వికీసోర్స్ tewikisource https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ వికీసోర్స్ వికీసోర్స్ చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ ద్వారము ద్వారము చర్చ రచయిత రచయిత చర్చ పుట పుట చర్చ సూచిక సూచిక చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 105 68220 570808 570513 2026-08-20T07:21:50Z Casade835 7477 /* NURS FPX 4055 Assessment 1, NURS FPX 4055 Assessment 4, and NURS FPX 4045 Assessment 1: A Practical Guide */ కొత్త విభాగం 570808 wikitext text/x-wiki 10. త్వం కస్యా స్యదితి స్త్వం రుద్రస్య శివా | త్వం శక్రస్య శచీ శక్తి స్సర్వ గతే || ........రెండవ పాదములో ' శక్తి ర్దేవనుతే ' అని పాఠము https://www.scribd.com/doc/113205020/Vol-2-The-Book-of-Adoration-Part-2-Stotragranthamala-by-Kavyakantha-Ganapati-Muni/page73 16. శబ్దాద్యై ర్వియుతం సద్బ్రహ్మా౽మలినం| శబ్దాద్యై స్సహితా త్వం దేవ్యార్యహితా || ....... రెండవ పాదములో త్వం 'దేవ్యచ్ఛహితా' అని పాఠము https://www.scribd.com/doc/113205020/Vol-2-The-Book-of-Adoration-Part-2-Stotragranthamala-by-Kavyakantha-Ganapati-Muni/page74 The ongoing pursuit of reliable information is crucial for students, researchers [[NURS FPX 4025 Assessment 1|https://nursfpx4025assessment.com/nurs-fpx-4025-assessment-1/]], and healthcare professionals alike, as it directly affects the quality of care provided to patients. To excel in modern nursing, one must possess a broad range of skills that go beyond mere technical proficiency, such as critical thinking, effective communication, and a commitment to upholding ethical standards. Nursing education lays the groundwork for these essential competencies, preparing students to apply them in both academic and real-world settings. As the healthcare landscape continues to evolve, driven by advances in medical research, technology, and patient care practices, nurses must remain committed to lifelong learning to stay current with changing guidelines and emerging evidence. One key concept introduced in nursing education is evidence-based practice, which combines credible research with clinical expertise and patient preferences to guide healthcare decisions. Students who learn to search scholarly databases [[NURS FPX 4025 Assessment 2|https://nursfpx4025assessment.com/nurs-fpx-4025-assessment-2/]], evaluate research quality, and interpret study findings develop valuable skills that support informed clinical decision-making. Nurses must analyze information carefully before taking action, considering factors such as patient needs, possible interventions, risks, and the most appropriate course of care. Patient-centered care remains a defining principle of professional nursing practice, emphasizing the importance of individualized care that respects patients' unique health concerns, cultural values, personal beliefs, and treatment preferences. Nurses strive to involve patients in healthcare decisions whenever possible, recognizing that collaboration improves satisfaction, strengthens trust, and often leads to better health outcomes. Effective communication is critical in healthcare delivery, as nurses interact continuously with patients, family members, physicians, pharmacists, and other professionals. Clear communication reduces misunderstandings, improves teamwork, and supports continuity of care. Ethical practice forms the foundation of patient trust and professional accountability, as nurses navigate situations involving confidentiality, informed consent, patient autonomy, cultural sensitivity, and equitable treatment. Understanding ethical principles enables students to approach challenging situations thoughtfully while protecting patient rights and maintaining professional integrity. Interprofessional collaboration has become increasingly important within modern healthcare systems, where patient care is most effective when healthcare professionals from multiple disciplines work together toward shared goals [[NURS FPX 4025 Assessment 3|https://nursfpx4025assessment.com/nurs-fpx-4025-assessment-3/]]. Nurses coordinate with physicians, therapists, pharmacists, dietitians, social workers, and other specialists to provide comprehensive care. Quality improvement is another essential concept introduced during nursing education, as healthcare organizations continually evaluate patient outcomes, safety indicators, workflow processes, and patient satisfaction to identify opportunities for improvement. Nurses play a significant role by reporting concerns, participating in improvement initiatives, implementing evidence-informed practices, and evaluating results. Research literacy has become increasingly valuable as healthcare knowledge expands, with nurses needing to remain informed about current clinical guidelines, scientific discoveries, and best practices. Students benefit from learning how to identify credible sources, distinguish high-quality evidence from unreliable information, and apply research findings appropriately. Health promotion and disease prevention are central responsibilities of professional nurses, who educate individuals and communities about healthy lifestyles, nutrition, physical activity, preventive screenings, vaccinations, medication adherence, and chronic disease management. Patient education empowers people to make informed decisions about their health and contributes to healthier communities overall. The increasing use of technology in healthcare delivery presents both advantages and responsibilities for nurses, including accurate documentation, patient privacy, and data security. Technological competence is now an essential component of safe and effective nursing practice. Cultural competence is equally important in providing high-quality patient care, as nurses serve people from diverse cultural, linguistic, religious, and socioeconomic backgrounds. Understanding cultural differences enables healthcare professionals to communicate respectfully, recognize varying health beliefs, and develop care plans that reflect each patient's unique values [[NURS FPX 4025 Assessment 4|https://nursfpx4025assessment.com/nurs-fpx-4025-assessment-4/]]. Reflective practice encourages continuous professional growth, as students evaluate what they learned, identify strengths, recognize areas for improvement, and consider how they can apply new knowledge in future situations. Reflection strengthens self-awareness, improves clinical judgment, and fosters a mindset of continuous improvement that supports lifelong professional development. Success in introductory nursing coursework depends on consistent study habits, active participation, careful reading of current literature, and thoughtful application of theoretical concepts to practical scenarios. Students should focus on understanding the reasoning behind nursing decisions rather than memorizing isolated facts. In conclusion, the concepts commonly introduced through coursework such as NURS FPX 4025 Assessment 1 provide the foundation for professional nursing practice. By developing skills in evidence-based practice, critical thinking, patient-centered care, communication, ethical decision-making, collaboration, quality improvement, research literacy, cultural competence, and reflective learning, students prepare themselves for the challenges of modern healthcare. Whether you're a beginner entering the nursing profession or an experienced healthcare professional seeking to expand your expertise [[NURS FPX 4055 Assessment 1|https://nursfpx4055assessment.com/nurs-fpx-4055-assessment-1/]], learning the concepts commonly covered in NURS FPX 4055 Assessment 2 can help you improve your knowledge and achieve your goals more effectively. Nursing is a constantly evolving profession that requires a strong foundation in scientific knowledge, critical thinking, compassionate care, and evidence-based practice. As healthcare systems continue to change, nurses must develop the ability to adapt to new challenges while maintaining the highest standards of patient care. Advanced nursing coursework provides valuable opportunities to strengthen these essential competencies and prepare for success in diverse clinical environments. One of the most important skills emphasized in nursing education is critical thinking. Every patient presents a unique combination of medical conditions, personal preferences, family circumstances, and cultural influences. Nurses must carefully evaluate assessment findings, review patient histories, interpret diagnostic results, and prioritize interventions based on the patient's immediate and long-term needs. Developing critical-thinking skills enables nurses to make informed decisions, recognize early signs of complications, and respond effectively in complex clinical situations. These abilities are essential for promoting patient safety and delivering high-quality healthcare. Evidence-based practice is another cornerstone of professional nursing. Modern healthcare relies on scientific research to guide clinical decisions and improve patient outcomes. Rather than depending solely on tradition or personal experience [[NURS FPX 4055 Assessment 2|https://nursfpx4055assessment.com/nurs-fpx-4055-assessment-2/]], nurses are encouraged to integrate the best available evidence with clinical expertise and patient preferences. Learning how to search for scholarly literature, evaluate research quality, and apply reliable findings in practice allows nurses to provide care that reflects current standards and promotes positive health outcomes. Evidence-based practice also encourages continuous learning throughout a nursing career. Patient-centered care remains a fundamental principle of quality nursing practice. Every patient has individual values, beliefs, goals, and healthcare needs that should be respected during treatment planning. Effective nurses establish therapeutic relationships by listening carefully, communicating openly, and involving patients in decisions about their care. This collaborative approach builds trust, improves patient satisfaction, and increases adherence to treatment plans. By recognizing each patient as a unique individual rather than focusing solely on a diagnosis, nurses contribute to more compassionate and effective healthcare delivery. Professional communication is essential across all areas of nursing practice. Nurses communicate regularly with patients, family members, physicians, pharmacists, therapists, social workers, and many other healthcare professionals. Clear verbal and written communication helps prevent misunderstandings, improves teamwork, and supports patient safety. Nursing education also emphasizes professional documentation and academic writing, encouraging students to organize information logically, explain clinical reasoning clearly, and support recommendations with credible evidence. These communication skills remain valuable throughout every stage of a nursing career. Interprofessional collaboration has become increasingly important in modern healthcare systems. Patient care often involves multidisciplinary teams working together to achieve shared goals. Nurses coordinate care among various healthcare professionals while ensuring that patient needs remain the central focus. Successful collaboration requires mutual respect, effective communication, shared decision-making, and appreciation for each team member's expertise. Students who develop collaborative skills become more effective contributors within hospitals, clinics, community health organizations, and other healthcare settings [[NURS FPX 4055 Assessment 3|https://nursfpx4055assessment.com/nurs-fpx-4055-assessment-3/]]. Ethical decision-making is another critical aspect of nursing education. Healthcare professionals frequently encounter situations involving patient confidentiality, informed consent, cultural sensitivity, end-of-life care, and equitable allocation of healthcare resources. Understanding ethical principles such as autonomy, beneficence, nonmaleficence, and justice enables nurses to make thoughtful decisions while protecting patient rights and maintaining professional integrity. Ethical practice strengthens public trust in the nursing profession and promotes compassionate, respectful care. Quality improvement plays a vital role in enhancing healthcare delivery. Healthcare organizations continuously evaluate patient outcomes, safety indicators, infection rates, medication errors, patient satisfaction, and workflow efficiency to identify opportunities for improvement. Nurses contribute by collecting data, identifying system challenges, implementing evidence-informed interventions, and evaluating outcomes. Learning quality improvement principles prepares students to participate actively in initiatives that improve patient safety and healthcare quality. Leadership is an essential competency for nurses at every level of practice. Leadership involves advocating for patients, coordinating care, supporting colleagues, promoting evidence-based practice, and encouraging positive workplace cultures. Effective nursing leaders demonstrate accountability, adaptability, professionalism, and emotional intelligence. They inspire teamwork, manage challenges constructively, and contribute to organizational improvement. Developing leadership skills during nursing education prepares students for expanded responsibilities and future career advancement. Research literacy has become increasingly valuable as healthcare knowledge continues to expand. Nurses must remain informed about new clinical guidelines, treatment recommendations, and emerging healthcare trends. Learning how to interpret research findings, evaluate study quality, and determine the relevance of evidence for specific patient populations enables nurses to make informed clinical decisions. Research literacy also supports lifelong learning and encourages ongoing professional development. Health promotion and disease prevention are integral components of nursing practice. Nurses educate patients about nutrition, physical activity, preventive screenings, vaccinations, medication adherence, stress management, and healthy lifestyle choices. Through education and counseling, nurses empower individuals to take an active role in maintaining their health and preventing illness. Preventive healthcare not only improves quality of life but also reduces healthcare costs and contributes to healthier communities [[NURS FPX 4055 Assessment 4|https://nursfpx4055assessment.com/nurs-fpx-4055-assessment-4/]]. == Learning About the Concepts Commonly Covered in NURS FPX 4005 Assessment 3 == Whether you're a beginner entering a nursing program or an experienced healthcare professional seeking to strengthen your clinical expertise, learning the concepts commonly covered in NURS FPX 4005 Assessment 3 can help you improve your knowledge and achieve your goals more effectively. Nursing is a profession built on continuous learning, compassionate care, critical thinking, and evidence-based practice [[NURS FPX 4005 Assessment 1|https://nursfpx4005assessment.com/nurs-fpx-4005-assessment-1/]]. As healthcare evolves to meet the needs of diverse populations and increasingly complex medical conditions, nurses must continually expand their knowledge and refine their professional skills. Educational experiences like this provide an opportunity to develop competencies that support both academic success and excellence in patient care. One of the most valuable skills developed through advanced nursing education is critical thinking. Nurses encounter situations that require careful assessment, rapid analysis, and sound clinical judgment. Patients often present with multiple health conditions, varying symptoms, and unique personal circumstances that require individualized approaches to care. Developing strong critical-thinking skills enables nurses to analyze clinical information, prioritize interventions, identify potential risks, and make informed decisions that promote patient safety and positive outcomes. Evidence-based practice is another essential element of professional nursing. Modern healthcare relies on scientific research to guide clinical decisions and improve patient outcomes. Nurses are expected to combine the best available research evidence with their clinical expertise while respecting the preferences and values of each patient. Learning how to locate scholarly resources, evaluate research quality, and apply evidence appropriately prepares students to deliver care that reflects current professional standards. Evidence-based practice also encourages lifelong learning and continuous improvement throughout a nursing career [[NURS FPX 4005 Assessment 2|https://nursfpx4005assessment.com/nurs-fpx-4005-assessment-2/]]. Patient-centered care remains a fundamental principle of quality healthcare. Every patient has unique physical, emotional, psychological, cultural, and social needs that influence healthcare decisions. Effective nurses recognize the importance of treating each individual with dignity, compassion, and respect while encouraging patients to participate actively in planning their care. Patient-centered care strengthens therapeutic relationships, improves patient satisfaction, increases adherence to treatment plans, and contributes to better long-term health outcomes. Communication is another cornerstone of successful nursing practice. Nurses communicate continuously with patients, families, physicians, pharmacists, therapists, case managers, and many other healthcare professionals. Clear communication helps prevent misunderstandings, improves teamwork, and enhances patient safety. Nursing education also emphasizes professional writing skills, encouraging students to organize ideas clearly, document patient information accurately, and support recommendations with reliable scholarly evidence. These communication abilities are essential in every healthcare setting. Interprofessional collaboration has become increasingly important as healthcare systems grow more complex. Effective patient care requires cooperation among professionals from multiple disciplines, each contributing specialized knowledge and expertise. Nurses play a central role in coordinating care, facilitating communication, and ensuring that treatment plans address the patient's overall needs. Developing collaborative skills helps students become effective members of multidisciplinary healthcare teams while improving care quality and patient outcomes. Ethical practice is another important focus of nursing education. Nurses regularly encounter situations involving confidentiality, informed consent, patient autonomy, cultural sensitivity, resource allocation, and end-of-life decision-making. Understanding ethical principles such as beneficence, nonmaleficence, justice, and respect for autonomy enables nurses to navigate these situations thoughtfully and professionally [[NURS FPX 4005 Assessment 3|https://nursfpx4005assessment.com/nurs-fpx-4005-assessment-3/]]. Ethical decision-making protects patient rights, strengthens public trust, and promotes compassionate healthcare delivery. Quality improvement is an essential responsibility for nurses in every clinical setting. Healthcare organizations continually evaluate patient outcomes, safety measures, infection rates, medication errors, workflow processes, and patient satisfaction to identify opportunities for improvement. Nurses contribute by collecting data, identifying problems, implementing evidence-informed interventions, and evaluating results. Learning quality improvement principles prepares students to participate in organizational initiatives that enhance patient safety and healthcare effectiveness. Leadership extends beyond formal management positions. Every nurse demonstrates leadership by advocating for patients, supporting colleagues, coordinating care, and promoting best practices. Effective nursing leaders display accountability, professionalism, adaptability, emotional intelligence, and strong communication skills. Leadership also involves recognizing opportunities for improvement, encouraging teamwork, and contributing to positive workplace environments. Developing leadership abilities during nursing education prepares students for future professional responsibilities. Research literacy has become increasingly valuable within healthcare. New studies, clinical guidelines, and professional recommendations are published regularly, requiring nurses to remain informed about current evidence. Students benefit from learning how to search academic databases, evaluate study quality, interpret findings, and determine whether evidence applies to specific patient populations. Research literacy strengthens evidence-based decision-making while supporting lifelong professional development [[NURS FPX 4005 Assessment 4|https://nursfpx4005assessment.com/nurs-fpx-4005-assessment-4/]]. Health promotion and disease prevention are central responsibilities of nursing professionals. In addition to treating illness, nurses educate patients about healthy lifestyles, nutrition, exercise, preventive screenings, immunizations, medication adherence, stress management, and chronic disease management. Preventive care helps reduce healthcare costs, improve quality of life, and decrease the incidence of preventable illnesses. Patient education empowers individuals and families to make informed choices that support long-term health and wellness. Technology continues to reshape healthcare delivery. Electronic health records, telehealth platforms, remote patient monitoring systems, and clinical decision-support tools have improved efficiency, communication, and access to healthcare services. Nursing students should understand how these technologies support patient care while recognizing the importance of data security, patient confidentiality, and accurate documentation. Technological competence has become an essential component of professional nursing practice. Cultural competence is equally important in today's diverse healthcare environment. Patients come from a wide variety of cultural, religious, linguistic, and socioeconomic backgrounds, each with different perspectives on health and healthcare. Nurses who develop cultural awareness communicate more effectively, respect individual beliefs, and provide equitable care tailored to each patient's needs. Cultural competence improves therapeutic relationships and helps reduce disparities in healthcare delivery. Reflective practice encourages continuous personal and professional growth. After clinical experiences or educational activities, nurses benefit from reviewing their decisions, recognizing strengths, identifying areas for improvement, and considering alternative approaches. Reflection strengthens clinical judgment, increases self-awareness, and promotes resilience. Nurses who engage in reflective practice are better prepared to adapt to changing healthcare environments and continuously improve the quality of care they provide. Preparing for advanced nursing coursework requires commitment, organization, and active engagement with learning materials. Students should review foundational nursing concepts, read current scholarly literature, participate in discussions, and apply theoretical knowledge to realistic clinical scenarios. Strong time management, careful planning, academic integrity, and thoughtful revision of written work contribute to both academic success and professional development [[NURS FPX 4005 Assessment 5|https://nursfpx4005assessment.com/nurs-fpx-4005-assessment-5/]]. The practical benefits of mastering these competencies extend into every area of nursing practice. Whether working in hospitals, community health centers, rehabilitation facilities, long-term care settings, or public health organizations, nurses rely daily on critical thinking, communication, collaboration, ethical reasoning, leadership, evidence-based practice, and patient advocacy. These skills improve patient outcomes while supporting career advancement and professional confidence. In conclusion, the concepts commonly associated with NURS FPX 4005 Assessment 3 represent essential foundations of professional nursing practice. By developing expertise in evidence-based care, patient-centered communication, ethical decision-making, leadership, collaboration, quality improvement, research literacy, cultural competence, and reflective learning, nursing students prepare themselves for meaningful and successful careers. Whether beginning a nursing journey or building upon years of experience, continuous learning remains one of the most effective ways to improve knowledge, strengthen clinical practice, and provide high-quality care to individuals, families, and communities. [[వాడుకరి:Hipaye|Hipaye]] ([[వాడుకరి చర్చ:Hipaye|చర్చ]]) 15:03, 8 జూలై 2026 (UTC) == The NURS FPX 6222 Assessment is a critical component of graduate-level nursing education, empowering students to become skilled healthcare leaders who excel in quality improvement and strategic planning == The NURS FPX 6222 Assessment is a critical component of graduate-level nursing education, empowering students to become skilled healthcare leaders who excel in quality improvement and strategic planning. As the healthcare landscape rapidly evolves, nurse leaders must be equipped to address complex challenges [https://nurs-fpx.net/nurs-fpx-6222-assessment-5/ NURS FPX 6222 Assessment 5], foster interdisciplinary collaboration, and prioritize patient-centered care while maintaining high standards of safety and accountability. This assessment enables students to develop the advanced competencies required to tackle real-world healthcare issues. Healthcare organizations continue to grapple with pressing challenges, including increasing patient demands, workforce shortages, financial constraints, technological advancements, and shifting healthcare regulations. To overcome these obstacles, nursing professionals must possess strong leadership skills and the ability to implement sustainable improvements. The NURS FPX 6222 Assessment allows graduate nursing students to evaluate organizational performance, identify opportunities for growth, and develop leadership strategies that enhance patient outcomes and healthcare efficiency. A key objective of this assessment is to strengthen leadership effectiveness, which has a direct impact on healthcare quality. By guiding clinical teams, promoting collaboration, encouraging innovation, and creating environments that support continuous learning, nurse leaders can drive organizational success. Effective leadership enables healthcare organizations to achieve strategic objectives while ensuring that patients receive safe, compassionate, and evidence-based care. In today's dynamic healthcare environment, adaptability is a crucial aspect of leadership. As clinical practices, technologies, and healthcare policies evolve, nurse leaders must respond proactively while maintaining organizational stability. Throughout the NURS FPX 6222 Assessment, students explore leadership approaches that promote flexibility, enhance employee engagement, and support successful organizational transformation. Evidence-based practice is the foundation of high-quality nursing leadership. Healthcare decisions should be grounded in reliable scientific evidence, clinical expertise, and patient preferences, rather than routine practices or assumptions. Students learn how to evaluate current research, interpret scholarly findings, and apply evidence-based recommendations to improve healthcare quality and organizational performance. Research analysis is a critical competency developed during the assessment. Graduate nursing students learn to assess research quality [https://nurs-fpx.net/nurs-fpx-6422-assessment-5/ NURS FPX 6422 Assessment 5], analyze methodologies, evaluate statistical findings, and determine whether evidence can be effectively applied within healthcare organizations. These analytical skills support informed leadership decisions and contribute to continuous healthcare improvement. Strategic planning is a vital component of organizational success. Healthcare leaders must establish clear objectives, evaluate available resources, anticipate future challenges, and create practical action plans that align with organizational priorities. Students develop comprehensive improvement plans that promote operational excellence while supporting patient-centered healthcare. Critical thinking is an essential leadership competency explored throughout the NURS FPX 6222 Assessment. Nurse leaders frequently encounter complex situations involving staffing shortages, budget limitations, patient safety concerns, ethical dilemmas, and operational inefficiencies. Students learn how to analyze complex organizational problems, identify root causes, evaluate multiple solutions, and implement evidence-based interventions that produce measurable improvements. Quality improvement is a central theme of this assessment. Healthcare organizations continuously monitor patient outcomes [https://nurs-fpx.net/ Nurs FPX], employee performance, operational efficiency, and patient satisfaction to identify opportunities for improvement. Students examine structured quality improvement methodologies that include measurable goals, performance indicators, implementation strategies, and continuous evaluation processes. Patient safety is the highest priority within every healthcare organization. Nurse leaders are responsible for reducing medication errors, preventing hospital-acquired infections, strengthening documentation accuracy, improving communication, and promoting standardized clinical procedures. Creating a culture of safety encourages accountability, teamwork, and continuous learning throughout the organization. Interdisciplinary collaboration is crucial for achieving positive healthcare outcomes. Physicians, nurses, pharmacists, therapists, social workers, case managers, and healthcare administrators all contribute specialized expertise that supports comprehensive patient care. The NURS FPX 6222 Assessment encourages students to strengthen collaborative leadership skills that improve communication and foster effective teamwork across disciplines. Effective communication is equally essential within healthcare leadership. Nurse leaders communicate organizational goals, educate healthcare teams, facilitate quality improvement initiatives, resolve workplace conflicts, and provide ongoing feedback to employees. Strong communication builds trust while encouraging employee participation in organizational change efforts. [[ప్రత్యేక:చేర్పులు/&#126;2026-43102-77|&#126;2026-43102-77]] ([[వాడుకరి చర్చ:&#126;2026-43102-77|చర్చ]]) 03:05, 4 ఆగస్టు 2026 (UTC) == Healthcare organizations are under immense pressure to deliver exceptional patient care while navigating technological advancements, shifting healthcare regulations, workforce shortages, and escalating operational demands == Healthcare organizations are under immense pressure to deliver exceptional patient care while navigating technological advancements, shifting healthcare regulations, workforce shortages, and escalating operational demands. As a result, nursing professionals are increasingly expected to assume leadership roles that transcend clinical practice, driving organizational strategy, enhancing healthcare quality, promoting innovation [https://onlineclassservices.com/nhs-fpx-8002-assessment-1/ NHS FPX 8002 Assessment 1], and guiding multidisciplinary teams toward shared objectives. The NHS FPX 8002 Assessment readies graduate nursing students for these responsibilities by fostering advanced leadership skills that promote organizational effectiveness and sustained healthcare improvement. Leadership has become a defining characteristic of advanced nursing practice, with healthcare organizations reliant on professionals who can make informed decisions during periods of change. Effective nurse leaders establish clear goals, motivate healthcare teams, and cultivate workplace cultures that foster accountability, collaboration, and professional growth. They understand how to balance organizational priorities with patient-centered values while maintaining high standards of clinical care. The NHS FPX 8002 Assessment empowers students to strengthen these leadership qualities through hands-on evaluation of healthcare challenges and strategic planning exercises. Strategic management is a primary learning objective within the assessment, as healthcare organizations must plan for future growth while addressing immediate operational issues such as staffing concerns, budget limitations, quality improvement initiatives, and technological implementation. Leaders with strong strategic thinking skills can identify opportunities for innovation and position their organizations for long-term success. The NHS FPX 8002 Assessment encourages students to assess organizational performance, set realistic objectives, and develop comprehensive strategies that support sustainable improvement. Understanding healthcare organizations as interconnected systems is a crucial aspect of leadership. Every department contributes to overall organizational performance, from nursing units and medical services to finance, information technology, pharmacy, human resources, and administration. Effective leaders recognize that decisions made within one area often impact the performance of the entire organization. The NHS FPX 8002 Assessment introduces systems-thinking concepts that help students evaluate organizational relationships and recommend coordinated solutions that enhance efficiency across healthcare settings. Critical analysis is another essential competency developed through the assessment, as modern healthcare organizations generate extensive information regarding patient outcomes, workforce productivity, financial performance, quality measures, and operational effectiveness. Nurse leaders must carefully evaluate these data before implementing organizational changes. The NHS FPX 8002 Assessment strengthens analytical reasoning by encouraging students to interpret healthcare information, identify performance gaps, and recommend evidence-based improvements that enhance organizational outcomes. Evidence-based practice remains central to successful healthcare leadership, with organizations that consistently apply current scientific research to decision-making better equipped to improve patient safety, increase operational efficiency [https://onlineclassservices.com/nhs-fpx-8002-assessment-2/ NHS FPX 8002 Assessment 2], and strengthen healthcare quality. Nurse leaders play a key role in translating research findings into practical organizational improvements. The NHS FPX 8002 Assessment emphasizes scholarly inquiry by encouraging students to evaluate credible research and integrate evidence into leadership decisions that support organizational excellence. Effective communication serves as the foundation of leadership, with nurse leaders communicating with executive administrators, physicians, nursing professionals, allied health teams, patients, families, and community organizations. Their ability to communicate clearly and professionally strengthens collaboration, builds trust, and supports successful organizational change. The NHS FPX 8002 Assessment develops communication skills through executive reports, professional presentations, collaborative discussions, and leadership planning activities that prepare students for senior management roles. Interprofessional collaboration continues to improve healthcare quality by bringing together professionals with diverse expertise. Effective teamwork enables healthcare organizations to provide comprehensive, coordinated, and patient-centered services. Nurse leaders strengthen interdisciplinary relationships by encouraging open communication, mutual respect, and