వికీసోర్స్ tewikisource https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ వికీసోర్స్ వికీసోర్స్ చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ ద్వారము ద్వారము చర్చ రచయిత రచయిత చర్చ పుట పుట చర్చ సూచిక సూచిక చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 0 8680 569760 443485 2026-08-11T07:37:52Z Kpbolumbu 7463 569760 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[రామదాసు కీర్తనలు]] | రచయిత = రామదాసు | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం= }} __NOTOC__ రామచంద్రాయ జనక రాజజా మనోహరాయ మామకాభీష్టదాయ మహితమంగళం || ||రామ|| కోసలేశాయ మందహాస దాసపోషణాయ వాసవాది వినుత సద్వరాయ మంగళం || ||రామ|| చారు మేఘ రూపాయ చందనాది చర్చితాయ హార కటక శోభితాయ భూరి మంగళం || ||రామ|| లలిత రత్న కుండలాయ తులసీ వనమాలికాయ జలజ ఘతుక దేహాయ చారు మంగళం || ||రామ|| దేవకీ సుపుత్రాయ దేవ దేవోత్తమాయ చావజాత గురువరాయ సర్వ మంగళం || ||రామ|| పుండరీకాక్షాయ పూర్ణచంద్రాననాయ అండజాత వాహనాయ అతుల మంగళం || ||రామ|| విమల రూపాయ వివిధ వేదాంత వేద్యాయ సుముఖ చిత్త కామితాయ శుభగ మంగళం || ||రామ|| రామదాస మృదుల హృదయ, తామరస నివాసాయ స్వామి భద్రగిరివరాయ సర్వ మంగళం || ||రామ|| {{PD-old}} [[వర్గం:రామదాసు కీర్తనలు]] g02zcn9savt58erzsvx7bfenc60tqpk 104 152379 569666 565813 2026-08-10T13:06:03Z Brjswiki 6801 /* సమస్యాత్మకం */ 569666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Brjswiki" />3</noinclude> {{Center|{{p|fs150}}రచయిత:రాపాక లక్ష్మీపతి|రాపాక లక్ష్మీపతి</p>}} {{Center|{{p|fs125}}(శ్రీ శేషాద్రి రమణ కవులు)</p>}} ఇతఁడు భద్రాయురభ్యుదయమును వైదుల్లాసముల పద్యకావ్యమును విరచించి నిజాము రాష్ట్రములోని బిక్కనవోలు సంస్థాన ప్రభువగు కామినేని రాజేశ్వరరావు ప్రేరణముచే శంకరున కంకితముఁ గావించెను. కవి యుభయభాషాకవ్విదుర్యుఁడు. గ్రంధమునఁ గవి నియోగియొ వెదికియొ నిర్ణయించుటకు నాధారములు కానరావు. ఇవఁడు పరాశరగోత్రుఁడు, లింగనార్య తనూభవుఁడు. తండ్రికి నార్యపద ముపయోగించుట వలన నితఁడు వైదికియనియె తోచుచున్నది. ముద్రితప్రతిలో నొక యాశ్వాసాంత గద్యములో మాత్రము కవి జనకుని పేరు లింగనామాత్యయని కలదుగాని కడమనాలు గాశ్వాసముల గద్యయందు నార్య శబ్దసుంటచే సమాత్యపదము ముద్రాపకులు ప్రమాదమని తోఁచుచున్నది. లక్ష్మీపతి కవిస్తుతిలో నన్నయభటారకుని దిక్క యజ్వను మాత్రమె నుతించి యెఱ్ఱాప్రగడను ప్రశంసింప మానెను. దీనివలనఁ గవి మిక్కిలి ప్రాచీనతరుఁడని తోఁచుఁగాని చరిత్రాధారములచేఁ గవి యాధునికుఁడని తేలకపోదు. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem> ప్రాకృత సంస్కృతాంధ్ర పరభాగము లుల్లసిల్లంగ వైకృత వ్యాకరణంబుఁజేసి బుధవత్సలతన్ సకలార్థవత్పురా ణాకలి తేతిహాసముల నన్ని విచించిన నన్నయార్యు సు శ్లోకుని దిక్కయజ్వను వచోనియలి౯ వినుతింతు మత్కృతి౯|</poem>|ref=}} ఆధునికుఁడైన నిక్కవి కవిత్రయముకు బ్రశంసింపక శిష్టజనాకార వ్యతిరేకముగ నన్నయ తిక్కనాదుల మాత్రమే పేర్కొనుటకుఁ గారణమూహ్యము. కవి తన్నుఁగూర్చి ప్రభువు ప్రశంసించు ఘట్టమున స్వరచిత గ్రంథనామములు నిటులు భద్రాయురభ్యు దయమునఁ జెప్పుకొని యున్నాఁడు. సీ అద్వితీయాపరోక్షాను భూతిప్రసి ద్ధాచార్య విజయమాం భ్రాంచిన ఘనజగజ్జన్మాది కారణశ్రీమదు పాఖ్యానము దెలుంగు లలిత పదార్థాద్యలంకార సహిత నీ శైవలిగ శాలివాహము సమతా సమలం గృతులు మెచ్చంగా శ్రీకృష్ణ విలాసంబు నవనో హరముగా మును రచించి లే గీ॥ మించియున్నటి నిన్ను వర్తించడం మె1 ప్రబలరాపాక ఇంశ సంభవి నవీన జవన కఐన ప్రభ - న భాషాపీ శేష లక్ష్మణ ప్రతిభాన్య లక్ష్మణార్య" గీ, నీవు శబ్దా చిత్ర సన్నిహిల మైన కవన మొరుచు ప్రోడవుగా ని నొక్క వైవి కావ్యక్త సూక్తి సంధాన మహిమ గలిగిన ప్రబంధము రచింపు కౌతుక మున | ఆచార్య విజయ, శ్రీమదుపాఖ్యానము, నీళా వివాహము, శ్రీకృష్ణ విలాసము, నీకవిరచించెను. ప్రభువు దీభద్రాయు భ్యుదయము కె. భద్రాయురభ్యుదయము జక్క కవికృతేతర గ్రంధములు కానరావు. శ్రీ మానదపల్లి రామకృష్ణకవిగారు లక్ష్మీ పతి కృతిరుగు శ్రీకృష్ణ విలాసము పద్య కావ్యముఁజూ చితి మనియు నప్రొధముగ ఉన్నదనియుఁ ఉప్పయున్నారు. భద్రాయురభ్యుదయ ముత్తమ గ్రం) ములోఁ బరిగణిం పఁదగిన ప్రబంధము. ఇందుఁ జిత్రికపత యెక్కుడుగఁ గలదు. ప్రథమాశ్వాసమునఁ బ్రభునియాస్థానమంటపము. పురవనము, దైవసందర్శనము లోనగు నవి వర్ణించుచుఁ గవి ఆకుఁగల కపతాచాతుర్యమరియు వివిధగతులం బ్రదర్శించియున్నాడు. తెలుగుఁ ఒదముల యల్లికంటె సంస్కృత పదంచం మీకఒక సహజనగు నభ్యాసముగం దోఁచుచున్నది. కవియొక్కయుఁ గృతిపిరచినమునకుఁ జేరకుఁడగు ప్రభునియొక్కయు నివాసాదికములఁ బరి భద్రాయ భ్యుడయ రచన వేరుఁడగు కామి నేని గాడెశ్వరరాయ ప్రభు లక్ష్మీపతి కవి రాజన్న దేశాయి యని వ్యవహరించి యున్నాడు. ఈ రాజన్న దేశాయి రామ రెడ్డి పేటఁ బంపాలించుచుండెను. ఈ రామరెడ్డి పేట షట్చక్రవర్తి చరిత్రాది గ్రంథకర్తయగు మల్లా రెడ్డికిఁ గుమారుడుగు రాముగెడ్డి పేరఁ గట్టఁబడినటుల నుమాప త్యభ్యుదయము చెప్పుచున్నది. రాజన్న దేశాయి. రా చుళ్ళగోత్రీయుఁడు. పాక నాటి రెడ్డి కులములోని వాఁడు ఈ శంకయ్యను మూలపురుషుఁడు కామి నేఁడగుట చే G<noinclude><references/></noinclude> 48hyua1sy4f9nu82jaetq47k67ycqbz 569762 569666 2026-08-11T08:08:04Z Brjswiki 6801 569762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Brjswiki" />3</noinclude> {{Center|{{p|fs150}}రచయిత:రాపాక లక్ష్మీపతి|రాపాక లక్ష్మీపతి</p>}} {{Center|{{p|fs125}}(శ్రీ శేషాద్రి రమణ కవులు)</p>}} ఇతఁడు భద్రాయురభ్యుదయమును వైదుల్లాసముల పద్యకావ్యమును విరచించి నిజాము రాష్ట్రములోని బిక్కనవోలు సంస్థాన ప్రభువగు కామినేని రాజేశ్వరరావు ప్రేరణముచే శంకరున కంకితముఁ గావించెను. కవి యుభయభాషాకవ్విదుర్యుఁడు. గ్రంధమునఁ గవి నియోగియొ వెదికియొ నిర్ణయించుటకు నాధారములు కానరావు. ఇవఁడు పరాశరగోత్రుఁడు, లింగనార్య తనూభవుఁడు. తండ్రికి నార్యపద ముపయోగించుట వలన నితఁడు వైదికియనియె తోచుచున్నది. ముద్రితప్రతిలో నొక యాశ్వాసాంత గద్యములో మాత్రము కవి జనకుని పేరు లింగనామాత్యయని కలదుగాని కడమనాలు గాశ్వాసముల గద్యయందు నార్య శబ్దసుంటచే సమాత్యపదము ముద్రాపకులు ప్రమాదమని తోఁచుచున్నది. లక్ష్మీపతి కవిస్తుతిలో నన్నయభటారకుని దిక్క యజ్వను మాత్రమె నుతించి యెఱ్ఱాప్రగడను ప్రశంసింప మానెను. దీనివలనఁ గవి మిక్కిలి ప్రాచీనతరుఁడని తోఁచుఁగాని చరిత్రాధారములచేఁ గవి యాధునికుఁడని తేలకపోదు. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem> ప్రాకృత సంస్కృతాంధ్ర పరభాగము లుల్లసిల్లంగ వైకృత వ్యాకరణంబుఁజేసి బుధవత్సలతన్ సకలార్థవత్పురా ణాకలి తేతిహాసముల నన్ని విచించిన నన్నయార్యు సు శ్లోకుని దిక్కయజ్వను వచోనియలి౯ వినుతింతు మత్కృతి౯|</poem>|ref=}} ఆధునికుఁడైన నిక్కవి కవిత్రయముకు బ్రశంసింపక శిష్టజనాకార వ్యతిరేకముగ నన్నయ తిక్కనాదుల మాత్రమే పేర్కొనుటకుఁ గారణమూహ్యము. కవి తన్నుఁగూర్చి ప్రభువు ప్రశంసించు ఘట్టమున స్వరచిత గ్రంథనామములు నిటులు భద్రాయురభ్యు దయమునఁ జెప్పుకొని యున్నాఁడు. {{Telugu poem|type=సీ౹౹|lines=<poem> అద్వితీయాపరోక్షాను భూతిప్రసి ::ద్ధాచార్య విజయమాంధ్రాంచితముగ ఘనజగజ్జన్మాది కారణశ్రీమదు ::పాఖ్యానము దెలుంగు సైదలిర్చ లలిత పదార్థాద్యలంకార సహిత నీ ::శాలివాహము సమతా సమల్లాగం గృతులు మెచ్చంగా శ్రీకృష్ణ విలాసంబు నవనోహరముగా మునురచించి తే౹౹ గీ॥ మించియున్నటి నిన్ను వర్తించఁదరమె ప్రబలరాపాక వంశ సంభవి నవీన జవన కఐన ప్రభన భాషావిశేష లక్ష్మణ ప్రతిభాదుర్య లక్ష్మణార్య" తే౹ గీ౹౹ నీవు శబ్దా చిత్ర సన్నిహిలమైన కవన మొనరించు ప్రోడవుగాననొక్క దైవి కావ్యక్త సూక్తి సంధాన మహిమ గలిగిన ప్రబంధము రచింపు కౌతుకమున | ఆచార్య విజయ, శ్రీమదుపాఖ్యానము, నీళా వివాహము, శ్రీకృష్ణ విలాసము, నీకవిరచించెను. ప్రభువు రచింపఁ బేవ్రాయించిన దీభద్రాయుభ్యుదయమునె. భద్రాయురభ్యుదయము జక్క కవికృతేతర గ్రంధములు కానరావు. శ్రీ మానదపల్లి రామకృష్ణకవిగారు లక్ష్మీపతి కృతిమగు శ్రీకృష్ణ విలాసము పద్యకావ్యముఁజూచితి మనియు నప్రొధముగ ఉన్నదనియుఁ జెప్పియున్నారు. భద్రాయురభ్యుదయ ముత్తమ గ్రంథములోఁ బరిగణింపఁదగిన ప్రబంధము. ఇందుఁ జిత్రికవిత యెక్కుడుగఁ గలదు. ప్రథమాశ్వాసమునఁ బ్రభునియాస్థానమంటపము. పురవర్ణనము, దైవసందర్శనము లోనగునవి వర్ణించుచుఁగవి తనకుఁగల కపతాచాతుర్యమరియు వివిధగతులఁ బ్రదర్శించియున్నాడు. తెలుగుఁ ఒదములయల్లిక కంటె సంస్కృత పదరచన మీకవిత సహజనగు నభ్యాసముఁ దోఁచుచున్నది. కవియొక్కయుఁ గృతివిరచినమునకుఁ బ్రేరకుఁడగు ప్రభునియొక్కయు నివాసాదికములఁ బరిశీలింతము. భద్రాయ భ్యుడయ రచన వేరుఁడగు కామి నేని గాడెశ్వరరాయ ప్రభు లక్ష్మీపతి కవి రాజన్న దేశాయి యని వ్యవహరించి యున్నాడు. ఈ రాజన్న దేశాయి రామ రెడ్డి పేటఁ బంపాలించుచుండెను. ఈ రామరెడ్డి పేట షట్చక్రవర్తి చరిత్రాది గ్రంథకర్తయగు మల్లా రెడ్డికిఁ గుమారుడుగు రాముగెడ్డి పేరఁ గట్టఁబడినటుల నుమాప త్యభ్యుదయము చెప్పుచున్నది. రాజన్న దేశాయి. రా చుళ్ళగోత్రీయుఁడు. పాక నాటి రెడ్డి కులములోని వాఁడు ఈ శంకయ్యను మూలపురుషుఁడు కామి నేఁడగుట చే G<noinclude><references/></noinclude> t39w1urw3ttg6ix35vmp80gs1oy6dy5 569765 569762 2026-08-11T08:50:27Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569765 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" />3</noinclude> {{Center|{{p|fs150}}రచయిత:రాపాక లక్ష్మీపతి|రాపాక లక్ష్మీపతి</p>}} {{Center|{{p|fs125}}(శ్రీ శేషాద్రి రమణ కవులు)</p>}} ఇతఁడు భద్రాయురభ్యుదయమును వైదుల్లాసముల పద్యకావ్యమును విరచించి నిజాము రాష్ట్రములోని బిక్కనవోలు సంస్థాన ప్రభువగు కామినేని రాజేశ్వరరావు ప్రేరణముచే శంకరున కంకితముఁ గావించెను. కవి యుభయభాషాకవ్విదుర్యుఁడు. గ్రంధమునఁ గవి నియోగియొ వెదికియొ నిర్ణయించుటకు నాధారములు కానరావు. ఇవఁడు పరాశరగోత్రుఁడు, లింగనార్య తనూభవుఁడు. తండ్రికి నార్యపద ముపయోగించుట వలన నితఁడు వైదికియనియె తోచుచున్నది. ముద్రితప్రతిలో నొక యాశ్వాసాంత గద్యములో మాత్రము కవి జనకుని పేరు లింగనామాత్యయని కలదుగాని కడమనాలు గాశ్వాసముల గద్యయందు నార్య శబ్దసుంటచే సమాత్యపదము ముద్రాపకులు ప్రమాదమని తోఁచుచున్నది. లక్ష్మీపతి కవిస్తుతిలో నన్నయభటారకుని దిక్క యజ్వను మాత్రమె నుతించి యెఱ్ఱాప్రగడను ప్రశంసింప మానెను. దీనివలనఁ గవి మిక్కిలి ప్రాచీనతరుఁడని తోఁచుఁగాని చరిత్రాధారములచేఁ గవి యాధునికుఁడని తేలకపోదు. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem> ప్రాకృత సంస్కృతాంధ్ర పరభాగము లుల్లసిల్లంగ వైకృత వ్యాకరణంబుఁజేసి బుధవత్సలతన్ సకలార్థవత్పురా ణాకలి తేతిహాసముల నన్ని విచించిన నన్నయార్యు సు శ్లోకుని దిక్కయజ్వను వచోనియలి౯ వినుతింతు మత్కృతి౯|</poem>|ref=}} ఆధునికుఁడైన నిక్కవి కవిత్రయముకు బ్రశంసింపక శిష్టజనాకార వ్యతిరేకముగ నన్నయ తిక్కనాదుల మాత్రమే పేర్కొనుటకుఁ గారణమూహ్యము. కవి తన్నుఁగూర్చి ప్రభువు ప్రశంసించు ఘట్టమున స్వరచిత గ్రంథనామములు నిటులు భద్రాయురభ్యు దయమునఁ జెప్పుకొని యున్నాఁడు. {{Telugu poem|type=సీ౹౹|lines=<poem> అద్వితీయాపరోక్షాను భూతిప్రసి ::ద్ధాచార్య విజయమాంధ్రాంచితముగ ఘనజగజ్జన్మాది కారణశ్రీమదు ::పాఖ్యానము దెలుంగు సైదలిర్చ లలిత పదార్థాద్యలంకార సహిత నీ ::శాలివాహము సమతా సమల్లాగం గృతులు మెచ్చంగా శ్రీకృష్ణ విలాసంబు నవనోహరముగా మునురచించి</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే౹౹గీ॥|lines=<poem> మించియున్నటి నిన్ను వర్తించఁదరమె ప్రబలరాపాక వంశ సంభవి నవీన జవన కఐన ప్రభన భాషావిశేష లక్ష్మణ ప్రతిభాదుర్య లక్ష్మణార్య"</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే౹౹గీ॥|lines=<poem> నీవు శబ్దా చిత్ర సన్నిహిలమైన కవన మొనరించు ప్రోడవుగాననొక్క దైవి కావ్యక్త సూక్తి సంధాన మహిమ గలిగిన ప్రబంధము రచింపు కౌతుకమున|</poem>|ref=}} ఆచార్య విజయ, శ్రీమదుపాఖ్యానము, నీళా వివాహము, శ్రీకృష్ణ విలాసము, నీకవిరచించెను. ప్రభువు రచింపఁ బేవ్రాయించిన దీభద్రాయుభ్యుదయమునె. భద్రాయురభ్యుదయము జక్క కవికృతేతర గ్రంధములు కానరావు. శ్రీ మానదపల్లి రామకృష్ణకవిగారు లక్ష్మీపతి కృతిమగు శ్రీకృష్ణ విలాసము పద్యకావ్యముఁజూచితి మనియు నప్రొధముగ ఉన్నదనియుఁ జెప్పియున్నారు. భద్రాయురభ్యుదయ ముత్తమ గ్రంథములోఁ బరిగణింపఁదగిన ప్రబంధము. ఇందుఁ జిత్రికవిత యెక్కుడుగఁ గలదు. ప్రథమాశ్వాసమునఁ బ్రభునియాస్థానమంటపము. పురవర్ణనము, దైవసందర్శనము లోనగునవి వర్ణించుచుఁగవి తనకుఁగల కపతాచాతుర్యమరియు వివిధగతులఁ బ్రదర్శించియున్నాడు. తెలుగుఁ ఒదములయల్లిక కంటె సంస్కృత పదరచన మీకవిత సహజనగు నభ్యాసముఁ దోఁచుచున్నది. కవియొక్కయుఁ గృతివిరచినమునకుఁ బ్రేరకుఁడగు ప్రభునియొక్కయు నివాసాదికములఁ బరిశీలింతము. భద్రాయ భ్యుడయ రచన ప్రేగరుఁడగు కామినేని గాడెశ్వరరాయ ప్రభు లక్ష్మీపతి కవి రాజన్న దేశాయియని వ్యవహరించి యున్నాడు. ఈ రాజన్న దేశాయి రామరెడ్డిపేటఁ బంపాలించుచుండెను. ఈ రామరెడ్డిపేట షట్చక్రవర్తి చరిత్రాది గ్రంథకర్తయగు మల్లారెడ్డికిఁ గుమారుడుగు రామురెడ్డి పేరఁ గట్టఁబడినటుల నుమాపత్యభ్యుదయము చెప్పుచున్నది. రాజన్నదేశాయి రాచుళ్ళ గోత్రీయుఁడు. పాకనాటి రెడ్డికులములోని వాఁడు ఈ వంశమునకు మూలపురుషుఁడు కామినేఁడగుటచే<noinclude><references/></noinclude> c1o6efrrx247td4s9bnkjl8xot6u73e 569766 569765 2026-08-11T08:53:59Z Brjswiki 6801 569766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" />3</noinclude> {{Center|{{p|fs150}}రచయిత:రాపాక లక్ష్మీపతి|రాపాక లక్ష్మీపతి</p>}} {{Center|{{p|fs125}}(శ్రీ శేషాద్రి రమణ కవులు)</p>}} ఇతఁడు భద్రాయురభ్యుదయమును వైదుల్లాసముల పద్యకావ్యమును విరచించి నిజాము రాష్ట్రములోని బిక్కనవోలు సంస్థాన ప్రభువగు కామినేని రాజేశ్వరరావు ప్రేరణముచే శంకరున కంకితముఁ గావించెను. కవి యుభయభాషాకవ్విదుర్యుఁడు. గ్రంధమునఁ గవి నియోగియొ వెదికియొ నిర్ణయించుటకు నాధారములు కానరావు. ఇవఁడు పరాశరగోత్రుఁడు, లింగనార్య తనూభవుఁడు. తండ్రికి నార్యపద ముపయోగించుట వలన నితఁడు వైదికియనియె తోచుచున్నది. ముద్రితప్రతిలో నొక యాశ్వాసాంత గద్యములో మాత్రము కవి జనకుని పేరు లింగనామాత్యయని కలదుగాని కడమనాలు గాశ్వాసముల గద్యయందు నార్య శబ్దసుంటచే సమాత్యపదము ముద్రాపకులు ప్రమాదమని తోఁచుచున్నది. లక్ష్మీపతి కవిస్తుతిలో నన్నయభటారకుని దిక్క యజ్వను మాత్రమె నుతించి యెఱ్ఱాప్రగడను ప్రశంసింప మానెను. దీనివలనఁ గవి మిక్కిలి ప్రాచీనతరుఁడని తోఁచుఁగాని చరిత్రాధారములచేఁ గవి యాధునికుఁడని తేలకపోదు. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem> ప్రాకృత సంస్కృతాంధ్ర పరభాగము లుల్లసిల్లంగ వైకృత వ్యాకరణంబుఁజేసి బుధవత్సలతన్ సకలార్థవత్పురా ణాకలి తేతిహాసముల నన్ని విచించిన నన్నయార్యు సు శ్లోకుని దిక్కయజ్వను వచోనియలి౯ వినుతింతు మత్కృతి౯|</poem>|ref=}} ఆధునికుఁడైన నిక్కవి కవిత్రయముకు బ్రశంసింపక శిష్టజనాకార వ్యతిరేకముగ నన్నయ తిక్కనాదుల మాత్రమే పేర్కొనుటకుఁ గారణమూహ్యము. కవి తన్నుఁగూర్చి ప్రభువు ప్రశంసించు ఘట్టమున స్వరచిత గ్రంథనామములు నిటులు భద్రాయురభ్యు దయమునఁ జెప్పుకొని యున్నాఁడు. {{Telugu poem|type=సీ౹౹|lines=<poem> అద్వితీయాపరోక్షాను భూతిప్రసి ::ద్ధాచార్య విజయమాంధ్రాంచితముగ ఘనజగజ్జన్మాది కారణశ్రీమదు ::పాఖ్యానము దెలుంగు సైదలిర్చ లలిత పదార్థాద్యలంకార సహిత నీ ::శాలివాహము సమతా సమల్లాగం గృతులు మెచ్చంగా శ్రీకృష్ణ విలాసంబు ::నవనోహరముగా మునురచించి</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే౹౹గీ॥|lines=<poem> మించియున్నటి నిన్ను వర్తించఁదరమె ప్రబలరాపాక వంశ సంభవి నవీన జవన కఐన ప్రభన భాషావిశేష లక్ష్మణ ప్రతిభాదుర్య లక్ష్మణార్య"</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే౹౹గీ॥|lines=<poem> నీవు శబ్దా చిత్ర సన్నిహిలమైన కవన మొనరించు ప్రోడవుగాననొక్క దైవి కావ్యక్త సూక్తి సంధాన మహిమ గలిగిన ప్రబంధము రచింపు కౌతుకమున|</poem>|ref=}} ఆచార్య విజయ, శ్రీమదుపాఖ్యానము, నీళా వివాహము, శ్రీకృష్ణ విలాసము, నీకవిరచించెను. ప్రభువు రచింపఁ బేవ్రాయించిన దీభద్రాయుభ్యుదయమునె. భద్రాయురభ్యుదయము జక్క కవికృతేతర గ్రంధములు కానరావు. శ్రీ మానదపల్లి రామకృష్ణకవిగారు లక్ష్మీపతి కృతిమగు శ్రీకృష్ణ విలాసము పద్యకావ్యముఁజూచితి మనియు నప్రొధముగ ఉన్నదనియుఁ జెప్పియున్నారు. భద్రాయురభ్యుదయ ముత్తమ గ్రంథములోఁ బరిగణింపఁదగిన ప్రబంధము. ఇందుఁ జిత్రికవిత యెక్కుడుగఁ గలదు. ప్రథమాశ్వాసమునఁ బ్రభునియాస్థానమంటపము. పురవర్ణనము, దైవసందర్శనము లోనగునవి వర్ణించుచుఁగవి తనకుఁగల కపతాచాతుర్యమరియు వివిధగతులఁ బ్రదర్శించియున్నాడు. తెలుగుఁ ఒదములయల్లిక కంటె సంస్కృత పదరచన మీకవిత సహజనగు నభ్యాసముఁ దోఁచుచున్నది. కవియొక్కయుఁ గృతివిరచినమునకుఁ బ్రేరకుఁడగు ప్రభునియొక్కయు నివాసాదికములఁ బరిశీలింతము. భద్రాయ భ్యుడయ రచన ప్రేగరుఁడగు కామినేని గాడెశ్వరరాయ ప్రభు లక్ష్మీపతి కవి రాజన్న దేశాయియని వ్యవహరించి యున్నాడు. ఈ రాజన్న దేశాయి రామరెడ్డిపేటఁ బంపాలించుచుండెను. ఈ రామరెడ్డిపేట షట్చక్రవర్తి చరిత్రాది గ్రంథకర్తయగు మల్లారెడ్డికిఁ గుమారుడుగు రామురెడ్డి పేరఁ గట్టఁబడినటుల నుమాపత్యభ్యుదయము చెప్పుచున్నది. రాజన్నదేశాయి రాచుళ్ళ గోత్రీయుఁడు. పాకనాటి రెడ్డికులములోని వాఁడు ఈ వంశమునకు మూలపురుషుఁడు కామినేఁడగుటచే<noinclude><references/></noinclude> 26323zjy42003ufq3x5jnndkh77973w 104 154633 569638 448442 2026-08-10T12:07:16Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569638 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|కమీనియస్ జాన్ అమస్|| సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude> దీనియందు ఒక్కొక్క చిత్రమునందు వివిధ వస్తువులను,వానిపై కొన్ని సంఖ్యలను వ్రాసి, వాని సహాయమున వస్తువులకు సంబంధించిన పదములను తెలియజేసెను. ఇట్లు పటముల సహాయమున బాలురకు భాషా బోధనము చేయుటలో నీ గ్రంథమే మొట్టమొదటిది. నేటికాలమున చిన్నపిల్లలకు బొమ్మలు లేని పుస్తకము లరుదైనవి. ఈ పద్ధతికి మూలపురుషు డీ మహానుభావుడే. ఇట్లితడు భాషాబోధన పద్దతులపై పరిశోధనలను సల్పుచు గ్రంథరచన జేయుచు, సమగ్ర విద్యావిధానమును గురించి యోచించుచునే యుండెను. ఈతని విద్యావిషయకాభిప్రాయముల నన్నిటిని “మహాబోధనము” (Great-Didactic) అను గ్రంథమున వెల్లడిచేసెను. దీనియందు కమీనియస్ తన స్వంత యభిప్రాయము లనేగాక, ఇతని పూర్వపు “ఇంద్రియ వాస్తవికాదుల" (Sense Realists) సూత్రములనుగూడ గ్రహించి, సక్రమబోధన విధానమందు అన్నిటిని పొందుపరచెను. ఈ గ్రంథము నీతడు మొదట మొరేవియా భాషయందే వ్రాసి, 1657 లో లాటిన్ లోనికి భాషాంతరీకరించి ప్రకటించెను. విద్యాబోధనమును గురించిన ఈతని సర్వసూత్రములును, అభిప్రాయములును దీనిలో మనకు తెలియుచున్నవి. ఈతడు ఈ గ్రంథము నందలి శిశుశిక్షణ సంబంధమగు సూత్రములను విపులీకరించి యొక ప్రత్యేక “సహాయ గ్రంథము” (Hand book) ను, "జాన్యువా" పద్ధతిపై మాతృభాషా వాచకములను గూడ రచించెను. '''(1) ఈతని విద్యావిధానము :''' ప్రతి వ్యక్తికిని సకల విషయములను గురించిన ప్రాధమిక జ్ఞాన మావశ్యకమని ఈతని మతము. ఈ"సకలవస్తుజ్ఞానము" (Pausophie) ను గురించి కృషి చేసి రచించిన గ్రంథమంతయు “లెజ్నో” పట్టణమును పోలెండుదేశీయులు తగులబెట్టినపుడు నాశనమయ్యెను. వృద్ధాప్యమున దాని నంతటిని తిరుగ వ్రాయజాలడయ్యెను. '''(2) త్రివిధ విద్యోద్దేశములు :''' విద్యకును, మతమునకును సన్నిహిత సంబంధము కల్గించి మానవ సంస్కారము గావింపవలెనని సూచించెను. “మహాబోధన" మను గ్రంథమున అనేక అధ్యాయములలో ఈ విషయము ' నిట్లు తెల్పెను. (a) సృష్టిలో మానవుడే ఉత్కృష్టుడు. (b) మానవ జీవిత పరమార్థము జీవితానంతరముతో సంబంధించినది. (c) ఐహిక జీవితము అముష్మిక జీవితమునకు సిద్ధపరచును. (d) ఇందులకు మానవ పురోగమనము మూడు దశలలో జరుగును. ఆత్మజ్ఞానము, ఆత్మవిజయము,దైవోపగమనము. (e) ఇందులకు విద్య, శీలము, మతము సాధనములు. ఇట్లు విద్య యొక్క త్రివిధోద్దేశములను జ్ఞానము, శీలము, భక్తి యని నుడివెను. దేహశొషణము వలన గాక, మనో విజయమువలన నీ లక్షణములను సాధింప వలెనని యీతనియభిప్రాయము. దీనికై బాల బాలిక లందరికిని "సార్వజనీన విద్య" యావశ్యకము. '''3. పాఠశాలలందు నాలుగు దశలు:''' ఈతడు విద్యాభ్యాస కాలమును ఆరేసి సంవత్సరముల చొప్పున 4 దశలుగా విభజించెను. (a) పుట్టినప్పటి నుండి 6 సంవత్సరముల వరకు తల్లి యొడిలోని పాఠశాల. (b) 6 నుండి 12 సంవత్సరముల వరకు ప్రాథమిక పాఠశాల, (C) 12 నుండి 18 సంవత్సరముల వరకు ఉన్నత పాఠశాల. (d) 18 నుండి 24 సంవత్సరముల వరకు కళాశాల. మొదటి దగు "తల్లి యెడి పాఠశాల" ప్రతి యింటను ఉండవలెను. దీని యందు శిశు మానసిక శక్తికి తగినంత గణితము, భూగోళము, చరిత్ర, వ్యాకరణము, జ్యోతిషము, అర్థశాస్త్రము బోధింపదగును. ఆటపాటలు, నిర్మాణ కార్యక్రమము మూలమున బాలురు విషయములు కార్యకారణ సంబంధములను తెలిసికొని అభిప్రాయ ప్రకటన గావింపగల్గుట, సదభ్యాసములను అలవరచుకొనుట ఈ దశ యందలి లక్ష్యములు. రెండవదగు ప్రాథమిక పాఠశాల ప్రతి పల్లె యందును ఉండవలెను. దీనియందు మాతృభాషలో విద్యాబోధనము జరుగవలెను. ఇంతటితో సమాప్తి చేయు బాలురకు ప్రణాళికలోని విషయములే గాక, వాఙ్మయము, మతవిద్య, నీతివర్తనము బోధింపవలెను. తమ దేశము వరకు భూగోళము, చరిత్ర అతి సామాన్య యంత్ర సంబంధ మగు జ్ఞానమునుగూడ బోధింపవలెను. ఉన్నత పాఠశాలలో లాటిన్, గ్రీకు, హిబ్రూ భాషలను, వృత్తివిద్యను బోధింపవలెను. ఈ పాఠశాలలు ప్రతి పట్టణ మందును ఉండవలెను. కళాశాలలు ప్రతి రాష్ట్రము నందును ఉండవలెను. విపులమగు ప్రణాళిక గల్గి ప్రజ్ఞావంతులగు విద్యార్థులు కళలను, శాస్త్రములను సభ్య<noinclude><references/></noinclude> 6fm4nrre4gzyma2ge8qpwgsr3yy5e1t 104 154634 569652 448443 2026-08-10T12:25:07Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569652 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము -౨||కర్మశాలా నిర్వహణము}}</noinclude><section begin="580A" />పించుటకు అవకాశము లుండవలెను. కళాశాలానంతరము సమర్థులగు విద్యార్థులు శాస్త్రపరిశోధన గావించుటకు పరిశోధన సంస్థను (Research Institute) ఒక దానిని కొన్ని రాష్ట్రములు గలిసి స్థాపించుకొనవలెను. '''బోధన పద్ధతి:''' బోధన పద్ధతులందు గూడ నేటి విధానములకు మార్గదర్శి యీతడే యనదగును. నిర్దాక్షిణ్యమును, అభిరుచి రహితమును అగు బోధన విధానమును త్యజించి, ప్రకృతి పద్ధతిని శిశుత్వమునకు తగినట్లు బోధింపవలెనని చెప్పెను. ప్రకృతియందువలే సహజతరుణములలో బోధనము జరుగవలెను. జీవిత వసంతమగు బాల్యమున బోధన ప్రారంభము కావలెను. జ్ఞానార్జనకు ఇంద్రియములే సహాయకారులు. నిర్జీన పుస్తకములవలన గాక, యథార్థ వస్తుప్రదర్శనము, మాదిరిపటముల మూలమున బాలురకు వస్తుజ్ఞానము కల్గింపవలెను. కాని బేకన్ నిర్వచించిన ప్రతిష్ఠాపన పద్ధతి జ్ఞానార్జనకు ఎల్లప్పుడు ఉపయోగకరము కాదని ఈతడు భావించెను. ఆచరణాభ్యాసములు యావశ్యకతను చాటెను. బాలురను శిక్షించవలసియే వచ్చినయెడల అది వారి మంచికోరకేయని వారు బాగుగ గ్రహించునట్లు చూడవలెను. విద్యాలోపములకై గాక తప్పుడు నడవడికిని, అవినీతికర ప్రవర్తనమునకును దండన తగునని ఈతని మతము. '''ఈతని ప్రభావము :''' ఈతడు ఆధునిక విద్యాపద్ధతులకు మూలపురుషుడు. నేడీతని సూచనలన్నియు ఆచరణలో ప్రయత్నింపబడుచున్నను ఈతని కాలముననేకాక తరువాత రెండువందల సంవత్సరములవరకు కూడ వాని ప్రభావము విద్యావిధానమందు ఏమాత్రము కలుగలేదు. ఆతని పాఠ్యగ్రంథములు ముఖ్యముగా “చిత్రమయప్రపంచము” (Orbis Pictus) విశాలముగ నుపయోగింపబడుచుండెను. ఈతని తరువాత ప్రముఖ విద్యావేత్తలందరును నీతని సూత్రములలో ఏ కొన్నింటినో యాధారముగా జేసికొని వివిధ సంస్థలను స్థాపించిరి. “ఫ్రాంకి” అnuనతడు "సుఖజీవన ప్రణాళిక" ను, రూసో తన ప్రకృత్యనుగుణ బోధన విధానమును, బేస్డొ తన సకల వస్తుజ్ఞాన పద్ధతిని :పెస్టాలాక్సీ “కరుణామయ శిశుబోధన విధానమును” హర్బార్టు “శీల ప్రధానమగు విద్యాబోధనమును", ఫ్రోబెల్ "కిండరు గార్టెన్" లేక "బాలక వనము" అను పద్ధతిని విపులీకరించుకొనిరని చెప్పుట సత్యదూరము కాజాలదు. ఇవియన్నియు గాక విద్యాబోధనమందును, ఇతర శాస్త్ర పరిశోధనలందువలె పరిశోధనావశ్యకత కలదని చూపి, ఆధునిక విద్యాపరిశోధనలకీ మహాత్ముడే దారిజూపెను. ఇందువలననే ఈతనికి విద్యావేత్తలందు అగ్రస్థాన మీయబడుచున్నది. {{right|సో, రా.}} <section end="580A" /> <section begin="580B" />'''కర్మశాల నిర్వహణము (Work-shop Management) :''' కర్మశాల నిర్వహణ చరిత్రకు పారిశ్రామిక క్రమ పరిణామ చరిత్రతో సన్నిహిత సంబంధము కలదు. అది ఎప్పుడును, సాంఘిక, ఆర్థిక,రాజకీయములైన మార్పుల చేతను, దేశమందలి పరిస్థితులచేతను ప్రభావితమగు చుండును. 19 వ శతాబ్దియొక్క ఉత్తరభాగమున భిన్నభిన్నములయిన పారిశ్రామిక సంస్థలమధ్య పోటీ జరుగుట ప్రగతికిని, దేశాభివృద్ధికిని ఆవశ్యకముగా భావింపబడెను.