రచయిత:మద్దులపల్లి గురుబ్రహ్మశర్మ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="te">
  <siteinfo>
    <sitename>వికీసోర్స్</sitename>
    <dbname>tewikisource</dbname>
    <base>https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.17</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">మీడియా</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ప్రత్యేక</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">చర్చ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">వాడుకరి</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">వాడుకరి చర్చ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">వికీసోర్స్</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">వికీసోర్స్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">దస్త్రం</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">దస్త్రంపై చర్చ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">మీడియావికీ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">మీడియావికీ చర్చ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">మూస</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">మూస చర్చ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">సహాయం</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">సహాయం చర్చ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">వర్గం</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">వర్గం చర్చ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ద్వారము</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ద్వారము చర్చ</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">రచయిత</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">రచయిత చర్చ</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">పుట</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">పుట చర్చ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">సూచిక</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">సూచిక చర్చ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">మాడ్యూల్</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">మాడ్యూల్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>రచయిత:మద్దులపల్లి గురుబ్రహ్మశర్మ</title>
    <ns>102</ns>
    <id>85892</id>
    <revision>
      <id>572962</id>
      <parentid>298033</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T16:42:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>572962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="811" sha1="3x1niwnrfddjeur6muh7mka90k6jz10" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = మద్దులపల్లి
 |అసలుపేరు = గురుబ్రహ్మశర్మ
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = మ
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = 
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[కొండవీటి చరిత్రము]] (1907) {{small scan link|Kondaveeti Charitramu Maddulapalli Gurubrahmasarma 1907.pdf}}
* [[శ్రీ త్రికోటీశ్వర చరిత్రము]] (1939) {{small scan link|Sri Trikoteshwara Charitramu Maddulapalli Gurubrahmasarma 1939.pdf}}</text>
      <sha1>3x1niwnrfddjeur6muh7mka90k6jz10</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:చెలమచెర్ల రంగాచార్యులు</title>
    <ns>102</ns>
    <id>151070</id>
    <revision>
      <id>572933</id>
      <parentid>570069</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:31:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>572933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1580" sha1="h2kx5yp30pstawl9pn1i3j2vomvskuk" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = చెలమచెర్ల 
 |అసలుపేరు = రంగాచార్యులు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర
 |పుట్టిన_యేడు = 1912
 |గిట్టిన_యేడు = 1972
 |వివరణ =  సంస్కృతాంధ్ర పండితులు, అధ్యాపకులు, రచయిత.
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = చెలమచెర్ల రంగాచార్యులు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అశ్వశాస్త్రము]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/ఆనందవర్ధనాచార్యుడు]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలకూచి బాలసరస్వతి]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కవిత్వము]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గజశాస్త్రము]]

[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>h2kx5yp30pstawl9pn1i3j2vomvskuk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>151078</id>
    <revision>
      <id>572920</id>
      <parentid>570656</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:16:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572920</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4685" sha1="k85kbsp9mzdhou5mjdxakbfka3g1uex" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
| 32. కె. సో. || శ్రీ కె. సోమసుందరరావు, అసిస్టెంటు ఇంజనీరు, హైదరాబాదు || కృష్ణానది
|-
| 33. కొం. శే. || శ్రీ కొం. శేషగిరిరావు, ఉపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ లలితకళల కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. ఎల్డ్రికో 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ- పరిశ్రమలు|కళ-పరిశ్రమలు]] 3. కుడ్యచిత్రణము
|-
| 34. ఖం. బా. శే || [[రచయిత:ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరం|ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరము]], ఎం. ఏ.. ఆంగ్లోపన్యాసకులు, సాయం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్ని బతూతా|ఇబ్ని బతూతా]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈజిప్టు (చరిత్ర)|ఈజిప్టు (చ)]] 3. ఈరాన్ (చ) 4. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉపాధ్యాయుడు (యుగయుగములలో దేశదేశములలో)|ఉపాధ్యాయుడు (యుగయుగములలో, దేశదేశములతో)]] 5. కన్ఫ్యూషియస్ 8. కాల్షియా
|-
| 35. గ. ల. || విద్వాన్, [[రచయిత:గరికపాటి లక్ష్మీకాంతయ్య|గరికపాటి లక్ష్మీకాంతయ్య]], ఎం. ఏ.. (రిటైర్డు) సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || కృష్ణాజిల్లా
|-
| 36. గుం. హ. || విద్యావాచస్పతి, [[రచయిత:గుండేరావు హర్కారే|గుండేరావు హర్కారే]], (రిటైర్డు జడ్జి, హైదరాబాదు || కుమారిలభట్టు
|-
| 37. గో. చం. మి. || శ్రీ [[రచయిత:గోపాలచంద్ర మిశ్ర|గోపాలచంద్ర మిశ్ర]], ఎం.ఏ., ఒరియాభాషా ఉపన్యాసకులు, రావెనాకాలేజి, కటక్ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒరియా భాషా సారస్వతములు|ఒరియా భాషాసారస్వతములు]]
|-
| 38. చ. రా. శ. || శ్రీ [[రచయిత:చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ|చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ]], ఎం. ఏ., రీజియనల్ అకాడమీ, మద్రాసు || కుఱళ్
|-
| 39. చి. దా. శా. || శ్రీ [[రచయిత:చిట్టా దామోదరశాస్త్రి|చిట్టా దామోదరశాస్త్రి]], ఎం. ఏ.. బి. ఇడి., ప్రధానాంధ్ర పండితులు, లూధరజు మల్టిపర్పస్ హైస్కూలు, గుంటూరు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడదేశ చరిత్ర I|కన్నడదేశ చరిత్ర I]]
|-
| 40. చె. రం. || శిరోమణి. [[రచయిత:చెలమచర్ల రంగాచార్యులు|చెలమచర్ల రంగాచార్యులు]] (విద్వాన్) సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలకూచి బాలసరస్వతి|ఎలకూచి బాలసరస్వతి]] 2. కవిత్వము 3. కాటయ వేమారెడ్డి 4. కావ్యాత్మ
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k85kbsp9mzdhou5mjdxakbfka3g1uex</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572921</id>
      <parentid>572920</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:18:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572921</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4767" sha1="j5s33tbl3o3ubwmw5lghhbnl80mi2an" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
| 32. కె. సో. || శ్రీ కె. సోమసుందరరావు, అసిస్టెంటు ఇంజనీరు, హైదరాబాదు || కృష్ణానది
|-
| 33. కొం. శే. || శ్రీ [[రచయిత:కొండపల్లి శేషగిరిరావు|కొం. శేషగిరిరావు]], ఉపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ లలితకళల కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. ఎల్డ్రికో 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ- పరిశ్రమలు|కళ-పరిశ్రమలు]] 3. కుడ్యచిత్రణము
|-
| 34. ఖం. బా. శే || [[రచయిత:ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరం|ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరము]], ఎం. ఏ.. ఆంగ్లోపన్యాసకులు, సాయం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్ని బతూతా|ఇబ్ని బతూతా]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈజిప్టు (చరిత్ర)|ఈజిప్టు (చ)]] 3. ఈరాన్ (చ) 4. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉపాధ్యాయుడు (యుగయుగములలో దేశదేశములలో)|ఉపాధ్యాయుడు (యుగయుగములలో, దేశదేశములతో)]] 5. కన్ఫ్యూషియస్ 8. కాల్షియా
|-
| 35. గ. ల. || విద్వాన్, [[రచయిత:గరికపాటి లక్ష్మీకాంతయ్య|గరికపాటి లక్ష్మీకాంతయ్య]], ఎం. ఏ.. (రిటైర్డు) సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || కృష్ణాజిల్లా
|-
| 36. గుం. హ. || విద్యావాచస్పతి, [[రచయిత:గుండేరావు హర్కారే|గుండేరావు హర్కారే]], (రిటైర్డు జడ్జి, హైదరాబాదు || కుమారిలభట్టు
|-
| 37. గో. చం. మి. || శ్రీ [[రచయిత:గోపాలచంద్ర మిశ్ర|గోపాలచంద్ర మిశ్ర]], ఎం.ఏ., ఒరియాభాషా ఉపన్యాసకులు, రావెనాకాలేజి, కటక్ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒరియా భాషా సారస్వతములు|ఒరియా భాషాసారస్వతములు]]
|-
| 38. చ. రా. శ. || శ్రీ [[రచయిత:చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ|చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ]], ఎం. ఏ., రీజియనల్ అకాడమీ, మద్రాసు || కుఱళ్
|-
| 39. చి. దా. శా. || శ్రీ [[రచయిత:చిట్టా దామోదరశాస్త్రి|చిట్టా దామోదరశాస్త్రి]], ఎం. ఏ.. బి. ఇడి., ప్రధానాంధ్ర పండితులు, లూధరజు మల్టిపర్పస్ హైస్కూలు, గుంటూరు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడదేశ చరిత్ర I|కన్నడదేశ చరిత్ర I]]
|-
| 40. చె. రం. || శిరోమణి. [[రచయిత:చెలమచర్ల రంగాచార్యులు|చెలమచర్ల రంగాచార్యులు]] (విద్వాన్) సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలకూచి బాలసరస్వతి|ఎలకూచి బాలసరస్వతి]] 2. కవిత్వము 3. కాటయ వేమారెడ్డి 4. కావ్యాత్మ
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j5s33tbl3o3ubwmw5lghhbnl80mi2an</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572930</id>
      <parentid>572921</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:28:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572930</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4919" sha1="9aqqo4tkmqm3mvjj422ljkc33itgeza" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
| 32. కె. సో. || శ్రీ కె. సోమసుందరరావు, అసిస్టెంటు ఇంజనీరు, హైదరాబాదు || కృష్ణానది
|-
| 33. కొం. శే. || శ్రీ [[రచయిత:కొండపల్లి శేషగిరిరావు|కొం. శేషగిరిరావు]], ఉపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ లలితకళల కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. ఎల్డ్రికో 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ- పరిశ్రమలు|కళ-పరిశ్రమలు]] 3. కుడ్యచిత్రణము
|-
| 34. ఖం. బా. శే || [[రచయిత:ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరం|ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరము]], ఎం. ఏ.. ఆంగ్లోపన్యాసకులు, సాయం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్ని బతూతా|ఇబ్ని బతూతా]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈజిప్టు (చరిత్ర)|ఈజిప్టు (చ)]] 3. ఈరాన్ (చ) 4. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉపాధ్యాయుడు (యుగయుగములలో దేశదేశములలో)|ఉపాధ్యాయుడు (యుగయుగములలో, దేశదేశములతో)]] 5. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్ఫ్యూషియస్|కన్ఫ్యూషియస్]] 8. కాల్షియా
|-
| 35. గ. ల. || విద్వాన్, [[రచయిత:గరికపాటి లక్ష్మీకాంతయ్య|గరికపాటి లక్ష్మీకాంతయ్య]], ఎం. ఏ.. (రిటైర్డు) సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || కృష్ణాజిల్లా
|-
| 36. గుం. హ. || విద్యావాచస్పతి, [[రచయిత:గుండేరావు హర్కారే|గుండేరావు హర్కారే]], (రిటైర్డు జడ్జి, హైదరాబాదు || కుమారిలభట్టు
|-
| 37. గో. చం. మి. || శ్రీ [[రచయిత:గోపాలచంద్ర మిశ్ర|గోపాలచంద్ర మిశ్ర]], ఎం.ఏ., ఒరియాభాషా ఉపన్యాసకులు, రావెనాకాలేజి, కటక్ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒరియా భాషా సారస్వతములు|ఒరియా భాషాసారస్వతములు]]
|-
| 38. చ. రా. శ. || శ్రీ [[రచయిత:చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ|చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ]], ఎం. ఏ., రీజియనల్ అకాడమీ, మద్రాసు || కుఱళ్
|-
| 39. చి. దా. శా. || శ్రీ [[రచయిత:చిట్టా దామోదరశాస్త్రి|చిట్టా దామోదరశాస్త్రి]], ఎం. ఏ.. బి. ఇడి., ప్రధానాంధ్ర పండితులు, లూధరజు మల్టిపర్పస్ హైస్కూలు, గుంటూరు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడదేశ చరిత్ర I|కన్నడదేశ చరిత్ర I]]
|-
| 40. చె. రం. || శిరోమణి. [[రచయిత:చెలమచర్ల రంగాచార్యులు|చెలమచర్ల రంగాచార్యులు]] (విద్వాన్) సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలకూచి బాలసరస్వతి|ఎలకూచి బాలసరస్వతి]] 2. కవిత్వము 3. కాటయ వేమారెడ్డి 4. కావ్యాత్మ
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9aqqo4tkmqm3mvjj422ljkc33itgeza</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572931</id>
      <parentid>572930</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:30:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572931</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5059" sha1="03t7aowwfrsoldm5fzy22w3ssu53ua8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
| 32. కె. సో. || శ్రీ కె. సోమసుందరరావు, అసిస్టెంటు ఇంజనీరు, హైదరాబాదు || కృష్ణానది
|-
| 33. కొం. శే. || శ్రీ [[రచయిత:కొండపల్లి శేషగిరిరావు|కొం. శేషగిరిరావు]], ఉపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ లలితకళల కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. ఎల్డ్రికో 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ- పరిశ్రమలు|కళ-పరిశ్రమలు]] 3. కుడ్యచిత్రణము
|-
| 34. ఖం. బా. శే || [[రచయిత:ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరం|ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరము]], ఎం. ఏ.. ఆంగ్లోపన్యాసకులు, సాయం కళాశాల, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్ని బతూతా|ఇబ్ని బతూతా]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈజిప్టు (చరిత్ర)|ఈజిప్టు (చ)]] 3. ఈరాన్ (చ) 4. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉపాధ్యాయుడు (యుగయుగములలో దేశదేశములలో)|ఉపాధ్యాయుడు (యుగయుగములలో, దేశదేశములతో)]] 5. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్ఫ్యూషియస్|కన్ఫ్యూషియస్]] 8. కాల్షియా
|-
| 35. గ. ల. || విద్వాన్, [[రచయిత:గరికపాటి లక్ష్మీకాంతయ్య|గరికపాటి లక్ష్మీకాంతయ్య]], ఎం. ఏ.. (రిటైర్డు) సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || కృష్ణాజిల్లా
|-
| 36. గుం. హ. || విద్యావాచస్పతి, [[రచయిత:గుండేరావు హర్కారే|గుండేరావు హర్కారే]], (రిటైర్డు జడ్జి, హైదరాబాదు || కుమారిలభట్టు
|-
| 37. గో. చం. మి. || శ్రీ [[రచయిత:గోపాలచంద్ర మిశ్ర|గోపాలచంద్ర మిశ్ర]], ఎం.ఏ., ఒరియాభాషా ఉపన్యాసకులు, రావెనాకాలేజి, కటక్ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఒరియా భాషా సారస్వతములు|ఒరియా భాషాసారస్వతములు]]
|-
| 38. చ. రా. శ. || శ్రీ [[రచయిత:చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ|చల్లా రాధాకృష్ణశర్మ]], ఎం. ఏ., రీజియనల్ అకాడమీ, మద్రాసు || కుఱళ్
|-
| 39. చి. దా. శా. || శ్రీ [[రచయిత:చిట్టా దామోదరశాస్త్రి|చిట్టా దామోదరశాస్త్రి]], ఎం. ఏ.. బి. ఇడి., ప్రధానాంధ్ర పండితులు, లూధరజు మల్టిపర్పస్ హైస్కూలు, గుంటూరు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడదేశ చరిత్ర I|కన్నడదేశ చరిత్ర I]]
|-
| 40. చె. రం. || శిరోమణి. [[రచయిత:చెలమచర్ల రంగాచార్యులు|చెలమచర్ల రంగాచార్యులు]] (విద్వాన్) సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎలకూచి బాలసరస్వతి|ఎలకూచి బాలసరస్వతి]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కవిత్వము|కవిత్వము]] 3. కాటయ వేమారెడ్డి 4. కావ్యాత్మ
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>03t7aowwfrsoldm5fzy22w3ssu53ua8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>151119</id>
    <revision>
      <id>572936</id>
      <parentid>570075</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:37:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572936</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4625" sha1="1511lkslhj2rkmxq2rklr7dlm12eele" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
| 41. జ. పు. || అర్థవిద్యాభూషణ, [[రచయిత:జటావల్లభుల పురుషోత్తము|జటావల్లభుల పురుషోత్తము]], ఎం. ఏ., సంస్కృతోపన్యాసకులు. ఎస్.ఆర్.ఆర్.&amp; సి.ఆర్.ఆర్. కాలేజి, విజయవాడ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/అర్ష వాస్తుశాస్త్రము|ఆర్ష వాస్తుశాస్త్రము]]
|-
| 42. జ. వేం. సు. || కావ్యపురాణతీర్ధ, విద్వాన్, [[రచయిత:జనమంచి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ|జనమంచి వేంకటసుబ్రహ్మణ్యకర్మ]], కడప || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కడప జిల్లా|కడప జిల్లా]]
|-
| 43. జి. ఆ. మూ. || శ్రీ [[రచయిత:జి. ఆదినారాయణమూర్తి|జి. ఆదినారాయణమూర్తి]], ఎం. ఏ.. ఎం. ఇడి.. గవర్నమెంటు హైస్కూలు, నాంపల్లి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము|ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము]]
|-
| 44. జి. వి. సు. || శ్రీ [[రచయిత:జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం|జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యము]], ఎం. ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ కళాశాల, వరంగల్లు. || కృష్ణదేవరాయలు
|-
| 45. జి. హెచ్, ఎస్. వి. ప్ర. రా. || శ్రీ జి. హెచ్. ఎస్. వి. ప్రసాదరావు, జియాలజిస్టు, జియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ఇం డియా, కలకత్తా || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)|ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)]]
|-
| 46. జె. జో. || శ్రీ [[రచయిత:జయంతి జోగారావు|జయంతి జోగారావు]], ఎమ్. ఎన్.సి., ఉపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || ఓస్టువార్డు ఫిడ్రిష్ విల్హెల్ం
|-
| 47. జె. యల్. కె. || శ్రీ జె. యల్. కౌల్, రిటైర్డు ప్రిన్సిపాల్, శ్రీనగర్ || కాశ్మీరు భాషాసాహిత్యములు
|-
| 48. జొ. స. || శ్రీ [[రచయిత:జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి|జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి]], ఎం. ఏ., బి. ఎల్., ఆంగ్ల శాఖాధ్యతులు, ఎస్. ఆర్. ఆర్. &amp; సి. ఆర్. ఆర్. కాలేజీ, విజయవాడ || కనకదుర్గాలయము
|-
| 49. టి. కె. వి. ఎస్. ఎస్. || శిరోమణి, [[రచయిత:టి. కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు|టి. కె. వి. ఎన్. సుదర్శనాచార్యులు]], పండితులు, శ్రీ వెంకటేశ్వర ఓరియంటల్ రిసెర్చి ఇన్స్టిట్యూట్, తిరుపతి || 1. కపిస్థలం దేశికాచార్యులు 2. కల్పము
|-
| 50. టీ. శే. || డా. టి. శేషగిరిరావు, ఉపన్యాసకులు, భౌతిక శాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కాంతిజ్యామితి శాస్త్రము
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;