shared responsibility. The NHS FPX 8002 Assessment prepares students to lead collaborative initiatives that improve patient outcomes while enhancing organizational performance. Ethical leadership remains an essential responsibility within advanced nursing practice, with healthcare leaders regularly facing decisions involving patient confidentiality, informed consent, resource allocation, healthcare equity, and professional accountability. Ethical leadership requires honesty, fairness, and consistent adherence to professional standards. The NHS FPX 8002 Assessment challenges students to analyze ethical situations while developing leadership strategies that promote organizational integrity and public confidence. Managing organizational change has become a routine responsibility for healthcare leaders, with new healthcare technologies, revised treatment standards, accreditation requirements, and changing patient expectations necessitating continuous organizational evolution. Successful leaders manage change by engaging healthcare teams, communicating organizational goals, and evaluating progress throughout implementation. The NHS FPX 8002 Assessment introduces structured change management principles that prepare students to guide healthcare organizations through successful transformation. Technology continues to influence nearly every aspect of healthcare delivery and leadership, with electronic health records, telemedicine, predictive analytics, digital monitoring systems, and artificial intelligence creating new opportunities for improving efficiency and patient care. Nurse leaders evaluate these innovations to determine how they support organizational objectives while maintaining high standards of safety and quality. The NHS FPX 8002 Assessment encourages students to understand emerging technologies and their role in modern healthcare leadership. Continuous quality improvement remains a priority for healthcare organizations committed to excellence [https://onlineclassservices.com/nhs-fpx-8002-assessment-3-professional-interviewing/ NHS FPX 8002 Assessment 3], with leaders regularly reviewing clinical outcomes, patient safety indicators, workflow efficiency, and patient satisfaction to identify opportunities for improvement. Nurse leaders often coordinate quality initiatives designed to reduce risks, streamline healthcare processes, and improve service delivery. The NHS FPX 8002 Assessment prepares students to develop quality improvement projects supported by measurable outcomes and evidence-based implementation strategies. Financial stewardship is another important leadership competency explored within the assessment, as healthcare organizations must allocate resources efficiently while supporting workforce development, technological advancement, infrastructure maintenance, and patient care services. Nurse leaders contribute to operational planning by participating in budgeting, staffing decisions, and resource management. The NHS FPX 8002 Assessment strengthens financial leadership skills by helping students understand the relationship between fiscal responsibility and organizational success. Professional accountability creates the foundation for effective leadership, with leaders who consistently demonstrate transparency, responsibility, and integrity encouraging healthcare professionals to maintain high standards of ethical practice. Accountability strengthens workplace culture while building confidence among patients, employees, and healthcare stakeholders. The NHS FPX 8002 Assessment reinforces accountability through reflective practice and continuous leadership development. Read more: [https://hedgedoc.schule.social/s/WGMxRN3F-U Preparation for Strategic Nursing Leadership Through Graduate Education] [https://www.hyperlabthailand.com/forum/topic/870393/advancing-nursing-practice-through-research,-technology,-and-patient-centered-care For graduate nursing students, the NURS FPX 6108 Assessment marks a significant step in their journey to assuming leadership roles within the complex modern healthcare landscape] [https://md.ha.si/s/n2dNZnO7h The NURS FPX 6108 Assessment plays a pivotal role in transforming graduate nursing students into visionary healthcare leaders capable of navigating the complexities of modern medical practice.] [[వాడుకరి:Mexx546|Mexx546]] ([[వాడుకరి చర్చ:Mexx546|చర్చ]]) 04:07, 4 ఆగస్టు 2026 (UTC) == Achieving Excellence in Healthcare through NURS FPX 6624 Assessment == Achieving Excellence in Healthcare through NURS FPX 6624 Assessment The rapidly evolving healthcare landscape demands that nurses not only possess clinical expertise but also exhibit leadership, strategic thinking, and advocacy skills. Advanced practice nurses must navigate the complexities of healthcare systems, workforce management [https://onlineclassservices.com/nurs-fpx-6624-assessment-1/ NURS FPX 6624 Assessment 1] , and policy to deliver high-quality patient care. The NURS FPX 6624 Assessment provides a valuable academic experience that equips nursing professionals with the knowledge and leadership abilities required to excel in these areas. As healthcare systems become increasingly complex, nurses need to understand the interconnected relationships between patient care, organizational performance, and healthcare policy. This requires evaluating challenges from multiple perspectives and implementing practical solutions that improve clinical outcomes and operational efficiency. The assessment helps students develop these broader competencies by emphasizing strategic thinking and informed leadership. Effective leadership is a critical component of the assessment, as nurse leaders must guide healthcare teams with confidence, promote professional accountability, and create environments that foster collaboration and innovation. Leadership also necessitates adaptability, enabling organizations to respond effectively to emerging healthcare challenges while maintaining exceptional standards of patient care. Through the NURS FPX 6624 Assessment, students analyze leadership approaches that strengthen organizational culture and improve team performance. They gain practical experience in managing change, resolving workplace challenges, and supporting continuous professional development through case analysis and reflective learning. Organizational effectiveness is another key focus of the assessment, as healthcare institutions rely on coordinated systems that integrate clinical services, administration, financial planning, technology, and compliance. When these systems function efficiently, healthcare organizations can deliver safer care and better patient experiences. The assessment encourages students to evaluate organizational structures and identify opportunities to improve workflow, communication, and operational performance. These experiences prepare graduates to contribute to healthcare organizations as informed and strategic leaders. Evidence-based leadership is a cornerstone of advanced nursing practice, as healthcare improvements should be grounded in credible research that supports safe, effective, and consistent patient care. This approach strengthens organizational decision-making while promoting accountability and professional excellence. Students strengthen their research literacy by reviewing scholarly publications, interpreting clinical evidence, and applying research findings to healthcare management challenges. These competencies prepare graduates to adapt successfully to future developments in nursing practice. Healthcare quality improvement is a vital topic explored throughout the assessment, as healthcare organizations continuously evaluate patient outcomes, safety indicators, and service performance to identify opportunities for improvement. Nurses play a crucial role in these initiatives [https://onlineclassservices.com/nurs-fpx-6626-assessment-1/ NURS FPX 6626 Assessment 1], as they observe patient care processes firsthand and understand operational challenges. Students analyze quality improvement models that reduce inefficiencies, enhance patient safety, and improve healthcare delivery. These learning experiences prepare graduates to lead quality initiatives that produce measurable organizational results. Patient advocacy is a significant focus of the assessment, as advanced nursing professionals advocate for patient rights, equitable healthcare access, informed decision-making, and compassionate care. Strong advocacy strengthens trust while improving healthcare experiences for diverse patient populations. The NURS FPX 6624 Assessment encourages students to develop advocacy strategies that promote patient engagement and support collaborative care planning. These competencies reinforce the importance of delivering respectful and individualized healthcare. Healthcare workforce development is another valuable learning objective, as successful healthcare organizations invest in employee education, mentorship, leadership training, and professional growth. Nurse leaders play a vital role in creating supportive workplace cultures where healthcare professionals are motivated to achieve excellence. Students evaluate workforce development strategies that improve employee satisfaction, strengthen retention [https://onlineclassservices.com/nurs-fpx-6085-assessment-1/ NURS FPX 6085 Assessment 1], and encourage interdisciplinary collaboration. These leadership skills contribute to healthier organizational environments. Risk management is integrated throughout the assessment, as healthcare organizations must proactively identify operational, clinical, and organizational risks before they affect patient safety or institutional performance. Effective nurse leaders support preventive strategies that minimize adverse events while promoting continuous improvement. Students examine risk management approaches that strengthen organizational resilience and reinforce safe healthcare practices. These competencies prepare graduates to respond confidently to healthcare challenges. Collaborative leadership is an essential element of advanced nursing practice, as modern healthcare depends on interdisciplinary teams working together toward common objectives. Effective collaboration strengthens communication, improves care coordination, and enhances patient outcomes. The assessment develops collaborative leadership skills that encourage teamwork, shared accountability, and mutual respect across healthcare teams. These experiences prepare graduates for leadership roles in integrated healthcare systems. Read more: [https://osmindias.com/profile/rose-peter URL] [https://researchid.co/james56 URL] [https://impactopportunity.org/company/6232/joseph/ The NURS FPX 8008 Assessment is a crucial component of doctoral nursing education, designed to hone the executive leadership skills essential for navigating the complexities of modern healthcare.] [[వాడుకరి:Mexx546|Mexx546]] ([[వాడుకరి చర్చ:Mexx546|చర్చ]]) 13:01, 4 ఆగస్టు 2026 (UTC) == The nursing profession has become increasingly complex as healthcare systems continue to evolve in response to technological innovation, shifting patient needs, and advances in medical research. == The nursing profession has become increasingly complex as healthcare systems continue to evolve in response to technological innovation, shifting patient needs, and advances in medical research. To meet these demands, nurses must provide compassionate care while applying scientific knowledge, ethical principles, and clinical expertise to improve patient outcomes. Beyond bedside care, their responsibilities encompass patient education, disease prevention, leadership [https://onlineclassservices.com/nurs-fpx-4005-assessment-5/ NURS FPX 4005 Assessment 5] , interdisciplinary collaboration, and quality improvement initiatives. To excel in these duties, nurses must continually develop their professional competencies and remain committed to lifelong learning. The NURS FPX 4005 Assessment supports this goal by helping nursing students integrate academic knowledge with practical clinical experience and preparing them for the realities of professional healthcare practice. A primary objective of the NURS FPX 4005 Assessment is to develop students' ability to apply nursing theory in real-world clinical situations. During their education, students gain a strong foundation in anatomy, physiology, pharmacology, microbiology, pathophysiology, nutrition, psychology, healthcare ethics, and nursing theory. However, successful nursing requires more than just academic knowledge; it demands the ability to analyze patient conditions, identify healthcare priorities, and implement evidence-based interventions. Through realistic patient scenarios, students enhance their problem-solving skills while learning to deliver safe and individualized nursing care. Evidence-based practice is a central theme throughout the assessment, as modern healthcare organizations expect nurses to make clinical decisions using the best available scientific evidence combined with professional expertise and patient preferences. This approach improves healthcare quality, reduces unnecessary risks, and enhances patient satisfaction. Throughout the NURS FPX 4005 Assessment, students learn to search academic databases, evaluate peer-reviewed literature, compare research findings, and integrate evidence into comprehensive nursing care plans. These experiences prepare graduates to provide care that aligns with current clinical guidelines and professional standards. The assessment also places a strong emphasis on the development of critical thinking skills. Nurses regularly encounter patients with multiple diagnoses, complex treatment plans, and rapidly changing health conditions. Effective nursing requires the ability to analyze information carefully, recognize priority concerns, anticipate complications, and implement appropriate interventions. Students strengthen these abilities by examining patient case studies, interpreting assessment findings, and selecting nursing strategies supported by scientific evidence. Developing critical thinking prepares future nurses to make sound clinical judgments under challenging circumstances. Comprehensive patient assessment is another critical component of the assessment, as it forms the foundation of effective nursing care. By identifying health problems, evaluating treatment responses, recognizing early signs of deterioration, and modifying care plans when necessary, nurses can provide high-quality patient care. Students learn systematic assessment techniques while developing the ability to collect subjective and objective patient data accurately. Strong assessment skills contribute directly to patient safety and improved healthcare outcomes. Patient-centered care remains a guiding principle throughout the assessment. Every patient has unique physical, emotional [https://onlineclassservices.com/capella-nurs-fpx-4015-assessment-2/ NURS FPX 4015 Assessment 2], psychological, cultural, and social needs that influence healthcare decisions. Students learn to develop individualized care plans that respect patient preferences, encourage shared decision-making, and promote dignity throughout the treatment process. This holistic approach strengthens therapeutic relationships and contributes to better patient experiences. Health promotion and preventive care are also essential aspects of nursing practice explored during the assessment. Nurses educate patients about nutrition, exercise, medication adherence, chronic disease management, vaccination, stress reduction, and preventive health screenings. Students examine educational strategies that empower individuals to make informed healthcare decisions while promoting healthier lifestyles and reducing preventable illnesses. Effective communication is another essential competency emphasized throughout the assessment. Nurses communicate continuously with physicians, pharmacists, therapists, social workers, healthcare administrators, patients, and family members. Strong communication improves collaboration, reduces misunderstandings, strengthens continuity of care, and enhances patient safety. Students practice professional documentation, clinical reporting, and evidence-based communication techniques that prepare them for multidisciplinary healthcare environments. Leadership development is another valuable learning outcome of the NURS FPX 4005 Assessment. Nurses frequently coordinate patient care, supervise healthcare personnel, mentor junior colleagues, and participate in organizational quality improvement initiatives. Students explore leadership concepts that emphasize accountability, teamwork, ethical behavior, and professional responsibility. These experiences prepare graduates to become confident nursing leaders capable of improving healthcare delivery. Research literacy continues to be a crucial component of nursing education, as healthcare evolves through continuous scientific discovery. Nurses who understand research methodology can critically evaluate new evidence and incorporate updated findings into patient care. Students strengthen these abilities by reviewing scholarly journals, interpreting research outcomes, and identifying evidence that supports effective nursing interventions. These activities encourage continuous learning and professional development throughout a nursing career. Professional accountability is another major theme explored during the assessment. Nurses must uphold legal and ethical standards, protect patient confidentiality, document healthcare accurately, and accept responsibility for clinical decisions. Students examine how accountability contributes to patient trust, organizational excellence, and professional integrity. Understanding these responsibilities prepares graduates to practice safely and responsibly in diverse healthcare settings. Technology has transformed healthcare delivery, making digital competency increasingly important for nursing professionals. Throughout the assessment [https://onlineclassservices.com/concept-maps-nurs-fpx-4015-assessment-3/ NURS FPX 4015 Assessment 3], students use electronic databases, online medical journals, evidence-based practice resources, and healthcare information systems to obtain reliable scientific evidence. These experiences prepare graduates to use electronic health records and digital healthcare technologies effectively within clinical practice. The assessment also strengthens students' ability to engage in ethical reasoning by examining situations involving informed consent, patient autonomy, confidentiality, cultural sensitivity, and equitable healthcare access. Students analyze ethical dilemmas while developing recommendations that balance legal obligations with compassionate patient care. These learning experiences reinforce professional values and ethical nursing practice. Interprofessional collaboration is another critical component of the assessment, as effective healthcare depends on teamwork among nurses, physicians, pharmacists, therapists, social workers, dietitians, and other healthcare professionals. Students examine collaborative strategies that improve communication, coordinate patient care, and enhance healthcare outcomes. These experiences prepare graduates to contribute successfully within multidisciplinary clinical teams. Reflective practice further supports professional growth by encouraging students to evaluate their learning experiences, recognize strengths, identify opportunities for improvement, and establish meaningful goals for lifelong development. Reflection enhances self-awareness while reinforcing the importance of continuous education and professional improvement throughout a nursing career. One of the greatest strengths of the NURS FPX 4005 Assessment is its comprehensive educational approach. Rather than emphasizing theoretical knowledge alone, it combines evidence-based practice, patient assessment, critical thinking, leadership, communication, ethics, research, technology, collaboration, and patient-centered care into realistic clinical learning experiences. This integrated approach prepares nursing students to transition confidently into professional practice while maintaining high standards of healthcare quality. Read more: [https://nerdologists.com/author/rose6565/ The NURS FPX 8008 Assessment serves as a doctoral-level nursing assignment designed to equipping advanced] [https://goonlinetools.com/online-notepad/v/#unbelievable7795 The NURS FPX 8008 Assessment is a high-level doctoral nursing assignment that readies healthcare professionals to drive strategic change and innovation within healthcare organizations.] [https://www.bookmarkingfree.com/story/the-nurs-fpx-8008-assessment-is-a-comprehensive-doctoral-nursing-assignment The NURS FPX 8008 Assessment is a comprehensive doctoral nursing assignment] [[వాడుకరి:Mexx546|Mexx546]] ([[వాడుకరి చర్చ:Mexx546|చర్చ]]) 13:05, 4 ఆగస్టు 2026 (UTC) == DB FPX and the Role of a Community Liaison in DFSS == DB FPX and the Role of a Community Liaison in DFSS Introduction Strong communication is essential for any organization that works directly with communities. When people need support, they want clear information, accessible services, and someone who can listen to their concerns. This is where the role of a Community Liaison becomes especially important. Within the broader context of DFSS, community liaisons can help connect individuals, families, organizations, and service providers. The keyword DB FPX can be associated with discussions about systems DB FPX, processes, communication, and community-focused coordination. Whether information is delivered through digital platforms, local outreach, or direct communication, the ultimate goal is to make services easier to understand and access. A successful Community Liaison does more than pass information from one group to another. They create relationships, identify community needs, encourage participation, and help organizations understand the experiences of the people they serve. Understanding DB FPX in a Community Context DB FPX is an important term for this discussion because modern community services increasingly depend on organized information and effective communication. Organizations need reliable ways to manage information, communicate with stakeholders, and connect people with appropriate resources. For community members, however, complex systems can sometimes feel difficult to navigate. Technical terminology, complicated procedures, and multiple service providers may create uncertainty. A Community Liaison can help bridge this gap by turning complicated information into practical, easy-to-understand guidance. The human element remains important even when organizations use advanced digital tools. Technology can organize information, but people are responsible for understanding individual circumstances, answering questions, and building trust. Community Liaison: A Vital Connection A Community Liaison acts as a connection between DFSS and the community. Their work can involve communicating program information DB FPX 8400 Assessment 1, listening to residents, coordinating with local organizations, and helping individuals identify appropriate services. One of their most valuable responsibilities is listening. Communities are made up of people with different experiences, priorities, and challenges. A liaison can collect feedback directly from residents and communicate recurring concerns to the relevant departments. This creates a two-way communication process. DFSS can share information about programs and services, while community members can provide feedback about what they need and where improvements may be necessary. Building Trust With the Community Trust is a foundation of successful community engagement. People are more likely to participate in programs when they feel respected, heard, and properly informed. A Community Liaison can help build this trust through regular communication and consistent outreach. Instead of waiting for residents to search for information themselves, liaisons can take information into the community through meetings, workshops, educational events, and partnerships. Transparency is equally important. When explaining a program, a liaison should communicate eligibility requirements, available resources, procedures, and expectations clearly. Honest communication can reduce confusion and prevent misinformation from spreading. Over time, consistent and respectful interaction can establish the liaison as a trusted source of information. Connecting Residents With DFSS Services Another major responsibility of a Community Liaison is helping residents understand and access available DFSS services. People may know that assistance exists but may not know where to begin. A liaison can provide general guidance about relevant programs and help individuals identify the appropriate organization or department to contact. They can also work with community partners that already have established relationships with local residents. This type of coordination can make the service experience more efficient. Instead of individuals navigating several disconnected systems on their own, they can receive clearer direction about potential next steps. The process also benefits DFSS because better communication can help organizations identify gaps, repeated questions, and areas where additional public education may be useful. The Importance of Community Outreach Community outreach is an essential part of the Community Liaison role. Effective outreach should go beyond simply distributing information. It should encourage conversation and provide opportunities for residents to share their experiences. Outreach can take many forms, including community meetings, informational sessions, local partnerships, digital communication, and educational campaigns. Different audiences may respond to different communication methods, so flexibility is important. A good Community Liaison understands that one approach may not work for everyone. They consider language, accessibility, cultural differences, technology access, and other factors that can influence how people receive information. DB FPX and Modern Communication Modern organizations increasingly rely on digital systems to support communication and information management. In this environment, DB FPX can be viewed within the broader importance of structured information and efficient communication processes. Digital tools can help Community Liaisons organize information, maintain communication with partners, monitor outreach activities, and distribute updates. When information is well organized, liaisons can spend more time engaging with people and less time dealing with unnecessary administrative confusion. However, digital communication should complement—not replace—personal engagement. Some community members may prefer face-to-face conversations or need additional assistance understanding online information. A balanced approach allows DFSS to reach people through multiple channels. Skills of an Effective Community Liaison A successful Community Liaison needs more than technical knowledge. Communication and interpersonal skills are equally important. Active listening is one of the most valuable skills because residents need to feel that their concerns are genuinely being heard. Problem-solving is also important because community questions may not always have simple answers. Organization helps liaisons manage multiple contacts, activities, and sources of information. Cultural awareness allows them to communicate respectfully with diverse groups. They should also be dependable, professional, and capable of maintaining appropriate confidentiality when handling sensitive conversations. Most importantly, a Community Liaison should approach their work with empathy. Understanding the community from its members' perspective can lead to more meaningful engagement. Creating Stronger Partnerships Community services are rarely successful when organizations work alone. Partnerships can bring together knowledge DB FPX 8400 Assessment 2, resources, and established community relationships. A Community Liaison can help develop relationships between DFSS and nonprofits, educational institutions, community groups, service providers, and other local organizations. These partnerships can improve communication and help organizations avoid duplicating efforts. Strong partnerships also make it easier to identify emerging community needs. When different organizations share appropriate information and collaborate effectively, they can develop more coordinated approaches to serving residents. Measuring Community Engagement Successful community engagement should be evaluated regularly. A Community Liaison can collect feedback through surveys, meetings, conversations, participation levels, and other appropriate methods. The purpose of evaluation is not simply to produce statistics. It is to understand whether people are receiving useful information, whether services are accessible, and whether communication strategies need improvement. Feedback can help DFSS refine its outreach efforts and identify opportunities to make information clearer and services more responsive. Conclusion The connection between DB FPX, DFSS, and the Community Liaison demonstrates how communication and human relationships can support effective community services. A Community Liaison serves as an important bridge between organizations and residents by sharing information, listening to concerns, building trust, and connecting people with appropriate resources. Modern technology and organized information systems can strengthen this work, but genuine community engagement still depends on people who are willing to listen and communicate effectively. When DFSS combines strong community relationships with effective communication processes, residents can have a clearer understanding of available services and feel more confident engaging with the organizations designed to support them. Ultimately, the Community Liaison plays a valuable role in creating communication that is not only efficient, but also accessible, respectful, and community-centered. [[వాడుకరి:Watson2244|Watson2244]] ([[వాడుకరి చర్చ:Watson2244|చర్చ]]) 16:55, 17 ఆగస్టు 2026 (UTC) == Capella University DBA Assessment Help: A Guide to Better Academic Performance == Capella University DBA Assessment Help: A Guide to Better Academic Performance Pursuing a Doctor of Business Administration (DBA) degree at Capella University can be a rewarding experience, but it also comes with demanding academic responsibilities. DBA learners are expected to demonstrate advanced knowledge, critical thinking, research skills Capella University DBA Assessment Help​, and the ability to apply business concepts to real-world situations. Assessments often require considerable time and careful planning. For students who are struggling to manage complex assignments, Capella University DBA Assessment Help can provide useful academic support. The key is to use assistance responsibly—as a way to understand requirements, improve writing, organize ideas, and develop stronger academic skills rather than submitting someone else's work. Understanding Capella University DBA Assessments DBA assessments are designed to evaluate more than memorization. Students may need to analyze business situations, evaluate research, apply theoretical frameworks, and develop practical recommendations. Depending on the course, an assessment can involve research papers, case studies, presentations, strategic analyses, or other competency-based activities. Because these tasks require several skills at once, students can sometimes find it difficult to determine where to begin. Understanding the assessment instructions is therefore an important first step. Before starting, review the assessment requirements carefully. Identify the learning objectives, required sources, formatting expectations, evaluation criteria, and submission requirements. Breaking a large assessment into smaller tasks can make the workload much easier to manage. Why Students Seek DBA Assessment Help A doctoral-level program requires significant commitment. Many students balance their studies with professional careers, family responsibilities, and other obligations. As a result, finding enough time for research and academic writing can become challenging. Some students seek assessment support because they need help understanding a complicated topic. Others may want feedback on their organization DB FPX 8405 Assessment 2, arguments, citations, or academic writing style. Professional academic support can be especially useful when a learner wants to: Understand a difficult assessment question Develop an effective research strategy Organize ideas into a logical structure Improve academic writing and clarity Learn how to use scholarly sources Understand citation and referencing practices Review a draft for weaknesses Strengthen critical analysis and argumentation These forms of support can help students become more confident and independent learners. Benefits of Capella University DBA Assessment Help One major benefit of academic guidance is improved understanding. Instead of simply trying to complete an assessment, students can learn how to approach similar academic tasks in the future. Better Understanding of Requirements Assessment instructions can contain multiple requirements, and overlooking one element may weaken an otherwise strong submission. Guidance can help students interpret the instructions and create a practical plan for addressing each requirement. Stronger Research Skills DBA assessments often require credible academic and professional sources. Learning how to locate relevant literature, evaluate source quality, and integrate evidence into an argument is an essential doctoral skill. Improved Academic Writing Clear writing is particularly important at the doctoral level. Academic support can help learners improve paragraph structure, transitions, tone, grammar, and the connection between evidence and conclusions. More Effective Time Management Starting an assessment without a plan can lead to unnecessary stress. Creating milestones for research, outlining, drafting, revising, and proofreading allows students to manage their workload more effectively. How to Approach a DBA Assessment Successfully A structured approach can make challenging assessments more manageable. Start by reading the assessment prompt several times and highlighting the key action words. Terms such as analyze, evaluate, compare, and recommend require different approaches. Next, create an outline. A typical academic assessment may include an introduction, several analytical sections, evidence from appropriate sources, practical implications, and a conclusion. The exact structure should always reflect the assessment instructions. After developing an outline, begin research. Focus on scholarly literature and credible business sources that directly support your argument. Avoid collecting large amounts of information that do not contribute to the assessment objectives. Once the research is complete, write a first draft. Concentrate initially on developing your ideas rather than trying to make every sentence perfect. Revision should follow drafting. Responsible Use of Assessment Support Students should understand the difference between academic assistance and having someone complete an assessment for them. Academic integrity is an important part of doctoral education. Responsible support may include explanations, study guidance, research advice, proofreading, feedback DB FPX 8405 Assessment 3, and help understanding difficult concepts. The final submitted work should reflect the student's