ఆ సందర్భమున కర్మశాలానిర్వహణము యొక్క ప్రాముఖ్యము గుర్తింపబడెను. కర్మశాల నిర్వహణము ఒక శాస్త్రముగాను, వాస్తుశాస్త్రమందలి ఒక విశిష్టమయిన శాఖగాను పరిగణింపబడెను. ఈ శాస్త్ర నిర్వహణ క్షేత్రమందలి నేటి వికాసమంతయు యఫ్. డబ్ల్యు. టైలర్, గిల్ బ్రెత్, కాంట్, ఎమర్సన్ మున్నగువారు చేసిన అమూల్యమైన సేవ పై ఆధారపడి యున్నది. వీరు ఈ శాస్త్రమును శ్రద్ధతో అధ్యయనము చేసిరి. కర్మశాలా నిర్వహణమునకు సంబంధించిన సూత్రములను, సాంకేతిక పద్ధతిని వీరు ప్రతిపాదించిరి. పెట్టుబడి ద్రవ్యము, కూలి, ముడివస్తువులు, యంత్రము మున్నగువాటిని ఉపయోగించుటచేత గరిష్ఠ లాభమును పొందుటయు, ఉత్పత్తివిధానమునగల వీటి యొక్క తరుగును తగ్గించుటయు కర్మశాలా నిర్వహణము యొక్క ముఖ్యోద్దేశములు. అనగా ఉత్పత్తి యొక్క తగులుబడిని ఇతర పోటీరంగమందలి తగులుబడి కంటే తక్కువ పరిమితి కలదానినిగా నిర్ణయించుట. పరిశ్రమను స్థాపించుట, దానిపథకమును నిర్ణయించుట, పరస్పర సహకారమును కల్పించుట, ఉత్పత్తిని అదుపులో నుంచుట అనువాటికే కర్మశాలా నిర్వహణమని "పేరు. ఈ క్రింది విషయములు ఆరంభదశలో ఆలోచింపదగినవి : <section end="580B" /><noinclude><references/></noinclude> 0beu15r0twdav5twybalh5u3s4l7e4c 104 154635 569655 448444 2026-08-10T12:36:41Z A.Murali 3019 569655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" />{{rh|కర్మశాలా నిర్వహణము||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude> :1. కర్మశాల యొక్క స్థిరత్వము. :2. లభ్యముకాగల మూలధనము. ఉత్పత్తి విధానమును సూత్రీకరించుటకు ఈ క్రింది మరికొన్ని అంశములు ముందుగా పరిశీలింపదగినవి : :1. ఎడతెగక ఉత్పత్తిని సొగించుట. :2. వస్తూత్పత్తి పరిమాణము. :3. ప్రమాపణము(standardization)నందలి విశిష్టత. :4. పనితనమందలి నాణెము. :5. వస్తువులందలి గుణము. ఎడ తెగక ఉత్పత్తిని సాగించుట (నిరంతరోత్పత్తి సాధ నము) యందు మూడు మిశ్రమ (mashed) దశలు కలవు. (అ) చిల్లర పనుల యొక్క నిర్వహణము (job pro- duction). (ఆ) జట్టు ఉత్పత్తి (batch production). (ఇ) సామూహికోత్పత్తి (mass production) చిల్లరపనుల నిర్వహణము : ఇందు ప్రతి చిల్లరవనియు ఒక పర్యాయమే పురమాయించబడును. ఇందు పునరా వృత్తి యుండదు. జట్టు ఉత్పత్తి: ఇందు ఉత్పత్తికొరకైన పురమాయింపు లలో పునరావృత్తి సంభావ్యము ; కాని నిరంతరోత్పత్తి ; సంభావ్యము కాదు. దీనిచే విశేషముగా ధరలను తగ్గించు టకై చేయు ఏర్పాట్లు సమర్థనీయమగును. సామూహికోత్పత్తి: ఇందు నిక్కచ్చిగా సమాన ధర్మముగల వస్తూత్పత్తి ఎడతెగక జరుగుచుండును. పని యందు పాల్గొన ప్రతియంత్రము, ప్రతివ్యక్తి ఒకే వస్తు వును ఉత్పత్తి చేయుటయందు వ్యావృతిని కలిగియుండును. వస్తూత్పత్తి పరిణామము : చిల్లర పనుల నిర్వహణమందు వస్తూత్పత్తి యొక్క పరిమాణము గరిష్ఠముగా నుండును. సామూహికోత్పత్తి యందు వస్తూత్పత్తి నిర్వహణము కనీసముగా నుండును. ప్రమాపణ (Standardization) మందలి విశిష్టత : ప్రమావణమువలన ఉత్పత్తియందును, భాగముల మార్పిడి యందును సౌకర్యము చేకూరును. ఇది సామూహికో త్పత్తియందు సామర్థ్యమును, విడిభాగములను ఉపయో ·గించు అవకాశమును కల్పించును. ప్రమాపణమందు పని సంగ్రహ ఆంధ్ర యొక్క కల్పన (designing), ఉత్పత్తి యొక్క కల్పన అను రెండు అంశములు చేరియున్నవి. పనితనమందలి నాణెము : పనితనమందలి నాణెమును తయారగు వస్తువుల యొక్క పరిమాణ గుణమునుబట్టి నిర్ణయించెదరు. నామమాత్ర పరిమాణము, సహన పరి మాణము (Tolerance dimension) అని పరిమాణము ద్వివిధము. పనితనమందు తప్పనిసరిగా ఘటిల్లు లోపముల యొక్క పరిహారముకొరకు ఈ పరిమాణములు ఉద్దిష్ట ములై యున్నవి. ఎక్కువ సహనమును చూపి పనితన మందు వైశిష్ట్యమును అపేక్షించినచో, ఉత్పత్తి యందలి విధానము, వ్యయము ప్రభావిత మగును. 582 వస్తువులందలి గుణము : ఒక వస్తువు యొక్క సరియగు గుణము దానికగు ఖర్చుపైగాని, పదార్థము పై గానీ, ఆధారపడి యుండదు. ఆ గుణము తయారగు వస్తువు యొక్క యోగ్యతపై ఆధారపడి యుండును. అనగా దాని మన్నిక అన్ని భాగములందును ఏకరీతిగ నుండ వలయును. ఉత్పత్తి కార్యక్రమమును సార్ధకముచేయు కార్యాంశ (1) కల్పన (design); గుణ నియమనము (quakty control) (2) పనిని అమలులో పెట్టుపద్దతి (8) ప్రగతి నియమనము (4) వస్తునియనునము (5) పని యొక్క నిర్ణయము (lay-out); యంత్ర నిర్వహణము, కల్పన (Design); గుణనియమనము (quality control): ఉత్పత్తి చేయదగిన వస్తువుల భాగములకు సంబంధించిన బొమ్మలను వ్రాయుటయే దీని భావము. బొమ్మలు వేయుటకై ఆయ్యబడు సూచనలకంటే వేరైన ఈ క్రింది సూచనలు గమనింపదగును. 1. ఉత్పత్తి పురమాయింపు సంఖ్య (Manufacture order No.) 2. ఎన్సెంబ్లీ లేక సబ్ ఎస్సెంబ్లీ యూనిట్ను గుర్తు పట్టుట, . 8. యూనిట్ల యొక్క మొత్తము సంఖ్య. 4. పనియందలి లోపములో త్రోసివేత (allowance for defective work). 5. ఉపయోగింపబడు సామగ్రి, 6. పని యొక్క విధానక్రమము.<noinclude><references/></noinclude> 0gywnyxgv22x6tuzg1qfb03q5z1b730 569721 569655 2026-08-10T15:50:43Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569721 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|కర్మశాలా నిర్వహణము||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude> :1. కర్మశాల యొక్క స్థిరత్వము. :2. లభ్యముకాగల మూలధనము. ఉత్పత్తి విధానమును సూత్రీకరించుటకు ఈ క్రింది మరికొన్ని అంశములు ముందుగా పరిశీలింపదగినవి : :1. ఎడతెగక ఉత్పత్తిని సొగించుట. :2. వస్తూత్పత్తి పరిమాణము. :3. ప్రమాపణము(standardization)నందలి విశిష్టత. :4. పనితనమందలి నాణెము. :5. వస్తువులందలి గుణము. ఎడ తెగక ఉత్పత్తిని సాగించుట (నిరంతరోత్పత్తి సాధనము) యందు మూడు మిశ్రమ (mashed) దశలు కలవు. :(అ) చిల్లర పనుల యొక్క నిర్వహణము (job production). :(ఆ) జట్టు ఉత్పత్తి (batch production). :(ఇ) సామూహికోత్పత్తి (mass production) '''చిల్లరపనుల నిర్వహణము : '''ఇందు ప్రతి చిల్లరవనియు ఒక పర్యాయమే పురమాయించబడును. ఇందు పునరా వృత్తి యుండదు. '''జట్టు ఉత్పత్తి:''' ఇందు ఉత్పత్తికొరకైన పురమాయింపులలో పునరావృత్తి సంభావ్యము ; కాని నిరంత రోత్పత్తి సంభావ్యము కాదు. దీనిచే విశేషముగా ధరలను తగ్గించుటకై చేయు ఏర్పాట్లు సమర్థనీయ మగును. '''సామూహికోత్పత్తి:''' ఇందు నిక్కచ్చిగా సమాన ధర్మముగల వస్తూత్పత్తి ఎడతెగక జరుగుచుండును. పని యందు పాల్గొన ప్రతియంత్రము, ప్రతివ్యక్తి ఒకే వస్తువును ఉత్పత్తి చేయుటయందు వ్యావృతిని కలిగి యుండును. '''వస్తూత్పత్తి పరిణామము :''' చిల్లర పనుల నిర్వహణమందు వస్తూత్పత్తి యొక్క పరిమాణము గరిష్ఠముగా నుండును. సామూహికోత్పత్తి యందు వస్తూత్పత్తి నిర్వహణము కనీసముగా నుండును. '''ప్రమాపణ (Standardization) మందలి విశిష్టత :''' ప్రమావణమువలన ఉత్పత్తియందును, భాగముల మార్పిడి యందును సౌకర్యము చేకూరును. ఇది సామూహికోత్పత్తియందు సామర్థ్యమును, విడిభాగములను ఉపయోగించు అవకాశమును కల్పించును. ప్రమాపణమందు పని యొక్క కల్పన (designing), ఉత్పత్తి యొక్క కల్పన అను రెండు అంశములు చేరియున్నవి. '''పనితనమందలి నాణెము :''' పనితనమందలి నాణెమును తయారగు వస్తువుల యొక్క పరిమాణ గుణమునుబట్టి నిర్ణయించెదరు. నామమాత్ర పరిమాణము, సహన పరిమాణము (Tolerance dimension) అని పరిమాణము ద్వివిధము. పనితనమందు తప్పనిసరిగా ఘటిల్లు లోపముల యొక్క పరిహారముకొరకు ఈ పరిమాణములు ఉద్దిష్టములై యున్నవి. ఎక్కువ సహనమును చూపి పనితనమందు వైశిష్ట్యమును అపేక్షించి నచో, ఉత్పత్తి యందలి విధానము, వ్యయము ప్రభావిత మగును. '''వస్తువులందలి గుణము :''' ఒక వస్తువు యొక్క సరియగు గుణము దానికగు ఖర్చుపైగాని, పదార్థముపై గానీ, ఆధారపడి యుండదు. ఆ గుణము తయారగు వస్తువు యొక్క యోగ్యతపై ఆధారపడి యుండును. అనగా దాని మన్నిక అన్ని భాగములందును ఏకరీతిగ నుండవలయును. '''ఉత్పత్తి కార్యక్రమమును సార్ధకముచేయు కార్యాంశములు:'''(1) కల్పన (design); గుణ నియమనము (quakty control) (2) పనిని అమలులో పెట్టుపద్దతి (3) ప్రగతి నియమనము (4) వస్తునియమనము (5) పని యొక్క నిర్ణయము (lay-out); యంత్ర నిర్వహణము, '''కల్పన (Design); గుణనియమనము (quality control):''' ఉత్పత్తి చేయదగిన వస్తువుల భాగములకు సంబంధించిన బొమ్మలను వ్రాయుటయే దీని భావము. బొమ్మలు వేయుటకై ఇయ్యబడు సూచనలకంటే వేరైన ఈ క్రింది సూచనలు గమనింపదగును. :1. ఉత్పత్తి పురమాయింపు సంఖ్య (Manufacture order No.) :2. ఎస్సెంబ్లీ లేక సబ్ ఎస్సెంబ్లీ యూనిట్ను గుర్తుపట్టుట, :3. యూనిట్ల యొక్క మొత్తము సంఖ్య. :44. పనియందలి లోపములో త్రోసివేత (allowance for defective work). :5. ఉపయోగింపబడు సామగ్రి, :6. పని యొక్క విధానక్రమము.<noinclude><references/></noinclude> 6hf2ekow49dbvlw76qpkrrjp26oyjtg 104 154636 569722 448445 2026-08-10T15:53:38Z A.Murali 3019 569722 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము -౨||కర్మశాల నిర్వహణము}}</noinclude> :7. పనితనమును పరీక్షించు దశలు, :8. సిద్ధము చేసికొనవలసిన ప్రత్యేక పనిముట్లు. ఉత్పత్తికి సంబంధించిన గుణము ఈ క్రింది నాలుగు శీర్షికలలో విభజింపబడును. :1. భౌతిక గుణములు :2. ఉత్పత్తి పరిమాణములు :3. పూర్తి తయారీ (Finish) :4. పని నిర్వహణము. ఈ శీర్షికలలో ఒక్కొక్క దానిక్రింద ఉత్పత్తి సామర్థ్యమును బట్టి ఒక గుణప్రమాణము నిర్ణయింపబడి, తనిఖీ చేయబడి సరిచూడబడును. పనిని అమలులో పెట్టు పద్ధతి అనగా పురమాయింప బడిన వస్తూత్పత్తిని పూర్తిచేయుటకు వలసిన అన్ని పనులను ఏక కాలమున సమీక్ష చేయుట, అనవసరమయిన కార్య కలాపమును తగ్గించి, సప్రమాణమయిన కార్యక్రమమును నిర్ణయించుటకై, కాలము యొక్కయు, చలనము యొక్కయు పరిశీలనము అపేక్షితమగుచున్నది. ఇట్టి పనిని సాధించు నిమిత్తము కార్యవివరణ పత్రము (process chart), విపుల చిత్రము (fow diagram) తయారు చేయబడును. ఎనుము చర్మముతో చేయబడిన బప్ఫింగ్ చక్రములకు (buffing wheels) కురువిందళిలా చూర్ణ ముతో మరల పూత పూయుటకై ప్రోసెస్ చార్ట్, ఫ్లోయింగ్ డయాగ్రమ్ చూపబడును. : ప్రగతి నియమనము : జాబితా ప్రకారము ఉత్పత్తి వస్తువులను అప్పగించుకొనుట ప్రగతినియమనము యొక్క ఉద్దేశమైయున్నది. ప్రగతియందున్న పనివలన లాభమును సాధ్యమైనంత శీఘ్రముగా పొందుట, యంత్రపు పనివాని కాలము వ్యర్థముకాకుండ చూచుట, సక్రమముగ నిర్వ హింపబడిన ప్రగతినియమనము యొక్క ఫలితములు. ఇందుకొరకు నిర్దిష్ట విధానమున కార్మికుల యొక్కయు, యంత్రముల యొక్క యు ఈక్రింది వివరణపత్రిక (man and machine chart) ఉపయోగింపబడును. ఉత్పత్తి సామర్థ్యము (turnover efficiency) యొక్క మరియొక 'ముఖ్యాంశము ఉత్పత్తియందు సమ తూకమును (balancing) ఏర్పరచుటయైయున్నది. గొప్పగొప్ప ఉత్పత్తి కర్మాగారములయందు 'ఛేజర్స్' 533 కర్మశాల నిర్వహణము (chasers) అను ప్రత్యేకోద్యోగులు నియమింపబడుదురు. నిర్ణయింపబడిన జాబితా ప్రకారము క్రమవిధానములో పని జరుగుచున్నదో లేదో కనిపెట్టుచు, లోపములను సరిదిద్దుచు, పనియందలి ఆలస్యమును పై అధికారులకు తెలియజేయుచుందురు. ప్రోగ్రెస్ ఆఫీసు (అభివృద్ధిని రికార్డుచేయు కార్యాలయము) సందుంచబడిన 'గాంటు' వివరణ పత్రికను (gantt chart) పరిశీలించినతోడనే, వేరువేరు శాఖలలోని పనులన్నియు ఎట్లు నడచుచున్నవో స్పష్టమగును. వస్తు నియమనము కొనుగోలు : ఈ అంశము ఆరు ప్రధాన శీర్షికలక్రింద విభజింపబడినది. (1) ఎన్నుకొనుట (2) వ్యయనిరోధము నిలువసరకును అదుపుచేయుట (4) సరకులను నిలవచేయుట (5) కొనుగోలు (8) రవాణా. ఎన్నుకొనుట సరకులను ఎన్నుకొనుట నిర్వహించి దలచిన పనిపై ఆధారపడియుండును. వ్యయనిరోధము : అవసరమైన ముడిసరకుల పరిమాణ మును ముందుగా అంచనా వేయుటవలన ఈపనిచేయుట సాధ్యమగును. నిలువసరకును ఆదుపుచేయుట: అమ్ముడుపోక నిలువ సరకు రూపములో 'పెట్టుబడి ధనము చిక్కుబడి, ఆ సర కులవిలువ కాలక్రమమున తగ్గుట ఒక్కొక్కప్పుడు తట స్థించును. కావున సరకును నిలువచేయుటలో వివేకముతో తగు సుపాయము వెదకుట మిక్కిలి ముఖ్యమైన విష యము. కాబట్టి ఈ విషయములో నిలువచేసికొనవలసిన కనిష్ఠ, గరిష్ఠ, పరిమాణపు సరకుల జాబితాను అప్పు డప్పుడు తయారు చేసికొనుటచే ఈకార్యము సాధ్య మగును. పరకులను నిలువచేయుట: పదార్థములను సేకరించి భద్రపరచుట ఈ కార్యక్రమములో ప్రధానాంశము. తర చుగానిత్యోపయోగములో నుండుసరకులను ముఖ్యమయిన జనరల్ గిడ్డంగులలోను, నూనె, కలప, బొగ్గు మున్నగు వస్తువులను అప్రధానమైన గిడ్డంగులలోను, తయారైన<noinclude><references/></noinclude> l03lbzx2zpsjcb7fen9rmefzjq5m7sq 569724 569722 2026-08-10T16:06:57Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము -౨||కర్మశాల నిర్వహణము}}</noinclude> :7. పనితనమును పరీక్షించు దశలు, :8. సిద్ధము చేసికొనవలసిన ప్రత్యేక పనిముట్లు. ఉత్పత్తికి సంబంధించిన గుణము ఈ క్రింది నాలుగు శీర్షికలలో విభజింపబడును. :1. భౌతిక గుణములు :2. ఉత్పత్తి పరిమాణములు :3. పూర్తి తయారీ (Finish) :4. పని నిర్వహణము. ఈ శీర్షికలలో ఒక్కొక్క దానిక్రింద ఉత్పత్తి సామర్థ్యమును బట్టి ఒక గుణప్రమాణము నిర్ణయింపబడి, తనిఖీ చేయబడి సరిచూడబడును. '''పనిని అమలులో పెట్టు పద్ధతి:''' అనగా పురమాయింపబడిన వస్తూత్పత్తిని పూర్తిచేయుటకు వలసిన అన్ని పనులను ఏక కాలమున సమీక్ష చేయుట, అనవసరమయిన కార్యకలాపమును తగ్గించి, సప్రమాణ మయిన కార్యక్రమమును నిర్ణయించుటకై, కాలము యొక్కయు, చలనము యొక్కయు పరిశీలనము అపేక్షితమగుచున్నది. ఇట్టి పనిని సాధించు నిమిత్తము కార్యవివరణ పత్రము (process chart), విపుల చిత్రము (flow diagram) తయారు చేయబడును. ఎనుము చర్మముతో చేయబడిన బప్ఫింగ్ చక్రములకు (buffing wheels) కురువిందశిలా చూర్ణముతో మరల పూత పూయుటకై ప్రోసెస్ చార్ట్, ఫ్లోయింగ్ డయాగ్రమ్ చూపబడును. '''ప్రగతి నియమనము :''' జాబితా ప్రకారము ఉత్పత్తి వస్తువులను అప్పగించుకొనుట ప్రగతినియమనము యొక్క ఉద్దేశమైయున్నది. ప్రగతియందున్న పనివలన లాభమును సాధ్యమైనంత శీఘ్రముగా పొందుట, యంత్రపు పనివాని కాలము వ్యర్థముకాకుండ చూచుట, సక్రమముగ నిర్వహింపబడిన ప్రగతినియమనము యొక్క ఫలితములు. ఇందుకొరకు నిర్దిష్ట విధానమున కార్మికుల యొక్కయు, యంత్రముల యొక్కయు ఈక్రింది వివరణపత్రిక (man and machine chart) ఉపయోగింపబడును. ఉత్పత్తి సామర్థ్యము (turnover efficiency) యొక్క మరియొక 'ముఖ్యాంశము ఉత్పత్తియందు సమ తూకమును (balancing) ఏర్పరచుటయైయున్నది. గొప్పగొప్ప ఉత్పత్తి కర్మాగారములయందు 'ఛేజర్స్' (chasers) అను ప్రత్యేకోద్యోగులు నియమింపబడుదురు. నిర్ణయింపబడిన జాబితా ప్రకారము క్రమవిధానములో పని జరుగుచున్నదో లేదో కనిపెట్టుచు, లోపములను సరిదిద్దుచు, పనియందలి ఆలస్యమును పై అధికారులకు తెలియజేయుచుందురు. ప్రోగ్రెస్ ఆఫీసు (అభివృద్ధిని రికార్డుచేయు కార్యాలయము) సందుంచబడిన 'గాంటు' వివరణ పత్రికను (gantt chart) పరిశీలించినతోడనే, వేరువేరు శాఖలలోని పనులన్నియు ఎట్లు నడచుచున్నవో స్పష్టమగును. '''వస్తు నియమనము కొనుగోలు :''' ఈ అంశము ఆరు ప్రధాన శీర్షికల క్రింద విభజింపబడినది. :(1) ఎన్నుకొనుట :(2) వ్యయనిరోధము :(3) నిలువసరకును అదుపుచేయుట :(4) సరకులను నిలవచేయుట :(5) కొనుగోలు :(6) రవాణా. '''ఎన్నుకొనుట:''' సరకులను ఎన్నుకొనుట నిర్వహించి దలచిన పనిపై ఆధారపడియుండును. '''వ్యయనిరోధము :''' అవసరమైన ముడిసరకుల పరిమాణమును ముందుగా అంచనా వేయుటవలన ఈపనిచేయుట సాధ్యమగును. '''నిలువసరకును ఆదుపుచేయుట:''' అమ్ముడుపోక నిలువ సరకు రూపములో 'పెట్టుబడి ధనము చిక్కుబడి, ఆ సరకులవిలువ కాలక్రమమున తగ్గుట ఒక్కొక్కప్పుడు తటస్థించును. కావున సరకును నిలువచేయుటలో వివేకముతో తగు సుపాయము వెదకుట మిక్కిలి ముఖ్యమైన విషయము. కాబట్టి ఈ విషయములో నిలువచేసికొనవలసిన కనిష్ఠ, గరిష్ఠ, పరిమాణపు సరకుల జాబితాను అప్పుడప్పుడు తయారు చేసికొనుటచే ఈకార్యము సాధ్యమగును. '''పరకులను నిలువచేయుట:''' పదార్థములను సేకరించి భద్రపరచుట ఈ కార్యక్రమములో ప్రధానాంశము. తరచుగానిత్యోపయోగములో నుండుసరకులను ముఖ్యమయిన జనరల్ గిడ్డంగులలోను, నూనె, కలప, బొగ్గు మున్నగు వస్తువులను అప్రధానమైన గిడ్డంగులలోను, తయారైన<noinclude><references/></noinclude> a6c9gc4f1i634c3lx1eys6rvkg7k22s 104 154638 569725 448447 2026-08-10T16:21:53Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569725 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము- ౨||కర్మశాలా నిర్వహణము}}</noinclude> (finished) వస్తువులను అంగభూతములయిన గిడ్డంగులలోను (Component stores) నిలువచేయుదురు. కొంత వరకు తయారైన వస్తువులను వర్కు డిపోలలో నుంచుదురు. సరకులను నిలవచేయుటలో ఈ క్రింది పనులు ఇమిడియున్నవి : (1) సరకులను కోరుట (2) సరఫరాలను గ్రహించుట, పరీక్షించుట, సంగ్రహము చేయుట (3) సరకులను పంపివేయుట, (4) నిలవచేయబడిన సరకులను లిఖిత పూర్వకముగ నమోదుచేయుట, '''కొనుగోలు:''' కర్మాగారము కొరకు సరకులను కొనుట మిక్కిలి ముఖ్యమైన విషయము. సరకులను కొనుట యందు వివేకము చూపనియెడల ఉత్పత్తి సామర్థ్యము కొరకై చేయు ప్రయత్నములన్నియు వ్యర్థము కావచ్చును. కొనుగోలు ఈ క్రింది రీతులలో జరుగవచ్చును : :1. పెద్ద మొత్తములను సరసమైన ధరలకు భేరము చేయుట. :2. దఫాల వారీగా సరకును కొనుట. :3. అవసరమైనంతవరకే సరకును కొనుట. పై మూడు పద్ధతులలో కర్మాగార నిర్వహణమునకు ఏది మిక్కిలి ఉపయోగకరమైనదో దాని నవలంబింప వచ్చును. టెండర్ల ద్వారమున సరియగు సరకులను నియమిత కాలములో సరఫరా అగునట్లు జాగరూకత వహింపవలెను. '''రవాణా :''' ఏపనియందైనను సరకులను ఉపయోగింప వలసిన స్వభావమును అనుసరించియు, కాలమును, గమనమును బట్టియు రవాణా సాధనములను ఏర్పాటు చేసి కొనవలయును. ఈ క్రింది రవాణా పద్ధతులలో ఏదే నొక దానిని అనుసరింపవచ్చును. :1. బరువులను ఎత్తిదించు యంత్రము. :2. చెయిన్ మరియు బెల్టు కన్వేయర్లు (Chain and belt conveyors). :3. చిన్న డిజిల్ ట్రాలీలుగాని, లేక పెట్రోలుతో నడచు ట్రాలీలుగాని. :4. పైపులైనులు, చూట్లు (Chutes). '''పనులను నిర్ణయించుట (Layout):''' యంత్ర నిర్వహణము: పనియొక్క నిర్వహణమునందు ఈ క్రింది అంశములు పరిశీలింపదగినవి : (1) స్థలనిర్ణయము (2) కట్టడముల రీతులు (3) సహజము, కృత్రిమమగు వెలుతురు, గాలి ప్రసారము, వేడిమి మున్నగువాటి ఏర్పాటు (4) శక్తి (power) ని ఏర్పాటు చేయుట (5) వేర్వేరు శాఖలకు చెందిన పనుల కవసరమగు స్థలములను పొదుపుగా నిర్ణయించుట, (6) కర్మాగారమందు సరకులను ఒక చోటునుండి మరియొక చోటుకు చేర్చు సౌకర్యములు. యంత్ర నిర్వహణ మనగా యంత్రమును ఏర్చుకొని దానిని నిర్వహించుట. ఉత్పత్తి సామర్థ్యమును సాధించుట యందు యంత్ర నిర్వహణము ప్రధానమైన సాధనము. ఇందు ప్రత్యేక విద్యానుభవములుగల ఉద్యోగులు నియమింపబడవలయును. అన్ని రకములకు చెందిన యంత్రముల యొక్క చరిత్రను వ్రాయించు విధానమును ప్రవేశ పెట్టి, యంత్ర నిర్వహణమును వశమందుంచుకొన వలయును. కర్మాగారమందు ప్రమాదములు జరుగకుండుటకై తగు రక్షణలు కల్పింపబడ వలయును. ఉదా : మూవింగ్ బెల్టులు (moving belts), గొలుసులు, తాళ్ళు సేకరింప బడి ఎప్పటికప్పుడు పరీక్షింపబడవలయును. ఎట్టి ప్రమాదములు ఘటిల్లినను రక్షణమునకై వెంటనే తగిన ప్రథమ చికిత్సా సాధనములు కల్పింపబడవలేను. చాలినన్ని అగ్ని మాపక యంత్రములు సిద్ధముగా నుండవలెను. అగ్నిమాపక యంత్రములను ఉపయోగించుటయందు కొందరికి శిక్షణ మొసగుట అవసరము. కర్మాగారమందలి వస్తూత్పత్తికిని, కార్మికుల కార్య శక్తికిని అవినాభావ సంబంధము కలదు. కావున కార్మికులకును, నిర్వాహక వర్గమునకును నడుమ చక్కని సామరస్యము పెంపొందుట అత్యవసరము. దొరతనము వారు ఈ సందర్భమున వలసిన శాసనములను నిర్మించియున్నారు. ఉదా: కార్మిక చట్టములు, ఫ్యాక్టరీ ఆక్టు. వేతనపు చట్టము (Wage Act), వర్కు మెన్స్ కంపెన్సే వన్ ఆక్టు మొదలయినవి. ఆధునిక కాలమున కర్మాగారమందలి సమస్యలు మన స్తత్వశాస్త్ర దృష్టి ననుసరించి పరిశీలింపబడుచున్నది. ఒడుదుడుకులు లేకుండ కర్మాగారములను నిర్వహించుటకై కొన్ని సదుపాయములు గుర్తింపబడినవి. సమర్థు<noinclude><references/></noinclude> 7th080m7et0sg73791igh2wwsxwv6ko 104 154639 569727 448448 2026-08-10T16:41:44Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569727 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|కర్ణాటక గానము||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude><section begin="585A" />లయిన కార్మికులను చేర్చుకొనుట, వారికి శిక్షణ మొసగుటకై వలసిన సౌకర్యములను కల్పించుట, కార్మికులలో నూతన కల్పనాశక్తి గలవారికి బహుమానముల నిచ్చుట, పనిపాటులకు అవసరమైన ఉత్తమ పరిస్థిసులను ఏర్పాటు చేయుట, నిరపాయకరమైన పోటీలను సాహికముగ ప్రోత్సహించుట, కార్మికునకు మానసికముగ సంతృప్తి నొసగు ఇతర పరిస్థితులను కల్పించుట మున్నగునవి అట్టి సదుపాయములలో చేరియున్నవి. {{right|యన్. పి. ఆర్. వి.}} <section end="585A" /> <section begin="585B" />'''కర్ణాటక గానము :''' గానమందు నేడు రెండు పద్ధతులు కలవు. అవి కర్ణాటక గానము, హిందూస్థానీగానము అనునవి. దాక్షిణాత్యులు అనుష్ఠించు గానమునకు కర్ణాటక మరియు, ఔత్తరాహులు అనుష్ఠించుదానికి హిందూస్థానీ అనియు పేర్లు. ఈయంశమే క్రీ.శ. 1309-1312 ల మధ్య హరిపాలుడు రచించిన 'సంగీత సుధాకరము' అను గ్రంథమునం దిట్లు చెప్పబడినది : <poem> శ్లో॥ తదపి ద్వివిధం జ్ఞేయం దక్షిణోత్తర భేదతః : కర్ణాటకం దక్షిణే స్యాత్ హిందూస్థానీ తథోత్తరే॥</poem> ఆనెగొంది సంస్థానమును హుక్క రాయలు, బుక్క రాయలు అనువారలు పరిపాలించుచున్న కాలమున విద్యారణ్య స్వామివారు తుంగభద్రా నదీతీరమున తప మొనరించి, దేవ్యనుగ్రహమును సంపాదించినవారై ప్రభు వుల సాయమున గురుపీఠమును స్థాపించి యుండిరి. శ్రీ స్వామి వారు తపమొనరించిన ప్రదేశమునందు ఏర్పడిన మహాపట్టణమే విద్యానగరము అనబడినది. విద్యానగర సామ్రాజ్యమును పరిపాలించిన ప్రభువులు కర్ణాటకులు, అచట గురుపీఠము కర్ణాటక సింహాసనాధిపత్యము క్రిందనే స్థాపించబడినది. అందువలననే గురు పరంపరలో శ్రీ స్వామి వారి శ్రీముఖమునందు 'శ్రీమద్రాజాధి రాజగురు భూమండలాచార్య ఋష్యశృంగ పురవరాధీశ్వర, కర్ణాటక సింహాసన ప్రతిష్ఠాపనాచార్య' అనుక్రమము ఏర్పడి యుండెను. అట్టి కర్ణాటక ప్రభువులు ఆదరమునవృద్ధినొందిన గానమగుటచే దక్షిణభారతమందు ప్రచారమునొందిన గానము నాటి నుండియు కర్ణాటక గాన మనబడుచున్నది. కర్ణాటకగానము దక్షిణభారతమున, ఆంధ్ర, ద్రవిడ, కర్ణాట, మళయాళాది రాష్ట్రములలో ప్రచారమున నున్నది. కర్ణాటక గాన పద్ధతిలోని విశిష్టత అపారమైనది. 'అనంతా వై రాగాః' అన్నటుల రాగములేమి, తాళము లేమి, అనంతములుగాగలవు. వాగ్గేయ కారకులు కర్ణాటక గానవిషయమున అనేకులు పెక్కు పరిశోధనములు సలిపి, సర్వతోముఖముగా అభివృద్ధి గావించి, స్వయముగా గాన మొనర్చి ఐహికాముష్మిక ఫలములను పొందిరి. కనుకనే ఎట్టి యిక్కట్టులలో నైనను సంగీతమును వినినచో జనులు తన్మయులై, ఆ కొలదికాలము చిత్తరువులవలె నిశ్చేష్టితు లగుదురు. నాదామృత రసాస్వాదనముచే అవ్యాజానందమును అనుభవింతురు. '''కర్ణాటక గానమునందలి సప్తస్వరములు:''' షడ్జము, రిషభము, గాంధారము, మధ్యమము, పంచమము, దైవతము, నిషాదము అనునవి సప్తస్వరములు. గానక్రియ యందు వ్యవహరించుటకై వాటికి స, రి, గ, మ, ప, ద, ని అనునవి సంజ్ఞలు ఏర్పడినవి. '''కర్ణాటక గానమునందలి శుద్ధ వికృతస్వరములు:''' సప్త స్వరములలో స, ప అనునవి ప్రకృతి (మార్పు చెందని) స్వరములనియును, మిగిలిన రి, గ, మ,ద,ని అనునవి వికృతి స్వరములనియు (అనగా మార్పు చెందునవనియు) తెలియనగును. ఈ మార్పులచే ఇవి షోడశ (16) స్వరములుగా నిర్ణయింపబడినవి. అవి 1. షడ్జము, 2. శుద్ధ రిషభము, 3. చతుశ్రుతి రిషభము, 4. షట్ శ్రుతి రిషభము, 5. శుద్ధ గాంధారము, 6. సాధారణ గాంధారము, 7. అంతర గాంధారము, 8. శుద్ధ మధ్యమము, 9. ప్రతి మధ్యమము, 10. పంచమము, 11. శుద్ధ ధైవతము, 12. చతుశ్రుతి ధైవతము, 13. షట్ శ్రుతిరైవతము, 14. శుద్ధనిషాదము, 15. కైశికి నిషాదము, 16. కాకలి నిషాదము, పూర్వసంప్రదాయము ననుసరించి ఒక స్థాయియందు గల ద్వావింశతి (22) శ్రుతులను గానము చేయునపుడు రాగములకు జీవకళల నిచ్చి రక్తిని కలుగజేయుటకై ఆ 22 శ్రుతులలో కొన్నిటిని సందర్భానుసారముగా గమ కములచేత కల్పించి వాడుకొనవలయునని కొందరు చెప్పుచున్నారు. నేటి ఇరువది రెండు శ్రుతులలో 12 శ్రుతులు స్వరములను ఆశ్రయించియున్నవి. ఈ 12 శ్రుతులనుండియే కర్ణాటక సంగీతమునందలి కనకాంగి, రత్నాంగి, గాన మూర్తి మొదలగు 72 మేళకర్తృరాగములును, తజ్ఞ <section end="585B" /><noinclude><references/></noinclude> ega2wnstpt4lkxekhw2q6khqhq3a3st 104 154640 569740 448449 2026-08-11T03:52:06Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569740 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము -౨|కర్ణాటక గానము}}</noinclude> స్యము అయిన ఔడవ, షాడవ, భాషాంగ, మిశ్ర, వక్ర రాగములును ఏర్పడియున్నవి. వీనిలో సంపూర్ణ రాగ ములు, షాడవరాగములు, ఔడవరాగము లని మూడు విధములు. వీటిలో మరల సంపూర్ణ షాడవము, షాడవ సంపూర్ణము, పాడవసాడవము, సంపూర్ణ ఔడవము, ఔడవసంపూర్ణము, పాడవఔడవము, ఔడవషాడవము, ఔడవఔడవము అను భేదములు గలవు. '''ఈనాటి కర్ణాటక గాసమందలి విశేషములు :''' శాస్త్రీయ సంగీతము, సినిమా (చలన చిత్ర) సంగీతము, లలిత సంగీతము, అనునవి ప్రస్తుతములో చాల ప్రచారమున నున్నవి. వీటిలో శాస్త్రీయమైన కర్ణాటక గానమునకుగల విశిష్టత సార్వకాలికము. అనాదినుండియు సంప్రదాయానుసారముగా కర్ణాటక పద్ధతియందు విద్వాంసులు శ్రావ్యముగా గాన మొనరించుచు దాని ఔన్నత్యమును నిలుపుచు వచ్చుచున్నారు. '''కర్ణాటక సంగీతమందలికొందరు ప్రాచీన వాగ్గేయకారులు;''' <poem> శ్లో, వాఙ్మతురుచ్యతే, గేయం ధాతురిత్యభిధీయతే వాచం గేయంచ కురుతే య స్స వాగ్గేయకారకః.