xviii&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1511lkslhj2rkmxq2rklr7dlm12eele</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572938</id>
      <parentid>572936</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572938</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4759" sha1="9fp9jwj00r4hs2acbbwxm8pqqmlpvnp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
| 41. జ. పు. || అర్థవిద్యాభూషణ, [[రచయిత:జటావల్లభుల పురుషోత్తము|జటావల్లభుల పురుషోత్తము]], ఎం. ఏ., సంస్కృతోపన్యాసకులు. ఎస్.ఆర్.ఆర్.&amp; సి.ఆర్.ఆర్. కాలేజి, విజయవాడ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/అర్ష వాస్తుశాస్త్రము|ఆర్ష వాస్తుశాస్త్రము]]
|-
| 42. జ. వేం. సు. || కావ్యపురాణతీర్ధ, విద్వాన్, [[రచయిత:జనమంచి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ|జనమంచి వేంకటసుబ్రహ్మణ్యకర్మ]], కడప || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కడప జిల్లా|కడప జిల్లా]]
|-
| 43. జి. ఆ. మూ. || శ్రీ [[రచయిత:జి. ఆదినారాయణమూర్తి|జి. ఆదినారాయణమూర్తి]], ఎం. ఏ.. ఎం. ఇడి.. గవర్నమెంటు హైస్కూలు, నాంపల్లి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము|ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము]]
|-
| 44. జి. వి. సు. || శ్రీ [[రచయిత:జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం|జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యము]], ఎం. ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ కళాశాల, వరంగల్లు. || కృష్ణదేవరాయలు
|-
| 45. జి. హెచ్, ఎస్. వి. ప్ర. రా. || శ్రీ జి. హెచ్. ఎస్. వి. ప్రసాదరావు, జియాలజిస్టు, జియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ఇం డియా, కలకత్తా || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)|ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)]]
|-
| 46. జె. జో. || శ్రీ [[రచయిత:జయంతి జోగారావు|జయంతి జోగారావు]], ఎమ్. ఎన్.సి., ఉపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || ఓస్టువార్డు ఫిడ్రిష్ విల్హెల్ం
|-
| 47. జె. యల్. కె. || శ్రీ జె. యల్. కౌల్, రిటైర్డు ప్రిన్సిపాల్, శ్రీనగర్ || కాశ్మీరు భాషాసాహిత్యములు
|-
| 48. జొ. స. || శ్రీ [[రచయిత:జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి|జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి]], ఎం. ఏ., బి. ఎల్., ఆంగ్ల శాఖాధ్యతులు, ఎస్. ఆర్. ఆర్. &amp; సి. ఆర్. ఆర్. కాలేజీ, విజయవాడ || కనకదుర్గాలయము
|-
| 49. టి. కె. వి. ఎస్. ఎస్. || శిరోమణి, [[రచయిత:టి. కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు|టి. కె. వి. ఎన్. సుదర్శనాచార్యులు]], పండితులు, శ్రీ వెంకటేశ్వర ఓరియంటల్ రిసెర్చి ఇన్స్టిట్యూట్, తిరుపతి || 1. కపిస్థలం దేశికాచార్యులు 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్పము|కల్పము]]
|-
| 50. టీ. శే. || డా. టి. శేషగిరిరావు, ఉపన్యాసకులు, భౌతిక శాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కాంతిజ్యామితి శాస్త్రము
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;

xviii&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9fp9jwj00r4hs2acbbwxm8pqqmlpvnp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572941</id>
      <parentid>572938</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:45:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572941</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4942" sha1="65b4dboz9ngxwbt32gf038pzxdtf9by" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
| 41. జ. పు. || అర్థవిద్యాభూషణ, [[రచయిత:జటావల్లభుల పురుషోత్తము|జటావల్లభుల పురుషోత్తము]], ఎం. ఏ., సంస్కృతోపన్యాసకులు. ఎస్.ఆర్.ఆర్.&amp; సి.ఆర్.ఆర్. కాలేజి, విజయవాడ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/అర్ష వాస్తుశాస్త్రము|ఆర్ష వాస్తుశాస్త్రము]]
|-
| 42. జ. వేం. సు. || కావ్యపురాణతీర్ధ, విద్వాన్, [[రచయిత:జనమంచి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ|జనమంచి వేంకటసుబ్రహ్మణ్యకర్మ]], కడప || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కడప జిల్లా|కడప జిల్లా]]
|-
| 43. జి. ఆ. మూ. || శ్రీ [[రచయిత:జి. ఆదినారాయణమూర్తి|జి. ఆదినారాయణమూర్తి]], ఎం. ఏ.. ఎం. ఇడి.. గవర్నమెంటు హైస్కూలు, నాంపల్లి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము|ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము]]
|-
| 44. జి. వి. సు. || శ్రీ [[రచయిత:జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం|జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యము]], ఎం. ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ కళాశాల, వరంగల్లు. || కృష్ణదేవరాయలు
|-
| 45. జి. హెచ్, ఎస్. వి. ప్ర. రా. || శ్రీ జి. హెచ్. ఎస్. వి. ప్రసాదరావు, జియాలజిస్టు, జియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ఇం డియా, కలకత్తా || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)|ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)]]
|-
| 46. జె. జో. || శ్రీ [[రచయిత:జయంతి జోగారావు|జయంతి జోగారావు]], ఎమ్. ఎన్.సి., ఉపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || ఓస్టువార్డు ఫిడ్రిష్ విల్హెల్ం
|-
| 47. జె. యల్. కె. || శ్రీ జె. యల్. కౌల్, రిటైర్డు ప్రిన్సిపాల్, శ్రీనగర్ || కాశ్మీరు భాషాసాహిత్యములు
|-
| 48. జొ. స. || శ్రీ [[రచయిత:జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి|జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి]], ఎం. ఏ., బి. ఎల్., ఆంగ్ల శాఖాధ్యతులు, ఎస్. ఆర్. ఆర్. &amp; సి. ఆర్. ఆర్. కాలేజీ, విజయవాడ || కనకదుర్గాలయము
|-
| 49. టి. కె. వి. ఎస్. ఎస్. || శిరోమణి, [[రచయిత:టి. కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు|టి. కె. వి. ఎన్. సుదర్శనాచార్యులు]], పండితులు, శ్రీ వెంకటేశ్వర ఓరియంటల్ రిసెర్చి ఇన్స్టిట్యూట్, తిరుపతి || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కపిస్థలం దేశికాచార్యులు|కపిస్థలం దేశికాచార్యులు]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్పము|కల్పము]]
|-
| 50. టీ. శే. || డా. టి. శేషగిరిరావు, ఉపన్యాసకులు, భౌతిక శాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || కాంతిజ్యామితి శాస్త్రము
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;

xviii&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>65b4dboz9ngxwbt32gf038pzxdtf9by</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>151348</id>
    <revision>
      <id>572945</id>
      <parentid>570091</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T13:03:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572945</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4281" sha1="5weck6fublhpnrwd8ik4mw1bmwryfq5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
| 51. డా. వ. || డా. [[రచయిత:వహీదుద్దీన్|వహీదుద్దీన్]], అధ్యక్షులు, తత్వశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇస్లాము|ఇస్లాము]] 2. కాంటు ఇమాన్యుయల్
|-
| 52. డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నా. రా. || [[రచయిత:డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నారాయణరావు|డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నారాయణరావు]], భౌతిక శాస్త్రోపన్యాసకులు, ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయము, వాల్తేరు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణగతి శాస్త్రము|ఉష్ణగతి శాస్త్రము]]
|-
| 53. డి. కె. బి. || ఆచార్య, [[రచయిత:డి. కె. భీమసేనరావు|డి. కె. భీమసేనరావు]], ఎం. ఏ., కన్నడభాషా పండితులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. కన్నడభాష 2. కన్నడ సాహిత్యము
|-
| 54. డి. వి. ఆర్. వి.|| శ్రీ డి. వి. ఆర్. విఠల్, ఉపన్యాసకులు, ఇంజనీరింగ్ కాలేజి, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు|| 1. ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము -వికల్పవిద్యుత్ప్రవాహము
|-
| 55. డి. హ.|| శ్రీ [[రచయిత:డి. హనుమంతరావు|డి. హనుమంతరావు]], ఉపన్యాసకులు, రసాయనశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము II (రసాయనశాస్త్రము)|ఇనుము II (రసా.)]]
|-
| 56. తా. ఆ, ఖా. || శ్రీ [[రచయిత:తాహీర్ ఆలీ ఖాన్|తాహీర్ ఆలీ ఖాన్]], రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇటలీ భాషావాజ్మయములు|ఇటలీ భాషావాఙ్మయము]]
|-
| 57. దం. వే. సు.|| శ్రీ [[రచయిత:డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి|డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి]], తెలుగు పండితులు, ఉస్మానియా కాలేజి, కర్నూలు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లా]]
|-
| 58. ద. శే. రా.|| సాహిత్యశిరోమణి, విద్వాన్, [[రచయిత:దమ్మాలపాటి శేషగిరిరావు|దమ్మాలపాటి శేషగిరిరావు]], సంస్కృత పండితులు, మ్యునిసిపల్ హైస్కూలు, నర్సరావుపేట || కపోతేశ్వరక్షేత్రము
|-
| 59. దా. నా.|| [[రచయిత:దాలిపర్తి నారాయణరావు|దాలిపర్తి నారాయణరావు]], బి. ఏ.. బి. ఇడి., కేశవ మెమోరియల్ హైస్కూలు, హైదరాబాదు|| కన్నడదేశ చరిత్ర II
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5weck6fublhpnrwd8ik4mw1bmwryfq5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573046</id>
      <parentid>572945</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:03:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>573046</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4422" sha1="6e7nzhxxxn3yzgfbs0tswrochx49apv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
| 51. డా. వ. || డా. [[రచయిత:వహీదుద్దీన్|వహీదుద్దీన్]], అధ్యక్షులు, తత్వశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇస్లాము|ఇస్లాము]] 2. కాంటు ఇమాన్యుయల్
|-
| 52. డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నా. రా. || [[రచయిత:డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నారాయణరావు|డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నారాయణరావు]], భౌతిక శాస్త్రోపన్యాసకులు, ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయము, వాల్తేరు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణగతి శాస్త్రము|ఉష్ణగతి శాస్త్రము]]
|-
| 53. డి. కె. బి. || ఆచార్య, [[రచయిత:డి. కె. భీమసేనరావు|డి. కె. భీమసేనరావు]], ఎం. ఏ., కన్నడభాషా పండితులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ భాష|కన్నడభాష]] 2. కన్నడ సాహిత్యము
|-
| 54. డి. వి. ఆర్. వి.|| శ్రీ డి. వి. ఆర్. విఠల్, ఉపన్యాసకులు, ఇంజనీరింగ్ కాలేజి, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు|| 1. ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము -వికల్పవిద్యుత్ప్రవాహము
|-
| 55. డి. హ.|| శ్రీ [[రచయిత:డి. హనుమంతరావు|డి. హనుమంతరావు]], ఉపన్యాసకులు, రసాయనశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము II (రసాయనశాస్త్రము)|ఇనుము II (రసా.)]]
|-
| 56. తా. ఆ, ఖా. || శ్రీ [[రచయిత:తాహీర్ ఆలీ ఖాన్|తాహీర్ ఆలీ ఖాన్]], రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇటలీ భాషావాజ్మయములు|ఇటలీ భాషావాఙ్మయము]]
|-
| 57. దం. వే. సు.|| శ్రీ [[రచయిత:డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి|డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి]], తెలుగు పండితులు, ఉస్మానియా కాలేజి, కర్నూలు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లా]]
|-
| 58. ద. శే. రా.|| సాహిత్యశిరోమణి, విద్వాన్, [[రచయిత:దమ్మాలపాటి శేషగిరిరావు|దమ్మాలపాటి శేషగిరిరావు]], సంస్కృత పండితులు, మ్యునిసిపల్ హైస్కూలు, నర్సరావుపేట || కపోతేశ్వరక్షేత్రము
|-
| 59. దా. నా.|| [[రచయిత:దాలిపర్తి నారాయణరావు|దాలిపర్తి నారాయణరావు]], బి. ఏ.. బి. ఇడి., కేశవ మెమోరియల్ హైస్కూలు, హైదరాబాదు|| కన్నడదేశ చరిత్ర II
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6e7nzhxxxn3yzgfbs0tswrochx49apv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573050</id>
      <parentid>573046</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:16:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>573050</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4581" sha1="6vxujpeonyinpuxjs8h6fl3qnulnyi1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
| 51. డా. వ. || డా. [[రచయిత:వహీదుద్దీన్|వహీదుద్దీన్]], అధ్యక్షులు, తత్వశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇస్లాము|ఇస్లాము]] 2. కాంటు ఇమాన్యుయల్
|-
| 52. డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నా. రా. || [[రచయిత:డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నారాయణరావు|డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నారాయణరావు]], భౌతిక శాస్త్రోపన్యాసకులు, ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయము, వాల్తేరు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణగతి శాస్త్రము|ఉష్ణగతి శాస్త్రము]]
|-
| 53. డి. కె. బి. || ఆచార్య, [[రచయిత:డి. కె. భీమసేనరావు|డి. కె. భీమసేనరావు]], ఎం. ఏ., కన్నడభాషా పండితులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ భాష|కన్నడభాష]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ సాహిత్యము|కన్నడ సాహిత్యము]]
|-
| 54. డి. వి. ఆర్. వి.|| శ్రీ డి. వి. ఆర్. విఠల్, ఉపన్యాసకులు, ఇంజనీరింగ్ కాలేజి, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు|| 1. ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము -వికల్పవిద్యుత్ప్రవాహము
|-
| 55. డి. హ.|| శ్రీ [[రచయిత:డి. హనుమంతరావు|డి. హనుమంతరావు]], ఉపన్యాసకులు, రసాయనశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము II (రసాయనశాస్త్రము)|ఇనుము II (రసా.)]]
|-
| 56. తా. ఆ, ఖా. || శ్రీ [[రచయిత:తాహీర్ ఆలీ ఖాన్|తాహీర్ ఆలీ ఖాన్]], రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇటలీ భాషావాజ్మయములు|ఇటలీ భాషావాఙ్మయము]]
|-
| 57. దం. వే. సు.|| శ్రీ [[రచయిత:డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి|డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి]], తెలుగు పండితులు, ఉస్మానియా కాలేజి, కర్నూలు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లా]]
|-
| 58. ద. శే. రా.|| సాహిత్యశిరోమణి, విద్వాన్, [[రచయిత:దమ్మాలపాటి శేషగిరిరావు|దమ్మాలపాటి శేషగిరిరావు]], సంస్కృత పండితులు, మ్యునిసిపల్ హైస్కూలు, నర్సరావుపేట || కపోతేశ్వరక్షేత్రము
|-
| 59. దా. నా.|| [[రచయిత:దాలిపర్తి నారాయణరావు|దాలిపర్తి నారాయణరావు]], బి. ఏ.. బి. ఇడి., కేశవ మెమోరియల్ హైస్కూలు, హైదరాబాదు|| కన్నడదేశ చరిత్ర II
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6vxujpeonyinpuxjs8h6fl3qnulnyi1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573052</id>
      <parentid>573050</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:19:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>573052</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4823" sha1="07sb3p45vw2xhsz42xix78ry8tmqlbm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
| 51. డా. వ. || డా. [[రచయిత:వహీదుద్దీన్|వహీదుద్దీన్]], అధ్యక్షులు, తత్వశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇస్లాము|ఇస్లాము]] 2. కాంటు ఇమాన్యుయల్
|-
| 52. డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నా. రా. || [[రచయిత:డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నారాయణరావు|డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నారాయణరావు]], భౌతిక శాస్త్రోపన్యాసకులు, ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయము, వాల్తేరు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణగతి శాస్త్రము|ఉష్ణగతి శాస్త్రము]]
|-
| 53. డి. కె. బి. || ఆచార్య, [[రచయిత:డి. కె. భీమసేనరావు|డి. కె. భీమసేనరావు]], ఎం. ఏ., కన్నడభాషా పండితులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ భాష|కన్నడభాష]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ సాహిత్యము|కన్నడ సాహిత్యము]]
|-
| 54. డి. వి. ఆర్. వి.|| శ్రీ డి. వి. ఆర్. విఠల్, ఉపన్యాసకులు, ఇంజనీరింగ్ కాలేజి, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు|| 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము - వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము|ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము-వికల్పవిద్యుత్ప్రవాహము]]
|-
| 55. డి. హ.|| శ్రీ [[రచయిత:డి. హనుమంతరావు|డి. హనుమంతరావు]], ఉపన్యాసకులు, రసాయనశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము II (రసాయనశాస్త్రము)|ఇనుము II (రసా.)]]
|-
| 56. తా. ఆ, ఖా. || శ్రీ [[రచయిత:తాహీర్ ఆలీ ఖాన్|తాహీర్ ఆలీ ఖాన్]], రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇటలీ భాషావాజ్మయములు|ఇటలీ భాషావాఙ్మయము]]
|-
| 57. దం. వే. సు.|| శ్రీ [[రచయిత:డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి|డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి]], తెలుగు పండితులు, ఉస్మానియా కాలేజి, కర్నూలు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లా]]
|-
| 58. ద. శే. రా.|| సాహిత్యశిరోమణి, విద్వాన్, [[రచయిత:దమ్మాలపాటి శేషగిరిరావు|దమ్మాలపాటి శేషగిరిరావు]], సంస్కృత పండితులు, మ్యునిసిపల్ హైస్కూలు, నర్సరావుపేట || కపోతేశ్వరక్షేత్రము
|-
| 59. దా. నా.|| [[రచయిత:దాలిపర్తి నారాయణరావు|దాలిపర్తి నారాయణరావు]], బి. ఏ.. బి. ఇడి., కేశవ మెమోరియల్ హైస్కూలు, హైదరాబాదు|| కన్నడదేశ చరిత్ర II
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>07sb3p45vw2xhsz42xix78ry8tmqlbm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573053</id>
      <parentid>573052</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:21:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>573053</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4886" sha1="4wigyibcj74qge4npn3rz87uszl22ru" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
| 51. డా. వ. || డా. [[రచయిత:వహీదుద్దీన్|వహీదుద్దీన్]], అధ్యక్షులు, తత్వశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇస్లాము|ఇస్లాము]] 2. కాంటు ఇమాన్యుయల్
|-
| 52. డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నా. రా. || [[రచయిత:డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నారాయణరావు|డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నారాయణరావు]], భౌతిక శాస్త్రోపన్యాసకులు, ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయము, వాల్తేరు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణగతి శాస్త్రము|ఉష్ణగతి శాస్త్రము]]
|-
| 53. డి. కె. బి. || ఆచార్య, [[రచయిత:డి. కె. భీమసేనరావు|డి. కె. భీమసేనరావు]], ఎం. ఏ., కన్నడభాషా పండితులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ భాష|కన్నడభాష]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ సాహిత్యము|కన్నడ సాహిత్యము]]
|-
| 54. డి. వి. ఆర్. వి.|| శ్రీ [[రచయిత:డి. వి. ఆర్. విఠల్|డి. వి. ఆర్. విఠల్]], ఉపన్యాసకులు, ఇంజనీరింగ్ కాలేజి, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు|| 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము - వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము|ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము-వికల్పవిద్యుత్ప్రవాహము]]
|-
| 55. డి. హ.|| శ్రీ [[రచయిత:డి. హనుమంతరావు|డి. హనుమంతరావు]], ఉపన్యాసకులు, రసాయనశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము II (రసాయనశాస్త్రము)|ఇనుము II (రసా.)]]
|-
| 56. తా. ఆ, ఖా. || శ్రీ [[రచయిత:తాహీర్ ఆలీ ఖాన్|తాహీర్ ఆలీ ఖాన్]], రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇటలీ భాషావాజ్మయములు|ఇటలీ భాషావాఙ్మయము]]
|-
| 57. దం. వే. సు.|| శ్రీ [[రచయిత:డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి|డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి]], తెలుగు పండితులు, ఉస్మానియా కాలేజి, కర్నూలు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లా]]
|-
| 58. ద. శే. రా.|| సాహిత్యశిరోమణి, విద్వాన్, [[రచయిత:దమ్మాలపాటి శేషగిరిరావు|దమ్మాలపాటి శేషగిరిరావు]], సంస్కృత పండితులు, మ్యునిసిపల్ హైస్కూలు, నర్సరావుపేట || కపోతేశ్వరక్షేత్రము
|-
| 59. దా. నా.|| [[రచయిత:దాలిపర్తి నారాయణరావు|దాలిపర్తి నారాయణరావు]], బి. ఏ.. బి. ఇడి., కేశవ మెమోరియల్ హైస్కూలు, హైదరాబాదు|| కన్నడదేశ చరిత్ర II
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4wigyibcj74qge4npn3rz87uszl22ru</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573057</id>
      <parentid>573053</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:25:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>573057</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5057" sha1="ival7jgv8bo0urczb8rbhixpbzv5q7e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
| 51. డా. వ. || డా. [[రచయిత:వహీదుద్దీన్|వహీదుద్దీన్]], అధ్యక్షులు, తత్వశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇస్లాము|ఇస్లాము]] 2. కాంటు ఇమాన్యుయల్
|-
| 52. డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నా. రా. || [[రచయిత:డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నారాయణరావు|డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నారాయణరావు]], భౌతిక శాస్త్రోపన్యాసకులు, ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయము, వాల్తేరు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణగతి శాస్త్రము|ఉష్ణగతి శాస్త్రము]]
|-
| 53. డి. కె. బి. || ఆచార్య, [[రచయిత:డి. కె. భీమసేనరావు|డి. కె. భీమసేనరావు]], ఎం. ఏ., కన్నడభాషా పండితులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ భాష|కన్నడభాష]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ సాహిత్యము|కన్నడ సాహిత్యము]]
|-
| 54. డి. వి. ఆర్. వి.|| శ్రీ [[రచయిత:డి. వి. ఆర్. విఠల్|డి. వి. ఆర్. విఠల్]], ఉపన్యాసకులు, ఇంజనీరింగ్ కాలేజి, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు|| 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము - వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము|ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము-వికల్పవిద్యుత్ప్రవాహము]]
|-
| 55. డి. హ.|| శ్రీ [[రచయిత:డి. హనుమంతరావు|డి. హనుమంతరావు]], ఉపన్యాసకులు, రసాయనశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము II (రసాయనశాస్త్రము)|ఇనుము II (రసా.)]]
|-
| 56. తా. ఆ, ఖా. || శ్రీ [[రచయిత:తాహీర్ ఆలీ ఖాన్|తాహీర్ ఆలీ ఖాన్]], రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇటలీ భాషావాజ్మయములు|ఇటలీ భాషావాఙ్మయము]]
|-
| 57. దం. వే. సు.|| శ్రీ [[రచయిత:డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి|డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి]], తెలుగు పండితులు, ఉస్మానియా కాలేజి, కర్నూలు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లా]]
|-
| 58. ద. శే. రా.|| సాహిత్యశిరోమణి, విద్వాన్, [[రచయిత:దమ్మాలపాటి శేషగిరిరావు|దమ్మాలపాటి శేషగిరిరావు]], సంస్కృత పండితులు, మ్యునిసిపల్ హైస్కూలు, నర్సరావుపేట || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కపోతేశ్వర క్షేత్రము|కపోతేశ్వరక్షేత్రము]]
|-
| 59. దా. నా.|| [[రచయిత:దాలిపర్తి నారాయణరావు|దాలిపర్తి నారాయణరావు]], బి. ఏ.. బి. ఇడి., కేశవ మెమోరియల్ హైస్కూలు, హైదరాబాదు|| కన్నడదేశ చరిత్ర II
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ival7jgv8bo0urczb8rbhixpbzv5q7e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:కొండపల్లి శేషగిరిరావు</title>
    <ns>102</ns>
    <id>152127</id>
    <revision>
      <id>572922</id>
      <parentid>443779</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:19:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>572922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1116" sha1="7budevr52cxgnc67cjp2z8hsimaybol" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = కొండపల్లి
 |అసలుపేరు = శేషగిరిరావు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = శ
 |పుట్టిన_యేడు =
 |గిట్టిన_యేడు =
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = కొండపల్లి శేషగిరిరావు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అమృత షేర్గిల్]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అలంకరణ కళ]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ- పరిశ్రమలు]]

