వికీసోర్స్ tewikisource https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ వికీసోర్స్ వికీసోర్స్ చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ ద్వారము ద్వారము చర్చ రచయిత రచయిత చర్చ పుట పుట చర్చ సూచిక సూచిక చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 102 84290 569941 443393 2026-08-12T14:48:05Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 569941 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = పెండ్యాల |అసలుపేరు = వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ప |పుట్టిన_యేడు = 1877 |గిట్టిన_యేడు = 1950 |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = పెండ్యాల వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఏనుగు పెదలక్ష్మణకవి]] (1916) * మహాభారత చరిత్రము (1928) * వేదకాలపు వ్యవసాయ చరిత్ర * [[పరీక్షిత్తు (పుస్తకం)|పరీక్షిత్తు]]<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.371336 భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో పరీక్షిత్తు పుస్తకం.]</ref> (1932) * మాంసభుక్తి * [[రామోపాఖ్యానము-తద్విమర్శనము]]<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.371940 భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో రామోపాఖ్యానము-తద్విమత్శనము పుస్తకం.]</ref> (1938) * నవకథా మంజరి (1942)<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.371468 భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో నవకథామంజరి పుస్తకం.]</ref> * ఉత్తర భారతము * చిత్రరత్న పేటి * సూక్తి సుధాలహరి<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.371362 భారత డిజిటల్ లైబ్రరీలో సూక్తిసుధాలహరి, రెండవ భాగము పుస్తకం.]</ref> (1941) * ''పద్యచూడామణి-బుద్ధఘోషాచార్యుడు'' [[భారతి మాసపత్రిక]] (1931) * '' [[పరమయోగి విలాసము/పీఠిక|పీఠిక]] '' [[పరమయోగి విలాసము]] (1928) ===మూలాలు=== {{reflist}} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచయితలు]] 1n6r9hkrthq973mbeacxhuo8zajotcl 104 109515 570003 355995 2026-08-13T05:58:51Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570003 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh|172|ఆనందమఠము|}}</noinclude>తానుసారముగఁ జెప్పికొనుచుండిరి. పదివేగురియొక్క కలకల రవమును, మంద వాయువుచే తాడితమైనందునఁ గల్గిన వృక్ష పత్ర రాశియొక్క మర్మరశబ్దమును, సైకత వాహినియైన తరంగిణి యొక్క మృదువైన తరతర రవమును, నీలాకాశమునందలి చంద్ర తారలును, శ్వేత మేఘరాశియును, శ్యామలమైన ధరణీ తలము నందలి పచ్చగానుండు నరణ్యమును, స్వచ్ఛమైన తెల్లని యిసుకయును, ఫుల్లకుసుమదామము లును, మఱియు మధ్య మధ్య సకలజన మనోహరంబగు ‘వందేమాతరం’ ఘోషమును, మిళితమై యుండు సమయమున, సత్యానందుఁడు వచ్చి, యాసంతానులమధ్య నిలిచెను. అప్పు డాదశ సహస్రసంతాన మస్తకములు, చెట్ల సందులనుంచి ప్రసరించిన చంద్ర కిరణములచే ప్రభాసితమైన శ్యామల తృణావృత భూమియందుఁ బ్రకాశించెను. సత్యానందుఁడు అత్యుచ్చధ్వనిచే నశ్రుపూర్ణ లోచనుఁడై రెండు చేతులను పైకెత్తి చెప్పదొడంగెను :—— శంఖచక్ర గదాపద్మ ధారియును, వనమాలా విభూషితుఁడును, వైకుంఠ నాథుఁడును, కేశిమథనుఁడును, మధు ముర నరక మర్ధనుఁడును లోకపాలకుఁడు అగు శ్రీహరి మీకు మంగళము నిచ్చును గాక. మీభుజములయందు బలము నిచ్చును గాక. మనస్సున భక్తి నిచ్చును గాక, ధర్మంబున బుద్ధి నుంచును గాక. మీరంద ఱేకగ్రీవముగ నతని మహిమను వర్ణనగీతమును పాడుఁ డనినంతనే యా వేలకొలఁది జనుల కంఠములనుండి ఉచ్చస్వరముతో, {{left margin|5em}}<poem> జయ జగదీశ హరే ప్రళయ పయోధి జలే ధృతవానసి వేదమ్</poem></div><noinclude><references/></noinclude> bz5x6hwgl0v5k5h19zvrrhobixegbp1 104 109516 570011 355996 2026-08-13T06:47:34Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570011 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh||ముప్పది మూడవ ప్రకరణము|173}}</noinclude> {{left margin|5em}}<poem> విహితవహిత్ర చరిత్రమఖేదమ్ కేశవధృత మీన శరీర జయ జగదీశ హరే</poem></div> అని పాడిరి. సత్యానందుఁడు వారిని మరల దీవించి, ‘సంతానులారా! ఈదినము మీకుఁ జెప్పవలసిన విశేష మొకటి కలదు. థామసుఁ డను నొక విధర్మి యగు దురాత్ముఁడు అనేక సంతానులను నాశము జేసి యున్నాఁడు. మనము, ఈ రాత్రి వానిని సైన్య సహితముగా హతము చేయవలయును. ఇది జగదీశ్వరుని యాజ్ఞ, మీరేమనెదరు?’ అనెను. భీషణమగు హరిధ్వనిచే కానన మంతయు విదీర్ణమయ్యెను. “ఇపుడే కొట్టెదము, వాఁ డెచ్చట నున్నాఁడు! చూపుడు, పదండి, కొట్టుఁడు! కట్టుడు! శత్రువును గొట్టుడు!’ అనెడి శబ్దములు దూరముగ నుండిన కొండలయందుఁగూడ ప్రతిధ్వనిత మాయెను. అపుడు సత్యానందుఁడు ‘మనము కొంచెము తాల్మితో పని చేయవలయును, శత్రువులకు ఫిరంగి మొదలగు సాధనములు గలవు. అట్టి సాధనములు లేక మనము వారితో యుద్ధము చేయఁ దగదు. ఇదియును గాక, వారు వీరజాతివారు. పద చిహ్నదుర్గమునుండి పదునేడు ఫిరంగీలు వచ్చును. అవి రాగానే మనము యుద్ధంబునకుఁ బోదము. చూడుఁడు, ఇపుడే తెల్లవాఱుచున్నది. అయిదు గంటలు కాకమునుపే——అదియేమి?’ యనెను. ఢం-ఢం అకస్మాత్తుగా ఆ విశాలమైన యడవియందు నాల్గు దిశ లందును ఫిరంగిగుండ్ల శబ్ద మాయెను. అవి ఆంగ్లేయుల ఫిరంగి గుండ్లు, కేప్ట౯ థామసు సంతానులను ‘వలలోఁ<noinclude><references/></noinclude> 15oqndc2gefj9mb4xiygn5cziqq8bab 104 109517 570012 564648 2026-08-13T06:50:20Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570012 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh|174|ఆనందమఠము|}}</noinclude><section begin="179A" />జిక్కిన చేఁపలవలె వధింపవలయు’ నని యుద్యమించి యుండెను. {{rule|6em}} <section end="179A" /> <section begin="179B" />{{p|fs125|ac}}ముప్పదినాలుగవ ప్రకరణము</p> {{p|fs100|ac}}థామస్ యుద్ధము చేయుట.</p> ఆంగ్లేయుల ఫిరంగిగుండ్లు ఢం-ఢం- శబ్దము చేసెను. ఆ శబ్దము విశాలమైన కాననమును గంపింపఁ జేసి ప్రతిధ్వనితమాయెను. శబ్దము ఆజయనదీ సోపానమునుండి మఱొక సోపానమునకు విని, యిట్లు నదీముఖముగా దూరముననుండు కాననమును బ్రవేశించి యచ్చటను ఢం-ఢం- అని వినవచ్చెను. సత్యానందుఁ ‘డెవరి పటాలమో చూడుఁ’ డనియెను. ఆక్షణముననే కొందఱు సంతానులు గుఱ్ఱముల నెక్కి చూచుటకై వెడలిరి. అయినను, వారు కాననమును విడిచి కొంతదూరము పోవునంతలో శ్రావణమాస వర్ష ధారలవలె గుండ్లు వారిపై గురిసెను, వారు గుఱ్ఱములతోఁ గూడ ప్రాణములను విడిచిరి. సత్యానందుఁడు దూరముగ నుండి చూచి సంతానులు కొందఱు హతు లైరని తెలిసికొని, మణికొందఱను బిలిచి ‘గొప్పవృక్షము నెక్కి చూడుఁ డని చెప్పుచుండఁగా, జీవానందు డొక గొప్పవృక్షమునెక్కి చెట్టు కొమ్మపై నిలిచి, ‘ఇంగ్లీషువారి పటాల’ మనెను. సత్యానందుఁడు, ‘గుఱ్ఱపుసవారులా? కాల్బములా?’ అని యడిగెను. జీవానంద —— రెండును గలవు. సత్యానంద —— ఎంత? <section end="179B" /><noinclude><references/></noinclude> qsxoe7ztojqj4yvhofe3qvg2glqmu1i 104 109518 570013 355999 2026-08-13T06:53:49Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570013 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh||ముప్ప దినాలుగవ ప్రకరణము|175}}</noinclude>జీవానంద —— చెప్పుటకుఁ గాదు, చెట్లకొమ్మ లడ్డముగానున్నవి, వారు బయటికి రాలేదు. సత్యానంద —— ఎఱ్ఱ మూతివారా? లేక ఉత్తసిపాయీలా? జీవానంద —— ఎఱ్ఱమూతివారుకూడ నున్నారు, అని చెప్పుచు చెట్టునుండి దిగెను. సత్యానంద —— పదిగురు సంతానులు సిద్ధముగ నున్నారు. ఏమి చేయుదువో, చూడుము, నీవు దీనికి సేనాపతివి. దీనిని విని, జీవానందుఁడు సశస్త్రుఁడై సజ్జితుఁడై ఒక్క యెగురున గుఱ్ఱము నెక్కెను. ఒకతూరి నవీనానందుని వైపు తిరిగిచూచి కనుసన్న చేసెను. అదేమి సంకేతమో యెవరికినిఁ దెలియ లేదు. నవీనానందుఁడు కనుసన్న చే నేమి యుత్తర మిచ్చినదియు నెవ్వరికిని దెలియ లేదు. వారివారి మనస్సు నందు పరస్పర మిదియే కడపటి దర్శన మని భావించియుండ వచ్చును. అప్పుడు నవీనానందుఁడు దక్షిణబాహువును పైకెత్తి యందఱను జూచి “భ్రాతృలారా! ఈ సమయమున ‘జయజగదీశ హరే’ యని ప్రార్థింపు” డని చెప్పెను. అప్పుడా పది వేలసంతాను లేకకంఠముతో నది కానన గగనములు సైతము ప్రతిధ్వని చేయునట్లును, గుండ్ల శబ్దమును ముంచి వేయునట్లును చేతులు నెత్తుకొని, {{left margin|5em}}<poem> జయజగదీశహరే మ్లేచ్ఛనివహనిధనే కలయసి కరవాలమ్.</poem></div> అని పాడిరి. ఈసమయంబున నాంగ్లేయుల గుండ్ల వాన కాననమధ్య మందు సంతానులపై గురిసెను. అనేకులు పాటపాడుచుండి ఛిన్నమస్తకులై ఛిన్న బాహువులై ఛిన్న హృదయులై నేలకు<noinclude><references/></noinclude> 4sj25wi56f0wppshipxynvqqf4c5bi4 104 109519 570016 356000 2026-08-13T06:56:38Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570016 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh|176|ఆనందమఠము|}}</noinclude>వ్రాలిరి. అయినను, ఎవ్వరును పాడుటను నిల్పక ‘జయజగదీశ హరే!’ యని పాడుచునే యుండిరి. గానము ముగియగనే యంతయు నొకేసారి నిస్తబ్ద మాయెను. ఆ దట్టమగు నడవియును ఆ నదీసైకతమును ఆ యనంతమగు విజనమును ఒకేసారి గంభీరమైన నీరవమున నివిష్ట మాయెను. కేవల మాయతి భయంకరమైన ఫిరంగిగుండ్ల ధ్వనియును, దూరముగా నుండి వచ్చుచుండిన యాంగ్లేయుల అస్త్రముల ఝంకారధ్వనియును వారి పదధ్వనియును మాత్రము వినఁబడుచుండెను. సత్యానందుఁ డాగంభీరమైన నిశ్శబ్దమధ్యమునం దత్యుచ్చస్వరముతో ‘జగదీశుఁడగుహరి మీకుఁ గ్రుపచేయును. ఫిరంగులెంతదూరమున నున్నవి,’ అనియెను. మీఁదుగ నుండి యొక్కఁడు, ఈకాననమునకు సమీపమున నున్నది. ముందు కనఁబడు కొండయే యడ్డ’ మనెను. సత్యానంద —— నీ వెవరు? పై నుండి —— నేను నవీనానందుఁడను. సత్యానంద —— మీరు పది వేలసంతాను లున్నారుకదా, మీకు జయ మగును, ఫిరంగులను లాగుకొని రండు అపుడు అశ్వారూఢుఁడై మొదట యుండిన జీవానందుఁడు “రండు” అని యఱచెను. అంత అశ్వారూఢులును పదాతు లందఱును అతిత్వరితంబుగ జీవానందుని వెన్నంటి చనిరి. పదాతులు భుజమున తుపాకులను, నడుమున కత్తులను, చేతియందు బల్లెములను ధరించి కాననము నుండి బయటికి రాఁగానే, ఆ యజస్ర మగు గుండ్లవర్షము గురిసి వారిని చిన్న భిన్నము చేయ నారంభించెను.<noinclude><references/></noinclude> mps8j8xdi2b1g4xqat1sp1ax35n1mdb 104 109520 570017 356001 2026-08-13T06:59:03Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570017 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh||ముప్పదినాలుగవ ప్రకరణము|177}}</noinclude>పెక్కుమంది సంతానులు యుద్ధము చేయకయే ప్రాణత్యాగము చేసి భూశయ్యాగతు లైరి. ఒకఁడు జీవానందునిఁ గూర్చి ‘జీవానందా! నిరర్థకముగా ప్రాణిహత్య వలన నేమి ప్రయోజన’ మనియెను. జీవానందుఁడు వెనుకకు తిరిగి చూడఁగా, భవానందుఁడై యుండెను. జీవానందు ‘డేమి చేయుదము? చెప్పు’ మనెను. భవానంద —— వనముననే చెట్ల యొక్క యాశ్రయముచే ప్రాణరక్షణ చేసికొందము. గుండ్ల బారికి చిక్కినచో భూమియే గతి. ఫిరంగులు లేక, ఈసంతాన సైన్య మొక్క నిమిషమైన నిలువదు. అయినను పొదలయందు దాఁగి యుండి చాల సేపు యుద్ధము చేయవచ్చును. జీవానంద —— నీవు చెప్పినది నిజము. అయినను ప్రభువు ఫిరంగులను లాగుకొని రావలయునని యనుజ్ఞ చేసి యున్నాఁడు. అందుచేత మేము ఫిరంగులను లాగికోని రాఁబోవు చున్నాము. భవానం —— ఫిరంగులను లాగికొని రానెవరికి సాధ్యము? అట్లు అవశ్యముగా పోవలసియే యుండినచో నీవు నిలువుము; నేను బోయెదను. జీవానంద —— అది కానేరదు, భవానందా! నేఁడు నే చచ్చుదినము. భవానంద —— నేడు నేనును జచ్చుదినము. జీవానంద —— నేను ప్రాయశ్చిత్తము చేసికొందును. భవానంద —— నీది నిష్పాప శరీరము, నీకుఁ బ్రాయశ్చిత్త<noinclude><references/></noinclude> tfc4xmhsijkyln2x927vcvdb4ptv8he 104 109521 570018 356002 2026-08-13T07:01:16Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570018 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh|178|ఆనందమఠము|}}</noinclude>ము లేదు, నామనస్సు కలుషిత మైనయది, నేనే చావవలసినది. నీవు నిలుపుము, నేఁ బోయెదను. జీవానంద —— భవానందా! నీవు చేసిన పాప మేమో నే నెఱుఁగను అయినను, నీ వుండినచో సంతానుల కార్యోద్ధారమగును, నేను బోయెదను. భవానందుఁడు కొంచెముసే పూరకుండి, తుదకు ‘చావు స్థిరమై యున్న నేఁడే చత్తును. ఏనాడు చచ్చుటచే ప్రయోజనమో యానాఁడే చచ్చెదను, చచ్చుటకు కాలాకాలము లేమి?’ అనెను. జీవానంద —— అట్లయిన రా, ఇట్లు మాటలాడుచుండగనే భవానందుఁ డందఱకంటె ముందుగా నడిచెను. అప్పుడు దళదళములందును గుంపుగుంపులందును గుండ్లుపడి సంతాన సైన్యమును ఖండ విఖండములుగా జేయుచుండెను; చించి చెండాడుచుండెను; తల క్రిందులుగాఁ జేయుచుండెను. ఇదియునుగాక, శత్రువులలో తుపాకిని ధరించిన సిపాయీలు గుఱి పెట్టి సంతానులను వరుసలు వరుసలుగా భూమిపైఁ బడునట్లు కొట్టుచుండిరి. ఇట్టి సమయంబున, భవానందుఁడు “ఈతరంగమునందు నేఁడు సంతానులు దుముక వలయును, ఎవ్వరు దుమికెదరు? ఈసమయమున ‘వందేమాతరం’ పాడవలయు” నని చెప్పెను. అప్పుడుచ్ఛస్వరముతో, మేఘమల్లారి రాగమునందు నాసహస్రసంతాన సైన్యము ఫిరంగి గుండ్ల తాళమునకు సరిగా ‘వందేమాతరం’ పాడిరి.<noinclude><references/></noinclude> gef8vhe966viwu2fnk7dmiy9xkq25bd 104 109522 570019 355629 2026-08-13T07:03:52Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570019 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" /></noinclude> {{p|fs125|ac}}ముప్పదియైదవ ప్రకరణము</p> {{p|fs100|ac}}సంతానులు థామసును బట్టుకొనుట</p> ఆపదివేగురు సంతానులును “వందేమాతరం” పాడుచు బల్లెములను పట్టుకొని యతి వేగముతో ఫిరంగు లుండుచోటికిఁబోయి పడిరి. గుండ్ల వానయందు సంతానులు ఖండ విఖండములై విదీర్ణులై ఉత్పతితులై యత్యంత విశృంఖలులై పోయిరి. అయినను, సంతాన సైన్యము వెనుదీయ లేదు. ఆసమయమున, కేప్ట౯ థామసు ఒక సిపాయీల దండును జూచి, తుపాకులను బారుచేసి సంతానుల దక్షిణపార్శ్వమునం దాక్రమింపవలయునని సెల వొసంగెను. అప్పుడు రెండు వైపుల నున్న సంతాను లొకేసారి నిరాశులైరి. ఒక్కొక నిమిషంబునకు నూర్ల కొలఁది సంతానులు నష్ట మగుచు వచ్చిరి. అప్పుడు జీవానందుఁడు, “భవానందా! నీవు చెప్పినదే నిజమాయెను. ఇంక వైష్ణవుల ధ్వంసము ప్రయోజనము లేదు; మెల్ల మెల్లగా తిరిగి పోవుద” మనియెను. భవానంద —— ఇప్పుడు తిరిగిపోవు టెట్లు! ఇప్పుడు తిరిగి పోవువారును జచ్చిపోదురు. జీవానంద —— ముందు ప్రక్కనుండియు, కుడి ప్రక్కనుండియు నాక్రమించి యున్నారు, ఎడమప్రక్క నెవరును లేరు; పద; మెల్ల మెల్లగా జరిగి యెడమ ప్రక్కను పోదము. భవానంద —— జరిగి యెక్కడికి పోయెదవు? ఆ ప్రక్కను అజయనది; క్రొత్త వానచే అజయ ప్రవహించుచున్నది. ఆంగి<noinclude><references/></noinclude> jccu1grtls5x4w4r76umxjl1xyx1ty7 104 109523 570020 356003 2026-08-13T07:05:39Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570020 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh|180|ఆనందమఠము|}}</noinclude>గ్లేయుల గుండ్ల వృష్టి నుండి తప్పించుకొని సంతానుల సైన్యమును, అజయ నదీజలమునందు ముంచెదవా? జీవానంద —— అజయనదికి ఆనకట్ట యున్నట్లు జ్ఞాపకము. భవానంద —— ఈపదివేగురు సంతానులను ఆనకట్ట మీఁదుగ దాఁటింపఁ బ్రయత్నించినను, ఒక వేళ యింగ్లీషువారు ఫిరంగి కాల్చిరేని అందఱును చచ్చి పోవుదురు. జీవానంద —— ఒక పనిచేయుము. కొద్దిసేనను నీవు తీసికొని పో. ఈ యుద్ధమునందు నీవు చూపియుండు సాహసమును చాతుర్యమును జూచినయెడల నీది నీకసాధ్యము కాదు. నీవు స్వల్ప సంఖ్యగల సంతాన సేన నుంచుకొని తప్పించుకొనుదారిని జూచి కొనుము, నేను నీ సేనమఱుఁగుననుండి మిగిలిన సంతానులను ఆనకట్టమీఁదుగా దాఁటించి గొనిపోయెదను. నీతో నుండిన వారేమో నష్టమయి పోవలసినదే; నాతోడ వచ్చువారు మాత్రము తప్పించుకొందురు. భవానంద —— మంచిది, అట్లే చేసెదను, అప్పుడు భవానందుఁడు రెండు వేల మంది సంతానులను బిలిచికొని, మరల “వందేమాతరం” శబ్దముతో నత్యంతోత్సాహముగా నాంగ్లేయుల ఫిరంగిసైన్యమును ఆక్రమించెను. అచ్చట ఘోరతరమైన యుద్ధమారంభ మాయెను. అయినను, ఫిరంగులముందు సంతానుల స్వల్పసైన్య మెంతకాలము నిలుచును? పైరును కోఁతకోసి పడవేయునట్లుగా నాసంతానులు భూమిపైఁ బడిరి. ఇంతలో జీవానందుఁడు మిగిలిన సంతానులను కొంచెము ఎడమప్రక్కగా త్రిప్పి కాననము నాక్రమించికొని మెల్ల మెల్ల<noinclude><references/></noinclude> fzde08t0d5hmhlzqtoe8c403ijo1bb0 104 109524 570021 356051 2026-08-13T07:08:09Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570021 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh||ముప్పదియైదవ ప్రకరణము|181}}</noinclude> గా పోయెను, కేప్ట౯ థామసు సహకారి యగు లెప్టినెంటు వాట్స౯ అనునతఁడు దూరముగ నుండి యొక గుంపు సంతానులు మెల్లగా పోవుచున్నారని తెలిసికొని, యతఁ డొక గుంపు ఫౌజుదారీ సిపాయీలను, ఒక గుంపు దేశీయ రాజుల సిపాయీలను దీసికొని జీవానందుని వెన్నంటెను. దీనిని కేప్ట౯ థామసు చూచెను. చాలమంది సంతానులు పాఱిపోవుటను గని యతఁడు కేప్ట౯ హేయను నతనిం జూచి, “నేను ఇన్నూఱు మున్నూఱుగురు సిపాయీలను తీసికొనిపోయి మిగిలియున్న రాజ ద్రోహులను జంపి వేసెదను. నీవు ఫిరంగులను, మిగిలిన సైన్యమును దీసికొని వారి వెంబడి పరుగిడుము. వాట్సన్ ఎడమ ప్రక్కగా పోవుచున్నాఁడు, నీవుకుడివైపుగా పో. ఇట్లు మూడు ప్రక్కలయందును వారినిఁ జుట్టుకొంటి మేని వలలోఁ జిక్కిన పక్షులవలే మనచేతిలోఁ బడుదురు. అపుడు వారిని చంపి వేయవచ్చును. వారు ద్రుతపదులగు దేశ్య జనులు; అందటికంటెను పరుగెత్తుటయందు దక్షులు; నీవు వారినిఁ బట్టఁజాలవు. కావున, సవారులను దీసికొనిపోయి యడ్డపడి ఆనకట్టపై నిలుచున్న యెడల కార్యము సాధింపవచ్చు” నని చెప్పెను కేప్ట౯ హే అట్లు చేసెను. “అతిదర్పే హతా లఙ్కా” —— కేప్ట౯ థామసు సంతానులను అలక్ష్యముగాఁ దలఁచి యిన్నూఱుగురు పదాతులను మాత్రము భవానందునితోఁ బోరుట కుంచుకొని మిగిలిన సైన్యమును హేతోఁ బంపెను. చతురుఁ డగు భవానందుఁ డాంగ్లేయ ఫిరంగిసైన్యమంతయు వెడలిపోయి స్వల్పజనమే మిగిలి యుండినను, వారిని విడువఁగూడ దని తలంచి, హతశేషు లైన<noinclude><references/></noinclude> 7d6k6kt40u39qj1psk2oyeax7s7czlg 104 109525 570022 356052 2026-08-13T07:10:42Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570022 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh|182|ఆనందమఠము|}}</noinclude>సంతానులను బిలిచి, యీస్వల్ప సైన్యమును జంపివేసి మనము జీవానందుని సహాయంబునకుఁ బోవలయును. మీరింకొక తూరి “జయ జగదీశ హరే” యని చెప్పుఁ డనియెను. అపుడాస్వల్బజన సంతానులు “జయ జగదీశ హరే” యని నుడువుచు పులులవలే కేప్ట౯ థామసుపైఁ బడిరి. ఆపడిన వేగమున నాయల్ప సంఖ్య గల సిపాయీ లందఱును హతులైరి. అప్పుడు భవానందుఁడు తానేపోయి కేప్టన్ థామసును పట్టుకొనెను. కేప్ట౯ థామసు కడవఱకును యుద్ధము చేసెను. భవానందుఁడు ‘కేప్ట౯ దొరవారూ నిన్ను చంపుట లేదు. ఆంగ్లేయులు మాకు శత్రువులు కారు. తురకలకు సహాయముగా మీరేల వచ్చితిరి? ‘రా —— నీకుఁ బ్రాణదాన మొసఁ గితిని. నీ వేమో యిప్పుడు బంది వైతివి. ఆంగ్లేయులకు జయ మగుఁగాక; మేము మీ హితచింతకులము.’ అని చెప్పెను. అప్పుడు థామసు భవానందునిఁ జంపుటకై తుపాకి నెత్తుటకుఁ బ్రయత్నించెను. అయినను, భవానందుడు పులివలే నతనిం బట్టుకొని యుండినందున, థామసు ప్రయత్నము కొనసాగలేదు. భవానందుఁడు ‘ఇతనినిఁ గట్టి వేయుఁ’ డని యనుచరుల కనుజ్ఞ చేసెను. ఇద్దరు ముగ్గురు సంతానులు వచ్చి థామసును గట్టి వేసిరి. పిదప, భవానందునియానతి మేరకు నతనిని గుఱ్ఱముపై నెక్కించికొని “వందేమాతరం” పాడుచు వాట్స౯ ఉండిన వైపునకుఁ జనిరి. జీవానందుని సంతాన సైనికులు భగ్నోద్యములై పలాయనోద్యక్తులై యుండిరి. జీవానందుఁడును ధీరానఁదుఁడును వారికి ధైర్యము చెప్పి నిలిపిరి. అయినను, అందఱను నిల్పు,<noinclude><references/></noinclude> 7bnwv66c2m40el9v9p1ia712w9hl8bo 104 109526 570023 564656 2026-08-13T07:12:18Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570023 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh||ముప్పదియాఱవ ప్రకరణము|183}}</noinclude><section begin="188A" />టకు కాదయ్యెను. కొందఱు పరువిడిపోయి ఆమ్ర కాననము నాశ్రయించిరి. మిగిలిన వారిని జీవానందుఁడును ధీరానందుఁడును ఆనకట్ట మీదుగా బిలిచికొని పోయిరి. అచ్చట హేయును వాట్సనును రెండు ప్రక్కలనుండి వచ్చి చుట్టుకొనిరి. ఇఁక వీరి యత్నము తప్పినది. {{rule|6em}} <section end="188A" /> <section begin="188B" />{{p|fs125|ac}}ముప్పదియాఱవ ప్రకరణము</p> {{p|fs100|ac}}సంతానులు ఆంగ్లేయుల ఫిరంగిని గైకొనుట </p> ఇంతలో థామసుని ఫిరంగి సైన్యము కుడివైఫువచ్చి చుట్టుకొనెను. అప్పుడు సంతానుల సైన్యము ఛిన్న భిన్న మాయెను. ఎవ్వరికిని తప్పించుకొనెడియాశ లేకపోయెను. సంతానులు దిక్కుదిక్కునకుఁ బాఱ నారంభించిరి. జీవానందుఁడును ధీరానందుఁడును వారిని నిలిపి యొకస్థలమునఁ జేర్చుటకుఁ బ్రయత్నపడిరి; అది నిష్ఫల మాయెను. ఆసమయంబున గట్టిగా, ఆనకట్టమీదుగాఁ బోయి ఆవలికి పొండు! లేకున్న నదిలో మునిగిపోదురు, మెల్ల మెల్లగా ఆంగ్లేయుల వైపు చూచుచుపొండు,’ అనుశబ్దము వినవచ్చెను. జీవానందుఁ డాశబ్దము వచ్చినవైపును చూడఁగా, ముందు ప్రక్కను భవానందుఁడుండెను. భవానందుఁడు, జీవానందా! ఆనకట్టపై దీసికొని పొమ్ము; ఇఁక యత్నము లేదు’ అనెను. అప్పుడు మెల్ల మెల్లగా భయపడుచు సంతాన సైన్యము <section end="188B" /><noinclude><references/></noinclude> phzx25efph7xwz313gjz3rrnzvoesqe 104 109527 570024 356054 2026-08-13T07:14:33Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570024 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh|184|ఆనందమఠము|}}</noinclude>ఆనకట్టపైఁ బోయెను. ఆనకట్ట సమీపమున అనేక సంతాను లొక్కసారిగా పోవుట యాంగ్లేయులకు చాల అనుకూల మాయెను. ఆనకట్ట ఊడ్చినయ ట్లగుట కారంభించెను. సంతానులు గుంపులు గుంపులుగా వినష్టు లగుచు వచ్చిరి. భవానందుఁడును జీవానందుఁడును ధీరానందుడును నుండిరి. ఒక గుండు దెబ్బకు బహుజన సంతానక్షయ మాయెను. భవానందుఁడు, “జీవానందా! ధీరానందా! రండు, మనము మువ్వురమును కత్తులనుఁ ద్రిప్పుచు పోయి యాఫిరంగులను లాగుకొంద” మనెను. అట్లే ముగ్గురును కత్తులను ద్రిప్పుచు ఫిరంగులసమీపమునకుఁ బోయి యచ్చటనుండిన సైన్యమును గొట్టి వేసిరి. దానిని గాంచి, యింకను కొందఱు సంతానులు వారి సహాయమునకు జనిరి. ఫిరంగి భవానందుని చేతఁ జిక్కెను. భవానందుఁడు దానిపైఁ గూర్చుండి కరతాళధ్వని చేయుచు “వందేమాతరం” పాటపాడుఁ డని చెప్పెను. అందఱును “వందేమాతరం” పాడిరి. భవానందుఁడు, “జీవానందా! ఈ ఫిరంగిని త్రిప్పి యుంచుకొని యీయధమాధములను కాల్చి బూడిద చేసి వేయుద” మనెను. అనంతరము సంతానులు చేరి ఫిరంగిని శత్రువులవైపు త్రిప్పిరి, అప్పుడు ఫిరంగి ఉచ్చనినాదముతో వైష్ణవుల చెవియందు “హరీహరీ” యని శబ్దము చేయునట్లు శబ్దమాయెను. అందు వలన సిపాయీ లనేకులు నష్టమైరి. భవానందుఁ డాఫిరంగి నీడ్చుకొనివచ్చి ఆనకట్టకొనయందుంచి కొని, మీ రిరువురును సంతాన సైన్యమును ఆనకట్ట మీఁదుగా తీసికొనిపొండు, నే నొక్కఁడనే యీ వ్యూహముఖమును రక్షించుకొని యుండెదను; ఫిరంగిని కాల్చుటకుఁ గొందఱను<noinclude><references/></noinclude> qy4v8ahgdf4v2f4b52vc3t3ro1hjggh 104 109528 570025 356055 2026-08-13T07:16:28Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570025 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh||ముప్పదియాఱవ ప్రకరణము|185}}</noinclude> నుంచి పొం” డనెను. పందొమ్మండ్రు అల్పవయస్కులు భవానందుని సహాయమునకై నిలిచిరి. అనంతము పెక్కండ్రు సంతాను లానకట్టను దాఁటి జీవానంద ధీరానందుల యాజ్ఞానుసారముగ నావలిగట్టు జేరిరి. భవానండుఁ డొక్కఁడే పందొమ్మండ్ర సహాయముచే నాఫిరంగితో బహుసైన్యమును హతము చేయ నారంభించెను. అయినను యవన సైన్యము జలోచ్ఛ్వాసమునఁ బుట్టిన తరంగ తండములవలె భవానందునిఁ జుట్టుకొని యతనిని మునిఁగినవానిఁగాజేసెను. భవానందుఁడు, అజయ్యుఁడు; అశ్రాంతుడు; నిర్భీతుఁడు ఫిరంగియొక్క ప్రతి గుండు దెబ్బకు ననేక సైన్యమును నష్టపఱచెను. యవనులు గాలిచే పీడితమైన తరంగముయొక్క, అభిఘాతమువలె నతనిపైఁ; బడుచుండిరి. అయినను, ఆపందొమ్మిదిమంది సంతానులు ఫిరంగితో ఆనకట్ట ద్వారమును బంధించికొని యుండిరి. వారు చచ్చినవారై యుండినను జావ లేదు. యవనులచే ఆనకట్టను మెట్టుటకు కాలేదు. ఆ బాలవీరులును అజయ్యులు. వారి జీవనము అవినశ్వరము ఇంతలో ముందు పోయిన సంతాన సైన్యమునందు చాలభాగము గుంపులుగుంపులుగా నావలిగట్టునకు పోయి చేరిరి. ఇంకను గొంచెముసేపు ఆనకట్ట ముఖమును రక్షించుకొని యుండినచో నందఱును దాటిపోయి యుందురు. ఈసమయంబున మఱియొక చోట ఫిరంగిశబ్దము వినఁబడెను. ఉభయపక్షములవారు యుద్ధము నందు క్షాంతులై చెవి యొగ్గి వినిరి. మఱెక్కడ నుండి ఫిరంగులు? చూడఁగా వనమధ్యమునుండి కొందఱు దేశ్యజను లెగిరించెడిగుండ్లు వచ్చుచుండినవి. ఇట్లు వచ్చి యావిరాటరూప<noinclude><references/></noinclude> fqpvg4kbpnuo7grodw50ra22hiscb3j 104 109529 570026 356056 2026-08-13T07:19:02Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570026 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh|186|ఆనందమఠము|}}</noinclude>మైన ఫిరంగీల శ్రేణి సప్తదశముఖములనుండి హేదొర యొక్క దళమునం దగ్నివృష్టిని గురియించుచుండెను. ఆఘోరశబ్ద ముచే వన నద గిరు లన్నియు ప్రతిధ్వనితము లాయెను. పగలంతయు రణమున శ్రమపడిన యవనసైన్యము ప్రాణభయముచే వడవడ వడంకెను. ఆయగ్ని వృష్టి చే ముసల్మానులు, హిందూస్థాను లందఱును పలాయన సూక్తపరాయణు లగుచుండిరి. కేవలము నలుగురు ఎఱ్ఱమూతివారు మాత్రము చక్కఁగా నిలిచి మరణమునకు సిద్ధులైరి. భవానందుఁ డీవినోదమును చూచుచు, “భ్రాతృలారా! తురకలు భగ్నులై పరుగిడుచున్నారు; పదండి, వారిని వెన్నఁటుద” మనియెను. అప్పుడు సంతానులు పిపీలికా ప్రవాహమువలె నూతనోత్సాహముచే నానకట్టనుండి వెనుకకుఁ దిరిగివచ్చి యవనుల నాక్రమించుటకై పరుగిడిరి. అకసాత్తుగా వారు యవనులపైఁ బడిరి; యవనులకు మరల యుద్ధంబున కవకాశము దొరక లేదు. భాగీరథీతరంగ మేలాగున దంభ కారియు, మహాపర్వతాకారముననైన మత్తగజమును దేలించుచు తీసికొనిపోవునో, ఆలాగున సంతానులు యవనులను దేల్చికొని పోయిరి. యవనుల వెనుక భాగమున భవానందుని కాల్బల ముండెను. ముందు భాగమున మహేంద్రుని ఫిరంగిగుండ్లుండెను. అప్పుడు హేదొరకు సర్వనాశముసంభవించెను. ఇంకేమియు మిగుల లేదు. బలము వీర్యము సాహసము కౌశలము శిక్ష దంభము అన్నియు పోయెను, ఫౌజుదారీ, పాదుషాహి, ఇంగిలీషు, దేశి, విలాయతి, నల్లవారు, ఎఱ్ఱవారు, అందఱును నిపాతమై నేలం బడిపోయిరి. విధర్ముల సైన్యము పలాయనమై పోయెను.<noinclude><references/></noinclude> k394u9o9uv6ivcvq2r4pmj4azlijk5p 104 109530 570027 356057 2026-08-13T07:22:50Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570027 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh||ముప్పదియాఱవ ప్రకరణము|187}}</noinclude>‘కొట్టుఁడు, పట్టుఁడు’ అని జీవానంద భవానంద ధీరానందు లందఱును విధర్మ సేనను వెన్నంటి చనిరి. వారి ఫిరంగులను సంతానులు లాగుకొనిరి. బహుజను లాంగ్లేయ సిపాయీలు నిహతులైరి. సర్వమును నాశమైనదానిని జూచి హే, వాట్సన్ వీరు భవానందుని చెంతకుఁ బోయి. “మేము బందీల మయ్యెదము; ఇఁక ప్రాణహత్య చేయఁగూడదు” అని ప్రార్థించిరి. జీవానందుఁడు భవానందుని ముఖమును జూచెను. భవానందుఁడు మనస్సున, ‘అది కాఁజాలదు; నేను నేఁడు చావవలయును’ అని చెప్పి, ‘కొట్టుఁ’ డని యఱచెను. మరల నొక ప్రాణి మిగుల లేదు. తుద కొకచోట మాత్రము ఇరువది ముప్పదుగురు ఎఱ్ఱ జనులు గుంపుగా నిలిచి యాత్మ సమర్పణమున కృతనిశ్చయులై యతిఘోరతరమైన యుద్ధము చేయ నారంభించిరి. జీవానందుఁడు, “భవానందా! మనకు రణజయమై యున్నది. ఇంక నీదినమున వద్దు, ఈకొందఱు తప్ప మఱి యెవ్వరును లేరు. వారికిఁ బ్రాణదానము నొసఁగి పోదము ర” మ్మనియెను. ‘ఒక్కఁడు ప్రాణముతోనుండినను వెనుకకువచ్చుట లే’దని భవానందుఁడు చెప్పెను. జీవానందుఁడు, “నీపై ఆన నుంచి చెప్పెదను, కొంచెము దూరమున నిలిచి చూడుము; ఇంతమంది యింగ్లీషుజనులను నే కొక్కఁడ నే నిహతులం జేసెద”ననియెను. కేప్ట౯ థామసు గుఱ్ఱముపై నిబద్ధుఁడై యుండెను, భవానందుఁ. “డీ యధముని దెచ్చి నాయెదుటఁ బెట్టుఁడు; వీనినిఁ గొట్టి నేనునుం జచ్చెద” ననెను. కేప్ట౯ థామసునకు దేశ భాష వచ్చును. అతఁడు యిం<noinclude><references/></noinclude> 32agmsont41a8ycn5up8sp1ubuzykk5 104 109531 570028 356058 2026-08-13T07:26:34Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570028 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh|188|ఆనందమఠము|}}</noinclude>గ్లీషు సైనికులను జూచి “ఓ యాంగ్లేయులారా! నే నేమో చచ్చితిని. ప్రాచీనపు ఇంగ్లాండు పేరును గాపాడుకొనుఁడు. మీపై ఏసు క్రీస్తు ఆన యున్నది. మొట్టమొదట నన్నుఁ గొట్టి పిదప నీవిద్రోహియగు కాఫరునిఁ గొట్టుఁ” డనియెను. “బై” యని యొక తుపాకిగుండెగిరెను. ఒకఁడు ఐరిష్ దేశపు కేప్ట౯ థామసు యొక్క తలకు గుఱి పెట్టి తుపాకిని గాల్చెను. అవి లలాటమునకుఁ దగిలి కేప్ట౯ థామసు ప్రాణమును గైకొనెను. భవానందు డప్పుడు ఎలు గెత్తి చెప్పినదేమనగా :— నా బ్రహ్మాస్త్రము వ్యర్థ మాయెను. ఈ సమయంబున పార్థ వృకోదర నకుల సహదేవులవలే నుండువారెవరువచ్చి నన్ను గాపాడెదరు? చూడుఁడు; బ్రాణహతమైన వ్యాఘ్రమువలె ఎఱ్ఱని జనులు నామీఁదికి వచ్చుచున్నారు. నేను చచ్చుటకై వచ్చి యున్నాను. నాతోఁ జచ్చుటకై సిద్ధులైన సంతాను లెవ రున్నారు?’ అనెను. మొదట ధీరానందుఁడు ముందు పడెను. వానివెనుక జీవానందుఁడు —— వాని వెనుక నొక్క రొక్కరుగను, గుంపులు గుంపులుగను సుమారు ఏఁబదుండ్రు జనులు వచ్చిరి. భవానందుఁడు, ధీరానందునిఁ జూచి, ‘నీవు నాతోఁగూడఁ జచ్చుటకై వచ్చితివా!’ యని యడిగెను. జీవానంద —— చచ్చుటకు నీక్కొక్కనికి మాత్రము హక్కు లేదు —— అని చెప్పి యొకయెఱ్ఱమూతి వానిని ఆహుతునిఁగా గొట్టెను. భవానంద —— అది కాదు. చచ్చినచో ఆలుబిడ్డల ముఖమును జూచుకొని కాలహరణము చేయుటకు లేదు:<noinclude><references/></noinclude> bzmus6j1v177a239uv98evvk9kfavoh 104 109532 570029 356059 2026-08-13T07:28:44Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570029 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh||ముప్పదియాఱవ ప్రకరణము|189}}</noinclude> ధీరానంద —— నిన్నటిమాటను జెప్పెదవా? ఇంకనునాకుఁ దెలియలేదు కదా! (ధీరానందుఁడు ఆహతుఁడైన యెఱ్ఱమూతి వానిని వధించేను) భవానంద —— లేదు. (ఈసమయమున నొక యెఱ్ఱమూతి వాని అఘాతముచే భవానందుని దక్షిణభుజ మూడి పడెను.) ధీరానంద —— నీవంటి పవిత్రాత్మునకు ఆమాటలను జెప్పుటకు నాకు సాధ్యమా? నేను సత్యానందునివలనఁ బంప బడిన గూఢచారుఁడనుగా వచ్చియుంటిని. భవానంద —— అదేమి! మహాస్వాములకు నాయం దంత అవిశ్వాసమా! (భవానందుఁ డపు డొక చేతితోనే యుద్ధము చేయుచుండెను.) ధీరానందుఁడు అతనిని రక్షించుకొనుచు, “కల్యాణితో నీవు మాటలాడు చుండినదానిని వారు చెవులార విన్నారు” అనెను. భవానంద —— ఎట్లు? ధీరానంద —— వారే యిచ్చటికి వచ్చి యుండిరి, హెచ్చరికతోఁ జూచికొనుము. (భవానందుఁడు తన్నుఁ గొట్టిన యెఱ్ఱ మూతివానిని కొట్టివేసెను.) వారు కల్యాణికి భగవద్గీతలను జెప్పియిచ్చుచుండిరి. అప్పుడు నీవు పోతివి. జాగ్రత్త! (భవానందుని యెడమభుజము పడెను.) భవానంద —— నేను చచ్చినవార్త వారికిఁ దెలుపుము. నేను అవిశ్వాసిని కాను. ధీరానందుఁడు బాష్పపూరిత లోచనుండై యుద్ధము చేయుచు, సర్వమును వా రెఱుంగుదురు. నిన్న వా రాడిన మాటలను జ్ఞాపకము చేసికొనుము. అదియునుగాక నాతో<noinclude><references/></noinclude> ck3vxq0gntedrsznuvos8h49yrwc7rv 104 109533 570030 564660 2026-08-13T07:30:57Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh|190|ఆనందమఠము|}}</noinclude><section begin="195A" />“భవానందుని తోడ నుండుము, వాఁ డీదినము చచ్చును. మరణకాలమున నే నాశీర్వదించితి నని చెప్పుము, పరలోకమున వానికి వైకుంఠ ప్రాప్తి గలుగును.” అని చెప్పిరి. భవానంద —— సంతానులకు జయ మగుఁగాక; స్నేహితుఁడా! నా మరణకాలమున కొకసారి “వందేమాతరం” అను గీతము చెవిని బడునట్లుగా గానము చేయుము, అనెను. అపుడు ధీరానందుని యాజ్ఞ మేరకు యుద్ధోన్మత్తులై యుండిన సంతాను లందఱు నతిగంభీరముగా “వందేమాతరం” పాడిరి. దానిచే వారికి బాహుబలము ద్విగుణ మాయెను. ఆ భయంకరమైన ముహూర్తమున మిగిలియుండిన యెఱ్ఱజనులు హతులై పోయిరి. రణరంగమునందు శత్రువులు మిగుల లేదు. ఆసమయమున భవానందుఁడు “వందేమాతరం” పాడుచు, మనస్సున హరిచరణ ధ్యానము చేయుచు ప్రాణ త్యాగము చేసెను. హా! రమణీయరూపలావణ్యమా! ఇహసంసారమునందు నీయధికారము మిక్కిలి చెడ్డది! నిన్ను కాల్పవలసినదే! {{rule|6em}} <section end="195A" /> <section begin="195B" />{{p|fs125|ac}}ముప్పది యేడవ ప్రకరణము</p> {{p|fs100|ac}}భవానందుఁడు నిహతుఁ డగుట</p> రణమునందు జయమైన పిమ్మట అజయనదీ తీరమునందు సత్యానందునిఁ బరివేష్టించికొని విజయులైన వీరులు నానావి <section end="195B" /><noinclude><references/></noinclude> 8wr79cbui9i55ejg0zskpry8194srj1 104 109534 570031 356062 2026-08-13T07:32:51Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570031 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" />{{rh||ముప్పది యేడవ ప్రకరణము|191}}</noinclude>ధోత్సవములను జరుప నారంభించిరి. సత్యానందుఁడు మాత్రము భవానందుని మరణముచే వ్యాకులచిత్తుఁడై యుండెను. ఇదివఱకును వైష్ణవులకు రణవాద్యము లధికముగా నుండ లేదు. ఇప్పుడు భేరి, కాహళము, తమైట, నగారా, డోలు, డమరు, శంఖము, జయఘంట మొదలగు నానావిధ వాద్యము లెచ్చట నుండియో వచ్చి తుముల శబ్ద మయ్యెను. ఈ జయ సూచక వాద్యములచే కాననము ప్రాంతరము నదు లాదిగాఁ గల ప్రదేశములందు ప్రతిధ్వని పరిపూర్ణముగా నిండిపోయెను, ఈవిధముగా సంతానులు పెద్ద ప్రొద్దు నానావిధోత్సవములను జరిపినపిదప సత్యానందుఁడు, “జగదీశ్వరుఁడు నేఁడు కరుణించెను; సంతానధర్మంబునకు జయమాయెను; అయిన నొకపని నిలిచెను; ఎవఁడు మనతో నీ యుత్సవమునఁ జేరలేదో, ఎవఁడు మన యుత్సవముకొఱకై ప్రాణము నిచ్చెనో, యట్టి వానిని మఱచుట సరికాదు; ఎవఁడు రణక్షేత్రమునందు నిహతుఁడై పడియున్నాఁడోవానికి సత్కారము చేయుదము రండు; ఆ మహాత్ముడు మనకొఱకై యీరణజయంబును బొందిప్రాణత్యాగమును జేసి యున్నాఁడు; మహావైభవముతో నా భవానందుని సత్కరింపుము” అని చెప్పెను. అప్పుడు సంతానులు “వందేమాతరం” పాడుచు నిహతుఁడైన వానిసత్కారమునకై వెడలిరి. బహుజనులు గుంపుగాఁ జేరి హరిస్మరణము చేయుచు చందనకాష్ఠంబులను (అప్పుడు ఫారెస్టు అనఁగా: అడవి యిలాఖావారి సంకటము లేదు.) మోచికొనివచ్చి యెక చితినేర్పఱచి, “హరే మురారే” యని గానము చేయుచు, చితికిఁ బ్రదక్షిణము చేసిరి, (వీరు వైష్ణవసంప్రదాయంబున జేరిన విష్ణు<noinclude><references/></noinclude> 1glwm8syet6g7vknco80n4ef7wu7nsd 102 149877 570061 446093 2026-08-13T11:31:05Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 570061 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కె. |అసలుపేరు = విఠల్ రెడ్డి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కె. విఠల్ రెడ్డి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆస్ట్రేలియా (భూగోళము)]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇండోచైనా (భూగోళము)]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇటలీ (భూగోళము)]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈజిప్టు (భూగోళము)]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈరాన్ (భూగోళము)]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐర్లండు (భూగోళము)]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/కొలంబియా]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గయానా (భూగోళము)]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] du4alk12f8hles4e3id8szg0bptm0ap 102 151070 570069 486238 2026-08-13T11:40:01Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 570069 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = చెలమచెర్ల |అసలుపేరు = రంగాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర |పుట్టిన_యేడు = 1912 |గిట్టిన_యేడు = 1972 |వివరణ = సంస్కృతాంధ్ర పండితులు, అధ్యాపకులు, రచయిత. |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = చెలమచెర్ల రంగాచార్యులు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అశ్వశాస్త్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/ఆనందవర్ధనాచార్యుడు]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలకూచి బాలసరస్వతి]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గజశాస్త్రము]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] gm3h1m1ed5amokkfk95066amyd1ikl1 104 151078 570062 561986 2026-08-13T11:33:52Z Rajasekhar1961 50 570062 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 32. కె. సో. || శ్రీ కె. సోమసుందరరావు, అసిస్టెంటు ఇంజనీరు, హైదరాబాదు || కృష్ణానది |- | 33. కొం. శే. || శ్రీ కొం. శేషగిరిరావు, ఉపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ లలితకళల కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. ఎల్డ్రికో 2. కళ-సరిశ్రమలు 3. కుడ్యచిత్రణము |- | 34. ఖం. బా. శే || [[రచయిత:ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరం|ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరము]], ఎం. ఏ.. ఆంగ్లోపన్యాసకులు, సాయం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. ఇన్ని బతూ తా 2. ఈజిప్టు (చ) 3. ఈరాన్ (చ) 4. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉపాధ్యాయుడు (యుగయుగములలో దేశదేశములలో)|ఉపాధ్యాయుడు (యుగయుగములలో, దేశదేశములతో)]] 5. కన్ఫ్యూషియస్ 8. కాల్షియా |- | 35. గ. ల. || విద్వాన్, [[రచయిత:గరికపాటి లక్ష్మీకాంతయ్య|గరికపాటి లక్ష్మీకాంతయ్య]], ఎం. ఏ.. (రిటైర్డు) సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || కృష్ణాజిల్లా |- | 36. గుం. హ. || విద్యావాచస్పతి, [[రచయిత:గుండేరావు హర్కారే|గుండేరావు హర్కారే]], (రిటైర్డు జడ్జి, హైదరాబాదు || కుమారిలభట్టు |- | 37. గో. చం. మి. || శ్రీ [[రచయిత:గోపాలచంద్ర మిశ్ర|గోపాలచంద్ర మిశ్ర]], ఎం.ఏ., ఒరియాభాషా ఉపన్యాసకులు, రావెనాకాలేజి, కటక్ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒరియా భాషా సారస్వతములు|ఒరియా భాషాసారస్వతములు]] |- | 38. చ. రా. శ. || శ్రీ [[రచయిత:చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ|చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ]], ఎం. ఏ., రీజియనల్ అకాడమీ, మద్రాసు || కుఱళ్ |- | 39. చి. దా. శా. || శ్రీ [[రచయిత:చిట్టా దామోదరశాస్త్రి|చిట్టా దామోదరశాస్త్రి]], ఎం. ఏ.. బి. ఇడి., ప్రధానాంధ్ర పండితులు, లూధరజు మల్టిపర్పస్ హైస్కూలు, గుంటూరు || కన్నడదేశ చరిత్ర I |- | 40. చె. రం. || శిరోమణి. [[రచయిత:చెలమచర్ల రంగాచార్యులు|చెలమచర్ల రంగాచార్యులు]] (విద్వాన్) సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. ఎలకూచి బాలసరస్వతి 2. కవిత్వము 3. కాటయ వేమారెడ్డి 4. కావ్యాత్మ |}<noinclude><references/></noinclude> lx67ess8fl0amplr60tz8u62pd5mvhh 570068 570062 2026-08-13T11:39:10Z Rajasekhar1961 50 570068 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 32. కె. సో. || శ్రీ కె. సోమసుందరరావు, అసిస్టెంటు ఇంజనీరు, హైదరాబాదు || కృష్ణానది |- | 33. కొం. శే. || శ్రీ కొం. శేషగిరిరావు, ఉపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ లలితకళల కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. ఎల్డ్రికో 2. కళ-సరిశ్రమలు 3. కుడ్యచిత్రణము |- | 34. ఖం. బా. శే || [[రచయిత:ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరం|ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరము]], ఎం. ఏ.. ఆంగ్లోపన్యాసకులు, సాయం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. ఇన్ని బతూ తా 2. ఈజిప్టు (చ) 3. ఈరాన్ (చ) 4. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉపాధ్యాయుడు (యుగయుగములలో దేశదేశములలో)|ఉపాధ్యాయుడు (యుగయుగములలో, దేశదేశములతో)]] 5. కన్ఫ్యూషియస్ 8. కాల్షియా |- | 35. గ. ల. || విద్వాన్, [[రచయిత:గరికపాటి లక్ష్మీకాంతయ్య|గరికపాటి లక్ష్మీకాంతయ్య]], ఎం. ఏ.. (రిటైర్డు) సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || కృష్ణాజిల్లా |- | 36. గుం. హ. || విద్యావాచస్పతి, [[రచయిత:గుండేరావు హర్కారే|గుండేరావు హర్కారే]], (రిటైర్డు జడ్జి, హైదరాబాదు || కుమారిలభట్టు |- | 37. గో. చం. మి. || శ్రీ [[రచయిత:గోపాలచంద్ర మిశ్ర|గోపాలచంద్ర మిశ్ర]], ఎం.ఏ., ఒరియాభాషా ఉపన్యాసకులు, రావెనాకాలేజి, కటక్ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒరియా భాషా సారస్వతములు|ఒరియా భాషాసారస్వతములు]] |- | 38. చ. రా. శ. || శ్రీ [[రచయిత:చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ|చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ]], ఎం. ఏ., రీజియనల్ అకాడమీ, మద్రాసు || కుఱళ్ |- | 39. చి. దా. శా. || శ్రీ [[రచయిత:చిట్టా దామోదరశాస్త్రి|చిట్టా దామోదరశాస్త్రి]], ఎం. ఏ.. బి. ఇడి., ప్రధానాంధ్ర పండితులు, లూధరజు మల్టిపర్పస్ హైస్కూలు, గుంటూరు || కన్నడదేశ చరిత్ర I |- | 40. చె. రం. || శిరోమణి. [[రచయిత:చెలమచర్ల రంగాచార్యులు|చెలమచర్ల రంగాచార్యులు]] (విద్వాన్) సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలకూచి బాలసరస్వతి|ఎలకూచి బాలసరస్వతి]] 2. కవిత్వము 3. కాటయ వేమారెడ్డి 4. కావ్యాత్మ |}<noinclude><references/></noinclude> mct83d44pg2d9hqarexj0k9es2k5rsa 104 151119 570071 561991 2026-08-13T11:42:15Z Rajasekhar1961 50 570071 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 41. జ. పు. || అర్థవిద్యాభూషణ, [[రచయిత:జటావల్లభుల పురుషోత్తము|జటావల్లభుల పురుషోత్తము]], ఎం. ఏ., సంస్కృతోపన్యాసకులు. ఎస్.ఆర్.ఆర్.& సి.ఆర్.ఆర్. కాలేజి, విజయవాడ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/అర్ష వాస్తుశాస్త్రము|ఆర్ష వాస్తుశాస్త్రము]] |- | 42. జ. వేం. సు. || కావ్యపురాణతీర్ధ, విద్వాన్, [[రచయిత:జనమంచి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ|జనమంచి వేంకటసుబ్రహ్మణ్యకర్మ]], కడప || కడప జిల్లా |- | 43. జి. ఆ. మూ. || శ్రీ జి. ఆదినారాయణమూర్తి, ఎం. ఏ.. ఎం. ఇడి.. గవర్నమెంటు హైస్కూలు, నాంపల్లి, హైదరాబాదు || ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము |- | 44. జి. వి. సు. || శ్రీ [[రచయిత:జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం|జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యము]], ఎం. ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ కళాశాల, వరంగల్లు. || కృష్ణదేవరాయలు |- | 45. జి. హెచ్, ఎస్. వి. ప్ర. రా. || శ్రీ జి. హెచ్. ఎస్. వి. ప్రసాదరావు, జియాలజిస్టు, జియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ఇం డియా, కలకత్తా || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)|ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)]] |- | 46. జె. జో. || శ్రీ [[రచయిత:జయంతి జోగారావు|జయంతి జోగారావు]], ఎమ్. ఎన్.సి., ఉపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || ఓస్టువార్డు ఫిడ్రిష్ విల్హెల్ం |- | 47. జె. యల్. కె. || శ్రీ జె. యల్. కౌల్, రిటైర్డు ప్రిన్సిపాల్, శ్రీనగర్ || కాశ్మీరు భాషాసాహిత్యములు |- | 48. జొ. స. || శ్రీ [[రచయిత:జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి|జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి]], ఎం. ఏ., బి. ఎల్., ఆంగ్ల శాఖాధ్యతులు, ఎస్. ఆర్. ఆర్. & సి. ఆర్. ఆర్. కాలేజీ, విజయవాడ || కనకదుర్గాలయము |- | 49. టి. కె. వి. ఎస్. ఎస్. || శిరోమణి, [[రచయిత:టి. కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు|టి. కె. వి. ఎన్. సుదర్శనాచార్యులు]], పండితులు, శ్రీ వెంకటేశ్వర ఓరియంటల్ రిసెర్చి ఇన్స్టిట్యూట్, తిరుపతి || 1. కపిస్థలం దేశికాచార్యులు 2. కల్పము |- | 50. టీ. శే. || డా. టి. శేషగిరిరావు, ఉపన్యాసకులు, భౌతిక శాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కాంతిజ్యామితి శాస్త్రము |}<noinclude><references/> xviii</noinclude> 2nay1kzw11yj005xmoie59pabhsuxaf 570072 570071 2026-08-13T11:44:24Z Rajasekhar1961 50 570072 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 41. జ. పు. || అర్థవిద్యాభూషణ, [[రచయిత:జటావల్లభుల పురుషోత్తము|జటావల్లభుల పురుషోత్తము]], ఎం. ఏ., సంస్కృతోపన్యాసకులు. ఎస్.ఆర్.ఆర్.& సి.ఆర్.ఆర్. కాలేజి, విజయవాడ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/అర్ష వాస్తుశాస్త్రము|ఆర్ష వాస్తుశాస్త్రము]] |- | 42. జ. వేం. సు. || కావ్యపురాణతీర్ధ, విద్వాన్, [[రచయిత:జనమంచి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ|జనమంచి వేంకటసుబ్రహ్మణ్యకర్మ]], కడప || కడప జిల్లా |- | 43. జి. ఆ. మూ. || శ్రీ జి. ఆదినారాయణమూర్తి, ఎం. ఏ.. ఎం. ఇడి.. గవర్నమెంటు హైస్కూలు, నాంపల్లి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము|ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము]] |- | 44. జి. వి. సు. || శ్రీ [[రచయిత:జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం|జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యము]], ఎం. ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ కళాశాల, వరంగల్లు. || కృష్ణదేవరాయలు |- | 45. జి. హెచ్, ఎస్. వి. ప్ర. రా. || శ్రీ జి. హెచ్. ఎస్. వి. ప్రసాదరావు, జియాలజిస్టు, జియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ఇం డియా, కలకత్తా || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)|ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)]] |- | 46. జె. జో. || శ్రీ [[రచయిత:జయంతి జోగారావు|జయంతి జోగారావు]], ఎమ్. ఎన్.సి., ఉపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || ఓస్టువార్డు ఫిడ్రిష్ విల్హెల్ం |- | 47. జె. యల్. కె. || శ్రీ జె. యల్. కౌల్, రిటైర్డు ప్రిన్సిపాల్, శ్రీనగర్ || కాశ్మీరు భాషాసాహిత్యములు |- | 48. జొ. స. || శ్రీ [[రచయిత:జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి|జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి]], ఎం. ఏ., బి. ఎల్., ఆంగ్ల శాఖాధ్యతులు, ఎస్. ఆర్. ఆర్. & సి. ఆర్. ఆర్. కాలేజీ, విజయవాడ || కనకదుర్గాలయము |- | 49. టి. కె. వి. ఎస్. ఎస్. || శిరోమణి, [[రచయిత:టి. కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు|టి. కె. వి. ఎన్. సుదర్శనాచార్యులు]], పండితులు, శ్రీ వెంకటేశ్వర ఓరియంటల్ రిసెర్చి ఇన్స్టిట్యూట్, తిరుపతి || 1. కపిస్థలం దేశికాచార్యులు 2. కల్పము |- | 50. టీ. శే. || డా. టి. శేషగిరిరావు, ఉపన్యాసకులు, భౌతిక శాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కాంతిజ్యామితి శాస్త్రము |}<noinclude><references/> xviii</noinclude> e6rzd1gg5ybhy8cy50g2srkj2dij513 570075 570072 2026-08-13T11:46:41Z Rajasekhar1961 50 570075 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 41. జ. పు. || అర్థవిద్యాభూషణ, [[రచయిత:జటావల్లభుల పురుషోత్తము|జటావల్లభుల పురుషోత్తము]], ఎం. ఏ., సంస్కృతోపన్యాసకులు. ఎస్.ఆర్.ఆర్.& సి.ఆర్.ఆర్. కాలేజి, విజయవాడ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/అర్ష వాస్తుశాస్త్రము|ఆర్ష వాస్తుశాస్త్రము]] |- | 42. జ. వేం. సు. || కావ్యపురాణతీర్ధ, విద్వాన్, [[రచయిత:జనమంచి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ|జనమంచి వేంకటసుబ్రహ్మణ్యకర్మ]], కడప || కడప జిల్లా |- | 43. జి. ఆ. మూ. || శ్రీ [[రచయిత:జి. ఆదినారాయణమూర్తి|జి. ఆదినారాయణమూర్తి]], ఎం. ఏ.. ఎం. ఇడి.. గవర్నమెంటు హైస్కూలు, నాంపల్లి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము|ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము]] |- | 44. జి. వి. సు. || శ్రీ [[రచయిత:జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం|జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యము]], ఎం. ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ కళాశాల, వరంగల్లు. || కృష్ణదేవరాయలు |- | 45. జి. హెచ్, ఎస్. వి. ప్ర. రా. || శ్రీ జి. హెచ్. ఎస్. వి. ప్రసాదరావు, జియాలజిస్టు, జియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ఇం డియా, కలకత్తా || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)|ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)]] |- | 46. జె. జో. || శ్రీ [[రచయిత:జయంతి జోగారావు|జయంతి జోగారావు]], ఎమ్. ఎన్.సి., ఉపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || ఓస్టువార్డు ఫిడ్రిష్ విల్హెల్ం |- | 47. జె. యల్. కె. || శ్రీ జె. యల్. కౌల్, రిటైర్డు ప్రిన్సిపాల్, శ్రీనగర్ || కాశ్మీరు భాషాసాహిత్యములు |- | 48. జొ. స. || శ్రీ [[రచయిత:జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి|జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి]], ఎం. ఏ., బి. ఎల్., ఆంగ్ల శాఖాధ్యతులు, ఎస్. ఆర్. ఆర్. & సి. ఆర్. ఆర్. కాలేజీ, విజయవాడ || కనకదుర్గాలయము |- | 49. టి. కె. వి. ఎస్. ఎస్. || శిరోమణి, [[రచయిత:టి. కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు|టి. కె. వి. ఎన్. సుదర్శనాచార్యులు]], పండితులు, శ్రీ వెంకటేశ్వర ఓరియంటల్ రిసెర్చి ఇన్స్టిట్యూట్, తిరుపతి || 1. కపిస్థలం దేశికాచార్యులు 2. కల్పము |- | 50. టీ. శే. || డా. టి. శేషగిరిరావు, ఉపన్యాసకులు, భౌతిక శాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కాంతిజ్యామితి శాస్త్రము |}<noinclude><references/> xviii</noinclude> o5gf8h31xyvo1ivx64733efoimzph47 104 152426 570041 538163 2026-08-13T10:11:50Z Vjsuseela 1850 570041 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude><section begin="20A" />ముకొరకు సినిమా, బయస్కోపు మొదలగు సాధనముల మూలమున ప్రజల జ్ఞానాభివృద్ధి చేయుటకు ప్రత్యేకముగా కేంద్ర గ్రంథాలయ ప్రతిష్ఠాపన యొక్క యాజమాన్యము క్రింద ఒక యిలాకా ఏర్పరుపబడినది. మరియు సర్వజనులకు తెలియునట్లు ఉపన్యాసముల నిచ్చుచు అందలి యఁశములకు దృష్టాంతముగా నుండునట్లు యంత్రసహాయమున విషయములు ప్రదర్శింపబడుచుండెను. ఈ విధమన నెంతయో కృషి జరిగి జ్ఞానదానము చేయబడినది. {{rule |6em }} <section end="20A" /> <section begin="20B" />{{Center|{{p|fs150}}గ్రంథ భాండాగారి</p>}} {{Center|'''[లండను నగరమందు జరిగిన పల్లెటూళ్ళగ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభయందు కలనల్ మిట్ ఛాల్ నుడివినది]'''}} పురుషుడైనను స్త్రీయైనను గ్రంథభాండాగారిగా నుండువాడు తాను చేయు పనియొక్క ఉత్కృష్టతను గ్రహించింవాడై విద్యావంతుడై ఉండవలెను. గ్రంథాలయ శాస్త్రమును కొంతవరకైన అభ్యసించి యుండవలెను. వీనియన్నిటికంటెను ముఖ్యమైనది గ్రామస్థులు విశ్వాసమును పొందినవాడై యుండి అర్హతను బట్టి ఏమనిషికి ఏగ్రంధము కావలయున ఆమనిషి కాగ్రంథమును అంద జేయుటకు సాధ్యమైనంత శ్రమను తీసుకొనువాడై నుండవలయును. విద్యాశాఖ ఉద్యోగులు, ఇతర సంఘములు మొదలగువానితో ఎక్కువ సంబంధమును కలిగి యుండయేగాక గ్రామస్థుల యొక్క సాంఘిక అవసరములను జ్ఞానసను పార్జనా విసరములను గ్రహించి యుఁడవలయును. అక్కడివర్తకములను పరిశ్రమలను ఆతడు పరిశీలించి ఉద్యోగనులు చేయువారికి పౌరులకు మొత్తముమీద అందరికి ఉపయోగ పడునట్లుగా ద్రవ్యమున్నంతవరకు గ్రంథములను తెప్పించి అందజేయవలయును. అతడు వెనుకటికాలపు గ్రంథభాండాగారికి యుండు ఆచారములను పూర్తిగా వదలివేసి అవసరమైన గ్రంధములకు ఎక్కువ ప్రతులను నుంచుచు అరల యందుండు ఏ గ్రంథము గాని వృధాగా పడియుండకుఁడు నటుల జూడవలెను. ముఖ్యముగా ప్రారంభ సంవత్సరములందు అతడు తన గ్రామమంతయు తిరుగుచుండవలయును. పగటిగంటలు తక్కువగా నుండునట్టియు, ప్రయాణము చేయటకు కష్టముగానుండునట్టియు శీతాకాలమునందు అతడు ఉపాధ్యాయులను కలిసికొని ఉపన్యాసములు నిప్పింపవలయును. ప్రయాణ సౌకర్యము చౌక అగునటుల చేయవలయును. రుచినిబట్టి స్వాభివృద్ధిని జేసికొనుటకై చదువునెడల ప్రేమను పుట్టించుటకు గాను దేనినైన చేయగలవారి తోడ్పాటును దీనికోనవలయును. "డ్యూయీ" డెసిమల్ వర్గీకరణపద్ధతిని గాని, లేక "కలర్టు" గ్రంథవిభజన పద్ధతిని గాని దేవాలయమందలి దేవునివలె పూజించు గ్రంథభాండాగారివలన ఎంతమాత్రము ప్రయోజనములేదు. అట్టి గ్రంథ భాండా గారికి గ్రంథాలయమందుగల ప్రయోజనము ముఖ్యముగా స్వార్థమగుటిచే అతడు స్వల్పజీతమును తీసికొనవచ్చును. గడ్డి సమృద్ధిగా గలిగియుండిన బీరునందుండియు మేయజాలని ఆవువలె అట్టివాడు నిరర్థకుడు. రెండువందల గ్రామాదులు తిరిగి బోధకునివలె పని చేయవలసియుండి ౧౪ మొదలు ౯౦ సంవత్సరముల వరకు గల జనుల అవసరములను తెలిసికొనగలిగిన చురుకైన వానికి అల్పజీతమిచ్చుట అవివేకము. చాలస్థలములయందు గ్రంథభాండాగారికి సహాయకడుగూడ నుండుట అవశ్యకము. ఇద్దరున్నప్పుడు వంతులు వేసికొని గ్రామములను చుట్టివత్తురు. సహాయకుని జీతమెంతయో నిర్ణయించుటకు ఇంత త్వరగా వీలు లేదు. ముందు ఒక పద్దతి ఏర్పడిన కొలదియును, దాని అంతట ఆదియే నిర్ధారణ కాగలదు. {{rule |6em }} <section end="20B" /><noinclude><references/></noinclude> jwxx8zfq6ueoyu9e2mf0kovm6mrorcq 0 152428 570033 537251 2026-08-13T09:23:09Z Vjsuseela 1850 /* సంచిక 3 */ 570033 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6]] | రచయిత = అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య | అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం | ముందరి = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 5|సంపుటము 5]] | తదుపరి =[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 7|సంపుటము 7]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1922 }} ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1|సంచిక 1]]</center> == {{p|fs125|ac}} విషయసూచిక </p> {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/తిలకము|1. తిలకము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/భక్తాగ్రేసరులు|2. భక్తాగ్రేసరులు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:చెరుకుపల్లి బుచ్చిరామయ్య|చెరుకుపల్లి బుచ్చిరామయ్య గారు]]}} |{{DJVU page link|2}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/విప్రయోగి |3. విప్రయోగి (షెల్లీ పద్యములకనువాదము)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొప్పర్తి నారాయణ|కొప్పర్తి నారాయణ గారు, బి.ఎ.,ఎల్.టి.]]}} |{{DJVU page link|4}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/నవీనాంధ్రకవులు |4. నవీనాంధ్ర కవులు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పురాణం సూరిశాస్త్రి|పురాణం సూరిశాస్త్రి గారు]]}} |{{DJVU page link|4}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/రాధ పిలుపు|5. రాధ పిలుపు ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|10}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/భారతీయుల నాటక లక్షణము|6. భారతీయుల నాటక లక్షణము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దిగవల్లి వేంకట శివరావు|దిగవల్లి వేంకటశివరావు గారు]]}} |{{DJVU page link|11}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/స్వప్నకావ్యము|7. స్వప్నకావ్యము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:శేషాద్రి రమణ కవులు|శేషాద్రి రమణకవులు ]]}} |{{DJVU page link|15}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/పంచాంగములు|8. పంచాంగములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఓడపర్తి సుబ్రహ్మణ్య సిద్ధాంతి |ఓడపర్తి సుబ్రహ్మణ్య సిద్ధాంతి ]]}} |{{DJVU page link|17}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/ఆంధ్ర దేశాభిమాని|9. ఆంధ్ర దేశాభిమాని]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మంగిపూడి వేంకటశర్మ |మంగిపూడి వేంకటశర్మ ]]}} |{{DJVU page link|21}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/దేశీయ మహాజనసభ — గ్రంథాలయోద్యమము|10. దేశీయ మహాజనసభ — గ్రంథాలయోద్యమము ]]}} |{{DJVU page link|22}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/ముద్దుల నాయెంకి, బేల గుండె నాయెంకి|11. ముద్దుల నా యెంకి; బేల గుండె నాయెంకి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:న౦డూరి సుబ్బారావు|న౦డూరి సుబ్బారావు, బి.ఏ.]]}} |{{DJVU page link|23}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/ఓదార్పు |12. ఓదార్పు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మంచం బుచ్చిలింగప్ప|మంచం బుచ్చిలింగప్ప]]}} |{{DJVU page link|23}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/తగిన శాస్త్రి|13.తగినశాస్త్రి]]}} |{{DJVU page link|24}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/ఆంధ్ర గ్రంథాలయోద్యమము: సింహావలోకనము|14. ఆంధ్ర గ్రంథాలయోద్యమము: సింహావలోకనము]]}} |{{DJVU page link|25}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/కథ-కలాపము వేదపరిషత్తు|15. కథ-కలాపము వేదపరిషత్తు]]}} |{{DJVU page link|25}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/గౌతమీ గ్రంథాలయము|16. గౌతమీ గ్రంథాలయము]]}} |{{DJVU page link|28}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/స్వరాజ్యాశ్రమములు|17. స్వరాజ్యాశ్రమములు]]}} |{{DJVU page link|30}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/ఆంధ్రదేశ సేవకుల తరిబీతు|18. ఆంధ్రదేశ సేవకుల తరిబీతు]]}} |{{DJVU page link|30}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/గ్రంథాలయోద్యమము|19. గ్రంథాలయోద్యమము]]}} |{{DJVU page link|31}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 1/వివేకానంద పఠనమందిరము-దెందులూరు|20. వివేకానంద పఠనమందిరము-దెందులూరు]]}} |{{DJVU page link|35}} }} ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2|సంచిక 2]]</center> == {{p|fs150|ac}} విషయసూచిక </p> {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/పరీక్ష |1. పరీక్ష ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వేలూరి శివరామ శాస్త్రి|వేలూరి శివరామ శాస్త్రి గారు]]}} |{{DJVU page link|37}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/ధర్మజిజ్ఞాస: ధర్మస్వరూపము |2. ధర్మజిజ్ఞాస: ధర్మస్వరూపము ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దంటు శ్రీనివాసులు, |దంటు శ్రీనివాసులు గారు, బి.ఏ., బి.ఎల్.]]}} |{{DJVU page link|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/విరహరాధిక (పద్యములు) |3. విరహరాధిక (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పాటిబండ అప్పారావు|పాటిబండ అప్పారావు గారు బి.ఏ., బి.ఎల్.]]}} |{{DJVU page link|43}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/జాతీయవిద్య |4. జాతీయవిద్య ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కురుగంటి సీతారామయ్య |కురుగంటి సీతారామయ్య గారు ఎం.ఏ.]]}} |{{DJVU page link|43}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/మొగ మోటము (పద్యములు)|5. మొగ మోటము (పద్యములు)]]}} |{{DJVU page link|46}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/ఆంధ్రగీర్వాణవిద్యాలయము, కొవ్వూరు|6.ఆంధ్రగీర్వాణవిద్యాలయము, కొవ్వూరు]]}} |{{DJVU page link|46}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/అమరగానము (పద్యములు)|7. అమరగానము (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొడాలి ఆంజనేయులు|కొడాలి ఆంజనేయులు గారు]]}} |{{DJVU page link|50}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/గ్రంథాలయోద్యమము|8. గ్రంథాలయోద్యమము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:శీరిపి ఆంజనేయులు|శీరిపి ఆంజనేయులు గారు]]}} |{{DJVU page link|51}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/సర్వమునీవె (పద్యములు)|9. సర్వమునీవె (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొత్తపల్లి సుబ్బన్నాచార్యులు |కొత్తపల్లి సుబ్బన్నాచార్యులు గారు]]}} |{{DJVU page link|56}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/కల|9. కల]]}} |{{DJVU page link|56}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/శ్రీ రామారాయ గ్రంథాలయము |9. శ్రీ రామారాయ గ్రంథాలయము]]}} |{{DJVU page link|60}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/శ్రీ శారదా పుస్తక భాండాగారము |10. శ్రీ శారదా పుస్తక భాండాగారము]]}} |{{DJVU page link|62}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/నవీనాంధ్ర కవులు|11. నవీనాంధ్ర కవులు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పురాణం సూరిశాస్త్రి |పురాణం సూరిశాస్త్రి గారు బి.ఏ.]]}} |{{DJVU page link|63}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/ఆంధ్ర గ్ర౦థాలయోద్యమము|12. ఆంధ్ర గ్ర౦థాలయోద్యమము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:యాతగిరి లక్ష్మీ వేంకటరమణ|యాతగిరి లక్ష్మీ వేంకటరమణ గారు]]}} |{{DJVU page link|67}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 2/కధ - కలాపము|12. కధ - కలాపము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:యాతగిరి లక్ష్మీ వేంకటరమణ|యాతగిరి లక్ష్మీ వేంకటరమణ గారు]]}} |{{DJVU page link|69}} }} {{p|fs150|ac}} చిత్రపటములు</p> {{dotted TOC page listing| |{{sc|1. రామదాసు}} |{{DJVU page link|37}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|2. ఆంధ్రరత్న }} |{{DJVU page link|37}} }} ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3|సంచిక 3]]</center> == {{p|fs150|ac}} విషయసూచిక </p> {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/ఆచారక్షయము (పద్యములు)|1. ఆచారక్షయము (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|73}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/దాసు శ్రీరామపండితులు |2. దాసు శ్రీరామపండితులు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దాసు దామోదరరావు|దాసు దామోదరరావు గారు]]}} |{{DJVU page link|74}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/పిచ్చిపిల్లా! (పద్యములు)|3. పిచ్చిపిల్లా! (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దుగ్గిరాల రాఘవ చంద్రయ్య |దుగ్గిరాల రాఘవ చంద్రయ్య గారు]]}} |{{DJVU page link|80}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/చిత్రదర్శనము|4. చిత్రదర్శనము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొత్తపల్లి సుబ్బన్నాచార్యులు |కొత్తపల్లి సుబ్బన్నాచార్యులు గారు]]}} |{{DJVU page link|82}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/వాసంతస్మృతి (పద్యములు)|5. వాసంతస్మృతి (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:నోరి నరసింహ శాస్త్రి|నోరి నరసింహశాస్త్రి గారు]]}} |{{DJVU page link|84}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/సంకేతస్థానము|6. సంకేతస్థానము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:చింతా దీక్షితులు|చింతా దీక్షితులు గారు]]}} |{{DJVU page link|84}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/గ్రంథాలయములు - అప్పుడు- ఇప్పుడు|7. గ్రంథాలయములు - అప్పుడు- ఇప్పుడు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఆకుండి వెంకటశాస్త్రి|ఆకుండి వెంకటశాస్త్రి గారు]]}} |{{DJVU page link|85}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/పాపరాజకవి ప్రశంస (పద్యములు)|8. పాపరాజకవి ప్రశంస (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:గున్నేపల్లి అక్షయలింగము|గున్నేపల్లి అక్షయలింగము గారు]]}} |{{DJVU page link|85}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/పశ్చిమగోదావరిమండల గ్రంథాలయ సభ|9. పశ్చిమగోదావరిమండల గ్రంథాలయ సభ]]}} |{{DJVU page link|88}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/వాత్స్యాయనుని కామసూత్రములు |10. వాత్స్యాయనుని కామసూత్రములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పంచాగ్నుల ఆదినారాయణ శాస్త్రి|కావ్యవ్యాకరణతీర్థులు - పంచాగ్నుల ఆదినారాయణశాస్త్రి గారు]]}} |{{DJVU page link|98}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/యెర్రిసరదాలు (పద్యములు) |11. యెర్రిసరదాలు (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:నండూరి వెంకట సుబ్బారావు|నండూరి వెంకట సుబ్బారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|103}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధులు మహాసభ, పమిడిపాడు |12. ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధులు మహాసభ, పమిడిపాడు ]]}} |{{DJVU page link|103}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/గ్రంథాలయములు (పద్యములు) |13. గ్రంథాలయములు (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఏనుగు తిమ్మకవి|ఏనుగు తిమ్మకవి గారు]]}} |{{DJVU page link|106}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/ఎనిమిదవ ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ |14. ఎనిమిదవ ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ]]}} |{{DJVU page link|107}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/గుంటూరు మండల గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ.|15. గుంటూరు మండల గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ.]]}} |{{DJVU page link|109}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/శ్రీ రామారాయ గ్రంథాలయము - పమిడిపాడు|16. శ్రీ రామారాయ గ్రంథాలయము - పమిడిపాడు]]}} |{{DJVU page link|110}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 3/పశ్చిమగోదావరీమఁడల గ్రంథాలయ సభ|16. పశ్చిమగోదావరీమఁడల గ్రంథాలయ సభ]]}} |{{DJVU page link|110}} }} {{p|fs150|ac}} చిత్రపటములు </p> # దాను శ్రీరామపండితులు ... 73a # కపిలతీర్ధము ........... 83 ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 4|సంచిక 4]]</center> == {{p|fs150|ac}} విషయసూచిక </p> [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 4|ముఖచిత్రం]] {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 4/ఒక మాట (పద్యములు)|1. ఒక మాట (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు |రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|111}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 4/ఆంధ్ర కవితాకళ—తదితర మనోజ్ఞకళలు|2. ఆంధ్ర కవితాకళ—తదితర మనోజ్ఞకళలు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఆచంట వేంకటరాయ సాంఖ్యాయన శర్మ|అచంట వేంకటరాయ సాంఖ్యాయన శర్మ గారు]]}} |{{DJVU page link|112}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 4/అమ్మణ్ణి (పద్యములు)|3. అమ్మణ్ణి (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:చింతా దీక్షితులు|చింతా దీక్షితులు గారు]]}} |{{DJVU page link|118}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 4/ఆంగ్లేయులు-గ్రంథాలయోద్యమము|4.ఆంగ్లేయులు-గ్రంథాలయోద్యమము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:జి.రంగనాయకులు|జి.రంగనాయకులు గారు]]}} |{{DJVU page link|120}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 4/ఉద్యోగము (చిన్నకథ)|4. ఉద్యోగము (చిన్నకథ)]]}} |{{DJVU page link|121}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 4/రసికలోలంబము |5.రసికలోలంబము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొత్తపల్లి సుబ్బన్నాచార్యులు|కొత్తపల్లి సుబ్బన్నాచార్యులు గారు]]}} |{{DJVU page link|123}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 4/శైశవోత్సుకము|6. శైశవోత్సుకము]]}} |{{DJVU page link|124}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 4/నవీనాంధ్ర కవులు|7. నవీనాంధ్ర కవులు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మంగిపూడి వేంకటశర్మ |మంగిపూడి వేంకటశర్మ గారు]], [[రచయిత:పురాణం సూరిశాస్త్రి |పురాణం సూరిశాస్త్రిగారు]]}} |{{DJVU page link|124}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 4/గర్వార్పణము|8. గర్వార్పణము ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మోరి నరసింహశాస్త్రి|మోరి నరసింహశాస్త్రి గారు]]}} |{{DJVU page link|124}} }} ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 5|సంచిక 5]]</center> == {{p|fs150|ac}} విషయసూచిక </p> [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 5|ముఖచిత్రం]] {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 5/మాతృసంకీర్తనము (కీర్తన)|1. మాతృసంకీర్తనము (కీర్తన)]]}} |{{DJVU page link|135}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 5/పత్రికా పఠనము|2. పత్రికా పఠనము]]}} |{{DJVU page link|136}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 5/ద్వితీయ అఖిల భారత గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ |3. ద్వితీయ అఖిల భారత గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ]]}} |{{DJVU page link|136}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 5/అమెరికా గ్రంథాలయములు|4. అమెరికా గ్రంథాలయములు]]}} |{{DJVU page link|141}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 5/ఆరవ గుంటూరు మండల గ్రంథాలయ పత్రినిధుల మహాసభ |5. ఆరవ గుంటూరు మండల గ్రంథాలయ పత్రినిధుల మహాసభ]]}} |{{DJVU page link|142}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 5/గ్రంథాలయములు|6. గ్రంథాలయములు]]}} |{{DJVU page link|143}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 5/ధర్మగ్రంథాలయము—గ్రంథాలయ పాలకుడు సిబ్బంది|6. ధర్మగ్రంథాలయము—గ్రంథాలయ పాలకుడు సిబ్బంది]]}} |{{DJVU page link|144}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 5/శ్రీహనుమత్ పుస్తక భాండాగారము, కానుమోలు|7. శ్రీహనుమత్ పుస్తక భాండాగారము, కానుమోలు]]}} |{{DJVU page link|145}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 5/భారతవర్ష గ్రంథాల యోద్యమము|8. భారతవర్ష గ్రంథాలయోద్యమము]]}} |{{DJVU page link|146}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 5/శ్రీ వేటపాలెము హిందూయువజన సంఘము|9. శ్రీ వేటపాలెము హిందూ యువజన సంఘము]]}} |{{DJVU page link|147}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 5/అఖిల భారత గ్రంథాలయసభ, సంచార గ్రంథాలయములు; స్థానిక సంఘములు|10.అఖిల భారత గ్రంథాలయసభ, సంచార గ్రంథాలయములు; స్థానిక సంఘములు]]}} |{{DJVU page link|148}} }} ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 6|సంచిక 6]]</center> == {{Dotted TOC page listing||{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 6/ఐదవ పుదుక్కోట గ్రంథాలయమహాసభ|1.ఐదవ పుదుక్కోట గ్రంథాలయమహాసభ]]}}.|{{DJVU page link|151}}}}{{Dotted TOC page listing||{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 6/ఆ భారతవర్షమునందలి ప్రాచీన సరస్వతీభాండారములు|2. ఆ భారతవర్షమునందలి ప్రాచీన సరస్వతీభాండారములు]]}}.|{{DJVU page link|157}}}}{{Dotted TOC page listing||{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 6/వివిధ విషయములు|3. వివిధ విషయములు]]}}.|{{DJVU page link|157}}}}{{Dotted TOC page listing||{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 6/గ్రంథాలయ ఉపయోగాలు|4. గ్రంథాలయ ఉపయోగాలు]]}}.|{{DJVU page link|158}}}}{{Dotted TOC page listing||{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 6/జర్మను గ్రంథాలయములందు సహకారము|5. జర్మను గ్రంథాలయములందు సహకారము]]}}.|{{DJVU page link|159}}}}{{Dotted TOC page listing||{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 6/రాజకీయ ప్రాచ్య లిఖిత గ్రంథాలయ దుస్థితి|6.రాజకీయ ప్రాచ్య లిఖిత గ్రంథాలయ దుస్థితి]]}}.|{{DJVU page link|160}}}}{{Dotted TOC page listing||{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 6/చతుర్థ గంజాం మండల గ్రంథాలయ మహాసభ, కళింగపట్నం |7. చతుర్థ గంజాం మండల గ్రంథాలయ మహాసభ, కళింగపట్నం]]}}.|{{DJVU page link|162}}}}{{Dotted TOC page listing||{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 6/నైజాం రాష్ట్ర గ్రంథాలయ సభ|8. నైజాం రాష్ట్ర గ్రంథాలయ సభ]]}}.|{{DJVU page link|163}}}}{{Dotted TOC page listing||{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 6/గ్రంథాలయ ప్రయోజనము|9. గ్రంథాలయ ప్రయోజనము]]}}.|{{DJVU page link|164}}}}{{Dotted TOC page listing||{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 6/నైజాము రాష్ట్రమందలి ఆంధ్ర గ్రంథాలయములు|10. నైజాము రాష్ట్రమందలి ఆంధ్ర గ్రంథాలయములు]]}}.|{{DJVU page link|165}}}} == <center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 7|సంచిక 7]]</center> == {{p|fs150|ac}} విషయసూచిక </p>{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 7/తృతీయ అఖిలభారత గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ | 1. తృతీయ అఖిలభారత గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ ]]}}.|3={{DJVU page link|167}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 7/అఖిలభారత గ్రంథాలయ సంఘము | 2. అఖిలభారత గ్రంథాలయ సంఘము ]]}}.|3={{DJVU page link|171}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 7/భారత వర్షమునందలి ప్రాచీన సరస్వతీ భాండారములు| 3. భారతవర్షమునందలి ప్రాచీనసరస్వతీ భాండారములు]]}}.|3={{DJVU page link|173}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 7/శ్రీ సరస్వతీ నిలయ వార్షికోత్సవము ధర్మవరము|4. శ్రీ సరస్వతీ నిలయ వార్షికోత్సవము ధర్మవరము]]}}.|3={{DJVU page link|176}}}} == <center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 8|సంచిక 8]]</center> == {{p|fs150|ac}} విషయసూచిక </p>{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 8/గ్రంథాలయములు — జాతీయత|1. గ్రంథాలయములు — జాతీయత: ఆంధ్రరత్న దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్యగారి అధ్యక్షకోపన్యాసము]]}}|3={{DJVU page link|183}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 8/జనార్దన కుడాల్కరు|2. జనార్దన కుడాల్కరు]]}}|3={{DJVU page link|188}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 8/వివిధ విషయములు|3. వివిధ విషయములు]]}}|3={{DJVU page link|190}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 8/గ్రంథాలయ వార్షికోత్సవము, మధిర|4. గ్రంథాలయ వార్షికోత్సవము, మధిర]]}}|3={{DJVU page link|192}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 8/నిజాంరాష్ట్రాంధ్ర గ్రంథాలయసభ, మధిర|5. నిజాంరాష్ట్రాంధ్ర గ్రంథాలయసభ, మధిర]]}}|3={{DJVU page link|192}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 8/భారతవర్ష మందలి ప్రాచీన సరస్వతీ భాండారములు|6. భారతవర్ష మందలి ప్రాచీన సరస్వతీ భాండారములు]]}}|3={{DJVU page link|197}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 8/శ్రీరామనామస్మరణ|7. శ్రీరామనామస్మరణ]]}}|3={{DJVU page link|200}}}} == <center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 9|సంచిక 9]]</center> == {{p|fs150|ac}} విషయసూచిక </p>{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 9/పల్నాటి వీరచరిత్ర (కీర్తనలు)|1. పల్నాటి వీరచరిత్ర (కీర్తనలు)]]}}|3={{DJVU page link|201}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 9/మైసూరునందు గ్రంథాలయోద్యమము|2. మైసూరునందు గ్రంథాలయోద్యమము]]}}|3={{DJVU page link|205}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 9/పుదుక్కోట సంస్థానమందు గ్రంథాలయోద్యమము|3. పుదుక్కోట సంస్థానమందు గ్రంథాలయోద్యమము]]}}|3={{DJVU page link|206}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 9/ఈ ప్రపంచమునందెల్ల గొప్ప గ్రంథము|4. ఈ ప్రపంచమునందెల్ల గొప్ప గ్రంథము]]}}|3={{DJVU page link|207}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 9/సరస్వతీమహలు గ్రంథాలయము, తంజావూరు|5. సరస్వతీమహలు గ్రంథాలయము, తంజావూరు]]}}|3={{DJVU page link|207}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 9/కాస్జీధంజీభాయి గ్రంథాలయము|6. కాస్జీధంజీభాయి గ్రంథాలయము]]}}|3={{DJVU page link|208}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 9/కార్నీజీ సహాయ సంఘము|7. కార్నీజీ సహాయ సంఘము]]}}|3={{DJVU page link|209}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 9/ఈడుముదిరినవారికి విద్యాభివృద్ధిచేయు మార్గము|8. ఈడుముదిరినవారికి విద్యాభివృద్ధిచేయు మార్గము]]}}|3={{DJVU page link|211}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 9/కేంద్ర గ్రంథాలయము|9. కేంద్ర గ్రంథాలయము]]}}|3={{DJVU page link|214}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 9/గ్రంథ భాండాగారి|10. గ్రంథ భాండాగారి]]}}|3={{DJVU page link|216}}}} చిత్రపటములు : {{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 8/గాందేవి గ్రంథాలయము, బరోడ|1. గాందేవి గ్రంథాలయము, బరోడ]]}}|3={{DJVU page link|}}}}{{Dotted TOC page listing|2={{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 8/ఈ గ్రంధాలయమును కట్టించిన దాత|2. ఈ గ్రంధాలయమును కట్టించిన దాత]]}}|3={{DJVU page link|}}}} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము]] mvwlkhnna5z367xb2yp4tdkacuhxgy7 104 152806 569905 561989 2026-08-12T13:30:26Z Rajasekhar1961 50 569905 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 22. కా. వేం. || [[రచయిత:కాటూరి వేంకటేశ్వరరావు|కాటూరి వేంకటేశ్వరరావు]], “కృష్ణాపత్రిక” మాజీ సంపాదకులు, కాటూరు, కృష్ణాజిల్లా || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎఱ్ఱాప్రగడ|ఎఱ్ఱాప్రగడ]] |- | 23. కా. సీ. || [[రచయిత:కారుమంచి సీతారామాంజనేయులు|కారుమంచి సీతారామాంజనేయులు]] ఎం. ఏ., బి. ఇది.. గవర్న మెంటు బేసిక్ ట్రెయినింగు స్కూలు. కరీంనగరు || 1. కందుకూరు 2. కంబము 3. కనిగిరి |- | 24. కు. సీ. || శ్రీ [[రచయిత:కురుగంటి సీతారామ భట్టాచార్యులు|కురుగంటి సీతారామ భట్టాచార్యులు]], (స్వర్గీయ) ఎం. ఏ., సంస్కృత అకాడమీ పరిశోధనపండితులు, హైదరాబాదు || 1. కల్హణుడు 2. కాపాలికము- కాపాలికులు 3. కాలాముఖము |- | 25. కె. జి. రావు. || శ్రీ [[రచయిత:కె. గోపాలకృష్ణరావు|కె. గోపాలకృష్ణరావు]] ఎం.ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు, నిజాంకాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము|ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము]] |- | 26. కె. దా. రె. || శ్రీ [[రచయిత:కె. దామోదరరెడ్డి|కె. దామోదర రెడ్డి]] ఎం.