own knowledge, analysis, and academic judgment. Students should also review their institution's current academic integrity policies before using external assistance. This helps ensure that any support they receive is consistent with university expectations. Tips for Producing High-Quality DBA Work Several habits can improve assessment quality over time: Start early: Give yourself enough time for research, writing, and revision. Read the rubric: Use evaluation criteria as a checklist while developing your assessment. Use credible evidence: Support important claims with appropriate scholarly or professional sources. Prioritize analysis: Move beyond describing information by explaining its significance and implications. Maintain organization: Use headings and logical transitions to guide the reader. Proofread carefully: Check grammar, formatting, citations, and references before submission. Request feedback: Constructive feedback can reveal weaknesses that are difficult to identify independently. Choosing the Right DBA Academic Support If you decide to seek academic assistance, consider the quality and purpose of the service before making a decision. Look for support that emphasizes learning, research skills, academic writing, and ethical study practices. Avoid services that promise guaranteed grades or encourage students to submit work produced entirely by another person. Effective academic support should help you understand the subject and become more capable of completing future assessments independently. Final Thoughts Capella University DBA assessments can be challenging because they demand advanced research, analysis, communication, and practical business knowledge. However, a structured approach can make these requirements more manageable. Capella University DBA Assessment Help can be valuable when it is used as educational guidance rather than a replacement for your own academic work. By combining responsible support with careful research, effective time management, critical thinking, and thorough revision, DBA students can develop stronger academic skills and approach their assessments with greater confidence. [[వాడుకరి:Watson2244|Watson2244]] ([[వాడుకరి చర్చ:Watson2244|చర్చ]]) 16:57, 17 ఆగస్టు 2026 (UTC) == NURS FPX 4055 Assessment 1, NURS FPX 4055 Assessment 4, and NURS FPX 4045 Assessment 1: A Practical Guide == NURS FPX 4055 Assessment 1, NURS FPX 4055 Assessment 4, and NURS FPX 4045 Assessment 1: A Practical Guide Nursing education combines academic knowledge, clinical reasoning, leadership, communication, and evidence-based practice. For students completing Capella University’s nursing coursework, assessments such as NURS FPX 4055 Assessment 1, NURS FPX 4055 Assessment 4, and NURS FPX 4045 Assessment 1 provide opportunities to demonstrate these essential skills. Each assessment focuses on different aspects of professional nursing practice, but together they encourage students to think critically and apply nursing concepts to real-world healthcare situations. Understanding NURS FPX 4055 Assessment 1 NURS FPX 4055 Assessment 1 generally introduces students to important concepts related to quality improvement NURS FPX 4055 Assessment 1, patient safety, and healthcare outcomes. The assessment encourages nurses to examine a healthcare problem and consider how evidence-based strategies can improve patient care. A strong approach begins with identifying a specific and meaningful healthcare issue. The problem should be clearly connected to nursing practice and supported by credible evidence. Students should avoid choosing an overly broad topic because a focused problem makes it easier to analyze contributing factors and develop practical recommendations. Another important element is understanding the role of stakeholders. Nurses rarely solve healthcare problems independently. Patients, families, physicians, administrators, pharmacists, and other healthcare professionals may all influence outcomes. Recognizing these roles demonstrates an understanding of collaborative nursing practice. When completing this assessment, students should emphasize evidence-based reasoning rather than unsupported opinions. Scholarly research, professional nursing organizations, and reliable healthcare sources can help establish why the selected problem matters and which interventions may be effective. Approaching NURS FPX 4055 Assessment 4 NURS FPX 4055 Assessment 4 builds on nursing concepts by focusing on the application of strategies that can improve healthcare quality and patient outcomes. This type of assessment requires students to move beyond identifying a problem and demonstrate how a proposed solution could be implemented and evaluated. One of the most important considerations is feasibility. An intervention may appear effective in theory but may be difficult to implement because of staffing, financial limitations, workflow challenges, technology requirements, or organizational culture. A thoughtful nursing proposal considers these barriers and explains how they could be addressed. Communication is also essential. Healthcare improvement depends on people understanding why a change is necessary and how it will affect their responsibilities. Nurses can contribute by educating colleagues, communicating with patients, participating in interdisciplinary teams NURS FPX 4055 Assessment 4, and helping organizations establish sustainable practices. Evaluation should also be included. A successful quality-improvement strategy needs measurable outcomes. Depending on the selected issue, appropriate measures might include infection rates, medication errors, readmission rates, patient satisfaction, falls, or adherence to clinical guidelines. Establishing measurable indicators makes it possible to determine whether an intervention is actually producing improvement. Exploring NURS FPX 4045 Assessment 1 NURS FPX 4045 Assessment 1 provides another opportunity for nursing students to demonstrate professional knowledge and critical thinking. The assessment can be approached by carefully reviewing the assignment requirements, identifying the central nursing issue, researching credible evidence, and organizing the discussion around clear professional objectives. Students should begin by breaking the assessment instructions into individual requirements. This simple step prevents important criteria from being overlooked. Each section should directly address the assessment prompt rather than providing unrelated background information. Evidence is particularly important in academic nursing assignments. Current peer-reviewed research can support claims about nursing interventions, patient outcomes, healthcare policies, and professional practices. Sources should be integrated naturally into the discussion instead of being added only at the end. Critical thinking is another key component. Rather than simply describing a nursing problem, students should explain why it occurs NURS FPX 4045 Assessment 1, what consequences it may have, and how nurses can respond. Comparing possible approaches can also demonstrate stronger analytical thinking. Key Strategies for Completing Nursing Assessments Although these assessments have different requirements, several strategies can make the writing process more manageable. First, understand the rubric. The rubric provides valuable information about what instructors expect. Students should use each criterion as a checklist while planning and revising their work. Second, choose a focused topic. A narrow, clearly defined issue is usually easier to research and analyze than a broad healthcare topic. Third, use credible sources. Peer-reviewed journal articles, government healthcare resources, and respected professional organizations can strengthen academic arguments. Fourth, connect evidence to nursing practice. Sources should not simply be listed. Students should explain how the evidence supports their recommendations and relates to patient care. Fifth, maintain professional organization. Clear headings, logical transitions, concise paragraphs, and appropriate academic language make an assessment easier to follow. Finally, revise before submission. Reviewing the assignment for accuracy, clarity, grammar, citations, and rubric alignment can identify problems that may otherwise reduce the overall quality of the work. The Importance of Evidence-Based Nursing Practice Evidence-based practice is a common foundation across nursing education. Modern nurses are expected to combine scientific evidence, professional expertise, and patient preferences when making healthcare decisions. For students completing NURS FPX 4055 Assessment 1, NURS FPX 4055 Assessment 4, and NURS FPX 4045 Assessment 1, evidence-based thinking provides a framework for developing stronger academic arguments. It also helps students connect classroom learning with the realities of clinical practice. Evidence-based nursing can improve patient safety, promote better outcomes, reduce unnecessary variation in care, and support more efficient healthcare systems. Developing these skills during academic coursework can therefore benefit students well beyond individual assessments. Conclusion NURS FPX 4055 Assessment 1, NURS FPX 4055 Assessment 4, and NURS FPX 4045 Assessment 1 each provide valuable opportunities to develop nursing knowledge and professional skills. Successful completion requires more than summarizing information. Students should demonstrate critical thinking, use credible evidence, connect recommendations to nursing practice, and address the specific requirements of each assessment. By starting with a focused topic, carefully reviewing the rubric, researching reliable evidence, organizing ideas logically, and revising the final work, nursing students can produce stronger academic assignments. More importantly, these skills support the broader goal of nursing education: preparing professionals who can make informed decisions, collaborate effectively, promote patient safety, and contribute to meaningful improvements in healthcare. [[వాడుకరి:Casade835|Casade835]] ([[వాడుకరి చర్చ:Casade835|చర్చ]]) 07:21, 20 ఆగస్టు 2026 (UTC) sux2ezk2y1ldyuxfb2mfttxt418xarm 102 69630 570729 570510 2026-08-19T14:20:31Z Vjsuseela 1850 /* రచయిత గురించిన రచనలు */ 570729 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కట్టా |అసలుపేరు = వరదరాజు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = క |పుట్టిన_యేడు = 16వ శతాబ్దం |గిట్టిన_యేడు = 16వ శతాబ్దం |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కట్ట వరదరాజ భూపతి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[పరమభాగవతచరిత్రము]] (అలభ్యం) * [[శ్రీరంగమాహాత్మ్యము]] (ముద్రణ: 1921) * [[శ్రీ రామాయణము]] (ముద్రణ: 1950-1953) ==రచయిత గురించిన రచనలు== * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/కట్టా వరదరాజేంద్రుఁడు]] {{authority control}} 2npsd6baffccb5r82w6as6lyqfypwkk 102 81652 570724 570340 2026-08-19T14:12:14Z Vjsuseela 1850 /* గ్రంథాలయ సర్వస్వము */ 570724 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = రాయప్రోలు |అసలుపేరు = సుబ్బారావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర |పుట్టిన_యేడు = 1892 |గిట్టిన_యేడు = 1984 |వివరణ =నవ్య కవితా పితామహునిగా పేరుపొందిన రాయప్రోలు సుబ్బారావు తెలుగులోభావ కవిత్వానికి ఆద్యుడు. |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = రాయప్రోలు సుబ్బారావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= Category:Rayaprolu Subba Rao }} ==రచనలు== * '' ప్రాచీన చిత్రనిర్మాణము.'' - [[ఆంధ్రపత్రిక సంవత్సరాది సంచిక 1911]] * [[తెనుగు తోట]] (1913) {{small scan link|Tenugutota.pdf}} * [[తృణకంకణము]] (1913) {{small scan link|TrxnaKankanamu.pdf}} * '' అస్తమయము '' - [[ఆంధ్రపత్రిక సంవత్సరాది సంచిక 1915]] * [[జడకుచ్చులు]] (1925) {{small scan link|Jadakucchulu1925.pdf}} * '' సుప్రభాతమ్‌ '' - [[జమీన్ రైతు]] (1947) * [[శ్రీ సుందరకాండ (రాయప్రోలు సుబ్బారావు)|శ్రీ సుందరకాండ]] (1905) {{small scan link|శ్రీ సుందరకాండ.pdf}} * [[మధుకలశమ్]] (రెండవ ముద్రణ: 1944) {{small scan link|మ ధు క ల శ మ్.pdf}} ===గ్రంథాలయ సర్వస్వము === # [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథాలయములు (పద్యములు)|గ్రంథాలయములు (పద్యములు)]] # [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/మనుచరిత్ర నాయకలు|మనుచరిత్ర నాయకలు]] # [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/పుస్తకావాహన|పుస్తకావాహన]] # [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/ఎవరు? (సశేషము) పద్యములు|ఎవరు? (సశేషము) పద్యములు]] # [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఎవరు? |ఎవరు? (గత సంచిక శేషము) పద్యములు]] # [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఆధునికాంధ్రసారస్వతము]] (1916) # [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/వసంతవికాసము]] # [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ప్రవాస రాధిక |ప్రవాస రాధిక]] # [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/రవీంద్రనాధ ఠాకూరు| రవీంద్రనాధ ఠాకూరు]] # [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/విజయదశమి|విజయదశమి]] # [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 3/సంచిక 1/వసంతము (పద్యములు)|వసంతము (పద్యములు)]] # [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/శేషచైత్రము (పద్యములు)|శేషచైత్రము (పద్యములు)]] # [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/ప్రబోధము (పద్యములు)|ప్రబోధము (పద్యములు)]] [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచయితలు‎]] 2p0wfvl127kevycfewdm6thqpc92w11 106 97449 570773 324807 2026-08-20T05:01:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 570773 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[మన్నారుదాసవిలాసము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:పసుపులేటి రంగాజమ్మ|రంగాజమ్మ]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=విఠలదేవుని సుందరశర్మ |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=తంజావూరు సరస్వతీమహల్ గ్రంథాలయం |చిరునామా=తంజావూరు |సంవత్సరం=1962 |ఆధారం=95 |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=V |పుటలు=<pagelist 2to11=భూమిక 12to18=చిత్రం 19=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} noz9ktsilmajec4ijyzeqef8vhugfba 102 97620 570775 324809 2026-08-20T05:30:31Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:రచయిత్రులు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 570775 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = పసుపులేటి (పసపులేటి) |అసలుపేరు = రంగాజమ్మ |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = పసుపులేటి రంగాజమ్మ |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[ఉషాపరిణయము]] * [[మన్నారుదాసవిలాసము]] * [[మన్నారుదాసవిలాసనాటకము]] * రామాయణసంగ్రహము (అలభ్యం) * భారతసంగ్రహము (అలభ్యం) * భాగవతసంగ్రహము (అలభ్యం) [[వర్గం:రచయిత్రులు]] 359b4bt8mlqwbnmkuwtoqth37w374ri 104 115932 570757 366984 2026-08-20T03:00:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570757 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" />{{rh|[v]||}}</noinclude>కృతినాయకునిపేరు మొదలగువానిని మాత్రము మార్చివేసి మిగిలిన భాగముల నటులనే యుంచఁగా సిద్ధించినగ్రంథ మిది. ఇది బాహాటముగా జరిగిన గ్రంథచౌర్యము తక్క వేరు కాదు. అదియునుగాక సౌందరీదేవియొక్క యునికియే సందేహాస్పద మౌటను జరిత్ర రుజువు చేయుటయు వింతలో వింత. పై “యల్లాడ విజయభూపతిసింహవిలాస" మతిస్వల్ప మగు మార్పులతో నీ రంగాజమ్మకృతి యగు మన్నారుదాసవిలాసమే గాని వేరు కాదనుట స్పష్టము. నాయకనామాదుల మార్పుల కాస్కారము లేనిచోట్ల మన్నారుదాసవిలాసములోని పద్యముల నటులనే యాగ్రంథమునందుఁ జూడఁగలుగుటయు నీ యభిప్రాయమును మఱింత బలపరచుచున్నది. చూడుడు ― మన్నారుదాసవిలాసము - ద్వితీయాశ్వాసము ప.3 {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఎంతయు వేడ్కగాంచ నవనీశు మహోత్సముం గనుంగొనౝ గాంతలు తాము లోకమునఁ గల్గు బుధోత్తము లేఁగుదేర న త్యంతమనోహరాకృతిని దానును వచ్చె వసంత మంత నే కాంతసుగంధవాసితదిశాంతలతాంతము సంతసంబునన్.</poem>|ref=}} అల్లాడ విజయభూపతిసింహవిలాసము - ద్వితీయాశ్వాసము {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఎంతటి వేడ్కగాంచె నవనీశుమహోత్సవముం గనుంగొనౝ కాంతలు దాము లోకమునఁ గల్గు బుధోత్తము లేఁగుదేర న త్యంతమనోహరాకృతిని దానును వచ్చె వసంత మంత నే కాంతసుగంధవాసితదిశాంతలతాంతము సంతసంబునన్.</poem>|ref=}} ద్వితీయాశ్వాసము ― మొదటి పద్యము {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>శ్రీవిజయరాఘవాధిప భూవలయప్రాజ్యరాజ్యపోషణదక్షా! శ్రీవత్సకలితవక్షా! శ్రీవిజితఘనప్రకాశ! చెంగమలేశా!</poem>|ref=}} {{right|మన్నారుదాసవిలాసము}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>శ్రీవిజయరాఘవాధిప భూవలయప్రాజ్యరాజ్యపోషణదక్షా! శ్రీవత్సకలితవక్షా! శ్రీవరమహేంద్రపురీశ! శ్రీలక్ష్మీశా!</poem>|ref=}} {{right|అల్లాడవిజయభూపతిసింహవిలాసము}} అదియునుంగాక యీక్రింది పద్యములను బరిశీలించిన నామె చేసిన గ్రంథచౌర్యము బట్టబయలు కాఁగలదు. కడపటి చరణమున యతిస్థానమునకు సరివచ్చు<noinclude><references/></noinclude> rqzghemeufs2mtt5t7dcwinkigxd1sh 104 119244 570776 374414 2026-08-20T05:32:43Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570776 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{c|శ్రీః.}} {{Center| {{p|fs150}}విషయసూచిక</p> }} {{rule|4em}} {{c|{{larger|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|ప్రథమాశ్వాసము]]}}}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|ఇష్టదేవతా స్తుతి - కృత్యవతారిక]]}} |{{DJVU page link|1|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|సుకవి స్తుతి - కుకవినింద]]}} |{{DJVU page link|2|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|కృతి భర్త - విజయరాఘవనాయకుడు]]}} |{{DJVU page link|2|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|కృతి భర్తృవంశము]]}} |{{DJVU page link|5|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|కృతి భర్తృ జన్మప్రకారము]]}} |{{DJVU page link|6|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|షష్ఠ్యంతాలు]]}} |{{DJVU page link|7|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|కథా ప్రారంభము]]}} |{{DJVU page link|8|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|శంకరవరబలముచే బాణాసురుండు గర్వించియుండుట]]}} |{{DJVU page link|9|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|బాణుడు శంకరునివద్ద సమరమును కోరుట]]}} |{{DJVU page link|9|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|ఉత్పాతములగని బాణుడు జంకకుండుట]]}} |{{DJVU page link|10|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|బాణాసురుని పుత్రి యుష]]}} |{{DJVU page link|10|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|ఉష శృంగారవనమున బార్వతి గని వరమును బడయుట]]}} |{{DJVU page link|11|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|పార్వతి వరానుసారముగ నుష కల గనుట]]}} |{{DJVU page link|13|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|కలగని మేల్కొన్న యుష కలగగా జిత్రరేఖ సమాశ్వాసపఱచుట]]}} |{{DJVU page link|15|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|ఉష స్వప్న వృత్తాంతమున చిత్రరేఖకు తెల్పి వగచుట]]}} |{{DJVU page link|16|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|చెలులు బాణపుత్రీకి ధైర్యము చెప్పుట]]}} |{{DJVU page link|17|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|చిత్రరేఖ పార్వతివరమును జ్ఞప్తికి దెచ్చుట]]}} |{{DJVU page link|18|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|ఉష తాను కల్ను జూచిక కాంతుని దెమ్మని చిత్రరేఖతో ననుట]]}} |{{DJVU page link|19|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|చిత్రరేఖ చిత్రపటముల వ్రాసి తెచ్చుటకై యరుగుట]]}} |{{DJVU page link|20|39}} }}<noinclude><references/></noinclude> lzfr6rgiooguv4so3endmzqi61ktyf3 104 119246 570777 374419 2026-08-20T05:39:45Z Rajasekhar1961 50 570777 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|ఉష విరహతాపము]]}} |{{DJVU page link|21|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|విరహభరముచే తపించుచున్న యుషాకన్య జూచి చెలులు తాపకారణము నడుగుట]]}} |{{DJVU page link|24|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|చెలులకు దనతాపకారణము దెలిపి వారితో గలసి యుష శృంగారవనమునకు మన్మథు నారాధించుటకై చనుట]]}} |{{DJVU page link|25|39}} }} {{c|{{larger|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|ద్వితీయాశ్వాసము]]}}}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|ఉషాకన్య చెలులతోగూడి యుద్యానవనమున విహరించుట-వనకేళి జలకేళి]]}} |{{DJVU page link|27|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|మన్మథారాధనము]]}} |{{DJVU page link|34|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|సూర్యాస్తమయ చంద్రోదయ వర్ణనములు]]}} |{{DJVU page link|37|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|మన్మథుడు ఉషపై దాడి వెడలుట, మన్మథ వికారవర్ణన]]}} |{{DJVU page link|38|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|ఉషకన్యకు చెలులు శైత్యోపచారముల జేయుట]]}} |{{DJVU page link|40|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|ఉషకన్యయొక్క మన్మథప్రలాపములు]]}} |{{DJVU page link|42|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|ఉష మదనును మదనబలముల నిందించుట]]}} |{{DJVU page link|45|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|సూర్యోదయవర్ణనము]]}} |{{DJVU page link|47|39}} }}<noinclude><references/></noinclude> 9dk0gev9ijkfywmvcae9wlsbxl8nq1i 570780 570777 2026-08-20T05:55:58Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570780 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|ఉష విరహతాపము]]}} |{{DJVU page link|21|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|విరహభరముచే తపించుచున్న యుషాకన్య జూచి చెలులు తాపకారణము నడుగుట]]}} |{{DJVU page link|24|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ప్రథమాశ్వాసము|చెలులకు దనతాపకారణము దెలిపి వారితో గలసి యుష శృంగారవనమునకు మన్మథు నారాధించుటకై చనుట]]}} |{{DJVU page link|25|39}} }} {{c|{{larger|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|ద్వితీయాశ్వాసము]]}}}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|ఉషాకన్య చెలులతోగూడి యుద్యానవనమున విహరించుట-వనకేళి జలకేళి]]}} |{{DJVU page link|27|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|మన్మథారాధనము]]}} |{{DJVU page link|34|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|సూర్యాస్తమయ చంద్రోదయ వర్ణనములు]]}} |{{DJVU page link|37|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|మన్మథుడు ఉషపై దాడి వెడలుట, మన్మథ వికారవర్ణన]]}} |{{DJVU page link|38|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|ఉషకన్యకు చెలులు శైత్యోపచారముల జేయుట]]}} |{{DJVU page link|40|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|ఉషకన్యయొక్క మన్మథప్రలాపములు]]}} |{{DJVU page link|42|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|ఉష మదనును మదనబలముల నిందించుట]]}} |{{DJVU page link|45|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|సూర్యోదయవర్ణనము]]}} |{{DJVU page link|47|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|ఉష చిత్రరేఖ రాకకై యెదురుచూచుట, చిత్రరేఖ పటముల వ్రాసి తెచ్చుట]]}} |{{DJVU page link|47|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|చిత్రరేఖ చిత్రపటములందలి నాయకుల వర్ణించుట]]}} |{{DJVU page link|49|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|ఉష కలలో గలసిన కాంతుని గనుగొనుట]]}} |{{DJVU page link|53|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|ఉష యనిరుద్ధుని దోడితెమ్మని చిత్రరేఖను వేడుట]]}} |{{DJVU page link|54|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|చిత్రరేఖ యనిరుద్ధుని దెచ్చుటకై ద్వారకాపురి కేగుట]]}} |{{DJVU page link|56|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|చిత్రరేఖ నారదమునీంద్రుని గాంచి యతనికి సకల్ వృత్తాంతముల నెఱింగించి తదనుమతిని బడయుట]]}} |{{DJVU page link|57|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|చిత్రరేఖ యనిరుద్ధుని దోడ్కొని చనుట]]}} |{{DJVU page link|60|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|అనిరుద్ధుని దోడ్కొని వచ్చుటకై చనిన చిత్రరేఖ రాకయున్నందులకు నుష చింతించుట]]}} |{{DJVU page link|62|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/ద్వితీయాశ్వాసము|చిత్రరేఖ యనిరుద్ధుని యుషవద్దికి జేర్చుట]]}} |{{DJVU page link|64|39}} }}<noinclude><references/></noinclude> bycokmdvrt33ea9nrk82li37avesfg7 102 125835 570730 570351 2026-08-19T14:21:15Z Vjsuseela 1850 /* గ్రంథాలయ సర్వస్వము */ 570730 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = వంగూరి |అసలుపేరు = సుబ్బారావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = 1890 |గిట్టిన_యేడు = 1936 |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = వంగూరి సుబ్బారావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[రాయల రాజనీతి]] (1915) {{small scan link|రాయల రాజనీతి.djvu}} * [[శతకకవులచరిత్రము]] (ముద్రణ: 1924) * ఆంధ్రక్షత్రియులు వాదోపవాదములు * లలితాకుమారి * ప్రభాతము * వేమన సంపూర్ణచరిత్రము, బోధనలు ===గ్రంథాలయ సర్వస్వము=== * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథాలయములు చేయవలసినపని]] (1916) * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/నాచన సోమనాధుడు]] 1916 * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/ఒక ప్రశ్న (పద్యములు)]] 1916 * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భక్తుడు కవియగునా?]] * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/కట్టా వరదరాజేంద్రుఁడు]] (1918) * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/నాచన సోమనాధుడు]] * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/అల్లాడు నరసింహకవి]] [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచయితలు‎]] 0n5rdbpjvqrlpdf642j2wg8u2tufs9t 0 151693 570728 570470 2026-08-19T14:19:56Z Vjsuseela 1850 /* సంచిక 3-4 */ 570728 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం | ముందరి = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1|సంపుటము 1]] | తదుపరి =[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 3|సంపుటము 3]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1918 }} {{center|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2#సంచిక 1|సంచిక 1]] - [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2#సంచిక 2|సంచిక 2]] - [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2#సంచిక 3-4|సంచిక 3-4]] }} ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1|సంచిక 1]]</center>== {{Center| {{p|fs125}}విషయసూచిక</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/పూవు (పద్యములు) |1. పూవు (పద్యములు)]]}} |{{DJVU page link|1}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/పూజ (పద్యములు)|2. పూజ (పద్యములు)]]}} |{{DJVU page link|2}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/విజయదశమి|3. విజయదశమి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావు]]}} |{{DJVU page link|3}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/అప్పకవి కవితా సిద్ధాంతములు|4. అప్పకవి కవితా సిద్ధాంతముల]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాళ్లపల్లి అనంతకృష్ణ శర్మ|రాళ్లపల్లి అనంతకృష్ణ గారు]]}} |{{DJVU page link|11}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/తిక్కన సోమయాజి (పద్యములు)|5. తిక్కన సోమయాజి (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అబ్బూరి రామకృష్ణారావు|అబ్బూరి రామకృష్ణారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/ప్రేమతత్వం (పద్యములు)|6. ప్రేమతత్వం (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:బసవరాజు అప్పారావు|బసవరాజు అప్పారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/గ్రంథ విమర్శనము |7. గ్రంథ విమర్శనమ]]}} |{{DJVU page link|20}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/ఆంధ్రదేశము|8. ఆంధ్రదేశము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మంగిపూడి వేంకటశర్మ|మంగిపూడి వేంకటశర్మ గారు]]}} |{{DJVU page link|20}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/కధ-కలాపము|9. కధ-కలాపము]]}} |{{DJVU page link|21}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/విశ్వజనని (పద్యములు)|10. విశ్వజనని (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఓలేటి పార్వతీశం|ఓలేటి పార్వతీశ్వరకవి గారు]]}} |{{DJVU page link|22}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/శ్రీనాధుని గ్రంథముల కాలనిర్ణయము|11. శ్రీనాధుని గ్రంథముల కాలనిర్ణయము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు|కొమర్రాజు వెంకట లక్ష్మణరావు గారు]]}} |{{DJVU page link|24}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/దస్యులనగా నెవరు?|12. దస్యులనగా నెవరు?]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కనుపర్తి మార్కండేయశర్మ|కనుపర్తి మార్కండేయశర్మ గారు]]}} |{{DJVU page link|26}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/విరహవీధి (పద్యములు) |13. విరహవీధి (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|33}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/గ్రంథాలయములు:శిశుశిక్ష|14.గ్రంథాలయములు:శిశుశిక్ష]]}}...{{smaller|[[రచయిత:సూరి వేంకటనరసింహం |సూరి వేంకటనరసింహం గారు]]}} |{{DJVU page link|33}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు (పద్యములు)|15.శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:జంధ్యాల వెంకట శివకవులు |జంధ్యాల వెంకట శివకవులు గారు]]}} |{{DJVU page link|38}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/తిమ్మరుసు (పద్యములు) |16.తిమ్మరుసు (పద్యములు) ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వసంతుడు |వసంతుడు గారు]]}} |{{DJVU page link|45}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/తెనాలి తాలూకా యందలి గ్రంథాలయాలు|17.తెనాలి తాలూకా యందలి గ్రంథాలయాలు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:సత్తెనపల్లి హనుమంతరావు|సత్తెనపల్లి హనుమంతరావు గారు]]}} |{{DJVU page link|48}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/వృద్ధ దాసి (పద్యములు)|18.వృద్ధ దాసి (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కవికొండల వేంకటరావు|కవికొండల వేంకటరావు గారు, బి.ఏ.,బి.ఎల్.]]}} |{{DJVU page link|50}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/ఆంధ్ర భాష |19. ఆంధ్ర భాష ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వజ్ఝుల చినసీతారామ శాస్త్రి|వజ్ఝుల చినసీతారామ శాస్త్రి గారు]]}} |{{DJVU page link|52}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/ఆటలు |20. ఆటలు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:నాళం కృష్ణారావు|నాళం కృష్ణారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|54}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/ఆంగ్లేయ వర్తక సంఘము... దామెర్ల|21. ఆంగ్లేయ వర్తక సంఘము... దామెర్ల వెంకటాద్రినాయకుని మొదటి కౌలు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వేమూరి విశ్వనాధశర్మ|వేమూరి విశ్వనాధశర్మ గారు, ఎం.ఏ.]]}} |{{DJVU page link|57}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/జాతీయ విద్య |22. జాతీయ విద్య]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కర్రా లక్ష్మీనరసింహము|కర్రా లక్ష్మీనరసింహం గారు]]}} |{{DJVU page link|59}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/ఆత్మ ప్రభోధము (పద్యములు) |23. ఆత్మ ప్రభోధము (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కలచనీడు వెంకట రమణాచార్యులు|కలచనీడు వెంకట రమణాచార్యులు గారు]]}} |{{DJVU page link|64}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/కిరాతార్జునీయం| 24. కిరాతార్జునీయం]]}}...{{smaller|[[రచయిత:శ్రీరాముల సచ్చిదానంద శాస్త్రి|శ్రీరాముల సచ్చిదానంద శాస్త్రి గారు]]}} |{{DJVU page link|66}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/పూబావ బోధము (పద్యములు ) |25. పూబావ బోధము (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పోచిరాజు సీతారామయ్య|పోచిరాజు సీతారామయ్య గారు]]}} |{{DJVU page link|70}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/ఏల పాటలు|26. ఏల పాటలు]]}}. |{{DJVU page link|70}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/దీపావళి |27. దీపావళి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:యనమండ్ర శ్రీరామమూర్తి శాస్త్రి |యనమండ్ర శ్రీరామమూర్తి శాస్త్రి గారు]]}} |{{DJVU page link|75}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/దీపావళి |28. దీపావళి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొలచిన వెంకటఅప్పాశర్మ|కొలచిన వెంకటఅప్పాశర్మ గారు,ఎం.ఏ. ]]}} |{{DJVU page link|77}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/శ్రీశ్రీ రాజా వెలుగోటి రాజగోపాలకృష్ణ యాచేంద్ర బహదూర్|29. శ్రీశ్రీ రాజా వెలుగోటి రాజగోపాలకృష్ణ యాచేంద్ర బహదూర్]]}}...{{smaller|[[రచయిత:నెమలి సుబ్బారావు|నెమలి సుబ్బారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|82}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/శరదృతువు|30. శరదృతువు (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వేమూరి శివస్వామి శాస్త్రి|వేమూరి శివస్వామి శాస్త్రి గారు]]}} |{{DJVU page link|85}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 1/స్వాగత గీతము|32. స్వాగత గీతము]]}} |{{DJVU page link|88}} }} {{Center| {{p|fs125}}చిత్రపటములు</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|1. శరదృతువు}} |{{DJVU page link|2A}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|2. శమీపూజ}} |{{DJVU page link|10A}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|3. అమెరికా దేశమునందలి "పిట్సుబర్గు " నందున్న పిట్స్‌బర్గ్‌లో, కార్నెగీ గ్రంథాలయమునందు పిల్లలు చదువుకునే ప్రదేశము}} |{{DJVU page link|28A}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|4. శ్రీ కృష్ణదేవరాయులు}} |{{DJVU page link|34A}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|4. శ్రీశ్రీ ఉందే రాజాహరాజే మహారాజా వెలుగోటి రాజగోపాలకృష్ణ యాచేంద్ర బహదూర్}} |{{DJVU page link|78A}} }} == <center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2|సంచిక 2]]</center>== {{p|fs125|ac}} విషయసూచిక </p> {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/శేషచైత్రము (పద్యములు)|1. శేషచైత్రము (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|89}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/ఆంధ్రభాష|2. ఆంధ్రభాష]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొచ్చెర్లకోట వేంకటకృష్ణారావు|శ్రీ కొచ్చెర్లకోట వేంకటకృష్ణారావు బహద్దరు గారు]]}} |{{DJVU page link|90}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/బాలుర భావి బాధ్యతలు|3. బాలుర భావి బాధ్యతలు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:సత్తెనపల్లి హనుమంతరావు|సత్తెనపల్లి హనుమంతరావు గారు]]}} |{{DJVU page link|96}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/ద్వితీయ కృష్ణామండల గ్రంధాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ|4. ద్వితీయకృష్ణామండల గ్రంధాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ]]}} |{{DJVU page link|97}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/వేసవి|5. వేసవి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పాటిబండ అప్పారావు|పాటిబండ అప్పారావు గారు.]]}} |{{DJVU page link|105}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/మల్లారెడ్డి|6. మల్లారెడ్డి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:శేషాద్రి రమణ కవులు|శేషాద్రి రమణకవులు]]}} |{{DJVU page link|107}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/శాద్వలము|7. శాద్వలము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:శేషాద్రి రమణ కవులు|శేషాద్రి రమణకవులు]]}} |{{DJVU page link|109}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/అల్లాడు నరసింహకవి|8. అల్లాడు నరసింహకవి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వంగూరి సుబ్బారావు| వంగూరి సుబ్బారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|110}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/గ్రంధాలయము (పద్యము)|9. గ్రంధాలయము (పద్యము)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పిశుపాటి చిదంబర శాస్త్రి|పిశుపాటి చిదంబర శాస్త్రి గారు]]}} |{{DJVU page link|111}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/లిఖిత పుస్తక కేంద్రగ్రంథాలయము|10. లిఖిత పుస్తక కేంద్రగ్రంథాలయము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఆచంట సూర్యనారాయణరాజు|ఆచంట సూర్యనారాయణరాజు గారు]]}} |{{DJVU page link|112}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/బరోడా యాత్ర|11. బరోడా యాత్ర]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య|అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య గారు]]}} |{{DJVU page link|113}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/గ్రంధ భాండాగారము|12. గ్రంధ భాండాగారము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:జంద్యాల వేంకటశివకవులు|జంద్యాల వేంకటశివకవులు గారు]]}} |{{DJVU page link|122}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/యుద్ధభటులకు గ్రంధాలయములు|13. యుద్ధభటులకు గ్రంధాలయములు]]}} |{{DJVU page link|123}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/అమెరికా దేశ గ్రంధాలయ ప్రదర్శనము|14. అమెరికా దేశ గ్రంధాలయ ప్రదర్శనము]]}} |{{DJVU page link|124}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/నిజాము రాజ్యము- ఆంధ్రులు|15. నిజాము రాజ్యము-ఆంధ్రులు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:హరి బాపయ్య|హరి బాపయ్య గారు]]}} |{{DJVU page link|126}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/గ్రామచరిత్ర:రొయ్యూరు-రొయ్యూరు జోగిరాజుకవి|16. గ్రామచరిత్ర:రొయ్యూరు-రొయ్యూరు జోగిరాజుకవి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రొయ్యూరు రామచంద్ర ప్రసాదరావు|రొయ్యూరు రామచంద్రప్రసాదరావు గారు]]}} |{{DJVU page link|127}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/రామమోహన ధర్మపుస్తక భాండాగారము-బెజవాడ|17. రామమోహన ధర్మపుస్తక భాండాగారము-బెజవాడ]]}}...{{smaller|[[రచయిత: అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య |అ. వేంకటరమణయ్య]]}} |{{DJVU page link|129}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/కావ్యము (పద్యములు)|18. కావ్యము (పద్యములు)]]}} |{{DJVU page link|132}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/ఆంధ్రమాత (పద్యములు)|19. ఆంధ్రమాత (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|132}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/ఆంధ్రమాత (పద్యములు)|20. మహాభారత యుద్ధమునకు శ్రీకృష్ణుడు ఎంతవరకు కారణము ?]