[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>7budevr52cxgnc67cjp2z8hsimaybol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572924</id>
      <parentid>572922</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:21:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1305" sha1="j89o9ne8wfhpgch8h73ttj7oorxfznt" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = కొండపల్లి
 |అసలుపేరు = శేషగిరిరావు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = శ
 |పుట్టిన_యేడు =
 |గిట్టిన_యేడు =
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = కొండపల్లి శేషగిరిరావు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అమృత షేర్గిల్]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అలంకరణ కళ]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ- పరిశ్రమలు]]

==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/కొండపల్లి శేషగిరిరావు]]

[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>j89o9ne8wfhpgch8h73ttj7oorxfznt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572925</id>
      <parentid>572924</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:24:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1306" sha1="7s46p8608o0hldb1lb9qphpc8iqxdn1" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = కొండపల్లి
 |అసలుపేరు = శేషగిరిరావు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = శ
 |పుట్టిన_యేడు =
 |గిట్టిన_యేడు =
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = కొండపల్లి శేషగిరి రావు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అమృత షేర్గిల్]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అలంకరణ కళ]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ- పరిశ్రమలు]]

==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/కొండపల్లి శేషగిరిరావు]]

[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>7s46p8608o0hldb1lb9qphpc8iqxdn1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572926</id>
      <parentid>572925</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:24:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1316" sha1="p8zkhwcxn1afftu11x0xrukjsr2y1p7" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = కొండపల్లి
 |అసలుపేరు = శేషగిరిరావు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = శ
 |పుట్టిన_యేడు = 1924
 |గిట్టిన_యేడు = 2012
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = కొండపల్లి శేషగిరి రావు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అమృత షేర్గిల్]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అలంకరణ కళ]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ- పరిశ్రమలు]]

==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/కొండపల్లి శేషగిరిరావు]]

[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>p8zkhwcxn1afftu11x0xrukjsr2y1p7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572929</id>
      <parentid>572926</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1451" sha1="oquiawokv57zu02jp6gu0erzkn7d0nw" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = కొండపల్లి
 |అసలుపేరు = శేషగిరిరావు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = శ
 |పుట్టిన_యేడు = 1924
 |గిట్టిన_యేడు = 2012
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ=Portrait of Kondapalli Seshagiri Rao by A. Prabhakar from తెలంగాణ తేజోమూర్తులు (page 576 crop).jpg
 |వికీపీడియా_లంకె = కొండపల్లి శేషగిరి రావు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అమృత షేర్గిల్]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అలంకరణ కళ]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ- పరిశ్రమలు]]

==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/కొండపల్లి శేషగిరిరావు]]

[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>oquiawokv57zu02jp6gu0erzkn7d0nw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరం</title>
    <ns>102</ns>
    <id>152141</id>
    <revision>
      <id>572935</id>
      <parentid>570552</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:33:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>572935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1814" sha1="49g4ti6hwrvakrd2bebre6bcufgafwx" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = ఖండవల్లి
 |అసలుపేరు = బాలేందుశేఖరం
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = బ
 |పుట్టిన_యేడు = 1909
 |గిట్టిన_యేడు = 1982
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరం
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==

* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అబ్దుర్ రజాకు]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అరేబియా (చరిత్ర)]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అస్సీరియా]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇబ్ని బతూతా]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈరాన్ (చరిత్ర)]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉపాధ్యాయుడు (యుగయుగములలో దేశదేశములలో)]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్ఫ్యూషియస్]]

[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>49g4ti6hwrvakrd2bebre6bcufgafwx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>152806</id>
    <revision>
      <id>572904</id>
      <parentid>572901</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:02:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572904</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6809" sha1="afcbv9vdv05h05lwfiuui2qtampke54" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
| 22. కా. వేం. || [[రచయిత:కాటూరి వేంకటేశ్వరరావు|కాటూరి వేంకటేశ్వరరావు]], “కృష్ణాపత్రిక” మాజీ సంపాదకులు, కాటూరు, కృష్ణాజిల్లా || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎఱ్ఱాప్రగడ|ఎఱ్ఱాప్రగడ]]
|-
| 23. కా. సీ. || [[రచయిత:కారుమంచి సీతారామాంజనేయులు|కారుమంచి సీతారామాంజనేయులు]] ఎం. ఏ., బి. ఇది.. గవర్న మెంటు బేసిక్ ట్రెయినింగు స్కూలు. కరీంనగరు ||  1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కందుకూరు|కందుకూరు]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంబము|కంబము]] 3. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కనిగిరి|కనిగిరి]]
|-
| 24. కు. సీ. || శ్రీ [[రచయిత:కురుగంటి సీతారామ భట్టాచార్యులు|కురుగంటి సీతారామ భట్టాచార్యులు]], (స్వర్గీయ) ఎం. ఏ., సంస్కృత అకాడమీ పరిశోధనపండితులు, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్హణుడు|కల్హణుడు]] 2. కాపాలికము- కాపాలికులు 3. కాలాముఖము
|-
| 25. కె. జి. రావు. || శ్రీ [[రచయిత:కోవూరు గోపాలకృష్ణరావు|కె. గోపాలకృష్ణరావు]] ఎం.ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు, నిజాంకాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము|ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము]]
|-
| 26. కె. దా. రె. || శ్రీ [[రచయిత:కె. దామోదరరెడ్డి|కె. దామోదర రెడ్డి]] ఎం.ఏ., అసిస్టెంటు క్యూరేటరు, మ్యూజియం, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ|కళ]]
|-
| 27. కె. భా. || శ్రీ [[రచయిత:కంభంపాటి భాస్కరం|కంభంపాటి భాస్కరం]], ఉపన్యాసకులు, ఎగ్రానమీ, అగ్రికల్చరల్ కాలేజి, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎరువులు|ఎరువులు]]
|-
| 28. కె. వి. పి. రం. || శ్రీ [[రచయిత:కె. వి. పి. రంగారావు|కె. వి. పి. రంగారావు]], ఉపన్యాసకులు, ఇంజనీరింగు కళాశాల, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు |ఉష్ణవిద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు]]
|-
| 29. కె. వి. రా. || డా. [[రచయిత:కె. వెంకటేశ్వరరావు|కె. వెంకటేశ్వరరావు]], కెమిస్టు, జియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉప్పు|ఉప్పు]], 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆర్సెనిక్|ఆర్సెనిక్]]
|-
| 30. కె. వి. రె. || శ్రీ [[రచయిత:కె. విఠల్ రెడ్డి|కె. విఠల్ రెడ్డి]] ఎం. ఏ., ఉపన్యాసకులు, మహబూబు కాలేజి, సికింద్రాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆస్ట్రేలియా (భూగోళము)|ఆస్ట్రేలియా (భూగోళము)]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇండోచైనా (భూగోళము)|ఇండోచైనా (భూగోళము)]] 3. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇటలీ (భూగోళము)|ఇటలీ (భూగోళము)]] 4. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈజిప్టు (భూగోళము)|ఈజిప్టు (భూగోళము)]] 5. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఈరాన్ (భూగోళము)|ఈరాన్ (భూగోళము)]] 6. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఐర్లండు (భూగోళము)|ఐర్లండు (భూగోళము)]]
|-
| 31. కె. వి. శ్రీ. || శ్రీ [[రచయిత:కె. వి. శ్రీనివాసరావు|కె. వి. శ్రీనివాసరావు]], ఎగ్జిక్యూటివ్ ఇంజనీర్, తుంగభద్ర ప్రాజెక్టు || కాంక్రీటు-సామాన్యము-దృఢీకృతము
|}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>afcbv9vdv05h05lwfiuui2qtampke54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:టి. కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు</title>
    <ns>102</ns>
    <id>153463</id>
    <revision>
      <id>572940</id>
      <parentid>462907</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:44:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>572940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1363" sha1="dajsrjcv43rsogle04byyr7cmsjc70s" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = టి.  
 |అసలుపేరు = కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = స
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = టి. కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అభినవగుప్తుడు]] (1958)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/ఆగమ శాస్త్రములు]] (1958)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/ఆటవిక నృత్య రీతులు]] (1958)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్పము]] (1960)

[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>dajsrjcv43rsogle04byyr7cmsjc70s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572943</id>
      <parentid>572940</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:46:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>572943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1555" sha1="oqn832wj1r9w76o5yd51o6zya86x8e9" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = టి.  
 |అసలుపేరు = కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = స
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = టి. కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అభినవగుప్తుడు]] (1958)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/ఆగమ శాస్త్రములు]] (1958)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/ఆటవిక నృత్య రీతులు]] (1958)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కపిస్థలం దేశికాచార్యులు]] (1960)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్పము]] (1960)

[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>oqn832wj1r9w76o5yd51o6zya86x8e9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/718</title>
    <ns>104</ns>
    <id>154774</id>
    <revision>
      <id>572950</id>
      <parentid>448586</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T13:40:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572950</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8074" sha1="fukmuo5wwe3w9nyl3n04q1elpah5n5i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|విజ్ఞానకోశము -౨||కార్బో హైడ్రేటులు}}&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;718A&quot; /&gt;లేకుండెను. ఇదియే అతడు ఉష్ణమును గురించి కృషి చేసి, తన భావములను వ్రాయుటకు దారి తీసెను. ప్రపంచము నందు వ్యక్తిగతాలోచనము అధికముగా గలవారిలో నొకడుగా నితడు పరిగణింప బడుచున్నాడు. ఉష్ణయంత్రముల సిద్ధాంతములనుగూర్చి మిక్కుటముగా ఆలోచించు అసాధారణమగు అభిరుచి ఇతనికుండెను. అతడు 'Reflexions Sun be Pinsance motrice du la fen et Surresmoyens properes a developper' అను గ్రంథమును మాత్రమే ప్రకటించి తన భావములను
అందుపొందుపరచెను. దీనిలో ఉష్ణయంత్రముల అభివృద్ధికి మార్గములను సూచించెను. ఇతని కృషి ఎవ్వరి దృష్టినీ ఆకర్షించలేదు. ఇతని స్వయంకృషి ఫలితమైన 'క్లా పేరన్ '(Clapeyron) పత్రము లార్డ్ కెల్విన్ (Lord Kelvin) దృష్టికి రాకుండిన యెడల అతని గొప్పతనమే మట్టిపొలయ్యేడిది. ఇతని తరువాత దొరికిన ఆధారములను బట్టి ఇతడు కాలోరిక్ (caloric) ఉష్ణసిద్ధాంతమును ఉపేక్షించె
ననియు, శక్తి నిత్యత్వమును గుర్తించెననియు తెలియును. (1) చక్రీయక్రియ, (2) ఉత్క్రమణీయక్రియ (Reversibility) ఇమిడియున్న ముఖ్యమైన రెండు క్రొత్తవిషయములను ఇతడు సిద్ధాంతీకరించెను. ఉష్ణయంత్రములందు జరిగిన పని యొక్క గణన కిది తోడ్పడెను. మనకు వినియోగపడు శక్తి అంతయు ఉష్ణశక్తి కాదని అతడు చూపించెను. ఉగ్రమణీయ యంత్రము యొక్క సమర్థత అది పనిచేయు ఉష్ణముల భేదములమీద ఆధారపడియున్నదను ఇతని సూత్రము ఉష్ణ - చలన శాస్త్రమున కొక
మూలము. ఇది అతడు కనుగొన్న శాస్త్రవిషయములలో నొకటి మాత్రమే. ప్రథమశ్రేణి శాస్త్రవేత్తగా నితని
నెంచుట కిది చాలును.