ఏ., అసిస్టెంటు క్యూరేటరు, మ్యూజియం, హైదరాబాదు || కళ |- | 27. కె. భా. || శ్రీ [[రచయిత:కంభంపాటి భాస్కరం|కంభంపాటి భాస్కరం]], ఉపన్యాసకులు, ఎగ్రానమీ, అగ్రికల్చరల్ కాలేజి, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || ఎరువులు |- | 28. కె. వి. పి. రం. || శ్రీ [[రచయిత:కె. వి. పి. రంగారావు|కె. వి. పి. రంగారావు]], ఉపన్యాసకులు, ఇంజనీరింగు కళాశాల, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు |ఉష్ణవిద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు]] |- | 29. కె. వి. రా. || డా. [[రచయిత:కె. వెంకటేశ్వరరావు|కె. వెంకటేశ్వరరావు]], కెమిస్టు, జియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉప్పు|ఉప్పు]], 2. ఆర్సెనిక్ |- | 30. కె. వి. రె. || శ్రీ [[రచయిత:కె. విఠల్ రెడ్డి|కె. విఠల్ రెడ్డి]] ఎం. ఏ., ఉపన్యాసకులు, మహబూబు కాలేజి, సికింద్రాబాదు || 1. ఆస్ట్రేలియా 2. ఇండోచైనా 3. ఇటలీ (భూగోళ 4. ఈజిప్ట 5. ఈరాన్ 6. ఐర్లండు |- | 31. కె. వి. శ్రీ. || శ్రీ [[రచయిత:కె. వి. శ్రీనివాసరావు|కె. వి. శ్రీనివాసరావు]], ఎగ్జిక్యూటివ్ ఇంజనీర్, తుంగభద్ర ప్రాజెక్టు || కాంక్రీటు-సామాన్యము-దృఢీకృతము |}<noinclude><references/></noinclude> 2i07sy4yowj2i2a3ofew4vtiw3u86c0 569906 569905 2026-08-12T13:31:22Z Rajasekhar1961 50 569906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 22. కా. వేం. || [[రచయిత:కాటూరి వేంకటేశ్వరరావు|కాటూరి వేంకటేశ్వరరావు]], “కృష్ణాపత్రిక” మాజీ సంపాదకులు, కాటూరు, కృష్ణాజిల్లా || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎఱ్ఱాప్రగడ|ఎఱ్ఱాప్రగడ]] |- | 23. కా. సీ. || [[రచయిత:కారుమంచి సీతారామాంజనేయులు|కారుమంచి సీతారామాంజనేయులు]] ఎం. ఏ., బి. ఇది.. గవర్న మెంటు బేసిక్ ట్రెయినింగు స్కూలు. కరీంనగరు || 1. కందుకూరు 2. కంబము 3. కనిగిరి |- | 24. కు. సీ. || శ్రీ [[రచయిత:కురుగంటి సీతారామ భట్టాచార్యులు|కురుగంటి సీతారామ భట్టాచార్యులు]], (స్వర్గీయ) ఎం. ఏ., సంస్కృత అకాడమీ పరిశోధనపండితులు, హైదరాబాదు || 1. కల్హణుడు 2. కాపాలికము- కాపాలికులు 3. కాలాముఖము |- | 25. కె. జి. రావు. || శ్రీ [[రచయిత:కె. గోపాలకృష్ణరావు|కె. గోపాలకృష్ణరావు]] ఎం.ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు, నిజాంకాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము|ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము]] |- | 26. కె. దా. రె. || శ్రీ [[రచయిత:కె. దామోదరరెడ్డి|కె. దామోదర రెడ్డి]] ఎం.ఏ., అసిస్టెంటు క్యూరేటరు, మ్యూజియం, హైదరాబాదు || కళ |- | 27. కె. భా. || శ్రీ [[రచయిత:కంభంపాటి భాస్కరం|కంభంపాటి భాస్కరం]], ఉపన్యాసకులు, ఎగ్రానమీ, అగ్రికల్చరల్ కాలేజి, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎరువులు|ఎరువులు]] |- | 28. కె. వి. పి. రం. || శ్రీ [[రచయిత:కె. వి. పి. రంగారావు|కె. వి. పి. రంగారావు]], ఉపన్యాసకులు, ఇంజనీరింగు కళాశాల, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు |ఉష్ణవిద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు]] |- | 29. కె. వి. రా. || డా. [[రచయిత:కె. వెంకటేశ్వరరావు|కె. వెంకటేశ్వరరావు]], కెమిస్టు, జియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉప్పు|ఉప్పు]], 2. ఆర్సెనిక్ |- | 30. కె. వి. రె. || శ్రీ [[రచయిత:కె. విఠల్ రెడ్డి|కె. విఠల్ రెడ్డి]] ఎం. ఏ., ఉపన్యాసకులు, మహబూబు కాలేజి, సికింద్రాబాదు || 1. ఆస్ట్రేలియా 2. ఇండోచైనా 3. ఇటలీ (భూగోళ 4. ఈజిప్ట 5. ఈరాన్ 6. ఐర్లండు |- | 31. కె. వి. శ్రీ. || శ్రీ [[రచయిత:కె. వి. శ్రీనివాసరావు|కె. వి. శ్రీనివాసరావు]], ఎగ్జిక్యూటివ్ ఇంజనీర్, తుంగభద్ర ప్రాజెక్టు || కాంక్రీటు-సామాన్యము-దృఢీకృతము |}<noinclude><references/></noinclude> jativ2fpxfwhe7jipjf3hnv46kvz86x 569907 569906 2026-08-12T13:33:02Z Rajasekhar1961 50 569907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 22. కా. వేం. || [[రచయిత:కాటూరి వేంకటేశ్వరరావు|కాటూరి వేంకటేశ్వరరావు]], “కృష్ణాపత్రిక” మాజీ సంపాదకులు, కాటూరు, కృష్ణాజిల్లా || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎఱ్ఱాప్రగడ|ఎఱ్ఱాప్రగడ]] |- | 23. కా. సీ. || [[రచయిత:కారుమంచి సీతారామాంజనేయులు|కారుమంచి సీతారామాంజనేయులు]] ఎం. ఏ., బి. ఇది.. గవర్న మెంటు బేసిక్ ట్రెయినింగు స్కూలు. కరీంనగరు || 1. కందుకూరు 2. కంబము 3. కనిగిరి |- | 24. కు. సీ. || శ్రీ [[రచయిత:కురుగంటి సీతారామ భట్టాచార్యులు|కురుగంటి సీతారామ భట్టాచార్యులు]], (స్వర్గీయ) ఎం. ఏ., సంస్కృత అకాడమీ పరిశోధనపండితులు, హైదరాబాదు || 1. కల్హణుడు 2. కాపాలికము- కాపాలికులు 3. కాలాముఖము |- | 25. కె. జి. రావు. || శ్రీ [[రచయిత:కె. గోపాలకృష్ణరావు|కె. గోపాలకృష్ణరావు]] ఎం.ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు, నిజాంకాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము|ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము]] |- | 26. కె. దా. రె. || శ్రీ [[రచయిత:కె. దామోదరరెడ్డి|కె. దామోదర రెడ్డి]] ఎం.ఏ., అసిస్టెంటు క్యూరేటరు, మ్యూజియం, హైదరాబాదు || కళ |- | 27. కె. భా. || శ్రీ [[రచయిత:కంభంపాటి భాస్కరం|కంభంపాటి భాస్కరం]], ఉపన్యాసకులు, ఎగ్రానమీ, అగ్రికల్చరల్ కాలేజి, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎరువులు|ఎరువులు]] |- | 28. కె. వి. పి. రం. || శ్రీ [[రచయిత:కె. వి. పి. రంగారావు|కె. వి. పి. రంగారావు]], ఉపన్యాసకులు, ఇంజనీరింగు కళాశాల, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు |ఉష్ణవిద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు]] |- | 29. కె. వి. రా. || డా. [[రచయిత:కె. వెంకటేశ్వరరావు|కె. వెంకటేశ్వరరావు]], కెమిస్టు, జియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉప్పు|ఉప్పు]], 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆర్సెనిక్|ఆర్సెనిక్]] |- | 30. కె. వి. రె. || శ్రీ [[రచయిత:కె. విఠల్ రెడ్డి|కె. విఠల్ రెడ్డి]] ఎం. ఏ., ఉపన్యాసకులు, మహబూబు కాలేజి, సికింద్రాబాదు || 1. ఆస్ట్రేలియా 2. ఇండోచైనా 3. ఇటలీ (భూగోళ 4. ఈజిప్ట 5. ఈరాన్ 6. ఐర్లండు |- | 31. కె. వి. శ్రీ. || శ్రీ [[రచయిత:కె. వి. శ్రీనివాసరావు|కె. వి. శ్రీనివాసరావు]], ఎగ్జిక్యూటివ్ ఇంజనీర్, తుంగభద్ర ప్రాజెక్టు || కాంక్రీటు-సామాన్యము-దృఢీకృతము |}<noinclude><references/></noinclude> mz48u31pdq5rtmayyeelo1r8gpu1jyx 570056 569907 2026-08-13T11:27:32Z Rajasekhar1961 50 570056 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 22. కా. వేం. || [[రచయిత:కాటూరి వేంకటేశ్వరరావు|కాటూరి వేంకటేశ్వరరావు]], “కృష్ణాపత్రిక” మాజీ సంపాదకులు, కాటూరు, కృష్ణాజిల్లా || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎఱ్ఱాప్రగడ|ఎఱ్ఱాప్రగడ]] |- | 23. కా. సీ. || [[రచయిత:కారుమంచి సీతారామాంజనేయులు|కారుమంచి సీతారామాంజనేయులు]] ఎం. ఏ., బి. ఇది.. గవర్న మెంటు బేసిక్ ట్రెయినింగు స్కూలు. కరీంనగరు || 1. కందుకూరు 2. కంబము 3. కనిగిరి |- | 24. కు. సీ. || శ్రీ [[రచయిత:కురుగంటి సీతారామ భట్టాచార్యులు|కురుగంటి సీతారామ భట్టాచార్యులు]], (స్వర్గీయ) ఎం. ఏ., సంస్కృత అకాడమీ పరిశోధనపండితులు, హైదరాబాదు || 1. కల్హణుడు 2. కాపాలికము- కాపాలికులు 3. కాలాముఖము |- | 25. కె. జి. రావు. || శ్రీ [[రచయిత:కె. గోపాలకృష్ణరావు|కె. గోపాలకృష్ణరావు]] ఎం.ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు, నిజాంకాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము|ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము]] |- | 26. కె. దా. రె. || శ్రీ [[రచయిత:కె. దామోదరరెడ్డి|కె. దామోదర రెడ్డి]] ఎం.ఏ., అసిస్టెంటు క్యూరేటరు, మ్యూజియం, హైదరాబాదు || కళ |- | 27. కె. భా. || శ్రీ [[రచయిత:కంభంపాటి భాస్కరం|కంభంపాటి భాస్కరం]], ఉపన్యాసకులు, ఎగ్రానమీ, అగ్రికల్చరల్ కాలేజి, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎరువులు|ఎరువులు]] |- | 28. కె. వి. పి. రం. || శ్రీ [[రచయిత:కె. వి. పి. రంగారావు|కె. వి. పి. రంగారావు]], ఉపన్యాసకులు, ఇంజనీరింగు కళాశాల, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు |ఉష్ణవిద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు]] |- | 29. కె. వి. రా. || డా. [[రచయిత:కె. వెంకటేశ్వరరావు|కె. వెంకటేశ్వరరావు]], కెమిస్టు, జియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉప్పు|ఉప్పు]], 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆర్సెనిక్|ఆర్సెనిక్]] |- | 30. కె. వి. రె. || శ్రీ [[రచయిత:కె. విఠల్ రెడ్డి|కె. విఠల్ రెడ్డి]] ఎం. ఏ., ఉపన్యాసకులు, మహబూబు కాలేజి, సికింద్రాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆస్ట్రేలియా (భూగోళము)|ఆస్ట్రేలియా (భూగోళము)]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇండోచైనా (భూగోళము)|ఇండోచైనా (భూగోళము)]] 3. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇటలీ (భూగోళము)|ఇటలీ (భూగోళము)]] 4. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈజిప్టు (భూగోళము)|ఈజిప్టు (భూగోళము)]] 5. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈరాన్ (భూగోళము)|ఈరాన్ (భూగోళము)]] 6. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐర్లండు (భూగోళము)|ఐర్లండు (భూగోళము)]] |- | 31. కె. వి. శ్రీ. || శ్రీ [[రచయిత:కె. వి. శ్రీనివాసరావు|కె. వి. శ్రీనివాసరావు]], ఎగ్జిక్యూటివ్ ఇంజనీర్, తుంగభద్ర ప్రాజెక్టు || కాంక్రీటు-సామాన్యము-దృఢీకృతము |}<noinclude><references/></noinclude> 6gc50hnbmbeldpwm01l1joq0whist6j 104 153283 569896 569093 2026-08-12T13:20:36Z Rajasekhar1961 50 569896 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 11. ఎం. కె. ఎం. || శ్రీ మహమ్మద్ ఖాజా మొహియుద్దీన్, ప్రిన్సిపాలు, ముంతాజ్ కాలేజీ, హైదరాబాదు || 1. కాలము (ఖగోళశాస్త్రప్రకారము) 2. కలనగణితము |- | 12. ఎన్. కె. యస్. || ఎన్. కృష్ణశాస్త్రి ఎం. ఏ.. అర్థశాస్త్రోపన్యాసకులు, సిద్ధేశ్వర్ కాలేజీ, హుబ్లి || 1. కార్మికులు 2. కీన్సు, జే. యం. 3. కూలి |- | 13. ఎన్. పి. ఆర్. వి. || శ్రీ ఎన్. పి. ఆర్. విఠల్ బి. ఇ. ఇంజనీరింగు శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కర్మశాలా నిర్వహణము |- | 14. ఎన్. రా. || డా. ఎన్. రాజేశ్వరరావు, భౌతికశాస్త్రశాఖ, నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత|ఉష్ణోగ్రత]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉల్కలు|ఉల్కలు]] |- | 15. ఎస్. అ. || శ్రీ ఎస్. అనంతస్వామి ఎం.ఏ., సికింద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు|ఎడారులు]] |- | 16. ఎస్. ఎమ్. శ్రీ. || జనరల్, [[రచయిత:ఎస్. ఎమ్. శ్రీనాగేష్|ఎస్. ఎమ్. శ్రీ నగేష్]], (రిటైర్డు భారత సర్వసేనాధిపతి), అస్సొంరాష్ట్ర గవర్నరు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు|ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు]] 2. కాల్బలము 1 |- | 17. ఎస్. ఐ. అ. || శ్రీ ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము, వ్యాయామశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు|ఒలింపిక్ క్రీడలు]] |- | 18. ఏ. ఎం. ఎస్. || శ్రీ అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ ఎం.ఏ., రాజనీతిశాస్త్ర శాఖాధ్యక్షులు, (రిటైర్డు) ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్షాషాహ |- | 19. ఏ. ఎం. జ. || ఏ. ఎం. జయరావు, (స్వర్గీయ) ఉపన్యాసకులు, భౌతికశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || ఐన్ స్టీన్ |- | 20. ఐ. రా. || డా. ఐ. రామకృష్ణారావు, ఎం, ఏ., సిహెచ్, డి., డి.ఎస్.సి. (అండను). ఎం. ఇ. టి., మద్రాసు || కాంతి స్వతానము |- | 21. కం. తా. || శ్రీ [[రచయిత:కంబాల తాతారావు|కంబాల తాతారావు]], సబ్ ఎడిటర్, గోలకొండ పత్రిక, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్|ఎడ్వర్డు ఫిట్టిరాల్డు]] |}<noinclude><references/></noinclude> 1nuvvd1pinhnqu4bhbljo10y7diuitx 569900 569896 2026-08-12T13:25:14Z Rajasekhar1961 50 569900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 11. ఎం. కె. ఎం. || శ్రీ మహమ్మద్ ఖాజా మొహియుద్దీన్, ప్రిన్సిపాలు, ముంతాజ్ కాలేజీ, హైదరాబాదు || 1. కాలము (ఖగోళశాస్త్రప్రకారము) 2. కలనగణితము |- | 12. ఎన్. కె. యస్. || ఎన్. కృష్ణశాస్త్రి ఎం. ఏ.. అర్థశాస్త్రోపన్యాసకులు, సిద్ధేశ్వర్ కాలేజీ, హుబ్లి || 1. కార్మికులు 2. కీన్సు, జే. యం. 3. కూలి |- | 13. ఎన్. పి. ఆర్. వి. || శ్రీ ఎన్. పి. ఆర్. విఠల్ బి. ఇ. ఇంజనీరింగు శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కర్మశాలా నిర్వహణము |- | 14. ఎన్. రా. || డా. ఎన్. రాజేశ్వరరావు, భౌతికశాస్త్రశాఖ, నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత|ఉష్ణోగ్రత]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉల్కలు|ఉల్కలు]] |- | 15. ఎస్. అ. || శ్రీ ఎస్. అనంతస్వామి ఎం.ఏ., సికింద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు|ఎడారులు]] |- | 16. ఎస్. ఎమ్. శ్రీ. || జనరల్, [[రచయిత:ఎస్. ఎమ్. శ్రీనాగేష్|ఎస్. ఎమ్. శ్రీ నగేష్]], (రిటైర్డు భారత సర్వసేనాధిపతి), అస్సొంరాష్ట్ర గవర్నరు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు|ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు]] 2. కాల్బలము 1 |- | 17. ఎస్. ఐ. అ. || శ్రీ ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము, వ్యాయామశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు|ఒలింపిక్ క్రీడలు]] |- | 18. ఏ. ఎం. ఎస్. || శ్రీ అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ ఎం.ఏ., రాజనీతిశాస్త్ర శాఖాధ్యక్షులు, (రిటైర్డు) ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్రహీం కుతుబు షాహ|ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్షాషాహ]] |- | 19. ఏ. ఎం. జ. || ఏ. ఎం. జయరావు, (స్వర్గీయ) ఉపన్యాసకులు, భౌతికశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || ఐన్ స్టీన్ |- | 20. ఐ. రా. || డా. ఐ. రామకృష్ణారావు, ఎం, ఏ., సిహెచ్, డి., డి.ఎస్.సి. (అండను). ఎం. ఇ. టి., మద్రాసు || కాంతి స్వతానము |- | 21. కం. తా. || శ్రీ [[రచయిత:కంబాల తాతారావు|కంబాల తాతారావు]], సబ్ ఎడిటర్, గోలకొండ పత్రిక, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్|ఎడ్వర్డు ఫిట్టిరాల్డు]] |}<noinclude><references/></noinclude> dw9on070j4ruq4iygp6mmzdghgbng9b 569901 569900 2026-08-12T13:26:53Z Rajasekhar1961 50 569901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 11. ఎం. కె. ఎం. || శ్రీ మహమ్మద్ ఖాజా మొహియుద్దీన్, ప్రిన్సిపాలు, ముంతాజ్ కాలేజీ, హైదరాబాదు || 1. కాలము (ఖగోళశాస్త్రప్రకారము) 2. కలనగణితము |- | 12. ఎన్. కె. యస్. || ఎన్. కృష్ణశాస్త్రి ఎం. ఏ.. అర్థశాస్త్రోపన్యాసకులు, సిద్ధేశ్వర్ కాలేజీ, హుబ్లి || 1. కార్మికులు 2. కీన్సు, జే. యం. 3. కూలి |- | 13. ఎన్. పి. ఆర్. వి. || శ్రీ ఎన్. పి. ఆర్. విఠల్ బి. ఇ. ఇంజనీరింగు శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కర్మశాలా నిర్వహణము |- | 14. ఎన్. రా. || డా. ఎన్. రాజేశ్వరరావు, భౌతికశాస్త్రశాఖ, నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత|ఉష్ణోగ్రత]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉల్కలు|ఉల్కలు]] |- | 15. ఎస్. అ. || శ్రీ ఎస్. అనంతస్వామి ఎం.ఏ., సికింద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు|ఎడారులు]] |- | 16. ఎస్. ఎమ్. శ్రీ. || జనరల్, [[రచయిత:ఎస్. ఎమ్. శ్రీనాగేష్|ఎస్. ఎమ్. శ్రీ నగేష్]], (రిటైర్డు భారత సర్వసేనాధిపతి), అస్సొంరాష్ట్ర గవర్నరు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు|ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు]] 2. కాల్బలము 1 |- | 17. ఎస్. ఐ. అ. || శ్రీ ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము, వ్యాయామశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు|ఒలింపిక్ క్రీడలు]] |- | 18. ఏ. ఎం. ఎస్. || శ్రీ అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ ఎం.ఏ., రాజనీతిశాస్త్ర శాఖాధ్యక్షులు, (రిటైర్డు) ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్రహీం కుతుబు షాహ|ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్షాషాహ]] |- | 19. ఏ. ఎం. జ. || ఏ. ఎం. జయరావు, (స్వర్గీయ) ఉపన్యాసకులు, భౌతికశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐన్ స్టెన్|ఐన్ స్టీన్]] |- | 20. ఐ. రా. || డా. ఐ. రామకృష్ణారావు, ఎం, ఏ., సిహెచ్, డి., డి.ఎస్.సి. (అండను). ఎం. ఇ. టి., మద్రాసు || కాంతి స్వతానము |- | 21. కం. తా. || శ్రీ [[రచయిత:కంబాల తాతారావు|కంబాల తాతారావు]], సబ్ ఎడిటర్, గోలకొండ పత్రిక, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్|ఎడ్వర్డు ఫిట్టిరాల్డు]] |}<noinclude><references/></noinclude> 0gkov2gn6t5d3y8410c55x22mcgpm85 569903 569901 2026-08-12T13:28:26Z Rajasekhar1961 50 569903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 11. ఎం. కె. ఎం. || శ్రీ మహమ్మద్ ఖాజా మొహియుద్దీన్, ప్రిన్సిపాలు, ముంతాజ్ కాలేజీ, హైదరాబాదు || 1. కాలము (ఖగోళశాస్త్రప్రకారము) 2. కలనగణితము |- | 12. ఎన్. కె. యస్. || ఎన్. కృష్ణశాస్త్రి ఎం. ఏ.. అర్థశాస్త్రోపన్యాసకులు, సిద్ధేశ్వర్ కాలేజీ, హుబ్లి || 1. కార్మికులు 2. కీన్సు, జే. యం. 3. కూలి |- | 13. ఎన్. పి. ఆర్. వి. || శ్రీ ఎన్. పి. ఆర్. విఠల్ బి. ఇ. ఇంజనీరింగు శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కర్మశాలా నిర్వహణము |- | 14. ఎన్. రా. || డా. ఎన్. రాజేశ్వరరావు, భౌతికశాస్త్రశాఖ, నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత|ఉష్ణోగ్రత]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉల్కలు|ఉల్కలు]] |- | 15. ఎస్. అ. || శ్రీ ఎస్. అనంతస్వామి ఎం.ఏ., సికింద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు|ఎడారులు]] |- | 16. ఎస్. ఎమ్. శ్రీ. || జనరల్, [[రచయిత:ఎస్. ఎమ్. శ్రీనాగేష్|ఎస్. ఎమ్. శ్రీ నగేష్]], (రిటైర్డు భారత సర్వసేనాధిపతి), అస్సొంరాష్ట్ర గవర్నరు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు|ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు]] 2. కాల్బలము 1 |- | 17. ఎస్. ఐ. అ. || శ్రీ ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము, వ్యాయామశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు|ఒలింపిక్ క్రీడలు]] |- | 18. ఏ. ఎం. ఎస్. || శ్రీ అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ ఎం.ఏ., రాజనీతిశాస్త్ర శాఖాధ్యక్షులు, (రిటైర్డు) ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్రహీం కుతుబు షాహ|ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్షాషాహ]] |- | 19. ఏ. ఎం. జ. || [[రచయిత:ఏ. యం. జయరావు|ఏ. ఎం. జయరావు]], (స్వర్గీయ) ఉపన్యాసకులు, భౌతికశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐన్ స్టెన్|ఐన్ స్టీన్]] |- | 20. ఐ. రా. || డా. ఐ. రామకృష్ణారావు, ఎం, ఏ., సిహెచ్, డి., డి.ఎస్.సి. (అండను). ఎం. ఇ. టి., మద్రాసు || కాంతి స్వతానము |- | 21. కం. తా. || శ్రీ [[రచయిత:కంబాల తాతారావు|కంబాల తాతారావు]], సబ్ ఎడిటర్, గోలకొండ పత్రిక, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్|ఎడ్వర్డు ఫిట్టిరాల్డు]] |}<noinclude><references/></noinclude> aywwjigyp9ajoyuxa8pza0mkm94wz5a 569912 569903 2026-08-12T13:38:19Z Rajasekhar1961 50 569912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 11. ఎం. కె. ఎం. || శ్రీ మహమ్మద్ ఖాజా మొహియుద్దీన్, ప్రిన్సిపాలు, ముంతాజ్ కాలేజీ, హైదరాబాదు || 1. కాలము (ఖగోళశాస్త్రప్రకారము) 2. కలనగణితము |- | 12. ఎన్. కె. యస్. || ఎన్. కృష్ణశాస్త్రి ఎం. ఏ.. అర్థశాస్త్రోపన్యాసకులు, సిద్ధేశ్వర్ కాలేజీ, హుబ్లి || 1. కార్మికులు 2. కీన్సు, జే. యం. 3. కూలి |- | 13. ఎన్. పి. ఆర్. వి. || శ్రీ ఎన్. పి. ఆర్. విఠల్ బి. ఇ. ఇంజనీరింగు శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కర్మశాలా నిర్వహణము |- | 14. ఎన్. రా. || డా. [[ఎన్. రాజేశ్వరరావు]], భౌతికశాస్త్రశాఖ, నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత|ఉష్ణోగ్రత]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉల్కలు|ఉల్కలు]] |- | 15. ఎస్. అ. || శ్రీ ఎస్. అనంతస్వామి ఎం.ఏ., సికింద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు|ఎడారులు]] |- | 16. ఎస్. ఎమ్. శ్రీ. || జనరల్, [[రచయిత:ఎస్. ఎమ్. శ్రీనాగేష్|ఎస్. ఎమ్. శ్రీ నగేష్]], (రిటైర్డు భారత సర్వసేనాధిపతి), అస్సొంరాష్ట్ర గవర్నరు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు|ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు]] 2. కాల్బలము 1 |- | 17. ఎస్. ఐ. అ. || శ్రీ ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము, వ్యాయామశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు|ఒలింపిక్ క్రీడలు]] |- | 18. ఏ. ఎం. ఎస్. || శ్రీ అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ ఎం.ఏ., రాజనీతిశాస్త్ర శాఖాధ్యక్షులు, (రిటైర్డు) ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్రహీం కుతుబు షాహ|ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్షాషాహ]] |- | 19. ఏ. ఎం. జ. || [[రచయిత:ఏ. యం. జయరావు|ఏ. ఎం. జయరావు]], (స్వర్గీయ) ఉపన్యాసకులు, భౌతికశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐన్ స్టెన్|ఐన్ స్టీన్]] |- | 20. ఐ. రా. || డా. ఐ. రామకృష్ణారావు, ఎం, ఏ., సిహెచ్, డి., డి.ఎస్.సి. (అండను). ఎం. ఇ. టి., మద్రాసు || కాంతి స్వతానము |- | 21. కం. తా. || శ్రీ [[రచయిత:కంబాల తాతారావు|కంబాల తాతారావు]], సబ్ ఎడిటర్, గోలకొండ పత్రిక, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్|ఎడ్వర్డు ఫిట్టిరాల్డు]] |}<noinclude><references/></noinclude> 3efmqkd1168rw5t6g9iqgah27utus7s 569915 569912 2026-08-12T13:55:56Z Rajasekhar1961 50 569915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 11. ఎం. కె. ఎం. || శ్రీ [[మహమ్మద్ ఖాజా మొహియుద్దీన్]], ప్రిన్సిపాలు, ముంతాజ్ కాలేజీ, హైదరాబాదు || 1. కాలము (ఖగోళశాస్త్రప్రకారము) 2. కలనగణితము |- | 12. ఎన్. కె. యస్. || [[ఎన్. కృష్ణశాస్త్రి]] ఎం. ఏ.. అర్థశాస్త్రోపన్యాసకులు, సిద్ధేశ్వర్ కాలేజీ, హుబ్లి || 1. కార్మికులు 2. కీన్సు, జే. యం. 3. కూలి |- | 13. ఎన్. పి. ఆర్. వి. || శ్రీ ఎన్. పి. ఆర్. విఠల్ బి. ఇ. ఇంజనీరింగు శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కర్మశాలా నిర్వహణము |- | 14. ఎన్. రా. || డా. [[ఎన్. రాజేశ్వరరావు]], భౌతికశాస్త్రశాఖ, నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత|ఉష్ణోగ్రత]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉల్కలు|ఉల్కలు]] |- | 15. ఎస్. అ. || శ్రీ [[ఎస్. అనంతస్వామి]] ఎం.ఏ., సికింద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు|ఎడారులు]] |- | 16. ఎస్. ఎమ్. శ్రీ. || జనరల్, [[రచయిత:ఎస్. ఎమ్. శ్రీనాగేష్|ఎస్. ఎమ్. శ్రీ నగేష్]], (రిటైర్డు భారత సర్వసేనాధిపతి), అస్సొంరాష్ట్ర గవర్నరు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు|ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు]] 2. కాల్బలము 1 |- | 17. ఎస్. ఐ. అ. || శ్రీ [[ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము]], వ్యాయామశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు|ఒలింపిక్ క్రీడలు]] |- | 18. ఏ. ఎం. ఎస్. || శ్రీ [[అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ]] ఎం.ఏ., రాజనీతిశాస్త్ర శాఖాధ్యక్షులు, (రిటైర్డు) ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్రహీం కుతుబు షాహ|ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్షాషాహ]] |- | 19. ఏ. ఎం. జ. || [[రచయిత:ఏ. యం. జయరావు|ఏ. ఎం. జయరావు]], (స్వర్గీయ) ఉపన్యాసకులు, భౌతికశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐన్ స్టెన్|ఐన్ స్టీన్]] |- | 20. ఐ. రా. || డా. [[ఐ. రామకృష్ణారావు]], ఎం, ఏ., సిహెచ్, డి., డి.ఎస్.సి. (అండను). ఎం. ఇ. టి., మద్రాసు || కాంతి స్వతానము |- | 21. కం. తా. || శ్రీ [[రచయిత:కంబాల తాతారావు|కంబాల తాతారావు]], సబ్ ఎడిటర్, గోలకొండ పత్రిక, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్|ఎడ్వర్డు ఫిట్టిరాల్డు]] |}<noinclude><references/></noinclude> ioeam608herw6i8eqno1biv326gztjd 569916 569915 2026-08-12T13:56:54Z Rajasekhar1961 50 569916 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 11. ఎం. కె. ఎం. || శ్రీ [[మహమ్మద్ ఖాజా మొహియుద్దీన్]], ప్రిన్సిపాలు, ముంతాజ్ కాలేజీ, హైదరాబాదు || 1. కాలము (ఖగోళశాస్త్రప్రకారము) 2. కలనగణితము |- | 12. ఎన్. కె. యస్. || [[ఎన్. కృష్ణశాస్త్రి]] ఎం. ఏ.. అర్థశాస్త్రోపన్యాసకులు, సిద్ధేశ్వర్ కాలేజీ, హుబ్లి || 1. కార్మికులు 2. కీన్సు, జే. యం. 3. కూలి |- | 13. ఎన్. పి. ఆర్. వి. || శ్రీ [[ఎన్. పి. ఆర్. విఠల్]] బి. ఇ. ఇంజనీరింగు శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కర్మశాలా నిర్వహణము |- | 14. ఎన్. రా. || డా. [[ఎన్. రాజేశ్వరరావు]], భౌతికశాస్త్రశాఖ, నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత|ఉష్ణోగ్రత]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉల్కలు|ఉల్కలు]] |- | 15. ఎస్. అ. || శ్రీ [[ఎస్. అనంతస్వామి]] ఎం.ఏ., సికింద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు|ఎడారులు]] |- | 16. ఎస్. ఎమ్. శ్రీ. || జనరల్, [[రచయిత:ఎస్. ఎమ్. శ్రీనాగేష్|ఎస్. ఎమ్. శ్రీ నగేష్]], (రిటైర్డు భారత సర్వసేనాధిపతి), అస్సొంరాష్ట్ర గవర్నరు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు|ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు]] 2. కాల్బలము 1 |- | 17. ఎస్. ఐ. అ. || శ్రీ [[ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము]], వ్యాయామశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు|ఒలింపిక్ క్రీడలు]] |- | 18. ఏ. ఎం. ఎస్. || శ్రీ [[అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ]] ఎం.ఏ., రాజనీతిశాస్త్ర శాఖాధ్యక్షులు, (రిటైర్డు) ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్రహీం కుతుబు షాహ|ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్షాషాహ]] |- | 19. ఏ. ఎం. జ. || [[రచయిత:ఏ. యం. జయరావు|ఏ. ఎం. జయరావు]], (స్వర్గీయ) ఉపన్యాసకులు, భౌతికశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐన్ స్టెన్|ఐన్ స్టీన్]] |- | 20. ఐ. రా. || డా. [[ఐ. రామకృష్ణారావు]], ఎం, ఏ., సిహెచ్, డి., డి.ఎస్.సి. (అండను). ఎం. ఇ. టి., మద్రాసు || కాంతి స్వతానము |- | 21. కం. తా. || శ్రీ [[రచయిత:కంబాల తాతారావు|కంబాల తాతారావు]], సబ్ ఎడిటర్, గోలకొండ పత్రిక, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్|ఎడ్వర్డు ఫిట్టిరాల్డు]] |}<noinclude><references/></noinclude> 17m4t96oc7kd0j3xzn7rk4r9q2v0m01 569921 569916 2026-08-12T14:06:41Z Rajasekhar1961 50 569921 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 11. ఎం. కె. ఎం. || శ్రీ [[మహమ్మద్ ఖాజా మొహియుద్దీన్]], ప్రిన్సిపాలు, ముంతాజ్ కాలేజీ, హైదరాబాదు || 1. కాలము (ఖగోళశాస్త్రప్రకారము) 2. కలనగణితము |- | 12. ఎన్. కె. యస్. || [[ఎన్. కృష్ణశాస్త్రి]] ఎం. ఏ.. అర్థశాస్త్రోపన్యాసకులు, సిద్ధేశ్వర్ కాలేజీ, హుబ్లి || 1. కార్మికులు 2. కీన్సు, జే. యం. 3. కూలి |- | 13. ఎన్. పి. ఆర్. వి. || శ్రీ [[ఎన్. పి. ఆర్. విఠల్]] బి. ఇ. ఇంజనీరింగు శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కర్మశాలా నిర్వహణము |- | 14. ఎన్. రా. || డా. [[రచయిత:ఎన్. రాజేశ్వరరావు]], భౌతికశాస్త్రశాఖ, నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత|ఉష్ణోగ్రత]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉల్కలు|ఉల్కలు]] |- | 15. ఎస్. అ. || శ్రీ [[రచయిత:ఎస్. అనంతస్వామి]] ఎం.ఏ., సికింద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు|ఎడారులు]] |- | 16. ఎస్. ఎమ్. శ్రీ. || జనరల్, [[రచయిత:ఎస్. ఎమ్. శ్రీనాగేష్|ఎస్. ఎమ్. శ్రీ నగేష్]], (రిటైర్డు భారత సర్వసేనాధిపతి), అస్సొంరాష్ట్ర గవర్నరు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు|ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు]] 2. కాల్బలము 1 |- | 17. ఎస్. ఐ. అ. || శ్రీ [[ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము]], వ్యాయామశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు|ఒలింపిక్ క్రీడలు]] |- | 18. ఏ. ఎం. ఎస్. || శ్రీ [[అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ]] ఎం.ఏ., రాజనీతిశాస్త్ర శాఖాధ్యక్షులు, (రిటైర్డు) ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్రహీం కుతుబు షాహ|ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్షాషాహ]] |- | 19. ఏ. ఎం. జ. || [[రచయిత:ఏ. యం. జయరావు|ఏ. ఎం. జయరావు]], (స్వర్గీయ) ఉపన్యాసకులు, భౌతికశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐన్ స్టెన్|ఐన్ స్టీన్]] |- | 20. ఐ. రా. || డా. [[ఐ. రామకృష్ణారావు]], ఎం, ఏ., సిహెచ్, డి., డి.ఎస్.సి. (అండను). ఎం. ఇ. టి., మద్రాసు || కాంతి స్వతానము |- | 21. కం. తా. || శ్రీ [[రచయిత:కంబాల తాతారావు|కంబాల తాతారావు]], సబ్ ఎడిటర్, గోలకొండ పత్రిక, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్|ఎడ్వర్డు ఫిట్టిరాల్డు]] |}<noinclude><references/></noinclude> ak6d31zqjehfrr93dglfv6snfmt0ecy 569922 569921 2026-08-12T14:07:22Z Rajasekhar1961 50 569922 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 11. ఎం. కె. ఎం. || శ్రీ [[మహమ్మద్ ఖాజా మొహియుద్దీన్]], ప్రిన్సిపాలు, ముంతాజ్ కాలేజీ, హైదరాబాదు || 1. కాలము (ఖగోళశాస్త్రప్రకారము) 2. కలనగణితము |- | 12. ఎన్. కె. యస్. || [[ఎన్. కృష్ణశాస్త్రి]] ఎం. ఏ.. అర్థశాస్త్రోపన్యాసకులు, సిద్ధేశ్వర్ కాలేజీ, హుబ్లి || 1. కార్మికులు 2. కీన్సు, జే. యం. 3. కూలి |- | 13. ఎన్. పి. ఆర్. వి. || శ్రీ [[ఎన్. పి. ఆర్. విఠల్]] బి. ఇ. ఇంజనీరింగు శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కర్మశాలా నిర్వహణము |- | 14. ఎన్. రా. || డా. [[రచయిత:ఎన్. రాజేశ్వరరావు|ఎన్. రాజేశ్వరరావు]], భౌతికశాస్త్రశాఖ, నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత|ఉష్ణోగ్రత]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉల్కలు|ఉల్కలు]] |- | 15. ఎస్. అ. || శ్రీ [[రచయిత:ఎస్. అనంతస్వామి|ఎస్. అనంతస్వామి]] ఎం.ఏ., సికింద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు|ఎడారులు]] |- | 16. ఎస్. ఎమ్. శ్రీ. || జనరల్, [[రచయిత:ఎస్. ఎమ్. శ్రీనాగేష్|ఎస్. ఎమ్. శ్రీ నగేష్]], (రిటైర్డు భారత సర్వసేనాధిపతి), అస్సొంరాష్ట్ర గవర్నరు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు|ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు]] 2. కాల్బలము 1 |- | 17. ఎస్. ఐ. అ. || శ్రీ [[ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము]], వ్యాయామశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు|ఒలింపిక్ క్రీడలు]] |- | 18. ఏ. ఎం. ఎస్. || శ్రీ [[అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ]] ఎం.ఏ., రాజనీతిశాస్త్ర శాఖాధ్యక్షులు, (రిటైర్డు) ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్రహీం కుతుబు షాహ|ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్షాషాహ]] |- | 19. ఏ. ఎం. జ. || [[రచయిత:ఏ. యం. జయరావు|ఏ. ఎం. జయరావు]], (స్వర్గీయ) ఉపన్యాసకులు, భౌతికశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐన్ స్టెన్|ఐన్ స్టీన్]] |- | 20. ఐ. రా. || డా. [[ఐ. రామకృష్ణారావు]], ఎం, ఏ., సిహెచ్, డి., డి.ఎస్.సి. (అండను). ఎం. ఇ. టి., మద్రాసు || కాంతి స్వతానము |- | 21. కం. తా. || శ్రీ [[రచయిత:కంబాల తాతారావు|కంబాల తాతారావు]], సబ్ ఎడిటర్, గోలకొండ పత్రిక, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్|ఎడ్వర్డు ఫిట్టిరాల్డు]] |}<noinclude><references/></noinclude> ab22t53nntldh5isw2wq4yw3dt4l7v8 569926 569922 2026-08-12T14:17:41Z Rajasekhar1961 50 569926 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable" |+ |- | 11. ఎం. కె. ఎం. || శ్రీ [[మహమ్మద్ ఖాజా మొహియుద్దీన్]], ప్రిన్సిపాలు, ముంతాజ్ కాలేజీ, హైదరాబాదు || 1. కాలము (ఖగోళశాస్త్రప్రకారము) 2. కలనగణితము |- | 12. ఎన్. కె. యస్. || [[ఎన్. కృష్ణశాస్త్రి]] ఎం. ఏ.. అర్థశాస్త్రోపన్యాసకులు, సిద్ధేశ్వర్ కాలేజీ, హుబ్లి || 1. కార్మికులు 2. కీన్సు, జే. యం. 3. కూలి |- | 13. ఎన్. పి. ఆర్. వి. || శ్రీ [[ఎన్. పి. ఆర్. విఠల్]] బి. ఇ. ఇంజనీరింగు శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కర్మశాలా నిర్వహణము |- | 14. ఎన్. రా. || డా. [[రచయిత:ఎన్. రాజేశ్వరరావు|ఎన్. రాజేశ్వరరావు]], భౌతికశాస్త్రశాఖ, నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత|ఉష్ణోగ్రత]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉల్కలు|ఉల్కలు]] |- | 15. ఎస్. అ. || శ్రీ [[రచయిత:ఎస్. అనంతస్వామి|ఎస్. అనంతస్వామి]] ఎం.ఏ., సికింద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు|ఎడారులు]] |- | 16. ఎస్. ఎమ్. శ్రీ. || జనరల్, [[రచయిత:ఎస్. ఎమ్. శ్రీనాగేష్|ఎస్. ఎమ్. శ్రీ నగేష్]], (రిటైర్డు భారత సర్వసేనాధిపతి), అస్సొంరాష్ట్ర గవర్నరు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు|ఈనాటి యుద్ధ సాధనములు]] 2. కాల్బలము 1 |- | 17. ఎస్. ఐ. అ. || శ్రీ [[రచయిత:ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము|ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము]], వ్యాయామశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు|ఒలింపిక్ క్రీడలు]] |- | 18. ఏ. ఎం. ఎస్. || శ్రీ [[రచయిత:అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ|అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ]] ఎం.ఏ., రాజనీతిశాస్త్ర శాఖాధ్యక్షులు, (రిటైర్డు) ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్రహీం కుతుబు షాహ|ఇబ్రహీం కులీ కుతుబ్షాషాహ]] |- | 19. ఏ. ఎం. జ. || [[రచయిత:ఏ. యం. జయరావు|ఏ. ఎం. జయరావు]], (స్వర్గీయ) ఉపన్యాసకులు, భౌతికశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐన్ స్టెన్|ఐన్ స్టీన్]] |- | 20. ఐ. రా. || డా. [[ఐ. రామకృష్ణారావు]], ఎం, ఏ., సిహెచ్, డి., డి.ఎస్.సి. (అండను). ఎం. ఇ. టి., మద్రాసు || కాంతి స్వభావము |- | 21. కం. తా. || శ్రీ [[రచయిత:కంబాల తాతారావు|కంబాల తాతారావు]], సబ్ ఎడిటర్, గోలకొండ పత్రిక, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్|ఎడ్వర్డు ఫిట్టిరాల్డు]] |}<noinclude><references/></noinclude> 92n8hi37sx8vlbvsrouxa9qx21zxup6 102 153289 569897 446070 2026-08-12T13:21:06Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 569897 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కంబాల |అసలుపేరు = తాతారావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = త |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కంబాల తాతారావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] js22rjzmby2wj0tn7d6x5p6ne3jfxyv 102 153419 569904 446320 2026-08-12T13:29:12Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 569904 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = ఏ. యం. |అసలుపేరు = జయరావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = జ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ఏ. యం. జయరావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అయస్కాంత శాస్త్రము]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐన్ స్టెన్]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] cixdmkqya1ma3qd66vtmm9hrlu90hbh 104 154435 569898 564200 2026-08-12T13:23:13Z Rajasekhar1961 50 569898 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|ఎన్నికల చట్టములు|| సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude><section begin="375A" />హెచ్చరికపై ఫిట్టిరాల్డు పట్టుబడకుండ తప్పించుకోనేను. పూర్తిగా తప్పించుకొని పారిపోవు అవకాశముండి కూడ తానే వారిని ప్రమాదస్థితిలోనికి నడిపినందున తన యనుచరులను విడిచివెళ్ళుటకు ఆయన నిరాకరించెను. మార్చి 30 వ తేదీన సైనిక శాసనము అమలులోనికి వచ్చెను. ఫిట్టిరాల్డును పట్టుకొనువారికి 1000 పౌనులు బహుమతిగా నియ్యబడునని ప్రకటించబడెను. ఫిట్టిరాల్డు డబ్లిన్ నగరములో ఒక మిత్రునియింట దాగియుండెను. కానీ బహుమతికి ఆశపడిన మాగన్ అను నతడు ఈ రహస్యమును బయట పెట్టెను. మేనెల 19 వ తేదీన ఫిట్టిరాల్డు అరెస్టు చేయబడెను. అరెస్టుకుముందు జరిగిన సమరములో నతడు తీవ్రముగా గాయపడెను. తుపాకి దెబ్బలు కూడ తగిలినవి. న్యూగేటు జైలులో నుంచ బడెను. ఆ గాయములతో అక్కడనే ఇతడు 1798 జూన్ 4వ తేదీన మరణించెను. ఆయన ఆస్తిని స్వాధీన పరచుకొనుటకు ఒక శాసనము జారీచేయబడెను. భర్త మరణించక పూర్వమే దేశమును విడిచివెళ్ళవలసినదిగా అతనిభార్య ఆదేశించబడెను. పమేలా హాంబర్లు వెళ్ళి 1800 లో జె. పిట్ కైర్న్‌ను వివాహము చేసికొనెను. అయినను చనిపోవు వరకు ప్రథమ భర్తను స్మరించుచు అతనిపట్ల భక్తి ప్రవృత్తులను కలిగియుండెను. ఆమెకు ఫిట్టిరాల్డువలన ముగ్గురు పిల్లలు కలిగిరి. పిన్నవయసులోనే ఇంతటి సాహసకార్యములకు దిగిన ఫిట్టిరాల్డు పొట్టిగా, అందముగా నుండెడివాడు. అతని చక్కని మూర్తిత్వము, ప్రేమ, ఉదారబుద్ధి కుటుంబ సభ్యులందరి ప్రేమకు పాత్రమైనవి. కాని ప్రజలలో తాను చేయబూనిన సాహసచర్యలకు అవసరమగు కఠిన లక్షణములు ఆయనలో లేకుండినవి.. కపట మెంత మాత్రము లేక నిర్భయముగా వ్యవహరించెడివాడని రీష్ హార్డు వ్రాసినాడు. ఫిట్టిరాల్డు జీవితమునుగూర్చి థామస్ మూరె, మార్టిన్ మాక్ డెర్మాత్, ఐ. ఏ. పేలరు మున్నగువారు పుస్తకములను వ్రాసిరి {{right|కం. తా.}} <section end="375A" /> <section begin="375B" />'''ఎడ్విన్ కానన్ :''' ప్రసిద్ధ ఆంగ్ల ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తయగు ప్రొఫెసర్ కానన్ ఆక్సు ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయమునందలి క్లిఫ్ టన్ కళాశాల యందును, బేలియల్ కళాశాలయందును విద్యను అభ్యసించెను. ఇతడు క్రీ.