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కోన సీతారామారావు|కోన సీతారామారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|134}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/మానసమునకు (స్వామి)|21. మానసమునకు (స్వామి)]]}} |{{DJVU page link|137}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/హిందూ దేశము|22. హిందూ దేశము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఆచంట సూర్యనారాయణరాజు|ఆచంట సూర్యనారాయణరాజు గారు]]}} |{{DJVU page link|138}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/విచారలహరి|23. విచారలహరి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:బాలాంత్రపు వేంకట్రావు |బాలాంత్రపు వెంకట్రావు గారు]]}} |{{DJVU page link|141}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/గ్రంధవిమర్శన : ప్రభాతము|24. గ్రంధవిమర్శన:ప్రభాతము]]}} |{{DJVU page link|142}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/గ్రంధపరీక్ష: స్వామిదయానంద సరస్వతి|23. గ్రంధపరీక్ష: స్వామిదయానంద సరస్వతి]]}} |{{DJVU page link|147}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/సముద్రతీరము|25. సముద్రతీరము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కలచవీడు వెంకటరనుణాచార్యులు |కలచవీడు వెంకటరనుణాచార్యులు గారు]]}} |{{DJVU page link|148}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/"హోబర్టు” గ్రామగ్రంధాలయము|26. "హోబర్టు” గ్రామగ్రంధాలయము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఎం.వి.ఎన్.శర్మ|ఎం.వి.ఎన్.శర్మ గారు]]}} |{{DJVU page link|149}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/శ్రీ వీరేశ లింగకవిసమాజము, కుముదవల్లి |27. శ్రీ వీరేశ లింగకవిసమాజము, కుముదవల్లి ]]}} |{{DJVU page link|151}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 2/గుంటూరు మండల గ్రంథాలయ సంఘము|28. గుంటూరు మండల గ్రంథాలయ సంఘము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:తాడంకి వెంకయ్య|తాడంకి వెంకయ్య గారు]]}} |{{DJVU page link|152}} }} {{p|fs125|ac}}చిత్రపటములు </p> {{dotted TOC page listing| |{{sc|1. శ్రీ రామమోహన ధర్మపుస్తఃభాండాగారమునందు బాలశాఖ ప్రారంభమహోత్సవము}} |{{DJVU page link|88A}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|2. 'సర్రే' గృహమునందున్న యుద్ధ గ్రంథాలయాలు}} |{{DJVU page link|124A}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|3. స్త్రీలు తపాలా కార్యాలయంలో పుస్తకాలు వేరు చేస్తున్నారు}} |{{DJVU page link|124A}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|4. బాలికలు తపాలా కార్యాలయానికి పుస్తకాలు తీసుకెళ్తున్నారు}} |{{DJVU page link|124A}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|5. పుస్తకములతో నిండిన తపాలా సంచులు యుద్ధభటులకు పంపుటకు సిద్ధముగా ఉన్నాయి }} |{{DJVU page link|124A}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|6. అమెరికా దేశ గ్రంధాలయ సంఘము వారి ప్రదర్శనము}} |{{DJVU page link|124B}} }} ==<Center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4|సంచిక 3-4]]</Center> == {{Center| {{p|fs125}}విషయసూచిక</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/ప్రబోధము (పద్యములు)|1. ప్రబోధము (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|153}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/భారత భాషకును నేటిగ్రాంధిక భాషకును భేదము|2. భారత భాషకును నేటిగ్రాంధిక భాషకును భేదము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మండపాక పార్వతీశ్వర శాస్త్రి|మండపాక పార్వతీశ్వరశాస్త్రిగారు]]}} |{{DJVU page link|153}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/కావేరి (పద్యములు)|3. కావేరి (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అబ్బూరి రామకృష్ణారావు|అబ్బూరి రామకృష్ణారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|160}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/కట్టా వరదరాజేంద్రుఁడు|4. కట్టా వరదరాజేంద్రుఁడు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వంగూరి సుబ్బారావు|వంగూరి సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|160}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/విజయనగరాంజ నేయము (పద్యములు)|5. విజయనగరాంజనేయము (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:తాపీ ధర్మారావు నాయుడు|తాపీ ధర్మారావు గారు,బి.ఏ.]]}} |{{DJVU page link|163}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/గ్రంధవిమర్శనము:-రూపలత|6. గ్రంధవిమర్శనము:-రూపలత]]}} |{{DJVU page link|165}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/లవ కావ్యము|7. లవ కావ్యము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రామకృష్ణకవులు|రామకృష్ణకవులు]]}} |{{DJVU page link|168}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/నాల్గవ ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ|8. నాల్గవ ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ]]}} |{{DJVU page link|171}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/గ్రంధవిమర్శనము:-క్రొవ్వుతాళ్లు|9. గ్రంధవిమర్శనము:-క్రొవ్వుతాళ్లు]]}} |{{DJVU page link|196}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/బాల్యస్మృతి (పద్యములు)|10. బాల్యస్మృతి (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వింజమూరి రంగాచార్యులు|వింజమూరి రంగాచార్యులు గారు,బి.ఏ. ]]}} |{{DJVU page link|199}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/ఆంధ్రపరిశోధక మహామండలి|11. ఆంధ్రపరిశోధక మహామండలి]]}} |{{DJVU page link|201}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/గోదావరీమండల గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ|12. గోదావరీమండల గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ]]}} |{{DJVU page link|206}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/గీతాసుమాంజలి|13. గీతాసుమాంజలి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:బసవరాజు అప్పారావు|బసవరాజు అప్పారావు గారు బి.ఏ.]]}} |{{DJVU page link|210}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/గుంటూరు మండల గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల ద్వితీయ మహాసభ|14. గుంటూరు మండల గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల ద్వితీయ మహాసభ]]}} |{{DJVU page link|211}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/చిన్ని నారాజ (పద్యములు)|15. చిన్ని నారాజ (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అధికార్ల సూర్యనారాయణరావు|అధికార్ల సూర్యనారాయణరావు గారు బి.ఏ.,బి.ఎల్.]]}} |{{DJVU page link|212}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/కృష్ణా జిల్లాయందలి గ్రంథాలయోద్యమము|16. కృష్ణా జిల్లాయందలి గ్రంథాలయోద్యమము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దుగ్గిరాల వెంకటసుబ్బయ్య|దుగ్గిరాల వెంకటసుబ్బయ్య గారు]]}} |{{DJVU page link|213}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/గ్రంథాలయము |17. గ్రంథాలయము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వల్లూరి సూర్యనారాయణరావు|వల్లూరి సూర్యనారాయణరావు గారు, బి.ఏ.,బి.ఎల్.]]}} |{{DJVU page link|215}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/యౌవనము |18. యౌవనము]]}} |{{DJVU page link|216}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/గంజాం మండల గ్రంథాలయోద్యమము|19. గంజాం మండల గ్రంథాలయోద్యమము]]}} |{{DJVU page link|217}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/బాపట్ల తాలూకా గ్రంథాలయ సంఘము|20. బాపట్ల తాలూకా గ్రంథాలయ సంఘము]]}} |{{DJVU page link|218}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/కాకినాడ కాలూకా గ్రంథాలయ మహాసభ|21. కాకినాడ కాలూకా గ్రంథాలయ మహాసభ]]}} |{{DJVU page link|220}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/హితార్థదాయినీ గ్రంథాలయము|22. హితార్థదాయినీ గ్రంథాలయము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:క్రొవ్విడి శేషవేంకటకాశీపతి|క్రొవ్విడి శేష వేంకటకాశీపతి]]}} |{{DJVU page link|221}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/శ్రీకృష్ణదేవరాయ గ్రంథాలయము, బారువ|23. శ్రీకృష్ణదేవరాయ గ్రంథాలయము, బారువ]]}} |{{DJVU page link|222}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/శ్రీకృష్ణదేవరాయ పుస్తక నిలయము, చెరుకుమిల్లి |24. శ్రీకృష్ణ దేవరాయ గ్రంథాలయము, చెరుకుమిల్లి]]}} |{{DJVU page link|224}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/ఆంధ్ర వాణీ గ్రంథాలయము - ఇనగల్లు|25. ఆంధ్ర వాణీ గ్రంథాలయము - ఇనగల్లు]]}} |{{DJVU page link|224}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/కన్నె ముద్దు (పద్యములు)|26. కన్నె ముద్దు (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అధికార్ల సూర్యనారాయణరావు|అధికార్ల సూర్యనారాయణరావు గారు, బి.ఏ.,బి.ఎల్.]]}} |{{DJVU page link|225}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/భారతీయుల ప్రార్థన (పద్యములు)|27. భారతీయుల ప్రార్థన (పద్యములు))]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కాళ్లకూరి గోపాలరావు|కాళ్లకూరి గోపాలరావు గారు]]}} |{{DJVU page link|226}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/గ్రంధవిమర్శనము:-అపూర్వ సంఘసంస్కరణము|28. గ్రంధవిమర్శనము:-అపూర్వ సంఘసంస్కరణము]]}} |{{DJVU page link|227}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/గ్రంధవిమర్శనము:-చిత్రలేఖనము|29. గ్రంధవిమర్శనము:-చిత్రలేఖనము]]}} |{{DJVU page link|229}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/విజ్ఞప్తి|30. విజ్ఞప్తి]]}} |{{DJVU page link|231}} }} {{Center| {{p|fs125}}చిత్రపటములు</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|1. నాల్గవ ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ, బారువ - ఆహ్వాన సంఘాధ్యక్షులుగు ఏ.పి.పాత్రోగారు}} |{{DJVU page link|152A}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|2. నాల్గవ ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ, బారువ - అధ్యక్ష్యులు హానరబుల్ భూపతిరాజు వేంకటపతిరాజు గారు}} |{{DJVU page link|152B}} }} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము]] g96brrdmhyrbighn29oo7nxo2phah96 104 154628 570736 569587 2026-08-19T16:41:54Z Rajasekhar1961 50 570736 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము -౨||కప్తాన్ చార్లెస్ స్ట్రీట్}}</noinclude><section begin="574A" />నను కంచరనృపతి వేయించిన సంస్కృతశాసన మొకటొ ఇచ్చట కాననగుటచే క్రీ. శ. 3వ శతాబ్దికి పూర్వమే ఈ దేవాలయము కట్టబడినదనియు, చేజెర్ల చరిత్రప్రసిద్ధమగు నగరమనియు తెలియుచున్నది. ఈ దుర్గమును చాళుక్య రాజవంశపు మూలపురుషుడు కుబ్జ విష్ణువర్ధనుడు పరిపాలించెనని చరిత్ర ప్రసిద్ధము. ఇతని తిమ్మా పుర శాసనమునుబట్టి ఈతని రాజ్యము విశాఖపట్టణ మండల పర్యంతము వ్యాపించియుండెననిదమగుచున్నది. చేజెర్లకు చేరుంజర్లయను నామము పురాసిన ప్రసిద్ధము. ఇచ్చట క్రీ. శ. 1165, 1140, 1247 సం. ల ప్రాంతమున వేయించిన శాసనములు దేవాలయమున గానబడుచున్నవి. ఇందు 1247 నాటి శాసనమున “చేంజర్ల” గ్రామమున కపోతేశ్వరుడు 4,444 లింగములచే పరివృతుడై యుండెనని తెల్పబడినది. దీనినిబట్టి ఆనాటికి “చేరుంజెర్ల" అను పదము "చేంజర్ల"గా మారినదని ఇందుమూలమున తెలియుచున్నది. తరువాత నదియే 'చేంజర్ల' అయినది. శా. శ. 1085 (క్రీ. శ:-1163) నాటి ఇచ్చటి శాసనమొకటి 'మరుమ' వంశజుడగు కేతిరెడ్డి యొసర్చిన దీప దానమును వివరించుచున్నది. శ్రీ తుంగతుర్తి బుచ్చయ్య గారి శాసనమువలన పూర్వ మీ క్షేత్రము మహాపట్టణ మనియు, అందు అనేక దేవాలయములున్నట్లును తెలియుచున్నది. కోటిలింగములు, 78 గుళ్ళు, 28 వీథులు, 11 వినాయకులు, 10 భైరవులు, 1 కుమారస్వామి, 1 మాధవుడు, 1 గరుత్మంతుడు, 62 దుర్గలు, 20 వీరులు, 20 నాగన్నలు, 7 సూర్యులు, 11 చంద్రులు, 1 వీరన్న, 24 అక్క దేవతలు, 2 కృష్ణ విగ్రహములు, 4 రామలక్ష్మణులు, 3 హనుమంతులు, 2 వెంక టేశ్వరులు, 6 శాసనములు, 1 వృక్షము, 8 ద్వారపాలకులు, 1 శూలము, 5 స్తంభములు, 4 గుహలు, 4 మఠములు, 101 బావులు, 1 ఓ గౌరు, 3 చెరువులు, 3 కుంటలు ఇవన్నియు నున్నట్లా శాసనము తెల్పుచున్నది. కపోతేశ్వర క్షేత్ర మాహాత్మ్యమునుగూర్చి యొక అద్భుతగాథ కలదు. కాశ్మీరము నేలుచున్న సూర్యవంశజుడు, యయాతిపౌత్రుడు, మాంథాతృ పుత్రుడు నగు శిబిచక్రవర్తి తన పెద్ద తమ్ముడగు మేఘాడంబరుడు, రెండవ తమ్ముడగు జీమూతవాహనుడు అనువార లిద్దరును తీర్ధయాత్ర దక్షిణ భారతముకనుక 'చెరుంజర్ల' పర్వత గుహయందు గుపొనిస్టులై దేహత్యాగ మొనర్ని లింగాకారులై వెలయుటరుగాంచి యిచ్చటికి పదిలక్షల సైన్యను వచ్చేను. మేమారన లింగాకృతియు, శ్రీ మాహాత్యమును తెలుసికొని అచ్చోటు శతయ్య, దీక్షాగతుడయ్యెను. తుట్టకుని యజ్ఞమును ప్రారంభించుట 'తొడనే దేవతలు, దానితో నాతడు నిత్య బ్రహ్మలోక ప్రాప్తి నందునని కలవరమందిరి. త్రినివాస్తు లాతనిని పరీక్షించ నెంచి రూపు రేఖలు మార్చికొని 'కూ పెనగుంట' గ్రామము ప్రవేశించి, పై క్రీగంట వారించిరి. అచ్చోటనే నేటి 'కండ్లగుంట' గ్రామ మున్నది. అచ్చటినుండి త్రిమూర్తులు విప్పర్లకు చేరి అచ్చట బ్రవల్ల బాణముగను,శివుడు కిరాతుడుగను, విష్ణువు పావురముగను మారిరకని కొంద రందురు. కొందరు పరీక్షార్థము ఇంద్రాగ్ను లరు చెంచి డేగ పావురములుగ రూపొందిరని తలంచుచున్నారు. ఎట్లైనను శిబి తనను శరణువేడిన పావురమును రక్షింప సమకట్టి, దాని ఎత్తు మాంసమును పరిహారముగా నిచ్చుట కొడంబడి, దానినొక త్రాసున నుంచి తూచుచు తన యొడలి మాంసము వెంత యుంచినను దానికి సరితూగకపోవుటచే, చివరకు తానే స్వయముగా నందు కూర్చుండెననియు, అప్పుడు దేవతలు ప్రత్యక్షమై కీర్తించి రనియు ననెడి ఈతని గాథ జగత్ప్రసిద్ధము. ఆ సమయమున శివుడు శిబికి పరము ప్రసాదింప సిద్ధపడగా నాతడు తనకు, తన పరివారమునకు కైలాస సుఖమును, చేరుం జెర్లలో తమ శరీరములు లింగాకృతులై ఆచంద్రతారార్కముగ నిలచుటను అభ్యర్థించెను. అందువలననే ఇచ్చట కోటిలింగములు వెలసెనని ప్రసిద్ధి. ఇట్లు కపోతమును రక్షించిన కారణమున శిబి లింగాకారమగు రూపమును దాల్చి ధన్యుడగుటచే నాతని దేహము పొందిన లింగమునకు కపోతేశ్వరుడని నామము వహించెను. ఆ స్వామి మాహాత్మ్యము కారణముగా వా క్షేత్రము కపోతేశ్వర క్షేత్రమని ప్రసిద్ధివడసినది. {{right|ద.శే.}} <section end="574A" /> <section begin="574B" />'''కప్తాన్ చార్లెస్ స్ట్రట్ (1765-1869):''' కప్తానా చార్లెస్ స్ట్రట్ ఇంగ్లీషు పరిశోధకుడు. ఇంగ్లాండులో 1795 ఏప్రిల్ 28 వ తేదీన జన్మించినాడు. సైనిక <section end="574B" /><noinclude><references/></noinclude> ki1cic8uiy9hh0dj1fibt329clwrnay 104 154629 570740 569589 2026-08-19T16:54:17Z Rajasekhar1961 50 570740 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|కబీరు||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude><section begin="575A" />వృత్తిలో ప్రవేశించి 39 వ రెజిమెంటుతో పాటు ఆస్ట్రేలియా వెళ్ళి 1828 లో ఆ దేశ నైసర్గిక వివరములు తెలిసికొనుటకు ప్రయత్నించి ముందు డార్లింగు నదిని కనుగొనినాడు. తరువాత అలెగ్జాండ్రినా సరస్సు యొక్క ఉనికిని కనిపెట్టినాడు. మూడవ పర్యాయము ముర్రే నదీలోయను కనిపెట్టుచుండగా (1844-1845) అనేక శారీరక క్లేశముల ననుభవించి, దృష్టి భాగ్యమును పోగొట్టుకొనెను.. చివర వరకు అతనికి కనుచూపు లభించలేదు. ఇతడు దక్షిణ ఆస్ట్రేలియాకు సర్వేయరు - జనరలుగా 1833 లో నియమింపబడినాడు. ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వము వచ్చిన తరువాత 1856 వరకు ఛీఫ్ సెక్రటరీగా పనిచేసినాడు. కప్తాన్ ఛార్లెస్ స్ట్రట్ ఇంగ్లాండులో చెల్టన్ హాంలో 1899 జూన్ 16 వ తేదీన మరణించాడు. {{right|పు, హ, రా.}} <section end="575A" /> <section begin="575B" />'''కప్తాన్ జేంస్ కుక్ :''' కప్తాన్ కుక్ పేరుపొందిన నావికుడు. ఇతని జీవితము సముద్రయానమునకు, కొత్తకొత్త ద్వీపములను, ప్రదేశములను కనుగొనుటకు అంకితమైపోయినది. ఇతడు క్రీ.శ. 1728 లో ఇంగ్లండులో జన్మించినాడు. ఇతనికి 'ఎండవర్ ' అనెడు సొంతఓడ ఒకటి యుండెను. అదే అతని ప్రియతమమైన యానసాధనము. ఆ 'ఎండవర్ ' లో ఎక్కి తన జీవితకాలములో మూడుసార్లు సముద్రాలమీద పయనించినాడు.మొట్టమొదటిసారిగా 1768 లో ఇంగ్లండులో బయలుదేరెను. అతని ప్రయాణము దక్షిణ పసిఫిక్ మహా సముద్రముమీద. అక్కడ తిరుగుచు తిరుగుచు పెక్కు ద్వీపములను కనుగొన్నాడు. న్యూజిలాండ్ చుట్టును ప్రయాణముచేసి 'చాటనీబే' దగ్గర ఆగి గుడ్ హోప్ అగ్రముమీదుగా ఇంటికి చేరుకొన్నాడు. ఇది మొదటి ప్రయాణము. రెండవప్రయాణము 1772లో జరిగినది. ఈసారి కొత్తప్రదేశాలను, కనుగొన్న ద్వీపాలను గూర్చి నికరమైన అంచనా వేసుకోవాలనే ఆశయము అతనిది, ఈ ఆశయముతోనే అంటార్కిటిక్ సముద్రము దాక ప్రయాణముచేసి దక్షిణాఫ్రికా మీదుగా మళ్ళీ ఇంటికి తిరిగివచ్చినాడు. మూడవసారి ప్రయాణము 1776 లో జరిగినది. ఇదే అతని జీవితములో చివరి ప్రయాణము. ఈసారి అతని ముఖ్యాశయము ఫసిఫిక్ సముద్రములో ఉత్తర పశ్చిమాలుగా ఒక దారి కనుగొందా మని అట్లా బయలుదేరి బేరింగ్ స్ట్రెయిట్ అంతయు అవలోకనము చేయుచు, కం చాట్కా (Kam Chatka), అలూషియన్ ద్వీపాలు తాకుచు, ఇంటికి వస్తూవస్తూ దారిలో హవాయి ద్వీపములో ఆగినాడు. ఆ ద్వీపవాసు లకును, అతనికిని జరిగిన సంఘర్షణములో కప్తాన్ జేమ్సుకుక్ వారికి దొరికిపోయినాడు. వారిచేత ఘోరముగా చంపబడినాడు. {{right|నా. కృ, కు.}} <section end="575B" /> <section begin="575C" />'''కబీరు :''' ప్రసిద్ధ హిందీకవులలో కబీరొకడు. ఇతడు హిందీ సాహిత్యమున నిర్గుణ శాఖకు సంబంధించిన భక్తి వాఙ్మయ ప్రవర్తకుడుగ భావింపబడుచున్నాడు. అతడు అసాధారణ శక్తి సంపన్నుడు; సంఘసంస్కర్త; సూఫీ వేదాంతి యని ముస్లిములును, ఏకేశ్వరోపాసకుడని హిందువులును భావించుచున్నారు. ఇతడు హిందూ-ముస్లిం మత సామరస్యమును చేకూర్చినవారిలో నగ్రగణ్యుడు. ఇతని జనన మరణ స్థల కాలములను గుఱించి వాదములు కలవు. ఇతని జన్మస్థానము మగహర్ అని కొందరు, ఆజమ్గఢ్ కు చెందిన బేలహరా గ్రామమని కొందరు, కాశీ యని కొందరు భావించుచున్నారు. కానీ ఇప్పుడు లభించుచున్న ఆధారములను బట్టి కబీరు విక్రమశకము 1455 లో కాశీలో జన్మించెనని పెక్కురు నమ్ముచున్నారు. ఇతడు ప్రహ్లాదుని అపరావతార మనియు, వైష్ణవ మత ప్రవక్త యగు శ్రీ రామానందులవారి యాశీర్వాదముచే హిందూదేవాంగ స్త్రీ యగు ప్రతిచి యను వితంతు గర్భమున జన్మించెననియు ప్రతీతి కలదు. ఆమె తనకు గలిగిన విపత్తునకు వగచి, లోకభీతిచే నా శిశువు నెత్తుకొని పోయి శాశీకి సమీపమున నున్న 'లహర్ తారా' అను చెరువుగట్టుపై నొక తామరాకుపై నుంచి నిశీధమున పారిపోయెను. ఆ మార్గమున పోవుచున్న నూర్ అలీ, నీమా యను మహమ్మదీయ దంపతులా శిశువును భగవత్ప్రసాదముగా భావించి, పోష్యపుత్రునిగా పెంచి, ఆ యూరి కాజీచేత 'కబీర్ ' అని నామకరణము చేయించిరి. ఈ వృత్తాంతమును గూర్చిన సత్యాసత్యము లెట్లున్నను కబీరును పెంచినవారు నూర్ అలీ, నీమా దంపతు లనుట నిర్వివాదము. <section end="575C" /><noinclude><references/></noinclude> r00j0tl6dnbicxer1ii5weck8gm1imc 104 154705 570731 448516 2026-08-19T14:21:29Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||కాంచీపురము}}</noinclude> ప్రాంగణపు నాలుగు గోడలపై రెండు వరుసలుగ శిల్ప ప్రస్తరములలో చెక్కబడియున్నది. ఈ దేవాలయ శిల్పమునకును, మామల్ల పుర శిల్పమునకును పోలికలు గలవు. పల్లవవంశోదయము, రాజవంశావళి, రాజులవేట, పట్టాభిషేకములు, రాజు అశ్వమేధయాగము చేయుట, దేవాలయములో రాజులు పూజలు చేయుట, రాజసభ, రాజ సమక్షమున నృత్య గీత వ్యాయామ ప్రదర్శనములు,కిరాతార్జునీయము, యుద్ధరంగ దృశ్యములు, రాజశిబిరములు, ఏనుగుల యుద్ధము, నదీదృశ్యము, పూజాసమయములందు దేవాలయములలో నృత్య గీత వాద్య ప్రదర్శనము, రాజప్రాసాదములు, రాజులు రాణులతో సింహాసనము ననున్న దృశ్యములు, సింహళ, చాళుక్య, పాండ్య, గాంగ, రాష్ట్రకూట రాజులతో పల్లవుల యుద్ధములు, రాజ్యమున అరాచకము, మత అసహనము, పరమేశ్వర విష్ణుగృహాలయము, అలంకృత విష్ణు విగ్రహములు, ఇంక నెన్నియో విన్యాసము లీ శిల్పములందు కాన్పించును. కంచియందు బహు పురాతనమైన యేకామ్రనాధాలయములోని ఇసుక లింగము దక్షిణదేశమందలి పంచ లింగములలో నొకటి. గర్భాలయము, వెనుక బ్రహ్మాండమయిన సహకారవృక్ష మొకటి గలదు. పార్వతి యిచట శివుని పూజించె నట. కావుననే యిచటి దేవుడు ఏకామ్రేశ్వరు డని పిలువబడుచుండెను. దేవి అతని కామము చూరగొనినది కాబట్టి కామాక్షి దేవి యైనది. ఈ ఆలయము కృష్ణదేవరాయలచే కట్టబడినది. విజయనగర శిల్పమును ప్రదర్శించు ఈ ఆలయ గోపురము దక్షిణదేశమందలి గోపురము లన్నిటికంటె ఉన్నతమైనది. దీని యౌన్నత్యము 188 అడుగులు. పది అంతస్థులున్నవి. శిఖరమున తొమ్మిది కలశము లున్నవి. ఆలయ ప్రాంగణమున అనేక మండపము లున్నవి. ఇందొక మండపమందు 540 స్తంభములున్నవి. కామాక్షీ దేవి ప్రత్యేకాలయము ఏకామ్రనాథాలయమునకు సమీపముననే కలదు. తెలుగుదేశమున కాంచీపుర ప్రాముఖ్యము ఈ దేవినిబట్టియే కలిగినది. "కంచికామాక్షి, మధుర మీనాక్షి" అని వాడుక కలదు. ఏకామ్రనా థాలయమునకు నాలుగు మైళ్ళ దూరమున విష్ణుకంచిలో హస్తగిరిపై నరదరాజస్వామి ఆలయము గలదు. బాహ్య ప్రాకారకుడ్యములపై గజపతి, విజయనగర సామ్రాట్టుల శాసనము లున్నవి. దేవాలయపు గోడలపై భాగవత కథాఘట్టములు, ఇతర గాథలును శిల్పాంకితములై యున్నవి. ఒకచోట పైకప్పునకు బంగరు బల్లి పెట్టబడినది. ఆలయమున విశేషముగ బల్లి శిల్పము ప్రదర్శింపబడినది. ఇందలి కల్యాణమంటపము వేలూరు నందలి జలశం ఠేశ్వరాలయ కల్యాణమంటపమును బోలియున్నది. వరదరాజస్వామి, దేవీ మూల నిగ్రహములు పెద్దగా ఆకర్షణీయములుగా నున్నవి. కాంచీపురము పూర్వము గొప్ప విద్యాకేంద్రము. వైదిక విద్య, బ్రాహ్మణ మతము లచట నిల్చినవి. దూర దేశములనుండివచ్చిన విద్యార్థు లిచట వేద వేదాంగాదుల నభ్యసించువారు. జైన, బౌద్ధ మతములకును కంచి పీఠమైనది. వైకుంఠ పెరుమాళ్ ఆలయములో చేతన శిల్పములు కాన్పించును, పలువిధములైన మతములు కంచిలో నభివృద్ధి చెందినవి. యాదవ ప్రకాశకులకడ అద్వైతము నభ్యసించినవారిలో వైష్ణవమత ప్రవక్త రామానుజాచార్యు లోకరు. ఈయన తన విశిష్టాద్వైత మత వ్యాపనమునకై కంచిలో మఠ మేర్పరచెను. శంకారాచార్యుల కామకోటి పీఠమును ఇచటనే గలదు. ఇచట వేదమఠమున రామాయణ ప్రచారము జరుగుచుండెడిది. కాంచీపురమున 1866 వ సంవత్సరమున పురపాలక సంఘము ఏర్పాటైనది. వరదరాజస్వామి పూజ విషయమై వైష్ణవ తెంగలై, వడగలై తెగల మధ్య తగాదాలు వ్రీవీ కౌన్సిలుచే తీర్చబడెను. చేనేతవృత్తి యిచట అధికము. కంచి చీరలు, పట్టు, నూలు, దేశమంతట ప్రశస్తమైనవి. 1908 లో చెంగల్పట్టు జిల్లాలో నున్న 11,000 మగ్గములలో సగము పైగా కంచి తాలూకాలో నుండెను. కాంచీపురమున కిప్పటికినీ చారిత్రకముగను, సాంఘికముగను ప్రాముఖ్యము గలదు. దక్షిణదేశమున పర్య టించు యాత్రికులు తప్పక కాంచీపురమును దర్శింతురు. కాంచీపురమునకు సరిపోలిన నగరము హిందూదేశముననే గాక, మరెచటను గానరాదని యొక పాశ్చాత్య పండితు డభిప్రాయపడెను. {{right|వి. య.}}<noinclude><references/></noinclude> fye9jha6yrd6szzm1bzzaj5cihpww3o 104 154706 570732 448518 2026-08-19T14:40:04Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570732 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|కాంటు ఆగస్టు||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude> '''కాంటు ఆగస్టు (Augusu Comtu) :''' ఆగస్టు కాంటు ఒక నూతన శక ప్రారంభమున ఉన్నవాడు. ఈశ్వర ప్రతిపాదకములును, ఆధ్యాత్మికములు నయిన ప్రాచీన నాగరకతలనుండి మానవజాతిని మరల్చి యొక నూత్న జీవిత పథమునకు ఆహ్వానించి నవా డితడు. ఫ్రెంచి విప్లవము ప్రాచీన నాగరికతను భయంకరముగా ధ్వంసము గావించిన కాలములో ఇతడు జన్మించెను. ఇతడు సహజజ్ఞానముగానీ, ఆంతరశ్రవణముగాని కల ప్రవక్త కాడు. మానవజీవితము నందలి లోతును పరీక్షించి నట్టియు, సాంఘికమైన క్రమభంగమునకును, వైఫల్యమున కును గల కారణముల నరసినట్టియు తిరుగుబా టొనర్చి నట్టియు మేధావి ఇతడు. ఇతడు బాల్యమునుండియే అసామాన్యమైన స్వభావ, ప్రతిభలను ప్రదర్శించినవాడు. అందుచేత ఇతనిని సహాధ్యాయులు తత్త్వజ్ఞుడని పిలుచు చుండిరి. విద్యావివేక క్షేత్రములందు ఇతడు పెద్ద పెద్ద అంగలు వేసి, వాస్తవిక తత్త్వవిద్య (Positive Philosophy) ను ప్రజలకు ప్రకటించెను. ఈ దర్శనము మానవ జీవిత రహస్య గ్రహణమునకు నూతనదృష్టిని ప్రసాదించెను. ఇతడు ఈశ్వరవిశ్వాసమును, ఆధ్యాత్మిక శాస్త్ర తత్త్వమును నిరాకరించి సంఘక్రమసిద్ధికి అవసరమగు మహావిధి భారమునంతయు దుర్బలములు, సద్యోజనితములు అయిన "సంఘశాస్త్రము" యొక్క భుజములపై పడవేసెను. ఈ సంఘశాస్త్రమునే సంఘ భౌతికశాస్త్రము (Social Physics) అనికూడ అందురు. కాంటు “మానవత్వము" అను క్రొత్త మతమును ప్రవేశ పెట్టి, దానికి "సమాజా రాధనము" (Sociolatry) అని నామకరణము చేసెను. అందరివలెనే కాంటు ఇతరులవలన ప్రభావితుడు కాక పోలేదు. తమ కాదర్శపురుషులగు వారిని సంపూర్ణ ఉపజ్ఞో పేతులనుగా ప్రశంసించుట యన కొందరకు పరమ సంతోషము. కాని నిజమేమనగా, గొప్ప యోజనాపరులు దృశ్యమానములగు సంఘపరిస్థితులపై తమ లక్ష్యము సంతయు కేంద్రీకరించి వాటినుండి కావలసిన సాధన సంపత్తిని సేకరింతురు. అట్లే కాంటుకూడ కండోర్ సెట్'(Condorcet), సంతుసిమన్ మొదలగువారివలన అనేక విషయములను గ్రహించియున్నాడు. సంఘవ్యవహారమను ముఖ్య దర్పణమును ఇతడు అవలోకించి మానవసంసర్గములు, సంఘవ్యవస్థలు, సంఘాభివృద్ధి అను వాటిని అర్థము చేసికొనుటకు క్రొత్తశాస్త్రము అవసరము అని గ్రహించెను. కాంటు పెక్కు గ్రంథములు వ్రాసినాడు. వీటిలో "వాస్తవిక తత్త్వవిద్య", "ప్రత్యక్ష వాస్తవిక రాజ్య వ్యవస్థ" (Positive Polity) అనునవి స్మరణీయము లయినవి. ఇవి విజ్ఞాన క్షేత్రములో గొప్ప సంచలనమును కలిగించినవి. కాంటు రచనలలోని సర్వతోముఖ దృష్టిని చూప బూనుట వ్యర్థప్రయత్నమే యగును. అయినను, భౌతిక శాస్త్రముల ఆచార్యకత్వము ఇతనికి బాగుగ గోచరించెను. సంఘాభ్యుదయమునకును, సహృదయకత్వము నకును సాంఘిక శాస్త్రము అవసరమని ఇతని దృడాభిప్రాయము. ఇతడు మూఢవిశ్వాసముల బారినుండి సాంఘికాభివృద్ధిని రక్షించుటకు ప్రయత్నించెను. ఆధ్యాత్మిక, ధార్మికతత్త్వాంశములను తిరస్కరించెను. సంఘపరిస్థితులను చక్కగ పరీక్షించి, వర్గీకరణముచేసి చూచుట అవసరమని ఇతడు గట్టిగ వాదించెను. “సంఘశాస్త్రము" "సంఘభౌతిక శాస్త్రము" అను వాటిని “సాంఘిక స్థితిస్థాపక శాస్త్రము" (Social Statics), "సాంఘిక గతిశాస్త్రము” (Social dynamics) అని విభజించినాడు. ఇందు మొదటిది సంఘక్రమమునందలి వివిధభాగముల క్రియాధర్మములను, ప్రతిక్రియాధ ర్మములను పరిశీలించునది. ఇక రెండవది ప్రగతిధర్మములను విచారణ చేయునది. ఈ క్రొత్తశాస్త్రమును సంస్థాపనచేయుటలో కాంటు మానవుల విచారక్రమమును పృథక్కరించి దాని నంతయు మూడు దశలక్రింద నిబంధించి స్పష్టీకరించెను. అవి ధర్మజ్ఞాన విషయకములు (Theological), ఆధ్యాత్మికములు (Metaphysical) వాస్తవికములు (Positive) అనునవి. మొదటి దశలో మానవుడు అలౌకికమైన దృశ్యముల యొక్క ఆధిక్యమును అంగీకరిMచెను. రెండవదశలో అతడు కోలది సవరణలతో దేవతల వంశ పరంపరను, మతమును విశ్వసింపసాగెను. తుట్టతుదకు మానవుడు అంతిమదశకు చేరెను, దీనినే కాంటు "తాత్విక దశ" అనెను.<noinclude><references/></noinclude> 1pjcm4omjmfjey6o7vbuugxonj9owqy 104 154707 570733 448519 2026-08-19T15:02:14Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570733 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||కాంటు ఇమాన్యుయల్}}</noinclude><section begin="652A" />వాస్తవికతను గూర్చిన ఇతని యూహ సాంఘిక పరిస్థితులయొక్క సూక్ష్మదృష్టిమీదను, వర్గీకరణము మీదను ముఖ్యముగ ఆధారపడియున్నది. ఇతని అభిప్రాయము ప్రకారము తాత్త్విక విచారణలుగాని, ఆధ్యాత్మిక విచారణలుగాని, ప్రకృతిశాస్త్ర ప్రమాణములముందు నిలుచునట్టివికావు. అవి వట్టి కల్పన లగుటచే నమ్మదగినవి కావు. కాబట్టి ఇతడు వాస్తవిక విధానమును ప్రవచించెను. ప్రతిదశయు ఒకానొక నిర్మాణ విధానమునకు దారితీయునని ఇతడు చెప్పదొడగెను. ఉదా : వాస్తవిక దక సైనిక వ్యవస్థకుగాని, లేదా భగవంతుడే ప్రధానాచార్యుడుగా గల రాజప్రధానైక వ్యవస్థకుగాని దారితీయును. ఆతని నిబంధనలే దైవాజ్ఞ లగును. సిద్ధాంతములు అవశ్యముగా శిరసాధార్యములగును. ఆధ్యాత్మిక దశ విశిష్టస్వత్వ బోధకములగు సిద్ధాంతములతో ప్రభుత్వమును కల్పించును.దైవస్వత్వముల స్థానమున సహజ స్వత్వములు నిలుచును. ఈ రాజ్యతంత్రమున శాస్త్రోక్తము, సక్రమము, అసంతృప్తి కరము నగు నొక సాంఘిక వ్యవస్థ రూపొందును. వాస్తవికదశవలన సాంకేతిక కర్మసాధనము లతో, ప్రకృతిశాస్త్ర పరిశోధన కల్పనలతో (inventions) బహుళముగ పారిశ్రామిక యుగము ప్రభవించును. ప్రకృతిశాస్త్రములను వివిధములుగ వర్గీకరించియుండుట కాంటు చేసిన మరియొక ఘనకార్యము. వీటిలో అన్నిటికంటె శ్రేష్ఠమైనది సంఘశాస్త్రము. ఇతడేర్పరచిన క్రమ మీవిధముగా నుండును : గణితశాస్త్రము, ఖగోళ శాస్త్రము, భౌతికశాస్త్రము, రసాయనశాస్త్రము, జీవ శాస్త్రము, సంఘశాస్త్రము. సంఘములో 'నిరంతరముగ జరుగుచున్న పోరాటమును, నాళనమును, దినక్రమముగ అభివృద్ధి యగుచున్న అరాజకత్వమును కాంటు గ్రహించి, వానిని గూర్చి తర్కించెను. చివరకు సాంఘిక చట్టములందు గల గొప్ప లోపములు నితడు గుర్తించెను. అందుచేత దృఢమైన సాంఘిక సిద్ధాంతము యొక్క విలువను ఇతడు నొక్కి వక్కాణించెను. ఇతడు నిరీశ్వరవాదమును ప్రతిఘటించెను. ఇతనికి సంఘమును నైతికముగ నిర్మించుటలో విశ్వాసము కలదు.కారణము——ప్రకృతి శాస్త్రములు సాంఘిక సమస్యల ప్రాముఖ్యమును నిర్లక్ష్యము చేసినవి. సంఘ వ్యవస్థలను సమన్వయపరచుటయందలి ఆవశ్యకమును ఇతడు నొక్కి చెప్పెను. పూర్వ ప్రబోధమును, ప్రకృతిశాస్త్రమును జోడించి వాటిని సమాజపరముగ అనువర్తింపచేసినచో సాంఘికాభ్యుదయము ఫలించునని ఇతని దృఢవిశ్వాసము, వ్యక్తి ఎపుడును సంఘజీవితము యొక్క ఫలమని కాంటు విశ్వసించెను. ఇతడు సహజముగా సమాజమును నిరసించువాడు. కాని సాంఘికశక్తులు ఇతని కృత్యములను సరిదిద్ధి, నవరింపగల్గును. తత్ఫలితముగా సంఘసమస్యలకు ఉన్నతి చేకూరగలదు. ఎఫ్.యస్. మార్విన్ ఇతని ఉత్తమభావములను నాలుగు భాగములుగా సంగ్రహించినాడు. అవి మానవత్వము, భౌతికశాస్త్రము, సంయోగము, విశ్వాసము అనునవి. ఇతని రచనలు ఆచరణాత్మకము లుగా చాల విలువగలవి. కాంటు బోధించిన విషయములలోని దోషములను పూర్తిగ విస్మరింపతగదు. ఈ నూతన శాస్త్రరంగమున ఇతడు తొలిగా ప్రవేశించినవాడగుట చేతనే దోషములు దొరలినవి. సంఘశాస్త్రమును వాస్తవిక దర్శనముగా రూపొందించుటలో ఇతడు కొంత గజిబిజిపడి, సంఘ నిర్మాణ తత్వశాస్త్ర (Social Philosophy) రంగమున దానిని వదలివేసెను. అట్లే ఇతడు ఇంతకుముందు అద్భుత వస్తు విజ్ఞాన వాదమును (Phenomenalism). స్థూల ప్రపంచ తత్త్వవాదమును (Objectivism) నిర్వచించి ప్రతిపాదించుటలో పొరపాటు పడినాడు. అయినప్పటికిని ఇతడు అద్వితీయుడే. ఇతడు హృదయ పూర్వకము లయిన సర్వుల ప్రశంసలకు పాత్రుడగుచున్నాడు. {{right|ఎమ్. మ. సి.}} <section end="652A" /> <section begin="652B" />'''కాంటు ఇమాన్యుయల్ :''' కాంటు ఇమాన్యుయల్ కోయిన్స్బర్గు (Koeingsberg) నందు క్రీ. శ. 1724 వ సం. ఏప్రిల్ 22 వ తేదీన జన్మించేను. అతడు జొహాన్ జార్జియొక్క సంతతిలో నాలుగవ వాడు. అతని తల్లి సుశీలయు, దైవభక్తి తత్పరయు నైయుండెను. ఆతని తలిదండ్రులు భక్తి వాదమునకు (Pietism) చెందిన వారై యుండిరి. భక్తి వాదము యొక్క ప్రబల సంసర్గము అతని విమర్శనమున స్పష్టముగ గోచరించుచున్నది. కాంటు తలిదండ్రులు <section end="652B" /><noinclude><references/></noinclude> n6l53qg6dkjk278aw6gikb6t0ut61v4 104 154708 570734 448520 2026-08-19T15:23:00Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570734 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|కౌంటు ఇమాన్యుయల్||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude> చారిద్య్ర మనుభవించుచుండిరి. ప్రత్యహభుక్తికై వలసి నంత ద్రవ్యమునే వారు సంపాదించు కొనగల్గు చుండిరి. కాంటు మెల్లగా ఉన్నతస్థితిని పొందెను. నలుబది యారు వత్సరముల పరిమితిలో అతడు యథాక్రమమైన ఆచార్య పదవి నధిష్ఠించెను. పెక్కురు సుప్రసిద్ధ తత్వజ్ఞులవలె ఆతడు బ్రహ్మచారియై వరలెను. వివాహము నెడమాత్ర మాతనికి ప్రతికూలాభిప్రాయము లేదు. ఆతని జీవితము సుశిక్షితమై యుండెను. అతడెన్నడును స్వీయరాష్ట్రమును త్యజించిపోలేదు. 1804 సం. ఫిబ్రవరి 12 వ తేదీన అతడు కీర్తి శేషుడయ్యెను. స్వదేశీయుడగు క్రిస్టియన్ వుల్ఫచే ప్రతిపాదింపబడిన యుక్తి నిరపేక్షమగు (dogmatic) వస్తు స్వాతంత్య్రవాదమును(Realism) కాంటు విశ్వసించి దాని ప్రభావమున సత్త్వవేత్తగా వర్ధిల్లేను. విచారమున (thought) కవసరమైన దెట్ల సత్యముగనుండునని వుల్పు ఆశయము. కానీ హ్యూము హేశ్వర్ధక సామాన్య ప్రత్యయము (causal concept) ను గూర్చీ చేసిన సవిమర్శాన్వయము(critical analysis) అతనిని యుక్తి నిరపేక్షావాదము నుండి ప్రబుద్ధు నొనర్చుటయే కాక కోపర్నికస్ తత్త్వ శాస్త్రమున లేవనెత్తిన సిద్ధాంతరూపు విప్లవోద్యమమునకై కూడ పురికొల్పెను. 'జానులా కే' కాలము నుండియు జ్ఞాన సమస్య తత్త్వశాస్త్రమునందు ప్రధాన చర్చా విషయమై యుండెను. తత్త్వశాస్త్రమునకు జ్ఞానవాదము మూలాధారమగుట అవశ్యకమని తలపబడెను.లాకే ప్రత్యక్షైక వాది. (Empiric), అతని సంప్రదాయస్థులు కేవల సామాన్య ప్రత్యయములవలన (Concepts) యథార్థ్య నిర్మితి కాజాలదని దృఢముగ విశ్వసించిరి. లాకే యొక్క సమకాలికుడగు లైట్నిట్జ్ (Liebnitz) హేతువాదమును ప్రబలముగా సమర్థించెను. అతడు హేతువు జ్ఞానమునకు ప్రధాన బీజమని తలచెను. కాంటు ఆ రెండు మతములను సమన్వయించి ఇట్లు సరిదిద్దెను. ఉపలబ్ధిఫలరహితము (Precepts) అయిన సామాన్య ప్రత్యయములు (concepts) రిక్తములు, సామాన్య. ప్రత్యయ రహితములయిన ఉపలబ్ధి ఫలములు గ్రుడ్డివి. 'జ్ఞానము అనుభవముతో నారంభించును. అది అనుభవమున నుత్వన్నముకాదు' అని 'కాంటు వాదించెను. కాంటు రచించిన ప్రథమ బృహద్గ్రంథము స్వచ్ఛ హేతుతత్త్వపరీక్ష (The Critique of Pure Reason) అనునది. అందు కాంటు జ్ఞానము యొక్క సాధ్యతలను సీమలను విలువకట్టి, దాని తప్పనిసరియైన నియమములను నిర్ణయించెను. కాంటు తన పద్ధతిని అతీత పద్ధతి (Transcendental Method) అనెను. ఆపద్ధతి అననుభూత నియమములను (apriori conditions) సూచించును. ఈ నియమములు అనుభవ సిద్ధములు కావు. ఇవి మొదట అనుభవమును సాధ్యముగా నొనర్చును. అందుచేనివి అసనుభూత నియమము లగుచున్నవి. కాలము, దిక్కు అనునవి ప్రమేయములో చేరవు. అవి ప్రత్యణానుభవమునకు వలసిన నియమములు, అంతర్ జ్ఞానము యొక్క అతీతరూపములు. ఏ సంవేదన (Sensation) విషయమైనను ఒక అవ్యక్త రాశిగా మనకు లభించుచున్నది. అది దిక్కాలములు అను వానియొక్క అతీతరూపముల సాయమున మూర్తి మంతమగుచున్నది. అవి రంగుపూయబడిన దృష్టి సాధనములగు సులోచనములవంటివి, అంతర్ జ్ఞానము (intuition) నందలి ప్రత్యక్ష గుణము ప్రతిపత్తు (understanding) నకు చెందిన సామాన్య ప్రత్యయముల ద్వారమున నొక శాస్త్రీయ విషయస్థాయి నొందుచున్నది. యాంతర్వర్తులు కావు. అవి జ్ఞానవిషయమునకు, సంవిత్తు (consciousness) నకు సంబంధించినవి. ఈ విషయములలో ముఖ్యాతిముఖ్యమైనది కారణశక్తి (Causality). కారణశక్తి సహచారమూలక మనశ్శాస్త్ర విజ్ఞాన క్రమోత్చన్నమని హ్యూము తలచెను. కారణశక్తి అట్టిదని అంగీకరింపలేదు. కాంటు మతమున అది అనుభవ విరుద్ధమయి ప్రతిపత్తు (understanding) సాధనమయిన విచార (thought) రూపము. ప్రపంచము మన కావిధముగనే అవగతమగుచున్నది. కావున మనకు గోచరించు ప్రపంచము యథార్థము కాదు. అది ఆభాసము.<noinclude><references/></noinclude> htlgvb1sy5bukl77sg6txyfpegeiaiy 104 154710 570755 448522 2026-08-20T00:45:08Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570755 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||కాంటు ఇమాన్యుయల్}}</noinclude> మన మెరిగిన వస్తుస్వరూపము దాని నిజస్వరూపము కాదు. అది అంతర్ జ్ఞాన రూపములచేతను, ప్రతిపత్తు (under standing) విషయములచేతను నిర్ణయింపబడిన వస్తువు.సత్యము తెలియబడనిదిగను తెలియరానిదిగను ఉండును. కావున సత్యము యొక్క స్వరూపమును తత్త్వశాస్త్రము లోతుగా పరిశీలన మొనర్చునని వచించు ఫొటో పవృత్తులు ఆధారరహితములు. ప్రాతిభాసిక ప్రపంచమున మాత్రమే మనకు ప్రవేశము కలదు. అవగతి, కాలము, దిక్కు అను విషయములు ప్రాతిభాసిక ప్రపంచమునకు వర్తించునవి. అనుభవసీమల కావల వానికి ప్రామాణ్యము లేదు. ఆసీమల కావల విచారము గమింప సాహసించినచో, అయ్యది విధి విరోధములలోను ఆత్మవిరోధముల (self contradictions) లోను తగుల్కొనును. ఈ సిద్దాంతమును (thesis) మన మిట్లు సమర్థించవచ్చును. "ప్రపంచారంభము కాల గతమై యుండవలెను. దాని ద్రవ్యము అవిభాజ్య భాగములు కలదిగా విభాజ్యము కావలయును. అనిశ్చితారంభములు కల స్వేచ్ఛయుండవలెను. నిరుపాధికంగా ఆవశ్యకుడగు దేవుడుండవలెను.” వ్యతిరేక సిద్ధాంత నుందు ఈసిద్ధాంతాంశముల నన్నిటిని ఖండింపవచ్చును. ఈ విప్రతిపత్తిని తొలగించు సాధనములు మనకు లేవు. కాంటు ప్రతిపాదించిన ఈ సవిమర్శ వేదాంతశాస్త్రమునకు అతీత విజ్ఞాన వాద (Transcendental idealism) మని పేరు. ఎందుచేతనన ఈ వాదము ప్రకారము జ్ఞానము స్వతంత్రమయిన ఉనికిగల ప్రపంచము యొక్క ప్రతిఫలము కాదు. అది ఇంద్రియముల మూలమున తాను గ్రహించిన పదార్థమున కాకృతి నొసగును. జ్ఞానలబ్ధమయిన ప్రపంచము ఆత్మయొక్క సృష్టికూడ కాదు. మన స్సంవేదనము (sensation) నకు గుప్తమూలమయిన వస్తువు స్వతః ఒక అవ్యక్తరాశిగా నున్నది. విశ్వాసమునకు అవకాళమును కల్పించుటకై జ్ఞానసీమలను తాను నిర్ణయించియున్నట్లు కాంటు స్వయముగా ప్రకటించు కొనెను. కృత్యబుద్ధి (Practical reason) పరీక్ష (The Critique of Practical Reason) అను తన రెండవ మహా విమర్శనమందు కాంటు నైతిక సమస్యను సమగ్రముగా చర్చించియున్నాడు. నైతికసంవిత్తు (moral consciousness) నందు అనౌపాధిక (unconditional) మయిన విథియొకటి మనకు గోచరించుచున్నది. అదే నిశ్చయార్థకమగు (categorical) ఆజ్ఞ. అంతరాత్మచే అనౌపాధికములయిన కర్తవ్యములు మనుజునిపై విధింపబడుచున్నవి. తన కభిరుచి యున్నను రేకున్నను వాని నాతడ నుష్ఠింపవలయును. మనుజుడు సుఖార్హుడై యుండుటకు యత్నింపవలయునేగాని సుఖాన్వేపి కాకూడదు. స్వాతంత్య్రమనునది జ్ఞానవిషయము కాదు. అది కృత్యబుద్ధి యొక్క స్వీకృతపదము (Postulate). నీతిసమస్యా పరిజ్ఞానంతరము కాంటు దేవుడు, మతము, అను సమస్యలను చేపట్టెను. దేవుడు కలడని కాని లేడనికాని మనము సోపప త్తికముగ నిరూపింపజాలము. కావున దేవుని అస్తిత్వమునకు సంబంధించిన సంప్రదాయా గత నిదర్శనములన్నియు సప్రమాణములు కావు. ఆముష్మిక జీవనమును సప్రమాణముగ నిరూపింపను జాలము. దేవుడు, ఆత్మ, యావత్ప్రపంచము అనునవి ప్రతి పత్తు (understanding) కంటే ఉన్నతతర కృత్యమగు వివేకముచే మార్గోపదేశ రూపమున సూత్రీకరించబడిన భావనలు. ఇట్లు మన జ్ఞానమంతయు అంతర్ జ్ఞానముతో ఆరబ్ధమై సామాన్య ప్రత్యయములతో పురోగమించి, భావనా (ideas) రూపమున పరిణమించును. భావనలకు మానసిక శాస్త్ర విషయక స్థాయికంటె గురుతరమైన స్థాయి లభించుచున్నది. అవి సామాన్య ప్రత్యయములు. తదనుగుణమైన అంతర్ జ్ఞానము మనకు లభ్యముకాదు. కాంటు వేదాంతమువలన (1) నేను తెలిసికొనగలదేది? (2) నా కర్తవ్యమేమి ? (3) నేనాసింపదగినదేది? అను మూడు ముఖ్యప్రశ్న లుస్థితములగుచున్నవి. దీనికి కాంటు సమాధానములివి. (1) మన జ్ఞానము దృగ్గోచరమగు ప్రపంచమునకు పరిమితమైనది. (2) మనమనుష్ఠింపవలసినది అనౌపాధిక కర్తవ్యతా రూపనిధి. 3. మన మాశింపదగినవి భగవంతుడు, ఆముష్మిక జీవనము అనునవి. తన మూడవ (తత్త్వ) మహాపరీక్ష (His Third Great Critique) అను దానియందు కాంటు సౌందర్యము, కళ, ఉద్దేశము (purpose) అను ఆకర్షకమగు సమస్యల నెదుర్కొనెను. అతడు ప్రతిపత్తు (understanding) కల్పన (imagination) అనువాని స్వేచ్ఛాగతి యందు సౌందర్యమును లక్షించు చున్నాడు. ప్రకృతివలె<noinclude><references/></noinclude> 4ifpgt343pxmewrtt9xjnexbphcp26d 104 161048 570737 563663 2026-08-19T16:45:16Z Rajasekhar1961 50 570737 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude>{{right|పుట}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణగతి శాస్త్రము|62. ఉష్ణగతి శాస్త్రము]]}} |{{DJVU page link|254|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము|63. ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము ]]}} |{{DJVU page link|257|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా శాస్త్రము|64. ఉష్ణతా శాస్త్రము]]}} |{{DJVU page link|260|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణమండలపు వ్యాధులు|65. ఉష్ణమండలపు వ్యాధులు]]}} |{{DJVU page link|263|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు|66. ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు]]}} |{{DJVU page link|277|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణోగ్రత|67. ఉష్ణోగ్రత]]}} |{{DJVU page link|285|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము|68. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము]]}} |{{DJVU page link|288|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఊపిరితిత్తులు|69. ఊపిరితిత్తులు]]}} |{{DJVU page link|298|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఊర్ధ్వాంగ వ్యాధులు|70. ఊర్ధ్వాంగ వ్యాధులు]]}} |{{DJVU page link|299|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋగ్వేదము|71. ఋగ్వేదము]]}} |{{DJVU page link|304|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము - వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము|72. ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము - వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము]]}} |{{DJVU page link|310|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋషికుల్య|73. ఋషి కుల్య]]}} |{{DJVU page link|324|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎంబ్రాయిస్ పేర్|74.ఎంబ్రాయిస్ పేర్]]}} |{{DJVU page link|324|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడారులు|75.ఎడారులు ]]}} |{{DJVU page link|325|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడిసన్ - థామస్ - ఆల్వా|76. ఎడిసన్ - థామస్ - ఆల్వా]]}} |{{DJVU page link|329|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్డింగ్టన్|77. ఎడ్డింగ్టన్]]}} |{{DJVU page link|331|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్|78. ఎడ్వర్డు - ఫిట్టిరాల్డ్]]}} |{{DJVU page link|333|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్విన్ కానన్|79. ఎడ్విన్ కానన్]]}} |{{DJVU page link|334|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎన్నికల చట్టములు|80. ఎన్నికల చట్టములు]]}} |{{DJVU page link|334|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎన్నికలు|81. ఎన్నికలు]]}} |{{DJVU page link|336|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎమండ్సెన్ - రోల్డు|82. ఎమండ్సెన్ - రోల్డు]]}} |{{DJVU page link|343|39}} }}{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎముకలు - కీళ్ళు|83. ఎముకలు - కీళ్ళు]]}} |{{DJVU page link|344|39}} }}{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎరువులు|84. ఎరువులు]]}} |{{DJVU page link|353|39}} }}{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎర్నెస్టు హెన్రీ షాకల్ టన్ - సర్|85. ఎర్నెస్టు హెన్రీ షాకల్ టన్ - సర్]]}} |{{DJVU page link|360|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎఱ్ఱమల|86. ఎఱ్ఱమల]]}} |{{DJVU page link|361|39}} }}{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎఱ్ఱాప్రగడ|87. ఎఱ్ఱాప్రగడ]]}} |{{DJVU page link|362|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలకూచి బాలసరస్వతి|88. ఎలకూచి బాలసరస్వతి]]}} |{{DJVU page link|365|39}} }}{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలెఫెంటా గుహాలయములు|89. ఎలెఫెంటా గుహాలయములు]]}} |{{DJVU page link|369|39}} }}{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎల్గ్రికో|90. ఎల్గ్రికో]]}} |{{DJVU page link|371|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎల్లోరా గుహాలయములు|91. ఎల్లోరా గుహాలయములు]]}} |{{DJVU page link|372|39}} }}{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎస్కిమోలు|92. ఎస్కిమోలు]]}} |{{DJVU page link|386|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏకనాథ్ జీ|93. ఏకనాథ్ జీ ]]}} |{{DJVU page link|388|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏకకణ జీవులు|94.