క్రీ. శ. 1878 నందు ఇతని సహోదరుడగు L. H. కార్నొచే అతని చరిత్ర వ్యాసముగా ముద్రింపబడెను.
సాదీ కార్నో క్రీ. శ. 1832 నందు కలరా వ్యాధితో స్వర్గస్థుడయ్యెను.
{{right|ఎల్. జె. రె.}}

&lt;section end=&quot;718A&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;718B&quot; /&gt;'''కార్బో హైడ్రేటులు :'''

కర్బనము, హైడ్రోజను అను రెండు మూల ద్రవ్యముల సమ్మేళనముచే ఏర్పడు పదార్థములను సామాన్యముగా కార్బో హైడ్రేటులందురు. ప్రకృతిలో స్వతస్సిద్ధముగా లభించు ఆంగారిక పదార్థజాల ! (Organic materials) మందు కార్బో హైడ్రేటులు ఒక ప్రధానవర్గము. శర్కరాలు, కర్కరోత్పాధితములు, గ్లూకోసు పిండి, కాగితము, కర్రగుజ్జు, నారలు, ప్లాస్టిక్కులు, ఆహారద్రవ్యములు, వాటి నిర్మాణము మున్నగు పలురకములగు పరిశ్రమలు, అట్లే కొంతమట్టుకు ఔషధములు, విటమినులు, ముఖ్యముగా రాసాయనికములు - వీటి కన్నిటికిని కార్బో హైడ్రేటులు ప్రాతిపదిక లవంటివి.

కార్బో హైడ్రేటులు వృక్షజాలమందొక ప్రత్యేకతను కలిగియున్నవి. చెట్ల యొక్క శుష్క పదార్థములో
సామాన్యముగా 50 నుండి 80 శాతమువరకు కార్బో హైడ్రేటులుండును. చెట్లలోని నిర్మాణాత్మక పదార్థము
ప్రధానముగా సెల్యులోనుతోను, ఒక విధమగు హెమీ సెల్యులోసుల (Hemicelluloses) తోను సంబంధించి యుండును. స్వల్పమైనను ముఖ్యమగు పిండిపదార్థము-పెక్టినులు, శర్కరలు - ఇవియన్నియు వృక్షభాగములే కనుక, తద్ద్వారానే అవి ఉత్పత్తి చేయబడుచున్నవి. మాంసముగల జంతువుల శరీర నిర్మాణమందు కార్బో హైడ్రేటులకంటే ప్రొటీనులే అధికముగా నుండును.జంతు సంబంధమైన కార్బోహైడ్రేటులు ప్రొటీనులతోను, ఇతర పదార్థములతోను విడివిడిగాగాని, లేక కలిసిగాని
గట్టిగ మిళితమై యుండును. జీవకణముల మధ్యనుండు నిరాకారమైన పదార్థము (amorphous ground) చాల భాగము పాలీ సేక రైడ్, హియలు రోనికామ్లములతో (polysacharide, hyaluronic acid) నిర్మింపబడియుండును. వృక్ష, జంతుసంబంధమైన రెండు విధములగు క్రొవ్వు పదార్థములు, చక్కెర సారాయము, గ్లిసరాలు (glycerol) యొక్క స్నేహామ్లములు (fatty acids), ఎస్టరులు (Esters) గా నుండును.

తెలిసినంతవరకు, జీవకణము లన్నిటియందును రాసాయనిక క్రియలకును, శారీరక (mechanical) క్రియలకును వలయుశక్తిని సంపాదించుటకు కార్బోహైడ్రేటులే ప్రధాన కారణములుగా మండును.

లేక్టోను, సుక్రోసు, పిండి, సెల్యులోసు మున్నగు సామాన్య కార్బోహైడ్రేటుల మూలక విశ్లేషమును
&lt;section end=&quot;718B&quot; /&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fukmuo5wwe3w9nyl3n04q1elpah5n5i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/719</title>
    <ns>104</ns>
    <id>154775</id>
    <revision>
      <id>572958</id>
      <parentid>448587</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T14:50:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <origin>572958</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7996" sha1="mthiwsojru9w80nrx22kqxz4xxey8cj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|కార్బో హైడ్రేటులు||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}&lt;/noinclude&gt;
పరిశీలింపగా, వాటి కనిష్ఠ అణుసూత్రము (empirical formula) C&lt;sub&gt;x&lt;/sub&gt; (H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O)&lt;sub&gt;y&lt;/sub&gt; అని తేలుటచే, వీటన్నిటిని కార్బో హైడ్రేటులని యమచున్నారు. ఈ సూత్రము
కార్బో హైడ్రేటులలో అధికభాగమునకు వర్తించినను, ఈ సామాన్య కనిష్ఠ లేక సూక్ష్మరూపములోనికి రాజాలని సంఘటనము గెలవికూడ చాలగలవు. ఇట్టి బహుళ వ్యాపకమైన సమ్మేళన వర్గమునకంతటికి సర్వగ్రాహకముగా వర్తించు సూక్ష్మరూప నిర్వచనమును చెప్పుట కష్టము. అయినను ఇవి కర్బనము, ఉదజని, ఆమ్లజనిగిల సమ్మేశనములగుటను బట్టియు, ఉదజని, ఆమ్లజనుల సామ్యము నీటిలోవలె నుండుటనుబట్టియు, వీటిని సేక్రోసు (Saccharose) వర్గము
H
-C-C- గను, లేక దానిప్రతి క్రియాజన్యములుగను చెప్పవచ్చును.

1
OHO-

కార్బో హైడ్రేటులతో అధిక సంఖ్యాకములు హైడ్రొనీ ఆల్లీ హైడులుగను, లేక హైడ్రోని కెటోనులుగను లేక
ఉదజనీ కరణము (హైడ్రాలిసిస్) వలన వాటిని ఉత్పత్తి చేయు పదార్థములుగను ఉండును. గ్లెకో ఆల్డిహైడ్అన్నిటికంటె మిక్కిలి చిన్నదియగు కార్బో హైడ్రేటు
రూపమని తలపబడుచున్నది. కాని దీనికంటే గ్లిసరా
హైడ్ (గ్లిసరోసు OHCH.. C HOH. CHO) అను పదా
ర్థము కర్బన పరమాణువు యొక్క సౌష్ఠతను కలిగి
యుండుటనుబట్టియు, కాంతికిరణముల విషయమున
చురుకై నదిగ నుండుటనుబట్టియు, సామాన్య కార్బో
హైడ్రేటు అని చెప్పవచ్చును. ఏలనన, ఆల్డీహైడ్ వర్గము
నకు చెందిన గ్లిసరోను ఆల్గోను తరగతికి చేర్పబడెను. దాని
యందు మూడు కర్బన పరమాణువులుండును గనుక,
అది ఆల్టో ట్రైయోస్ (Aldo Triose) అనబడును. ఈ
విధముగా ఆల్టో పెట్రోసులు, ఆల్డో పెంటోసులు, ఆల్డో
హెక్సోసులు మున్నగునవి కలవు. స్టైలోను (xylose),
అరెబినోసు (arabinose) అనునవి సాధారణమగు ఆట్టో
వెంటోసులు. అట్లే గ్లూకోసు, మానోను, గాలెట్టోసులు
సాధారణపు ఆల్టో హైక్సోనులు (altohexoses) కార్బో
హైడ్రేటులలో కీటోనులు (Ketopies) మరొకవర్గము.
వీరిలో- జై హైడ్రాక్సీ ఏసిటోన్ (dihydroxyacetone).
G
సంగ్రహ ఆంధ్ర
(HOCH,CO.CH,OH) అనునది ముక్కల చిన్నదైన
(simplest) పదార్థము. ఈ పదార్థములు కీటోసు (ke-
toses) లనబడును, డై హైడ్రాక్సీ ఏసిటోను ఒక కిటోడ్రై
యోసు. అట్లే కిటో టెట్రోసులు, కీటో వెంట సులు,
కీటోహెక్సాసులు ఇంక వీటికంటే గూడ పెద్దవియు,
ఈ వర్గమందు కలవు. ఫ్రీక్టోను (fructose) సార్బోసు
(sorbose) అనునవి సాధారణ కీటో హెక్సోసులు.
పై జెప్పబడిన కార్బో హైడ్రేటులన్నియు ఒక నిక్క
తోసు సంఘటనమును (saccharose group) కలిగి
యుండుటచే, అవి మోన్ సిక్కరైడు లనబడును. ఉదజనీ
కరణము (hydrolysis) జరిగినపుడు రెండు మోనో
సక్కరైడులుగా విచ్ఛిత్తినొందు క్లిష్టతర కార్బో
హైడ్రేటులు డైసేక్కరైడులనబడును. ఇట్లే ఒక్కొక్క
అణువు ఉత్పత్తిచేయు మోనో సెక్క రైడుల సంఖ్య నుబట్టి
కార్బో హైడ్రేటులతో ట్రైసెక్కరైడులు, టెట్రా సెక్క
రైడులు మొదలగు ఉన్నతవర్గమునకు చెందిన వి గూడ
గలవు. ఆలిగో సెక్క రైతులు ( oligo saccharides)
అను పదము మోనో సెక్క రైతుల పరిమాణములను
mono saccharide units) రెండుమొదలు ఆరువరకు
కలిగియుండు కార్బో హైడ్రేటులను తెలుపు సామూహిక
వాచకము. పదికంటే ఎక్కువ మోనోసెక్కరైడు పరి
మాణములను కలిగియుండు కార్బో హైడ్రేటులన్ని యు
పాలీ నెక్కరైడు (polysaccharides) లనబడుమ.
వీటిలో పిండి, పెక్టిను, గ్లైకోజను, సెల్యులోసు అనునవి
ముఖ్యోదాహరణములు.
668
(m
మోనో సెక్కరైడులు పూర్తిగను, ఓలిగో సేక్క
రైడులలో అధిక సంఖ్యాకములును శర్కరలు (Sugars)
అవబడును, మోనో నెక్కరైడులు తరచుగా సాధారణ
శర్కరలు (simple sugars) అనికూడ పిలువబడును.
శర్కరలన్నియు నీటిలో సులభముగా కరగును. కాని
తీపిదనములో మిక్కిలి భేదించుచుండును. అన్నిటికంటె
అత్యంత మధురమైన ఫ్రక్టోసు (fructose,) సుక్రోసు
(sucrose) అవబడు' సాధారణ చక్కెరకంటె సుమారు
1.5 రెట్లును, గ్లూకోసుకంటే సుమారు 8 రెట్లును ఎక్కువ
మధురముగా నుండును. మిగిలిన శర్కరలు తక్కువతీపి
ధనముక లిగియుండును. కొన్నిటిలో తీపిదనమేగోచరింపడు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mthiwsojru9w80nrx22kqxz4xxey8cj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573035</id>
      <parentid>572958</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T09:29:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573035</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8000" sha1="3ng456htmcr46qvagee6tawgmoey081" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|కార్బో హైడ్రేటులు||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}&lt;/noinclude&gt;
పరిశీలింపగా, వాటి కనిష్ఠ అణుసూత్రము (empirical formula) C&lt;sub&gt;x&lt;/sub&gt; (H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O)&lt;sub&gt;y&lt;/sub&gt; అని తేలుటచే, వీటన్నిటిని కార్బో హైడ్రేటులని యమచున్నారు. ఈ సూత్రము
కార్బో హైడ్రేటులలో అధికభాగమునకు వర్తించినను, ఈ సామాన్య కనిష్ఠ లేక సూక్ష్మరూపములోనికి రాజాలని సంఘటనము గెలవికూడ చాలగలవు. ఇట్టి బహుళ వ్యాపకమైన సమ్మేళన వర్గమునకంతటికి సర్వగ్రాహకముగా వర్తించు సూక్ష్మరూప నిర్వచనమును చెప్పుట కష్టము. అయినను ఇవి కర్బనము, ఉదజని, ఆమ్లజనిగిల సమ్మేశనములగుటను బట్టియు, ఉదజని, ఆమ్లజనుల సామ్యము నీటిలోవలె నుండుటనుబట్టియు, వీటిని సేక్రోసు (Saccharose) వర్గము
H
-C-C- గను, లేక దానిప్రతి క్రియాజన్యములుగను చెప్పవచ్చును.

1
OHO-

కార్బో హైడ్రేటులతో అధిక సంఖ్యాకములు హైడ్రొనీ ఆల్లీ హైడులుగను, లేక హైడ్రోని కెటోనులుగను లేక
ఉదజనీ కరణము (హైడ్రాలిసిస్) వలన వాటిని ఉత్పత్తి చేయు పదార్థములుగను ఉండును. గ్లెకో ఆల్డిహైడ్అన్నిటికంటె మిక్కిలి చిన్నదియగు కార్బో హైడ్రేటు రూపమని తలపబడుచున్నది. కాని దీనికంటే గ్లిసరాల్డీ హైడ్ (గ్లిసరోసు OHCH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; C HOH. CHO) అను పదార్థము కర్బన పరమాణువు యొక్క సౌష్ఠతను కలిగి యుండుటనుబట్టియు, కాంతికిరణముల విషయమున చురుకై నదిగ నుండుటనుబట్టియు, సామాన్య కార్బో హైడ్రేటు అని చెప్పవచ్చును. ఏలనన, ఆల్డీహైడ్ వర్గమునకు చెందిన గ్లిసరోను ఆల్గోను తరగతికి చేర్పబడెను. దాని యందు మూడు కర్బన పరమాణువులుండును గనుక, అది ఆల్టో ట్రైయోస్ (Aldo Triose) అనబడును. ఈ విధముగా ఆల్టో పెట్రోసులు, ఆల్డో పెంటోసులు, ఆల్డో హెక్సోసులు మున్నగునవి కలవు. స్టైలోను (xylose), అరెబినోసు (arabinose) అనునవి సాధారణమగు ఆట్టో వెంటోసులు. అట్లే గ్లూకోసు, మానోను, గాలెట్టోసులు సాధారణపు ఆల్టో హైక్సోనులు (altohexoses) కార్బో హైడ్రేటులలో కీటోనులు (Ketopies) మరొకవర్గము. వీరిలో డ్రై హైడ్రాక్సీ ఏసిటోన్ (dihydroxyacetone).(HOCH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;,CO.CH&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;OH) అనునది మిక్కిలి చిన్నదైన (simplest) పదార్థము. ఈ పదార్థములు కీటోసు (ketoses) లనబడును, డై హైడ్రాక్సీ ఏసిటోను ఒక కిటోట్రైయోసు. అట్లే కిటో టెట్రోసులు, కీటో పెంటొనులు, కీటోహెక్సాసులు ఇంక వీటికంటే గూడ పెద్దవియు, ఈ వర్గమందు కలవు. ప్రక్టోను (fructose) సార్బోసు(sorbose) అనునవి సాధారణ కీటో హెక్సోసులు.

పై జెప్పబడిన కార్బో హైడ్రేటులన్నియు ఒక సెక్కతోసు సంఘటనమును (saccharose group) కలిగి
యుండుటచే, అవి మోన్ సెక్కరైడు లనబడును. ఉదజనీ కరణము (hydrolysis) జరిగినపుడు రెండు మోనో సెక్కరైడులుగా విచ్ఛిత్తినొందు క్లిష్టతర కార్బో హైడ్రేటులు డైసేక్కరైడులనబడును. ఇట్లే ఒక్కొక్క
అణువు ఉత్పత్తిచేయు మోనో సెక్క రైడుల సంఖ్య నుబట్టి కార్బో హైడ్రేటులతో ట్రైసెక్కరైడులు, టెట్రా సెక్క రైడులు మొదలగు ఉన్నతవర్గమునకు చెందినవి గూడగలవు. ఆలిగో సెక్క రైతులు ( oligo saccharides) అను పదము మోనో సెక్క రైతుల పరిమాణములను (mono saccharide units) రెండుమొదలు ఆరువరకు కలిగియుండు కార్బో హైడ్రేటులను తెలుపు సామూహిక వాచకము. పదికంటే ఎక్కువ మోనోసెక్కరైడు పరిమాణములను కలిగియుండు కార్బో హైడ్రేటులన్నియు పాలీ సెక్కరైడు (polysaccharides) లనబడుమ. వీటిలో పిండి, పెక్టిను, గ్లైకోజను, సెల్యులోసు అనునవి
ముఖ్యోదాహరణములు.

మోనో సెక్కరైడులు పూర్తిగను, ఓలిగో సేక్కరైడులలో అధిక సంఖ్యాకములును శర్కరలు (Sugars)
అవబడును, మోనో నెక్కరైడులు తరచుగా సాధారణ శర్కరలు (simple sugars) అనికూడ పిలువబడును. శర్కరలన్నియు నీటిలో సులభముగా కరగును. కాని తీపిదనములో మిక్కిలి భేదించుచుండును. అన్నిటికంటె అత్యంత మధురమైన ఫ్రక్టోసు (fructose,) సుక్రోసు(sucrose) అవబడు' సాధారణ చక్కెరకంటె సుమారు 1.5 రెట్లును, గ్లూకోసుకంటే సుమారు 8 రెట్లును ఎక్కువ
మధురముగా నుండును. మిగిలిన శర్కరలు తక్కువతీపి ధనము కలిగియుండును. కొన్నిటిలో తీపిదనమే గోచరింపడు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3ng456htmcr46qvagee6tawgmoey081</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/720</title>
    <ns>104</ns>
    <id>154776</id>
    <revision>
      <id>573043</id>
      <parentid>448588</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T10:33:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573043</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7658" sha1="c13anss0wux6u9w9s6fcjhbtys3b6sp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||కార్బో హైడ్రేటులు}}&lt;/noinclude&gt;
''మోనో సెక్కరైడులు ;''' ఈ వర్గమునకు చెందిన శక్కరలు ఇప్పటికి సుమారు డెబ్బదివరకు కనుగొనబడెను. వాటిలో ఇరువది శర్కరలు ప్రకృతిలో లభించును. ఇంత విపుల సంఖ్యాకములైన సమ్మేళనము లుండుటకు కారణము, వాటిలో సౌష్ఠవ నిర్మాణము (assymetric) గల కర్బన
పరమాణువు ఉండుటయే.

మిక్కిలి సాధారణమైన ఆల్డొసు (aldose), గ్లికోలిక్ ఆల్డిహైడ్ (glycollic aldehyde), సామాన్య కీటోసు
(simplest ketose) అయిన డైహైడ్రాక్సి ఎసిటోను తప్ప మిగిలిన మోనోసెక్కరైడు అన్నియు ఒకటిగాని,
అంతకంటె ఎక్కువగాని సౌష్ఠవ నిర్మాణము గల కర్బనపు పరమాణువులను కలిగియుండును. కనుక అది పలురకములగు సరూపకలను (sterioisomeric forms) కలిగియుండును. గైలోసు, అరబినోసు, గ్లూకోసు, గాలెక్టోను, మన్నోసు, రైబోసు, పామ్నోసు, ఫ్రక్టోసు అనునవి మోనోసెక్కరైడులలో ముఖ్య పదార్థములు.