శ.1907వ సంవత్సరమున అర్థశాస్త్రాచార్యుడై 1927 లో ఆపదవినుండి విరమించెను. లండన్ ఆర్థిక, రాజకీయ శాస్త్ర బోధనాలయము స్థాపింపబడిన నాటినుండియు ఇతడా సంస్థయందు బోధకుడై యుండి, ఆ సంస్థ యొక్క ఆర్థిక సంప్రదాయముల నేర్పరచుటలో కొంతవరకు బాధ్యుడయ్యెను. ఇతని గ్రంథములు చదివినవారు ఇతని సనాతన దృక్పథమును, విమర్శనాత్మకముగు మనస్తత్వమును గుర్తించ గలరు. తనకు గురుతుల్యులని చెప్పదగిన ఆర్థికశాస్త్రవేత్తలను విమర్శించుటకే ఇతడు తనకాలమును, శక్తిని వెచ్చించి నప్పటికిని, ఇతడు ఆ శాస్త్రమందలి సంప్రదాయశాఖకే పెక్కు విధములుగ ప్రతినిధి. ఉత్పత్తి, పంపకములకు సంబంధించిన సిద్ధాంతములు, ఆంగ్ల దేశమందలి స్థానికపు రేటుల చరిత్ర, సంపద, ధనము అనునవి ఈతని ప్రధానరచనలు. అంతేగాక ఆడముస్మిత్తు మహాశయుని గ్రంథమునకుకూడ ఈతడు పరిష్కర్త. వీటన్నిటియందును సంపదయను పేరుగల ఈతని గ్రంథము స్థిరమైన దృక్పథము చక్కని సంబంధ సామ్యముగల ప్రఖ్యాతరచన. ధనము, మరియు డెమొగ్రఫీ (Demography) కి సంబంధించిన ఆర్థిక సూత్రముల విషయములలోను, ఆడ ముస్మిత్తు యొక్క సరఫరా మరియు అ పేద (Demand) సిద్ధాంతములను విభజించి, నవీనపరిస్థితుల కనుగుణ్యముగా సంతరించుటలోను, అతడు ఆర్థిక శాస్త్రమునకు సేవచేసెను. {{right|బి. వి. రా.}} <section end="375B" /> <section begin="375C" />'''ఎన్నికల చట్టములు:''' ప్రజా ప్రభుత్వమునకు ప్రజలచే ఎన్నుకొనబడు వ్యక్తులే తాత్కాలిక పాలకులగుట, ఒక ముఖ్యవిశేషము. సమస్త ప్రజానీకమునుండి అట్టి పాలకులను ఎన్నుకొనుటయే ఎన్నిక విధాన మనబడుచున్నది. ప్రాచీన సంప్రదాయములో రాజ్యాధిపతిరాజై ప్రజలను పరిపాలించి మరణాంతమున <section end="375C" /><noinclude><references/></noinclude> el7q1ljnh9opm1b6ph62h1u7btoshkj 104 154651 569884 448460 2026-08-12T12:14:22Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||కర్నూలు జిల్లా}}</noinclude> హైదరు కర్నూలు జిల్లాను వశపరచుకొనెను. అప్పటికే నైజాం స్వతంత్రుడై తన రాజ్యమును వశపరచుకొనుట జరిగినది. నేటి కర్నూలుజిల్లా దండకారణ్యములో నొక భాగముగ నుండెననియు, రాక్షసుల సామ్రాజ్యమున కొంత కాలముండెననియు, ఆర్య నాగరికతా ప్రభావము ఇచట మెలమెల్లగ వ్యాపించెననియు ఒక ప్రతీతి కలదు. సీతాదేవిని వెదకుటకై పంచవటినుండి కిష్కింధకు వెళ్లుచు శ్రీరాముడు ఈ ప్రాంతమందు అడుగిడెనని చెప్పుకొందురు. కంచిని దర్శించుటకై హ్యుయాన్ త్సాంగ్ కర్నూలు మీదుగనే ప్రయాణించెనట! మార్కాపురం జిల్లా త్రిపురాంతక గ్రామములోని శాసనమొకటి విక్రముని పేరిట కనిపించుచున్నది. ఈ భాగము క్రీ. శ. 5వ శతాబ్దమునుండి 10వ శతాబ్దమువరకు చాళుక్యుల స్వాధీనమందున్నట్లు తెలియుచున్నది. కుంతలదేశ మందున్న (Modern Deccan) ఒక శిలాశాసనము వలన ఈ కర్నూలుజిల్లా క్రీ. శ. 1059 ప్రాంతమందు కంచి చోళ రాజు యొక్క స్వాధీనమందున్నట్లు అధికారపూర్వకమైన ఆధారమొకటి కలదు. గోరెంట్ల దేవాలయము నందలి శాసనమువలన స్థానికులైన యాదవులు చాళుక్య విక్రమునకు కొన్ని బాధలు కలిగించినట్లు తెలియు చున్నది. తరువాత కాకతి గణపతిదేవుడును, రెండవ ప్రతాపరుద్రుడును తమ అధికారమును జిల్లా యంతటను సాగించిరి. క్రీ.శ. 1686 వ సం. బీజాపూరు సుల్తానులనుండి ఈ ప్రాంతమంతయు ఢిల్లీ చక్రవర్తికి స్వాధీనమయ్యెను. ఆతరువాత కర్నూలుజిల్లా స్థానిక రాజులచేతను, పాలెగాండ్ర చేతను, ఖండ్రిక లుగా పరిపా లింపబడి కొంతకాలము హైద్రాబాద్ నవాబు స్వాధీన మందుండి చివరకు ఈస్టిండియా కంపెనీవారికి దత్త మయ్యెను. 1800-01 నాటికి అది బ్రిటిషువారి సామ్రాజ్యములో నొక భాగముగా నేర్పడెను. క్రీ. శ. 11 వ శతాబ్దమునుండి సాంస్కృతిక రంగమందు ఈ జిల్లాకొక ప్రత్యేకత కనిపించుచున్నది. మల్లి కార్జున పండితుని గ్రంథములు మొదలుకొని అనేక ప్రసిద్ధాంధ్ర రచనలు ఇచ్చట సాగింపబడెననియు, పింగళి సూరన్న వంటి కవిముఖ్యులకు కొంతకాలము ఈ జిల్లా నివాసస్థానమయ్యేననియు చరిత్ర చాటుచున్నది. '''కర్నూలుపట్టణము :''' ఈజిల్లాకు కేంద్రస్థానము కర్నూలు పట్టణము. కేంద్రప్రభుత్వము యొక్క శాసనము ననుసరించి 1953 అక్టోబరు ఒకటవ తేదీ మొదలు 1956 నవంబరు ఒకటవ తారీఖుపరకు (హైద్రాబాదు రాజధానిగా ఆంధ్రప్రదేశ రాష్ట్రము ఏర్పడు వరకు) ఆంధ్రరాష్ట్రమునకు కర్నూలు రాజధానిగ నుండెను. కర్నూలుపట్టణము సముద్రమట్టమునకు 900 అడుగుల ఎత్తుననుండి ప్రాగుత్తర దికలయందు తుంగభద్రానదిచేతను, దక్షిణమందు హంద్రినది చేతను, పశ్చిమమందు కడప కర్నూలు కాలువచేతను కూడుకొనియుండి సహజ ప్రకృతిసౌందర్యముచే కళకళలాడుచు నొక ద్వీపమువలె విలసిల్లుచున్నది. ఈ పట్టణపు వైశాల్యము 3.75 చ॥ మైళ్ళు. జనసంఖ్య 60,222. ఇందు పురుషులు 30,639 మంది, స్త్రీలు 29,583 మంది (1951). చాళుక్యరాజులు 11 వ శతాబ్దమందు ఇచ్చటికి 7 మైళ్ల దూరమందున్న అలంపూరు (ఇది దక్షి కాశియని ప్రసిద్ధి) లో దేవాలయనిర్మాణము చేయునపుడు రాళ్ళకొరకు బండ్లు ఇపుడున్న కర్నూలు ప్రదేశమునకు తుంగభద్రను దాటి వచ్చెడివనియు, కొంత విశ్రాంతి తీసికొన్నతరువాత బండ్లను తోలువారు తమ బండ్లకు కందెనవేసికొని పోవుచుండిరనియు అందుచేత ఆప్రదేశము “కంచెనమెట్ట" అని వ్యవహరింప బడినదనియు ఒకటి రెండు కుటుంబములు ఏర్పడుటచేత అది "కందెనపల్లి” గా మారినదనియు తెలియుచున్నది. ఆ తర్వాత "కందెనోలు, కందెనవోలు" గాను బ్రిటిషు వారిమూలమున "కర్నూలు”గాను మార్పు చెందినది. కొన్ని శాసనములలో "కన్నాడు" అని కూడ వ్యవహరింపబడినది. కొందరు కల్లు = రాయి, నాడు=భూమి అను రెండు పదముల కలయికచే నేటి కర్నూలు అనుపద మేర్పడె ననుచున్నారు. శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలమువరకు కర్నూలునకు ఒక ప్రత్యేకత లేదు. ఆయన అనంతరము వచ్చిన అచ్యుత రాయలు కర్నూలుకోటను కట్టించినాడు. 1590 లో రామరాజు మనునుడైన గోపాలరాజునుండి కర్నూలును స్వాధీనపరచుకొనుటకై బిజాపూర్ నవాబు అబ్దుల్ వాహబ్ అను అబిసీనియాదేశస్థుని పంపెను. ఆయన కర్నూలు పట్టణమును అభివృద్ధిపరచెను. రాజవీథిలో కమానులతో<noinclude><references/></noinclude> 8qzbldes48e4z8frrb8qmg08cp2ja7l 104 154652 569890 448461 2026-08-12T12:33:41Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|కలనగణితము||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude><section begin="597A" />అంగళ్ళు కట్టించేను. సింహద్వారము ( నేడిచ్చట మునిసిపల్ ఆస్పత్రిక కలదు) నిర్మించెను. ఆతడు 1618లో మరణించెను.” ఆ {{Css image crop |Image = Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf |Page = 597 |bSize = 600 |cWidth = 252 |cHeight = 199 |oTop = 105 |oLeft = 46 |Location = center |Description = }} సందర్భమున హంద్రీనది యొడ్డున ఒక పెద్ద జ్ఞాపక చిన్నము నెలకొల్పిరి. ఆతడే పూర్వము వేణుగోపాలస్వామి దేవాలయమును మసీదుగా మార్పించెనందురు. కర్నూలు 1686 సంవత్సరమువరకు బీజాపురము అధీనములో నుండి ఆ తరువాత ఢిల్లీ సింహాసనాధిపతియైన ఔరంగజేబు ఆధిపత్యము క్రిందికి వచ్చెను. ఔరంగజేబు పంపిన ఘయాసుద్దీన్ ఖాన్ అను అధికారిచేత 17 వ శతాబ్దమందు చివరిభాగమున కర్నూలు దాపూర్ ఖానుకు సమర్పింపబడెను. ఆయనయే కర్నూలు నేలిన పఠాన్ రాజవంశమునకు మూలపురుషుడు. తర్వాత ఢిల్లీ తో సంబంధము పోయి నైజాంనవాబుల ఆధిపత్యము ఏర్పడెను. 1800 వ సంవత్సరములో కర్నూలును నిజాము బ్రిటిషువారికి దత్తము చేసెను. 1839 వ సంవత్స {{Css image crop |Image = Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf |Page = 597 |bSize = 600 |cWidth = 253 |cHeight = 175 |oTop = 542 |oLeft = 42 |Location = center |Description = }} కొండారెడ్డి బురుజు - కర్నూలు రము సెప్టెంబరు 13వ తేది బ్రిటిషువారు కర్నూలును స్వాధీనము చేసికొని నవాబును సదభ్రష్టుని కావించిరి. 1866 సంవత్సరములో పురపాలకసంఘ మేర్పరచబడినది. నేడీ పురపాలక సంఘము యొక్క అధీనములోని ప్రాంతము 10 చదరపు మైళ్ల విస్తీర్ణము కలది. జనాభా కొంచె మించుమించు ఒక లక్షవరకు పెరిగినది. పట్టణము కొండా రెడ్డి బురుజుతోను తదితరములయిన చారిత్రక శిథిలములతోడను, మసీదులతోడను, దేవాలయములతోడను కళకళలాడుచుండును. ఒక భక్తుని చేత సంగభద్రానది ఒడ్డున నాల్గు సంవత్సరముల క్రింద కర్నూలునందు నిర్మింప బడిన సాయిబాబా దేవాలయము దర్శనీయమై యున్నది. తుంగభద్ర యొక్క ఆవలి యొడ్డు, హైదరాబాదు రాష్ట్రపు సరిహద్దు. రుచ్యము, ఆరోగ్యకరము అయిన నీరు, అన్ని ఋతువుల యందు జనులకు బాధాకరముకాని వాతాపరణము కర్నూలు పట్టణ విశిష్టలక్షణములు. {{right|దం. వే. ను.}} <section end="597A" /> <section begin="597B" />'''కలనగణితము (Calculus) :''' క్రీ. పూ. 4, 5 శతాబ్దములలో గణితశాస్త్రము గ్రీసు దేశీయులచే శాస్త్రీయ పద్ధతులపై అభ్యసింపబడేను. వారు వేరు వేరు విచిత్రపద్ధతులను ఉపయోగించి క్రింది విషయములకు సంబంధించిన సమస్యలను వివరించుటకు ప్రయత్నించిరి. (1) శంకుచ్ఛేదము (Conic) నకు స్పర్శరేఖలు. (2) వృత్తపరిధి. (3) వృత్తి వైశాల్యము. (4) శంకువు యొక్క ఆయత (Cone) ఘనము (5) పరవలయ (Parabola) ఖండ (Segment) వైశాల్యము మున్నగునవి. కాని క్రీ. శ. 17 వ శతాబ్దమువరకు ఇట్టి విషయములకు సంబంధించిన సమస్యలను పరిష్కరించుట కనువైస సర్వసాధారణ పద్దతి లభించలేదు. 17 వ శతాబ్దమున గణితశాస్త్రజ్ఞుల నాకర్షించిన ముఖ్యమగు సమస్యలు రెండు. (1) స్పర్శరేఖలకు సంబంధించిన సమస్య. (2) వైశాల్యగణనము. ఈ రెండు సమస్యలు కలనగణితమునకు మూలాధారములు, కలనగణిత వికాసమున న్యూటన్ (Newton), లీబ్నిజ్. (Liebnitz) అను గణితశాస్త్రజ్ఞులను ముందు పేర్కొనకతప్పదు. వీరు స్పర్శ రేఖాసమస్యకుమ, వైశాల్యగణనమునకును గల సంబంధమును విశదముగా గుర్తించిరి. <section end="597B" /><noinclude><references/></noinclude> rzmwepzh5pmmz0o40h5m508adqnbm71 104 154656 569892 448466 2026-08-12T12:39:15Z A.Murali 3019 569892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" />{{rh|కల్పము||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude> '''కల్పము :''' <poem> "శిక్షా, వ్యాకరణం, ఛంధః, నిరుక్తం, జ్యోతిషం తథా కల్పశ్చేతి షడంగాని వేదస్యాహు ర్మనీషిణం." </poem> అనునటుల వేదాంగములుగా కీర్తింపబడుచున్న షడంగ ములలో ఆరవయంగము కల్పము. పై గణనాక్రమమున . కడపటిదైనను, పురుషునకు హ స్తిమువలె, వేద పురుషు సకు హ స్తస్థానీయమై, పరమోపకారకమై యుండుటచే ఇది వేదాంగములలో ప్రధానమై అలరారుచున్నది. వేదపురుషునకు ఛందస్సు పాదములనియు, కల్పము హ స్తములనియు, జ్యోతిషము నేత్రములనియు, వ్యాకర ణము ముఖమనియు, "ఛన్దః పాదౌలు వేదస్య హ స్తః కల్పోఒథపఠ్యతే జ్యోతిషామయనం చదుఁ, ముఖం వ్యాకరణం స్మృతమ్.” అనుదానిచే తెలియుచున్నది. కనుక ఈ కల్ప విజ్ఞానము వైదిక విజ్ఞానమునకు కల్యాణకల్పకమై వెలుగొందు చున్నది. మరియు ఈ కల్పసూత్ర వాఙ్మయము వైదిక వాఙ్మ యమున విశేషస్థలము నాక్రమించుకొని యాజ్ఞి కాదు లకు అత్యంతోపకారియై వెలయుచున్నది. జ్ఞానమార్గ మెటుల ఆరణ్యకముల అంతిమ భాగమున అభివృద్ధమై, ఉపనిషత్తులుగా పరిణతిని చెందెనో, అటులనే కర్మమార్గము గూడ బ్రాహ్మణములయం దభివృద్ధమై, ఈ కల్పమున ప్రధాన విభాగమైన శ్రోతసూత్రములుగా పరిణతిని చెందెను. కానీ ఉపనిషత్తులకు సిద్ధించిన అపౌరుషే యత్వము గాని, వేదత్వము గాని వీటికి సిద్ధింపలేదు. కల్పము, సూత్రమయ గ్రంథనిబద్ద మగుటచే "కల్ప సూత్రములు" అను ప్రసిద్ధి గలిగియున్నది. ఈ కల్ప సూత్రములు — శ్రోత, గృహ్య, ధర్మ ప్రభేదముచే ముత్తె రగులుగ నున్నవి. అయినను, లోకమున శ్రోత సూత్రము లకే "కల్ప" మను ప్రసిద్ధి అధికముగా నున్నది. మెక్డొనిల్ (Mecdonell) మొదలగు పాశ్చాన్య విమర్శకులు నా స్త్రీకనతము లావిర్భ వించిన కాలమున బ్రాహ్మణులు స్వమత సిద్ధములైన ఆచార వ్యవహారములను సంరక్షించుటకై, యజ్ఞ సంగ్రహ ఆంధ్ర కర్మప్రయోగ వైశద్య సంపాదకములును, నిరవద్య హృద్య రచనాసమన్వితములును అగు ఈ కల్పసూత్ర ములను విరచించియుందురు. ఆ విశిష్టమైన | విశిష్టమైన సూత్రశైలీ నిథాగ్యమును నరికించి, ముగ్ధులై, బౌద్ధాదులను పార్టీ ప్రముఖములగు భాషలలో గనుకమ మక విషయముల ఏపుల ప్రచారమునకై ఆ సూత్ర శైలి సనుసరించుచు సూత్రగ్రంథములను నిరచించియుందురు" అని వక్షాణించు చున్నారు. యాగాది వైదిక కర్మాచరణము బౌద్ధాది మతా విర్భావకాలముననే తలయెత్తినదని నిరూపింపగలిగినచో వారి యూప సముచితమై యుండెడి దేమోగాని, అట్లు నిరూపించుటకు వలనుకుడదు. ఏలనన -ఋ గ్వేద సంహితా కాలమునకు మున్నే యాగాది కర్మము లాచరింపబడు చుండినటుల ఋక్ సంహితాదులవలననే స్పష్టముగా తెలియుచున్నది. సామ, యజుస్సంహితలును యజ్ఞాది కర్మాచరణ ప్రబోధకములై యుండుట సువ్యక్తమైన విషయమే, మరియును వైదిక మతమునకు ప్రతిపక్షిగా బౌద్ధాదిసుతములు బయలు దేరినవిగాని, బౌద్ధాదిమతము లకు ప్రతిద్వంద్విగా వైదిక మార్గ మావిర్భవింపలేదు. మంత్రములందు చెల్లాచెదరుగా నుండిన యాగాది కర్మములను బ్రాహ్మణములు కొంతవరకు విశద పరుపగా, కల్పసూత్రము లింకను విశదతరముగా ఎల్లయంశములను నిరూపించుచున్నవి. కల్పసూత్రము లన్నియును ఆయా శాఖల బ్రాహ్మణములను అనుసరించి వచ్చినవి. ఇవి యజ్ఞములంచు హోత, ఉద్గాత మొదలగు ఋత్విక్కులు చేయు కార్యములను బోధించుచున్నవి. 552 శ్రోతసూత్రములు పౌర్వాపర్యము : శ్రోతసూత్రముల పౌర్వాపర్య నిర్ణయమంత సులభసాధ్యమగు పనికాదు. ఋగ్వేదమునకు సర్వానుక్రమణీవృత్తిని విరచించిన షడ్గురుశిష్యుడు దాని అవతరణికలో "శౌనకస్యతు శిష్యోభూత్, భగవాన్ అశ్వలాయనః" అని కీ ర్తించి యున్నాడు. దానినాధారముగ జేసికొని ఆశ్వలాయనుడు శౌనక శిష్యుడను సౌక ప్రతీతియు, ఐతరేయారణ్యక మున పడునేను వాక్యముల నాల్గవ అధ్యాయమును ఆశ్వలాయ నుడు విరచించెనని మరియొక ప్రతీతియును బయలు దేరినవి. కాత్యాయనముని ప్రశంసకై అవతరించిన షగ్గురు<noinclude><references/></noinclude> 5a0sh5qe6via3iszt7mehczkgnnr69y 0 168460 569911 566978 2026-08-12T13:36:59Z Rajasekhar1961 50 569911 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = కె. వెంకటేశ్వరరావు | అనువాదం= | విభాగము = ఆర్సెనిక్ | ముందరి = [[..//]] | తదుపరి =[[../ఆల్కహాలు - మద్యసారము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=53 to=54 tosection="54A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] [[వర్గం:రసాయనశాస్త్రము]] fhv8srticme6eq99xeeahway5kg4etr 0 168467 570057 476271 2026-08-13T11:28:11Z Rajasekhar1961 50 570057 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = కె. విఠల్ రెడ్డి | అనువాదం= | విభాగము = ఆస్ట్రేలియా (భూగోళము) | ముందరి = [[../ఆస్ట్రేలియా (చరిత్ర)/]] | తదుపరి =[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=90 fromsection="90B" to=93 tosection="93A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] [[వర్గం:ఆస్ట్రేలియా]] h347fvduy41sgoz0z2p894xp9c5zptq 0 205493 569931 535787 2026-08-12T14:21:54Z Rajasekhar1961 50 569931 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ | అనువాదం= | విభాగము = ఇబ్రహీం కుతుబు షాహ | ముందరి = [[../ఇబ్ని బతూతా/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=145 fromsection="145B" to=149 tosection="149A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] 2ceippfbwwdq5oc7eq3ctpfmsrjbzik 0 205500 570058 535837 2026-08-13T11:28:55Z Rajasekhar1961 50 570058 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = కె. విఠల్ రెడ్డి | అనువాదం= | విభాగము = ఈజిప్టు (భూగోళము) | ముందరి = [[../ఈజిప్టు (చరిత్ర)/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=160 fromsection="160B" to=163 tosection="163A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] [[వర్గం:ఈజిప్టు]] egc587kka73g3i5nprt6mjgkt3j7khy 0 205881 570059 537163 2026-08-13T11:29:44Z Rajasekhar1961 50 570059 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = కె. విఠల్ రెడ్డి | అనువాదం= | విభాగము = ఈరాన్ (భూగోళము) | ముందరి = [[../ఈరాన్ (చరిత్ర)/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=177 fromsection="177B" to=179 tosection="179A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] 3knr01trmm23hk9vsmoea91wnao55wc 104 205937 570043 538048 2026-08-13T10:14:01Z Vjsuseela 1850 570043 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude><section begin="18A" />ఎక్కువ విరివిరిగా జరుగుచున్నను, పూర్వమువలె విధ్యుక్త ధర్మములను నెరవేర్చునవిగా నుండక నేరుగా పరిణమించు చున్నవి. హరికథా కాలక్షేపమందేమి, పురాణ కాలక్షేపముందేమీ ప్రధానాంశము “కథకుని ” యోగ్యతయు, పాండిత్యమును. ఇప్పటి కథనలలో ఇట్టి యోగ్యత గలవారు బహు అరుదు. క న య శ్రోతలుగూడ కధకుని సంగీత విద్యాపాండిత్యమును బట్టియు కంఠ శ్రావ్యమును బట్టియు వారి యోగ్యతను నిర్ణయించుటకు ప్రయత్నిఁతురే గాని యందలి యంశముల ప్రాశస్త్యమును బట్టియు, ప్రజల మనసులకు ఆహ్లాదపర్చ ఆకర్షించగల శక్తి ననుసరించియు అట్లు నిర్ణయించరు. ఈ రెండు సంస్థలను విధ్యుక్త ధర్మములను నిర్వర్తించు విధముగ దేశమంతటను తిరిగి వ్యాపించినచో ఇందుమూలమున జనసామాన్యమునకు కల్గెడి జ్ఞానాభివృద్ధి కడుమెండు. వీనియందలి యుత్కష్టత ఏక కాలమున వివిధాంతరములు కల్గినట్టియు సభ్యులను ఆహ్లదపర్చి వారికి అవసరమైనట్టియు అభివృద్ధికరమైనట్టిము విషయములను గూర్చి వారికి హృద్యముగా నుండునట్లను జ్ఞానబోధచేయుట యందు కడు సామర్ధ్యము కల్గియుండట యందు యుండియున్నది. దేశముస ఈ రెండు సంస్థలను ప్రధమమున హిందు సంస్థలేయైనను ఈ కాలమున ఇతర మతస్థులుకూడ ఈ మూలమున జ్ఞానాభివృద్ధి చేయుటకు ఎక్కువ సావకాశములను గమనించి వానిని గ్రహించి యున్నారు. ఇక ముందు పాశ్చత్య దేశములయందు ఇందునుగూర్చి జరుగుతున్న కృషిని గూర్చి వివరించెదము. <section end="18A" /> <section begin="18B" />{{Center|{{p|fs150}}కేంద్రగ్రంథాలయము</p>}} మనదేశమున అప్పుడప్పుడు జరుగుచున్న గ్రంథాలయసభలకు వెళ్లుచుండెడి ఏ సామాన్య ప్రేక్షుకుడైనను ఇట్టి సభాయందున సభయందును "కేంద్ర గ్రంథాలయములను” గూర్చి తప్పక చర్చింపబడుచుండుటయు అందునగూర్చి ఏదియో ఒక విధమగు తీర్మానమును చేయటయు గమనించియేయుండును. ఈ విషయమును గూర్చి గ్రంథాల మోద్యాభిమానులు ఎక్కువ ఆసక్తితో కృషిచేయు చుండుట కడశుభావహము. పేద గ్రంథాలయమన నేమి! దాని నిధు లెవ్వి' ఆది సంయుక్త విధానమునను ననుసరించి నిర్మాణము కావలెనా? అట్లుకాదా? అనుబంధ గ్రంధాలయములకును కేంద్ర గ్రంధాలయములకును అన్యూన్య సంబంధ మెట్లుండవలెను? కేంద్ర గ్రంథాలయము, గ్రంథాలయోద్యమాంతర్గతమగు పనులలో వేనిని నిర్వర్తించవలెను? ఈపనులను నిర్వర్తించుటకు అవలంబించిన సాధన విధానమెద్ది? కేంద్ర గ్రంథాలయ సంఘమందు సభ్యులుగా నుండదగినది ప్రత్యేక గ్రంథాలయములు మాత్రమేనా, లేక ప్రత్యేక వ్యక్తులు కూడ ఇందు సభ్యులుగా నుండ వచ్చునా? ఈ సంఘము యొక్క కార్యనిర్వాహకవమును నిర్మాణము చేయుట ఎట్లు? ఈ యుద్యమమున కృషి చెయు వారందరును పైన చెప్పిన విషయములను గూర్చియు ఇందుకు సంబంధించిన ఇతర విషయములను గూర్చియు కొంతకాలమునుండి తీవ్రముగా చర్చించు చున్నారు, కావున గ్రంథాలయోద్యమాభివృద్ధి యొక్క అభివృద్ధిని గూర్చి చేయు ప్రయత్నములలో కేంద్ర గ్రంథాలయ నిర్మాణము ప్రాధాన్యమువహించి యుండుటచే ఇందును గూర్చి నజ్ఞానము దేశముందు విరి విరివిగా వ్యాప్తి నొందుట మిక్కిలి అవసరమును ఆవశ్యకమునై యున్నది. పైన చెప్పబడిన ప్రశ్నలకు తూచినట్లు వెంటనే పత్యుత్తరమిచ్చుటకు వీలులేదు. అన్ని ప్రదేశములకు వర్తించిగల ప్రత్యుత్తరముల నిచ్చుటకు కూడ వలనుపడదు. దేశకాలపాత్రయుల ననుసరించి ఈ జబాబులు మారు చుండును. ఆట్లయ్యును అన్ని కేంద్ర గ్రంథాలయములకును వర్తించగల సామాన్య ధర్మము లుండకపోవు. కావున ప్రపంచమందలి వివిధ దేశములయందును "కేంద్ర గ్రంధాలయము లెట్లు కృషి చేయుచున్నవో ముందుగా మనము తెలుసుకొని అందునను సరించి మనదేశపు కేంద్ర గ్రంథాలయముల నిర్మాణమునకు మనము పూనుకొనవలసి యున్నది. ప్రధమమున బరోడా రాష్ట్రమందలి కేంద్ర గ్రంథాలయముల గూర్చి విచారింతుము. "తన దేశ ప్రజల నెట్లు అభివృద్ధి నందిచేదనా" యని బరోడా రాష్ట్రది <section end="18B" /><noinclude><references/></noinclude> hjluqxaovhw021z3uw4l4m00kqmedjw 0 208627 570073 545207 2026-08-13T11:44:52Z Rajasekhar1961 50 570073 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = జి. ఆదినారాయణమూర్తి | అనువాదం= | విభాగము = ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము | ముందరి = [[../ఉద్భిజ్జ వర్గీకరణము/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=246 fromsection="246B" to=250 tosection="250A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] 14b9lnvsstzlh7wvf0w9hgiw1ivqonr 0 215339 569919 562474 2026-08-12T14:05:03Z Rajasekhar1961 50 569919 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = ఎస్. అనంతస్వామి | అనువాదం= | విభాగము = ఎడారులు | ముందరి = [[../ఎంబ్రాయిస్ పేర్/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=366 fromsection="366B" to=370 tosection="370A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] 1a0xzg8rm2xfdmiuckvdz155lrx4w22 0 215357 569899 562515 2026-08-12T13:23:43Z Rajasekhar1961 50 569899 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = కంబాల తాతారావు | అనువాదం= | విభాగము = ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్ | ముందరి = [[../ఎడ్డింగ్టన్/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=374 fromsection="374B" to=375 tosection="375A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] [[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]] 9jhzyxv3m50or7t8t11zjgingl5e04o 0 215429 570070 562694 2026-08-13T11:40:23Z Rajasekhar1961 50 570070 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = చెలమచెర్ల రంగాచార్యులు | అనువాదం= | విభాగము = ఎలకూచి బాలసరస్వతి | ముందరి = [[../ఎఱ్ఱాప్రగడ/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=406 fromsection="406B" to=410 tosection="410A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] [[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]] gcwzat57e4ht4dssc28u127ma0wew25 0 215815 570060 563660 2026-08-13T11:30:39Z Rajasekhar1961 50 570060 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = కె. విఠల్ రెడ్డి | అనువాదం= | విభాగము = ఐర్లండు (భూగోళము) | ముందరి = [[../ఐర్లండు (చరిత్ర)/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=486 fromsection="486B" to=488 tosection="488A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] [[వర్గం:ఐరోపా]] my5em3fpjkcxqkjgxf9e8sbljbj14dg 0 215827 570067 563704 2026-08-13T11:37:41Z Rajasekhar1961 50 570067 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = గోపాలచంద్ర మిశ్ర | అనువాదం= | విభాగము = ఒరియా భాషా సారస్వతములు | ముందరి = [[../ఐస్‌లాండ్/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=492 fromsection="492B" to=503 tosection="503A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] fk42qi0oa31htbacj0hzkc08lgorsxv 0 215828 569928 568236 2026-08-12T14:19:23Z Rajasekhar1961 50 569928 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము | అనువాదం= | విభాగము = ఒలింపిక్ క్రీడలు | ముందరి = [[../ఒరియా భాషా సారస్వతములు/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=503 fromsection="503B" to=505 tosection="505A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] [[వర్గం:క్రీడలు]] [[వర్గం:ఆటలు]] 70cwwqh3ybzcv8qlhbu23bvmabodqzb 106 216398 570054 565325 2026-08-13T10:45:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 570054 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[శతకంఠరామాయణము (పసగాడసన్యాసి)|శతకంఠరామాయణము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=పసగాడ సన్యాసి |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=కలగర్ల సరయ్య |చిరునామా=చెన్నపురి |సంవత్సరం=1899 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 2=3 83=86 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 55dywgutllykvqrqdra11916hqx32g5 104 216482 570004 565412 2026-08-13T06:44:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570004 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><poem>అతనిబలము లచలము నతిపరాక్రమములును । పెలుచని భీషణుని భేదపాదములు॥ తనయొక్క నిజశక్తిధర్మసంఘట్టనలు । జలగుసత్కీర్తియును సంపాదనంబు॥ పలువిధంబులు దెలిపి బహుగతుల బోధించు । ఆగ్రహం బుడుగక నసురు డిట్లనియె॥ తల్లి నీ వి ట్లాడ ధర్మమా పగవాని । పక్షమై పలికేవు పాటు తెలియకను॥ ఆదినారాయణు డని నీవు చెప్పెదవు । యెరుకమాలినమాట లేల పల్కెదవు॥ మనరావణాసురుడు తనదేవి చర గొనిన । పగ బూని తక్షణము బరిమార్పరాద॥ మది కల్తబడి కోతి మరుగు జొరగానేల । నందులో గనవచ్చె నతనిప్రఖ్యాతి॥ నరుడు విష్ణుం డనుచు నా కేల జెప్పేవు । చెప్పినందున భయము చేకూరునటవె॥ మనుజమాత్రున కింత భయ మొందగా నేల । బడగూల్తు వాని నే భండనంబునను॥ అతనితరుణిలలామ నతివేగమున దెచ్చి । యుల్లాసమున బొంది యెల్లవేళలను॥ అని కుమారుడు బలుక నామాటలకు చాల । కటకటా యని చిత్రగంధి తా ననియె॥ భువనంబు లగుమాత పొలుపొందగా సీత । కావరంబున నీవు కళ్ల గానకను॥ అన్యాయముగ మాటలాడితివి హరహరా । యని చెవులు మూసుకొని వనిత తా నుండె॥ జననిమాటలు తనకు సమ్మతంబులు గాక । అచట నిల సైపకను ఆగ్రహంబునను॥</poem> {{p|ac|fwb}}ఉభయసేనలు యుద్ధమునకు వెడలుట</p> <poem>అచట వీడ్కొని లేచి యాప్తులను మంత్రులను । సరదార్ల రప్పించె సమరయత్నమున॥ తనకోటముందరను ఘనమైన జెండాలు । వినువీథి నంటగా దనుజుండు నిలిపె॥ బలుకోటదుర్గముల నలువదక్షోహిణుల । కడుక్రూరరాక్షసుల కాపు బెట్టెనుగ॥ మునుపు కావలియున్నదనుజులకు మద్దత్తు । పదికోటులక్షోణిబలము లేర్పరచె॥ ధంధణంధణలెల్ల తనకోట నిండంగ । పిక్కటిల గావించె భేరీరవములు॥ చతురంగబలము లుద్ధతి గొల్వ పొంగుచును । రణయత్నమున నుండె రాక్షసేశ్వరుడు॥</poem><noinclude><references/></noinclude> ljvmos9utvy7jx6x3k959qpp0qw3bwf 104 216483 570032 565413 2026-08-13T07:44:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570032 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><poem>అట రామచంద్రుండు నాంజనేయుని బిలచి । యిది ముహూర్తము సేన కదిలించుటకును॥ కయ్యంబు సేయుటకు కదలవచ్చును గదా । అనుమాన మొందుటకు పనులేమి లేవు॥ అని భేరీకారవధ్వనులు మిన్నంటంగ । హనుమద్విభీషణులననుమతంబునను॥ సకలసేనల కెల్ల సెలవిచ్చె శతకంఠు । కోటపై నడుపుమని కోదండపాణి॥ కోట లగ్గలు బట్టి కొల్లలాడుమటంచు । సెలవిచ్చె ముమ్మారు జానకీవరుడు॥ శ్రీరాముశలవంది సేనలందరు నొక్క । పెట్టు నుగ్రాకృతిని భీరులై జనిరి॥ గోవింద గోవింద గోవింద యనుకొంచు । పొంక మొప్ప ప్రతాపలంకముఖులైరి॥ ద్వారకావలి యున్న దనుజావళుల బట్టి । పెడచేతిపిడికెళ్ల పొడిచి కూల్చిరిగ॥</poem> {{p|ac|fwb}}వానరదానవులయుద్ధము</p> <poem>మొగసాలలందున్న తగుబలంబుల నెల్ల । కరచుచును బొడుచుచును గాశి బెట్టిరిగ॥ ఆయుధసాల లందరిని నందుల గలుగు । శరచాపముల బట్టి విరిచివేసిరిగ॥ అశ్వశాలలు జొచ్చి అందు వెలయుచునున్న । మత్తాశ్వముల బట్టి మడియ జేసిరిగ॥ ఇంతింత యనక ధీమంతులై రాక్షసుల । గదసి పలువిధములను గాశి బెట్టిరిగ॥ బలువడిని పట్టణప్రాకారతోరణ । కేతనంబులు గాల్చి కేక వేయుచును॥ విలసితంబుగ సౌధములు గోపురములన్ని । పుడమిపై గూలగా బొడిచివేసిరిగ॥ మరి యనేకవిధాల మల్లాడుచుండంగ । ఖలుడు శతకంఠుండు తెలిసి కోపమున॥ తను గొలిచియున్నట్టి దనుజావళులు జూచి । గౌరవంబులు జేసి ఘనుడు రాబలికె॥ బలులార మనకోటపై గదలివచ్చిరట । కోతిపౌంజులు వారు గొల్లుపెట్టుచును॥ కడువేగ మీ రేగి కడతేర్చుడీ వారి । పొంకములు యావత్తు పొలసిపోవుటకు॥ అనుచు చతురంగబలముల కెల్ల శలవిచ్చి । కడగి రాక్షసబలము కదిలివచ్చెనుగ ॥ దనరుబత్రీసాయుధాధారులై కాల । యమకింకరులరీతి యరుగుదెంచిరిగ॥ భండనోద్దండులై పశ్చిమసముద్రంబు । తెరుగునను సైన్యంబు లరయ వచ్చిరిగ॥ వచ్చి శ్రీజానకీవరునిబలములు దాక । యేమి చెప్పుదు దొమ్మియుద్ధచిత్రములు॥</poem><noinclude><references/></noinclude> d94kv4zs44v4f9z55qf22bqkb96pc5i 104 216484 570052 565414 2026-08-13T10:35:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570052 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><poem>గదలచే మోదుచును పదముల దన్నుచును । పిడికిళ్ల పొడుచుచును పెళ్లు మీరుచును॥ మోచేతులను బొడచి మోసంబు జేయుచును । దీర్ఘదంతంబులను దెరయ గరుచుచును॥ సాధుల బట్టుకొని సదమదము జేయుచును । రథికుల జంపుచును రట్టు చేయుచును॥ బహువిధంబుల నిట్లు భద్రగజముల బట్టి । కుంభస్థలంబులను గూలవేయుచును॥ అశ్వసముదాయముల నవని బడగూల్చుచు । బలురథంబులు నేలపాలు జేయుచును॥ గంధbడియములగతి కపిసంఘముల బట్టి । బలుమేనుపై బట్టి నలిపివేయుచును॥ పెళ్లు మీరుచు చాల నోళ్ళు దెరచుచు వచ్చి । కపివరానీకముల గదసి మ్రింగుచును॥ ఇట్లు దనుజులు ఘోరయుద్ధంబు గావింపు । వారిధాటికి నిలువ వశము గా దనిరి॥ అగచరభల్లూక అసురమానవబలము । విరిగి పారిరి యెల్లవిధుల భీతిలుచు॥ ఒక్కడై నను నిలువ నోపంగజాలకు । బలములన్నియు పటాపంచలై పారె॥ విరిగి పారినబలము తెర గంతయును జూచి । ఘనుడు సుగ్రీపుండు గర్వంబు దెలిపె॥ పోకుపోకుం డనుచు పురికొల్పగను తిరిగి । గదిసె రాక్షసబలము గగ్గోలుపడగ॥ కదిసి చీకాకుగా కడు రాక్షసావళుల । వెతల బెట్టిరి వారివిధి చెప్పదరమా॥ గదల బరిమార్చుచును కరములను బొడచుచును । తమకముచె ముసలముల దునుముకొం చపుడు॥ గోళంబులను ద్రొక్కి హేళనము జేయుచును । నఖములను జీరుచును నలుక మీరుచును॥ వాలముల జిమ్ముచును వడి మీర దన్నుచును । గుర్రంబులను బట్టి గూలనేయుచును॥ రథికుల బోలి సారథుల బరిమార్చుచును । శరములను దృంపుచును చౌకళింపుచును॥ పదుగు రొక్కని బట్టి పల్లార్చుచును సింహ । నాదంబులను జేసి మోదంబుతోను॥ కేరుచును మీరుచును జీరుచును కరచుచును । గగనంబునకు కుప్పిగంతు లేయుచును॥ ఉక్కు మీరుచు నిట్లు పెక్కుచందంబులను । కపివరులు యుద్ధంబు గదిసి జేసిరిగా॥ కపివరులు జేసినాఘనయుద్ధమార్గంబు । కన్నులను బొడగాంచె కమలనాభుండు॥ హర్షించి తనమదిని ఆనందమును బొంది । కపిబలం.....................॥</poem> {{Center|84-85 పుటలు గ్రంథపాతం}}<noinclude><references/></noinclude> ih5mel2jg9mxfv17h7deymtb3hoe5y2 104 217444 569893 567775 2026-08-12T12:50:37Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569893 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude><section begin="11A" />మార్పులు గన్పించును. ఉత్తరధృవము వద్దనున్న యెనిమిది నెలల పగలును కొంచెము మార్పు జెంది కొన్నిచోట్ల 7 నెలలును కొన్ని చోట్ల 10 నెలలును, కొన్నిచోట్ల 9 నెలలును కూడ పగలుగనే యుండును. కాన, ఈ విధముగ జూచినయెడల చీకటి కాలము బహుదినములుఁడునేయని మనము భయమందనక్కరలేదు. ఈ విషయములన్నియు కేవలము ఊహవలన చెప్పినవి కావు. కావలెననిన మన మచ్చటికి వెళ్ళి ప్రత్యక్షముగ నీ యంశములనన్నింటిని కండ్లార చూడవచ్చును. పూర్వము మన యార్యులు ఉత్తరధృవము వద్దనుఁడిరనగ, కేశేవల మాధృవము మీదనే కూర్చున్నారని యర్థము కాదు. ఏలననగ, ధృవమనునది యొక కొద్ది యణుమాత్రప్రదేశమేగాని, అలవిస్తారమైన దేశముకాదు. కనుక మన పూర్వులు ఉత్తరధృవమును చుట్టియున్న దేశములలో ధృవసమీపమున నుండిరని మావాదము. ఈ పైని చెప్పిన విచిత్రములైన రాత్రింబవళ్ళును నక్షత్రాదుల చిత్రవిచిత్ర భ్రమణములును ఈ మొదలెగు ఉత్తరధృవ ప్రాంతదేశ లక్షణములు వేదముల యందు మనకు కనఁబడిన యెడల మనయార్యులచ్చట మొదట నివసించియుఁడిరని సిద్దాంతము చేయవచ్చును. ఇక ముంధ్యాయములలో యీ వేదవిషయముల నన్నిటిని విచారించెదము. {{rule |6em }} <section end="11A" /> <section begin="11B" />మల్లిక. నెవ్వడొసంగెనో నీకు వాఁ డయో పోయక పోయె నేమియొకొ పూర్ణతమంబగునట్టి యాయువా; హా! యెఱుఁగంగనయ్యె భవ దల్పతమప్రణయంబె లోకము బాయఁగ దాని నెవ్వగల పాల్పఱుచుం జిర మేల? మల్లికా! ఉ॥ ఏ లతకూన నిన్నుఁ గన నెంతటి పావనవృత్తిఁ బూనెనో పోలిచిచూడ మంజుగుణ పుంజము మెచ్చుగ నీక కల్గె; వే యే చలింపఁ జేసెదు మ ఈ మొదలగు హిం బ్రజఁ గేవలమార్దవంబున లాలితసౌమనస్యమున లాభము లిట్టివికావె? మల్లికా! ఉ॥ అంటిఁ గండిపోయెద వ టంచును నుల్లము తల్లడిల్లు; ని న్నంటనిచో నవజ్ఞయగు నంచును జంకు జనించుఁ; గాననీ రెంటికిఁ దప్పుకొంటకు ని దీక్షణ భృంగకులంబు చేత ని న్నంటియు నంటకుంటి నిట <section end="11B" /> <section begin="11C" />చంచలపువల పు. దీపమారిన కాంతుల దీప్తి మాయు మురళి పగిలిన గానంపు మురువు చెడును మబ్బు వెడల మయూరము జబ్బువడును వలపుడెలిపిన మక్కువ చులకనగును వేణు దీపంబులను బాసి గాన కాంతు నల్గకుమీ నవకుందమాలికా! -వడ్డాది సుబ్బరాయ కవి. లల్లనల్లన రూపఱు నట్టులవని మానవుల మానసము భావహీనమేని వలపు భావంబులకు ప్రతిధ్వనులు రావు ధ్వనులురా; వొక వేళను వచ్చునేని 5 పాడువడిన గృహంబున వాయురవము 10<section end="11C" /><noinclude><references/></noinclude> i1lhu9fmnz08nin6pm32m9dlbvzd58y 104 217447 570055 567779 2026-08-13T11:22:10Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570055 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude><section begin="12A" />పడవ మునుగంగ రోదనపాటబోలు మనము లద్వైతభావ సంపదలబొదల వలపువారిలో నొక్కరి తొలుత బాయు గతసుఖంబుల నన్నింటి మతిదలంచి అబలులగువారు తలదాల్తుర ధిక చింత వస్తువుల చంచలత గూర్చి వగచు నీవు వలపుసతి! నీదుతూగుటుయ్యెలయు నిల్లు; చంచలతమంబు గాగనిర్మించి తేల? గాలివానలు పక్షుల గలచుకరణి వానిగుణములునీకు విభ్రాంతిగొలుపు శిశిరఋతువున సూర్యుని చెలువుదాల్చి ప్రధితధీశక్తి నిన్నిల పరిహసించు 15 ఆకురాలంగ చలిగాలి వీకసోక నీమ హెూన్నత సౌధము నేలగూల నీకు గాలూని నిలువంగ నెలవు లేదు. —యస్, రాఘవ అయ్యం గారు. <section end="12A" /> <section begin="12B" />{{Center|{{p|fs150}}అర్థానుస్వారము</p>}} {{Center|{{p|fs125}}“ముఖనాసికా వచనోనునాసికః”</p>}} అను పాణినిసూత్రముచొప్పున ముఖ సహిత నాసికతో నుచ్చరింపఁబడున దగుట చేత ననునాసికయగు హల్లు నుచ్చారణము కొంత శ్రమాపాదకమనవచ్చును. అందును బూర్ణానుస్వార మూఁదిపలుకవలసిన దగుటచే మఱింతశ్రమము నొదవించుననుటకు సందేహము లేదు. వ్యవహారముత్తగోత్తరముగ సుఖముఖోచ్చారణము నపేక్షించుచుఁడును. కావుననె యాంధ్రభాషలో నట్టి పూర్జానుస్వారము వ్యవహారవశమున ననేక స్థలములయందంతరించుచు వచ్చినదని తోఁచుచున్నది. అట్లు పూర్ణానుస్వారోచ్చారణ మంతరించుటలో మొదట మొదట మిక్కిలిగా శ్రమమును గలిగించు "తోంచు" మున్నగు దీర్ఘపూర్వక స్థలంబుల యందుండు పూర్ణానుస్వారము లంతరించెననియుఁ గ్రమక్రమముగా 'తలంచు' మున్నగు హ్రస్వపూర్వక స్ధలములలోని పూర్ణములు సైత మంతరింప నారంభించి పెక్కుచోట్ల మొదట మొదట వైకల్పికముగను దుదికి వ్యవహారమునఁ గేవలముగను సంతరించెననియు గ్రహింప వలసియున్నది. పదముయొక్క మొదటివర్ణ మెట్లయిననూఁద్రియే పలుకఁబడును గాననట్టి యూనికకు (Accent) భంగమురాకుఁడ 'ఉండు, నిఁడు' మున్నగు పదాగిహ్రస్వములకుఁ దర్వాతి పూర్ణబిందువు మాత్ర మంతరింపనేరదయ్యె. అట్టియూనిక యుండకుండుటంజేసి పదము యొక్క తక్కిన వర్ణములు యుచ్చారణమునందు వక్తకంతగా మెలఁకువ యుండదు గాన నట్టియెడ మాత్రమె యిట్టి లోపాదులు తటస్థించుట సహజమని గ్రహింపవలయును. ఇక నట్టి పదాదివర్ణము దీర్ఘమగునపుడా దీర్ఘముచేతనే యచటి యూనికయు (Accent) నిర్వహింపఁబడు చుండుటచే నచట లోప ప్రతిబంధము లేమిం జేసియు దీర్ఘమువిూఁది పూర్ణ బిందుచ్చారణ మధికశ్రమాపాదక మగుటం జేసియు నట్టి 'తోంచు' మున్నగుచోట్లఁ బదాది వర్ణమును జెందినదయ్యుఁ బూర్ణ బిందు నంతరించుటయె సహజమయ్యెను. అయినను బయి నుదాహరించిన విషయము సార్వత్రికముగ వెలసి యుండలేదు. వక్తలు నియమముల ననుసరించి వ్యవహరించువారు కామింజేసి వ్యవహారమనుగమములకు సాకల్యముగా లొంగియుండనేరదు. కావున వ్యవహారస్థభాషకుఁ జేయు నియమములు ప్రాయోవిషయికములయి యుండునుగాని సార్వత్రికములయి యుండనేరవు. అక్కారణముననే “కాంచు తీండ్రించు, వేంచేయు, వేండ్రము, వాండ్రు, పూంచు” మున్నగుచోట్ల దీర్ఘపూర్వకమె యయ్యుఁ బూర్ణాను స్వారబూర్ణమంతరింపక నియతముగా నిలిచియుండుటయు నగపడుచున్నవి. అట్లయినను దీర్ఘమునకుఁదర్వాతి నిండు సున్న యంతరించుట గాని యంతరింపకుండుట గాని నియతమై యుండునేగాని హ్రస్వపూర్వక పూర్ణమువలె వికల్పముగా సంతరించుటయు నక్కారణమునఁ బూర్ణ <section end="12B" /><noinclude><references/></noinclude> tjako12r1wn1hx830hip54v8wemy5bb 104 217896 569945 568947 2026-08-12T18:15:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569945 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>వెస నుద్ధరించెద విను మీవు నాయందు మనము నేర్పుము బుద్ధి మరులు గొల్పు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>మవల నాయందె యుండెద వట్లు మాన సంబు సుస్థిరముగఁ జేయఁ జాలవేని కడఁగి యవల నభ్యాసయోగంబుచేతఁ జెలఁగి ననుఁ బొంద యత్నంబు సేయు మనఘ.</poem>|ref=307}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>తొడరి యఖ్యాసమం దశక్తుండ వైతి వైని మత్కర్మపరముఁడవై నెగడుము కర్మములను మదర్థంబుగా నొనర్చి సిద్ధివడసెద వీవు ప్రసిద్ధచరిత.</poem>|ref=308}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>సరవిఁ గర్మంబు లొనరింపఁ జాలవేని యనఘ మద్భక్తియోగంబు నాశ్రయించి సంయతాత్మవంతుండవై సర్వకర్మ ఫలపరిత్యాగి వగు మీవు కలఁకలేక.</poem>|ref=309}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>పాండునందనా! యభ్యాసంబుకంటె జ్ఞానంబు శ్రేయంబు. జ్ఞానంబుకంటె ధ్యానం బధికం బగు ధ్యానంబుకన్న ఫలపరి త్యాగం బెక్కుడై యుండుఁ గర్మఫలపరిత్యాగంబుకంటె శాంతి ఘనం బగు నదియునుం గాక సర్వభూతంబుల కద్వే ష్యుండును మిత్రభావుండును మమతారహితుండును నిర హంకారుండును దయాళుండును సమసుఖదుఃఖుండును క్షమాసమేతుండును నిరంతరసంతుష్టుండును యోగియు నియతాత్ముండును దృఢనిశ్చయుండును మదర్పితబుద్ధి</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 27a845n56wor6rk47pp2xhn323ykboo 569946 569945 2026-08-12T18:15:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569946 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>వెస నుద్ధరించెద విను మీవు నాయందు మనము నేర్పుము బుద్ధి మరులు గొల్పు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>మవల నాయందె యుండెద వట్లు మాన సంబు సుస్థిరముగఁ జేయఁ జాలవేని కడఁగి యవల నభ్యాసయోగంబుచేతఁ జెలఁగి ననుఁ బొంద యత్నంబు సేయు మనఘ.</poem>|ref=307}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>తొడరి యభ్యాసమం దశక్తుండ వైతి వైని మత్కర్మపరముఁడవై నెగడుము కర్మములను మదర్థంబుగా నొనర్చి సిద్ధివడసెద వీవు ప్రసిద్ధచరిత.</poem>|ref=308}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>సరవిఁ గర్మంబు లొనరింపఁ జాలవేని యనఘ మద్భక్తియోగంబు నాశ్రయించి సంయతాత్మవంతుండవై సర్వకర్మ ఫలపరిత్యాగి వగు మీవు కలఁకలేక.</poem>|ref=309}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>పాండునందనా! యభ్యాసంబుకంటె జ్ఞానంబు శ్రేయంబు. జ్ఞానంబుకంటె ధ్యానం బధికం బగు ధ్యానంబుకన్న ఫలపరి త్యాగం బెక్కుడై యుండుఁ గర్మఫలపరిత్యాగంబుకంటె శాంతి ఘనం బగు నదియునుం గాక సర్వభూతంబుల కద్వే ష్యుండును మిత్రభావుండును మమతారహితుండును నిర హంకారుండును దయాళుండును సమసుఖదుఃఖుండును క్షమాసమేతుండును నిరంతరసంతుష్టుండును యోగియు నియతాత్ముండును దృఢనిశ్చయుండును మదర్పితబుద్ధి</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 8r9ux3k074qlmk2autr1oaoz6rp762e 104 217897 569947 568948 2026-08-12T18:31:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569947 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>మానసుండునై యెవ్వండు ప్రవర్తించు నట్టి భక్తుండు నాకుఁ బ్రియుండు.</poem>|ref=310}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ప్రజలవలనఁ దనకుఁ బ్రజలకుఁ దనదెస భయము లే కమర్షభయముదముల చే విముక్తుఁ డగుచుఁ జెలఁగు నెవ్వఁ డట్టి సజ్జనుండు నాకు సమ్మతుండు.