాన్వానికీ తెలిసినవీ కావు. వాటి వెనుక ఇంగ్లీషు మేధావుల కృషి చాలా ఉంది. అలాంటి కృషినే ఇప్పుడు చర్చిస్తున్నాం. 1. '''పోలిక ''' (Analogy):- అంతకుముందున్న పదాలకి సంబంధించిన కొత్త పదాలు అవసరమైనప్పుడు ఆయా పదాల స్వరూపానికి కొద్దిగా మార్పులు చేర్పులూ చేసి వేఱే అర్ధంలో వాడారు. అంతకుముందు కేవలం uncanny అనే పదం ఒక్కటే ఉండగా canny అనే పదాన్ని కల్పించారు. అంతకుముందు gnostic (ఒక ప్రాచీన కైస్తవ శాఖ సభ్యుడు) ఒక్కటే ఉండగా agonstic (అజేయవాది, నాస్తికుడు) అనే పదాన్ని కల్పించారు. Outrage అనేది అచ్చమైన ఆంగ్లో-శాగ్జన్‌ పదం కాగా దానికి విశేషణంగా outrageous అని లాటిన్‌ శైలిలో కల్పించారు. అంటే ఉన్న పదాల నుండే కొత్త పదాల్ని కల్పించారు. అలా కల్పించడం ఇంగ్లీషు /లాటిన్‌ వ్యాకరణ సూత్రాలకు విరుద్దమైనా లెక్క చెయ్యలేదు. సూత్రాలు వర్తింప శక్యమైతే పాటించారు. పాటించడానికి అవకాశం లేనిచోట తోసిపుచ్చారు. 2. '''ధ్వన్యనుకరణ ''' (Imitation) :- మనుషులు భావోద్వేగపు క్షణాల్లో చేసే అవ్యక్త కాకున్వరాలకీ, ధ్వనులకీ శబ్దప్రతిపత్తిని కల్సించారు. ఆ థ్వనులకి - తెలిసిన ప్రత్యయాల్ని జోడించి కొత్త పదాల్ని నిష్పాదించారు. ఆ క్రమంలో lispism,yahoo, pooh-poohing booing మొదలైన పదాలు పుట్టాయి. మనవాళ్ళు కూడా “చకచక, నిగనిగా నుంచి చాక చక్యం, నైగనిగ్యం, నిగారింపు మొదలైన పదాల్ని నిష్పాదించారు. అయితే ఈ ప్రక్రియ ఇటీవలి కాలంలో వెనకబట్టింది. 3.'''అర్జాంతర ప్రకల్పన ''' (Semantic alteration) - సాధారణ పరిస్థితుల్లో భాష చనిపోదు. ఇసుమంత మారుతుందంతే ! ఇంగ్లీషువారు అంతకుముందున్న పదాలకే కొత్త అర్ధాల్ని అనువర్తించారు. Fan, straw,(cheque) leaf, web, portal మొదలైనవి ఈ కోవకి చెందినవి. కానీ ఇలా చెయ్యాలంటే భాషాపటిమ కన్నా మనిషిలో కొంత కవితాత్మకత తోడవ్వాలి. 4 '''పునరుద్ధరణా'' (Reial) :- భాషలో కొన్ని పదాలు బహు పాతవై ఉంటాయి. అవి నిఘుంటువులకి మ్యాతమే పరిమితమై ఉంటాయి. వాటిని ఇప్పుడెవఱౄ ఏ మాండలికంలోను వాడకపోవచ్చు. వాటికి సమానార్థకాలైన వేఱే పర్వాయ పదాలు ఇప్పుడు లభ్యమవుతూ ఉండొచ్చు. అంతమాత్రాన ఆ పాతపదాలు పనికిమాలినవి కావు. ఈ సత్యాన్ని ఇంగ్లీషు వారు లెస్సగా కనిపెట్టారు. ఆ పదాల పాత అర్జాలకి సరిపోలిన కొత్త అర్థాల్లో వాటిని వాడడం మొదలుపెట్టారు. ఆధునికంగా లభ్యమౌతున్న పదాలకి తోడు ఈ పాతపదాలు కొత్త అర్జాల సోయగాలతో జతచేతి ఇంగ్లీషు భాషని నవయౌవనంతో పరిపుష్టం చేశాయి. Olympics, carnial, domain మొదలైనవి ఇందుకు ఉదాహరణలు. 5. '''మాండలికాల విస్త లత వినియోగం ''' (Uniersalization of dialects) ఇంగ్లీషులో ఎన్ని మాండలికాలు ఉన్నాయో ఎవఱికీ అంతుచిక్కదు. అయితే ఇంగ్లీషువారు అ మాండలికాలన్నింటిని సందర్భానుసారంగా ఉపయోగించుకుని భాషని శక్తిమంతం చేసుకున్నారు. మాండలిక పదాలకి ఇప్పటికే ఉన్న అర్ధాలకి తోడు కొత్త అర్ధాల్ని జతకలిపారు. కొన్ని సందర్భాల్లో Slang నుండి సైతం ప్రామాణిక భాషని సిద్దం చేశారు. ఉదాహరణకి jazz అనే పదం New Orleans రాష్ట్రంలో ఒక అశ్లీల క్రియాధాతువుగా మాత్రమే వాడుకలో ఉండేది. అదిప్పుడు ఒక గౌరవనీయమ్హైన సంగీత కళారూపానికి నామథేయమైంది. 6. '''మిశ్రపద నిష్పాదన ''' (Hybrid coinage) :- ఇంగ్లీషులో ఇప్పుడు “చెయ్యదగిన” అనే అర్ధంలో క్రియాధాతువుల చివఱ చేర్చబడుతున్న able అనేది నిజానికి ఫ్రెంచి ప్రత్యయం. మొదట్లో ఇది adorable మొదలైన ఫ్రెంచి ఆదాన పదాలకి మాత్రమే చేఱేది. క్రమంగా దాన్ని దేశి ఇంగ్లీషు పదాలకూడా యథేచ్చగా చేర్చడం మొదలైంది. ఈ రోజు think, drink, eat, walk లాంటి అచ్చ ఇంగ్లీషు పదాలక్మూడా ఇలాంటి పరిణామాన్ని చూస్తున్నాం . 7. '''వైరిసమాన ఘటనం ''' (Mixed compounds) మన సంప్రదాయంలో సంస్కృత పదాలతో జతకలిపి తెలుగుతో సహా ఏ ఇతర భాషాపదాలకైనా సరే సంధులు, సమాసాలూ చెయ్యడం అనాదిగా నిషిద్ధం. కలిసే సమాస అవయవాలు రెండూ సంస్కృత పదాలైతేనే వాటి మధ్య సంధి-సమాసకార్యాలు అనుమతిపాత్రం. ఆ రకంగా అవసరంలేని సంస్కృతపదాలు కూడా తెలుగులోకి సమాసాల రూపంలో యథేచ్చగా చొఱబడిపోయాయి. ఒకప్పుడు ఇంగ్లీషులో కూడా ఇలాంటి సంప్రదాయమే ఉండేది. లాటిన్‌ గ్రీకు పదాలతో శుద్దాంగ్ల పదాల్ని కలపకూడదు. అంతేకాక లాటిన్‌ సమాసాలు లాటిన్లో జఱగాలి. గ్రీకుసమాసాలు గ్రీకుతోనే జఱగాలి. లాటిన్‌ పదాలతో గ్రీకు పదాల్ని కలపకూడదు. కాని ఆధునిక ఆంగ్ల మేధావులు ఈ సంప్రదాయాన్ని కావాలనే విశృంఖలంగా ఉల్లంఘించారు. తప్పలేదు, తప్పు లేదు. ఎందుకంటే సమాసంలో రెండో పదం కూడా ఆ భాషాపదమే అయివుండాలంటే, ఎంతమందికి లాటిన్‌ గ్రీకుల మీద పట్టుంటుంది ? అలా నూతన పదసృష్టి స్తంభించిపోతుంది. 8 '''సమాస ఘటనం ''' (Word compounds) : ఆంగ్ల మేధావులు గత శతాబ్దాల్లో ఉనికిలో లేని కొన్ని వ్యాకరణ సంప్రదాయాల్ని తమ భాషలో ప్రవేశ పెట్టారు. వాడుకలో బహుళ ప్రాచుర్యాన్ని పొందినప్పటికీ ఆంగ్లవ్యాకరణాల్లో మాత్రం ఆ నిర్మాణాలకు ఇప్పటికీ సముచితస్థానం లేదు. వాటిల్లో సమాసాలొకటి. సమాసం రెండు వేఱువేఱు అర్థాలు గల పదాలతో ఏర్పడే మిశ్రమం. ఆ మిశ్రమం నుంచి ఉప్పతిల్లే కొత్త పదం ఒక కొత్త అర్ధాన్ని కూడా<noinclude><references/> {{rh|తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి * జనవరి-2021||27}}</noinclude> 97ngs8jvx9ezoqpwm1mb966y0k6a7fj 102 135963 567521 430146 2026-07-31T07:59:46Z Rajasekhar1961 50 /* వ్యాసాలు */ 567521 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = పిరాట్ల |అసలుపేరు = శివరామకృష్ణ |పేరు_మొదటి_అక్షరం = శ |పుట్టిన_యేడు = 1949 |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = పిరాట్ల శివరామకృష్ణ |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== ===వ్యాసాలు=== * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 5/మే 2019/తలోదారిలో సాహిత్యం-సమాజం-సంఘాలు-సాధికారిత]] - [[అమ్మనుడి]] (మే 2019) * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 5/జూన్ 2019/సాహిత్యం, సమాజం, సాధికారిత 'గేర్లు మార్చాలి']] - [[అమ్మనుడి]] (జూన్ 2019) * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/ఎండమావి నీళ్ళు చూసి గుండెమంటలార్పుకోకు]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/అక్టోబరు 2020/'నీకోసం, నీ మంచికోసం-సదా నీ అభిమానిగా ఉండిపోతాను']] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/నవంబరు 2020/కనుమరుగౌతున్న అమ్మ, అమ్మనుడి జ్ఞాపకాలు-ఆఫ్రికా నేర్పే గుణపాఠాలు]] - [[అమ్మనుడి]] (2020) * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/జనవరి 2021/అమ్మనుడి కోసం తపించిన 'జంగల్‌ నామా” సత్నాం]] - [[అమ్మనుడి]] (జనవరి 2021) * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/ఈ చదువులు మాకొద్దు]] - [[అమ్మనుడి]] (ఏప్రిల్ 2021) ===పుస్తకాలు=== * తెలుగు గిరిజన సాహిత్యం * గిరిజన సంస్కృతి (ప్రధానోపాధ్యాయుల కరదీపిక - 10) [[వర్గం:రచయిత-క్రియేటివ్ కామన్స్ బై-ఎస్ఎ]] 5jp2iliutytf9s4d9q0fhzbszyalxc7 104 136038 567435 422897 2026-07-30T13:49:38Z Rajasekhar1961 50 567435 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> {{rh|మాటల నిర్మాణం| (గత సంచిక తరువాయి...) | -వాచస్పతి}} {{c|'''పదనిష్పాదనకళ - 7 '''|}} {{c|'''The joy of coining new words!'''|}} {{c|'''నాలుగో అధ్యాయం '''|}} {{c|'''తెలుగులో క్రియాకల్పన సాధనాలు '''|}} '''తెలుగువారి పూర్వీకులు క్రియాకల్చన చేసిన విధానం :''' మన ప్రాచీన తెలుగుపూర్వీకులు రెండక్షరాల నామవాచకాలకీ, విశేషణాలకీ కొన్ని ప్రత్యయాలు చేర్చడం ద్వారా వాటిని క్రియాధాతువులుగా మార్చారు. మనం ఇప్పటికీ వాటిని వాడుతూనే ఉన్నాం. ప్రతి మూడక్షరాల తెలుగు క్రియాధాతువూ ఇలా ఏర్పడినదే. వారు చేర్చిన ప్రత్యయాలు '''(i) యు, చు, ఇంచు, ఇల్లు మొ.''' '''“యు" చేఱిన పదాలు కొన్ని :''' :పులి = పులుపు; పులియు = పులుపుగా అగుట :తడి = చెమ్మ; తడియు = చెమ్మగా అగుట :తడ = ఆలస్యం; తడయు = ఆలస్యం చేయు; తడవు = సేపు, కాలవ్యవధి (ఇంత తడవు మొ.) :తెలి = తెలుపు; తెలియు = తెలుపుగా అగుట :విరి = పువ్వు; విరియు = పువ్వులా విచ్చుకానుట :మెఱ = ప్రకాశము; మెఱయు = ప్రకాశవంతమగుట '''(ii) “చు" చేఱిన పదాలు కొన్ని :''' :మొల = కింద; మొలచు = కింద నుంచి వచ్చు :నెఱ =నేర్సు; నెఱచు- నేర్చు = అభ్యసించుట :వెఱ = భయం; వెఱచు = భయపడుట (-వెఱపు) :చెఱ = బంధనం; చెఱచు = బంధించి అనుభవించుట :తల = మెదడున్న శరీరభాగము; తలచు = తలతో పనిచేయుట :వల = ప్రేమ/శృంగారభావము; వలచు = శృంగారపరముగా ప్రేమించు :కల = అలజడి; కలఁచు = అలజడి కలిగించు (కలఁత) :మల = ఱాయి; మలచు = ఱాతి మీద పనిచేయు :పొడ = శరీరం (రూపాంతరం = పొడలు - ఒడలు) :పొడచు = శరీరములోకి దించుట :కోఱ = పదునైన పక్క పన్ను; కోఱచు- కఱచు = పంటితో పట్టుకానుట :నడ = కదలిక (నడపీనుఁగు = కదిలే శవం); నడచు = కాళ్ళతో కదులుట :తెఱ = అడ్డుగా కట్టిన గుడ్డ; తెఱచు = అడ్జుగా కట్టినవాటిని తీయుట :ముడి = పొడవు-వెడల్పులను తగ్గించుట; ముడుచు = సంకోచింపజేయుట :నిల = నేల; నిలచు = నేలపై ఉండు '''(iii) “గు" చేఱిన పదాలు కొన్ని :''' :కల = అలజడి; కలఁగు = అలజడికి లోనగు (కలఁత/కలఁక) :నలి = సూక్ష్మం, కృశించుట; నలుగు = ముడతలు పడి కృశించుట (నలఁత = జబ్బు) :వెలి = తెలుపు; వెలుఁగు = తన పరిసరాల్ని తెల్లగా చేయుట :మొఱ = చప్పుడు మొఱఁగు = (కుక్క ) చప్పుడు చేయుట మొయు/మోగు = చప్పుడు చేయుట :కొఱు = పై భాగం; కొఱుగు - గొఱుగు = పై భాగాన్ని తొలగించు; గొఱగ = గొఱగబడ్జవాడు, శివభక్తుడు (తల గొఱిగించుకున్నవాడు) (కొఱితి మరన్‌ మాన్‌ -కొత్తిమెర = ఆకుల పై భాగాలు కోసుగా ఉన్న మొక్క) '''(iv) “కు" చేఱిన పదాలు కొన్ని :''' :కోఱ = పదునైన పక్క పన్ను; కోఱకు - కొఱకు = పంటితో గ్రుచ్చు :వెద = విత్తనం; వెదకు = విత్తనాలు ఏరడం :పల్లు = పన్ను; పలుకు = ఉచ్చరించుట :కుఱు = కింద/చిన్న కుఱుకు - కూర్ము - కులుకు = పడుకొనుట కుఱుంకు = క్రుంకు = సూర్యుడు అస్తమించుట కుఱుంగు = క్రుంగు = మనిషి తగ్గిపోవుట '''ఇవి కాక రెండక్షరాల విశేషణాల (adjectives)కి “ఇల్లుక్‌ ఇంచుక్‌ " చేర్చి క్రియాధాతువుల (verb-roots)ని నిష్పాదించారు:''' సన్న + ఇల్లుక్‌ = సన్నగిల్లు; ఏవ = అసహ్యం (ఇప్పుడు యావ అంటున్నారు); ఏవ+ఇంచుక్‌ = ఏవగించు '''ఈ చర్చ ఎందుకు చేశామంటే ఇంగ్లీషులో లాగా తెలుగులో కూడా ఏ నామవాచకాన్నెనా క్రియాపదంగా మార్చి వాడుకునే సౌలభ్యం ఉందని తెల్పడానికే!''' సౌలభ్యాలకేం, ఎన్నో ఉన్నాయి సిద్ధాన్నంలా! కాని వినియోగించుకునేవారే కఱువయ్యారు. ఒకవేళ వినియోగించినా చెవులకేదో కొత్తగా వినిపిస్తోందని వాడడం మానేస్తున్నారు. ఇలాంటి భాషాఖేషజాల నుంచి బయటపడి స్వేచ్చగా, నిర్మొహమాటంగా తెలుగుపదాల్ని ప్రయోగించే మంచిరోజులు రావాలని ఆశిద్దాం. మనం 3 రకాల పదాల్ని కల్పించాల్సి ఉందని ఇదివఱకు అనుకున్నాం. వాటిల్లో మొదటి విభాగం క్రియాధాతువులు. ఏ భాషలోనైనా ప్రాథమికక్రియలు కొన్నే ఉంటాయి. మిగతా క్రియలన్నీ నామవాచకాల (nouns)నీ, విశేషణాల్నీ (adjectives) రూపాంతరించగా ఏర్పడ్డవై ఉంటాయి. ఇలా క్రియల్ని కల్పించడానికి తెలుగు అందిస్తున్న సౌకర్యాల గుఱించి మనం ఇప్పుడు చర్చిస్తున్నాం. తెలుగులో క్రియా ధాతువులు అంతమయ్యే విధానాన్ని ముందు<noinclude><references/> {{rh|తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి * మార్చి-2021||29}}</noinclude> lyfozeez8weuq8p4tecws52e3bhy4tc 0 136098 567513 411614 2026-07-31T07:44:14Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/నవంబరు 2020/నా జెట్టిగామాలపాడు-తంగెడ యాత్ర]] పేజీని [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/నవంబరు 2020/అడుగుజాడల్లో ఆనవాళ్లు-3]] కు తరలించారు 411614 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = ఈమని శివనాగిరెడ్డి | అనువాదం= | విభాగము = నా జెట్టిగామాలపాడు-తంగెడ యాత్ర | ముందరి = | తదుపరి =[[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/నవంబరు 2020/సర్వోన్నత న్యాయస్థానం తీర్పుతో సమస్య పరిష్కారమవుతుందా!|సర్వోన్నత న్యాయస్థానం తీర్పుతో సమస్య పరిష్కారమవుతుందా!]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2020 }} <pages index="నవంబర్ నెల 2020, అమ్మనుడి మాసపత్రిక.pdf" from=38 to=41 /> cm7t7wyzb8is3lzhd577iwx10ntxh8w 0 138435 567431 415683 2026-07-30T13:48:36Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/జనవరి 2021/పదనిష్పాదనకళ]] పేజీని [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/జనవరి 2021/పదనిష్పాదనకళ-5]] కు తరలించారు 415683 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = వాచస్పతి | అనువాదం= | విభాగము = పదనిష్పాదనకళ | ముందరి = | తదుపరి =[[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/జనవరి 2021/సర్వోన్నత న్యాయస్థానం తీర్పుతో సమస్య పరిష్కారమవుతుందా!|సర్వోన్నత న్యాయస్థానం తీర్పుతో సమస్య పరిష్కారమవుతుందా!]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2021 }} <pages index="అమ్మనుడి జనవరి 2021 సంచిక.pdf" from=27 to=30 /> 5kwmgivcw8fx1jbha2io1v0mhm8jqlh 104 142968 567440 424585 2026-07-30T13:51:23Z Rajasekhar1961 50 567440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> {{rh|మాటల నిర్మాణం|| వాచస్పతి}} {{rh|(గత సంచిక తరువాయి...)||}} {{c|'''పదనిష్పాదనకళ - 8'''|}} {{c|The joy of coining new words|}} '''అయిదో అధ్యాయం ''' '''సంస్కృత పదప్రత్యయాల సహాయంతో క్రియాకల్చన పద్ధతులు ''' సంస్కృత పదాలకి ఇంచుక్‌ చేఱే విధానం మనకందఱికీ కొద్దొ గొప్పో తెలుసు కనుక సవిస్తరంగా ఆ- జోలికిపోను. విశేష వివరణలు కావాల్సినవారు చిన్నయసూరి రచించిన బాలవ్యాకరణంలోని క్రియా పరిచ్చేదం చదవండి. ఐతే ప్రస్తుతం ఈ మార్గంలో కూడా అవసరమైన పదాల కల్పన జఱగడంలేదు. దీనికి సామాజిక కారణాలున్నాయి.'''మన సమాజంలో సంస్కృత భాషా పరిజ్ఞానం ఎక్కువగా ఒక ప్రత్యేక సామాజిక జనాభాకే పరిమితం. మిగతా ప్రజలకి సంస్కృతంతో సంపర్కమెప్పుడూ లేదు. ఇప్పుడు ఆ జనాభా ఆంగ్ల విద్యాపారీణమైంది. తత్ఫలితంగా మనం గతం నుంచి సాంస్కృతిక తెగతెంపులకి గుఱెన అపస్మారకపు చారిత్రికదశలో బతుకుతున్నామేమో ననిపిస్తుంది. మనం ఆంగ్ల పదాలకి దీటైన దేశిపదాల్ని పట్టుకోవడంలో విఫలమవుతున్న దశా పరిణామం గోచరిస్తోంది. ఇక్కడ కొంత ప్రదర్శించడం జఱుగుతోంది. ఈ ఒఱవడినే మిగతా పదాలకి సైతం అనువర్తించి ప్రయత్నించవచ్చు, ఉదా:- పుస్తకం (book) - పుస్తకించు (booking) వీణ్ణి జేబుదొంగగా పుస్తకించంది. (నమోదు చెయ్యండి. Book him as a pickpocket} మార్గం (route) - మార్గించు (routing) పేపాల్‌ ద్వారా ఈ చెల్లింపుని మార్గించాను (మార్గం కల్పించాను) = పేపాల్‌ పద్దతిలో (మార్గంలో) ఈ చెల్లింపుని పంపించాను. (I routed this payment through Paypal) “ఇంచుక్‌' ఉపయోగించి ప్రసిద్ద సంస్కృత వ్యక్తుల/దేవతల పేర్లని కూడా క్రియాధాతువులుగా మార్చొచ్చు. అలాంటివి ఒకటి రెండు ఇప్పటికే సుప్రసిద్దం. ఉదా : భీష్ముడు - భీష్మించుట, శివాలెత్తుట మొ. మఱికొన్నింటి క్కూడా అవకాశముంది. కాని అలాంటి క్రియాధాతువులు అర్ధం కావాలంటే వారి గుణగణాలు కొంచెమైనా తెలియాలి. చరిత్రలో కొందఱు వ్యక్తులు చేసిన పనులు వారి మనస్తత్వానికి అద్దంపట్టుతాయి. ఆ మనస్తత్వాన్ని అనుసరించి చేసే పనుల్ని వర్ణించడానికి వారి పేరుమీద క్రియాదాతువుల్ని కల్పించవచ్చు. ఉదా : విక్రమార్కించు = పట్టువదలకపోవు, జయచంద్రించు =స్వదేశీయులకు ద్రొహం చేసి విదేశీయులకు తోడ్పడు, కుంభకర్ణించు= లోకోత్తరంగా నిద్రపోవు మొదలైనవి. మన పూర్వీకులు కేవలం సంస్కృత క్రియాధాతువులనే తెలుగులోకి తేలేదు. వారు సంస్కృత నామవాచకాల నెన్నిటినో కూడా తెలుగు క్రియాధాతువులుగా పరివర్తించారని గమనించాలి. '''ఈ క్రిందిపదాలు పరిశీలించండి :''' అంకురం - అంకురించు; అంజలి - అంజలించు; అంతరము- అంతరించు; అనుకూలం - అనుకూలించు; అలసం (ఆలస్యం)- అలసించు; అసహ్యం - అసహ్యించుకొను; ఆశ - ఆశించు, ఆర్భటి - ఆర్భటించు; కటాక్షం - కటాక్షించు; కబళం - కబళించు; కరుణ - కరుణించు; కష్టం - కష్టించు; కుసుమం - కుసుమించు; గోచరం - గోచరించు; గౌరవం - గౌరవించు; జన్మ - జన్మించు ;చిత్రం - చిత్రించు; తటస్థము - తటస్థించు; తామసం -తామసించు; తీవ్రం - తీవరించు; నిర్మూలం - నిర్మూలించు; నీరసం- నీరసించు; పరమపదం - పరమపదించు; పరిపాటి - పాటించు; ప్రగల్భాలు - ప్రగల్బించు; ప్రతికూలం - ప్రతికూలించు; ప్రతిబింబం- ప్రతిబింబించు; ప్రపంచము - ప్రపంచించు; పురాణం -పురాణించు; బద్దకం - బద్దకించు; మూర్ఖుడు - మూర్థించు; యోగం- యోగించు; వల్లి (ఉపనిషత్తులలోని శీక్ల్షావల్లి, ఆనందవల్లి మొదలైన అధ్యాయాలలోని మంత్రాల పఠనం) - వల్లించు; విగ్రహం(పోట్లాట) - విగ్రహించు; విషమం - విషమించు; విహ్వలము - విహ్వలించు; శృంగారం - శృంగారించు; శుష్కం - శుష్కించు; సమీపం - సమీపించు; సాహసం - సాహసించు; స్వాగతం - స్వాగతించు; హేమం - హేమించు మొ ఇవేవీ సంన్క్సృతంలో క్రియలుగా వాడరు. కానీ తెలుగుపూర్వీకులు సాహసించారు. వీటిల్లొ నామవాచకాలే కాక అనుకూలం, గోచరం, విషమం, విహ్వలం, అసహ్యం, సమీపం లాంటి విశేషణాలు తూడా ఉన్నాయనేది అవదేయం. దుర దృష్టవశాళత్తూ ఆ చొఱవ ఈ తరంలో లోపించి పదసృష్టి ఆగిపోయింది. ప్రయత్నించాలే గానీ ఇప్పుడు కూడా ఈ బాటలో పదాల్ని నిష్పాదించే అవకాశం ఇతోధికంగా ఉంది. '''1. ఇలాంటి పదాల్ని క్రియలుగా మార్చేటప్పుడు సర్వ సాధారణంగా చివఱా'' 'ఈకరించు” '''అని చేఱుస్తారు.''' అలా కాకుండా నేరుగా వట్టి “ఇంచుక్‌' చేర్చడం ద్వారా కూడా క్రియాధాతువుల్ని నిష్పాదించే వీలుందని పై ఉదాహరణల ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. '''నామవాచకాల్ని క్రియాధాతువులుగా మార్చడం : ఎందుకు ? ఏమిటి ? ఎలా ?''' ఒక నామవాచకాన్ని క్రియాధాతువుగా మారుస్తున్నామంటే అలా ఎందుకు మారుస్తున్నామో మనలో ఒక స్పష్టమైన అవగాహన ఉండాలి. అసలు అలా మార్చే అవసరం దానంతట అది కలగాలి. అలా మార్చడం ద్వారా మనం ఏ విధమైన కొత్త అర్దాన్నీ వ్యంగ్యధ్వనినీ ఉద్దేశిస్తున్నామో ముందు మనకొక అవగాహన ఉండాలి. సరైన లక్ష్యశుద్ది లేకుండా ఊరికే ప్రతి నామవాచకాన్ని క్రియాధాతువుగా మార్చడం వల్ల వచ్చిపడే అదనపు అభివ్వక్తి సౌలభ్యమేమీ లేదు. 1. సాధారణంగా ఒక పదబంధం (phrase)తో గానీ, శబ్ధపల్లవం (idiom) తో గానీ బారుబారుగా చేసే వ్యక్తీకరణలను ఒక్కపదంగా కుదించడం కోసం మారుస్తారు. ఉదా :- తెలుగులోకి అనువదించాడు = తెనిగీకరించాడు. ఘనపదార్థంలా గట్టిగా మారింది = ఘనీభవించింది. 9. కొన్నిసార్లు రచనలకి శీర్షికలుగా సమాసాల్ని పెట్టాల్సి<noinclude><references/> {{rh|తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి * ఏప్రిల్‌-2021||25}}</noinclude> oi8vslxbj7g16vung4hsag41crrhcdt 0 143408 567436 424502 2026-07-30T13:50:37Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/మార్చి 2021/పదనిష్పాదనకళ]] పేజీని [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/మార్చి 2021/పదనిష్పాదనకళ-7]] కు తరలించారు 424502 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత =వాచస్పతి | అనువాదం= | విభాగము =పదనిష్పాదనకళ | ముందరి = [[../'పోలవరం' కింద మునిగిపొతున్న తెలుగుజాతి కీర్తి గుర్తులు/]] | తదుపరి =[[../పడమటి గాలితో నివురు తొలగిన తెలుగు భాషా సాహిత్య సంపద/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2021 }} <pages index="అమ్మనుడి మార్చి 2021.pdf" from=29 to=31 /> [[వర్గం:క్రియేటివ్ కామన్స్ బై-ఎస్ఎ]] 7wc5mo8mbdgpwh4awrm75n7ebndpm2h 102 144130 567433 429999 2026-07-30T13:48:56Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 567433 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = వాచస్పతి |అసలుపేరు = |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = వాచస్పతి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/అక్టోబరు 2020/పదనిష్పాదనకళ-3]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/నవంబరు 2020/పదనిష్పాదనకళ]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/జనవరి 2021/పదనిష్పాదనకళ-5]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/మార్చి 2021/పదనిష్పాదనకళ]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/పదనిష్పాదనకళ]] [[వర్గం:రచయిత-క్రియేటివ్ కామన్స్ బై-ఎస్ఎ]] mcixuibzsta6hzggga1ki1hit4ufskc 567439 567433 2026-07-30T13:50:57Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 567439 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = వాచస్పతి |అసలుపేరు = |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = వాచస్పతి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/అక్టోబరు 2020/పదనిష్పాదనకళ-3]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/నవంబరు 2020/పదనిష్పాదనకళ]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/జనవరి 2021/పదనిష్పాదనకళ-5]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/మార్చి 2021/పదనిష్పాదనకళ-7]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/పదనిష్పాదనకళ]] [[వర్గం:రచయిత-క్రియేటివ్ కామన్స్ బై-ఎస్ఎ]] 0qsec900rqmw1k5xrh1b5j3193zux81 567443 567439 2026-07-30T13:52:18Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 567443 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = వాచస్పతి |అసలుపేరు = |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = వాచస్పతి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/అక్టోబరు 2020/పదనిష్పాదనకళ-3]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/నవంబరు 2020/పదనిష్పాదనకళ]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/జనవరి 2021/పదనిష్పాదనకళ-5]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/మార్చి 2021/పదనిష్పాదనకళ-7]] * [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/పదనిష్పాదనకళ-8]] [[వర్గం:రచయిత-క్రియేటివ్ కామన్స్ బై-ఎస్ఎ]] 4kqgevnlawkqmvofx170ejs88a4gexp 0 146381 567441 429998 2026-07-30T13:51:55Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/పదనిష్పాదనకళ]] పేజీని [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/పదనిష్పాదనకళ-8]] కు తరలించారు 429998 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అమ్మనుడి]] | రచయిత = వాచస్పతి | అనువాదం= | విభాగము = పదనిష్పాదనకళ 8 | ముందరి = | తదుపరి =[[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2021 }} <pages index="ఏప్రిల్ 2021, అమ్మనుడి మాస పత్రిక.pdf" from=25 to=27 /> [[వర్గం:క్రియేటివ్ కామన్స్ బై-ఎస్ఎ]] 79v8ofhatjxlm5tmgvbrypbey5xmqhm 0 146384 567510 430011 2026-07-31T07:42:05Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/అడుగుజాడలూ ఆనవాళ్లు]] పేజీని [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/అడుగుజాడలూ ఆనవాళ్లు-8]] కు తరలించారు 430011 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అమ్మనుడి]] | రచయిత = ఈమని శివనాగిరెడ్డి | అనువాదం= | విభాగము = అడుగుజాడలూ ఆనవాళ్లు - 8 | ముందరి = | తదుపరి =[[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2021 }} <pages index="ఏప్రిల్ 2021, అమ్మనుడి మాస పత్రిక.pdf" from=33 to=35 /> [[వర్గం:క్రియేటివ్ కామన్స్ బై-ఎస్ఎ]] 6mwgsco9f66zjtox5v6sce2t41aunwc 102 151923 567509 559476 2026-07-31T07:39:21Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 567509 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = వేలూరి |అసలుపేరు = శివరామ శాస్త్రి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = శ |పుట్టిన_యేడు = 1892 |గిట్టిన_యేడు = 1967 |వివరణ = పండితుడు, శతావధాని, బహుశాస్త్రవేత్త |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = వేలూరి శివరామ శాస్త్రి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[ఆత్మకథ]] (1931) * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ఆంధ్రమునందనుస్వారము]] * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/పాణిని]] (1916) * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/ఆర్షభూగోళము]] ==రచయిత గురించిన రచనలు== * [[ఆంధ్ర రచయితలు/వేలూరి శివరామశాస్త్రి]] [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచయితలు]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] mk85tudx7isn9ah4xvsq0jjkfnaqvjq 104 153282 567554 446045 2026-07-31T11:22:23Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude>{{Css image crop |Image = Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf |Page = 474 |bSize = 600 |cWidth = 546 |cHeight = 739 |oTop = 33 |oLeft = 25 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/></noinclude> 41whbicyvaw21xz8z7iiptywbrnxwby 104 154522 567434 448327 2026-07-30T13:49:11Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567434 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము -౨||ఐరోపా ఖండ కళ}}</noinclude> 'సెయింట్ పీటర్స్' అను మహాసౌధమునకు వాస్తుశిల్పి అయ్యెను. విచిత్రకళ (Baroquc Art): 17 వ శతాబ్దిలో ఇటలీ యందు పునరుజ్జీవన ఉద్యమము పతనమొందుటతో బరోక్ అను (విచిత్రమైన) నూతన శిల్పశైలి అవతరించెను. అందచందములు గూర్చుటయందును, రూపరచనా వికాస కరణమునందును, అద్భుతావహమగు ప్రతిభాసంపత్తి ప్రదర్శించుటకు కారణభూతమైన ప్రాచీనకళా సంప్రదాయపు పునాదు అనే ఈ నూతన శైలివిధానము వ్యత్యస్తము చేయసాగెను. మదించిన మన్మథులు, వన్నెచిన్నెల వగలాడులు, కాంక్షా ప్రదాయినులు (Cornucopias) పుష్కలవస్త్రధారణము, వైదేశిక పుష్పములు, కృత్రిమ భంగిమములు-ఇట్టి ఆడంబరములతో మన కిప్పుడు మనస్సుల యందు నాటుకొనిన నాటకీయ రంగ ప్రదర్శనా పద్ధతి అపరిమితముగా కనబడునట్లు ప్రకాశనూనవర్ణబద్ధము, చాపల్య భావ సంపన్నము, శృంగార భూయిష్ఠము అయిన పనితనమునకు ఎక్కువగా ప్రోత్సాహ మియ్యబడెను. ఉచ్ఛం బలమయిన అద్భుత రసప్రచుర ప్రదర్శనము యొక్క అమితానువ ర్తనము కారణముగా గ్రీకుల శిల్పనియమా దర్శములు విస్తృతము లగుటయో, లేక పరిత్యక్తములగుటయో సంభవించెను. ఇటలీకంటె భిన్నములయిన దేశములలో ఇటాలియను కళాప్రభావము అత్యంతముగా ప్రసరించుటకు పునరుజ్జీవనోద్యమము కారణమయ్యెను. అయినను ఆకాలమున శీఘ్రప్రయాణసౌకర్యములు లేకపోవుటయు, విద్యా విషయక, సాంఘిక, సాంస్కృతిక దృక్పథములపై క్రైస్తవమతాధికారులకు గొప్ప ప్రాబల్యము ఉండుటయు కారణములుగా ఇటలీ యొక్క సాంస్కృతిక ప్రభావము మందముగా వ్యాప్తిచెందెను. దాదాపు 14 వ శతాబ్ది బాగుగా పురోగమించిన పిదపగాని కళారంగమున ఇటలీ సాధించిన ఘనకార్యముల చాయలు ఇతర దేశములమీద ప్రతిఫలింపలేదు. అప్పటివరకునున్న ఉజ్జ్వల వర్ణరంజితమై పతనావస్థలోనున్న గోథిక్ కళాశైలిప్రభావమునుండి విముక్తినొందుటకు క్రమముగా ఐరోపాయందలి ప్రతిదేశము ప్రయత్నించెను. 