డి.స్టైలోసు (D-Xylose) అనునది ప్రకృతిలో అరుదుగా లభించును. కానీ అనేక వృక్షములందు పోలీసెక్కరైడు గ్జైలను (polysaccharide xylan) లో సమృద్ధిగా నుండును. ఎల్-అరబినోసు (L-arabinose) ప్రకృతిలో లభించును. కొన్ని సందర్భములలో ఇది డి. స్టైలోను సరిమాణముల (D-xylose units)తో కలిసి పొలీసెక్క రైడులలోను, అంతకంటే తరచుగా పాలీసెక్క రైడు జిగురుల (polysaccharide gums) లోను, పెక్టినుల (pectins) లో పాలీసెక్కరైడు ఘటకము (poly-
saccharide component) గాను లభించును. డి- రైబోసు (D-ribose) అనునది వృక్షములయొక్కయు, జంతువులు యొక్కయు జీవకణములలో నుండు నూక్లియిక్ ఆమ్లముల (nucleic acids) లో ముఖ్యఘటకముగా నుండును.

డి-గ్లూకోసు (D-glucose) అనునది అల్డో హెక్సో సెన్ (aldolexoses) లో కెల్ల మిక్కిలి అధికముగా లభించునట్టి ముఖ్యమైన పదార్థము. అది పండ్లలోను, వృక్ష రసముల యందును, మకరందముల యందును, మస్తిష్క రసమందును (cerebros pinal fluid), మూత్రమందును, రక్తమందును అసమ్మిళితముగా నుండును. సాధారణ మానపుని రక్తములో 100 ఘ. సెం. మీటరులకు 70 నుండి
100 మిల్లి గ్రాములవరకు ఉండును. డి.గ్లూకోసు అనునది సుక్రోసు, పిండి, తదితర కార్బోహైడ్రేటుల యొక్క జీర్ణ క్లియా ఫలినముగా ప్రేవులనుండి (intestines) రక్తము లొనికి గ్రహించండుచుండును. అది శరీర కణములకును, కండరములకును శక్తి నిచ్చుటకై రక్తముద్వారా అందించబడును. అది ఎంజైమాటిక్ గ్లైకోలిసిస్ - సిట్రిక్ ఆమ్లముల సైకిల్ (Enzymatic glycolysis and citric) ద్వారా శరీరమునకు వలయు శక్తిని ఇచ్చుచున్నది.

డి-గారెక్టోను (D. Galactose) అనునది లాక్టోను. (lactose) అనబడు డైనెక్కరైడు యొక్క ఘటకము.
లాక్టోసునుండి దానిని ఉదజనీకరణము (Hydrolysis) ద్వారా పొందవచ్చును. ప్రకృతిలో డి-మాన్నోసు
(D-monnose) అనునది మాన్నౌను (mannaus) అను పాలీ సెక్కరైడులలో అంతర్భాగముగా విస్తరించి
యున్నది.

కీటో హెక్సోసులలో డి-ఫ్రక్టోసు (D-fructose) అను పదార్థము మిక్కిలి విస్తారముగా లభించును. అది
మిక్కిలి ముఖ్యమైనది. అది తేనెలో డి-గ్లూకోసుతొను, సుక్రోసు యొక్క హైడ్రాలిసిస్ వలన ఉత్పన్నమయ్యేడి 'ఇన్వర్ట్ సుగర్' తోను ఉండును.ఎల్ సార్బోను (L-Sorbose) అనునది విటమిను యొక్క సంశ్లేషణ ప్రక్రియలో (synthesis) ఒక మాధ్యమిక పదార్థముగ నుండును. ఇది సార్బిటాల్ (sorbital) అనబడు పదార్థము మీది సూక్ష్మజీవుల (bacterial oxization) క్రియవలన తయారు చేయబడును.

డై సెక్కరైడులు (Disaccharides): ఒకటి లేక రెండు కార్బోనిల్ వర్గముల (carbonyl groups)
యొక్క కలయిక ద్వారా రెండు మానో సెక్కరైడులు సంయోగము చెందినపుడు డైసెక్కరైడు లనబడు పదార్థము లేర్పడును. ఈ క్రొత్త సంయోగము ఆమ్లము (acid) వలన సులభముగా విడిపోవును. తరచుగా క్షారము (alkali) వలన గూడ అట్లు విడిపోవుట జరుగును. ఆమ్లములు డై సెక్కరైడులను దాని ఘటకములగు మోనోసెక్కరైడులుగా ఉదజనీకరణ (hydrolyze) మొనర్చును. విడిగానుండు కార్బానీల్ వర్గముగల డై సెక్కరైడులు ఉదజనీకరణ ధర్మములను (reducing&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c13anss0wux6u9w9s6fcjhbtys3b6sp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/721</title>
    <ns>104</ns>
    <id>154777</id>
    <revision>
      <id>573045</id>
      <parentid>448589</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T10:57:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573045</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7927" sha1="4qvz4hhlo5m5wt2rksp7mcrqsd4w2e9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|కార్బో హైడ్రేటులు||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}&lt;/noinclude&gt;
properties) కలిగియుండును. మాల్టొసు (maltose), నిలోబియోసు (cellobiose). లేక్టొసు అనుసవి
ఈ వర్గమునకు చెందిన ముఖ్య పదార్థములు. పిండి (starch) యొక్క ఎంజైమాటిక్ హైడ్రాలిసిస్ వలస
గాని లేక ఆమ్లముల హైడ్రాలిసిస్ వలనగాని మాట్టోసును సులభముగా తయారు చేయవచ్చును. సెలియోసును సెల్యులోసు యొక్క అంశికి' ఆమ్ల ఉదజనీకరణము వలన గాని (partial acid hydrolysis), ఎసిటిలీకరణము వలనగాని పొందవచ్చును. క్షీరశర్కర (milk sugar) అనబడు లేక్టోసు పాలతరగను (whey) ఇగురబెట్టినచో, అది స్ఫటికరూపములో ఘనీభవించును.

రెండు కార్బోనిల్ వర్గములు (carbonyl groups) సమష్టిగా సంయోగము చెందియున్న డై సెక్కరైడులు
తక్కువ ఉదజనీకరణ ధర్మములను (reducing properties) కలిగియుండును. సుక్రోసు (sucrose), టెహలొసు (trhalose) అనునవి ఉదజనీకరణ ధర్మములేని రెండు ముఖ్యమగు డై సెక్కరైడులు. సుక్రోసును చెరకునుండి గాని, బీటుదుంప (sugar beet) నుండి గాని వ్యాపారికముగా తయారు చేయుదురు. వాటిని చితుక గొట్టి సుక్రోను రసమును తీయుదురు. తడిసున్నముతో కలిపి ఆ రసమును
వేడిచేయుటవలన దానిలోని కల్మషములు పైకి నురుగు వలె తేలుట గాని లేక అడుగున పేరుకొనుట గాని జరుగును. ఇట్లు పరిశుభ్రము చేయబడిన రసమును చిక్కబరచినచో శర్కర స్ఫటిక రూపములో నేర్పడును. దానిని మరల స్ఫటికీకరణ మొనర్చి స్వచ్ఛమగు పంచదారను (శర్కర) తయారు చేయుదురు. d, d - ట్రెహలో సు 'రై' ధాన్యములో గాని లేక కుక్కగొడుగులతో గాని లభించును. కాని నైరృతి అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములలో &quot;పెరుగు సెలజి నెల్లా (selaginella), జెపిడోఫిల్లా
(gepidophyila)అనబడు మొక్కలనుండియు, సిరియాలో' నుండు ఒక రకమగు క్రిములనుండియు ఇది ముఖ్యముగా తయారు చేయబడును.

ట్రైసెక్కరైడులు (trisaccharides): కార్బోహైడ్రేటులలో ఈ వర్గమునకు చెందినవి కొలది మాత్రమే కలవు. రెఫిన్గోసు (raffinose) అనునది వీటిలో ముఖ్యమైనది. ఇది బీటుదుంపలలో లభించును. వాటిని ఉదజనీకరణము (hydrolysis) చేసినయెడల సమాన పరిమాణము గల డి - ఫ్రక్టోసు, డి - గ్లూకోసు, డి- గాలెక్టొసు అను పదార్థముల మిశ్రరూపమగు రేఫినోసు వెలువడును.

పాలీ సిక్క రైడులు (polysaccharides): ఈ తరగతికి చెందిన పదార్థములు జంతు, వృక్షజాలము లందు విస్తారముగా లభించును. కాని జంతుపదార్థములందు గ్లెకోజెను (glycogen) సెల్యులోసు (cellulose) వంటి కొద్దిపదార్థములు మాత్రమే ఇప్పటికీ కనుగొనబడినవి. వృక్షజాలములో ఇవి అధికముగ నున్నవి. వృక్షములలో ఇవి కార్బోహైడ్రేటు రూపమగు ఆహారపదార్థముల నిల్వలుగనే గాక, జీవకణముల పొరగాను, టిస్యూల నిర్మాణకములుగాను ఏర్పడియున్నవి.

జంతు సంబంధమైన పాలి సెక్కలైడులు అధిక భాగము గ్లూకోసుతో నిర్మింపబడును. కాని వృక్ష సంబంధమైనవి ఉదజనీకరణము (hydrolysis) జరిగినమీదట ఇతర 'మోనో 'సేక్కరై డులను గూడ వెలువరించును.

పాలీ సెక్కరైడులలో కెల్ల పిండి (starch), సెల్యులోసు, అతి ముఖ్యమైనవి. సెల్యులోసువంటిది క్లైలన్
(xylan) అను మరియొక పదార్థము గలదు. ఇది స్థల వృక్షములన్నిటియందును, సముద్రపు నాచు (marine algae) జాతి మొక్కల యందును ఉండును. చిటిన్ (chitin) అను మరియొక పదార్థము గూడ సెల్యులోసును అనేక విధములుగా పోలియుండును. ఇది ఆమినో శర్కరలు (aminosugars) గల పాలీసెక్క రైతులలో కెల్ల మిక్కిలి విస్తారముగా లభించు పదార్థము. ఇది కీటకముల (insects) యొక్కయు, ఎండ్రకాయల యొక్కయు పొలసుల నిర్మాణములో ప్రధానమైన భాగము. అట్లే 'ఫంగి' అనబడు పాచియొక్క వివిధ భాగములలో గూడ ఇది. యుండును. పెక్టినులు అనబడు పదార్థములు జగురుగల సమ్మేళనములు. ఇవి ప్రకృతిలో పండ్లరసములందు విస్తారముగా లభించును.

వృక్షములలో పిండిపదార్థము అతి ముఖ్యమైన కార్బో హైడ్రేటుల నిల్వలు. ఇది కిరణజన్య సంయోగ
క్రియ (photo synthesis) జరుగునపుడు ఉత్పత్తికాబడి, దుంపలయందును, కాడల యందును, గింజలయందును నిలవచేయబడును. పిండిపదార్థములు ఎమిలోను, ఎమిలో&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4qvz4hhlo5m5wt2rksp7mcrqsd4w2e9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/722</title>
    <ns>104</ns>
    <id>154778</id>
    <revision>
      <id>573049</id>
      <parentid>448590</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:13:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573049</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8080" sha1="qhjam8uf7hni9uq954871nvzx9g7frp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;విజ్ఞానకోశము - ౨&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;722A&quot; /&gt;పెక్టిన్ అను రెండు పాలీసెక్కలైడులను కలిగియుండును. వీటిలో ఎమిలోను పిష్టమువలెకాక, నీటిలో
కరిగి, అయొడీనుతో కలిపినపుడు స్వచ్ఛమైన నీలిరంగు నిచ్చును. కానీ ఎమిలో పెక్టిన్ అనునది వేడినీటిలో పిష్టమువలె నేర్పడి, అయొడిన్ తో కలిపినపుడు ఊదారంగునిచ్చును. కొన్ని ఎంజైముల (enzymes) యొక్క క్రియవలన పిండిని శర్కరలోనికి సులభముగా మార్చవచ్చును.

వృక్షములలో జీవకణముల (cells) భిత్తికల యొక్క నిర్మాణమందు సెల్యులోసు అను పదార్థము ముఖ్య
మైనది. కనుక అది ప్రకృతిలో లభించు అనేక పదార్థముల నుండి పొందబడుచున్నది. వాటిలో కట్టె, ప్రత్తి, ప్లెక్సు, నార మున్నగునవి అతి ముఖ్యమైనవి. స్వచ్ఛమైన సెల్యు లోసును పొందుటకై వృక్షములయొక్క సెల్యులర్ టీస్యూలను, ముఖ్యముగా ప్రత్తిని, విలీన దారములోను, విలీన ఆమ్లము లోను, నీటిలోను, ఆల్కహాలు, ఈథరుల లోను వరుసగా కడుగుదురు. ఈ క్రియలవలన దాని యందలి కల్మషములు మొదలైనవి తొలగింపబడి, తెల్లని స్వచ్ఛమైన సెల్యులోసు తయారగును. ప్రత్తి, జనుము
మొదలైన నారలుకూడ పూర్తిగా సెల్యులోసును కలిగియుండును. స్వీడను దేశములో తయారగు అద్దుడు కాగితము రాసాయనికముగా పరిశుభ్రము చేయబడిన సెల్యులోనుయొక్క రూపమే. కాగితములు, సెల్యులాయిడు, కృత్రిమ సిల్కు మున్నగు పరిశ్రమలలో సెల్యులోను విస్తారముగా వాడబడును.
{{right|సి. ఆ.శా }}
&lt;section end=&quot;722A&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;722B&quot; /&gt;'''కాలమాపనము (Measurement of Time) :'''

ప్రాచీన కాలము నుండియు కాలగమనమును గుర్తించుట సాంఘిక జీవితములో ప్రాథమిక అవసరముగ
పరిగణింపబడెను. సహజమయిన సామాజిక జీవిత సంఘటన లన్నిటిలో 'అంతరము' (Space), 'ద్రవ్యరాశి' (Mass) కంటెను ఎక్కువ సర్వసాధారణముగా 'కాలము' అను అంశము ప్రవేశము కలుగజేసుకొనెను. కాలమానమును గుర్తించు గడియారములు కనుగొనబడుటకు పూర్వము మానవులు పగటికాలమందు సూర్యుని గమనముమీదను, రాత్రికాలమందు నక్షత్రముల గమనముమీదను ఆధార
పడెడివారు, మానవులు కేవలము వ్యావసాయక వృత్తిలో నిమగ్నులై యున్నంతవరకు పగటికాలమును స్వల్పప్రమాణముగల విభాగములుగా విభజించు అవసరము లేకుండెను, కాని సామాజిక జీవనము అంతకంతకు క్లిష్టతరమైనపుడు, పగటికాలమును స్వల్పవిభాగములుగా విడదీయుట అత్యావశ్యకమాయెను క్రీ. పూ. సుమారు 3 వ శతాబ్దినుండి మధ్యయుగము వరకును, నీటి గడియారము, క్రొవ్వువత్తి
గడియారము, ఇసుక గడియారము, కాలమానమును గణించుటకును, పగటి కాలమును ఇంచుమించుగా లెక్క గట్టి, దానినిబట్టి భిన్నాంశములను విడగొట్టుటకును సాధనములుగా ఉపయోగింపబడెడివి. భూమినే (సన్ డయల్) గడియారముగా పరిగణించి కాలమును గణించ ప్రయత్నించుట 'మూరులు' అను ఆఫ్రికన్ జాతీయుల నాగరిక లక్షణమని తెలియుచున్నది. భూభ్రమణమొక్కటే కాక, ఖగోళ శాస్త్రమందలి చంద్రబింబము, గ్రహములు, బృహస్పతి యొక్క, ఇతర ఉపగ్రహముల యొక్క పరిభ్రమణములు ప్రకృతిసిద్ధమైన గడియారములుగా వ్యవహరించెను.

ఇతర మౌలిక (fundamental) ప్రమాణములకంటే, కాలక్రమాణమును ఎన్నుకొనుట కష్టతరమైన విషయము. యథార్థమునకు కాలమును సూటిగాను, ప్రత్యక్షముగను కొలువలేము. ఒక ప్రమాణముగల దైర్ఘ్యము (length) గాని, ద్రవ్యరాశి (mass) గాని, మరొక తరగతికి చెందిన స్వరూపములో ఎటుల నిర్వచింపబడదో, అటులనే ఒక విరామకాలమును వేరొక విరామకాలములో వివరించుట అసాధ్యము. ఒక కార్యవిధానము చర్వితచర్వణముగ జరుగుటవలననే కాలమును గణించుట సాధ్యపడెను. భూమి తన అక్షముమీద తన చుట్టును తాను తిరుగు చుండుట విశిష్టమైన ఏకరూప ప్రామాణిక చలనముగా
(standard of uniform motion) పరిగణింపబడుచున్నది. ఇట్టి ఏకరూప ప్రామాణిక చలనము కాలము
యొక్క మౌలిక అంకము (Fundamental Unit) ను నిర్వచించుటకు తోడ్పడుచున్నది. ఒకనాటి సూర్యో
దయము మొదలు మరుసటి దినము సూర్యోదయము వరకు గల కాలవ్యవధి సౌరదినముగా వర్ణింపబడు
చున్నది. అనేకమైన కారణములవలన ఈ సౌరదినము

&lt;section end=&quot;722B&quot; /&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qhjam8uf7hni9uq954871nvzx9g7frp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/723</title>
    <ns>104</ns>
    <id>154779</id>
    <revision>
      <id>573058</id>
      <parentid>448591</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:33:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573058</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8078" sha1="2r3jxqassmqxyiog70thvh2ydm1gt5o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|కాలమాపనము||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}&lt;/noinclude&gt;
యొక్క కాలవ్యవధి కచ్చితముగ సమానముగ నుండదు. అందువలన సంవత్సర మంతటిలో సౌరదినము అన్నింటి యొక్క సగటు కాలము “మాధ్యమిక సౌరకాల మానముగ&quot; (Mean Solar day) ప్రామాణ్యము
చేయబడియున్నది. సౌలభ్యముకొరకు ఈ మాధ్యమిక సౌరదినము 24 గంటలుగను, మరల ఒక్కొక్క గంట 60 నిమిషములుగను, ఒక్కొక్క నిమిషము 60 క్షణికములుగను విభజింపబడినది. ఈ లెక్క ననుసరించి మౌలికాంకమయిన ఒక క్షణికము మాధ్యమిక సౌర దినములో 1/86, 400 వ విభాగ మగుచున్నది. అయితే ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు “నాక్షత్రిక క్షణికము&quot; అను భిన్నమగు వేరొక అంకమును (Unit) ఉపయోగించుచున్నారు.