</poem>|ref=311}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>దక్షుండు శుచి యనపేక్షుం డుదాసీనుఁ డపగతవ్యధుఁడు మదాశ్రయుండు సర్వకార్యారంభసంపరిత్యక్తుండు మోహరాగద్వేషమోదశోక వర్జితుండు శుభాశుభత్యాగి తుల్యమా నావమానుండు తుల్యారిసఖుఁడు తుల్యశీతోష్ణుండు తుల్యదుఃఖసుఖుండు తుల్యవిగర్హణస్తుతియు మౌన</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>యుతుఁడు సంగరహితుఁ డొగి యదృచ్ఛాలాభ తుష్టుఁ డచలబుద్ధినిష్ఠుఁ డమలుఁ డధికభక్తి యుక్తుఁ డనికేతనుం డతఁడు ప్రియుఁడు నా కహర్నిశంబు.</poem>|ref=312}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు నెవ్వరు మత్పరులై శ్రద్దధానులై నా చేత నిప్పు డెఱిఁగింపంబడిన యా యమృతస్వరూపభక్తిధర్మంబు నుపాసింతు రట్టిపరమభక్తులు నా కత్యంతప్రియు లగుదు రని యిట్లు ద్వాదశాధ్యాయంబునందు భగవద్భక్తియోగం దేశించి గోవిందుండు వెండియు నిట్లనియె.</poem>|ref=313}}<noinclude><references/></noinclude> ep67moj1r66pwr3vt8oq3v7gypbbdhw 104 217898 569948 568949 2026-08-12T18:38:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569948 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb|fs120}}త్రయోదశాధ్యాయము ― క్షేత్రక్షేత్రజ్ఞవిభాగయోగము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>క్షేత్రం బగు నీదేహము క్షేత్రము దెలిసినయతండె క్షేత్రజ్ఞుఁ డగుౝ సూత్రంబుగఁ దద్వేత్తలు క్షేత్రక్షేత్రజ్ఞవిధముఁ జెప్పిరి తెలియన్.</poem>|ref=314}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>క్షేత్రము లన్నిటియందును క్షేత్రజ్ఞుఁడ నగుదు నేను జెలువుగ క్షేత్ర క్షేత్రజ్ఞవివేకమె నృప పుత్రా జ్ఞాన మని యేను బుద్ధిఁ దలంతున్.</poem>|ref=315}} {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>క్షేత్రం బెయ్యది యద్వికారి యగుచుౝ జెల్వందు నెట్లుండు నా క్షేత్రం బెవ్వనిచేత నెవ్విధమునౝ సృష్టింపఁగా నయ్యె నా క్షేత్రజ్ఞుం డన నెవ్వఁ డెట్టి మహిమౝ జెల్వందు వాఁ డింతయుౝ బుత్రా! నీ కెఱిఁగింతు సూక్ష్మముగఁ దద్బోధంబు నాలింపుమా.</poem>|ref=316}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>వరుస నీయర్థము మహర్షివరులచేతఁ దగు శ్రుతులచేత హేతుమంతంబులై న బ్రహ్మసూత్రపదములచే బహువిధములఁ బరఁగ వేర్వేఱఁ జెప్పంగఁబడియె ననఘ.</poem>|ref=317}} {{p|ac|fwb}}క్షేత్రలక్షణము</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అర్జునా పృథివ్యాది పంచభూతంబులును శ్రోత్రాదిజ్ఞానేం ద్రియపంచకంబును వాగాదికర్మేంద్రియపంచకంబును శబ్దాదివిషయపంచకంబును మనంబును బుద్ధియు నహం కారంబును బ్రకృతియుఁ గామంబును గ్రోధంబును సుఖం</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> qanmhndj7xhrza1hf1juv4wo0vns3u9 104 217899 569949 568950 2026-08-12T18:47:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569949 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>బును దుఃఖంబును సంఘాతంబును జిత్తవృత్తియు ధైర్యంబు నివియన్నియుంగూడి క్షేత్రం బగునది సవికారంబనంబడు,</poem>|ref=}} {{p|ac|fwb}}క్షేత్రజ్ఞలక్షణము</p> {{Telugu poem|type=|lines=<poem>మఱియు మానదంభంబులు లేకపోవుటయు హింసా రాహిత్యంబును శాంతియు నార్జవంబునురు యాచార్యుల నుపాసించుటయు శుచిత్వంబును స్థిరత్వంబును మనోనిగ్ర హంబును విషయాదులయందు విరాగిత్వంబును నహంకార వర్జనంబును జన్మమరణజరావ్యాధిదుఃఖంబులయందు దోష దర్శనంబును బుత్రదారగృహక్షేత్రంబులయం దాసక్తి లేక పోవుటయు నిష్టానిష్టలాభంబులయందు నిత్యంబు సమ చిత్తంబు గలుగుటయు ననన్యంబైన యోగంబుచేత నా యందుఁ జలింపని భక్తియు విజనప్రదేశం బాశ్రయించు టయు జనసమూహంబుల యందును రాగవర్జనంబును నధ్యాత్మజ్ఞానంబునందు నిత్యత్వంబును దత్త్వజ్ఞానార్థ సందర్శనంబు నిది మదీయ జ్ఞానం బని చెప్పంబడు. దీనికంటె నన్యం బెద్ది గల దది యజ్ఞానం బింక నెద్దాని నెఱింగి నరుండు మోక్షంబు నొందు నెయ్యది తెలియఁదగినయది దాని నెఱింగించెద వినుము.</poem>|ref=318}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>అనఘ పరబ్రహ్మ మరి యనాదియు నది సత్తు గా దరయ ససత్తు గాదు పరఁగ నంతటఁ బాణిపాదశిరోముఖ కర్ణనేత్రంబులు గలిగి సర్వ మావరించి యనంతమై యుండు మఱియు స ర్వేంద్రియుగుణముల నెపుడు చాల</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> jqzuph7yyr7odgvs30ppaqwy8k12a04 104 217900 569950 568951 2026-08-12T18:53:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569950 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నలరుచుండియు నింద్రియపరివర్జితుఁడునై సర్వభృద్వరుఁడై యసంగుఁ డగుచుఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>బొసగ నిర్గుణుఁడై గుణభోక్త యగుచుఁ గరములో వెలిఁ గదులుచుఁ గదలకుండు దూరగతుఁ డయ్యు డగ్గఱఁ దోఁచుచుండు బరమసూక్ష్మమౌటఁ దెలియఁబడఁ డతండు.</poem>|ref=319}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>తలఁప నవిభక్తుఁ డయ్యు భూతములయందుఁ గడువిభక్తుఁడై యున్నట్లు గానుపించు భూతభర్తయు జ్ఞేయుండు పోషకుండు మఱియుఁ బ్రభవిష్ణుఁడు గ్రసిష్ణుఁ డరసిచూడ.</poem>|ref=320}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అతఁడు తేజంబులకుఁ దేజ మతఁడు ప్రకృతి కన్నఁ బరుఁడును జ్ఞేయంబు జ్ఞాన మతఁడు జ్ఞానగమ్యుఁడు సర్వహృత్సంస్థితుండు సర్వభూతాశ్రయుం డనాశ్రయుఁ డతండు.</poem>|ref=321}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ క్షేత్రస్వరూపంబు నట్లు జ్ఞాన రూపమంతయు జ్ఞేయస్వరూప మెల్లఁ జెప్పఁబడె నాదుభక్తుండు చెలఁగి దీనిఁ దెలసి మద్భావమును బొందఁగలఁడు పార్థ.</poem>|ref=322}} ఆ@ జీవ ప్రకృతి కార్యములు {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ప్రకృతి పురుషులు నిరువురు పరఁగ నాది లేనివారిని దెలియుము మానసమున మునుకొని వికారములు గుణములును బ్రకృతి వలనఁ బొడమినవానిఁగాఁ దలఁపు మనఘ.</poem>|ref=323}}<noinclude><references/></noinclude> da1mdg7napksmifclpnfmkfrjpfd4t3 569951 569950 2026-08-12T18:54:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నలరుచుండియు నింద్రియపరివర్జితుఁడునై సర్వభృద్వరుఁడై యసంగుఁ డగుచుఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>బొసగ నిర్గుణుఁడై గుణభోక్త యగుచుఁ గరములో వెలిఁ గదులుచుఁ గదలకుండు దూరగతుఁ డయ్యు డగ్గఱఁ దోఁచుచుండు బరమసూక్ష్మమౌటఁ దెలియఁబడఁ డతండు.</poem>|ref=319}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>తలఁప నవిభక్తుఁ డయ్యు భూతములయందుఁ గడువిభక్తుఁడై యున్నట్లు గానుపించు భూతభర్తయు జ్ఞేయుండు పోషకుండు మఱియుఁ బ్రభవిష్ణుఁడు గ్రసిష్ణుఁ డరసిచూడ.</poem>|ref=320}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అతఁడు తేజంబులకుఁ దేజ మతఁడు ప్రకృతి కన్నఁ బరుఁడును జ్ఞేయంబు జ్ఞాన మతఁడు జ్ఞానగమ్యుఁడు సర్వహృత్సంస్థితుండు సర్వభూతాశ్రయుం డనాశ్రయుఁ డతండు.</poem>|ref=321}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ క్షేత్రస్వరూపంబు నట్లు జ్ఞాన రూపమంతయు జ్ఞేయస్వరూప మెల్లఁ జెప్పఁబడె నాదుభక్తుండు చెలఁగి దీనిఁ దెలసి మద్భావమును బొందఁగలఁడు పార్థ.</poem>|ref=322}} {{p|ac|fwb}}జీవప్రకృతికార్యములు</p> {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ప్రకృతి పురుషులు నిరువురు పరఁగ నాది లేనివారిని దెలియుము మానసమున మునుకొని వికారములు గుణములును బ్రకృతి వలనఁ బొడమినవానిఁగాఁ దలఁపు మనఘ.</poem>|ref=323}}<noinclude><references/></noinclude> e4hxeu590mf4ohgpfsoesipmnri0ggy 104 217901 569952 568952 2026-08-12T19:00:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569952 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>కార్యకారణకర్తృత్వకరణమందు బ్రకృతి కారణ మని చెప్పఁబడియెఁ బురుషుఁ డట్లు సుఖదుఃఖభోక్తృత్వమందు హేతు వనుచు బుధులు నిర్దేశించి రనఘచరిత.</poem>|ref=324}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ప్రకృతిగతుండై పురుషుఁడు ప్రకృతివలనఁ బొడముగుణములం బ్రాపించుౝ బ్రకృతిగుణసంగమముఁ బా యక సదసజ్జన్మహేతు వగు నతని కిలౝ.</poem>|ref=325}} శ{{Telugu poem|type=|lines=<poem>మఱియు నుపద్రష్టయును నీ శ్వరుఁడును మోదకుఁడు భోక్తయుఁ బరుఁడు కా బరమాత్మ యనుచుఁ బురుషుఁడు బరువడి నీదేహమందుఁ బలుకఁబడు నరా.</poem>|ref=326}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ధర నెవ్వఁ డిట్లు పురుషుని వరమతి గుణసహితయైన ప్రకృతి నెఱుఁగు న న్నరుఁడు బహుగతుల నుండియు మరల జనింపఁడు ధరిత్రి మఘవతనూజా.</poem>|ref=327}} {{p|ac|fwb}}పరమాత్మను గాంచువారు</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ధరఁ గొందఱు ధ్యానముచేఁ బరమాత్మను బుద్ధియందుఁ బరికింతురు కొం దఱు సాంఖ్యముచేఁ గొందఱు పురుషవరా కర్మయోగమునఁ గాంతు రొగిౝ.</poem>|ref=328}}<noinclude><references/></noinclude> stjss539xstvoh8bjxac2g759lykvcr 569953 569952 2026-08-12T19:01:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569953 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>కార్యకారణకర్తృత్వకరణమందు బ్రకృతి కారణ మని చెప్పఁబడియెఁ బురుషుఁ డట్లు సుఖదుఃఖభోక్తృత్వమందు హేతు వనుచు బుధులు నిర్దేశించి రనఘచరిత.</poem>|ref=324}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ప్రకృతిగతుండై పురుషుఁడు ప్రకృతివలనఁ బొడముగుణములం బ్రాపించుౝ బ్రకృతిగుణసంగమముఁ బా యక సదసజ్జన్మహేతు వగు నతని కిలౝ.</poem>|ref=325}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>మఱియు నుపద్రష్టయును నీ శ్వరుఁడును మోదకుఁడు భోక్తయుఁ బరుఁడు కా బరమాత్మ యనుచుఁ బురుషుఁడు బరువడి నీదేహమందుఁ బలుకఁబడు నరా.</poem>|ref=326}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ధర నెవ్వఁ డిట్లు పురుషుని వరమతి గుణసహితయైన ప్రకృతి నెఱుఁగు న న్నరుఁడు బహుగతుల నుండియు మరల జనింపఁడు ధరిత్రి మఘవతనూజా.</poem>|ref=327}} {{p|ac|fwb}}పరమాత్మను గాంచువారు</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ధరఁ గొందఱు ధ్యానముచేఁ బరమాత్మను బుద్ధియందుఁ బరికింతురు కొం దఱు సాంఖ్యముచేఁ గొందఱు పురుషవరా కర్మయోగమునఁ గాంతు రొగిౝ.</poem>|ref=328}}<noinclude><references/></noinclude> s37oprufqrra55ih9tnxoqbulmzcr0x 569954 569953 2026-08-12T19:01:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569954 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>కార్యకారణకర్తృత్వకరణమందు బ్రకృతి కారణ మని చెప్పఁబడియెఁ బురుషుఁ డట్లు సుఖదుఃఖభోక్తృత్వమందు హేతు వనుచు బుధులు నిర్దేశించి రనఘచరిత.</poem>|ref=324}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ప్రకృతిగతుండై పురుషుఁడు ప్రకృతివలనఁ బొడముగుణములం బ్రాపించుౝ బ్రకృతిగుణసంగమముఁ బా యక సదసజ్జన్మహేతు వగు నతని కిలౝ.</poem>|ref=325}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మఱియు నుపద్రష్టయును నీ శ్వరుఁడును మోదకుఁడు భోక్తయుఁ బరుఁడు కా బరమాత్మ యనుచుఁ బురుషుఁడు బరువడి నీదేహమందుఁ బలుకఁబడు నరా.</poem>|ref=326}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ధర నెవ్వఁ డిట్లు పురుషుని వరమతి గుణసహితయైన ప్రకృతి నెఱుఁగు న న్నరుఁడు బహుగతుల నుండియు మరల జనింపఁడు ధరిత్రి మఘవతనూజా.</poem>|ref=327}} {{p|ac|fwb}}పరమాత్మను గాంచువారు</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ధరఁ గొందఱు ధ్యానముచేఁ బరమాత్మను బుద్ధియందుఁ బరికింతురు కొం దఱు సాంఖ్యముచేఁ గొందఱు పురుషవరా కర్మయోగమునఁ గాంతు రొగిౝ.</poem>|ref=328}}<noinclude><references/></noinclude> c4uw5oexgc1ws21b25ikpjcy0hiszh1 104 217902 569955 568953 2026-08-12T19:07:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569955 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}ఉపదేశంబుచేతనే తరించువారు</p> {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ధరణిఁ గొంద ఱీమార్గంబు నెఱుఁగ కొరుల వలన విని దా రుపాసింతు రలఘుభక్తి శ్రుతిపరాయణు లైనవారును దురంత మృత్యుసంసారవార్ధిఁ దరింతు రనఘ.</poem>|ref=329}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఇలఁ జర మచరం బైనను బలుకొంచెం బైన నెంతవస్తువు గలుగుౝ దలఁపఁగ క్షేత్రక్షేత్ర జ్ఞులసంయోగమున నది యగుౝ బాండుసుతా.</poem>|ref=330}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>సకలభూతములందు సమత నుండి మహేశ్వ రుం డవి నశియింపుచుండఁ దాను నశియింపఁ డట్టులు నాశరహితునిగా వరబుద్ధి నతని నెవ్వాఁడు చూచు నతఁడు చూచు సమత్వ మలవడ సర్వభూ తములయం దున్నబ్రహ్మమును నిత్య మట్లు చూచుచు నాత్మ నాత్మచేఁ జంపక పండితుం డగువాఁడు పరము నొందుఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>బ్రకృతిచేతనె సర్వకర్మము లొనర్పఁ బడుచు నున్నవి దీనికి బ్రహ్మ మేమి కర్తగాఁ డమ్మహాత్ముఁ డకర్త యనుచు నెఱుఁగు నట్టివాఁడే యాత్మ నెఱుఁగు ననఘ.</poem>|ref=331}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఇల సమస్తభూతముల భిన్నభావంబు నొక్కదానియందు నున్నదానిఁ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> c6xdjavh8v87edm0f4erapmzfiftyjz 104 217903 569956 568954 2026-08-12T19:16:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>గాఁగ నెపు డెఱుంగు యోగి యప్పుడు బ్రహ్మ భూతుఁ డగుచునుండుఁ బుడమియందు.</poem>|ref=332}} {{p|ac|fwb}}బ్రహ్మంబు నిర్గుణం బనుట</p> {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అవ్యయుం డైనపరమాత్మ యఖిలతనువు లందు నుండియు నిర్గుణుం డగుటవలన నాదిమధ్యాంతరహితుం డగుటవలన నేమి సేయఁడు మరి యంటఁ డేమి యనఘ.</poem>|ref=333}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>సురపథము సర్వగత మయ్యు సూక్ష్మ మగుట వలన నెట్లు సంబంధింపఁబడక యుండు నట్లు సర్వశరీరస్థుఁ డయ్యు నాత్మ దగులుపడఁ డెందును గిరీటి తథ్య మింత.</poem>|ref=334}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కవి యొక్కఁ డెవ్విధంబున వివిధజగంబులను జాల వెలుఁగఁగఁజేయుౝ భువి నటు క్షేత్రజ్ఞుండును వివిధక్షేత్రముల నెల్ల వెలుఁగఁగఁజేయున్.</poem>|ref=335}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మరియు నిట్లు జ్ఞాననేత్రంబుచే క్షేత్రక్షేత్రజ్ఞులతార తమ్యంబును భూతప్రకృతిమోక్షణంబు నెవ్వ రెఱుంగుదు రట్టివారు పరమసిద్ధి వడయుదు రని యిట్లు త్రయోదశా ధ్యాయంబునందుఁ బ్రకృతిపురుషవివేకయోగం బపదేశించి వెండియుఁ బుండరీకాక్షుఁ డర్జునుం జూచి ధనంజయా మునీంద్రు లెద్దాని నెఱింగి యింతకంటె నుత్కృష్టం బైన పదంబుఁ బ్రాపించి రట్టిజ్ఞానంబు గ్రమ్మఱ నుపదేశించెద నది సర్వజ్ఞానంబులలో నుత్తమంబై యుండు నీజ్ఞానంబు న శ్ర యించినవారలు మత్స్వరూపత్వంబు నొంది గ్రమ్మఱ సర్గంబు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> pzpieqye5057cy7jo9rixzhvbkuwjgb 104 217904 569957 568955 2026-08-12T19:25:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569957 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నందుం బొడమరు ప్రళయంబునందు దుఃఖింప రది యెయ్యది యనిక వినుము.</poem>|ref=336}} {{p|ac|fwb|fs120}}చతుర్దశాధ్యాయము ― గుణత్రయవిభాగయోగము</p> {{p|ac|fwb}}ప్రకృతిపురుషులు జగంబులకుఁ దల్లిదండ్రు లనుట</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>విను మత్ప్రకృతి జగంబున కనిశము కారణము దానియం దొగి గర్భం బును దాల్తు నేను దానం జనియించు సమస్తభూతసంఘము వత్సా.</poem>|ref=337}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నరసర్వయోనులం దు ర్వర నేమూర్తులు జనించు వానికి నెల్లౝ బరఁగఁ బ్రకృతి కారణ మం దఱి కేబీజం బొసంగు తండ్రిని జుమ్మీ.</poem>|ref=338}} {{p|ac|fwb}}సత్త్వరజస్తమోగుణవిభాగములు</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అనఘా ప్రకృతివలనఁ బు ట్టిన సత్త్వరజస్తమోభిధేయగుణంబుల్ తను వందు సంతతంబును వినాశరహితుఁ డగుపురుషు వెస బంధించున్.</poem>|ref=339}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>కురుకులవరేణ్య యమ్మూఁడు గుణములందు సత్త్వ మతినిర్మలం బౌట సత్ప్రకాశ కం బయి యనామయం బయి గాత్రమందు జ్ఞానసుఖములచే దేహిఁ గట్టివైచు.</poem>|ref=340}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘచరిత తృష్ణాసంగజనిత మయిన రజము రాగస్వరూపమై గ్రాలుచుండు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> t35fggviofoxi7n87fefru7icaluz7g 569958 569957 2026-08-12T19:27:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569958 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నందుం బొడమరు ప్రళయంబునందు దుఃఖింప రది యెయ్యది యనిన వినుము.</poem>|ref=336}} {{p|ac|fwb|fs120}}చతుర్దశాధ్యాయము ― గుణత్రయవిభాగయోగము</p> {{p|ac|fwb}}ప్రకృతిపురుషులు జగంబులకుఁ దల్లిదండ్రు లనుట</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>విను మత్ప్రకృతి జగంబున కనిశము కారణము దానియం దొగి గర్భం బును దాల్తు నేను దానం జనియించు సమస్తభూతసంఘము వత్సా.</poem>|ref=337}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నరసర్వయోనులం దు ర్వర నేమూర్తులు జనించు వానికి నెల్లౝ బరఁగఁ బ్రకృతి కారణ మం దఱి కేబీజం బొసంగు తండ్రిని జుమ్మీ.</poem>|ref=338}} {{p|ac|fwb}}సత్త్వరజస్తమోగుణవిభాగములు</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అనఘా ప్రకృతివలనఁ బు ట్టిన సత్త్వరజస్తమోభిధేయగుణంబుల్ తను వందు సంతతంబును వినాశరహితుఁ డగుపురుషు వెస బంధించున్.</poem>|ref=339}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>కురుకులవరేణ్య యమ్మూఁడు గుణములందు సత్త్వ మతినిర్మలం బౌట సత్ప్రకాశ కం బయి యనామయం బయి గాత్రమందు జ్ఞానసుఖములచే దేహిఁ గట్టివైచు.</poem>|ref=340}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘచరిత తృష్ణాసంగజనిత మయిన రజము రాగస్వరూపమై గ్రాలుచుండు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 614w1gb1mh8oecbkh4vuq4tqbl2h0v9 104 217905 569959 568956 2026-08-12T19:59:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569959 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నది శరీరిని బంధించు ననవరతము కర్మసంగంబుచేత నీకాయమందు.</poem>|ref=341}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అఖిలదేహిసమ్మోహన మైనయట్టి తమము నజ్ఞానజం బని దానిఁ దెలియ తగఁ బ్రమాదనిద్రాలసత్వములచేత నది శరీరిని బంధించు నంగమందు.</poem>|ref=342}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వినుము సుఖమందు సత్త్వం బనవరతము రజము కర్మమందుఁ దమము చ య్య ననాత్మపరిజ్ఞానము చనఁ జేసి ప్రమాదమందుఁ జాల వెలుంగున్.</poem>|ref=343}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>రజమును దమోగుణంబు నిరాకరించి సత్త్వ మలరారు మరి రజస్సత్త్వముల ని రాకరించి తమం బొప్పు వీఁకఁ దమము సత్త్వము నిరాకరించి రజంబు చెలఁగు.</poem>|ref=344}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>రహి మీఱ మేన సర్వద్వారములయందు జ్ఞానప్రకాశంబు గలుగు నెప్పు డపుడు సత్త్వోద్రేక మని యెఱుంగుము దాని వెలయ రజం బభివృద్ధి నొంద నపుడు లోభంబు కర్మారంభమును గామ మశమంబు జనియించు నట్లు తమము వృద్ధిఁ బొందిన నప్రవృత్తియు మోహంబు కడుఁ బ్రమాదం బప్రకాశతయును</poem>|ref=}} {{p|ac|fwb}}చచ్చునప్పు డేగుణం బున్న నాజన్మంబు వచ్చు ననుట</p> {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>గలుగు నెప్పుడు సత్త్వంబు గడుఁ బ్రకాశ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> a88gbe7utiioau17nfxxkyu0xbvh4g4 104 217906 569960 568957 2026-08-12T20:08:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569960 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>మొందు నప్పుడు దేహి తా నొడలిఁ బాసి చనియె నేని యతండు ప్రశాంతుఁ డగుచు నుత్తమజ్ఞులలోకంబు నొందు ననఘ.</poem>|ref=345}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మొనసి రజమందు మృతుఁడై చనిననరుఁడు పుట్టుఁ గర్మసంగులయందుౝ వినుము తమమందు గెడసిన జనుఁ డటు పశ్వాదులందు జనియించు నిలన్.</poem>|ref=346}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>సుకృతకర్మంబునకుఁ బరిశుద్ధమయిన ఫలము సాత్త్విక మందురు పరఁగ దుఃఖ మది రజోగుణఫల మండ్రు సదమలాత్మ వరుస సజ్ఞాన మది తమఃఫలము సుమ్మి.</poem>|ref=347}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అమలసత్వంబువలన జ్ఞానము జనించు రాజపుత్త్ర లోభము పుట్టు రజమువలనఁ దమమువలన నజ్ఞాన మెంతయుఁ బ్రమాద మోహములుఁ బుట్టు నిజ మింత మోహదూర.</poem>|ref=348}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఒనర సత్వస్థు లగుపుణ్యు లూర్ధ్వగతికిఁ జనుదురు రజోగుణస్థులు మొనసి మధ్య గతి గమింతురు తామసుల్ కడుజఘన్య కర్ములై పోదు రిల నధోగతికి వత్స.</poem>|ref=349}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>అర్జున విను ద్రష్ట యగువాఁడు గుణముల కంటెఁ బరుం డైనకర్త గాఁగ నను విలోకింపక నయముతో గుణముల కంటె నన్యునిఁ గాఁగఁ గాంచు నతఁడు మద్భావమును బొందు మరియు దేహసముద్భ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> kcazbrf98jxhm16s77j992i3fm6114a 104 217907 569961 568958 2026-08-12T20:14:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569961 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem> వములైన యీత్రిగుణముల దాఁటి రహి జన్మమృత్యుజరాదుఃఖములచేత ముక్తుఁడై మనుజుఁడు ముక్తి నొందు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ననిన విని యర్జునుండు మురారిఁ జూచి దేవ యేహేతువులచేతఁ ద్రిగుణములను గడచు నెట్టియాచారంబు గలిగి వీని దాఁటఁగా వచ్చు నాకు నింతయును జెపుము.</poem>|ref=350}} {{p|ac|fwb}}త్రిగుణాతీతులక్షణము</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యడిగిన భగవంతుం డర్జునుం జూచి పాండునందనా సత్త్వగుణచిహ్నం బయినప్రకాశంబును రజోగుణచిహ్నం బయిన ప్రవృత్తియుఁ దమోగుణచిహ్నం బయినమోహంబు నిమ్మూఁడు ప్రవర్తింపుచుండ నెవ్వండు ద్వేషింపకుండు, నవి నివర్తింపుచుండ నెవ్వండు కాంక్షింపకుండు నతండు త్రిగుణాతీతుం డనం బరఁగు మఱియు.</poem>|ref=351}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ధరలోన నెవ్వఁ డుదాసీనుచందాన నుండి గుణంబుల నొగిఁ జలింపఁ డెవ్వాఁడు తమయంత నీగుణంబులు ప్రవ ర్తింపుచున్న వటంచుఁ దెలిసి చలన మొందక సుస్థితి నుండు నెవ్వఁడు దుఃఖ సుఖములు గర్హణస్తుతులు కాంచ నాశ్మలోష్టములు మానావమానములు ప్రి యాప్రియంబులును మిత్రారిపక్ష</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ములు సమంబుగ మనములోపలఁ దలఁపుచుఁ గలఁక మాని సర్వారంభములను విడిచి</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> coe9mhydq7qjtoghi11ltmtev2ktiu8 569962 569961 2026-08-12T20:16:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569962 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem> వములైన యీత్రిగుణముల దాఁటి రహి జన్మమృత్యుజరాదుఃఖములచేత ముక్తుఁడై మనుజుఁడు ముక్తి నొందు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ననిన విని యర్జునుండు మురారిఁ జూచి దేవ యేహేతువులచేతఁ ద్రిగుణములను గడచు నెట్టియాచారంబు గలిగి వీని దాఁటఁగా వచ్చు నాకు నింతయును జెపుమ.</poem>|ref=350}} {{p|ac|fwb}}త్రిగుణాతీతులక్షణము</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యడిగిన భగవంతుం డర్జునుం జూచి పాండునందనా సత్త్వగుణచిహ్నం బయినప్రకాశంబును రజోగుణచిహ్నం బయిన ప్రవృత్తియుఁ దమోగుణచిహ్నం బయినమోహంబు నిమ్మూఁడు ప్రవర్తింపుచుండ నెవ్వండు ద్వేషింపకుండు, నవి నివర్తింపుచుండ నెవ్వండు కాంక్షింపకుండు నతండు త్రిగుణాతీతుం డనం బరఁగు మఱియు.</poem>|ref=351}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ధరలోన నెవ్వఁ డుదాసీనుచందాన నుండి గుణంబుల నొగిఁ జలింపఁ డెవ్వాఁడు తమయంత నీగుణంబులు ప్రవ ర్తింపుచున్న వటంచుఁ దెలిసి చలన మొందక సుస్థితి నుండు నెవ్వఁడు దుఃఖ సుఖములు గర్హణస్తుతులు కాంచ నాశ్మలోష్టములు మానావమానములు ప్రి యాప్రియంబులును మిత్రారిపక్ష</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ములు సమంబుగ మనములోపలఁ దలఁపుచుఁ గలఁక మాని సర్వారంభములను విడిచి</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> jw5lo99md3bzbjjfs71950w7i6d1t3x 104 217908 569963 568959 2026-08-12T20:23:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569963 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>సరవి నెవ్వియు నంటక స్వస్థ డగుచు నలరు నతఁడు గుణాతీతుఁ డనఁగఁ బరఁగు.</poem>|ref=352}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు ననన్యం బైనభక్తియోగంబుచేత నెవ్వఁడు నన్ను సేవించు నతం డీప్రకృతిగుణంబుల నతిక్రమించి బ్రహ్మ మయుం డగుటకు సమర్థుం డగు నేను బ్రహ్మంబునకు మోక్షంబునకు నక్షరంబునకు శాశ్వతం బయినధర్మంబునకు ముఖ్యం బయినసుఖంబునకు నాశ్రయుఁడ నగుదు నని యిట్లు చతుర్దశాధ్యాయంబునందు గుణత్రయవిభాగయోగం బుప దేశించి ముకుందుండు వెండియు నిట్లనియె.</poem>|ref=}} {{p|fs125}}పంచదశాధ్యాయము ― పురుషోత్తమప్రాప్తియోగము</p>{{p|ac|fwb}}</p> {{p|ac|fwb}}సంసారవృక్షవివరణము</p> {{Telugu poem|type=|lines=<poem>భారతోత్తమా ఛందంబు లెద్ధానివర్ణంబు లగు నట్టి యశ్వత్థం బొక్కటి గలదు దాని మూలంబు లూర్థ్వ గతంబులై కొమ్మ లధోగతంబులై యుండు దాని నాశంబు లేనిదానిఁగా నొడువుదు రెవ్వాడు దాని నెఱుంగు నతండు వేదవిదుం డనం బరఁగు దాని శాఖలు సత్త్వాదిగుణంబుల చేతఁ బ్రవృద్ధంబులై శబ్దాదివిషయంబు లనుపల్లవంబులు గలిగి క్రిందికి మీఁదికిం బ్రసరించియుండుఁ దన్మూలంబు లధోగతంబులై మనుష్యలోకంబు నందుఁ గర్మాను బంధంబులై యొప్పు దాని కాదిమధ్యాంతంబులు లేవు గావున.</poem>|ref=353}} {{p|ac|fwb}}సంసారవృక్షఖండనము</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>మునుకొని సువిరూఢమూలమై యొప్పు నీ యశ్వత్థమును దృఢ మగు నసంగ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> sdk25h21ldxwfdco8oweg06derc52qr 569964 569963 2026-08-12T20:24:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569964 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>సరవి నెవ్వియు నంటక స్వస్థ డగుచు నలరు నతఁడు గుణాతీతుఁ డనఁగఁ బరఁగు.</poem>|ref=352}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు ననన్యం బైనభక్తియోగంబుచేత నెవ్వఁడు నన్ను సేవించు నతం డీప్రకృతిగుణంబుల నతిక్రమించి బ్రహ్మ మయుం డగుటకు సమర్థుం డగు నేను బ్రహ్మంబునకు మోక్షంబునకు నక్షరంబునకు శాశ్వతం బయినధర్మంబునకు ముఖ్యం బయినసుఖంబునకు నాశ్రయుఁడ నగుదు నని యిట్లు చతుర్దశాధ్యాయంబునందు గుణత్రయవిభాగయోగం బుప దేశించి ముకుందుండు వెండియు నిట్లనియె.</poem>|ref=}} {{p|ac|fwb|fs120}}పంచదశాధ్యాయము ― పురుషోత్తమప్రాప్తియోగము</p> {{p|ac|fwb}}సంసారవృక్షవివరణము</p> {{Telugu poem|type=|lines=<poem>భారతోత్తమా ఛందంబు లెద్ధానివర్ణంబు లగు నట్టి యశ్వత్థం బొక్కటి గలదు దాని మూలంబు లూర్థ్వ గతంబులై కొమ్మ లధోగతంబులై యుండు దాని నాశంబు లేనిదానిఁగా నొడువుదు రెవ్వాడు దాని నెఱుంగు నతండు వేదవిదుం డనం బరఁగు దాని శాఖలు సత్త్వాదిగుణంబుల చేతఁ బ్రవృద్ధంబులై శబ్దాదివిషయంబు లనుపల్లవంబులు గలిగి క్రిందికి మీఁదికిం బ్రసరించియుండుఁ దన్మూలంబు లధోగతంబులై మనుష్యలోకంబు నందుఁ గర్మాను బంధంబులై యొప్పు దాని కాదిమధ్యాంతంబులు లేవు గావున.</poem>|ref=353}} {{p|ac|fwb}}సంసారవృక్షఖండనము</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>మునుకొని సువిరూఢమూలమై యొప్పు నీ యశ్వత్థమును దృఢ మగు నసంగ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> n6evmvbpz4g2bz7s2sebhrrboyfwckr 104 217909 569965 568960 2026-08-12T20:42:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569965 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>వరకుఠారంబుచే నఱికి యవ్వల నరు లెద్ధానిఁ బ్రాపించి యించుకైనఁ గ్రమ్మఱ రా రట్టిఘనతరపరమప దంబు నన్వేషింపఁ దగుఁ గిరీటి వల నొప్ప నెవ్వనివలనఁ బురాణియై నట్టిప్రవృత్తి యెప్పారు నట్టి</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>యాద్యుఁడై యొప్పు పురుషు నే నధిగమింతుఁ గామసమ్మోహమానసంగములు విడిచి యాత్మ నిత్యులై యద్వంద్వులై తనర్చు నట్టి సుజ్ఞాను లొందుదు రప్పదంబు.</poem>|ref=354}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>మనుజు లెద్దానిఁ బ్రాపించి మరలఁ బుట్ట రట్టి పదమును సూర్యశశాంకవహ్ను లాత్మరుచుల దీపింపఁ జేయంగఁ జాల రదియె నాకు సముత్కృష్టమయిన పదము.</poem>|ref=355}} {{p|ac|fwb}}జీవసృష్టిక్రమము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మానుగ జగతిఁ బురాణం బైనమదంశంబె జీవుఁడై ప్రకృతిగత జ్ఞానేంద్రియపంచకమును మానసమును బట్టి తిగుచు మానక యెపుడున్.</poem>|ref=356}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఏతనువు నీశ్వరుఁడు పొందు నేతనువును వదలు నట్టి శరీరంబువలన వీని సరవి గైకొని యేఁగు నాశయమువలన ననిలుఁ డటు గంధములు గొని చనినపగిది.</poem>|ref=357}}<noinclude><references/></noinclude> o5ro9b4ru4l9bqgevpwryayh2lop2f0 104 217910 569975 568961 2026-08-13T01:13:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569975 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>శ్రవణమును స్పర్శనంబును జంతువులును మరియు రసనంబు ఘ్రాణంబు మానసమును దగ నధిష్టించి జీవుండు మిగుల సర్వ విషయముల సంతతంబు సేవింపుచుండు.</poem>|ref=358}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కుడుచుచు నడుచుచు నిలుచుచు విడుచుచు గుణయుక్తుఁ డగుచు వెలిఁగెడువానిం గడుజీవుఁ డని యెఱుంగరు జడమతు లెఱుఁగుదురు జ్ఞానచక్షువు లనఘా.</poem>|ref=359}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అలయక యోగు లీతనిఁ బ్రయత్నము సేయుచు నాత్మయందు ని శ్చలముగ నున్నవానిఁగ నిజంబు నెఱుంగుదు రజ్ఞులైన ని శ్చలమతిహీను లొక్కమొగిఁ జాలఁ బ్రయత్నముఁ జేసియుౝ సము జ్జ్వలుఁ డగునీశ్వరుం దెలియఁజాలరు భారత నిక్క మింతయున్.</poem>|ref=360}} {{p|ac|fwb}}సూర్యాదులందుఁ గల తేజోధారణాదులు భగవంతునివలననే గల్గుననుట</p> {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ యేతేజ మాదిత్యు నాశ్రయించి జగము నంతయు వెలిఁగించుఁ జంద్రునందు ననలునందు నేతేజంబు దనరియుండు దాని మ త్తేజమునుగాఁగ దలఁపు మెపుడు.</poem>|ref=361}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>ధరణినిఁ బొంది భూతములఁ దద్దయుఁ దేజముచే ధరింపుదుౝ సరవి రసస్వరూపుఁ డగుచంద్రుఁడనై మొలిపింతు నోషధుల్ సురుచిరవహ్నినై యొడలు సొచ్చి వెసం బచనంబు సేయుదుౝ వరుసఁ జతుర్విధంబులుగఁ బ్రాణ మపానముఁ గూడి యన్నమున్.</poem>|ref=362}}<noinclude><references/></noinclude> j40h8m587necti7w7446jv1o56mjepe 104 217911 569973 568962 2026-08-13T01:12:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569973 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=శ3.|lines=<poem>ప్రాదుర్భూతసమస్తమానసములౝ వర్తింతు నశ్రాంతముౝ వేదజ్ఞుండను వేదవేద్యుఁడ రహిౝ వేదాంతకారుండ నీ ర్ష్యాదంభంబు లపోహనంబును స్మృతిజ్ఞానంబులుౝ మోహకాం క్షాదర్పంబులు నిన్ని నావలననే జన్మించె శక్రాత్మజా.</poem>|ref=363}} {{p|ac|fwb}}క్షరాక్షరాతీతనిరూపణము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>క్షరుఁ డన నక్షరుఁ డనఁగా పురుషులు గల రిద్ద ఱందు భూతములెల్లౝ క్షరుఁ డందురు కూటస్థుని నిరవుగ నక్షరుఁ డటంచు నెన్నుదు రుర్విన్.</poem>|ref=364}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ యెవ్వఁడు లోకత్రయమున నుండి యఖిలభారంబును వహించు నట్టిపురుషుఁ డన్యుఁ డుత్తముఁ డీశ్వరుం డవ్యయుండు పరఁగఁ బరమాత్మ యని చెప్పఁబడుఁ గిరీటి.</poem>|ref=365}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>తలఁప నేను క్షరాక్షరంబులను దాఁటి యవ్వల వెలుఁగువాఁడ నట్లగుటఁ జేసి కడఁగి వేదంబుచేత లోకంబుచేతఁ బుడమిఁ బురుషోత్తముం డనఁ బొగడు గంటి.</poem>|ref=366}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>మోహ మొందక యెవ్వాఁడు పుడమి నన్ను వెలయఁ బురుషో త్తముని గాఁగ దెలియు నతఁడు పరఁగ సర్వజ్ఞుఁ డగు సర్వభావములను నన్ను భజియించు నిత్యంబు నయచరిత్ర.</poem>|ref=367}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>పాండవోత్తమా యీగుహ్యంబైన శాస్త్రం బిట్లు నాచేత నెఱిఁగింపంబడియె దీని నెఱింగినవాఁడు బుద్ధిమంతుండును గృతార్థుండు నగు నని యిట్లు పంచదశాధ్యాయంబునందుఁ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 186fx6sui1jkakwkb793iqp5cws8a35 569974 569973 2026-08-13T01:13:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569974 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>ప్రాదుర్భూతసమస్తమానసములౝ వర్తింతు నశ్రాంతముౝ వేదజ్ఞుండను వేదవేద్యుఁడ రహిౝ వేదాంతకారుండ నీ ర్ష్యాదంభంబు లపోహనంబును స్మృతిజ్ఞానంబులుౝ మోహకాం క్షాదర్పంబులు నిన్ని నావలననే జన్మించె శక్రాత్మజా.</poem>|ref=363}} {{p|ac|fwb}}క్షరాక్షరాతీతనిరూపణము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>క్షరుఁ డన నక్షరుఁ డనఁగా పురుషులు గల రిద్ద ఱందు భూతములెల్లౝ క్షరుఁ డందురు కూటస్థుని నిరవుగ నక్షరుఁ డటంచు నెన్నుదు రుర్విన్.</poem>|ref=364}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ యెవ్వఁడు లోకత్రయమున నుండి యఖిలభారంబును వహించు నట్టిపురుషుఁ డన్యుఁ డుత్తముఁ డీశ్వరుం డవ్యయుండు పరఁగఁ బరమాత్మ యని చెప్పఁబడుఁ గిరీటి.</poem>|ref=365}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>తలఁప నేను క్షరాక్షరంబులను దాఁటి యవ్వల వెలుఁగువాఁడ నట్లగుటఁ జేసి కడఁగి వేదంబుచేత లోకంబుచేతఁ బుడమిఁ బురుషోత్తముం డనఁ బొగడు గంటి.</poem>|ref=366}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>మోహ మొందక యెవ్వాఁడు పుడమి నన్ను వెలయఁ బురుషో త్తముని గాఁగ దెలియు నతఁడు పరఁగ సర్వజ్ఞుఁ డగు సర్వభావములను నన్ను భజియించు నిత్యంబు నయచరిత్ర.</poem>|ref=367}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>పాండవోత్తమా యీగుహ్యంబైన శాస్త్రం బిట్లు నాచేత నెఱిఁగింపంబడియె దీని నెఱింగినవాఁడు బుద్ధిమంతుండును గృతార్థుండు నగు నని యిట్లు పంచదశాధ్యాయంబునందుఁ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> e96kmjghnoihuyc0ryq8ta7epfvmnfu 104 217912 569976 568963 2026-08-13T01:21:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569976 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>బురాణపురుషోత్తమయోగం బుపదేశించి వాసుదేవుండు వెండియు నిట్లనియె.</poem>|ref=368}} {{p|ac|fwb|fs120}}షోడశాధ్యాయము ― దైవాసురసంపద్విభాగయోగము</p> {{p|ac|fwb}}దైవసంపద ― అసురసంపద</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>స్వాధ్యాయ మభయంబు సత్త్వసంశుద్ధియు దానంబు యజ్ఞంబు తపము దమము క్షాంతియు జ్ఞానయోగవ్యవస్థితియు నా ర్జవమును సత్యంబు శమము త్యాగ మక్రోధమును శౌచ మఖిలభూతములందు దయయు నహింసయు నియమశుద్ధి ధైర్యం బలోలుపత్వ మచాపలంబును క్షమయును దేజంబు గర్వవర్జ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నంబు మృదుభావము నపైశునంబు ద్రోహ చింతలేమియు హ్రీయును జిత్తశుద్ధి పరఁగ నివి దైవియైన సంపదను గుడువ జగతిఁ బుట్టినవారికి నగుఁ గిరీటి.</poem>|ref=369}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>మరియు నాసురియైన సంపదను గుడువ నవనిఁ బుట్టినవారికి నగుఁ బ్రమాద రోషదర్పాతిమానపౌరుష్యదంభ ములును గామమోహాజ్ఞానములుఁ గిరీటి.</poem>|ref=370}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>దైవసంపద మోక్షంబు తగ నొసంగుఁ బరఁగ నాసురసంపద బంధ మొసఁగుఁ బుడమి దైవసంపదఁ గూర్చి మిట్టి తీవు వ్యసన మొందకు మింత సత్యంబు పార్థ.</poem>|ref=371}}<noinclude><references/></noinclude> 04ero60uglle3iulic2mfcwln6p6i75 104 217913 569978 568964 2026-08-13T01:32:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569978 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>దైవం బన నాసురమన వావిరి సర్గములు రెండు వఱలుఁ బుడమిలో దైవంబు చెప్పఁబడియెను ధీవర యాసురము నింకఁ దెలిపెద వినుమా.</poem>|ref=372}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పరఁగఁ బ్రవృత్తినివృత్తుల నరయంగ నెఱుంగ రవని నాసురజనముల్ మరి వారియందు నుండవు సరసత నాచారసత్యశౌచము లనఘా.</poem>|ref=373}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>కామహేతుకంబు కరము పరస్పర జాత మన్య మేమి జగతి లేదు జగ మనీశ్వరం బసత్యంబు నప్రతి స్థిత మఁటంచు వారు చెప్పి రనఘ.</poem>|ref=374}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని యిటు బుద్ధిఁ దలంపుచు మునుకొని దుష్టాత్ము లల్పబుద్ధులు క్రూరుల్ జనియింతు రుర్విలోపల ననిశము లోకక్షయార్థ మహితాత్మకులై.</poem>|ref=375}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>అనఘ దుష్పూరకామాశ్రయులై గత జ్ఞానులై దుష్పరిగ్రహముఁ జేసి యపరిశుద్ధవ్రతులై దంభమానమ దాన్వితులై యుందు రవని మరియు నంతపర్యంతంబు నమితచింతాసక్తు లై కామభోగంబు లనుభవింపఁ దవిలి వా రింతమాత్రము నిశ్చయించుక బహుళతృష్ణాపాశబద్ధు లగుచు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> bqlg9nmdn71qfdi3v4a5ml24qwrj61t 104 217914 569979 568965 2026-08-13T01:39:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>సాంద్రకామరోషములందు సక్తు లగుచు నఖిలకామభోగంబుల ననుభవింపఁ దలఁచి యన్యాయముగఁ బరద్రవ్యములను సతత మార్జింపుచుందురు సవ్యసాచి.</poem>|ref=376}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ఈమనోరథ మిప్పు డేను బొందితి నింక విడువ కీకోరికఁ బడయువాఁడ నీది నాకుఁ గల దిప్పు డిఁకమీఁదఁ గ్రమ్మఱఁ దరల కీవిత్త మంతయు లభింతుఁ బరఁగ నాచేత నీపగతుఁడు హతుఁ డయ్యెఁ జంపెదఁ దక్కిన శత్రువులను నే బలవంతుడ నేను భోగిని సుఖి నేను సిద్ధుండ నే నీశ్వరుండ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నేను సత్కులవంతుండ నేను ధనిని వసుధ నాకు సమానుఁ డెవ్వాఁడు గలఁడు సవన మొనరింతు నొసఁగుదు సంతరింతు ననుచు నిబ్భంగి బలుకుదు రజ్ఞు లగుచు.</poem>|ref=377}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>బహువిధనితాంతచిత్తవిభ్రాంతి గలిగి మోహపరివృతు లై కామభోగసక్తు లగుచు నపవిత్ర మయిన దురంతఘోర నరకమునఁ గూలుదురు వారు నయచరిత్ర.</poem>|ref=378}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ధనమానమదాన్వితులై గొనకొని తముఁ దామె పొగడుకొనుచు భువి మఖం బొనరింతురు దురహంకృతి మునుకొని దంభమునఁ బేరు వొందుటకొఱకై.</poem>|ref=379}} -<noinclude><references/></noinclude> 8j4dyup3he2psbr5ltxglh2sjrqd5mp 104 217915 569980 568966 2026-08-13T01:45:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569980 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}నన్ను ద్వేషించువారలకు నీచజన్మాదులు గలిగింతు ననుట</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>బలదర్పాహంకారం బులఁ గామక్రోధములను బొంది యసూయౝ దలకొని నను ద్వేషింపుదు రలుకం దమయందు నొరులయం దనిశంబున్.</poem>|ref=380}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అట్టి క్రూరమతుల నశుభుల వైరుల మానుషాధములను మాన కేను భవముఁ దొలఁగ నీక పట్టి యాసురయోను లందు వైతుఁ గౌరవాగ్రగణ్య.</poem>|ref=381}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అసురయోనుల నిబ్బంగి నధిగమించి మొనసి జన్మజన్మంబున మూఢు లగుచు నెలమి నన్నెన్నఁడును భజియింప కవల నధమగతి కేఁగుదురు వార లనఘచరిత.