</poem> సంగీత సాహిత్యములందు మంచి పొండిత్యము కలిగి యుండి గీతములను, కవనమును చేయగలిగిన పండితుడు వాగ్గేయకారుడు. '''1. పురందర విఠలుడు:''' ఇతడు కర్ణాటక సంగీత లోకమునకు మహోపకార మొనర్చెను. దైవకృపవలన ఇతడు పండరీనాథుని భక్తుడయ్యెను. పాండురంగ విఠలుని వేనోళ్ళ కీర్తించి, తన మాతృభాషయైన కన్నడములో అనేక భక్తి బోధకములగు కీర్తనలను రచించి, తాను గానముచేసి, ముక్తుడాయెను. ఇప్పటికిని ఆయన కీర్తనలు అనేకులు గానము చేయుచున్నారు. '''2. నారాయణతీర్థులు :''' ఇతడు భాగవత దశమస్కంథము యొక్క పూర్వభాగము నంతయు గద్య, పద్య, పచాత్మకముగా గీర్వాణభాషయందు చెప్పి గానముచేసి తరించిన మహనీయుడు. వీరి కీర్తనలకు తరంగములని పేరు. ఆంధ్రదేశమందు గల పుణ్యక్షేత్రములను దర్శించి, అచటి దేవతలమీద అంకితములుగా గూడ తరంగములను చెప్పియున్నాడు. ఆకిరిపల్లి శోభనాద్రిస్వామివారి మీద శ్రీ శోభనాద్రి అను' తరంగ మొకటి కలదు. '''3. క్షేత్రయ్య :''' ఇతడు మొవ్వ గోపాలస్వామి వారికి అంకితములుగా శృంగార రసాత్మకములగు పెక్కు పదములు రచించెను. '''4. జయదేవుడు :''' గీర్వాణభాషలో అష్టపదులు అను శృంగార కావ్యమును రచించి, తన అర్థాంగియైన పద్మావతి నాట్యము చేయుచుండగా, తాను పాడి ధరించిన మహనీయు డితడు. '''5. సంగీత త్రిమూర్తులు:''' శ్రీ త్యాగరాజు, ముద్దు స్వామి దీక్షితులు, శ్యామశాస్త్రి-వీరలకు సంగీత త్రిమూర్తులని ప్రసిద్ధి కలదు. వీరు సమకాలికులు. మహాపండితులు. మహాభక్తులు. ఈ ముగ్గురి జన్మస్థానము తిరువారూరు. వీరు కర్ణాటక గానమునకు అపూర్వ సేవయొనర్చి యశఃకాయులైరి. వీరి శిష్యులు, సోదరులు, పుత్రులు గూడ అనేక కీర్తనలు రచించి కీర్తికాయులైరి. శ్రీ త్యాగరాజస్వామివారి శిష్యులలో వీణకుప్పయ్యరు, వారి కుమారుడు, తిరువొత్తియ్యారు త్యాగయ్య, పట్నం సుబ్రహ్మణ్యయ్యరు, మానాంబుచావడి వేంకటసుబ్బయ్య అనువారు ముఖ్యులు. శ్రీ ముద్దుస్వామి దీక్షితుల సోదరుడయిన సుబ్బరామ దీక్షితులు అనేక దేవతలకును, ఎట్టియా పురం మహారాజునకును అంకితముగా అనేక కీర్తనలను రచించిరి. శ్రీశ్యామశాస్త్రి పుత్రుడగు సుబ్బరాయశాస్త్రి అనేక కీర్తనలు రచించెను. స్వాతి తిరుణాళ్ మహారాజు తిరువనంతపురం పద్మనాథస్వామి కంకితముగా అనేక భాషలలో కీర్తనలను రచించెను. పోన్నూరు వాస్తవ్యుడును, గాయకవరేణ్యుడునగు శ్రీ వారణాసి రామసుబ్బయ్య శాస్త్రి, మచిలీపట్టణ వాస్తవ్యుడు గరికపర్తి కోటయ్యదేవర, రామనాథపురం .శ్రీనివాసయ్యంగారు, పెదకళ్ళేపల్లి వాస్తవ్యుడగు సుసర్ల దక్షిణామూర్తి, ధేనుకొండ చిన్నయ్య, పాపట్లకాంతయ్య,, నారుమంచి చినసీతారామయ్య, రాజనాల వేంకటప్పయ్య, పిరాట్ల శంకరశాస్త్రి), పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య, దుడ్డు సీతారామయ్య, బలిజేపల్లి సీతారామయ్య, తాడిగడప శేషయ్య, పురాణం కనకయ్యశాస్త్రి ప్రభృతులు పెక్కురు అర్వాచీనులు ప్రసిద్ధ విద్వాంసులుగా పేర్కొన దగి యున్నారు. వీరుగాక మహావిద్వాంసులలో వాగ్గేయ కారరత్న శ్రీహరి నాగభూషణము, శ్రీ ద్వారం<noinclude><references/></noinclude> l4uk2ex5littww86429jea5evi5hqi3 104 154641 569741 448450 2026-08-11T04:13:15Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569741 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|కరీంనగరం జిల్లా||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude><section begin="587A" />వేంకటస్వామినాయుడు, శ్రీ వారణాసి బలరామయ్య, శ్రీ వారణాసి బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి, శ్రీ సుసర్ల గంగా ధరశాస్త్రి, శ్రీ పర్వతనేని వీరయ్యచౌదరి, శ్రీ చిలకలపూడి వేంకటేశ్వరశర్మ మొదలగువా రెందరో కలరు. సంగీతము నవరసభరితమైనది. రాగములు ఆయా రసములకు తగియున్నవి. బీజాక్షరముల సంపుటిచే నేర్పడిన మంత్రము యొక్క పునశ్చరణముచే నేర్పడినట్టి అనేక మహిమలను మనము కాంచగల్గుచున్నాము. అటులనే స్వరముల మేళనమువలన నేర్పడిన రాగమును గాన మొనర్చుటచే కలిగిన మహిమలచే రోగనివృత్తి అగుటయు, ఇష్టఫలసిద్ధి చేకూరుటయు కలదు. ఒకానొకపుడు ద్వాదశ వర్ష క్షామము సంభవింపగా నీరు లేక పైర్లు ఎండి, ప్రజలు దాహముచే పీడింపబడుచుండగా సంగీత త్రిమూర్తులలో నొకరగు శ్రీ ముద్దుస్వామి దీక్షితులు 'అమృత వర్షిణి' అను రాగమును ఆలాపించి దయాసరయైన జగదీశ్వరిని స్తుతించగా కుంభవర్షము కురిసెనను ప్రతీతికలదు. ఘనుడైన అక్బరు యొక ఆస్థానగాయకుడైన 'తాన్ 'సేన్ 'అనునతడు ఒకప్పుడు ప్రమిదలో చమురువేసి, వత్తి తడిపియుంచి 'దీపక' రాగమును ఆలాపించగా వత్తి స్వయముగా దివ్య జ్యోతీయై వెలిగినట్లు తెలియుచున్నది. ఇటులనే శ్రీ త్యాగ రాజస్వామివా రొనర్చిన అద్భుతములు పెక్కులు గలవు. '''సంగీత లక్షణ గ్రంథములు :''' (1) సంగీత మకరందము. ఇది నారదునిచే రచింపబడినది. (2) సంగీతరత్నాకరము. ఇది దౌలతాబాద్ (దేవగిరి) ను పాలించిన శింఘన భూపొలుని ఆస్థానపండితుడును, కాశ్మీరదేశస్థుడునగు 'నిశ్శంక' శార్ణ దేవునిచే రచింపబడినది. (3) సంగీత పారిజాతము.ఇది అహోబల కృతము. (4) స్వరమేళ కళానిధి, ఇది రామామాత్యకృతము. (5) రాగవిబోధ. దీనిని సోమనాథుడు వ్రాసెను. (7) చతుర్దండి ప్రణాశిక. ఇది వేంకట మఖ వ్రాసినది. ఇవిగాక సుబ్బరామ ధీతులు రచించిన సంగీత సంప్రదాయ ప్రదర్శిని యను ముఖ్యమైన కర్ణాటక సంగీత లక్ష్యగ్రంథ మొకటి కలదు. '''ఫలశ్రుతి, సంగీత మాహాత్మ్యము :''' <poem> శ్లో. 'గీతేన ప్రియతే దేవః సర్వజ్ఞః పార్వతీపతిః గోపీపతి రనంతో ఒపి వంశధ్వని వళంగతః. సామగాన రతో బ్రహ్మా వీణా. సత్తా సరస్వతీ కిమన్యే యక్ష గంధర్వ దేవదానవ మానవాళి. అజ్ఞాతవిషయాస్వాదో చాల పర్యంకి కాగతః ఋతం గీతామృతం పీత్వా హరోత్కర్షం ప్రపద్యతే. వనేచరః తృణాహార శ్చిత్రం మృగశిశుః పశుః లుధ్ధి లుబ్ధక సంగీతే గీతే త్యజలి జీవితం. తస్య గీతస్య మాహాత్మ్యం కే ప్రశంసిస్టు మీద తే ధర్మార్థ కామమోక్షాణా మీద మేకైక సాధనం. సం. రత్నా.</poem> సర్వజ్ఞుడైన మహేశ్వరుడు గానముచేతను, సర్వాంత ర్యామియైన గోపాలకృష్ణుడు వేణుగానముచేతను, సృష్టి కర్తయైన బ్రహ్మ సామగానముచేతను, విద్యాధిదేవతయైన సరస్వతి వీణాగానముచేతను ప్రీతిని పొందు చున్నారు. ఇక యక్ష, గంధర్వ, దేవ, దానవ, మానవుల మాట వేరుగ చెప్పనేల? విషయాస్వాదన మెరుగని ఊయెలలో నూగు పసిబిడ్డ సంగీతమును విని సంతోషపడును. అమాయికమగు లేడిపిల్ల అడవులలోని పచ్చిగడ్డి పరకలను మేయుచు కిరాతుని గానమును విని మైమరచి, వాని నిశితకరమునకు గురియై ప్రాణములను విడుచు చున్నది. ధర్మార్థ కామ మోక్షములకు ఏకైక సాధనమైన సంగీతము యొక్క సూహాత్మ్యమును ప్రశంసించుట పరికి సాధ్య మగును ! <poem> శ్లో, నాదోపాసనయా దేవాః బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వరాః భవంత్యుపాసితానూనం యస్మాదేశే తదాత్మకాః సం. రత్నా.</poem> 'నాదోపాసన చేసి శంకర, నారాయణ, విధులు వెలసిరి, ఓ మనసా', 'భృంగి, నటేశ, సమీరజ, ఘటజ మతంగ, నారదాదులు పాసించే సంగీతజ్ఞానము భక్తి వినాసన్మార్గముగలదే?”: ‘నాదలోలుడవై బ్రహ్మానంద మందవే, స్వాదు ఫలప్రద సప్తస్వర రాగ నిచయనహిత, హరి, హర, ఆత్మభూ, సురపతి, శరజన్మ, గణేశాది, వరమౌను లుపా సించరే! ధర త్యాగరాజు దెలియు' నాద ... త్యాగరాజు. {{right|నో. నా.}} <section end="587A" /> <section begin="587B" />'''కరీంనగరం జిల్లా :''' శ్రీ బమ్మెర పోతనామాత్యుడు రచించిన శ్రీమద్భాగవత గ్రంథము కొన్ని యెడల స్థాలిత్యము చెందగా <section end="587B" /><noinclude><references/></noinclude> dolkda64otnuccgo8pcz0k3xp1er2ur 104 154642 569742 448451 2026-08-11T04:25:56Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569742 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||కరీంనగరంజిల్లా}}</noinclude> {{Css image crop |Image = Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf |Page = 588 |bSize = 600 |cWidth = 431 |cHeight = 320 |oTop = 61 |oLeft = 85 |Location = center |Description = }} అట్టి భాగమును పూరించిన వెలిగందల నారయకవి, ఈ జిల్లా నివాసి. వెలిగందల గ్రామమును ఇప్పుడు ఎలగందల అనుచున్నారు. కరీంనగరము జిల్లాకు 1905 సం. పూర్వము ఎలగందల జిల్లాయనియే నామధేయ ముండెను. కాకతీయరాజుల సామ్రాజ్యాంతర్భాగముగా నుండి, కాలవశమున బహమని, కుతుబ్ షాహి రాజన్యుల పరిపాలనలోనికి వచ్చి పదునెనిమిదవ శతాబ్ద మధ్యకాలమున ఆసఫ్ జూహి రాజ్యములో చేరినది. 1948 సం. సెప్టెంబరు 18 తేదీ తరువాత స్వతంత్ర భారతదేశములో అంతర్భాగముగా చేరినది. కరీంనగర పట్టణమునకు పశ్చిమముగ ఎనిమిది. మైళ్ళ దూరములో నేటికిని ఎలగందల ప్రాతకోట వెలసియున్నది. ఈ కోటలో 1754 సంవత్సర ప్రాంతమున జఫరుద్దౌలా (Zafar-ud-daula) చే నిర్మించబడిన మసీదు గలదు. ఈ మసీదు గోపుర మొకటి తాకినచో కదలు చుండును; చూడతగినది, బాజగూరు, మాలింగూరులోని కోటలు 700 సంవత్సరములు, 1000 సంవత్సరములు ప్రాచీనమైనవి గలవు. ఓరుగల్లు ప్రతాపరుద్ర చక్రవర్తి పరిపాలన కాలములో క్రీ. శ. 1229 గుర్సాల, కటకూరులలో రెండు సుప్రసిద్ధ దేవాలయములు నిర్మింపబడినవి. అందలి రాతిచక్కడపు పని నేటికిని సుస్థిరముగ, దర్శనీయముగ నున్నది. దేవాలయపు వెలుపలి భాగమున ఒక స్తంభముపై ఒరియా భాషలో శాసన మొకటి కలదు. జఫరుద్దౌలా ఆదేశానుసారము 1747 లో ఫ్రెంచి ఇంజనీయర్లు జగత్యాలకోట నిర్మించియుండిరి. జగత్యాలతాలూకాలో చేరి, పావన గోదావరి తటమందు ధర్మపురియను ప్రాచీనపట్టణము గలదు. ఇచ్చట నొక దేవాలయము, ధర్మకుండమును స్నానఘట్టము ప్రసిద్ధములు. పూర్వ మొక రాజకుమారిని సర్పరూపముననున్న రాజకుమారుని కిచ్చి వివాహము చేయగా, ఆమె తన సర్పభర్తను ఒక బుట్టలో పెట్టుకొని, అనేక తీర్థములలో స్నానముచేయుచు తిరిగి తిరిగి చివరకు ధర్మపురిలోని ధర్మగుండములో స్నానము చేసినదట. ఆధర్మగుండమాహాత్మ్యమున ఆపాము చక్కని రాజకుమారుడు గా మారినట్లు ఒక గాథకలదు. ఈ గాథ "పాముపాట" అను గ్రంథములో గానము చేయబడినది. స్త్రీలు ఈపాటను పాతివ్రత్య మహిమకు నిదర్శనముగా పాడుచుందురు. గోదావరీ' తీరమందు మంథని, మహాదేవ పురములు రెండు సుప్రసిద్ధ బ్రాహ్మణ అగ్రహారములు వేదపాండిత్యమునకు ప్రసిద్ధి గాంచినవి గలవు. మంథెని<noinclude><references/></noinclude> cq1149oyetrtiejvpoorw4hq2solwas 104 154643 569749 448452 2026-08-11T05:22:11Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569749 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|కరీంనగరంజిల్లా||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude> తాలూకాలో ప్రతాపగిరికోట కాకతీయ ప్రతాపరుద్రునిచే నిర్మించబడినదని ప్రతీతి. ఇదే తాలూకాలో కాళేశ్వరము, సోనీ పేటలలో, ఔరంగ జేబు చక్రవర్తిచే రెండు మసీదులు కట్టబడినవి. సిరిసిళ్ళ తాలూకాలో అనంతగిరి మీద నొక కోట గలదు. మరియు వేములవాడలో శ్రీ రాజరాజేశ్వరస్వామి దేవాలయము గలదు. ఇచ్చట ప్రతిశివరాత్రికి గొప్ప ఉత్సవములు వారమురోజులతరబడి జరుగును. కరీంనగరం జిల్లాకు ఉత్తరమున ఆదిలాబాదు జిల్లా, పశ్చిమమున నిజామాబాదు, మెదకు జిల్లాలు, దక్షిణమున వరంగల్లు జిల్లా, తూర్పున చాందాజిల్లా, బస్తర్ స్టేటులు గలవు. ఉత్తరమున, తూర్పున గోదావరినది (176 మైళ్లు) సరిహద్దుగా ప్రవహించుచున్నది. నిరువంచవద్ద వార్ధా ప్రాణహితనది, పలమాల వద్ద ఇంద్రావతీనది గోదావరిలో వచ్చి కలియుచున్నవి. మానేరు ఉపనది. (నిడివి 145 మైళ్ళు) జిల్లా పశ్చిమభాగమునుండి తూర్పు భాగమునకు ప్రవహించి, ఉత్తరవాహినిగా మంథెని తాలూకాలో గోదావరిలో కలియుచున్నది. సిరిసిళ్ళ తాలూకాలో మానేరునదికి "పెద్ద ఆనకట్ట నిర్మించబడి, కొన్ని వేల యెకరములు సేద్యములోనికి తేబడినవి. చెల్లు వాగు (నిడివి 12 మైళ్ళు), పెద్దవాగు (నిడివి 50 మైళ్ళు) అను మరి రెండు నదులు గోదావరిలో కలియుచున్నవి. వీనిపై గూడ ఆనకట్టలు నిర్మింపబడనున్నవి. మానేరు ఆనకట్ట వ్యయము 6 లక్షల 60 వేల రూపాయలు. సేవ్యమగు భూమి 2200 ఎకరములు. ఈ జిల్లాలో మూడు పర్వతపంక్తులు గలవు. మొదటిది గుర్రపిల్లినుంచి జగత్యాలవరకు ఈశాన్యదిక్కుగా వెళ్ళి, గోదావరీతీరమున వేమలకుర్తివరకు వ్యాపించియున్నది. రెండవది మొదటిపంక్తికి 32 మైళ్ళ సమానదూరములో సునిగ్రాంనుంచి మల్లంగూరువరకు వ్యాపించి యున్నది. మూడవది జిల్లా నైరృతిమూలనుంచి ప్రారంభమై, సునిగ్రాం కొండలను దాటి ఈశాన్య దిక్కుగా గోదావరీ తీరమున రామగిరి వరకు వ్యాపించియున్నది. గోదావరీ నదీతీర ప్రాంతము దట్టమైన అడవితో నిండియున్నది. పెద్ద పులులు, చిరుతపులులు, ఎలుగుబంట్లు, గుంటనక్కలు, తోడేళ్ళు, అడవిపందులు, ముళ్ళపందులు, జింకలు, దుప్పులు, ఎనుబోతులు అడవులలో గాన్పించును. చెరువులలో కొంగలు, బాతులు, బుడుచుబుంగలు కన్పించును. టేకు, జిట్ట రేగు, చిరుమాను, చండ్ర, కొడిశ, ఏపె, నల్లమద్ది, చెన్నంగి, మామిడి, సీతాఫలము, తుమ్మ, తంగేడు చెట్లు విరివిగా గాన్పించును. జిల్లాలో ఇనుపరాళ్ళు గలవు. కోనసముద్రం, ఇబ్రహీం పట్టణములలో పూర్వము గట్టిదనము, పదునుగల కత్తులు చేసెడివారు. జిల్లా అంతటను సాలెమగ్గములు విరివిగా గలవు, పట్టు, నూలు, బట్టలు ప్రశస్తముగా నేయుదురు. మెట్టుపల్లి కేంద్రము ప్రసిద్ధము, మానకొండూరు, కరీంనగరములలో వెండితీగతో అల్లికపని మిగుల నైపుణ్యముతో చేయుదురు. దీనికి ఫిలిగ్రీపనియని పేరు (Silver filigree work). కరీంనగరములో తోళ్ళను పదును జేయు కర్మాగారము క్రీ. శ. 1869 నుంచి పనిచేయుచున్నది. కోరట్లలో చేతికాగితము చేయుదురు. పట్వారీ లెక్కలకు, మార్వాడీ ఖాతాపుస్తకములకు, ఇప్పుడు ప్రభుత్వ కార్యాలయములలో ఈ చేతికాగితమును వాడుచున్నారు. గోదావరీ తీరప్రాంతము, మానేరు నదీలోయ, చాల సారవంశములైన భూములు గలవి. మానేరు కాలువల క్రిందను, అసంఖ్యాకమైన చిన్న, పెద్ద చెరువుల క్రిందను వరిపంట వీరినిగా సేద్యము చేయబడుచున్నది. వరి, జొన్న, నువ్వులు, ఆవాలు, ఆముదాలు, పొగాకు,ప్రత్తి మిరపకాయలు ఇవి ముఖ్యమైన పంటలు. {| class="wikitable" |+ |- ! !! వైశాల్యము చ, మై. !! (1951 పరిగణనము)జనసంఖ్య |- | కరీంనగరం జిల్లా || 4,504.1 || 14,28,168 |- | 1. కరీంనగరం తాలూకా || 720.0 || 3,02,172 |- | 2. సిరిసిళ్ళ తాలూకా || 721.9 || 2,28,847 |- | 3. మెట్టుపల్లి తాలూకా || 368.0 || 1,20,635 |- | 4. జగత్యాల తాలూకా || 677.8 || 2,03,865 |- | 5. సుల్తానాబాదు తాలూకా ||706.6 || 2,43,802 |- | 6. మంథేని తాలూకా || 834.6 || 86,846 |- | 7. హుజూరాబాదు తాలూకా || 560.0 || 2,42,001 |} 1042 వాసయోగ్యమైన గ్రామములలో 13,00,018 జనులును, 14 నగరములలో 1,28,150 జనులును వాసము చేయుచున్నారు.<noinclude><references/></noinclude> ggrdwa3wy7gk1ffmgfjmw0ip2nxtjwe 104 154644 569754 448453 2026-08-11T06:12:10Z A.Murali 3019 569754 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||కరీంనగరంజిల్లా}}</noinclude>{| class="wikitable" |+ Caption text |- ! ముఖ్యనగరములు !!జనసంఖ్య (1951) |- | 1. కరీంనగరము || 23,826 |- | 2. జగత్యాల || 21,046 |- | 3. పెద్దపల్లి || 11,518 |- | 4. సిరిసిళ్ళ || 10,260 |} ముఖ్యనగరములు 1. కరీంనగరము 28,826 2. జగత్యాల 21,046 3. పెద్దపల్లి 11,518 4. సిరిసిళ్ళ 10,260 విజ్ఞానకోశము - ౨ జనసంఖ్య (1951) చెరువులక్రింద పంపులున్న బావులక్రింద మోటబావులక్రింద ఇతర నీటివనరులక్రింద రెండవపంట భూములు కరీంనగరంజిల్లా 1,87,865 255 40,858 16,718 $5,500 ఈ జనసంఖ్యలో 7,20,768 పురుషులు, 7,07,400 స్త్రీలు. వేయిమంది పురుషులకు 981, స్త్రీల నిష్పత్తిలో నున్నారు. వ్యవసాయముపై 57.9 శాతము (8,26,907 మంది) ఇతర వృత్తులపై 42.1 శాతము (6,01,261) ఆధారపడియున్నారు. 35.7 శాతము (5,10,097) స్వంత వ్యవసాయదారులుగాను, 4.5 శాతము (63,866) కౌలుదార్లు గాను, 16.8 శాతము (2,39,838) వ్యవసాయ కూలీలు గాను 0.9 శాతము (13,106) భూస్వాములుగాను, జీవించుచున్నారు. వ్యవసాయేతర వృత్తులలో నిమగ్నులైనవారు 27.4 శాతము (3,91,002), వర్తకము 3.3 శాతము (47,525) బండ్లు తోలుట 0.4 శాతము (5,712), కాయకష్టము 11.0 శాతము (1,57,022). '''వర్షపాతము :''' 1953-54 లో 45.29 అం .గత(33) సంవత్సరముల సగటు 36.62 అంగుళములు. ఈ జిల్లాలో 7,17,282 ఎకరముల అడవిలొ 5,80,804 ఎకరములు సంరక్షిత అటవీ ప్రాంతము. {| class="wikitable" |+ |- ! !! ఎకరములు |- | జిల్లా వైశాల్యము || 30,29,151 |- | అందు అడవులు || 7,17,282 |- | వ్యవసాయ యోగ్యము కాని బంజరుభూమి || 2,15,542 |- | వ్యవసాయ యోగ్యమై, 'సేవ్యముకాని భూమి || 77,587 |- | వ్యవసాయేతర ఉపయోగములోనున్న భూమి || 1,70,712 |- | సాముదాయిక, గ్రామీణ, పచ్చిక బయళ్ళు || 1,53,474 |- | ఫలవృక్షములు || 26,108 |- | పశువుల మేతకై ప్రత్యేకముగ వదలిన బీళ్ళు || 3,47,931 |- | ఇతరములగు బీళ్ళు || 67,852 |- | వ్యవసాయముక్రింద విత్తునాటిన భూమి || 12,59,713 |- | జిల్లాలో మొత్తము మాగాణి సేవ్యము(1953-54) || 3,09,242 |- | అందు ప్రభుత్వ కాల్వల క్రింద || 25,171 |- | వైయక్తిక కాల్వలక్రింద || 3,571 |- | చెరువులక్రింద || 1,87,665 |- | పంపులున్న బావులక్రింద || 255 |- |మోటబావులక్రింద || 40,358 |- |ఇతర నీటివనరులక్రింద ||16,713 |- |రెండవపంట భూములు || 35,500 |} 3. సజ్జలు 4. గోధుమ 5. మొక్కజొన్న 7,07,400 పంటల వివరములు సేవ్యమైన భూమి పంటరాబడి (ఎకరముల) (టన్నులలో) తీసుగ్రాసములు : 1. వరి 2. జొన్న 2,78,581 84,088 3,01,528 84,882 1,188 75 868 60 1,94,861 33,248 6. ఇతర తినుగ్రాసములు 6.025 494 మొత్తము 7,17,741 1,42,642 పప్పులు : 7. మినుములు 15,995 734 8. కందులు 15,464 1,288 9. పెసలు 1,37,112 8,086 అడవిలో 10. ఉలవలు 29,250 575 11. ఇతర రకములు 25,218 1,864 ఎకరములు మొత్తము 2,23,089 12,482 జిల్లా వైశాల్యము అందు అడవులు * 80,29,151 నూనెగింజలు : 7,17,282 12. వేరు సెనగ 95,042 19,851 వ్యవసాయ యోగ్యము కాని బంజరుభూమి వ్యవసాయ యోగ్యమై, 'సేవ్యముకాని భూమి వ్యవసాయేతర ఉపయోగములోనున్న భూమి 1,70,712 సాముదాయిక, గ్రామీణ, పచ్చిక బయళ్ళు 2,15,542 13. ఆముదాలు 24,592 1,545 77,587 14. నువ్వులు 1,88,604 7,195 15. కుసుమ - ఇతరములు 4,952 189 1,58,474 మొత్తము 3.11.190 28,780 ఫలవృక్షములు 26,108 ఇతర వంటలా : పశువుల మేతకై ప్రత్యేకముగ వదలిన బీళ్ళు ఇతరములగు బీళ్ళు 3,47,981 16. ప్రత్తి 14,115 1,285 87.852 17. చెరకు 24 84 వ్యవసాయముక్రింద విత్తునాటిన భూమి జిల్లాలో మొత్తము మాగాణి సేవ్యము 12,59,718 18. పొగాకు 1,881 688 19. ఉల్లి గడ్డలు 749 1,950 (1858-54) 3.09,242 20. మిరపకాయలు 16,175 1,088 అందు ప్రభుత్వ కాల్వల క్రింద 25,171 21. వెల్లిపాయలు 920 1,198 వైయక్తిక కాల్వలక్రింద 8,571 22. పసుపు 268 105 541<noinclude><references/></noinclude> 9vgjs8j8xxt38wdv7o90ci8bi0i2ukw 569756 569754 2026-08-11T07:01:14Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569756 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||కరీంనగరంజిల్లా}}</noinclude>{| class="wikitable" |+ Caption text |- ! ముఖ్యనగరములు !!జనసంఖ్య (1951) |- | 1. కరీంనగరము || 23,826 |- | 2. జగత్యాల || 21,046 |- | 3. పెద్దపల్లి || 11,518 |- | 4. సిరిసిళ్ళ || 10,260 |} ఈ జనసంఖ్యలో 7,20,768 పురుషులు, 7,07,400 స్త్రీలు. వేయిమంది పురుషులకు 981, స్త్రీల నిష్పత్తిలో నున్నారు. వ్యవసాయముపై 57.9 శాతము (8,26,907 మంది) ఇతర వృత్తులపై 42.1 శాతము (6,01,261) ఆధారపడియున్నారు. 35.7 శాతము (5,10,097) స్వంత వ్యవసాయదారులుగాను, 4.5 శాతము (63,866) కౌలుదార్లు గాను, 16.8 శాతము (2,39,838) వ్యవసాయ కూలీలు గాను 0.9 శాతము (13,106) భూస్వాములుగాను, జీవించుచున్నారు. వ్యవసాయేతర వృత్తులలో నిమగ్నులైనవారు 27.4 శాతము (3,91,002), వర్తకము 3.3 శాతము (47,525) బండ్లు తోలుట 0.4 శాతము (5,712), కాయకష్టము 11.0 శాతము (1,57,022). '''వర్షపాతము :''' 1953-54 లో 45.29 అం .గత(33) సంవత్సరముల సగటు 36.62 అంగుళములు. ఈ జిల్లాలో 7,17,282 ఎకరముల అడవిలొ 5,80,804 ఎకరములు సంరక్షిత అటవీ ప్రాంతము. {| class="wikitable" |+ |- ! !! ఎకరములు |- | జిల్లా వైశాల్యము || 30,29,151 |- | అందు అడవులు || 7,17,282 |- | వ్యవసాయ యోగ్యము కాని బంజరుభూమి || 2,15,542 |- | వ్యవసాయ యోగ్యమై, 'సేవ్యముకాని భూమి || 77,587 |- | వ్యవసాయేతర ఉపయోగములోనున్న భూమి || 1,70,712 |- | సాముదాయిక, గ్రామీణ, పచ్చిక బయళ్ళు || 1,53,474 |- | ఫలవృక్షములు || 26,108 |- | పశువుల మేతకై ప్రత్యేకముగ వదలిన బీళ్ళు || 3,47,931 |- | ఇతరములగు బీళ్ళు || 67,852 |- | వ్యవసాయముక్రింద విత్తునాటిన భూమి || 12,59,713 |- | జిల్లాలో మొత్తము మాగాణి సేవ్యము(1953-54) || 3,09,242 |- | అందు ప్రభుత్వ కాల్వల క్రింద || 25,171 |- | వైయక్తిక కాల్వలక్రింద || 3,571 |- | చెరువులక్రింద || 1,87,665 |- | పంపులున్న బావులక్రింద || 255 |- |మోటబావులక్రింద || 40,358 |- |ఇతర నీటివనరులక్రింద ||16,713 |- |రెండవపంట భూములు || 35,500 |} {| class="wikitable" |+ Caption text |- ! పంటల వివరములు !! సేవ్యమైన భూమి(ఎకరములు) !! పంటరాబడి(టన్నులలో) |- | '''తిసుగ్రాసములు :''' || || |- | 1. వరి || 2,73,531 || 84,933 |- | 2. జొన్న || 3,01,523 || 34,832 |- | 3. సజ్జలు || 1,133 || 75 |- | 4. గోధుమ || 868 || 60 |- | 5. మొక్కజొన్న || 1,34,661 || 22,248 |- | 6. ఇతర తినుగ్రాసములు || 6,025 || 494 |- | మొత్తము || 7,17,741 || 1,42,642 |- | '''పప్పులు :''' || || |- | 7. మినుములు || 15,995 || 724 |- | 8. కందులు || 15,464 || 1,283 |- | 9. పెసలు || 1,37,112 || 8,036 |- | 10. ఉలవలు || 29,250 || 575 |- | 11. ఇతర రకములు || 25,218 || 1,864 |- | మొత్తము || 2,23,039 || 12,482 |- | '''నూనెగింజలు :''' || || |- | 12. వేరు సెనగ || 95,042 || 19,851 |- | 13. ఆముదాలు || 24,592 || 1,545 |- | 14. నువ్వులు || 1,86,604 || 7,195 |- | 15. కుసుమ - ఇతరములు || 4,952 || 180 |- | మొత్తము || 3,11,190 || 28,780 |- | '''ఇతర వంటలు :''' || || |- | 16. ప్రత్తి || 14,115 || 1,265 |- | 17. చెరకు || 24 || 34 |- | 18. పొగాకు || 1,881 || 688 |- | 19. ఉల్లి గడ్డలు || 749 || 1,950 |- | 20. మిరపకాయలు || 16,175 || 1,088 |- | 21. వెల్లిపాయలు || 920 || 1,198 |- | 22. పసుపు || 268 || 105 |}<noinclude><references/></noinclude> k5hudjgpef035zxbojj27w6cyn9qvfz 104 216657 569767 565780 2026-08-11T09:26:02Z Brjswiki 6801 /* సమస్యాత్మకం */ 569767 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Brjswiki" /></noinclude>నీవంశము కామినేని వంశమని వ్యవహరించుట గలదు. ఈ విషయమంతయు మల్లారెడ్డి జీవితము వ్రాయుచుఁ ఇర్చించి యున్నారము. భద్రాయురభ్యుదయములో {{Telugu poem|type=కం.|lines=<poem> ఆపాక నాటివఁశో ద్దేపకుఁడై కామినేఁడు దృఢతరబల సం తాపిత పరభూపాలకుఁ డై పొతిచేసమస్తలోక మభిమతిఁజేయన్</poem>|ref=}} తే౹౹గీ౹౹ అతఁడు బిక్కనవోలుపురాధిరాజ పూజ్యసామ్రాజ్యలక్ష్మిచేఁ బొలిచియుండెఁ గుతుపశాహాది యవనరాట్కుతుక దత్త ఘనతరాందోళికాది విఖ్యాతిఁగాంచి”</poem>|ref=}} కామి (రెడ్డి) నేడు బిక్కనవోలు పాలించినట్లు గుతుపశాహచే గౌరవింపఁబడినటులఁ జెప్పఁబడినది ప్రమాదము. శివధర్మోత్తర ఖండములో మల్లారెడ్డి, కామినేనివంశములోఁ జనించిన కాచారెడ్డియే గృష్ణదాఁటి మెదకుదుర్గము క్రిందనున్న బిక్కనవోలుకు వచ్చి నటులఁ జెప్పబడి యున్నదిగాన కామినేడు, బిక్కనవోలులో రాజ్యము స్థాపించినది యథార్థముకాదు. ఈ విషయము మలారెడ్డి జీవితమును విస్తరించితిమి. రాజన్న దేశాయి గామరెడ్డి పేటలోఁగొలువుదీర్చి రాపాక లక్ష్మీపతి కవిని సగౌరవములతోఁదిలకించి రాజేశ్వరార్పణముగ భద్రాయురభ్యుదయము రచింపుకుని చెప్పియున్నాఁడు. కవి యియ్యకొని రాజేశ్వరుని యాలయమునకేగి యాదేవుని దర్శించి దక్షిణాశా విశాలమందిరముననున్న సీతారాముని సేవించి గ్రంధరచనమున కుపక్రమించెను. రాజన్న దేశాయి కాలమును తెలిసికొంటిమేని భద్రాయురభ్యుదయ రచనకాలము సువ్యక్తము కాఁగలదు. రాజన్న దేశాయి పోతారెడ్డి కుమారుఁడు. ఇతఁడు కామినేనివారి వంశమునఁ బండ్రెండవ పురుషుఁడు. రాజన్న దేశాయినిగూర్చి యొక చిత్రకథ యుమాపత్యభ్యుదయమున వ్రాయఁబడియున్నది. తన పూర్వుల వలెనే రాజన్న దేశాయియు గోల్కోండ నవాబుయొద్ద కొన్ని గ్రామములు గుత్తకుఁ దీసికొని సామంతుఁడై కప్పమును జెల్లించుచు నైశ్వర్యవంతుఁడైయుండఁ జూపోపని కొందఱు గోలకొండకేగి నవాబుతో రాజన్న దేశాయిపై ద్వేషముఁ గల్పించిరి. నవాబు తత్ క్షణమే కొంత యవనసేనను రాజన్నదేశాయిని బట్టి తేఁబంపెను. ఆసేన వచ్చి చుట్టుముట్టవడకు రాజన్న దేశాయి సమాధిలో నుండెననియుఁ బ్రక్కనున్న విభూతికణికలు రెండు బెబ్బులులై యనసేనను బాలంద్రో యని తెలియును మాసత్యభ్యుదయములో నిట్లు జెప్పబడియున్నది. <poem>ఉ॥ నిండుసమాధినున్న యవనీతలనాథుని రెండు వైపులం దుండు విభూతియండలపు డుగ్రమృగేంద్రములై యొ దిర్చియు దండతవచ్చు నత్తురకదండును దాఁకిన భీతినొంది యీ గండముదాఁటు పెట్లని వికావికలైయదిపా టెదిక్కుల౯</poem> ఈ రాజన్న దేశాయితో ద్వేషించిన నవాబు నామ ముమాపత్య భ్యుదయమునఁ జెప్పఁబడకపోవుటచే గాల నిరూపణమునకు వీలుకలిగినది కాదు. రాజన్న దేశాయి కుమారుఁడు రాజేశ్వరరావు హిజరీ ౧౨ లోఁ జైన్నూరు పాలకునితో యుద్ధముఁ గావించెను. కుమారుని పరిపాలనమునకుఁ దండ్రి పరిపాలనమునకు ముప్ప విసంవత్స రములు వ్యత్యాసముంట సహజముగావున భద్రాయు రభ్యుదయ కృతి పేరకుఁడగు గాజన్న దేశాయి హిజరీ ౦౧బా లో ననఁగా క్రీ. శ.