ఒక నాక్షత్రిక దినము = 23 గంటల, 36 నిమిషముల, 4.095 క్షణికములు, సౌర,

ఒక మాధ్యమిక సౌరదనము - 24 గం. 3 నిమ. 56.50 క్షణికములు. నాక్షత్రిక.

పూర్వము గడియారములను నిర్మించుటలో పెక్కు చిక్కులు ప్రత్యక్షమయినవి. ఈనాడు చిక్కులన్నియు
అధిగమింపబడినవి. కాలమును గణించుటకు ఆది కాలములో నీటిగడియారములు వాడుక యందుండెడివి. కాలము గడచినకొలది అంతకంటె శాస్త్రీయముగ తయారైన *సన్ డయల్' గడియారములు అనుభవములోనికి వచ్చెను. ఈ రెండు తరగతుల గడియారములను మినహాయించి  నచో, కాలమానమును తెలిపెడి సాధనములు పూర్వము చాల అరుదుగానుండెడివని చెప్పక తప్పదు. మానవునకు తెలిసియున్న అతిసనాతనమైన రెండునమూనా గడియారములు ఇప్పటికిని దక్షిణ కెన్సింగ్టన్ మ్యూజియమ్లో భద్రపరుపబడియున్నవి. ఇవి ఇప్పటికిని నుంచి స్థితియందే ఉండి, కాలమును చూపుచున్నవి. ఈ గడియారముల యందలి చక్రములు లోహములో అత్యంత నిపుణముగా నిర్మాణము చేయబడినవి, అతిక్లిష్టమైన యీ గడియారముల యందలి చక్రముల కూర్పు, వీని పనితనము, 'విడుగడ' (Escapement) అను తంత్రప్రయోగము వలన సాధ్యమయ్యెను. ఈ తంత్రమును గడియారముల యొక్క నిర్మాతలందరు ప్రయోగించుటవలన వారినిర్మాణ శక్తి ఇతోధికమైన గడియారము లోని యంత్రనిర్మాణము ఒడుదుడుకులు లేకుండ, సాఫీగా నడచుటకు సాయపడెను. ఈ తరగతికి
చెందిన గడియారములన్నియు 'లొలకపు' (Peadulum) గడియారములను కనుగొనక పూర్వమే అమలు నందుండెడివి. 17 వ శతాబ్ది ప్రారంభములో, రోజును గంటల లొనికిని, నిమిషములలోనికిని, క్షణిక ములలోనికిని కచ్చితముగ విభజించు ఉపాయముగ (Device) 'లోలకము' ఉపయోగపడినది. నౌకా యానము అభివృద్ధి చెందిన కొలదియు సముద్రమందు ఎషువాంశ (Longitude) ను నిర్లయించుటకై కచ్చితమైన కాలమానమును తెలిసికొనుట అత్యవసరమాయెను. ఉత్తమశ్రేణికి చెందిన లోలక గడియారము గూడ ఈ అవసరమును ఏమాత్రమును తీర్చలేకపోయెను. భూమియొక్క గురుత్వాకర్షణ శక్తి వలన లోలకము యొక్క కాలపరిమితి అదుపులో నుండును. అయితే స్థలభేదమునుబట్టి లోలక గడియారములు చూపెడి కాలము మారుచుండును. 1714వ సం.లో నావికాయానమున కవసరమయిన గడియారము యొక్క ప్రాముఖ్యము అత్యధిక మయ్యెను. దీనిని గమనించి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వముచే నియమింపబడిన &quot;బోర్డ్ ఆఫ్ లాంగిట్యూడ్&quot; (విషు వాంశ సమితి), 'వెస్ట్ ఇండీస్ 'తో అంతమగు సముద్ర ప్రయాణపరిమితిలో 30 మైళ్ళలోగల విషువాంశను లెక్కకట్టగల గడియారపు సాధనమును కనుగొనిన వారికి 20 వేల పౌనుల భూరిబహుసూన మీయబడునని ప్రకటన చేసెను. హారిసన్ అనుసతడు 1761 వ సం.లో లోలకము నుపయోగింపకయే దాని స్థానములో కాలమును కచ్చితముగా తెలిపెడి లక్షణములుగల 'తీగచుట్టు'ను అమర్చి, ఏదియో ఒక లోపము మాత్రమే కలిగిన 'నావికా గడియారము (chronometer) ను ప్రదర్శించి దానిచే పనిచేయించి చూపెను. నావీకాయానమున కత్యవసరమయిన గడియారము యొక్క నిర్మాణము ఈవిధముగా సాధ్యమాయెను. దాదాపు ఇదే సమయములో 'లిరాయ్' (Leroy) అనునతడు ఆధునికమైన 'క్రోనోమీటర్ ' ను పోలు మరియొక గడియారమును నిర్మించెను. 1785 వ సం.ములో ఇగ్లాండునందు థామస్ ఎర్న్ షొ అనునాతడు అనేకములయిన క్రోనోమీటర్లను తయారుచేసెను. ఆధునికమైన క్రోనోమీటరు విశాలమయిన ఒక చక్కని గడియారము. ఈ గడియారము, ఒక పెద్ద ఉంగరములో&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2r3jxqassmqxyiog70thvh2ydm1gt5o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/724</title>
    <ns>104</ns>
    <id>154780</id>
    <revision>
      <id>573061</id>
      <parentid>448592</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573061</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8103" sha1="a27cuemwcxnqr6iyb874iln2eojjmuf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;విజ్ఞానకోశము -౨&lt;/noinclude&gt;
సంధింపబడిన సమకోణములయిన బేరింగులమీద స్థిరముగ అమర్పబడియుండును. ఓడ అటునిటు ఊగినను, ఈగడియారము సమతలముగనే యుండును.

19 వ శతాబ్ది ఉత్తరార్ధమందు శాస్త్రీయ పరిజ్ఞాన మధికమాయెను. ఈ కారణముచే, క్షణిక కాలమును
సమానమయిన వెయ్యి భిన్నాంశములుగా (మిల్లి సెకండ్లు) విభజించు అవసర మేర్పడెను. ఒకపదార్థము భూమిమీద పతనము చెందు దూరమును ప్రాతిపదిక గాగొని, నైపుణ్యము, సరళత్వముతో కూడుకొన్న పెక్కు విధానములు, క్షణికమును వెయ్యిభిన్నాంశములుగా విభజించుటకు అభివృద్ధి చేయబడెను. కాని ఈవిధానముల నన్నింటిని మించిన విద్యుద్విధానములు ఈనాడు అమలునందుండెను. ఆధునికులైన శాస్త్రవేత్తలు ఈ విషయములో తమ సృజనాత్మకమైన శక్తిని ప్రదర్శించుటయందు అంతకంతకు అధిక మైన ఉత్సాహమును చూపుచున్నారు.

పెక్కు కార్యముల సాఫల్యతకు, స్వేచ్ఛాప్రవర్తనము, వైవిధ్యము ఉపద్రవకరముగా ఉండును. అందుచే 'స్లేవ్ ' తరగతికిచెందిన గడియారములలోని 'మాస్టర్ పెండ్యులమ్' యొక్క శక్తి మంతమయిన కంట్రోలునకు ఇతోధికమయిన ప్రాముఖ్యము కలిగినది. &quot;కౌంటింగ్ ట్రెయిన్&quot; (Counting Train) స్థానములో 'స్లేవ్' గడియారమును ఉపయోగించుటవలన లోలకము (Pendulam) నకు విరామము (Relief) కలుగును. రవాణా సాధనములు సమ్మర్దమునకు దూరముగా 'మాస్టర్' పెండ్యులము'ను
ఉంచుదురు. ఈ పెండ్యులమును, ఏస్థితియం దుంచినను, దాని యొక్క చిహ్నములను ఒకేకాలములో అది చూపగలదు. దురదృష్టవశాత్తు, అధికమయిన క్లిష్టత లేకుండగనే, స్థిరత్వము సాధింపబడదు.

1919 సం.లో &quot;ఎక్కిల్స్&quot; అనునతడు ఒక 'వాల్వ్' సాయముతో నిర్విరామమయిన కంపనస్థితియందు శ్రుతి దండమును (Tuning fork) నిల్పుటకై ఒకతంత్రమును పన్నెను. ఈ విధానమునందు, 'వాల్వ్', 'బాటరీ వోల్టేజ్' అను రెండును, శ్రుతిదండముచే ఉత్పాదనము చేయబడిన తరచుదనము (frequency) పైన ఎట్టి ప్రభావమును ప్రసరింప చేయజాలదు. ఈ విధానమువలన కలుగు ఫలితాంశము, విద్యుద్గడియారము యొక్క స్వరయుక్తమగు చక్రమును కదిలించి నడుపుటకు ఉపయోగించును. దీనివలన దినము మొత్తముపైన ఒక నిమిషమిటో లేక ఒక నిమిషమటో నడచును. విద్యుచ్ఛక్తితో నడచు ఇట్టి గడియారము లోలక గడియారమంత కచ్చితముగా నడువలేదు.

1922 సం. లో 'కాడీ' (Cady) అనువతడు ఒక శిలాస్ఫటికమునుండి తీసిన ముక్కను రెండు సమమయిన చెక్కలనడుమ ఉంచి, వాల్వ్ సహాయముచే బాటరీనుండి ఉత్పన్నమగు శక్తితో ఈ ముక్కను నిర్విరామముగా ఊగులాడు (oscillate) నట్లు చేయగల్గెను. ఇట్టి ఊగులాటలో దాని తరచుదనమునకు సంబంధించిన స్థిరత్వములో అనేకమయిన అద్భుత లక్షణము లుండెనని తెలిసెను. ఇట్టి ఏర్పాటు స్వరసంబంధమగు గడియారములను కంట్రోలు చేయుటకు ఉపయోగింపగలదు. దీనివలన నూరు దినముల కాలవ్యవధిలో 0.2 క్షణికములకంటె తక్కువగా గల హెచ్చుతగ్గులతో మాత్రమే ఈ గడియారము పనిచేయును. 1945 సం. లో ఇట్టి గడియారము వలన భూభ్రమణము రోజునకు 44 మిల్లీ సెకండ్లు తక్కువ కాలపరిమితిలో జరిగినట్లు బోధపడినది. ఈ గడియారము ఆనాడు లేకున్నచో, ప్రపంచమందలి నక్షత్రశాలల అధికారులకు ఈ విషయము ఎంతో కాలము గడచిన తర్వాత గాని తెలినెడిదికాదు.

1939 - 45 సంవత్సరముల నడుమ విమానముల యొక్కయు, ఓడల యొక్కయు గమన వేగమును రాడార్ అను సాధనము అభివృద్ధిచెందుటవలన తెలిసికొనుట సాధ్యమయ్యెను. ఈ అభివృద్ధివలన, కాలమానములో అత్యంత స్వల్పమైన భిన్నాంశములను సహితము కచ్చితముగా నిర్ణయించగల ఆవశ్యము మున్నెన్నడును కనివిని ఎరుగనంతగా బయలుదేరేను. దీనిలో ఇమిడియున్న ప్రధానాంశ మొక్కటే, రేడియో ట్రాన్స్మిటర్ ప్రేషకము నుండి లక్ష్యమును చేరుటకును, మరల అచటినుండి
బయలుదేరు స్థలమునకు తిరిగివచ్చుటకును పట్టు కాలవ్యవధిని కొలచుటయే ఈ సిద్ధాంతములోని ఆంతర్యము. విద్యుచ్ఛక్తిని ప్రసారముచేయు విద్యుదయస్కాంత తరంగముయొక్క వేగము క్షణమునకు 186,000 మైళ్ళు, అనగా, విమానమునుండి నూరుమైళ్ళ వేగముతో పయ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a27cuemwcxnqr6iyb874iln2eojjmuf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:పులిజాల వెంకట రంగారావు</title>
    <ns>102</ns>
    <id>156189</id>
    <revision>
      <id>572905</id>
      <parentid>451995</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:05:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>572905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="991" sha1="nhcypw8l6ab3gdoe9wgcrtb4rksws06" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = పులిజాల
 |అసలుపేరు = వెంకట రంగారావు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర
 |పుట్టిన_యేడు =
 |గిట్టిన_యేడు =
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = పులిజాల వెంకట రంగారావు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 9/సంచిక 4/విజ్ఞానము-గ్రంథాలయములు]]

==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/పులిజాల వెంకట రంగారావు]]