15 వ శతాబ్దిలో క్రమముగా విభిన్నమయిన జాతీయ కళాసంప్రదాయములు అవతరించినవి. స్వతంత్రమైన ఈ నూతన కళావిధానము అనుసరింపబడుటతో, కళారంగమందు విగ్రహనిర్మాణమునందు సహజత్వము పునః ప్రతిష్ఠిత మయ్యెను. కాని ప్రతిదేశము స్వీయ వ్యక్తిత్వానుసారముగనే కళను పోషించుకొనసాగేను. '''హాలేండు కళ :''' 15వ శతాబ్ది ప్రారంభమున జాన్ వాన్ అయెక్ అను హాలెండు వర్ణచిత్రకారుడు కావించిన వర్ణ చిత్రములతో హాలెండునందు కళాపోషణము ఆరంభమాయెను. ఈ చిత్రములందు గాఢ వర్ణ సంపత్తిని చేకూర్చుటయందును, ఇతర కళావివరములను ప్రదర్శించుట యందును ఇతడు అధికమయిన శ్రద్ధాసక్తులు ఐరోపా పునరుజ్జీవన ప్రారంభ దశయందు నిగనిగలాడెడి సాంద్ర వర్ణచిత్రములకు తోడుగా నఖచిత్ర ములు గీయుటయందును, జలబిందు ప్రతిబింబ లేఖనము నందును, కనురెప్పపై ఆశ్రుకణము నిలుచునట్లు చిత్ర రచన చేయుటయందును, జాన్ వాన్ అయెక్ సూక్ష్మమైన సావధానత చూపెను. ఉదాహరణముగా ఇతడు రచించిన అర్నోల్ ఫిని (Arnol fini) యొక్కయు, అతని భార్య యొక్కయు చిత్రములో వీరి విగ్రహములకు వెనుకగానున్న వక్రపుటద్దములో ప్రతిబింబ సంబంధ సూక్ష్మాంశము మనోహరమును, అనంతముగా ఆనంద దాయకమునై యున్నది. రత్నములయందును, లేక మనసుగొలుపు కాంతివి శేషములందును, వాటియందుగల పెక్కు వివరములను చిత్రించుట యందును,కళాకారులు చూపిన అట్టి అభిరుచియే డచ్చి కళాసంప్రదాయము నందొక విశిష్ట లక్షణముగా పరిణమించినది. అది 17 వ శతాబ్దిలో ఉన్నతస్థాయి నందుకొనెను. గృహచిత్రము లను రూపొందించుటలో హాలెండు కళాకారులు సాధించిన పరిపూర్ణతా విషయమున మరి ఏ ఇతర జాతీయ కళాకారుడును అట్టి పరిపూర్ణత్వమును పొందజాలడయ్యేను. హాలెండు చిత్రకారులు గ్రహించెడి వస్తువులలోను, చిత్రించెడి చిత్రములలోను సరళశాంతమయిన గృహజీవిత వాతావరణము కనిపించెడిది. వీరును, వీరిపొరుగువారైన ఫ్లెమ్మిష్ జాతీయులును పుష్పాలంకారములను, వర్గ జీవితమునందలి ప్రశాంతతను చిత్రించు నాచారమును ప్రారంభించిరి. చిత్రములందలి వివరములకు నూతన<noinclude><references/></noinclude> 4vkqapmbpx249yi6kfwupiuw083qpmc 104 154523 567448 448328 2026-07-30T14:25:52Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567448 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|ఐరోపాఖండ కళ||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude> ప్రాముఖ్య మొసగబడేను. చేపల శరీరముపై పొలసుల తరళ వర్ణములోను, పక్షుల ఈకెల మృదుత్వముతోను, సుకుమారముగా నిర్మితమయిన మద్యపాత్రతోను ఆపిలు పండు మీది స్నిగ్ధత పోటీ పడుచుండును. ఇట్టి చిత్రములు గోడలమీద వ్రేలాడగట్టబడినపై గృహాంతర్భాగములకు కాంతిశోభలను కూర్చు తలంపుతో చిత్రకారులచే చిత్రింపబడినవి. 16 వ శతాబ్దియందు ఫ్లెమిష్ జాతీయులలో పీటర్ బ్రూగెల్ అను నతడు అగ్రగణ్యుడయిన కళాకారుడు. జానపద జీవితమును, నిత్యజీవితమునకు సంబంధించిన వస్తువులను, కళావస్తువులుగా ఎన్నుకొని చిత్రములను రూపొందించుటయందు ఇతనికి ప్రీతి మెండు. ఆ చిత్రము లందు అతని దేశ కాలపరిస్థితులు స్పష్టముగా గోచరించును. 17 వ శతాబ్దియందు 'ఫ్రాంస్ హల్స్' (France Hals), 'బెర్ బార్చ్' (Ter Borch), 'వెర్ మీర్ ' (Vermeer), 'పీటర్ హూచ్' (Pieter-de-Hooch) అనువారు ప్రభాతరళములైన చిత్రపటములను, ప్రశాంత మును అంతరమునైన వాతావరణమును సూచించు చిత్రములను రచించి ప్రపంచమును చిత్రకళా సంపన్న ముగ నొనర్చిరి. హాలెండు దేశీయ కళాదర్శములను సర్వాత్మనా అనుసరించినవారు వీరే. ఇదే సమయమున, ఆన్ల్వైర్ఫు నగరమునందలి రూబెన్స్ అనునతడు ఇటలీ విచిత్రాకార కళాశైలిని ఆధారముగజేసికొని పెద్ద పెద్ద కళాఖండములను సృష్టించు చుండెను. ఈ కళా ఖండములందు ఉత్తర దక్షిణ దేశీయ వర్ణచిత్ర కళా దర్శముల సమ్మేళనము లక్షితమగుచున్నది. రామ్ బ్రాస్ట్ (Rambrandt) అను నాతడు అతని కాలమునందలి చిత్రకారులలో అత్యంత విస్మయావహ కళాప్రతిభావిలసితుడు. అతడు పెక్కు సజీవమైన వర్ణచిత్రములను, ఆకార రేఖలను (Drawing) అలేఖ్యమును రూపొందించెను. అవన్నియు సజీవములా యనునట్లు విస్మయావహములై యున్నవి. ఆతని చిత్రములందు సుస్పష్టమయిన భావనాశక్తియు, అత్యుత్తమమయిన శిల్ప నైపుణ్యమును సమ్మిళితములై యున్నవి. అతడు రూపొందించిన పెక్కు కళా ఖండములు ఈనాటికిని నిలిచియుండుట మన అదృష్టము. ఆంస్ టర్డం లొని 'రిజ్క్స్ ' అను ప్రదర్శనశాలయందు ఇతడు తయారుచేసిన “రాత్రి కాపలా” (NightWatch) అనునది ఇతడు సిద్ధమొనర్చిన కౌతుకావహ చిత్రకళా ఖండములలో నొకటి. ఇతడు స్వేచ్ఛగా లిఖించిన ఆకార రేఖలు జాగరూకతతో ఆధ్యయనము చేయదగి యున్నవి. '''జర్మనీ కళ:''' జర్మనులు మతమును, దానితోపాటు కయ్యానికి కాలుదువ్వు స్వభావము, కరకు స్వభావము, జర్మనీ దేశము యొక్క కళా జీవితముపై ప్రబలమయిన ప్రభావమును ప్రసరింపజేసినది. ఇందుచే క్రీస్తును సిలువ వేసిన ఫలితముగా కలిగిన వేదనయు, మతోద్ధరణమునకై ప్రాణము లర్పించిన క్రైస్తవ సాధువులను చిత్రించుటలో అపురూపమయిన వాస్తవికతయు తీవ్రతయు ప్రదర్శింపబడినవి. ఇది రంగు వేయబడిన గాజు పలకలకును, సాలంకృతములయిన పోగరు బలిపీఠ ఖండములకును సంబంధించిన జర్మను కళయందు కాననగును. ముద్రణాలయములు అభివృద్ధి నొందెను. అసంఖ్యాకములుగా అచ్చువేయబడిన జర్మన్ గ్రంథములందు దృష్టాంత చిత్రములుగా దారుచ్ఛేద చిత్రములను చిత్రించుటయందు జర్మనులకు గల అభిరుచికి వారి శాస్త్రజ్ఞానము తోడ్పడెను. జర్మన్ చిత్రలేఖనములో జర్మన్ కళాకారులు చూపిన విశిష్టమయిన శిల్ప విషయక నైపుణ్యము సాలంకృత బాహ్య రేఖావిషయక జ్ఞానము ఈ దృశ్యకళావిభాగమందు వారి కెక్కువగా ప్రయోజనమును కల్గించెను. ఆల్ బ్రెక్ట్ డూరల్ (1471-1528) అను జర్మన్ కళావేత్త మహనీయ భావనాశక్తి సంపన్నుడు. మనసార నమ్మిన సిద్ధాంతములు కలవాడు. అసాధారణమయిన శిల్పకళా సాంకేతిక నైపుణ్యము కలవాడు.ఇతడు అఖండమయిన కళాపిపాసతో “సువార్తలు” అను క్రైస్తవ పవిత్ర గ్రంథములకు అనుగుణముగా దృష్టాంత చిత్రములు రచించెను. ఇతడు తన రేఖోత్కరణముల లోను (Engravings), దారుచ్చేద శిల్పములలోను క్రైస్తవ “సువార్త"ల యొక్క పరమార్థమును నిశితముగను, స్పష్టముగను, ప్రతిబింబింపజేసెను. ఈ కళా ఖండములవలన ఇతని కీర్తిప్రతిష్ఠలు ఐరోపాఖండమందెల్లెడల వ్యాపించెను. వివరములతో గూడిన ఇతని సూక్ష్మచిత్రములు అత్యంత సంపూర్ణములును, నిర్దుష్టములునైయున్నవి. సుపరిష్కృతములయిన ఇతని చిత్రము<noinclude><references/></noinclude> 9v9sd7tr70gkzre2od1dhm5xk6tl8do 104 154524 567450 448329 2026-07-30T14:34:11Z A.Murali 3019 567450 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||ఐరోపా ఖండ కళ}}</noinclude> లలో నొకదానిలో సూక్ష్మతమమయిన ఒక కీటకము సహితము అతిసున్నితముగను రేఖాపరిపూర్ణతా యుగముగను తీర్చబడినది. ఇట్టి చిత్రములలో పేడపురుగు, కుందేలు, ‘ప్రభుపూజలు' అనునవి ఉత్కృష్టములయిన ఉదాహరణములు. హాన్స్ల హల్మెయిన్ (1497.1543) అనునతడుగూడ దారుచ్ఛేద శిల్పకళ చేతను, చెక్కడపుకర చేతను ప్రభావితు డయ్యెను. ఇకడు చిత్రించిన “విలయతాండవము" వంటి చిత్రములన్నియు విస్మయావహములును, హృదయా కర్షకములును నై యున్నవి. ఇతడు ఇంగ్లీషు ప్రభువుల ఆదరాభిమానములు చూరగొని యుండుట ఇతని అదృష్ట మనియే చెప్పవలెను. ఎనిమిదవ హెన్రీప్రభువు యొక్క కొలువుకూటమందు చిత్రలేఖకుడుగనుండి ఆ యుగము నందు ప్రఖ్యాతులయిన మహనీయుల యొక్క రూపచిత్ర పరంపరను మనోహరముగ తయారుచేసెను. మనుష్యుల కంటె ఆనాడు స్త్రీ పురుషులు ధరించెడి ఉడుపుల అలం కారపద్ధతి ఇతనిని ఎక్కువగ ఆకర్షించెను. ఈ అలంకార ములను వీటియందుగల వివరములను ఇతడు కిత్తనార బట్టమీదికి మార్చుటలో కృతకృత్యుడయ్యెను. లూకప్ క్రానల్ అను 'శాక్టన్' రాష్ట్రీయుడు దాదా పుగా హాల్బెయిన్కు సమకాలికుడు. అతని స్వరాష్ట్ర మయిన “శాక్ష నీ'కి సహజమయిన వా స్తవక ళారూపములను అతడు చిత్రించెను, అతనిచిత్రములన్నిటిలోను ముఖ్యముగ నగ్న విగ్రహములందు మధ్యయుగమునాటి లక్షణములు మూర్తీభవించెను. ‘దాతృత్వము', 'అసూయ' వంటి లా ణిక చిత్రములందు ఇట్టి నగ్న విగ్రహములను ఇతడు ప్రవేశ వెట్టెను. 16 వ శతాబ్ది అనంతరము, మతయుద్దముల వలన ఘటిల్లిన వినాశము కారణముగా జర్మన్ కళ అంత రించెను. ప్పెయిన్కళ: పునరుజ్జీవన దశయందుగూడ 'మూరు' జాతివారి కళారూపముల ప్రభావము స్పెయిన్ దేశముపై ప్రసరించెను. ఆఫ్రికా ఖండముతో స్పెయిన్ దేశమునకు గల సంపర్కమే ఇందుకు కారణము. ఒక మహాపర్వత పంక్తి అవరోధముగా నుండిన ఉత్తరదిశతప్ప తక్కిన స్పెయిన్ దేశమంతయు సముద్రముచే చుట్టబడి యుండు వా ఐరోపా ఖండ కళ టచే ఐరోపాఖండము యొక్క ప్రభావము దానిమీద పరిమితముగ నే ప్రసరించెను. స్పెయిన్ దేశములోని "ఇంక్వి జిషన్" అను కుమతదోష విచారణ సభ యొక్క మతో న్మాద లక్షణములు ఆ దేశపు కళయందు ముఖ్యముగా ఎల్ గ్రెకో అనునతని కళాఖండములందు ప్రతిబింబించేను. ఇట్టి చిత్రములను రూపొందించుటకు ఎల్ కోయను క్రీటన్ జాతీయుడు, వెనీసు హె వాస్తవ్యుడగు టిన్ పెరట్లొ అను కళాకారునిచే ప్రభావితుడై తన జీవితమును నుతవిషయముల చిత్రించుటకై అంకితము చేయదలచి స్పెయిన్ లో 'టో లెడో' అను నగరములో స్థిరనివాస మేర్పరచుకొనెను. ఇతనికి స్పెయిన్ ఉగ్రమన వాతా వరణమందు గొప్ప అభిరుచి ఏర్పడెను. ఇతని కళా రూపములు విచిత్ర వర్ణ సంకలితములై కేజోబలమును నిరుపమాన భావోత్కర్షమును కలిగి విలక్షణములై యుండెను. అయితే వెలాస్కెజ్ (1599-1680) అనునతడు కళారంగమున అద్వితీయమైన కీర్తి ప్రతిష్ఠలను ఆర్జించిన నిక్కమయిన మొదటి స్పెయిన్ జాతీయుడు. ఇతని రూప చిత్రములును (Portraits) వర్ణచిత్రములును ప్రసిద్ధము లైనవి. సన్ని వేశములను సమర్థవంతముగ కూర్చుట యందును, ఇతర లక్షణములను మేళవించుటయందును, సరి 415. యయిన ప్రమాణములలో ప్రకాశమును, తేజస్సునుచిత్రము లలో చొప్పించుటయందును, వివిధవర్ణములను సందర్భ శుద్ధితో మిళితముచేసి చిత్రములను తీర్చిదిద్దుటయందును ఇతడునిరుపమానమయిన ప్రజ్ఞా ప్రభావములుగల కళాస్రష్ట. కాని ఇతడు మతగూఢతనుకంటె ప్రకృతి'నే అనుసరించెను. మాడ్రిడ్ (స్పెయిన్ రాజధాని) నగరమందు ప్రొడో అనుచోట "మెయిడ్స్ ఆఫ్ ఆనర్" అను బృందచిత్ర మును రచించెను. ఇది ఇతని ఉత్కృష్ట చిత్రములలో నొకటి. ఈ చిత్రములో 'ఇన్ పాంటా' అను శిశువును కళాకారుడు తీర్చిదిద్దుచుండుట మనకు గోచరించును. కాని స్పెయిన్ జాతీయులలో అత్యధిక సంఖ్యాకులు మతా,వేశమునుండి విముక్తులు కాలేకపోయిరి. 'ఎల్ గ్రెకొ” తరువాత 17 వ శతాబ్దిలో పేరెన్నికగన్న రెండవ కళాకారుని పేరు 'మురిల్లో,' మత ప్రాధాన్యముగల చిత్రములనే తన కళావస్తు వులుగా ఇతడు అభిమానించెడి కళావస్తువులుగా వాడు. సమకాలికమయిన ఇటలీ వర్ణచిత్రణ కళయందలి<noinclude><references/></noinclude> fqngp7l669qmdf13n1g1i6722ug33fx 567547 567450 2026-07-31T10:40:12Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||ఐరోపా ఖండ కళ}}</noinclude> లలో నొకదానిలో సూక్ష్మతమమయిన ఒక కీటకము సహితము అతిసున్నితముగను రేఖాపరిపూర్ణతా యుగముగను తీర్చబడినది. ఇట్టి చిత్రములలో పేడపురుగు, కుందేలు, ‘ప్రభుపూజలు' అనునవి ఉత్కృష్టములయిన ఉదాహరణములు. హాన్స్ల హల్మెయిన్ (1497.1543) అనునతడుగూడ దారుచ్ఛేద శిల్పకళ చేతను, చెక్కడపుకర చేతను ప్రభావితుడయ్యెను. ఇతడు చిత్రించిన “విలయతాండవము" వంటి చిత్రములన్నియు విస్మయావహములును, హృదయాకర్షకములునునై యున్నవి. ఇతడు ఇంగ్లీషు ప్రభువుల ఆదరాభిమానములు చూరగొని యుండుట ఇతని అదృష్టమనియే చెప్పవలెను. ఎనిమిదవ హెన్రీప్రభువు యొక్క కొలువుకూటమందు చిత్రలేఖకుడుగ నుండి ఆ యుగము నందు ప్రఖ్యాతులయిన మహనీయుల యొక్క రూపచిత్ర పరంపరను మనోహరముగ తయారుచేసెను. మనుష్యుల కంటె ఆనాడు స్త్రీ పురుషులు ధరించెడి ఉడుపుల అలంకారపద్ధతి ఇతనిని ఎక్కువగ ఆకర్షించెను. ఈ అలంకారములను వీటియందుగల వివరములను ఇతడు కిత్తనార బట్టమీదికి మార్చుటలో కృతకృత్యుడయ్యెను. లూకప్ క్రానల్ అను 'శాక్టన్' రాష్ట్రీయుడు దాదాపుగా హాల్బెయిన్కు సమకాలికుడు. అతని స్వరాష్ట్రమయిన “శాక్షనీ'కి సహజమయిన వాస్తవ కళారూపములను అతడు చిత్రించెను, అతనిచిత్రములన్నిటిలోను ముఖ్యముగ నగ్న విగ్రహములందు మధ్యయుగమునాటి లక్షణములు మూర్తీభవించెను. ‘దాతృత్వము', 'అసూయ' వంటి లాక్షణిక చిత్రములందు ఇట్టి నగ్న విగ్రహములను ఇతడు ప్రవేశపెట్టెను. 16 వ శతాబ్ది అనంతరము, మతయుద్దముల వలన ఘటిల్లిన వినాశము కారణముగా జర్మన్ కళ అంత రించెను. '''స్పెయిన్ కళ:''' పునరుజ్జీవన దశయందుగూడ 'మూరు' జాతివారి కళారూపముల ప్రభావము స్పెయిన్ దేశముపై ప్రసరించెను. ఆఫ్రికా ఖండముతో స్పెయిన్ దేశమునకు గల సంపర్కమే ఇందుకు కారణము. ఒక మహాపర్వత పంక్తి అవరోధముగా నుండిన ఉత్తరదిశతప్ప తక్కిన స్పెయిన్ దేశమంతయు సముద్రముచే చుట్టబడి యుండుటచే ఐరోపాఖండము యొక్క ప్రభావము దానిమీద పరిమితముగనే ప్రసరించెను. స్పెయిన్ దేశములోని "ఇంక్విజిషన్" అను కుమతదోష విచారణ సభ యొక్క మతోన్మాద లక్షణములు ఆ దేశపు కళయందు ముఖ్యముగా ఎల్ గ్రెకో అనునతని కళాఖండములందు ప్రతిబింబించేను. ఇట్టి చిత్రములను రూపొందించుటకు ఎల్ కోయను క్రీటన్ జాతీయుడు, వెనీసు వాస్తవ్యుడగు టిన్ టెరట్లొ అను కళాకారునిచే ప్రభావితుడై తన జీవితమును మతవిషయముల చిత్రించుటకై అంకితము చేయదలచి స్పెయిన్ లో 'టో లెడో' అను నగరములో స్థిరనివాస మేర్పరచుకొనెను. ఇతనికి స్పెయిన్ ఉగ్రమన వాతావరణమందు గొప్ప అభిరుచి ఏర్పడెను. ఇతని కళా రూపములు విచిత్ర వర్ణ సంకలితములై తేజోబలమును నిరుపమాన భావోత్కర్షమును కలిగి విలక్షణములై యుండెను. అయితే వెలాస్కెజ్ (1599-1660) అనునతడు కళారంగమున అద్వితీయమైన కీర్తి ప్రతిష్ఠలను ఆర్జించిన నిక్కమయిన మొదటి స్పెయిన్ జాతీయుడు. ఇతని రూపచిత్రములును (Portraits) వర్ణచిత్రములును ప్రసిద్ధములైనవి. సన్ని వేశములను సమర్థవంతముగ కూర్చుటయందును, ఇతర లక్షణములను మేళవించుటయందును, సరియయిన ప్రమాణములలో ప్రకాశమును, తేజస్సును చిత్రములలో చొప్పించుటయందును, వివిధవర్ణములను సందర్భశుద్ధితో మిళితముచేసి చిత్రములను తీర్చిదిద్దుటయందును ఇతడు నిరుపమానమయిన ప్రజ్ఞా ప్రభావములుగల కళాస్రష్ట. కాని ఇతడు మతగూఢతనుకంటె ప్రకృతి'నే అనుసరించెను. మాడ్రిడ్ (స్పెయిన్ రాజధాని) నగరమందు ప్రొడో అనుచోట "మెయిడ్స్ ఆఫ్ ఆనర్" అను బృందచిత్రమును రచించెను. ఇది ఇతని ఉత్కృష్ట చిత్రములలో నొకటి. ఈ చిత్రములో 'ఇన్ పాంటా' అను శిశువును కళాకారుడు తీర్చిదిద్దుచుండుట మనకు గోచరించును. కాని స్పెయిన్ జాతీయులలో అత్యధిక సంఖ్యాకులు మతావేశమునుండి విముక్తులు కాలేకపోయిరి. 'ఎల్ గ్రెకొ” తరువాత 17 వ శతాబ్దిలో పేరెన్నికగన్న రెండవ కళాకారుని పేరు 'మురిల్లో,' మత ప్రాధాన్యముగల చిత్రములనే తన కళావస్తువులుగా ఇతడు అభిమానించెడివాడు. సమకాలికమయిన ఇటలీ వర్ణచిత్రణ కళయందలి<noinclude><references/></noinclude> g7mtoznag74qafpnq11ioa61vxvphst 104 154525 567548 448330 2026-07-31T10:57:05Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|ఐరోపాఖండ కళ||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude> కొన్ని ముఖ్యలక్షణములు మురిల్లో రచించిన చిత్రములలో కలవు. ఇవి ముఖ్యముగా మడోన్నా, దేవదూతల (Angels) వంటి చిత్రముల కోమలమైన శోభాసంపద యందు నిస్సందేహముగ చూడనగును. స్పెయిన్ కళా కారులందరిలో 'గోయ' అను నతడు అగ్రగణ్యుడని చెప్పవచ్చును. అతని వర్ణచిత్రములు, అధిక్షేప చిత్రములు మిక్కిలి అలజడిని (sensational) కలిగించునవి యయ్యెను. అతనికాలములో రాజకీయ చైతన్యమును రేకెత్తించుటయందు ముఖ్యముగా యుద్ధమువలన సంభవించు విద్వేషమును, వినాశమును, జయప్రదముగ స్వీయ చిత్రరచనల మూలమున ఆవిష్కరించుటయందు అతని ప్రత్యేకత కాననగును. అతడు రేఖాచిత్రములను గీయు టలో అత్యుత్తమమయిన ప్రతిభను ప్రదర్శించెడివాడు. అతడు సృజించిన రూప చిత్రములలో అసాధారణమయిన జీవకళ ఉట్టిపడేడిది. '''ఫ్రెంచికళ :''' ఫ్రాన్సుదేశము ఇటలీకి అత్యంత సమీపముననే యుండి దానితో గాఢ సన్నిహిత సంబంధము కలిగి ఉన్నను 16 వ శతాబ్ది ప్రారంభమువరకు ఆదేశనుందు ఎట్టి మహనీయకళా సంప్రదాయము అభివృద్ధి చెంద లేదు. ఉత్కృష్టమయిన కొన్ని రూపచిత్రములు (Portraits), విశేషముగా లఘుచిత్రములు ఫ్రాన్సు దేశమందు తయారయ్యెను. వీటియందు మహత్తరమయిన ప్రావీణ్య ప్రమాణము గోచరించును. కాని పునరుజ్జీవనదశ నాటి దివ్యచిత్రములతో ఇవి పోల్పదగినవి కావు. 16 వ శతాబ్ది ప్రారంభదశయందు ఆంటాయిన్- వి - నాయిన్, మాత్యు- .వి - నాయిన్' అను నిరువురు సోదరులు, ఫ్రాన్సు యొక్క కళా పునరుజ్జీవనమునకు నాందీ ప్రస్తావనలు జరిపిన కళావేత్తలు. అయితే, రయితు జీవితమును ప్రతిబింబించు వీరి వర్ణచిత్రములు ప్రజాభిమానమును చూరగొన్నవే. అయినను, ఇవి ఫ్రెంచి, ఇటలీ కళాశైలులకు సన్నిహిత ములుకాక, హాలెండు కళాశైలితో ఎక్కువగా సాన్నిహిత్యమును కలిగియున్నవి. 14 లూయీ ప్రభువు కళా పోషణమునకు కడంగినప్పుడు అతడు స్వీయ శీల స్వభావములు కారణముగా 'బరోకో' కళా శైలిచే ఆకర్షింపబడేను. కేంద్రీకృతమయిన అతని ప్రభుత్వము త్వరలో మహోన్నతమయిన "బరోక్" కళాశైలికి బలీయముగా దోహద మిచ్చెను. ఈ శైలియందు కన్నులకు మిరుమిట్లు గొలుపు అలంకారములు చిత్రింపబడెను. వీటిని రూపొందించుటకు వలయు ధనముగాని, ఇతర సాధన సంపత్తిగాని అనంతముగ లభించెను. 'బరోక్ 'శైలితో ఈడగునట్లు గృహోపకరణములు, నగిషీజలతారు అల్లిక పనులు, కుడ్యాలంకారములు, చిత్రపటములు మొదలగు చిత్రకళా విన్యాసములు విశృంఖలమైన వ్యయముతో, శైలితో ఉద్భవించెను. ఫ్రెంచి దేశమందలి భూస్వాములు, జమీందారులు, తమ భవనబృందమును ఈ శైలికి పరమోదాహరణ ప్రాయముగా చేయుటకు ప్రయత్నించిరి. ఆనాటి రాజవంశీయుల విలాసములకు, అధికార దర్పమునకు ఇవి చిహ్నములుగా నుండెను. ఫ్రెంచి చక్రవర్తి వర్సేల్స్ నగరమందలి తన రాజభవనమును 'బరోక్' కళాచిహ్న బాహుళ్యముతో అద్భుత వైభవ సంపన్నతకు ఉదాహరణ నిలయముగా చేసి ఇతరులకు మార్గదర్శి అయ్యెను. 17 వ శతాబ్దిలో ఫ్రాన్సు దేశమందు వర్ణచిత్ర ప్రమాణము విశిష్ట స్థాయిని అందుకొనేను. ఆనాటి కళాకారులు తమ కళావస్తువులను ఎన్నుకొనుటలో ప్రకృతిసిద్ధమగు దృగ్గోచర ప్రదేశములందును (Landscapes) సంప్రదాయ సిద్ధమయిన పౌరాణిక ఇతిహాసములందును ఆసక్తినిచూపి, వాటికి అధికమయిన ప్రాధాన్య మిచ్చేడి వారు. పౌస్సిన్, క్లాడ్ లాక్టేయిన్ అను చిత్రకారులు మనోహరములయిన దృగ్గోచర చిత్రములను (Landscapes) రచించిరి. 18వ శతాబ్దిలోని ఔషర్ ఫ్రాగొ నార్డు, లాంకెట్, వాట్యా ప్రభృతులు సరదా పురుషులు. వీరు అమూల్యమయిన కళాసంపదను సృష్టించిరి. వీరి చిత్రములు మనోజ్ఞత్వములకును, వర్ణసంపత్తునకును ఆటపట్టులై ఆ కళయందు వారికిగల సాంకేతిక పరిజ్ఞాన కౌశల్యమును ప్రతిభావంతముగ చాటుచున్నవి. కాని వీరి చిత్రరచన బాహ్యాడంబరము కలది. శృంగార, విలాస ప్రధానమయిన ఫ్రెంచి రాచరిక జీవితము యొక్క లక్షణములు వీరి చిత్రరచనమందు ద్యోతక మగుచుండెను. 16 వ శతాబ్ది మధ్య భాగమునాటి 'చాడ్రిన్' వంటి కళావేత్తలు పైవారి రచనలకు భిన్నమయిన చిత్రరచనలు చేసిడివారు. ఇతడు తనచిత్రములందు వర్ణాడంబరములేని వాస్తవికతను<noinclude><references/></noinclude> tv580r25vuviie9g38a5dai2jrfc5ax 104 154526 567565 448331 2026-07-31T11:40:47Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము.౨||ఐరోపా ఖండ కళ}}</noinclude> ప్రదర్శించి ప్రేక్షకులను ఆకర్షించెడివాడు. ఇకడు ఫ్రెంచి మధ్యతరగతి ప్రజల యొక్క మనోహర సాంసారి: జీవితఘట్టములను, ప్రశాంత జీవిత విశేషములను చిత్రంచెను. వీటిలో "సెయింగ్ గ్రేస్" (భోజన సంబంధ మైన దైవ ప్రార్థనము) అనునది | పశ సమయిన యుదాహరణము. ఈ చిత్రము "లోవ్రే" యందు కలదు. ఈ చిత్రములు ఫ్రెంచి కళాసంప్రదాయములకంటే, హాలెండు కళాసంప్రదాయములకు దగ్గరగానుండును. 18వ శతాబ్దాంతమువరకు గృహజీవితములను చిత్రించుటయందు కళాకారులకు గల ఆసక్తి కొనసాగుచునే యుండెను. 'గ్రూజ్ ' (Greuze),'విగీ-లి-బ్రన్' (Vigee Le Brun) ల రచనములే ఇందుకు తార్కాణములు. కాని కళారంగములో ఫ్రాన్సు 19 వ శతాబ్దాంతమునుండిగాని గణనీయమయిన సేవ చేయలేక పోయెను. '''ఇంగ్లీషు కళ :''' ఐరోపాకళాకారులు, వారి కళారూపములతో పాటు ఇంగ్లండు నందు ప్రవేశించి ఆదరణము పొందియున్నను, స్వయంవ్య క్తిత్వముగల ఇంగ్లీషు వర్ణచిత్ర ప్రాముఖ్యము ఆలస్యముగ ప్రాదుర్భావమొందినది. 18వ శతాబ్దివరకు జాతీయ వ్యక్తిత్వముగల వర్ణచిత్రకళ అచట రూపొందలేదు. ఎనిమిదవ హెన్రీరాజు యొక్క ఆస్థాన కళాకారుడయిన జర్మనీ దేశపు 'వోల్బెయన్' గాని, రూబెన్స్ శిష్యుడయిన 'వాన్ డైక్' (Vandyck) గాని, రెండవ చార్లెస్ . రాజాస్థాన కళాకారుడయిన డచ్చి దేశపు 'సర్ పీటర్ లిలీ'గానీ ఇంగ్లీషు కళాభివృద్ధి కెట్టి ఉత్తేజము కలిగించలేదు. పునరుజ్జీవన దశయందుగూడ ఇంగ్లండులో వర్ణచిత్రకళ ముందడుగు వేయలేదు. కాని సర్ క్రిస్టొఫర్ రెన్, ఇవిగోజోన్స్, ఆడమీ సోదరులు మొదలుగాగల ప్రఖ్యాత కళాకారుల నాయకత్వమున వాస్తుశిల్పకళ మాత్రము వేగముగ అభివృద్ధినందెను. విలియమ్ హొగార్డ్ (William Hogarth) (1697-1764) అను నతడు విశిష్టకళాశ క్తిశాలి అయిన మొట్ట మొదటి ఇంగ్లీషు వర్ణచిత్ర కళాకారుడు. అతని కొన్ని ఆప్రధాన కళా వస్తువులందు సహితము జీవకళాతరళ ప్రభలు తొణికిసలాడుచుండెను. అతడు లఘుచిత్రము లందు గూడ భావ ప్రదర్శనము ఉట్టిపడజేసెడివాడు. అతని రూపచిత్రములలో సున్నితమయిన లక్షణములు, నైపుణ్యము ప్రధానముగా కన్పట్టును. అతని కాలములో చెలరేగిన దుర్లక్షణ దురాచారములను తన చిత్రములద్వారా బహిర్గతము చేసిన సదాచారోకపదేశకుడని అతనికి ప్రతీతికలదు. 'రేక్, ప్రోగ్రెస్' (పోకిరిగాండ్ల అభ్యుదయము) అను అతని ఉదాహరణ చిత్రములు లమరత్వమును సంపాదించినవి. ఆనంద సౌందర్యనిసితనుగు 'మారియేజ్-ఎ-లా మోడే' (ఎ-లా-మోడె వివాహము) వంటి అతని చిత్రములు సావధానతాస్త్రములగుచున్నవి. రూపచిత్రరచనము (Portrait Painting) 18 ప శతాబ్దిలో అత్యున్నత పూర్ణతా ప్రమాణము నందుకొన్నది. గెయిన్స్ బరో, రేబర్న్, రెయినాల్డ్స్, రామ్నే, లారెన్స్, ప్రభృతులు సమకాలికుల అత్యాదర్శమయిన రూపచిత్రములను, కుటుంబ రూపచిత్రములను, సమిష్టి చిత్తరువులను రూపొందించిరి, వాటికి మామూలుగా సంభాషణకళాఖండము లని పేరు. 'జాప్పెనీ' అను నతడు అత్యంత సుప్రసిద్ధుడయిన చిత్రకారుడు. ఈతని చిత్తరువులతో పట్టు, శాటిన్ వలువలు ధరించి, రోమముల టోపీలు (Wigs) పెట్టుకొనియున్న అందాల విగ్రహములు ఎంతో ప్రసిద్ధిని ఈతనికి కట్టి పెట్టియున్నవి. ఆనాటి రాచఠీవిని, దర్పమును, ఈ విగ్రహములలో ఇతడు ప్రతిబింబింపజేసెను. 'వాటర్ పిక్నిక్' (జలభోజనవిందు) అను ప్రఖ్యాత వర్ణచిత్రము అనాటి అభిరుచులను, అలవాట్లను వ్యాఖ్యానించు ఉదాహరణ చిత్రమైయున్నది. 18వ శతాబ్దాంతమునాటికి దృగ్గోచర చిత్రములు, నీటిరంగు చిత్రములు సార్వజనీనములయ్యెను. రోలండ్సన్ అను కళాకారుడు ఆనాటి వినోదములను, ప్రజల యొక్క వ్యాసంగములను వ్యాఖ్యానించు నవీనమైన కళావిధానమందు క్రొత్తపుంతలు త్రొక్కెను. రేఖలు, రంగులు కూర్చుటలో అధికశ్రమ పడకుండగనే చిత్తరువుల నాతడు తీర్చిదిద్దినాడు. పెక్కు ఉత్తమచిత్రము లాతనివి మనకు ఉపలభ్యములగుచున్నవి. ఈ చిత్రము లలో పల్లె, పట్టణములందుండు ఇంగ్లీషువారి జీవిత విధానములు సుస్పష్టముగ ప్రతిబింబించుచున్నవి. విల్సన్, క్రోం, కాస్టేబుల్, టర్నర్ మొదలయినవారు దృగ్గోచర చిత్రములమీద తమ దృష్టిని కేంద్రీకరించి, ఆ ఉద్యమమును 19 వ శతాబ్ది ప్రారంభమువరకు కొనసాగించుచు<noinclude><references/></noinclude> grou2db3yay2gk8lagu0nzm50z829zd 104 202247 567576 529504 2026-07-31T11:57:22Z Brjswiki 6801 567576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vjsuseela" /></noinclude>{{Center|{{p|fs150}}నెల్లూరు మండల ప్రధమ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల సభ</p>}} {{Center|{{p|fs125}}ఆహ్వాన సంఘాధ్యక్షుని యుపన్యాసము</p>}} వనంబుల కెల్ల నందనవనమువోలె, వృక్షు రాంజులులలో కల్పతరువుమాడ్కి, సర్వవస్తుమయమై, వివిధజ్ఞానంబుల కునికిపట్టయి, దైవదేశభక్తాగ్రేసరులకు నిలయమై, ప్రఖ్యాతిఁగాంచిన మతంబులకు ముఖ్యస్థానమై, భూతదయ, త్యాగము, ఆత్మగౌరవాది కుసుమంబులకు తరువై, ఈ భారతదేశము భూమండలములో నాయకమణియై తనగారుచున్నది. అందాంధ్రరాష్ట్రము తక్కు౦గాని ధీశక్తులచే నొప్పుచున్నది. పంచమవేదంబను పేరుచే నొప్పు భారతమునకు గ్రంథకర్తయగు తిక్కనయు, పంచమవేదములోని శిధిల భాగములు నాంధ్రీకరించి ప్రబంధకారులలో ప్రఖ్యాతివడసిన ఎఱ్ఱాప్రగడయు, సర్వజ్ఞుడగు నాచనసోముఁడు, అభినవదండియను బేరుగాంచిన కేతనము, రామాయణ గ్రంథకర్తయగు గోపినాధకవిపుంగవులును, తరిగొండ వెంగమాంబ మొల్లలాదికవయిత్రులును; ఖడ్గతిక్కనాది మహాశూరు లును, ఈ యాంధ్ర దేశములో చేరిన నెల్లూరు మండలవాసులు. ఇట్లొప్పు నెల్లూరుమండలమున పెన్నా, బొగ్గేరు, బీరాపేరు సంగమంబులచేత సార్థక నామధేయమును గలిగినట్టియు, రాజులపేరు రూపుమాపిన పరశురాముని ఆరాధనాస్థలమగు నీ సంగనుము కవివరేణ్యులకును, స్వాతంత్య్రప్రియులగు రాజులకును సహితము వెనుదీయలేదు. స్థలపురాణముమాత్రము ఖలులచే మ్రుచ్చీలింపఁబడినది. అయినను పాండురంగమహాత్మమును రచించిన తెనాలి రామలింగకవి నిరూరులోని కరణము వేంకటాద్రిగారి కంకితమిచ్చినట్లు వ్రాయఁబడిన వాక్యములవలనను, పరశురామప్రతిష్టాపనయైన ఈశ్వరాలయమునకు దేవాదాయ విషయసూచికను దెలుపు శిలాశాసనములును పైవానికి తార్కాణములై యొప్పుచున్నవి. నద నగంబులచేతను, మిట్ట పల్లంబులచేతను, ఫలపూరితంబులగు తోటలచేతను నొప్పి యింపునుగొలుపు యీగ్రామమునకు మిమ్ముల సన్మాన సంఘము పక్షమున నే నాహ్వానముసేయుట నా జన్మసాఫల్యమునకు మార్గమేగాని వేరుగాదు. ఈ మహాభారమైన కార్యము సర్వసమర్థుఁడును, ఉత్సాహపరుఁడును, సన్మావసంఘముచే నేకగ్రీవముగ నెన్నుకొనఁబడిన శ్రీయుత తూములూరు శివరామయ్యగారు నిర్వహింపవలసి యుండెను. గాని వారికిఁగలిగిన యాపత్తుచే విరమించుకొనవలసివచ్చినే నాకాగ్యమునకుఁ గడంగి యసమర్థతను జూపవలసి వచ్చినది. దేశమునందు,యొకవైపున సకాలవర్షములు లేనందునను కఱవుబాధలచే జనులు మలమలమాడుట చేతను, మఱొక వైపున మహాసంగ్రామమువలనఁ గలుగు మహావిపత్తులచే నశాంతి ప్రబలుచున్నను, ప్రాణ, ధనరక్షణము దుర్భరముగ నున్నను, మేముచేసిన యాహ్వానమును మీరుగౌరవించుట మీ దేశాభిమానమును వెల్లడి సేయుచున్నది. మేము మీ కొనర్చిన యల్పవసతులవలన మీకసౌఖ్యము గలుగవచ్చును. కాని మమ్ముల వాత్సల్యతతో క్షమించి సభను జయప్రదముగ జరిపి గ్రంథాలయోద్యమము నీ మండలమున వ్యాపనముజేయు మార్గముల నారయుదురని వేఁడుచున్నాఁడను. {{Center|{{p|fs125}}యుద్ధము</p>}} న్యాయస్థాపనార్థము, స్వల్ప దేశ స్వాతంత్య్ర రుణార్థమును రణరంగమున బ్రవేశించిన మన ప్రభుత్వము వారికి జయమును, ఏతత్ ధర్మపరిపాలనమందు నిష్కామ దీక్షయు, సర్వేశ్వరుండు ప్రసాదించుఁగాత. సర్వేశ్వరుని మాయయగు నీయుద్ధము, కురుక్షేత్రయుద్ధరంగము ఆర్జునునికి నిజజ్ఞానము నార్జించుటకు తగుసమయమగు నట్లు మనకు స్వాతంత్య్రమున నభిలాషయును, విద్యయం దెక్కువ ఆసక్తియుఁ గల్పించినది. పూర్వపు ఆచార్యులు, గురువులు నశించినను, వారు గ్రంథరూపమున సజీవులై యున్నారు. ఈజీవుల కాలయములు నిర్మించి యూరాధన సేయవలయు. {{left margin|5em}}<poem>సీ॥ అక్షరాన్యునకు నిరక్షరాస్యునకును ::విద్య సుబోధమై వెలయవలయు ధనమున్న లేకున్నఁ దగిన గ్రంథముఁ జూడ ::నభిలాషగలయప్పు డమరవలయు</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> c8qlb6sbca8evhvprpnn6vg3c7nab2r 104 209087 567456 546615 2026-07-30T15:09:18Z Ramesam54 3001 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567456 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ramesam54" />{{rh| |ద్వి తీ యా శ్వా స ము. | 277}}</noinclude> గలది, ఔన్ = అగును, దానియందు = ఆయవిద్యయందు, ఆధిష్టానమైన నేను = దాని కాధారభూతుఁడ నై నట్టి నేను (మాయా విద్యలు రెండును, ప్రకృతియే కావున వాని కాధార మగు పరబ్రహ్మమే ఆవిద్యకు కూడ నాధార మని తెలిసికొనవలయును. ) కలశసంగతజలములన్ = కుండయందున్న నీటిలో, సాభ్రనక్షత్రఖచ్ఛాయచందమునన్ = మేఘములతోను నక్షత్రములతోను గూడిన యాకాశము ప్రతిబింబించినట్లు, ప్రతి ఫలించితిన్ = ప్రతిబింబించితిని, "కార్యోపాధి రయం జీవః కౌరణోపాధి రీశ్వరః” అనువాక్యమునుబట్టి యిచ్చటఁ జూపఁబడినదృష్టాంతము నన్వయించుకొనవలయును. (ఎట్లనఁగా మేఘములందున్న జలములు కలశమునందున్న జలములకు కారణ మనుట స్పష్టముకదా. మేఘోదకమందును కలశోదకమందును గూడ నాకాశము ప్రతిబింబిం చును. ఈకారణకార్యరూపము లగు రెండురకములకును అఅకాశమే యాధారము, అవ కాశ మిచ్చునదియే యాకాశము కదా. ఇట్లే బ్రహ్మము కూడ కార్యకారణరూపిణు లగునవిద్యామాయలకు నాధారమై యుండియును వానియందుఁ బ్రతిబింబించి క్రమ ముగ జీవేశ్వరసంజ్ఞలను బొందుచున్నాఁడని భాషము). తా. అకాశము సర్వాధార మనుట స్పష్టము. ఆది యసంగ మయ్యు మేఘ గతజలములందుఁ బ్రతిబింబించి యుండియు మరల మేఘజలమునుండియే యుత్పన్న మై ఘటమందునుపఁబడి యున్న జలమునందు మేఘనక్షత్రాదులతో గూడఁ బ్రతి బింబించును. ఇట్లే నేనును కారణభూత మగుమాయకును గూడ నాధారభూతుఁడ నయ్యు మాయయందుఁ ప్రతిబింబించి యుండియు మరల నవిద్యయందుఁ గూడఁ బ్రతిబింబించితిని. ఆకాశ మెన్ని మాఱులు ప్రతిబింబించినను అసంగమే యగునట్లు నేనును (బ్రహ్మయును) ఎన్ని మాఱులు ప్రతిబింబించినను ఆసంగుఁడనే. అవిద్య యనిన సత్త్వ ప్రధాన యని యిదివఱకే చెప్పియున్నాను. నామరూపములే ప్రపంచము కావున నామరూపాత్మకములగు త్రిగుణములు ప్రకాశింపక లీనమై యుండునవస్థ మాయయనియు ప్రకాశింప నారంభించినస్థితి యవిద్యయనియు నీ కారణమువలన మాయ యవిద్యకుఁ గారణ మగుననియుఁ దెలిసికొనవలయును. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem> జీవుం డగునాతఁ డవి, ద్యావశుఁ డై స్థూలసూక్ష్మతనువాసనలన్ భావించుచు సేవించుచుఁ, గేవలమూఢ ప్రవృత్తిఁ గ్రీడించు మెయిన్.</poem>| ref = 37}} టీక. అతఁడు = ఆ బ్రహ్మస్త్రతిబింబము, జీవుడగు = జీవుఁడని చెప్పఁబడు చున్నాఁడు, అవిద్యావిశుఁడై = తన కుపాధియగు నవిద్యకు లోబడి (అనఁగాః గుణముల యొక్క వికారములవలన తనకుఁ దానే ప్రపంచరూపముగఁ దోచుచు ; గుణముల విజృంభణమే యవిద్య యనియు వికారశూన్యములై యవి సనుముగ శుద్ధములుగు నొకదానితో నొకటి చేరనివిగ నుండుటయే మాయ యనియు తెలిసికొనవలయును.<noinclude><references/></noinclude> cwr431x38cikkdiqauube6dkhmo34zq 567457 567456 2026-07-30T15:09:56Z Ramesam54 3001 567457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ramesam54" />{{rh| |ద్వి తీ యా శ్వా స ము. | 277}}</noinclude> గలది, ఔన్ = అగును, దానియందు = ఆయవిద్యయందు, ఆధిష్టానమైన నేను = దాని కాధారభూతుఁడ నై నట్టి నేను (మాయా విద్యలు రెండును, ప్రకృతియే కావున వాని కాధార మగు పరబ్రహ్మమే ఆవిద్యకు కూడ నాధార మని తెలిసికొనవలయును. ) కలశసంగతజలములన్ = కుండయందున్న నీటిలో, సాభ్రనక్షత్రఖచ్ఛాయచందమునన్ = మేఘములతోను నక్షత్రములతోను గూడిన యాకాశము ప్రతిబింబించినట్లు, ప్రతి ఫలించితిన్ = ప్రతిబింబించితిని, "కార్యోపాధి రయం జీవః కౌరణోపాధి రీశ్వరః” అనువాక్యమునుబట్టి యిచ్చటఁ జూపఁబడినదృష్టాంతము నన్వయించుకొనవలయును. (ఎట్లనఁగా మేఘములందున్న జలములు కలశమునందున్న జలములకు కారణ మనుట స్పష్టముకదా. మేఘోదకమందును కలశోదకమందును గూడ నాకాశము ప్రతిబింబిం చును. ఈకారణకార్యరూపము లగు రెండురకములకును అఅకాశమే యాధారము, అవ కాశ మిచ్చునదియే యాకాశము కదా. ఇట్లే బ్రహ్మము కూడ కార్యకారణరూపిణు లగునవిద్యామాయలకు నాధారమై యుండియును వానియందుఁ బ్రతిబింబించి క్రమ ముగ జీవేశ్వరసంజ్ఞలను బొందుచున్నాఁడని భావము). తా. అకాశము సర్వాధార మనుట స్పష్టము. ఆది యసంగ మయ్యు మేఘ గతజలములందుఁ బ్రతిబింబించి యుండియు మరల మేఘజలమునుండియే యుత్పన్న మై ఘటమందునుపఁబడి యున్న జలమునందు మేఘనక్షత్రాదులతో గూడఁ బ్రతి బింబించును. ఇట్లే నేనును కారణభూత మగుమాయకును గూడ నాధారభూతుఁడ నయ్యు మాయయందుఁ ప్రతిబింబించి యుండియు మరల నవిద్యయందుఁ గూడఁ బ్రతిబింబించితిని. ఆకాశ మెన్ని మాఱులు ప్రతిబింబించినను అసంగమే యగునట్లు నేనును (బ్రహ్మయును) ఎన్ని మాఱులు ప్రతిబింబించినను ఆసంగుఁడనే. అవిద్య యనిన సత్త్వ ప్రధాన యని యిదివఱకే చెప్పియున్నాను. నామరూపములే ప్రపంచము కావున నామరూపాత్మకములగు త్రిగుణములు ప్రకాశింపక లీనమై యుండునవస్థ మాయయనియు ప్రకాశింప నారంభించినస్థితి యవిద్యయనియు నీ కారణమువలన మాయ యవిద్యకుఁ గారణ మగుననియుఁ దెలిసికొనవలయును. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem> జీవుం డగునాతఁ డవి, ద్యావశుఁ డై స్థూలసూక్ష్మతనువాసనలన్ భావించుచు సేవించుచుఁ, గేవలమూఢ ప్రవృత్తిఁ గ్రీడించు మెయిన్.</poem>| ref = 37}} టీక. అతఁడు = ఆ బ్రహ్మస్త్రతిబింబము, జీవుడగు = జీవుఁడని చెప్పఁబడు చున్నాఁడు, అవిద్యావిశుఁడై = తన కుపాధియగు నవిద్యకు లోబడి (అనఁగాః గుణముల యొక్క వికారములవలన తనకుఁ దానే ప్రపంచరూపముగఁ దోచుచు ; గుణముల విజృంభణమే యవిద్య యనియు వికారశూన్యములై యవి సనుముగ శుద్ధములుగు నొకదానితో నొకటి చేరనివిగ నుండుటయే మాయ యనియు తెలిసికొనవలయును.<noinclude><references/></noinclude> 48ijlnuk56jj4t35eh2h7upayyess31 567503 567457 2026-07-31T06:16:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 567503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" />{{rh| |ద్వి తీ యా శ్వా స ము. | 277}}</noinclude>గలది, ఔన్ = అగును, దానియందు = ఆయవిద్యయందు, అధిష్టానమైన నేను = దాని కాధారభూతుఁడ నైనట్టి నేను (మాయావిద్యలు రెండును ప్రకృతియే కావున వాని కాధార మగు పరబ్రహ్మమే ఆవిద్యకు కూడ నాధార మని తెలిసికొనవలయును.) కలశసంగతజలములన్ = కుండయందున్న నీటిలో, సాభ్రనక్షత్రఖచ్ఛాయచందమునన్ = మేఘములతోను నక్షత్రములతోను గూడిన యాకాశము ప్రతిబింబించినట్లు, ప్రతిఫలించితిన్ = ప్రతిబింబించితిని, "కార్యోపాధి రయం జీవః కౌరణోపాధి రీశ్వరః” అనువాక్యమునుబట్టి యిచ్చటఁ జూపఁబడినదృష్టాంతము నన్వయించుకొనవలయును. (ఎట్లనఁగా మేఘములందున్న జలములు కలశమునందున్న జలములకు కారణ మనుట స్పష్టముకదా. మేఘోదకమందును కలశోదకమందును గూడ నాకాశము ప్రతిబింబించును. ఈకారణకార్యరూపము లగు రెండురకములకును ఆఆకాశమే యాధారము. అవకాశ మిచ్చునదియే యాకాశము కదా. ఇట్లే బ్రహ్మము కూడ కార్యకారణరూపిణు లగునవిద్యామాయలకు నాధారమై యుండియును వానియందుఁ బ్రతిబింబించి క్రమముగ జీవేశ్వరసంజ్ఞలను బొందుచున్నాఁడని భావము.) '''తా'''. ఆకాశము సర్వాధార మనుట స్పష్టము. అది యసంగ మయ్యు మేఘగతజలములందుఁ బ్రతిబింబించి యుండియు మరల మేఘజలమునుండియే యుత్పన్నమై ఘటమం దునుపఁబడి యున్నజలమునందు మేఘనక్షత్రాదులతో గూడఁ బ్రతిబింబించును. ఇట్లే నేనును కారణభూత మగుమాయకును గూడ నాధారభూతుఁడనయ్యు మాయయందుఁ ప్రతిబింబించి యుండియు మరల నవిద్యయందుఁ గూడఁ బ్రతిబింబించితిని. ఆకాశ మెన్నిమాఱులు ప్రతిబింబించినను అసంగమే యగునట్లు నేనును (బ్రహ్మయును) ఎన్నిమాఱులు ప్రతిబింబించినను అసంగుఁడనే. అవిద్య యనిన సత్త్వప్రధాన యని యిదివఱకే చెప్పియున్నాను. నామరూపములే ప్రపంచము కావున నామరూపాత్మకములగు త్రిగుణములు ప్రకాశింపక లీనమై యుండునవస్థ మాయయనియు ప్రకాశింప నారంభించినస్థితి యవిద్యయనియు నీ కారణమువలన మాయ యవిద్యకుఁ గారణ మగుననియుఁ దెలిసికొనవలయును. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem> జీవుం డగునాతఁ డవి, ద్యావశుఁ డై స్థూలసూక్ష్మతనువాసనలన్ భావించుచు సేవించుచుఁ, గేవలమూఢప్రవృత్తిఁ గ్రీడించు మెయిన్.</poem>|ref=37}} '''టీ'''. అతఁడు = ఆ బ్రహ్మప్రతిబింబము, జీవుడగు = జీవుఁడని చెప్పఁబడుచున్నాఁడు, అవిద్యావిశుఁడై = తన కుపాధియగు నవిద్యకు లోబడి (అనఁగా: గుణములయొక్క వికారములవలన తనకుఁ దానే ప్రపంచరూపముగఁ దోచుచు; గుణముల విజృంభణమే యవిద్య యనియు వికారశూన్యములై యవి సమముగ శుద్ధములుగ నొకదానితో నొకటి చేరనివిగ నుండుటయే మాయ యనియు తెలిసికొనవలయును.<noinclude><references/></noinclude> rdlbcxyfhelazjao0wtm3x9lhgkknkh 104 209088 567458 546616 2026-07-30T15:30:27Z Ramesam54 3001 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567458 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ramesam54" />{{rh| 278 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}</noinclude> మూఁడుగుణములును సమానముగా నున్నప్పుడు అం దత్యుత్తమ మగు సత్త్వగుణమే మిగులఁ బ్రకాశించును. కావున “మాయ శుద్ధసత్త్వప్రధాన” అని చెప్పఁబడినది) స్థూలసూక్ష్మతనువాసనలన్ = స్థూల సూక్ష్మశరీరజన్య సంస్కారములచేత (అనఁగాః ననాది యగుదేహాభిమానముచేత భావించుచున్ = ఆ శరీరములే తానుగాఁ దలఁచుచు, సేవించుచున్ = ఇంద్రియాదులచే బాహ్యవిషయముల గ్రహించి శరీగమనంబులకు సౌఖ్యముఁ గలిగించి అది తనకే కలిగెనని తలంపుతో సంతసించుచు దుఃఖము కలుగు నట్లున్న నది తనకే కలుఁగు పని భయముతో (దానిని) నివారింపఁజూచుచు (ఇదియే జీవుఁడు దేహమునకుఁ జేయుసేవ ), కేవల మూఢ ప్రవృత్తి మెయిన్ = సంపూర్ణముగ మూఢునివలె కార్యములఁజేయుచు, క్రీడించున్ = విహరించుచుండును, (ఆ జీవుఁడు పరమాత్మయే యగుటచేత నిది యాతనికిఁ క్రీడయగునే కాని బంధము కానేరదని భాషము, "న నిరోధో నచోత్పత్తిః న వంద్యో న చ శాసనం, న ముముక్షాన ముక్తి శ్చ ఇత్యేషా పరమార్థతా” “ప్రళయము, సృష్టి, ప్రభువు, ఆజ్ఞాపించుట, మోక్షే చ్ఛ, ముక్తి అనునిని యన్నియు పరమార్థస్థితిలో లేవు. ” అను సుపనిషద్వాక్యముచే నుత్పత్తి ప్రళయాదులవలెనే బంధము కూడ వ్యావహారికమే కాని పారమార్థికము కా దని తెలియఁజేయఁబడుచున్నది. ముక్తిపారమార్థికము కాకున్న బంధ మెట్లు పార మార్టిక మగును.) తా. అట్లు ప్రతిబింబించి నేనే జీవుఁడ నని చెప్పఁబడుచున్నాను. ఆయవిద్య మలిన సత్త్వ ప్రధానము కావున దానిచే నాకు వికారములు గలిగినట్లు తోఁచుచున్నది. (ఆనఁగాః స్వయముగనే తోఁచుచున్నది.) దానికి నేనువశగతుఁడనైతిని. ఇట్లా యవి ద్యకుఁ జిక్కి సూక్ష్మస్థూలసంస్కారముల నొంది యాస్థూలసూక్ష్మదేహములయం దభిమానము గలిగి యవియే యాత్మ గాఁదలంచుచు వానిచే సేవించుచు నజ్ఞానివలె సంచరించుచున్నాను. {{Telugu poem|type= ఆ. |lines=<poem> అతఁడు ప్రాజ్ఞుఁ డనఁగ నానందమయుఁ డనఁ బారమార్థికుఁ డనఁ బరఁగు చుండు వ్యష్టి కారణాంగవశుఁ డై సుషుప్తిసు ఖానుభూతి మఱిగి యనిలతనయ! </poem>| ref = 38}} టీ. అనిలతనయ = వాయువుత్రా! అతఁడు = ఆజీవుఁడు, వ్యష్టి కారణాంగవశుఁ డై = వ్యష్టికారణశరీరములగు (జీవులకు ప్రత్యేకముగ కారణశరీరముగు) నవిద్యకు స్వా ధీనుఁడై, సుషుప్తిసుఖానుభూతిన్ = సుషుప్తి = సుషుప్త్యవస్థయందలి, సుఖ =సౌఖ్య ముయొక్క, అనుభూతిన్ = అనుభవమునందు, మఱిగి = ప్రీతిగలవాఁడై, (ఈశ్వరుని కారణశరీరమునకు సమష్టి సుషుప్తియే రూప మని చెప్పఁబడెను. కావున జీన కారణ<noinclude><references/></noinclude> 2jd5knl6bdxevswgkquczot2z1t6tjp 567504 567458 2026-07-31T06:25:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 567504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" />{{rh| 278 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}</noinclude>మూఁడుగుణములును సమానముగా నున్నప్పుడు అం దత్యుత్తమ మగుసత్త్వగుణమే మిగులఁ బ్రకాశించును. కావున “మాయ శుద్ధసత్త్వప్రధాన” అని చెప్పఁబడినది), స్థూలసూక్ష్మతనువాసనలన్ = స్థూలసూక్ష్మశరీరజన్యసంస్కారములచేత (అనఁగా: ననాది యగుదేహాభిమానముచేత భావించుచున్ = ఆ శరీరములే తానుగాఁ దలఁచుచు, సేవించుచున్ = ఇంద్రియాదులచే బాహ్యవిషయముల గ్రహించి శరీరమనంబులకు సౌఖ్యముఁ గలిగించి అది తనకే కలిగెనని తలంపుతో సంతసించుచు దుఃఖము కలుగునట్లున్న నది తనకే కలుఁగు నని భయముతో (దానిని) నివారింపఁజూచుచు (ఇదియే జీవుఁడు దేహమునకుఁ జేయుసేవ ), కేవల మూఢప్రవృత్తిమెయిన్ = సంపూర్ణముగ మూఢునివలె కార్యములఁ జేయుచు, క్రీడించున్ = విహరించుచుండును, (ఆ జీవుఁడు పరమాత్మయే యగుటచేత నిది యాతనికిఁ క్రీడయగునే కాని బంధము కానేరదని భావము. "న నిరోధో నచోత్పత్తిః న వంద్యో న చ శాసనం, న ముముక్షాన ముక్తి శ్చ ఇత్యేషా పరమార్థతా” “ప్రళయము, సృష్టి, ప్రభువు, ఆజ్ఞాపించుట, మోక్షేచ్ఛ, ముక్తి అనునివి యన్నియు పరమార్థస్థితిలో లేవు.” అను నుపనిషద్వాక్యముచే నుత్పత్తిప్రళయాదులవలెనే బంధము కూడ వ్యావహారికమే కాని పారమార్థికము కాదని తెలియఁజేయఁబడుచున్నది. ముక్తిపారమార్థికము కాకున్న బంధ మెట్లు పారమార్థిక మగును.) '''తా'''. అట్లు ప్రతిబింబించి నేనే జీవుఁడ నని చెప్పఁబడుచున్నాను. ఆయవిద్య మలినసత్త్వప్రధానము కావున దానిచే నాకు వికారములు గలిగినట్లు తోఁచుచున్నది. (అనఁగా: స్వయముగనే తోఁచుచున్నది.) దానికి నేను వశగతుఁడనైతిని. ఇట్లా యవిద్యకుఁ జిక్కి సూక్ష్మస్థూలసంస్కారముల నొంది యాస్థూలసూక్ష్మదేహములయం దభిమానము గలిగి యవియే యాత్మగాఁ దలంచుచు వానిచే సేవించుచు నజ్ఞానివలె సంచరించుచున్నాను. {{Telugu poem|type=ఆ.|lines=<poem>అతఁడు ప్రాజ్ఞుఁ డనఁగ నానందమయుఁ డనఁ బారమార్థికుఁ డనఁ బరఁగుచుండు వ్యష్టికారణాంగవశుఁ డై సుషుప్తిసు ఖానుభూతి మఱిగి యనిలతనయ!</poem>|ref=38}} '''టీ'''. అనిలతనయ = వాయుపుత్రా! అతఁడు = ఆజీవుఁడు, వ్యష్టి కారణాంగవశుఁడై = వ్యష్టికారణశరీరములగు (జీవులకు ప్రత్యేకముగ కారణశరీరమగు) నవిద్యకు స్వాధీనుఁడై, సుషుప్తిసుఖానుభూతిన్ — సుషుప్తి = సుషుప్త్యవస్థయందలి, సుఖ = సౌఖ్యముయొక్క, అనుభూతిన్ = అనుభవమునందు, మఱిగి = ప్రీతిగలవాఁడై, (ఈశ్వరుని కారణశరీరమునకు సమష్టిసుషుప్తియే రూప మని చెప్పఁబడెను. కావున జీవకారణ<noinclude><references/></noinclude> thlys3sxd8ots4mxlsi98cd5t5kmtsa 104 209089 567462 546617 2026-07-30T16:11:40Z Ramesam54 3001 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567462 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ramesam54" />{{rh| |ద్వి తీ యా శ్వా స ము. |279 }}</noinclude> శరీరమునకు వ్యష్టి సుషుప్తియే రూప మని తెలిసికొనవలయును.) ప్రాజ్ఞుడనఁగన్ = ప్రాజ్ఞుఁడను పేరుతోను, (స్వప్రకాశుఁ డగుటచే నీ పేరువచ్చినది) ఆనందమయుఁడ నన్ = ఆనందమయుఁడను పేరుతోను, (ఆకారణశరీరముయొక్క యవస్థయు సుషు ప్తియే కావున నందలి యానందము ననుభవించువాఁడగుటచే నీ పేరు గలిగినది.) పారమార్థికుఁడనన్ = పారమార్థికుఁడను పేరుతోను (పారమార్థికుఁ డనఁగా నిత్యుఁ డు, సుషుప్త్యవస్థయం దెట్లో అట్లే జాగ్రత్స్వప్నములయందు కూడ నుండి ఆయన స్థలకు మార్పు కలిగినపుడు స్వస్వరూపమునకు మార్పు లేక యుండువాఁ డగుటచే నీ పేరు వచ్చినది.) పరగుచుండున్ = వ్యసహరింపఁబడుచున్నాఁడు. తా. ఓఆంజనేయా ! ఆజీవునకు వ్యష్టిజ్ఞానము (అనఁగా నవిద్య) కారణ శరీరము, వ్యష్టి సుషుప్తియె యవస్థ. ఆ సుషుప్తియందలి యానందము ననుభవించు వాఁడు కావున నానందమయుఁ డనియు, స్వప కాశమున కెప్పటికిని హాని లేక పోవుటచేఁ బ్రాజ్ఞుడనియు నాతఁడు పిలువంబడుచున్నాఁడు. సుషుప్త్యవస్థయందలి యానందమే యానందమయాకాశమనియు సమష్ట్యానందమయాకాశమే యీశ్వరుని యానందమయాకాశమనియు నావఱకే చెప్పియున్నాను. కావున వ్యష్ట్యానందమ యాకాశము జీవునియానందమయాకాశమని ఇచ్చట తెలిసికొనవలయును. మఱి యు నాతఁడు సుషుప్త్యవస్థయందువలెనే జాగ్రత్స్వప్నములయందుఁ గూడ సాక్షీ యై యున్నాఁడు. "కావునను అవస్థలకు మార్పులు (ఆనఁగా: నుత్పత్తివినాశములు) కలిగినను స్వయముగ మార్పులం జెందఁడు. కావునను భారమార్థికుఁడను నామధేయ ముతోఁ గూడ వ్యవహరింపఁబడుచున్నాఁడు. {{Telugu poem|type= వ.|lines=<poem>ఇట్లవిద్యయు నవిద్యాప్రతిప్రతిబింబంబుఁ దదధిష్ఠానచైతన్యంబుం గూడి జీవుం డనం బరఁగు నాజీవున కానందమయ కోశ సంజ్ఞకం బైన వ్యష్ట్యజ్ఞానంబు కారణశరీరంబు సుషుప్తి యవస్థ యగు నారెంటి యందు నభిమానంబు గలయతండు ప్రాజ్ఞుం డన నొప్పు నతని కింత మాత్రంబుచేత జీవత్వంబు పర్యాప్తంబు గామింజేసి తదీయాదృష్ట సహాయపూర్వకసూక్ష్మశరీరసృష్టి ప్రకారంబు చెప్పెద విను మని యి ట్లనియె. </poem>| ref = 39}} టీక. ఇట్లు = పైఁజెప్పఁబడినరీతిగా, అవిద్యయున్ = మలినసత్త్వప్రధానయగు నాకార్యోపాధియు, అవిద్యాప్రతిబింబంబును = అందలి బ్రహ్మప్రతిబింబమును, తదధి ష్ఠానచైతవ్యంబును = దానికాధారభూతమగు బ్రహ్మమును, కూడి = కలసి, జీవుండనంబర గున్ = జీవుఁడని చెప్పఁబడును, ఆజీవునకున్ , ఆనందమయకోశ సంజ్ఞికంబైన = ఆనంద మయకోశమనుపేరుగల (సుషుప్తియందు ఇంద్రియాదులు నశింపఁగా నిలచియుండి<noinclude><references/></noinclude> 90l91oq9exf3fheyyyubibfrykhwubt 567505 567462 2026-07-31T06:37:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 567505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" />{{rh| |ద్వి తీ యా శ్వా స ము. |279 }}</noinclude>శరీరమునకు వ్యష్టిసుషుప్తియే రూప మని తెలిసికొనవలయును.) ప్రాజ్ఞుఁడనఁగన్ = ప్రాజ్ఞుఁ డనుపేరుతోను (స్వప్రకాశుఁ డగుటచే నీపేరు వచ్చినది), ఆనందమయుఁ డనన్ = ఆనందమయుఁ డనుపేరుతోను (ఆకారణశరీరముయొక్క యవస్థయు సుషుప్తియే కావున నందలి యానందము ననుభవించువాఁడగుటచే నీపేరు గలిగినది), పారమార్థికుఁ డనన్ = పారమార్థికుఁ డనుపేరుతోను (పారమార్థికుఁ డనఁగా నిత్యుఁడు, సుషుప్త్యవస్థయం దెట్లో అట్లే జాగ్రత్స్వప్నములయందు కూడ నుండి ఆయవస్థలకు మార్పు కలిగినపుడు స్వస్వరూపమునకు మార్పు లేక యుండువాఁ డగుటచే నీపేరు వచ్చినది.) పరగుచుండున్ = వ్యవహరింపఁబడుచున్నాఁడు. '''తా'''. ఓఆంజనేయా! ఆజీవునకు వ్యష్టిజ్ఞానము (అనఁగా నవిద్య) కారణశరీరము, వ్యష్టిసుషుప్తియె యవస్థ. ఆ సుషుప్తియందలి యానందము ననుభవించువాఁడు కావున నానందమయుఁ డనియు, స్వప్రకాశమున కెప్పటికిని హాని లేకపోవుటచేఁ బ్రాజ్ఞుఁ డనియు నాతఁడు పిలువంబడుచున్నాఁడు. సుషుప్త్యవస్థయందలి యానందమే యానందమయాకాశ మనియు సమష్ట్యానందమయాకాశమే యీశ్వరుని యానందమయాకాశ మనియు నావఱకే చెప్పియున్నాను. కావున వ్యష్ట్యానందమయాకాశము జీవునియానందమయాకాశ మని ఇచ్చట తెలిసికొనవలయును. మఱియు నాతఁడు సుషుప్త్యవస్థయందువలెనే జాగ్రత్స్వప్నములయందుఁ గూడ సాక్షియై యున్నాఁడు. కావునను అవస్థలకు మార్పులు (అనఁగా: నుత్పత్తివినాశములు) కలిగినను స్వయముగ మార్పులం జెందఁడు. కావునను బారమార్థికుఁడను నామధేయముతోఁ గూడ వ్యవహరింపఁబడుచున్నాఁడు. {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఇ ట్లవిద్యయు నవిద్యాప్రతిబింబంబుఁ దదధిష్ఠానచైతన్యంబుం గూడి జీవుం డనం బరఁగు నాజీవున కానందమయకోశసంజ్ఞికం బైన వ్యష్ట్యజ్ఞానంబు కారణశరీరంబు సుషుప్తి యవస్థ యగు నారెంటి యందు నభిమానంబు గలయతండు ప్రాజ్ఞుం డన నొప్పు నతని కింత మాత్రంబుచేత జీవత్వంబు పర్యాప్తంబు గామింజేసి తదీయాదృష్ట సహాయపూర్వకసూక్ష్మశరీరసృష్టిప్రకారంబు చెప్పెద విను మని యి ట్లనియె. </poem>|ref=39}} '''టీ'''. ఇట్లు = పైఁజెప్పఁబడినరీతిగా, అవిద్యయున్ = మలినసత్త్వప్రధానయగు నాకార్యోపాధియు, అవిద్యాప్రతిబింబంబును = అందలి బ్రహ్మప్రతిబింబమును, తదధిష్ఠానచైతన్యంబును = దాని కాధారభూత మగు బ్రహ్మమును, కూడి = కలసి, జీవుం డనంబరగున్ = జీవుఁడని చెప్పఁబడును, ఆజీవునకున్ , ఆనందమయకోశసంజ్ఞికంబైన = ఆనందమయకోశ మనుపేరుగల (సుషుప్తియందు ఇంద్రియాదులు నశింపఁగా నిలచియుండి<noinclude><references/></noinclude> 91uowpp9tdh7e1lcaxj0tpsr9xvm4dq 104 209090 567463 546618 2026-07-30T16:31:27Z Ramesam54 3001 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ramesam54" />{{rh| 280 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}</noinclude> సౌఖ్య మొసంగునది యజ్ఞానమే కావుననే దాని కానందమయకోశ మని పేరు. కోశ మనఁగా నాచ్ఛాదనము. ఆయజ్ఞానము ఆనందరూపముతో జీవేశ్వరుల నాచ్ఛాదించును, గావున వారల కది యానందమయకోశము.) వ్యష్ట్యజ్ఞానంబు = ప్రత్యేకాజ్ఞానము, కారణ శరీరంబు = కారణశరీర మగును, సుషుప్త్యవస్థయగున్ = వ్యష్టిసుషుప్తియే యాశరీరము నకు సంబంధించినయవస్థ, ఆరెంటియందున్ - పైఁ జెప్పినశరీరమందును, అవస్థయం నును, ఆభిమానంబుగలయతండు = " నేను ” అను నభిమానము గలవాఁడు (జీవుఁడు) ప్రాజ్ఞుండననొప్పున్ = ప్రాజ్ఞుఁడను పేర ప్రకాశించుచున్నాఁడు. అతనికిన్ = ఆ ప్రా జ్ఞునకు, ఇంతమాత్రంబుచేతన్ = ఒక కారణశరీరము కలిగినంతమాత్రమున, జీవత్వంబు= జీవధర్మము, (" ప్రాణానాం ధారణాన్ జీవః”) అను వాక్యముచేఁ బ్రాణవాయువుల ధరించుబయే జీవధర్మము. కారణశరీరమునందా ప్రాణములు లేవు. కావున నింత మాత్రముతో జీవత్వము పరిపూర్ణము కాదు.) పర్యాప్తంబు = సంపూర్ణము, కామిం జేసి = కాకపోవుటచేత, తదీ... రంబు - తదీయ = ఆ జీవ సంబంధమైన, అదృష్ట = కర్మ యొక్క, కర్మమను ప్రపంచమునకును అది యిప్పుడనియు నంత మిప్పుడనియు చెప్పు టకు వీలు లేదు. కావున సృష్టిని గుఱించి విచారింపవలసివచ్చినప్పుడు "మొట్ట మొదటి సృష్టి యెట్లు జరిగెను " అని విచారించుటకు వీలు లేదు. "ప్రస్తుత ప్రపంచము పూర్వకల్పాంతరమున మరల నెట్లుత్పన్న మయ్యెను." అనిమాత్రమే విచారింపవల యును. ఈవిషయము కూడ ప్రకరణారంభమున గ్రంథకర్తచే వివరింపఁబడెను. కావున ప్రస్తుతమున నున్న జీవులకు గల సూక్ష్మ, స్థూలశరీరములు మొదలగునవి పూర్వ సృష్టియందు వారొనర్చియున్న కర్మలను బట్టియే జనించును. అని భావము). సహాయ పూర్వక = సహాయముతోఁగూడిన, సూక్ష్మశరీరసృష్టి ప్రకారంబు = సూక్ష్మ శరీరోత్పత్తి యొక్క విధమును, చెప్పెదన్ వినుము, అని, ఇట్లు, అనియెన్ = ఈ క్రింది విధముగా చెప్ప నారంభించెను. తా. ఈవిధముగా మలినసత్త్వ ప్రధాన యగునవిద్యయు దానియందలి నా (బ్రహ్మ) ప్రతిబింబంబును వాని కన్నింటికి నాధారభూతమైన శుద్ధ చైతన్యంబును గలసి జీవుఁడని వ్యవహరింపఁబడుచున్నవి. ఆజీవునికి నానందమయకోశమనఁబడు చున్న వ్యష్టిజ్ఞానమే కారణశరీరము. వ్యష్టి సుషుప్తియే యవస్థ. ఈ రెంటియందును నభిమానము గలయాతనికి (లేక గలిగినప్పుడు) ప్రాజ్ఞుండని పేరు. "ప్రాణానాం ధారణా జ్జీవః ” అను మొదలగు ప్రమాణములనలనఁ బ్రాణముల కధికారి యగునంత వఱకు వాజీవుని జీవత్వంబు పరిపూర్ణము కాదు, కావున పిదప సూక్ష్మ ప్రపంచసృష్టి కలిగెను. ప్రపంచ మనాది యని చెప్పితిని కదా ! ఆకారణమునకు మీ సూక్ష్మసృష్టి కలుగుటకు నాజీవుల యదృష్టమే. (అనగా పూర్వకర్మలె) సహాయములు, ఈజీవసత్త్వ మనాది కావున దేహాభిమానములనఁ బూర్వకల్పమున (వారిచే) నొనర్పబడి ميه<noinclude><references/></noinclude> itjtltx4ruh3jeu3qkvk8jmgv19smqt 567508 567463 2026-07-31T07:13:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 567508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" />{{rh| 280 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}</noinclude>సౌఖ్య మొసంగునది యజ్ఞానమే కావుననే దాని కానందమయకోశ మని పేరు. కోశ మనఁగా నాచ్ఛాదనము. ఆయజ్ఞానము ఆనందరూపముతో జీవేశ్వరుల నాచ్ఛాదించును. గావున వారల కది యానందమయకోశము.), వ్యష్ట్యజ్ఞానంబు = ప్రత్యేకాజ్ఞానము, కారణశరీరంబు = కారణశరీర మగును, సుషుప్త్యవస్థ యగున్ = వ్యష్టిసుషుప్తియే యాశరీరమునకు సంబంధించినయవస్థ, ఆరెంటియందున్ = పైఁ జెప్పినశరీరమందును, అవస్థయందును, ఆభిమానంబు గలయతండు = "నేను” అను నభిమానము గలవాఁడు (జీవుఁడు), ప్రాజ్ఞుం డన నొప్పున్ = ప్రాజ్ఞుఁడను పేర ప్రకాశించుచున్నాఁడు. అతనికిన్ = ఆప్రాజ్ఞునకు, ఇంతమాత్రంబుచేతన్ = ఒకకారణశరీరము కలిగినంతమాత్రమున, జీవత్వంబు = జీవధర్మము ("ప్రాణానాం ధారణాన్ జీవః” అను వాక్యముచేఁ బ్రాణవాయువుల ధరించుబయే జీవధర్మము. కారణశరీరమునం దాప్రాణములు లేవు. కావున నింతమాత్రముతో జీవత్వము పరిపూర్ణము కాదు.), పర్యాప్తంబు = సంపూర్ణము, కామింజేసి = కాకపోవుటచేత, తదీ...రంబు — తదీయ = ఆజీవసంబంధమైన, అదృష్ట = కర్మయొక్క, కర్మమను ప్రపంచమునకును అది యిప్పుడనియు నంత మిప్పుడనియు చెప్పుటకు వీలు లేదు. కావున సృష్టిని గుఱించి విచారింపవలసివచ్చినప్పుడు "మొట్టమొదటిసృష్టి యెట్లు జరిగెను" అని విచారించుటకు వీలు లేదు. "ప్రస్తుతప్రపంచము పూర్వకల్పాంతరమున మరల నె ట్లుత్పన్న మయ్యెను." అనిమాత్రమే విచారింపవలయును. ఈవిషయము కూడ ప్రకరణారంభమున గ్రంథకర్తచే వివరింపఁబడెను. కావున ప్రస్తుతమున నున్న జీవులకు గల సూక్ష్మ, స్థూలశరీరములు మొదలగునవి పూర్వసృష్టియందు వా రొనర్చియున్న కర్మలను బట్టియే జనించును అని భావము). సహాయపూర్వక = సహాయముతోఁ గూడిన, సూక్ష్మశరీరసృష్టిప్రకారంబు = సూక్ష్మశరీరోత్పత్తియొక్క విధమును, చెప్పెదన్ వినుము, అని, ఇట్లు, అనియెన్ = ఈ క్రిందివిధముగా చెప్ప నారంభించెను. '''తా'''. ఈవిధముగా మలినసత్త్వప్రధాన యగునవిద్యయు దానియందలి నా(బ్రహ్మ) ప్రతిబింబంబును వాని కన్నింటికి నాధారభూతమైన శుద్ధచైతన్యంబును గలసి జీవుఁడని వ్యవహరింపఁబడుచున్నవి. ఆజీవునికి నానందమయకోశమనఁబడుచున్న వ్యష్టిజ్ఞానమే కారణశరీరము. వ్యష్టి సుషుప్తియే యవస్థ. ఈ రెంటియందును నభిమానము గలయాతనికి (లేక గలిగినప్పుడు) ప్రాజ్ఞుండని పేరు. "ప్రాణానాం ధారణా జ్జీవః” అను మొదలగు ప్రమాణములవలనఁ బ్రాణముల కధికారి యగునంతవఱకు నాజీవునిజీవత్వంబు పరిపూర్ణము కాదు. కావున పిదప సూక్ష్మప్రపంచసృష్టి కలిగెను. ప్రపంచ మనాది యని చెప్పితిని కదా ! ఆకారణమునకు నీ సూక్ష్మసృష్టి కలుగుటకు నాజీవుల యదృష్టమే (అనగా పూర్వకర్మలె) సహాయములు. ఈజీవసత్త్వ మనాది కావున దేహాభిమానములనఁ బూర్వకల్పమున (వారిచే) నొనర్పబడి<noinclude><references/></noinclude> quezyianq6er8wnobs3wg0ayh1efwt9 104 209091 567534 546619 2026-07-31T10:06:31Z Ramesam54 3001 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ramesam54" />{{rh| |ద్వి తీ యా శ్వా స ము. |281 }}</noinclude> సంచితము లై యున్న కర్మముల ఫలముల నొసంగుస్థితికి రాంగానే యుత్తరకల్ప మా రంభమై క్రమక్రమముగ సూక్ష్మస్థూల సృష్టులు కలుగుచుండును. ఓ గౌరీ ఇట్లు సూక్ష్మ సృష్టికిఁ గారణమును నిరూపించి దత్ప్రకారము నెఱింగించునాఁడై రామచంద్రుఁ డాంజనేయునితో నిట్లనియె. {{Center|'''సూక్ష్మశరీరసృష్టి ప్రకారము.'''}} అవ. సూక్ష్మసృష్టి ప్రకారమును సవిమర్శముగ వివరించుచున్నాడు.— {{Telugu poem|type= తే.|lines=<poem> అమలసత్త్వ ప్ర ధాన మాయాసమన్వి తేశ్వరుఁడ నగు నేను సృష్టీచ్ఛ చేతఁ బూని వీక్షించితిఁ దమః ప్రధానమాయ నఖిలచేతనకర్మ సహాయముగను.</poem>| ref = 40}} టీ. అమల...డన్ -అమలసత్త్వ ప్రధానమాయా = అమలసత్త్వ ప్రధానయైన మాయతో, సమన్విత=కూడిన, ఈశ్వరుఁడన్ = ఈశ్వరుఁడను, ఆగునేను అయినట్టి నేను (బ్రహ్మము,) సృష్టీచ్ఛ చేతన్ = ప్రపంచమును సృజింపవలయు ననుతలంపు చే (మాయయందు ప్రతిబింబించుటయే సంకల్ప మని తెలిసికొనవలయును,) తమః ప్ర ధానమాయన్ = తమోగుణమే ముఖ్యముగా గలిగినమాయను, (అనఁగా : ఆవిద్యను, మలినసత్త్వమనినను తమస్సనినను కొంచెమించుగా నొక్కటియే. పేనఁబడిన దార ముపలె సత్త్వాదిగుణము లొకదాని నొకటి యెప్పటికిని విడువవు. మాయయందున్న గుణము లొకదాని నొకటి తిరస్కరింప నేరవు. అవిద్యయం దున్నవి తిరస్కరించును. అని తెలిసికొనవలయును,) అఖి.. గన్ ఆఖిలచేతన = సమస్తజీవులయొక్క, కర్మ = (పూర్వసృష్టి నుండి వచ్చి మాయయందు వాసనారూపముతో నున్న) కర్మలకు, సహాయముగన్ = సహాయముఁజేయుటకై (అనఁగా: కర్మానురూపము అగుబహువిధ భోగపదార్థములను నిర్మించుటకై తోచునట్లుఁజేయుటకై) పూనివీక్షించితిన్ = ప్రయ త్నపూర్వకముగఁ జూచితిని. తా. ఇక నామాక్ష్మసృష్టి యైనరీతిం డెల్పెద వినుము. పూర్వకల్పమున జీవులచే సంచితము లైయున్న కర్మలు ఫలోన్ముఖములు కాగానే మాయావరణమునందుఁ బ్రతి బింబించి స్వతంత్రుఁడపై యీశ్వరశబ్దవాచ్యుఁడనై యున్న నాకు సృజింపవలయునను సంకల్పము కలిగెను, సృజించుట యనంగా నామరూపములఁ బ్రకాశింపఁజేయుట<noinclude><references/></noinclude> je9w933mb8o4un5exid8phg9drwc4u6 104 211626 567575 551772 2026-07-31T11:57:13Z Rajasekhar1961 50 567575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude> {{Css image crop |Image = Dharma_Padamu_(Telugu)_By_K._Rangacharya,_Andhra_Book_Series_8,_1927.pdf |Page = 5 |bSize = 554 |cWidth = 452 |cHeight = 596 |oTop = 0 |oLeft = 0 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/></noinclude> rbejdtndvzeob579lr0o4slriaybk6z 104 211912 567555 552702 2026-07-31T11:28:24Z Rajasekhar1961 50 567555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|ధమ్మపదము||}}</noinclude><section begin="82A" />ప్రబుద్ధోద్భవంబు సుఖప్రదంబు; సుధర్మబోధ సుఖప్రదంబు; సంఘశాంతి సుఖప్రదంబు; శాంతిమయులగువారి భక్తి సుఖప్రదంబు;{{float right|194}} ఎవ్వాఁడు దుష్టసంఘంబుల నతిక్రమించి, దుఃఖప్రవాహమునుదాటి, విముక్తుండై, భయరహితుఁడును బూజార్హుండునునైన బుద్ధునిఁగాని, తచ్చిష్యులనుగాని యర్చించునో యట్టివాని పుణ్యం బెవ్వనికైన దురవగాహంబు.{{float right|195}} {{rule|2cm}} <section end="82A" /> <section begin="82B" />{{p|fs125|ac}}పదునైదవ యధ్యాయము</p> {{rule|2cm}} '''సుఖము''' మనలను విద్వేషించువారలను ద్వేషింపక సుఖముగ జీవింతుముగాక ! విద్వేషరహితులమై మనలను ద్వేషించువారలతోఁగలిసి జీవింతము !{{float right|197}} ఆర్తులమధ్య సనార్తులమై సుఖముగ జీవింతుముగాక ! దురాశాపరులమధ్యమున దురాశావిముక్తులమై జీవింతము.{{float right|198}} <section end="82B" /><noinclude><references/> {{left|40}}</noinclude> s98aec4bhjvxj4p5p63czpwhuwhwnan 104 211917 567558 552709 2026-07-31T11:30:49Z Rajasekhar1961 50 567558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||ధమ్మపదము}}</noinclude><section begin="87A" />బంధువులు, మిత్రులు, ప్రియులును, జిరకాలము పరదేశవాసముఁ గావించి సుఖముగఁ దిరిగి యింటికి వచ్చినవాని కభివందనంబుఁ గావింతురు.