ఏకకణ జీవులు ]]}} |{{DJVU page link|389|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏనుగుల మహల్|95. ఏనుగుల మహల్]]}} |{{DJVU page link|400|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏషియా క్రీడలు|96.ఏషియా క్రీడలు ]]}} |{{DJVU page link|401|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐన్ స్టెన్|97. ఐన్ స్టెన్ ]]}} |{{DJVU page link|403|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐరోపాఖండ కళ|98.ఐరోపాఖండ కళ ]]}} |{{DJVU page link|407|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐర్లండు (చరిత్ర)|99.ఐర్లండు (చ)]]}} |{{DJVU page link|421|39}} }}{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐర్లండు (భూగోళము)|100.ఐర్లండు (భూ) ]]}} |{{DJVU page link|427|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐస్‌లాండ్|101. ఐస్‌లాండ్]]}} |{{DJVU page link|429|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒరియా భాషా సారస్వతములు|102. ఒరియా భాషా సారస్వతములు]]}} |{{DJVU page link|432|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒలింపిక్ క్రీడలు|103.ఒలింపిక్ క్రీడలు ]]}} |{{DJVU page link|444|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓరుగల్లు|104. ఓరుగల్లు]]}} |{{DJVU page link|46|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓషధులు|105. ఓషధులు]]}} |{{DJVU page link|451|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓస్ట్ వాల్డ్ - ఫీడ్రిష్ -విల్హెల్|106.ఓస్ట్ వాల్డ్ - ఫీడ్రిష్ -విల్హెల్ ]]}} |{{DJVU page link|455|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంచెర్ల గోపన్న|107. కంచెర్ల గోపన్న]]}} |{{DJVU page link|458|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కందికల్లు గుట్టలు|108.కందికల్లు గుట్టలు ]]}} |{{DJVU page link|460|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కందుకూరు|109. కందుకూరు]]}} |{{DJVU page link|460|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంపనములు-తరంగములు|110.కంపనములు-తరంగములు ]]}} |{{DJVU page link|462|39}} }}{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంపిలి|111.కంపిలి]]}} |{{DJVU page link|469|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంబము|112. కంబము]]}} |{{DJVU page link|472|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి I|113. కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి I]]}} |{{DJVU page link|474|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి II|114. కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి II]]}} |{{DJVU page link|475|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్లాట|115. కట్లాట]]}} |{{DJVU page link|476|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కడప జిల్లా|116. కడప జిల్లా]]}} |{{DJVU page link|476|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కథక్ నృత్యము|117. కథక్ నృత్యము]]}} |{{DJVU page link|481|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ కథ కళి|118. కథ కళి ]]}} |{{DJVU page link|486|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కనకదుర్గాలయము|119.కనకదుర్గాలయము ]]}} |{{DJVU page link|491|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కనిగిరి|120. కనిగిరి ]]}} |{{DJVU page link|493|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడదేశ చరిత్ర I|121. కన్నడదేశ చరిత్ర I]]}} |{{DJVU page link|495|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడదేశ చరిత్ర II|122.కన్నడదేశ చరిత్ర II]]}} |{{DJVU page link|501|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ భాష|123. కన్నడ భాష]]}} |{{DJVU page link|506|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ సాహిత్యము|124. కన్నడ సాహిత్యము]]}} |{{DJVU page link|509|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్ఫ్యూషియస్|125. కన్ఫ్యూషియస్]]}} |{{DJVU page link|514|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్హేరి|126. కన్హేరి]]}} |{{DJVU page link|518|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కపిస్థలం దేశికాచార్యులు|127. కపిస్థలం దేశికాచార్యులు]]}} |{{DJVU page link|522|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కపోతేశ్వర క్షేత్రము|128. కపోతేశ్వర క్షేత్రము]]}} |{{DJVU page link|523|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్|129. కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్]]}} |{{DJVU page link|525|39}} }}{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్|130. కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్]]}} |{{DJVU page link|526|39}} }}{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కబీరు|131. కబీరు]]}} |{{DJVU page link|526|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కమీనియన్, జాన్ ఆమస్|132. కమీనియన్, జాన్ ఆమస్]]}} |{{DJVU page link|529|39}} }}{{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ కర్మశాల నిర్వహణము|133. కర్మశాల నిర్వహణము]]}} |{{DJVU page link|531|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్ణాటక గానము|134. కర్ణాటక గానము]]}} |{{DJVU page link|536|39}} }}<noinclude><references/></noinclude> nww0pk4medjnmndnd807vs9bvge8lod 104 184575 570771 502577 2026-08-20T04:58:48Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570771 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" /></noinclude>{{Css image crop |Image = శ్రీకాళహస్తిమాహాత్మ్యము.pdf |Page = 1 |bSize = 396 |cWidth = 330 |cHeight = 498 |oTop = 48 |oLeft = 38 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/></noinclude> hm4mlitsih4je7bsnoj0wn16ciki2ys 104 184577 570772 502579 2026-08-20T04:59:47Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570772 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" /></noinclude>{{Center|శ్రీరస్తు}} {{p|ac|fs125}}ధూర్జటి మహాకవి విరచిత</p> {{p|ac|fwb|fs150}}శ్రీకాళహస్తిమాహాత్మ్యము</p> {{Center|(విపులలఘుటీకాసహితము)}} {{Center|పరిష్కర్తలు:}} {{p|ac|fwb}}శ్రీ వేదము లక్ష్మీనారాయణ శాస్త్రి</p> {{p|ac|fwb}}శ్రీ బులుసు వేంకటరమణయ్య</p> {{Css image crop |Image = శ్రీకాళహస్తిమాహాత్మ్యము.pdf |Page = 3 |bSize = 423 |cWidth = 74 |cHeight = 71 |oTop = 290 |oLeft = 176 |Location = center |Description = }} {{Center|ప్రకాశకులు}} {{p|ac|fwb}}వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్</p> {{Center|26, రామానుజ అయ్యర్ వీథి, చెన్నై - 600 021}} {{Center|ఫోన్: 25951378}} {{Center|★★★★★}} {{Center|8, హస్తినాపురం (దక్షిణం) నాగార్జున సాగర్ రోడ్డు,}} {{Center|వైశాలీ నగర్ పోస్టు, హైదరాబాదు - 500 079.}} {{Center|ఫోన్: 040-24093427}}<noinclude><references/></noinclude> 3qydg2xp2y5dlctgquz30wsb91cnn6i 104 184579 570774 502583 2026-08-20T05:02:15Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570774 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" /></noinclude>{{p|ac|fs125}}తొలిపలుకు</p> శ్రీకృష్ణదేవరాయలకాలమున వెలువడిన యాంధ్రప్రబంధములలో ధూర్జటిమహాకవి రచించిన శ్రీకాళహస్తిమాహాత్మ్య మెన్నికఁ గన్నది. సాలెపురుగు, ఏనుఁగు, పాము, తిన్నఁ డను కిరాతుఁడు, వేశ్యలును ముక్తి నందిన శ్రీకాళహస్తిక్షేత్రము మాహాత్మ్య మీప్రబంధమునఁ జక్కగా వర్ణింపఁబడినది. ధూర్జటిమహాకవి గొప్ప శివభక్తుడు; ఇతఁడు శ్రీకాళహస్తిమాహాత్మ్యమునేగాక శ్రీకాళహస్తీశ్వరశతకమును కూడ రచించెను. అది మంచి ప్రచారమున నున్నది. తాను రాయల యాస్థానమునందలి యష్టదిగ్గజములలో నొకఁ డయి యున్నను ఈయన తన గ్రంథములను శ్రీ రాయల కంకిత మీయలేదు. దీనిం బట్టి యీతనికిఁ గల స్వాతంత్ర్యము వ్యక్త మగుచున్నది. గ్రంథమును తన కంకిత మీయకున్నను రాయ లీతనిపయిఁ గినియ లేదు. పైగా ‘స్తుతమతియైన యాంధ్రకవి ధూర్జటి పల్కుల కేల గల్గె నీ యతులితమాధురీమహిమ’ అని యీతని కవిత్వమును ప్రశంసించియుండెను. ధూర్జటినామమున వెలసిన కవులు ముగ్గు రున్నట్లు తెలియుచున్నది. మహాకవి ధూర్జటియు, నితని మనుమఁడును, కుమారధూర్జటి బిరుదాంచితుఁడును అగు వేంకటార్యుఁ డొకఁడునుగాక - ‘కాళహస్తీశ్వరదండకము’ను రచించిన ధూర్జటికవి<noinclude><references/></noinclude> ffzpcmnpxg8wcod0jipv5uzi0qe56hl 104 185278 570770 570546 2026-08-20T04:58:23Z రవిచంద్ర 146 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 570770 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="రవిచంద్ర" /></noinclude>88. చింతాంతస్థల మై = ఆలోచనకు అవధియై; ప్రకాశితజగచ్చిత్తక్రియాభోగమై = వ్యక్తము చేయఁబడిన లోకము మనోవ్యాపారపరిపూర్ణత్వము కలదై; భ్రాంతి...ప్రథిత మై = భ్రాంతిని పొందించఁబడిన జీవత్వముచే పేరుపొందినదై; పద్మ...వ్యాపక మై = పిపీలికాది బ్రహ్మపర్యంతము వ్యాపించినదై; మనోవిషయదూరానంద మై = మనస్సునకును గోచరము కాని ఆనందమయమై; సంహృతాద్యంతం బైన = ఆద్యంతరహితమైన; పాశానీకముౝ = పాశముల (బంధముల) సమూహమును; కోయుచుౝ = త్రెంచుచు. 89. ఉపకంఠంబు = సమీపము. పరమేశ్వర...భారంబు = పరమేశ్వరునివలన కలిగిన ఎక్కువైన వియోగము. 90. కాంచనదండముల్ = బంగారుదండములు; చతుర్భాగంబులౝ = నాలుగువైపులను; తద్రమణుల్ = వారి (ప్రమథుల) భార్యలు; డగ్గఱి = సమీపించి; పిఱుందౝ = వెనుకను; సందడింపంగౝ = సందడి చేయఁగా. 91. శంబర...శాసనముౝ = శంబరాసురుని చంపిన మన్మథుని విరోధి యగు శివునియానతిని; సమస్తభక్తభృంగంబులౝ = సర్వభక్తులు అను తుమ్మెదలను; చిన్మ...త్ములౝ = చిదానంద మను మకరందపానముచే సంతోషించిన ఆత్మ కలవారినిగా; అవ్యయభూభువనైకవాసనౝ = ఎక్కువ యయిన భూలోకవాసవాసనచేత; '''అలం'''. రూపకము. 92. సవిషాదస్వాంతమునౝ = విచారముతోఁ గూడిన మనస్సుతో; రజతశైలంబు = కైలాసము. వసిష్ఠ...ఉదవసితులు = వసిష్ఠమహాముని ఆశ్రమవనమే విలాసార్థ మగు నివాసముగాఁ గలవారయి. 93. తగవగునె = న్యాయము కాదు. దీనతామతిౝ = దైన్యముతోడి మనస్సుతో. 94. అగజేశులౝ = పార్వతీపరమేశ్వరులకు; దేవతాశైలంబు = మేరుపర్వతము; ధనదాశ = ఉత్తరదిక్కు; యమాశాలీలాగమనంబునౝ =<noinclude><references/></noinclude> leztxgbn43ch3666swthwsvuzkc6dfw 104 185288 570751 503417 2026-08-19T22:27:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570751 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బృంహితంబులు = రెండు తీరములందలి యడవులందును ఉండు ఏనుఁగులఘీంకారములు; అసహ్యంబులు = ఓర్వరానివి - భయంకరములు; ప్రోది సేయు = పోషించు - అనుకరించు; తురంగగళగళారావంబు = గుఱ్ఱముల సకిలింతలు; రోదసీకుహరంబులు = భూనభోంతరాళంబులు; చండతరంబులు = మిక్కిలి ఘోరమైనవి; దురితంబులు = పాపములు; రంగవల్లిక = మ్రుగ్గు; పుటభేదనము = పట్టణము; భాగ్యదేవతాలలామంబు = గొప్పసంపల్లక్ష్మి; వీచీకరోక్షిప్తశీకరమౌక్తికాక్షరజాలంబుల = అల లను చేతులతోఁ జిమ్మఁబడిన నీటితుంపరలను ముత్యాల తలంబ్రాలను, వారాకరవరుఁడు = సముద్రుఁ డను పెండ్లికొడుకు; [ఆసువర్ణముఖరి సముద్రమున గలిసె ననుట] ఘటసూతి = అగస్త్యుఁడు. 143. హేమ...వ్యాపారంబుల = సువర్ణముఖరిలోని చలించు అలలలో ఉయ్యాలలూగుటలచే; ఘాతి = విభూతి; విద్యాపుంరూపములో = పురుషరూపములు ధరించిన విద్యలో; ఉపాంతంబున = చేరువ. 144. మనో౽ధ్వగునిౝ = మనోమార్గమున చరించువానిని - మనోగమ్యుని. 146. నిమ్న...ప్రకాశా = తక్కువ చేయఁబడిన బ్రహ్మాండభాండముల కాంతి కలవాఁడా! భవారో...దీపా = సంసారసముద్రమునఁ బడినవారికి రత్నద్వీపమైనవాఁడా! నిర్లేప = గుణాతీతా! జీవునిం జేసి = జీవునిగా భావించి; మహ్యాదికత్వాత్మకంబు పృథివ్యాదులగు ఇరువదినాలుగు తత్వములు కలది; త్రైగుణ్యము = సత్వరజస్తమోగుణములు; షడంతర్విరోధుల్ = కామ, శ్రీధ, లోభ, మోహ, మద, మాత్సర్యములను ఆఱు అంతశ్శత్రువులు; తమోంధీకృతాలోకులు = అజ్ఞానముచేత కన్నులు తెలియని తేజస్సు కలవారు; కాలదిగ్భాగకైలాసశైలంబు = దక్షిణకైలాసపర్వతము; కంఠశోషంబుగా = గొంతుక బొంగురు వోవునట్లు; బుద్ధి<noinclude><references/></noinclude> 08e3atjg4c10jnvj41uo8rbr9psktvt 104 187886 570752 506229 2026-08-19T23:14:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left margin|5em}}<poem><ref>మొగళ్లో యనఁ దెలియమొగ్గల నమరె క. మోగుళ్లు యనఁ దేలియ మొగముల నమరె</ref>మొగ్గలో యనఁ దెలియ మొగ్గలు నమరె, మఱియును నొకచోట <ref>క. మధుకరంబులును</ref>మధురమంజుల <ref>క్రియగొన్న సంపంగిక్రియ గాలి సోఁకి క. గొఱిగొన సంపంగిక్రియ గాలి సోఁకి</ref>గిఱికొను సంపంగిక్రియ గాలి సోకి త్రెళ్లిమై మఱచిన తేఁటులఁ జూచి యల్లునేరెడుపండులని <ref>డోయిలించి క. డోయలించి</ref>దోయిలించి కరములఁ గఱచినఁ గడు<ref>వెండి యగుచు</ref>వేడి యనుచు ధరణిపైఁ బోఁజల్లి తమకంబు నొంది{{float right|140}} <ref>ఈరెండుపంక్తులు మాతృకయందు తారుమారుగా నున్నవి.</ref>జలజపత్రంబులఁ జయ్యనముంచి <ref>క. కెలఁకుల కొలకులు కందిపూతేనె</ref>కొలఁకుల పొగడలక్రిందిపూఁదేనెఁ గొనితెచ్చి యొసఁగిన గొబ్బున నెగసి చని సురపొన్నమంజరుల నంటుటయు <ref>క. వెడమాయపండు వేరొక్కవృక్షమున</ref>వెడమాయపండులు వేరొక్కమానఁ <ref>బొడమె నాతరవునఁ బొందెఁ బొమ్మనుచు</ref>బొడిమి యీతరువునుఁ బొందెఁ బొమ్మనుచు నొకముద్దరా లొక్కయువతికిఁ జెప్పె, శుకవాణి! జానకి! చూచితే వింత నీతరి నేలకో! యిఱ్ఱింకు లింక</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> csrp0kfpml8vhnnhmnc9l577dce3dqr 104 187887 570778 506230 2026-08-20T05:51:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570778 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><{{left margin|5em}}poem>జాతియంతయుఁ <ref>క. పాపజాతియే కాక</ref>బాపజాతియో కాక <ref>కలిగొట్టు క్రీవదెక్కిలి గొలిగొట్టు మరుడు క. కలిగొట్టు క్రీవడి కలిగొట్టుమరుఁడు</ref>కలిఁగొట్టు క్రీడలఁ గలిఁగొట్టు మరుఁడు <ref>క. వెలియ పాంధుల కందు వెడలంగరాదు</ref>చెలియ! పాంథులకందుఁ జేరంగరాదు పూవిలుకాని కెంపులగొడుగనఁగ <ref>నావటం బంతయు</ref>నావటం బెంతయు నావటంబయ్యె” ననియని చెప్పుచు నద్రిసానువుల వనజాకరంబుల వననికుంజములఁ బులినతటంబులఁ <ref>క. పుష్పతలంబులు</ref>బుష్పవాటికల దలిరుజొంపములఁ జిత్రంపుదేశముల విహరించి క్రమ్మర <ref>వీటకి</ref>వీటికి వచ్చి యహిమాంశుకులుఁడంత నతివయుఁ దాను{{float right|150}} <ref>క. శాశ్వతకీర్తిమై జననాయకుండు</ref>శాశ్వతమహిమతో జననాథ! యిట్లు విశ్వంబుఁ <ref>తొమ్మిదివేలేండు నేలె</ref>దొమ్మిదివేలేండ్లు యేలె.</poem> </div> {{p|ac|fwb}}శ్రీరాముండు సంతతిలేక కుందుట</p> {{left margin|5em}}<poem>అంత భూపాలుఁ డాయవనినందనకు సంతతి లేకున్నఁ జాల చింతించి</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> 31vpxbir2jor3oydvj463805m752vka 570779 570778 2026-08-20T05:51:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 570779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left margin|5em}}<poem>జాతియంతయుఁ <ref>క. పాపజాతియే కాక</ref>బాపజాతియో కాక <ref>కలిగొట్టు క్రీవదెక్కిలి గొలిగొట్టు మరుడు క. కలిగొట్టు క్రీవడి కలిగొట్టుమరుఁడు</ref>కలిఁగొట్టు క్రీడలఁ గలిఁగొట్టు మరుఁడు <ref>క. వెలియ పాంధుల కందు వెడలంగరాదు</ref>చెలియ! పాంథులకందుఁ జేరంగరాదు పూవిలుకాని కెంపులగొడుగనఁగ <ref>నావటం బంతయు</ref>నావటం బెంతయు నావటంబయ్యె” ననియని చెప్పుచు నద్రిసానువుల వనజాకరంబుల వననికుంజములఁ బులినతటంబులఁ <ref>క. పుష్పతలంబులు</ref>బుష్పవాటికల దలిరుజొంపములఁ జిత్రంపుదేశముల విహరించి క్రమ్మర <ref>వీటకి</ref>వీటికి వచ్చి యహిమాంశుకులుఁడంత నతివయుఁ దాను{{float right|150}} <ref>క. శాశ్వతకీర్తిమై జననాయకుండు</ref>శాశ్వతమహిమతో జననాథ! యిట్లు విశ్వంబుఁ <ref>తొమ్మిదివేలేండు నేలె</ref>దొమ్మిదివేలేండ్లు యేలె.</poem> </div> {{p|ac|fwb}}శ్రీరాముండు సంతతిలేక కుందుట</p> {{left margin|5em}}<poem>అంత భూపాలుఁ డాయవనినందనకు సంతతి లేకున్నఁ జాల చింతించి</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> dyrql1o0gwr5p99uolfiko1vnupf4et 104 187888 570783 506231 2026-08-20T06:03:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left margin|5em}}<poem>"తనయులు లేని <ref>క. యాతన్వి యౌవనము ఖ. యాతని యౌవనము</ref>యాతని యన్వయంబు జననంబు వృథగాదె చర్చించి చూడ నెందును <ref>సంతానహీనులకీర్తి క. సంతానహీనులై కీర్తి</ref>సంతానహీనులు కీర్తిఁ బొందరిందును నందుఁ <ref>క. పుణ్యాత్ములయ్యు</ref>బుణ్యాత్ములై న నెలకొన్న <ref>క. వగపుల</ref>వగపులు నిట్టూర్పుగములు <ref>క. వెలయంగ వారల పితరులందఱును</ref>బెలయించివారల పితరులందఱును <ref>క. అనురక్తిఁ దమ కిడ యేకాంజలికర్మ</ref>ననురక్తిఁ దమ కుదకాంజలికర్మ మొనరించువాఁ డింక నుర్వి లేడనుచు క్షితిఁ దమవంశవిచ్ఛేదంబుఁ దలఁచి మతిలోనఁ <ref>ఖ. తమ యాశమాని కూలుదురు</ref>దమయాస మాని తూలుదురు ధారుణిసుతయందుఁ దనయులఁ బడయ <ref>క. నెరయ నక్కట కులము విస్తారకులను</ref>నేర నక్కట! వంశనిస్తారకులనుఁ <ref>క. కడుఁగష్టవెసఁ బొంది</ref>గడుదుష్టదెస నొంది కాకుత్స్థకులము <ref>క. పొడవడంచినయట్టి పుణ్యహీనుఁడను</ref>పొడ వడించినజాడఁ బోవలె” ననుచు జింతించి దేవతాసేవఁ <ref>గావించి</ref>గావింపఁ</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> q0giyysvywuq2y0yso6b2dgemyy0xu4 104 216526 570753 565456 2026-08-19T23:35:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570753 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><poem>అవి కూలవేయుటకు నుగ్రుడై రాక్షసుడు । పరువడిని రాక్షసబాణము ల్బరపె॥ మిడిగ్రుడ్లు కోరలును కడుభయంకరముగా । వికృతరూపములుగా వెలసె బాణములు॥ దిక్కు లంటగ జాలుదీర్ఘబాహులు గలిగి । పెనుమంట లెగయుచును జనియె బాణములు॥ ప్రళయార్కతేజుడై బలుడు తా విజయుండు । ఉగ్రుడై వైష్ణవాస్త్రము ప్రయోగించె॥ అంధకారము గూల్చు నబ్జమిత్రునిరీతి । దనుజుబాణము లెల్ల దగ్ధ మొనరించె॥ బలుడు శతకంఠుండు పులకాంకురుం డగుచు । మితిలేనికోపంబు మతి దలంపుచు॥ కొదువశరములచేత కూల డిక బాలు డని । దొడగె బ్రహ్మాస్త్రంబు వడిగ రాక్షసుడు॥ పొగలు మంటలు మింట భుగులుకొని చెదరంగ । బాలకునిపై వేసె బ్రహ్మాస్త్ర మపుడు॥ ప్రళయగర్జితముగా ప్రళయార్కతేజమై । కాళీకరాళమై ఘనశరము లేసె॥ అంబుధులు ఘోషించె నవని తల్లడమందె । భీతిల్లె లోకములు బెదరె నిర్జరులు॥ సీతామహాదేవి శ్రీరామచంద్రుండు । కలువరింపుచును కటకటా యనుచు॥ హనుమద్విభీషణులు అతికంపమును బొంది । రెల్లదిక్పాలకులు తల్లడించిరిగ॥ అనలములు గ్రక్కుచును ఆదివ్యశర మేగి । పరగ విజయునియురము బట్టి భేదించె॥ అవయవంబులు చింపి ఆవిజయుని జంపి । ధరణి భేదించి పాతాళంబు జొచ్చె॥ తిరిగి మహాత్వరితంబు మీరగ వచ్చి । పదిలముగ దానవుని పొది జేరె శరము॥ హాలోకనాయకా హామహోద్ధారకా । యనుచు విజయుడు గూలె యుద్ధరంగమున॥ బాష్పములు దొరుగంగ పరమపురుషుడు రాము । డతిశోకమున గుందె నంతరంగమున॥ సీతామహాదేవి చింత బెనగుచునుండె । హనుమద్విభీషణులు అతిదుఃఖులైరి॥ ఏల తెచ్చితిమి యీజోలి రామునికంచు । ఖేచరబృందములు ఖిన్నులై యుండ్రి॥ అంతటను శతకంఠు డతిరోష మొదువంగ । రామభద్రునియెదుట రథము నిలిపించె॥ పద్మగర్భాండములు పగులంగ నార్చుచును । జగములన్నియు సమయజేయునట్లుగను॥ మధ్యాహ్నమున వెలయుమార్తాండుచందమున । త్రిపురసంహరురీతి దేజరిల్లుచును॥</poem><noinclude><references/></noinclude> g3jmx64ia6uxduwux2eojfgsyndeijp 104 216527 570754 565457 2026-08-19T23:50:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570754 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}శతముఖుడు రామునిపై యుద్ధమునకు వెడలుట</p> <poem>రథము నడిపించుకొని రామభద్రునియెదుట । నిలచి బలుగర్వమున బలికె రాక్షసుడు॥ నరవరుడ నాసహోదరులైన రావణ । కుంభకర్ణాదులను గూల్చిచంపితివి॥ నేను గలనని భయము నీ కేమి లేకుండ । నావారలను జంపినావురా నీవు॥ వారలందరును నావార లని భయ మేమి । ఆత్మలోపల దోపదాయెరా నీకు॥ వారి నటు బరిమార్ప నూరుకుందునటంచు । నీవు మదిలో నెంచినావుగావలెను॥ జ్ఞాతుల మనుకున్న కారణ మేమిటికి । కష్టసుఖములవేళ గనుపింపవలదు॥ అపు డించుకంతైన నావార్త దెలసితే । ని న్నయోధ్యకును బోనిత్తునా మరలి॥ తెలియనందుకు నీవు తిరిగి అయోధ్యలో । జేరినావేగాని యోరినరవరుడ॥ ఇన్నాళ్లు బ్రతుకుటకు నింపారగా నీకు । నాయు వుండగ నాకు నపు డేల తెలుసు॥ తెలిసినంతట నీవు తిరిగిపోయే దెట్లు । ఈవేళ నాచేత నీయుద్ధభూమిలో। బడగూలుటకు నీకు బ్రహ్మ వ్రాసెనుగ॥ లావణ్యమైన నాలా వెరుంగవు నీవు । శరణు గైకొను నిన్ను కరుణ జూచెదను॥ నావారలను గూల్చినావన్న కోపంబు। మాని రక్షింతునో మనుజవల్లభుడ॥ ప్రాణంబుపై నాశ భావమున లేకుంటె । సమరంబు సేయరా చావు నిజమౌను॥ భయపడక నీ బాహుబలపరాక్రమమెల్ల । భీకరాకృతి మీర నాకు జూపుముగా॥ నీబాహుసారంబు నీప్రభావము నెల్ల । బలిమి వ్యాపారంబు పారదోలెదను॥ నీ వనగ నా కెంత నిర్జరేంద్రుని సర్వ । దిక్పాలకుల నెల్ల తీటణంచితిని॥ కార్యధురంధరుడ ఘనకీర్తికాముడను । అగణితంబుగను ముజ్జగము లేలితిని॥ నాపేరు వినుమాత్ర భూపాలవరులెల్ల । సందుగొందుల దాగియుందు రేవేళ॥ వెలయు నాప్రఖ్యాతి విన్నంతమాత్రమున । నెడబాసి పారుదురు యమదూతలైన॥ గరుడకిన్నరయక్షగంధర్వవరు లెల్ల । గుండె లవయుచునుందు రెందు జూచినను॥ బుద్ధిహీనతచేత పోరు కరుదెంచితివి । నీ వేమి జేసెదవు నీకర్మఫలము॥ నీతో సమానముగ నేను పో రొనరింప । నగ్గలంబుగ మనసు సిగ్గు బొందునుర॥</poem><noinclude><references/></noinclude> c13zhcvca5rixced8gebaql7h73f0yx 104 216528 570756 565458 2026-08-20T02:40:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570756 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}శతకంఠుడు రాముని దూరుట</p> <poem>అనదగవు నాకు నీ వెంత నే నెంత యే । నుగ దోమచందంబు నగుబాటు మీరు॥ మంచుబిందువు నీవు మార్తాండనిభ మేను । మహిషజంతువు నీవు మదగజము నేను॥ కలితశృంగము నీవు కనకమేరువు నేను । హరిణజంతువు నీవు హరిపతిని నేను॥ వరపర్వతము నీవు వజ్రాయుధము నేను । కలవంకమవు నీవు ఖగరాజు నేను॥ ఘనవృక్షచయ మీవు కడుకుఠారము నేను । వనటమేకవు నీవు వ్యాఘ్రంబు నేను॥ హీనపన్నగ మీవు వైనతేయుడ నేను । మశకజీవమ వీవు మత్తకరి నేను॥ క్రొవ్వు మీరిన గొర్రె కొండ దాకినరీతి । నెనుపోతు మదగజము కెనయిచ్చురీతి॥ తృణము మేరువుతోడ తులదూగుచందమున । తగుదునని నాతో యుద్ధముకు వచ్చితివి॥ నడువడైనను నీకు న్యాయమార్గము లేదు । భావించి చూడంగ పరమద్రోహుడవు॥ చిన్నప్రాయమునాడె స్త్రీహత్య జేసితివి । తాటకిని జంపితివి తప్పు దెలియకను॥ శబరియెంగిలిపళ్లు చాల భక్షించితివి । కులహీనురాలనక గుణవిహీనుడవు॥ అరయ రావణుడు నీయాలి గొనిపోవంగ । నెరి వాలి జంపితివి నిష్కారణంబు॥ సీత బెళ్ళాడుటకు శివువిల్లు విరిచితివి । ఇల మహాదేవునకు నెగ్గు జేసితివి॥ రావణుడు చరగొన్న రమణి సీతను దెచ్చి । యేలుకొనుచున్నావు యెగ్గు దెలియకను॥ ఈలాటివానితో నే నెట్లు సమముగా । నెదురిచ్చి పోరుదును మరి లజ్జ లేక॥ నాకోటపై నీవు నడచి వచ్చినవెనుక । చంపకుండగ విడువ సహజంబు గాదు॥ నిను బట్టి వధియింతు నిజముగా నీవేళ । చావు సిద్ధము నీకు జనవరోత్తముడ॥ అని యిట్లు మదముచే నతిమత్సరముచేత । పలుమారు శతముఖుడు పలికె గర్వమున॥ పలుకు లెల్లను చాలములుకులై శ్రీరామ । విభుడు నవ్వును కినుక వెలయ నిట్లనియె॥ శతముఖ నీ వింతసామార్థ్యుడవటంచు । చెలగి నీప్రఖ్యాతి చెప్పుకోవలెన॥</poem> {{p|ac|fwb}}రాముడు శతముఖు నాక్షేపించుట</p> <poem>నీసమాచారంబు నిజశీలమార్గంబు । నీవు చెప్పగ నేల నే నెరుంగుదును॥</poem><noinclude><references/></noinclude> qxfjd56v9urvzo1e7p9qgi2oxswzc32 0 216615 570725 565565 2026-08-19T14:18:47Z Vjsuseela 1850 Vjsuseela, [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/కట్టావరదరాజేంద్రుఁడు]] పేజీని [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/కట్టా వరదరాజేంద్రుఁడు]] కు తరలించారు: శీర్షికలో తప్పు దొర్లింది 565565 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4]] | రచయిత = వంగూరి సుబ్బారావు | అనువాదం= | విభాగము = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/కట్టావరదరాజేంద్రుఁడు|కట్టావరదరాజేంద్రుఁడు]] | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1918 }} <pages index="Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.2, No.3-4 (1918).pdf" from=16 to=18 fromsection="16B"/> {{PD-India}} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు ]] [[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]] 0yxex0184oav3btebittqold9l1wd7h 570727 570725 2026-08-19T14:19:21Z Vjsuseela 1850 570727 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4]] | రచయిత = వంగూరి సుబ్బారావు | అనువాదం= | విభాగము = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/కట్టా వరదరాజేంద్రుఁడు|కట్టా వరదరాజేంద్రుఁడు]] | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1918 }} <pages index="Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.2, No.3-4 (1918).pdf" from=16 to=18 fromsection="16B"/> {{PD-India}} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు ]] [[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]] dp45rwtbh6v967cao5bp41jssbcgwsy 0 217614 570722 568216 2026-08-19T13:05:35Z Rajasekhar1961 50 570722 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీరామోజు హరగోపాల్ | అనువాదం= | విభాగము = సుద్దాల హనుమంతు | ముందరి = [[../ సిరిప్రెగడ భార్గవరావు/]] | తదుపరి = [[../]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf" from=574 to=574 /> <pages index="తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf" from=476 to=479 /> [[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] [[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]] 4v14v9w146nyq0uj1f37b2u4j8061ve 106 218352 570701 2026-08-19T12:06:09Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '' 570701 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ప్రజల మనిషి |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వట్టికోట ఆళ్వారు స్వామి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1955 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} m511ygbwxmklvaphnr1vu9854mebt71 570702 570701 2026-08-19T12:07:22Z Rajasekhar1961 50 570702 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ప్రజల మనిషి |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1955 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 3ic7o21fai7uv799svxxnoxy0prhgo9 570714 570702 2026-08-19T12:33:50Z Rajasekhar1961 50 570714 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ప్రజల మనిషి |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1955 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1="ముఖచిత్రం" 2="ప్రవి" 7=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 7w97qusicgb9hlk7vysqt8ke74ghu75 570715 570714 2026-08-19T12:34:46Z Rajasekhar1961 50 570715 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ప్రజల మనిషి |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1955 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1="అట్ట" 2=- 3="ముఖచిత్రం" 4="ప్రవి" 7=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} clzxt1dk5vpjgvieqeqs6s9xxcvqb8a 570716 570715 2026-08-19T12:35:32Z Rajasekhar1961 50 570716 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ప్రజల మనిషి |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1955 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1="అట్ట" 2=- 3="ముఖచిత్రం" 4="ప్రవి" 5to6="మనవి" 7=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 3n0y1opuhehr92p3jbls89wthq4k329 570719 570716 2026-08-19T12:39:55Z Rajasekhar1961 50 570719 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ప్రజల మనిషి |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1955 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1="అట్ట" 2=- 3="ముఖచిత్రం" 4="ప్రవి" 5to6="మనవి" 7=1 223=- 224="అట్ట" 225=- /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} ixroixmaicd07ohseseywmdt6s8u96z 570720 570719 2026-08-19T12:40:19Z Rajasekhar1961 50 570720 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ప్రజల మనిషి |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1955 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1="అట్ట" 2=- 3="ముఖచిత్రం" 4="ప్రవి" 5to6="మనవి" 7=1 223=- 224="అట్ట" 225=- /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} slkdlgp7li9zu9uctqoj9kji1cqcpe6 102 218353 570703 2026-08-19T12:09:15Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = వట్టికోట |అసలుపేరు = ఆళ్వారుస్వామి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి |వికీవ్యాఖ...' 570703 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = వట్టికోట |అసలుపేరు = ఆళ్వారుస్వామి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[ప్రజల మనిషి]] (1955) [[వర్గం:తెలుగు రచయితలు]] p1h5xicgxqd2zf7qfc6t0a76gpyjd1y 570704 570703 2026-08-19T12:09:51Z Rajasekhar1961 50 570704 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = వట్టికోట |అసలుపేరు = ఆళ్వారుస్వామి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = 1915 |గిట్టిన_యేడు = 1961 |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[ప్రజల మనిషి]] (1955) [[వర్గం:తెలుగు రచయితలు]] 13lauenm2tw8wxwew4l6xkpuexy9e0n 570705 570704 2026-08-19T12:11:18Z Rajasekhar1961 50 570705 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = వట్టికోట |అసలుపేరు = ఆళ్వారుస్వామి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = 1915 |గిట్టిన_యేడు = 1961 |వివరణ = |బొమ్మ= Portrait of Vattikota Alwar Swamy by A. Prabhakar from తెలంగాణ తేజోమూర్తులు (page 578 crop).jpg |వికీపీడియా_లంకె = వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[ప్రజల మనిషి]] (1955) [[వర్గం:తెలుగు రచయితలు]] 52cii7luzikxbhygrl0yn2qc65jrqee 570706 570705 2026-08-19T12:12:30Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 570706 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = వట్టికోట |అసలుపేరు = ఆళ్వారుస్వామి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ |పుట్టిన_యేడు = 1915 |గిట్టిన_యేడు = 1961 |వివరణ = |బొమ్మ= Portrait of Vattikota Alwar Swamy by A. Prabhakar from తెలంగాణ తేజోమూర్తులు (page 578 crop).jpg |వికీపీడియా_లంకె = వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[ప్రజల మనిషి]] (1955) {{small scan link|ప్రజల మనిషి (నవల).djvu}} [[వర్గం:తెలుగు రచయితలు]] 4ebn7saetr6rthb22ycqizwg3ceyr1d 104 218354 570707 2026-08-19T12:13:38Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570707 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ప్రజల మనిషి (నవల).djvu |Page = 1 |bSize = 600 |cWidth = 597 |cHeight = 860 |oTop = 4 |oLeft = 2 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/></noinclude> gcrlwx47xza42u1gpztwz1a0ku3d9jx 104 218355 570708 2026-08-19T12:13:51Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 570708 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>న. న. ల లి న. ఆత<noinclude><references/></noinclude> 5oj6ya64zl9tckshvdpgpl8imnvt6ch 570709 570708 2026-08-19T12:14:07Z Rajasekhar1961 50 570709 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 218356 570710 2026-08-19T12:16:52Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' (పచురణ నెం. 900 ప్రథమ ముద్రణ దేశోద్ధారక (గ్రంథమాల ద్వితీయ ముద్రణ 1963 జనవరి తృతీయ ముదణ 1970 ఆగస్టు చతుర్థ ముద్రణ 1978 సెపెంబరు 2000 కాపీలు వెల: రు. 6.00 ముద్రణ : స్వతంత్ర ఆర్డు ప్రింటర...' 570710 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> (పచురణ నెం. 900 ప్రథమ ముద్రణ దేశోద్ధారక (గ్రంథమాల ద్వితీయ ముద్రణ 1963 జనవరి తృతీయ ముదణ 1970 ఆగస్టు చతుర్థ ముద్రణ 1978 సెపెంబరు 2000 కాపీలు వెల: రు. 6.00 ముద్రణ : స్వతంత్ర ఆర్డు ప్రింటర్సు విజయవాడ-520004<noinclude><references/></noinclude> kzpyhj7rjco6nt5ahvor0gwiqrkpf69 104 218357 570711 2026-08-19T12:21:18Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మనవి చాలా భయంతో ఈ నవలను బయటికి తెస్తున్నాను. నవలలో తెలంగాణా జనసామాన్యంతోపాటు, సర్వసామాన్యంగా అందరూ మాట్లాడేభాషను సంభాషణల్లో రాశాను. మరి ఎంతవరకు సఫలుడినయ్యానో ! ఇక నవల కథా...' 570711 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>మనవి చాలా భయంతో ఈ నవలను బయటికి తెస్తున్నాను. నవలలో తెలంగాణా జనసామాన్యంతోపాటు, సర్వసామాన్యంగా అందరూ మాట్లాడేభాషను సంభాషణల్లో రాశాను. మరి ఎంతవరకు సఫలుడినయ్యానో ! ఇక నవల కథా విషయం. 1938లో హైదరాబాదులో సేటు కాంగైను పుట్టుటకుపూర్వం తెలంగాణా వాతావరణాన్ని ఆధారంచేసికొని దాని (పభావంనుండి బయలుదేరిన ఒకరిని కథానాయకునిగా తీసికున్నాను. ఇక శిల్పం విషయం. ఇతివృత్తం, పాత్రలు, సంభాషణ, వాతావరణం, జీవనతత్వం ఇవి ఏ విధంగా పోషింపబడ్డాయో! సుమారు మూడు ఏండ్ల కిందట [ప్రారంభించిన ఈ నవలను చాలా మంది మిత్రులకు చదివి వినిపించాను. చర్చించాను. సూచనలను స్వీకరించాను. ఒక మిత్రుడు సంవత్సరం కిందట ఈ నవల విషయంలో సందర్భవశాత్తు ఒక పత్రికలో పేర్కొని వెంటనే ప్రకటించాల్సిందిగా ఆదేశించారు. నవలను విన్న (ప్రతి మిత్రుడు ప్రశంసించడం నాకు సమస్య అయిపోయింది. వారు కేవలం మిత్రత్వాన్ని<noinclude><references/></noinclude> m239chd3ctb52ciahmb496e9t2oygjs 104 218358 570712 2026-08-19T12:31:36Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పురస్కరించుకొని ప్రశంసలను కురిపించి, లోపాలను కప్పిపుచ్చడం లేదుకదా అని భయపడ్డాను. ఆ భయం యింకా బాధిస్తూనే వుంది. ఆ భయంతో ఈ నవలను బయటికి తెస్తున్నాను. ఈ వాక్యాల ద్వారా నా మన...' 570712 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>పురస్కరించుకొని ప్రశంసలను కురిపించి, లోపాలను కప్పిపుచ్చడం లేదుకదా అని భయపడ్డాను. ఆ భయం యింకా బాధిస్తూనే వుంది. ఆ భయంతో ఈ నవలను బయటికి తెస్తున్నాను. ఈ వాక్యాల ద్వారా నా మనోవేదనను |పకటిస్తున్నానే కాని మిత్రుల (ప్రోత్సాహాన్ని, (ప్రశంసలను శంకించటం లేదు. నా మనోదౌర్భల్యమే ఈ వాక్యాలు రాయడానికి కారణం. ఇక మీ అభిప్రాయ మేమిటో! ముఖ్యంగా యీ నవల అందచందాలు తీర్చడంలోను, అచ్చులోనుండి బయటికి రావడంలోను యెందరో సహృదయులు తోడ్చడ్డారు. వారందరికి హార్దిక ధన్యవాదాలు. {{right|విన్నవించు,}} వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి రచయిత, ప్రకాశకుడు, దేశోద్ధారక గ్రంథమాల.}} :జనవరి 1955, :హైద్రాబాదు ,<noinclude><references/></noinclude> 7uoyh79x32xydxnm4k15818gh5ueco3 570713 570712 2026-08-19T12:32:41Z Rajasekhar1961 50 570713 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>పురస్కరించుకొని ప్రశంసలను కురిపించి, లోపాలను కప్పిపుచ్చడం లేదుకదా అని భయపడ్డాను. ఆ భయం యింకా బాధిస్తూనే వుంది. ఆ భయంతో ఈ నవలను బయటికి తెస్తున్నాను. ఈ వాక్యాల ద్వారా నా మనోవేదనను |పకటిస్తున్నానే కాని మిత్రుల (ప్రోత్సాహాన్ని, ప్రశంసలను శంకించటం లేదు. నా మనోదౌర్భల్యమే ఈ వాక్యాలు రాయడానికి కారణం. ఇక మీ అభిప్రాయ మేమిటో! ముఖ్యంగా యీ నవల అందచందాలు తీర్చడంలోను, అచ్చులోనుండి బయటికి రావడంలోను యెందరో సహృదయులు తోడ్చడ్డారు. వారందరికి హార్దిక ధన్యవాదాలు. {{right|విన్నవించు,<br>వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి<br>రచయిత,<br>ప్రకాశకుడు, దేశోద్ధారక గ్రంథమాల.}} :జనవరి 1955, :హైద్రాబాదు.<noinclude><references/></noinclude> 1psv9y6sw2uctl2kn7haz31c22hpfmk 104 218359 570717 2026-08-19T12:37:24Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '{{Css image crop |Image = ప్రజల మనిషి (నవల).djvu |Page = 225 |bSize = 600 |cWidth = 474 |cHeight = 420 |oTop = 3 |oLeft = 5 |Location = center |Description = }} | .' 570717 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ప్రజల మనిషి (నవల).djvu |Page = 225 |bSize = 600 |cWidth = 474 |cHeight = 420 |oTop = 3 |oLeft = 5 |Location = center |Description = }} | .<noinclude><references/></noinclude> m2e6kneznwomkfamwn2t8hsg88k8kvx 104 218360 570718 2026-08-19T12:38:38Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 570718 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 218361 570721 2026-08-19T13:04:02Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570721 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Css image crop |Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf |Page = 574 |bSize = 600 |cWidth = 567 |cHeight = 753 |oTop = 13 |oLeft = 19 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/></noinclude> j3a2xvet96xkvt97z3gg82t8rbzj54e 104 218362 570723 2026-08-19T13:20:06Z Edla praveen 6529 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '1. తెల్లవారు జామున మొదలై అప్పుడే వర్షం వెలిసింది. ప్రజలు ఇండ్లలో నుండి బయటికివచ్చి తమ దైనందిన కార్యకలాపాల్లో లీనమయ్యారు. రై రులు తమ పశువులను దొడ్లో నుండి బయటికి వదితే వీధి...' 570723 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Edla praveen" /></noinclude>1. తెల్లవారు జామున మొదలై అప్పుడే వర్షం వెలిసింది. ప్రజలు ఇండ్లలో నుండి బయటికివచ్చి తమ దైనందిన కార్యకలాపాల్లో లీనమయ్యారు. రై రులు తమ పశువులను దొడ్లో నుండి బయటికి వదితే వీధిలో ఎత్తైన ప్రదేశములో నీరు నిలువని చోట ఎండుగడ్డి వేశారు. దాటకపోయే ఒక ఆవు గడ్డిలో మూతి పెట్టబోయింది. తన హక్కును హరించబోటన్ని దనే కోసంతో గడ్డి తింటున్న ఎద్దు ఆవును కుమ్ము పోయింది. చేతికర్రతో ఎండు గడ్డిని కించు మీదు చేస్తున్న కోటయ్య పరీక్షగా తన ఎద్దును చూచాడు. అందరికి సంబంధించినదిగా తలచబడే వి వస్తువును ఇతరులు హరించబోతుంటే లడ్డుపది రక్షించుకొనే ఆలోచన తన ఎద్దుకు కలిగినం దుకు మానవుని ప్రవృత్తి తన ఎద్దుకు అలవడినందుకు ఆనందిస్తూ కోటయ్య కొట్టములోకి వెళ్ళాడు. కొట్టములో గుంజకు కట్టివేసియున్న ఆవును దీనంగా చూస్తూ కోటయ్య కొడుకు కొమరయ్య నిలబడ్డాడు. ఆ ఆవు రొక్కుకున్న కాళ్ళ వద్ద పేడ తీయటానికి అతనికి మనసొప్పటం లేదు. ఆవుదూడ అంటే అని లరిచింది. కోటయ్య కండ్ల వెంట నీరు కారింది. తండ్రిని చూడగనే కండ్లలో నీరును ప్రయత్న పూర్వకంగా ఇంకించుకొక ప్రయత్నం చేస్తూ, "దీనికి చొప్పివేయలా అయ్యా?" అన్నాడు. తండ్రి అనంగి కార సూచకంగా కొనుకయ్యను చూచి కొట్టంలో తంతనార కట్టను నిరీక్షిస్తు న్నాడు. “ఇక రోజూ మేసంగవ అయ్యాః ఇయాల ఒక రోడేగద! కడుపు నిండ మేపుదాం." కొమరయ్య సందిగ్ధ ధోరణిలో అడిగాను.<noinclude><references/></noinclude> f4wt8fqjtnibhy9duklqegza39hgl27 0 218363 570726 2026-08-19T14:18:47Z Vjsuseela 1850 Vjsuseela, [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/కట్టావరదరాజేంద్రుఁడు]] పేజీని [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/కట్టా వరదరాజేంద్రుఁడు]] కు తరలించారు: శీర్షికలో తప్పు దొర్లింది 570726 wikitext text/x-wiki #దారిమార్పు [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2/సంచిక 3-4/కట్టా వరదరాజేంద్రుఁడు]] p8slrqxhedk5vfhk068ho4ebht76xla 0 218364 570735 2026-08-19T16:40:47Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with 'ౡ{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కపోతేశ్వర క్షేత్రము | ముందరి = [[../కపిస్థలం దేశికాచార్యులు/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు...' 570735 wikitext text/x-wiki ౡ{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కపోతేశ్వర క్షేత్రము | ముందరి = [[../కపిస్థలం దేశికాచార్యులు/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=572 fromsection="572B" to=574 tosection="574A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] k4s4dm0lg8wzyz8o9o9npg2pjuhqmxn 0 218365 570738 2026-08-19T16:46:44Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with 'ౡ{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్ | ముందరి = [[../కపోతేశ్వర క్షేత్రము/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు...' 570738 wikitext text/x-wiki ౡ{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్ | ముందరి = [[../కపోతేశ్వర క్షేత్రము/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=574 fromsection="574B" to=575 tosection="575A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] 8enox3yrt57t45k9fp0zcmvear3eere 0 218366 570739 2026-08-19T16:52:09Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with 'ౡ{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్ | ముందరి = [[../కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు =...' 