[[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచయితలు]]</text>
      <sha1>nhcypw8l6ab3gdoe9wgcrtb4rksws06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/32</title>
    <ns>104</ns>
    <id>161049</id>
    <revision>
      <id>572967</id>
      <parentid>463221</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T17:27:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572967</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17672" sha1="geegwlmorxd0atoiliusojz1zsexe76" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{right|పుట}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కరీంనగరం జిల్లా|135. కరీంనగరం జిల్లా ]]}} 
 |{{DJVU page link|538|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్నూలు జిల్లా|136. కర్నూలు జిల్లా ]]}} 
 |{{DJVU page link|543|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కలన గణితము|137. కలన గణితము ]]}} 
 |{{DJVU page link|548|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్పము|138. కల్పము ]]}} 
 |{{DJVU page link|552|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్హణుడు|139. కల్హణుడు ]]}} 
 |{{DJVU page link|560|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్లినాథుడు|140. కల్లినాథుడు ]]}} 
 |{{DJVU page link|564|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కవిత్వము|141. కవిత్వము ]]}} 
 |{{DJVU page link|565|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కవిలె భాండారములు|142. కవిలె భాండారములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|571|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కసరత్తులు|143. కసరత్తులు]]}} 
 |{{DJVU page link|576|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ|144. కళ ]]}} 
 |{{DJVU page link|578|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ- పరిశ్రమలు|145. కళ- పరిశ్రమలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|582|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ-వేదాంతము|146. కళ-వేదాంతము ]]}} 
 |{{DJVU page link|586|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళింగదేశ చరిత్ర|147. కళింగదేశ చరిత్ర ]]}} 
 |{{DJVU page link|591|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంక్రీటు, సామాన్యము - దృఢీకృతము|148. కాంక్రీటు, సామాన్యము-దృఢీకృతము ]]}} 
 |{{DJVU page link|597|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంచీపురము|149. కాంచీపురము ]]}} 
 |{{DJVU page link|599|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంటు-ఆగస్ట్|150. కాంటు-ఆగస్ట్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|602|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంటు-ఇమాన్యుయల్|151. కాంటు- ఇమాన్యుయల్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|603|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము|152. కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము ]]}} 
 |{{DJVU page link|606|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి తరంగవాదము|153. కాంతి తరంగవాదము ]]}} 
 |{{DJVU page link|612|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి విశ్లేషణశాస్త్రము|154. కాంతి విశ్లేషణశాస్త్రము ]]}} 
 |{{DJVU page link|614|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి వేగము|155. కాంతి వేగము ]]}} 
 |{{DJVU page link|619|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతిస్వభావము|156. కాంతిస్వభావము ]]}} 
 |{{DJVU page link|621|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాకినాడ|157. కాకినాడ ]]}} 
 |{{DJVU page link|626|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాగితపు పరిశ్రమ|158. కాగితపు పరిశ్రమ ]]}} 
 |{{DJVU page link|627|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాటన్, సర్ ఆర్థర్ థామస్|159. కాటన్, సర్ ఆర్థర్ థామస్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|633|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాటయ వేమా రెడ్డి|160. కాటయ వేమా రెడ్డి ]]}} 
 |{{DJVU page link|635|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాన్హో పాత్ర|161. కాన్హో పాత్ర ]]}} 
 |{{DJVU page link|640|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాపాలికము-కాపాలికులు|162. కాపాలికము-కాపాలికులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|641|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కామశాస్త్రము|163. కామశాస్త్రము]]}} 
 |{{DJVU page link|644|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కారర్, పాల్|164. కారర్, పాల్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|653|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కారెంపూడి|165. కారెంపూడి ]]}} 
 |{{DJVU page link|654|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కార్మికులు|166. కార్మికులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|659|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కార్లీ గుహాలయములు|167. కార్లీ గుహాలయములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|664|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కార్నో-నికలస్-లియోన్ హార్టుసాధీ|168. కార్నో-నికలస్-లియోన్ హార్టుసాధీ. ]]}} 
 |{{DJVU page link|666|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కార్బోహైడ్రేటులు|169. కార్బోహైడ్రేటులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|667|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాలమాపనము|170. కాలమాపనము ]]}} 
 |{{DJVU page link|671|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాలము (ఖగోళశాస్త్రానుసారము)|171. కాలము (ఖగోళశాస్త్రానుసారము) ]]}} 
 |{{DJVU page link|674|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాలము (భారతీయ సిద్ధాంతానుసారము) |172. కాలము (భారతీయ సిద్ధాంతానుసారము)
 ]]}} 
 |{{DJVU page link|678|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాలాముఖము|173. కాలాముఖము ]]}} 
 |{{DJVU page link|684|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాల్బలము I|174. కాల్బలము I ]]}} 
 |{{DJVU page link|685|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాల్బలము II|175. కాల్బలము II ]]}} 
 |{{DJVU page link|687|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాల్షియా|176. కాల్షియా ]]}} 
 |{{DJVU page link|691|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కావ్యాత్మ|177. కావ్యాత్మ ]]}} 
 |{{DJVU page link|696|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాశీనాథుని నాగేశ్వర రావు|178. కాశీనాథుని నాగేశ్వర రావు ]]}} 
 |{{DJVU page link|701|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాశ్మీరు భాషాసాహిత్యములు|179. కాశ్మీరు భాషాసాహిత్యములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|705|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాశ్మీరము I|180. కాశ్మీరము I ]]}} 
 |{{DJVU page link|710|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాశ్మీరము II|181. కాశ్మీరము II ]]}} 
 |{{DJVU page link|714|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాళిదాసు మహాకవి|182. కాళిదాసు మహాకవి ]]}} 
 |{{DJVU page link|719|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాళేశ్వరము|183. కాళేశ్వరము ]]}} 
 |{{DJVU page link|725|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కిరణ ప్రసరణము|184. కిరణ ప్రసరణము ]]}} 
 |{{DJVU page link|727|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కిరీటి వేంకటాచార్యులు|185. కిరీటి వేంకటాచార్యులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|731|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కీన్సు, జే. యం|186. కీన్సు, జే. యం ]]}} 
 |{{DJVU page link|733|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కుడ్యచిత్రణము|187. కుడ్యచిత్రణము ]]}} 
 |{{DJVU page link|740|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కుమారిలభట్టు|188. కుమారిలభట్టు ]]}} 
 |{{DJVU page link|747|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కుమ్మరము|189. కుమ్మరము ]]}} 
 |{{DJVU page link|751|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కుఱళ్|190. కుఱళ్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|759|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/|కులములు-వర్ణములు|191. కులములు-వర్ణములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|761|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కులోత్తుంగచోళుడు|192. కులోత్తుంగచోళుడు ]]}} 
 |{{DJVU page link|766|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కూచిపూడి నాట్యము|193. కూచిపూడి నాట్యము ]]}} 
 |{{DJVU page link|769|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కూచిపూడివారు|194. కూచిపూడివారు ]]}} 
 |{{DJVU page link|776|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కూలి|195. కూలి ]]}} 
 |{{DJVU page link|779|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కృష్ణదేవరాయలు|196. కృష్ణదేవరాయలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|785|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషానిలయము|197. కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషానిలయము ]]}} 
 |{{DJVU page link|791|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కృష్ణాజిల్లా|198. కృష్ణాజిల్లా ]]}} 
 |{{DJVU page link|794|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కృష్ణానది|199. కృష్ణానది ]]}} 
 |{{DJVU page link|800-805|39}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>geegwlmorxd0atoiliusojz1zsexe76</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573011</id>
      <parentid>572967</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T06:49:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>573011</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17671" sha1="g7ng28px8kcsologibtq75ng4l6aiu1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{right|పుట}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కరీంనగరం జిల్లా|135. కరీంనగరం జిల్లా ]]}} 
 |{{DJVU page link|538|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్నూలు జిల్లా|136. కర్నూలు జిల్లా ]]}} 
 |{{DJVU page link|543|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కలన గణితము|137. కలన గణితము ]]}} 
 |{{DJVU page link|548|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్పము|138. కల్పము ]]}} 
 |{{DJVU page link|552|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్హణుడు|139. కల్హణుడు ]]}} 
 |{{DJVU page link|560|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్లినాథుడు|140. కల్లినాథుడు ]]}} 
 |{{DJVU page link|564|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కవిత్వము|141. కవిత్వము ]]}} 
 |{{DJVU page link|565|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కవిలె భాండారములు|142. కవిలె భాండారములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|571|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కసరత్తులు|143. కసరత్తులు]]}} 
 |{{DJVU page link|576|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ|144. కళ ]]}} 
 |{{DJVU page link|578|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ- పరిశ్రమలు|145. కళ- పరిశ్రమలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|582|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ-వేదాంతము|146. కళ-వేదాంతము ]]}} 
 |{{DJVU page link|586|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళింగదేశ చరిత్ర|147. కళింగదేశ చరిత్ర ]]}} 
 |{{DJVU page link|591|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంక్రీటు, సామాన్యము - దృఢీకృతము|148. కాంక్రీటు, సామాన్యము-దృఢీకృతము ]]}} 
 |{{DJVU page link|597|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంచీపురము|149. కాంచీపురము ]]}} 
 |{{DJVU page link|599|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంటు-ఆగస్ట్|150. కాంటు-ఆగస్ట్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|602|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంటు-ఇమాన్యుయల్|151. కాంటు-ఇమాన్యుయల్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|603|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము|152. కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము ]]}} 
 |{{DJVU page link|606|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి తరంగవాదము|153. కాంతి తరంగవాదము ]]}} 
 |{{DJVU page link|612|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి విశ్లేషణశాస్త్రము|154. కాంతి విశ్లేషణశాస్త్రము ]]}} 
 |{{DJVU page link|614|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి వేగము|155. కాంతి వేగము ]]}} 
 |{{DJVU page link|619|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతిస్వభావము|156. కాంతిస్వభావము ]]}} 
 |{{DJVU page link|621|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాకినాడ|157. కాకినాడ ]]}} 
 |{{DJVU page link|626|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాగితపు పరిశ్రమ|158. కాగితపు పరిశ్రమ ]]}} 
 |{{DJVU page link|627|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాటన్, సర్ ఆర్థర్ థామస్|159. కాటన్, సర్ ఆర్థర్ థామస్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|633|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాటయ వేమా రెడ్డి|160. కాటయ వేమా రెడ్డి ]]}} 
 |{{DJVU page link|635|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాన్హో పాత్ర|161. కాన్హో పాత్ర ]]}} 
 |{{DJVU page link|640|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాపాలికము-కాపాలికులు|162. కాపాలికము-కాపాలికులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|641|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కామశాస్త్రము|163. కామశాస్త్రము]]}} 
 |{{DJVU page link|644|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కారర్, పాల్|164. కారర్, పాల్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|653|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కారెంపూడి|165. కారెంపూడి ]]}} 
 |{{DJVU page link|654|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కార్మికులు|166. కార్మికులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|659|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కార్లీ గుహాలయములు|167. కార్లీ గుహాలయములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|664|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కార్నో-నికలస్-లియోన్ హార్టుసాధీ|168. కార్నో-నికలస్-లియోన్ హార్టుసాధీ. ]]}} 
 |{{DJVU page link|666|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కార్బోహైడ్రేటులు|169. కార్బోహైడ్రేటులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|667|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాలమాపనము|170. కాలమాపనము ]]}} 
 |{{DJVU page link|671|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాలము (ఖగోళశాస్త్రానుసారము)|171. కాలము (ఖగోళశాస్త్రానుసారము) ]]}} 
 |{{DJVU page link|674|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాలము (భారతీయ సిద్ధాంతానుసారము) |172. కాలము (భారతీయ సిద్ధాంతానుసారము)
 ]]}} 
 |{{DJVU page link|678|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాలాముఖము|173. కాలాముఖము ]]}} 
 |{{DJVU page link|684|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాల్బలము I|174. కాల్బలము I ]]}} 
 |{{DJVU page link|685|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాల్బలము II|175. కాల్బలము II ]]}} 
 |{{DJVU page link|687|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాల్షియా|176. కాల్షియా ]]}} 
 |{{DJVU page link|691|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కావ్యాత్మ|177. కావ్యాత్మ ]]}} 
 |{{DJVU page link|696|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాశీనాథుని నాగేశ్వర రావు|178. కాశీనాథుని నాగేశ్వర రావు ]]}} 
 |{{DJVU page link|701|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాశ్మీరు భాషాసాహిత్యములు|179. కాశ్మీరు భాషాసాహిత్యములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|705|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాశ్మీరము I|180. కాశ్మీరము I ]]}} 
 |{{DJVU page link|710|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాశ్మీరము II|181. కాశ్మీరము II ]]}} 
 |{{DJVU page link|714|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాళిదాసు మహాకవి|182. కాళిదాసు మహాకవి ]]}} 
 |{{DJVU page link|719|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాళేశ్వరము|183. కాళేశ్వరము ]]}} 
 |{{DJVU page link|725|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కిరణ ప్రసరణము|184. కిరణ ప్రసరణము ]]}} 
 |{{DJVU page link|727|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కిరీటి వేంకటాచార్యులు|185. కిరీటి వేంకటాచార్యులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|731|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కీన్సు, జే. యం|186. కీన్సు, జే. యం ]]}} 
 |{{DJVU page link|733|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కుడ్యచిత్రణము|187. కుడ్యచిత్రణము ]]}} 
 |{{DJVU page link|740|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కుమారిలభట్టు|188. కుమారిలభట్టు ]]}} 
 |{{DJVU page link|747|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కుమ్మరము|189. కుమ్మరము ]]}} 
 |{{DJVU page link|751|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కుఱళ్|190. కుఱళ్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|759|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/|కులములు-వర్ణములు|191. కులములు-వర్ణములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|761|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కులోత్తుంగచోళుడు|192. కులోత్తుంగచోళుడు ]]}} 
 |{{DJVU page link|766|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కూచిపూడి నాట్యము|193. కూచిపూడి నాట్యము ]]}} 
 |{{DJVU page link|769|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కూచిపూడివారు|194. కూచిపూడివారు ]]}} 
 |{{DJVU page link|776|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కూలి|195. కూలి ]]}} 
 |{{DJVU page link|779|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కృష్ణదేవరాయలు|196. కృష్ణదేవరాయలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|785|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషానిలయము|197. కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషానిలయము ]]}} 
 |{{DJVU page link|791|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కృష్ణాజిల్లా|198. కృష్ణాజిల్లా ]]}} 
 |{{DJVU page link|794|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కృష్ణానది|199. కృష్ణానది ]]}} 
 |{{DJVU page link|800-805|39}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g7ng28px8kcsologibtq75ng4l6aiu1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573027</id>
      <parentid>573011</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T07:25:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>573027</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17669" sha1="mhqw00d7xd790xjz43z13d2ouhlgos1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{right|పుట}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కరీంనగరం జిల్లా|135. కరీంనగరం జిల్లా ]]}} 
 |{{DJVU page link|538|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్నూలు జిల్లా|136. కర్నూలు జిల్లా ]]}} 
 |{{DJVU page link|543|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కలన గణితము|137. కలన గణితము ]]}} 
 |{{DJVU page link|548|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్పము|138. కల్పము ]]}} 
 |{{DJVU page link|552|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్హణుడు|139. కల్హణుడు ]]}} 
 |{{DJVU page link|560|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్లినాథుడు|140. కల్లినాథుడు ]]}} 
 |{{DJVU page link|564|39}}
}}{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కవిత్వము|141. కవిత్వము ]]}} 
 |{{DJVU page link|565|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కవిలె భాండారములు|142. కవిలె భాండారములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|571|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కసరత్తులు|143. కసరత్తులు]]}} 
 |{{DJVU page link|576|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ|144. కళ ]]}} 
 |{{DJVU page link|578|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ- పరిశ్రమలు|145. కళ- పరిశ్రమలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|582|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ-వేదాంతము|146. కళ-వేదాంతము ]]}} 
 |{{DJVU page link|586|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళింగదేశ చరిత్ర|147. కళింగదేశ చరిత్ర ]]}} 
 |{{DJVU page link|591|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంక్రీటు, సామాన్యము - దృఢీకృతము|148. కాంక్రీటు, సామాన్యము-దృఢీకృతము ]]}} 
 |{{DJVU page link|597|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంచీపురము|149. కాంచీపురము ]]}} 
 |{{DJVU page link|599|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంటు-ఆగస్ట్|150. కాంటు-ఆగస్ట్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|602|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంటు-ఇమాన్యుయల్|151. కాంటు-ఇమాన్యుయల్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|603|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము|152. కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము ]]}} 
 |{{DJVU page link|606|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి తరంగవాదము|153. కాంతి తరంగవాదము ]]}} 
 |{{DJVU page link|612|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి విశ్లేషణశాస్త్రము|154. కాంతి విశ్లేషణశాస్త్రము ]]}} 
 |{{DJVU page link|614|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి వేగము|155. కాంతి వేగము ]]}} 
 |{{DJVU page link|619|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతిస్వభావము|156. కాంతిస్వభావము ]]}} 
 |{{DJVU page link|621|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాకినాడ|157. కాకినాడ ]]}} 
 |{{DJVU page link|626|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాగితపు పరిశ్రమ|158. కాగితపు పరిశ్రమ ]]}} 
 |{{DJVU page link|627|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాటన్, సర్ ఆర్థర్ థామస్|159. కాటన్, సర్ ఆర్థర్ థామస్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|633|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాటయ వేమారెడ్డి|160. కాటయ వేమారెడ్డి ]]}} 
 |{{DJVU page link|635|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాన్హో పాత్ర|161. కాన్హో పాత్ర ]]}} 
 |{{DJVU page link|640|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాపాలికము-కాపాలికులు|162. కాపాలికము-కాపాలికులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|641|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కామశాస్త్రము|163. కామశాస్త్రము]]}} 
 |{{DJVU page link|644|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కారర్, పాల్|164. కారర్, పాల్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|653|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కారెంపూడి|165. కారెంపూడి ]]}} 
 |{{DJVU page link|654|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కార్మికులు|166. కార్మికులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|659|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కార్లీ గుహాలయములు|167. కార్లీ గుహాలయములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|664|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కార్నో-నికలస్-లియోన్ హార్టుసాధీ|168. కార్నో-నికలస్-లియోన్ హార్టుసాధీ. ]]}} 
 |{{DJVU page link|666|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కార్బోహైడ్రేటులు|169. కార్బోహైడ్రేటులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|667|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాలమాపనము|170. కాలమాపనము ]]}} 
 |{{DJVU page link|671|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాలము (ఖగోళశాస్త్రానుసారము)|171. కాలము (ఖగోళశాస్త్రానుసారము) ]]}} 
 |{{DJVU page link|674|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాలము (భారతీయ సిద్ధాంతానుసారము) |172. కాలము (భారతీయ సిద్ధాంతానుసారము)
 ]]}} 
 |{{DJVU page link|678|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాలాముఖము|173. కాలాముఖము ]]}} 
 |{{DJVU page link|684|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాల్బలము I|174. కాల్బలము I ]]}} 
 |{{DJVU page link|685|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాల్బలము II|175. కాల్బలము II ]]}} 
 |{{DJVU page link|687|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాల్షియా|176. కాల్షియా ]]}} 
 |{{DJVU page link|691|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కావ్యాత్మ|177. కావ్యాత్మ ]]}} 
 |{{DJVU page link|696|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాశీనాథుని నాగేశ్వర రావు|178. కాశీనాథుని నాగేశ్వర రావు ]]}} 
 |{{DJVU page link|701|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాశ్మీరు భాషాసాహిత్యములు|179. కాశ్మీరు భాషాసాహిత్యములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|705|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాశ్మీరము I|180. కాశ్మీరము I ]]}} 
 |{{DJVU page link|710|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాశ్మీరము II|181. కాశ్మీరము II ]]}} 
 |{{DJVU page link|714|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాళిదాసు మహాకవి|182. కాళిదాసు మహాకవి ]]}} 
 |{{DJVU page link|719|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాళేశ్వరము|183. కాళేశ్వరము ]]}} 