</poem>|ref=382}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>తివిరి లోభంబు కామంబు ద్వేష మనఁగఁ నరయ మూఁడు వాకి ళ్లగు నరకమునకు మించి యాత్మనాశంబు గావించు నివి వి వేకులగువార లిమ్మూటి విడువవలయు.</poem>|ref=383}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వరుసఁ దమోద్వారములై పరఁగెడునిమ్మూటి విడిచి ప్రాజ్ఞుఁడు తనకుం బరమశ్రేయము సేయుచుఁ బరమగతిం బొందు నవలఁ బాండుకుమారా.</poem>|ref=384}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>పృథిని నేమానవుఁడు శాస్త్రవిధిని విడిచి మించి తనయిచ్ఛకొలఁదిఁ జరించు వాని</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> pe5kpgnb2yjrmym8m4cjxr2dtqr0d0w 104 217916 569982 568967 2026-08-13T01:58:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569982 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>కిద్ధర సుఖంబు లే దాత్మసిద్ధి లేదు పరమగతి లేదు నిక్కంబు పాండవేయ.</poem>|ref=385}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>కావునఁ గర్తవ్యాకర్తవ్యనిశ్చయంబునందు నీకు శాస్త్రంబే ప్రమాణంబు శాస్త్రవిధానంబుచేత నుడువంబడినదాని నెఱింగి యిచ్చటఁ గర్మంబు గావింపు మని యిట్లు పది యాఱవయధ్యాయంబు నందు దైవాసురసంపద్విభాగ యోగం బుదేశించిన విని గుడాకేశుండు హృషీకేశుం జూచి దేవా శాస్త్రవిధిని బరిత్యజించి శ్రద్ధాసమన్వితులై యజ్ఞంబులు సేయుదు రెవ్వ రట్టివారికి నిష్ఠ యెయ్యది యది సత్త్వంబో రజంబో తమంబో యెఱింగింపు మని ప్రార్థించిన భగవంతుం డిట్లనియె.</poem>|ref=386}} {{p|fs125}}సప్తదశాధ్యాయము ― శ్రద్ధాత్రయవిభాగయోగము</p>{{p|ac|fwb}}</p> {{p|ac|fwb}}సత్త్వరజస్తమోగుణస్వరూపము</p> {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ దేహిస్వభావజం బైనశ్రద్ధ మూఁడువిధములు గలదియై మొనయుచుండు సాత్త్వికి యనంగ మరియు రాజసి యనంగఁ దామసి యనంగఁ జెప్పెద దాని వినుము.</poem>|ref=387}} {{p|ac|fwb}}సాత్త్వికరాజసతామసులు సేయు పూజాభేదములు</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>సర్వమానవులకు స్వస్వభావమునకుఁ దగినశ్రద్ధయుఁ గల్గి దనరుచుండు జగతి నీపురుషుండు శ్రద్ధామయుం డగు నెవ్వాని కేశ్రద్ధ నివ్వటిల్లు నతఁ డీధరిత్రిలో నాశ్రద్ధ గలవాఁడు సాత్త్వికుల్ దేవపూజన మొనర్తు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> go19hivohlchogj3op8l8ez6322nrgw 569983 569982 2026-08-13T01:59:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569983 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>కిద్ధర సుఖంబు లే దాత్మసిద్ధి లేదు పరమగతి లేదు నిక్కంబు పాండవేయ.</poem>|ref=385}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>కావునఁ గర్తవ్యాకర్తవ్యనిశ్చయంబునందు నీకు శాస్త్రంబే ప్రమాణంబు శాస్త్రవిధానంబుచేత నుడువంబడినదాని నెఱింగి యిచ్చటఁ గర్మంబు గావింపు మని యిట్లు పది యాఱవయధ్యాయంబు నందు దైవాసురసంపద్విభాగ యోగం బుదేశించిన విని గుడాకేశుండు హృషీకేశుం జూచి దేవా శాస్త్రవిధిని బరిత్యజించి శ్రద్ధాసమన్వితులై యజ్ఞంబులు సేయుదు రెవ్వ రట్టివారికి నిష్ఠ యెయ్యది యది సత్త్వంబో రజంబో తమంబో యెఱింగింపు మని ప్రార్థించిన భగవంతుం డిట్లనియె.</poem>|ref=386}} {{p|ac|fwb|fs120}}సప్తదశాధ్యాయము ― శ్రద్ధాత్రయవిభాగయోగము</p> {{p|ac|fwb}}సత్త్వరజస్తమోగుణస్వరూపము</p> {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ దేహిస్వభావజం బైనశ్రద్ధ మూఁడువిధములు గలదియై మొనయుచుండు సాత్త్వికి యనంగ మరియు రాజసి యనంగఁ దామసి యనంగఁ జెప్పెద దాని వినుము.</poem>|ref=387}} {{p|ac|fwb}}సాత్త్వికరాజసతామసులు సేయు పూజాభేదములు</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>సర్వమానవులకు స్వస్వభావమునకుఁ దగినశ్రద్ధయుఁ గల్గి దనరుచుండు జగతి నీపురుషుండు శ్రద్ధామయుం డగు నెవ్వాని కేశ్రద్ధ నివ్వటిల్లు నతఁ డీధరిత్రిలో నాశ్రద్ధ గలవాఁడు సాత్త్వికుల్ దేవపూజన మొనర్తు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> tfk4mdnz61uquqrhtojoirxp1yixzxv 104 217917 569981 568968 2026-08-13T01:58:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569981 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>రరుదార రాజసుల్ యక్షరాక్షసులను దవిలి భజింతురు తామసులును</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>బ్రేతభూతంబులను బూజ సేతు రెపుడు కామమదద్వేషకలితు లగుచు విధిహితము గానితపము గావించువార లసురసంబంధనిశ్చయు లని తలంపు.</poem>|ref=388}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>మరియు నవివేకులై దేహమధ్యగతుఁడ నైననన్ను భూతంబుల ననుదినంబు నెవ్వరు కృశింపఁజేతు రాహీనబుద్ధు లను సంబంధనిశ్చయు లని తలంపు.</poem>|ref=389}} {{p|ac|fwb}}వారియాహారభేదములు</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>సవనతపోదానంబులు భువి నాహారంబుఁ జూడ భూజనములకుౝ ద్రివిధంబు లగుచు నుండును వివరించెద వానితెఱఁగు వినుము కిరీటీ.</poem>|ref=390}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఆయురారోగ్యబలసత్త్వహర్షసుఖవి వర్ధనంబులు స్నిగ్ధముల్ స్వాంతహరము లటుల రస్యంబు లైన యాహారము లవి కౌరవోత్తమ విను సాత్త్వికప్రియములు.</poem>|ref=391}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>పరఁగ దుఃఖశోకామయప్రదములైన కటులవణతిక్తతీక్ష్ణరూక్షప్రదాహ కారణోష్ణంబు లైనయాహారము లవి శక్రనందన విను రాజసప్రియములు.</poem>|ref=392}}<noinclude><references/></noinclude> oaue0zsm2ddcar46ioshy6g6r0q9dxf 104 217918 569984 568969 2026-08-13T02:10:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569984 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>యాతయామంబు గతరసం బపరిశుద్ధ మధికదుర్గంధ ముచ్ఛిష్ట మనుచితంబు పర్యుషితమైన యన్నంబు పరఁగ నెపుడు జగతిలోపల నిది తామసప్రియంబు.</poem>|ref=393}} {{p|ac|fwb}}వారియజ్ఞభేదములు</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మరియు ఫలకాంక్షులు గానివారిచేత శాస్త్రదృష్టవిధానం బునఁ గావింపంబడునట్టియజ్ఞంబు సాత్త్వికయజ్ఞంబు ఫలంబు గోరి దంభార్థంబుగా నెయ్యది గావింపంబడు నట్టియజ్ఞంబు రాజసయజ్ఞంబు శ్రద్ధాయుక్తుండు గాక శాస్త్రం బెఱుంగక యన్నం బొసంగక దక్షిణ లిడక మంత్రహీనంబుగాఁ గావిం చునట్టియజ్ఞంబు తామసయజ్ఞంబు ఇవి త్రివిధయజ్ఞంబులు నీ కెఱింగించితి నింక త్రివిధతపంబు లెఱింగించెద వినుము.</poem>|ref=394}} {{p|ac|fwb}}పైవారివే కాయిక మానసిక వాచిక తపస్సులు</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>గురుదేవప్రాజ్ఞద్విజ పరిపూజబ్రహ్మచర్యపరశౌచంబుౝ గరిమనహింసార్జవములు ధరఁగా యిక తప మనంగఁ దద్దయు నొప్పున్.</poem>|ref=395}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అనఘా సత్యము ప్రియహిత మను వొందఁగ దుఃఖరహిత మయిన వచనముౝ ఘనతరవేదాధ్యయనం బన నివి వాచికతపంబు హరిహయపుత్రా.</poem>|ref=396}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మానసశాంతియు సౌమ్యము మౌనం బాత్మావరోధమానసశుద్ధుల్ మానుగ నివి చర్చింపఁగ మానసతప మనఁగఁ జెల్లు మహిఁ బాండుసుతా.</poem>|ref=397}}<noinclude><references/></noinclude> 3gh2p4umpmg3ousui09zp6tktzdyrhe 104 217919 569985 568970 2026-08-13T02:17:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569985 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ఉర్వి ఫలకాంక్ష లేకయే యోగిజనులు చెలఁగి శ్రద్ధాసమేతులై సేయునట్టి యీత్రివిధ మైనతపమే సురేంద్రపుత్ర ధరణి సాత్త్వికతపము నా వఱలుచుండు.</poem>|ref=398}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ సత్కారమానపూజార్థ ముర్వి దంభబుద్ధిఁ గావించెడుతపము చూడ రాజసతపంబు నా నొప్పు రాజపుత్ర పరఁగ నిది చలనం బధ్రువంబు సుమ్మి.</poem>|ref=399}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>చపలమతి నవివేకనిశ్చయముచేత నైనఁ బరిపీడనంబుచే నాత్మశత్రు నిరసనార్థంబు గావించు నీచతపము జగతిఁ దామసతప మగు సవ్యసాచి.</poem>|ref=400}} {{p|ac|fwb}}వారిదానములు</p> {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>దేశకాల పాత్రంబులు దెలిసి యనుప కారికొఱ కిది యొసఁగుట కార్య మనుచుఁ దలఁచి భక్తి నొసంగినదాన మనఘ దనరు భువిలోన సాత్త్వికదాన మనఁగ.</poem>|ref=401}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>ధరణిఁ బ్రత్యుపకారంబుకొఱకుఁ గాని మరియు ఫలమును బ్రాపించుకొఱకుఁ గాని తవిలి ఖేదంబు గాఁగ నెద్దాని నొసఁగు నట్టిదానంబు రాజసం బండ్రు బుధులు.</poem>|ref=402}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>కడఁగి దేశంబు కాలంబు గానిచోటఁ బ్రీతిచే సత్కరింపక నీతి మాని</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 9ee8nhrjw951nqpagegn4fz0g964ruf 104 217920 569986 568971 2026-08-13T02:23:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569986 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>కసరి వైచుచు నెద్దాని నొసఁగునట్టి దాన మది తామసం బగు దండితారి.</poem>|ref=403}} {{p|ac|fwb}}ఓంతత్సచ్ఛబ్దప్రయోగవిధులు</p> {{Telugu poem|type=|lines=<poem>వసుధలోఁ బ్రణవపూర్వకముగా నిది సత్య మనియెడు నిర్దేశ మాత్మ కెపుడు త్రివిధమై స్మృత మగుఁ దెఱఁగొప్ప దానిచే మున్ను విప్రులు వేదములును యజ్ఞ ములుఁ బుట్టెఁ గావున మునుకొని బ్రహ్మవా దులశాస్త్రగదితక్రతుప్రదాన తపములు ప్రణవంబు దగ నుచ్చరించి ప్ర వర్తింపుచున్నవి వదల కెపుడు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>మోక్షకాంతులచేత సముత్సుకమున బహువిధక్రతుదానతపఃక్రియలును పరఁగఁ దచ్ఛబ్దము స్మరించి ఫలము విడిచి విడువ కెపుడుఁ బ్రవర్తింపఁబడుఁ గిరీటి.</poem>|ref=404}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>జగతి సద్భావమందును సాధుభావ మందు సచ్ఛబ్దము ప్రయుక్తమగుచు నుండు మరియు నారీతి యోగ్యకర్మంబులందుఁ బరఁగ సచ్ఛబ్ద మది గూర్పఁబడుఁ గిరీటి.</poem>|ref=405}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>యజ్ఞదానతపంబులయందు నునికి వరుస సత్తని చెప్పంగఁబడియె దానిఁ బడయఁ గోరినవానిసంబంధకర్మ మరియు సత్తని చెప్పంగ నగుఁ గిరీటి.</poem>|ref=406}}<noinclude><references/></noinclude> g0fy98sq4zbo67r0zdbnwfyngy0ca4b 569987 569986 2026-08-13T02:24:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569987 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>కసరి వైచుచు నెద్దాని నొసఁగునట్టి దాన మది తామసం బగు దండితారి.</poem>|ref=403}} {{p|ac|fwb}}ఓంతత్సచ్ఛబ్దప్రయోగవిధులు</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>వసుధలోఁ బ్రణవపూర్వకముగా నిది సత్య మనియెడు నిర్దేశ మాత్మ కెపుడు త్రివిధమై స్మృత మగుఁ దెఱఁగొప్ప దానిచే మున్ను విప్రులు వేదములును యజ్ఞ ములుఁ బుట్టెఁ గావున మునుకొని బ్రహ్మవా దులశాస్త్రగదితక్రతుప్రదాన తపములు ప్రణవంబు దగ నుచ్చరించి ప్ర వర్తింపుచున్నవి వదల కెపుడు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>మోక్షకాంతులచేత సముత్సుకమున బహువిధక్రతుదానతపఃక్రియలును పరఁగఁ దచ్ఛబ్దము స్మరించి ఫలము విడిచి విడువ కెపుడుఁ బ్రవర్తింపఁబడుఁ గిరీటి.</poem>|ref=404}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>జగతి సద్భావమందును సాధుభావ మందు సచ్ఛబ్దము ప్రయుక్తమగుచు నుండు మరియు నారీతి యోగ్యకర్మంబులందుఁ బరఁగ సచ్ఛబ్ద మది గూర్పఁబడుఁ గిరీటి.</poem>|ref=405}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>యజ్ఞదానతపంబులయందు నునికి వరుస సత్తని చెప్పంగఁబడియె దానిఁ బడయఁ గోరినవానిసంబంధకర్మ మరియు సత్తని చెప్పంగ నగుఁ గిరీటి.</poem>|ref=406}}<noinclude><references/></noinclude> swg5i8ie1rnizau1a7bbwyldqjpkgrw 104 217921 569977 568972 2026-08-13T01:27:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569977 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు శ్రద్ధ లేక గావించినహోమంబును నొసంగిన దానంబును దప్తంబయిన తపంబును గృతం బైనకర్మంబును నస త్తని చెప్పంబడు నది యుభయలోకంబులయందు లే దని యిట్లు సప్తదశాధ్యాయంబునందు శ్రద్ధాశ్రయ విభాగయోగం బుపదేశించిన విని యర్జునుండు వెండియు జనార్దనుం జూచి మహాత్మ్యా సన్న్యాసతత్త్వంబును ద్యాగ తత్త్వంబును వేర్వేర నెఱుంగ నిచ్ఛయించితిఁ గృపాళుం డవై యానతి మని యడిగిన నాభగవంతుం డతని కి ట్లనియె.</poem>|ref=407}} {{p|ac|fwb|fs125}}అష్టాదశాధ్యాయము ― మోక్షసన్యాసయోగము</p> {{p|ac|fwb}}త్యాగలక్షణము</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>విను కామ్యకర్మముల్ విడుచుట సన్న్యాస మనియుఁ గర్మఫలంబు నట్ల విడుచు టది త్యాగ మనియుఁ బల్కుదురు తత్త్వజ్ఞులు జగతిఁ గొందఱు విచక్షణులు కర్మ మతిదోషము త్యజింప నగు నని పల్కుదు రందుఁ గొందఱు దానయజ్ఞతపము లవి త్యజింపంగ రా దాని వచింతురు కర్మ సంపరిత్యాగంబు సాధుజనులు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>మూఁడువిధములు గలదిగా నాడి రందు నాదు నిశ్చయ మెఱిఁగింతు నయముతోడ యజ్ఞదానతపఃకర్మ మార్యులకుఁ బ విత్ర మొనరింపఁదగు దాని విడువరాదు.</poem>|ref=408}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>తడయక సంగము ఫలమును విడిచి వివేకజ్ఞుఁ డీత్రివిధకర్మంబుౝ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> am2wv401kgziib8u0aecek48pwq5yo0 104 217922 569988 568973 2026-08-13T02:53:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569988 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>బుడమి నొనరింపఁగాఁదగు విడువక యిది నామతంబు వీరవరేణ్యా.</poem>|ref=409}} {{p|ac|fwb}}సాత్త్వికరాజసరాదనతామసత్యాగములు</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>విను నియతం బగు కర్మము మునుకొని విడువంగ రాదు మోహముచేఁ జ య్యన విడిచెనేని బలభం జనతనయా యదియుఁ దామసత్యాగ మగున్.</poem>|ref=410}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>పాండవేయ కాయక్లేశభయమువలనఁ గర్మ మతికష్ట మని వానిఁ గడఁగి విడుచు నతని త్యాగంబు రాజసత్యాగ మండ్రు వాని కుర్వి గర్మత్యాగఫలము లేదు.</poem>|ref=411}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ నియతకర్మం బవశ్యంబు సేయ వలయునది యందు సంగంబు ఫలము విడిచి కర్మ మొనరించు వానిత్యాగంబు జగతి సాత్త్వికత్యాగ మందురు సవ్యసాచి.</poem>|ref=412}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘ త్యాగియు సత్త్వగుణాశ్రయుండు సరవి మేధావి ఛిన్నసంశయుఁడునైన జనుఁడ శుభకర్మమందు ద్వేషంబు నొందఁ డుర్వి శుభకర్మమున సంగ మొందఁ డనఘ.</poem>|ref=413}} {{p|ac|fwb}}ఇష్టానిష్టమిశ్రకర్మఫలములు</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మరియు దేహధారి యగువాఁ డశేషకర్మంబులు పరిత్య జించుటకు సమర్థుండు గాఁడు కర్మఫలపరిత్యాగంబు సేయ నరుఁడే త్యాగి యనంబడుఁ గర్మఫలం బిష్టం బనియు ననిష్టం బనియు మిశ్రం బనియు మూఁడు దెఱంగులు గలదిగా</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> ehqh3idn9gcdxv90bx7esgcvbwj4d4s 104 217923 569989 568974 2026-08-13T03:02:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569989 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నుండు నది ఫలపరిత్యాగులు గానివారికిఁ బరలోకంబునం గలిగియుండుఁ బరిత్యాగి యగువాని కుభయలోకంబుల లేదు మరియు సమస్తకర్మసంసిద్ధికొఱకు సిద్ధాంతం బైన సాంఖ్యశాస్త్రంబునందుఁ బంచవిధకారణంబులు చెప్పం బడియె వాని నెఱింగించెద వినుము.</poem>|ref=414}} {{p|ac|fwb}}కర్మసిద్ధికారణపంచకము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వరుస శరీరము కర్తయుఁ బరఁగఁ బృథర్విధకరణము బహుళవిధపృథ గ్వరచేష్టయు నిన్నాలుగు మరియుౝ దైవంబు పంచమం బగు ననఘా.</poem>|ref=415}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>వాఙ్మనఃకాయములచేత వరుస నుర్వి న్యాయ్యమైనను విపరీతమైన నేమి వేడ్కతో మానవుండు గావించునట్టి కర్మమున కివి యైదును గారణములు.</poem>|ref=416}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>పుడమి నెవ్వఁ దశిక్షితబుద్ధి యగుట చేత నీయర్థమందు దుశ్చిత్తుఁ డగుచుఁ దన్నుఁ గర్తనుగా బుద్ధిఁ దలఁచు నట్టి వాఁడు నారూప మెన్నఁడు జూడఁ డనఘ.</poem>|ref=417}} {{p|ac|fwb}}అనహంకృతుఁడు బద్ధుఁడు గాఁ డనుట</p> {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అనఘ ధరిత్రి నెవ్వని కహంకృతి భావము గల్గకుండు నే ఘనమతి తత్తదాచరితకర్మములం దనురక్తి నొంద ద య్యనఘుఁడు దాను లోకములనన్నిటిఁ జంపియుఁ జంపకుండుఁ బా వనసుచరిత్ర యెన్నఁడును బద్ధుఁడు గాఁ డతఁ డెన్ని చూడఁగన్.</poem>|ref=418}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>పాండునందనా కర్మోపదేశంబు జ్ఞానం బన జ్ఞేయం బన బరిజ్ఞాత యనం ద్రివిధంబై యుండుఁ గర్మసంగ్రహంబు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> symiyga41afqx992vl4lggw2nhk24do 104 217924 569990 568975 2026-08-13T03:08:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569990 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>కరణం బనఁ గర్మం బనఁ గర్త యనఁ ద్రివిధంబై యుండుఁ గాపిలశాస్త్రంబునందు జ్ఞానం బనఁ గర్మం బనఁ గర్త యన గుణభేదంబువలనఁ ద్రివిధంబుగాఁ జెప్పంబడియె. వాని స్వరూపంబు యథార్థంబుగా నెఱింగించెద వినుము. </poem>|ref=419}} {{p|ac|fwb}}సాత్త్వికరాజసతామసజ్ఞానములు</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>జగతి భిన్నము లైన సర్వభూతములందు నాశంబు లేని భిన్నంబు గాని యాత్మ నొక్కనిఁ గాఁగ నరయు నాతనిపరి జ్ఞానంబు సాత్త్వికజ్ఞాన మందు రఖలభూతంబులయందుఁ బృథగ్భావ మునఁ జేసి వేర్వేర మొనసి భిన్న రూపంబు లనుచు నిరూపించు నప్పరి జ్ఞానంబు రాజసజ్ఞాన మండ్రు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>రాజనందన యొక్కకార్యంబునందు సక్తమై యల్పమై హేతుసంయుతంబు గాక నిలడ లేక నిక్కంబు గాక తానె యన్ని యై నట్లుండు తామసంబు.</poem>|ref=420}} {{p|ac|fwb}}పైవారిత్రివిధకర్మములు</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కామరోషంబులు కడఁ ద్రోచి సంగంబు విడిచి ఫలస్పృహఁ గడువఁ బెట్టి నియతిచేఁ గావించు నిత్యకర్మం బెద్ది గల దది సాత్త్వికకర్మ నుండు ఫలకాంక్షయై యహంభావంబుతో బహు ళాయాసముగఁ జేయునట్టి కర్మ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> cjf6n3bw2exvfd76qjq8jeanicgxhha 104 217925 569991 568976 2026-08-13T03:21:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>మది రాజసం బన నవనిలోఁ బేర్కొను సరవి నాశంబు హింసయును బౌరు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>షంబు ననుబంధమును మదిఁ జర్చ సేయ కవని నజ్ఞానమునఁ జేయునట్టి నీచ కర్మ మది ధాత్రిఁ బామసకర్మ మనుచుఁ బల్కుదురు పెద్ద లగువారు పాండుతనయ.</poem>|ref=421}} {{p|ac|fwb}}త్రివిధకర్తలు</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అనహంవాది యసంగుఁడు ఘనధైర్యోత్సాహయుతుఁడు ఘనుఁ డవికారుం డును సిద్ధ్యసిద్ధులం దా యన సాత్త్వికకర్త యనఁగ నలరుఁ గిరిటీ.</poem>|ref=422}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అనురాగి ఫలాసక్తుం డును లుబ్ధుం డపరిశుద్ధుఁడును హింసాత్ముం డును శోకహర్షయుతుఁడును విను రాజసకర్త యనఁగ విశ్రుతి గాంచున్.</poem>|ref=423}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>పరుల కవమాన మొనరించు ప్రాకృతుండు స్తబ్ధుఁడును మందమతియు విషాదిశఠుఁడు నలసుఁడు నయుక్తసంచారుఁ డైనవాఁడు గణుతి కెక్కును దామసకర్త యనఁగ.</poem>|ref=424}} {{p|ac|fwb}}సాత్త్వికరాజసతామసబుద్ధులు</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మరియు బుద్ధిభేదంబును ధైర్యభేదంబును గుణత్రయ విభాగంబువలనఁ ద్రివిధంబుగాఁ జెప్పంబడియె వాని నంతయు వేర్వేర నెఱింగించెద వినుము ప్రవృత్తి వివృత్తులను భయాభయంబులను గార్యాకార్యంబులను</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> bppfyu7tnt3h6wkaj48cd62hh16bnkc 104 217926 569992 568977 2026-08-13T03:29:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569992 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>బంధమోక్షంబుల నెయ్యది యెఱుంగు నది సాత్త్వికబుద్ధి యనం బరఁగు ధర్మాధర్మంబులను జేయందగినదానిఁ జేయం దగనిదాని యథార్థంబుగా నెయ్యది యెఱుఁగంజాల దది రాజసబుద్ధి యనంబడు నజ్ఞానపరిచ్ఛన్నంబై ధర్మంబు నధర్మంబుగా సర్వార్థంబులు విపర్యయంబులుగా నెయ్యది దలంచు నది తామసబుద్ధి యనంబడు యోగంబుచేత</poem>|ref=}} {{p|ac|fwb}}త్రివిధధైర్యములు</p> {{Telugu poem|type=|lines=<poem></poem>|ref=}}నిరోధింపఁబడిన సంకల్పాదిమనఃక్రియలును జలనాదిప్రాణ క్రియలును శ్రవణాదికరణక్రియలు నెయ్యది ధరించి యుండు నది సాత్త్వికధైర్యంబు మిక్కిలి యాసక్తి గలిగి ఫలంబు కోరి ధర్మార్థకామంబుల నెయ్యది ధరించు నది రాజసధైర్యంబు మరియు దుర్మేధుం డగు నరుం డెద్దానిచేత స్వప్నంబును భయంబును శోకంబును విషాదంబును మదంబును విడువకుండు నట్టి ధైర్యంబు తామసధైర్యం బగుఁ బాండవోత్తమా నీకు బుద్ధిధైర్యంబుల త్రైవిధ్యం బుపదేశించితిఁ గదా యిక నేసుఖానుభవంబునందు నిరంతరాభ్యాసంబునం గ్రీడింపుచుండు నెయ్యది దుఃఖ నాశంబు గావించు నట్టి సుఖంబు నెఱింగించెద నదియును ద్రివిధంబై యుండుఁ దత్ప్రకారంబు వినుము. {{p|ac|fwb}}త్రివిధసుఖములు</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>}ఆరంభకాలంబునందు విషము రీతిఁ గనుపట్టి పరిణామకాలమందు నమృతోపమానమై యాత్మబుద్ధిప్రకాశక మైనసుఖము సాత్త్వికసుఖ మగుఁ</poem>|ref=} 425<noinclude><references/></noinclude> e69tgwdtaz7j3h9vv1h7iahhgvzld76 569993 569992 2026-08-13T03:35:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569993 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>బంధమోక్షంబుల నెయ్యది యెఱుంగు నది సాత్త్వికబుద్ధి యనం బరఁగు ధర్మాధర్మంబులను జేయందగినదానిఁ జేయం దగనిదాని యథార్థంబుగా నెయ్యది యెఱుఁగంజాల దది రాజసబుద్ధి యనంబడు నజ్ఞానపరిచ్ఛన్నంబై ధర్మంబు నధర్మంబుగా సర్వార్థంబులు విపర్యయంబులుగా నెయ్యది దలంచు నది తామసబుద్ధి యనంబడు యోగంబుచేత</poem>|ref=}} {{p|ac|fwb}}త్రివిధధైర్యములు</p> {{Telugu poem|type=|lines=<poem>నిరోధింపఁబడిన సంకల్పాదిమనఃక్రియలును జలనాదిప్రాణ క్రియలును శ్రవణాదికరణక్రియలు నెయ్యది ధరించి యుండు నది సాత్త్వికధైర్యంబు మిక్కిలి యాసక్తి గలిగి ఫలంబు కోరి ధర్మార్థకామంబుల నెయ్యది ధరించు నది రాజసధైర్యంబు మరియు దుర్మేధుం డగు నరుం డెద్దానిచేత స్వప్నంబును భయంబును శోకంబును విషాదంబును మదంబును విడువకుండు నట్టి ధైర్యంబు తామసధైర్యం బగుఁ బాండవోత్తమా నీకు బుద్ధిధైర్యంబుల త్రైవిధ్యం బుపదేశించితిఁ గదా యిక నేసుఖానుభవంబునందు నిరంతరాభ్యాసంబునం గ్రీడింపుచుండు నెయ్యది దుఃఖ నాశంబు గావించు నట్టి సుఖంబు నెఱింగించెద నదియును ద్రివిధంబై యుండుఁ దత్ప్రకారంబు వినుము.</poem>|ref=425}} {{p|ac|fwb}}త్రివిధసుఖములు</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>}ఆరంభకాలంబునందు విషము రీతిఁ గనుపట్టి పరిణామకాలమందు నమృతోపమానమై యాత్మబుద్ధిప్రకాశక మైనసుఖము సాత్త్వికసుఖ మగుఁ</poem>|ref=}<noinclude><references/></noinclude> ck3wy8q3lukkgkohh9yglvqjz7vc2zg 569994 569993 2026-08-13T03:35:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569994 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>బంధమోక్షంబుల నెయ్యది యెఱుంగు నది సాత్త్వికబుద్ధి యనం బరఁగు ధర్మాధర్మంబులను జేయందగినదానిఁ జేయం దగనిదాని యథార్థంబుగా నెయ్యది యెఱుఁగంజాల దది రాజసబుద్ధి యనంబడు నజ్ఞానపరిచ్ఛన్నంబై ధర్మంబు నధర్మంబుగా సర్వార్థంబులు విపర్యయంబులుగా నెయ్యది దలంచు నది తామసబుద్ధి యనంబడు యోగంబుచేత</poem>|ref=}} {{p|ac|fwb}}త్రివిధధైర్యములు</p> {{Telugu poem|type=|lines=<poem>నిరోధింపఁబడిన సంకల్పాదిమనఃక్రియలును జలనాదిప్రాణ క్రియలును శ్రవణాదికరణక్రియలు నెయ్యది ధరించి యుండు నది సాత్త్వికధైర్యంబు మిక్కిలి యాసక్తి గలిగి ఫలంబు కోరి ధర్మార్థకామంబుల నెయ్యది ధరించు నది రాజసధైర్యంబు మరియు దుర్మేధుం డగు నరుం డెద్దానిచేత స్వప్నంబును భయంబును శోకంబును విషాదంబును మదంబును విడువకుండు నట్టి ధైర్యంబు తామసధైర్యం బగుఁ బాండవోత్తమా నీకు బుద్ధిధైర్యంబుల త్రైవిధ్యం బుపదేశించితిఁ గదా యిక నేసుఖానుభవంబునందు నిరంతరాభ్యాసంబునం గ్రీడింపుచుండు నెయ్యది దుఃఖ నాశంబు గావించు నట్టి సుఖంబు నెఱింగించెద నదియును ద్రివిధంబై యుండుఁ దత్ప్రకారంబు వినుము.</poem>|ref=425}} {{p|ac|fwb}}త్రివిధసుఖములు</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ఆరంభకాలంబునందు విషము రీతిఁ గనుపట్టి పరిణామకాలమందు నమృతోపమానమై యాత్మబుద్ధిప్రకాశక మైనసుఖము సాత్త్వికసుఖ మగుఁ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> f6ivdpzsmx5i8logthtucf6l1cmkyjx 104 217927 569995 568978 2026-08-13T03:44:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569995 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>గరణార్థకరణయోగంబున నారంభ కాలమం దమృతమై గానుపించి పరిపాకకాలమం దురువిషంబై తోఁచు సుఖ మొప్పు రాజససుఖ మనంగ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>మరియు నిద్రాలసత్వప్రమాదములను బొడమి యనుబంధమందును మొదలు మిగులఁ దనకు మోహనమై యెద్ది దనరు నట్టి సుఖము తామససుఖ మగు సూరివినుత.</poem>|ref=426}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>పాండునందన ప్రకృతిసంభవములైన యట్టి యీమూఁడుగుణముల నాశ్రయించి యుండు సర్వంబు త్రిగుణసముజ్ఝిత మగు సత్వ మేదియు లే దెల్లజగములందు.</poem>|ref=427}} {{p|ac|fwb}}బ్రాహ్మణాదివర్ణస్వభావకర్మగుణములు</p> {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>వసుధలో బ్రాహ్మణక్షత్రవైశ్యశూద్ర జాతులకును స్వభావసంజనితము లగు నట్టిగుణములచేతనే యఖిలకర్మ ములు విభాగింపఁబడియుండు నలఘుచరిత.</poem>|ref=428}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అంతరింద్రియనిగ్రహ మార్జవంబు దమము శౌచంబు క్షాంతియుఁ దపము మరియు జ్ఞానవిజ్ఞానములు నాస్తికత్వ మిది జ గమున ద్విజులకు నైసర్గకర్మ మనఘ.</poem>|ref=429}} {{Telugu poem|typeక.=|lines=<poem>విను పార్థ ధృతియుఁ దేజం బును దాక్ష్యము దానశౌర్యములు నని భీతిౝ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> phofc0m94tvyyd5uhzi0oq2vdz8nna8 569996 569995 2026-08-13T03:44:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 569996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>గరణార్థకరణయోగంబున నారంభ కాలమం దమృతమై గానుపించి పరిపాకకాలమం దురువిషంబై తోఁచు సుఖ మొప్పు రాజససుఖ మనంగ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>మరియు నిద్రాలసత్వప్రమాదములను బొడమి యనుబంధమందును మొదలు మిగులఁ దనకు మోహనమై యెద్ది దనరు నట్టి సుఖము తామససుఖ మగు సూరివినుత.</poem>|ref=426}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>పాండునందన ప్రకృతిసంభవములైన యట్టి యీమూఁడుగుణముల నాశ్రయించి యుండు సర్వంబు త్రిగుణసముజ్ఝిత మగు సత్వ మేదియు లే దెల్లజగములందు.</poem>|ref=427}} {{p|ac|fwb}}బ్రాహ్మణాదివర్ణస్వభావకర్మగుణములు</p> {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>వసుధలో బ్రాహ్మణక్షత్రవైశ్యశూద్ర జాతులకును స్వభావసంజనితము లగు నట్టిగుణములచేతనే యఖిలకర్మ ములు విభాగింపఁబడియుండు నలఘుచరిత.</poem>|ref=428}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అంతరింద్రియనిగ్రహ మార్జవంబు దమము శౌచంబు క్షాంతియుఁ దపము మరియు జ్ఞానవిజ్ఞానములు నాస్తికత్వ మిది జ గమున ద్విజులకు నైసర్గకర్మ మనఘ.</poem>|ref=429}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>విను పార్థ ధృతియుఁ దేజం బును దాక్ష్యము దానశౌర్యములు నని భీతిౝ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> jdfk9xn20i9n3hqqov4eutelb3ye4wc 104 217928 569997 568979 2026-08-13T03:56:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>జనకుండుట ప్రభుశక్తియు ఘననృపతుల కిది స్వభావకర్మము సుమ్మీ.</poem>|ref=430}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అరయంగ వైశ్యులకు ను స్వర గోరక్షణము కృషియు వాణిజ్యంబుౝ బరువడి విసర్గకర్మము పరిచర్యయు శూద్రులకు స్వభావము పార్థా.</poem>|ref=431}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>క్షితిలో స్వకర్మమం దభి రతుఁ డగుమనుజునకు సిద్ధి గ్రక్కునఁ గలుగుౝ హితమతి స్వకర్మరతుఁ డే గతి సిధ్ధిని బడయుదానిఁ గఱపెద వినుమా.</poem>|ref=432}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>పొసఁగ నెవ్వానివలన నీభూతసృష్టి యెసఁగుచుండు నెవ్వానిచే నీయఖిలము విస్తరింపంగఁబడు నట్టివిభుని నైజ కర్మమునఁ గొల్చి సంసిద్ధిఁ గాంచు నరుఁడు.</poem>|ref=433}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ధనంజయా గుణయుక్తం బైనయన్యధర్మంబుకంటె గుణహీ నంబైనను స్వధర్మంబు శ్రేష్ఠంబై యుండు స్వధర్మానుష్ఠానంబు సేయువాఁడు పాపంబు నొందఁడు స్వభావంబైనకర్మంబు దో షసహితం బయినను దాని విడువం దగదు ధూమంబుచేత వహ్నియుం బోలె సమస్తకర్మంబులు దోషంబుచేత నాచ్ఛా దింపబడి యుండు నెందునుం దగులుపడని మనుజుండు విగత రాగుండై విజితాంతఃకరణుండై కర్మఫలత్యాగంబునఁ బర మోత్కృష్టం బయిన నిష్కర్మత్వసిద్ధి నొందు సిద్ధి నొందిన వాఁడై పురుషుం డెట్లు బ్రహ్మంబు నొందు నట్టి సర్వోత్కృ ష్టంబయిన జ్ఞాననిష్ఠ నుపదేశించెద వినుము.</poem>|ref=434}}<noinclude><references/></noinclude> 6mx4g107p7i8dchzxmz6lk0qui8drts 104 217929 569998 568980 2026-08-13T04:02:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}జ్ఞాననిష్ఠ</p> {{Telugu poem|type=సే.|lines=<poem>భువిలోనఁ బరిశుద్ధబుద్ధి సమేతుఁడై ధృతిచేతఁ జిత్తంబుఁ దిగిచిపట్టి విడువక శబ్ధాదివిషయంబులను మాని కామదోషంబులు కడకుఁ ద్రోచి విజనదేశంబు సేవింపుచు లఘుభోజ నంబు సేయుచును మనశ్శరీర వాక్కుల నియమించి వైరాగ్యమును బొంది సతత మాత్మధ్యానసహితుఁ డగుచు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>బల మహంకృతికామదర్పములు విడిచి క్రోధము పరిగ్రహంబును గొఱఁతపఱిచి నిర్మలుండైనశాంతుండు నిత్యమైన బ్రహ్మపదమును బ్రాపించుఁ బాండవేయ.</poem>|ref=435}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పరికింప బ్రహ్మభూతుఁడు సరసుఁడు విమలాత్మకుండు సర్వసముఁడునై ధర శోకింపక కోరక వర మగుమద్భక్తి నొందుఁ బాండుకుమారా.</poem>|ref=436}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>పృథివి నే నెట్టివాఁడ యెంతవాఁడ నో యథార్థముగా నన్నుఁ బాయ కెవ్వఁ డెఱుఁగు నాతఁ డీరీతి న న్నెఱిఁగి యవల నను యథార్థముగాఁ బొందు నయచరిత్ర.</poem>|ref=437}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>విను మదాశ్రయుఁడైనట్టి మనుజవర్యుఁ డవనిలో సర్వకర్మంబు లనవరతము</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 3f2lm3gopwg3ft1jp9mr27jcisdl3d2 104 217930 569999 568981 2026-08-13T04:12:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>తవిలి సేయుచు మత్ప్రసాదంబువలన శాశ్వతం బగు నవ్యవస్థాన మొందు.</poem>|ref=438}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అనఘాత్మ మత్పరుఁడవై యొనరించినకర్మ మెల్ల నొప్పుగ నాయం దునిచి మతియోగముం గై కొని మచ్చిత్తుఁడవు గమ్ము కురుకులవర్యా.</poem>|ref=439}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అనఘచరిత మచ్చిత్తుండ వైతి వేని మత్ప్రసాదంబువలన సమస్తదుఃఖ వితతి దాఁటెద వటుగాక వినక యున్న నిరయగతి కేగెదవు నీవు నిక్క మింత.</poem>|ref=440}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అనుపమబుద్ధి నీవు దురహంకృతి నొంది రణంబు సేయ నే ననుచుఁ దలంచితేని సుగుణాకర నీవ్యవసాయ మంతయుౝ మునుకొని వ్యర్థమై చను సముద్ధతి నాదు దురంతమాయ ని న్ననిశముఁ జేయఁగాఁ బనుచు నవ్వల నైన నొనర్చె దర్జునా.</poem>|ref=441}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>భరతకులప్రదీపక స్వభావసముద్భవనైజకర్మమం దరువుగ నిల్చి నాకఱపి నట్లవివేకితఁ జేయవేని సొం పఱియవశుండవై యవల నైన నొనర్చెద వెట్టులైన సు స్థిరమతి యుద్ధకార్య మది సేయక తీరదు నీకు ఫల్గునా.</poem>|ref=442}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>తనురూపంబున నీశ్వరుం డఖిలభూతస్వాంతదేశస్థుఁడై యనిశంబు దన మాయచే నిఖిలయంత్రారూఢభూతంబులౝ బనిగాఁ జిక్కులఁ బెట్టు సర్వగతులౝ భావింపు మద్దేవునిౝ వినుమా నొందెదు తత్కృప బరమశాంతిౝ శాశ్వతస్థానమున్.</poem>|ref=443}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అతులితమై రహస్యములయందలి చాలరహస్య మైనయీ వితతవివేక మేను గడువిశ్రుతభంగి నెఱుంగఁ బల్కితిౝ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 6c4pocdrsasq8ckrgh3f36r4r2t4seo 104 217931 570000 568982 2026-08-13T04:26:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>జితవిమతా మనంబున నశేషము చింతన మాచరించి నీ మతి కెటు దోఁచె నప్పగిది మానక జేయుము వేయు నేటికిన్.</poem>|ref=444}} {{p|ac|fwb}}పరమరహస్యము</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఇంక నొక్క పరమరహస్యంబు గలదు నా కభిమతుండ వగుటం జేసి దాని నీ కెఱింగించెద సమాహితచిత్తుండ వై యాకర్ణింపుము.</poem>|ref=445}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>కలఁగక నాకు భక్తుఁడవు గ మ్మిఁక నాపయిఁ జేర్పు చిత్తముౝ జెలువుగ నాకుఁ బూజనము సేయుము నాకు నమస్కరింపుమిం పలరఁగ నాకు సమ్మతుఁడ వైతివి నీ విటు సేసితేని ని శ్చలముగ నన్నె పొందెదవు సత్యము గాఁగఁ బ్రతిజ్ఞఁ జేసెదన్.</poem>|ref=446}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>సర్వధర్మములను జయ్యన విడిచి న న్నొకని భక్తి శరణ మొందు మీవు కరుణ నిన్ను సర్వకలుషవిముక్తునిఁ జేసి కాతుఁ జింత సేయవలదు.</poem>|ref=447}} {{p|ac|fwb}}ఇట్టిదుర్బుద్ధి కీశాస్త్రం బుపదేశింవఁగూడదనుట</p> {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>సరసగుణాఢ్య నీ కిపుడు సత్కృపఁ జెప్పిన శాస్త్ర ముర్విలోఁ బరమతపంబు జ్ఞానమును భక్తియు భావన లేనివానికిౝ వెఱపక నాపయిౝ బ్రియము వీడి యసూయ యెనర్పువానికిౝ నిరుపమబుద్ధితోడ విననేరనివారికిఁ దెల్పరాదొగిౝ.</poem>|ref=448}} {{p|ac|fwb}}సుబుద్ధి కుపదేశించువానిఫలము</p> {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>గురుతరబుద్ధి నెవ్వఁ డతిగుహ్యము నద్భుత మైనదీని సు స్థిరముగ నాదుభక్తులకుఁ జెప్పుచుఁ దా సతతంబు నాపయిౝ దిరుగనిభక్తిఁ జేర్చి కడుధీరత వర్తిలు నట్టిపుణ్యుఁడుౝ బరువడి నన్నె పొందు మది వల్వదు సందియ మింద్రనందనా.</poem>|ref=449}}<noinclude><references/></noinclude> 79mz02sarb62do5jsyc5l066z28tvn5 104 217932 570001 568983 2026-08-13T04:37:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>నలువుగ వానికంటె భువనంబులయం దటు నాకు సత్ప్రియం బలవడఁజేయునట్టినరుఁ డన్యుఁడు వేఱొకరుండు లేఁడు సొం పలరఁగ వానికంటె మరి యన్యుఁడు నాకుఁ బ్రియుండు లేఁడు పో పలుమరు వాఁడె సత్ప్రియుఁడు వాఁడె మహాప్రియకారి నా కిలౝ.</poem>|ref=450}} {{p|ac|fwb}}శాస్త్రఫలశ్రుతి</p> {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>చతురత్వంబున ధర్మ్యమైన మనయీసంవాద మేపుణ్యుఁ డా తతభక్తిౝ బఠియించు నన్నరునిచేతౝ జ్ఞానయజ్ఞంబుచే సతతంబుౝ గడుఁబూజితుండ నగుదుౝ సత్యంబు నా కెంతయుౝ నతవైరీ విను మింతకంటె మత మన్యం బెద్ది లే దారయన్.</poem>|ref=451}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>విను శ్రద్ధావంతుండై యనసూయకుఁ డగుచు నెవ్వఁ డనిశము దీనిౝ వినువాఁడు ముక్తుఁడై గొ బ్బునఁ బుణ్యులభవ్యలోకములు ప్రాపించున్.</poem>|ref=452}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యిట్లు వాసుదేవుండు సర్వోపనిషదర్థప్రతిపాదకం బైనమోక్షయోగం బుపదేశించి వెండియు నర్జునుం జూచి.</poem>|ref=453}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>కరుణ నాచెప్పినట్టి యీజ్ఞాన మంత మొనసి నీచేత నేకాగ్రబుద్ధిచేత వినఁబడెనె మోహమంతయు విడువఁబడెనె పాదుకొనినయజ్ఞానంబు వాసి చనెనె.</poem>|ref=454}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>అని యిటు కృష్ణుఁ డాడిన నయంబునఁ గ్రమ్మఱఁ బల్కె నర్జునుం డనఘ భవత్ప్రసాదమున నజ్ఞతయుౝ జనె వీడె మోహముౝ బనివడి సంశయంబు లవి పాసెను సంస్మరణంబు నొందితిౝ మునుకొని నీదువాక్య మిఁక ముఖ్యముగాఁ గొని యాచరించెదన్.</poem>|ref=455}}<noinclude><references/></noinclude> jiq28zefrrbdgtkfkobhosewl0ts5zm 570002 570001 2026-08-13T04:37:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 570002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>నలువుగ వానికంటె భువనంబులయం దటు నాకు సత్ప్రియం బలవడఁజేయునట్టినరుఁ డన్యుఁడు వేఱొకరుండు లేఁడు సొం పలరఁగ వానికంటె మరి యన్యుఁడు నాకుఁ బ్రియుండు లేఁడు పో పలుమరు వాఁడె సత్ప్రియుఁడు వాఁడె మహాప్రియకారి నా కిలౝ.</poem>|ref=450}} {{p|ac|fwb}}శాస్త్రఫలశ్రుతి</p> {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>చతురత్వంబున ధర్మ్యమైన మనయీసంవాద మేపుణ్యుఁ డా తతభక్తిౝ బఠియించు నన్నరునిచేతౝ జ్ఞానయజ్ఞంబుచే సతతంబుౝ గడుఁబూజితుండ నగుదుౝ సత్యంబు నా కెంతయుౝ నతవైరీ విను మింతకంటె మత మన్యం బెద్ది లే దారయన్.</poem>|ref=451}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>విను శ్రద్ధావంతుండై యనసూయకుఁ డగుచు నెవ్వఁ డనిశము దీనిౝ వినువాఁడు ముక్తుఁడై గొ బ్బునఁ బుణ్యులభవ్యలోకములు ప్రాపించున్.</poem>|ref=452}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యిట్లు వాసుదేవుండు సర్వోపనిషదర్థప్రతిపాదకం బైనమోక్షయోగం బుపదేశించి వెండియు నర్జునుం జూచి.</poem>|ref=453}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>కరుణ నాచెప్పినట్టి యీజ్ఞాన మంత మొనసి నీచేత నేకాగ్రబుద్ధిచేత వినఁబడెనె మోహమంతయు విడువఁబడెనె పాదుకొనినయజ్ఞానంబు వాసి చనెనె.</poem>|ref=454}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అని యిటు కృష్ణుఁ డాడిన నయంబునఁ గ్రమ్మఱఁ బల్కె నర్జునుం డనఘ భవత్ప్రసాదమున నజ్ఞతయుౝ జనె వీడె మోహముౝ బనివడి సంశయంబు లవి పాసెను సంస్మరణంబు నొందితిౝ మునుకొని నీదువాక్య మిఁక ముఖ్యముగాఁ గొని యాచరించెదన్.</poem>|ref=455}}<noinclude><references/></noinclude> 6bnhf5owdr9z2uyzwaq351vsu73ywuk 104 218164 569882 2026-08-12T12:13:05Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '<poem> దుడుకు బయల్పడ దుఃఖవారిధిని బడి మునుంగుచు దిశల్ బ్రద్దలుగాఁగ రోదన ధ్వానము రువ్వి, రోసమునఁ దాఁ దక్ దునుముకొన్న తనుకు నాతరమె నుడువంగ ? -- మీరు కన్నులఁ గనస్వలయు. జడ దారికిని...' 569882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />20 అభినవ భారతము</noinclude><poem> దుడుకు బయల్పడ దుఃఖవారిధిని బడి మునుంగుచు దిశల్ బ్రద్దలుగాఁగ రోదన ధ్వానము రువ్వి, రోసమునఁ దాఁ దక్ దునుముకొన్న తనుకు నాతరమె నుడువంగ ? -- మీరు కన్నులఁ గనస్వలయు. జడ దారికిని మది జాలి పుట్టించు నక్కథ సకలలో కాభినుతము : అక్కటిక మనంత; మారట మక్క జమ్మయి బడబాగ్ని చందము తనరు ; బొమ్మ రక్కసి క్రిక్కుబూమియల్ బయలు వడుచు సుజ్ఞానము వర్థిలం జేయు : ఆడరు నునీతి, సఖ్యము పెంపుఁగాంచు; నుడువఁగా రాదు, కన్నులఁ జూడవలయు. * పడఁతి యేరీతి నబ్బకు డాఁగురించి యిలువెడలఁగ నెప్పె, నేవిధ మథిలుఁ కలఘువర్తనుఁడు సయ్యది సమ్మతించె, ఈ సందియము జనియించు మీ కల్ల యూసోకించుక తెల్పు టొప్పును గాదె ?