౧౦౭౬ లో నుండెననుట నిశ్చయము. దీనివలన రాపాక లక్ష్మీపతికవి యిప్పటికి రమారమి ౧౯ ౦ సంవత్సరముల క్రిందనుండి యుండును. భద్రాయురభ్యుదయమున రాజన్న దేశాయి పరాక్రమశాలియని తెలుపు పద్యము లీక్రిందివిధముగ గలవు గాని యాతని విజయములు మాత్రము కానరావు. <poem>సీ ఖడ్గంబుఁబూ నెనా? కఠినారి శిరములు కందుక క్రీడఁ బెంపొందఁ జేయు సాగుచేఁబట్టెనా చటులరాహుత్త రా ట్పటుశిలా బకరుల్ పగులఁబొడుచు నే ధరించెనా నీటుగా వైరుల గుదులు గాఁగను గ్రుచ్చు మెదలకుండ కోదండమండెనా వేదండములనైన నొక్కొక్కకోలచే నుక్కడంచు తే॥ గీ॥ ఔర సాహస విక్రమార్కావతారు ఁ డనుపమా కారుఁడాశ్రితా వనవిహారుఁ డనుది మోదారుఁ డఖిల విద్యావిచారుఁ దగుచు రాజన్న దేశాయియలరుచుండె భద్రాయు. ప్రధ. 202.</poem> ఈ రాజన్న దేశాయి కాలములోఁ బూర్వార్జితమగు రాజ్యము బిక్కనవోలు నుండి రామరెడ్డిపేటకు మార్పఁబడెను. రాజన్న దేశాయి పుత్రుఁడగు రాజేశ్వరరావు రామరెడ్డి పేట నుండి రాజ్యమును దోమకొండకు మార్చి యున్నాఁడు. కృతిపతి వంశీయులు నాఁడు మొదలు నేఁటివఱకు దోమకొండయే ముఖ్యస్థానముఁ వేసి కొని రాజ్యము పాలించుచున్నారు.<noinclude><references/></noinclude> 53yctyc088q6miyoowuov4p6l3z5kaq 569774 569767 2026-08-11T11:08:15Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569774 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>నీవంశము కామినేని వంశమని వ్యవహరించుట గలదు. ఈ విషయమంతయు మల్లారెడ్డి జీవితము వ్రాయుచుఁ ఇర్చించి యున్నారము. భద్రాయురభ్యుదయములో {{Telugu poem|type=కం.|lines=<poem> ఆపాక నాటివఁశో ద్దేపకుఁడై కామినేఁడు దృఢతరబల సం తాపిత పరభూపాలకుఁ డై పొతిచేసమస్తలోక మభిమతిఁజేయన్</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే౹౹గీ౹౹|lines=<poem> అతఁడు బిక్కనవోలుపురాధిరాజ పూజ్యసామ్రాజ్యలక్ష్మిచేఁ బొలిచియుండెఁ గుతుపశాహాది యవనరాట్కుతుక దత్త ఘనతరాందోళికాది విఖ్యాతిఁగాంచి”</poem>|ref=}} కామి (రెడ్డి) నేడు బిక్కనవోలు పాలించినట్లు గుతుపశాహచే గౌరవింపఁబడినటులఁ జెప్పఁబడినది ప్రమాదము. శివధర్మోత్తర ఖండములో మల్లారెడ్డి, కామినేనివంశములోఁ జనించిన కాచారెడ్డియే గృష్ణదాఁటి మెదకుదుర్గము క్రిందనున్న బిక్కనవోలుకు వచ్చి నటులఁ జెప్పబడి యున్నదిగాన కామినేడు, బిక్కనవోలులో రాజ్యము స్థాపించినది యథార్థముకాదు. ఈ విషయము మలారెడ్డి జీవితమును విస్తరించితిమి. రాజన్న దేశాయి గామరెడ్డి పేటలోఁగొలువుదీర్చి రాపాక లక్ష్మీపతి కవిని సగౌరవములతోఁదిలకించి రాజేశ్వరార్పణముగ భద్రాయురభ్యుదయము రచింపుకుని చెప్పియున్నాఁడు. కవి యియ్యకొని రాజేశ్వరుని యాలయమునకేగి యాదేవుని దర్శించి దక్షిణాశా విశాలమందిరముననున్న సీతారాముని సేవించి గ్రంధరచనమున కుపక్రమించెను. రాజన్న దేశాయి కాలమును తెలిసికొంటిమేని భద్రాయురభ్యుదయ రచనకాలము సువ్యక్తము కాఁగలదు. రాజన్న దేశాయి పోతారెడ్డి కుమారుఁడు. ఇతఁడు కామినేనివారి వంశమునఁ బండ్రెండవ పురుషుఁడు. రాజన్న దేశాయినిగూర్చి యొక చిత్రకథ యుమాపత్యభ్యుదయమున వ్రాయఁబడియున్నది. తన పూర్వుల వలెనే రాజన్న దేశాయియు గోల్కోండ నవాబుయొద్ద కొన్ని గ్రామములు గుత్తకుఁ దీసికొని సామంతుఁడై కప్పమును జెల్లించుచు నైశ్వర్యవంతుఁడైయుండఁ జూపోపని కొందఱు గోలకొండకేగి నవాబుతో రాజన్న దేశాయిపై ద్వేషముఁ గల్పించిరి. నవాబు తత్ క్షణమే కొంత యవనసేనను రాజన్నదేశాయిని బట్టి తేఁబంపెను. ఆసేన వచ్చి చుట్టుముట్టవడకు రాజన్న దేశాయి సమాధిలో నుండెననియుఁ బ్రక్కనున్న విభూతికణికలు రెండు బెబ్బులులై యనసేనను బాలంద్రో యని తెలియును మాసత్యభ్యుదయములో నిట్లు జెప్పబడియున్నది. {{Telugu poem|type=ఉ౹|lines=<poem> నిండుసమాధినున్న యవనీతలనాథుని రెండు వైపులం దుండు విభూతియండలపు డుగ్రమృగేంద్రములై యెదిర్చియు దండతవచ్చు నత్తురకదండును దాఁకిన భీతినొంది యీ గండముదాఁటు టెట్లని వికావికలైయదిపా ఱెదిక్కుల౯</poem>|ref=}} ఈ రాజన్న దేశాయితో ద్వేషించిన నవాబు నామముమాపత్యభ్యుదయమునఁ జెప్పఁబడకపోవుటచే గాల నిరూపణమునకు వీలుకలిగినది కాదు. రాజన్న దేశాయి కుమారుఁడు రాజేశ్వరరావు హిజరీ ౧౨౦౨ లోఁ జైన్నూరు పాలకునితో యుద్ధముఁ గావించెను. కుమారుని పరిపాలనమునకుఁ దండ్రి పరిపాలనమునకు ముప్పది సంవత్సరములు వ్యత్యాసముంట సహజము గావున భద్రాయురభ్యుదయ కృతి పేరకుఁడగు గాజన్న దేశాయి హిజరీ ౧౧౭౮బా లో ననఁగా క్రీ. శ.౧౭౬౨ లో నుండెననుట నిశ్చయము. దీనివలన రాపాక లక్ష్మీపతి కవి యిప్పటికి రమారమి ౧౯౦ సంవత్సరముల క్రిందనుండి యుండును. భద్రాయురభ్యుదయమున రాజన్న దేశాయి పరాక్రమశాలియని తెలుపు పద్యము లీక్రిందివిధముగ గలవు గాని యాతని విజయములు మాత్రము కానరావు. {{Telugu poem|type=సీ౹౹|lines=<poem> ఖడ్గంబుఁబూనెనా? కఠినారి శిరములు ::కందుక క్రీడఁ బెంపొందఁ జేయు సాగుచేఁబట్టెనా చటులరాహుత్త రా ::ట్పటుశిలాబక్తరుల్ పగులఁబొడుచు నేజా ధరించెనా నీటుగా వైరుల ::గుదులుగాఁగను గ్రుచ్చు మెదలకుండ కోదండమండెనా వేదండములనైన ::నొక్కొక్కకోలచే నుక్కడంచు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే॥గీ॥|lines=<poem> ఔర సాహస విక్రమార్కావతారుఁ డనుపమా కారుఁడాశ్రితా వనవిహారుఁ డనుదిమోదారుఁ డఖిల విద్యావిచారుఁ దగుచు రాజన్న దేశాయియలరుచుండె</poem>|ref=}} {{left margin|10em}} </div>భద్రాయు. ప్రధ. 202. ఈ రాజన్న దేశాయి కాలములోఁ బూర్వార్జితమగు రాజ్యము బిక్కనవోలు నుండి రామరెడ్డిపేటకు మార్పఁబడెను. రాజన్న దేశాయి పుత్రుఁడగు రాజేశ్వరరావు రామరెడ్డి పేట నుండి రాజ్యమును దోమకొండకు మార్చి యున్నాఁడు. కృతిపతి వంశీయులు నాఁడు మొదలు నేఁటివఱకు దోమకొండయే ముఖ్యస్థానముఁ జెసికొని రాజ్యము పాలించుచున్నారు.<noinclude><references/></noinclude> 532gqrbgaxdlntsnno8nto4q8qjtnlr 569775 569774 2026-08-11T11:09:40Z Brjswiki 6801 569775 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>నీవంశము కామినేని వంశమని వ్యవహరించుట గలదు. ఈ విషయమంతయు మల్లారెడ్డి జీవితము వ్రాయుచుఁ ఇర్చించి యున్నారము. భద్రాయురభ్యుదయములో {{Telugu poem|type=కం.|lines=<poem> ఆపాక నాటివఁశో ద్దేపకుఁడై కామినేఁడు దృఢతరబల సం తాపిత పరభూపాలకుఁ డై పొతిచేసమస్తలోక మభిమతిఁజేయన్</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే౹౹గీ౹౹|lines=<poem> అతఁడు బిక్కనవోలుపురాధిరాజ పూజ్యసామ్రాజ్యలక్ష్మిచేఁ బొలిచియుండెఁ గుతుపశాహాది యవనరాట్కుతుక దత్త ఘనతరాందోళికాది విఖ్యాతిఁగాంచి”</poem>|ref=}} కామి (రెడ్డి) నేడు బిక్కనవోలు పాలించినట్లు గుతుపశాహచే గౌరవింపఁబడినటులఁ జెప్పఁబడినది ప్రమాదము. శివధర్మోత్తర ఖండములో మల్లారెడ్డి, కామినేనివంశములోఁ జనించిన కాచారెడ్డియే గృష్ణదాఁటి మెదకుదుర్గము క్రిందనున్న బిక్కనవోలుకు వచ్చి నటులఁ జెప్పబడి యున్నదిగాన కామినేడు, బిక్కనవోలులో రాజ్యము స్థాపించినది యథార్థముకాదు. ఈ విషయము మలారెడ్డి జీవితమును విస్తరించితిమి. రాజన్న దేశాయి గామరెడ్డి పేటలోఁగొలువుదీర్చి రాపాక లక్ష్మీపతి కవిని సగౌరవములతోఁదిలకించి రాజేశ్వరార్పణముగ భద్రాయురభ్యుదయము రచింపుకుని చెప్పియున్నాఁడు. కవి యియ్యకొని రాజేశ్వరుని యాలయమునకేగి యాదేవుని దర్శించి దక్షిణాశా విశాలమందిరముననున్న సీతారాముని సేవించి గ్రంధరచనమున కుపక్రమించెను. రాజన్న దేశాయి కాలమును తెలిసికొంటిమేని భద్రాయురభ్యుదయ రచనకాలము సువ్యక్తము కాఁగలదు. రాజన్న దేశాయి పోతారెడ్డి కుమారుఁడు. ఇతఁడు కామినేనివారి వంశమునఁ బండ్రెండవ పురుషుఁడు. రాజన్న దేశాయినిగూర్చి యొక చిత్రకథ యుమాపత్యభ్యుదయమున వ్రాయఁబడియున్నది. తన పూర్వుల వలెనే రాజన్న దేశాయియు గోల్కోండ నవాబుయొద్ద కొన్ని గ్రామములు గుత్తకుఁ దీసికొని సామంతుఁడై కప్పమును జెల్లించుచు నైశ్వర్యవంతుఁడైయుండఁ జూపోపని కొందఱు గోలకొండకేగి నవాబుతో రాజన్న దేశాయిపై ద్వేషముఁ గల్పించిరి. నవాబు తత్ క్షణమే కొంత యవనసేనను రాజన్నదేశాయిని బట్టి తేఁబంపెను. ఆసేన వచ్చి చుట్టుముట్టవడకు రాజన్న దేశాయి సమాధిలో నుండెననియుఁ బ్రక్కనున్న విభూతికణికలు రెండు బెబ్బులులై యనసేనను బాలంద్రో యని తెలియును మాసత్యభ్యుదయములో నిట్లు జెప్పబడియున్నది. {{Telugu poem|type=ఉ౹|lines=<poem> నిండుసమాధినున్న యవనీతలనాథుని రెండు వైపులం దుండు విభూతియండలపు డుగ్రమృగేంద్రములై యెదిర్చియు దండతవచ్చు నత్తురకదండును దాఁకిన భీతినొంది యీ గండముదాఁటు టెట్లని వికావికలైయదిపా ఱెదిక్కుల౯</poem>|ref=}} ఈ రాజన్న దేశాయితో ద్వేషించిన నవాబు నామముమాపత్యభ్యుదయమునఁ జెప్పఁబడకపోవుటచే గాల నిరూపణమునకు వీలుకలిగినది కాదు. రాజన్న దేశాయి కుమారుఁడు రాజేశ్వరరావు హిజరీ ౧౨౦౨ లోఁ జైన్నూరు పాలకునితో యుద్ధముఁ గావించెను. కుమారుని పరిపాలనమునకుఁ దండ్రి పరిపాలనమునకు ముప్పది సంవత్సరములు వ్యత్యాసముంట సహజము గావున భద్రాయురభ్యుదయ కృతి పేరకుఁడగు గాజన్న దేశాయి హిజరీ ౧౧౭౮బా లో ననఁగా క్రీ. శ.౧౭౬౨ లో నుండెననుట నిశ్చయము. దీనివలన రాపాక లక్ష్మీపతి కవి యిప్పటికి రమారమి ౧౯౦ సంవత్సరముల క్రిందనుండి యుండును. భద్రాయురభ్యుదయమున రాజన్న దేశాయి పరాక్రమశాలియని తెలుపు పద్యము లీక్రిందివిధముగ గలవు గాని యాతని విజయములు మాత్రము కానరావు. {{Telugu poem|type=సీ౹౹|lines=<poem> ఖడ్గంబుఁబూనెనా? కఠినారి శిరములు ::కందుక క్రీడఁ బెంపొందఁ జేయు సాగుచేఁబట్టెనా చటులరాహుత్త రా ::ట్పటుశిలాబక్తరుల్ పగులఁబొడుచు నేజా ధరించెనా నీటుగా వైరుల ::గుదులుగాఁగను గ్రుచ్చు మెదలకుండ కోదండమండెనా వేదండములనైన ::నొక్కొక్కకోలచే నుక్కడంచు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే॥గీ॥|lines=<poem> ఔర సాహస విక్రమార్కావతారుఁ డనుపమా కారుఁడాశ్రితా వనవిహారుఁ డనుదిమోదారుఁ డఖిల విద్యావిచారుఁ దగుచు రాజన్న దేశాయియలరుచుండె</poem>|ref=}} {{right|భద్రాయు. ప్రధ. 202.}} ఈ రాజన్న దేశాయి కాలములోఁ బూర్వార్జితమగు రాజ్యము బిక్కనవోలు నుండి రామరెడ్డిపేటకు మార్పఁబడెను. రాజన్న దేశాయి పుత్రుఁడగు రాజేశ్వరరావు రామరెడ్డి పేట నుండి రాజ్యమును దోమకొండకు మార్చి యున్నాఁడు. కృతిపతి వంశీయులు నాఁడు మొదలు నేఁటివఱకు దోమకొండయే ముఖ్యస్థానముఁ జెసికొని రాజ్యము పాలించుచున్నారు.<noinclude><references/></noinclude> 556pzrlk1637gmrxnyokts69bjswmtv 104 216658 569781 565781 2026-08-11T11:52:15Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>భద్రాయురభ్యుదయ ముత్తమ ప్రబంధములలో నొకటీయని యెప్పుకొనక తప్పదు. గ్రంధకర్త గీర్వాణమున నొనరించినంత పరిచయమాంధ్రమున లేనివాఁడగుటచే కాఁబోలు నందందు వ్యాకరణ లోపములు కానవచ్చు చున్నవి. భద్రాయురభ్యుదయము లోని ప్రతి యాశ్వాసమునందొక్కొక్క విశేషముకలదు. ప్రధమాశ్వాసమంతయు నాస్థాన రాజధాని రాజవర్ణనములతో ముగించి నాఁడు. మిగిలిన నాలుగాశ్వాసములలో వర్ణనాంశ మెక్కుడుగను కథాంశము కొలఁదిగా నున్నది. అందందుఁ బ్రసక్తి నేర్పఱచి తత్వవేదాంత న్యాయాది శాస్త్ర విషయములును సైతము కవి వ్రాసియున్నాఁడు. శైలి తెలియుటకుఁ గొన్ని పద్యము లుదాహరించు చున్నారము. {{Telugu poem|type=సీ౹౹|lines=<poem> సింజాన సుమనః ప్రయుంజానమకరంద భుంజాన మధుకరీ రంజితంబు కంజాత కింజల్క పుంజాతతపరాగ సఁజాత నద పరిష్వంజితంబు ఖంజరీటవిహార మంజరీపరివార పింజరీకృత భూజ మంజులంబు గుంజాధిగమ్య సామంజస్యసమ్య ఇగ్నికుంజాంతరమ్యభూ మంజిమంబు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే౹౹గీ౹౹|lines=<poem> నగుచుదొగరగు జిగెదగి నిగుడు మొగడ। లగణితములగు పొగడల తెగల సొగసు గల వలపు గుమగుమయని చెలువుఁజూప | ప్రమాదవనమొప్పుచుండు నప్పట్టనమునః (ప్రధ)</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=౹గీ౹౹|lines=<poem> ప్రస్ఫురత్ ఖస్థలప్రస్పృశత్ ద్రుక్రమ ధ్వస్త జీర్ణఛ్ఛద స్థానమగుచు '''నిరద్దవవ్యధ్వ''' నిర్ణద్ర జాతాధ్వని నాధ్వజాతాయన హరిణమగుచు గ్రావక స్రస్త దుష్ట్రస్త రోర్ఘటనో చ్చెస్స్వన న్నిర్హరస్ధగిత మగుచుఁ గుటకోటర రట త్కరట ముఖాండజపత్రి పటుపటాత్కార సంభరిత మగుచు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే౹౹గీ౹౹|lines=<poem> నడరు బహుయోజనద్వార హర్పతిప్ర భానభిజ్ఞ మహామృగస్త్యానభయద భూతభేతాళ రావప్రభూతదురకు | గాహగహనంబు నా రాజకాంతజొచ్చె</poem>|ref=}} {{rule |6em }} మ| బహుధాభావద నేక భీకరమ్మ గాబ్రహ్మణ్య వరి వ హుతాశావృతతార్ణభూ చిటచిట సా "బహిహిత్వత్సుత మస్మదభ్యవహ సహహేక్యుక్తుల దానవుల్ గడియ శా| భూత ప్రేతపిశాచ ఢాకినులచే భూ యాతాయాతబిలేశయంబులకు శ్రీ జాతాంత టినీ నికుంజములలో భూతాధూ కృశాంగి యావన * 罚 6 చం" ఇటువలెఁ బుత్రుఁణీలన సహింపక చందనగంధి శోకము క్కటముగ మూర్ఛనొందె మధ్య దంతిక' గా దిటముగ నంతలో పలను ఉ] హాయను మన్మనోరథసు7 హాయను సర్వఛూ,ర్వహ. హాయను సత్ప్రతాప తప- హాయను ధర్మకీ వివహా ! 6 చుక్రా 'చుఁ బై గోవు చు నిట్లను౯:1 b. 武 * 4)<noinclude><references/></noinclude> fz4e1gacwhdrqi6fvttns5uygwfyp7v 104 217849 569735 568900 2026-08-10T23:00:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569735 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}సంశయాత్మాదులు చెడుదురనుట</p> {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>జగతి నశ్రద్ధధానుఁడు సంశయాత్ముఁ డజ్ఞుఁడు నశించు మరి సంశయాత్మునకును బరఁగ నీలోకమును లేదు పరము లేదు సుఖము లేదు నిక్కం బిది సూరివినుత.</poem>|ref=120}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>జ్ఞానసంచ్ఛిన్నసంశయుండై నితాంత యోగసన్న్యస్తకర్ముఁడై యొప్పువాని నాత్మవంతునిఁ గర్మచయంబు లవని బద్ధునిగఁ జేయఁజాలవు పాండవేయ.</poem>|ref=121}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>కానఁ బాండుకుమార నీమానసమునఁ బాదుకొని యున్న యజ్ఞానభవదురంత సంశయమును జ్ఞానాసిచేఁ జక్కు చేసి యోగయుక్తుఁడవై లెమ్ము యుద్ధమునకు.</poem>|ref=122}} {{p|ac|fwb|fs120}}పంచమాధ్యాయము ― కర్మసన్న్యాసయోగము</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యిట్లు చతుర్థాధ్యాయంబునందు జ్ఞానయోగం బుపదే శించి పదపడి జ్ఞానయోగం బుపదేశించితి రీరెంటిలోన నెయ్యది శ్రేయస్సాధకం బగు దాని నొక్కటి నిశ్చయించి యానతిమ్మని యడిగినఁ గృష్ణుం డిట్లనియె.</poem>|ref=123}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>అనఘాత్మ సన్న్యాసమును గర్మయోగంబు రెండును శుభము లారెంటిలోన సన్న్యాసమునకంటెఁ జర్చింపఁ గర్మయో గం బది యెక్కుడై గ్రాలుచుండు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> gf7zywl1rtl061fxqxsu7nzx2f2mmwq 104 217850 569736 568901 2026-08-10T23:07:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569736 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నెవ్వఁడు కాంక్షింపఁ డెవ్వఁడు ద్వేషింపఁ డాతఁడు నిత్యసన్న్యాసి యగును అతఁడు నిర్ద్వంద్యుడై యత్యంతసుఖముగా బంధంబుచే విడివడి దొలంగు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>వినుము సాంఖ్యయోగంబులు భిన్నములుగ బాలురు వచింతు రిబ్భంగి బండితులు వ చింప రం దొక్కటియు నభ్యసించెనేని ప్రీతితోఁ బొందు మనుజుఁ డారెంటిఫలము.</poem>|ref=124}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>పరఁగ సాంఖ్యులచేత నేపదము పొందఁ బడు నదియె యోగములచేతఁ బడయవచ్చు నొనర సాంఖ్యయోగములలో నొక్కదానిఁ జూచు నాతఁడు రెంటిని జూచు ననఘ.</poem>|ref=125}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>యోగంబు లేక నరునకు బాగుగ సన్న్యాససిద్ధి వడయఁగ రాదా యోగసమన్వితుఁ డగుముని వేగమె బ్రహ్మంబు నొందు వీరవరేణ్యా.</poem>|ref=126}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు యోగయుక్తుం డగుపురుషుండు పరిశుద్ధచిత్తుండై నియమితమనస్కుండై జితేంద్రియుండై సర్వభూతంబుల కాత్మభూతం బయినయాత్మ కలవాఁడై యుండు. నతండు కర్మంబు గావించియు దాని నంటకుండు.</poem>|ref=127}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>వినవయ్య తత్త్వకోవిదుఁ డైన పురుషుండు వినుచు స్పృశింపుచుఁ గనుచు మూరు కొనుచు భక్షింపుచుఁ జనుచుఁ నిద్రింపుచు నూర్పులు పుచ్చుచు నేర్పుఁ మీఱఁ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 2ihi67wr7sr0k5yugrtomn533yvjimm 104 217851 569737 568902 2026-08-10T23:20:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569737 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>బలుకుచు విడుచుచు వడి గ్రహింపుచుఁ గను ల్మూయుచు విప్పుచు పొసఁగ నగుచు నిట్లున్నవాఁడయ్యు నింద్రియంబులు నింద్రి యార్ధంబులం దున్నవని యెఱింగి</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>తాను గావింపలేదని దలఁచుచుండుఁ బొత్తు విడిచి బ్రహ్మార్పణబుద్ధిచేతఁ గర్భము లొనర్చి యఘముచేఁ గలిసికొనఁడు వనజము జలంబుచేఁ గూడుకొననియట్లు.</poem>|ref=128}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>సొరిది యోగులు చిత్తసంశుద్ధికొఱకు సంగమును వీడి యింద్రియచయముచేత ధీమనఃకాయములచేతఁ దెలిసి సర్వ కర్మము లొనర్చుదురు ఫలకాంక్ష లేక.</poem>|ref=129}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>యోగి కృతకర్మఫలపరిత్యాగి యగుచు నవని నైష్ఠికి యగు శాంతి నధిగమించు యోగి గాని నరుండు ఫలోపభోగ సక్తుఁడయి కట్టుపడుఁ గామచారి యగుట.</poem>|ref=130}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అరయ నవద్వారపుర స్వరూప మగుదేహమందు వశి కర్మములౝ గురుమతి విడిచి యొనర్పక యొరులం బనుపక వసించి యుండు సుఖముగాన్.</poem>|ref=131}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>తలఁప విభుఁడు లోకమునకుఁ బలుమఱు కర్మములు కర్మఫలయోగంబుల్ దిలకింపఁగఁ గర్తృత్వము గలిగింపం డిది స్వభావగతి వర్తిల్లున్.</poem>|ref=132}}<noinclude><references/></noinclude> l2vkqa82ggyniaav25zk6ctzb1fw6gy 104 217852 569738 568903 2026-08-10T23:32:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569738 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>పొసఁగ నీశ్వరుఁ డెవ్వని పుణ్యమును గ్ర హింపఁ డెవ్వని యఘము గ్రహింపఁ డెందు జ్ఞాన మజ్ఞానమునఁ జాలఁ గప్పఁబడియె దాన మోహితు లౌదురు ధరణిజనులు.</poem>|ref=133}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు నాయాత్మజ్ఞానంబుచేత నయ్యజ్ఞానం బెవ్వారికి నశింపఁ జేయంబడు నట్టివానిజ్ఞానంబు వానికంటెఁ బరుండగువాని సూర్యుండునుబోలెఁ బ్రకాశింపంజేయుజ్ఞానంబుచేత నిర్ధూత పాపు లగుపురుషులు బ్రహ్మార్పితబుద్ధులై బ్రహ్మస్వరూపులై బ్రహ్మనిష్ఠులై బ్రహ్మాశ్రయులై పునరావృత్తిరహితశాశ్వత పదంబు నధిగమింతురు మఱియు.</poem>|ref=134}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>వినయము విద్యయుం గలుగు విప్రవరేణ్యునియందు గోవునం దనవరతంబు సామజమునందును శ్వానమునందు శ్వానముం దినియెడు వానియందు సమదృష్టిగఁ జూతురు పండితోత్తముల్ పనివడి సర్వజంతువులు బ్రహ్మమయం బను తెల్విచేఁ దగన్.</poem>|ref=135}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>నలువుగ నేమహాత్ముగమనంబు సమత్వము నొందియుండు ని శ్చలముగ వారిచే మిగుల సంసరణంబు వినిర్జితం బగుౝ దొలఁగక బ్రహ్మముౝ సమము దోషవిహీనము గావునౝ సము జ్జ్వలగతి బ్రహ్మమందె వరుసౝ వసియింతురు వార లర్జునా.</poem>|ref=136}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ స్థిరబుద్ధి గలిగి మోహంబు లేని బ్రహ్మవిదుఁ డనవరతంబు బ్రహ్మమందె యుండి ప్రియమందియును ముద మందఁ డెపుడుఁ గినిసి యప్రియ మొంది దుఃఖింపఁ డెందు.</poem>|ref=137}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అవని నేపురుషుండు బాహ్యవిషయముల యం దనాసక్తచిత్తుఁడై యాత్మసుఖము</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> avgr7zrnue4hpudgqlm7jjn1ln7q6sq 104 217853 569739 568904 2026-08-10T23:44:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569739 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నొందు నాపురుషుఁడు బ్రహ్మయోగయుక్త చిత్తుఁడై యక్షయసుఖంబుఁ జెందు ననఘ.</poem>|ref=138}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ధనంజయా! యేభోగంబులు సంబంధజాతంబులై యాద్యం తంబులు గల్గియుండునట్టిభోగంబులు దుఃఖహేతువు లనం బడు స్థిరంబులగు భోగంబులందు విద్వాంసుం డగువాఁ డాసక్తుండు గాఁడు మఱియు నెవ్వాఁడు శరీరమోక్షంబు కంటె ము న్నీలోకంబునందే కామక్రోధంబులవలనం బుట్టిన వేగంబు సహించుటకు సమర్థుం డగునతండె యోగంబు గల వాఁడు నతండె సుఖంబు గలవాఁడై ప్రకాశించు.</poem>|ref=139}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఎవ్వఁ డాత్మశర్ముఁ డెవ్వఁ డాత్మారాముఁ డెవ్వఁ డాత్మయందె యెపుడు వెలుఁగు నట్టి యోగి బ్రహ్మమై బ్రహ్మసుఖమును బొందు సతతంబు పురుషవర్య.</poem>|ref=140}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>సంక్షీణకలుషులు సంశయరహితులు సంయతచిత్తులు సర్వభూత హితకాము లగుమును లతులితబ్రహ్మని ర్వాణంబు గాంతురు వరుసతోడ మఱియుఁ గామక్రోధవిరహితులును నియ తాత్ములు మరి విదితాత్ములైన యతులకు నుత్తమం బైనబ్రహ్మసుఖంబు ప్రాప్తించు సర్వస్థలంబులందు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>బాహ్యవిషయంబులను బట్టి బయిలఁ ద్రోచి దృష్టి భ్రూమధ్యమునఁ దొల్గనీక నిలిపి</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> povcnog8xrxb9wt617khds6ody9yvwz 104 217854 569743 568905 2026-08-11T04:30:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569743 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నాసికామధ్యమందుఁ బ్రాణము నపాన మును దిరుగునట్లుగా సమములుగఁ జేసి.</poem>|ref=141}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నియతమనోనిలబుద్ధీం ద్రియుఁడు గతద్వేషరాగతృష్ణుఁడు మోక్షా శ్రయుఁడు నగుమునివరుఁడు త ద్ధయు ధాత్రి వెలుంగునటు సదాముక్తుండై.</poem>|ref=142}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నను యజ్ఞతపఃఫలభో క్తనుగా మఱి సర్వభూతగణసుహృదునిఁ గాఁ గను సర్వజగములకు నా థునిఁగా మది నెఱిఁగి పొందుదురు శాంతి నొగిన్.</poem>|ref=143}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యిట్లు పంచమాధ్యాయంబునందుఁ గర్మసన్యాసయోగం బుపదేశించి భగవంతుండు వెండియు నిట్లనియె.</poem>|ref=144}} {{p|ac|fwb}}షష్ఠాధ్యాయము — ఆత్మసంయమయోగము</p> {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>కర్మఫలముపై మనమునఁ గాంక్ష లేక సేయదగినకర్మంబును జేయు నెవ్వఁ డతఁడె సన్న్యాసి యోగియు నతఁ డనగ్ని గాఁ డతఁ డవిక్రియుండును గాఁడు పార్థ.</poem>|ref=145}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>జగతి నెద్ధాని సన్న్యాసముగ నొడువుదు రదియె యోగంబుగ నెఱుంగు మనఘ నేర్పు కలిమి న్యస్తసంకల్పుఁడు గానివాఁడు యోగి గాఁ డొక్కరుండును యోగిశీల.</poem>|ref=146}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కురువర్య యారురుక్షుండగుమునికిఁ గ ర్మంబును యోగకారణ మనియెద</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 1c4utv2d1j71scd618ccudovybumb1m 104 217855 569744 568906 2026-08-11T04:38:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569744 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>రట్టియోగారూఢుఁ డైనవానికె శమం బది కారణం బని యాత్మవిదులు చెప్పుడు రెప్పుడు చెలఁగి యింద్రియ విష యములందుఁ గర్మంబులందు మిగుల నాసక్తి లేనివాఁ డగునప్పు డఖిలసం కల్పసన్న్యాసియోగప్రవిష్టుఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>డగు మఱియు నాత్మకు మనంబె దగినబంధుఁ డాత్మకు మనంబె పరిపంథి యట్లు గాన మనముచే నాత్మ నుద్ధరింపంగ వలయు నాత్మ నెప్పుడు క్రిందు సేయంగఁ దగదు.</poem>|ref=147}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>సరవి నేయాత్మచే మానసంబు విజిత మయ్యె నయ్యాత్మకు మనంబె యరయ హితుఁడు బాగుగ ననాత్మ కొగి శత్రుభావమందు మనమె పరిపంథివలెఁ దోచు మనుజవర్య.</poem>|ref=148}} {{p|ac|fwb}}యోగాభ్యాసలక్షణము</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు విజితమానసుఁడై యుపరతి నొందినవానికి శీతో ష్ణంబులందును సుఖదుఃఖంబులందును మానావమానంబులం దును బరమాత్మ స్వస్థుండయియుండు జ్ఞానవిజ్ఞానతుష్టమాన సుండయి నిశ్చలుండును విజితేంద్రియుండును లోష్టకాంచన పాషాణంబుల సమదృష్టిం జూచుయోగి యుక్తుం డనంబడు మఱియు నుపకారియందు మిత్రునియందు శత్రువునియందు సమునియందు మధ్యస్థునియందు ద్వేషులయందు బంధువుల యందు నార్యులయందుఁ బాపజనంబులందు సమబుద్ధి యెవ్వ నికిం గలుగు నతండె శ్రేష్ణుండు. ఎవ్వండేని యేకాకియై నియ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 0tkf8ek9gdchnuyct100tssgmii6erz 569745 569744 2026-08-11T04:39:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569745 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>రట్టియోగారూఢుఁ డైనవానికె శమం బది కారణం బని యాత్మవిదులు చెప్పుడు రెప్పుడు చెలఁగి యింద్రియ విష యములందుఁ గర్మంబులందు మిగుల నాసక్తి లేనివాఁ డగునప్పు డఖిలసం కల్పసన్న్యాసియోగప్రవిష్టుఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>డగు మఱియు నాత్మకు మనంబె దగినబంధుఁ డాత్మకు మనంబె పరిపంథి యట్లు గాన మనముచే నాత్మ నుద్ధరింపంగ వలయు నాత్మ నెప్పుడు క్రిందు సేయంగఁ దగదు.