570739 wikitext text/x-wiki ౡ{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్ | ముందరి = [[../కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=575 fromsection="575B" to=576 tosection="576A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] a3yqvnq0jwb54fglonzghjkb72m0i4x 570741 570739 2026-08-19T16:55:41Z Rajasekhar1961 50 570741 wikitext text/x-wiki ౡ{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్ | ముందరి = [[../కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=575 onlysection="575B" to=575 /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] tnheplk557dmcnu0j3c41axup1ac8rg 570742 570741 2026-08-19T16:56:06Z Rajasekhar1961 50 570742 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్ | ముందరి = [[../కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=575 onlysection="575B" to=575 /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] m29e4cnfvh05qxb1vk08wyd7a51fkml 570750 570742 2026-08-19T17:10:32Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:జీవితచరిత్రలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 570750 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్ | ముందరి = [[../కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=575 onlysection="575B" to=575 /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] [[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]] qhd5jcpakzi7262yjbj4m34cv0ncrrj 0 218367 570743 2026-08-19T16:58:14Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కబీరు | ముందరి = [[../కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangr...' 570743 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కబీరు | ముందరి = [[../కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=575 fromsection="575C" to=576 /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] a805r2etn46an60yazzcv78ovfc27dh 570744 570743 2026-08-19T17:01:19Z Rajasekhar1961 50 570744 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కబీరు | ముందరి = [[../కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=575 fromsection="575C" to=577 /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] dj9kl6sxpowdudr6zdssup6v170ow1l 570745 570744 2026-08-19T17:02:12Z Rajasekhar1961 50 570745 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కబీరు | ముందరి = [[../కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=575 fromsection="575C" to=578 /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] 5cnw3hhsg21irlvhpawqwogud7pc7t1 570746 570745 2026-08-19T17:03:05Z Rajasekhar1961 50 570746 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కబీరు | ముందరి = [[../కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=575 fromsection="575C" to=578 tosection="578A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] elmf1vi0n8hgbflkdwfgoxu38j58k54 570749 570746 2026-08-19T17:07:14Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:జీవితచరిత్రలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 570749 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కబీరు | ముందరి = [[../కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=575 fromsection="575C" to=578 tosection="578A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] [[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]] 3i896pp6uw9houdnb1jkn8pzdipyoe9 0 218368 570747 2026-08-19T17:05:46Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కమీనియన్, జాన్ ఆమస్ | ముందరి = [[../కబీరు/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangrah...' 570747 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కమీనియన్, జాన్ ఆమస్ | ముందరి = [[../కబీరు/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=578 fromsection="578B" to=580 tosection="580A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] k2swoxpeucio7axrt4fnamivvfv8i6x 570748 570747 2026-08-19T17:06:19Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:జీవితచరిత్రలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 570748 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = కమీనియన్, జాన్ ఆమస్ | ముందరి = [[../కబీరు/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1930 }} <pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=578 fromsection="578B" to=580 tosection="580A" /> [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]] [[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]] 0q4azt9y8hfc9p9i4vrvprm8sg7yxlc 104 218369 570758 2026-08-20T03:02:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '[ix] నా దేవాలయము నభివృద్ధికిఁ దెచ్చి నిత్యోత్సవాది కైంకర్యముల నా దేవు నారా ధించువారై ధన్యచరితు లైరి. నాటి వైభవము కుందక యుండుటను దేవాలయ మున నేటికిని మనము చూడవచ్చును. a ఈ రీతిగ...' 570758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>[ix] నా దేవాలయము నభివృద్ధికిఁ దెచ్చి నిత్యోత్సవాది కైంకర్యముల నా దేవు నారా ధించువారై ధన్యచరితు లైరి. నాటి వైభవము కుందక యుండుటను దేవాలయ మున నేటికిని మనము చూడవచ్చును. a ఈ రీతిగ శ్రీ రాజగోపాలనిత్య సేవాతత్పరు లగు నాయక రాజులు విశే పించి విజయరాఘవుఁడు తన భ క్త్యతిశయవిశేషమును బ్రకటించుకొని తన్మూల ముగ నితరుల కాదేవుని మహిమాతిశయముల నెఱిఁగించుటకై తన శిలావిగ్రహ ములనే యా దేవాలయమున స్థాపించెను. గర్భగృహద్వారమునకు ముందున్న వాకిలిదగ్గర విజయరాఘవనాయకుఁడు సపత్నీకుఁడై కరములు మొగిడ్చి యాదే వుని సతతము సేవించునట్లు శిలావిగ్రహము లున్నవి. మఱియు గర్భగృహద్వార మునకుఁ బూర్వము భార్యాసమేతుఁ డైన విజయరాఘవనాయకుఁడు భక్తిపార వశ్యమున శ్రీ రాజగోపాలునకు దండప్రణామం బాచరించునట్లు చెక్కించఁబడిన శిలావిగ్రహములు దేవాలయసందర్శ గస్వామి సేవాతత్పరు లై వచ్చువారి నందఱిని భ్రమింపఁ జేయఁ గల విధముగ నమరియున్నవి. - ఈ మన్నారుదాసవిలాస ప్రబంధమునకును నా శ్రీ రాజగోపాలుఁడే కృతి భర్త యగుటయు, కృతినాయకుఁ డైన మన్నారుదాసుని యిష్టదై వమును గుల దై వమును నగుటయు నీ కృతిని శ్రీరాజగోపాలస్వామి ఫాల్గుణోత్సవవర్ణ నము ప్రాధాన్యము వహించుటయు గారణముగా నీ గ్రంథమునకును నా దేవాలయ మునకును నెంతేనియు సంబంధము గల దనుటలో సందియము లేదు. అందుచేత దేవాలయమునకు సంబంధించిన కొన్ని ఛాయాచిత్రములును దేవాలయమునందలి (పైనఁ బేర్కొన్న) విజయ రాఘవనాయ కాదుల శిలావిగ్రహముల యొక్క ఛాయా చిత్రములును నీ గ్రంథమునఁ బ్రచురించుటకు సంకల్పించఁబడినవి. ఆ సంకల్పము కార్యరూపమును ధరించుట కనుకూలముగ నీ గ్రంథాలయ కార్యనిర్వాహక సమితి గౌరవ కార్యదర్శి యగు శ్రీయుత S. గోపాలన్, B A., B. L., గారు దయతో వానిని సంగ్రహించుట కనుమతి నొసంగిరి. పై ఛాయాచిత్రములను దీయుటకు మన్నారుగుడి శ్రీరాజగోపాలస్వామి దేవస్థానపు నిర్వాహ కాధి కారి యగు శ్రీయుత T. P. వెంకటాచలం, B. A., గారు అన్ని విధములు సౌకర్యములను గలుగఁ జేసి సహకరించిరి. పై వారి కివే మా హార్దాభివాదములు. ఆయాచిత్ర ముల వివరణ మాయాచిత్రములతోడనే యివ్వఁబడియున్నది. ఉపసంహారము తంజాపురాంధ్రనాయక రాజుల వైభవోన్నతికిఁ బ్రబల నిదర్శన మగు 17వ శతాబ్దపు దక్షిణాంధ్రసాహిత్యములో విశిష్టస్థానము నాక్రమించఁగల ప్రబంధమగు నీ మన్నారుదాసవిలాసమును బరిష్కరించుటకు నన్ను నియమించి మిగులఁ (iii)<noinclude><references/></noinclude> kk5coh795kjrae15ild12xx0batgkug 570768 570758 2026-08-20T03:50:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570768 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>నా దేవాలయము నభివృద్ధికిఁ దెచ్చి నిత్యోత్సవాది కైంకర్యముల నాదేవు నారాధించువారై ధన్యచరితు లైరి. నాటి వైభవము కుందక యుండుటను దేవాలయమున నేటికిని మనము చూడవచ్చును. ఈ రీతిగ శ్రీ రాజగోపాలనిత్యసేవాతత్పరు లగు నాయకరాజులు విశేపించి విజయరాఘవుఁడు తన భక్త్యతిశయవిశేషమును బ్రకటించుకొని తన్మూలముగ నితరుల కాదేవుని మహిమాతిశయముల నెఱిఁగించుటకై తన శిలావిగ్రహములనే యా దేవాలయమున స్థాపించెను. గర్భగృహద్వారమునకు ముందున్నవాకిలిదగ్గర విజయరాఘవనాయకుఁడు సపత్నీకుఁడై కరములు మొగిడ్చి యాదేవుని సతతము సేవించునట్లు శిలావిగ్రహము లున్నవి. మఱియు గర్భగృహద్వారమునకుఁ బూర్వము భార్యాసమేతుఁ డైన విజయరాఘవనాయకుఁడు భక్తిపారవశ్యమున శ్రీ రాజగోపాలునకు దండప్రణామం బాచరించునట్లు చెక్కించఁబడిన శిలావిగ్రహములు దేవాలయసందర్శనస్వామిసేవాతత్పరు లై వచ్చువారి నందఱిని భ్రమింపఁజేయఁ గల విధముగ నమరియున్నవి. ఈ మన్నారుదాసవిలాస ప్రబంధమునకును నా శ్రీ రాజగోపాలుఁడే కృతిభర్త యగుటయు, కృతినాయకుఁ డైన మన్నారుదాసుని యిష్టదైవమును గులదైవమును నగుటయు నీ కృతిని శ్రీరాజగోపాలస్వామి ఫాల్గుణోత్సవవర్ణనము ప్రాధాన్యము వహించుటయు గారణముగా నీ గ్రంథమునకును నా దేవాలయమునకును నెంతేనియు సంబంధము గల దనుటలో సందియము లేదు. అందుచేత దేవాలయమునకు సంబంధించిన కొన్ని ఛాయాచిత్రములును దేవాలయమునందలి (పైనఁ బేర్కొన్న) విజయరాఘవనాయకాదుల శిలావిగ్రహములయొక్క ఛాయాచిత్రములును నీ గ్రంథమునఁ బ్రచురించుటకు సంకల్పించఁబడినవి. ఆ సంకల్పము కార్యరూపమును ధరించుట కనుకూలముగ నీ గ్రంథాలయ కార్యనిర్వాహకసమితి గౌరవ కార్యదర్శి యగు శ్రీయుత S. గోపాలన్, B.A., B. L., గారు దయతో వానిని సంగ్రహించుట కనుమతి నొసంగిరి. పై ఛాయాచిత్రములను దీయుటకు మన్నారుగుడి శ్రీరాజగోపాలస్వామి దేవస్థానపు నిర్వాహకాధికారి యగు శ్రీయుత T. P. వెంకటాచలం, B. A., గారు అన్నివిధముల సౌకర్యములను గలుగఁజేసి సహకరించిరి. పైవారి కివే మా హార్దాభివాదములు. ఆయాచిత్రముల వివరణ మాయాచిత్రములతోడనే యివ్వఁబడియున్నది. {{p|ar|fwb}}ఉపసంహారము</p> తంజాపురాంధ్రనాయకరాజుల వైభవోన్నతికిఁ బ్రబలనిదర్శన మగు 17వ శతాబ్దపు దక్షిణాంధ్రసాహిత్యములో విశిష్టస్థానము నాక్రమించఁగల ప్రబంధమగు నీ మన్నారుదాసవిలాసమును బరిష్కరించుటకు నన్ను నియమించి మిగులఁ<noinclude><references/></noinclude> bghbwjhkasq1pi1peodei3glxppqfjo 104 218370 570759 2026-08-20T03:02:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '[vi] నట్లుగాఁ దనకృతినాయకుని పేరును బొందించలేకపోయినది సౌందరీ దేవి. అదే పద్యము రంగాజమ్మ యొక్క మన్నారుదాసవిలాసమునం దీ క్రింది విధమున సకల విధము లగు పొందికలతో నమరియుండుటయు గమన...' 570759 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>[vi] నట్లుగాఁ దనకృతినాయకుని పేరును బొందించలేకపోయినది సౌందరీ దేవి. అదే పద్యము రంగాజమ్మ యొక్క మన్నారుదాసవిలాసమునం దీ క్రింది విధమున సకల విధము లగు పొందికలతో నమరియుండుటయు గమనించఁదగినది. చూడుడు:- ము క్తపదగ్రస్త సింహావలోకన కందపద్యము. ధీ రాజిలఁ జన వీరా వీరాయిత కేళి నిన్ను వెలకుఁ గొనేరా నేరాల కేమి రారా రారాపులు మాని విజయరాఘవధీరా! ధీ రాజిలఁ జన వీరా మన్నా. దా. వి. ఆళ్వా - 3. 5 - 18. వీరాయిత కేళి నిన్ను వెలకుఁ గొనేరా నేరాల కేమి రారా రారాపులు మాని విజయభూపతిధీరాః ( అల్లాడ విజయభూపతిసింహలిలాసము. పై విషయముల నన్నిటిని బాగుగఁ బరిశీలించిన తరువాత సుస్పష్టముగఁ దేలిన గ్రంథచౌర్యమును గమనించినచోఁ జింతించని సహృదయుఁ డుండఁడు. ౮. వైశిష్ట్యము ఇందుఁ దన రంగాజమ్మయొక్క మొట్టమొదటి ప్రబంధ మగు నీ మన్నారుదాసవిలాసము సక అవిధములఁ బ్రత్యేకత వహించియుండుట గమనించఁ దగినది. నాయకునే కృతినాయకునిఁ జేసి యాతని యిల వేల్పగు శ్రీ రాజగోపాలునిఁ గృతి భర్తగఁ జేసెను. సారస్వతదృష్టిలో మాత్రము కాకుఁడఁ చారిత్రికముగాఁ గూడ నొకింత ప్రాముఖ్యము గల దీ గ్రంథమునకు, ఆనాటి సాంఘికవ్యవహారములు, ఆచారములు, సంప్రదాయములు మొదలగున వెన్ని యో యీ మన్నారుదాస మున గోచరించఁగలవు. 17వ శతాబ్దమున భూపాలకు లాదిగా సక అజనుల వస్త్రా భరణాదులు, భక్ష్యాదులు కూడ దీని నాధారముగఁగొని కొంతవఱకు నిర్ణయింప వీ లున్నది. ఇందలి భోజనవచనము దక్షిణ దేశమ న నానాఁడు వాడుకలో నుండిన భక్ష్యవిశేషముల నన్నిటిని దెలుపును. వానిలోఁ గొన్ని నేఁడు వ్యవహారములో లేకపోవుటయు, గొన్నింటి స్వరూపమే తెలియక యుండుటయు, గొన్నింటి పేర్లు మాత్రము పరిచితము లై యుండుటయు విశదమే.<noinclude><references/></noinclude> 9448ky3su1ytzq9wusywyk07p30oy2e 570763 570759 2026-08-20T03:11:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>నట్లుగాఁ దనకృతినాయకుని పేరును బొందించలేకపోయినది సౌందరీదేవి. అదేపద్యము రంగాజమ్మయొక్క మన్నారుదాసవిలాసమునం దీక్రిందివిధమున సకలవిధము లగు పొందికలతో నమరియుండుటయు గమనించఁదగినది. చూడుడు ― {{p|al|fwb}}ముక్తపదగ్రస్త సింహావలోకన కందపద్యము.</p> {{Telugu poem|type=|lines=<poem>ధీ రాజిలఁ జన వీరా వీరాయితకేళి నిన్ను వెలకుఁ గొనేరా నేరాల కేమి రారా '''రారాపులు''' మాని విజయ'''రాఘవధీరా'''!</poem>|ref=}} {{right|మన్నారు. 3.16}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>ధీ రాజిలఁ జన వీరా వీరాయితకేళి నిన్ను వెలకుఁ గొనేరా నేరాల కేమి రారా '''రారాపులు''' మాని విజయ'''భూపతిధీరా'''!</poem>|ref=}} {{right|అల్లాడ విజయభూపతిసింహవిలాసము}} పై విషయముల నన్నిటిని బాగుగఁ బరిశీలించిన తరువాత సుస్పష్టముగఁ దేలిన గ్రంథచౌర్యమును గమనించినచోఁ జింతించని సహృదయుఁ డుండఁడు. {{p|ar|fwb}}వైశిష్ట్యము</p> రంగాజమ్మయొక్క మొట్టమొదటి ప్రబంధ మగు నీ మన్నారుదాసవిలాసము సకలవిధములఁ బ్రత్యేకత వహించియుండుట గమనించఁదగినది. ఇందుఁ దననాయకునే కృతినాయకునిఁ జేసి యాతని యిలవేల్పగు శ్రీ రాజగోపాలునిఁ గృతిభర్తగఁ జేసెను. సారస్వతదృష్టిలో మాత్రము కాకుండఁ చారిత్రికముగాఁ గూడ నొకింత ప్రాముఖ్యము గల దీ గ్రంథమునకు. ఆనాటి సాంఘికవ్యవహారములు, ఆచారములు, సంప్రదాయములు మొదలగున వెన్నియో యీ మన్నారుదాసమున గోచరించఁగలవు. 17వ శతాబ్దమున భూపాలకు లాదిగా సకలజనుల వస్త్రాభరణాదులు, భక్ష్యాదులు కూడ దీని నాధారముగఁ గొని కొంతవఱకు నిర్ణయింపవీ లున్నది. ఇందలి భోజనవచనము దక్షిణదేశమున నానాఁడు వాడుకలో నుండిన భక్ష్యవిశేషముల నన్నిటిని దెలుపును. వానిలోఁ గొన్ని నేఁడు వ్యవహారములో లేకపోవుటయు, గొన్నింటి స్వరూపమే తెలియక యుండుటయు, గొన్నింటిపేర్లు మాత్రము పరిచితము లై యుండుటయు విశదమే.<noinclude><references/></noinclude> 1axg0e1xr6w7bqqtemgmkla211jixhr 104 218371 570760 2026-08-20T03:02:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '[vii ] Pal శైలి రంగాజమ్మకృతులు సారస్వత ప్రపంచమునకుఁ క్రొత్త కావు. శృంగార రసతరంగితమృదుమధుర కవితాసందర్భము లామె యొక్క యితర గ్రంథములందు వలె నిందును మనోజ్ఞము లై రసికరంజకము లై యున్...' 570760 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>[vii ] Pal శైలి రంగాజమ్మకృతులు సారస్వత ప్రపంచమునకుఁ క్రొత్త కావు. శృంగార రసతరంగితమృదుమధుర కవితాసందర్భము లామె యొక్క యితర గ్రంథములందు వలె నిందును మనోజ్ఞము లై రసికరంజకము లై యున్నవి. పురాణేతిహాసాదులలోని ప్రసిద్ధేతిహాసమునుగాక ప్రభువునకు సంబంధించిన కథనే ప్రథాన కథావస్తువుగాఁ గొని సమకాలికు లై న వారు ప్రబంధమును రచించి రసజ్ఞమండలి తలలూప ప్రభు వుచే సెబా సనిపించుకోనుట చాల కష్ట మనుట విజ్ఞ లోకవిదిత మే. అట్టి గౌరవమును విజయరాఘవనాయకునిచేఁ బడసిన యీ రంగాజమ్మ యొక్క కవితామాధు ధ్యమును వేరుగఁ జెప్పఁ బనిలేదు. శ్రీ రాజగోపాలస్వామి యొక్క ఫాల్గుణోత్సవమును వర్ణించుపట్లఁ గొన్ని తమిళపదములను గూడఁ బ్రయోగించియున్న దీ రంగాజమ్మ. అవి యుత్సవనిర్వ హణమునఁ గొన్ని సందర్భములను సూచించు పారిభాషిక పదము లై యున్నవి. వైష్ణవసంప్రదాయసిద్ధము లగు వానిని యథాతథముగాఁ బ్రయోగించియుండు టయు గమనించఁదగినది. చూడుడు:- 1. వైరముడి . 2. తిరువంది కాపు 3. సేతి ఆశ్వాసము 2 పద్యం 23 " 2 వచనం 49... 2 49 " " * ఈ విధము గఁ దమిళపదములను మాత్రమేకాక "సేన" యిత్యాది వ్యావహారి కాంధ్ర పదముల ప్రయోగములను గూడ నిందు జూడవచ్చును. చంపకారణ్యక్షేత్రము (మన్నారుగుడి) * ఈ చంప కారణ్య క్షేత్రమున వెలయు శ్రీ రాజగోపాలస్వామిని నిలవేల్పు గాఁగోని యారాధించుట బహుళః రఘునాథనాయకుని కాలమునుండి ప్రారంభింపిం బడియుండ నొప్పును. మన్నారుగుడి క్షేత్రవాసుఁ డగు శ్రీ రాజగోపాలస్వామి యొక్క యనుగ్రహమున నీ విజయరాఘవుఁ డుదయించె నని విజయరాఘవుని 1. వైర ముడి = వజ్రములు పొదిగిన కిరీటము, 2. తిరువందికాపు = దృష్టిదోషపరిహారార్ధము చేయు (హారతివంటి క్రియ. = 3. నేతి - శయనాగారము, * నేన = చాల, ఈ పదము రాలయసీమలో నధికముగాఁ జిత్తూరుమండమున 'అధికము. ఆను నర్థమునఁ బ్రయోగింపఁబడుచున్నది. ఆశ్వా - 2, పద్యం - 61. *ఈ మన్నారుగుడి యను చంపకారిణ్యక్షేత్రము తంజావూరి కాగ్నేయ దిగ్భాగమున సుమారు 35 మైళ్ళ దూరమున గలదు. ఇచ్చటి పుణ్యతీర్థమునకు హరి దానది యని పేరు..<noinclude><references/></noinclude> h5ajdcu1lsndcg5qp0ckr2kmwuxhcuc 570764 570760 2026-08-20T03:29:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570764 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ar|fwb}}శైలి</p> రంగాజమ్మకృతులు సారస్వతప్రపంచమునకుఁ క్రొత్త కావు. శృంగారరసతరంగితమృదుమధురకవితాసందర్భము లామెయొక్క యితరగ్రంథములందు వలె నిందును మనోజ్ఞము లై రసికరంజకము లై యున్నవి. పురాణేతిహాసాదులలోని ప్రసిద్ధేతిహాసమునుగాక ప్రభువునకు సంబంధించిన కథనే ప్రథానకథావస్తువుగాఁ గొని సమకాలికు లైనవారు ప్రబంధమును రచించి రసజ్ఞమండలి తలలూప ప్రభువుచే సెబా సనిపించుకొనుట చాల కష్ట మనుట విజ్ఞలోకవిదితమే. అట్టి గౌరవమును విజయరాఘవనాయకునిచేఁ బడసిన యీ రంగాజమ్మయొక్క కవితామాధుర్యమును వేరుగఁ జెప్పఁ బనిలేదు. శ్రీ రాజగోపాలస్వామియొక్క ఫాల్గుణోత్సవమును వర్ణించుపట్లఁ గొన్ని తమిళపదములను గూడఁ బ్రయోగించియున్న దీ రంగాజమ్మ. అవి యుత్సవనిర్వహణమునఁ గొన్ని సందర్భములను సూచించు పారిభాషికపదము లై యున్నవి. వైష్ణవసంప్రదాయసిద్ధము లగు వానిని యథాతథముగాఁ బ్రయోగించియుండుటయు గమనించఁదగినది. చూడుడు ― {{left margin|5em}}<poem>1. వైరముడి. ఆశ్వాసము 2 పద్యం 23 2. తిరువందికాపు ఆశ్వాసము 2 వచనం 49 3. సేతి ఆశ్వాసము 2 వచనం 49<ref>1. వైరముడి = వజ్రములు పొదిగిన కిరీటము. 2. తిరువందికాపు = దృష్టిదోషపరిహారార్ధము చేయు (హారతివంటి) క్రియ. 3. సేతి = శయనాగారము.</ref></poem> </div> ఈవిధముగఁ దమిళపదములను మాత్రమేకాక "సేన<ref>సేన = చాల, ఈ పదము రాలయసీమలో నధికముగాఁ జిత్తూరుమండమున 'అధికము' అను నర్థమునఁ బ్రయోగింపఁబడుచున్నది. ఆశ్వా - 2, పద్యం - 61.</ref>" యిత్యాది వ్యావహారికాంధ్రపదముల ప్రయోగములను గూడ నిందు జూడవచ్చును. {{p|ar|fwb}}చంపకారణ్యక్షేత్రము (మన్నారుగుడి)</p> ఈ చంపకారణ్యక్షేత్రము<ref>ఈ మన్నారుగుడి యను చంపకారణ్యక్షేత్రము తంజావూరి కాగ్నేయదిగ్భాగమున సుమారు 35 మైళ్ళ దూరమున గలదు. ఇచ్చటి పుణ్యతీర్థమునకు హరిద్రానది యని పేరు.</ref>న వెలయు శ్రీ రాజగోపాలస్వామిని నిలవేల్పుగాఁ గొని యారాధించుట బహుశః రఘునాథనాయకునికాలమునుండి ప్రారంభింపఁబడియుండ నొప్పును. మన్నారుగుడిక్షేత్రవాసుఁ డగు శ్రీ రాజగోపాలస్వామియొక్క యనుగ్రహమున నీ విజయరాఘవుఁ డుదయించె నని విజయరాఘవుని<noinclude><references/></noinclude> 678bl8hqsez49nzmooml2f7iyjys5rs 570765 570764 2026-08-20T03:30:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 570765 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ar|fwb}}శైలి</p> రంగాజమ్మకృతులు సారస్వతప్రపంచమునకుఁ గ్రొత్త కావు. శృంగారరసతరంగితమృదుమధురకవితాసందర్భము లామెయొక్క యితరగ్రంథములందు వలె నిందును మనోజ్ఞము లై రసికరంజకము లై యున్నవి. పురాణేతిహాసాదులలోని ప్రసిద్ధేతిహాసమునుగాక ప్రభువునకు సంబంధించిన కథనే ప్రథానకథావస్తువుగాఁ గొని సమకాలికు లైనవారు ప్రబంధమును రచించి రసజ్ఞమండలి తలలూప ప్రభువుచే సెబా సనిపించుకొనుట చాల కష్ట మనుట విజ్ఞలోకవిదితమే. అట్టి గౌరవమును విజయరాఘవనాయకునిచేఁ బడసిన యీ రంగాజమ్మయొక్క కవితామాధుర్యమును వేరుగఁ జెప్పఁ బనిలేదు. శ్రీ రాజగోపాలస్వామియొక్క ఫాల్గుణోత్సవమును వర్ణించుపట్లఁ గొన్ని తమిళపదములను గూడఁ బ్రయోగించియున్న దీ రంగాజమ్మ. అవి యుత్సవనిర్వహణమునఁ గొన్ని సందర్భములను సూచించు పారిభాషికపదము లై యున్నవి. వైష్ణవసంప్రదాయసిద్ధము లగు వానిని యథాతథముగాఁ బ్రయోగించియుండుటయు గమనించఁదగినది. చూడుడు ― {{left margin|5em}}<poem>1. వైరముడి. ఆశ్వాసము 2 పద్యం 23 2. తిరువందికాపు ఆశ్వాసము 2 వచనం 49 3. సేతి ఆశ్వాసము 2 వచనం 49<ref>1. వైరముడి = వజ్రములు పొదిగిన కిరీటము. 2. తిరువందికాపు = దృష్టిదోషపరిహారార్ధము చేయు (హారతివంటి) క్రియ. 3. సేతి = శయనాగారము.</ref></poem> </div> ఈవిధముగఁ దమిళపదములను మాత్రమేకాక "సేన<ref>సేన = చాల, ఈ పదము రాలయసీమలో నధికముగాఁ జిత్తూరుమండమున 'అధికము' అను నర్థమునఁ బ్రయోగింపఁబడుచున్నది. ఆశ్వా - 2, పద్యం - 61.</ref>" యిత్యాది వ్యావహారికాంధ్రపదముల ప్రయోగములను గూడ నిందు జూడవచ్చును. {{p|ar|fwb}}చంపకారణ్యక్షేత్రము (మన్నారుగుడి)</p> ఈ చంపకారణ్యక్షేత్రము<ref>ఈ మన్నారుగుడి యను చంపకారణ్యక్షేత్రము తంజావూరి కాగ్నేయదిగ్భాగమున సుమారు 35 మైళ్ళ దూరమున గలదు. ఇచ్చటి పుణ్యతీర్థమునకు హరిద్రానది యని పేరు.</ref>న వెలయు శ్రీ రాజగోపాలస్వామిని నిలవేల్పుగాఁ గొని యారాధించుట బహుశః రఘునాథనాయకునికాలమునుండి ప్రారంభింపఁబడియుండ నొప్పును. మన్నారుగుడిక్షేత్రవాసుఁ డగు శ్రీ రాజగోపాలస్వామియొక్క యనుగ్రహమున నీ విజయరాఘవుఁ డుదయించె నని విజయరాఘవుని<noinclude><references/></noinclude> t3jvwt2im7csrjpujny5168hx5zubd8 104 218372 570761 2026-08-20T03:02:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '[ viii ] కాలపు కృతు లెల్ల నుదోషించుచున్నవి. అట్టిదే నిజమైనచో వారికి కులదై వముగా నా దేవుఁడు వెలయుటలో నాశ్చర్య ముండదు. విజయరాఘవుని కృతు లన్నిటిలోను శ్రీశ్రీ రాజగోపాలస్వామి ప్ర...' 570761 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>[ viii ] కాలపు కృతు లెల్ల నుదోషించుచున్నవి. అట్టిదే నిజమైనచో వారికి కులదై వముగా నా దేవుఁడు వెలయుటలో నాశ్చర్య ముండదు. విజయరాఘవుని కృతు లన్నిటిలోను శ్రీశ్రీ రాజగోపాలస్వామి ప్రార్థనయే యాది *పద్యమై యొప్పును. అతిప్రాచీనమై యొప్పు శ్రీరాజగోపాల దేవాలయమం దనేక స్థలములు నాయక రాజుల కాలపు శిల్పకళావైదగ్ధ్యము నేటికిని మనల భ్రమింపఁజేయుచున్నది. ప్రతివారును జూచి యానఁదించఁదగిన శిల్ప సౌందర్యమ నిండియున్న దాదేవాలయము. తో నారదముని యొక్క యుపదేశమున వన్హి ముఖమహర్షి యొక్క కుమారు లైన గోప్రళయ గోభిల మహామునులు పరవాసు దేవుని యొక్క కృష్ణలీలా వై భ వా దుల దర్శించి ముక్తిని బడసి రని క్షేత్రమాహాత్మ్యము వివరించుచున్నది. దేవాలయమునఁ గల శిలాశాసనాదులఁ గొన్నింటిని బరిశీలించిన నా దేవా చోళం 'జులనాటి శిలాశాసనములు లయ మతిప్రాచీన మగుట తెలియఁగలదు. గొన్ని దేవాలయమునకు సంబంధించిన కొన్ని విషయములు వ్యవస్థీకరించునవి యై యున్నవి. విశేషించి రాజాధిరాజచోళమహారాజు యొక్క పేరంచు గానంబడుట చే నించుమించు క్రీ. శ. 11-వ శతాబ్దపు శాసనము అని వానిని నిశ్చయింపవచ్చును. రాజాధిరాజచోళుఁడు క్రీ. శ. 1012 నుండి 1044 వఱకు చోళమండలమును బరి పాలించిన రాజేంద్రచోళుని పుత్రులలో నొకఁడు. అట్టిపట్ల నీ దేవాలయనిర్మా ణారులు క్రీస్తుశకము 10వ శతాబ్దమునకుఁ బూర్వమే జరిగియుండవచ్చునేమో యనుట సమంజసమే యగును. కాని నేటి దేవాలయపు ఆకృతి, యందలి మంట పములు, శిల్పక ళానిపుణత యిత్యాదు లన్నియు నాయక రాజుల కాలమును జెప్పక చెప్పుచున్నవి. అపూర్వవై శిష్ట్యములతోఁ గూడిన యీ దేవాలము విషయమున విశేష శ్రద్ధఁ జూపి 17-వ శతాబ్దమున నాయక రాజు లనేకమంటపాదుల నిర్మాణాదులచే *విజయరాఘవుని కృతులలో నాదిపద్యమై యొప్పు శ్రీరాజగోపాలస్తుతి. సీ. భోజకన్యాముథాంభోజరాజమరాళ : సత్యాఘన స్తన స్తబకభృంగ : జాంబవతీవిలో చనచకోకశశాంక: మిత్రవించాత టిన్మేఘరూప్ : భృదావశావశాభద్రదంతావళ : వరసుదంతామనోవనమృగేంద్రః' లక్షణారూపకలాపీనీపర్జన్య: భానుసుతాలతాపారిజాత : తే. గీ. షోడశ స్త్రీ సహ సచక్షుః ప్రసార : హారసారమసారమోహనశరీర విజయరాఘవభూపాలభజనలోల : కేలు మోడ్చెద రాజగోపాల : నీకు..<noinclude><references/></noinclude> 22w8c3kdknvaw9fx7syuytghxqs2eq2 570766 570761 2026-08-20T03:44:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కాలపుకృతు లెల్ల నుదోషించుచున్నవి. అట్టిదే నిజమైనచో వారికి కులదైవముగా నా దేవుఁడు వెలయుటలో నాశ్చర్య ముండదు. విజయరాఘవుని కృతు లన్నిటిలోను శ్రీ రాజగోపాలస్వామి ప్రార్థనయే యాదిపద్యమై<ref>విజయరాఘవుని కృతులలో నాదిపద్యమై యొప్పు శ్రీరాజగోపాలస్తుతి. సీ. భోజకన్యాముఖాంభోజరాజమరాళ! సత్యాఘనస్తనస్తబకభృంగ! జాంబవతీవిలోచనచకోరశశాంక! మిత్రవిందాతటిన్మేఘరూప! భద్రావశావశాభద్రదంతావళ! వరసుదంతామనోవనమృగేంద్ర! లక్షణారూపకలాపినీపర్జన్య! భానుసుతాలతాపారిజాత! తే. షోడశస్త్రీసహస్రచక్షుఃప్రసార! హారసారమసారమోహనశరీర! విజయరాఘవభూపాలభజనలోల! కేలు మోడ్చెద రాజగోపాల! నీకు.</ref> యొప్పును. అతిప్రాచీనమై యొప్పు శ్రీరాజగోపాలదేవాలయమం దనేకస్థలములు నాయకరాజులకాలపు శిల్పకళావైదగ్ధ్యము నేటికిని మనల భ్రమింపఁజేయుచున్నది. ప్రతివారును జూచి యానఁదించఁదగిన శిల్పసౌందర్యముతో నిండియున్న దాదేవాలయము. నారదమునియొక్క యుపదేశమున వన్హిముఖమహర్షియొక్క కుమారులైన గోప్రళయ గోభిల మహామునులు పరవాసుదేవునియొక్క కృష్ణలీలావైభవాదుల దర్శించి ముక్తిని బడసి రని క్షేత్రమాహాత్మ్యము వివరించుచున్నది. దేవాలయమునఁ గల శిలాశాసనాదులఁ గొన్నింటిని బరిశీలించిన నా దేవాలయ మతిప్రాచీన మగుట తెలియఁగలదు. చోళరాజులనాటి శిలాశాసనములు గొన్ని దేవాలయమునకు సంబంధించిన కొన్ని విషయములు వ్యవస్థీకరించునవి యై యున్నవి. విశేషించి రాజాధిరాజచోళమహారాజుయొక్కపే రందు గానంబడుటచే నించుమించు క్రీ. శ. 11-వ శతాబ్దపు శాసనము అని వానిని నిశ్చయింపవచ్చును. రాజాధిరాజచోళుఁడు క్రీ. శ. 1012 నుండి 1044 వఱకు చోళమండలమును బరిపాలించిన రాజేంద్రచోళుని పుత్రులలో నొకఁడు. అట్టిపట్ల నీ దేవాలయనిర్మాణాదులు క్రీస్తుశకము 10వ శతాబ్దమునకుఁ బూర్వమే జరిగియుండవచ్చునేమో యనుట సమంజసమే యగును. కాని నేటి దేవాలయపు ఆకృతి, యందలి మంటపములు, శిల్పకళానిపుణత యిత్యాదు లన్నియు నాయకరాజులకాలమును జెప్పక చెప్పుచున్నవి. అపూర్వవైశిష్ట్యములతోఁ గూడిన యీ దేవాలయము విషయమున విశేషశ్రద్ధఁ జూపి 17-వ శతాబ్దమున నాయకరాజు లనేకమంటపాదుల నిర్మాణాదులచే<noinclude><references/></noinclude> bzvbq81mekxr1zh4bher0amu80zf3ke 570767 570766 2026-08-20T03:44:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 570767 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కాలపుకృతు లెల్ల నుదోషించుచున్నవి. అట్టిదే నిజమైనచో వారికి కులదైవముగా నా దేవుఁడు వెలయుటలో నాశ్చర్య ముండదు. విజయరాఘవుని కృతు లన్నిటిలోను శ్రీ రాజగోపాలస్వామి ప్రార్థనయే యాదిపద్యమై<ref>విజయరాఘవుని కృతులలో నాదిపద్యమై యొప్పు శ్రీరాజగోపాలస్తుతి. <poem>సీ. భోజకన్యాముఖాంభోజరాజమరాళ! సత్యాఘనస్తనస్తబకభృంగ! జాంబవతీవిలోచనచకోరశశాంక! మిత్రవిందాతటిన్మేఘరూప! భద్రావశావశాభద్రదంతావళ! వరసుదంతామనోవనమృగేంద్ర! లక్షణారూపకలాపినీపర్జన్య! భానుసుతాలతాపారిజాత! తే. షోడశస్త్రీసహస్రచక్షుఃప్రసార! హారసారమసారమోహనశరీర! విజయరాఘవభూపాలభజనలోల! కేలు మోడ్చెద రాజగోపాల! నీకు.</poem></ref> యొప్పును. అతిప్రాచీనమై యొప్పు శ్రీరాజగోపాలదేవాలయమం దనేకస్థలములు నాయకరాజులకాలపు శిల్పకళావైదగ్ధ్యము నేటికిని మనల భ్రమింపఁజేయుచున్నది. ప్రతివారును జూచి యానఁదించఁదగిన శిల్పసౌందర్యముతో నిండియున్న దాదేవాలయము. నారదమునియొక్క యుపదేశమున వన్హిముఖమహర్షియొక్క కుమారులైన గోప్రళయ గోభిల మహామునులు పరవాసుదేవునియొక్క కృష్ణలీలావైభవాదుల దర్శించి ముక్తిని బడసి రని క్షేత్రమాహాత్మ్యము వివరించుచున్నది. దేవాలయమునఁ గల శిలాశాసనాదులఁ గొన్నింటిని బరిశీలించిన నా దేవాలయ మతిప్రాచీన మగుట తెలియఁగలదు. చోళరాజులనాటి శిలాశాసనములు గొన్ని దేవాలయమునకు సంబంధించిన కొన్ని విషయములు వ్యవస్థీకరించునవి యై యున్నవి. విశేషించి రాజాధిరాజచోళమహారాజుయొక్కపే రందు గానంబడుటచే నించుమించు క్రీ. శ. 11-వ శతాబ్దపు శాసనము అని వానిని నిశ్చయింపవచ్చును. రాజాధిరాజచోళుఁడు క్రీ. శ. 1012 నుండి 1044 వఱకు చోళమండలమును బరిపాలించిన రాజేంద్రచోళుని పుత్రులలో నొకఁడు. అట్టిపట్ల నీ దేవాలయనిర్మాణాదులు క్రీస్తుశకము 10వ శతాబ్దమునకుఁ బూర్వమే జరిగియుండవచ్చునేమో యనుట సమంజసమే యగును. కాని నేటి దేవాలయపు ఆకృతి, యందలి మంటపములు, శిల్పకళానిపుణత యిత్యాదు లన్నియు నాయకరాజులకాలమును జెప్పక చెప్పుచున్నవి. అపూర్వవైశిష్ట్యములతోఁ గూడిన యీ దేవాలయము విషయమున విశేషశ్రద్ధఁ జూపి 17-వ శతాబ్దమున నాయకరాజు లనేకమంటపాదుల నిర్మాణాదులచే<noinclude><references/></noinclude> 7o7d9w3d16dwb2m7z13fpyyfzpdd6zy 104 218373 570762 2026-08-20T03:03:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '[x'] బ్రోత్సాహ మొనరించిన వారును నీ గ్రంథాలయ నిర్వాహక సంఘ గౌరవ కార్య దర్శియు నగు శ్రీయుత S. గోపాలన్, B. A., B. L., గారికి నా హార్దాభివందన ముల సమర్పించుచున్నాను. విజయరాఘవవిలాసమును విజయ...' 570762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>[x'] బ్రోత్సాహ మొనరించిన వారును నీ గ్రంథాలయ నిర్వాహక సంఘ గౌరవ కార్య దర్శియు నగు శ్రీయుత S. గోపాలన్, B. A., B. L., గారికి నా హార్దాభివందన ముల సమర్పించుచున్నాను. విజయరాఘవవిలాసమును విజయవంతముగఁ బ్రచు రించుపట్ల నిర్దుష్టముగను త్వరితముగను ముద్రణ సాగించి తోడ్పడిన చిత్తూరు “విజయ” ముద్రణాలయము వారి కివే మా హార్ధధన్యవాదములు. రంగాజమ్మ విరచిత మగు నీ మన్నారుదాసవిలాసము సహృదయాంధ్రపాఠక మహాజనుల హృదయావర్షక మై చారిత్రక సాహిత్యగ వేషణావిచక్షణుల పరిపూర్ణా దరణకుఁ . బాత్రము కాఁగలదని యాశించి, యింతటితో విరమించుచున్నాను. i నమః శ్రీరాజగోపాయ చంప కారణ్యవాసినే | హేమాబ్జనాయికాస క్త నేత్రాజ్ఞాయ పరాత్మనే ॥ "తంజావూరు, 30-5-1962. } శమ్. విఠల దేవుని సుందరశర్మ<noinclude><references/></noinclude> btwuuie6s3g3hdabzp8tb7o4wmu3a3e 570769 570762 2026-08-20T03:54:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570769 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రోత్సాహ మొనరించినవారును నీ గ్రంథాలయనిర్వాహకసంఘ గౌరవకార్యదర్శియు నగు శ్రీయుత S. గోపాలన్, B. A., B. L., గారికి నా హార్దాభివందనముల సమర్పించుచున్నాను. విజయరాఘవవిలాసమును విజయవంతముగఁ బ్రచురించుపట్ల నిర్దుష్టముగను త్వరితముగను ముద్రణ సాగించి తోడ్పడిన చిత్తూరు “విజయ” ముద్రణాలయము వారి కివే మా హార్ధధన్యవాదములు. రంగాజమ్మవిరచిత మగు నీ మన్నారుదాసవిలాసము సహృదయాంధ్రపాఠకమహాజనుల హృదయావర్షక మై చారిత్రకసాహిత్యగవేషణావిచక్షణుల పరిపూర్ణాదరణకుఁ బాత్రము కాఁగలదని యాశించి యింతటితో విరమించుచున్నాను. {{Telugu poem|type=|lines=<poem>నమః శ్రీరాజగోపాయ చంపకారణ్యవాసినే। హేమాబ్జనాయికాసక్తనేత్రాజ్ఞాయ పరాత్మనే॥</poem>|ref=}} {{rh|తంజావూరు,<br> 30-5-1962.||'''విఠలదేవుని సుందరశర్మ'''}} {{Css image crop |Image = మన్నారుదాసవిలాసము (పసపులేటి రంగాజమ్మ).pdf |Page = 11 |bSize = 600 |cWidth = 68 |cHeight = 60 |oTop = 599 |oLeft = 274 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/></noinclude> 33czahjo0yqpl0m3jddc5yfh6vnjjd9 104 218374 570781 2026-08-20T05:56:49Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|మన్మథారాధనము]]}} |{{DJVU page link|34|39}} }}' 570781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|మన్మథారాధనము]]}} |{{DJVU page link|34|39}} }}<noinclude><references/></noinclude> oxy8j3jwq2ie6tkqnka7cof9cqg80ws 570782 570781 2026-08-20T05:58:00Z Rajasekhar1961 50 570782 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{c|{{larger|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|తృతీయాశ్వాసము]]}}}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|మన్మథారాధనము]]}} |{{DJVU page link|68|39}} }}<noinclude><references/></noinclude> 4xm4rrqbzidlmctp6llara06sk8in0m 570786 570782 2026-08-20T06:23:25Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{c|{{larger|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|తృతీయాశ్వాసము]]}}}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|చిత్రరేఖ యనిరుద్ధుని వర్ణించుట]]}} |{{DJVU page link|68|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|అనిరుద్ధుడు కలగని మేల్కని యాశ్చర్యపడుట]]}} |{{DJVU page link|69|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|ఉషానిరుద్ధులు పరస్పరసౌందర్యము గని పరవశులగుట]]}} |{{DJVU page link|71|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|మన్మథు డుషానిరుద్ధుల మోహపరవశుల జేయుట]]}} |{{DJVU page link|75|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|అనిరుద్ధుడు చిత్రరేఖను వివరముల నడుగుట, చిత్రరేఖ యనిరుద్ధునికి సకలము చెప్పుట]]}} |{{DJVU page link|76|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|అనిరుద్ధు డుషను గాంధర్వమున వివాహమాడుట; సంభోగశృంగారము]]}} |{{DJVU page link|78|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|విప్రలంభశృంగారము]]}} |{{DJVU page link|81|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|ప్రభాతమున నుషానిరుద్ధుల జూచి చెలులు సంతసించుట]]}} |{{DJVU page link|85|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|అంతఃపురపు కావలివారు ఉషానిరుద్ధులుండు విధమును గని యచ్చెరువంది బాణుని కెఱుకపఱచుట]]}} |{{DJVU page link|87|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|కోపావిష్టుండగు బాణాసురుని యాజ్ఞచే దైత్యు లనిరుద్ధుని బందింపనేగుట]]}} |{{DJVU page link|90|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|దైత్యబలముల జూచి యుష కలగగా ననిరుద్ధుడు దైర్యము చెప్పుట]]}} |{{DJVU page link|90|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|అనిరుద్ధుని పరాక్రమమునకు దాళలేక దైత్యులు బాణాసురునికడకు జేరుట]]}} |{{DJVU page link|92|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|బాణు డంతర్హితుండై పన్నగాస్త్రములచే ననిరుద్ధుని బంధించుట]]}} |{{DJVU page link|93|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|బాణాసురు డనిరుద్ధుని జంప నాజ్ఞాపింపగా గుంభాండుండు వారించుట]]}} |{{DJVU page link|99|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|అనిరుద్ధుడు దుఃఖితయగు నుషాకన్యను సమశ్వాసపఱచి దుర్గాస్తమున గతబంధనుండగుట]]}} |{{DJVU page link|100|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|ద్వారకాపురమున స్త్రీ లనిరుద్ధుని మేల్కొల్ప జనుట, అంతఃపుర స్త్రీ లనిరుద్ధుని గాన కెల్లెడల వెదకి తుదకు శ్రీకృష్ణున కెఱుకపఱచుట]]}} |{{DJVU page link|101|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|శ్రీకృష్ణు డాస్థానమును జేరి సకలపరివారములను రప్పించి యనిరుద్ధుడు కానరాకుండుటను దెల్పుట]]}} |{{DJVU page link|107|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/తృతీయాశ్వాసము|నారదుడు శ్రీకృష్ణునికి ననిరుద్ధుని వృత్తాంతమును బాణాసురుని బలమును దెలుపుట]]}} |{{DJVU page link|110|39}} }}<noinclude><references/></noinclude> nk65fppeb4joby9y5jc9bh19x9ms1bi 104 218375 570784 2026-08-20T06:03:13Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '{{c|{{larger|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|చతుర్థాశ్వాసము]]}}}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్ధాశ్వాసము|మన్మథారాధనము]]}} |{{DJVU page link|114|39}} }}' 570784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{c|{{larger|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|చతుర్థాశ్వాసము]]}}}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్ధాశ్వాసము|మన్మథారాధనము]]}} |{{DJVU page link|114|39}} }}<noinclude><references/></noinclude> pyz0wr5hp4ynnlsjlian7k4811p0brs 570785 570784 2026-08-20T06:03:42Z Rajasekhar1961 50 570785 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{c|{{larger|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|చతుర్థాశ్వాసము]]}}}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|మన్మథారాధనము]]}} |{{DJVU page link|114|39}} }}<noinclude><references/></noinclude> mn8dsf56mmtjyky3o78sz6oofmqr6ok 570787 570785 2026-08-20T06:24:29Z Rajasekhar1961 50 570787 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{c|{{larger|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|చతుర్థాశ్వాసము]]}}}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|శ్రీకృష్ణుడు సపరివారముగా బాణునితో యుద్ధమునకు జనుట]]}} |{{DJVU page link|114|39}} }}<noinclude><references/></noinclude> 43zp2hod5nozt7wkiqnxklymo5lh7eo 570788 570787 2026-08-20T06:34:03Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{c|{{larger|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|చతుర్థాశ్వాసము]]}}}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|శ్రీకృష్ణుడు సపరివారముగా బాణునితో యుద్ధమునకు జనుట]]}} |{{DJVU page link|114|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|ఖగవాహనారూఢుడై గగనమార్గమున నేగు శ్రీకృష్ణుని చారణులు స్తుతించుట]]}} |{{DJVU page link|117|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|శ్రీకృష్ణుడు బలదేవాదులతో శోణపురి సమీపమునకు జేరుట]]}} |{{DJVU page link|118|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|శ్రీకృష్ణుడు శంభుబలములగు పావకులతో బోరుట]]}} |{{DJVU page link|120|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|అంగిరుని గూర్చి శ్రీకృష్ణుడు బాణుపురమును ప్రవేశించుట]]}} |{{DJVU page link|122|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|శంభుబలములు శ్రీకృష్ణాదుల నెదుర్కొనుట]]}} |{{DJVU page link|123|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|యుద్ధముజేయ బలభద్రాదుల వేర్వేరుచోట్ల శ్రీకృష్ణుడు నియోగించుట]]}} |{{DJVU page link|125|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|ఘోరయుద్ధమున శంభుసైన్యము పరాజయము నొందుట]]}} |{{DJVU page link|125|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|మహేశ్వరశక్తిపీడితుడగు బలదేవుడు శ్రీకృష్ణునివలన తద్వికుక్తి జెందుట]]}} |{{DJVU page link|127|39}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[ఉషాపరిణయము/చతుర్థాశ్వాసము|శ్రీకృష్ణుడు మహేశ్వరశక్తితో యుద్ధముచేసి జయించలేక ప్రతిశక్తిని నిర్మించుట, రౌద్రవైష్ణవశక్తుల యుద్ధము]]}} |{{DJVU page link|128|39}} }}<noinclude><references/></noinclude> 8rgon5rldt8ylz4xqm8j2bgkh83h6ad 104 218376 570789 2026-08-20T06:37:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'H హలు చేర్చఁబడి యొక్క మనోహర కావ్యముగాఁ జేయఁబడినది. ఈ ప్రచురణ మునకు మాతృకయైన తాళపత్రప్రతి యొక్కటియే యీ గ్రంథాలయమునఁ గన్పట్టుచున్నది. ఆప్రతియొక్క వివరములు సవివరణనూ చీపత్ర...' 570789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>H హలు చేర్చఁబడి యొక్క మనోహర కావ్యముగాఁ జేయఁబడినది. ఈ ప్రచురణ మునకు మాతృకయైన తాళపత్రప్రతి యొక్కటియే యీ గ్రంథాలయమునఁ గన్పట్టుచున్నది. ఆప్రతియొక్క వివరములు సవివరణనూ చీపత్రమందు (Descriptive catalogue of the Telugu Mss. in the T. M. S. S. M. Library, Tanjore) క్రిందిరీతిని నున్నవి. D. No. 140, M. No. 283. S. 16x1: 110; 11.4,-5; G. 2200. ఉషాపరిణయము (రంగాజమ్మ) Beginning :--- & గ్రంథారంధము చక్కగ నున్నదిగాని - గ్రంథాంతమునఁ గొంతభాగమును End:- గ్రంథాంతగద్యయు లోపించినవి, Subject :- ఉషాపరిణయము, దీన ముసానిరుద్ధుల వివాహము వర్ణింపఁబడెను. Remarks :--అసమగ్రము. తప్పులు లేవు. వ్రాతమంచిది. శైథిల్యము హెచ్చు. గ్రంధపాత మధికము, ఏతద్గ్రంథాంతమునఁ గొన్ని పత్రము అత్యంత జీర్ణములు. మూఁడా శ్వాసములుమాత్రము సమగ్రముగ నున్నవి. నాలవయాశ్వాసము కొంతవఱకు నున్నది. చక్కని కవిత్వము. ఈ యుషాపరిణయ మైదాశ్వాసముల మనకుఁ జతుర్థాశ్వాసము కూడ సంపూర్ణముగ కాని గ్రంథముగ నుండినదేమో! దొరకుటలేదు. నాల్గవ యాశ్వాస మున బాణా సురయుద్ధము ప్రతిపాద్యము. ఆదియు సగముమాత్రమే దొరకుచున్నది, ఐదవ యాశ్వాసమున నునిరుద్ధుల వివాహము వర్ణింపఁబడియుండ నోపు. ఇట్టి రసవత్తరమగు కావ్య మసంపూర్ణముగ దొరకుట విచారింపఁ దగినది. —ః గ్రంథకస్త్రి - రంగాజమ్మ : ఈ యుషా పరిణయ గ్రంథమును విరదించి యాంధ్రకవితాలోకమున నపూర్వ మగు కీర్తి నార్జించిన కవయిత్రి రంగాజమ్మ. ఈమె పసుపులేటి వెంకటాద్రి కుమార్తె. తల్లి పేరు మంగమాంబ. ఈమె “మన్నారుదాస విలాస " ప్రబంధము 'మన్నారుదాస విలాస నాటక ' భును * ఉషాపరిణయము క్ష గానమును<noinclude><references/></noinclude> pahyu07110sslq316q9rexx8zj4h3i5 570807 570789 2026-08-20T06:54:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ములు చేర్చఁబడి యొక్కమనోహరకావ్యముగాఁ జేయఁబడినది. ఈ ప్రచురణమునకు మాతృకయైన తాళపత్రప్రతి యొక్కటియే యీ గ్రంథాలయమునఁ గన్పట్టుచున్నది. ఆప్రతియొక్క వివరములు సవివరణసూచీపత్రమందు (Descriptive catalogue of the Telugu Mss. in the T. M. S. S. M. Library, Tanjore) నీక్రిందిరీతిని నున్నవి. D. No. 140, M. No. 283. S. 16x1; L-110; 11.4,-5; G. 2200. ఉషాపరిణయము (రంగాజమ్మ) Beginning & End ― గ్రంథారంభము చక్కగ నున్నదిగాని గ్రంథాంతమునఁ గొంతభాగమును గ్రంథాంతగద్యయు లోపించినవి. Subject ― ఉషాపరిణయము. దీన నుషానిరుద్ధుల వివాహము వర్ణింపఁబడెను. Remarks ― అసమగ్రము. తప్పులు లేవు. వ్రాత మంచిది. శైథిల్యము హెచ్చు. గ్రంథపాత మధికము. ఏతద్గ్రంథాంతమునఁ గొన్నిపత్రము లత్యంతజీర్ణములు. మూఁడాశ్వాసములు మాత్రము సమగ్రముగ నున్నవి. నాలవయాశ్వాసము కొంతవఱకు నున్నది. చక్కని కవిత్వము. ఈ యుషాపరిణయ మైదాశ్వాసములగ్రంథముగ నుండినదేమో! కాని మనకుఁ జతుర్థాశ్వాసము కూడ సంపూర్ణముగ దొరకుటలేదు. నాల్గవయాశ్వాసమున బాణాసురయుద్ధము ప్రతిపాద్యము. అదియు సగముమాత్రమే దొరకుచున్నది. ఐదవయాశ్వాసమున నుషానిరుద్ధుల వివాహము వర్ణింపఁబడియుండనోపు. ఇట్టి రసవత్తరమగు కావ్య మసంపూర్ణముగ దొరకుట విచారింపఁదగినది. {{p|ac|fwb}}గ్రంథకర్త్రి - రంగాజమ్మ</p> ఈ యుషాపరిణయగ్రంథమును విరచించి యాంధ్రకవితాలోకమున నపూర్వమగు కీర్తి నార్జించిన కవయిత్రి రంగాజమ్మ. ఈమె పసుపులేటి వెంకటాద్రి కుమార్తె. తల్లి పేరు మంగమాంబ. ఈమె “మన్నారుదాసవిలాస" ప్రబంధము "ఉషాపరిణయము" 'మన్నారుదాసవిలాసనాటక'మను యక్షగానమును<noinclude><references/></noinclude> 5vcxyw7it9zp4rudxr9yqjstc76np1e 104 218377 570790 2026-08-20T06:37:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రొమాయణ, భారత్, భాగవత సంగ్రహములు" మొదలగు గ్రంథముల విఠచించి.. ఈమె రచయింపఁ బడిన రామాయణ, భారత, భాగవత, గ్రంథములు దొరకుట లేదు. మన్నారుదాస విలాస ప్రబంధము, మన్నారుదాస విలాసనాటకము సుష...' 570790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రొమాయణ, భారత్, భాగవత సంగ్రహములు" మొదలగు గ్రంథముల విఠచించి.. ఈమె రచయింపఁ బడిన రామాయణ, భారత, భాగవత, గ్రంథములు దొరకుట లేదు. మన్నారుదాస విలాస ప్రబంధము, మన్నారుదాస విలాసనాటకము సుషాపరి ణయమున్ను దొరకుచున్నవి. అందు మన్నారుదాస విలాస నాటకమును యక్ష గానము 1927వ సంవత్సరమున కాకినాడ “ ఆంధ్రసాహిత్యపరిషత్తు ” వారిచే ప్రకటిత మయ్యెను. మన్నారుదాసవిలాసప్రబంధ మింకను బ్రకటింపఁబడలేదు. పైగ్రంథ మునకు నీగ్రంథాలయమున రెండు ప్రతులు గలవు. ఒకటి తెలుగులిపియందును మఱియొకటి గ్రంథలిపియందును గలదు. రెండు నతిశిథిలములే. దొరికినంతకు త్వరలో నద్దానిని ప్రచురించుట మిక్కిలి వాంఛనీయము. ఇఁక నీయుషా పరిణయ గ్రంధ మిప్పు డసంపూర్ణమైనప్పటికిని ప్రచురింప సంకల్పించినందులకు గ్రంథాల యాధికారులు శ్లాఘనీయులు, ఈమె రచించిన రామాయణ భారత భాగవతాది గ్రంథములు దొరకకపోగా మిగిలిన నీమూఁడుగ్రంథములలో మన్నారుదాస విలాసప్రబంధమును మొదట రచించినట్లే యుషాపరియణయ గ్రంథముననే యాదిలోఁ గృత్యవతారికయందుఁ జేర్కొనఁబడి యున్నది, “మాధుర్యమునమించు ' మన్నారుదాసవి లాసప్రబంధంబు అలితఫణితి " ఊపా - ప్ర.6. మన్నారుదాసవిలాస నాటక నుందు " మన్నారుదాస విలాసోషాపరిణయమహా ప్రబంధ నిబంధన కృతలక్షణ ” యని గ్రంథోపసంహారమునఁ దన్ను పేర్కొనుటచేతను మన్నారుదాసవిలాసనాటకముయొక్క ప్రస్తానమైన నీయుషాపరిణయమందు రాక పోవుటను బట్టియు నీయుహపరిణయకృత్యనంతరమే మన్నారుదాస విలాస నాటకము రచింపఁబడిన దీని నిర్వివాదముగ నిశ్చయింపవచ్చును. ఈమెయొక్క కృతియగు మన్నారుదాసవిలాసప్రబంధమున నితరకృతుల ప్రస్తావ మాదినిగాని గాని లేకుండుటను బట్టి మన్నారుదాస విలాసమే యీమెయొక్క యాది మకృతీ యనికూడ నిశ్చయింపవచ్చును. మన్నారుదాసుని లాస ప్రబంధము యొక్క యవతా రికను బరిశీలించినను గూడ పైవిషయము స్పష్టము కాఁగలదు. ఇదిగాక :- " గావించి మిగుల శృంగారంబు గన్పట్టఁ బదములు మృదురసాస్పదములగుచు " యంతమున ఉషా - ప్ర6.