</poem><noinclude><references/></noinclude> n4w7tl8nrxoxvnmiv8sng2eigt3tz93 104 218165 569883 2026-08-12T12:13:57Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '<poem> పలికెయామిలి బాల భయము తీఱంగ :- వలదమ్మ వెట్టి! దీవస ముంచవమ్మ ! కనఁగలవమ్మ సౌఖ్యము, నామాట విను మిదొక్కటి; నాడు విభుఁడును నేను నుంత యే నావడి చొప్పడ నీము ; అంతయు గంటలో నై పోవు నమ్మ ;...' 569883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />30 అభినవ భారతము</noinclude><poem> పలికెయామిలి బాల భయము తీఱంగ :- వలదమ్మ వెట్టి! దీవస ముంచవమ్మ ! కనఁగలవమ్మ సౌఖ్యము, నామాట విను మిదొక్కటి; నాడు విభుఁడును నేను నుంత యే నావడి చొప్పడ నీము ; అంతయు గంటలో నై పోవు నమ్మ ; కయ్యమునుండి యాగమన మై జియ్య కియ్యది తెల్పి జే పెట్టి వేఁడఁ దగును దీవన ; యంత దనుకనుమ ర ముగ నుంచనగు - నని బోధింప, దాన నంత నశుభ మెవ్వారికి నత్తదె? — యనుచు దశదమాన దిగులు తగిలి ప్రశ్నించె. ఏ యెగ్గువాటిల, దిది నిశ్చయము ; నా యతండు సథీల నాయకుం డిట్ల తలఁచువారలు ; తప్పిదము కాదు, దీన సిలు గొలయద యని చెప్పిరి ; కాన, నోయమ్మ ! యాతని యునురు కాపాడ నై యేని నీకొను, మైవచ్చు నమ్మ! - నట్టె వీక్షించి యనవుడు, యామిలి ననబోణి యడిగె నెన్నఁడు వేళ యనుచు.</poem><noinclude><references/></noinclude> s3ewt6igfvkipv4bf6gkjccnv94f9tx 569885 569883 2026-08-12T12:16:03Z Rajasekhar1961 50 569885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />30 అభినవ భారతము</noinclude><poem> పలికెయామిలి బాల భయము తీఱంగ :- వలదమ్మ వెట్టి! దీవస ముంచవమ్మ ! కనఁగలవమ్మ సౌఖ్యము, నామాట విను మిదొక్కటి; నాడు విభుఁడును నేను నుంత యే నావడి చొప్పడ నీము ; అంతయు గంటలో నై పోవు నమ్మ ; కయ్యమునుండి యాగమనమైనంత జియ్య కియ్యది తెల్పి జే పెట్టి వేఁడఁ దగును దీవన ; యంత దనుకనుమ ర ముగ నుంచనగు - నని బోధింప, దాన నశుభ మెవ్వారికి నత్తదె? — యనుచు దశదమాన దిగులు తగిలి ప్రశ్నించె. ఏ యెగ్గువాటిల, దిది నిశ్చయము ; నా యతండు సథీల నాయకుం డిట్ల తలఁచువారలు ; తప్పిదము కాదు, దీన సిలు గొలయద యని చెప్పిరి ; కాన, నోయమ్మ ! యాతని యునురు కాపాడ నై యేని నీకొను, మైవచ్చు నమ్మ! - యనవుడు, యామిలి నట్టె వీక్షించి ననబోణి యడిగె నెన్నఁడు వేళ యనుచు.</poem><noinclude><references/></noinclude> 2nyst4cthbbsglqgti769ati61s4bqq 104 218166 569886 2026-08-12T12:19:36Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సూత్రధారుఁడు, నాటక పాత్రము లు. వెనిసుదేశపు రాజు. ప్రబుధుఁడు - పెద్దమంత్రి. మంత్రులు, రాజసభికులు. గర స్యేనుఁడు — ప్రబుధుని యనుజుఁడు. లాద వీకుఁడు — ప్రబుధుని బుధువు. అథిలుఁడు -...' 569886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>సూత్రధారుఁడు, నాటక పాత్రము లు. వెనిసుదేశపు రాజు. ప్రబుధుఁడు - పెద్దమంత్రి. మంత్రులు, రాజసభికులు. గర స్యేనుఁడు — ప్రబుధుని యనుజుఁడు. లాద వీకుఁడు — ప్రబుధుని బుధువు. అథిలుఁడు - మూరు జాతి పురుషుఁడు, వెనిసు రాజ్యపు సేనాధిపతి. కాస్యుఁడు —— యువ సేనాని, అయాగుఁడు -- అజ్జలుని యనుచరుఁడు. రుద్రగుఁడు — వెనిసుపురిలో ఒక ఘనకుటుంబీకుఁడు. మంతనుఁడు – సై ప్రసుదీవిలో ఆథిలునకు పూర్వముండిన ప్రతినిధి. నానికులు, వార్షికులు, రాజభటులు, 'సేవకులు, పాటకులు, పౌరులు. దశదమాన – ప్రబంధుని కుమార్తె, అథిలుని భార్య. యామిలి — అయాగుని భార్య. బాణక - కాన్యుని లంజె.<noinclude><references/></noinclude> 4botv334dnqu3d7r2xvvijavbbk85i2 569887 569886 2026-08-12T12:23:16Z Rajasekhar1961 50 569887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>నాటక పాత్రములు. సూత్రధారుఁడు, వెనిసుదేశపు రాజు. ప్రబుధుఁడు - పెద్దమంత్రి. మంత్రులు, రాజసభికులు. గర స్యేనుఁడు — ప్రబుధుని యనుజుఁడు. లాద వీకుఁడు — ప్రబుధుని బుధువు. అథిలుఁడు - మూరు జాతి పురుషుఁడు, వెనిసు రాజ్యపు సేనాధిపతి. కాస్యుఁడు —— యువ సేనాని, అయాగుఁడు -- అజ్జలుని యనుచరుఁడు. రుద్రగుఁడు — వెనిసుపురిలో ఒక ఘనకుటుంబీకుఁడు. మంతనుఁడు – సై ప్రసుదీవిలో ఆథిలునకు పూర్వముండిన ప్రతినిధి. నానికులు, వార్షికులు, రాజభటులు, 'సేవకులు, పాటకులు, పౌరులు. దశదమాన – ప్రబంధుని కుమార్తె, అథిలుని భార్య. యామిలి — అయాగుని భార్య. బాణక - కాన్యుని లంజె.<noinclude><references/></noinclude> sdp6gvdf5ztum9mmzhpuvafs5bcrdm5 104 218167 569888 2026-08-12T12:24:33Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అథిల బింబము . ప్రస్తావన. ప్రవేశము :-సూత్రధారుఁడు. ద్వి శ్రీరస్తు! విజయోస్తు! క్షేమాభివృద్ధి కారణమస్తు! సత్కారుణ్యమస్తు ! ఘనులార ! ధీవిచక్షుణులార! వినుఁడు ! మును గలఁ డథిలుఁడక...' 569888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>అథిల బింబము . ప్రస్తావన. ప్రవేశము :-సూత్రధారుఁడు. ద్వి శ్రీరస్తు! విజయోస్తు! క్షేమాభివృద్ధి కారణమస్తు! సత్కారుణ్యమస్తు ! ఘనులార ! ధీవిచక్షుణులార! వినుఁడు ! మును గలఁ డథిలుఁడక్ మూర్ఖుండు వీరుఁ ; డతఁ డిటలీ దేశ మందు రాజిల్లు సతత భాగ్యప్రభాశ్రయము వెనీసు పురనరమున సైన్యమున నాయకుండు ; అరుదైన సత్కీర్తి నలరారువాఁడు ; నైరివర్గంబు గర్వమడంచి త్రుంచి, ఘోరయుద్ధములు పెక్కుల సల్పి గెల్పు గొని, కొ తదేశముల్ గొని, కొల్చు రాజ్య మునకు దొడ్డ యసము పొనరిచి నాఁడు ; నాటక ప్రదర్శనమునఁ బ్రస్తావన వదలి వేయవచ్చును.<noinclude><references/></noinclude> 8o1u53z0d41hgyj38aw1gunxbgfnsmh 104 218168 569889 2026-08-12T12:26:52Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' తే॥ లెమ్ము ! దిగిరమ్ము! పౌరుల లేపి యిపుడ మూరు కడ కేఁగి నీదు కుమారిఁ దెచ్చి కోము; కాకున్న, రక్కసి కూనలకును తాత వౌదువు పొము ; తథ్యము నుము. ప్రబు. ఓరి! మతి చెడెనో నీకు ? రుద్ర. ఓ ప్రబ...' 569889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />40 అభినవ భారతము</noinclude> తే॥ లెమ్ము ! దిగిరమ్ము! పౌరుల లేపి యిపుడ మూరు కడ కేఁగి నీదు కుమారిఁ దెచ్చి కోము; కాకున్న, రక్కసి కూనలకును తాత వౌదువు పొము ; తథ్యము నుము. ప్రబు. ఓరి! మతి చెడెనో నీకు ? రుద్ర. ఓ ప్రబుధ ! నన్నెఱుఁగవె? గొంతు గుత్తెన్న లేవె? ప్రబు. ఎవఁడ వీవు ? రుద్ర. రుద్రగుఁడనం చెఱుగుమయ్య. ప్రబం. ఓరి పలుగాకి ! నీ వంటలో పిపాసి ! ఉ॥ నాయిలు చాయ రావలదు, నాదు ననుఁగుఁగు మారి నీకుఁ గా * దోయి యటంచుఁ జెప్పితిఁ గదోరి మఱి మఱి తేటమీఱ! ఏ * లా యిటు లీవు తప్పఁదిని లాహీరి సెందియు దుష్టబుద్ధి * హాయి సెడంగ నార్చితివిరా ? నిను దండన సేయు టెంతరా? రుద్ర. తే॥ శాంతము వహించు మోయయ్య ప్రబు. ! నా షహరుర యిది. నాగృహమున దోఁపిడి సాగెనంటి, పొలము పట్టున యిల్లని తలఁచితివిర ?<noinclude><references/></noinclude> 9deqkmam7h3qgy1b575r3bgnmaw6u5s 104 218169 569891 2026-08-12T12:38:18Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>దానిచుట్టుకుండు భూభాగముయొక్క లక్షణము లేవియో వీనికిని తక్కినవానికి నుండు భేదమేమియో కొంచెము దివ్మౌత్రముగ నీయధ్యాయములో సూచించెదము. ఈ భూమి గుండ్రని మట్టి ముద్దవలె నున్నది. ఈ మట్టిముద్ద మధ్యగ నొకపుల్లను గ్రుచ్చినట్లైన నది రెండువైపులకును వచ్చును గద. ఈపుల్లయే యిరుసు. ఈ యిరుసు ఉత్తర దక్షిణములుగా నున్నది. ఈ యిరుసు నాధారముగ జేసికొని ఈభూగోళము పడమట నుండి తూర్పునకు ౨౪ గంటలకొక చుట్టు చొప్పున సంవత్సరమునకు ౩౬౦ చుట్లు తిరుగుచున్నది. ఈ యిరుసు భూమి యొక్క పైభాగమునకు పొడచుకొనివచ్చు రెండు చోటులకు ధృవములని పేరు. ఉత్తరపు వైపుననున్నది ఉత్తరధృవము. దక్షిణమున నున్నది దక్షిణధృవము. ప్రస్తుతము మనము ఉత్తర దృవ లక్షణములను గూర్చియే విచారింపవలసియున్నది. ఈ యుత్తర ధృవమును కొంతవరకు చుట్టుకొని యున్న భూభాగములకు "ఉత్తరధృవ ప్రాంతభూమి” యని పేరిడ వచ్చును. ఈ భూగోళ మెప్పుడును ఒక యిరుసు మీదనే తిరుగుచున్నది. గాని యీ యిరుసు మారిపోలేదని యిదివరకే చెప్పియుంటిమి. మన చిన్న భూగోళము అనంతమైన యీ బ్రహ్మాండఈ గోళములో కొన్ని కొన్ని నియమముల ననుసరించి తిరుగుచున్నది. ఈ భూభ్రమణము వలన బ్రహ్మాండ గోళములోని సూర్యుడు చంద్రుఁడు నక్షత్రములు మొదలగునవన్నియు తూర్పునుండి పడమటికి నడుచుచున్నట్లు మన కండ్లకు కనుపించు చున్నవి. కాని, యీయిరుసునకు సూటిగ నుత్తర దిశనున్న నొకా నొక నక్షత్రము మాత్రము కదలక ఒకేచోట నిలిచి యున్నట్లు కనుపించును. దీనికే ధృవనక్షత్రమని పేరు. ఈ ధృవ నక్షత్రము నాధారము చేసికొని తక్కిన నక్షత్రాదులన్నియు దానిచుట్టును తిరుగుచున్నట్లు కనుపించును. మన మెవరమైనను భూమిపై నున్న ఉత్తర ధృవము వద్దకు పోయి అచ్చట నిలువబడి చూచినట్లేన మన కేమికాన్పించును? ధృవనక్షత్రము సూటిగా మన నెత్తిమీద కాన్పించును. తక్కిన నక్షత్రాదులన్నియు, - యీ దేశములోవలె తూర్పున నుదయింపక ఆధృవ నక్షత్రము చుట్టును అడ్డముగ కుమ్మరి సారెవలె గిరగిర తిరుగు చుండును. అచ్చట సూర్యుడు దినదినమున నుదయింపడు. ఒక సారి యుదయించిన పిమ్మట సుమారు ఆరునెలల వరకును తిరిగి అస్తమింపడు. ఆ స్తమించినపిమ్మట తిరిగి సుమారు ఆరునెలల వరకును ఉదయింపడు. అనగ ఆరునెలలేడతెగని పగలును, దాని వెంట ఆరునెలలేడతెగని రాత్రియు నుండును. సూర్యోదయమునకు పూర్వము ఉషఃకాలముండును గద. అనగ, వెలుతురు కొద్ది కొద్దిగ వచ్చుటకు ప్రారంభించినది మొదలుకొని పూర్తిగ సూర్య బింబము పైకి వచ్చవరకును గల కాలము ఉషః కాలమనబడును. ఈ యుష్యఃకాలము సుమారు ముప్పది దినములేడతెగక యుండును. మొదట నీ వెలుతురు భూమియు ఆకాశమును కలిసినట్లు కనబడు చోటకాన్పించి, ఆ యంచుచుట్టును దినమునకొక సారి గీరున తిరుగుచుండును. ఈ వెలుతురిట్లు దినమునకొకసారి యొక చుట్టుచొప్పున తిరుగుచు, దినక్రమమున పైకివచ్చు చుండును. ఇట్లు క్రమక్రమముగ (ఉషస్సులు) పైకివచ్చు ఛుండగ 30 దినములైన పిమ్మట సూర్యబింబము పైకి గాన్పించును. ఈ సూర్య బింబము కూడ నిదేవిధమున అంచుచుట్టును తిరుగుచు, క్రమముగ దినముల వరుసను పైకి వచ్చుచుండును. ఇట్లు క్రమముగ కొంతవరకు పైకిపోయి, తిరిగి క్రమముగ క్రిందికిదిగి, ఆరు నెలలైన పిమ్మట బింబము కుంకును. బింబము కుంకినను “యీ రెండ” యుండును గద. ఉదయ కాలమున నుండు ఉషఃకాలమువలెనే ఈ "యీ రెండ” కూడ సుమారు ముప్పది దినములుండును. సూర్యుని వెలుతురు ఆరు నెలలును, ఉషఃకాలమును ఈ రెండయు కలిసి రెండు నెలలును ౼ మొత్తము యెనిమిది నెలలు వెలుతురును, తక్కిన నాలుగు నెలలును చీకటియు నుండును. వెరిశి ౧౨ నెలలును కలిసి సంవత్సరమగు చున్నది. దీనినిచూచి కొందరు "ఆమ్మో! నాలుగు నెలలు చీకటియే? మనుష్యులెట్లు బ్రతుకగలరు? మన పూర్వులచ్చట నెట్లు నివసింపగలిగిరి ” అని భయపడవచ్చును. కాని యీ నాలుగు నెలల రాత్రిలో సైతము సగము కాలము చంద్రకాంతి యుండును. సదా నక్షత్రకాంతి యుండును. అదికాక యుత్తర ధృవము వద్ద "అరోరా బోరియాలిస్ (Aurora Borealis)" అను పేరు గల గొప్ప వెలుతురొకటి (జ్యోతి) ఆకాశములో 'ధృవ నక్షత్రమునకు దగ్గరగా సదా వెలుగు చుండును. ఇవన్నియు కలిసి నాలుగు నెలల దీర్ఘ నిశాసమయమును కొంతవరకు కష్టముగ తోపనీయవు; కేవలము ఉత్తర ధృవము వద్దనున్న స్థితిగతులివి. కాని ఉత్తరధృవమును వదలి కొంచెము దక్షిణమునకు వచ్చినట్లయిన కొంచెముగ<noinclude><references/></noinclude> 5h0de7vzc2odc44rm8hzmi0i7m1wkh1 104 218170 569894 2026-08-12T13:10:22Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>3 మొదటి కేసు</big>}}</noinclude>లేచి నిలుచుందునుగదా, నాగుండెలు టువ్వు టువ్వు మనెను; నాతలతిరిగెను; కోర్టంతయు తిరుగుచున్నటు లుండెను. అడుగుటకు ప్రశ్నరాదు. జడ్జి నవ్వియుండును. ఈ తమాషా చూచి వకీళ్లు వినోదించి యుందురు. కాని నే నిది యంతయు చూడఁగలుగు స్థితిలో లేను. నేను కూర్చుంటిని. ఏజెంటును పిలిచి, 'నేనిఁక కేసును నడపఁజాలను. ఇఁక పటేలుగారిని పెట్టుకొనుట లగ్గు. నా కిచ్చిన ఫీజు ఇచ్చివైతును' అని అంటిని. అటులే ఏఁబదియొక్క రూకలకు పటేలుగారిని కుదుర్చుకొనిరి. ఆకేసు పటేలుగారికి బాలఖేల. నేను గబ గబ ఇంటికి పోతిని. ఆకేసు ఓడెనో గెలిచెనో నే నెఱుఁగ. మిగుల సిగ్గిలితిని. శక్తి కలుగువఱకు మరల కేసు పట్టఁగూడదని నిశ్చయించుకొంటిని. దక్షిణ-ఆఫ్రికాకు పోవువఱకు మరల అటు కేసి చూడలేదు. ఇటులు నిశ్చయించుకొనుట అంత గొప్పగుణము కాదు. అక్కఱనుబట్టి అది గుణమాయెను. కేవలము ఓడిపోవుటకు నాకు కేసులు అప్పగించునంతటి తెలివితక్కువగా ఎవఁడును ఉండఁడుకదా! కాని బొంబాయిలో నా కొఱకు మఱొక కేసు వేచియుండెను. అది కేవలము అర్జీ వ్రాయుట. పోరుబందరులో నిఱుపేద యగు ఒక తురకవాని భూమిని సంస్థానమువారు జప్తుచేసిరి. మా తండ్రి గౌరవమును బట్టి అతఁడు నా సాయము గోరెను. అతని వాదము చాలదుర్బలము. అయినను అర్జీ వ్రాయ నియ్యకొంటిని. దానికి అచ్చు ఖర్చు అతఁడే పెట్టుకొనెను. నేను చిత్తు వ్రాసి నామిత్రులకు వినిచితిని. వారు బాగుగానున్న దనిరి. దానితో 'పోనీ, నే నిట్టి అర్జీలనైన వ్రాయఁ గలుగుదును' అను నమ్మిక గలిగెను. అది నిక్కము కూడ. డబ్బు పుచ్చుకొనక ఇటులు అర్జీలను వ్రాయుచుండినచో నాకు చాల పని పట్టెడిది. కాని దాన బండి సాగు టెటులు ? కావున ఒక<noinclude><references/> {{c|143}}</noinclude> t5ganqzzfm5ewsgyvmsvo0znony349f 104 218171 569895 2026-08-12T13:20:20Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>ఉపాధ్యాయపదవికి చూచితిని. నాకు ఇంగ్లీషుభాష సుమారుగా వచ్చును గాన మెట్రిక్యులేషన్ పిల్లకాయలకు ఇంగ్లీషు చెప్పు నుద్యోగము కుదిరినచో బాగుగా నుండును. దాన గృహవ్యయమునకు కొంత కలిసివచ్చును. ఇటు లనుకొనుచుండఁగా పత్రికలలో ఒక విజ్ఞాపన పడెను: “ఒక ఆంగ్లోపాధ్యాయుఁడు కావలయు. ఒకగంట బోధింపవలయు. జీతము 75 రూకలు”. ఆవిజ్ఞాపన ప్రసిద్ధికెక్కిన ఒక హైస్కూలువారిది. దానికి వినతి పెట్టుకొంటిని. వారు వచ్చి మాటలాడి పొమ్మనిరి. ఎంతయో ఆనందముతో వెళ్లితిని. కాని నేను బి. ఏ. ను కాకపోవుటచే ఆ హెడ్ మాస్టరు సవిచారముగ అక్కఱలే దనెను. “అయ్యా, నేను లాటిన్ రెండవ భాషగా మెట్రిక్యు లేషన్ పాసు అయితిని. ” “నిజమే కాని, మాకు కావలసినది బి. ఏ." ఇఁక ఆ యాశ ఉడిగెను. చేతులు పిసికికొంటిని. మా అన్నయు చింతచే చివికెను. ఇఁక బొంబాయిలో ఎంతకాల మున్నను నిష్ప్రయోజనమని తేల్చుకొంటిమి. నేను రాజకోటలో ఉండవలయును. మా అన్నగా రక్కడ ఒక చిన్నవకీలు. ఆయన అర్జీలు మొదలగువాని వ్రాయసము నా కప్పగింపఁగలఁడు. రాజకోటలో సంసార ముండ నే యుండెను గాన బొంబాయిసంసార మెత్తివేయుచో వ్యయమును తగ్గును. ఇట్టి యూహలచే బొంబాయిలోని నా ఆఱునెలల చిన్న సంసారమును ఎత్తివైచితిమి. బొంబాయిలో నేను ప్రతినాఁడు హైకోర్టునకు వెళ్లుచుంటిని గాని అచట నా కేమియు అంటలేదు. ఎక్కువ నేర్చికొనఁదగిన జ్ఞాన<noinclude><references/> {{c|144}}</noinclude> 62son6lfbs9sjpevo188203fttclohi 104 218172 569902 2026-08-12T13:28:10Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569902 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>3 మొదటి కేసు</big>}}</noinclude>మును నాకు లేదు. చాలమాఱులు కేసు లర్థము కాక నిదురించుచుంటిని. ఇందు కొందఱు నాకు తోడుండుటఁజేసి లజ్జాభారము నాకు కొంత తగ్గెను. కొంతకాలము పోఁగా పోఁగా, 'హైకోర్టులో కూర్చుండి కూర్చుండి కునికిపాట్లువడుట దర్జా (Fashion) అనుకొని లజ్జకు కారణమే మఱచితిని. ఈ కాలమునఁగూడ బొంబాయిలో నావంటి పనిలేని బారిస్టరులున్నచో వారి బ్రతుకుతెరువునకు నాచిన్న అనుభవమును చెప్పెదను. గిర్గాములో నామకాము. నే నెన్నఁడేని బండిలోఁగాని, ట్రాములోఁగాని పోలేదు. హైకోర్టునకు నడచి వెళ్లుట నావ్రతము. వెళ్లుటకు నలుబదియైదు నిమిషములు పట్టెడిది. మరల వచ్చునపుడును నడకయే. నేను ఎండ నోర్వ నలవడితిని. దీన చాల ఖర్చు తగ్గెను. మఱియు నామిత్రులు పలువురు రోగములపా లగుచుండ నేనుమాత్ర మెపుడును జబ్బుపడ్డ గుర్తు లేదు. నాకు డబ్బు రాఁదొడఁగిన పిదపఁగూడ నడచియే ఆఫీసునకు వెళ్లువాఁడను. నాఁటి యలవాటునకు ఫలము నేఁటికిని పొందుచున్నాను.<noinclude><references/> {{c|145}}</noinclude> hu5xf81wwe335p3y6fki3yrrdagsy0o 102 218173 569908 2026-08-12T13:34:56Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = కె. |అసలుపేరు = వెంకటేశ్వరరావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కె. వెంకటేశ్వరరావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |క...' 569908 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కె. |అసలుపేరు = వెంకటేశ్వరరావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కె. వెంకటేశ్వరరావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # 76myf5xgs6y7z73yo5dpvz6vfbrdj12 569909 569908 2026-08-12T13:35:41Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 569909 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కె. |అసలుపేరు = వెంకటేశ్వరరావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కె. వెంకటేశ్వరరావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉప్పు]] ptboahalfijteyy6mzo0349f8405rsm 569910 569909 2026-08-12T13:36:40Z Rajasekhar1961 50 569910 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కె. |అసలుపేరు = వెంకటేశ్వరరావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కె. వెంకటేశ్వరరావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉప్పు]] # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆర్సెనిక్]] oxdbs4n0rav75llaqa2bv2zi6wpl72t 569935 569910 2026-08-12T14:23:34Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 569935 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కె. |అసలుపేరు = వెంకటేశ్వరరావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కె. వెంకటేశ్వరరావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉప్పు]] # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆర్సెనిక్]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] i9923w6m00uurr6fp2trsaeaeqzjy6s 104 218174 569913 2026-08-12T13:39:14Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569913 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}4</p> {{p|fs125}}మొదటి దెబ్బ</p> {{Largeinitial|బొం}}బాయికి నీళ్లు వదలి రాజకోట పట్టితిని స్వయముగా ఆఫీసు పెట్టుకొంటిని. ఇచట కొంచెము బాగుగనే ఈడ్చితిని. అర్జీలు, విన్నపములు వ్రాసినందువలన నెలకు మున్నూరు రూపాయలు రాదొడఁగెను. ఈపని దొరకుటకును నా యోగ్యత కారణము కాదు. మా అన్నగారును, మఱియొక వకీలును ఉమ్మడిగా పనిచేయుచుండిరి. ఆవకీలునకు ప్రాక్టీసు ఖాయపడిపోయెను. ఆవశ్యకములును, రహస్యములునునగు అర్జీలనుగాని, లేక తాను ముఖ్యములైనవని అనుకొనినవానినిగాని పెద్దబారిస్టర్ల కతఁడు పంపెడువాఁడు. బీద క్లయింట్ల అర్జీలు నా వంతు. 'ఎవరికిని రుసుము ఈయమ' అన్నమాట బొంబాయిలో చెల్లించుకొంటినిగాని ఇచట కొంచెము రాజీపడవలసివచ్చెనని ఒప్పుకొందును. ఈ రెండుప్రదేశములలో విషయములు వేఱని వింటిని. బొంబాయిలో దళారులకు రుసుము; ఇచట వకీళ్లకు, ఇంతియ కాక, రాజకోటలోకూడ బొంబాయిరీతిగనే ప్రతిబారిస్టరు తనఫీజులో కొంతపాలు రుసుమిచ్చుచుండిరని వింటిని. మాఅన్న గారు ఇటు లనిరి: “చూడు! నే నింకొక వకీలుతో భాగస్వామినిగదా! నేను నీవు చేయఁగల కేసులనన్నిటిని నీకే వచ్చునటులు చూడఁగలనుగదా! మఱియట్టియెడ నీవు రుసు మీయనని పట్టినపట్టు వదలకుండినచో నన్ను ఇఱుకునఁ బెట్టినవాఁడవగుటకాదా? మన మిరువురము అవిభక్తులము. నీకువచ్చిన ఫీజంతయు మన<noinclude><references/> {{c|146}}</noinclude> kw8i601xrg2iqfqprc0m0dwqugw1rh1 104 218175 569914 2026-08-12T13:50:04Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569914 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>4 మొదటి దెబ్బ</big>}}</noinclude>ఉమ్మడిలో కలియును. దాన నాకు పాలుకలదు. ఇఁక నాభాగస్వామికి ? అతఁ డీకేసుల మఱియొక బారిస్టరునకు ఇచ్చుననుకొమ్ము; అపు డతనికి కావలసిన రుసుమంతయు రాదా? " నే నీవాదముచే లోఁబడిపోతిని. ఇఁక బారిస్టరువృత్తికి ఇట్టి కేసులలో పట్టుపట్టరాదని తోఁచెను. నాలో నేనిటులు తేల్చుకొంటినిగాని ఇది ఆత్మవంచన. అయితే మఱి యేకేసులందును రుసు మీయలేదని నాకు లెస్సగా గుర్తు. ఇటులు నోటికిని, చేతికిని ఎడము లేకుండ చేసికొనఁగలిగినను ఈ సమయముననే నా జీవితమునకు మొదటిదెబ్బ తగిలెను. తెల్ల అధికారి ఎటు లుండునో నేను చెవులతో వింటిని గాని కనులతో చూచు నక్కఱ నాకు కలుగలేదు. గతించిన పోరుబందరురాణావారు గద్దె నెక్కుటకు పూర్వము వారికి మాఅన్న మంత్రిగను, ఉపదేష్టగను ఉండెను. ఆయన ఉద్యోగమున నుండఁగా రాణావారికి కుట్రసలహా చెప్పెనని నేరమొకటి ఆయనపై మోపఁబడెను. అది పొలిటికల్ ఏజెంటుదాఁక డేఁకెను. అతఁడు మాయన్నపై కాఱు పెట్టుకొనెను. నాకును అతనికి సీమలో ఎఱుక. నెయ్యము కూడ కలదు. అపుడు ఆ నెయ్యమును బట్టి ఉపశాంతి చెప్పి అతనికాఱు పోగొట్టుకొనవలయునని మాఅన్నగారి కోరిక. నాకిది ఇసుమంతయు గిట్టదు. ఎప్పుడో సీమలో కలిగిన సాప్తపదీనమగు సఖ్యమును ఇందులకు ఉపయోగించుకొనుట తగదని నా యూహ. మాయన్న నిక్కముగ దోషియైనచో నా ఉపశ్రవణమువల్ల ఫల మేమి? దోషి కానిచో సక్రమముగా విన్నప మంపుకొని తన నిర్దుష్టతను విశ్వసించి ఫలమున కెదురుచూచుట మేలు. మాయన్నకు ఇది రుచిగా లేదు. "నీకు కఠియావాడు తెలియదు. నీకింకను లోకజ్ఞానము సున్న. ఇక్కడ<noinclude><references/> {{c|147}}</noinclude> oiglxkf9c2go8mlpqku8quzj77t7jv6 104 218176 569917 2026-08-12T14:02:56Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569917 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>పనిచేయున దొక్క పలుకుబడియే. నీవు నాకు తమ్ముఁడ వయ్యు నీకు నెయ్యుఁడైన ఒక అధికారితో ఒకమంచిమాట చెప్పుటకు వెనుదీసి నీవిధిని అతిక్రమించుట పాడి గాదు.” నేను కా దవఁజాలకపోతిని. కావున నా కిష్టము కాకున్నను అధికారి కడకు పోవలసివచ్చెను. అతనికడకుఁ బోవుటకు నా కిసుమంతయు అధికారము లేదు సరికదా, అది నా ఆత్మగౌరవమునకుఁగూడ కొఱఁత కలిగించునని నాకు తెలియును. అయినను ఒక నాఁడు విన్నప మంపుకొని సెలవుపొందితిని. వెళ్లి మా పూర్వస్నేహము ఎత్తితిని. కాని కఠియావాడునకును సీమకును ఎంతభేదము ? సెలవులో నున్న ఉద్యోగి వేఱు; పనిలో ఉన్నఉద్యోగి వేఱు. ఆపొలిటికల్ ఏజెంటు మాస్నేహ మొప్పెను గాని దాని తడువుటవలన మఱింత కఱకుతనము తెచ్చికొనెను. 'ఓహో! నీ వాపరిచయలాభమును దుర్వినియోగము చేయఁదలఁచుకొని వచ్చితివా ?' అని అతని కనులలో నేను చదివితిని. అయినను నా చదువు నేను మొదలు పెట్టితిని. దొరగారు చాల అధీరులై, “మీయన్న చాల కుట్రగాఁడు. నే నేమియు వినను. నాకు అవకాశము తక్కువ. ఏమయినను చెప్పుకొనవలసియున్నచో చెప్పుకొనవలసినరీతిగా మీయన్నను చెప్పికొను మనుము" అని అనిరి. నాకు ఈప్రత్యుత్తరము చాలును. అది తగియున్నది. కాని ఆవశ్యకత గ్రుడ్డిది. నేను నాకథ నడుపుచునేయుంటిని. దొరగారు లేచి "మీ రిఁక వెళ్లవలయును” అనిరి. "కడవఱకు వినుఁ"డని నే నంటిని. దానితో అతనికి కోపము వచ్చెను. బంటును బిలిచెను. “వీరికి త్రోవ చూపుము" అనెను. నేను గొణఁగుచునే యుంటిని. ఆబంటు బుజములఁ బట్టి నన్ను బయటికిఁ బంపెను.<noinclude><references/> {{c|148}}</noinclude> dp67y2eiwe1ovaukey1a73fjcswcdbg 102 218177 569918 2026-08-12T14:04:31Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = ఎస్. |అసలుపేరు = అనంతస్వామి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ఎస్. అనంతస్వామి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు...' 569918 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = ఎస్. |అసలుపేరు = అనంతస్వామి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ఎస్. అనంతస్వామి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు]] rv0eyw1gx1mv1u8b9m1pd5yhiltw3qt 569920 569918 2026-08-12T14:05:37Z Rajasekhar1961 50 Rajasekhar1961, పేజీ [[ఎస్. అనంతస్వామి]] ను [[రచయిత:ఎస్. అనంతస్వామి]] కు దారిమార్పు లేకుండా తరలించారు 569918 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = ఎస్. |అసలుపేరు = అనంతస్వామి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ఎస్. అనంతస్వామి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు]] rv0eyw1gx1mv1u8b9m1pd5yhiltw3qt 569936 569920 2026-08-12T14:24:38Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 569936 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = ఎస్. |అసలుపేరు = అనంతస్వామి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ఎస్. అనంతస్వామి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] 4jr0daolhbgjtof52sxewm2l2kis4py 102 218178 569923 2026-08-12T14:09:22Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = ఎన్. |అసలుపేరు = రాజేశ్వరరావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ఎన్. రాజేశ్వరరావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామ...' 569923 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = ఎన్. |అసలుపేరు = రాజేశ్వరరావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ఎన్. రాజేశ్వరరావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉల్కలు]] # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/]] ef19rp0kq0kf1t346dxvitpnnq8rk7f 569924 569923 2026-08-12T14:10:06Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 569924 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = ఎన్. |అసలుపేరు = రాజేశ్వరరావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ఎన్. రాజేశ్వరరావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత]] # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉల్కలు]] g06w0z5pgk8ai9okp8gxi8yp55boh1g 569934 569924 2026-08-12T14:23:02Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 569934 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = ఎన్. |అసలుపేరు = రాజేశ్వరరావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ఎన్. రాజేశ్వరరావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత]] # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉల్కలు]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] 58o4kt83g1yb3fk7r6ccmts92ecm4ht 104 218179 569925 2026-08-12T14:16:52Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569925 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>4 మొదటి దెబ్బ</big>}}</noinclude>దొర వెళ్లెను; బంటును వెళ్లి పోయెను. నేను రోఁజుచురొప్పుచు లోపలికి వెళ్లి వెంటనే చీటి వ్రాసితిని 'మీరు నన్ను అవమానించితిరి. మీబంటుచే నెట్టించితిరి. మీరు ఇందులకు పరిహారము చెప్పుకొననిచో మాననష్టమునకు మీ మీఁద దావా తేఁగలను' అని. వెంటనే దొర గుఱ్ఱపు రౌతుచేతికిచ్చి ఈ ప్రత్యుత్తర మంపెను: 'మీరు నాకడ అసభ్యముగా వ్యవహరించితిరి. నేను వెలుపలకు పొమ్మన్నను పోయితిరి కారు. గత్యంతరము లేక బంటును పిలిచి మిమ్ము బయటికిఁ బంపవలసివచ్చెను. బంటు పొమ్మన్నను మీరు పోరైతిరి. కావున మిమ్ము బయటికి పంపవలసినంత బలముమాత్రము ఉపయోగింపవలసివచ్చెను. మీ రేమి చేసికొన్నను సరే. ' ఈ ప్రత్యుత్తరము జేబులో మడఁచికొని, తల వంచుకొని ఇల్లు పట్టితిని. జరిగినదంతయు మాయన్న తో చెప్పితిని. ఆయన చాల దుఃఖించెను. న న్నెటులు ఊఱడింపవలయునో ఆయనకు తోఁపలేదు. ఆదొరపై కేసు పెట్టుట యెటులో నాకు తెలియదు. కావున మా యన్న తనకు మిత్రులైన వకీళ్ల తో ఆలోచించెను. సరిగా ఆసమయమున సర్ ఫిరోజిషామెహతాగా రచటికి ఒక కేసులోవచ్చుట తటస్థించెను. నావంటి క్రొత్తబారిస్టరు వారిని సందర్శించుట యెటులు? కావున వారిని తీసికొనివచ్చిన వకీలుచేతికి నాకాగితము లిచ్చి వారి సలహా వేఁడితిని. వారిటులు చెప్పిరి: "ఈరోజులలో చాలమంది వకీళ్లయు, బారిష్టరులయు అనుభవ మీరీతిగనే యున్నది అని గాంధీతో చెప్పుము. ఆతఁడు క్రొత్తగా సీమనుండి దిగెను. ఇంకను ఉడుకుపాలు. తెల్లఅధికారుల నతఁడెఱుఁగఁడు. ధనము కావలయుచో, సుఖముగా కాలము గడఁపఁదలఁచుచో, ఆచీటిని చింపివైచి, ఆ యవమానమును దిగమింగు మనుము.<noinclude><references/> {{c|149}}</noinclude> k5vu9yptmstwph9n8vnvmrdnhn8f81l 102 218180 569927 2026-08-12T14:18:57Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = |అసలుపేరు = ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |...' 569927 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = |అసలుపేరు = ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు]] 8r974vyexgyf5olsza24689ttryvgkw 569929 569927 2026-08-12T14:19:47Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 569929 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = |అసలుపేరు = ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = ఎస్. ఐసాక్ అబ్రహాము |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] ghh7zid24tx3w9d6w8utc8olzs5ledk 102 218181 569930 2026-08-12T14:21:06Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = |అసలుపేరు = అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ |వికీవ్యాఖ్...' 569930 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = |అసలుపేరు = అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ ]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] mvicmna5ztmwliks232pspab3mq4uu2 569933 569930 2026-08-12T14:22:35Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 569933 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = |అసలుపేరు = అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ |పేరు_మొదటి_అక్షరం = అ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = అబ్దుల్ మజీద్ సిద్దికీ |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== # [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్రహీం కుతుబు షాహ]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] fo13soa8xcctn812s47gqwm5ldw80eq 104 218182 569932 2026-08-12T14:22:17Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569932 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>ఆతనితో కలహించుటవలన ఈతనికి నష్టమే కాని ప్రయోజన మావంతయు నుండదు. ఆతని కింకను లోకజ్ఞానము కావలయును. ” ఈ యుపదేశము నాకు విషప్రాయముగ నుండెను గాని మింగక తప్పకపోయెను. ఆయవమానమును దిగమింగి, దాన నిటీవల కొంత ప్రయోజనమునుగూడఁ బడసితిని. ఇఁక ఇట్టిజోలికిఁబోయి స్నేహమును ఇటు లెన్నఁడును దుర్వినియోగము చేయనని నిశ్చయించుకొంటిని.. నాఁటనుండియు ఆ నిర్ణయము నతిక్రమింపలేదు. ఈదెబ్బతో నా జీవితము సంపూర్ణముగా మాఱెను.<noinclude><references/> {{c|150}}</noinclude> d3k9lxlhk6r80zb6w0gmpymvzop63tu 106 218183 569937 2026-08-12T14:45:07Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '' 569937 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక= |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం= |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 0b3k3u047usemi6wz6ap3ah2187s4e5 569938 569937 2026-08-12T14:45:43Z Rajasekhar1961 50 569938 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక= |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం= |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=5 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} jakl5mmppszy21v1lu90l67y7s7udlc 569939 569938 2026-08-12T14:46:41Z Rajasekhar1961 50 569939 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=మహాభారత చరిత్రము |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:పెండ్యాల వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం= |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=5 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} ey9645fhbogz0j0634n39heqte80l6u 569940 569939 2026-08-12T14:47:16Z Rajasekhar1961 50 569940 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=మహాభారత చరిత్రము |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:పెండ్యాల వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=పిఠాపురము |సంవత్సరం=1928 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=5 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 6bln2jtby8vw4py82awacper3mj200j 104 218184 569942 2026-08-12T16:38:38Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569942 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}5</p> {{p|fs125}}దక్షిణ-ఆఫ్రికాకు</p> {{Largeinitial|నే}} నాయధికారికడకు వెళ్లుట నిస్సంశయముగా తప్పే. కాని యితని యధీరతముందు, ఇతని రోషముముందు, ఇతని ఔద్ధత్యముముందు నాతప్పు కడుఁ గొలఁదియైపోయెను. దానికి గెంటనక్కఱలేదు. నే నాతని యవకాశమును అయిదునిమిషములకన్న ఎక్కువ వ్యయము చేసియుండను. అతఁడు నా మాట వినుటకే సైఁపలేఁడాయెను. నన్ను సౌజన్యముగా వెళ్లుమని చెప్పనగును. కాని అతని యధికారమదము పెచ్చు పెరిఁగిపోయెను. అస లతఁ డోర్పు లేనివాఁడని పిదపఁ బిదప తెలియనైనది. వచ్చినవారినెల్ల తృణీకరించి పుచ్చుట అతని కలవాటు. కొంచెము కష్టముతోఁచినఁ జాలు నతనికి మంట లెత్తుకొని వచ్చును. ఇఁక నాపని యంతయు ఈయధికారి న్యాయస్థానమునందే. అతనిని త్రోవకుఁ దెచ్చుట కానిపని. ఆశ్రయించుట నాకుగిట్టదు. ముందు దావా తెచ్చెదనని బెదరించి తరువాత పలుకకుండుటకు మన సొప్ప లేదు. ఈనడుమ మా రాష్ట్రములోని చిన్న చిన్న రాజకీయవ్యవహారము లనుభవమైనవి. కాఠియావాడు చిన్న చిన్న రాజ్యముల కూడలి. కావున రాజనీతివేత్తలు ఓ యనిన వేవురు. సంస్థానములలో సంస్థానములకు చిన్న చిన్న కుట్రలు, పలుకుఁబడికిఁగాను ఉద్యోగులలో ఉద్యోగులకు కుట్రలు. ఆరోజు లట్టివి. సంస్థానాధిపతులకు ఎవ రెంత చెప్పిన అంత. వారు ఇచ్చకములు చెప్పువారికి చెవు లప్పగించిరి. వారు దొర<noinclude><references/> {{c|151}}</noinclude> owrth9sd10377g53h01ma0jk4fobaja 104 218185 569943 2026-08-12T16:51:09Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569943 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>గారి జవానునుగూడ బుజ్జగింపవలెను. ఇఁక శిరస్తాదారు దొరగారికంటె ఎక్కువ, ఏలన, శిరస్తాదారే దొరగారికన్ను, దొరగారిచెవి; అతఁడే అతనిదుబాసి. శిరస్తాదారు పలుకే పాటి. ఆతని రాఁబడి దొరగారిరాఁబడి కెక్కువ. ఇది కొంచె మతిశయోక్తి యైనను మొత్తముమీఁద జీతమునకు మించిపోయిన సొమ్ము అతనికి వ్యయమగుచుండెననుట నిర్వివాదము. ఈదేశమంతయు నాకు విషవాయుపూరితముగ కాననాయెను. నా కిది తగులకుండ నాస్వాతంత్ర్యము నెటులు రక్షించుకొందునా యని రేయుంబవలు దిగులు. నా ఉత్సాహ మడుగంటెను. మా యన్న కనిపట్టెను. ఎక్కడనేని నాకు ఉద్యోగము చిక్కుచో ఈకుట్ర తప్పించుకొనవచ్చునని మాకు తోఁచెను. కాని కుట్ర లేనిచో మంత్రిత్వము గాని, జడ్జిపదవిగాని దొరకదు. ఇదిఁయుగాక దొరకును నాకును పొసఁగిన పొరపు నా వ్యవహారమునకు అడ్డు. అపుడు పోరుబందరుసంస్థానము ప్రభుత్వమువారి అధికారమునకు లోఁబడియుండెను. ఆసంస్థానాధిపతికి కొన్ని అధికారములు సంపాదించుఉద్యోగ మొకటి నాకు కలదు. ఇదికాక మేరు లను ఒకజాతివారిపై వేయఁబడిన హెచ్చుపన్నుల విషయములో నే నా రాష్ట్రాధికారిని జూడవలసియుండెను. ఈ యధికారి హిందువైనను దురహంకారమున దొరగారికి, తాతవలె నుండెను. ఇతఁడు సమర్థుఁడు. కాని దానివలన రైతుల కేమియు ప్రయోజన మబ్బ లేదు. నేను సంస్థానాధిపతికి కొన్ని క్రొత్త అధికారముల సంపాధింపఁగలిగితిని; మఱి మేరులకు కొంచెమేని ఫలము కలుగ లేదు. వారివిషయము మనస్సునకు లెస్సగా పట్టించుకొనలేదని నాకు తట్టెను.<noinclude><references/> {{c|152}}</noinclude> s16wlv5ckhjwbkue79762fl8nazhtkx 104 218186 569944 2026-08-12T17:04:16Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569944 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>5 దక్షిణ - ఆఫ్రికాకు</big>}}</noinclude>కావున ఈవ్యవహారమునందును నేను నిరాశుఁడ నైతిని. నాక్లయంటులకు న్యాయము కలుగ లేదు. న్యాయము కలిగింపఁదగిన సాధనము నా కడ లేదు. తుదకు పొలిటికల్ ఏజెంటునకో, గవర్నరునకో అర్జీ పెట్టుకొనవలయును. అటులు చేయుచో వారు 'దీనితో మా కెట్టి సంబంధమును లేదని త్రోసిపుచ్చి యుందురు. ఏశాసనము చేత నేని తీర్పు దిద్దు వీలున్నచో కొంత మేలుగా నుండెడిది కాని యిచట దొరగారి మాటయే శాసనము. నా కిటులు ఉక్కిరిబిక్కిరి యాయెను. ఇంతలో పోరుబందరునుండి మేమన్ దుకాణమువారు మాఅన్నగారి కిటులు వ్రాసిరి: “మాకు దక్షిణ-ఆఫ్రికాలో వ్యాపార మున్నది. మాది పెద్ద దుకాణము. మాకు అచటికోర్టులో ఒక పెద్దదావా కలదు. అది 40,000 పవునుల దావా. అది చాలకాలమునుండి వచ్చుచున్నది. మేము అందులకు పెద్దవకీళ్లను, బారిస్టరులను పెట్టితిమి. నీవు మీతమ్మునిఁ బంపితివేని అతఁడు మా కుపయోగించును. అతనికిని ఉపయోగము కలుగును. అతనికి క్రొత్తదేశముఁ జూడను, క్రొత్త క్రొత్త పరిచయము సంపాదింపను అనుకూలించును.” మా యన్న నాతో ప్రస్తావించెను. అచటి వకీళ్లకు తెలియఁజెప్పుటో, లేక వాదించుటో నాకు స్పష్టముగా తెలియలేదు. కాని అచటికి వెళ్ల కౌతుకము కలిగెను. 'దాదా అబ్దుల్లా అండుకోలో భాగస్వామియగు సేట్ అబ్దుల్ కరీమ్ జావేరీగారికి (ప్రకృతము గతించిరి) మా యన్న నన్నుఁ జూపెను. ఆసేటు 'అది యేమంత కష్టము కాదు' అని నచ్చఁబలికి మఱియు ఇటులనెను: ‘మా కచట గొప్ప గొప్ప తెల్లవారు మిత్రులున్నారు. వారితో<noinclude><references/> {{c|153}}</noinclude> 4n0ola4wf85yvq530dqgp6dvpld5m38 104 218187 569966 2026-08-12T20:49:47Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>మీకు పరిచితి అబ్బును. మీరు మాకు మా దుకాణమున ఉపయోగింతురు. మా వ్యవహార మంతయు ఇంగ్లీషులోనే ఉండును. దానికిని మీ రక్కఱవత్తురు. ఆదేశమునం దున్నంతవట్టు మీరు మా యతిథులు కావున మీకు విడిగా ఖర్చుండదు. 'తమ కెంతకాలము నాతో పని? ఈవి యెంత యుండును? అని నే నంటిని. 'ఒక సంవత్సరముకన్న నెక్కుడు పని పట్టదు. మీకు రాకపోకలకు మొదటితరగతి టికెట్టు ఇత్తుము. మఱియు నూటఅయిదు పౌనులు రొక్క మిత్తుము.' ఈ కొలఁది మొత్తమున కచటి కేఁగుట బారిస్టరుపని కాదు; మఱి దాస్యము. అయినను నా కెటు లేని ఇండియాను విడిచి పెట్టవలయునని యుండెను. క్రొత్తదేశము చూచుకోరిక యొకటి, క్రొత్త అనుభవము కలుగు నను అభిలాష యొకటి నన్ను ఊరించుచుండెను. మఱియు నేను మాయన్నకు ఆ నూట అయిదుపౌనులు పంపవచ్చును. అది కుటుంబవ్యయమునకు ఉపయోగించును. కావున మఱి బేరమాడక దక్షిణ - ఆఫ్రికాకు మూటకట్టితిని.<noinclude><references/> {{c|154}}</noinclude> 3qx85zkkbuscwxcxras277xggr3q14o 104 218188 569967 2026-08-12T21:03:33Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569967 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}6</p> {{p|fs125}}నేటాల్</p> {{Largeinitial|సీ}}మకు వెళ్లునపుడు కలిగిన వియోగదుఃఖము దక్షిణ-ఆఫ్రికాకు వెళ్లునపుడు నాకు కలుగలేదు. మా అమ్మగారు ఇపుడులేరు. నాకు లోకానుభవము, విదేశయానానుభవము కలిగెను. బొంబాయిరాజకోటలకు తఱుచు రాకపోకలు చేయుచుంటిని. ఈతూరి భార్యను విడిచి వెళ్లుట కొంచెము కష్ట మనిపించెను. సీమనుండి వచ్చినపిదప మరల నొకశిశువు కలిగెను. మాప్రేమ యింకను లాలసనుండి విడివడలేదు. కాని మెలమెల్లగా మెఱుఁగెక్కుచుండెను. సీమనుండి నేను వచ్చినపిదప మే మొకచో కొలఁదికాల ముంటిమి. అయినను నే నామె కుపాధ్యాయుఁడ నైతిని. ఎట్టెట్టులో కొన్ని సంస్కారము లలవాటుచేయఁబూనితిని. అవి పరిపూర్తియగుటకు మే మిరువుర మొకచో నుండుట ఆవశ్యకమని మే మనుకొంటిమి. కాని దక్షిణ-ఆఫ్రికాకుపోవు మహోత్సవముముందు వియోగము వీసమైన కాలేదు. 