</poem>|ref=147}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>సరవి నేయాత్మచే మానసంబు విజిత మయ్యె నయ్యాత్మకు మనంబె యరయ హితుఁడు బాగుగ ననాత్మ కొగి శత్రుభావమందు మనమె పరిపంథివలెఁ దోచు మనుజవర్య.</poem>|ref=148}} {{p|ac|fwb}}యోగాభ్యాసలక్షణము</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు విజితమానసుఁడై యుపరతి నొందినవానికి శీతో ష్ణంబులందును సుఖదుఃఖంబులందును మానావమానంబులం దును బరమాత్మ స్వస్థుండయియుండు జ్ఞానవిజ్ఞానతుష్టమాన సుండయి నిశ్చలుండును విజితేంద్రియుండును లోష్టకాంచన పాషాణంబుల సమదృష్టిం జూచుయోగి యుక్తుం డనంబడు మఱియు నుపకారియందు మిత్రునియందు శత్రువునియందు సమునియందు మధ్యస్థునియందు ద్వేషులయందు బంధువుల యందు నార్యులయందుఁ బాపజనంబులందు సమబుద్ధి యెవ్వ నికిం గలుగు నతండె శ్రేష్ఠుండు. ఎవ్వండేని యేకాకియై నియ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 134az72o7naf4g8n22o7has7nfmri9f 569746 569745 2026-08-11T04:44:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569746 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>రట్టియోగారూఢుఁ డైనవానికె శమం బది కారణం బని యాత్మవిదులు చెప్పుదు రెప్పుడు చెలఁగి యింద్రియవిష యములందుఁ గర్మంబులందు మిగుల నాసక్తి లేనివాఁ డగునప్పు డఖిలసం కల్పసన్న్యాసియోగప్రవిష్టుఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>డగు మఱియు నాత్మకు మనంబె దగినబంధుఁ డాత్మకు మనంబె పరిపంథి యట్లు గాన మనముచే నాత్మ నుద్ధరింపంగ వలయు నాత్మ నెప్పుడు క్రిందు సేయంగఁ దగదు.</poem>|ref=147}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>సరవి నేయాత్మచే మానసంబు విజిత మయ్యె నయ్యాత్మకు మనంబె యరయ హితుఁడు బాగుగ ననాత్మ కొగి శత్రుభావమందు మనమె పరిపంథివలెఁ దోచు మనుజవర్య.</poem>|ref=148}} {{p|ac|fwb}}యోగాభ్యాసలక్షణము</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు విజితమానసుఁడై యుపరతి నొందినవానికి శీతో ష్ణంబులందును సుఖదుఃఖంబులందును మానావమానంబులం దును బరమాత్మ స్వస్థుండయియుండు జ్ఞానవిజ్ఞానతుష్టమాన సుండయి నిశ్చలుండును విజితేంద్రియుండును లోష్టకాంచన పాషాణంబుల సమదృష్టిం జూచుయోగి యుక్తుం డనంబడు మఱియు నుపకారియందు మిత్రునియందు శత్రువునియందు సమునియందు మధ్యస్థునియందు ద్వేషులయందు బంధువుల యందు నార్యులయందుఁ బాపజనంబులందు సమబుద్ధి యెవ్వ నికిం గలుగు నతండె శ్రేష్ఠుండు. ఎవ్వండేని యేకాకియై నియ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> nvyvlrpjm9tmk3f06f042n6wc9e6tod 104 217856 569747 568907 2026-08-11T04:54:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569747 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>మింపంబడిన చిత్తంబును శరీరంబునుం గలవాఁడయి నిరపేక్షుం డయి పరిగ్రహంబు లేక గిరిగుహాద్యేకాంతస్థితుం డగుచు నాయోగి సర్వప్రకారంబుల నాత్మానుసంధానంబు సేయ వలయు.</poem>|ref=149}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>వినుము కౌంతేయ వివిక్తదేశంబునఁ గడు మిఱ్ఱుపల్లును గలుగకుండఁ జెలఁగి కుశాజినచేలంబులను దన కాసనం బొనరించి యందు నియత మాననేంద్రియుఁడై సమాహితచిత్తుఁడై కాయంబు శిరమును గళము గదల కుండఁ జక్కగ నిల్చి యొప్పుగా దిక్కులు గనక నాసాగ్రభాగంబునందుఁ జూపు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=ఆ.|lines=<poem>నిల్పి చిత్తశుద్ధికొఱకు యోగ మభ్యసింపవలయు నాత్మవిదుఁడు యోగ మభ్యసించు యోగికి నింద్రియ మానసములు వశము లై నటించు.</poem>|ref=150}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>గతభయుఁడై మత్పరుఁడై చతురుండై మఱియు బ్రహ్మచారివ్రతసం స్థితుఁడయి మన్మానసుఁ డగు యతిచిత్తోపరతి గలిగి యలరుఁ గిరీటీ.</poem>|ref=151}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఇట్టి నియమింపఁబడినట్టి హృదయము గల చతురుఁ డాత్మను గూడి మత్{{ZWNJ}}స్థానమైన మోక్షపదముఁ బ్రాపించి యమోఘమైన శాంతి గలిగి ప్రకాశించు సంతతంబు.</poem>|ref=152}}<noinclude><references/></noinclude> 0ortw0wx0g8epvokxglfxby2qcgh1ne 104 217857 569748 568908 2026-08-11T05:05:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>వెక్కసంబుగ నన్నంబు మెక్కువాని కనఘ యొక్కింత యైనను దిననివాని కెపుడు నిద్రించువానికి నెపుడు లేచి యుండు వానికిఁ గలుగ దీయోగసిద్ధి.</poem>|ref=153}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>యుక్తాహారునకును మఱి యుక్తవిహారునకుఁ గర్భయుక్తగతునకున్ యుక్తావబోధునకుఁ దగ యుక్తస్వప్నునకుఁ గల్గు యోగము వత్సా.</poem>|ref=154}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఎపుడు నియమింపఁబడినసర్వేంద్రియములు మానసము గలవాఁ డగుమనుజుఁ డపుడు కరము సర్వకామములందుఁ గాంక్ష లేని యోగి యని చెప్పఁబడుఁ బురుహూతతనయ.</poem>|ref=155}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>చెలువుగ నింద్రియంబులను జిత్తము నిట్టటు వోవ నీక నే ర్పలరఁగ నడ్డగించి నయ మారఁగ నాత్మసమాధియుక్తుఁడై చెలఁగెడు యోగి నిశ్చలతఁ జెందు నివాతగతోరుదీపమ ట్లలవడ నిస్తరంగ మగునబ్ధివిధంబునఁ బాండవోత్తమా.</poem>|ref=156}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>చెలఁగి యెచట యోగసేవచేత నిరోధ మొంది యున్న చిత్త ముపరమించు నచట బుద్ధిచేత నాత్మను జూచుచు నాత్మయందె యోగి హర్ష మెందు.</poem>|ref=157}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అతఁడు తత్త్వంబుచే నాత్మయందేెయుండి యించుకైనఁ జలింప కతీంద్రియంబు శేముషీగ్రాహ్య మగు యోగసిద్ధిజాత పరమసుఖమును బ్రాపించుఁ బాండవేయ.</poem>|ref=158}}<noinclude><references/></noinclude> 2d3ratxbo91exoi7womi87pr9881ztb 104 217858 569750 568909 2026-08-11T05:48:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569750 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>యోగి యీసుఖలాభంబు నొంది యింత కంటె నధికలాభం బొండు గల దటంచుఁ దలఁపఁ డాయోగమం దుండి తత్త్వవిదుఁడు దుఃఖములచేత నించుక తొట్రుపడఁడు.</poem>|ref=159}} {{Telugu poem|type=గీ. |lines=<poem>ఒనర దుఃఖసంబంధవిముక్తమయిన యోగసంజ్ఞిత మగుదాని నొగి నెఱుఁగుము మహి సనిశ్చయమగు దుఃఖరహితచిత్త గతిని గూర్పంగవలయు యోగంబు పార్థ.</poem>|ref=160}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>సంకల్పసంభవసకలకామంబుల వడి నశేషంబుగా విడిచి మాన సమునఁ దదీంద్రియసమితి నెల్లెడల ని ర్బంధించి ధారణాబలగృహీత బుద్ధిచే మనమును బొందుగా నాత్మయం దనవరతము నిల్పి యాత్మవిదుఁడు క్రమముతో నుపరతి గాంచఁగవలయు నొ క్కించుక మదిని జింతించవలదు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>చలన మస్థిర మగుమానసంబు దేని దేనివలనఁ జలింపుచుఁ దిరుగుడువడు దానివలనను నియమించి మానసంబు నాత్మవశమును జేయంగ నగుఁ గిరీటి.</poem>|ref=161}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>పరఁగఁ బ్రశాంతమానసుఁడు బ్రహ్మమయుుండు ప్రశాంతరాజసుం డరయ నకల్మషుం డగుమహాత్మున కబ్బు నితాంతసౌఖ్య మి త్తెఱఁగునఁ జిత్త మెప్పుడు గదింపుచు యోగి వినష్టపాపుఁడై</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> b6tsh489r1yvm6iy9c858sdzwy57aoc 569751 569750 2026-08-11T05:48:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569751 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>యోగి యీసుఖలాభంబు నొంది యింత కంటె నధికలాభం బొండు గల దటంచుఁ దలఁపఁ డాయోగమం దుండి తత్త్వవిదుఁడు దుఃఖములచేత నించుక తొట్రుపడఁడు.</poem>|ref=159}} {{Telugu poem|type=గీ. |lines=<poem>ఒనర దుఃఖసంబంధవిముక్తమయిన యోగసంజ్ఞిత మగుదాని నొగి నెఱుఁగుము మహి సనిశ్చయమగు దుఃఖరహితచిత్త గతిని గూర్పంగవలయు యోగంబు పార్థ.</poem>|ref=160}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>సంకల్పసంభవసకలకామంబుల వడి నశేషంబుగా విడిచి మాన సమునఁ దదీంద్రియసమితి నెల్లెడల ని ర్బంధించి ధారణాబలగృహీత బుద్ధిచే మనమును బొందుగా నాత్మయం దనవరతము నిల్పి యాత్మవిదుఁడు క్రమముతో నుపరతి గాంచఁగవలయు నొ క్కించుక మదిని జింతించవలదు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>చలన మస్థిర మగుమానసంబు దేని దేనివలనఁ జలింపుచుఁ దిరుగుడువడు దానివలనను నియమించి మానసంబు నాత్మవశమును జేయంగ నగుఁ గిరీటి.</poem>|ref=161}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>పరఁగఁ బ్రశాంతమానసుఁడు బ్రహ్మమయుండు ప్రశాంతరాజసుం డరయ నకల్మషుం డగుమహాత్మున కబ్బు నితాంతసౌఖ్య మి త్తెఱఁగునఁ జిత్త మెప్పుడు గదింపుచు యోగి వినష్టపాపుఁడై</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> ifn9h74x6dud9g0heupogmgtwejhecp 104 217859 569752 568910 2026-08-11T05:56:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>బరువడి భూరియోగమునఁ బ్రహ్మసుఖంబును బొందు నెంతయున్.</poem>|ref=162}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ యంతట సమదర్శి యైనయోగి యాత్మ సర్వభూతంబుల నాత్మ నఖిల భూతములయందుఁ గనుగొను బుద్ధిచేత నట్టివానికి భేదమింతైనఁ గలదె.</poem>|ref=163}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అరయ నాయందు సర్వంబు నట్లు సర్వ మందు నన్ను విలోకించు నట్టిపరమ సూక్ష్మదృష్టికి నేఁ బరోక్షుండఁ గాను వాఁడు నాకుఁ బరోక్షుండు గాఁడు పార్థ.</poem>|ref=164}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఏకత్వ మొంది యెవ్వఁడు చేకొని నను సర్వగతు భజించు నతఁ డిలన్ వీక బహుగతులఁ దిరుగుచుఁ దేకువ నాయందె యుండు ధీరవరేణ్యా.</poem>|ref=165}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఘనత సుఖమును గాని దుఃఖమును గాని యాత్మసామ్యంబుచే సమమైన యటులఁ బరఁగ నెవ్వఁడు గాంచు నాపురుషుఁ డరయ నతిశయుండును మఱియు సమ్మతుఁడు పార్థ.</poem>|ref=166}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అనిన నర్జునుం డిట్లనియె.</poem>|ref=167}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>పనివడి మీర లాత్మసమభావమునం దిపు డర్థి నానతి చ్చిన ఘనయోగమందు మది చిక్కదు చంచల మౌటచేత నె మ్మన మతిచంచలంబు బలవంతము గావున దానివేగముౝ మునుకొని వాయువేగమును బోలె సుదుప్కర మడ్డగింపఁగన్.</poem>|ref=168}}<noinclude><references/></noinclude> alio7m0knls2rhgcmhbbrdf0lnknx2a 569753 569752 2026-08-11T05:57:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569753 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>బరువడి భూరియోగమునఁ బ్రహ్మసుఖంబును బొందు నెంతయున్.</poem>|ref=162}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ యంతట సమదర్శి యైనయోగి యాత్మ సర్వభూతంబుల నాత్మ నఖిల భూతములయందుఁ గనుగొను బుద్ధిచేత నట్టివానికి భేదమింతైనఁ గలదె.</poem>|ref=163}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అరయ నాయందు సర్వంబు నట్లు సర్వ మందు నన్ను విలోకించు నట్టిపరమ సూక్ష్మదృష్టికి నేఁ బరోక్షుండఁ గాను వాఁడు నాకుఁ బరోక్షుండు గాఁడు పార్థ.</poem>|ref=164}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఏకత్వ మొంది యెవ్వఁడు చేకొని నను సర్వగతు భజించు నతఁ డిలన్ వీక బహుగతులఁ దిరుగుచుఁ దేకువ నాయందె యుండు ధీరవరేణ్యా.</poem>|ref=165}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఘనత సుఖమును గాని దుఃఖమును గాని యాత్మసామ్యంబుచే సమమైన యటులఁ బరఁగ నెవ్వఁడు గాంచు నాపురుషుఁ డరయ నతిశయుండును మఱియు సమ్మతుఁడు పార్థ.</poem>|ref=166}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అనిన నర్జునుం డిట్లనియె.</poem>|ref=167}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>పనివడి మీర లాత్మసమభావమునం దిపు డర్థి నానతి చ్చిన ఘనయోగమందు మది చిక్కదు చంచల మౌటచేత నె మ్మన మతిచంచలంబు బలవంతము గావున దానివేగముౝ మునుకొని వాయువేగమును బోలె సుదుష్కర మడ్డగింపఁగన్.</poem>|ref=168}}<noinclude><references/></noinclude> hulgz31myy3vzbdm5feu3leldoi7kcr 104 217860 569755 568911 2026-08-11T06:42:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569755 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>దాని నెత్తెఱంగున నిగ్రహింపవచ్చు నెఱింగింపుమని యడి గిన భగవంతుం డిట్లనియె.</poem>|ref=169}} {{p|ac|fwb}}మనోనిగ్రహోపాయము</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>పాండునందన నీవు పల్కినచందాన హృదయంబు చలము దుర్నిగ్రహంబు సంశయ మదిలేదు సాంద్రవైరాగ్యంబు చేత నభ్యాసంబుచేతఁ గట్టు వడిఁ జిత్తసంశుద్ధి వడయనివానికిఁ దొడరి యోగము కడు దుర్లభంబు వశ్యమానసుఁ డైనవాని కుపాయంబు వలన సుఖంబుగాఁ బడయవచ్చు ననిన నర్జునుఁ డనియె మహాత్మ శ్రద్ధ గలిగియును యోగపరినిష్ఠవలనఁ జలిత చిత్తుఁ డగువాఁడు యోగసంసిద్ధి వడయ కేగతిని బొందుఁ గరుణతో నెఱుఁగఁ జెపుమ.</poem>|ref=170}} {{p|ac|fwb}}యోగభ్రష్టునికిఁ గల్గుగతి</p> {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>బ్రహ్మమార్గవిమూఢుఁడై పరఁగ నుభయ మార్గవిభ్రష్టుఁ డైనట్టిమనుజుఁ డెప్పు డాశ్రయము లేక ఛిన్నాభ్ర మట్ల నాశ మొందఁడే దీనితెఱఁ గెట్లు నందతనయ.</poem>|ref=171}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>దేవా నామనంబునం బొడమినయీసంశయం బంతయు నివా రింప నీవే సమర్థుండవు నీకంటె నన్యుండు లేఁ డని పలికిన నాభగవంతుం డిట్లనియె.</poem>|ref=172}}<noinclude><references/></noinclude> en9artdkusvrj1lhcux3lv86e96m3qw 104 217861 569757 568912 2026-08-11T07:12:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569757 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఘనత నెవ్వాఁడు కళ్యాణకారి యగుచు నరయ దుర్గతి నొందక యలరు నట్టి పురుషుఁ డిహమందుఁ బరమందుఁ బూజ్యుఁ డగుచు నాశనము నొందఁ డెన్నఁడు నయచరిత్ర.</poem>|ref=173}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘచరిత యోగభ్రష్టుఁ డైనవాఁడు పుణ్యకారులలోకముల్ పొంది యందుఁ బెక్కువర్షముల్ సుఖియించి పిదకు విమలు లైన శ్రీమంతుల గృహంబులందుఁ బుట్టు.</poem>|ref=174}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మఱి యట్లుగాక యుండిన నొరపుగ ధీమంతు లైన యోగులయింటౝ గుఱుతుగ జనించు ధర నీ నరజన్మము చాలదుర్లభము గద పార్థా.</poem>|ref=175}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అట్లు జన్మించి తనపూర్వ మగుశరీర బుద్ధిసంబంధ మంతలోఁ బొంది మఱల నతఁడు సంసిద్ధికొఱకునై యాత్మలోన యత్నమును జేయుఁ బరమాత్మ నధిగమింప.</poem>|ref=176}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఇట్లు జన్మించి పూర్వదైహికవిశేష బుద్ధిసంయోగమును బొంది పురుషవరుఁడు దెలఁగి తనపూర్వయోగసంసిద్ధికొఱకు యత్న మొనరించు నధికప్రయత్న మలరు.</poem>|ref=177}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు నతం డస్వాధీనుండైనను బూర్వజన్మకృతయోగా భ్యాసబలంబుచేత నే గ్రమ్మరింపంబడు. యోగంబు నెఱుఁగ నిచ్ఛయించినపురుషుండు వేదంబు నతిక్రమించు, యోగి మిక్కిలి ప్రయత్నంబువలన యత్నంబు సేయుచున్నవాఁడై</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> ddz1r1c4xzr9566ka29rlug711lq32x 104 217862 569758 568913 2026-08-11T07:19:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>యనేకజన్మసంసిద్ధుండై పిమ్మటఁ బరమగతిం బ్రాపించు. తపంబు సేయువారికంటె జ్ఞానంబు గలవారికంటెఁ గర్మంబులు సేయువారికంటె యోగి యధికుండు గావున నీవు యోగివి గమ్ము. ఎవ్వండు శ్రద్ధావంతుండై మద్గతంబైన చిత్తంబు చేత నన్ను భజించు నతండు సర్వయోగులలో నధికుండై నాకు సమ్మతుం డగు నని యిట్లు షష్ఠాధ్యాయంబునం దభ్యాసయోగం బుపదేశించి వెండియు నిట్లనియె.</poem>|ref=178}} {{p|ac|fwb}}విజ్ఞానయోగము ― సప్తమాధ్యాయము</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>అనఘ నాయందు సమాసక్తి గలవాఁడ వై మదాశ్రయుఁడవై యచలయోగ మధిగమించి యసంశయంబుగ న న్నెట్లు దెలియుదు వబ్బంగి తేటపఱతు నెద్ధాని సర్వంబు నెఱిఁగినయవ్వల నెఱుఁగంగఁ దగిన దొక్కింతయైనఁ గలుగఁ బో దట్టి విజ్ఞానయుక్తంబైన యీజ్ఞాన మెఱిఁగింతు నింపుతోడ నెలమి మర్త్యులలోన వేయింటి కొకఁడు సిద్ధికొఱకుఁ బ్రయత్నంబు సేయు నందుఁ జెలఁగి వేయింటి కొక్కఁడు సిద్ధి నొందు నెఱుఁగు ననువారిలోన వేయింటి కొకఁడు.</poem>|ref=179}} {{p|ac|fwb}}పరావరప్రకృతులస్వరూపము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఇలయును సలిలము వహ్నియుఁ బొలుపుగా మారుతము నభము బుద్ధియు మనముౝ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> ipkculz87ze3vesdlih0nrb3w9bxy24 104 217863 569759 568914 2026-08-11T07:36:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569759 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>దలఁప నహంకారం బని వెలయఁగ మత్ప్రకృతి యష్టవిధమై యుండున్.</poem>|ref=180}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఇదియుఁ జాల నపర యింతకంటెఁ బరంబు శ్రేష్ఠమును సమస్తజీవభూత మగుచు నాదుప్రకృతి యలరు నెద్ధానిచేఁ దవిలి యీజగంబు దాల్పఁబడియె.</poem>|ref=181}} {{p|ac|fwb}}పరవస్తునిరూపణము</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>శక్రకుమార యీసర్వభూతములకు నిదియె కారణ మని యెఱుఁగు మీవు చర్చింప నబ్బంగి సర్వలోకమునకుఁ బ్రభవంబు నే నట్లు ప్రళయ మేను గణుతింప నిందు నాకంటె నొక్కింతైన నుత్తమవస్తు వొం డొకటి లేదు సర్వంబు నాయందు సరిగూర్పఁబడియుండు మహితసూత్రమునందు మణులువోలె</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>జలములందు రసం బేను జంద్రసూర్యు లందు రుచి నేను వేదంబులందుఁ బ్రణవ మేను నభమందుఁ గలశబ్ద మేను బురుషం లందుఁ బౌరుష మేను వీరాగ్రగణ్య.</poem>|ref=182}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>భూమియందుఁ గలుగుపుణ్యగంధం బేను దెలియ వహ్నియందుఁ దేజ మేను బ్రాణికోటియందు బ్రతు కేను జర్చింప ధరణిఁ దపసులందుఁ దపము నేను.</poem>|ref=183}}<noinclude><references/></noinclude> ij8650eymsru1yjyo2r491kz9za3o3n 104 217864 569761 568915 2026-08-11T07:43:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569761 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>ఎలమి సమస్తభూతముల కేను సనాతనమైనజీవముౝ బొలుపుగ బుద్ధిమత్తరుల బుద్దియుఁ దేజము గల్గువారి ని శ్చలమగు తేజ మేను మరిసత్త్వము గల్గిన వారిలోపలౝ వలనుగఁ గామరాగపరివర్జితసత్త్వము నేను ఫల్గునా.</poem>|ref=184}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పొందుగ సమస్తభూతము లందును ధర్మావిరుద్ధ మగుకామము నే నందురు తత్త్వజ్ఞులు సం క్రందనసుత యిట్లు నన్నుఁ గనుఁగొను మీవున్.</poem>|ref=185}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఇలలో సాత్త్వికభావం బులు రాజసతామసములు పొలుపారఁగ నా వలన జనియించె నందే నలయగ వసియింప నుండు నవి నాయందున్.</poem>|ref=186}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అట్లు త్రిగుణవికారంబు లైనయీప దార్థములచేత మోహితం బగుచు జగము వీనికంటెఁ బరుండనై వెలయు నన్ను నాశరహితుని నెఱుఁగదు నరవరేణ్య.</poem>|ref=187}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>త్రిగుణమయమైన యీ నాదు దివ్యమాయ దాఁట నెవ్వరికిని సమర్థతయు లేదు నన్నె శరణంబు నొందిన నరులు వేగ దానిఁ దరియింపఁగలరు సత్యంబు పార్థ.</poem>|ref=188}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మానక యజ్ఞానహృత జ్ఞాను లసురభావయుతులు కల్మషకారుల్ మానులు నరాధములు నను జానుగ శరణంబు నొందఁజాలరు విజయా.</poem>|ref=189}}<noinclude><references/></noinclude> cvhzmbckgftr05aszpefu7qkp5tou2p 104 217865 569763 568916 2026-08-11T08:31:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు దుఃఖార్తుం డగువాఁడును నన్నెఱుంగ నిశ్చ యించినవాఁడును నర్థంబు గోరువాఁడును జ్ఞానంబు గల వాఁడును నీచతుర్విధపురుషులు నన్ను భజింపుదు రీనలువురి లోనఁ గేవలభక్తియుక్తుండును నిరంతరయోగనిష్ఠాగరి ష్ణుండు నగుజ్ఞాని యధికుండై యుండు నతని నేను మిక్కిలి ప్రియుండ నగుదు నా కతండును బ్రియుండై యుండు.</poem>|ref=190}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అవని నీనల్వు రుత్కృష్టు లగుదురైన జ్ఞాని యగువాఁడు యోగసంకలితచిత్తుఁ డగుచు నుత్కృష్టగతి నన్ను నధిగమించుఁ గాన నాతండె నేనె గాఁగం దలంతు.</poem>|ref=191}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ పెక్కుజన్మంబులయంతమందు వసుధ నెవ్వాఁడు సుజ్ఞానవంతుఁ డగుచు నఖిలమును వాసుదేవుండె యనుచు నన్నుఁ బొందు నమ్మహాత్ముఁడు దుర్లభుండు పార్థ.</poem>|ref=192}} {{p|ac|fwb}}అన్యదేవతారాధనఫలము</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అర్జునా లోకంబునందుఁ గొందఱు నిజప్రకృతిచేత నియ మితు లగుచు నయ్యైకామంబులచేత నపహృతజ్ఞానులై మనంబున నయ్యైనియమంబుల నవలంబించి యన్యదేవతల భజింపుదురు. మఱియు భక్తులగువా రెవ్వరెవ్వ రేయే మూర్తుల శ్రద్ధచేతఁ బూజింప నిశ్చయించి రయ్యైజనంబుల కే నచంచలం బైనతదాసక్తినే యొసంగుదు నతండు నా యొసంగినభక్తిచేత నద్దేవత నారాధించి యనంతరంబ నాచేత విహితంబులైన యభీష్టకామంబులం బ్రాపించు నన్యదేవ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> q0gd7k6b7ym7e7psp05zwnmaonvznp3 104 217866 569764 568917 2026-08-11T08:38:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569764 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>తలం బూజించువా రన్యదేవతలం బొందుదు రల్పబుద్ధు లగువారల కాఫలంబు నాశంబు గలదియై యుండు మద్భక్తు లగువారు నన్నే పొందుదు రదియునుంగాక.</poem>|ref=193}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>అవ్యయంబు పవిత్ర మత్యుత్తమంబును బర మగుమత్స్వరూపం బెఱుఁగని యల్పమనీషు లవ్యక్తుండ నగునన్ను వ్యక్తరూపము గలవానిఁ గాఁగఁ దలఁపుదు రేను సకలభూతములకుఁ బ్ర కాశుండఁగాను నిక్కముగ మూఢ జనము మాయాపరిచ్ఛన్నమై నను జన్మ నిధనముౝ లేనివానిఁగ నెఱుఁగదు చన్నభూతంబులను మని యున్నభూత ములను మీఁద నయ్యెడిభూతముల నెఱుఁగుదు నేను న న్నొక్కరుం డైన నెఱుఁగఁ డెపుడు కౌరవోత్తమ యింత నిక్కంబు సువ్వె.</poem>|ref=194}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>విను రాగద్వేషంబుగ మునుకొని జనియించు ద్వంద్వమోహముచే ని జ్జన మంతయు లోకమునం దనవరతము మోహయుక్తమై యుండుగదా.</poem>|ref=195}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ పుణ్యకర్ము లైన యేమనుజుల యఘము నాశ మొందు నట్టిపుణ్య పురుషు లుర్వి ద్వంద్వమోహనిరుక్తులై నను భజింతు రెపుడు వినయశీల.</poem>|ref=196}}<noinclude><references/></noinclude> sik2na18q6v2m4iygjoan1z0y08r36t 104 217867 569776 568918 2026-08-11T11:11:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569776 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మరణము జర చనుటకు న నొగిన్. న్నురుబుద్ధి భజింప యత్న మొనరించెడు వా రెఱుఁగుదు రాబ్రహ్మంబును గర మధ్యాత్మంబు సర్వకర్మంబు నొగిన్.</poem>|ref=197}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem> అర్జునా విను మెవ్వార లవని నన్ను సాధిభూతాధిదైవాధియజ్ఞునిఁగ నె ఱుంగుదురు వారు యుక్తాంతరంగు లగుచుఁ దెలియుదురు నన్ను నమ్మేను దొలఁగు నపుడు.</poem>|ref=198}} {{p|ac|fwb}}అక్షరపరబ్రహ్మయోగము ― అష్టమాధ్యాయము</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యిట్లు సప్తమాధ్యాయంబునందుఁ బరమహంసవిజ్ఞాన యోగం బుపదేశించిన విని పురందరనందనుండు గోవిందునిం జూచి మహాత్మా బ్రహ్మంబన నెద్ది యధ్యాత్మం బధిభూతం బధిదైవం బధియజ్ఞం బన నవి యెయ్యవి కర్మం బన నెద్ది ప్రయాణకాలంబునందు నియమితచిత్తు లగువారిచేత నెత్తె ఱంగునఁ దెలియంబడుదు వని యడిగిన భగవంతుం డతని కిట్లనియె.</poem>|ref=199}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>బ్రహ్మ మక్షరమును బరమంబు నధ్యాత్మ మరయంగ నది ప్రత్యగాత్మభావ మఖిలభూతస్వరూపావిర్భవకరంబు మఱి విసర్గంబు కర్మమున నెగడుఁ దవిలి నశించువస్తువ యధిభూతంబు తగఁబూరుషుం డధిదైవత మగు నరయ నీదేహమం దధియజ్ఞుఁడను నేను వాలాయముగ నంతకాలమందు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 3mhem89v1bwcbzo5b2416cafnluek58 569777 569776 2026-08-11T11:13:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569777 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మరణము జర చనుటకు న న్నురుబుద్ధి భజింప యత్న మొనరించెడు వా రెఱుఁగుదు రాబ్రహ్మంబును గర మధ్యాత్మంబు సర్వకర్మంబు నొగిన్.