{{float right|219}} బంధువు లిష్టుండగు ప్రయాణస్థున కభివందనంబు కావించునట్లు సచ్చరితుని స్వపుణ్యకర్మలు పరలోకంబున నధిగమించును.{{float right|220}} {{rule|2cm}} <section end="87A" /> <section begin="87B" />{{p|fs125|ac}}పదునేఁడవ యిధ్యాయము</p> {{rule|2cm}} '''కోపము''' కోపమును ద్యజించి నిగ్గర్వియై నరుఁడు బంధవిచ్ఛేదనంబు కావింపవలయును. నామరూపములయందు లగ్నమనస్కుండుకాక, దేనిని దనదని నుడువక యుండువానికిఁ గష్టంబులు కలుగవు.{{float right|221}} పరిభ్రమించురథంబు నడ్డునట్లు కోపంబు నుడిగించినవానినే రథనియంత యని పిలిచెదను. తదితరులు రశ్మిగ్రాహులు.{{float right|222}} <section end="87B" /><noinclude><references/> {{right|45}}</noinclude> cyso5m2nbys3bn69suvb2mmfm8fiah0 104 211924 567567 552757 2026-07-31T11:44:15Z Rajasekhar1961 50 567567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|ధమ్మపదము||}}</noinclude><section begin="94A" />లేవు. ప్రబుద్ధులు మాత్రమే సంక్షోభమును బొందరు.{{float right|255}} {{rule|2cm}} <section end="94A" /> <section begin="94B" />{{p|fs125|ac}}పందొమ్మిదవ యధ్యాయము</p> {{rule|2cm}} '''ధర్మపరుఁడు''' బలాత్కారముగ నెవ్వాఁ డేకార్యమునైనఁ గావించునో యట్టివాఁడు ధర్మపరుఁడు కాఁడు. ధర్మాధర్మ విచక్షణపరుఁడై, విద్వాంసుఁడై, బలాత్కారమునఁగాక పరులకు న్యాయమున, ధర్మమున నియంత యగుచున్నాఁడో, యెవ్వాఁడు మతిమంతుఁడై ధర్మంబుచే రక్షితుం డగుచున్నాఁడో యట్టివాఁడు ధర్మపరుఁడని యనఁబడు చున్నాఁడు.{{float right|256,257}} వాచాటతవలన మనుజుఁడు పండితుఁడు కానేరఁడు. ఎవ్వాఁడు క్షమాయుక్తుండై, త్యక్తవిద్వేషభయుఁడగు చున్నాఁడో యట్టివాఁడు విద్వాంసుఁ డనబఁడు చున్నాఁడు.{{float right|258}} <section end="94B" /><noinclude><references/> {{left|52}}</noinclude> 7gwv4ic3l8lurri87byxmklnshmmjoy 104 211927 567570 552763 2026-07-31T11:48:41Z Rajasekhar1961 50 567570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||ధమ్మపదము}}</noinclude><section begin="97A" />జంతుహింసఁ గావించుటచే మనుజుం డార్యుఁడు కానేరఁడు; సర్వభూతానుకంప కలిగియుండుటచే మనుజు డార్యుఁడుగఁ బరిగణింపఁబడుచున్నాఁడు.{{float right|270}} సామాన్యజనుఁడు పొందనేరని శాంతినిఁ నేఁబొందుట శిక్షావ్రతమువలనఁగాని, యధిక పాండిత్యమువలనఁ గాని సమాధిప్రవేశంబువలనఁగాని, యేకాకియై యుండుటవలనఁ గానికాదు. ఓభిక్షులారా! కామవినాశంబగు వఱకును దృప్తులై యుండకుఁడు.{{float right|271-272}} {{rule|2cm}} <section end="97A" /> <section begin="97B" />{{p|fs125|ac}}ఇరువదియవ యధ్యాయము</p> {{rule|2cm}} '''మార్గము''' అష్టగుణమార్గము శ్రేష్ఠతమమైన మార్గము. చతుర్గుణ తత్త్వములును దత్త్వములలో శ్రేష్ఠతమంబులు. నిష్కామతధర్మములలో శ్రేష్ఠతమంబు. చక్షుష్మంతుఁడు నరులలో శ్రేష్ఠుఁడు.{{float right|273}} మార్గమిదియే. శుద్ధజ్ఞానంబునకుఁ బోవుమార్గమింకొకటి లేదు. ఈమార్గమునం జనుము. తదితరంబంతయు మార్గకృతంబగు వంచనంబె.{{float right|274}} <section end="97B" /><noinclude><references/> {{right|55}}</noinclude> bf6ks917u39aa148tcr7gl0av0udt56 104 212703 567539 555323 2026-07-31T10:15:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 567539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>స్ఫురణంబున్ బ్రకటింపఁగా మొదల నుద్భూతంబు లైనట్టు <ref>క. లీ, చ.ట. శ్రీ</ref>శ్రీ శ్వరుఁ డేతెంచుటకున్ ద్వదాగమ<ref>క. ముహా, క. మహా</ref>మహా! సంసూచకం బయ్యెడున్.</poem>|ref=57}} '''టీక'''. అరుణావిష్కృతి = అనూరునిపొడుపు; భాస్కరోదయమున్ = సూర్యోదయమును; పద్మామోదము = తామరలపరిమళము; అంభోరుహాకరమున్ = పద్మసరస్సును; వేలుపువిల్ = ఇంద్రధనుస్సు; ప్రవర్షణముల్ = ఎక్కువవర్షమును; ప్రకటింపఁగాన్ = తెలియఁజేయుటకు; ఉద్భూతంబులు, ఐనట్టు = పుట్టినట్లు; త్వగామమము = నీరాక; శ్రీశ్వరుఁడు = విష్ణువు; ఏతెంచుటకున్ = వచ్చుటకు; ఆహా! = ఎంతసంతోషము! సంసూచశంబు, అయ్యెడున్ = తెలియఁజేయునదైయున్నది. '''అలం'''. మాలోపమ. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>త్వాదృశులందు నందకము <ref>చ. దాల్చుచు</ref>దాలుచు వేల్పు వసించు<ref>చ. నట్ల</ref>నట్టు ల ర్చాదుల నూఁదియుండఁ డని యాడుదు; రట్లగుటన్ సమస్తవ స్తూదయహేతుభూతి వెలుఁగొందెడు మీ రిట కిట్లు వచ్చుటన్ శ్రీదయితాగమంబు కడుజేరువయౌ నని నిశ్చయించితిన్.</poem>|ref=58}} '''టీక'''. త్వాదృశులందున్ = నీవంటివారియందు; నందకము దాలుచు వేలుపు = నందక మనుపేరిటి కత్తిని ధరించు విష్ణువు; అర్చాదులన్ = పూజ మొదలగువానియందు; ఊఁది = పూని; ఆడుదురు = పలుకుదురు. సమస్తవస్తూదయహేతుభూతి = అన్నిపదార్థముల అభ్యుదయమునకును కారణభూతుఁడైనవాఁడవు - బ్రహ్మవు; శ్రీదయితాగమంబు = శ్రీవిష్ణుదేవునిరాక. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నా విని నగుమొగమున న, ద్దేవజ్యేష్ఠుండు వాసుదేవప్రియు సం భావించి సజలజలధర, రావనిభగభీర<ref>క. కంధర, చ.ట. కంధరా</ref>కంధరాధ్వనిఁ బలుకున్.</poem>|ref=59}} '''టీక'''. దేవజ్యేష్ఠుండు = దేవతలకు పెద్ద - బ్రహ్మ: వాసుదేవప్రియున్ = విష్ణుభక్తుని - పుండరీకుని; సంభావించి = గౌరవించి; సజల...ధ్వనిన్ — సబలజలధర = నీటితో గూడిన మేఘముయొక్క; రావ = ధ్వనితో; నిభ = సమానమైన; గభీరకంధరాధ్వని = గంభీరమైన కంఠస్వరముతో. '''అలం'''. ఉపమ. {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>ఒసఁగెద <ref>క. నీకువేడు, చ. వేడునీకు</ref>వేఁడు నీకు వరమో పరమవ్రత! యెద్దియేనియున్ మసలక యన్న నన్నయసమన్వితుఁ డిట్లను నట్టి<ref>చ. లేనియున్</ref>దేనియున్ బిసరుహగర్భ! దుర్భవనిభేదనుపైఁ దలఁపుం దదీయసం గసుఖ మఖండధర్మపరికర్మముఁ గూర్మి నొసంగు నాకొగిన్.</poem>|ref=60}} బాగుగా - ప్రీతితో. '''టీక'''. పరమవ్రత! = గొప్పనియమము గలవాఁడా! (పుండరీకుఁడా!) మసలక = ఆలసింపక; అన్నయసమన్వితుఁడు = ఆ నీతిమార్గయుక్తుఁడగు పుండరీకుఁడు; బిసరుహగర్భ! = బ్రహ్మ! దుర్భవవిభేదనుపైన్ = చెడ్డవైన పుట్టుకలకు నశింపజేయు విష్ణువుపయి; తదీయసంగసుఖము = అతనిం జేరుటవలనఁ గల్గు సుఖమును; అఖండధర్మపరికర్మము = అడ్డులేని ధర్మమార్గప్రవర్తనమును; ఒగిన్ = బాగుగా - ప్రీతితో. {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అనవుడు నట్ల యిచ్చి కమలాసనుఁ <ref>చ. డద్దమ</ref>డా శమశాలిఁ బల్కు నో మునివర! నీవు సేయుతపమున్ జపము బెర రేఁప నెల్లి నేఁ టన భవదగ్రవీథికిఁ గడారపటుం డిటు వచ్చు; మున్నె యా యన నిను నేలినాఁడు చరితార్థుఁడ వీవు చతుర్థసంపదన్.</poem>|ref=61}}<noinclude><references/></noinclude> 2vx5gnk4y8j3mrhzip288wtzz5qpf69 104 215524 567549 564063 2026-07-31T11:11:15Z Rajasekhar1961 50 567549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Center| {{p|fs150}}విషయానుక్రమణిక</p> }} {{rule|4em}} {{right|పుట}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/పీఠిక|పీఠిక]]}} |{{DJVU page link|1|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/ప్రస్తావన|ప్రస్తావన]]}} |{{DJVU page link|5|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 1|అధ్యాయము 1-జంటపద్యములు]]}} |{{DJVU page link|1|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 2|అధ్యాయము 2-ఆప్రమత్తత]]}} |{{DJVU page link|5|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 3|అధ్యాయము 3-చింత]]}} |{{DJVU page link|5|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 4|అధ్యాయము 4-సుమములు]]}} |{{DJVU page link|7|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 5|అధ్యాయము 5,6-మూర్ఖుఁడు]]}} |{{DJVU page link|9|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 7|అధ్యాయము 7-పూజ్యులు]]}} |{{DJVU page link|14|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 8|అధ్యాయము 8-వేనవేలు]]}} |{{DJVU page link|17|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 9|అధ్యాయము 9-అధర్మము]]}} |{{DJVU page link|19|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 10|అధ్యాయము 10-దండనము]]}} |{{DJVU page link|21|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 11|అధ్యాయము 11-జర]]}} |{{DJVU page link|23|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 12|అధ్యాయము 12,13-ఆత్మ]]}} |{{DJVU page link|25|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 14|అధ్యాయము 14-ప్రబుద్ధుడు]]}} |{{DJVU page link|37|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 15|అధ్యాయము 15-సుఖము]]}} |{{DJVU page link|40|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 16|అధ్యాయము 16-ఆనందము]]}} |{{DJVU page link|43|10}} }}<noinclude><references/></noinclude> nbymkammss7apq4oghu6xhqs3ai74on 567550 567549 2026-07-31T11:11:52Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Center| {{p|fs150}}విషయానుక్రమణిక</p> }} {{rule|4em}} {{right|పుట}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/పీఠిక|పీఠిక]]}} |{{DJVU page link|1|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/ప్రస్తావన|ప్రస్తావన]]}} |{{DJVU page link|5|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 1|అధ్యాయము 1-జంటపద్యములు]]}} |{{DJVU page link|1|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 2|అధ్యాయము 2-ఆప్రమత్తత]]}} |{{DJVU page link|5|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 3|అధ్యాయము 3-చింత]]}} |{{DJVU page link|5|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 4|అధ్యాయము 4-సుమములు]]}} |{{DJVU page link|7|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 5|అధ్యాయము 5,6-మూర్ఖుఁడు]]}} |{{DJVU page link|9|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 7|అధ్యాయము 7-పూజ్యులు]]}} |{{DJVU page link|14|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 8|అధ్యాయము 8-వేనవేలు]]}} |{{DJVU page link|17|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 9|అధ్యాయము 9-అధర్మము]]}} |{{DJVU page link|19|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 10|అధ్యాయము 10-దండనము]]}} |{{DJVU page link|21|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 11|అధ్యాయము 11-జర]]}} |{{DJVU page link|23|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 12|అధ్యాయము 12,13-ఆత్మ]]}} |{{DJVU page link|25|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 14|అధ్యాయము 14-ప్రబుద్ధుడు]]}} |{{DJVU page link|37|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 15|అధ్యాయము 15-సుఖము]]}} |{{DJVU page link|40|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 16|అధ్యాయము 16-ఆనందము]]}} |{{DJVU page link|43|10}} }}<noinclude><references/></noinclude> 2wp7dc98d4kg3e2ct1vb12xmso2a3qa 104 215678 567551 564074 2026-07-31T11:13:22Z Rajasekhar1961 50 567551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Edla praveen" />{{c|2}}</noinclude> {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 17|అధ్యాయము 17-కోపము]]}} |{{DJVU page link|45|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 18|అధ్యాయము 18-మలము]]}} |{{DJVU page link|48|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 19|అధ్యాయము 19-ధర్మపరుడు]]}} |{{DJVU page link|51|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 20|అధ్యాయము 20-మార్గము]]}} |{{DJVU page link|55|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 21|అధ్యాయము 21-ప్రకీర్ణకము]]}} |{{DJVU page link|59|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 22|అధ్యాయము 22-అధోగతి]]}} |{{DJVU page link|61|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 23|అధ్యాయము 23-జగము]]}} |{{DJVU page link|65|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 24|అధ్యాయము 24-తృష్ణ]]}} |{{DJVU page link|67|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 25|అధ్యాయము 25-భిక్షువు]]}} |{{DJVU page link|74|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అధ్యాయము 26|అధ్యాయము 26-బ్రాహ్మణుడు]]}} |{{DJVU page link|79|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అనుబంధము 1|1-బుద్ధుని ధర్మోపదేశములు]]}} |{{DJVU page link|55|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/అనుబంధము 2|2-బౌద్ధమతసిద్ధాంతములు]]}} |{{DJVU page link|55|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/టిప్పణము|టిప్పణము]]}} |{{DJVU page link|55|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/తప్పొప్పులపట్టిక|తప్పొప్పులపట్టిక]]}} |{{DJVU page link|55|10}} }} {{p|fs125|ac}}చిత్రములు</p> {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ధమ్మపదము/బుద్ధుడు-బుద్ధగయ|బుద్ధుడు-బుద్ధగయ]]}} |{{DJVU page link|55|10}} }}<noinclude><references/></noinclude> ek5z1lpvclczp3qbawfit99smdh0x2r 0 215941 567556 564065 2026-07-31T11:29:04Z Rajasekhar1961 50 567556 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 14 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 12/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 15/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf" from=79 to=82 tosection="82A" /> {{PD-India}} d24x72tc138mqt2t21lujmzztpalt6i 0 215943 567557 564068 2026-07-31T11:29:38Z Rajasekhar1961 50 567557 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 15 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 14/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 16/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf" from=82 fromsection="82B" to=84 /> {{PD-India}} 1iqzoqgidzvnkcg0y3ks6tddxs3q535 0 215944 567559 564070 2026-07-31T11:31:28Z Rajasekhar1961 50 567559 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 16 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 15/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 17/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf" from=85 to=87 tosection="87A" /> {{PD-India}} 6gyw2in0tda5zv8d5r0v3ulyz9smppc 104 216916 567464 566374 2026-07-30T19:49:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><poem>సామంతబిడ్డనని సామంత చూపితివి నిస్సార పెట్టితివి నెలఁతరో నన్ను। భయము యావత్తు నాపలుకులఁ దెలియదు క్రియ ప్రధానము బెదరింపులు కావు। నీలకంఠుఁడు నీవు నిఖిలసంతోషమున కేళీవినోదముల నోలలాడండి। ఎంతపని గలిగినా యింతి నీవద్దికి రాను వస్తే ఒట్టు పూనుకుంటాను। నీ కెంతపనియున్న నీవు నావద్దికి నెరయంగ వస్తివా నిజముగా ఒట్టు। కోరివచ్చేవు అయిదాఱురోజులలోన తెలియును నీయొక్క బలవంతమెల్ల। మనసులో నుంచుకొమ్మని చతాయింపుచు చనియె పుట్టింటికి జాలరిగంగా। తల్లిదండ్రులతోడ తా నేమి చెప్పకను చూడవచ్చితి నంచు సుదతి బొంకెనుగా। గౌరప్పగర్వంబు యేరీతి దింతునని మనసులోపల తలఁచె వనిత శ్రీగంగా। జగములోపలఁ గలుగు జలనిధులుయావత్తు ఇంకి బీఁటలువాఱ నెండింపఁజేసి।</poem><noinclude><references/></noinclude> 13l0aazc9g5irw06xorr85wymv15lyc 104 216917 567465 566375 2026-07-30T19:57:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567465 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}గౌరిమీద కోపంబున గంగాదేవి నదులయందలి యుదకము నింకింవఁజేయుట</p> <poem>గంగ యెట్లాటిదో కనుల కగపడకుండ మాయ గావించె భూమండలం బెల్లా। వనిత శ్రీగంగ వెళ్లిన మఱురోజున బాండుదూరం బయ్యె పార్వతీదేవి। బాండుదూరం బగుచు భౌాగౌరీదేవి కొలనులోపలి కేఁగె జలకమాడుటకు। కోటిదివ్యాంగనలు కూడి తనతో నడువ కొలనులోపలి కేఁగె జలకమాడుటకు।</poem> {{Center|―――――}} {{p|ac|fwb}}గౌరి తటాకముల జలంబు గానక తల్లడించుట</p> <poem>కొలను బీఁటలు వాఱి జలము లేకుండంగ విభ్రాంతురా లగుచు వెలఁది శ్రీగౌరి। ఇది యేమిపాపమో యెఱుఁగంగరాదనుచు విభ్రాంతురాలగుచు వెలఁది శ్రీ గౌరి। స్నానంబు చేయుటకు జలము లేదాయెనని తల్లడంబును బొంది తరుణి శ్రీగౌరి। దారిజనములఁ బిలిచి తా నిట్లు పలికెను వింటిరా నేఁ డొక్కవృత్తాంత మొదవె!</poem><noinclude><references/></noinclude> mqqfnnwo020yucwk2l0porqoe2ap0v1 104 216918 567466 566376 2026-07-30T20:04:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567466 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><poem>ఏమిపాపమొకాని యీవేళ మనయూర కాసారములయందు గంగ లేదాయె। నీళ్ళబావులయందు నిజతటాకములందు కడుచిత్ర మెట్టిదో గంగ కనుపడదు। ఈమైలతో నేను ఏరీతి నుందును సాధనం బే దిఁకను జలజాక్షులారా। పొలఁతులారా మీరు భూలోకమున కేఁగి నదులందు నిధులందు నవ్యభూములను। సెలయేఱులందును చలువస్థలములయందు తీర్ధస్థలములందు దివ్యభూములను। వెదకి తీసుకరండి వేగమున నుదకంబు నిర్మలస్నానంబు నేఁ జేయవలయు। నిర్మలస్నానంబు నేను చేసినఁగాని అరయ శివార్చనకు అర్హంబుకాదు। చెలగి శివార్చన సేయకయుండిన భోజనాపేక్ష యిఁక పూజ్యంబుసుండి। అని దాదులకుఁ జెప్ప ఆదాదు లవ్వేళ పొలఁతి గౌరీదేవి సెలవు మార్గమున పసిఁడికుండలు పట్టి భామ లేతెంచిరి తెలియంగ ఛప్పన్నదేశభూములకు।</poem><noinclude><references/></noinclude> rlw9fsu70bwtmrd144wsus6ubhambtk 104 216983 567529 566482 2026-07-31T09:39:35Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{Css image crop |Image = Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.3, No.5 (1919).pdf |Page = 3 |bSize = 600 |cWidth = 545 |cHeight = 317 |oTop = 46 |oLeft = 40 |Location = center |Description = }} {{Center|{{p|fs150}}జన్మభూమి</p>}} {{left margin|10em}}<poem>ఏదేశమేగినా ♦ ఎందుఁగాలిడిన ఏపీఠమెక్కినా ♦ యెవరెదురయిన పొగడరా నీతల్లి ♦ భూమి భారతిని నిలుపరా నీజాతి ♦ నిండుగర్వమ్ము లేదురా యిటువంటి ♦ భూదేవియెండు లేరురా మనవంటి ♦ ధీరులింకెందు.</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>ఏపూర్వపుణ్యమో ♦ ఏయోగబలమొ! జనియించినాడ వీ ♦ స్వర్గలోకమున ఏమంచి పూవుల౯ ♦ బ్రేమించినావు! నినుమోచె నీతల్లి ♦ కనక గర్భమున</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>సూర్యుని వెలుతురు ♦ ఆడునందాక ఓడలఁజెండాలు ♦ ఆనునందాక నరుడు ప్రాణాలతో ♦ నడుచునందాక అందాకగల యీయ ♦ నంత భూతలిని మనభూమివంటి క ♦ మ్మని భూమిలేదు.</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>తమతపస్సులుఋషుల్ ♦ ధారఁబోయంగ చండవీర్యము శూర ♦ చంద్రు లర్పింప రాగదుగ్ధము భక్త ♦ రాజులీయంగ భావసూత్రము కవి ♦ బాంధవు లల్ల దిక్కుల కెగఁదన్ను ♦ తేజంబు వెలుఁగు జగముల నూగించు ♦ మగతనం బెగయ రాలుపూవులుసేయు ♦ రాగాలు సాగ సౌందర్య మెగఁబోయు ♦ సాహిత్యమొప్ప వెలిగినదీ దివ్య ♦ విశ్వంబు పుత్ర! దీపించె నీపుణ్య ♦ దేశంబు పుత్ర!</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>అవమాన మేలరా ♦ అనుమాన మేల! భరతపుత్రుఁడనంచు ♦ భక్తితోఁబలుక !</poem> </div> {{right|— రాయప్రోలు సుబ్బారావు.}} {{rule |6em }}<noinclude><references/></noinclude> 6ojg95vri24wdnpegeiaobqr9il4dnd 104 216995 567542 566513 2026-07-31T10:18:47Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude><section begin="26A" />డ, శ్రద్ధయును, కార్యదీక్ష యును, భాండారికునికి, ముఖ్యములు. అని యున్నచో లేనిది లేదు, సభ్యులకు,ఆమోదకులకును నభిమానులకు నందఱికిని. {{right|కొలచల వేంకటప్పాశర్మ, ఎం.ఏ.}} <section end="26A" /> <section begin="26B" />{{Center|{{p|fs150}}బంగాళాజాతీయ గీతము</p>}} {{left margin|10em}}<poem>1.జనగణమన అధినాయక జయహే భారత భాగ్యవిధాతా పంజాబ్ సింధు గుజరాట మరాఠా ద్రావిడ యుత్కల వంగా వింధ్య హిమాచల యమునా గంగా ఉచ్ఛల జలధితరంగా తదశుభనామే జాగే తవశుభఆశిషమాగే గాహే తవజయగాథా జనగణమంగళదాయక జయహే భారత భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయ జయ జయ జయ హే౹౹</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>2.అహహ తవఆహ్వాన్ ప్రచారిత నుని తవ ఉదారవాణీ, హిందూ బౌద్ధ సిఖ జైన పారసీక ముసల్మాన క్రీస్థానీ, పూర్వ పశ్చిమ ఆశేతవ సింహాసన పానేప్రేమహారహోమ గాధా జనగణఐక్యవిధాయక జయహే భారత భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయజయజయజయ హే౹౹</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>3.పతిత అభ్యుదయ బంధురపంధా జుగజుగ ధావితయాత్రీ తుమిరసారథి తవరథచక్రీ ముఖరితపధ, దినరాత్రీ దారుణవిప్లవమాయే తవశంఖధ్వనిభాజే సంకటదుఃఖత్రాత జనగణపతపరిచాయక జయహే భారత, భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయజయజయజయ హే॥</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>4.ఘోరతిమిర ఘన నిబిడ నిశీధే, పీడిత మార్పితదేశే జాగ్రతచలతమ, అవిచలమంగళ నతనయనే అనిమేషే దుస్వస్నే ఆతంకే రహ్వకరిళే అంగేస్నేహమాయే తుమిమాతా జనగణదుఃఖత్రాయకజయహే భారత భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయజయజయజయ హే॥</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>5.రాత్రిప్రభాతిల, ఉదిల, వియచ్చని పూర్వ ఉదయగిరిబాలే గాహివిహంగమ పుణ్యసమీరణ నవజీవనరసధా శే తవకరుణారుణరాగే నిద్రిత భారత జాగే తవచరణేనతి మాలా జయ జయ జయహే జయరాజేశ్వర భారతభాగ్యవిధాతా జయ జయ హే జయహే జయజయజయజయ హే౹౹</poem> </div> {{right|— రవీంద్రనాధ ఠాకూరు}}. <section end="26B" /><noinclude><references/></noinclude> l5d2kbr2cbk4is6ijgjzhu03swvarwe 567544 567542 2026-07-31T10:20:04Z Brjswiki 6801 567544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude><section begin="26A" />డ, శ్రద్ధయును, కార్యదీక్ష యును, భాండారికునికి, ముఖ్యములు. అని యున్నచో లేనిది లేదు, సభ్యులకు,ఆమోదకులకును నభిమానులకు నందఱికిని. {{right|కొలచల వేంకటప్పాశర్మ, ఎం.ఏ.}} <section end="26A" /> <section begin="26B" />{{Center|{{p|fs150}}బంగాళాజాతీయ గీతము</p>}} {{left margin|10em}}<poem>1.జనగణమన అధినాయక జయహే భారత భాగ్యవిధాతా పంజాబ్ సింధు గుజరాట మరాఠా ద్రావిడ యుత్కల వంగా వింధ్య హిమాచల యమునా గంగా ఉచ్ఛల జలధితరంగా తదశుభనామే జాగే తవశుభఆశిషమాగే గాహే తవజయగాథా జనగణమంగళదాయక జయహే భారత భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయ జయ జయ జయ హే౹౹</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>2.అహహ తవఆహ్వాన్ ప్రచారిత నుని తవ ఉదారవాణీ, హిందూ బౌద్ధ సిఖ జైన పారసీక ముసల్మాన క్రీస్థానీ, పూర్వ పశ్చిమ ఆశేతవ సింహాసన పానేప్రేమహారహోమ గాధా జనగణఐక్యవిధాయక జయహే భారత భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయజయజయజయ హే౹౹</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>3.పతిత అభ్యుదయ బంధురపంధా జుగజుగ ధావితయాత్రీ తుమిరసారథి తవరథచక్రీ ముఖరితపధ, దినరాత్రీ దారుణవిప్లవమాయే తవశంఖధ్వనిభాజే సంకటదుఃఖత్రాత జనగణపతపరిచాయక జయహే భారత, భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయజయజయజయ హే॥</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>4.ఘోరతిమిర ఘన నిబిడ నిశీధే, పీడిత మార్పితదేశే జాగ్రతచలతమ, అవిచలమంగళ నతనయనే అనిమేషే దుస్వస్నే ఆతంకే రహ్వకరిళే అంగేస్నేహమాయే తుమిమాతా జనగణదుఃఖత్రాయకజయహే భారత భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయజయజయజయ హే॥</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>5.రాత్రిప్రభాతిల, ఉదిల, వియచ్చని పూర్వ ఉదయగిరిబాలే గాహివిహంగమ పుణ్యసమీరణ నవజీవనరసధా శే తవకరుణారుణరాగే నిద్రిత భారత జాగే తవచరణేనతి మాలా జయ జయ జయహే జయరాజేశ్వర భారతభాగ్యవిధాతా జయ జయ హే జయహే జయజయజయజయ హే౹౹</poem> </div> {{right|— రవీంద్రనాధ ఠాకూరు}}. {{rule |6em }} <section end="26B" /><noinclude><references/></noinclude> k3isuypvjl8j4150hil0im25fhrx2iy 567563 567544 2026-07-31T11:38:29Z Brjswiki 6801 567563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude><section begin="26A" />డ, శ్రద్ధయును, కార్యదీక్ష యును, భాండారికునికి, ముఖ్యములు. అని యున్నచో లేనిది లేదు, సభ్యులకు,ఆమోదకులకును నభిమానులకు నందఱికిని. {{right|కొలచల వేంకటప్పాశర్మ, ఎం.ఏ.}} <section end="26A" /> <section begin="26B" />{{Center|{{p|fs150}}బంగాళాజాతీయ గీతము</p>}} {{left margin|10em}}<poem>1.జనగణమన అధినాయక జయహే భారత భాగ్యవిధాతా 1.పంజాబ్ సింధు గుజరాట మరాఠా ద్రావిడ యుత్కల వంగా వింధ్య హిమాచల యమునా గంగా ఉచ్ఛల జలధితరంగా తదశుభనామే జాగే తవశుభఆశిషమాగే గాహే తవజయగాథా జనగణమంగళదాయక జయహే భారత భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయ జయ జయ జయ హే౹౹</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>2.అహహ తవఆహ్వాన్ ప్రచారిత నుని తవ ఉదారవాణీ, 2.హిందూ బౌద్ధ సిఖ జైన పారసీక ముసల్మాన క్రీస్థానీ, పూర్వ పశ్చిమ ఆశేతవ సింహాసన పానేప్రేమహారహోమ గాధా జనగణఐక్యవిధాయక జయహే భారత భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయజయజయజయ హే౹౹</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>3.పతిత అభ్యుదయ బంధురపంధా జుగజుగ ధావితయాత్రీ 3.తుమిరసారథి తవరథచక్రీ ముఖరితపధ, దినరాత్రీ దారుణవిప్లవమాయే తవశంఖధ్వనిభాజే సంకటదుఃఖత్రాత జనగణపతపరిచాయక జయహే భారత, భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయజయజయజయ హే॥</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>4.ఘోరతిమిర ఘన నిబిడ నిశీధే, పీడిత మార్పితదేశే 4.జాగ్రతచలతమ, అవిచలమంగళ నతనయనే అనిమేషే దుస్వస్నే ఆతంకే రహ్వకరిళే అంగేస్నేహమాయే తుమిమాతా జనగణదుఃఖత్రాయకజయహే భారత భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయజయజయజయ హే॥</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>5.రాత్రిప్రభాతిల, ఉదిల, వియచ్చని పూర్వ ఉదయగిరిబాలే 5.గాహివిహంగమ పుణ్యసమీరణ నవజీవనరసధా శే తవకరుణారుణరాగే నిద్రిత భారత జాగే తవచరణేనతి మాలా జయ జయ జయహే జయరాజేశ్వర భారతభాగ్యవిధాతా జయ జయ హే జయహే జయజయజయజయ హే౹౹</poem> </div> {{right|— రవీంద్రనాధ ఠాకూరు}}. {{rule |6em }} <section end="26B" /><noinclude><references/></noinclude> p76zsbb60b2w3izuuld35ktxg6b2a5s 567564 567563 2026-07-31T11:39:49Z Brjswiki 6801 567564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude><section begin="26A" />డ, శ్రద్ధయును, కార్యదీక్ష యును, భాండారికునికి, ముఖ్యములు. అని యున్నచో లేనిది లేదు, సభ్యులకు,ఆమోదకులకును నభిమానులకు నందఱికిని. {{right|కొలచల వేంకటప్పాశర్మ, ఎం.ఏ.}} <section end="26A" /> <section begin="26B" />{{Center|{{p|fs150}}బంగాళాజాతీయ గీతము</p>}} {{left margin|10em}}<poem>1.