'ఒక సంవత్సరములో మరల కలియుదు' మని ఊఱడించి రాజకోట నుండి బొంబాయికి పయనించితిని. దాదా అబ్దుల్లా కంపెనీవారి యేజెంటు మారిఫత్తున టికెట్టు రావలయును. ఓడలో కాబిన్ కాళీగా లేదు. ఇపుడు పయనింప కున్న ఇంకొక నెలవఱకు బొంబాయిలోనే ఉండిపోవలసి వచ్చును. ఏజెంటు - "మేము మొదటి తరగతి టికెట్టు సంపాదించుటకై కడు యత్నించితిమి. కాని లాభము లేక పోయెను. మీ రిఁక వెళ్లఁదలఁచు<noinclude><references/> {{c|155}}</noinclude> kx1icxvw0e9mj6he7z4ej933vdsinwg 104 218189 569968 2026-08-12T21:14:48Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>కొనినచో డెక్కుమీఁదనే వెళ్ల వలయును. మొదటితరగతి భోజనము మాత్రము ఏర్పాటుచేసితిని." అవి నామొదటితరగతి ప్రయాణపు రోజులు. మఱియు బారిస్టరు డెక్కు మీఁద నెక్కి పయనించునా? అందులకు నేను ఇయ్యకొనలేదు. మఱియు మొదటి తరగతి టికెట్టు దొరక లే దనఁగా వింత కలుగుటచే ఆయేజెంటుమాట నేను నమ్మలేదు. కాన అతని యెఱుకవిూఁద నేను ప్రయత్నించి ఒక టికెట్టు సంపాదింపఁదలఁచితిని. నేను ఓడపైకిఁబోయి ముఖ్యాధికారిని చూచితిని. అతఁడు దాఁపఱికము లేకుండ నిటు లనెను: - “మాయోడలో నెన్నఁడును ఇంతయొత్తిడి యుండదు. కాని మొజాంబిక్ గవర్నరు జనరల్ గారు ఈ యోడలో వచ్చుచున్నారు. బెర్తు లన్నియు వారు గుత్తకొనిరి." "ఏదోవిధముగా నా కొక్కనికి చోటు చేయలేరా? ” అని నే నడిగితిని. అతఁడు నన్ను ఎగదిగఁజూచి, చిఱునవ్వి, “ఒక్క టే ఉపాయమున్నది. నాగదిలో మఱియొక బెర్తుకలదు. అది బాటసారుల కిచ్చునది కాదు. అయినను నీకిత్తును” అనెను. నే నందుల కతని నభినందించి టికెట్టు కొనుటకు ఏజెంటును తీసికొని వచ్చితిని. ఈరీతిగా 1893 సం. ఏప్రిల్ నెలలో దక్షిణ-ఆఫ్రికాలో నాఅదృష్ట మెటులుండునో యని సంపూర్ణోత్సాహముతో బయలుదేఱితిని. మొదటి రేవు లామూ. అటకు పోవఁ బదుమూఁడునాళ్లు పట్టెను. త్రోవలో నేనును, కెప్టెనును (ఓడఅధికారి) మిత్రుల మయితిమి అతనికి చదరంగ మన్న ఇష్టము. కాని క్రొత్తగా నేర్చు<noinclude><references/> {{c|156}}</noinclude> r5ju59l6szklvnjjrvtxff233m419gk 104 218190 569969 2026-08-12T21:26:40Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569969 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>6 నేటాల్</big>}}</noinclude>కొన్న వాఁ డగుటచే అతనికి తనతో ఆడుటకు మఱియొక సరి క్రొత్తవాఁడు కావలయును. కావున నన్ను పిలిచెను. నేను చదరంగమును గూర్చి చాల వింటిని గాని ఆట యెఱుఁగను, నేర్పరులు చదరంగమున తెలివితేటలకు చాల నవకాశ మున్నదని చెప్పుచు వచ్చిరి. ఆ కెప్టెను నాకు నేర్పెద ననెను. నాకు చాల నోర్పు ఉండుటచే మంచిశిష్యుఁడు దొరకె నని అతఁడు సంతోషించెను. ఆటాటకు ఓటమికి వంతు నాదే. ఓడినకొలఁది నాకు బోధించుట కాతని కుత్సాహము మెండగుచుండెను. నా కాయాటపై ప్రీతి కలిగెను. కాని ఆయోడ దిగినపిదప ఆప్రీతియు నిలువలేదు; చదరంగములో నాప్రవేశమును రాజును మంత్రిని నడపుటకంటెను మించలేదు. లామూరేవులో ఓడ మూఁడు నాలుగు గంట లాఁగెను. నేను రేవు చూడ దిగితిని. కెప్టెనుకూడ దిగెను. అతఁ డిటు లనెను: "ఈ సముద్ర మిచట దగాకోరు. మీరు వడిగా తిరిగి రావలయును." ఆరేవు చాల చిన్నది. నేను తపాలకచేరికి పోతిని. అచట గుమాస్తాలుగా నున్న హిందువులఁ జూచితిని. నాకు సంతోషము కలిగెను. వారితో మాటలాడితిని. ఆఫ్రికావాసులను కొంతమందిని చూచి వారి యోగ క్షేమములు కనుఁగొన వేడుక గొంటిని. ఈ పనులచే కొంతకాలము గడచెను. డెక్కుమీఁద పయనము చేయు కొందఱతో నాకు పరిచితి కలిగెను. వారు ఒడ్డున వంట చేసికొని తీరికగా భుజించుటకు దిగిరి. ఇపుడు వారు ఓడ నెక్కుటకు నావ కుదుర్చికొనిరి. నేనును అం దెక్కితిని. సముద్రము పొడిచెను. రేవు అల్ల కల్లోలముగా నుండెను. మానావకు తగనిబరు వాయెను. ఓడ నిచ్చెనకు సరిగా మానావను పట్టి నిలుపుటకు వీలు లేనంత బలముగా ప్రవహించుచుండెను. నావ<noinclude><references/> {{c|157}}</noinclude> kbo0qp48fvcb08mwmtppeezv42p85dq 104 218191 569970 2026-08-12T21:40:34Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>సరిగా నిచ్చెనకడకు వెళ్లీ వెళ్ళకముందే ప్రవాహము దానిని వెనుకకు ఈడ్చివేయుచుండెను. ఓడ బయలు దేఱుటకు మొదటి యీల అప్పటికే ఐనది. నాకు తొందర ఎక్కువాయెను. కెప్టెను మాయవస్థ నంతయు పైనుండి చూచుచుండెను. ఆతఁడు ఓడను మఱి యయిదు నిమిషము లాపుట కాజ్ఞయిచ్చెను. నామిత్రుఁ డొకఁడు ఓడకడ నున్న మఱియొక నావకు పదిరూపాయ లిచ్చి నన్ను తీసికొని రమ్మనెను. ఈ బరువునావనుండి న న్నా నావవాఁడు లాగుకొనెను. అప్పటికే ఓడపయికిఁ బోవు నిచ్చెన నెత్తివైచిరి. దాన నేనొక మోకు పట్టుకొని పైకి ప్రాఁకవలసి వచ్చెను. ఓడ వెంటనే సాగెను. సయాత్రులు దిగఁబడిపోయిరి. కెప్టెను ముదలకింపు నిక్కమని అపుడు తెలిసి వచ్చెను. లామూ దాఁటినపిదప మొంబాసా; మొంబాసా దాఁటినపిదప జాంజిబారు. అచట ఓడ ఎనిమిది మొదలు పది దినములవఱకును ఉండును. అచట మఱియొక యోడకు మారవలసియుండెను. కెప్టెనుకు నాపైఁగల ప్రేమకు సీమ లేదు. కాని అది విపరీతముగా పరిణమించెను. అతఁడు నన్నును, మఱియొక తెల్లవానిని 'విహారమునకు రమ్మనియెను. మేము మూవురము అతని నావపై ఒడ్డు చేరితిమి. 'విహార' మన నేమో నాకు సరిగా వారియర్థము తెలియలేదు. అట్టివిషయములలో నే నెంత తెలివితక్కువవాఁడనో అతఁడెఱుఁగడు. ఒక తార్పుగాఁడు మమ్ము మూపురను నీగ్రోస్త్రీలపేఁటకు తీసికొనిపోయెను. మాకు మువ్వురకు మూఁడుగదులు చూపిరి. నేను బిడియముతో మూఁగనై పోతిని. పాపము! ఆమె న న్నే మనుకొనెనో దైవమునకే యెఱుక కెప్టెను నన్ను పిలిచెను. వెళ్లినవాఁడను. వెళ్లి నటులు నేను బయటికి వచ్చితిని. నా బేలతనము<noinclude><references/> {{c|158}}</noinclude> 3x9hvqi4jv2isno7tgz2amnvbzje17y 104 218192 569971 2026-08-12T21:49:19Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 569971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>6 నేటాల్</big>}}</noinclude>నతఁడు కనిపట్టెను. అందులకు మొదట నాకు చిన్నతనముగా నుండెను. కాని ఆమాట తలఁచుకొన్నంత భయము తక్క వేఱు లేదు. కాన ఆ చిన్నతనపు చీఁకు చివికిపోయి, ఆఁడుదానియెదుట ఆవంతయు కలఁగకుండుటకు భగవంతుని తలఁచుకొంటిని. నాహృదయదౌర్బల్యమునకు వగచితిని. 'గదిలోనికి వెళ్లనని ధైర్యముగా ఏల అనలేక పోతినా' అని అనుతాపము చెందితిని. నాజీవితమున ఇట్టివానిలో నిది మూఁడవది. కల్లకపటము లెఱుఁగని పలువురు పిన్నవారు అది యేమో చిన్నతన మనుకొని పాప లిప్తు లగుదురు. అటులు నేను అంటుసొంటు లేక బయటఁబడుట నాపురుషార్థము కాదు. మొట్టమొదటనే 'నే నాగదిలోనికి పోను' అని నిరాకరించినచో అది పురుషార్థము. నే నిటులు బయటఁబడుట కేవల మీశ్వరానుగ్రహము. ఈఘటన నాకు ఈశ్వరునిపై నెక్కువ ఆస్థ కలిగించెను. మఱియు కల్ల చిన్న తనమును చాలవఱకు పాఱఁదోలెను. ఈ రేవున ఏణ్ణా ళ్లుండవలసినందున నేను పత్తనమున బసపెట్టి చుట్టుపక్కల నెల్ల చూచివచ్చితిని. జాంజిబారునందలి వృక్షాదుల పెంపున కొక్క మలబారే సాటి. ఆచెట్లయెత్తు, ఆపండ్ల యురవు చూడ నాకు వింత ఆయెను. పిదప మాయోడ మొజాంబిక్కలో ఆఁగెను. మేనెల చివర నేటాలు చేరుకొంటిమి.<noinclude><references/> {{c|159}}</noinclude> 99ri5hh0f74fpsmg6udn791vtodgm4a 104 218193 569972 2026-08-12T22:03:09Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* సమస్యాత్మకం */ 569972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}7</p> {{p|fs125}}కొన్ని అనుభవములు</p> {{Largeinitial|నే}}టాలుదేశమునకు రేవుపత్తనము దర్చాను. దానికి పోర్టు నేటాలు అనియు పేరు. అబ్దుల్లాసేటుగారు నన్ను తీసికొనిపోవుటకు అచ్చటికి వచ్చిరి. నేటాలువారు తమతమ మిత్రులఁదీసికొనిపోవ వచ్చిరి. నాకుఁ జూడ వారికి హిందువులపై విశేషాదరము ఉన్నటులు పొడఁగట్టలేదు. పరిచితులు అబ్దుల్లాసేటుగారిని తేలికగా చూచుట నాకుపొడఁగట్టకపోలేదు. దానిఁ జూడ నాప్రాణము చివుక్కుమనెను. అబ్దుల్లాసేటునకు అది అలవాటైపోయెను. అందఱు నావంక వికారముగఁ జూచిరి. తతిమ్మా హిందువులకంటె నావేషము వేఱుగానుండెను. మీఁద ఫ్రాక్‌కోటు, తలమీఁద బంగాళీల పగిడీవంటి తలపాగ. సేటుగారు నన్నింటికిఁ గొంపోయిరి. తమగదికి ప్రక్కగదిని ప్రత్యేకముగా నా కేర్పాటు చేసిరి. వారిసంగతి నాకును, నాసంగతి వారికిని ఏమియు తెలియదు. తన తమ్ముఁడు నాచేతి కిచ్చి పుచ్చిన కాకితములు చదివికొని ఆయన మఱింత గడబిడపడెను. తనతమ్ముఁడు తన కొక వెల్లేనుఁగును పంపినటులు అతఁడు తలఁచెను. నావేష భాషలు చూచి నాకు దొరల కగునంత వ్యయ మగు ననుకొనెను. మఱియు అపుడు ప్రత్యేకముగ ------- నియోగింపఁదగిన పని లేదు. వారివ్యవహారము ------------------- జరుగుచున్నది. వెంటనే న న్నక్కడికి ---------------------- గాక నా సామర్థ్యమును గుఱించి,<noinclude><references/> {{c|160}}</noinclude> i37peajrs2p92uiq4ao4veme1u7ulg6 104 218194 570005 2026-08-13T06:44:54Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యితరులచే వ్రాయించుకాలమునను వ్రాసినదానిఁ బరిశీలించు నోపిక లేకను పెక్కు భాషా స్ఖాలిత్యములిందుఁ బ్రవేశించినవి. నా తాత్పర్యము మాత్రము సలక్షణమగు భాషతోడను వ్రాయవలయుననియే,...' 570005 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />16</noinclude>యితరులచే వ్రాయించుకాలమునను వ్రాసినదానిఁ బరిశీలించు నోపిక లేకను పెక్కు భాషా స్ఖాలిత్యములిందుఁ బ్రవేశించినవి. నా తాత్పర్యము మాత్రము సలక్షణమగు భాషతోడను వ్రాయవలయుననియే, దీనిని రెండవసారి ముద్రింపించునవస్థ కలిగినచో (పాండవ వయోనిర్ణయాది) కథాస్ఖాలిత్యములతోఁబాటు భాషాస్ఖాలిత్యములఁ గూడ దిద్దఁ బ్రయత్నింతును. ఈగ్రంథము జదువువారు తొలిసారి చదివినంతమాత్రమున నాపైనలుఁగక విమర్శించినచో వారికిఁ గృతజ్ఞుడ నగుదును. సుజన విధేయుఁడు పెండ్యాల వేంకటసుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి పిఠాపురము ది 28_2_28<noinclude><references/></noinclude> 5g3dhdcuo48bcerfifvcqyfrkrwjj9p 104 218195 570006 2026-08-13T06:45:23Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 570006 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 218196 570007 2026-08-13T06:45:45Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 570007 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 218197 570008 2026-08-13T06:46:08Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 570008 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 218198 570009 2026-08-13T06:46:26Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '' 570009 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 2cy340v2owepr5vzzfapdpx4u3fxnsy 570010 570009 2026-08-13T06:46:38Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 570010 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 218199 570014 2026-08-13T06:53:51Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' {{p|fs150|ac}}గ్రంథారంభ సమర్థనము</p> ఒక్కనాఁటి పురాణము చేతనే పురాణ శ్రవణలోలుఁడగు “పాలకుర్తి వెంకయ్య" యను కాకినాడ తాలూకా “మేడపాడు” నివాసి యగు రసికు నానందింపఁ జేసి యాతనిచే జీవితాధా...' 570014 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> {{p|fs150|ac}}గ్రంథారంభ సమర్థనము</p> ఒక్కనాఁటి పురాణము చేతనే పురాణ శ్రవణలోలుఁడగు “పాలకుర్తి వెంకయ్య" యను కాకినాడ తాలూకా “మేడపాడు” నివాసి యగు రసికు నానందింపఁ జేసి యాతనిచే జీవితాధారమునకుఁ దగిన భూవసతినొంది "అభిజన" మగు, అంబికపల్యగ్రహారమును వదలి మేడిపాడునే నివాసముగానొంది యచట “మహాలింగేశ్వరాలయముం గట్టి శివప్రతిష్టఁజేసి పౌరాణికుఁడు నన్నదాత భక్తుఁడు నను ప్రఖ్యాతినొంది పరమపదమునొందిన మా తండ్రిగారు పెండ్యాల వెంకయ్య గారు నా పదియవయేటనె నాచే నాంధ్రమహాభారతముఁ జదివించి నన్ను మహాభారతకథాలోలునిగాఁ జేసిరి. వారు నాఁటిన బీజమె నన్నీ గ్రంథమును జేయించినది. పురాణకథన జీవకులగు. మా పితృవ్యులు రామశాస్త్రి గారును, మాతులులు వింజమూరి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారును మా తండ్రిగారు నాటినదానిని దోహదము చేసి వృద్ధినొందించిరి. మా తండ్రిగారు పురాణముఁ జెప్పునపుడే విమర్శనాంశములు కొన్ని నా హృదయక్షేత్రమునఁ బ్రవేశించినవి. శ్రీకృష్ణ చరితమును ముచ్చటించునపు డాయన తారకమంత్ర జపాలోలురగుటచేఁ గాఁబోలు కృష్ణుఁడు రామునివంటి శుద్ధచారిత్రుఁడు కాఁడను చుండిరి. సీతాపాతివ్రత్య కథానిమగ్నులగుటచేఁ గాఁబోలును కుంతీ ద్రౌపదులే కురువంశ నాశకురాండ్రనుచుండిరి. పిమ్మట మా మేనమామగారు “వెర్ల చోడవరము” లోఁ బురాణముఁ జెప్పు సమయమునఁ దద్గ్రామ వాసులగు “దండు నరసింహరాజుగా” రను వారు<noinclude><references/></noinclude> pcjo44hdzea56jym4kxnlgy63sdbf66 104 218200 570015 2026-08-13T06:54:27Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 570015 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 218201 570034 2026-08-13T09:33:16Z Vjsuseela 1850 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '<section begin="6A" />పశితుఁజేసి గో నాలుక సర్వస్వము. శ॥ శ్రుతకఁ లేవు లో కృశించి రుచు లందయించు స్వగకలాపమ్మునకు మణిఇ బాహువులు సాచువాఁడ నీప్రణయ సుఖసు గంధ బంధుర మగు భాష బంధమునకు | : గీ చెనపుల...' 570034 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vjsuseela" /></noinclude><section begin="6A" />పశితుఁజేసి గో నాలుక సర్వస్వము. శ॥ శ్రుతకఁ లేవు లో కృశించి రుచు లందయించు స్వగకలాపమ్మునకు మణిఇ బాహువులు సాచువాఁడ నీప్రణయ సుఖసు గంధ బంధుర మగు భాష బంధమునకు | : గీ చెనపులు, విలాసములు, మమోక్షములు సమతు * పదమృత రాగ భోగ బాల సివము అతివ !! ఓం. నాకుఁ బొడగట్టు చున్న వింత యెడ ముండి నేను నతిస్పష్టముగ దర్పణమునఁ బోలే పెదవి కదిలించి పలికిన పొదల పొంత కదలు • చున్నవి నవ్వు లిఁకను శుభాంగి! త్రైంచిపోసిన ముత్యాలతీరుఁ నోప మెందుఁ బాసితో చూడవమ్మ! -రాయప్రోలు సుబ్బారావు. <section end="6A" /> <section begin="6B" />ఆంధ్ర కవితాకళ - తదితర మనెఙ్ఞకళలు. (శ్రీ విజయనగరకవిముడలి వార్షికోత్సవ సందర్భమున సభాధ్యక్షత వహించిన ఆచంట వేంకటకాయస్వాఖ్యాయనశర్మగారి యుపన్యాసము.) వాపీకూ పతటా కాడులయందలి జలము భాగీరధీ జలబిందు సంపర్క_మునఁ బావనము తీరునను, ఘృతా భీఘోర సంస్కారమువలన వ్యవ్యము పపిత్రి ములగు వడువునను గీర్వాణభాషా సంపర్క పశమున నాంధ్ర భాష పవిత్ర మగుచున్నది. మఱియును లోకవ్యవహార మున కనుకూలించుతీరును సర్వదా మన మపయోగ పఱచుకొను వెండినాణములను తండ్రించునపుడు ముమ్మఁదు స్వలాశము సువర్ణమును రజతములోఁ గలిపి కర గించి నాణియములను గొట్టుదురు, అప్పుడుగాని వాని కనుకూలమగు పటుత్వము లభింపదు. అట్లే గీర్వాణ భాషా సంపర్క ములేశమాత్రమయిన లేనియెడల నాంధ్ర భాషకు బాటవము గలుగనేరదు. ఇదియునుగాక సంస్కృత భాషాసారస్వతము మనకుఁ బిత్రార్జిత ద్రవ్యము కావున దానికి హాని గలుగకుఁడ భద్రపరచి యుంచుకొని కాపా డుచు నభివృద్ధిఁ జేసికొనుచు సమయానుసారముగా నవసరము గలుగునపుడు దానినుండి స్వల్పమాత్రము గ్రహించి వినియోగ పఱచికొనవలసి యుండును. మనకుఁ వలము సా స్వార్జిత ద్రవ్యమువంటి యాంధ్ర భాషా సారస్వత మునో దర్వినియోగ ముమాత్రము చేయక సమంచిత మార్గా మున యధేచ్ఛముగా వినియోగ పఱచుకొనుటకు మనకు స్వాతంత్య్రము గలదు. కాఁబట్టి యాంధ్రకవితావిషయిక మగు నీయుపన్యాసప్రారంభమున ముగళాచరణమున కుంబో రెండుమూఁడు విషయములనుమాత్రము సం స్కృత భాషాసారస్వతమునుండి గ్రహించి వినియోగించి .: పిమ్మట సమస్తమును గేవలాంధ్రభాషాసారస్వతము నుం డియేయ¢చ్ఛముగా వినియోగపరి చెదను. అక్కడక్కడ భాషాంతర పండిత సంప్రదాయములకు రించి చర్చించుటయు విజ్ఞా నాభివర్ధక మగుటవలన వానిని గూడ స్వీకరించి వినియోగించుచున్నాను. కాళిదాస మహాకవి యభిజ్ఞానశాకుంతలమునందు, "రమ్యాణి వీక్ష్య, మధురాంశ్చ నిశమ్య శబ్దాబే పర్యుత్సుకీ భవతి యత్సుఖాతోపి జఁతుః తచ్చేతసా స్మృతి నూన మబోధపూర్వం భావస్థిరాణి జననాంతర సౌహృదాని” అని చెప్పియున్నాఁడు. రమ్యములగు వస్తువు లను వీక్షించునప్పుడును మధురములగు శబ్దములు నాక ర్జించునప్పుడును హాయిగా సుఖపడునది యైనను జీవజం తు వుత్కంఠను జెందుటకలదు. అట్టి కళవళపాటనునది (యేవో యెఱుక పడక) భావమును స్థిరముగా నాటుకొని జన్మాంతర సంస్కారవాసమం బడుటవలన గలుగురు, అని దీని తాత్పర్యము. వేద శాస్త్రములయందుఁ బ్రామాణ్య బుద్ధిగల యుఁడు వారమగు మనము యార్ సంతతి జన్మాంతిగిస్మృతిఃct్కరసిద్దాం తము నంగీకరింతుము. ఈలిష యములు لها బి) వాను(పెను పతంజలి మహర్షి యోగదర్శినము", "తత స్తద్విపాకానుగుణానా మేవాభివ్యక్తి ర్వాస నానా తానా మ ప్యానంతార్యం - " జాతి దేశ కాలన్యసహితా నా '<section end="6B" /><noinclude><references/></noinclude> kpdh8qt4ww1naslanz1xvcmgpws0kmb 104 218202 570035 2026-08-13T09:38:57Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570035 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>7 కొన్ని అనుభవములు</big>}}</noinclude>యోగ్యతను గుఱించి యతఁ డే మెఱుఁగును? నన్ను కలిపట్టుచుండుటకు ఎప్పుడును ప్రిటోరియాలో అతఁ డుండవలయును. అది అతనికి వీలా? ప్రతివాదులు ప్రిటోరియాలో. వారు న న్నేవిధముగనైనను తమ పక్షములోనికి తిప్పుకొనెదరేమో? మఱి నా కాదావాలో పని యీయక యింకేమిపని మాపుదురు? తక్కుఁగల పనియంతయు అతని గుమాస్తాలే నాకన్న బాగుగా నిర్వహింపఁగలరు. మఱియు ఆ గుమాస్తాలు తప్పు చేయుచో వారిని దండింప వీలు, నేను పొరపాటు చేయుచో నన్నటులు చేయ వీలా? ఈ హేతువులచే ఆ దావాలో ఏదో పని నా కప్పగింపనిచో న న్నింటఁ గూర్చుండఁ బెట్టుకొని ఊరక మేపవలసివచ్చును. అబ్దుల్లాసేటునకు అక్షరజ్ఞానము తక్కువ. కాని అనుభవజన్య జ్ఞానము కావలసినంత. అతని బుద్ధి కడు చుఱుకైనది. అదియు నతనికిఁదెలియును. బాంకు మానేజర్లతో వ్యవహారము గడుపుకొనుటకును, తెల్లవర్తకులతో వ్యవహారము నడపుకొనుటకును, వకీళ్లకు తన వ్యవహారములను తెలియఁ జెప్పుకొనుటకును తగినంత ఇంగ్లీషు అతఁ డలవఱచుకొనెను. భారతీయులకు ఆతఁడన్న గౌరవము. సేటుగారి వర్తక సంఘము అపుడున్న అన్ని వర్తక సంఘములలోను పెద్దది. ఒక వేళ కాకపోయినను హిందూవర్తకసంఘములందలి పెద్దవానిలో నిది యొకటి. ఇట్టి వీళ్లు ఉన్నను అతని కొకలోటు కలదు, అతనిది అనుమానస్వభావము. అతనికి ఇస్లాము మతము నెడల చాల నభిమానము. తత్త్వజ్ఞానము గుఱించి మాటలాడ నతని కభిలాష. కురాన్ షరీపునందును, ఇస్లాము తత్త్వగ్రంథములందును అతనికి సామాన్యజ్ఞానము కలదు. సంభాషణము నందు ప్రమాణవాక్యము లతఁడు కుప్పగూరలుగాఁ గ్రుమ్మరించును.<noinclude><references/> {{c|161}}</noinclude> mkqnwk1lxpsu8n1r34ryprguvbwiqhj 104 218203 570036 2026-08-13T09:49:20Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570036 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>ఆతని కలయికవలన నాకు ఇస్లాముమతమున సామాన్యజ్ఞానము కలుగ నాయెను. మా మనస్సులు కలిసిన దాది ఇస్లాముతత్త్వమును గూర్చి ప్రసంగించుకొనఁ దొడఁగితిమి. నే నచటికి వెళ్లిన రెండవనాఁడో, మూఁడవనాఁడో సేటుగారు నన్ను దర్బానుకోర్టునకు తీసికొని వెళ్ళిరి. అచట వారి మిత్రులతో నాకు పరిచితి కలిగించిరి. కోర్టులో తన వకీలుప్రక్క నన్ను కూర్చుండఁబెట్టిరి. మొదటినుండియు మేస్ట్రీటు నా కేసి మిర్రిమిర్రి చూచుచుండెను. తుదకు ‘తలపాగను తీసివేయుము'అని నా కాజ్ఞాపించెను. ‘తీయ’నని నిరాకరించి నేను కోర్టునుండి వెళ్లి పోయితిని. ఇక్కడికి వచ్చినను నా కొక తగువు వ్రాసిపెట్టియున్నది. భారతీయులచే పాగలు తీసివేయించుటకుఁ గల రహస్యము అబ్దుల్లా సేటు నాకు తెలియఁజెప్పెను. మహమ్మదీయాచారము పూనువారు తలపాగలఁ దాల్పవచ్చును. కాని కోర్టులకు వచ్చెడు మిగిలిన హిందువులు మాత్రము తలపాగ తాల్పరాదని శాసనము. ఈ సూక్ష్మభేదము తెలియఁజెప్పుటకు లోఁతునకు, దిగవలయును. ఈ రెండు మూణ్ణాళ్లలో అచటి భారతీయులు పలు తెఱఁగులుగా నున్నారని తెలిసికొంటిని. ఒకరు తురకవర్తకులు. వీరు 'మేము అరబ్బులము' అని వ్యవహరించుకొనుచుండిరి. మఱియొకరు హిందూ గుమాస్తాలు, లేక పారసీ గుమాస్తాలు. ఇందలి పారసీగుమాస్తాలు 'మేము పారసీకులము' అని వ్యవహరించుకొనుచుండిరి. ఇఁక హిందూ గుమాస్తాలు 'మేము అరబ్బులమని చెప్పుకొననిచో తమ పని అటూ కాదు, ఇటూ కాదు, ఈముత్తెగలవారికిని సాంఘిక సంబంధము కలదు.<noinclude><references/> {{c|162}}</noinclude> fyffmjtgndsg0agqyuhaxbgusa6k7c1 0 218204 570037 2026-08-13T09:58:22Z Vjsuseela 1850 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 4/ఆంధ్ర కవితాకళ—తదితర మనోజ్ఞకళలు|ఆంధ్ర కవితాకళ—తదితర మనోజ్ఞకళలు]] | రచయిత = ఆచంట వేంకటరాయ సాంఖ్యాయన శర్మ | అనువాదం= | వి...' 570037 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 4/ఆంధ్ర కవితాకళ—తదితర మనోజ్ఞకళలు|ఆంధ్ర కవితాకళ—తదితర మనోజ్ఞకళలు]] | రచయిత = ఆచంట వేంకటరాయ సాంఖ్యాయన శర్మ | అనువాదం= | విభాగము = [[../ఆంధ్ర కవితాకళ—తదితర మనోజ్ఞకళలు//]] | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం= 1924 }} <pages index="Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.6, No.4 (1924).pdf" from=8 to=11 fromsection="8B"/> {{PD-India}} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] o0pnwo0xa15hwwx10jhkxodyjuowb47 570038 570037 2026-08-13T09:59:49Z Vjsuseela 1850 570038 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 4/ఆంధ్ర కవితాకళ—తదితర మనోజ్ఞకళలు|ఆంధ్ర కవితాకళ—తదితర మనోజ్ఞకళలు]] | రచయిత = ఆచంట వేంకటరాయ సాంఖ్యాయన శర్మ | అనువాదం= | విభాగము = [[../ఆంధ్ర కవితాకళ—తదితర మనోజ్ఞకళలు//]] | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం= 1924 }} <pages index="Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.6, No.4 (1924).pdf" from=6 to=11 fromsection="6B"/> {{PD-India}} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] 7b7pl0fm6fs6lfmlobay9qtpru39i50 104 218205 570039 2026-08-13T10:00:31Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570039 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>7 కొన్ని అనుభవములు</big>}}</noinclude>మఱియు వీని యన్నటికంటె ఒక పెద్ద తెగ కలదు. అందు అఱవ వారు, తెలుఁగువారు, ఉత్తరహిందూస్థానము నుండి ఇన్‌డెన్‌చెర్డు కూలీకి వచ్చినవారు, మఱియు కూలినాలి చేసుకొనువారు కలరు. ఇన్‌డెన్‌చెర్డు కూలీ లనఁగా అయిదేండ్లు నేటాలుదేశమున పనిచేయుటకు గుత్తగొనఁబడిన (అగ్రిమెంటు) కూలివారు. వీరి కచట గిర్మిటియాలని పేరు. ఈపదము అగ్రిమెంటుపదమున కపభ్రంశమగు గిర్మిట్ అను పదమునుండి ఉత్పన్నమైనది. పైమూఁడు తెగలవారును వీరి (గిర్మిటియా)తో కూలిచేయించుకొను పనితక్క వేఱుసంబంధము పెట్టుకొనరు. దొరలు వీరిని కూలీ లందురు. మఱియు భారతీయులలో పలువురు కూలివారు. కావున భారతీయు లందఱకు కూలీలని పేరు. సామీ అని మఱియొక పేరు. సామి యనుపదము సామాన్యముగా అఱవ పేర్లకు చివర నుండును. అది 'స్వామిన్' అను సంస్కృతపదమునకు వికృతి. చమత్కార మెఱుఁగు భారతీయునకు సామిపదసంబోధన మిష్టముకానిచో, తనను సంబోధించిన తెల్లవానితో 'నీవు నన్ను సామియన నగును గాని, సామి యనిన అధికారియని అర్థము: నేను నీ కధికారిని గాను గదా!' అనును. కొందఱు జంకి యూరకుందురు; కొందఱు కోపము తెచ్చుకొని తిట్టియో, పైఁబడి కొట్టియో పంపుదురు. ఏలన, సామిపద మతనికి నీచవాచకము. ఇంకొక అర్ధమున నతనికి అప్రయుక్తము. దానికి అధికారియని అర్థము చెప్పుట అవమానించుట యగును. కావున నాకు కూలిబారిస్టరు అని పేరు వచ్చెను. వర్తకులకు కూలివర్తకులని పేరు. ఈరీతిగా కూలియనుమాటకు అసలు అర్థము పోయి భారతీయులు అను నర్థము కలిగెను. తురకవర్తకుల కిది గిట్టదు. కనుక వారు వెంటనే 'మేము అరబ్బులము' అనియో, లేక<noinclude><references/> {{c|163}}</noinclude> gahrp0fh6q8gljw6igsyt0vmsncrpv5 0 218206 570040 2026-08-13T10:07:09Z Vjsuseela 1850 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు |శీర్షిక=[[../కేంద్ర గ్రంథాలయము//]] |రచయిత= |విభాగము= [[../కేంద్ర గ్రంథాలయము//]] |ముందరి= |తదుపరి= |వివరములు={{center|9 సంచికలు}} |సంవత్సరం=1925 }} <pages index="Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.6, No.9 (1925).pdf" from=16 to=18 tosection="18A"/> వర్గం:...' 570040 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు |శీర్షిక=[[../కేంద్ర గ్రంథాలయము//]] |రచయిత= |విభాగము= [[../కేంద్ర గ్రంథాలయము//]] |ముందరి= |తదుపరి= |వివరములు={{center|9 సంచికలు}} |సంవత్సరం=1925 }} <pages index="Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.6, No.9 (1925).pdf" from=16 to=18 tosection="18A"/> [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] 8q0tx9w3z9jbqyjidv9p8iqr4vpu04w 570044 570040 2026-08-13T10:14:46Z Vjsuseela 1850 570044 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు |శీర్షిక=[[../కేంద్ర గ్రంథాలయము//]] |రచయిత= |విభాగము= [[../కేంద్ర గ్రంథాలయము//]] |ముందరి= |తదుపరి= |వివరములు={{center|9 సంచికలు}} |సంవత్సరం=1925 }} <pages index="Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.6, No.9 (1925).pdf" from=18 to=20 fromsection="18B" tosection="20A"/> [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] ft98do0obvqukffivyzlvs83z2n0qqw 104 218207 570042 2026-08-13T10:12:17Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570042 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>'మేము బేహారులము' అనియో చెప్పుకొనుచుండిరి. ఆ తెల్లవాఁడు మంచివాఁ డగుచో క్షమాపణ కోరుకొనును. ఇట్టి స్థితులలో నేను తలపాగ పెట్టుకొనుట వికటమాయెను. తలపాగను తీసివేయుచో అవమానము మింగి ఊరకుండుటయే. కావున తలపాగ కొక్క సలాముచేసి ఇఁకనుండి ఇంగ్లీషుహాట్ పెట్టుకొనుచుండినచో అవమానము లేక కుక్క జట్టీలు రాకపోవు ననుకొంటిని. కాని అబ్దుల్లాసేటుగా రొప్పరైరి: “నీ వటువంటి దేమయినఁ జేసినచో విషమించును. ఇవు ఇటులు చేసినచో తలపాగ తాల్పవలయు ననుకొనువారి నెల్లరను వంచించినటు లగును. అదియుఁగాక, మనదేశపు తలపాగ మీ తలకు బాగుగ నుండును. ఇంగ్లీషుహాటు పెట్టుకొన్నచో హొటెలులో సేవకుఁ డనుకొందురు.” ఈ యుపదేశమున మంచి తెలివియు, దేశభక్తియు, మఱి లఘుస్వభావమును గలవు. అందలి తెలివి తెల్లము. దేశభక్తి లేనిచో ఆమాటలు రావు. హొటెలు సేవకునియెడ నైచ్యము ఉండుటచే సంకుచితదృష్టియున్నది. గిర్‌మిటియాలలో హిందువులు, తురకలు, క్రైస్తవులును అంతర్భూతులు. ఇందలి క్రైస్తవులు మతము పుచ్చుకొన్న గిర్‌మిటియాలసంతతే. 1893 సంవత్సరమునాఁటికే వారిసంఖ్య అధికము. వారు దొరలవేషములతో చాలమంది హొటెళ్లలో సేవకులుగా నుండిరి. అబ్దుల్లాసేటుగారు హాటువిషయమున తేలికగా మాటలాడినది. వీరిని ఉపలక్షించియే. హొటెళ్లలో సేవకత్వము మిగుల నైచ్యమునకు గుఱియగుచుండెను. నేఁటికిని చాలమందికి ఆనమ్మిక పోకున్నది. మొత్తముమీఁద అబ్దుల్లాసేటుగారిసలహా నాకు నచ్చెను. ఈ తలపాగతగవు పొసఁగిన పిదప నాపక్షమును నేను సమర్ధించుకొనుచు<noinclude><references/> {{c|164}}</noinclude> 3boaqfyh9oos3pxyknpcfw4bn2y7fww 104 218208 570045 2026-08-13T10:18:15Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570045 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||<big>7 కొన్ని అనుభవములు</big>}}</noinclude>పత్రికలకు వ్రాసితిని. తలపాగలపై చాల చర్చలు జరిగెను. 'అన్ వెల్ కమ్ విజిటర్————పిలువని పేరంటకాఁడు' అని నాకు పత్రికలలో పేరు వచ్చెను. మూఁడు నాలుగు నాళ్లలో దక్షిణ-ఆఫ్రికాలో నాకు ప్రఖ్యాతి కలిగెను. కొందఱు నా పక్షమును సమర్థించిరి. కొందఱు నా పొగరుఁబోతుతనమును నోరార తిట్టిరి. నేను దక్షిణ-ఆఫ్రికాలో నున్నంతవట్టు నా పాగ నా తలమీఁదనే యుండెను. మఱియు అచటనే ఎన్నఁడు ఏ కారణమున తలచీర తఱలించితినో దాని గుఱించి ముందు ముందు తెలియఁగలదు.<noinclude><references/> {{c|165}}</noinclude> mkfw4sx1zryo67ffccbxraolrgrav0n 0 218209 570046 2026-08-13T10:24:52Z Vjsuseela 1850 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు |శీర్షిక=[[../గ్రంథ భాండాగారి//]] |రచయిత= |విభాగము= [[../గ్రంథ భాండాగారి//]] |ముందరి= |తదుపరి= |వివరములు={{center|9 సంచికలు}} |సంవత్సరం=1925 }} <pages index="Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.6, No.9 (1925).pdf" from=20 to=20 onlysection="20B"/> వర్గం:గ్రం...' 570046 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు |శీర్షిక=[[../గ్రంథ భాండాగారి//]] |రచయిత= |విభాగము= [[../గ్రంథ భాండాగారి//]] |ముందరి= |తదుపరి= |వివరములు={{center|9 సంచికలు}} |సంవత్సరం=1925 }} <pages index="Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.6, No.9 (1925).pdf" from=20 to=20 onlysection="20B"/> [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] bnow83aizimz1omr6skhiuos7n09q1n 104 218210 570047 2026-08-13T10:29:10Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570047 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}8</p> {{p|fs125}}ప్రిటోరియా దారిలో</p> {{Largeinitial|ద}}ర్బానులో నివసించుచున్న భారతీయక్రైస్తవులతో నాకు, వడిగా పరిచయ మాయెను. కోర్టులో దుబాసిగా ఉన్నపాల్‌ గారు రోమన్‌కేతలిక్కు. నే నతని సావాసము పట్టితిని. మఱియు ప్రోటెస్టెంటు మిషనులో బోధకుఁడైన సుభాన్ గాడ్ ఫ్రేగారి సావాసము పట్టితిని. వీరు ఇటీవల గతించిరి. దక్షిణ-ఆఫ్రికా భారతీయప్రతినిధి సంఘసభ్యులుగ నిరుడు ఇండియాకు వచ్చిన జేమ్స్ గాడ్ ఫ్రేగారికి వీరు జనకులు. ఈ రీతిగనే అపుడు పార్సీరుస్తుంజీ గారితోడను, ఆదంజీ మియాఖానుగారితోడను మైత్రి ఒదవెను. వీ రిరువురును ఇటీవల గతించిరి. వ్యాపారములు వచ్చినపుడు తక్క ఒండొండ కలసికొనని వీరు తుద కే విధముగా గాఢమిత్రులైరో ముందు ముందు తెలియఁగలదు. ఇటులు నాకు పరిచితుల సంఖ్య యెక్కు డగుచుండఁగా అబ్దుల్లాకంపెనీవారికి తమ వకీలుకడనుండి కేసునకు తయారుకావలయు ననియు, అబ్దుల్లాసేటుగారు తాము వచ్చుటయో, తమతరఫున ఎవరినేని పుచ్చుటయో జరుగవలెననియు ఉత్తరము వచ్చెను. అబ్దుల్లాసేటుగారు నా కాలేఖను చదువ నిచ్చి 'ప్రిటోరియాకు వెళ్లెదరా?' అనిరి. 'నేనా వ్యవహారము సాంగోపాంగముగా ఆకలింపు చేసికొని మఱి వెళ్ళఁగలను. అక్కడ ఏమి చేయవలయునో నా కిప్పు<noinclude><references/> {{c|166}}</noinclude> 1k6qsmaprc27o8zb866y1kvdkitug2e 106 218211 570048 2026-08-13T10:29:50Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '' 570048 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక= |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత:కొమర్రాజు వెంకటలక్ష్మణరావు]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=చెన్నై |సంవత్సరం=1925 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} t1jheqrth4uhzonhhx2fvsxdysnlzl6 570050 570048 2026-08-13T10:32:45Z Rajasekhar1961 50 570050 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక= |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత:కొమర్రాజు వెంకటలక్ష్మణరావు]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=చెన్నై |సంవత్సరం=1925 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=7 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} i01w6j4l3mie7tne2q9t4wmtimy3ilo 570051 570050 2026-08-13T10:34:22Z Rajasekhar1961 50 570051 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వం]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత:కొమర్రాజు వెంకటలక్ష్మణరావు]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=చెన్నై |సంవత్సరం=1925 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=7 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} f8li1sffc89g67q75ulbmxp3ixx8psr 104 218212 570049 2026-08-13T10:31:56Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వారి 80 పుటలు పియర్ లెస్ ముద్రాలయఁగును తక్కినదంతయు ఇండియాగా ప్రింటింపు వర్క్సు ముద్రాలయమందును సుతమ ముఖపత్రము ఆంధ్రపత్రికా ముద్రాలయమందు ముద్రింపబడిన౫' 570049 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>వారి 80 పుటలు పియర్ లెస్ ముద్రాలయఁగును తక్కినదంతయు ఇండియాగా ప్రింటింపు వర్క్సు ముద్రాలయమందును సుతమ ముఖపత్రము ఆంధ్రపత్రికా ముద్రాలయమందు ముద్రింపబడిన౫<noinclude><references/></noinclude> m6rk1imxog7wd3gufc9x0aqtm4ahgdw 104 218213 570053 2026-08-13T10:35:54Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570053 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Css image crop |Image = Telugu Encyclopedia Vol 3 Edited By K V Lakshmana Rao 1925.pdf |Page = 5 |bSize = 600 |cWidth = 596 |cHeight = 823 |oTop = 2 |oLeft = 2 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/></noinclude> t4fwboniyic9fjph8ozvaox5buryn06 102 218214 570063 2026-08-13T11:35:42Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = మిశ్ర |అసలుపేరు = గోపాలచంద్ర |పేరు_మొదటి_అక్షరం = గ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = గోపాలచంద్ర మిశ్ర |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామ...' 570063 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = మిశ్ర |అసలుపేరు = గోపాలచంద్ర |పేరు_మొదటి_అక్షరం = గ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = గోపాలచంద్ర మిశ్ర |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] ewianowvj50p87li92tgfpjh85f7evp 570064 570063 2026-08-13T11:36:25Z Rajasekhar1961 50 570064 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = మిశ్ర |అసలుపేరు = గోపాలచంద్ర |పేరు_మొదటి_అక్షరం = గ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = గోపాలచంద్ర మిశ్ర |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒరియా భాషా సారస్వతములు/]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] 4cpii9680nms9tfz8wppcm7wx4zkku5 570065 570064 2026-08-13T11:36:39Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 570065 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = మిశ్ర |అసలుపేరు = గోపాలచంద్ర |పేరు_మొదటి_అక్షరం = గ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = గోపాలచంద్ర మిశ్ర |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒరియా భాషాసారస్వతములు/]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] 0t9zqau4m4stu8ud6u229k3qmrk0t12 570066 570065 2026-08-13T11:37:00Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 570066 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = మిశ్ర |అసలుపేరు = గోపాలచంద్ర |పేరు_మొదటి_అక్షరం = గ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = గోపాలచంద్ర మిశ్ర |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒరియా భాషా సారస్వతములు]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] 56ejmkc2at907k93c0xsdvbljv5j92w 104 218215 570074 2026-08-13T11:45:47Z Brjswiki 6801 /* సమస్యాత్మకం */ 570074 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Brjswiki" /></noinclude>బిందురూపమును దానికి రూపాంతరముగ నరబిందురూపమునుగూడ నుండుటయు మాత్రము సామాన్యముగా నుండఁబోదని చెప్పవచ్చును. హ్రస్వమునకుఁ దర్వాతి నిండుసున్న వికల్పముగా సంతరించుట తఱచుగా నగపడుచున్నను “ చేమంతి, నారింజ, పాపంచ, చెల్లెండ్రు” మున్నగుచోట్ల నఁతరింపకుండుటయు నియతమై యుండకపోలేదు. అట్లే పదముమొదటి హ్రస్వమునకుఁ దర్వాతి నిండుసున్న లోపింపకుండుటయే సహజమైనను “ఇఁక, అఁట" మొదలగు కొన్ని యలంతి స్థలములందును వికల్పముగ సంతరించుటకూడ రూఢియైయున్నది. ఆట్లయినను మొత్తముమీఁద నిండుసున్న దీర్ఘమునకుఁ దర్వాత నియతముగను హ్రస్వమునకుఁ దర్వాత వికల్పముగను దఱుచుగా నంతరించుట సహజమని మాత్రము చెప్పవచ్చును. వ్యవహారమునందలి మార్పు లొక్కమాఱుగ జరుగుట, యసంభావ్యమగుటంజేసి పూర్ణబిందుచ్చారణ మంతరించుటలో సైత మది యొక్క మాఱుగ నశింపక మొదట మొదటఁ దత్సంబంధమగు నానునాసిక్యము తత్పూర్వాచ్చునం దావహించుచు వచ్చెడిదనియు నా నాఁటికట్టి సానునాసికోచ్చారణముకూడ నశించినదనియు గ్రహింపవలయును. కావుననే ప్రాచీనతమ మహాకవుల గ్రంథములలోఁ బూర్ణబిందు వంతరించిన పదభాగమున కట్టిదానినే ప్రాసస్థలములలో నిలిపెడి ప్రయత్నము చూపట్టుచున్నది. ఉ॥ వాఁడిమయూఖముల్ గలుగు ::వాఁడపరాంబుధిఁ గ్రుంకే దేనువుల్ నేఁడిటవచ్చె నే కతమ నిష్ఠమెయి౯ భవదగ్ని హెూత్రముల్ పోఁడిగ వేల్వఁగాఁ బడియెఁ బ్రొద్దునుబోయెఁ గచుండు నేనియు౯ రాఁడు వనంబులోన మృగ రాక్షస పన్నగ బాధనొందెనో॥ (భార|| ఆది 3 అ|) అయినను నన్నయ కాలమున కె సాను నాసికోచ్చాన ణముకూడ నరుదుగా నశించుచుండుట చేఁ గాఁబోలు నన్నయ భారతభాగమునందు సైతము పై నియమము సరిగా పాటింపఁబడి యుండలేదు. కం॥ ఆ పన్నగ ముఖ్యులఁ దన వీఁపునఁ బెట్టుకొని పఱచి విపిసములు మహా ద్వీపములు నదులు గిరులు ది శాపాలపురములుఁ జూపెఁజన వారలకు౯॥ ఆశ్వా") (భార॥ ఆది | ౭ పైకీతిని నన్నయ కాలమునకే పూర్ణానుస్వార మంత రించుటయేగాక యచటి సొనునాసిక పాఠముకూడ నశించుచుండెనని గ్రహింపదగి యున్నను నన్నయకుఁ దరువాతివారయ్యుఁ గొందఱు మహా కవులట్టి పదముల ప్రాచీనస్థితిని స్మరించి కాఁబోలు వానిని బూర్ణబిందు యుతపద భాగ ములకుఁ బ్రాసములుగా నచ్చటచ్చట నిలు పుచు వచ్చిరి. కం॥ పోండిగన గజ తపశ్శిఖి మూండుజగంబులను దీవ్రముగఁబర్విన బ్ర హ్మాండముఁగాఁచిన కాంచన భాండ ముక్త్రయఁదాల్చెఁదత్ప్ర భాభాసిత యై. (న న్నెచోడుని కుమారసంభవము ౬. ఆ. రాగర ప్రాచీనమహాకవుల యిట్టి ప్రయోగములనుబట్టి పరి శీలించునపుడు, నిండుసున్న యంతరించుటయు నంటి సానునాసికోచ్చారణ మంతరించుటయు నప్పటి కచిర కాలములోనే వ్యవహారమున సంభవించియుం డెననియు, నక్కారణముననే ప్రాచీనులట్టి యనుస్వారములను గోవలము విడువక పయిరీని వానిఁచాటింప యత్నించుచు వచ్చి గనియుఁ దోఁపకపోదు. అట్ల చిర కాలమునుఁడియె పూర్ణబిందు వంతిరించుట వ్యవహార మున సంభవించి యుండుట చేతనే కావలయు నట్లంత రించిన పూర్ణానుస్వార స్థలములోని స్థలములోని సానునాసికో చ్చారణమున కనుమాపకమగు రేఖా విశేషమేదియు నావరకుండు లిపులలోఁ జూపట్టుకున్నది. అనుస్వారము నూఁది పలుకవలసిన స్థలములందును దేల్చి పలుకవల సిన సాను నాసికో చ్చారణ స్థలములందును నవిశే షముగ నెప్పటియట్లు పూర్ణబిందు రేఖయే ప్రాచీన లేఖనమున నగి పడుచున్నది. అట్టి లేఖనములను బట్టి యావ ర కుచ్చారణభ్రష్టమయ్య నిండు సున్న లేఖ్య భట్ట ము కాలేదని తోచుచున్నది. అట్టి లేఖన పద్ధతి చదు వరులకు విశద పరచుటకై యిట క్రీస్తుశకము 1075 "<noinclude><references/></noinclude> b9lx70om4tia1gll4rp726fa5k4qaa9 102 218216 570076 2026-08-13T11:48:44Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = జి. |అసలుపేరు = ఆదినారాయణమూర్తి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ఆ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = జి. ఆదినారాయణమూర్తి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె =...' 570076 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = జి. |అసలుపేరు = ఆదినారాయణమూర్తి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ఆ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = జి. ఆదినారాయణమూర్తి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గణపతిదేవుడు, ]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] iwfezu0v6mfghy3vc6kx2fw9jb90qr5 570077 570076 2026-08-13T11:49:21Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 570077 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = జి. |అసలుపేరు = ఆదినారాయణమూర్తి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ఆ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = జి. ఆదినారాయణమూర్తి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] 365hfthm6lp66iufm0ga9u3wrjerh1l