</poem>|ref=197}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem> అర్జునా విను మెవ్వార లవని నన్ను సాధిభూతాధిదైవాధియజ్ఞునిఁగ నె ఱుంగుదురు వారు యుక్తాంతరంగు లగుచుఁ దెలియుదురు నన్ను నమ్మేను దొలఁగు నపుడు.</poem>|ref=198}} {{p|ac|fwb}}అక్షరపరబ్రహ్మయోగము ― అష్టమాధ్యాయము</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యిట్లు సప్తమాధ్యాయంబునందుఁ బరమహంసవిజ్ఞాన యోగం బుపదేశించిన విని పురందరనందనుండు గోవిందునిం జూచి మహాత్మా బ్రహ్మంబన నెద్ది యధ్యాత్మం బధిభూతం బధిదైవం బధియజ్ఞం బన నవి యెయ్యవి కర్మం బన నెద్ది ప్రయాణకాలంబునందు నియమితచిత్తు లగువారిచేత నెత్తె ఱంగునఁ దెలియంబడుదు వని యడిగిన భగవంతుం డతని కిట్లనియె.</poem>|ref=199}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>బ్రహ్మ మక్షరమును బరమంబు నధ్యాత్మ మరయంగ నది ప్రత్యగాత్మభావ మఖిలభూతస్వరూపావిర్భవకరంబు మఱి విసర్గంబు కర్మమున నెగడుఁ దవిలి నశించువస్తువ యధిభూతంబు తగఁబూరుషుం డధిదైవత మగు నరయ నీదేహమం దధియజ్ఞుఁడను నేను వాలాయముగ నంతకాలమందు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> ka7c5jfsmxo1ozf43wtumljkcxjqbft 104 217868 569778 568919 2026-08-11T11:20:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569778 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>మనము నిట్టట్టుఁ జన నీక మరపినన్నె సంస్మరింపుచు దేహవిసర్జనంబు సేయు నెవ్వఁ డప్పురుషుండు చెలఁగి నన్నుఁ బొందు నిందుకు సందియ మందవలదు.</poem>|ref=200}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఏయేభావముఁ దలఁపుచుఁ బాయక యంతమున మేను బాయు మనుష్యం డాయాభావము నొందును ద్రోయక తద్భావభావితుండయి విజయా.</poem>|ref=201}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>కావున ఫల్గునా సకలకాలములందును నన్నె భక్తితో వావిరి సంస్మరింపుము ధ్రువంబుగ యుద్ధము సేయు మిత్తఱిౝ గేవలభక్తి నాపయిన కిల్బిషబుద్ధి మనంబు నేర్చి సం భావన సేయుచుౝ ననుఁ గ్రమంబుగ నొందెడు నిర్విశంకతన్.</poem>|ref=202}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ధరణి నభ్యాసయోగయుక్తం బనన్య గామి యగుమానసముచేత నేను మలరఁ బరమపురుషుని దివ్యప్రభావయుతునిఁ జింత సేయుచుఁ గైవల్యసిద్ధిఁ గాంచు.</poem>|ref=203}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>సర్వకోవిదు నను శాసనశీలు మ హాత్ము సనాతను నణువుకంటె నతిసూక్ష్ముని నచింత్యు నఖిలప్రదాయకు నాదిత్యరూపుఁ డైనట్టివానిఁ బ్రకృతికంటెను జాలఁ బరునిఁగా నెవ్వాడు చతురుఁడై మనములో సంస్మరించు నట్టిపురుషుఁడు ప్రయాణకాలంబున భక్తిచే నల యోగబలముచేత</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> ipmlez1ketpt8f8q43llv7bi1p70jcf 104 217869 569779 568920 2026-08-11T11:39:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నచలచిత్తంబుచే యుక్తుఁ డగుచుఁ బ్రాణ మంచితంబుగ భ్రూమధ్యమందు నిల్పి పరముఁ డైనట్టి యాదివ్యపురుషుఁ బొందుఁ బాండుపుత్త్రవేదంబు లిప్పగిది నొడువు.</poem>|ref=204}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>విను మెద్దాని వినాశహీనమునుగా వేదజ్ఞులుౝ బల్కి రిం పున నెద్ధాని యతుల్ విరాగు లగుచుౝ బుద్ధిౝ బ్రవేశింతు రొ య్యనఁ గావింతురు బ్రహ్మచర్యమును నిత్యం బెద్ది గాంక్షించి య ర్జున యాలింపుము నీకు నట్టిపదముౝ సూక్ష్యంబుగాఁ జెప్పెదన్.</poem>|ref=205}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ద్వారము లన్ని మూసి యెదఁ దప్పక చిత్తము చేర్చి శీర్షమం దారయఁ బ్రాణముౝ జొనిపి యంచితవైఖరి ధారణాయుతుం డై రహి బ్రహ్మమైన ప్రణవాక్షరముౝ ననుఁ గూర్చి పల్కుచుౝ వారక దేహముౝ విడుచువాఁ డటు సద్గతిఁ జేరు భారతా.</poem>|ref=206}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>అనఘా యెవ్వఁడు నన్ను సంతత మనన్యాధీనచేతస్కుఁడై యనువొందౝ స్థిరుఁడై సమాహితమనోవ్యాపారుఁడై సంతతం బనుమానింపక హృత్కుశేశయమునం దాసక్తిఁ జింతించు నా తనికిౝ వశ్యుఁడ వాని కే సులభుఁడౝ ధారాళమార్గంబుగన్.</poem>|ref=207}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>స్థిరమగుబుద్ధిచేఁ గడు నచింత్యు నగమ్యుని నన్నుఁ బొంది సం సరణముఁ బాసి యార్యు లిటు సద్ధతి నొందుదు రట్టివారు దు స్తరతరదుఃఖవాసము నశాశ్వతముౝ గలుషైకమూలముౝ జరయు వినాశముౝ గలుగు జన్మము గ్రమ్మఱ నొంద రుర్వరన్.</poem>|ref=208}}<noinclude><references/></noinclude> qeuj0roknfl7rcxfrwgi8xsqk68u2ux 569780 569779 2026-08-11T11:46:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569780 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నచలచిత్తంబుచే యుక్తుఁ డగుచుఁ బ్రాణ మంచితంబుగ భ్రూమధ్యమందు నిల్పి పరముఁ డైనట్టి యాదివ్యపురుషుఁ బొందుఁ బాండుపుత్త్రవేదంబు లిప్పగిది నొడువు.</poem>|ref=204}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>విను మెద్దాని వినాశహీనమునుగా వేదజ్ఞులుౝ బల్కి రిం పున నెద్ధాని యతుల్ విరాగు లగుచుౝ బుద్ధిౝ బ్రవేశింతు రొ య్యనఁ గావింతురు బ్రహ్మచర్యమును నిత్యం బెద్ది గాంక్షించి య ర్జున యాలింపుము నీకు నట్టిపదముౝ సూక్ష్మంబుగాఁ జెప్పెదన్.</poem>|ref=205}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ద్వారము లన్ని మూసి యెదఁ దప్పక చిత్తము చేర్చి శీర్షమం దారయఁ బ్రాణముౝ జొనిపి యంచితవైఖరి ధారణాయుతుం డై రహి బ్రహ్మమైన ప్రణవాక్షరముౝ ననుఁ గూర్చి పల్కుచుౝ వారక దేహముౝ విడుచువాఁ డటు సద్గతిఁ జేరు భారతా.</poem>|ref=206}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>అనఘా యెవ్వఁడు నన్ను సంతత మనన్యాధీనచేతస్కుఁడై యనువొందౝ స్థిరుఁడై సమాహితమనోవ్యాపారుఁడై సంతతం బనుమానింపక హృత్కుశేశయమునం దాసక్తిఁ జింతించు నా తనికిౝ వశ్యుఁడ వాని కే సులభుఁడౝ ధారాళమార్గంబుగన్.</poem>|ref=207}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>స్థిరమగుబుద్ధిచేఁ గడు నచింత్యు నగమ్యుని నన్నుఁ బొంది సం సరణముఁ బాసి యార్యు లిటు సద్గతి నొందుదు రట్టివారు దు స్తరతరదుఃఖవాసము నశాశ్వతముౝ గలుషైకమూలముౝ జరయు వినాశముౝ గలుగు జన్మము గ్రమ్మఱ నొంద రుర్వరన్.</poem>|ref=208}}<noinclude><references/></noinclude> cj23ez34bqpmrqwf1lt1avik5svyldz 0 218086 569636 569631 2026-08-10T12:02:10Z Rajasekhar1961 50 569636 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/తృతీయాశ్వాసము/]] #[[/చతుర్థాశ్వాసము/]] #[[/పంచమాశ్వాసము/]] }} {{PD-India}} gukxfpzlcao0iop3rvqa66khvm99k9s 569639 569636 2026-08-10T12:16:55Z Rajasekhar1961 50 569639 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/చతుర్థాశ్వాసము/]] #[[/పంచమాశ్వాసము/]] }} {{PD-India}} qbnqcqum3u452paam8og4a2tz7r1gj5 569654 569639 2026-08-10T12:27:58Z Rajasekhar1961 50 569654 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/పంచమాశ్వాసము/]] }} {{PD-India}} mc5japc889c2eyoi3pdyvr13s52z4s5 569675 569654 2026-08-10T13:57:51Z Rajasekhar1961 50 569675 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/అయిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఆఱవయధ్యాయము/]] #[[/ఏడవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] }} {{PD-India}} e3p7j7agrnn1fxycpgso0dfm9tllq87 569709 569675 2026-08-10T14:27:23Z Rajasekhar1961 50 569709 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/అయిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఆఱవయధ్యాయము/]] #[[/ఏడవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/తొమ్మిదివయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] }} {{PD-India}} n467xzmw10szllns2xnxt6d95g0yyhf 569710 569709 2026-08-10T14:28:07Z Rajasekhar1961 50 569710 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/అయిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఆఱవయధ్యాయము/]] #[[/ఏడవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] }} {{PD-India}} mk3jgfi36y65u93mb81qaapwi8ux0vf 569711 569710 2026-08-10T14:28:58Z Rajasekhar1961 50 569711 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/అయిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఆఱవయధ్యాయము/]] #[[/ఏడవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] #[[/పదియవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] }} {{PD-India}} a7dcx21uvzrzcv4aamk07sntj4ui8m1 569712 569711 2026-08-10T14:29:43Z Rajasekhar1961 50 569712 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/అయిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఆఱవయధ్యాయము/]] #[[/ఏడవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] #[[/పదియవయధ్యాయము/]] #[[/పదునొకండవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] }} {{PD-India}} 7ikj9eusa97iijjvibm3g39k3rtzv2t 569713 569712 2026-08-10T14:30:33Z Rajasekhar1961 50 569713 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/అయిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఆఱవయధ్యాయము/]] #[[/ఏడవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] #[[/పదియవయధ్యాయము/]] #[[/పదునొకండవయధ్యాయము/]] #[[/పండ్రెండవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] }} {{PD-India}} kjnvl8w972bo277982nxbvykv5mjlsm 569714 569713 2026-08-10T14:31:10Z Rajasekhar1961 50 569714 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/అయిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఆఱవయధ్యాయము/]] #[[/ఏడవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] #[[/పదియవయధ్యాయము/]] #[[/పదునొకండవయధ్యాయము/]] #[[/పండ్రెండవయధ్యాయము/]] #[[/పదుమూఁడవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] }} {{PD-India}} fzppgyfbcy3moyfysbzzcrggehvtcgo 569715 569714 2026-08-10T14:31:46Z Rajasekhar1961 50 569715 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/అయిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఆఱవయధ్యాయము/]] #[[/ఏడవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] #[[/పదియవయధ్యాయము/]] #[[/పదునొకండవయధ్యాయము/]] #[[/పండ్రెండవయధ్యాయము/]] #[[/పదుమూఁడవయధ్యాయము/]] #[[/పదునాలుగవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] }} {{PD-India}} ns8naieqdu805i6csp9z07d0gao1f28 569716 569715 2026-08-10T14:32:21Z Rajasekhar1961 50 569716 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/అయిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఆఱవయధ్యాయము/]] #[[/ఏడవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] #[[/పదియవయధ్యాయము/]] #[[/పదునొకండవయధ్యాయము/]] #[[/పండ్రెండవయధ్యాయము/]] #[[/పదుమూఁడవయధ్యాయము/]] #[[/పదునాలుగవయధ్యాయము/]] #[[/పదునేనవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] }} {{PD-India}} ihyjx6bauk2farbf0hofaye64gcrorg 569717 569716 2026-08-10T14:32:55Z Rajasekhar1961 50 569717 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/అయిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఆఱవయధ్యాయము/]] #[[/ఏడవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] #[[/పదియవయధ్యాయము/]] #[[/పదునొకండవయధ్యాయము/]] #[[/పండ్రెండవయధ్యాయము/]] #[[/పదుమూఁడవయధ్యాయము/]] #[[/పదునాలుగవయధ్యాయము/]] #[[/పదునేనవయధ్యాయము/]] #[[/పదియాఱవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] }} {{PD-India}} j2l1nisdxyy3v3m9tcbs7n98eiaz13n 569718 569717 2026-08-10T14:33:26Z Rajasekhar1961 50 569718 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/అయిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఆఱవయధ్యాయము/]] #[[/ఏడవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] #[[/పదియవయధ్యాయము/]] #[[/పదునొకండవయధ్యాయము/]] #[[/పండ్రెండవయధ్యాయము/]] #[[/పదుమూఁడవయధ్యాయము/]] #[[/పదునాలుగవయధ్యాయము/]] #[[/పదునేనవయధ్యాయము/]] #[[/పదియాఱవయధ్యాయము/]] #[[/పదియేడవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] }} {{PD-India}} 7rb3quhn7oqr385i13jcc4ob7rz21w0 569719 569718 2026-08-10T14:33:59Z Rajasekhar1961 50 569719 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=2 to=2 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=4 to=4 /> {{page break}} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=6 to=6 /> {{padded page break}} {{AuxTOC| #[[/Preface/]] #[[/మొదటి అధ్యాయము/]] #[[/రెండవ అధ్యాయము/]] #[[/మూడవ అధ్యాయము/]] #[[/నాలుగవ అధ్యాయము/]] #[[/అయిదవయధ్యాయము/]] #[[/ఆఱవయధ్యాయము/]] #[[/ఏడవయధ్యాయము/]] #[[/ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] #[[/తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] #[[/పదియవయధ్యాయము/]] #[[/పదునొకండవయధ్యాయము/]] #[[/పండ్రెండవయధ్యాయము/]] #[[/పదుమూఁడవయధ్యాయము/]] #[[/పదునాలుగవయధ్యాయము/]] #[[/పదునేనవయధ్యాయము/]] #[[/పదియాఱవయధ్యాయము/]] #[[/పదియేడవయధ్యాయము/]] #[[/పదునెనిమిదవయధ్యాయము/]] }} {{PD-India}} rpvhbopgnce7w582908gaa77nergdcx 0 218088 569633 569632 2026-08-10T11:59:52Z Rajasekhar1961 50 569633 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = రెండవ అధ్యాయము | ముందరి = | తదుపరి = [[../మూడవ అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=32 to=44 /> t7l4it3bke0u3yassfv76hlck52vu49 569634 569633 2026-08-10T12:00:58Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/రెండవ అధ్యాయము]] పేజీని [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/రెండవయధ్యాయము]] కు తరలించారు 569633 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = రెండవ అధ్యాయము | ముందరి = | తదుపరి = [[../మూడవ అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=32 to=44 /> t7l4it3bke0u3yassfv76hlck52vu49 569640 569634 2026-08-10T12:17:26Z Rajasekhar1961 50 569640 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = రెండవ అధ్యాయము - సాంఖ్య యోగము. | ముందరి = | తదుపరి = [[../మూడవ అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=32 to=44 /> oue19csx1u8lhnhvx7k64yncaj8lg86 569641 569640 2026-08-10T12:17:59Z Rajasekhar1961 50 569641 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = రెండవ అధ్యాయము - సాంఖ్య యోగము. | ముందరి = [[../మొదటి అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../మూడవ అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=32 to=44 /> jhfi7lj320h6szjngvdic66i6ho9pwb 0 218089 569635 2026-08-10T12:00:58Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/రెండవ అధ్యాయము]] పేజీని [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/రెండవయధ్యాయము]] కు తరలించారు 569635 wikitext text/x-wiki #దారిమార్పు [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/రెండవయధ్యాయము]] 6qrort3rb3dsmeot7x8s7xw97wlxw2e 0 218090 569637 2026-08-10T12:03:49Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = మొదటి అధ్యాయము | ముందరి = [[../అధ్యాయము]] | తదుపరి = [[../రెండవ అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవ...' 569637 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = మొదటి అధ్యాయము | ముందరి = [[../అధ్యాయము]] | తదుపరి = [[../రెండవ అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=17 to=31 /> 1bzixs81r5slso4mtufrci5qkisgw0g 0 218091 569642 2026-08-10T12:20:04Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =మూడవ అధ్యాయము - యోగము. | ముందరి = [[../రెండవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము/]] | వివరములు...' 569642 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =మూడవ అధ్యాయము - యోగము. | ముందరి = [[../రెండవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=45 to=64 /> eklrcvwtczrqcwc1bphkwrxi14m9d5r 569643 569642 2026-08-10T12:20:26Z Rajasekhar1961 50 569643 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =మూడవ అధ్యాయము - కర్మ యోగము. | ముందరి = [[../రెండవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=45 to=64 /> tfwmxpfndj2gg8dafpkmqm2afyj75z6 569644 569643 2026-08-10T12:20:42Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/మూడవ అధ్యాయము]] పేజీని [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/మూడవయధ్యాయము]] కు తరలించారు 569643 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =మూడవ అధ్యాయము - కర్మ యోగము. | ముందరి = [[../రెండవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=45 to=64 /> tfwmxpfndj2gg8dafpkmqm2afyj75z6 569646 569644 2026-08-10T12:21:31Z Rajasekhar1961 50 569646 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =మూడవ అధ్యాయము - కర్మ యోగము. | ముందరి = [[../రెండవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=45 to=52 /> d2bj87v0iisbio3ytrrce1gqkynccif 569647 569646 2026-08-10T12:22:28Z Rajasekhar1961 50 569647 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =మూడవ అధ్యాయము - కర్మ యోగము. | ముందరి = [[../రెండవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../నాలుగవ అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=45 to=52 /> jrs2cib4ipk8nxrs81h8bn80zu02996 0 218092 569645 2026-08-10T12:20:42Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/మూడవ అధ్యాయము]] పేజీని [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/మూడవయధ్యాయము]] కు తరలించారు 569645 wikitext text/x-wiki #దారిమార్పు [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/మూడవయధ్యాయము]] egnjsdofwenttmbywxgxrkrowk8i9an 0 218093 569648 2026-08-10T12:23:37Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =నాలుగవ అధ్యాయము - యోగము. | ముందరి = [[../మూడవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము/]] | వివరముల...' 569648 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =నాలుగవ అధ్యాయము - యోగము. | ముందరి = [[../మూడవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=53 to=62 /> pwa6tt8wv9q4lm6sno613hh5nc12nyo 569649 569648 2026-08-10T12:24:11Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/నాలుగవ అధ్యాయము]] పేజీని [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/నాలుగవయధ్యాయము]] కు తరలించారు 569648 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =నాలుగవ అధ్యాయము - యోగము. | ముందరి = [[../మూడవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=53 to=62 /> pwa6tt8wv9q4lm6sno613hh5nc12nyo 569651 569649 2026-08-10T12:24:35Z Rajasekhar1961 50 569651 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =నాలుగవ అధ్యాయము -జ్ఞాన యోగము. | ముందరి = [[../మూడవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../అధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=53 to=62 /> 1ntawtzh9chwqhy36u6qn49p3utqd8v 569653 569651 2026-08-10T12:26:28Z Rajasekhar1961 50 569653 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =నాలుగవ అధ్యాయము -జ్ఞాన యోగము. | ముందరి = [[../మూడవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../అయిదవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=53 to=60 /> 1yab01hduf5vvzjmglxw3knvgavngxr 0 218094 569650 2026-08-10T12:24:11Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/నాలుగవ అధ్యాయము]] పేజీని [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/నాలుగవయధ్యాయము]] కు తరలించారు 569650 wikitext text/x-wiki #దారిమార్పు [[ఆంధ్ర భగవద్గీత/నాలుగవయధ్యాయము]] k7olk9kn7awb1nj8vuqxnj3q3f7lzx6 0 218095 569656 2026-08-10T12:52:01Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =అధ్యాయము - యోగము. | ముందరి = [[../నాలుగవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు = |స...' 569656 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =అధ్యాయము - యోగము. | ముందరి = [[../నాలుగవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=61 to=69 /> f2hgabmkvgw7u3pj8d5phhcbl0m243h 569657 569656 2026-08-10T12:53:30Z Rajasekhar1961 50 569657 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =అయిదవయధ్యాయము - యోగము. | ముందరి = [[../నాలుగవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=61 to=66 /> 5ksfjhwcrfcqx5wkajnuumnvgitvhyz 569658 569657 2026-08-10T12:53:49Z Rajasekhar1961 50 569658 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =అయిదవయధ్యాయము - కర్మసన్యాసయోగము. | ముందరి = [[../నాలుగవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=61 to=66 /> n9w041zfspoep3og5ek770httmrhyr1 569659 569658 2026-08-10T12:55:00Z Rajasekhar1961 50 569659 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =అయిదవయధ్యాయము - కర్మసన్యాసయోగము. | ముందరి = [[../నాలుగవ అధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../ఆఱవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=61 to=66 /> gf3ifo0j9fl0guq3qhd786iwq4dk70s 0 218096 569660 2026-08-10T12:56:11Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =ఆఱవయధ్యాయము - యోగము. | ముందరి = [[../అయిదవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు =...' 569660 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =ఆఱవయధ్యాయము - యోగము. | ముందరి = [[../అయిదవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=67 to=76 /> mvupog2551i9a6vvi6utk6dvsq7t9q7 569661 569660 2026-08-10T12:56:32Z Rajasekhar1961 50 569661 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =ఆఱవయధ్యాయము - ఆత్మసంయమయోగము. | ముందరి = [[../అయిదవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=67 to=76 /> qwq8ysuxbgx3g9rv4bgrn6j0knq2y2b 569662 569661 2026-08-10T12:58:15Z Rajasekhar1961 50 569662 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =ఆఱవయధ్యాయము - ఆత్మసంయమయోగము. | ముందరి = [[../అయిదవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../ఏడవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=67 to=75 /> 2gp01otj4dl2lfomiu9v2tiagpxj7k1 0 218097 569663 2026-08-10T12:59:23Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =ఏడవయధ్యాయము - ఆత్మసంయమయోగము. | ముందరి = [[../ఆఱవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివ...' 569663 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =ఏడవయధ్యాయము - ఆత్మసంయమయోగము. | ముందరి = [[../ఆఱవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=76 to=85 /> iab5rhqks5m7mbhn6tvup8gvcuiodfb 569664 569663 2026-08-10T12:59:46Z Rajasekhar1961 50 569664 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =ఏడవయధ్యాయము - విజ్ఞానయోగము. | ముందరి = [[../ఆఱవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=76 to=85 /> k55rh3hpynasvy01vfvi47n4xgbos4i 569665 569664 2026-08-10T13:00:31Z Rajasekhar1961 50 569665 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =ఏడవయధ్యాయము - విజ్ఞానయోగము. | ముందరి = [[../ఆఱవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=76 to=81 /> p0cgmsb0zs8eazcife49noumkyzrvaw 104 218098 569667 2026-08-10T13:08:33Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569667 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>పోయినది. ఆలోచన అంతయు మఱచితిని. నేను అందఱను నవ్వింపఁదలఁచి నేనే నవ్వులపాలైపోతిని. తుదకు 'తమరు దయతో విచ్చేసినందులకు వందనములు' అని తుంచివేసి కూలఁబడితిని. నా కీ బిడియ మెన్నఁడును వదలలేదు గాని దక్షిణ - ఆఫ్రికాలో చాలవఱకు తగ్గెను. ఆశువుగా నేను మాటాడఁజాలను. క్రొత్తవారు పలువురు కనిపించినచో నాకు కడు సంకోచము కలుగును. నేను మాటలాడకుండ తప్పించుకొనుటకే యత్నింతును. నేఁటికైనను పదుగురు మిత్రులు కలిసినపుడు గాలి పోగుచేసి మాటలాడుట నాచేతకాదు. అపు డపుడు పరిహాసమునకు పాలగుట ఒకటే కాని ఈ బిడియమువలన నాకు కలిగిన లోటులేదు. అందులకు బదులు అది మేలే చేసెను. అప్పుడు దుఃఖకరమైన ఈ సంకోచము ఇపుడు సంతోషకరమాయెను. దానివలన నాకుఁ గలిగిన ఫలము మితపదోపయోగము, తలఁపులను నిరోధించు శక్తి సహజమైపోయెను. నానోటినుండిగాని, కలమునుండిగాని, అర్థము లేని మాట ఒక టేనియు రాదని నాకు నేను ఉల్లాకు (సర్టిఫికేట్) నిచ్చుకొనఁగలను. నా మాటలోఁ గాని, వ్రాతలోఁగాని తప్పు దిద్దుకొనవలసిన అక్కఱ కలిగినటులు గుఱుతు చాలదు. ఇట్లు చాల చిక్కులును, వృథాకాలవ్యయమును తప్పెను, సత్యారాధకునకు మౌనావలంబనము ఆవశ్యకమని అనుభవము నాకు బోధించెను. తెలిసిగాని, తెలియకగాని అతిశయోక్తికి మొగ్గుటయు, సత్యమును మఱుఁగుపఱచుటయు మానవునకు సహజదౌర్బల్యము. దాని నతిక్రమించుటకు మౌన మావశ్యకము. మితభాషి అర్థములేని మాటలు ఉపయోగింపఁడు. అతఁడు ప్రతిమాటను తూఁచి మాటాడును. మాటలాడుటకు మొగము వాచికొన్న వారిని మనము పలువుర నెఱుఁగుదుము.