జనగణమన అధినాయక జయహే భారత భాగ్యవిధాతా పంజాబ్ సింధు గుజరాట మరాఠా ద్రావిడ యుత్కల వంగా వింధ్య హిమాచల యమునా గంగా ఉచ్ఛల జలధితరంగా తదశుభనామే జాగే తవశుభఆశిషమాగే గాహే తవజయగాథా జనగణమంగళదాయక జయహే భారత భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయ జయ జయ జయ హే౹౹</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>2.అహహ తవఆహ్వాన్ ప్రచారిత నుని తవ ఉదారవాణీ, హిందూ బౌద్ధ సిఖ జైన పారసీక ముసల్మాన క్రీస్థానీ, పూర్వ పశ్చిమ ఆశేతవ సింహాసన పానేప్రేమహారహోమ గాధా జనగణఐక్యవిధాయక జయహే భారత భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయజయజయజయ హే౹౹</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>3.పతిత అభ్యుదయ బంధురపంధా జుగజుగ ధావితయాత్రీ తుమిరసారథి తవరథచక్రీ ముఖరితపధ, దినరాత్రీ దారుణవిప్లవమాయే తవశంఖధ్వనిభాజే సంకటదుఃఖత్రాత జనగణపతపరిచాయక జయహే భారత, భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయజయజయజయ హే॥</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>4.ఘోరతిమిర ఘన నిబిడ నిశీధే, పీడిత మార్పితదేశే జాగ్రతచలతమ, అవిచలమంగళ నతనయనే అనిమేషే దుస్వస్నే ఆతంకే రహ్వకరిళే అంగేస్నేహమాయే తుమిమాతా జనగణదుఃఖత్రాయకజయహే భారత భాగ్యవిధాతా జయహే జయహే జయహే జయజయజయజయ హే॥</poem> </div> {{left margin|10em}}<poem>5.రాత్రిప్రభాతిల, ఉదిల, వియచ్చని పూర్వ ఉదయగిరిబాలే గాహివిహంగమ పుణ్యసమీరణ నవజీవనరసధా శే తవకరుణారుణరాగే నిద్రిత భారత జాగే తవచరణేనతి మాలా జయ జయ జయహే జయరాజేశ్వర భారతభాగ్యవిధాతా జయ జయ హే జయహే జయజయజయజయ హే౹౹</poem> </div> {{right|— రవీంద్రనాధ ఠాకూరు}}. {{rule |6em }} <section end="26B" /><noinclude><references/></noinclude> k3isuypvjl8j4150hil0im25fhrx2iy 0 216996 567531 566514 2026-07-31T09:55:22Z Brjswiki 6801 567531 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 3/సంచిక 6/బంగాళా జాతీయగీతము|బంగాళా జాతీయగీతము]] | రచయిత = రవీంద్రనాధ ఠాగూరు | అనువాదం= | విభాగము = [[../బంగాళా జాతీయగీతము/]] | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1919 }} <pages index="Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.3, No. 6 (1919).pdf" from=26 to=26 onlysection="26B"/> {{PD-India}} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] q8sa49x7rt5y912dshnd6i592n4r8hb 104 217187 567449 567129 2026-07-30T14:31:53Z VISWALYRICS 7377 567449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>కష్టమైనను తినె పౌష్టికాహారము నిష్టమైన బిడ్డయెదుగుదలకు నెలలు నిండు వరకు నెలవు నీవైతివి. మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>గర్భమందు నేను గడబిడ చేసితి కరమునుంచి నీదు కడుపు పైన తనివిదీర నన్ను తల్లి! తాకితివీవు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem> ప్రసవ వేదనంత పంటి యందుననుంచి ఊపిరూది పిదప నుగ్గు వట్టి నాకు జన్మనొసగు నడయాడు దేవతా! మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem> నన్ను గర్భమందు నవమాసములు మోసి జన్మనిచ్చినట్టి సాధ్వివీవు నీదు సేవ యిచ్చు నిజమైన ముక్తిరో మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>పురిటినొప్పులన్ని పూర్తిగా భరియించి జన్మనిచ్చు వేళ జడుపును విడి చచ్చి బతికినావు చావునోడించితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి<noinclude><references/> మాతృమూర్తి శతకం గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు</noinclude> jnehmgoto2auzz3uisikfustbiwyyka 567451 567449 2026-07-30T14:35:16Z VISWALYRICS 7377 567451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>కష్టమైనను తినె పౌష్టికాహారము నిష్టమైన బిడ్డయెదుగుదలకు నెలలు నిండు వరకు నెలవు నీవైతివి. మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=1}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>గర్భమందు నేను గడబిడ చేసితి కరమునుంచి నీదు కడుపు పైన తనివిదీర నన్ను తల్లి! తాకితివీవు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=1}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem> ప్రసవ వేదనంత పంటి యందుననుంచి ఊపిరూది పిదప నుగ్గు వట్టి నాకు జన్మనొసగు నడయాడు దేవతా! మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=1}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem> నన్ను గర్భమందు నవమాసములు మోసి జన్మనిచ్చినట్టి సాధ్వివీవు నీదు సేవ యిచ్చు నిజమైన ముక్తిరో మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=1}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>పురిటినొప్పులన్ని పూర్తిగా భరియించి జన్మనిచ్చు వేళ జడుపును విడి చచ్చి బతికినావు చావునోడించితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=1}}<noinclude><references/> మాతృమూర్తి శతకం గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు</noinclude> 86pjo75f9hl4ye0ll1frr2sm7s74sle 567452 567451 2026-07-30T14:36:19Z VISWALYRICS 7377 567452 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>కష్టమైనను తినె పౌష్టికాహారము నిష్టమైన బిడ్డయెదుగుదలకు నెలలు నిండు వరకు నెలవు నీవైతివి. మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=6}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>గర్భమందు నేను గడబిడ చేసితి కరమునుంచి నీదు కడుపు పైన తనివిదీర నన్ను తల్లి! తాకితివీవు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=7}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem> ప్రసవ వేదనంత పంటి యందుననుంచి ఊపిరూది పిదప నుగ్గు వట్టి నాకు జన్మనొసగు నడయాడు దేవతా! మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=8}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem> నన్ను గర్భమందు నవమాసములు మోసి జన్మనిచ్చినట్టి సాధ్వివీవు నీదు సేవ యిచ్చు నిజమైన ముక్తిరో మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=9}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>పురిటినొప్పులన్ని పూర్తిగా భరియించి జన్మనిచ్చు వేళ జడుపును విడి చచ్చి బతికినావు చావునోడించితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=10}}<noinclude><references/> మాతృమూర్తి శతకం గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు</noinclude> mbrsg7xkq96a4mc04jeyao7w4g6aggk 567453 567452 2026-07-30T14:43:59Z VISWALYRICS 7377 567453 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>కష్టమైనను తినె పౌష్టికాహారము నిష్టమైన బిడ్డయెదుగుదలకు నెలలు నిండు వరకు నెలవు నీవైతివి. మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=6}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>గర్భమందు నేను గడబిడ చేసితి కరమునుంచి నీదు కడుపు పైన తనివిదీర నన్ను తల్లి! తాకితివీవు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=7}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem> ప్రసవ వేదనంత పంటి యందుననుంచి ఊపిరూది పిదప నుగ్గు వట్టి నాకు జన్మనొసగు నడయాడు దేవతా! మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=8}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem> నన్ను గర్భమందు నవమాసములు మోసి జన్మనిచ్చినట్టి సాధ్వివీవు నీదు సేవ యిచ్చు నిజమైన ముక్తిరో మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=9}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>పురిటినొప్పులన్ని పూర్తిగా భరియించి జన్మనిచ్చు వేళ జడుపును విడి చచ్చి బతికినావు చావునోడించితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=10}}<noinclude><references/> {{rule}} {{rh|మాతృమూర్తి శతకం|13|గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు}}</noinclude> cvm7igztkdv7tq8pvm9hg10dwscr634 567454 567453 2026-07-30T14:44:51Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567454 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="VISWALYRICS" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>కష్టమైనను తినె పౌష్టికాహారము నిష్టమైన బిడ్డయెదుగుదలకు నెలలు నిండు వరకు నెలవు నీవైతివి. మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=6}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>గర్భమందు నేను గడబిడ చేసితి కరమునుంచి నీదు కడుపు పైన తనివిదీర నన్ను తల్లి! తాకితివీవు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=7}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem> ప్రసవ వేదనంత పంటి యందుననుంచి ఊపిరూది పిదప నుగ్గు వట్టి నాకు జన్మనొసగు నడయాడు దేవతా! మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=8}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem> నన్ను గర్భమందు నవమాసములు మోసి జన్మనిచ్చినట్టి సాధ్వివీవు నీదు సేవ యిచ్చు నిజమైన ముక్తిరో మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=9}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>పురిటినొప్పులన్ని పూర్తిగా భరియించి జన్మనిచ్చు వేళ జడుపును విడి చచ్చి బతికినావు చావునోడించితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=10}}<noinclude><references/> {{rule}} {{rh|మాతృమూర్తి శతకం|13|గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు}}</noinclude> ns4b2ab3eem6v5hy1c0697h1cusxe6g 567455 567454 2026-07-30T14:47:14Z Rajasekhar1961 50 567455 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="VISWALYRICS" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>కష్టమైనను తినె పౌష్టికాహారము నిష్టమైన బిడ్డయెదుగుదలకు నెలలు నిండు వరకు నెలవు నీవైతివి. మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=6}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>గర్భమందు నేను గడబిడ చేసితి కరమునుంచి నీదు కడుపు పైన తనివిదీర నన్ను తల్లి! తాకితివీవు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=7}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>ప్రసవ వేదనంత పంటి యందుననుంచి ఊపిరూది పిదప నుగ్గు వట్టి నాకు జన్మనొసగు నడయాడు దేవతా! మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=8}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>నన్ను గర్భమందు నవమాసములు మోసి జన్మనిచ్చినట్టి సాధ్వివీవు నీదు సేవ యిచ్చు నిజమైన ముక్తిరో మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=9}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>పురిటినొప్పులన్ని పూర్తిగా భరియించి జన్మనిచ్చు వేళ జడుపును విడి చచ్చి బతికినావు చావునోడించితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=10}}<noinclude><references/> {{rule}} {{rh|మాతృమూర్తి శతకం|13|గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు}}</noinclude> i6ytt8pjyeg3hb26y1cdhw4neanwtst 104 217189 567478 567133 2026-07-31T01:15:27Z VISWALYRICS 7377 567478 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>తనువు పులకరించె తల్లి నీవు పిలువ కనులు నిన్ను చూచి కాంతులీనె మనసు నిన్ను తలచి మైమరచెనుగదా! మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>జన్మనిడితివీవు జవసత్వములు పోసి నీదు కష్టమిలను నిరుపమమ్ము నాదు కనులకీవె నడిచేటి కోవెల మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>ఆకలిగొని నేను వెక్కి వెక్కేడ్వగ కనుల నుండి తల్లి కరుణ కారె క్షీరమిచ్చినీవె తీర్చితి క్షుత్తును మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>అమ్మ మాట వినిన కమ్మగానుండును అమ్మ పాట చెవిని యమృతధార అమ్మ గొంతు తీపియవనిని లేదులే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>పండు వెన్నెలేల పట్టు పరుపులేల అమ్మ జోలపాట నందుకొనిన మమతలూరునట్టి మధుర గీతమదియే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి 11 12 13 14 15 మాతృమూర్తి శతకం గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు 14 Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> iruuahio42nl6ensm29h5n89gvg7k0f 567479 567478 2026-07-31T01:16:56Z VISWALYRICS 7377 567479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>తనువు పులకరించె తల్లి నీవు పిలువ కనులు నిన్ను చూచి కాంతులీనె మనసు నిన్ను తలచి మైమరచెనుగదా! మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=6}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>జన్మనిడితివీవు జవసత్వములు పోసి నీదు కష్టమిలను నిరుపమమ్ము నాదు కనులకీవె నడిచేటి కోవెల మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=6}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>ఆకలిగొని నేను వెక్కి వెక్కేడ్వగ కనుల నుండి తల్లి కరుణ కారె క్షీరమిచ్చినీవె తీర్చితి క్షుత్తును మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=6}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>అమ్మ మాట వినిన కమ్మగానుండును అమ్మ పాట చెవిని యమృతధార అమ్మ గొంతు తీపియవనిని లేదులే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=6}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>పండు వెన్నెలేల పట్టు పరుపులేల అమ్మ జోలపాట నందుకొనిన మమతలూరునట్టి మధుర గీతమదియే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=6}} 11 12 13 14 15 మాతృమూర్తి శతకం గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు 14 Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> e0yeovkmorir1e2ea7p3kyyuk3ay1pi 567480 567479 2026-07-31T01:17:52Z VISWALYRICS 7377 567480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>తనువు పులకరించె తల్లి నీవు పిలువ కనులు నిన్ను చూచి కాంతులీనె మనసు నిన్ను తలచి మైమరచెనుగదా! మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=11}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>జన్మనిడితివీవు జవసత్వములు పోసి నీదు కష్టమిలను నిరుపమమ్ము నాదు కనులకీవె నడిచేటి కోవెల మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=12}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>ఆకలిగొని నేను వెక్కి వెక్కేడ్వగ కనుల నుండి తల్లి కరుణ కారె క్షీరమిచ్చినీవె తీర్చితి క్షుత్తును మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=13}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>అమ్మ మాట వినిన కమ్మగానుండును అమ్మ పాట చెవిని యమృతధార అమ్మ గొంతు తీపియవనిని లేదులే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=14}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>పండు వెన్నెలేల పట్టు పరుపులేల అమ్మ జోలపాట నందుకొనిన మమతలూరునట్టి మధుర గీతమదియే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=15}} 11 12 13 14 15 మాతృమూర్తి శతకం గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు 14 Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> j70f1vfrsrww3pz90uv4vu8obghso3t 567481 567480 2026-07-31T01:19:59Z VISWALYRICS 7377 567481 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>తనువు పులకరించె తల్లి నీవు పిలువ కనులు నిన్ను చూచి కాంతులీనె మనసు నిన్ను తలచి మైమరచెనుగదా! మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=11}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>జన్మనిడితివీవు జవసత్వములు పోసి నీదు కష్టమిలను నిరుపమమ్ము నాదు కనులకీవె నడిచేటి కోవెల మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=12}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>ఆకలిగొని నేను వెక్కి వెక్కేడ్వగ కనుల నుండి తల్లి కరుణ కారె క్షీరమిచ్చినీవె తీర్చితి క్షుత్తును మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=13}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>అమ్మ మాట వినిన కమ్మగానుండును అమ్మ పాట చెవిని యమృతధార అమ్మ గొంతు తీపియవనిని లేదులే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=14}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>పండు వెన్నెలేల పట్టు పరుపులేల అమ్మ జోలపాట నందుకొనిన మమతలూరునట్టి మధుర గీతమదియే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=15}} 11 12 13 14 15 మాతృమూర్తి శతకం గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు 14 Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/> {{rule}} {{rh|మాతృమూర్తి శతకం|14|గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు}}</noinclude> cafwil3u5gv5wrcrydcp4mbp2up8e3b 567482 567481 2026-07-31T01:21:00Z VISWALYRICS 7377 567482 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>తనువు పులకరించె తల్లి నీవు పిలువ కనులు నిన్ను చూచి కాంతులీనె మనసు నిన్ను తలచి మైమరచెనుగదా! మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=11}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>జన్మనిడితివీవు జవసత్వములు పోసి నీదు కష్టమిలను నిరుపమమ్ము నాదు కనులకీవె నడిచేటి కోవెల మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=12}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>ఆకలిగొని నేను వెక్కి వెక్కేడ్వగ కనుల నుండి తల్లి కరుణ కారె క్షీరమిచ్చినీవె తీర్చితి క్షుత్తును మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=13}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>అమ్మ మాట వినిన కమ్మగానుండును అమ్మ పాట చెవిని యమృతధార అమ్మ గొంతు తీపియవనిని లేదులే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=14}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>పండు వెన్నెలేల పట్టు పరుపులేల అమ్మ జోలపాట నందుకొనిన మమతలూరునట్టి మధుర గీతమదియే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=15}}<noinclude><references/> {{rule}} {{rh|మాతృమూర్తి శతకం|14|గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు}}</noinclude> a9svq8o6tbv372r9yhuov39mji2h8hh 567483 567482 2026-07-31T01:21:25Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567483 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="VISWALYRICS" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>తనువు పులకరించె తల్లి నీవు పిలువ కనులు నిన్ను చూచి కాంతులీనె మనసు నిన్ను తలచి మైమరచెనుగదా! మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=11}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>జన్మనిడితివీవు జవసత్వములు పోసి నీదు కష్టమిలను నిరుపమమ్ము నాదు కనులకీవె నడిచేటి కోవెల మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=12}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>ఆకలిగొని నేను వెక్కి వెక్కేడ్వగ కనుల నుండి తల్లి కరుణ కారె క్షీరమిచ్చినీవె తీర్చితి క్షుత్తును మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=13}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>అమ్మ మాట వినిన కమ్మగానుండును అమ్మ పాట చెవిని యమృతధార అమ్మ గొంతు తీపియవనిని లేదులే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=14}} {{Telugu poem|type=ఆ.వె.|lines=<poem>పండు వెన్నెలేల పట్టు పరుపులేల అమ్మ జోలపాట నందుకొనిన మమతలూరునట్టి మధుర గీతమదియే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి</poem>|ref=15}}<noinclude><references/> {{rule}} {{rh|మాతృమూర్తి శతకం|14|గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు}}</noinclude> f6mr5eb5pf7mrhyuciyxymz5ma0ltp8 104 217214 567460 567224 2026-07-30T16:01:40Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs200|ac}}ప్రస్తావన</p> {{rule|2cm}} {{Largeinitial|నా}}లు గయిదేండ్లవెనుక మిత్రుల పట్టుదలచే నేను నాచరిత్రను వ్రాయ నియ్యకొంటిని; అంతట వ్రాయుటకుఁగూడఁ బూనుకొంటిని. మొదటిపుట వ్రాసితినో లేదో, బొంబాయిలో అల్లరు లారంభమాయెను; అంతటితో నావ్రాఁతయు నంతమాయెను. పిదప ఘటనాచక్రమునఁ దగులుకొని తిరిగితిరిగి తుదకు యెరవడ చెఱసాలయందు శాంతిఁ బొందితిని. నాతోపాటు జయరామదాసుగారును చెఱసాలయందుండిరి. మిగిలినపను లన్నియు నొకమూల నుంచి మునిముందు ఆత్మకథను వ్రాయుఁ డని వారు నాకు సందేశ మంపిరి. 'ఇచట నేను కొన్నిగ్రంథములు చదువవలయు నని యిదివఱకే నిశ్చయించుకొని యుంటిని గాన ఆపనిని ముగింపక ఆత్మకథ వ్రాయఁబూనుకొనఁజాల'నని వారికి ప్రత్యుత్తర మంపితిని. యెరవడ చెఱసాలలో నాకు సంపూర్ణముగా ఆఱేండ్లుండు సౌభాగ్య మొదవియుండెనేని నే నచట తప్పక ఆత్మకథను అనఁగా నాచరిత్రమును వ్రాసియుండెడి వాఁడను.<noinclude><references/></noinclude> m0ga4rhq6twfr76ino7jq6gqi24ds5r 104 217215 567461 567225 2026-07-30T16:07:24Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{c|2}}</noinclude>కాని నా గ్రంథపఠనము పూర్తియగుట కింకను ఒకసంవత్సరము కొఱఁతయుండెను; గాన నది కాకముం దెటులును నాకు దీని వ్రాయ నయినదికాదు. ఈ కారణములవలన అచటను ఈపని నిలిచిపోయెను. నేఁడు ఆనందస్వామి దీనిని దిరుగఁదోడెను. నేను దక్షిణ-ఆఫ్రికా సత్యాగ్రహేతిహాసమును పూర్తిచేసియుంటిని గాన నిఁక నాత్మకథనువ్రాయ మనసుపడితిని. 'విషయమునంతయు వ్రాసి యుంచి పుస్తకాకారముగా ప్రకటింపనొప్పు' నని ఆనందస్వామి యనెను. 'విడిగా దీనినే వ్రాయుచు కూర్చుండునంత అవకాశము నాకు లేదు. కాని క్రమక్రమముగా నవజీవన పత్రికకు వ్రాసి యిచ్చుచుండవచ్చును. ఇంతియ కాక నవజీవనపత్రిక కేదో కొంచెము వ్రాయుచుండవలసినవాఁడనుగదా! అది ఆత్మకథయే యేల కారాదు?' అని నే ననఁగా స్వామియు నంగీకరించెను. ఇటు లాత్మకథ వ్రాయ నవకాశ మొదవెను. నే నిటులు నిశ్చయించుకొనియుండఁగా నిర్మల హృదయుఁడగు నొక మిత్రుఁడు వచ్చి యిటు లనెను— నాఁడు సోమవారము, నాకు మౌనదినము: 'మీరు మీ చరిత్రము నెందులకు వ్రాసికొనుచున్నారు? అది పాశ్చాత్త్యుల సంప్రదాయము. మనపూర్వు లెవరును స్వకీయ చరిత్రములను వ్రాసియెఱుఁగరు. అయి<noinclude><references/></noinclude> 1i2wx8ta8pm0swkifpfisvwaqyplx3m 0 217264 567424 567357 2026-07-30T12:36:56Z Rajasekhar1961 50 567424 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[నివేదిత]] | రచయిత = కొమండూరు కృష్ణమాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[../ప్రవేశకము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= 1914 }} <pages index="నివేదిత.djvu" from=1 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/ప్రవేశకము/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/అయిదవ అధ్యాయము/]] }} [[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]] 5ea7hfjaxmteuapjac3po1j09xa3k2h 567533 567424 2026-07-31T10:04:49Z Rajasekhar1961 50 567533 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[నివేదిత]] | రచయిత = కొమాండూరి రామకృష్ణమాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[../ప్రవేశకము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= 1914 }} <pages index="నివేదిత.djvu" from=1 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/ప్రవేశకము/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/అయిదవ అధ్యాయము/]] }} [[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]] iu2hl83ayt908uf6xcwexu85nu5wgba 0 217265 567422 567348 2026-07-30T12:34:46Z Rajasekhar1961 50 567422 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[నివేదిత]] | రచయిత = కొమండూరు కృష్ణమాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము =అయిదవ అధ్యాయము | ముందరి = [[../నాలుగవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం= 1914 }} <pages index="నివేదిత.djvu" from=113 to=128 /> k3coon94w28zweok94ebv4cc8ejtyqn 0 217266 567421 567350 2026-07-30T12:34:14Z Rajasekhar1961 50 567421 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[నివేదిత]] | రచయిత = కొమండూరు కృష్ణమాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము =నాలుగవ అధ్యాయము | ముందరి = [[../మూడవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../అయిదవ అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= 1914 }} <pages index="నివేదిత.djvu" from=85 to=112 /> qxqn77x9n1okn9gos0g22w6st79l1w3 0 217267 567419 567352 2026-07-30T12:33:02Z Rajasekhar1961 50 567419 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[నివేదిత]] | రచయిత = కొమండూరు కృష్ణమాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = మూడవ అధ్యాయము | ముందరి = [[../రెండవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../నాలుగవ అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= 1914 }} <pages index="నివేదిత.djvu" from=54 to=84 /> pbyi0txquo1w5cerdo1e62namcem8vh 0 217268 567420 567354 2026-07-30T12:33:39Z Rajasekhar1961 50 567420 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[నివేదిత]] | రచయిత = కొమండూరు కృష్ణమాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = రెండవ అధ్యాయము | ముందరి = [[../మొదటి అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../మూడవ అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= 1914 }} <pages index="నివేదిత.djvu" from=34 to=53 /> oe321roesu0wkfeqhovrs9wzfrb4atk 0 217269 567418 567356 2026-07-30T12:31:36Z Rajasekhar1961 50 567418 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[నివేదిత]] | రచయిత = కొమండూరు కృష్ణమాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = మొదటి అధ్యాయము | ముందరి = [[../ప్రవేశకము/]] | తదుపరి = [[../రెండవ అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= 1914 }} <pages index="నివేదిత.djvu" from=18 to=33 /> 80gst4j4947hc24rlk8ru099rg8t36i 0 217270 567423 567359 2026-07-30T12:35:54Z Rajasekhar1961 50 567423 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[నివేదిత]] | రచయిత = కొమండూరు కృష్ణమాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = ప్రవేశకము | ముందరి = [[../]] | తదుపరి = [[../మొదటి అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం= 1914 }} <pages index="నివేదిత.djvu" from=7 to=17 /> svc88jhsqu9x6xq1vvv4e8ozpaxz7kx 0 217288 567409 2026-07-30T12:00:32Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{portal header | title = దేశోద్ధారక గ్రంథమాల | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = స్థాపించబడిన సాహిత్య సంస్థ }} ==ప్రచురణలు== # [[హైందవధర్మపోలీలు]] (1951) [[వర్గం:వేదికలు]]' 567409 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = దేశోద్ధారక గ్రంథమాల | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = స్థాపించబడిన సాహిత్య సంస్థ }} ==ప్రచురణలు== # [[హైందవధర్మపోలీలు]] (1951) [[వర్గం:వేదికలు]] gbhto4z8y8iowq7rab6z34321qjsfez 567410 567409 2026-07-30T12:02:35Z Rajasekhar1961 50 /* ప్రచురణలు */ 567410 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = దేశోద్ధారక గ్రంథమాల | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = స్థాపించబడిన సాహిత్య సంస్థ }} ==ప్రచురణలు== # [[హైందవధర్మపోలీలు]] (1951) # [[ప్రాథమిక స్వత్వములు]] [[వర్గం:వేదికలు]] krjzwm94r75ozetcakeqxncnrs0mhjm 0 217289 567411 2026-07-30T12:07:14Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{portal header | title = మానవసేవా గ్రంథమాల | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = స్థాపించబడిన సాహిత్య సంస్థ }} ==ప్రచురణలు== # [[కబీరు]] (1951) [[వర్గం:వేదికలు]]' 567411 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = మానవసేవా గ్రంథమాల | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = స్థాపించబడిన సాహిత్య సంస్థ }} ==ప్రచురణలు== # [[కబీరు]] (1951) [[వర్గం:వేదికలు]] gokugo0sprgzygmghjinvvl8ej62c5s 567412 567411 2026-07-30T12:07:47Z Rajasekhar1961 50 /* ప్రచురణలు */ 567412 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = మానవసేవా గ్రంథమాల | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = స్థాపించబడిన సాహిత్య సంస్థ }} ==ప్రచురణలు== # [[కబీరు]] (1911) [[వర్గం:వేదికలు]] qwares4k11pm42j9pjb9hkt03z21vgy 567413 567412 2026-07-30T12:15:47Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[మానవసేవా గ్రంథమాల]] పేజీని [[వేదిక:మానవసేవా గ్రంథమాల]] కు తరలించారు 567412 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = మానవసేవా గ్రంథమాల | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = స్థాపించబడిన సాహిత్య సంస్థ }} ==ప్రచురణలు== # [[కబీరు]] (1911) [[వర్గం:వేదికలు]] qwares4k11pm42j9pjb9hkt03z21vgy 0 217290 567414 2026-07-30T12:15:47Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[మానవసేవా గ్రంథమాల]] పేజీని [[వేదిక:మానవసేవా గ్రంథమాల]] కు తరలించారు 567414 wikitext text/x-wiki #దారిమార్పు [[వేదిక:మానవసేవా గ్రంథమాల]] nbrol948r95mnf01yl5gx33tymttwon 0 217291 567415 2026-07-30T12:16:53Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{portal header | title = సూతాశ్రమ గ్రంథమాల | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = స్థాపించబడిన సాహిత్య సంస్థ }} ==ప్రచురణలు== # [[సూతపురాణము]] (1911) [[వర్గం:వేదికలు]]' 567415 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = సూతాశ్రమ గ్రంథమాల | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = స్థాపించబడిన సాహిత్య సంస్థ }} ==ప్రచురణలు== # [[సూతపురాణము]] (1911) [[వర్గం:వేదికలు]] t9uhu5xsfl806effqt3l3za0s7c4d9e 567416 567415 2026-07-30T12:17:37Z Rajasekhar1961 50 567416 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = సూతాశ్రమ గ్రంథమాల | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = విజయవాడలో స్థాపించబడిన సాహిత్య సంస్థ }} ==ప్రచురణలు== # [[సూతపురాణము]] (1911) [[వర్గం:వేదికలు]] 9l5dnayh485pdn9w7nq0uyl804w5mhv 567417 567416 2026-07-30T12:18:42Z Rajasekhar1961 50 /* ప్రచురణలు */ 567417 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = సూతాశ్రమ గ్రంథమాల | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = విజయవాడలో స్థాపించబడిన సాహిత్య సంస్థ }} ==ప్రచురణలు== # [[సూతపురాణము]] [[వర్గం:వేదికలు]] sulgt35u485f2ujtf4habbwsgdi8va3 104 217292 567425 2026-07-30T13:20:27Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567425 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||స్వీయచరిత్ర|21}}</noinclude>జీత మిచ్చుకొనుట గాని, పుస్తకములు కొనుటగాని సంభవించలేదు. నా మైనారిటీ వెళ్లగానే, యేపనిలోనో ప్రవేశపెట్టి తాను సుఖపడవలెనని దేవుని కెల్లపుడు మ్రొక్కుచుండును. మానాన్నగారు, విష్ణుమూర్తి యెట్లో తనచక్రము అడ్డువేసి తీరునని చెప్పుచు, కచ్చేరీలకు వెళ్లుచు, దినమునకు రెండణాలో, నాలుగు అణాలో తెచ్చేవారు. లేకపోతే లేదు. మాకు భూమిమీద వచ్చు యేబదిరూపాయీలు బొత్తిగా చాలకుండా నుండేవి. నేను క్రిందిక్లాసు పిల్లలకు ప్రయివేటు ట్యూషన్ చెప్పి కొంచము గడించి తెచ్చేవాడను. నామూడవ మేనమామగారగు పాలపర్తి వాలేశ్వరుడుగారు పెదబ్రహ్మదేవములో, కరణమునకు గుమాస్తాగా నుండి ముప్పది యెకరముల భూమిని సంపాదించి తరువాత అమలాపురములో సబురిజస్ట్రారు ఆఫీసులో గుమాస్తాగా చేరినారు. ఆయన కాకినాడలో వివాహము చేసికొని, తనభార్య కాపురమునకు రాకముందే అమలాపురములో తాను బసచేసిన బొడ్డపాటి రామలింగంగారి కొమార్తెను తిరిగి వివాహము చేసికొనెను. ఆయన నా కేమైనసు సహాయము చేయునేమో యని నేను చూచుటకు వెళ్లగా తాను జబ్బుస్థితిలో నుండి మంచముమీద నుండి లేవజాలకున్నాననియు, యెట్టి సహాయమును చేయజాలననియు, చెప్పివేసినాడు. తరువాత కొద్దిదినములకే చనిపోయి, యిద్దరు బాలవితంతువులను మాత్రము దిగవిడచినాడు. ఇంతకు పూర్వమే మా నాల్గవ మేనమామ భార్యను, బిడ్డలను<noinclude><references/></noinclude> rpgtvcp2du2s99q8co2452c4wqs2z23 104 217293 567426 2026-07-30T13:30:32Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567426 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|24|వల్లూరిసూర్యనారాయణరావు|}}</noinclude>నెత్తివేసి, మా కెవరు స్త్రీదక్షత లేకపోవుటచే, రాఘవయ్యగారి కొట్లలో ఒక కొట్టు అద్దెకు తీసికొని, వంటపూటి యింట్లో నెలకు చెరి అయిదురూపాయీ లిచ్చి భోజనము చేయుచుంటిమి. మెట్కాపుగారి శిఫారసుమూలమున Miss Haddon కు గణితము నేర్పి F. A. ప్యాసు చేయించుటకు ఆమె కుపాధ్యాయునిగా కుదిరితిని. Halketts Gardens కు ప్రతి సాయంత్రము వెళ్ళి ఒక గంట ఆమెకు చదువు చెప్పినందుకు నెలకు రు 15 లు యిచ్చేవారు. ఈవిధముగా నేను సీనియర్ బి. యే. క్లాసులో నెలకు రూ 32 లు నా స్కాలర్షిప్పుతోకూడా కలపి, సంపాదించుకొనేవాడను. దీనిలోనుండి నెలకు స్కూలుజీతము రు 4 లు, భోజనమునకు రు 10 లు పోగా యింకను రు 18 లు, మా బట్టలకు పుస్తకములకు ఖర్చుపెట్టుకొనుటకు చాలినంత ద్రవ్య ముండేది. మా అమ్మమాత్రము లేకపోయినది గదా యని మిక్కిలి ఖేదపడుచుండెడివాడను. ఇట్లుండగా 1884 వ సంవత్సరము జూనుమాసములో ఒకరోజు మధ్యాహ్నము రెండు గంటలకు మా పెత్తండ్రి గారి అల్లుడైన గోవిందరాజుల భవనాశరావుగారి యింటివద్ద నుండి నన్ను తక్షణము ఒకసారి రావలసినదని కబురు వచ్చినది. అవి వేసంగిసెలవుదినము లగుటచే, నేను ఒక్కడనే కొట్టులో నుంటిని. మా నాన్నగారు తాలూకా కచేరికి వెళ్ళియుండిరి. నేను తలుపు తాళము వేసికొని వారి యింటికి వెళ్లగా నా<noinclude><references/></noinclude> 8ef6s61a5i29k7udz1c038nj6r831wf 104 217294 567429 2026-07-30T13:40:29Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567429 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||స్వీయచరిత్ర|25}}</noinclude>భార్యాయును, పుట్టిన పిల్లవాడునుకూడ చనిపోయిరని మాపెత్తండ్రి భార్యాయును, ఆమె కుమార్తెయును చెప్పినారు. అకస్మాత్తుగా నా కీవిషయ మెరిగించుటచేత నేను నిర్ఘాంతపడి యేమియు మాటరాక యూరుకొన్నాను. కంట తడి పెట్టలేదు. కొంతసేపటికి నన్ను స్నానము చేయవలసినదని లేవదీసినారు. ఇంతలో మా పెత్తండ్రిగారు మా నాన్నగారిని కలుసుకొని యీ దుఃఖవార్త తెలియచేసి, అక్కడకు తీసికొనివచ్చి, ఆయననుకూడా స్నానము చేయించి, మా కొట్టుకు మమ్మును ఆ సాయంత్రమే పంపివేసినారు. నేను, మా నాన్నగారును, చెట్టుమీద పక్షులవలె, పూటకూళ్ల యింట్లోనే భోజనము చేయుచు, మైలదినములు గడపు చుండగా, నా మేనమామయు, పిల్ల నిచ్చిన మామగారును, తన దుఃఖమును దిగమ్రింగి, నాయెడల గల ప్రేమచేత వచ్చి నాచేత కర్మ యధావిధిగా జరిగించి, నన్ను త్వంగా తిరిగి వివాహము చేసికొనవలసినదని చెప్పి వెళ్ళినారు. ఆ రోజులలో మా పెత్తండ్రిగారి కుటుంబమువా రెవరును రాక తరువాత నా వివాహము విషయమై ప్రయత్నించుచున్నామని మా పెత్తండ్రిగారి భార్యావచ్చి చెప్పినది. మాకు ఆడదిక్కు లేకపోవుట, నాకువైరాగ్యము హెచ్చుచుండుట మానాన్న గారు కనిపెట్టి మనస్సు బేజారైపోయి మంచమెక్కెను. ఆయనకు చేసేవారు యెవరును లేకపోవుటచే నే నాయనను ఆసుపత్రిలో పెట్టి కావలసిన సొమ్ము ఖర్చు పెట్టెదనని యెంత చెప్పినను<noinclude><references/></noinclude> iybchwzbji5k3q68vcghw3gsaokesrl 0 217295 567432 2026-07-30T13:48:36Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/జనవరి 2021/పదనిష్పాదనకళ]] పేజీని [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/జనవరి 2021/పదనిష్పాదనకళ-5]] కు తరలించారు 567432 wikitext text/x-wiki #దారిమార్పు [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/జనవరి 2021/పదనిష్పాదనకళ-5]] lp9ix1jkjlzlfmnp6s4pzqk1uyv3s2c 0 217296 567437 2026-07-30T13:50:37Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/మార్చి 2021/పదనిష్పాదనకళ]] పేజీని [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/మార్చి 2021/పదనిష్పాదనకళ-7]] కు తరలించారు 567437 wikitext text/x-wiki #దారిమార్పు [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/మార్చి 2021/పదనిష్పాదనకళ-7]] a0qqdaujhgyijrhcc751zb3i5hxjf1r 104 217297 567438 2026-07-30T13:50:44Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567438 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|26|వల్లూరిసూర్యనారాయణరావు|}}</noinclude>యిన్నాళ్లు బ్రతికి, ఆసుపత్రిలో రోగుల ఆరుపులు పెడబొబ్బల మధ్యను చావవలసి వచ్చుచున్న దనిన్ని నేను యేపిల్లనో తక్షణము వివాహము చేసికొన్న యెడల నాయత్తవారు నాకొఱకు తనకు సమస్త ఉపచారములు చేసెదరనిన్ని నేను తాను చెప్పినప్రకారము వివాహము చేసికోనియెడల తానుదుఃఖముతో ప్రాణము విడచెదననిన్ని, నా జీవితకాల మంతయు నేను పశ్చాత్తాపపడుదుననిన్ని, మిక్కిలి జాలివాక్యములతో ప్రాధేయపడెను. నేను మొండిపట్టు పట్టి, ఆయన జీవించక పోయినయెడల, నే నెవరిని సంరక్షించనవసరము లేనందున, పక్షివలె స్వతంత్రముగా కాశీరామేశ్వరములలో కాలము గడిపెదననిన్ని చెప్పివేసితిని. ఆయన రుగ్మత హెచ్చుటకు యిదియ నొక కారణ మగుటచే, ధార్వాడ వెంకటరావు పంతులుగారును, నా స్నేహితుడు పప్పు వెంకటరామయ్య తల్లి శేషమ్మగారును, మరికొందరును, నన్ను బలవంత పెట్టిరి. మా కుటుంబగౌరవమును బాగుగా యెరిగిన వాడ్రేవు పాపమ్మజమీందారిణీగారు, తమ మేనమామ ధరణిప్రగడ రామన్నగారి కొమార్తెను యిచ్చి వివాహము చేసెదననిన్ని నా తండ్రిగారికి యెట్టిలోపములు లేకుండ సమస్త ఉపచారములు చేయించెదననిన్నీ నన్ను ఒప్పించి, మమ్ము నిద్దరిని తీసికొనివెళ్ళి, ఆమెయే వివాహము జరిగించెను. నా భార్య కప్పటికి యెనిమిది సంవత్సరములు. నాకు 18 సంవత్సరములు వెళ్ళి 19 వ సంవత్సరము జరుగుచుండెను. నా తండ్రిగారికి<noinclude><references/></noinclude> 3codwwbk5z5q02ta303ufbte5c25pxc 0 217298 567442 2026-07-30T13:51:55Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/పదనిష్పాదనకళ]] పేజీని [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/పదనిష్పాదనకళ-8]] కు తరలించారు 567442 wikitext text/x-wiki #దారిమార్పు [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/పదనిష్పాదనకళ-8]] 1xd1eag4544u0j4lgy6lvxxogyp1ayc 104 217299 567444 2026-07-30T13:59:53Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||స్వీయచరిత్ర|27}}</noinclude>నా అత్తమామలు యెంతయో ఉపచారము చేసిరి. నేను చాలాసొమ్ము ఖర్చు పెట్టి మందు లిప్పించితిని. కాని కార్యము లేకపోయెను. తుదకు 1884 వ సంవత్సరము నవంబరుమాసములో కార్తీకబహుళ షష్ఠిరోజున మా తండ్రిగారు హరి సంకీర్తనము చేయుచు పరమపదించిరి. నేను ఆయనమాట దాటకుండ వివాహము చేసికొనినందుకు నన్ను దీవించిరి. తన తల్లిదండ్రులకంటె యెక్కువుగా నా అత్తమామలు ఉపచారము చేసినందుకు నే నెల్లపుడు కృతజ్ఞుడనై యుండుమని కోరినారు. నాకు నా అత్తవారుతప్ప నన్నాదరించినవారే లేరుగనుక వారియెడల నేను జీవించునంతవఱకును భక్తివిశ్వాసము లుండకపోవు. ఇప్పటికిని, ఆ కుటుంబము వారుతప్పు, నా యనువారు నాకు లేరని చెప్పవలసినదే. దూరపుజ్ఞాతు లెందరున్న లాభమేమి ? కష్టకాలమున కక్కరకు వచ్చినవారే తనవాండ్రు. తక్కినబంధువు లందరు ముఖపరిచితులుగా యెంచ వలసినదే. మా తండ్రిగారు చనిపోయినరాత్రి పట్టిన గాఢనిద్దుర నేటివరకు నే నెన్నడు. ననుభవించలేదు. దీనికి కారణము హృదయము కొయ్యబారి నాకు ప్రపంచములో మిగిగిన గొలుసుకొంకి నేటితో విడిపోయినదనిన్ని, నూతనముగా వచ్చిన యీ పసిపిల్ల భార్యయం దెట్టి ప్రేమయు జనించక పోవుటచే, నేను సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యముతో, యెట్టి గుదికర్రయులేక , యిష్టమువచ్చినచోటికి వెళ్ళిపోవచ్చుననిన్ని తోచి ప్రశాంతమైన మనశ్శాంతి యొకటి కలిగినది. ప్రొద్దున<noinclude><references/></noinclude> nsijogakmbr3l2g2nrpqxgo8iaxmah1 104 217300 567447 2026-07-30T14:20:29Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' పద్యకృతిని గూర్చివిని సంతోషంగా గురుపాదార్చనగా భావించి ఆర్ధిక సహకారాన్ని అందించిన నా ప్రియ శిష్యులు చి॥ గుడిశ కరుణ్‌కు నా శుభాశీస్సులు. వారి తల్లిదండ్రులయిన శ్రీమతి & శ్...' 567447 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> పద్యకృతిని గూర్చివిని సంతోషంగా గురుపాదార్చనగా భావించి ఆర్ధిక సహకారాన్ని అందించిన నా ప్రియ శిష్యులు చి॥ గుడిశ కరుణ్‌కు నా శుభాశీస్సులు. వారి తల్లిదండ్రులయిన శ్రీమతి & శ్రీ గుడిశ రామలక్ష్మీ, జగదీష్ గార్లకు నా హృదయపూర్వక నమోవాకములు. నిత్యం నా ఎదుగుదల నా కోరుకునే నా తండ్రి శ్రీ గొట్టాపు శివున్నాయుడు గారికి, మా మామయ్యలు శ్రీ మడక రామక్రిష్ణగారికి, శ్రీ మడక రామమోహన్ గారికి అనేక నమస్కారాలు. అను నిత్యం నావెన్ను తట్టి ప్రోత్సహిస్తున్న సాలూరు సాహితీ మిత్ర బృంద గౌరవాధ్యక్షులయిన శ్రీ జరజాపు ఈశ్వరరావు గారికి, నా సాలూరు సాహితీ మిత్రబృంద సభ్యులకు, స్నేహశీలి, మంచిని ప్రోత్సహించే మా పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయులు, గౌ|| శ్రీ టి. నాగేశ్వరరావు మాస్టారు గారికి, నా పాఠశాల ఉపాధ్యాయ ఉపాధ్యాయేతర బృందానికి, సాహిత్య విషయాలను నాతో ముచ్చటించే శ్రీ శివలెంక ప్రసాదరావు మాస్టారు గారికి, ఎల్లప్పుడు ఈ శిష్యపరమాణువు యొక్క అభివృద్ధిని కోరుకొని మా గురువుగారు శ్రీ మహంతి రాంబాబు మాస్టారు గారికి నా కృతజ్ఞతా పూర్వక అభివాదాలు. ఇచ్చిన అతి కొద్ది సమయంలోనే అందమైన పుస్తకంగా తీర్చిదిద్దిన శ్యామలా ప్రింటర్స్ అధినేత శ్రీ బుడ్డెపు ఆనందరావు గారికి, చక్కగా డి.టి.పి. చేసిన చి|| ఇమంది చిన్నమ్మలుకు వారి బృందానికి కృతజ్ఞతలు. పాఠక దేవుళ్ళారా! మీ ప్రోత్సాహమే నాకు ఇంధనం. నా ఈ పుస్తకాన్ని ఆదరించి నన్ను ముందుకు నడిపిస్తారని సప్రశ్రయంగా మిమ్ము ప్రార్ధిస్తూ.... మీ గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు 11 Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> jv1ohnz7qssxja7s9fmegfjhi3x49ds 104 217301 567459 2026-07-30T15:43:45Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567459 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{c|2}}</noinclude>ఆత్మకథాప్రకరణముల కనువాదము లెప్పటి కప్పుడె ఆంగ్లపత్రికలయందును, దేశభాషాపత్రికలయందును ప్రచురింపబడుచుండినవి. ఆంధ్రపత్రికలయందును నీయనువాదములు ప్రకటితములయినవి. గుజరాతి, హింది, అరవము, కన్నడము, ఇంగ్లీషు మొదలగు భాషలయం దీగ్రంథము వెలువడినది. అమెరికా మాక్మిలన్ కంపెనీ ప్రకాశకులు దీనిని తాము ప్రచురించుకొనుటకు లక్షరూప్యములు కానుకగ నొసగిరి. తెలుగునందును ఆత్మకథను ప్రచురించుటకు మహాత్ములవారి నాంధ్రప్రముఖులు కోరియుండిరి. మహాత్ముని యనుమతిని దీనిని ప్రచురించుటకు బూనితిని. స్వయముగ తెనిగింప నెంచితిని కాని కాలహరణభీతిచే విరమించితిని. శ్రీ వేలూరి శివరామశాస్త్రిగారాభారమును వహించి అచిరకాలమున పూర్తిచేసి ఆంధ్రలోకమునకు మహోపకార మొనరించిరి. విభవసంవత్సర ఫాల్గున మాసమునందు మొదటికూర్పు 2౦౦౦, శుక్లసంవత్సర మార్గశీర్షమునందు రెండవకూర్పు 2౦౦౦ ప్రతులు ముద్రితములై విక్రయమైనవి. ప్రమోదూతసంవత్సర పుష్యమాసమునందు మూడవ కూర్పు ప్రకటించుట కవకాశము లభించినది. ఈ ముద్రణములె ప్రజాదరణమును చాటుచున్నవి. ఆంధ్రలోక మీగ్రంథప్రయోజనము నధికతరముగ బొందుగాత ! {{rh|ప్రమోదూత పుష్య శు 1 శుక్రవారము.||<big>'''కా. నాగేశ్వరరావు.'''</big>}}<noinclude><references/></noinclude> 1mz5ude4wm8ragg4wuoaqytxcw9atyd 104 217302 567468 2026-07-30T21:19:02Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{c|3}}</noinclude>నను విూరు వ్రాయున దెద్ది ? మీరు నేఁడు సిద్దాంతములనుకొనినవానిని రేపు కా వనుకొనినచో? లేక యీ సిద్ధాంతముల ననుసరించి యేపనులను మీ రిపుడు చేయుచున్నారో వానిని కొంతకాలమునకు తాఱు మాఱు చేయవలసివచ్చినచో ? పలువురు మీవ్రాఁతలను ప్రమాణముగాఁ దీసికొని తదనుగుణముగా తమజీవితములను దిద్దుకొనుచున్నారు. వీన వారు చెడుదారిని బడినచో ? ఈ కారణములవలన ఇపు డాత్మకథారూపముగా నేమేని వ్రాయుటకు తొందరపడనిచో బాగుగా నుండదా ? ’ ఈమాటలు కొలఁదియో గొప్పయో నామదిలో పనిచేసెను. కాని నే నాత్మచరిత్రమును వ్రాసికొనుచుంటినా ? అనేకసమయములందు సత్యమునుగూర్చి నాయొనర్చిన శోధనలను ఆత్మకథయనుపేర వ్రాయ నుంకించుచున్నాను. నాజీవితమంతయు నిటువంటిశోధనలచే పడుగుపేకలుగా నేయఁబడిన దననగును. కావున వీనిని వ్రాయుచో నివి యొక జీవితకథాకారమును గైకొనఁగలవు. దీనిపుట పుటయందును ఈ నా శోధనలే నిండియుండునెడల ఈచరిత్రము నిర్దోష మని నే ననుకొందును. నా యీ శోధనల నన్నిటిని లోకులయెట్టెదుటఁ బెట్టినచో వీనివలనఁ గొంత యుపయోగ ముండు నని నానమ్మకము, - లేక యిది వెఱ్ఱినమ్మక మందురా! కానిండు! నారాజనీతిప్రయోగ -<noinclude><references/></noinclude> duty22t68hyhnse98r5gyagp25kn4xp 104 217303 567469 2026-07-30T21:26:03Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567469 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{c|4}}</noinclude>ములను భరతవర్ష మంతయు నెఱుఁగును. కొంతవట్టు సభ్యప్రపంచమంతయు నెఱుఁగును. నాబుద్ధిలో దీనివిలువ తక్కువలో తక్కువ. ఈ శోధనలవలన నాకు మహాత్మ బిరుడము వచ్చుటఁ జేసియు వీనివిలువ నాచూపులో నింకను తక్కువ. పలుమాఱు లీవిశేషణము నాకు మిగుల దుఃఖము కలిగించెను. ఈ విశేషణమువలన నేను చంక లెగురవైచిన క్షణ మొకటియు లేదు. అది యటుండె. నాయాధ్యాత్మిక శోధనలను దెలుపుట నా కిష్టము. ఇవి నాకొకనికే తెలియును. మఱియు వీనివలననే రాజనీతి క్షేత్రమున నాకు శక్తిగలిగెను. ఇవి నిక్కముగా నాధ్యాత్మికము లగునెడల ఇఁకఁ జంకలు కొట్టుకొనుట కవకాశ మేడ ? వీనిని వర్ణించుటవలన వినయము వృద్ధి యగుటకే వీలు కలదు. నేను విచారించుకొనుకొలఁదిని, నాతొంటి జీవితమున చూపుఁ బఱపినకొలఁదిని నాయల్పత్వమే నాకు స్పష్టముగా కానిపించుచున్నది. ఈ ముప్పదియేండ్లనుండియు నా చేసినపని యంతయు ఆత్మదర్శనముకొఱకు,—— ఈశ్వరసాక్షాత్కారముకొఱకు, _ మోక్షముకొఱకు. నా జీవితమునందలి ప్రతిపనియు నిందులకే. నాచలనవలనము లిందులకే. నా వ్రాఁతకూఁత లిందులకే. రాజనీతిక్షేత్రమున నేను దుముకుట యిందులకే.<noinclude><references/></noinclude> ho4lr45jcqktg949ipzu214ow80ueve 104 217304 567470 2026-07-30T21:34:54Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{c|5}}</noinclude>ఒకనికి శక్యమయినపని అందఱకును శక్య మగునని నా చిరవిశ్వాసము. కావున నాశోధనలు చీఁకటింట జరుగలేదు. ఉండను లేదు. వీని నందఱును తెలిసికొనిపోదురని కొంద ఱందురు. దీనివలన ఆధ్యాత్మికగౌరవము తగ్గిపోవు నని నేఁ దలఁపను. మనకును, మన అంతర్యామికిని మాత్రము తెలిసిన విషయములు కొన్నియుండును. కాని యివి నాశక్తి కావలివి. నా ప్రయోగములం దాధ్యాత్మికము లనఁగా నైతికములు; ఆత్మమున కర్థము నీతి ; ఆత్మదృష్టితో ఏనీతి పాలింపఁదగినదో అది ధర్మము. కావున ఈకథయందు పిన్నలును, పెద్దలును నిర్ణయము చేయునట్టియు, చేయఁగలట్టియు విషయసమావేశము ఉండఁగలదు. నేను తటస్థుఁడనై, అభిమానరహితుఁడనై ఈకథను వ్రాయఁగలిగితినేని, శోధనమార్గాను గాములగు నితరుల కిందు దారిబత్తెము దొరకఁగలదు. నాశోధనలం దెట్టి సంపూర్ణత్వమును నేనారోపించుకొనను. వైజ్ఞానిక పండితుఁడు (scientist) మిగుల నియమముతో, ఆలోచనతో, కౌశలముతో తన శోధనములు నడపును. అతఁడు దానఁ గలిగిన పరిణామములనే చరమసిద్ధాంతము లని యనఁడు. వాని సత్యత్వమునెడల శంక లేకున్నను తటస్థుఁడయి యుండును. నాప్రయోగములును అటువంటివే. నన్ను నేను మిగుల పరీక్ష చేసి<noinclude><references/></noinclude> mi554fpvsxpykdpxqdgk05uudr74j4r 104 217305 567471 2026-07-30T21:42:45Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{c|6}}</noinclude>కొంటిని; ఒక్క భావమునే లోఁతుగా పరికించితిని; విడఁబఱచియుఁ జూచితిని. అయినను ఇవియే పరినిష్ఠితములని నాయభిప్రాయము కాదు. ఇవి సత్యములు, లేక నేఁటికి సత్యములు. ఇవి నాదృష్టిలో సత్యము లనియు, ఈ సమయమువఱకును పరినిష్ఠితము లనియును తప్పక చెప్పవలసియున్నది. అటులు కానినాఁడు వీనిమీఁద నే నేకార్యములను ప్రతిష్ఠింపఁజాలకపోవుదును. నేను ప్రతిపదమందును ' ఇది గ్రాహ్యము, ఇది అగ్రాహ్యము ' అను రెండుపద్దతు లవలంబించుచు వచ్చుచుంటిని. గ్రాహ్యము లని తోఁచినవాని ననుసరించితిని. కావున ఎంతవఱకీయాచరణము నాకు - అనఁగా నా బుద్ధికి, — నా అంతరాత్మకు - సంతోషము కలిగించునో అంతవఱకు నాయీ సిద్ధాంతములయందు నా కచలమగు విశ్వాము. నేను కేవలము నా సిద్ధాంతములను, అనఁగా తత్త్వములనుగూర్చి వ్రాయఁదలఁచితినేని నాచరిత్రమును వ్రాయను. కాని యీసిద్ధాంతములనుండి బయలుదేఱిన కార్యముల యితిహాసమును వ్రాయఁగోరుచున్నాను. కావుననే యీ ప్రయత్నమునకు సత్యప్రయోగ మని మాఱుపే రుంచితిని. ఇందు సత్యముకున్న భిన్నము లనఁబడు అహింసా బ్రహ్మచర్యాది నియమములును, వీనిశోధనములును రాఁగలవు. కాని సత్యమే నా కన్నిటికన్న<noinclude><references/></noinclude> k4omifefmmhri28jnsh1z6ig7hy9j6y 104 217306 567472 2026-07-30T21:49:15Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567472 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{c|7}}</noinclude>దొడ్డది. మఱియు దీనియందు పెక్కువస్తువుల సమావేశము కలదు. ఆసత్యము స్థూలముగా వాక్సత్యమే కాదు, భావసత్యముకూడ. ఆసత్యము కేవల మస్మత్కల్పనాగతసత్యమే కాదు; అది స్వతంత్రము, సనాతనము; - అనఁగాసాక్షాత్ పరబ్రహ్మము. పరబ్రహ్మమునకు లక్షణము లనేకములు; ఏలనఁగా తద్విభూతు లనేకములు. విభూతులు నన్నాశ్చర్యచకితుని జేయును. ఒకొక్కక్షణము నన్ను ముగ్ధుని జేసివైచును. నేను సత్యస్వరూపుఁడగు పరమేశ్వరుని పూజారిని. అతఁ డొకఁడే సత్యము. మిగిలిన దెల్ల మిథ్య. ఆసత్య మింతవఱకు నాకు దొరకలేదు. నేను శోధకమాత్రుఁడను. ఈశోధనమున నేను నా ప్రియతమవస్తువులఁగూడ విడనాడఁగలను ; మఱియు నే నీశోధనయజ్ఞమున నాశరీరమునుగూడ హోమము చేయ సంసిద్ధుఁడను. ఇంతియకాక ఇంతశక్తిగూడ నాకుఁ గలదనియే నానమ్మిక. ఇఁక నెంతవఱకు నా కీసత్యము సాక్షాత్కరింపదో అంతవఱకును నాయంతరాత్మ దేనిని సత్యముగాఁ దలఁచునో ఆకల్పితసత్యమును ఆధారముగాగణించి, దీపస్తంభముగాఁ జేఁబూని, దానియాశ్రయమున నాజీవితమును వెడలింతును. ఇది కత్తిమీఁది సామయినను నా కతిసరళముగా కానిపించుచున్నది. ఈ మార్గమునఁ బోవుచుండఁగా<noinclude><references/></noinclude> qlg53ovlmxfijursq35gr7pzdft0xos 104 217307 567473 2026-07-30T21:57:11Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567473 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{c|8}}</noinclude>భయంకరములగు నాతప్పిదములును కడు తక్కువగా కానిపించుచున్నవి. ఏలయన, నే నిన్ని తప్పిదములలో నున్నను రక్షింపఁబడుచుంటిని. ఇఁక ముందుగూడ నేనీ దారినే పోఁగలను. దవుదువుల విశుద్ధమగు సత్యము యొక్క - పరమేశ్వరునియొక్క - మెఱపు గూడ కానిపించుచున్నది. ఈసృష్టిలోఒకటియే సత్యము, మిగిలినదెల్ల మిథ్య యను నీనమ్మిక నాఁడు నాఁటికిఁ బెరుఁగుచున్నది, ఈనమ్మిక యేచందమునఁ బెరిఁగినదో నా ప్రపంచము, అనఁగా నవజీవనాది పత్రికాపాఠకగణ మెఱుఁగును. మఱియు ఈ ప్రయోగములందు నా కెవరు సబ్రహ్మచారులో వారును నాతోపాటు దీని మెఱపును కనుఁగొందురుగాక ! నాకు శక్యమయినది ఒక బాలునకుఁ గూడ శక్యమే యను నీ విషయ మొకనాఁటికంటె మఱియొకనాఁడెక్కువ ధ్రువమగుచున్నది. ఇందులకు నాకు బలవత్తరములగు కారణములు కలవు. సత్యశోధనసాధనము లెంత కఠినములో అంతసరళములు నయియున్నవి. అహంత కలవాని కేది దుశ్శక మనిపించునో కల్లకపట మెఱుఁగని పసివాని కది సుశక మనిపించును. సత్యశోధకుఁడు తనను రజఃకణముకన్నను తక్కువవానిఁగా నెఱుఁగవలయును. ప్రపంచ మంతయు రజఃకణములను త్రొక్కుకొనుచుఁ బోవుచుండును; అట్టి రజఃకణములచేఁ గూడ త్రొక్కి<noinclude><references/></noinclude> eb3y35brx87tfw0owyoyv3at844ofkg 104 217308 567474 2026-07-30T22:03:18Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567474 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{c|9}}</noinclude>వేయఁబడునంత యల్పుఁడనని సత్యార్చకుఁ డెంతవఱకు తన్నుఁ దాఁ దెలిసికొనఁజాలఁడో అంతవఱకును వానికి స్వతంత్రమగు సత్యముయొక్క ఆభాసమేనియు దుర్లభము ! ఈ విషయము వసిష్ఠవిశ్వామిత్రుల యాఖ్యానమునందు పరిస్ఫుటమాయెను. ఏసుమతము, ఇస్లాముమతముకూడ ఈ విషయమును నిరూపించెడిని. ఈముందు వ్రాయఁబోవు గ్రంథమునందు పాఠకున కెందేని గర్వగంధము సోఁకెనేని, అందేదో లోపముకలదని చెప్పక తప్పదు. మఱియు నాకుఁ గానిపించు ఆ సత్యపు మెఱ పెండమావులును గాక తప్పదు. నా వంటివారు వందలు వేలు మ్రందుదురు గాక, సత్యమున కే సదా జయమగుఁగాక ! అల్పాత్ముల ప్రమాణముచే సత్యముయొక్క ప్రమాణము వీసరవోవకుండుఁగాక ! నా యీ వ్రాఁతల నెవరేని ప్రమాణముగా గ్రహింపకుందురుగాత మని వినతుఁడనై ప్రార్థించుచున్నాను. ఇందలి శోధనములను ఉదాహరణముగాఁ గైకొని యెవరి శోధనములను వారు యథాశక్తిగను, యథామతిగను చేయుదురుగాత మనియే నాకోరిక. ఈ సంకుచిత క్షేత్రమున ఆత్మకథాసంబంధము లయిన యీ వ్రాఁతలవలనఁ గొలఁదియో గొప్పయో సాయము<noinclude><references/></noinclude> svjatvevs2xoy9u5k01hp40jgctk8m4 104 217309 567475 2026-07-30T22:12:05Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567475 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{c|10}}</noinclude>చేకూఱఁగలదని నానమ్మకము. ఏలనఁగా, నేను వేనిని దాఁచికొనలేదు. నా దొసఁగుల నన్నిటిని పాఠకుల యెదుటఁ బెట్టితిని. ఏలందురా, సత్యవైజ్ఞానిక శోధనములు తెలుపుట నాయుద్దేశము. నే నెంత మంచివాఁడనో తెలుపుట తిలమాత్రము నా కిష్టము కాదు. ఏప్రమాణముచే నేను ప్రమితుఁడను కాఁదలఁచుచున్నానో, మఱియు ఏ ప్రమాణము మనకందఱకు సంపూర్ణముగా అవలంబనీయమో అట్టి ప్రమాణముచే నేను నన్నిటులు భావించుకొనుచున్నాను: <poem> {{left margin|5em}} క. నావంటి కుటిలమతియుం గావలుఁడుం గాముకుండుఁ గలఁడే యిలలో ? ఏవాఁడు నాకు నొడ లిడె నా వానినె మఱచునంత యకృతజ్ఞుండన్.<ref>మో సమ కౌన కుటిల ఖల కామా ? జిన తను దియో తాహి బిసరాయో ఐసో నిమక హరామి. {{right|[సూరదాస్.]