<noinclude><references/></noinclude> 9j9i1igejtyy04aa517zmfocunhd1ii 570810 570790 2026-08-20T08:20:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570810 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>"రామాయణ, భారత, భాగవత సంగ్రహములు" మొదలగు గ్రంథముల విరచించినది. ఈమెచే రచయింపఁబడిన రామాయణ, భారత, భాగవత గ్రంథములు దొరకుటలేదు. మన్నారుదాసవిలాస ప్రబంధము, మన్నారుదాసవిలాసనాటకము నుషాపరిణయమున్ను దొరకుచున్నవి. అందు మన్నారుదాసవిలాసనాటకమను యక్షగానము 1927వ సంవత్సరమున కాకినాడ “ఆంధ్రసాహిత్యపరిషత్తు” వారిచే ప్రకటితమయ్యెను. మన్నారుదాసవిలాసప్రబంధ మింకను బ్రకటింపఁబడలేదు. పైగ్రంథమునకు నీగ్రంథాలయమున రెండు ప్రతులు గలవు. ఒకటి తెలుగులిపియందును మఱియొకటి గ్రంథలిపియందును గలదు. రెండు నతిశిథిలములే. దొరికినంతకు త్వరలో నద్దానిని ప్రచురించుట మిక్కిలి వాంఛనీయము. ఇఁక నీయుషాపరిణయగ్రంథ మిప్పు డసంపూర్ణమైనప్పటికిని ప్రచురింప సంకల్పించినందులకు గ్రంథాలయాధికారులు శ్లాఘనీయులు. ఈమె రచించిన రామాయణ భారత భాగవతాది గ్రంథములు దొరకకపోగా మిగిలిన నీమూఁడుగ్రంథములలో మన్నారుదాసవిలాసప్రబంధమును మొదట రచించినట్లే యుషాపరియణయగ్రంథముననే యాదిలోఁ గృత్యవతారికయందుఁ బేర్కొనఁబడియున్నది. {{Telugu poem|type=|lines=<poem>“మాధుర్యమున మించు 'మన్నారుదాసవి లాస'ప్రబంధంబు లలితఫణితి"</poem>|ref=}} {{right|ఉషా - ప్ర.6.}} మన్నారుదాసవిలాసనాటకమందు "మన్నారుదాసవిలాసోషాపరిణయమహాప్రబంధనిబంధనకృతలక్షణ” యని గ్రంథోపసంహారమునఁ దన్ను పేర్కొనుటచేతను మన్నారుదాసవిలాసనాటకముయొక్క ప్రస్తానమైన నీయుషాపరిణయమందు రాకపోవుటను బట్టియు నీయుహపరిణయకృత్యనంతరమే మన్నారుదాసవిలాసనాటకము రచింపఁబడిన దని నిర్వివాదముగ నిశ్చయింపవచ్చును. ఈమెయొక్క కృతియగు మన్నారుదాసవిలాసప్రబంధమున నితరకృతులప్రస్తావ మాదినిగాని యంతమున గాని లేకుండుటను బట్టి మన్నారుదాసవిలాసమే యీమెయొక్క యాదిమకృతి యనికూడ నిశ్చయింపవచ్చును. మన్నారుదాసవిలాసప్రబంధముయొక్క యవతారికను బరిశీలించినను గూడ పైవిషయము స్పష్టము కాఁగలదు. ఇదిగాక ― {{Telugu poem|type=|lines=<poem>"గావించి మిగుల శృంగారంబు గన్పట్టఁ బదములు మృదురసాస్పదము లగుచు"</poem>|ref=}} {{right|ఉషా - ప్ర - 6.}}<noinclude><references/></noinclude> pd8m1j1ed5mtjdf6778jmelluqwkrrk 104 218378 570791 2026-08-20T06:38:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'iv అని యుషా పరిణయాదిలోను, "శృంగారరసతరంగిత పదకవిత్వమహనీయమతి స్ఫూర్తియు ” అని మూఁడు గ్రంథములలోను గ్రంథాంత గద్యలో స్వయముగాఁ జెప్పు కొనుటచేత నీమె శృంగారరస ముట్టిపడు పదకవిత్వ...' 570791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>iv అని యుషా పరిణయాదిలోను, "శృంగారరసతరంగిత పదకవిత్వమహనీయమతి స్ఫూర్తియు ” అని మూఁడు గ్రంథములలోను గ్రంథాంత గద్యలో స్వయముగాఁ జెప్పు కొనుటచేత నీమె శృంగారరస ముట్టిపడు పదకవిత్వమందును గూడ యనన్యసామాన్య మైన సామర్థ్యముఁ గలది యని స్పష్టమగుచున్నది. కాని యీమెచే నిర్మింపఁబడిన పదములు “మన్నారుదాస విలాస నాటకము నఁ దక్క మటెక్కడను గానరావు. ఈమె యష్ట భాషలలోనుఁ బ్రవీణురాలనుటకు ఫై గ్రంథములోని వివిధభాషాకవిత్వ మే నిదర్శనమగును. ఈమె తంజాపురాధీశ్వరుఁడగు విజయ రాఘవుని చేఁ గనకాభిషేకము జేయించుకొన్న యాంధ్రమహిళారత్నము, అసామాన్యమైన మేధాసంపత్తిఁ గలిగి రాజసభాదులలో మహావిద్వదోష్ఠిలో భళి యనఁదగు కవితాసంపత్తిఁగల మహాకవులకు గాని దుర్లభమైన కనకాభిషేకము నీమె పొందిన దన నీమె విజయరాధువుని యాస్థాన మున నెంతటి మాననీయమైన స్థానమును సంపాదించినదో వేరుగఁ జెప్ప నక్కరలేదు. ఇట్టి గౌరవమును స్త్రీ లింతవఱకు బడసినట్లు వినియుండలేదు. అనేక సందర్భములను బరిశీలింపఁగా విజయరాఘవ నాయకుఁడు రంగాజమ్మపై మిక్కిలి యనురాగము గలవాఁడనియును నామెను నితీరులకన్న నెక్కుడుగా నాదరించె ననియును వ్యక్తమగుచున్నది. రఘునాథనాయకుని తర్వాత తంజాపురమున సమరశం కయే లేకుండఁ జాలకాలము నిర్భీకముగ రాజ్యమును బాలించినవాఁడు విజయరాజువుఁ డని చరిత్రకారులు నిశ్చయించియున్నారు. అట్టిపట్ల విజయరాఘవుఁడు కాలము నంతయు సరససాహిత్యగోష్ఠిలోను విశేషించి శృంగారవిలాసములలోఁ గడపుటకు నప్పటిపరిస్థితు లనుకూలముగ నుండినట్లును చరిత్రకారు లభిప్రాయపడుచున్నారు. రసికుఁడును విద్యత్కవియును విశేషించి యత్యధికళృంగార ప్రియుడును నగు నతఁడు సకలవిధముల ను త్తమ శ్రేణిలో గణింపఁదగు స్త్రీరత్నము నాదరించుటలో వింతలేదు. రంగాజమ్మయు సామాన్యురాలు కాదు. శృంగారరసము పెల్లుబుకు పదకవిత్వ ములో దిట్ట. మృదు మధురవచోనిగుంభితములును, శృంగారరసతరంగితములు నగు కాన్యముల నిర్మించుటంలో మేటి. విజయరాఘవుని కులగురువగు శ్రీ శ్రీనివాసతాతా చార్యులచే మన్ననఁబొందిన కవయిత్రి. ఇట్టి యావర్ణకములగు గుణాతిశయములఁ బడసిన వనితా రత్నము రాజదృష్టి నాకర్షించుట సహజమే, ఇచ్చట ముఖ్యముగా గమనింపవలసిన విషయ మొకటి గలదు. రంగాజమ్మ యొక గణిక యనియు నా మెయందు విజరాఘవుఁ డత్యాంతాసక్తిఁ గలవాఁడనియు, నామెయు నేరచారిణీవ్రతము స్వీకరించి విజయరాథువుని సేవించుచు వచ్చినదనియు<noinclude><references/></noinclude> auqb48kjbkerf2lrxa965fiiio6o54k 570812 570791 2026-08-20T09:19:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570812 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అని యుషాపరిణయాదిలోను, "శృంగారరసతరంగితపదకవిత్వమహనీయమతిస్ఫూర్తియు” అని మూఁడుగ్రంథములలోను గ్రంథాంతగద్యలో స్వయముగాఁ జెప్పుకొనుటచేత నీమె శృంగారరస ముట్టిపడు పదకవిత్వమందును గూడ యనన్యసామాన్యమైన సామర్థ్యముఁ గలది యని స్పష్టమగుచున్నది. కాని యీమెచే నిర్మింపఁబడిన పదములు “మన్నారుదాసవిలాసనాటకము"నఁ దక్క మఱెక్కడను గానరావు.ఈమె యష్టభాషలలోనుఁ బ్రవీణురాలనుటకు పైగ్రంథములోని వివిధభాషాకవిత్వమే నిదర్శనమగును. ఈమె తంజాపురాధీశ్వరుఁడగు విజయరాఘవునిచేఁ గనకాభిషేకము జేయించుకొన్న యాంధ్రమహిళారత్నము, అసామాన్యమైన మేధాసంపత్తిఁ గలిగి రాజసభాదులలో మహావిద్వద్గోష్ఠిలో భళి యనఁదగు కవితాసంపత్తిఁగల మహాకవులకు గాని దుర్లభమైన కనకాభిషేకము నీమె పొందిన దన నీమె విజయరాఘవుని యాస్థానమున నెంతటి మాననీయమైన స్థానమును సంపాదించినదో వేరుగఁ జెప్ప నక్కరలేదు. ఇట్టి గౌరవమును స్త్రీ లింతవఱకు బడసినట్లు వినియుండలేదు. అనేకసందర్భములను బరిశీలింపఁగా విజయరాఘవనాయకుఁడు రంగాజమ్మపై మిక్కిలి యనురాగము గలవాఁడనియును నామెను నితరులకన్న నెక్కుడుగా నాదరించె ననియును వ్యక్తమగుచున్నది. రఘునాథనాయకుని తర్వాత తంజాపురమున సమరశంకయే లేకుండఁ జాలకాలము నిర్భీకముగ రాజ్యమును బాలించినవాఁడు విజయరాఘవుఁ డని చరిత్రకారులు నిశ్చయించియున్నారు. అట్టిపట్ల విజయరాఘవుఁడు కాలమునంతయు సరససాహిత్యగోష్ఠిలోను విశేషించి శృంగారవిలాసములలోఁ గడపుటకు నప్పటిపరిస్థితు లనుకూలముగ నుండినట్లును చరిత్రకారు లభిప్రాయపడుచున్నారు. రసికుఁడును విద్యత్కవియును విశేషించి యత్యధికశృంగారప్రియుడును నగు నతఁడు సకలవిధముల నుత్తమశ్రేణిలో గణింపఁదగు స్త్రీరత్నము నాదరించుటలో వింతలేదు. రంగాజమ్మయు సామాన్యురాలు కాదు. శృంగారరసము పెల్లుబుకు పదకవిత్వములో దిట్ట. మృదుమధురవచోనిగుంభితములును, శృంగారరసతరంగితములు నగు కావ్యముల నిర్మించుటలో మేటి. విజయరాఘవుని కులగురువగు శ్రీ శ్రీనివాసతాతాచార్యులచే మన్ననఁ బొందిన కవయిత్రి. ఇట్టి యావర్జకములగు గుణాతిశయములఁ బడసిన వనితారత్నము రాజదృష్టి నాకర్షించుట సహజమే. ఇచ్చట ముఖ్యముగా గమనింపవలసిన విషయ మొకటి గలదు. రంగాజమ్మ యొకగణిక యనియు నామెయందు విజయరాఘవుఁ డత్యాంతాసక్తిఁ గలవాఁడనియు, నామెయు నేకచారిణీవ్రతము స్వీకరించి విజయరాఘవుని సేవించుచు వచ్చినదనియు<noinclude><references/></noinclude> 1kq0s7tnlljclbuwmmk89qh4kuf4vlw 104 218379 570792 2026-08-20T06:38:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మాననీయులగు విమర్శకాగ్రేసరులు చాలమంది యభిప్రాయపడుచున్నారు. ఈ విష యమును సావధానముగఁ బరిశీలింపవలసియున్నది. రంగాజమ్మ గణిక యని నిరూ పించుటకుఁ దగినయా ధారములు మృగ్యములు. ప్రబం...' 570792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మాననీయులగు విమర్శకాగ్రేసరులు చాలమంది యభిప్రాయపడుచున్నారు. ఈ విష యమును సావధానముగఁ బరిశీలింపవలసియున్నది. రంగాజమ్మ గణిక యని నిరూ పించుటకుఁ దగినయా ధారములు మృగ్యములు. ప్రబంధమూలముగా మనకు దొరు విషయములనుబట్టి నిర్ణయించుట సమంజసము కాఁగలదు. రంగాజమ్మ యొక్క కృతి త్రయమందును విజయరాఘవుని దన భర్తగానే పేర్కొనుచున్నది. విశేషించి తన కడపటికృతియగు మన్నారుదాసవిలాస నాటకమునందు " హెచ్చుగా నచ్యురే విజయ రాఘవ సార్వభౌమధర్మపత్నియై రంగుమీరు రంగాజమ్మ " అని తాను విజయరాఘవుని 'ధర్మపత్ని ' యనియే చెప్పుకొనుచున్నది. ప్రాణనాథుఁడు, భర్త, నాయకుఁడు, ప్రియుఁడు, ఇత్యాదిపదములచే విజయరాఘవుని బేర్కొనుచువచ్చిన యీమె యతఁడు తన భర్తయను విషయమును నిశ్శంకముగఁ జెప్పఁదలఁచి " ధర్మపత్ని ” యన్నది. పై పదములను గణిక తన ప్రియుని విషయమునఁ బ్రయోగింప వీలగును. కాని ధర్మ పత్నీశబ్దము వారిద్దఱి వైవాహిక సంబంధమును దెలుపుచున్నది. " రత్నహారీతు పార్థివః 1 (రాజ్యమునందలి శ్రేష్ఠ రత్నముల సంగ్రహించువాఁడు పార్థివుఁడు, నీ మె స్త్రీరత్నము.) “రాజానో బహువల్ల భాః" (అనేక పత్నులఁ గలవారు రాజులు.) అను సూక్తుల ననుసరించి యీ రంగాజమ్మ విజయరాఘవుని ధర్మపత్ని గానే యెందుల కుండ రాదు? రంగాజమ్మ గణిక యరుటకు నీ క్రింది పద్య ముదహరింపఁబడుచున్నవి. ఉ. ఏవనితల్ మముం దలఁప నేమిపనో ? తమ రాడువారుగా రో? వలపించు నేర్పెఱుఁగరో? తమ కౌఁగిటిలోన నుండఁగా రావదేమిరా? విజయరాఘవ ! యంచిలు దూరి బల్మి చేయ దీవరక నై యిటుల తీసుకవచ్చితి నా తలోదరీ.! విజయరాఖువుఁ డెల్లప్పుడును నీ రంగాజమ్మతోఁ గ్రీడించుచుండుట నెఱింగి యాతిని పట్టమహిషి. యాగ్రమున నొక దూతీమూలముగా నిష్ఠులో గర్భితమైన వార్తను బంపెనట. అద్దానికి బదులుగా రంగాజమ్మ పై పద్యమును బంపె నని చెప్పఁబడుచున్నది. పై పద్యమును రచించినది రంగాజమ్మయే యనుట కాధారములేవి? వేరెవరైనను రచించియుండరాదా? ఎందఱో స్త్రీ రత్నములు కవియిత్రులుగా నాస్థానమున నుండ లేదా ! అట్లు రంగాజమ్మయే రచించియుండినను యుండవచ్చు ననుకొన్నను నష్టాని వలన నామె గణికాత్వము నిరూపితముగునా ! అట్లా మెయే విధించి నట్లంగీకరించినను కూడ డానిని సవతులమధ్య నిష్ఠురోక్తులుగ భావింపరాజా !<noinclude><references/></noinclude> 0pn80cpuzknx9srwg1kwlwwdf499nih 570814 570792 2026-08-20T09:46:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మాననీయులగు విమర్శకాగ్రేసరులు చాలమంది యభిప్రాయపడుచున్నారు. ఈ విషయమును సావధానముగఁ బరిశీలింపవలసియున్నది. రంగాజమ్మ గణిక యని నిరూపించుటకుఁ దగినయాధారములు మృగ్యములు. ప్రబంధమూలముగా మనకు దొరకువిషయములనుబట్టి నిర్ణయించుట సమంజసము కాఁగలదు. రంగాజమ్మయొక్క కృతిత్రయమందును విజయరాఘవుని దనభర్తగానే పేర్కొనుచున్నది. విశేషించి తన కడపటికృతియగు మన్నారుదాసవిలాసనాటకమునందు "హెచ్చుగా నచ్యుతవిజయరాఘవ సార్వభౌమధర్మపత్నియై రంగుమీరు రంగాజమ్మ" అని తాను విజయరాఘవుని 'ధర్మపత్ని' యనియే చెప్పుకొనుచున్నది. ప్రాణనాథుఁడు, భర్త, నాయకుఁడు, ప్రియుఁడు, ఇత్యాదిపదములచే విజయరాఘవుని బేర్కొనుచు వచ్చిన యీమె యతఁడు తనభర్తయను విషయమును నిశ్శంకముగఁ జెప్పఁదలఁచి "ధర్మపత్ని” యన్నది. పైపదములను గణిక తనప్రియుని విషయమునఁ బ్రయోగింప వీలగును. కాని ధర్మపత్నీశబ్దము వారిద్దఱి వైవాహికసంబంధమును దెలుపుచున్నది. "రత్నహారీతు పార్థివః" (రాజ్యమునందలి శ్రేష్ఠరత్నముల సంగ్రహించువాఁడు పార్థివుఁడు, నీమె స్త్రీరత్నము.) “రాజానో బహువల్లభాః" (అనేకపత్నులఁ గలవారు రాజులు.) అనుసూక్తుల ననుసరించి యీ రంగాజమ్మ విజయరాఘవుని ధర్మపత్నిగానే యెందుల కుండరాదు? రంగాజమ్మ గణిక యనుటకు నీ క్రిందిపద్య ముదహరింపఁబడుచున్నది. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఏవనితల్ మముం దలఁప నేమిపనో? తమ రాడువారుగా రో? వలపించు నేర్పెఱుఁగరో? తమకౌఁగిటిలోన నుండఁగా రావదేమిరా? విజయరాఘవ! యంచిలు దూరి బల్మిచేఁ దీవరకత్తెనై యిటుల తీసుకవచ్చితినా తలోదరీ!</poem>|ref=}} విజయరాఘవుఁ డెల్లప్పుడును నీ రంగాజమ్మతోఁ గ్రీడించుచుండుట నెఱింగి యాతని పట్టమహిషి యాగ్రమున నొకదూతీమూలముగా నిష్ఠురోక్తిగర్భితమైన వార్తను బంపెనట. అద్దానికి బదులుగా రంగాజమ్మ పైపద్యమును బంపె నని చెప్పఁబడుచున్నది. పైపద్యమును రచించినది రంగాజమ్మయే యనుట కాధారములేవి? వేరెవరైనను రచించియుండరాదా? ఎందఱో స్త్రీరత్నములు కవియిత్రులుగా నాస్థానమున నుండలేదా! అట్లు రంగాజమ్మయే రచించియుండినను యుండవచ్చు ననుకొన్నను నద్దానివలన నామె గణికాత్వము నిరూపితముగునా! అట్లామెయే రచించి నట్లంగీకరించిననుకూడ దానిని సవతులమధ్య నిష్ఠురోక్తులుగ భావింపరాదా!<noinclude><references/></noinclude> 2l3a1xzbl1u7oqc7wjrs7nvjlw0vc3n 104 218380 570793 2026-08-20T06:38:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇట్లు ప్రాబంధికమార్గము సమాచీనమై సవ్యముగా స్పష్టముగా నుండగా నసామాన్యకవితాసంపత్తిగలిగి విదుషీ మణియు కవయిత్రియునగు రంగాజమ్మ వేశ్య యం యామెకు గణికాత్వము వంటగట్టుట సాహమే య...' 570793 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇట్లు ప్రాబంధికమార్గము సమాచీనమై సవ్యముగా స్పష్టముగా నుండగా నసామాన్యకవితాసంపత్తిగలిగి విదుషీ మణియు కవయిత్రియునగు రంగాజమ్మ వేశ్య యం యామెకు గణికాత్వము వంటగట్టుట సాహమే యగును. ప్రాబంధికదృష్టిని (చారిత్రముగ నెట్లున్నను) విద్వత్కవియు సరసుఁడును సంగీత సాహిత్యప్రియుఁడును కనియు కవిజనాశ్రయుఁడును నుత్తమ నాయకుఁడును నగు విజయరాఘవ నాయకుని వేశ్యాలోలునిగాఁ జేయుటయు వైపరీత్యమే. ఆస్థానకవియుఁ గులగురువును నగు శ్రీ శ్రీనివాసతాతాచార్యులవంటివా రాస్థానమున నుండ రంగాజమ్మ గణీకయే యైనచో " ధర్మపత్నీ ” శబ్దమును ప్రయోగించి కావ్యమును రచింప నూరకుందురా ! " ఉషాపరిణయోపోద్ఘాతమునఁ గృతిభర్తృవంశవర్ణ నారంభమున శ్రీ శ్రీనివాస తాతాచార్యులు చెప్పినట్లే పద్యము గూడ గలదు :- క. నీపతి నున్నరుదాసుఁడు గోపాలుఁడు కనుక నితఁడు కొర్కెలు హెచ్చకొ జేపట్టి మనుప నెలకొను నాపలుకుల నెలఁత నీము ఖాంబుజసీమక్. : మన్నారు దాసవిలాసప్రబంధము (ప్రథమాశ్వాసము) క. చతురాస్యుం డనఁదగు నీ - పతీ యిటు నిను గారవించి బహుమతి మీరకా కృతి రచియింపు మన భా రతికి బ్రతివత్తువమ్మ రంగా జమ్మా ! మఱియు నొక వేశ్య యని చెప్పు ఆస్థానకవియుఁ బండితుఁడు కులగురువు నగు నీయనయే రంగాజమ్మను జూచి "నీవతీ మన్నరుదాసుఁడని ప్రయోగించుటయు గమనార్హము, తంజాపురాధీశ్వఁడైన విజయరాఘవసార్వభౌమునిధర్మపత్ని జొక గ్రంథమును వ్రాయుచుండ సభాస్థలిలో నున్న పండితులు నూరకుందురా ! కాబట్టి యీ విషయము దీర్ఘముగా విచారింపవలసియున్నది. చరిత్రలో సార్వ భౌముని పట్టమహిషి యొక్క పేరు మాత్రమే పేర్కొనఁబడుట సంప్రదాయము, అతని కొండలైనను పత్ను లుండవచ్చును, కాని వారందఱును పట్టమహిషులు కారు ఆరీతిగనే విజయరాఘవసార్వభౌమునకు సందఱో ధర్మ పత్ను లుండ దా!<noinclude><references/></noinclude> 9do00amie6sclf8sq9axga91fv538wf 570816 570793 2026-08-20T10:00:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570816 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left|}} ఇట్లు ప్రాబంధికమార్గము సమాచీనమై సవ్యముగా స్పష్టముగా నుండగా నసామాన్యకవితాసంపత్తి గలిగి విదుషీమణియు కవయిత్రియునగు రంగాజమ్మ వేశ్య యని యామెకు గణికాత్వము నంటగట్టుట సాహసమే యగును. ప్రాబంధికదృష్టిని (చారిత్రముగ నెట్లున్నను) విద్వత్కవియు సరసుఁడును సంగీతసాహిత్యప్రియుఁడును కవియు కవిజనాశ్రయుఁడును నుత్తమనాయకుఁడును నగు విజయరాఘవనాయకుని వేశ్యాలోలునిగాఁ జేయుటయు వైపరీత్యమే. ఆస్థానకవియుఁ గులగురువును నగు శ్రీ శ్రీనివాసతాతాచార్యులవంటివా రాస్థానమున నుండ రంగాజమ్మ గణికయే యైనచో "ధర్మపత్నీ” శబ్దమును ప్రయోగించి కావ్యమును రచింప నూరకుందురా! ఉషాపరిణయోపోద్ఘాతమునఁ గృతిభర్తృవంశవర్ణనారంభమున శ్రీ శ్రీనివాస తాతాచార్యులు చెప్పిన ట్లీపద్యము గూడ గలదు ― {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem><u>నీపతి</u> మన్నరుదాసుఁడు గోపాలుఁడు కనుక నితఁడు కొర్కెలు హెచ్చౝ జేపట్టి మనుప నెలకొను నాపలుకుల నెలఁత నీముఖాంబుజసీమౝ.</poem>|ref=}} {{left|మన్నారుదాసవిలాసప్రబంధము (ప్రథమాశ్వాసము)}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>చతురాస్యుం డనఁదగు <u>నీ పతి</u> యిటు నిను గారవించి బహుమతి మీరౝ కృతి రచియింపు మన భా రతికిౝ బ్రతివత్తువమ్మ రంగాజమ్మా!</poem>|ref=}} ఆస్థానకవియుఁ బండితుఁడు కులగురువు నగు నీయనయే రంగాజమ్మను జూచి "నీపతి మన్నరుదాసుఁ"డని ప్రయోగించుటయు గమనార్హము. మఱియు నొకవేశ్య తంజాపురాధీశ్వఁడైన విజయరాఘవసార్వభౌమునిధర్మపత్ని యని చెప్పుచు నొకగ్రంథమును వ్రాయుచుండ సభాస్థలిలో నున్న పండితులు నూరకుందురా! కాబట్టి యీ విషయము దీర్ఘముగా విచారింపవలసియున్నది. చరిత్రలో సార్వభౌముని పట్టమహిషియొక్క పేరు మాత్రమే పేర్కొనఁబడుట సంప్రదాయము. అతని కెందఱైనను పత్ను లుండవచ్చును, కాని వారందఱును పట్టమహిషులు కారు గదా! ఆరీతిగనే విజయరాఘవసార్వభౌమునకు నెందఱో ధర్మపత్ను లుండ<noinclude><references/></noinclude> rplmbfl5bxr0d8904zotl7llu28xdfq 104 218381 570794 2026-08-20T06:38:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'vii వచ్చురు. పట్టమహిషి 14రాజగోపాలాంబిక " పత్నులలో నొకతి రంగాజమ్మ. ఈమె సరసమధుర కావ్యనిర్మాణచతుర యగు కవయిత్రి కాబట్టి నీయంశమును గ్రంధమూలమునఁ జెప్పుట కయవకాశ మామెకు దొరికినది. అ...' 570794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>vii వచ్చురు. పట్టమహిషి 14రాజగోపాలాంబిక " పత్నులలో నొకతి రంగాజమ్మ. ఈమె సరసమధుర కావ్యనిర్మాణచతుర యగు కవయిత్రి కాబట్టి నీయంశమును గ్రంధమూలమునఁ జెప్పుట కయవకాశ మామెకు దొరికినది. అట్టి యవ కాశ సద్వినియోగ పఱచుకొన్న రంగాజమ్మ పైవిధముగ నిర్ణయించుటకే ఆధికములైన యాధారము లుండ పేరువిధము గా నిర్ణయించుట సమంజసమగునా ! అను విషయమును సహృదయులు సావధానముగఁ బరిశీలింపవలసియున్నది. దీ —ః కృతిభ ర్త = విజయరాఘవనాయకుఁడు :- ఇతఁడు తంజాపురరాజ్యము నతులితకీర్తి వైభవములతోఁ బాలించిన యాంధ్ర నాయకరాజులలో నొకఁడు, రఘునాథనాయకుని (1614-1639) కుమారుఁడు. విజయరాభువనాయకుఁడును (1633-1678) తనతండ్రివలనే కవి, కవిజనాశ్రయుఁడు, విష్ణుభక్తుఁడు, వైష్ణవాభిమాని. ఈతని యిష్టదైవము తంజాపుర మండలములోని '' బ్రసిద్ధిఁ చెందిన రాజగోపాలస్వామి. ఆ దైవ యనుగ్రహ ముచే నితఁడు కలిగినందున సీతనికి మన్నారుదాసుఁ డనికూడ మరియొక పేరు ప్రసిద్ధి కెక్కిన దని చెప్పుదురు. తంజాపురము సేక్కువకాలను పరిపాలించిన యాంధ్ర నాయకరాజులలో నచ్యుత నాయకుఁడు (1561-1614) మొదటివాఁడు. ఇతఁడు 44 సంవత్సరములు పురమును బాలించినట్లు తెలియుచున్నది. ఇతఁడు విజయ రాఘవుని పితామహుఁడు. రఘునాథనాయకుని తండ్రి, రెండవవాఁడు విజయరాఘవ నాయకుఁడు. (1683–1678) ఇతఁడు 40 సంవత్సరములు నిరర్గళముగఁ దంజాపుర మును బాలించెను. ఇతని సారస్వతాభిమానమునకుఁ బ్రత్యక్ష నిదర్శనములుగా నితనిచే నిర్మింపం బడిన పెక్కు గ్రంథములు వెలుఁగుచున్నవి, ముఖ్యముగా “రఘునాథ నాయకాభ్యు దయము రఘునాథాభ్యుదయమను ద్విపద యక్షగాన ప్రబంధములను విరచించి కీర్తిఁ గాంచినవాఁడు. కామరుసు వెంకటపతి సోమయాజి, కోనేటి దీక్షిత చంద్రుఁడు, " తనతల్లి "పేరు 44 1. 'హీమాబ్జనాయికాస్వయంవర ”నును గ్రంథమందు మన్నారుదేవుఁడు 'రాజగోపాలాంబిక'యని పేర్కొనియున్నాఁడు. విజయరాఘవ భూపాలకప్రియపుత్రుండును, రాజగోపాలాంబికాగర్భజలధికువలయమిత్రుఁడును 7 చూ !— "హేమాబ్జనాయి కౌస్వయంవరము (D. No. 674. M. No. 675.)<noinclude><references/></noinclude> jfst1dcs2vmv4toxtg3tq10b21tivno 570817 570794 2026-08-20T10:15:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570817 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వచ్చును. పట్టమహిషి "<ref>"హేమాబ్జనాయికాస్వయంవర ”మను గ్రంథమందు మన్నారుదేవుఁడు తనతల్లిపేరు 'రాజగోపాలాంబిక'యని పేర్కొనియున్నాఁడు. "విజయరాఘవభూపాలకప్రియపుత్రుండును, రాజగోపాలాంబికాగర్భజలధికువలయమిత్రుఁడును" చూ — "హేమాబ్జనాయికాస్వయంవరము (D. No. 674. M. No. 675.)</ref>రాజగోపాలాంబిక" పత్నులలో నొకతె రంగాజమ్మ. ఈమె సరసమధురకావ్యనిర్మాణచతుర యగు కవయిత్రి కాబట్టి నీయంశమును గ్రంథమూలమునఁ జెప్పుట కొకయవకాశ మామెకు దొరికినది. అట్టి యవకాశమును సద్వినియోగపఱచుకొన్న దీ రంగాజమ్మ. పైవిధముగ నిర్ణయించుటకే అధికములైన యాధారము లుండ వేరువిధముగా నిర్ణయించుట సమంజసమగునా! అను విషయమును సహృదయులు సావధానముగఁ బరిశీలింపవలసియున్నది. {{p|ac|fwb}}కృతిభర్త - విజయరాఘవనాయకుఁడు</p> ఇతఁడు తంజాపురరాజ్యము నతులితకీర్తివైభవములతోఁ బాలించిన యాంధ్రనాయకరాజులలో నొకఁడు, రఘునాథనాయకుని (1614-1639) కుమారుఁడు. విజయరాభువనాయకుఁడును (1633-1678) తనతండ్రివలనే కవి, కవిజనాశ్రయుఁడు, విష్ణుభక్తుఁడు, వైష్ణవాభిమాని. ఈతని యిష్టదైవము తంజాపురమండలములోని 'మన్నారుగుడి'క్షేత్రమున బ్రసిద్ధిఁ చెందిన రాజగోపాలస్వామి. ఆ దైవ యనుగ్రహముచే నితఁడు కలిగినందున నీతనికి మన్నారుదాసుఁ డనికూడ మరియొకపేరు ప్రసిద్ధి కెక్కిన దని చెప్పుదురు. తంజాపురము నెక్కువకాలము పరిపాలించిన యాంధ్రనాయకరాజులలో నచ్యుతనాయకుఁడు (1561-1614) మొదటివాఁడు. ఇతఁడు 44 సంవత్సరములు పురమును బాలించినట్లు తెలియుచున్నది. ఇతఁడు విజయరాఘవుని పితామహుఁడు. రఘునాథనాయకుని తండ్రి. రెండవవాఁడు విజయరాఘవనాయకుఁడు. (1683–1678) ఇతఁడు 40 సంవత్సరములు నిరర్గళముగఁ దంజాపురమును బాలించెను. ఇతని సారస్వతాభిమానమునకుఁ బ్రత్యక్షనిదర్శనములుగా నితనిచే నిర్మింపఁబడిన పెక్కు గ్రంథములు వెలుఁగుచున్నవి. ముఖ్యముగా “రఘునాయకాభ్యుదయము" "రఘునాథాభ్యుదయ" మను ద్విపద యక్షగాన ప్రబంధములను విరచించి కీర్తిఁ గాంచినవాఁడు. కామరుసు వెంకటపతిసోమయాజి, కోనేటి దీక్షితచంద్రుఁడు,<noinclude><references/></noinclude> fpg3k24c29b3n43f2awjz7deswbpbam 570819 570817 2026-08-20T10:16:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 570819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వచ్చును. పట్టమహిషి "<ref>"హేమాబ్జనాయికాస్వయంవర ”మను గ్రంథమందు మన్నారుదేవుఁడు తనతల్లిపేరు 'రాజగోపాలాంబిక'యని పేర్కొనియున్నాఁడు. "విజయరాఘవభూపాలకప్రియపుత్రుండును, రాజగోపాలాంబికాగర్భజలధికువలయమిత్రుఁడును" చూ — "హేమాబ్జనాయికాస్వయంవరము (D. No. 674. M. No. 675.)</ref>రాజగోపాలాంబిక" పత్నులలో నొకతె రంగాజమ్మ. ఈమె సరసమధురకావ్యనిర్మాణచతుర యగు కవయిత్రి కాబట్టి నీయంశమును గ్రంథమూలమునఁ జెప్పుట కొకయవకాశ మామెకు దొరికినది. అట్టి యవకాశమును సద్వినియోగపఱచుకొన్న దీ రంగాజమ్మ. పైవిధముగ నిర్ణయించుటకే అధికములైన యాధారము లుండ వేరువిధముగా నిర్ణయించుట సమంజసమగునా! అను విషయమును సహృదయులు సావధానముగఁ బరిశీలింపవలసియున్నది. {{p|ac|fwb}}కృతిభర్త - విజయరాఘవనాయకుఁడు</p> ఇతఁడు తంజాపురరాజ్యము నతులితకీర్తివైభవములతోఁ బాలించిన యాంధ్రనాయకరాజులలో నొకఁడు, రఘునాథనాయకుని (1614-1639) కుమారుఁడు. విజయరాఘవనాయకుఁడును (1633-1678) తనతండ్రివలనే కవి, కవిజనాశ్రయుఁడు, విష్ణుభక్తుఁడు, వైష్ణవాభిమాని. ఈతని యిష్టదైవము తంజాపురమండలములోని 'మన్నారుగుడి'క్షేత్రమున బ్రసిద్ధిఁ చెందిన రాజగోపాలస్వామి. ఆ దైవ యనుగ్రహముచే నితఁడు కలిగినందున నీతనికి మన్నారుదాసుఁ డనికూడ మరియొకపేరు ప్రసిద్ధి కెక్కిన దని చెప్పుదురు. తంజాపురము నెక్కువకాలము పరిపాలించిన యాంధ్రనాయకరాజులలో నచ్యుతనాయకుఁడు (1561-1614) మొదటివాఁడు. ఇతఁడు 44 సంవత్సరములు పురమును బాలించినట్లు తెలియుచున్నది. ఇతఁడు విజయరాఘవుని పితామహుఁడు. రఘునాథనాయకుని తండ్రి. రెండవవాఁడు విజయరాఘవనాయకుఁడు. (1683–1678) ఇతఁడు 40 సంవత్సరములు నిరర్గళముగఁ దంజాపురమును బాలించెను. ఇతని సారస్వతాభిమానమునకుఁ బ్రత్యక్షనిదర్శనములుగా నితనిచే నిర్మింపఁబడిన పెక్కు గ్రంథములు వెలుఁగుచున్నవి. ముఖ్యముగా “రఘునాయకాభ్యుదయము" "రఘునాథాభ్యుదయ" మను ద్విపద యక్షగాన ప్రబంధములను విరచించి కీర్తిఁ గాంచినవాఁడు. కామరుసు వెంకటపతిసోమయాజి, కోనేటి దీక్షితచంద్రుఁడు,<noinclude><references/></noinclude> 1601gtlqw7cvcpe4ub1njqzfi9s76o6 104 218382 570795 2026-08-20T06:39:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'vill చెంగల్వ కాశకవి, పురుషో త్తమదీక్షితుఁడు, మొదలగు కనిప్రకాండు లీతని · యాస్థా నము నలంకరించిరి. పరంపరరాగతకులగురువు పండితాగ్రణి యగు శతక్రతు శ్రీనివాస తాతాచార్యులు విజయరాధు...' 570795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>vill చెంగల్వ కాశకవి, పురుషో త్తమదీక్షితుఁడు, మొదలగు కనిప్రకాండు లీతని · యాస్థా నము నలంకరించిరి. పరంపరరాగతకులగురువు పండితాగ్రణి యగు శతక్రతు శ్రీనివాస తాతాచార్యులు విజయరాధువుని దన తనయుని గానే భావించి యతని సకలవిధయోగ క్షేమములయందును శ్రద్ధఁ జూపుచుండిరి. " సాహిత్యరాయ పెండేర”మను బిరుదందెను బడసిన విజయరాఘవుని పార్శనమున బ్రకాశించు శారదాధ్వజ క గవితా నైపుణ్యమును గవిపండిత పక్షపాతిత్వమును దిగంతములకు వ్యాపింపఁ జేయు చుండెను. ఇతని కాలమున యక్షగానములు, ప్రబంధములు, ద్విపదకావ్యములు, పదములు పెక్కు విలసిల్లినవి, ఇట్ల నేకవిధముల నాంధ్రసారస్వతాభివృద్ధిని బ్రధానలక్ష్యముగాఁ గొని వివిధ రంగములఁ గృషిసల్పుచు నాంధ్రకవులు కవయిత్రుల నాదరించిన విజయరాఘవ నాకుఁ డాంధ్రులకుఁ జిరస్మరణీయుఁడు, ఇతని కాలము స్వర్ణయుగ మన నొప్పుడు, అనితరసాధారణప్రజ్ఞాశాలియై కవిపండితసమాజకల్పవృక్షమై బహు గ్రంథ కర్తయు బహుగ్రంథభ ర్తయు నగు విజయరాఘవ నాయకుని కీర్తి వేనోళ్లఁ బొగడఁ దగినది. చెంగల్వ కారకవి తన కృతిభర్తయకు విజయరాఘవుని సాధారణముగల జక్రవర్తిని వర్ణించరీతిన న్యూనాధిక్యములు లేకుండునట్లుగ నభివర్ణించి తన కవితా పటిమను జాటెను, కాని యీ యుషాపరిణయ గ్రంథకర్తియగు రంగాజమ్మ తనకును దనకృతికిని భర్తయగు విజయరాఘవుని చర్ణించు సందర్భమున కొంచ మత్యధికముగనే చెప్పిన ట్లొప్పుకొనక తప్పదు. వాస్తవపరిస్థితిని కొంచమధికముగాఁజేసి విజయరాఘవుఁడు శ్రీకృష్ణుని యవతారమే యని నిరూపించుటకుఁ బ్రయత్నించినది. ఈ పద్ధతిని దన కృతిత్రయమందును విడువక యనుగురించినది. అందును మఱియొక విశేష మేమన, మూఁడు గ్రంథములందునఁ గూడ పై విషయముఁ దాను చెప్పినట్లుకాక కులగురువగు శత గ్రతు శ్రీనివాస కాతాచార్యులు చెప్పినట్లు గ్రథింపఁబడియుండుట. అందుచేత నందఱికిని లై విషయమునఁ బ్రామాణికబుద్ధి యేర్పడుటకు అధికమగు నవకాశమున్నది కదా ! భూపతిని దైవాంశసంభూతున్ని భావించుటయు నారీతిగ వర్ణించుటయు సకలసమ్మత లే. కాని యని సత్యధికముగాఁ జేసిన వసహజముగా నుండదా ! రంగాజమ్మ యొక్క కృతిత్రయమునుండి పైభాగములు మాత్ర మీక్రిండ నివ్వఁబడియున్నవి,<noinclude><references/></noinclude> 316rbbe74813cfhpu0qrbhbu8isqv1o 570820 570795 2026-08-20T10:31:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570820 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చెంగల్వ కాళకవి, పురుషోత్తమదీక్షితుఁడు, మొదలగు కవిప్రకాండు లీతని యాస్థానము నలంకరించిరి. పరంపరాగతకులగురువు పండితాగ్రణి యగు శతక్రతు శ్రీనివాస తాతాచార్యులు విజయరాఘవుని దన తనయునిగానే భావించి యతని సకలవిధయోగక్షేమములయందును శ్రద్ధఁ జూపుచుండిరి. "సాహిత్యరాయ పెండేర”మను బిరుదందెను బడసిన విజయరాఘవుని పార్శ్వమున బ్రకాశించు శారదాధ్వజ మితని గవితానైపుణ్యమును గవిపండితపక్షపాతిత్వమును దిగంతములకు వ్యాపింపఁ జేయుచుండెను. ఇతనికాలమున యక్షగానములు, ప్రబంధములు, ద్విపదకావ్యములు, పదములు పెక్కు విలసిల్లినవి. ఇట్లనేకవిధముల నాంధ్రసారస్వతాభివృద్ధిని బ్రధానలక్ష్యముగాఁ గొని వివిధరంగములఁ గృషి సల్పుచు నాంధ్రకవులు కవయిత్రుల నాదరించిన విజయరాఘవనాయకుఁ డాంధ్రులకుఁ జిరస్మరణీయుఁడు. ఇతనికాలము స్వర్ణయుగమన నొప్పును. అనితరసాధారణప్రజ్ఞాశాలియై కవిపండితసమాజకల్పవృక్షమై బహుగ్రంథకర్తయు బహుగ్రంథభర్తయు నగు విజయరాఘవనాయకుని కీర్తి వేనోళ్లఁ బొగడఁదగినది. చెంగల్వ కాళకవి తన కృతిభర్తయగు విజయరాఘవుని సాధారణముగల జక్రవర్తిని వర్ణించురీతిగ న్యూనాధిక్యములు లేకుండునట్లుగ నభివర్ణించి తన కవితాపటిమను జాటెను. కాని యీ యుషాపరిణయ గ్రంథకర్త్రియగు రంగాజమ్మ తనకును దనకృతికిని భర్తయగు విజయరాఘవుని వర్ణించు సందర్భమున కొంచ మత్యధికముగనే చెప్పిన ట్లొప్పుకొనక తప్పదు. వాస్తవపరిస్థితిని కొంచ మధికముగాఁ జేసి విజయరాఘవుఁడు శ్రీకృష్ణుని యవతారమే యని నిరూపించుటకుఁ బ్రయత్నించినది. ఈ పద్ధతిని దనకృతిత్రయమందును విడువక యనుసరించినది. అందును మఱియొకవిశేష మేమన, మూఁడు గ్రంథములందునఁ గూడ పైవిషయముఁ దాను చెప్పినట్లుకాక కులగురువగు శతక్రతు శ్రీనివాసతాతాచార్యులు చెప్పినట్లు గ్రథింపఁబడియుండుట. అందుచేత నందఱికిని బైవిషయమునఁ బ్రామాణికబుద్ధి యేర్పడుటకు అధికమగు నవకాశమున్నది కదా! భూపతిని దైవాంశసంభూతునిగ భావించుటయు నారీతిగ వర్ణించుటయు సకలసమ్మతములే. కాని యద్దాని నత్యధికముగాఁ జేసిన నసహజముగా నుండదా! రంగాజమ్మయొక్క కృతిత్రయమునుండి పైభాగములు మాత్ర మీక్రింద నివ్వఁబడియున్నవి.<noinclude><references/></noinclude> 3u480oqxk05mcn5gtizfy0tfp3nnh3m 104 218383 570796 2026-08-20T06:39:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'iz —ః మన్నారుదాసవిలాసము (ప్రబంధము ప్రథమాశ్వాసము : ఉ. అమ్మనుజాధినాథుని ప్రియాంగనలై యలరారు చెంజి ల క్ష్మమ్మ కళావతీసతియు వాళ్ళ జరత్నముఁ గాంచ నెంచి జెం గమ్మను రాజగోపహరి నర్థిఁ...' 570796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>iz —ః మన్నారుదాసవిలాసము (ప్రబంధము ప్రథమాశ్వాసము : ఉ. అమ్మనుజాధినాథుని ప్రియాంగనలై యలరారు చెంజి ల క్ష్మమ్మ కళావతీసతియు వాళ్ళ జరత్నముఁ గాంచ నెంచి జెం గమ్మను రాజగోపహరి నర్థిఁ దలంపురుఁ జాల నెమ్మదిగా బమ్మిన వేడ్క సల్పిరి తపంబులు దానములు వ్రతంబులు సీ. శ్రీరము నాథధాత్రీతలాధీశ్వరుఁ సతులను గూడి యనుదినంబు సకలధర్మంబులు సలుపుచు నొకనాఁడు నామతీర్థంబున నంతరమున భాసురలీల ఁ బద్మాసనాసీనుఁడై హృదయపంకజమునఁ గుదురు గాల శ్రీరాజగోపాల శౌరిఁ జెంగమలేకు వేడ్కతో భావింప వెన్నుఁ డలరి గీ. యెదుట సన్నిధి సేసి నీకిత్తు వరము వేఁడు మన సంతసంబున విజయమహిమ నీ మహీమండలం బెల్ల నేలఁజాలు తనయు మాకిమ్ము దేవకీతనయ యనిన క', 'మెచ్చితిమి నీదుకోర్కికి నచ్చుతరమునాథభూప ! యటులనే నీకు జా మచ్చిక తనయుఁడనై ధర నచ్చుగ నీ సాధ్విగర్భమం దుదయింతు, గీ. ఠీవి విజయాఢ్యు సుతుని వేఁడితివి గనుక లీల మము రాఘవునిగఁ గొల్చితివి గనుక విజయరాఘవనామంబు వెలయఁ దాల్చి చెలఁగి వెయ్యేండ్లు పుడమి రక్షింపుచుందు.'<noinclude><references/></noinclude> aumtrm8azu8k2rcci1rbrl0c9l7d0hi 570821 570796 2026-08-20T10:44:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|al|fwb}}మన్నారుదాసవిలాసము (ప్రబంధము) ప్రథమాశ్వాసము</p> {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>అమ్మనుజాధినాథుని ప్రియాంగన లై యలరారు చెంజి ల క్ష్మమ్మ కళావతీసతియు నాత్మజరత్నముఁ గాంచ నెంచి చెం గమ్మను రాజగోపహరి నర్థిఁ దలంపుచు జాల నెమ్మదిౝ బమ్మిన వేడ్క సల్పిరి తపంబులు దానములుౝ వ్రతంబులుౝ.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>శ్రీ రఘునాథధాత్రీతలాధీశ్వరుం డాసతులనుఁ గూడి యనుదినంబు సకలధర్మంబులు సలుపుచు నొకనాఁడు నామతీర్థంబున నంతరమున భాసురలీలఁ బద్మాసనాసీనుఁ డై హృదయపంకజమున గుదురు గాఁగ శ్రీరాజగోపాలశౌరిఁ జెంగమలేశు వేడ్కతో భావింప వెన్నుఁ డలరి</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే. గీ.|lines=<poem>యెదుట సన్నిధి సేసి నీ కిత్తు వరము వేఁడు మన సంతసంబున విజయమహిమ నీమహీమండలం బెల్ల నేలఁ జాలు తనయు మా కిమ్ము దేవకీతనయ! యనిన.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మెచ్చితిమి నీదు కోర్కికి నచ్చుతరఘునాథభూప! యటులనె నీకుౝ మచ్చిక <u>తనయుఁడనై</u> ధర నచ్చుగ నీసాధ్విగర్భమం దుదయింతున్.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే. గీ.|lines=<poem>ఠీవి విజయాఢ్యు సుతుని వేఁడితిని గనుక లీల మము రాఘవునిగఁ గొల్చితివి గనుక విజయరాఘవనామంబు వెలయఁ దాల్చి చెలఁగి వెయ్యేండ్లు పుడమి రక్షింపుచుందు.</poem>|ref=}} {{Center|★★★}}<noinclude><references/></noinclude> iq3s8c03afgr3lj81bhirxo3aprw17i 104 218384 570797 2026-08-20T06:39:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '24 సీ. శ్రీశాతయార్య దేశికచర్య ! యేము మీ మహితోపదేశ క్రమమున నేఁడు నేనంబుమీరంగ నామతీర్థంబయి చెలువనున్నారు నంచికవిహారు రాజీవదళ నేత్రు రమణీయతర గాత్రు మంజుఅలాటు సన్మణికిరీటు చ...' 570797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>24 సీ. శ్రీశాతయార్య దేశికచర్య ! యేము మీ మహితోపదేశ క్రమమున నేఁడు నేనంబుమీరంగ నామతీర్థంబయి చెలువనున్నారు నంచికవిహారు రాజీవదళ నేత్రు రమణీయతర గాత్రు మంజుఅలాటు సన్మణికిరీటు చక్రహస్తుని సర్వవిబుధ ప్రశస్తుని మదిలోన భావింప చెదుట నతఁడు గీ. వెలసి వలసిన వరములు వేఁడు మనినఁ బొంగి విజయాఢ్యుఁడైన సుపుత్రు వేఁడ మమ్ము రాఘువునిం గొల్చు మహిమవలన విజయరాఘవుఁ డన నుద్భవింతు నని, చ, హికమతియైన యచ్యుత నరేంద్రుని శ్రీ రఘునాథ నేత క య్యతీవ కళావతీసతికి నాహవ వైరిమదాపహారియై సుతుఁ డుదయించె సర్వగుణశోభితుఁ డాశ్రిత పారిజాత మ ప్రతీమబలాఢ్యుఁ డీ విజయరాఘవ శౌరి జయానుసారియై, —-: మన్నారుదాసవిలాసము (ప్రబంధము) చతుర్థాశ్వాసము వ. అని పలికిన యాచార్యవర్యునకు సంతసంబున నింతు బిట్లనిరి. సీ. వినవయ్య యాచార్య ! విన్నవించెద మేము నిన్న కార్యం బెల్ల విశదరు గను రాజచంద్రుండను రాజవర్యుని పుత్రి ధరఁ గాంతిమతీ యనఁ దనరు దాని ప్రాణపదం బైన భామ యొక్క వచ్చి గజనిమ్మ పండ్లు చే కొన్న యొసఁగి యేకాంతమునఁ బల్క నితనితో నొక మాట చాల సంతసమంది సకియ కపుడు<noinclude><references/></noinclude> h35lj5dtkj0axu7h1p4ej7c7024rcwk 570822 570797 2026-08-20T10:52:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570822 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>శ్రీతాతయార్యదేశికవర్య! మేము మీ మహితోపదేశక్రమమున నేఁడు సేమంబు మీరంగ నామతీర్థం బయి చెలువమన్నారు నంచితవిహారు రాజీవదళనేత్రు రమణీయతరగాత్రు మంజులలాటు సన్మణికిరీటు వేత్రహస్తుని సర్వవిబుధప్రశస్తుని మదిలోన భావింప నెదుట నతఁడు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే. గీ.|lines=<poem>వెలసి వలసిన వరములు వేఁడు మనిన పొంగి విజయాఢ్యుఁ డైన సుపుత్రు వేఁడ మమ్ము రాఘవునిగిఁ గొల్చుమహిమవలన విజయరాఘవుఁ డన నుద్భవింతు ననియె.</poem>|ref=}} {{Center|★★★}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>హితమతి యైన యచ్చుతనరేంద్రుని శ్రీరఘునాథనేత క య్యతివ కళావతీసతికి నాహవవైరిమదాపహారి యై సుతుఁ డుదయించె సర్వగుణశోభితుఁ డాశ్రితపారిజాత మ ప్రతిమబలాఢ్యుఁ డీవిజయరాఘవశౌరి జయానుసారి యై.</poem>|ref=}} {{p|al|fwb}}మన్నారుదాసవిలాసము (ప్రబంధము) చతుర్థాశ్వాసము</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని పలికిన యాచార్యవర్యునకు సంతసంబున నింతు లిట్లనిరి.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>వినవయ్య యాచార్య! విన్నవించెద మేము విన్న కార్యం బెల్ల విశదముగను రాజచంద్రుం డను రాజవర్యునిపుత్రి ధరఁ గాంతిమతి యనఁ దనరు దాని ప్రాణపదం బైన భామ యొక్కతె వచ్చి గజనిమ్మపండ్లుఁ జే కాన్క యొసఁగి యేకాంతమునఁ బల్క నితనితో నొకమాటఁ జాల సంతస మంది సకియ కపుడు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 4nn9vymzv3itouvg7r0tjtsr7b3gzqs 104 218385 570798 2026-08-20T06:39:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'గీ. నమ్మిక లొసంగినాఁ డట నెమ్మిమీక ! తెలియను స్వామి యిప్పు డిట్టి దొడ్డరహస్యంబు నేమి యనుచు ఁ దెలియ నడుగుఁడు మీరింకఁ దేటగాను. క . అని పలుకు చెలు అమాటలు విని నవ్వుచు మనసులోన వేడ...' 570798 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>గీ. నమ్మిక లొసంగినాఁ డట నెమ్మిమీక ! తెలియను స్వామి యిప్పు డిట్టి దొడ్డరహస్యంబు నేమి యనుచు ఁ దెలియ నడుగుఁడు మీరింకఁ దేటగాను. క . అని పలుకు చెలు అమాటలు విని నవ్వుచు మనసులోన వేడుక మీర దనశ్రీహ స్తముచేతను దనయుని నెమ్మేను నిమిరి తగ నిట్లనియె. సీ. ధర నుతింపఁగఁదగు ధైర్య గుణంబున మేరువు గెల్చిన మేటి వీవు ఘనులు మెచ్చఁగఁదగు గాంభీర్యమహిమను రత్నాకరుని గెల్చు రాజ వీవు బుధులు రాధువుఁ డన భుజపరాశ్రమమున జామదజ్ఞని గెల్చు జాణ వీవు పొగడంగఁ దరమైన బుద్ధిచాతురిజేత ఫణిపతి గొల్చిన ప్రొడ వీవె శ్రీ. ఇట్టి గుణములచే మఱి యెంచి చూడ నీకు ననయైన వార లీలోకమునను నృపతు లెవ్వరు రఘునాథనృపకుమార ! యువతిమక రాంక ! విజయరాఘవశళాంక ! క. తెలిసితిమి నీదుకోరికఁ గలఁకట వఅదింక మేలు గలుగు న్నీ కుళా గలికిని వలచిన హేతువుఁ జులి పెద వినవయ్య తేట తెల్ల మిగాఁXE క. ద్వాపరయుగమునఁ జంద్రుఁడు గోపాలుని జంతఁ జేరి కోర్కులు మీరక శ్రీపతి ! రవిళశిలోచన! తాపసహృదయాజ్ఞమిత్ర! జనవశీత్రా!<noinclude><references/></noinclude> rc60kveqbq1giqut6k65x5zijcklhax 570823 570798 2026-08-20T10:56:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570823 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నమ్మిక లొసంగినాఁడట నెమ్మిమీర నేమి కార్యంబొ! తెలియము స్వామి యిప్పు డిట్టి దొడ్డ రహస్యంబు నేమి? యనుచుఁ దెలియ నడుగుఁడు మీ రింకఁ దేటగాను.</poem>|ref=28}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని పలుకు చెలులమాటలు విని నవ్వుచు మనసులోన వేడుక మీరౝ దన శ్రీహస్తముచేతను దనయుని నెమ్మేను నిమిరి తగ నిట్లనియెౝ.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ధర నుతింపఁగఁ దగు ధైర్యగుణంబున మేరువు గెల్చిన మేటి వీవు ఘనులు మెచ్చఁగ నగు గాంభీర్యమహిమను రత్నాకరుని గెల్చు రాజ వీవు బుధులు రాఘవుఁ డన భుజపరాక్రమమున జామదగ్న్యుని గెల్చు జాణ వీవు పొగడంగఁ దర మైన బుద్ధిచాతురిచేత ఫణిపతి గెల్చిన ప్రౌఢ వీవె</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ఇట్టి గుణములచే మది నెంచిచూడ నీకు నెన యైన వార లీలోకమునను నృపతు లెవ్వరు? రఘునాథనృపకుమార! యువతిమకరాంక విజయరాఘవశశాంక!</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>తెలిసితిమి నీదు కోరికఁ గలఁకలు వల దింక మేలు గలుగు న్నీకుౝ గలికిని వలచిన హేతువుఁ దెలిపెద వినవయ్య! తేటతెల్లమి గాఁగౝ.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ద్వాపరయుగమునఁ జంద్రుఁడు గోపాలుని చెంతఁ జేరి కోర్కులు మీరౝ శ్రీపతి! రవిశశిలోచన! తాపసహృదయాబ్జమిత్ర! దానవజైత్రా!</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 3col8q032t79vruvehhenyc0i4iozsb 570824 570823 2026-08-20T10:56:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 570824 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నమ్మిక లొసంగినాఁడట నెమ్మిమీర నేమి కార్యంబొ! తెలియము స్వామి యిప్పు డిట్టి దొడ్డ రహస్యంబు నేమి? యనుచుఁ దెలియ నడుగుఁడు మీ రింకఁ దేటగాను.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని పలుకు చెలులమాటలు విని నవ్వుచు మనసులోన వేడుక మీరౝ దన శ్రీహస్తముచేతను దనయుని నెమ్మేను నిమిరి తగ నిట్లనియెౝ.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ధర నుతింపఁగఁ దగు ధైర్యగుణంబున మేరువు గెల్చిన మేటి వీవు ఘనులు మెచ్చఁగ నగు గాంభీర్యమహిమను రత్నాకరుని గెల్చు రాజ వీవు బుధులు రాఘవుఁ డన భుజపరాక్రమమున జామదగ్న్యుని గెల్చు జాణ వీవు పొగడంగఁ దర మైన బుద్ధిచాతురిచేత ఫణిపతి గెల్చిన ప్రౌఢ వీవె</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ఇట్టి గుణములచే మది నెంచిచూడ నీకు నెన యైన వార లీలోకమునను నృపతు లెవ్వరు? రఘునాథనృపకుమార! యువతిమకరాంక విజయరాఘవశశాంక!</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>తెలిసితిమి నీదు కోరికఁ గలఁకలు వల దింక మేలు గలుగు న్నీకుౝ గలికిని వలచిన హేతువుఁ దెలిపెద వినవయ్య! తేటతెల్లమి గాఁగౝ.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ద్వాపరయుగమునఁ జంద్రుఁడు గోపాలుని చెంతఁ జేరి కోర్కులు మీరౝ శ్రీపతి! రవిశశిలోచన! తాపసహృదయాబ్జమిత్ర! దానవజైత్రా!</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> q5skb43437w6vgbjvsh5drmrfjw17hx 104 218386 570799 2026-08-20T06:39:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xii ఉ. తామరసా_ప్తపుత్రి యయి ధారుణి మీరు కళిందకన్యకళా స్వామి వివాహమాట విని చాలముదం బొనఁగూడె నెమ్మది ప్రేమ మదీయపుత్రికను బెండ్లయి యిప్పుడు వేడ్క మీరఁగా మామున వాలకింపుచు సమంబ...' 570799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>xii ఉ. తామరసా_ప్తపుత్రి యయి ధారుణి మీరు కళిందకన్యకళా స్వామి వివాహమాట విని చాలముదం బొనఁగూడె నెమ్మది ప్రేమ మదీయపుత్రికను బెండ్లయి యిప్పుడు వేడ్క మీరఁగా మామున వాలకింపుచు సమంబుగఁ జూడుము రెండుకన్నులు. సీ. ఆన విని గోపాలుఁ డాచంద్రుఁ గనుఁగొని పలికె నిట్లనుచును భావమలర నీముద్దుచెల్లెలి నేను పెండ్లాడఁ గాఁ గోడ అయ్యెను నీదు కూఁతు రిపుడు కలియుగంబునఁ జాలఘనుఁడైన రఘునాథ భూపాల వరునకుఁ బొడిమి యేను విజయరాఘవుఁడనై విఖ్యాతిమిరెద దక్షిణద్వార కాస్థలిని నీవు గీ. రాజచంద్రుఁ డనందగు రాజవయిన నపుడు నీకన్యఁ బెండ్లాడి యందముగను సంతసం బొనరించెద సరిగ ననియె గాన విను మింక విజయరాఘవనృపాల ! గీ. నీవె శ్రీరాజగోపాలదేవుఁ డవల చంద్రుఁడే యెంచ నారాజచంద్రనృపతి ఘనత నారాజనుతయైన శాంతిమతిని బెండ్లి సేసెద నే నీకుఁ ప్రేమమీర. -: మన్నారుదాస విలాసనాటకము (యక్షగానము) :- వ. అని యానతిచ్చిన శ్రీనివాసతాకచార్యులతో నామేచకకచ లేవ చున్నారు. ——: ముఖారి—ఆది దరువు : కొంత కాని యేకాంత మొకటి యీకాంతునకుఁ జెల్పె నిందఱుఁ జూడ.<noinclude><references/></noinclude> s7g1dzzz9kqvsf0g7uw5qhdklbrm5e9 570825 570799 2026-08-20T11:02:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570825 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>తామరసాప్తపుత్రి యయి ధారుణి మీరు కళిందకన్యకౝ స్వామి వివాహ మౌట విని చాల ముదం బొనఁగూడె నెమ్మదిౝ బ్రేమ మదీయపుత్రికను బెండ్లయి యిప్పుడు వేడ్క మీరఁగా మామన వాలకింపుచు సమంబుగఁ జూడుము రెండు కన్నులున్.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>అన విని గోపాలుఁ డాచంద్రుఁ గనుఁగొని పలికె నిట్లనుచును భావ మలర నీముద్దుచెల్లెలి నేము పెండ్లాడఁగాఁ గోడ లయ్యెను నీదు కూఁతు రిపుడు కలియుగంబునఁ జాల ఘనుఁ డైన రఘునాథ భూపాలవరునకుఁ పొడమి యేను విజయరాఘవుఁడ నై విఖ్యాతి మీరెద దక్షిణద్వారకాస్థలిని నీవు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>రాజచంద్రుఁ డనందగు రాజ వయిన నపుడు నీకన్యఁ బెండ్లాడి యందముగను సంతసం బొనరించెద సరగ ననియెఁ గాన విను మింక విజయరాఘవనృపాల!</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నీవె శ్రీరాజగోపాలదేవుఁడ విలఁ జంద్రుఁడే యెంచ నారాజచంద్రనృపతి ఘనత నారాజసుత యైన కాంతిమతిని బెండ్లిసేసెద నే నీకుఁ బ్రేమమీర.</poem>|ref=}} {{p|al|fwb}}మన్నారుదాసవిలాసనాటకము (యక్షగానము)</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యానతిచ్చిన శ్రీనివాసతాతాచార్యులతో నామేచకకచ లేమను చున్నారు.</poem>|ref=}} {{Center|ముఖారి—ఆది―దరువు}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>ఏకాంతయో కాని యేకాంత మొకటి యీకాంతునకుఁ దెల్పె నిందఱుఁ జూడ.