<noinclude><references/> {{c|94}}</noinclude> qhjlocof5dj6136j6gt1cqi800o2bz2 0 218099 569668 2026-08-10T13:10:55Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =ఎనిమిదవయధ్యాయము - . | ముందరి = [[../ఏడవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు = |సం...' 569668 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =ఎనిమిదవయధ్యాయము - . | ముందరి = [[../ఏడవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=82 to=89 /> qne4k6du5cmf7bje28yvofvq8h3qzgv 569669 569668 2026-08-10T13:11:43Z Rajasekhar1961 50 569669 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =ఎనిమిదవయధ్యాయము - . | ముందరి = [[../ఏడవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=82 to=87 /> 62s19ch1m0y1m2g8s7b2hcekztm58v0 569670 569669 2026-08-10T13:12:03Z Rajasekhar1961 50 569670 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =ఎనిమిదవయధ్యాయము. | ముందరి = [[../ఏడవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=82 to=87 /> o7cjwelgvqtn48855jogkjxmy2hx408 569676 569670 2026-08-10T13:59:06Z Rajasekhar1961 50 569676 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =ఎనిమిదవయధ్యాయము. | ముందరి = [[../ఏడవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=82 to=87 /> q198e74h55sme2h9g2q3oivo7htw0ql 104 218100 569671 2026-08-10T13:12:42Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569671 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>18 బిడియము నా డాలు</big>}}</noinclude>మాటాడుటకు అనుజ్ఞ కావలయునని వేధింపఁబడని అధ్యక్షుఁ డనుచు ఏసభయందేని ఉండఁబోఁడు. అనుమతింపఁబడఁగనే వక్త సామాన్యముగా కాలనియతి దాఁటును. మఱియు కాలము కావలయు ననును. అనుమతి లేకున్నను ఉపన్యసించుచునేయుండును. వీనివలన లోకమునకు మే లేమియు లేదు. కేవలము కాలహరణము. నా బిడియమే నాకు డాలైనది. నన్నదియే పక్వము చేసినది. సత్యారాధనమున కది మిత్ర మైనది.<noinclude><references/> {{c|95}}</noinclude> id6ar0gvjby09f2t409mhll0andy3yl 104 218101 569672 2026-08-10T13:23:53Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}19</p> {{p|fs125|ac}}అసత్య వ్రణము</p> {{Largeinitial|న}}లుబదియేండ్ల వెనుక ఆంగ్ల దేశమునందు హైందవవిద్యార్థుల సంఖ్య ఈ కాలమును బట్టి చూచినచో చాల తక్కువ. వారు వివాహితు లయ్యును అవివాహితులము అనియే చెప్పుకొనువారు. దీనికి కారణము కలదు. ఇంగ్లాండులో విద్యార్థి మాత్రుఁడు బ్రహ్మచారియే. ‘వివాహో విద్యనాశాయ' అని వారు విద్య పూర్తికానిచో పెండ్లియాడరు. పూర్వము మనము బ్రతికియున్న కాలములో విద్యార్థికి బ్రహ్మచారి యనిపేరు. మన కిపుడు బాల్యవివాహము వచ్చిపడినది. కాని ఇంగ్లండులో దాని ఊరును పేరును ఎవరికిని తెలియదు. భారతీయవిద్యార్థులు సిగ్గిల్లి తమకు వివాహ మైనదని చెప్పుకొనరు. ఇందులకు మఱియొక కారణము కలదు. ఆ దేశమున పెండ్లియైనవారు పెండ్లికాని యువతులతో కలిసి మెలిసి యుండరాదు. కావున తమకు వివాహ మైనదని తాము నివసించుచున్న వారికి తెలియుచో ఆకుటుంబమునందలి యువతులతో కలిసిమెలిసి యుండుటకును, ఆమోదప్రమోదములు చేయుటకును స్వాతంత్ర్యము ఉండదు. ఈ ఆమోదప్రమోదములు చాలవఱకు నిర్దోషములు. తలిదండ్రులకును ఆమోదప్రమోదములు సమ్మతములు ; ఏలనఁగా, ఆదేశమున వరుఁడే వధువును నిశ్చయించుకొనవలయుఁగాన కన్యలును, యువకులును కూడ సంచరించుట స్వాభావికము. ఇంగ్లండు దిగుటతోడనే హైందవవిద్యార్థులు ఆంగ్లేయులకు ఎంతయు సహజమైన ఈ ఆచారమున పడినచో దాని పరిణా<noinclude><references/> {{c|96}}</noinclude> a4khq5lhzpjr5x7rurk6olc9oaeo0wh 104 218102 569673 2026-08-10T13:38:31Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>19 అసత్యవ్రణము</big>}}</noinclude>మము భయంకరము. అట్టివి అనేకము విన్నాము. భారతయువకులు ఈ వ్యసనమునకు పాల్పడి కన్యలతో కలిసిమెలిసి యుండుటకు అసత్య జీవనము జరప నొడంబడిరి. ఆంగ్లేయులపట్ల అది అనింద్యము. భారతీయులకు మాత్ర మది తగదు. నేనును ఈ వలలలో పడితిని. నాకు పెండ్లియాయెను. కొడుకుల నెత్తితిని. ఐనను అచట బ్రహ్మచారి నైతిని. ఆ నటనవలన నా కేమియు ఆనందము కలుగ లేదు. నా బిడియమును, మౌనమును నన్ను నట్టేట త్రోయలేదు. నేను మాటలాడకున్నచో నాతో మాటాడుటకుఁ గాని, నాతో తిరుగుటకుఁ గాని, ఎవతె ఉత్సహించును ? నాకు పిఱికితన మెంతయో బిడియ మంత. 'వెంటనరు'లో నేను ఉన్నటువంటి కుటుంబములలో ఇంటియామె కూఁతురు అతిథులను షికారునకు తీసికొనివెళ్లుట ఒక ఆచారము ఆమె ఒకనాఁడు నన్ను చేరువనున్న చక్కని గుట్టలకు తీసికొనిపోయెను. అసలు నాదే వడి నడక. ఆమెది నాకన్న . అదియు ఇదియు మాటలాడుచు నన్ను వడిగా లాగుకొని పోవుచుండెను. ఒకొక్కతడవ నేనును ఏదో చెప్పుచునే యుంటిని. తుదకు 'ఔను' అనియో, 'కాదు' అనియో, 'ఆహా, ఎంత బాగుగా నున్నది!' అనియో, మెల్లగా అనుచు పోవుచుంటిని. ఆమె పిట్టవలె పోవుచుండెను. ఏంతసేపటికి మరల ఇంటికి పోఁగలమా అని నేను నిన్వెఱపోవుచుంటిని. ఇటులు మేము పర్వతశృంగ మెక్కితిమి. అంతటి ఎత్తు మడమల జోడు తొడిగికొనియు ఈఇరువది ఇరువదియైదేండ్ల కన్య శరవేగమున దిగుచుండెను. నేను క్రిందికి దిగుటకు క్రిందుమీఁ దగుచుంటిని. పైపెచ్చు ఆమె ఎచట చూచిపోవునో యని లజ్జ. ఆమె వెనుదిరిగి నవ్వుచు ఇటు దిగు మటు దిగు మనియు, ఉఁత యిచ్చి దింపనా అనియు అడుగసాగెను. నావి కోడిపిల్లగుండెలు.<noinclude><references/> {{c|97}}</noinclude> pi6fv4ny7wpngfh3fg5f6ki8b649ejs 104 218103 569674 2026-08-10T13:52:01Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>ఈసాయముగూడ నెటులు చేయించుకొనఁగలను? తుదకు అతికష్టము మీఁద ప్రాఁకియు డేఁకియు, కొన్ని చోటుల కూరుచుండియు, ఎటులో క్రిందికి ఊడిపడితిని. ఆమె శాబాశ్ శాబాశ్ అని బిగ్గఱగా నవ్వి నన్ను ఎంత సిగ్గిలఁజేయఁగలదో అంత సిగ్గిలఁజేసెను. అయితే అన్ని చోటులను ఈవిధముగా తప్పించుకొన శక్య మగునా? భగవంతుఁడు నా అసత్యవ్రణమును మాన్పఁ దలఁచెను. బ్రైటన్ అను గ్రామము వెంటనరునంటి ఆరోగ్యస్థానము. ఒకతూరి నే నటకు వెళ్లితిని. ఇది వెంటనరు వెళ్లుటకు ముందు. నే నాబ్రైటనులో ఒక పూఁటకూళ్ల యింటికి పోతిని. అందు సామాన్యస్థితిగతులు గల ఒక వృద్ధ వితంతువు కానిపించెను. ఇంగ్లండులో ఇది నాకు ప్రధమవత్సరము. అచట అహారపదార్థవివరణము పరాసుభాషలో ఉండెను. నా కాభాష తెలియదు. ఆ వృద్ధవిధవ ప్రక్కనే నే నుంటిని. నేను క్రొత్తవాఁడననియు, కలవరపడుచుంటి ననియు ఆమె గ్రహించి, 'నీవు క్రొత్తవానివలె ఉన్నావు. ఏమియో కలవర పడుచున్నావు. ఏమియు అడిగి తెప్పించుకొనలేదేమి?' అనెను. నేను ఆ పదార్థపట్టికలో ఒక్కొక్క అక్షరమే కూడఁబలుకుకొనుచు వడ్డనవానిని పిలువవలె ననుకొనుచుండఁగా ఆమె పైరీతిగా అడిగెను. నేనామెకు వందన మిడి, నేను శాకాహారి ననియు, నాకు పరాసు భాష రాదనియు, ఏది గ్రాహ్యమో, ఏది అగ్రాహ్యమో తెలియక తికమక పడుచుంటి ననియు చెప్పుకొంటిని. అయితే నేను నీకు అంతయు తెలిపెదనని ఆమె అందలి భక్ష్యా భక్ష్యములు తెలిపెను. ఈరీతిగా ఆమెకును నాకును ప్రధమపరిచితి. అది క్రమముగా మైత్రిగా పరిణమించి నేను ఇంగ్లండున ఉన్నంత<noinclude><references/> {{c|98}}</noinclude> 3tuf1u9dckha1adv047k3jbekhivwun 0 218104 569677 2026-08-10T13:59:53Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = తొమ్మిదవయధ్యాయము | ముందరి = [[../ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] | వ...' 569677 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = తొమ్మిదవయధ్యాయము | ముందరి = [[../ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=88 to=99 /> qtd1npjhczpjru1607raquhex5c97l1 569678 569677 2026-08-10T14:00:17Z Rajasekhar1961 50 569678 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = తొమ్మిదవయధ్యాయము - రాజవిద్యారాజగుహ్యయోగము. | ముందరి = [[../ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=88 to=99 /> dnnqva5v7euvebxdycidrns6zsmed5t 569679 569678 2026-08-10T14:01:24Z Rajasekhar1961 50 569679 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = తొమ్మిదవయధ్యాయము - రాజవిద్యారాజగుహ్యయోగము. | ముందరి = [[../ఎనిమిదవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../పదియవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=88 to=94 /> t97hunpw3yb0kmqiws0xefviurbb8eu 0 218105 569680 2026-08-10T14:02:32Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = పదియవయధ్యాయము | ముందరి = [[../తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=19...' 569680 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = పదియవయధ్యాయము | ముందరి = [[../తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=95 to=104 /> qk9hiymd2f514qhadkukt2zqd8yftpq 569681 569680 2026-08-10T14:02:54Z Rajasekhar1961 50 569681 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = పదియవయధ్యాయము - విభూతియోగము. | ముందరి = [[../తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=95 to=104 /> rbs517ustmqo469viif2rt1rakrctzd 569682 569681 2026-08-10T14:04:01Z Rajasekhar1961 50 569682 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = పదియవయధ్యాయము - విభూతియోగము. | ముందరి = [[../తొమ్మిదవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../పదునొకండవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=95 to=102 /> 5lmcoihmwyr6zhpk1wehe2f2bw4nzs1 0 218106 569683 2026-08-10T14:05:02Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = పదునొకండవయధ్యాయము | ముందరి = [[../పదియవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు =...' 569683 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = పదునొకండవయధ్యాయము | ముందరి = [[../పదియవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=103 to=112 /> i1sbbp5lerhawrp2d3e0oifvz8rayga 569684 569683 2026-08-10T14:05:30Z Rajasekhar1961 50 569684 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = పదునొకండవయధ్యాయము - విశ్వరూప సందర్శనయోగము. | ముందరి = [[../పదియవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../యధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=103 to=112 /> l3v8baixeu07bh6txz2warntipu2481 569685 569684 2026-08-10T14:07:12Z Rajasekhar1961 50 569685 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము = పదునొకండవయధ్యాయము - విశ్వరూప సందర్శనయోగము. | ముందరి = [[../పదియవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../పండ్రెండవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=103 to=113 /> drv1ghuabogkctw0a0jdr9a4miocvvk 104 218107 569686 2026-08-10T14:07:16Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569686 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>19 అసత్యవ్రణము</big>}}</noinclude>వఱకును, పిదపఁగూడ. అనుస్యూత మాయెను. ఆమె లండనులో తన యింటి విలాసము ఇచ్చి ప్రతిఆదివారము తనయింటికి విందునకు నిమంత్రించెను. ఇంతియ కాక విశేషములు వచ్చినపుడును నన్ను నిమంత్రించుచుండెను. నా బిడియము పోఁగొట్ట నామె సాయపడెను. నన్ను పడుచులకుఁ జూపి నాకు వారితో సంభాషణభాగ్యమును కలిగించుచుండెను. ముఖ్యముగా ఒక పడుచు ఆమెయింట ఈసంభాషణములకుఁగాను ఉండెడిది. మేము మాటలాడుచుండఁగా ఆ వృద్ధకుటుంబిని అచటినుండి వెడలిపోవుచుండెడిది. మొదట మొదట నాకు ఇదియంతయు క్రిందట్టు మీఁదట్టుగా ఉండెడిది. నేను మాట కలుపలేను; పరిహాసములు పన్న లేను. కాని ఆమె నన్ను దారిలో పెట్టెను . నేను దారిని బడితిని. ఆదివారములో ఆదివారమున కెదురు చూచి ఆపడుచు చెలితో సంభాషింప నుత్సహించితిని. ఆవృద్ధవితంతువు నన్ను ఎక్కువగా ప్రలోభింపఁ జేయఁదొడఁగెను. మమ్ము సమావేశపఱుచుట కామె కేదో ఉద్దేశము ఉండును. నాపని సందేహములో పడెను. నాకు పెండ్లిఆయినదని చెప్పియుండినచో ఎంతబాగుగా నుండెడిది? అని నే ననుకొంటిని. అటులు చెప్పియుండినచో ఆమె మాకు ఈసమావేశము కూర్చియుండెడిది కాదు. అయినను ఈ తప్పు దిద్దికొనుటకు ఆలస్యము కాలేదు. నేను సత్యము చెప్పుచో అధిక సంకటమున కూలను. ఇటు లూహించి ఆమెకు ఈక్రిందిలేఖ వ్రాసితిని:— 'బ్రైటనులో మాకు పరిచితి కలిగిన నాఁటనుండి నే నన్న మీకు దయ. నన్ను కన్న కొడుకువలె భావించితిరి. నాకు పెండ్లిచేయ<noinclude><references/> {{c|99}}</noinclude> 6lztff6rhjib9rxdvjjluxb6m0270c1 0 218108 569687 2026-08-10T14:08:15Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పండ్రెండవయధ్యాయము - సందర్శనయోగము. | ముందరి = [[../పదునొకండవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] |...' 569687 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పండ్రెండవయధ్యాయము - సందర్శనయోగము. | ముందరి = [[../పదునొకండవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=114 to=123 /> 923esnfrxtxuhelln5d7eiz0r4z6qn4 569688 569687 2026-08-10T14:08:34Z Rajasekhar1961 50 569688 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పండ్రెండవయధ్యాయము - భక్తి యోగము. | ముందరి = [[../పదునొకండవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=114 to=123 /> fx658sbw8go2ike73h279ziqn3msest 569689 569688 2026-08-10T14:12:35Z Rajasekhar1961 50 569689 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పండ్రెండవయధ్యాయము - భక్తి యోగము. | ముందరి = [[../పదునొకండవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../పదుమూఁడవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=114 to=117 /> nr5nonrpzqfm143bpabcieesc7o158u 0 218109 569690 2026-08-10T14:13:19Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదుమూఁడవయధ్యాయము - యోగము. | ముందరి = [[../పండ్రెండవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు =...' 569690 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదుమూఁడవయధ్యాయము - యోగము. | ముందరి = [[../పండ్రెండవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=118 to=127 /> aq1q7ndizrczaxyb2u8eagvwfp0a620 569691 569690 2026-08-10T14:13:43Z Rajasekhar1961 50 569691 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదుమూఁడవయధ్యాయము -క్షేత్రక్షేత్రజ్ఞవిభాగ యోగము. | ముందరి = [[../పండ్రెండవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=118 to=127 /> 9f7bwo2mfzw4fp5pb27f1cft0km4rdz 569692 569691 2026-08-10T14:14:49Z Rajasekhar1961 50 569692 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదుమూఁడవయధ్యాయము -క్షేత్రక్షేత్రజ్ఞవిభాగ యోగము. | ముందరి = [[../పండ్రెండవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../పదునాలుగవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=118 to=124 /> tff66avzbo7ej9l9zivifyv54kxgoq9 0 218110 569693 2026-08-10T14:15:32Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదునాలుగవయధ్యాయము -యోగము. | ముందరి = [[../పదుమూఁడవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు =...' 569693 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదునాలుగవయధ్యాయము -యోగము. | ముందరి = [[../పదుమూఁడవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=125 to=134 /> 5sg2bvj9slydsxs397uq6822ea85l5q 569694 569693 2026-08-10T14:15:55Z Rajasekhar1961 50 569694 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదునాలుగవయధ్యాయము - గుణత్రయ విభాగయోగము. | ముందరి = [[../పదుమూఁడవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=125 to=134 /> pat0qttcmm74cn6ldfd8l6fl6xi8pty 569695 569694 2026-08-10T14:17:08Z Rajasekhar1961 50 569695 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదునాలుగవయధ్యాయము - గుణత్రయ విభాగయోగము. | ముందరి = [[../పదుమూఁడవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../పదునేనవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=125 to=130 /> s7j5kw44s0kaq1j1zy6r7oo34fj57eo 0 218111 569696 2026-08-10T14:17:55Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదునేనవయధ్యాయము - విభాగయోగము. | ముందరి = [[../పదునాలుగవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివర...' 569696 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదునేనవయధ్యాయము - విభాగయోగము. | ముందరి = [[../పదునాలుగవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=131 to=140 /> ln9cvotpfb7h1kyit7dhuvorbmouu08 569697 569696 2026-08-10T14:18:17Z Rajasekhar1961 50 569697 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదునేనవయధ్యాయము - పురుషోత్తమప్రాప్తియోగము. | ముందరి = [[../పదునాలుగవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=131 to=140 /> k2rb4iolv6unrapxj969x7hlskktw1v 569698 569697 2026-08-10T14:19:08Z Rajasekhar1961 50 569698 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదునేనవయధ్యాయము - పురుషోత్తమప్రాప్తియోగము. | ముందరి = [[../పదునాలుగవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../పదియాఱవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=131 to=135 /> traohd7m7psvo0scv4tn6oqah1cjbyf 104 218112 569699 2026-08-10T14:19:10Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569699 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>వలయు నని మీతలఁపు. ఆట్టితలఁపుతో నాకు పడుచుల చెలిమి కలుగఁజేయుచున్నారు. విషయములు ముదిరిపోకుండ నేను తమ దయకు అపాత్రుఁడనని అంగీకరింతును. మును మొదటనే నేను గృహస్ధుఁడ నని తమ కెఱిఁగించియుండవలసినది. భారతవిద్యార్థు లందఱును అవివాహితులమని చెప్పుకొందురని యెఱిఁగి నేనును అటులే చేసితిని. అది తప్పని ఇపుడు తెలిసెను. మఱియు ఒకటి చెప్పఁదగినది. నాకు బాల్యముననే పెండ్లి ఆయెను. నా కొక కొడుకుగూడ. ఇంతకాలము నుండి మీ కిది మఱుఁగుపఱచినందులకుచాల విచారించుచుంటిని. కాని సత్యము చెప్పు ధైర్యము ఈశ్వరుఁ డనుగ్రహించినందులకు ఆనందించు చున్నాను. మీరు నన్ను క్షమింపరా? ఆపడుచుకడ నేను మేరదాఁటి పోలేదని నిక్కము చెప్పుచున్నాను. నే నుండవలయు స్థితి నాకు తెలియును. నా పెండ్లిమాట తెలియక మీరు సహజముగా మా సమావేశము కోరియందురు. విషయములు ఇంతకు మించిపోకుండ నుండుటకు సత్యోద్ఘాటనము ఆవశ్యకము. ఈలేఖ అందినపిదప నేను మీ ఆతిధ్యమునకు అనర్హుఁడ నని మీకు తోఁచుచో నే నది తప్పుగా తీసికొనను. మీదయకును, మమత్వమునకును నే నెన్నఁటికిని అప్పు తీర్పలేను. ఇటుపయిని నన్ను నిషేధింపక మీ ఆతిథ్యమునకు అర్హుడ నని తలంతురేని నేను అన్నివిధముల ఆ అర్హతను కాపాడుకొని, యెప్పటివలె సుఖినై, దానిని మీ ప్రేమకు చిహ్నముగా పరిగణింతును. ' నేను అటువంటి ఉత్తరము ఒక నిమిషములో వ్రాయఁజాలనని పాఠకుఁడు తెలిసికొనుఁగాక ! ఎన్ని చిత్తులయినవో నే నెఱుఁగ. కాని దానితో నా బరువు పోయినది. ఇంచుమించు తిరుగు తపాలాలోనే ఆమె కడనుండి ఉత్తరము వచ్చెను. ——<noinclude><references/> {{c|100}}</noinclude> 2p7pny2qkidncxz1k5kscd62m5907j0 0 218113 569700 2026-08-10T14:19:59Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదియాఱవయధ్యాయము - . | ముందరి = [[../పదునేనవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సర...' 569700 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదియాఱవయధ్యాయము - . | ముందరి = [[../పదునేనవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=136 to=145 /> 88nmm9r1bl4522831gvaz2w0a81vw3v 569701 569700 2026-08-10T14:20:21Z Rajasekhar1961 50 569701 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదియాఱవయధ్యాయము - దైవాసురసంపద్విబాగయోగము. | ముందరి = [[../పదునేనవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=136 to=145 /> p0drada3nn5slxgfpznf6xfhuqp6n1z 569702 569701 2026-08-10T14:21:20Z Rajasekhar1961 50 569702 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదియాఱవయధ్యాయము - దైవాసురసంపద్విబాగయోగము. | ముందరి = [[../పదునేనవయధ్యాయము/]] | తదుపరి = [[../పదియేడవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=136 to=140 /> h32slfeunffxyek94gsfyl8u7m6msmd 0 218114 569703 2026-08-10T14:22:07Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదియేడవయధ్యాయము - . | ముందరి = [[../పదియాఱవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్స...' 569703 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదియేడవయధ్యాయము - . | ముందరి = [[../పదియాఱవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=141 to=149 /> 3kd80aluag1cui7zlvdtdm1ltewongt 569704 569703 2026-08-10T14:22:24Z Rajasekhar1961 50 569704 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదియేడవయధ్యాయము - శ్రద్ధాత్రయవిభాగయోగము. | ముందరి = [[../పదియాఱవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=141 to=149 /> cn850q2wocqni9pcclakj7e5rv9uw8e 569705 569704 2026-08-10T14:23:16Z Rajasekhar1961 50 569705 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదియేడవయధ్యాయము - శ్రద్ధాత్రయవిభాగయోగము. | ముందరి = [[../పదియాఱవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[../పదునెనిమిదవయధ్యాయము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=141 to=146 /> o9ywd23ycftk51f63ovs2hjg7mznnts 0 218115 569706 2026-08-10T14:24:04Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదునెనిమిదవయధ్యాయము- . | ముందరి = [[../పదియేడవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవ...' 569706 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదునెనిమిదవయధ్యాయము- . | ముందరి = [[../పదియేడవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=147 to=156 /> mzfaicd53000zn0sqn6w30r32qok4qc 569707 569706 2026-08-10T14:24:28Z Rajasekhar1961 50 569707 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదునెనిమిదవయధ్యాయము - మోక్షసన్యాసయోగము. | ముందరి = [[../పదియేడవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=147 to=156 /> 2hwm7ciig43hnvp9lcg4ouw7a87kpaj 569708 569707 2026-08-10T14:25:42Z Rajasekhar1961 50 569708 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] | రచయిత = తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి | అనువాదం= | విభాగము =పదునెనిమిదవయధ్యాయము - మోక్షసన్యాసయోగము. | ముందరి = [[../పదియేడవయధ్యాయము /]] | తదుపరి = [[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1911 }} <pages index="ఆంధ్ర భగవద్గీత.djvu" from=147 to=160 /> 2qyidjrxfr3mh005129dve7sh43dnnh 104 218116 569720 2026-08-10T15:48:48Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569720 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>19 అసత్యవ్రణము</big>}}</noinclude>'నీవు అంతయు విప్పివేసి వ్రాసినలేఖ అందినది. మే మిరువురమును చదువుకొని ప్రక్కలు పడ నవ్వుకొంటిమి. నీ అసత్యాచరణము క్షమింపఁదగినది. సత్యము చెప్పి మంచి పని చేసితివి. నాపిలుపు ఎప్పటివలెనె ఖాయము. రేపటి ఆదివారము నీ కెదురు చూతుము. నీబాల్య వివాహచరిత్ర నంతయు మాకు వినిచి వినోదపెట్టుదువుగాక! దీనివలన మన మైత్రికి స్వల్పమును లోపము లేదని వేఱేప్రమాణము చూప వలయునా? నే నీరీతిగా అసత్యవ్రణమును మొదటికంట కోసివైచితిని. అటుపిమ్మట ఆవశ్యక మయినపుడు నావివాహమునుగూర్చి సత్యము వచింప సంశయింప లేదు.