}}</ref> </poem> నేను నిండు నమ్మికతో ఏపనిని నాయూర్పు నిట్టూర్పుల కేలికగా తలఁచుచుంటినో, మఱియు ఎవని యుప్పుఁగల్లు నేను తినుచుంటి ననుకొనుచుంటినో అలవానికి నే నింతవఱకును దవులనే యుంటి నను నీచింత ప్రతిక్షణము నన్ను తొలుచుచున్నది. దీనికి కారణము నావికారములె<noinclude><references/></noinclude> s1si9mliimhzrliw8l065r52yy41li0 567476 567475 2026-07-30T22:12:53Z శ్రీరామమూర్తి 1517 567476 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{c|10}}</noinclude>చేకూఱఁగలదని నానమ్మకము. ఏలనఁగా, నేను వేనిని దాఁచికొనలేదు. నా దొసఁగుల నన్నిటిని పాఠకుల యెదుటఁ బెట్టితిని. ఏలందురా, సత్యవైజ్ఞానిక శోధనములు తెలుపుట నాయుద్దేశము. నే నెంత మంచివాఁడనో తెలుపుట తిలమాత్రము నా కిష్టము కాదు. ఏప్రమాణముచే నేను ప్రమితుఁడను కాఁదలఁచుచున్నానో, మఱియు ఏ ప్రమాణము మనకందఱకు సంపూర్ణముగా అవలంబనీయమో అట్టి ప్రమాణముచే నేను నన్నిటులు భావించుకొనుచున్నాను: <poem> {{left margin|5em}} క. నావంటి కుటిలమతియుం గావలుఁడుం గాముకుండుఁ గలఁడే యిలలో ? ఏవాఁడు నాకు నొడ లిడె నా వానినె మఱచునంత యకృతజ్ఞుండన్.<ref>మో సమ కౌన కుటిల ఖల కామా ? జిన తను దియో తాహి బిసరాయో ఐసో నిమక హరామి. {{right|[సూరాదాస్.]}}</ref> </poem> నేను నిండు నమ్మికతో ఏపనిని నాయూర్పు నిట్టూర్పుల కేలికగా తలఁచుచుంటినో, మఱియు ఎవని యుప్పుఁగల్లు నేను తినుచుంటి ననుకొనుచుంటినో అలవానికి నే నింతవఱకును దవులనే యుంటి నను నీచింత ప్రతిక్షణము నన్ను తొలుచుచున్నది. దీనికి కారణము నావికారములె<noinclude><references/></noinclude> 4b489pkf3r9085qdozaq501n7cdv45c 567477 567476 2026-07-30T22:13:24Z శ్రీరామమూర్తి 1517 567477 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{c|10}}</noinclude>చేకూఱఁగలదని నానమ్మకము. ఏలనఁగా, నేను వేనిని దాఁచికొనలేదు. నా దొసఁగుల నన్నిటిని పాఠకుల యెదుటఁ బెట్టితిని. ఏలందురా, సత్యవైజ్ఞానిక శోధనములు తెలుపుట నాయుద్దేశము. నే నెంత మంచివాఁడనో తెలుపుట తిలమాత్రము నా కిష్టము కాదు. ఏప్రమాణముచే నేను ప్రమితుఁడను కాఁదలఁచుచున్నానో, మఱియు ఏ ప్రమాణము మనకందఱకు సంపూర్ణముగా అవలంబనీయమో అట్టి ప్రమాణముచే నేను నన్నిటులు భావించుకొనుచున్నాను: <poem> {{left margin|5em}} క. నావంటి కుటిలమతియుం గావలుఁడుం గాముకుండుఁ గలఁడే యిలలో ? ఏవాఁడు నాకు నొడ లిడె నా వానినె మఱచునంత యకృతజ్ఞుండన్.<ref>మో సమ కౌన కుటిల ఖల కామా ? జిన తను దియో తాహి బిసరాయో ఐసో నిమక హరామి. {{right|[సూరాదాస్.]}}</ref> </poem> నేను నిండు నమ్మికతో ఏపనిని నాయూర్పు నిట్టూర్పుల కేలికగా తలఁచుచుంటినో, మఱియు ఎవని యుప్పుఁగల్లు నేను తినుచుంటి ననుకొనుచుంటినో అలవానికి నే నింతవఱకును దవులనే యుంటి నను నీచింత ప్రతిక్షణము నన్ను తొలుచుచున్నది. దీనికి కారణము నావికారములె<noinclude><references/></noinclude> cdxo7s6m21lvyv6qxn9mjlp53yn30t4 104 217310 567484 2026-07-31T01:28:11Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వె॥ అంతులేని ప్రేమ నమ్మయే చూపును అమ్మ కన్న గొప్ప బొమ్మయేది ? అమ్మ చూపు నెప్పుడనురాగమంతయు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అమ్మ గోరు ముద్దలమృతము వలెనుండు నిత్య సత్యమిది...' 567484 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ అంతులేని ప్రేమ నమ్మయే చూపును అమ్మ కన్న గొప్ప బొమ్మయేది ? అమ్మ చూపు నెప్పుడనురాగమంతయు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అమ్మ గోరు ముద్దలమృతము వలెనుండు నిత్య సత్యమిదియె నేల పైన అమరులైన పొందరమ్మ చేతి సుధను మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ స్వచ్ఛమైన ప్రేమ మచ్చ లేకుండగ పంచితీవు తల్లి యంచితముగ అమ్మ నీదు ప్రేమ యమృతమ్ము ధరణిని మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ కస్సుబుస్సుమనక కరుణ చూపితినీవు చిలిపిచేష్టలెల్ల చేసినపుడు మంచి చెప్పినపుడు మమతను పంచితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ చెడును విడువమనుచు చిన్ని శిక్షలు వేసి శ్రీలనొసగితీవు శ్రీలు పలికి తల్లి నిన్ను మించు తత్త్వశాస్త్రములేదు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి 26 27 28 29 30 మాతృమూర్తి శతకం గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు 17 Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> tfx6fxkoysn54rgdjvnmd8gmckqfbgd 104 217311 567485 2026-07-31T01:28:41Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వే|| అందనట్టి మామ ఆకాశమందున అందు చందమామ యమ్మకాదె అమ్మ కన్న చలువ యవనిని లేదులే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ గోల గోల చేసి గొడవ చేయునపుడు ఊరడించితమ్మ యోర్మి తోడ విసుగు...' 567485 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వే|| అందనట్టి మామ ఆకాశమందున అందు చందమామ యమ్మకాదె అమ్మ కన్న చలువ యవనిని లేదులే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ గోల గోల చేసి గొడవ చేయునపుడు ఊరడించితమ్మ యోర్మి తోడ విసుగు చెందకుండ విలువలు నేర్పితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ నీతి కథలు చెప్పి నీతిపై నడిపించి తీర్చిదిద్దినావు తీరుగాను ధర్మశాస్త్రములను దండిగా నేర్పితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అర్ధమేది లేదు వ్యర్ధమౌ నీమాట అమ్మ పెట్టుననిరి అడిగినపుడు అడగకుండ పెట్టు నమ్మ వెన్న మనసు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అమ్మ చేతి వంట అమృతము వలె నుండు పంచ భక్ష్యములను మించిపోవు తినగ తినగ మరల తినవలెననిపించు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి 31 32 33 34 35 మాతృమూర్తి శతకం 18 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> 23dxp65qj4epxquu81crpb7t0hgfuu5 104 217312 567486 2026-07-31T01:29:05Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వె॥ సంతు చూచినపుడు సంతోషమొందుచున్ కడుపు నిండునటుల కుడుపుతావు కన్న పేగు కంటె గట్టిబంధము లేదు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ కరువు కాటకాలు కలిసి వచ్చిననేమి కడుపు తీప...' 567486 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ సంతు చూచినపుడు సంతోషమొందుచున్ కడుపు నిండునటుల కుడుపుతావు కన్న పేగు కంటె గట్టిబంధము లేదు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ కరువు కాటకాలు కలిసి వచ్చిననేమి కడుపు తీపి వలన కలత లేక కడుపు నింపినావు కష్టమునోర్చుచు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ తప్పు చేసినపుడు దండన గావించి ఒప్పు చేయునట్లు మెప్పునిచ్చి బతుకు నందు నీతి బాట చూపించితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అమ్మ చెంత నుండి నాశీస్సులిచ్చియు ప్రేమ తోడ మమ్ము పెంచినావు 36 37 38 కాచినావు మమ్ము కంటిరెప్పలవలె మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి 39 ఆ॥వె॥ అమ్మ నాకు నీవెయాత్మ నిదర్శనం త్యాగమూర్తివీవె తనువునిడితి ధర్మపథము చూపు ధర్మమూర్తివిసుమ్మి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి 40 మాతృమూర్తి శతకం 19 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner{{ZWNJ}}<noinclude><references/></noinclude> 1921razsxekmnyjuvlx2xpadrt7bjpc 104 217313 567487 2026-07-31T01:29:24Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వె॥ గతుకులబతుకులకు గట్టి గమ్యమునిడి సంతు బాగునందు సంతసించి తపనపడితివమ్మ తాపసివియగుచు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ ఆపదలగు వేళనండగా నీవుండి నన్ను ప్రోత్సహించి వె...' 567487 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ గతుకులబతుకులకు గట్టి గమ్యమునిడి సంతు బాగునందు సంతసించి తపనపడితివమ్మ తాపసివియగుచు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ ఆపదలగు వేళనండగా నీవుండి నన్ను ప్రోత్సహించి వెన్ను తట్టి త్రోవచూపినావు జీవితగమనాన మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ నీవు తినక దాచి నీదు సంతుకుబెట్టి త్యాగముర్తివైన తల్లి నీవు నిలువుటద్దమీవె నిస్వార్థ ప్రేమకు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అవని రక్షణకును నాభానుడుండెను విశ్వమొందు రక్ష విష్ణు వలన తల్లి రక్షనిచ్చు తనయింటికెప్పుడు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ పండుగలగు పూట పిండివంటల జేసి సంతుకిచ్చునమ్మ సంతసమును అమ్మ నీదు సేవలానందకరమగు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి 41 42 43 44 45 మాతృమూర్తి శతకం 20 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> 470h1520abskj8k1re5vjok5ez4x5em 104 217314 567488 2026-07-31T01:29:39Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వె॥ కోరినపుడు నాకు కొండంత యండగా సాయపడితివీపు చక్కగాను సాన్నిహిత్యమనగ సాక్ష్యమే నీవమ్మ మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ||వే|| మట్టిలోన దొర్లి బట్టలన్నియు మాపి ఇంటి ముందు ని...' 567488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ కోరినపుడు నాకు కొండంత యండగా సాయపడితివీపు చక్కగాను సాన్నిహిత్యమనగ సాక్ష్యమే నీవమ్మ మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ||వే|| మట్టిలోన దొర్లి బట్టలన్నియు మాపి ఇంటి ముందు నిల్చియేడ్చినపుడు నాకు లాల పోసి సోకులు చేసితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ పరిసరాలనెపుడు పరిశుభ్రముగనుంచి స్వస్థతనిడినావు సహనమెంచి స్వార్థమింత లేని సాధ్వి నీవౌదువు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి |నీవు ఆ॥వె॥ పెద్ద బాలశిక్ష శ్రద్ధగా చదివించి వృద్ధి చేయు నాదు బుద్ధి జ్ఞానతృష్ణకీవె జననివై నిలిచితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ తల్లి ప్రేమ చూడ తరగని నిధియగు తుహిన గిరులయందు తుహినమువలె తల్లి ప్రేమకుండు చల్లనీటి గుణము మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి మాతృమూర్తి శతకం 21 46 47 48 49 50 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> o31brgmmcf3c1tykfnecnd7dxl41oit 104 217315 567489 2026-07-31T01:29:52Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వె॥ అమ్మ మాకు నీవెయాదర్శ మూర్తివి మంచి గుణములన్ని యెంచి నేర్పి ప్రగతి పథము నందు పయనింప జేసితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ కలలు నిజము చేయు కల్పతరువు నీవు శిలను మార...' 567489 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ అమ్మ మాకు నీవెయాదర్శ మూర్తివి మంచి గుణములన్ని యెంచి నేర్పి ప్రగతి పథము నందు పయనింప జేసితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ కలలు నిజము చేయు కల్పతరువు నీవు శిలను మార్చినావు శిల్పమువలె నిలను నీవె అమ్మ యిలవేల్పువైనావు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ సులభ సూత్రములను సూటిగా సూచించి చదువు సంధ్య లందు పదును పెట్టి నన్ను పెంచినట్టి నా సరస్వతివీవు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అమ్మ నీవె చూతువన్ని మంచి చెడులు బాధ్యతంత మోయు భారమైన నీవు లేని యిల్లు నిప్పుల కొలిమగు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అమ్మ పంచినట్టి యాత్మీయ ప్రేమది పంచ భూతములను మించు సుమ్మి అమ్మ ప్రేమ సాటి యమృతమ్ము దొరకునా మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి 51 52 53 54 55 మాతృమూర్తి శతకం 22 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> 0ko4wp79rui0aly245sm3cg94opqtw7 104 217316 567490 2026-07-31T01:30:17Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వె॥ తండ్రి నేర్పు విద్య ధనము నందించును గురువు నేర్పు విద్య కూడు పెట్టు అమ్మ నీదు విద్య యాత్మసాక్షి నిడును మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ చదువులేని నాడు చదువు విలువ త...' 567490 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ తండ్రి నేర్పు విద్య ధనము నందించును గురువు నేర్పు విద్య కూడు పెట్టు అమ్మ నీదు విద్య యాత్మసాక్షి నిడును మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ చదువులేని నాడు చదువు విలువ తెల్పి మదిని మార్చినావు చదివినట్లు విధిని తెలియపరచి వినయము నేర్పితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ వీనులకును విందు వినగ నీదు పలుకు కన్నులార కంటి కరుణ నీది ఇంటి దీపమీవె యింటిల్లిపాదికి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ తెల్లవారువేళ తల్లికాళ్లకు మొక్కి పనులు చేయ మంచి ఫలితమొసగు తల్లి దీవెనలిడ దైవమిడినయట్లు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ శిలనునైన నన్ను శిల్పంబు గావింప నీవె చేర్చినావు నిజపధాన నుల్లమందు ప్రేమ పల్లవినూదుచు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి మాతృమూర్తి శతకం 23 56 57 58 59 60 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> m7fe24rg6eggq1ehh8a6iuzks6zx5c1 104 217317 567491 2026-07-31T01:30:37Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వె॥ తనకు పాతచీరె తృప్తినిచ్చుననుచు కొత్తబట్టలిచ్చు కొడుకుకెపుడు త్యాగమంటి నీవె తల్లి యవనియందు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ కన్నతండ్రి నిన్ను కన్నీటి పాలేయ కట్ట...' 567491 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ తనకు పాతచీరె తృప్తినిచ్చుననుచు కొత్తబట్టలిచ్చు కొడుకుకెపుడు త్యాగమంటి నీవె తల్లి యవనియందు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ కన్నతండ్రి నిన్ను కన్నీటి పాలేయ కట్టుకున్న భార్య కసురుకున్న కన్నతల్లి సాకు కంటిపాపగ కదా మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ నన్ను కన్నతల్లి నాయింటనుండగ వెదుకుటేల నాదు వేల్పు కొరకు తల్లి కన్న గొప్ప దైవమ్ము గనబోము మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి 61 62 : ఆ॥వె॥ అదను బట్టి మారునన్నదమ్ముల ప్రేమ నడత బట్టి యుండు నాన్న ప్రేమ అమ్మ నీదు ప్రేమ యాద్యంతముండును మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అమ్మ నీదు ప్రేమ యాకాశమంతది దయను చూపినావు ధరణి వోలె క్షమను కొలవ బోవ కడలి సమానము మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి 63 64 65 మాతృమూర్తి శతకం 24 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> k2fvaskbyh9e2u6j1504rhk9vwunnh3 104 217318 567492 2026-07-31T01:30:59Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వె॥ ముదిమి మీద పడిన మోము ముడతలైన తల్లి నీదు ప్రేమ తరగి పోని దెల్లలేనిదమ్మ తల్లి నీదు ఋణము మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి 66 ongs ve ఆ||వె|| రాజు రాజ్యమైన రాజభోగాలైన భువిని సంపదైన ది...' 567492 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ ముదిమి మీద పడిన మోము ముడతలైన తల్లి నీదు ప్రేమ తరగి పోని దెల్లలేనిదమ్మ తల్లి నీదు ఋణము మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి 66 ongs ve ఆ||వె|| రాజు రాజ్యమైన రాజభోగాలైన భువిని సంపదైన దివిజులైన ఓ రైత నమ్మ కన్న గొప్పయంశములవికావు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి రెండి 67 ఆ॥వె॥ కోట్ల యాస్తి కన్న నోట్ల కట్టల కన్నడల పట్టు బట్ట కన్న పైడి కన్న నవని మెప్పు కన్న నమ్మ సేవయె మిన్న గం మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అంతరంగమందునాత్మీయ ప్రేమను కన్నతల్లి పంచు కచ్చితముగ హాయిగొలుపు హృదయమమ్మను చూడగా మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి అరు ఆ॥వె॥ ఉర్వి కలిగి యున్న ఓర్పు నంత కలిపి బొమ్మ నాడు చేసెనమ్మ సృష్టి సహన మందు నీకు సాటివారెవ్వరు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి మాతృమూర్తి శతకం 25 68 69 70 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> of2ixw8n6ugci0wpxdx3twid4w8j57h 104 217319 567493 2026-07-31T01:31:21Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ||వె|| కోటి దేవతలను కూడియాబ్రహ్మయే నిన్ను తెచ్చినాడు నేలపైకి అమ్మ యున్న చాలునవనియేనాకము మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ తల్లి నిన్ను మించు తత్త్వంబు లేదమ్మ తల్లి యొడిన...' 567493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ||వె|| కోటి దేవతలను కూడియాబ్రహ్మయే నిన్ను తెచ్చినాడు నేలపైకి అమ్మ యున్న చాలునవనియేనాకము మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ తల్లి నిన్ను మించు తత్త్వంబు లేదమ్మ తల్లి యొడిని మించు తలము లేదు తల్లి నిన్ను మించు దైవంబు లేదమ్మ మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ ఆకులెండి పిదప నవనిపై రాలును ఫలము పండి పిదప పగిలిపోవు అమ్మ నీదు ప్రేమకంతమే లేదమ్మ. మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ||వె|| తల్లి కన్నదైన తల్లి పెంచినదైన ఉల్లమందు ప్రేమ తల్లికుండు తల్లి తల్లి యెగద ధరణి పైన నెపుడు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ కన్నతల్లి మనసు వెన్నవంటిదగును పెంచినమ్మ కూడ ప్రేమ పంచు అమ్మయెవరికైన నమ్మయేయౌగదా మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి మాతృమూర్తి శతకం 26 71 72 73 74 14 75 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> 3mrj455pczckc02zi03a9zut7ze5tg9 104 217320 567494 2026-07-31T01:31:47Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వె॥ మాతృమూర్తి యన్న మమకార నిధియగు మాతృమూర్తి కల్గు మనసు మనసు మాతృమూర్తి నీవె మమతల కోవెల మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ వింటి నీదు మాట చంటిబిడ్డయపుడు కంటి నీదు రూపు క...' 567494 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ మాతృమూర్తి యన్న మమకార నిధియగు మాతృమూర్తి కల్గు మనసు మనసు మాతృమూర్తి నీవె మమతల కోవెల మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ వింటి నీదు మాట చంటిబిడ్డయపుడు కంటి నీదు రూపు కంటినిండ 76 కన్నతల్లి నీవె కరుణారసమయివి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ వయసు మీద పడిన వణికిపోవుచునున్న నాదు క్షేమము గరుణమున దలచి అమ్మయనెడి మాటకర్ధాన్ని చాటితి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ కాసులెన్నో పోసి కనకమ్ము కొన్నను అమ్మసేవ కొలువ సొమ్ము కలదె ధనము కంటె తల్లి ఘనము ధరణియందు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ తల్లి సేవ చేయు తనయుడే తనయుడు మాతృ సేవ చేయు మనిషి మనిషి తల్లి నీదు సేవ తరగని భాగ్యమ్ము మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి మాతృమూర్తి శతకం 27 77 78 79 80 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> 6jzjuiieohjtfcqhsdwit3jacupyuw0 104 217321 567495 2026-07-31T01:32:28Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వె॥ అవని సంపదైననధికారమైనను పూజ్యమైన ప్రభుని రాజ్యమైన అమ్మతనము కన్ననత్యుత్తమము కాదు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అమ్మ మనసు విరిచి యమ్మనే మరిచిన పుత్రుడధముడగును ప...' 567495 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ అవని సంపదైననధికారమైనను పూజ్యమైన ప్రభుని రాజ్యమైన అమ్మతనము కన్ననత్యుత్తమము కాదు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అమ్మ మనసు విరిచి యమ్మనే మరిచిన పుత్రుడధముడగును పుడమి పైన అధముడైన గాని ప్రధముడందువు వాని మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ ఆపదెంతయైననవసరమేదైన అమ్మ నీవెయున్న నభయమగును అట్టియాత్మ శక్తియమ్మకే సాధ్యము మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ పుడమి భాషలన్ని వడకట్టి వెదకిన జనని పదముకెపుడు సమము లేదు అమ్మయనెడి మాట అమృతతుల్యమగును మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అవనియందునీవె యనురాగదేవత అలుపెరుగనియోర్పువమ్మ నీవు నీదు ప్రేమ దొరుకు నీవద్ద మాత్రమే మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి మాతృమూర్తి శతకం 28 81 82 83 84 85 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> e1yfhfcakl642605lvzy5y4plwg32s0 104 217322 567496 2026-07-31T01:32:42Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వె॥ వెతికి వెతికి కంటి ప్రేమ జాడ కొరకు ఆర్తి తోడ తిరిగి యవనియంత తెలుసుకొంటినిపుడు తల్లియే ప్రేమని మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ భక్తి ధార వోసి భగవంతుని కొలిచి పూజ చ...' 567496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ వెతికి వెతికి కంటి ప్రేమ జాడ కొరకు ఆర్తి తోడ తిరిగి యవనియంత తెలుసుకొంటినిపుడు తల్లియే ప్రేమని మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ భక్తి ధార వోసి భగవంతుని కొలిచి పూజ చేసి నేని పుణ్యమేది అమ్మ పాద పూజ యందు ముక్తి దొరకు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ పూజలెన్నొ చేసి పుణ్యమున్ బొందినా దానధర్మములిడు దాతకైన నీదు సేవ యిచ్చు నిజమైన ముక్తిని మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ ఆదిశక్తి పోయెనాత్రిమూర్తులు పుట్ట తల్లి కోరునట్టి తనయు బ్రతుకు త్యాగమంటె నీవె తల్లి జగతియందు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అమ్మలేదు కనుక హరుడు భిక్షమడిగె గజపుతోలు తొడిగె గరళకంఠ కన్న తల్లియున్న కడగండ్లు ముట్టునా? మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి మాతృమూర్తి శతకం 29 86 87 88 89 90 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> qn4gwyay73sbata4h7o40rncofobnuh 104 217323 567497 2026-07-31T01:32:59Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వె॥ హరునిబోలి యమ్మ యాహారమిచ్చును హరిని బోలి యమ్మ సిరులు గూర్చు నలువ వోలె యమ్మ నాకుజన్మంబిచ్చె మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె|| దైవసేవ చేయ దైవమిలను లేడు తల్లి నీదు సేవ ద...' 567497 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ హరునిబోలి యమ్మ యాహారమిచ్చును హరిని బోలి యమ్మ సిరులు గూర్చు నలువ వోలె యమ్మ నాకుజన్మంబిచ్చె మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె|| దైవసేవ చేయ దైవమిలను లేడు తల్లి నీదు సేవ దైవసేవ నీదు సేవయిచ్చు నిజమైన మోక్షము మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ మాతృమూర్తి చాలు మాణిక్యమెందుకు అమ్మ నీవె చాలునాస్తులేల కన్నతల్లి సేవ కానుకౌ ధరణిని మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ అమ్మసేవ చేయు హస్తము హస్తము అమ్మపైన కల్గిననుగు ననుగు తల్లిగూర్చి చేయు తర్కము తర్కము మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ మ్రొక్కి లాభమేమి ముక్కోటి సురులకు మోక్ష సిద్ధి కొరకు దీక్షలేల అమ్మ నీదు సేవ యందించు మోక్షమున్ మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి మాతృమూర్తి శతకం 30 91 92 93 94 95 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> qm7jardkm06psg9k4d3liwsm3lpmwpb 104 217324 567498 2026-07-31T01:33:19Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వె॥ ఆపదైన చోట యమ్మా, తనయులున్న మాతృమూర్తి సుతుని మనికి గోరు త్యాగరూపినీవు తల్లి ధరణియందు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ వేయి మార్లు కాశి వెళ్లి వచ్చిన నేమి వసుధ చుట్...' 567498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ ఆపదైన చోట యమ్మా, తనయులున్న మాతృమూర్తి సుతుని మనికి గోరు త్యాగరూపినీవు తల్లి ధరణియందు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ వేయి మార్లు కాశి వెళ్లి వచ్చిన నేమి వసుధ చుట్టు తిరిగి వచ్చెనేని అమ్మ కిడిన జోత కవనిని సమమేది? మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ మాతృసేవ జేసి మాతౄణముందీర్చి మహిని మెలగవలయు మాన్యమతిని ఇట్టి బుద్ధినిచ్చి యింపార మది బ్రోచె మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ తాటిచెట్టు వోలె తనువెంతయెదిగినన్ పరులసేవ కొరకు పాటుపడెడి బుద్ధి నాకు కలిగే భూమియంతను బూచు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ పంచదార కన్న పట్టుతేనెయకన్న తేటతెలుగుకన్న తీపి కన్న నీదు పాదపద్మనిధియగు మధురంబు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి మాతృమూర్తి శతకం 96 97 98 99 100 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> ma15087c8wxqr4d4n0ws6kvhwgs9u8p 104 217325 567499 2026-07-31T01:33:48Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '' 567499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> ikhzw2v1w1borwpyuwsmvmuyqtkx48i 567500 567499 2026-07-31T01:34:41Z VISWALYRICS 7377 567500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ సురుల గణము కన్న సురరాజు కన్నను సృష్టికర్త కన్న సృష్టి కన్న జన్మనిచ్చు నట్టి జనని నీవె ఘనము మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ తల్లి నన్ను పెంచె దయతోడ ప్రేమగా ఉల్లమందునుండు తల్లి యట్టి తల్లిపైన పద్యమల్లుట కష్టమా? మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ ఇంటిలోని చాకిరెంత యున్ననుగాని కంటి నిండ కునుకు కానకుండ కంటి రెప్పలవలె కాంచి పెంచితివీవు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ సురులు పొందలేరు సుకవియందుకొనడు వీరుడెంతయైన వీలుపడదు అమ్మ గొప్ప తనములార్యులకిల లేవు మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ ఈశ్వరుండు తపమునెవ్వరి కోసము ఆస్తి కొరకు గాదె యమ్మ కొరకు ధన్యతనొనగూర్చు తల్లి జపము సుమ్మి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి 101 102 103 104 105 మాతృమూర్తి శతకం 32 గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> ttmqeygtlhd1p5l1iweg0ivzep4ze4i 104 217326 567501 2026-07-31T01:35:03Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ॥వె॥ అమ్మఘనతనెరిగి యాలకాపరి కూడ మోహినియయెనంట మోజు కలిగి నీదు వెతలు తెలిసి నీరజాక్షుడదిరె మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ ఎవరు నచ్చకున్న నెవరు నొచ్చుకొనిన తల్లి నీదు...' 567501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>ఆ॥వె॥ అమ్మఘనతనెరిగి యాలకాపరి కూడ మోహినియయెనంట మోజు కలిగి నీదు వెతలు తెలిసి నీరజాక్షుడదిరె మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ ఎవరు నచ్చకున్న నెవరు నొచ్చుకొనిన తల్లి నీదు ప్రేమ తనయుడేను ఈశ్వరీచ్ఛ నొందు నేకదంతుడె సుమ్మి మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి ఆ॥వె॥ ఆకలయిన వేళ యాహారమడిగిన పస్తులుండి యిచ్చి పాయసమ్ము కుడిపి నావు నీవు - కడుపార నాకును మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి 106 107 108 Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> hay0q9mdf1rbwlgiajwnta8sex2ha7c 104 217327 567502 2026-07-31T01:35:26Z VISWALYRICS 7377 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'గౌరవ అధ్యక్షులు మా గౌరవ సభ్య బృంద ఆశీస్సులతో గౌరవ సలహాదారులు : గౌరవ సభ్యులు: : శ్రీ జరజాపు ఈశ్వరరావు గారు డా॥ వి. గణేశ్వరరావు గారు శ్రీ వంగపండు రాజేంద్రప్రసాద్ మాస్టారు గారు...' 567502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="VISWALYRICS" /></noinclude>గౌరవ అధ్యక్షులు మా గౌరవ సభ్య బృంద ఆశీస్సులతో గౌరవ సలహాదారులు : గౌరవ సభ్యులు: : శ్రీ జరజాపు ఈశ్వరరావు గారు డా॥ వి. గణేశ్వరరావు గారు శ్రీ వంగపండు రాజేంద్రప్రసాద్ మాస్టారు గారు శ్రీ మండవిల్లి వేంకటేశ్వరరావు గారు M శ్రీ ఆలవెల్లి వెంకట మాధవి గోకుల క్రిష్ణ గారు డా॥ ఆరిశెట్టి మోహనరావు గారు శ్రీ గంటా వెంకటరాజు గారు శ్రీ పట్నాల ఈశ్వరరావు గారు శ్రీ గుల్లిపల్లి రాజ్ పాల్ గారు శ్రీ సారిపాక రాంప్రసాద్ గారు, శ్రీ పోతుబరి లక్ష్మణరావ్ గారు శ్రీ యిండుపూరి వెంకటేశ్వరరావు గారు శ్రీ వెత్సా మల్లికార్జున్ గారు గౌరవ న్యాయసలహాదారు : శ్రీ వడ్డాది షణ్ముఖముత్యాలు గారు అధ్యక్షులు : కార్యదర్శి : శ్రీ జె.బి. తిరుమలాచార్యులు శ్రీ కిలపర్తి దాలినాయుడు సాలూరు సాహితీ మిత్ర బృందం సభ్యులు : శ్రీ చావలి శేషాద్రిసోమయాజులు గారు, శ్రీ ఆకుల గణపతి గారు, శ్రీ అయిక భాస్కరరావు గారు, శ్రీ సాహుకారి చంద్రశేఖర్ గారు, శ్రీ గొట్టాపు శ్రీనివాసరావు గారు, శ్రీ బొత్స హరి ప్రసాద్ గారు, శ్రీ జె.బి.డి. రాజు గారు, శ్రీ ఎమ్.వి. గౌరీశంకరరావుగారు, శ్రీ కరిబుగత సత్యనారాయణ గారు, శ్రీ సి.హెచ్. అప్పయ్యబాబు గారు, శ్రీమతి రావాడ కృష్ణకుమారి గారు, శ్రీమతి సాబెరా బేగం గారు 34 Scanned with OKEN Scanner<noinclude><references/></noinclude> jdevguwrkecykk47xtsdyq6phsjt6ru 104 217328 567506 2026-07-31T06:56:28Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వినయాంజలి అమ్మ అనే పదం ఓ అమృత భాండం. అమ్మ ఇలపై గల తొలిదేవత ఆ దేవతా మూర్తే, నను గన్న మాయమ్మ కీ॥శే॥ గొట్టపు నాగమ్మ గారు. ఆ దయావారాశి యొక్క వాత్సాల్యామృతవర్షమే నా ఈ పద్యకృతి. ఆ అ...' 567506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>వినయాంజలి అమ్మ అనే పదం ఓ అమృత భాండం. అమ్మ ఇలపై గల తొలిదేవత ఆ దేవతా మూర్తే, నను గన్న మాయమ్మ కీ॥శే॥ గొట్టపు నాగమ్మ గారు. ఆ దయావారాశి యొక్క వాత్సాల్యామృతవర్షమే నా ఈ పద్యకృతి. ఆ అమ్మతత్త్వం మరువలేనిది. మరుపురానిది. ఎన్ని పూలతో పూజించినా, ఆమె ఋణం తీరనిది. ఆమెను సార్వజనీనకంగా స్మరిస్తూ “మరువలేను నిన్ను మాతృమూర్తి” పేరుతో మీ ముందు శతాధిక పద్య పుష్పాలనుంచుతున్నాను. సాహిత్య అభిలాష తప్ప ఎలా వ్రాయలో తెలియని నాకు కవిత్వం వ్రాయడం నేర్పించి, వారి సాలూరు సాహితీ మిత్ర బృందంలో సభ్యునిగా చేర్చుకుని, పద్యం వ్రాయడానికి కావలసిన గణ, ప్రాస, యతి నియమాలను తెలియజేసి, ప్రోత్సహించడమే గాక ఈ కృతిని ముద్రించుటకు కూడా ప్రేరణగా నిల్చిన శ్రీ జె.బి. తిరుమలాచార్యులు, శ్రీ కిలపర్తి దాలినాయుడు మాస్టార్లకు వినయపూర్వక కృతజ్ఞతాంజలి. నా ఈ పద్యకృతికి గుణదోష పరిష్కారం గావించిన పండిత వరేణ్యులు, ఉభయవేదాంతులు శ్రీమాన్ నల్లాన్ చక్రవర్తుల శ్రీరామ చక్రవర్తి, భద్రాచలం గారికి శతాధిక పాదాభివందనాలు. నాపై గల అభిమానంతో ముందుమాటలను అందించిన మా ప్రాంత అభివృద్ధి ఏలిక, గౌరవ శాసన సభ్యులు, శ్రీ పీడిక రాజన్నదొరగారికి కృతజ్ఞతాంజలి. 10<noinclude><references/></noinclude> fsnz2j7jr7hgggg5v8p3vfsflyy4zwg 104 217329 567507 2026-07-31T06:58:42Z Edla praveen 6529 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మన అభిప్రాయాలు ఈ సామాజిక పరిస్థితి కనుగుణంగా ఉంటాయి. “వీళ్ళు మొద్దులు. వీళ్ళ తల్లిదండ్రులు మూర్ఖులు. వీళ్ళకి చదువెందుక? రెండు మూడేళ్ళు బడికొస్తారు. ఏదో ఒక పని నేర్చుకోవడం...' 567507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Edla praveen" /></noinclude>మన అభిప్రాయాలు ఈ సామాజిక పరిస్థితి కనుగుణంగా ఉంటాయి. “వీళ్ళు మొద్దులు. వీళ్ళ తల్లిదండ్రులు మూర్ఖులు. వీళ్ళకి చదువెందుక? రెండు మూడేళ్ళు బడికొస్తారు. ఏదో ఒక పని నేర్చుకోవడం కోసం ఏదో ఒకరోజు వెళ్ళిపోతారు. వీళ్ళకి చదువు విలువ ఎలా తెలుస్తుంది? వీళ్ళ భాష పరమ అనాగరికంగా ఉంటుంది. వీళ్ళ సంస్కృతీ అంతే. సైన్సుని అర్థం చేసుకోవడం ఈ అడవి జాతి పిల్లలకి సాధ్యమయ్యే పనికాదు” ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు మనం చేస్తుంటాం. తప్పంతా వీళ్ళ సామాజిక నేపథ్యం మీదా, తల్లిదండ్రుల మీదా నెట్టుతుంటాం. ఎవరు దగాపడ్డారో వాళ్ళనే నేరస్తులుగా లెక్కిస్తుంటాం. బాలికలది మరీ ఘోరం. మనకు తెలియకుండానే వాళ్ళని క్లాసులో వేరుగా చూస్తాం. వేరుగా కూచోబెడతాం. పాఠం చెప్పేటపుడు, ప్రశ్నలడిగేటపుడు, రాయించేపుడు, ప్రోత్సహించేటపుడు మన దృష్టంతా మగపిల్లల మీదే ఉంటుంది. ఆడపిల్లలు తల్లులుగా బిడ్డలకు, అక్కలుగా తమ్ముళ్లకు, కూతుళ్ళుగా కుటుంబాలకు, భార్యలుగా భర్తలకు సేవచేసే వారుగానే మనకు కన్పిస్తారు. అలాంటి ముచ్చట్లే వాళ్ళతో చేప్తాం. మన పాఠ్యగ్రంథాలూ అలానే ఉంటాయి. ఆడపిల్లలకు బళ్ళో కూడా అలాంటి పనులే పెడతాం. మొత్తం మీద 'పని' ఆడవాళ్ళది 'తెలివి మగవాళ్ళది అన్న భావం వాళ్ళకి బడిలోనే స్థిరపడిపోతుంది. ఇంకొక్క మాట కూడా మనం చెప్పుకోవాలి. హేతురహితమైన అశాస్త్రీయ భావాలు ఎప్పుడూ ఆవేశాల్ని, సెంటిమెంట్లని పట్టుకొని బతుకుతుంటాయి. హేతువుతో వీటిని ఎదుర్కొనడానికి పూనుకొంటే ఘర్షణలు పుట్టుకొస్తాయి. విద్యారంగం చుట్టూ ఉన్న భావాల సంగతీ ఇంతే! ఒక నిర్దిష్ట సమాజం తన ఉనికి కోసం ఇలాంటి భావజాలాన్ని పోషిస్తుంది. వాటి నీడన తాను బతకాలనుకొంటుంది. అయినా మన కృషి మనం చెయ్యాలి. అలాంటి కృషి జరిగిన చోట టీచర్ల ఆలోచనల్లో ఎలాంటి మార్పులొచ్చాయో మనం చూశాం. ఇలాంటి మార్పు మన మొత్తం విద్యారంగం పట్ల మొత్తం సమాజంలో రావాలి. ముఖ్యంగా ప్రాథమిక విద్యపట్ల మన సమాజ దృక్పథంలో తీవ్రమైన మార్పు వచ్చేందుకు ఒక నిరంతర ప్రయత్నం మన నుంచి సాగాలి. ఈ ప్రయత్నం టీచర్ల పట్ల సానుకూల హేతుబద్ధ దృక్పథాన్ని సమాజానికందిస్తుంది. టీచర్లకు పిల్లలపట్ల, వారి సామాజిక నేపథ్యం పట్ల సానుభూతిని, స్నేహాన్ని కలిగిస్తుంది. కొంచెం కాలం పట్టవచ్చు. దార్లో కొన్ని కష్టాలూ ఎదురుకావచ్చు. కానీ ప్రయత్నం మాత్రం మనం తక్షణం ప్రారంభించాలి. దీన్ని చివరి దాకా కొనసాగించాలి. విద్యను గురించి, సామాజిక పరివర్తనలో దాని పాత్రను గురించి ఆలోచించే ప్రతి ఒక్కరి కర్తవ్యం ఇది. (విద్యారంగంతో దీర్ఘకాలంగా అనుబంధ బాంధవ్యాలు గల రోహిత్ దినకర్ - దిగంతర్, హెచ్.కె. దేవాన్ - విద్యాభవన్, అంజలి నొరోహ్నా - ఏకలవ్య, మినాతి పండా - ఎస్సిఇఆల్టి, మహేంద్ర మిశ్రా - డిపిఇపి, దీపాదాస్ Ed. CILల పరిశీలనల ఆధారంగా రచయిత ఈ వ్యాసాన్ని రచించారు.) 1900 విద్యావికాసం * 16<noinclude><references/></noinclude> if0dijqroffz523p1cq45i2boyux8s1 0 217330 567511 2026-07-31T07:42:05Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/అడుగుజాడలూ ఆనవాళ్లు]] పేజీని [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/అడుగుజాడలూ ఆనవాళ్లు-8]] కు తరలించారు 567511 wikitext text/x-wiki #దారిమార్పు [[అమ్మనుడి/సంపుటి 7/ఏప్రిల్ 2021/అడుగుజాడలూ ఆనవాళ్లు-8]] 3rynxfq9qp43vo1hix64vg9qpaf6u8c 0 217331 567514 2026-07-31T07:44:14Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/నవంబరు 2020/నా జెట్టిగామాలపాడు-తంగెడ యాత్ర]] పేజీని [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/నవంబరు 2020/అడుగుజాడల్లో ఆనవాళ్లు-3]] కు తరలించారు 567514 wikitext text/x-wiki #దారిమార్పు [[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/నవంబరు 2020/అడుగుజాడల్లో ఆనవాళ్లు-3]] sgop08wo5tp1d3r50akdmm6e7jmxlzl 0 217332 567518 2026-07-31T07:56:48Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అమ్మనుడి]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = ఎండమావి నీళ్ళు చూసి గుండెమంటలార్పుకోకు | ముందరి = | తదుపరి =[[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=...' 567518 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అమ్మనుడి]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = ఎండమావి నీళ్ళు చూసి గుండెమంటలార్పుకోకు | ముందరి = | తదుపరి =[[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2020 }} <pages index="Ammanudi April-July 2020.pdf" from=17 to=17 /> g1ub4qceyiqdr5ul49crecjp9fsbkj2 567519 567518 2026-07-31T07:57:11Z Rajasekhar1961 50 567519 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అమ్మనుడి]] | రచయిత = పి. శివరామకృష్ణ | అనువాదం= | విభాగము = ఎండమావి నీళ్ళు చూసి గుండెమంటలార్పుకోకు | ముందరి = | తదుపరి =[[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2020 }} <pages index="Ammanudi April-July 2020.pdf" from=17 to=17 /> dbiwx51uyo97as35fhm7k95h476u0qu 567520 567519 2026-07-31T07:58:49Z Rajasekhar1961 50 567520 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అమ్మనుడి]] | రచయిత = పి. శివరామకృష్ణ | అనువాదం= | విభాగము = ఎండమావి నీళ్ళు చూసి గుండెమంటలార్పుకోకు | ముందరి = | తదుపరి =[[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2020 }} <pages index="Ammanudi April-July 2020.pdf" from=17 to=20 /> 788f7qs5l4c13bolgml0ogma3ohcnme 0 217333 567522 2026-07-31T08:02:56Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అమ్మనుడి]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = తెలుగులో తమిళ అక్షరాలా? | ముందరి = | తదుపరి =[[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2020 }} <pages index="Ammanudi April-July 20...' 567522 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అమ్మనుడి]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = తెలుగులో తమిళ అక్షరాలా? | ముందరి = | తదుపరి =[[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2020 }} <pages index="Ammanudi April-July 2020.pdf" from=14 to=15 /> asrebfdqx9p64m6or2rvcbjzlcrha41 567523 567522 2026-07-31T08:03:57Z Rajasekhar1961 50 567523 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అమ్మనుడి]] | రచయిత = రహ్మానుద్దీన్ షేక్ | అనువాదం= | విభాగము = తెలుగులో తమిళ అక్షరాలా? | ముందరి = | తదుపరి =[[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2020 }} <pages index="Ammanudi April-July 2020.pdf" from=14 to=15 /> 5vv6risg196xixkp1k40f8xcuncjq5c 0 217334 567525 2026-07-31T08:15:44Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అమ్మనుడి]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = ఆంగ్ల మాధ్యమంపై కోర్టుతీర్పు | ముందరి = | తదుపరి =[[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2020 }} <pages index="Amman...' 567525 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అమ్మనుడి]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = ఆంగ్ల మాధ్యమంపై కోర్టుతీర్పు | ముందరి = | తదుపరి =[[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2020 }} <pages index="Ammanudi April-July 2020.pdf" from=9 to=10 /> 67kxrb3hwt4mx4g88ge5fw40mgece6p 567526 567525 2026-07-31T08:17:04Z Rajasekhar1961 50 567526 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[అమ్మనుడి]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = ఆంగ్ల మాధ్యమంపై కోర్టుతీర్పు | ముందరి = | తదుపరి =[[అమ్మనుడి/సంపుటి 6/ఏప్రిల్-జూలై 2020/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2020 }} <pages index="Ammanudi April-July 2020.pdf" from=9 to=13 /> 722jq4j1rizsm0smvhw9shwuwo1xqpw 104 217335 567527 2026-07-31T09:24:50Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|28|వల్లూరిసూర్యనారాయణరావు|}}</noinclude>7 గంటలకు నా స్నేహితుడు పప్పు వేంకటరామయ్య నన్ను లేపి, దహనసంస్కారములు మొదలగువానికి కొంతసొమ్ము తెచ్చి కావలసినపను లన్నియు జరిపించినాడు. నా స్నేహితులలో యితనే ఆ కాలములో ముఖ్యుడు. ఈయనతల్లిని చూస్తే మా అమ్మను చూచినట్లుండి వీ రింటి కదివరకు 1883, 84 సంవత్సరములలో తరుచుగా వెళ్లేవాడను. ఆ యలవాటుచేత, యీయన తండ్రి చనిపోయినతరువాత ఆమె దుఃఖములో నున్నను, నేను వెళ్లి చూచుచుండేవాడను. ఇతని యాదరణను నే నెన్నిటికిని మరువజాలను. ఇతను 1889 సంవత్సరములో, గోదావరిలో యీదుచూ, అకాల మృత్యువువాత పడిపోయినట్లు నాకు చెన్నపట్టణములో నున్నపుడు తెలిసి, నా కెక్కడలేని దుఃఖము వచ్చి, నాలుగుదినములు అన్న హితవుకూడ పోయినది. {{rule|2cm}} {{c|అధ్యాయము 4}} {{rule|2cm}} {{c|చెన్నపట్టణములో అధ్యాపకత్వము}} {{c|1885-1888}} పూర్వము నలువదిసంవత్సరముల క్రిందట, బి. యే పరీక్ష మదరాసులోనే జరుపుచుండిరి. పప్పు వెంకటరామయ్య గారు, యఫ్ యే పరీక్ష ప్యాసుకాగల ననే ధైర్యముతో, తాను<noinclude><references/></noinclude> bd0i2ph71jxkid7v6pep2h52181jpz4 104 217336 567528 2026-07-31T09:34:22Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||స్వీయచరిత్ర|29}}</noinclude>మద్రాసు యింజనీరింగుకాలేజీలో చేరెదనని, నాతోకూడ 1884 సం॥ డిసెంబరు నెలలో కాకినాడలో మా మేనమామలయింటికి వచ్చి, హిమాలయా స్టీమరుమీద చెన్నపట్టణము, మూడవరోజు యుదయమునకు, మేముభయులము చేరితిమి. నేను పందిరి వీరభద్రయ్యగారి యొద్ద ముప్పదిరూపాయీలు బదులు తీసికొని చెన్నపట్టణము వచ్చితిని. అంతకుమునుపే, నా సహాధ్యాయులు, చిత్రపు వెంకటచలంగారు, చెరుకుమిల్లి వెంకటరామయ్యగారు, కస్తూరి మాణిక్యారావుగారు, అగస్త్య కృష్ణస్వామినాయుడుగారు, కొల్లా వెంకటరామయ్యగారు మైలాపూరులో, బారిస్టరు మిచ్చెల్ గుమస్తాగారైన తోలేటి కేశవరామయ్యగారి యింటియొద్ద ఒక పాటెమ్మను వంటకత్తిగా పెట్టుకొని భోజనము చేయుచున్నారు. మేమును అక్కడనే బసచేసినాము. 1885 సంవత్సరము జనవరి మొదటి వారములో మా బి. యే. పరీక్షలు జరిగినవి. పరీక్షలు కాగానే చిత్రపు వెంకటాచలంగారు, బి. యల్. పరీక్షకు చదువుకొనుటకు నిలచిపోయిరి. నేను తప్ప తక్కినవారందరు తిరిగి వెళ్లిపోయిరి. నా ఒక్క పొట్టకు చెన్నపట్టణములో జీవనాధారము కలుగచేసి కొనలేనా యనియు, నా కెవరును పోషింపబడుటకు దగ్గరబంధువులు లేరుగదా యనియు, నేను యెక్కడనుంటే యేమనియు మూర్ఖపు పట్టుదలతో, నా స్నేహితు లెంత బ్రతిమాలినను దేశమునకు రాక నిరాకరించితిని.<noinclude><references/></noinclude> i9ze0nbvwnt2ofvdtsttllfgvijwh8y 104 217337 567530 2026-07-31T09:44:36Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567530 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|30|వల్లూరిసూర్యనారాయణరావు|}}</noinclude>చిత్రపు వెంకటాచలంగారును, నేనున్ను, తిరువల్లిక్కేణిలో, పార్థసారధి కోవెలయొద్దనున్న కోమటి బంగాళాయను దానిలో, మేడమీద ఒకకొట్టును అద్దెకు తీసికొంటిమి. ఆయన బి.యల్., క్లాసులో చేరినాడు. నేను యే కచేరీలోనో పాఠశాలలోనో ఉద్యోగము సంపాదించుకొనుటకు బ్రయత్నించితిని. నా చేతిలో డబ్బు అయిపోవు చుండుటచేత, అప్పుడు రివిన్యూబోర్డులో నున్న వల్లూరి జగన్నాధరావు పంతులుగారిని చూడగా, తనకు విజయనగరములో డిప్యూటీ కలెక్టరుపని యైనది గనుక తాను వెళ్లిపోవుచున్నా ననిన్ని తానేమియు చేయలేననియు స్పష్టముగా చెప్పివేసినారు. తరువాత స్మాలుకాజు కోర్టుజడ్జీగారైన పరిగి శ్రీనివాసరావు పంతులుగారిని చూడగా నాకు అరవము రాదుగనుక, యే ఆఫీసులోను చేర్చుకొనరని చెప్పిరి. పచ్చియప్ప కాలేజి దగ్గరనున్న గోవిందప్పనాయకర్ స్కూలులో, ఆంధ్రపండిత పదవి ఖాళీగా నున్నదని విని, నేనుపోయి. హెడ్డుమాస్టరుగారిని చూచి నెలకు యిరువది రూపాయీల జీతమునకే యుందునని చెప్పితిని. నేను బి. యే. పరీక్ష ప్యాసుకావచ్చుననియు, నా కాచిన్న పనియిచ్చి ఒకసంవత్సరము జామీనుబాండు తీసికొనుట న్యాయము కాదనియు, ఆ చిన్నపనికూడ నాకిచ్చుటకు నిరాకరించెను. అటుతరువాత, మౌంటురోడ్డుమీద, షాపులవారిని చూచుకొనుచు పోవుచుండగా కొందరు యువకులు బిలబిలలాడుచు, నీలు శిలావిగ్రహమునకు సమీపమున నున్న ఒక మేడలోనుండి<noinclude><references/></noinclude> 7dp6oi8mxrz3z14rk0ss9aichhsr3ia 104 217338 567532 2026-07-31T09:55:32Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||స్వీయచరిత్ర|31}}</noinclude>బయటకు వచ్చుచుండిరి. అక్కడ ఫారాయిచ్చుచున్న ఒక పోలీసు కాన్ట్సెబలును, యిది యేమని యడుగగా, కొద్ది అరవ తెలుగుతో అక్కడ డబ్బిచ్చి, అధ్యాపకత్వమును బోధించెదరని చెప్పగలిగెను. నేను చిన్న నాటనుండియు, విద్యనేర్పి డబ్బు కొంచముగా సంపాదించ నేర్చుకొనుటకు అలవాటుపడిన వాడనైనందున, నేను సంతోషించి లోనికివెళ్లి అక్కడిక్లార్కును దర్శించితిని. నా స్థితిని, ఆయకు యింగ్లీషులో మనవిచేయగా నా యందు దయకలిగి, హెడ్డుమాస్టరుగారగు జార్జిడంకనుగారి వద్దకు తీసికొనిపోయినాడు. ఆయనకూడ, 'మీసకట్టురాని, సుమారు 19 సంవత్సముల చిన్న వాడనగు నన్ను చూచి తమాషాకు, యే డిపార్టుమెంటులో చేరుటకు నాకిష్టమున్నదని అడిగినాడు. ఆ కాలములో, అందరు బి. యేలు చేరుట కిష్టపడుచున్న రివిన్యూ డిపార్టుమెంటని నే ననగానే, ఆత డుగ్రుడై తానేమియు సహాయము చేయననియు, విద్యాశాఖలో నెప్పటికిని ఉండుటకు యిష్టపడిన యెడల, అక్కడకు రావచ్చుననియు చెప్పి పంపివేసెను. నా తెలివితక్కువ తనమునకు నొచ్చుకొని, మరుచటిదినము, ఆయనకు క్షమాపణ మొనర్చి మెడికల్ సర్టిఫికెట్టుకొరకు రాయపేట సర్జనుగారికి ఉత్తరము తీసికొని, ఆ సర్టిఫికెట్టుతో జార్జిడంకన్ గారి నార్మల్ స్కూలులో ప్రవేశించినాను. ఇంకను బి. యే. పరీక్షా ఫలితములు రాలేదుగనుక నాకు నెలకు రు 12 ల స్కాలర్షిప్పుమాత్రమే యిచ్చిరి. తెలుగు దేశములో యే స్కూలు మేనేజరు<noinclude><references/></noinclude> 2erav1sy8xyfakhi668m997ys3jq3xi 104 217339 567535 2026-07-31T10:06:35Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|32|వల్లూరిసూర్యనారాయణరావు|}}</noinclude>గారు శిఫారసుచేసినను, యీ వైపు బి. యేలకు నెలకు రు 20 లు యిచ్చే నిర్ణయము. కాని, యిక్కడ ట్రెయినింగైన తరువాత, నేను దేశమునకు పోకుండా అక్కడనే యుండవలెనని యున్నదిగనుక, అట్టిసిఫారసును నేను కోరలేదు. ప్రయివేటు విద్యార్థిగానే రు 14½ ల స్కాలరుషిప్పు తీసుకొని బి. యే ప్యాసైనను, అక్కడుండుటకు నిశ్చయించితిని. ఒకసారి ఆనార్మల్ స్కూలు తెలుగుపండితుడు బ॥ శీతారామాచార్యులుగారు ఒకనెల శలవు పుచ్చుకొన్నపుడు, ఆయనపనులు నేనే నిర్వహించితిని. అక్కడి తెలుగుబాలురు, నా బోధనకు మిక్కిలి మెచ్చుకొనేవారు. ఇతరవిషయములను నేర్పునప్పుడు కూడ జార్జి డంకన్ గారు, నా దగ్గరయుండి, నా విద్యాబోధన సామర్ధ్యమునకు సంతోషించి, నాకిది యెట్లు పట్టుపడినదని ప్రశ్నించినారు. నేను చిన్నతనమునుండి క్రిందిక్లాసులలోని పిల్లలకు బోధచేయుచు, తుదకు హాడన్ దొరసానిగారిని యఫ్. యే. ప్యాసుచేయించితినని చెప్పగానే, నామీద అమిత దయకలిగి నేను బి. యే. పరీక్ష ప్యాసైనదినమున, అందరు అధ్యాపకులను, విద్యార్థులను స్కూలుహాలులో సమావేశపరచి, నన్ను బరి పెద్దగాను ( Monitor) విద్యార్ధులమీద సూపరింటెండెంటుగాను యేర్పరచెను. నేను 15 బి. యేలు, 5 యఫ్. యేలు, 50 మెట్రిక్యులేట్లమీద Monitor పదవిని చెలాయించుచు, వారు పిల్లలకు విద్యాబోధన నెట్లు చేయుచున్నారో కనుగొనుటయే నాపనిగా యేర్పడినది. వారిలో<noinclude><references/></noinclude> pyr5qe8jjur4eunovxz54krc3wabk0m 102 217340 567537 2026-07-31T10:11:00Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = కొమాండూరి |అసలుపేరు = రామకృష్ణమాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = క |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కొమాండూరి రామకృష్ణమాచార్యు...' 567537 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కొమాండూరి |అసలుపేరు = రామకృష్ణమాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = క |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కొమాండూరి రామకృష్ణమాచార్యులు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[నివేదిత]] (1914) {{small scan link|నివేదిత.djvu}} awvlc3ojmh1yujr3v4f8wymfhgk5bre 104 217341 567540 2026-07-31T10:16:35Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||స్వీయచరిత్ర|33}}</noinclude>బందరు హైస్కూలు హెడ్డుమాస్టరుగానుండిన S. Muthu అయ్యరుగారును, గుంటూరు హైస్కూలు హెడ్డుమాస్టరు A.M. Sunderasiva గారును ఉండిరి. వారిద్దరు కొద్ది సంవత్సరములక్రిందనే చనిపోయిరి. నేను స్కూలులోచేరిన మూడుమాసములకే. డంకన్ గారికి ఖాయలా ప్రవేశించి, యింగ్లాండుకు పోవుచు త్రోవలో శింహళద్వీపములోనే ప్రాణములు విడచిరి. అందరును నా యండపోయినదని నన్ను ఓదార్చవచ్చినవారే, నా దురదృష్టదేవత నాకూడానేయుండి నన్ను వదలదాయెను. డంకన్ గారు జీవించియున్న యెడల, యీ రోజువరకు విద్యాశాఖలోనే యుండియుందును. నాకు నెలకు వచ్చే రు 14½ జీతములో, పూటకూళ్లమ్మకు రు 7-0-0 గదియద్దె రు 1-0-0 చాకలి మంగలి రు 1-0-0 బట్టలు రు 2-0-0, దీపముచమురు 0-8-0, పోగా మిగిలినది యితర బీదవిద్యార్ధుల కిచ్చుచుంటిని. పాఠశాలకు రెండుమైళ్లదూరము నడచి వెళ్లేవాడను. ఎప్పుడైనను నలుగురు విద్యార్ధులతో కలసి జట్కా మీద 0-1-0 యిచ్చి యెండలలో వెళ్ళేవాడను. అందరము కలసి సాయంత్రము నడచి వచ్చేవారము. ఒక్క దినమునను ఆలస్యముగా వెళ్ళలేదనియు, ఒక్కరోజు అయినను నాగా లేదనియు, సంవత్సరాంతమున నాకు Wordsworth's works కాలేజి యధికారులు బహుమతి నొసంగిరి. నాసహాధ్యాయి గుంటూరు కాపరస్తుడు, చెన్న కృష్ణమ్మగారిగుండా, నాకు 1885 సంవత్సరములోనే<noinclude><references/></noinclude> pe5nmi89tfzqgedr1bsu45roro0uxfy 104 217342 567545 2026-07-31T10:24:24Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 567545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|34|వల్లూరిసూర్యనారాయణరావు|}}</noinclude>రెంటాల వేంకటసుబ్బారావుగారు పరిచితులైరి. ఆ సంవత్సరములోనే యీయన హైకోర్టులో వకీలువృత్తియం దసహ్యత కలిగి, రసాయన శాస్త్రము పదార్ధ విజ్ఞాన శాస్త్రము, మొదలగు Made Easy series ను ప్రచుర పఱచుచుండిరి. నేను స్కూలుకు పోవుటకు కావలసిన అత్యవసరములగు దుస్తులను కొనుక్కొని, అవి మాసిపోవునను భయముతో యింటికి రాగానే వానిని భద్రపరచి, రాజమహేంద్రవరమునుండి పట్టుకొనివచ్చిన చిరుగుచొక్కాలను బట్టలను కట్టుకొని, యెవరైనను చూచి పోవుదురని సిగ్గుచేత నాగదిలోనుండి బయటకు వెళ్ళేవాడనుకాను. బి.యల్. క్లాసులలో చదువుచున్న జయంతి రామయ్యపంతులుగారు, దురిశేటి శేషగిరిరావు పంతులుగారు, చిత్రపు వేంకటాచలం పంతులుగారు, బల్జేపల్లి సూర్యనారాయణశాస్త్రిగారు మొదలగు స్నేహితులు క్లబ్బులకును, మీటింగులకును వెళ్ళేవారు. నేను మాత్రము కట్టుకొనుటకు తగిన దుస్తులులేక బయటకు వచ్చేవాడను కాను. 1885 వ సంవత్సర మంతయు యిట్లు అతిదారిద్ర్యము ననుభవించుచున్నను, బీద విద్యార్ధులకు నాశక్తికొలది సహాయము చేయుచు, గొడుగు, చెప్పులు కొనకుండానే కాలము గడపితిని. జార్జి డంకన్ గారు చనిపోగానే, సాధుశేషయ్యగారు హెడ్డుమాస్టరుగా వచ్చిరి. వీరు మిక్కిలి శాంతస్వభావులు. నా యోగక్షేమములనుగురించి, మా మామగారు వ్రాయ<noinclude><references/></noinclude> 6ztu7w14kv8mn1z0jk1qesiy3idv9sy 0 217344 567560 2026-07-31T11:33:00Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 17 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 16/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 18/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telug...' 567560 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 17 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 16/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 18/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf" from=87 to=89 tosection="89A" /> {{PD-India}} 3rdylxb1yllh0qy5u9db1fz5zdjj486 567561 567560 2026-07-31T11:33:37Z Rajasekhar1961 50 567561 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 17 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 16/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 18/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf" from=87 fromsection="87B" to=89 tosection="89A" /> {{PD-India}} gzqjo7x59c5nt2r2319x1mqyz219csp 0 217345 567562 2026-07-31T11:34:54Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 18 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 17/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 19/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telug...' 567562 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 18 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 17/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 19/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf" from=89 fromsection="89B" to=91 tosection="91A" /> {{PD-India}} i79v43r5paysiqo4wjb1sl6m5x2i15j 567566 567562 2026-07-31T11:42:24Z Rajasekhar1961 50 567566 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 18 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 17/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 19/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf" from=89 fromsection="89B" to=94 tosection="94A" /> {{PD-India}} tayfw5o5to4j2p4f8jaos4p5yy37e9s 0 217346 567568 2026-07-31T11:45:53Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 19 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 18/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 20/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telug...' 567568 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 19 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 18/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 20/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf" from=94 fromsection="94B" to=96 tosection="96A" /> {{PD-India}} dpj7u67byk5ewh9i243tta196fjtitt 567569 567568 2026-07-31T11:46:29Z Rajasekhar1961 50 567569 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 19 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 18/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 20/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf" from=94 fromsection="94B" to=97 tosection="97A" /> {{PD-India}} dxtf845t5dfwuf56ngljwy5pg3m3uo6 0 217347 567571 2026-07-31T11:50:58Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 20 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 19/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 21/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telug...' 567571 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 20 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 19/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 21/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf" from=97 fromsection="97B" to=99 tosection="99A" /> {{PD-India}} ny5y3fiotrxe6pajc6f6dpq0faj7pd4 567572 567571 2026-07-31T11:51:46Z Rajasekhar1961 50 567572 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ధమ్మపదము]] | రచయిత = కిళాంబి రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = అధ్యాయము 20 | ముందరి = [[../అధ్యాయము 19/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము 21/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1927 }} <pages index="Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf" from=97 fromsection="97B" to=100 /> {{PD-India}} omj753kuclnyl07g11rvdq308jqqcbx