</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> kd6547v1rn7mo59go9umalqyzqp6ntj 104 218387 570800 2026-08-20T06:40:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xiii వ. అనిన విని దరహాసవదనుండై గురురాయ పట్టభద్రుండు వితతనయుండగు తనతనయుని జేను మస్తరింపుచుఁ గుస్తరించిన నాయస్తోక ప్రభావుండగు విజయరాఘవసార్వభౌముండు శుభకరంబైన గురుకరవిమర్శ...' 570800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>xiii వ. అనిన విని దరహాసవదనుండై గురురాయ పట్టభద్రుండు వితతనయుండగు తనతనయుని జేను మస్తరింపుచుఁ గుస్తరించిన నాయస్తోక ప్రభావుండగు విజయరాఘవసార్వభౌముండు శుభకరంబైన గురుకరవిమర్శనంబునఁ గలంక దీరి తెలివిం జెంది మందమందముగ డెందంబున నానందంబు గందళింప నా తిరుమలవంశ నందనునికి వందనంబాచరించి యేమియు మందలించలేక యున్న చందంబుఁ జూచి ధీచాకురిమెఱయ నాచార్యు లేమనుచున్నారు. ఆచార్యులు చదివే ద్విపద : మన్నారుదాస ! నీమనసు నేఁ గంటి విన్నఁదనం బింక విడువుము నీవు కలికి పై వలచిన కారణం బేమి తెలి పెద విను తేట తెల్ల మిగాను ద్వాపరయుగమున వచ్చి చంద్రుఁడు గోపాలుడెంతకుఁ గుతుకంబుమీర రవిళశి నేత్ర ! శ్రీరమణీకళత్ర ! వివరింతు వినుము నా విన్నపం బొకటి తరణికుమారియై తగు కళిండజను బరిణయంపైన యప్పగిదిని నాదు చిన్ని కొమార్తెను జేకొని రెండు సరిగానే » కనుఁగొనవయ్య. కన్నులు అన విని గోపాలుఁ డాచంద్రుఁ జూచి నెనరున నిట్లనె మీద చెల్లెలిని వేడుకతో మేము పెండ్లాడ 'మన గోడ లయ్యెను నీదుకూతురు మాకుఁ గలియుగంబున యశో గరిమచే ధరణిఁ జొలుపొంద రఘునాథభూ నాథమణికి విజయరాఘవుఁ డన విఖ్యాతి గాంచి ప్రజ లెల్లఁ గొనియాడఁ బ్రభనింతు నపుడు తన రెడు దక్షిణద్వారకాస్థలిని జనియింపుదువు రాజచంద్రుండ వనఁగ<noinclude><references/></noinclude> 7w8k01mcmeky1kqo2vspl08zlt4e2ou 570826 570800 2026-08-20T11:13:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570826 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అనిన విని దరహాసవదనుండై గురురాయపట్టభద్రుండు వితతనయుండగు తనతనయుని మేను మస్తరింపుచుఁ గుస్తరించిన నాయస్తోకప్రభావుండగు విజయరాఘవసార్వభౌముండు శుభకరంబైన గురుకరవిమర్శనంబునఁ గలంక దీరి తెలివిం జెంది మందమందముగ డెందంబున నానందంబు గందళింప నా తిరుమలవంశనందనునికి వందనం బాచరించి యేమియు మందలించలేక యున్నచందంబుఁ జూచి ధీచాతురి మెఱయ నాచార్యు లేమనుచున్నారు.</poem>|ref=}} ఆచార్యులు చదివే ద్విపద ― {{Telugu poem|type=|lines=<poem>మన్నారుదాస! నీమనసు నేఁ గంటి విన్నఁదనం బింక విడువుము నీవు కలికిపై వలచిన కారణం బేమి తెలిపెద విను తేటతెల్లమిగాను ద్వాపరయుగమున వచ్చి చంద్రుఁడు గోపాలుచెంతకుఁ గుతుకంబు మీర రవిశశినేత్ర! శ్రీరమణీకళత్ర! వివరింతు వినుము నావిన్నపం బొకటి తరణికుమారియై తగు కళిందజను బరిణయంబైన యప్పగిదిని నాదు చిన్నికొమార్తెను జేకొని రెండు కన్నులు సరిగానె కనుఁగొనవయ్య. అన విని గోపాలుఁ డాచంద్రుఁ జూచి నెనరున నిట్లనె నీదుచెల్లెలిని వేడుకతో మేము పెండ్లాడ మేన గోడ లయ్యెను నీదుకూతురు మాకుఁ గలియుగంబున యశోగరిమచే ధరణిఁ బొలుపొంద రఘునాథభూనాథమణికి విజయరాఘవుఁ డన విఖ్యాతి గాంచి ప్రజ లెల్లఁ గొనియాడఁ బ్రభవింతు నపుడు తనరెడు దక్షిణద్వారకాస్థలిని జనియింపుదువు రాజచంద్రుండ వనఁగ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> e2126bawa3lodzzf8m1jt5e8fxy8zwt 104 218388 570801 2026-08-20T06:40:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xiv నప్పుడు నీకన్నియ నమరఁ బెండ్లాడి యపరిమిత శ్రీల నలరింతు ననియెఁ గావున విజయరాఘవ 1 వత్స ! నీవె భావింపగాను గోపాల దేవుఁడవు చంద్రుండె యారాజచంద్రుండు గాన సాంద్రమోదమున నా జననాథను...' 570801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>xiv నప్పుడు నీకన్నియ నమరఁ బెండ్లాడి యపరిమిత శ్రీల నలరింతు ననియెఁ గావున విజయరాఘవ 1 వత్స ! నీవె భావింపగాను గోపాల దేవుఁడవు చంద్రుండె యారాజచంద్రుండు గాన సాంద్రమోదమున నా జననాథను తను సతివల మేల్బంతి యనఁదగు కాంతి మతీఁ బెండ్లి సేసెద మనుజేంద్ర! నీకు. : ఉషాపరిణయము ప్రథమాశ్వాసము) :— క. ఆల యచ్యుతభూవిభునకు సలఘుయళఃస్ఫూర్తి మూర్తిమాంబకు సుతుఁడై బెలసెజ్ రఘునాధమహీ తలపతి రఘునాథుఁ డితఁడె తప్ప దనగజా. (9) సీ. తనర నారఘునాథధరణీశ్వరుఁడు చెంజి లక్ష్మమ్మ యల్ల కళాపతెమ్మ పట్టం పురాణులై ప్రబలి సేన యునర్పఁ గులమెల్ల వెలయించు కొడుకు వలసి దానధర్మంబులుఁ దపములు సలుపుచుఁ గస్తూరి కృష్ణుని ఘనత వేఁడ నల చెంజీలక్ష్మమ్మకలలోనఁ గస్తూరి కృష్ణుఁ డిట్ల నెఁ బూర్వవృత్త మొకటి గీ, నీవు తో లను దేవకీదేవి వరయ సాటిలేని కళావతీ సతీ యశోద యల్ల వసుదేవనందులయాత్మ లిజిట నెగడె నచ్యుతరఘునాథనృపతి యనఁగ. (10) సీ, ఆల వసుదేవున కాత్మసంభవుఁడవై మందలోఁ బెరుగంగ నందు నింట దపములుఁ జేసి యేఁ దనయునిఁ గాంచితి బాలలీల యశోద దభాగ్య మయ్యె<noinclude><references/></noinclude> 1ubacbf6cxorfsalhev8mh4r50g44zs 570829 570801 2026-08-20T11:22:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నపుడు నీకన్నియ నమరఁ బెండ్లాడి యపరిమితశ్రీల నలరింతు ననియెఁ గావున విజయరాఘవ! వత్స! నీవె భావింపగాను గోపాలదేవుఁడవు చంద్రుండె యారాజచంద్రుండు గాన సాంద్రమోదమున నాజననాథసుతను నతివలమేల్బంతి యనఁదగు కాంతి మతిఁ బెండ్లి సేసెద మనుజేంద్ర! నీకు.</poem>|ref=}} {{p|al|fwb}}ఉషాపరిణయము ప్రథమాశ్వాసము)</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అల యచ్యుతభూవిభునకు నలఘుయశఃస్ఫూర్తి మూర్తిమాంబకు సుతుఁడై వెలసె రఘునాథమహీ తలపతి రఘునాథుఁ డితఁడె తప్పదనంగౝ.</poem>|ref=9}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>తవర నారఘునాథధరణీశ్వరుఁడు చెంజి లక్ష్మమ్మ యల్ల కళావతెమ్మ పట్టంపురాణులై ప్రబలి సేవ యొనర్పఁ గులమెల్ల వెలయించు కొడుకు వలసి దానధర్మంబులుఁ దపములు సలుపుచుఁ గస్తూరికృష్ణుని ఘనత వేఁడ నల చెంజిలక్ష్మమ్మకలలోనఁ గస్తూరి కృష్ణుఁ డిట్లనెఁ బూర్వవృత్త మొకటి</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>నీవు తొల్తను దేవకీదేవి వరయ సాటిలేని కళావతీసతి యశోద యల్ల వసుదేవనందులయాత్మ లిచట నెగడె నచ్యుతరఘునాథనృపతి యనఁగ.</poem>|ref=10}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>అల వసుదేవున కాత్మసంభవుఁడనై మందలో బెరుఁగంగ నందునింటఁ దపములు చేసి యే దనయునిఁ గాంచితి బాలలీల యశోద భాగ్యమయ్యె</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 29obosga66wunr5xi716dphz45a5yx2 104 218389 570802 2026-08-20T06:40:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'XV నని తలంపుచు నుంటి నటుఁగాన నిప్పుడే నొగిఁ గళావత్యంబ యువరమందు సుదయింతు సంతోష మొదవంగా నీవును ఘనఃఁ బుత్రస్వీకృతిని నొనర్చి గీ. విజయరాఘవుఁ డను పేర వెలయఁజేసి నన్ను బోషించి యి...' 570802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>XV నని తలంపుచు నుంటి నటుఁగాన నిప్పుడే నొగిఁ గళావత్యంబ యువరమందు సుదయింతు సంతోష మొదవంగా నీవును ఘనఃఁ బుత్రస్వీకృతిని నొనర్చి గీ. విజయరాఘవుఁ డను పేర వెలయఁజేసి నన్ను బోషించి యిపుడు నానంద రెందు మనుచుఁ బల్కంగ 'మేల్కని హర్ష మంది వెలయ అమ్మమ్మ నిధునికు విన్నవించె. (11) వ. అట్లుదయించిన మహామహుండుగావున. పై సుదాహృత భాగములలో శ్రీకృష్ణుఁడే విజయరాఘవ నాయకుఁడని నిరూ పించుట కనుకూలముగఁ గథల నల్లి తనసరకుమృదుమధురకవి తాచార్యము ప్రకాశింప నందముగఁ జైవిషయమును గ్రంథస్థముగఁ జేయఁగల్గినది. విజయరాఘవుఁ డన్ననో కన్ను శ్రీరాజగోపాలస్వామియొక్క పుత్రుఁడుగనే పేర్కొని గ్రంథస్థముగఁ జేసి యున్నాడు. చూడుఁడు "విప్రనారాయణచరిత్ర": m "తలారి : స్వామి ! యీ కూరుపు తేరిదాఁక హల కులిశరేఖలు గలిగిన యడుగుల జాడ కన్పించుచున్నది గాని కానరాదయ్యా ! మానుసులు నడచిన యడుగులు అధికారి :-- అటువంటియడుగులు గోపాలునికిని విజయరాఘవభూపాలునికే గాని యితరులకు లేకు గదరా ! చోరుని యడుగు లెత్తమంటే నవనీత చోరునియడుగులున్ను యరనికుమారుని యడుగులున్ను కంటి నంటా వచ్చేవు. మాకన్నా నీవే భాగ్యశాలివిరా ! ఝ: రఘునాథ నాయకాభ్యుదయము : (విజయరాఘవు నిస్వప్న మున శ్రీరాజగోపాలస్వామి సాక్షాత్కరించి గ్రంథ రచనకుఁ బ్రోత్సహించు సందర్భము.) విజయరాఘవ వత్స! వినుము మామాట భజియింపుచును మమ్ముఁ బ్రతివత్సరంబు<noinclude><references/></noinclude> 260uzaqgculjeuczm21gp0lgijfgwd1 570830 570802 2026-08-20T11:33:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570830 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నని తలంపుచు నుంటి వటుఁగాన నిప్పు డే నొగిఁ గళావత్యంబయుదరమందు నుదయింతు సంతోష మొదవంగ నీవును ఘనతఁ బుత్రస్వీకృతిని నొనర్చి</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>విజయరాఘవుఁ డనుపేర వెలయఁజేసి నన్ను పోషించి యిపుడు నానంద మొందు మనుచుఁ బల్కంగ మేల్కని హర్ష మంది వెలయ లక్ష్మమ్మ విభునకు విన్నవించె.</poem>|ref=11}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అట్లుదయించిన మహామహుండుగావున.</poem>|ref=}} పై సుదాహృతభాగములలో శ్రీకృష్ణుఁడే విజయరాఘవనాయకుఁడని నిరూపించుట కనుకూలముగఁ గథల నల్లి తనసరకుమృదుమధురకవితాచార్యము ప్రకాశింప నందముగఁ బైవిషయమును గ్రంథస్థముగఁ జేయఁగల్గినది. విజయరాఘవుఁ డన్ననో తన్ను శ్రీరాజగోపాలస్వామియొక్క పుత్రుఁడుగనే పేర్కొని గ్రంథస్థముగఁ జేసి యున్నాడు. చూడుఁడు "విప్రనారాయణచరిత్ర" ― <poem>"తలారి :― స్వామి! యీకూరుపుతేరిదాఁక హలకులిశరేఖలు గలిగిన యడుగుల జాడ కన్పించుచున్నది గాని మానుసులు నడచిన యడుగులు కానరాదయ్యా! అధికారి :― అటువంటియడుగులు గోపాలునికిని విజయరాఘవభూపాలునికే గాని యితరులకు లేదు గదరా! చోరునియడుగు లెత్తమంటె <u>నవనీత</u> <u>చోరునియడుగులున్ను యతనికుమారుని యడుగులున్ను</u> కంటి నంటా వచ్చేవు. మాకన్నా నీవే భాగ్యశాలివిరా!</poem> {{p|al|fwb}}రఘునాథనాయకాభ్యుదయము</p> (విజయరాఘవునిస్వప్నమున శ్రీరాజగోపాలస్వామి సాక్షాత్కరించి గ్రంథరచనకుఁ బ్రోత్సహించు సందర్భము.) {{Telugu poem|type=|lines=<poem>"విజయరాఘవ! వత్స! వినుము మామాట భజియింపుచును మమ్ముఁ బ్రతివత్సరంబు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> lt0dp1yxas335sg6lq2d9qyq2rlnfmn 570831 570830 2026-08-20T11:33:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 570831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నని తలంపుచు నుంటి వటుఁగాన నిప్పు డే నొగిఁ గళావత్యంబయుదరమందు నుదయింతు సంతోష మొదవంగ నీవును ఘనతఁ బుత్రస్వీకృతిని నొనర్చి</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>విజయరాఘవుఁ డనుపేర వెలయఁజేసి నన్ను పోషించి యిపుడు నానంద మొందు మనుచుఁ బల్కంగ మేల్కని హర్ష మంది వెలయ లక్ష్మమ్మ విభునకు విన్నవించె.</poem>|ref=11}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అట్లుదయించిన మహామహుండుగావున.</poem>|ref=}} పై నుదాహృతభాగములలో శ్రీకృష్ణుఁడే విజయరాఘవనాయకుఁడని నిరూపించుట కనుకూలముగఁ గథల నల్లి తనసరకుమృదుమధురకవితాచార్యము ప్రకాశింప నందముగఁ బైవిషయమును గ్రంథస్థముగఁ జేయఁగల్గినది. విజయరాఘవుఁ డన్ననో తన్ను శ్రీరాజగోపాలస్వామియొక్క పుత్రుఁడుగనే పేర్కొని గ్రంథస్థముగఁ జేసి యున్నాడు. చూడుఁడు "విప్రనారాయణచరిత్ర" ― <poem>"తలారి :― స్వామి! యీకూరుపుతేరిదాఁక హలకులిశరేఖలు గలిగిన యడుగుల జాడ కన్పించుచున్నది గాని మానుసులు నడచిన యడుగులు కానరాదయ్యా! అధికారి :― అటువంటియడుగులు గోపాలునికిని విజయరాఘవభూపాలునికే గాని యితరులకు లేదు గదరా! చోరునియడుగు లెత్తమంటె <u>నవనీత</u> <u>చోరునియడుగులున్ను యతనికుమారుని యడుగులున్ను</u> కంటి నంటా వచ్చేవు. మాకన్నా నీవే భాగ్యశాలివిరా!</poem> {{p|al|fwb}}రఘునాథనాయకాభ్యుదయము</p> (విజయరాఘవునిస్వప్నమున శ్రీరాజగోపాలస్వామి సాక్షాత్కరించి గ్రంథరచనకుఁ బ్రోత్సహించు సందర్భము.) {{Telugu poem|type=|lines=<poem>"విజయరాఘవ! వత్స! వినుము మామాట భజియింపుచును మమ్ముఁ బ్రతివత్సరంబు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> s1usn29nn9yjwacxvmbpxljonrr6wbv 104 218390 570803 2026-08-20T06:40:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xvi నిర్భరభక్తితో నీవు హిరణ్య గర్భదానంబులు గావించు వేళ నధరోర్ధ్వఫలక మోహనచిత్రరూప విధముఁ గైకొని యేము వేడ్కతో నిలిచి యాగర్భమందు నీ నావిర్భవింప బాగుగా నిన్ను టేపట్టి మాపట్ట...' 570803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>xvi నిర్భరభక్తితో నీవు హిరణ్య గర్భదానంబులు గావించు వేళ నధరోర్ధ్వఫలక మోహనచిత్రరూప విధముఁ గైకొని యేము వేడ్కతో నిలిచి యాగర్భమందు నీ నావిర్భవింప బాగుగా నిన్ను టేపట్టి మాపట్టి వని యెంచి మీ తల్లి యరుణాబ్దపల్లి చనుబాలు గ్రోలించి చాల లాలించి తొలుదొల్త నీమేని దురితంబు బెల్లం దొలఁగించి రాజ్యంబు ధ్రువముగా నోసఁగి సొంపుగ నిను దయఁ జూచు పురాణ దంపతులను నీకు ఁ దల్లి దండ్రులము వీరచనకు మెచ్చి నీకు దీర్ఘాయు రారోగ్య భాగ్యంబు అపు డొసంగితిమి ధీచతురత మించ ద్విపద కావ్యంబు నీచేత నందుకో "నేఁడు వచ్చితిమి మాయవతారమై మహి సుదయించి మాయయ్యయ ధైర్య మేరు పై మించి యఘటనఘటనా సమర్థుఁడై వెలయు రఘునాథ మేదినీరమణునిచ ర్య ధీకాశలను మించ ద్విపదఁ గావించి మా కంకితము నేసి మనుము వేయేండ్లు పైగ్రంధభాగములే "రఘునాథాభ్యుదయు " మను యక్షగానమునఁ గూడ వచ్చుచున్నవి. పైరెండు గ్రంథములును విజయరాఘవ నాయక విరచితములే. ముగా వీరిలేఖిని ప్రసరించినందుల కపరిమితభక్త్యా వేళ పరవశీతయే కారణముగాఁ జెప్ప నొప్పును, పైవిషయము రెట్లున్నను కవిసమాజ భోజభూజానియుఁ గవియు నైన విజయరాఘవ నాయకుఁడును సరసమృదు మధురకవితాచాతుర్యముర్య య జన్మయు నాంధ్రసారస్వకలోకమునకు నిత్యస్మరణీయు అనుటలో సంక్షయతూలేదు, జంగా<noinclude><references/></noinclude> 4eslrl54e5m1eys06cx0p344tq1id5v 570832 570803 2026-08-20T11:44:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>నిర్భరభక్తితో నీవు హిరణ్య గర్భదానంబులు గావించువేళ నధరోర్ధ్వఫలకమోహనచిత్రరూప విధముఁ గైకొని యేము వేడ్కతో నిలిచి యాగర్భమందు నీ నావిర్భవింప బాగుగా నిన్ను జేపట్టి మాపట్టి వని యెంచి <u>మీతల్లి</u> యరుణాబ్జవల్లి <u>చనుబాలు గ్రోలించి</u> చాల లాలించి తొలుదొల్త నీమేని దురితంబు లెల్లఁ దొలఁగించి రాజ్యంబు ధ్రువముగా నొసఁగి సొంపుగ నిను దయఁ జూచు పురాణ దంపతులము నీకుఁ <u>దల్లిదండ్రులము</u> ★★★★ నీరచనకు మెచ్చి నీకు దీర్ఘాయు రారోగ్యభాగ్యంబు లపు డొసంగితిమి ధీచతురత మించ ద్విపదకావ్యంబు నీచేత నందుకో నేఁడు వచ్చితిమి <u>మాయవతారమై</u> మహి నుదయించి మాయయ్యయై ధైర్యమేరువై మించి యఘటనఘటనాసమర్థుఁడై వెలయు రఘునాథమేదినీరమణునిచర్య ధీకౌశలను మించ ద్విపదఁ గావించి మా కంకితము సేసి మనుము వేయేండ్లు"</poem>|ref=}} పైగ్రంథభాగములే "రఘునాథాభ్యుదయ" మను యక్షగానమునఁ గూడ వచ్చుచున్నవి. పైరెండు గ్రంథములును విజయరాఘవనాయకవిరచితములే. పైవిధముగా వీరిలేఖిని ప్రసరించినందుల కపరిమితభక్త్యావేశపరవశతయే కారణముగాఁ జెప్పనొప్పును. పైవిషయము లెట్లున్నను కవిసమాజభోజభూజానియుఁ గవియు నైన విజయరాఘవనాయకుఁడును సరసమృదుమధురకవితాచాతుర్యధుర్య యగు రంగాజమ్మయు నాంధ్రసారస్వతలోకమునకు నిత్యస్మరణీయు లనుటలో సంశయము లేదు.<noinclude><references/></noinclude> burbjx5tmzv6ey74oms773b9ui2ycld 104 218391 570804 2026-08-20T06:40:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xvii -: విజయరాఘవుని కృతులు :- ఇతనిచే రచియింపఁబడిన ప్రహ్లాద చరిత్రమను (M. 692 D. 54x) యష్ గాన మందలి యుపోద్ఘాతమున నితని గ్రంథములను వివరించు సీసమాలికలోఁ చెక్కు గ్రంథముల నితఁడు నిర్మించిన...' 570804 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>xvii -: విజయరాఘవుని కృతులు :- ఇతనిచే రచియింపఁబడిన ప్రహ్లాద చరిత్రమను (M. 692 D. 54x) యష్ గాన మందలి యుపోద్ఘాతమున నితని గ్రంథములను వివరించు సీసమాలికలోఁ చెక్కు గ్రంథముల నితఁడు నిర్మించినట్లు పేర్కొనఁబడియున్నది, ఆసీసమాలి కానుసారము గాఁ బరిశీలించిన నితఁ డిందుమించుగా నేఁబడికృతుల నిర్మించినట్లు తెలియఁగలదు, కాని యంద సేకకృతులు లభ్యములగుట లేదు. ఇంతవరకు దొరకనివాటిలోఁ జాల ముఖ్యములగు నమూల్య గ్రంథములు కొన్ని గలవు. వాటిలో నొకటి " శ్రీమద్వేదాంత దేశికులు విరచించిన " పాదుకాసహస్రము”నకుఁ దెనుఁగుసేతే, ఇయ్యది ద్విపద ఛందోనిబద్ధమైనవి, ఇతని గ్రంథములు దొరికినంత వఱ కాంధ్రవిశ్వకళా పరిషత్తువారిచేఁ బ్రచురింపఁబడిన సూచీపత్రములోఁ బేర్కొనఁ బడియున్నవి. (The Descriptive, catalogue of the Telugu manus- cripts in the T. M. S. S. M. Library, Tanjore.) సమీపమున విజయ రాఘవనాయక విరచికమైన (M. 596) “ కృష్ణవిలాస ” మనెడీ యక్ష గానము కనుఁ గొనఁబడినది హైగ్రంధ మాంధ్రవిశ్వకళా పరిషత్తువారి సూచీపత్రమునఁ బేర్కొనఁబడి యుండలేదు. ఇట్లే యతని యితిరకృతులు కూడ దొరకవచ్చునని నానమ్మకము, —: గ్రంథరచనాకాలము :-- రఘునాధనాయకుని (1614_1638) తర్వాత 1688న విజయరాఘవ నాయ కంజాపురాంధ్ర రాజ్య సింహాసన మధిష్టించెను. అప్పటికి రఘునాథనాయ కుని యాస్థానమన నుండిన కులగురువగు శ్రీ కుమారతాతాచార్యులున్నట్లే తెలియు చున్నది. ఆయనను తాతాచార్యులనే వ్యవహరించుచు వచ్చినట్లు గ్రంథసాహాయ్య మునఁ దెలియుచున్నది. రఘునాథ నాయకాభ్యుదయాది గ్రంథములలోఁ గులగురు వుగాఁ బేర్కొనఁబడిన తాతాచార్యు లీకమారతాతయాచార్యులే, తరువాత కొంత కాలమునకు గాని శతక్రతు శ్రీనివాస తాతాచార్యు లాస్థానపండిత పదవికిని కులగురువు పదవికిని రాలేదని స్పష్టమగుచున్నది. పైపదవులు వహించుటమాత్రము కొక శ్రీనివాసతాతాచార్యులు విజయరాఘవునితో నత్యంతము సన్నిహితులుగఁ గూడ మెలఁగుచు నతని కుటుంబవిషయములలోఁ గూడ నత్యంత శ్రద్ధఁ జూపు చువచ్చినట్లును తెలియుచున్నది. శ్రీనివాసతాతాచార్యులున్ను విజయరాఘవ నాయకుఁడున్ను పిఠాపుత్రులవలె మెలఁగుచుండిరట.<noinclude><references/></noinclude> hc9ogil146rl3ikq3s7sk0ymsr441sb 104 218392 570805 2026-08-20T06:41:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xviii ===: మన్నాఉదాసవిలాసము (ప్రబంధము) : క. అని పలుకు చెలుల మాటలు విని నవ్వుచు మనసులోన వేడుక మీర దనశ్రీహ స్తముచేతను దనయుని 'నెమ్మేను నిమిరి తగ నిట్లనియెజ్.” -: మన్నారుదాస విలాసనాటకమ...' 570805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>xviii ===: మన్నాఉదాసవిలాసము (ప్రబంధము) : క. అని పలుకు చెలుల మాటలు విని నవ్వుచు మనసులోన వేడుక మీర దనశ్రీహ స్తముచేతను దనయుని 'నెమ్మేను నిమిరి తగ నిట్లనియెజ్.” -: మన్నారుదాస విలాసనాటకము (యక్షగానము) వ. అనిన విని దరహాసవదనుండై గురురాయ పట్టభద్రుండు వితతనయుండగ తన తనయుని మేను మస్తరింపుంచుఁ గుర్తిస్తరించిన నాయక ప్రభావుండగు విజయ రాఘవసార్వభౌముండు ” ఇట్లు విజయరాఘవ నాయకునితో నింత దగ్గఱి సంబంధ మేర్పడుటకు శ్రీకుళూర తాతాచార్యుల తర్వాత కొంతకాలము పట్టియుందును. విజయరాఘవుఁడు సింహాసన మధిష్టించిన 1688 కు తర్వాత 10, 15, సంవత్సరములకు గాని యట్టి పరిస్థితు లేర్పడుట కవకాశములేదు. తాతాచార్యులని ప్రసిద్ధి చెందిన శ్రీ కుమారతాతయా చార్యులు రఘునాథ నాయకాభ్యుదయాదులలోఁ బేర్కొనఁబడియుండుటను బట్టి పై గ్రంథరచనాకాలమునకు శ్రీనివాసతాతాచార్యు లా పదవిలో లేరని స్పష్టమగుచున్నది. కాబట్టి విజయరాఘవ నాయకుఁడు పట్టాభిషుక్తుఁడైన 1633 కు తర్వాత శ్రీనివాస తాతాచార్యు లుచ్ఛస్థితియం దుండియుండును. అట్టి శతక్రతు శ్రీనివాసతాతా చార్యులఁ దనకృతిత్రయములో నెక్కుడుగ రంగాజమ్మ పేర్కొనుటచేత నీమె కృతిత్రయమును 1645-1655 కాలములో నిర్మించియుండునని యూహింప వచ్చును. : గ్రంథాంతరములు : ఉషాపరిణయ మను యితివృత్తమును జాలమంది కవులు తమతమ కృతుల యందుఁ బ్రధానవస్తువుగాఁ గొని యసేకరచనల సాగించియున్నారు. కొందఱు భారతమునుండియుఁ గొందఱు భాగవతమునుండియుఁ గథను సంగ్రహించిరి ప్రసిద్ధమును సరసమధురక థా సందర్భములను గలిగియుండుటచే నీ యితివృత్తము కవుల నందఱ నాకర్షించుట సహజమే. అట్లు లభించు గ్రంథము లన్నిటిలోను నీరం గాజమ్మ కృతియగు సుషాపరిణయమే ప్రాచీన మగునేమో యని తోచెడిని,<noinclude><references/></noinclude> g1notetkhb4y6p0pxw3e4edjwerv0ar 104 218393 570806 2026-08-20T06:41:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xix పై యితీవృత్తమునుగల గ్రంథము లీక్రింద దొరికినంతవఱకు నివ్వఁబడియునవి :- 1. Descriptive catalogue of Telugu Mss; in G. O. M. Library, Madras. అనిరుద్ధ చరిత్ర కనుపర్తి అబ్బయామాత్యుఁడు, Vol. II. Prabandhas No 376 " " No 427 ఉషా పరిణయము - దామె...' 570806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>xix పై యితీవృత్తమునుగల గ్రంథము లీక్రింద దొరికినంతవఱకు నివ్వఁబడియునవి :- 1. Descriptive catalogue of Telugu Mss; in G. O. M. Library, Madras. అనిరుద్ధ చరిత్ర కనుపర్తి అబ్బయామాత్యుఁడు, Vol. II. Prabandhas No 376 " " No 427 ఉషా పరిణయము - దామెర్ల అంకభూపాలుఁడు, 2. 23 29 No 377 39 " " " No 428 5. No 429 32 8. 4. " 12 31 పై యైదు గ్రంథములు సుషా నిరుద్ధుల వివాహమును బ్రధాన కథావస్తువుగాఁ గొన్న యైదాశ్వాసముల ప్రబంధములు :- 6. Vol. IV 7. Vol. VIII " 8. " R. 4774 9. R. 745a " D. 743 10. M. 316 D. 140 11.. M. 283 ఉషాకల్యాణము. తాళ్లపాక తిరు వేంగళనాధుఁడు. (ద్విపదకావ్యము) ఉషాపరిణయము - వీరిపారి నృసింహరాజు. (యక్షగానము) ఉషాపరిణయము - నడిమింటి రామజోగి ఈపానిరుద్ధుల పరిణయమును బ్రధానముగా ఁగలిగిన దీగ్రంథము. నీగువికారమనఁదగు పదరూపమున న ఉషాపరిణయము - చెన్నయ (యత గానము) ఈషా పరిణయము (కర్త పేరు తెలియుటలేదు) (యక్షగానము) ఉషాపరిణయము - రంగాజమ్మ . (ప్రబంధము) పైనఁ బేర్కొనఁబడిన గ్రంథములలోఁ గడపటి రెండు (10-11) గ్రంథములు తక్క తక్కిన గ్రంధములు మదరాసు ప్రభుత్వపు ప్రాచ్యలిఖితపు స్తక భాండా గారమున నున్నవి. కడపటి రెండును తంజావూరు సరస్వతీ మహాల్ గ్రంథాలయమున<noinclude><references/></noinclude> l9iiqubolt4fjo3tacoliklvbl0uf0k 104 218394 570809 2026-08-20T08:18:48Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>ప్రదర్శిచు సకల వైచిత్య్రములను గవితాకళయొక్కటే ప్రదర్శింపగల సామర్థ్యము గలది. కాఁబట్టి మమోజ్ఞ కళ లన్నిటిలోను సర్వోత్కృష్టమగునది కవితాకశయని యంగీకరింపవలసి యుఁడును. ఇప్పటికిఁ బ్రస్తుతాంశముని కందుబాటు దూరమునకు వచ్చితిమి. ఏకైక భాషాకత్వప్రశంస ప్రసక్తించునప్పుడు తోడోన దానిని జర్చిఁపఁబూనుటకన్నాఁ బ్రప్రథమమునఁ గవిత్వసామాన్యమును జర్చించి చూచుకొని పిమ్మట విశేషమను జర్చించుకొనుట సమంజసపద్ధతి. కాఁబట్టి కవితయన నేమో తొలుత విమర్శింతము. చేతినాచేతన ప్రకృతి వైచిత్య్రముల నన్నింటినిగాని కొన్నింటికిగాని విన నింపయిన నియమక్రమపద్ధతిని బ్రయోగింపఁబడు శబ్దజాలముచే ననుకరించుట వలనఁగాని యూక్రోశించుటవలనఁ గాని భావోద్రేకమును వ్యక్తీకరించుటయు విజృంభింపఁ జేయటయుఁ గాలిక కళయగు కవిత యనఁబడును. (Poetry is a time art of which the business is to express and arouse emotion by imitating or evoking of all or any of the phenomena of life and the nature by means of words arranged with musical regularity) పశ్చిమఖండ పండితులు నిర్వచించుచున్నారు. వీరి మతమున బద్యరూపముగా నుండునదియే కవితగాని గద్యరూపముగా నుండునది కవితగాదు. ఫ్రెంచి పండితులు కొందఱుమాత్రము గద్యము, పద్యము, గద్యము గూడఁ గవిత్వమని యంగీకరింతురు. మనలో గిద్యము, పద్యము, పదమును గూడ కవితయే, కవితాప్రభావము నిరుపమానము. కవితాశక్తి నిరంకుశము. వాగ్రూపమున వ్యక్తపఱుపఁదగిన సకలపదార్థములను, సకల ధర్మములను, సకల వైచిత్య్రములను వేయేల సచరాచరంబగు లోకమునందలి సకల విషయములను మనఃఫలకమున నైపుణ్యముతోఁ జిత్రించి ప్రత్యక్షముసేయు సామర్థ్యము గలది కవిత. పరంపారారూపమైన కార్యకారణ ప్రణాళిక, జడ చేతనముల వివిధ వైచిత్య్రములు, నానావిధదశాంతర్దశలు, కాలసూత్రమునకు లోఁబడు వివిధపరిణామములు, వివిధావస్థలు, వివిధ భావములు కవితాకళకు లొంగినట్లు తక్కిన యేకళకును లొంగవు. భాషయందలి లోపముచేత భావవ్యక్తీకరణమున కనుకూలమగు శబ్దజాలము లభింపకపోయినను, ఉన్నవానితోనే సమగ్రముగా భావమును వ్యక్తీకరించు శక్తియుఁ గవితకుఁ గలదని చెప్పనగును. ఇంతవరకుఁ దెలుపఁబడిన సంప్రదాయసిద్ధములగు విషయములన్నియు నాంధ్రభాషా కవిత్వమునకును నవ్వయి౦చును. కావ్యప్రబంధరూపముగు సారస్వతమునందుఁ గవింతాను గొంతమాటాడి పాత్ర వర్గముచేఁ గొంత మాటాడించునది యొకతెగ. పాత్ర వర్గమును నోరెత్తనీయక కవియే మాటాడునది యింకొక తెగ. కవి, తాను పెదవిగదపక పాత్ర వర్గము చేతనే మాటాడించునది మఱియొక తెగ. దీనినే రూపకమందురు. ఆంధ్రమున మొదటి రెండు తెగలకావ్యములే చిరకాలమునుండి లభించుచున్నవి. మూఁడవతెగ యిప్పుడిప్పుడు పొడసూపుచున్నది. భావిదశ యెట్లుండునో చెప్పఁజాలము. ఏమనినఁ బ్రకృతమునఁ బ్రచలితములగు నాంధ్రనాటకాదిరూపకములను జూడఁగా నిరుత్సాహము గలుగుచున్నది. తెలిఁగింపఁబడిన సంస్కృత రూపకములు నటుఁడనిచ్చి క్రొత్తగా రచింపఁబడుచున్న తెలుగురూపకములను గొన్నింటిని బరిశిలించితమేని వానిని రూపకములని పేర్కొనుటకే యనువుపడదు. గిద్యపద్యాత్మకమగు కణోపకధనమాత్రమెల్ల రూపక మనవలసివచ్చుచున్నది. వివక్షితార్థ ప్రతి పాదనము గాని యితివృత్తవిస్తరముగాని చదుత్కారిత్వముగాని వానియందు స్ఫుటముగాఁ బొడకట్టదు. ఈరీతి దృశ్యప్రబంధముల వలన నాంధ్రరూపక సారస్వతిము వన్నెకెక్కఁజాలదు. ఇప్పుడు వివరించినా భేదములు గల యాంధ్ర సాంస్వతమునందలి కవిత్యకళకు శిల్పచిత్రలేఖనగాన కళలతోఁ గల సంబంధమును మనమేతీరున సమన్వయము చేసికొనఁగలమో యోజింతము. ఈపని తలపెట్టునప్పుడు ముందుగాఁ గవికిని గవిత్వమునకును లోకమునకును గలసంబంధమును దెలిసికొనవలసియుఁడును గావున సంగ్రహముగా విన్నవించుచున్నాను. {{left margin|5em}}<poem>చందూరుఁ డభ్రమల్ దిపము ::సైకతముల్ వదులు న్నగంబులు౯ గందరముల్ గొలంకులు స ::నంబులు మున్నగు రమ్యవస్తువుల్ జెందుఁ గృతార్ధత౯ గవుల ::చేతనె; వారును లోకవిశ్రుతిం గందురు వానిచే; నిదియె ::కాదె యొసఁగుట పుచ్చుకొఁడియు౯ కవితయొనర్చి సంతతము ::గానము సేయుచు దానితోడదే భువనమటంచుఁ దెల్పుమగ ::మొల్కయొకం డరుదయ్యె నేని వై</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> 6y39qc6j0lyt8jw956n1vv98f4ojn66 104 218395 570811 2026-08-20T08:44:55Z Brjswiki 6801 /* సమస్యాత్మకం */ 570811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Brjswiki" /></noinclude>{{left margin|5em}}<poem>భవము దొలంగిలోకమొక ::భంగి నిరర్ధకమా నసందగు౯ గవియును గాఁడతఁడితర ::గాథలు వేలకొలంది 'సెప్పిన౯౹౹</poem> </div> కావుననే, {{left margin|5em}}<poem>మలయ సమీరణంబొలయ ::మంజులకుఁజవనా౦తసీమలన్ మలయుచు గంధబంధుర సు ::మప్రకరంబులఁ గాంచి సొక్కుచు౯ జలసరో విహారములు ::సల్పుచు వెన్నెలలందు నిబంచు౯ గలకలలాడు లోకమును ::గాంచి కవీంద్రులు మిన్నకుందురే౹౹</poem> </div> అని యీతీరును గవనమును వెల్లివిరియించు సుకవులపలుకు లెట్టివన్న: {{left margin|5em}}<poem>చలువగల వెన్నెలల చెలంవునకు సౌరభము గిలిగినను — సౌరభముఁ జలువయుఁ దలిర్పం౹౹ బొలు పెసఁగు కప్పురపుఁ బలుకులకుఁ గోమలత నెలకొనిన — సౌరభముఁ జలువపసయుం గో॥ మలతయును గలిగి జగముల మిగుల బె౦పె సఁగు మలయపవనంపుఁ గొదమలకు మధురత్వఁ౹౹ బలవడిన — నీడు మఱి కలదనగవచ్చుఁగడు వెల యఁగల (యా) సుకవి పలుకులకు నెంచ౯౹౹</poem> </div> అని పింగళి సూరకవి చెప్పియున్నాడు. ఇటత్యంతస్తవనీయమగు నాఁధ్రకవిత్వము సహజమార్దవమాధుర్యములు గలిగి యమృత ధారాసంపాతబునం బోలె మనలఁ దనియించను. అవ్యక్తమధురమగు గానామృతమునకు సువ్యక్తమధుగమగు నా౦ధ్రకవితా మృతము తోడ్పడి యాంధ్రలోకమును నిరంతరానందామృతిమహాసముద్రతరంగములలో నౌలలాడించుచున్నది. అవ్యక్తమధురమై కేవల నాదైకరూపమగు గానమునే రామరాజభూషణుడు, “వీనులవిందై యమృతపు|సోనలపొందై యమం దసుమచలదళినీ। గానము క్రందె యాస్వన ౹ మానం ద బ్రహ్మమైన" దని వచించెను. రసోచితమగు సాహిత్య సంపదగల కవితను గలస్వ నముట్టో సమ్మే!న మొనరించునప్పుడు మనకు గానకళా ప్రభావము సువ్యక్తమగును. ఆయానందము నిరుపమా నము. సంగీత సాహిత్యముల సమగౌరవము “ సకలా మో దక తాళవృత్తగతుల”ను మమోహరముగా మనకవులు విశదపఱచియున్నారు. 10 శిల్పకళా నైపుణ్యమును బ్రత్యక్షముగాఁ జూపించు శిల్పకారులకున్న సుకవులు తమ కవితా నైపుణి చే మనకు దానిని దేశాఁతర కాలాంతరములయందు మనోగోచర ము గావించుచున్నారు. తిరుపతిలోని శ్రీవేంక టేశవిగ్ర హము మనకెక్కడఁ గావలసిన నక్కడ, ఎప్పుడు గా వలసిన నప్పుడు మమోగో చరమగునట్లు పింగళి సూరకవి. "మృదుపదాంబుజములు, మెఱుఁగుటం దెలు పైడి దుప్పటియును, మొలముప్పిడియును। మణి మేఖలయు, బొడ్డుమానికంబున, వైజయంతియు, మరి మునవలరు సిరియు వరద హ స్తము, కటి వరి లం కేలు, శంఖము చక్రమును దాల్చు కరయుగంబు/ తారహారంబులు, చారుకంఠంబు, నిద్దపుఁ జెక్కు లంను, నవ్వుదళుకు పసలం| మకరకుండలములును, దామరలఁ దెగడు|కన్నులు, మమోజ్జనాసయుఁ, లికిబొమలు | ము తియపునామమును రత్నముకు టవరము | సెసఁగఁగను పట్టు శ్రీ వేంక టేశ్వు" జూపుచున్నాఁడు. మఱియు నాతండు, " కుటిలక దా! యెలుంగుదువె గొబ్బున నేఁజని కొల్వుకూట మొ క్కటి కడనున్కి యాగయక కట్టెదుట౯ బటికఁపుగోడఁ బ్ర స్ఫుటముగ దానియందు హరిఁ జూచుచు మ్రొక్కగ వెన్క నుండి య స్టేటు మొగమంచు నవ్వె సభ యెల్లను డన్మణిభిత్తి యున్న డేవి యడిగి శిల్పకళాచాతుర్యమును సేయుచున్నాఁడు. బ్రత్యక్షము కవి స్వయముగాఁ దన కళానైపుణ్యమును మాటల తోఁ జెప్పి విగ్రహమును నిర్మింపుమని శిల్పకారునిఁ, జి త్త రువుకు వ్రాయుమని చిత్రకారునిఁ బ్రోత్సాహము చేయు చున్నాడో యన, " మెఱుఁగారు ముఁజియు . మేనికోమలికంబు, గడుదిటగుణము గు ల్కెడు మొగఁబు|పసుపుగో చులయొప్పు * బ్రహ్మ తేజంబును, జారుకృష్ణాజిన భారణంబు| తళుకు జన్నిదము మేధావి బొట్టును జిన్ని పట్ట వర్ధనమును బట్టికడుపు | మొలవంక యుం గరంబుల సొంపు, దండపు గోలయు, సన్నపు వే లుసిగయు। నొప్పుబ్రహ్మచారి యొకఁ డేగుదెంచెఁ బు సకము గొంచుమిగులు సంభ్రుగుము " అని యొక బ్రహ్మచారిని మాటలతో మనకుఁ జూపిం చుచున్నాఁడు. -<noinclude><references/></noinclude> te4omj0d6ncr6p3c0j011y0n9duow12 570813 570811 2026-08-20T09:40:54Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{left margin|5em}}<poem>భవము దొలంగిలోకమొక ::భంగి నిరర్ధకమా నసందగు౯ గవియును గాఁడతఁడితర ::గాథలు వేలకొలంది 'సెప్పిన౯౹౹</poem> </div> కావుననే, {{left margin|5em}}<poem>మలయ సమీరణంబొలయ ::మంజులకుఁజవనా౦తసీమలన్ మలయుచు గంధబంధుర సు ::మప్రకరంబులఁ గాంచి సొక్కుచు౯ జలసరో విహారములు ::సల్పుచు వెన్నెలలందు నిబంచు౯ గలకలలాడు లోకమును ::గాంచి కవీంద్రులు మిన్నకుందురే౹౹</poem> </div> అని యీతీరును గవనమును వెల్లివిరియించు సుకవులపలుకు లెట్టివన్న: {{left margin|5em}}<poem>చలువగల వెన్నెలల చెలంవునకు సౌరభము గిలిగినను — సౌరభముఁ జలువయుఁ దలిర్పం౹౹ బొలు పెసఁగు కప్పురపుఁ బలుకులకుఁ గోమలత నెలకొనిన — సౌరభముఁ జలువపసయుం గో॥ మలతయును గలిగి జగముల మిగుల బె౦పె సఁగు మలయపవనంపుఁ గొదమలకు మధురత్వఁ౹౹ బలవడిన — నీడు మఱి కలదనగవచ్చుఁగడు వెల యఁగల (యా) సుకవి పలుకులకు నెంచ౯౹౹</poem> </div> అని పింగళి సూరకవి చెప్పియున్నాడు. ఇటత్యంతస్తవనీయమగు నాఁధ్రకవిత్వము సహజమార్దవమాధుర్యములు గలిగి యమృత ధారాసంపాతబునం బోలె మనలఁ దనియించను. అవ్యక్తమధురమగు గానామృతమునకు సువ్యక్తమధుగమగు నా౦ధ్రకవితా మృతము తోడ్పడి యాంధ్రలోకమును నిరంతరానందామృతిమహాసముద్రతరంగములలో నౌలలాడించుచున్నది. అవ్యక్తమధురమై కేవల నాదైకరూపమగు గానమునే రామరాజభూషణుడు, {{left margin|5em}}<poem>“వీనులవిందై యమృతపు|సోనలపొందై యమం దసుమచలదళినీ। గానము క్రందె యాస్వన ౹ మానం ద బ్రహ్మమైన"</poem> </div> దని వచించెను. రసోచితమగు సాహిత్య సంపదగల కవితను గలస్వనముతో సమ్మేళన మొనరించునప్పుడు మనకు గానకళాప్రభావము సువ్యక్తమగును. ఆయానందము నిరుపమానము. సంగీత సాహిత్యముల సమగౌరవము “ సకలామోదకతాళవృత్తగతుల” ను మమోహరముగా మనకవులు విశదపఱచియున్నారు. శిల్పకళా నైపుణ్యమును బ్రత్యక్షముగాఁ జూపించు శిల్పకారులకున్న సుకవులు తమ కవితానైపుణిచే మనకు దానిని దేశాఁతర కాలాంతరములయందు మనోగోచరము గావించుచున్నారు. తిరుపతిలోని శ్రీవేంకటేశవిగ్రహము మనకెక్కడఁ గావలసిన నక్కడ, ఎప్పుడు గావలసిన నప్పుడు మమోగోచరమగునట్లు పింగళి సూరకవి. {{left margin|5em}}<poem>"మృదుపదాంబుజములు, మెఱుఁగుటం దెలు పైడి దుప్పటియును, మొలముప్పిడియును। మణి మేఖలయు, బొడ్డుమానికంబున, వైజయంతియు, నురమునవలరు సిరియు వరద హస్తము, కటి వర్తి రి లుకేలు, శంఖము చక్రమును దాల్చు కరయుగంబు ౹ తారహారంబులు, చారుకంఠంబు, నిద్దపుఁ జెక్కులును నవ్వుదళుకు పసలు | మకరకుండలములును, దామరలఁ దెగడు|కన్నులు, మమోజ్జనాసయుఁ, లికిబొమలు | ము తియపునామమును రత్నముకు టవరము | సెసఁగఁగనుపట్టు శ్రీ వేంకటేశ్వు" జూపుచున్నాఁడు. మఱియు నాతండు,</poem> </div> {{left margin|5em}}<poem>"కుటిలకదా! యెలుంగుదువె ::గొబ్బున నేఁజని కొల్వుకూట మొ క్కటి కడనున్కి యారయక ::కట్టెదుట౯ బటికంపుగోడఁ బ్ర స్ఫుటముగ దానియందు హరిఁ ::జూచుచు మ్రొక్కగ వెన్కనుండి య ట్టెటు మొగమంచునవ్వె సభ ::యెల్లను దన్మణిభిత్తి యున్నదే?"</poem> </div> అని యడిగి శిల్పకళాచాతుర్యమును బ్రత్యక్షము సేయుచున్నాఁడు. కవి స్వయముగాఁ దనకళానైపుణ్యమును మాటలతోఁ జెప్పి విగ్రహమును నిర్మింపుమని శిల్పకారునిఁ, జిత్తరువును వ్రాయుమని చిత్రకారునిఁ బ్రోత్సాహము చేయుచున్నాడో యన, {{left margin|5em}}<poem>"మెఱుఁగారు ముఁజియు ♦ మేనికోమలికంబు, గడుదిటగుణముగు ♦ ల్కెడు మొగఁబు|పసుపుగో చులయొప్పు ♦ బ్రహ్మ తేజంబును, జారుకృష్ణాజిన ధారణంబు| తళుకు జన్నిదము మే ♦ ధావి బొట్టును జిన్నిపట్టవర్ధనమును జొట్టితడుపు | మొలవంక యుం గరం ♦ బుల సొంపు, దండపుగోలయు, సన్నపు ♦ వే లుసిగయు। నొప్పుబ్రహ్మచారి ♦ యొకఁ డేగుదెంచెఁ బుస్తకము గొంచుమిగుల ♦ సంభ్రమము"</poem> </div> అని యొక బ్రహ్మచారిని మాటలతో మనకుఁ జూపించుచున్నాఁడు.<noinclude><references/></noinclude> 4ungjory0ci0k73e90ktbk454r1die6 104 218396 570815 2026-08-20T09:50:06Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>కాని మనకడ బడితె యేదీ? బడితెమాట యటుండె; బడితె దెబ్బలు తినుటకుఁ దగినంత శరీరముగూడ మనకు లేదు. మి. చేంబర్లేను అచట కొలఁదికాలమే ఉండెను. దక్షిణ-ఆఫ్రికాదేశ మొక లొడితెఁడు కాదు; ఇంచుమించుగా అదియు నొక భూఖండము. ఆఫ్రికాలో కొన్ని ఉపఖండము లున్నవి. కన్యాకుమారినుండి శ్రీనగరమునకు 1911 మైళ్లు ఉండుచో, డరబనునుండి కేప్‌టవునుకు 1100 మైళ్లకు తక్కువలేదు. ఇంత గొప్ప భూఖండమున నితఁడు వాయువేగమునఁ బరుగిడెను. అతఁడు నేటాలునుండి ట్రాన్సువాలుకు వెళ్లెను. విషయములనన్నిఁటిని సేకరించుకొని భారతీయుల కష్టనిష్ఠురములను నేను వారియెదుటఁ బెట్టవలసియుంటిని. 'ఇందులకు ప్రిటోరియా చేరు టెటులు' అను సమస్య అడ్డుదాఁకెను. తఱిలో నే నటకుఁ జేరుటకు అనుజ్ఞాపత్రికను సంపాదింపఁగల వీలు ప్రిటోరియాలో నున్న మనవారికి లేకపోయెను. బోయరుయుద్ధము జరిగిన తరువాత ట్రాంసువాలు బావురుమనుచుండెను. అచట తినుటకు గింజలేదు; కట్ట గుడ్డలేదు; వీధులు శూన్యములు; అంగళ్లు మూయఁబడి యుండెను. వస్తువులు రావలయు; దుకాణముల తెఱవఁబడవలయు. అదియు వెంటనే జరుగునది కాదు. ఇది జరుగనిదే వెడలిపోయినవారు మరల చేర్చుకొనఁబడరు. కావున ట్రాన్సువాలులోని ప్రతివాడును ఒక అనుజ్ఞాపత్రిక తెచ్చికొనవలసి యుండెను. తెల్లవారి కిది హస్తామలకము; మఱి నల్లవారితో ఆకాశ కుసుమము.<noinclude><references/> {{c|4}}</noinclude> 0q3an02251d2tjpmlncfkxmp5b8ou58 104 218397 570818 2026-08-20T10:15:54Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570818 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||1 ప్రేమచేఁ జేసిన శ్రమ వితయాయెనా?}}</noinclude>యుద్ధదినములలో దక్షిణ-ఆఫ్రికాకు హిందూదేశమునుండియు, లంకనుండియు పలువురు ఉద్యోగులును సిపాయులును వచ్చియుండిరి. వీరిలో నెవరేని అచట కాపుర ముండఁ దలఁచుకొందురేని వారికి సదుపాయము చేయుట విధి యని బ్రిటిష్ అధికారులకు తోఁచెను. వీరేపట్టుననేని క్రొత్త ఉద్యోగములను బనాయింపఁగలరు. దీనికి తగినటులు అనుభవము కలవారు కావలసినంతమంది తయారుగా నుండిరి. ఈ యుద్యోగుల తీవ్రబుద్ధి ఒక క్రొత్త డిపార్టుమెంటును సృష్టించెను. ఇట్టి పనులలో వారు చాల సమర్థులు. నీగ్రోలకు వేఱే ఒక డిపార్టుమెంటు కలదు. ఇఁక ఆసియావారికి ఒకటి యేల యుండరాదు ? ఈ వాదము న్యాయ్యముగనే కానిపించెడిని. నేను ట్రాన్సువాలు చేరువఱకే ఈక్రొత్త డిపార్టుమెంటు ప్రారంభమై మెల్లగా నెల్లెడలను తనవలను పరఁగించుచుండెను. అనుజ్ఞాపత్రికల నిచ్చు నధికారులు తిరిగివచ్చినవారి కందఱకును అనుజ్ఞాపత్రికలను ఈయవచ్చును; కాని ఆసియావారి విషయమున నిది చెల్లునా? ఈ క్రొత్త డిపార్టుమెంటువారి యనుమతితో అనుజ్ఞాపత్రికల నిచ్చుచో ఈ యధికారుల పూచీయును, బరువును తగ్గిపోవును. కావున ఈక్రొత్త డిపార్టుమెంటు ఆవశ్యకమని వారి వాదము. అసలుమాట యేమనఁగా ఈక్రొత్త డిపార్టుమెంటువారికి ఏదో కొంతపని యుండవలయును; వారికి ధనము కావలయును. పని యేమియు లేనిచో వృథాగద! పనిలేనిచో ఈ డిపార్టుమెంటు ఎత్తివేయఁబడును. కావున ఈ పనిని తమకుఁదామ సృష్టించుకొనిరి. హిందువు లీ డిపార్టుమెంటు వారికి అర్జీ పెట్టుకొనవలయును. కొన్నాళ్లకు జవాబువచ్చును. ట్రాంసువాలుకు తిరిగివచ్చువారు పలువురు<noinclude><references/> {{c|5}}</noinclude> ad1txq9rzfms2rmefrspt71loms2uph 104 218398 570827 2026-08-20T11:20:42Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 570827 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>నేర్పరియగు చిత్రకారుడు చిత్రించిన చిత్తరువును జూచీ చూడఁగానే విద్యాగంధ మెఱుంగని పామరజనులైనను బాలికా బాలకులైనను దాని మామోజ్ఞతఁ జప్పున గ్రహించి యొ క నొక విధమగు నానందము ననుభవింతురు. కవియిగు నాతిఁడో తనయానందమును బట్ట జాలక మనోభావమును గవిత్వరూపమున వెల్లడి చేయును. ఒక జవ్యనిచిత్తరువురు జూచి యొకకవి మనస్సు నిలవ బెట్టుకోనఁజాలక, {{left margin|5em}}<poem>“పలుకక పల్క చుగతిఁ ♦ బాడక పాడినరీతిఁ దేనియల్ | చిలంకఁగ నవ్వకే సగిన లీలఁగనుంగొను చున్న నాదుక ౹ న్నుల కతిసుందరంబగు మ ♦ నూజ్ఞ పదునున్న నీ చెలువము గాంచి నేను పుఁజీత్తరువందునున్న నీ ౹ చెలువుముగాంచి నేను నొక ♦ చిత్తరువైతిని గాదె కోమలీ"</poem> </div> అని కొనియాడి యంతటితోఁ జాలించక, {{left margin|5em}}<poem>"వలుద నిగారపుంబటువు ::వట్రువ యబ్రపునిబ్బరంపు గు బ్బలు తెలినీటిపోల్కిఁ గను ::పట్టెడుసన్నని జిల్గుపయ్యెద స్వెలువడి త్రుళ్ళి పైకుబికె ::విలఁటె గోలలకేల చేలముం గలికిరొ కేలఁగప్పవు—”</poem> </div> అని సిర్గవిడిచి యడిగి చప్పునఁ దెలిపిదెచ్చుకొని “——ఆటు గాదఁటె చిత్తరువందుఁ గోమలీ?” అని సంపుచ్చుకొనెను. ఆహా! చిత్రఖనకళాప్రభావము! విద్వాంసులనయినను విమోహితులను జేయజాలునుగదా! ల్పకళకన్నఁ జిత్రలేఖనకళ యెక్కువ సౌకర్యముగలదైనను దేశకాలానురోధముచేతను జలాచలవిశేపానురోధముచేతను జిత్రకారుని హస్తలాఘవ మొక్కొక్కప్పుడు కట్టుపడి పోవుచుండును. దృష్టిగోచరములగు కొన్ని కొన్ని వైచిత్య్రములను లిఖించి చూపఁజాల కుండఁ జిత్రకారునికీ నిర్బంధము గలుగవచ్చునుగాని చిత్రపటమునఁ జూడ ననువుపడని చిత్తరువును మాటలనేర్పున మనకుఁ జూపింపగల కవికిమాత్ర మట్టి నిర్బంధము లేదు. “రవి గాసనిచోఁ గవి గాననేర్చు” నన్నమాట సత్యమేయన వచ్చును. శ్రీనాధకవి చెప్పినట్లు, “తిటుకున నస్తమించు” రవిని చిత్తరువునఁ జూడ జాలము. అల్లసాని పెద్దనకవి యనుగ్రహించిన, “సహసానఖం పచస్తన దత్తపరిరం" భాది సౌఖ్యము లను మీకుఁ జిత్రికారుఁడొసంగలేఁడు. సర్యజ్ఞ సోమనాథకవి, {{left margin|5em}}<poem>"అరచందురు డెందములోఁ జొరబారి వణుకు తోఁక ♦ చుక్కయ పోలేన్ నరకుం డేసినబాణము హరినిటలతట౦బునాటి ♦ యల్లనా౯"</poem> </div> అని చూపిన యుపమానోపమేయములను జిత్రకారుఁడు చూపఁజాలఁడు. మఱియు నాతని యుషాస్వప్నములోని “లోఁగిటికిరానిరూపముఁ గౌఁగ్రిటికి౯ రానిపొందు" జిత్తరువున లభింపనేరవు. పింగళ సూరకవివలె నేచిత్రకారుఁడును జవ్వనులచేఁ బంతాలాడించుచు నుయ్యాల లూగించుచు నుండఁజాలడు. బమ్మెర పోతనామాత్యుడు, కడుపొట్టివడుగును గగనమునకెక్కించి సత్యలోకమును దాటింపనెంచఁగా, {{left margin|5em}}<poem>“ఇంతింతై పటుఁ డింతయై మఱియుఁ దా ::నింతై నభోవీధిపై నంతై తోయదమండలాభ్రమున క ::ల్లంతై ప్రభారాసిపై సంతై చంద్రుని కంతయై ధృవునిపై ::సంతై మహగ్వాటిపై సంతై సత్యపదోన్నతుండగుచు బ్ర ::హ్మాండాఁత సంవర్ధియై]”</poem> </div> పరమేశ్వరు డాతనిమనోరథము నీడేర్చి లోకమున కీపద్యము జదువునపుడెల్లఁ దా నారూపమునఁ బ్రత్యక్షమగుచుండును. ఇట్లు విమర్శించిచూడఁ గవితాకళ, శిల్పగాన చిత్రలేఖనకళలకన్న మిన్నయని నిరాతంకముగా సిద్ధాంతము సేయఁదగి యుండును. భాషామాధుర్యమునుబట్టి మమోజ్ఞకళావైదగ్ధ్యమును గవితానైపుణిచే లోకమునకుఁ బ్రసాదింపగల సామర్థ్యము మన యాంధ్రభాష కత్యధికముగాఁ గలిగియుండుట మనయదృష్టఫలమని చెప్పనగును. స్వదేశభాషాభిమానముగల సుస్థానాధీశుల సమాదరణము చేతను సత్కపుల సామర్థ్యప్రదర్శనముచేతను మహాజనుల యానుకూల్యముచేతను మనయంధ్రకవిత యాఁ డ శాశ్వతమగు లోకఖ్యాతిని గణించునట్లు పరమేశ్వరుడనుగ్రహించును గాక!<noinclude><references/></noinclude> 13c2gc8mpfmbd7kxfehtg83ggn1dc9e 570828 570827 2026-08-20T11:21:47Z Brjswiki 6801 570828 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>నేర్పరియగు చిత్రకారుడు చిత్రించిన చిత్తరువును జూచీ చూడఁగానే విద్యాగంధ మెఱుంగని పామరజనులైనను బాలికా బాలకులైనను దాని మామోజ్ఞతఁ జప్పున గ్రహించి యొ క నొక విధమగు నానందము ననుభవింతురు. కవియిగు నాతిఁడో తనయానందమును బట్ట జాలక మనోభావమును గవిత్వరూపమున వెల్లడి చేయును. ఒక జవ్యనిచిత్తరువురు జూచి యొకకవి మనస్సు నిలవ బెట్టుకోనఁజాలక, {{left margin|5em}}<poem>“పలుకక పల్క చుగతిఁ ♦ బాడక పాడినరీతిఁ దేనియల్ | చిలంకఁగ నవ్వకే సగిన లీలఁగనుంగొను చున్న నాదుక ౹ న్నుల కతిసుందరంబగు మ ♦ నూజ్ఞ పదునున్న నీ చెలువము గాంచి నేను పుఁజీత్తరువందునున్న నీ ౹ చెలువుముగాంచి నేను నొక ♦ చిత్తరువైతిని గాదె కోమలీ"</poem> </div> అని కొనియాడి యంతటితోఁ జాలించక, {{left margin|5em}}<poem>"వలుద నిగారపుంబటువు ::వట్రువ యబ్రపునిబ్బరంపు గు బ్బలు తెలినీటిపోల్కిఁ గను ::పట్టెడుసన్నని జిల్గుపయ్యెద స్వెలువడి త్రుళ్ళి పైకుబికె ::విలఁటె గోలలకేల చేలముం గలికిరొ కేలఁగప్పవు—”</poem> </div> అని సిర్గవిడిచి యడిగి చప్పునఁ దెలిపిదెచ్చుకొని “——ఆటు గాదఁటె చిత్తరువందుఁ గోమలీ?” అని సంపుచ్చుకొనెను. ఆహా! చిత్రఖనకళాప్రభావము! విద్వాంసులనయినను విమోహితులను జేయజాలునుగదా! ల్పకళకన్నఁ జిత్రలేఖనకళ యెక్కువ సౌకర్యముగలదైనను దేశకాలానురోధముచేతను జలాచలవిశేపానురోధముచేతను జిత్రకారుని హస్తలాఘవ మొక్కొక్కప్పుడు కట్టుపడి పోవుచుండును. దృష్టిగోచరములగు కొన్ని కొన్ని వైచిత్య్రములను లిఖించి చూపఁజాల కుండఁ జిత్రకారునికీ నిర్బంధము గలుగవచ్చునుగాని చిత్రపటమునఁ జూడ ననువుపడని చిత్తరువును మాటలనేర్పున మనకుఁ జూపింపగల కవికిమాత్ర మట్టి నిర్బంధము లేదు. “రవి గాసనిచోఁ గవి గాననేర్చు” నన్నమాట సత్యమేయన వచ్చును. శ్రీనాధకవి చెప్పినట్లు, “తిటుకున నస్తమించు” రవిని చిత్తరువునఁ జూడ జాలము. అల్లసాని పెద్దనకవి యనుగ్రహించిన, “సహసానఖం పచస్తన దత్తపరిరం" భాది సౌఖ్యము లను మీకుఁ జిత్రికారుఁడొసంగలేఁడు. సర్యజ్ఞ సోమనాథకవి, {{left margin|5em}}<poem>"అరచందురు డెందములోఁ జొరబారి వణుకు తోఁక ♦ చుక్కయ పోలేన్ నరకుం డేసినబాణము హరినిటలతట౦బునాటి ♦ యల్లనా౯"</poem> </div> అని చూపిన యుపమానోపమేయములను జిత్రకారుఁడు చూపఁజాలఁడు. మఱియు నాతని యుషాస్వప్నములోని “లోఁగిటికిరానిరూపముఁ గౌఁగ్రిటికి౯ రానిపొందు" జిత్తరువున లభింపనేరవు. పింగళ సూరకవివలె నేచిత్రకారుఁడును జవ్వనులచేఁ బంతాలాడించుచు నుయ్యాల లూగించుచు నుండఁజాలడు. బమ్మెర పోతనామాత్యుడు, కడుపొట్టివడుగును గగనమునకెక్కించి సత్యలోకమును దాటింపనెంచఁగా, {{left margin|5em}}<poem>“ఇంతింతై పటుఁ డింతయై మఱియుఁ దా ::నింతై నభోవీధిపై నంతై తోయదమండలాభ్రమున క ::ల్లంతై ప్రభారాసిపై సంతై చంద్రుని కంతయై ధృవునిపై ::సంతై మహగ్వాటిపై సంతై సత్యపదోన్నతుండగుచు బ్ర ::హ్మాండాఁత సంవర్ధియై]”</poem> </div> పరమేశ్వరు డాతనిమనోరథము నీడేర్చి లోకమున కీపద్యము జదువునపుడెల్లఁ దా నారూపమునఁ బ్రత్యక్షమగుచుండును. ఇట్లు విమర్శించిచూడఁ గవితాకళ, శిల్పగాన చిత్రలేఖనకళలకన్న మిన్నయని నిరాతంకముగా సిద్ధాంతము సేయఁదగి యుండును. భాషామాధుర్యమునుబట్టి మమోజ్ఞకళావైదగ్ధ్యమును గవితానైపుణిచే లోకమునకుఁ బ్రసాదింపగల సామర్థ్యము మన యాంధ్రభాష కత్యధికముగాఁ గలిగియుండుట మనయదృష్టఫలమని చెప్పనగును. స్వదేశభాషాభిమానముగల సుస్థానాధీశుల సమాదరణము చేతను సత్కపుల సామర్థ్యప్రదర్శనముచేతను మహాజనుల యానుకూల్యముచేతను మనయంధ్రకవిత యాఁ డ శాశ్వతమగు లోకఖ్యాతిని గణించునట్లు పరమేశ్వరుడనుగ్రహించును గాక! {{rule |6em }}<noinclude><references/></noinclude> oim7m6vmqzfec1al1x99tr3s1upveth