<noinclude><references/> {{c|101}}</noinclude> b2oljttmpznp5wcug1gznm8t23mpxrj 104 218117 569723 2026-08-10T16:06:13Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569723 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}20</p> {{p|fs125}}మతపరిచితి</p> {{Largeinitial|సీ}}మలో నాయున్న రెండవయేఁడు చివర దివ్యజ్ఞాన సామాజికులు ఇరువురు నాకు పరిచితులయిరి. వారు సోదరులు, అవివాహితులురు. వారు నన్ను గీత చదువ ప్రేరించిరి. వారు సర్ ఎడ్విన్ ఆర్నాల్డుగారి గీతానువాదము చదువుచుండిరి. తమతో కలిసి సంస్కృతగీత చదువుటకు వారు నన్ను పిలిచిరి. నేను సిగ్గిలితిని. ఏలన, నేను దానిని చదివియుండలేదు. గుజరాతీ అనువాదమునుగూడ చదివియుండ లేదు. నావిషయమును వారికి కొంకుతో ఎఱిఁగించితిని. నాకు సంస్కృతమున ప్రవేశము అల్పమయ్యును అనువాదము మూలమునకు ఎచట భేదించెనో అది తెలిసికొను శక్తి కలదని తలఁచి, ఆవిషయమును తెలిపి, వారితో గీత చదువ దొరఁకొంటిని. ద్వితీయాధ్యాయమునందలి- <poem> {{left margin|5em}} <ref>చ. నెలకొని నంగమంబున జనించును గామము కామవృద్ధిచేఁ దలకొనుఁ గ్రోధ మట్టిబెడిదం బగు క్రోధమునం దనర్చు మో హలతిక మోహవృత్తి నుదయంబగు విస్తృతి విన్మ తిం జనున్ దలఁపఁగబుద్ధి బుద్ధి చనినన్ మఱి తాఁ జెడు మానువుం డిలన్. {{right|(శేష - 1.)}}</ref>'ధ్యాయతో విషయాన్ పుంస స్సంగ స్తే షూపజాయతే, సంగాత్ సంజాయతే కామః కామాత్ క్రోధో౽భిజాయతే. క్రోధా ద్భవతి సంమోహ స్సమ్మోహాత్ స్మృతివిభ్రమః, స్మృతిభ్రంశా ద్బుద్ధినాశో బుద్ధి నాశా ద్వినశ్యతి.' </poem><noinclude><references/> {{c|102}}</noinclude> 69f0brcysxo74nprxfvt5llnt1674uq 104 218118 569726 2026-08-10T16:22:15Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>20 మతపరిచితి</big>}}</noinclude>ఈశ్లోకములు నా మనస్సున నాటుకొన్నవి. నేఁటికిని వాని ధ్వని నా చెవులలో జుమ్మనుచున్నది. భగవద్గీత అమూల్యగ్రంథ మను విశ్వాసము దినదినము ప్రబలుచున్నది. తత్త్వజ్ఞానమున దానితో సాటి యను గ్రంథము మఱొండు లేదని నిక్కముగా నా నమ్మిక. నాకు మనసు చెదరినపుడు గీత అమూల్యమగు సాయము చేసెను. ఇంచు మించు ఆంగ్లగీతానువాదము లన్నియు నేఁజదివితిని. ఆర్నాల్డుగారి అనువాదమే ఉత్తమమైన దని నాతలఁపు. అతఁడు మూలానుయాయి. అది ఒక అనువాదమువలె నుండదు. నే నీ మిత్రులతో గీత చదివినను దానిని చక్కగా చదివితినని చెప్పఁజాలను. అటు పిమ్మట కొన్ని సంవత్సరముల యనంతరముననే అది నిత్యపారాయణములో పడినది. మఱియు వారు ఆర్నాల్డుగారి 'లైట్ ఆఫ్ ఏషియా' అనుగ్రంథము (బుద్ధచరితము)ను చదువుమని చెప్పిరి. అంతకుముందు నేను ఆర్నాల్డుగారు ఒక గీతనే అనువదించి రనుకొంటిని. నేను బుద్ధచరితను గీత కంటె ఎక్కువరుచితో చదివితిని. గ్రంధమును చేతఁ బెట్టుకొనినచో క్రింద నుంప ఇష్టముండెడిది కాదు. వారొకనాఁడు నన్ను బ్లావట్స్ కీ భవనమునకుఁ గొంపోయి మదాం బ్లావట్‌స్కీ గారికి, ఆనిబిసెంటు సతిగారికిని నన్ను పరిచితుఁ జేసిరి. బిసెంటుగారు అపుడే దివ్యజ్ఞాన సమాజమున కలిసిరి. అపుడు ఆమె కలయికను గూర్చి పత్రికలలో చమత్కారముగా చర్చలు జరుగుచుండెడివి. నేను ప్రతిచర్చను ఆసక్తితో గమనించుచుంటిని. వారు నన్ను సమాజమున చేర సలహా నిచ్చిరి. 'నా మతమును గూర్చియే నా కేమియు తెలియనపు డిఁక ఇతరమత సంప్రదాయమున చేరుటయా?' అని నేను వినయముతో నిరాకరించితిని. వారు చెప్పిన మీఁదట నేను 'కీ టు థియాసఫీ' అను మదాంబ్లావట్ స్కీరచితమగు గ్రంథమును చదివినటులు<noinclude><references/> {{c|103}}</noinclude> jbu5pqzwl9lgc6hf3v3f2zrrumi6ql3 104 218119 569728 2026-08-10T18:07:29Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>గుఱుతు. ఆ పుస్తకము హిందూమతగ్రంధములఁ జదువ తృష్ఠ కలిగించెను. మఱియు హిందూమతము అంధవిశ్వాసయుత మని ఫాదిరీలు హిందూమతముపై మోపిన నిందను తొలఁగించెను. ఆ కాలముననే మాంచెస్టరునుండి వచ్చిన ఒక మంచిక్రైస్తవుఁడు శాకాహారాగారమున నాకు కలిసెను. ఆతఁడు క్రైస్తవమతము గుఱించి మాటలాడెను. రాజకోటలో నే నెఱిఁగిన ఫాదిరీలచర్యలు అతనికి చెప్పితిని. అతఁ డవి విని వగచెను. 'నేను శాకాహారిని. నేను త్రావను. నా తోడిక్రైస్తవులు మాంసభోజులు, మద్యపాయులు- నిస్సంశయము. కాని ఈ రెంటిని బైబిలు తిను మని విధింపదు. బైబిలు చదువుచో తమకే తెలియును' అనెను. నేను సరి యంటిని. అతఁడు నా కొక బైబి లిచ్చెను. ఆయనయే బైబిలులను అమ్ముచున్నటులును, పటములు, అనుక్రమణిక మొదలగునవి కల ఒక ప్రతిని నేనాయన కడ కొంటిననియు కొంచెము గుఱుతు. దాని చదువ మొదలిడితిని. కాని ఓల్డ్ టెస్టామెంటు (ప్రాఁతనిబంధన) సాగలేదు. సృష్టిని గూర్చిన అధ్యాయములును, పదపడి అధ్యాయములును చదువుచుండఁగా నిదురవచ్చెను. చదివితి ననిపించుకొనుటకు ఎట్లో మిగిలిన భాగములును చదివితిని. ఏవియు రుచింపలేదు. 'నంబర్ సు' అను భాగము వెగటుగా నుండెను. కాని న్యూ టెస్టామెంటు చాల ఆకర్షించెను. ముఖ్యముగా అందలి ' సెర్మన్ ఆన్ ది మౌంట్' (గిరి- ప్రవచనము). గీతకును, దీనికిని సాటి యనుకొంటిని. 'ఎవరు ఎటులు చేయుదురో వారు అట్టిఫలము అనుభవింతురు. అనఁగా అన్యాయమును పాఱఁదోలవలయునని మీ<noinclude><references/> {{c|104}}</noinclude> hp8najd4ns7dvbzxp9sgemyerceiwed 104 218120 569729 2026-08-10T18:19:42Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569729 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>20 మతపరిచితి</big>}}</noinclude>తలంపు. కాని నే నందునుగదా, అన్యాయముచే అన్యాయమును పాఱఁద్రోలలేరు. ఎవరేని నీ కుడి చెంపమీఁద లెంపకాయ కొట్టినచో, నీవు నీయెడమచెంప కూడ వానికేసి త్రిప్పుము. ఎవరేని నీ యుత్తరీయమును లాగికొన్నచో, నీ యంతరీయమును కూడ ఇచ్చివేయుము.'<ref> 'But I say unto you that ye resist not evil: But whosoever shall smite thee on thy right cheek, turn to him the other also. And if any man take away thy coat let him have thy cloak too.'</ref> అను ఈవాక్యములు నాకు అత్యానందము కలిగించినవి. 'జలమును నీ కీయఁగలవాని కెందేని ఒసఁగుమీ కడుపార నోగిరంబు' అను శ్యామలభట్టు వాక్యములు మనసున తగిలెను. అపరిపక్వమయిన నా మనస్స గీత, బుద్ధచరిత, గిరి- ప్రవచనము, వీనిబోధములలో ఐక్యమన్వేషింపఁ జొచ్చెను. అట్టిత్యాగమే ఉత్తమమత మని నాకు నచ్చెను. ఈ వ్యాసంగము అన్యమతాచార్యుల జీవితములు చదువ ప్రేరించెను. కార్ల యిలు వ్రాసిన 'హీరోస్ అండ్ హీరో వర్షిప్ ' అనుగ్రంథము నొక మిత్రుఁడు చదువుమనెను. అందు మహమ్మదుజీవితము చదివి అతని మాహాత్మ్యమును, వీరత్వమును, తపశ్చర్యను తెలిసికొంటిని. పరీక్షలు దాపరించుటచే ఇఁక అవకాశము లేక అపుడు ఇఁక నేమియు చదువలేకపోతిని. కాని వివిధమతములను తెలిసికొనవలెనని మాత్రము మనుస్సులో వేసికొంటిని. నాస్తికమతము కూడ తెలిసికొనుట మంచిదికదా అనుకొంటిని. బ్రాడ్లాగారిపేరును, పేరుతోపాటు ఆతని మతమును ప్రతిహిందువును ఎఱుఁగును, నాస్తికతగుఱించి నే నొకపుస్తకము చదివితిని. దానిపేరు మాత్రము గుఱుతు లేదు. నా కది రుచిగా లేదు. ఏలన, నే నపుడే<noinclude><references/> {{c|105}}</noinclude> t68il0uoe4y949uc0hu5tngun5ec4rn 104 218121 569730 2026-08-10T21:26:11Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569730 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>నాస్తికమరుభూమిని దాఁటితిని. అపుడే బిసెంటుగారు నాస్తిక మతమునుండి ఆస్తికమతములో కలిసిరి. ఆ విషయముకూడ నాస్తిక మతమునెడ అనిష్టకారణ మాయెను. బిసెంటుగారు వ్రాసిన 'హౌ ఐ బికేమ్ ఎథియాసఫిస్ట్ (నేను ఎటులు దివ్యజ్ఞానసమాజమున కలిసితిని) అను గ్రంథము నేను చదివితిని. ఆరోజులలోనే బ్రాడ్లా గారు చనిపోయిరి. వోకింగ్ సెమిట్రీలో ఆయనను పూడ్చిరి. అపుడు లండనులోని భారతీయు లందఱు ఆశవముతో వెళ్లిరి. నేనుమ అంత్యక్రియలు చూచుటకు కొందఱు ఫాదిరీలుకూడ వచ్చిరి. తిరిగివచ్చునపుడు స్టేషనులో రైలుకొఱకు వేచియుండ నాయెను. అచట ఒక నాస్తికాగ్రేసరుడు ఒక ఫాదిరీని చూచి 'దేవుఁడు కలఁడా?” అనెను. 'ఉన్నాఁడు' అని ఆ మంచిపాదిరీ మెల్లగా ప్రత్యుత్తరించెను. 'భూమి చుట్టుకొలత 28,000 మైళ్లుఅని మీరును అంగీకరింతురా?'అని ఆనాస్తికుఁడు ఫాదరీకి పరాజయము కూర్పఁదలఁచి అడిగెను. 'అంగీకారము.' ‘అయితే, అయ్యా! ఈశ్వరుని కొలత ఎంత? ఆయన ఎచట ఉండును?' 'మనము తెలిసికొనవలయును గాని ఆయన మన యిరువుర హృదయములందును కలఁడు. ' 'అయ్యా అయ్యా! ఇప్పటికిని నన్ను పసికాయనుగా తలఁపకుఁడు,' అని అతఁడు మా కేసి జయదృష్టితో చూచుచు అనెను. ఫాదిరీ నమ్రుఁడై మౌనము తాల్చెను. ఈ సంభాషణయు నాకు నాస్తికమతముపై అసూయ పెంచెను.<noinclude><references/> {{c|106}}</noinclude> coeviwqld73y5y1tp0tlx8gvtyhw1cy 104 218122 569731 2026-08-10T21:39:49Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}21</p> {{p|fs125}}నిర్బల కే బల రామ్<ref>బలము లేనివారికి రాముఁడే బలము.</ref></p> {{Largeinitial|నా}}కు హైందవమతమునందును, జగత్తులోని ఇతరమతములందును కొంచెము ప్రవేశము ఉన్నను, విషమసమయములలో అది నన్ను రక్షింపఁజాలదని నేనెఱిఁగియుండవలసినది. ఆపత్సమయమునందు ఏవస్తువు మనుష్యుని రక్షించునో ఆసమయమున దానిగుఱించి భావము ఉండదు. జ్ఞానమును ఉండదు. నాస్తికుఁడు తన ఆపత్తు తప్పుటకు స్వభావము కారణ మనును; ఆస్తికుఁడు తనను ఈశ్వరుఁడు రక్షించె ననుసు. ముఱియు తన వేదాంతాధ్యయనముగాని, తపస్సు లేక సాధన గాని, ఒక కారణముగా ఎంచును. ఈ రీతిగా ఎవరికి తోఁచినటులు వారికి అనుమింప అధికారము ఉన్నది. కాని రక్షింపఁబడిన సమయమున తనను తన సాధనయే రక్షించినదో, మఱి యెవఁడేని రక్షించెనో తనకు తెలియదు. ఎవఁడు తన నిష్ఠాబలమునకు గర్వించునో వాఁడు తన నిష్ఠాబలము దుమ్ముధూళి అగునని ఎఱుఁగఁడా? అట్టి సమయములందు అనుభవము లేని శాస్త్రజ్ఞానము వృథా. కేవలశాస్త్రజ్ఞానముయొక్క వైయర్ధ్యము మొదట నా కనుభవమైనది సీమలో. అంతకు ముందు జరిగిన విషయములలో నాకు రక్షణ మెట్లొదవెనో చెప్పఁజాలను. అప్పటికి నేను చిన్న వాఁడను. కాని నేఁడు నా కిరువదేండ్లు. గృహస్థాశ్రమము బాగుగా అనుభూత మైనది. పెండ్లము, పైఁగా పిల్లఁడు ........<noinclude><references/> {{c|107}}</noinclude> pyystcl85eyy8mwwnh9q9n3t30li0yr 104 218123 569732 2026-08-10T21:53:23Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569732 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>నాకు గుఱుతు కలంతవఱకు సీమలో నాయున్న చివర ఏఁడు, అది 1890 సంవత్సరము, ఆ సంవత్సరమున పోర్ట్ సుమతులో శాకాహారసభ జరిగెను. దానికి నేనును, నా మిత్రుఁడొకఁడును ఆహూతుల మైతిమి. పోర్ట్ సుమతు సముద్రపురేవు. ఆయూరునందు నావిక జనము బహుళము. అచట చెడు పేరు గలస్త్రీలు సాక్షాత్తు బోగమువారు కారు. కాని నీతియెడల ఏమియు పట్టుదల లేనివారు పలువురు కలరు. మేము అటువంటి ఒకయింట దిగితిమి. సన్మానసంఘమువారికి ఆ విషయము తెలియదని వేఱ చెప్ప నక్కఱలేదు. ఎపుడో ఒకసారి వచ్చిపోవు మా వంటి బాటసారులకు పోర్ట్ సుమతువంటి పత్తనమున ఏవి మంచి బసలో, ఏవి చెడుబసలో తెలిసికొనుట దుస్తరము. రాత్రి సభనుండి మే మింటికి వచ్చితిమి. భోజనానంతరమున పేకాటకు కూర్చుంటిమి. సీమలో గొప్పగొప్పవారి యిండ్లలోఁగూడ గృహిణులు అతిథులతో పేకాడుట ఆచారము. ఆ పేకాటలో అందఱును నిర్దోషములైన ఛలోక్తుల నాడుచుందురు. ఇచట బీభత్సవినోద మారంభమాయెను. నామిత్రుఁడీవిద్యలో నేర్పరియని నే నెఱుఁగ. నాకును ఈవినోదము ఇంపిత మాయెను. నేనును అందు దిగితిని. మాటలు చేతలలోనికి దిగఁజొచ్చెను. పేక నావల నుంచు నవసరము వచ్చెను. కాని భగవంతుఁడు నా మిత్రుని హృదయమున ప్రవేశించెను. అతః డిట్లనెను: 'నీవు నా, ఈఘోరకలిలో ? ఈ పాపములో? నీకిచట పనిలేదు పో, లేచిపో.” నేను సిగ్గున మగ్గితిని. అతని ముదల కైకొంటిని. హృదయమున నా మిత్రునకు కృతజ్ఞత చూపితిని. మా అమ్మగారిముందు నా చేసిన ప్రమాణము గుఱుతు తాఁకెను. నేను పాఱిపోతిని. నేను వడఁకుచు నా<noinclude><references/> {{c|108}}</noinclude> rgyh1yt1nbkgzzmyivalr0y39qkwkwa 104 218124 569733 2026-08-10T22:11:18Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569733 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>21 నిర్బల్ కే బల రామ్</big>}}</noinclude>గదికి పోతిని. వేఁటకాని తప్పించుకొన్న లేడివలె నాగుండెలు తటతట కొట్టుకొనెను. పరకాంత యెడల నాకు వికారము కలుగుట కిది ప్రథమపర్యాయము. ఆరాత్రి నాకు నిదురపట్టలేదు. అనేక విచారములు నన్నావరించెను. ఈ యింటినుండి లేచిపోనా ? నే నీపత్తనమునుండియే పాఱిపోనా? నే నెచట నుంటిని? నేను కాఁపుదలమీఁద నుండనిచో నాగతి యేమగును ? ఇటు లనుకొని అప్పటినుండి అతిజాగ్రత్తతో మెలఁగ నిశ్చయించుకొంటిని. ఆయింటినేకాక యెట్టులేని పోర్ట్ సుమతునే విడిచిపోపఁదలఁచితిని. సభలు ఇఁక రెండునాళ్ల కెక్కువజరుగవు. ఆ మఱునాఁటి సాయంకాలమే నేను పోర్ట్ సుమతునుండి నిష్క్రమించినటులును, నా మిత్రుఁడు మఱికొంతకాల మచట నున్నటులును గుఱుతు. ఆ సమయమున నాకు మతమునుగూర్చిగాని, దైవమునుగూర్చిగాని, దైవసాహాయ్యమునుగూర్చి గాని తెలియదు. నన్ను ఆసమయమున ఈశ్వరుఁడు రక్షించెనని అనుకొనుట తెలిసీ తెలియని స్థితి. అన్ని ఇక్కటులలో న న్నఁతడు రక్షించెను. కాని జీవితముయొక్క వివిధరంగములందు నా కిది యనుభవము, 'ఈశ్వరుఁడు నన్ను రక్షించె' అను వాక్యమునకు అర్థము నేఁడు నాకు చక్కగా తెలియును; కాని యింకను దీనివిలువ సరిగా గుఱుతింపఁజాలకున్నా ననియు నే నెఱుఁగుదును. అనుభవముచేతనే అది తెలియఁదగినది. కాని యెన్నియో ఆధ్యాత్మిక యత్నములందును, లాయరుపనియందును, సంస్థాసంచాలనములందును, రాజకీయవ్యవహారములందును నాకు పొసఁగిన విషమఘటనలలో భగవంతుఁడు నన్ను రక్షించెనని చెప్పఁగలను. ఉపాయము లన్నియు ఊరేఁగినపుడు, సహాయులు దిగనాడినపుడు, అనువు లంతరించినపుడు, ఎటనుండియో, ఎటులో ఆసాహాయ్యము వచ్చునని నా యనుభవము.<noinclude><references/> {{c|109}}</noinclude> 57is3ewvjg3bkgv8ezzhwysj635u15q 104 218125 569734 2026-08-10T22:18:01Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569734 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>స్తుతియు, ఉపాసనయు, ప్రార్థనయు, ఇవి గ్రుడ్డినమ్మకములు కావు. అవి పానభోజనస్థానగమనముల కంటె ఆధిక సత్యములు. ఇవి యసత్యములు, మిగిలినవి అసత్యము లన్నచో అతిశయోక్తి కాఁజాలదు. ఈ ఉపాసన, ఈ ప్రార్ధన వాణీవైభవము కాదు. దీనికి కాణాచి నాలుక కాదు, హృదయము. కావున భక్తిని నించి హృదయమును నిర్మలము చేసికొంటి మేని, మన మా అనంతమున కెగురఁగలము. ప్రార్థనకు జిహ్వతో పని లేదు. అది స్వభావముచేతనే అద్భుతవస్తువు. వికారరూపములగు మలములను, అనఁగా కామాదులను, శుద్ధి చేయుటలో హృదయపూర్వక మైన ఉపాసన ఉత్తమ సాధనమని చెప్పుటకు నేను సందేహింపను. అయితే ఆ ఉపాసన అతి వినతితో, ఆతి నమ్రతతో పొంది పొసఁగి యుండవలయును.<noinclude><references/> {{c|110}}</noinclude> 3fhfnsl7jwqk1qj0q7l49dqy057btry 104 218126 569768 2026-08-11T09:32:45Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569768 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{Largeinitial|ఆ}}రోజులలో నారాయణహేమచంద్రుఁడు సీమకు వచ్చెను. ఆతఁడు మంచి లేకరి అని వినియుంటిని. నేషనల్ ఇండియన్ అసోసియేషన్‌కు సంబంధించిన మానింగ్ కన్యాగృహమున మేము కలిసికొంటిమి. నేను ఇతరులతో కలిసిమెలిసి యుండలేనని మానింగ్ కన్య ఎఱుఁగును. నేను ఆమె యింటి కేఁగినపుడు, ఎవరేని పలుకరించినపుడు తప్ప, నేను ముఖపిధానముగా కూర్చుండువాఁడను. ఆమె నాకు అతనితో పరిచితి కలిపెను. అతనికి ఇంగ్లీషు రాదు. అతనిది వింతవాలకము. ఒక వికారపు లాగు, అట్టిదే పార్శీపద్ధతిని ముడతలుపడి ముఱికియైన బూడిదరంగు కోటు; నెక్ టైగాని, కాలరు గాని లేదు. కుచ్చులు కట్టిన ఉన్ని టోపి. పైని పొడుగుపాటి గడ్డము. అతఁడు బక్కపలుచన, పొట్టి. అతని గుండ్రపుమోమున మసూచి మచ్చలు, ముక్కు కొనదేలినదియుఁ గాదు, మొద్దు పాఱను లేదు. మాటిమాటికి అతని చేయి గడ్డము మీఁద. నాగరకసంఘమున అ వింతవాలకపు మనుష్యుఁడు వేలు పెట్టి చూపించునటు లుండుట సిద్ధము. 'నేను తమ్మును గుఱించి చాల వింటిని. మీగ్రంథములు కొన్ని చదివితిని. మీరు మా యింటికి దయచేయరా' అని నే నంటిని.<noinclude><references/> {{c|111}}</noinclude> mxbf3ylpdmov2x8j6oscw9u5uz87vh5 569773 569768 2026-08-11T10:29:15Z శ్రీరామమూర్తి 1517 569773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}22</p> {{p|fs125}}నారాయణ హేమచంద్రుఁడు</p> {{Largeinitial|ఆ}}రోజులలో నారాయణహేమచంద్రుఁడు సీమకు వచ్చెను. ఆతఁడు మంచి లేకరి అని వినియుంటిని. నేషనల్ ఇండియన్ అసోసియేషన్‌కు సంబంధించిన మానింగ్ కన్యాగృహమున మేము కలిసికొంటిమి. నేను ఇతరులతో కలిసిమెలిసి యుండలేనని మానింగ్ కన్య ఎఱుఁగును. నేను ఆమె యింటి కేఁగినపుడు, ఎవరేని పలుకరించినపుడు తప్ప, నేను ముఖపిధానముగా కూర్చుండువాఁడను. ఆమె నాకు అతనితో పరిచితి కలిపెను. అతనికి ఇంగ్లీషు రాదు. అతనిది వింతవాలకము. ఒక వికారపు లాగు, అట్టిదే పార్శీపద్ధతిని ముడతలుపడి ముఱికియైన బూడిదరంగు కోటు; నెక్ టైగాని, కాలరు గాని లేదు. కుచ్చులు కట్టిన ఉన్ని టోపి. పైని పొడుగుపాటి గడ్డము. అతఁడు బక్కపలుచన, పొట్టి. అతని గుండ్రపుమోమున మసూచి మచ్చలు, ముక్కు కొనదేలినదియుఁ గాదు, మొద్దు పాఱను లేదు. మాటిమాటికి అతని చేయి గడ్డము మీఁద. నాగరకసంఘమున అ వింతవాలకపు మనుష్యుఁడు వేలు పెట్టి చూపించునటు లుండుట సిద్ధము. 'నేను తమ్మును గుఱించి చాల వింటిని. మీగ్రంథములు కొన్ని చదివితిని. మీరు మా యింటికి దయచేయరా' అని నే నంటిని.<noinclude><references/> {{c|111}}</noinclude> 1f5u2jkyzlji4ue1ui148zpu2rzb8by 104 218127 569769 2026-08-11T09:50:52Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569769 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>అతనిది ఇంచుమించు బండగొంతుక. నవ్వుచు అతఁ డిట్ల నెను - 'మీ బస ఎచట ?' 'స్టోరువీథిలో.' 'అగుచో మనము ఒకచోటివారమే. నాకు ఇంగ్లీషు చదివి కొనవలెనని ఉన్నది, చెప్పెదరా?' 'నాకు తెలిసినదానిలో మీకు చెప్పుటకు నాకును సంతసమే. నాశక్తికొలఁది చెప్పెదను. మీకిష్ట మేని నేనే తమకడకు వచ్చెదను.' 'వలదు, నేనే వత్తును. నా కడ పాఠమాల కలదు; దాని తీసికొని ఒత్తును.' సమయము నిశ్చిత మాయెను. వడిగా మాకు నిండునెయ్యము కలిసెను. నారాయణహేమచంద్రునకు ఇంచుకయు వ్యాకరణము రాదు. అతనికి గుఱ్ఱము అనునది క్రియ. పరువెత్తుట అనునది విశేష్యము. ఇట్టి విచిత్రోదాహరణము లింకను కొన్ని నాకు గుఱుతు కలవు. కాని అతని అజ్ఞానము నాకు కొఱుకఁబడలేదు. నా స్వల్పవ్యాకరణజ్ఞాన మాతనిమీఁద పాఱలేదు. వ్యాకరణము రాకపోయెనే అను దుగ్థ అతనికి లేదు. కొంచెమేనియు చింతలేక అతఁడిటు లనెను - ' నే నెన్నఁడును మీవలె బడికి పోలేదు. నాఉద్దేశము ప్రకటింపవలసినపుడు వ్యాకరణావశ్యకత నాకు కానరాలేదు. సరియ, మీకు బంగాళీ వచ్చునా ? నాకు వచ్చును. నేను వంగదేశము తిరిగితిని. మహర్షి దేవేంద్రనాథ ఠాకూరు గ్రంధములు గుజరాతీవారికి అనువదించి ఇచ్చినది నేను. ఇంకను<noinclude><references/> {{c|112}}</noinclude> j40mwolgj84g13jxmkopg7he98jmrfa 104 218128 569770 2026-08-11T10:04:52Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569770 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>22 నారాయణహేమచంద్రుఁడు</big>}}</noinclude>ఇతరభాషలనుండి గొప్ప గ్రంథములను అనువదించి గుజరాతీవారికి సమర్పింపవలెను. నా అనువాదము మక్కికి మక్కి కాదు. భావమాత్రము తెచ్చినఁ జాలును, నాకు తృప్తి. నాపిమ్మట ఇతరులు వారి విజ్ఞానముతో ముందుముందు ఇంకను చక్కఁగా చేయఁగలుగుదురు. వ్యాకరణసాహాయ్యము లేక నేను గ్రహించినది నాకు చాలును. తృప్తో౽స్మి. నాకు మరాటీ, హిందీ, బంగాళీ ఈ మూఁడును వచ్చును. ఇపుడు ఇంగ్లీషు మొదలు వేసితిని. నాకు కావలసినది శబ్దరాశి. అంతటితో నా ఆశ తీఱు ననుకొంటిరా? ఊహుఁ. నేను ఫ్రాన్సు వెళ్లవలెను. ఫ్రెంచి నేర్వవలెను. ఆ పరాసుభాషలో మంచిగ్రంథములు కొల్లలుగా ఉన్న వని వింటిని. వీలు అయినచో జర్మనీ వెళ్లవలెను. ఆ భాష నేర్వవలెను.' అని యిటు లాతఁడు విడిచిపెట్టక మాటలాడు చుండువాఁడు. ఆయనకు భాషల నన్నిటిని చుట్టఁబెట్టి మ్రింగవలయునన్నంత ఆశ. మఱి పరదేశములు తిరుగను అట్టి యాశయే. 'అయితే మీ రమెరికాకును పోవుదురా?' 'తప్పక. ఆ క్రొత్త ప్రపంచము చూడక మఱి ఇండియాకు మళ్లుదునా?' 'అయితే డబ్బు?' ' నాకు డబ్బుతో పని లేదు. నాకు మీవలె హోషు అక్కఱలేదు. నేను తినున దెంత తాల్చెడి దేమి? నా పుస్తకము లిచ్చు కొలఁది డబ్బును, మిత్రు లిచ్చునదియు చాలు. నేను మూఁడవ తరగతి లోనే పయనింతును. అమెరికాకు వెళ్లుచో డెక్ మీదనే. నారాయణహేమచంద్రుని ఈ మాదిరి ఋజువర్తన మనునది అది ఆయన సొంతము. మఱియు దానికి తూఁగు మంచి మనస్సును<noinclude><references/> {{c|113}}</noinclude> 97c4vov7rb6q24hf8wdh66gte2zffnr 104 218129 569771 2026-08-11T10:16:16Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569771 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>ఆయనకు కలదు, గర్వస్పర్శయు లేదు. అయినను ఒకటి: తన శక్తిని గుఱించి మించిన నమ్మకము. మేము రోజును కలియుచుంటిమి. మాపనులలో, చేఁతలలో కొంతవట్టు పోలిక కలదు. మేమిరువురము శాకాహారులము. తఱుచు మాకు ఒక్కెడనే భోజనము. ఇది నాకు నేనే వండుకొని వారము 17 షిల్లింగులతో గడుపు కాలము. నేనొకొక్కపుడు అతని గదికిని, ఆతఁడొకొక్కపుడు మా గదికిని పోవుచు వచ్చుచుండువారము. నా వంటక మింగ్లీషుమాదిరి. అతనికి హిందూమాదిరి తప్ప మరొకటి గిట్టదు. అతనికి పప్పు లేనిది ముద్ద దిగదు. నేను ముల్లంగితో సూపు చేయఁగా ఆయన మూతి ముఱకటించువాఁడు. ఒకనాఁడు ఆయన ఎటులో వేఱు సెనగ లంకించుకొని వచ్చి వండి నాకు పెట్టవచ్చెను. నేను లొట్టలువేయుచు తింటిని. ఈరీతిగా నే నాయనకు, ఆయన నాకు పెట్టుట సతమాయెను. ఆ దినములలో కార్డినల్ మానింగుగారి పేరు ప్రతివాని పెదవుల మీఁదను ఆడుచుండెను. నౌకాశ్రయమునందలి పనివాండ్రు కట్టిన సమ్మెజాన్ బరన్ సు గారును, కార్డినల్ మానింగుగారును చేసిన ప్రయత్నముల వల్ల అంతమొందెను. కార్డినల్ మానింగుగారి నిరాడంబరమైన సౌమ్యజీవనమును గూర్చి డిజరాలీ మంత్రిగారి అభినందనమును నేను హేమచంద్రునికి చెప్పితిని: 'నే నా సాధుపురుషుని చూచుట జరూరు' అని అతఁ డనెను. 'అతఁడు చాల గొప్పవాఁడు. నీ కెటులు చూడ వీలగును?' 'ఓ, కలుగును. దానికి మార్గము చెప్పెదను. నేనొక గ్రంథకర్తయి నట్లును, ఆయన పరోపకారప్రవీణతకు ప్రత్యక్షముగా ధన్యవాదముల నర్పింపఁ దలఁచినట్లును; మరొకటి, నాకు ఇంగ్లీషు రాదు గనుక<noinclude><references/> {{c|114}}</noinclude> ch3jexhtblgxs7hk8ralde2d6yufmog 104 218130 569772 2026-08-11T10:26:54Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569772 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>22 నారాయణహేమచంద్రుఁడు</big>}}</noinclude>మిమ్ముదుబాసిగా తీసికొనివచ్చునట్లును - ఈయర్థమంతయు వచ్చునటులు నా పేరున మీ రొకఉత్తర మాయనకు వ్రాయుఁడు. తెలిసినదా?' నే నటు లొక లేఖ వ్రాసితిని. రెండుమూ న్నాళ్లలో కార్డినల్ మానింగుగారు సమయ మేర్పఱచుచు ప్రత్యుత్తరించిరి. మేమిరువురము వెళ్లితిమి. నేను ఒకరి దర్శనమునకు వెళ్లునపుడు తొడుగుకొను మామూలైన దుస్తులను తొడిగితిని. నారాయణహేమచంద్రుఁడు తన సనాతనపద్ధతిలోనే యుండెను: మామూలు కోటు, మామూలు లాగు, నేను కొంచెము పరిహాసము చేసితిని. అతఁడు నానవ్వె గురఁగొట్టి యిట్లనెను: 'నాగరకపు పిల్లకాయలు మీరందఱు పందలు. మహాపురుషులెన్నఁడును హృదయమును చూతురుగాని పైపైనిచూడరు.' మేము కార్డినల్ మహలు చొరఁబడితిమి. అది పెద్ద నగరు. మేము కూర్చున్నంతనే బక్కపలుచని పొడుగుపాటి ముదుసలి యొకఁడు వచ్చి కరస్పర్శ చేసెను. నారాయణహేమచంద్రుఁడు అభినందనముతో ఇటులనెను: — 'నేను మీ సమయ మపహరింపను. నేను మీకీర్తి చాల వింటిని. మీరు సమ్మెకట్టిన పనివాండ్రకు ఉపకారము చేసితిరి. ఇక్కడికి వచ్చి మిమ్మభినందింపవలెనని మనసు పుట్టినది. ప్రపంచమున సాధుపురుషుల దర్శనము చేసికొనుట నాకు రివాజు. అందులకు తమ కీ కష్టము కూర్చితిని.' అతని గుజరాతీ పలుకులకు నేను తర్జుమా చేసితిని. 'మీ రాకకు సంతసము. మీకు ఇచట నివాసము సుఖకర మగుఁగాక! అని ఆసింతును. మఱియు మీ రిచటి జనముతో పరిచితు లగుదురు గాక! భగవంతుఁడు మీకు మంగళ మొసఁగుగాక!' అని మానింగుగారు ఈమాటలు పలికి నిష్క్రమించిరి.<noinclude><references/> {{c|115}}</noinclude> o0l1567jnrtig5aymufrlt141kb3pdd