 |{{DJVU page link|725|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కిరణ ప్రసరణము|184. కిరణ ప్రసరణము ]]}} 
 |{{DJVU page link|727|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కిరీటి వేంకటాచార్యులు|185. కిరీటి వేంకటాచార్యులు ]]}} 
 |{{DJVU page link|731|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కీన్సు, జే. యం|186. కీన్సు, జే. యం ]]}} 
 |{{DJVU page link|733|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కుడ్యచిత్రణము|187. కుడ్యచిత్రణము ]]}} 
 |{{DJVU page link|740|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కుమారిలభట్టు|188. కుమారిలభట్టు ]]}} 
 |{{DJVU page link|747|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కుమ్మరము|189. కుమ్మరము ]]}} 
 |{{DJVU page link|751|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కుఱళ్|190. కుఱళ్ ]]}} 
 |{{DJVU page link|759|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/|కులములు-వర్ణములు|191. కులములు-వర్ణములు ]]}} 
 |{{DJVU page link|761|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కులోత్తుంగచోళుడు|192. కులోత్తుంగచోళుడు ]]}} 
 |{{DJVU page link|766|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కూచిపూడి నాట్యము|193. కూచిపూడి నాట్యము ]]}} 
 |{{DJVU page link|769|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కూచిపూడివారు|194. కూచిపూడివారు ]]}} 
 |{{DJVU page link|776|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కూలి|195. కూలి ]]}} 
 |{{DJVU page link|779|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కృష్ణదేవరాయలు|196. కృష్ణదేవరాయలు ]]}} 
 |{{DJVU page link|785|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషానిలయము|197. కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషానిలయము ]]}} 
 |{{DJVU page link|791|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కృష్ణాజిల్లా|198. కృష్ణాజిల్లా ]]}} 
 |{{DJVU page link|794|39}}
}}
{{dotted TOC page listing|
|{{sc|[[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కృష్ణానది|199. కృష్ణానది ]]}} 
 |{{DJVU page link|800-805|39}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mhqw00d7xd790xjz43z13d2ouhlgos1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:విష్ణుమాయానాటకము (చింతలపూడి ఎల్లన).pdf/3</title>
    <ns>104</ns>
    <id>178090</id>
    <revision>
      <id>572951</id>
      <parentid>495392</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T13:44:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572951</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3005" sha1="oyusogvf9e4ktwq7d0pmh4xj8bqr13a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
వీరికి సమకాలికుఁడై వీరివలెనే శ్రీకృష్ణరాజేంద్రుని కొలువున నుండి, ఆ ఱేని మన్ననలకుఁ బాత్రుఁడైన యొక కవిశేఖరుఁ
డింతదనుక విధివిపాకమున నాంధ్రుల దృష్టిలోఁ బడక యజ్ఞాతవాసమును జేయవలసివచ్చెను. అతఁడు చింతలపూఁడి యెల్లనార్యుఁడు, ఎల్లనార్యుఁ డొక యాంధ్రమహాకవి. ఆతఁడు శ్రీకృష్ణదేవరాయల యాస్థానమున నుండి తాను రచించిన రాధామాధవ మను ప్రబంధరాజము నా కవిచక్రవర్తికి వినిపింప దాని యసదృశమనోజ్ఞత్వమునకు నచ్చెరువొంది యారసజ్ఞ శేఖరుఁ డాకవికి “రాధామాధవకవి&quot; యని యొక విశిష్ట నామమును బిరుదముగా నిచ్చెను. అట్టి యద్భుత కావ్య ప్రణేత ప్రాచీన గ్రంథాగార వివరములలో ననాదృతస్థితిలో నుండి కొలఁది కాలముక్రిందటివఱకు నాంధ్రుల యెఱుకలోనికి రాకుండుట మిక్కిలి శోచనీయమైన విషయము. భూగర్భమున నిక్షిప్త మైన కోహినూరు వజ్రమును వెలికిఁ దీసినట్లు, ఈమహాకవిని చెన్నపురి విశ్వకళాపరిషత్తువారు తొలుదొల్త బయలుపరిచి యతని యుత్తమగ్రంథ మగు విష్ణు
మాయానాటకమును విపులవీఠికతోఁ బ్రకటించిరి. అటుతర్వాత గోదావరీమండలమున నున్న కపిలేశ్వరపురాధినాయకుల యౌదార్యమూలమున నీకవియొక్క ప్రథమ ప్రబంధ మని చెప్పనొప్పు రాధామాధవము ముద్రితమై ప్రచురింపఁబడినది. అంతట, విద్వత్ప్రభువులును, మనోజ్ఞ కావ్యరసిక శిఖామణులును అగు శ్రీపీఠికాపుర రాజ్యరమాధవు లగు శ్రీ రాజారావు వేంకటకుమార మహీ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oyusogvf9e4ktwq7d0pmh4xj8bqr13a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:వైజయంతీవిలాసము (సారంగు తమ్మయ).pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>190719</id>
    <revision>
      <id>572955</id>
      <parentid>509331</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T14:22:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572955</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2585" sha1="tw9c8soha7a72obta41khiq278rbm8j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;ఘోరకలికాలకలుషాంధకారతతులు
పొరయకుండఁ గృపాదృష్టి పరగఁ జేసి.&lt;/poem&gt;|ref=53}}
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;పారంపర్యసమాగతాద్వయమను బ్రహ్మజ్ఞు లామ్నాయచూ
డారూఢస్ఫుటశేముషీకు లరిషడ్వర్గోత్థితాతంకధి
క్కారస్వాంతులు నిత్యభాగవతకైంకర్యానురక్తుల్ నవ
శ్రీరామానుజమూర్తు లప్పురమునౝ శ్రీవైష్ణవాగ్రేసరుల్.&lt;/poem&gt;|ref=54}}
{{p|ac|fwb}}విప్రనారాయణుని చరిత్ర&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అందు.&lt;/poem&gt;|ref=55}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;వేదవేదాంగాదివిద్యాప్రవీణుండు,
          పరతత్త్వవిజ్ఞానపారగుండు
నిత్యభాగవతార్చనాత్యుత్సుకస్వాంతుఁ,
          డఖిలజీవదయాపరైకబుద్ధి
యతులితైకాదశీవ్రతనిత్యశీలుండు,
          ద్వాదశవాసరోత్సవవిధాయి
యగణితశమదమాదిగుణసంపన్నుండు,
          త్రిభువనస్తుత్వనిర్నిద్రయశుఁడు&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వంశపారంపరీలబ్ధవైష్ణవాంక
పంచసంస్కారవిభవవిభ్రాజమానుఁ
డాత్మసన్నిహితాదినారాయణాంఘ్రి
యుండు నారాయణాహ్వయుం డొకగృహస్థు.&lt;/poem&gt;|ref=56}}
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;ఆ నారాయణుధర్మపత్నిఁ బతిసేవాలోలసంశీలతా
నూనప్రోద్యదగణ్యపుణ్య నసమానోదారశృంగారలీ
లానిస్సారితవిశ్వలోకమహిళాలావణ్య విప్రాన్వయ
శ్రీనీరాకరలక్ష్మి నెన్నఁ దగు లక్ష్మీనామధేయంబునన్.&lt;/poem&gt;|ref=57}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tw9c8soha7a72obta41khiq278rbm8j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:వైజయంతీవిలాసము (సారంగు తమ్మయ).pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>190720</id>
    <revision>
      <id>572956</id>
      <parentid>509332</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T14:33:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572956</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2451" sha1="g6tr5fan8n29h4akcl4s5h51ri6f1yr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;శ్రీరమ్యత నాలక్ష్మీ
నారాయణు లుండ్రు మనుజనారీపురుషా
కారము దాల్చినలక్ష్మీ
నారాయణు లని జగజ్జనంబులు వొగడన్.&lt;/poem&gt;|ref=58}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇ ట్లాదంపతులు కులశీలజనస్తుత్యనిత్యానుకూలదాంపత్యం
బులం బ్రవర్తించుచుండ నొక్కనాడు.&lt;/poem&gt;|ref=59}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;మహనీయనలినాక్షమాలికావలయంబు,
          కురుబోడితలఁ జుట్టుకొన నమర్చి
శ్రవణాక్షిఖురశృంగసహిత మై కప్పారు,
          సారంగచర్మ మంసమునఁ బూని
పృథులసాలగ్రామపేటీసహిత మైన,
          కకపాల కక్షభాగమునఁ దాల్చి
కాషాయకౌపీనకలితమస్కరదండ,
          కుండికల్ చేదోయిఁ గుదురుకొల్పి&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;యడుగడుగునకు నారాయణా! యటంచు
నరుగుదెంచెఁ దదీయగేహంబునకును
మాధుకరవృత్తితనుయాత్ర మహిఁ జరించు
యతివరుం డొక్కరుండు మధ్యాహ్నవేళ.&lt;/poem&gt;|ref=60}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వచ్చినయతిప్రవరునకు వైష్ణవసతి
భిక్ష తెచ్చిన నతఁ డామృగాక్షిఁ జూచి
యెందు ననపత్యభిక్ష నే నంద ననుచు
నొల్లక చనంగ నతని కయ్యువిద యనియె.&lt;/poem&gt;|ref=61}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;మహాత్యా! వైష్ణవగృహంబున దేవపూజానంతరంబున నతిథి
భాగంబు విభజించి నాయుంచిన శ్రీవిష్ణుప్రసాదంబుఁ బ్రా&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g6tr5fan8n29h4akcl4s5h51ri6f1yr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572957</id>
      <parentid>572956</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T14:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>572957</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2451" sha1="28goepr4o0yvpq685hv5a8tb2gur2b6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;శ్రీరమ్యత నాలక్ష్మీ
నారాయణు లుండ్రు మనుజనారీపురుషా
కారము దాల్చినలక్ష్మీ
నారాయణు లని జగజ్జనంబులు వొగడన్.&lt;/poem&gt;|ref=58}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇ ట్లాదంపతులు కులశీలజనస్తుత్యనిత్యానుకూలదాంపత్యం
బులం బ్రవర్తించుచుండ నొక్కనాడు.&lt;/poem&gt;|ref=59}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;మహనీయనలినాక్షమాలికావలయంబు,
          కురుబోడితలఁ జుట్టుకొన నమర్చి
శ్రవణాక్షిఖురశృంగసహిత మై కప్పారు,
          సారంగచర్మ మంసమునఁ బూని
పృథులసాలగ్రామపేటీసహిత మైన,
          కకపాల కక్షభాగమునఁ దాల్చి
కాషాయకౌపీనకలితమస్కరదండ,
          కుండికల్ చేదోయిఁ గుదురుకొల్పి&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;యడుగడుగునకు నారాయణా! యటంచు
నరుగుదెంచెఁ దదీయగేహంబునకును
మాధుకరవృత్తితనుయాత్ర మహిఁ జరించు
యతివరుం డొక్కరుండు మధ్యాహ్నవేళ.&lt;/poem&gt;|ref=60}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వచ్చినయతిప్రవరునకు వైష్ణవసతి
భిక్ష తెచ్చిన నతఁ డామృగాక్షిఁ జూచి
యెందు ననపత్యభిక్ష నే నంద ననుచు
నొల్లక చనంగ నతని కయ్యువిద యనియె.&lt;/poem&gt;|ref=61}} 
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;మహాత్మా! వైష్ణవగృహంబున దేవపూజానంతరంబున నతిథి
భాగంబు విభజించి నాయుంచిన శ్రీవిష్ణుప్రసాదంబుఁ బ్రా&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>28goepr4o0yvpq685hv5a8tb2gur2b6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>211368</id>
    <revision>
      <id>572964</id>
      <parentid>551278</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T17:08:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572964</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="272" sha1="ahh7wbhdm10xj7vkvsrpd3ji2rjtc3m" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=మధుర తంజావూరు నాయక రాజుల ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=నేలటూరు వెంకటరమణయ్య
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=అ. పంపమ్మ
|చిరునామా=హైద్రాబాదు
|సంవత్సరం=1953
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>ahh7wbhdm10xj7vkvsrpd3ji2rjtc3m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572965</id>
      <parentid>572964</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T17:08:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572965</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="284" sha1="leukeggt8jwx7rtlg1kk0whh99z1ok4" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=మధుర తంజావూరు నాయక రాజులనాటి ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=నేలటూరు వెంకటరమణయ్య
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=అ. పంపమ్మ
|చిరునామా=హైద్రాబాదు
|సంవత్సరం=1953
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>leukeggt8jwx7rtlg1kk0whh99z1ok4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉభయ చరములు</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215193</id>
    <revision>
      <id>572919</id>
      <parentid>562013</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:14:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="753" sha1="5hvp7h81n7amc05i0crqva86l4ghcux" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = వి. జగన్నాథరావు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = ఉభయ చరములు
 | ముందరి = [[../ఉప్పు/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=279 fromsection=&quot;279B&quot; to=285 tosection=&quot;285A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:జంతుశాస్త్రము]]</text>
      <sha1>5hvp7h81n7amc05i0crqva86l4ghcux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉమామహేశ్వరము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215194</id>
    <revision>
      <id>572918</id>
      <parentid>561921</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:14:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="728" sha1="7ol4u4bx6kykqy2kafq2nziiylovmpy" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = ఆదిరాజు వీరభద్రరావు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = ఉమామహేశ్వరము
 | ముందరి = [[../ఉభయ చరములు/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=285 fromsection=&quot;285B&quot; to=287 tosection=&quot;287A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>7ol4u4bx6kykqy2kafq2nziiylovmpy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉర్దూభాషాసారస్వతములు</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215195</id>
    <revision>
      <id>572917</id>
      <parentid>562006</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:14:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="766" sha1="m4obs7t5hhpqmjxmwps18sgivsmh1ju" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = బూర్గుల రామకృష్ణారావు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = ఉర్ధూభాషాసారస్వతములు
 | ముందరి = [[../ఉమామహేశ్వరము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=287 fromsection=&quot;287B&quot; to=293 tosection=&quot;293A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>m4obs7t5hhpqmjxmwps18sgivsmh1ju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉల్కలు</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215197</id>
    <revision>
      <id>572916</id>
      <parentid>561936</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:14:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="794" sha1="r7uyj77pehmxtmabf2vuupvh5joapa9" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = ఎన్. రాజేశ్వరరావు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = ఉల్కలు
 | ముందరి = [[../ఉర్దూభాషాసారస్వతములు/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=293 fromsection=&quot;293B&quot; to=295 tosection=&quot;295A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:ఖగోళశాస్త్రము]]</text>
      <sha1>r7uyj77pehmxtmabf2vuupvh5joapa9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణగతి శాస్త్రము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215210</id>
    <revision>
      <id>572915</id>
      <parentid>562068</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:13:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="798" sha1="oc91ynygx1f9ngebviajz5bzznngfzd" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = డి. ఎ. ఎ. ఎస్. నారాయణరావు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = ఉష్ణగతి శాస్త్రము
 | ముందరి = [[../ఉల్కలు/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=295 fromsection=&quot;295B&quot; to=298 tosection=&quot;298A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:భౌతికశాస్త్రము]]</text>
      <sha1>oc91ynygx1f9ngebviajz5bzznngfzd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215211</id>
    <revision>
      <id>572914</id>
      <parentid>561907</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:13:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="777" sha1="i5pch0vyjwc7jdv1ytq1oey6r6t3cbf" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము
 | ముందరి = [[../ఉష్ణగతి శాస్త్రము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=298 fromsection=&quot;298B&quot; to=301 tosection=&quot;301A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:భౌతికశాస్త్రము]]</text>
      <sha1>i5pch0vyjwc7jdv1ytq1oey6r6t3cbf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా శాస్త్రము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215212</id>
    <revision>
      <id>572913</id>
      <parentid>562018</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:13:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="826" sha1="mxbm718cde2t3unhqjm9q16yzsm9zp1" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = వసంతరావు వేంకటరావు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = ఉష్ణతా శాస్త్రము
 | ముందరి = [[../ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=301 fromsection=&quot;301B&quot; to=304 tosection=&quot;304A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:భౌతికశాస్త్రము]]</text>
      <sha1>mxbm718cde2t3unhqjm9q16yzsm9zp1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణమండలపు వ్యాధులు</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215213</id>
    <revision>
      <id>572912</id>
      <parentid>562023</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:12:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="826" sha1="svu3smx2sq8uj07xev78xtmiqf8wm92" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = ఎస్. వేంకటేశ్వరరావు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = ఉష్ణమండలపు వ్యాధులు
 | ముందరి = [[../ఉష్ణతా శాస్త్రము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=304 fromsection=&quot;304B&quot; to=318 tosection=&quot;318A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:వైద్యశాస్త్రము]]</text>
      <sha1>svu3smx2sq8uj07xev78xtmiqf8wm92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215215</id>
    <revision>
      <id>572911</id>
      <parentid>561953</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:12:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="803" sha1="snymsl2qp9dc3uvuue52b4u38jiciu7" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = కె. వి. పి. రంగారావు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు 
 | ముందరి = [[../ఉష్ణమండలపు వ్యాధులు/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=318 fromsection=&quot;318B&quot; to=326 tosection=&quot;326A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>snymsl2qp9dc3uvuue52b4u38jiciu7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము - వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215336</id>
    <revision>
      <id>573056</id>
      <parentid>562434</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:23:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>573056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="802" sha1="fvt1lo0avzrh7vgpw2e2jxoixywdb3h" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = డి. వి. ఆర్. విఠల్
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము - వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము
 | ముందరి = [[../ఋగ్వేదము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1930
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=351 fromsection=&quot;351B&quot; to=365 tosection=&quot;365A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>fvt1lo0avzrh7vgpw2e2jxoixywdb3h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కడప జిల్లా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>217151</id>
    <revision>
      <id>572937</id>
      <parentid>572433</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:38:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="792" sha1="7qd77xa1214kb3ux8gxc52qzl54bvzx" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = జనమంచి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కడప జిల్లా
 | ముందరి = [[../కట్లాట/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=537 fromsection=&quot;537C&quot; to=541 tosection=&quot;541A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్]]</text>
      <sha1>7qd77xa1214kb3ux8gxc52qzl54bvzx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu</title>
    <ns>106</ns>
    <id>217457</id>
    <revision>
      <id>572949</id>
      <parentid>572677</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T13:29:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572949</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="563" sha1="gjvobsmx6rtakf5j4yifw65bb5cepa4" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[ఆత్మకథ]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:మోహన్ దాస్ కరమ్ చంద్ గాంధీ|మోహన్ దాస్ కరమ్ చంద్ గాంధీ]]
|అనువాదకులు=[[రచయిత:వేలూరి శివరామ శాస్త్రి]]
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=[[రచయిత:కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు]]
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1930
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 
1=&quot;ముఖచిత్రం&quot;
2=&quot;ప్రవి&quot;
3to4=&quot;సూచన&quot;
5to10=&quot;విసూ&quot;
11=-
12=&quot;బొమ్మ&quot;
13=&quot;half-title&quot;
14=-
15=3
204=-
205=195
399=1
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>gjvobsmx6rtakf5j4yifw65bb5cepa4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ భాష</title>
    <ns>0</ns>
    <id>218343</id>
    <revision>
      <id>573048</id>
      <parentid>570652</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:05:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>573048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="705" sha1="jh3upyvaly6ea0ea6enelw69ego7gb2" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = డి. కె. భీమసేనరావు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కన్నడ భాష
 | ముందరి = [[..//]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1930
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=551 fromsection=&quot;551B&quot; to=553 /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:కర్ణాటక]]</text>
      <sha1>jh3upyvaly6ea0ea6enelw69ego7gb2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ సాహిత్యము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>218344</id>
    <revision>
      <id>573051</id>
      <parentid>572432</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:17:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>573051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="704" sha1="pwmh4o40cbb8sz6fn0n56tc8qvs2skp" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = డి. కె. భీమసేనరావు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కన్నడ సాహిత్యము
 | ముందరి = [[..//]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=554 to=559 /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:కర్ణాటక]]</text>
      <sha1>pwmh4o40cbb8sz6fn0n56tc8qvs2skp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్ఫ్యూషియస్</title>
    <ns>0</ns>
    <id>218345</id>
    <revision>
      <id>572934</id>
      <parentid>572431</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:33:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="809" sha1="o9p61mwk0dn1o0ls1epuk857uxk25af" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరం
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కన్ఫ్యూషియస్
 | ముందరి = [[../కన్నడ సాహిత్యము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=559 fromsection=&quot;559B&quot; to=563 tosection=&quot;563A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]]</text>
      <sha1>o9p61mwk0dn1o0ls1epuk857uxk25af</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కపిస్థలం దేశికాచార్యులు</title>
    <ns>0</ns>
    <id>218347</id>
    <revision>
      <id>572942</id>
      <parentid>572429</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:45:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="843" sha1="i7owtfl14mkxzguhavedl879q8gij1w" xml:space="preserve">ౡ{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = టి. కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కపిస్థలం దేశికాచార్యులు
 | ముందరి = [[../కన్హేరి/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=571 fromsection=&quot;571B&quot; to=572 tosection=&quot;572A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]]</text>
      <sha1>i7owtfl14mkxzguhavedl879q8gij1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ప్రజల మనిషి (నవల).djvu/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218362</id>
    <revision>
      <id>572981</id>
      <parentid>570723</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T18:26:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edla praveen</username>
        <id>6529</id>
      </contributor>
      <origin>572981</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3081" sha1="te3rv16r52o2utfzlte21q3r4ffbseb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Edla praveen&quot; /&gt;&lt;references/&gt;
{{Rh|||{{p|fs150}}1&lt;/p&gt;}}&lt;/noinclude&gt;తెల్లవారు జామున మొదలై అప్పుడే వర్షం వెలిసింది. ప్రజలు ఇండ్లలో
నుండి బయటికివచ్చి తమ దైనందిన కార్యకలాపాల్లో లీనమయ్యారు.
రై రులు తమ పశువులను దొడ్లో నుండి బయటికి వదితే వీధిలో
ఎత్తైన
ప్రదేశములో నీరు నిలువని చోట ఎండుగడ్డి వేశారు. దాటకపోయే ఒక
ఆవు గడ్డిలో మూతి పెట్టబోయింది. తన హక్కును హరించబోటన్ని
దనే కోసంతో గడ్డి తింటున్న ఎద్దు ఆవును కుమ్ము పోయింది. చేతికర్రతో
ఎండు గడ్డిని కించు మీదు చేస్తున్న కోటయ్య పరీక్షగా తన ఎద్దును
చూచాడు. అందరికి సంబంధించినదిగా తలచబడే వి వస్తువును ఇతరులు
హరించబోతుంటే లడ్డుపది రక్షించుకొనే ఆలోచన తన ఎద్దుకు కలిగినం
దుకు మానవుని ప్రవృత్తి తన ఎద్దుకు అలవడినందుకు ఆనందిస్తూ కోటయ్య
కొట్టములోకి వెళ్ళాడు.

కొట్టములో గుంజకు కట్టివేసియున్న ఆవును దీనంగా చూస్తూ
కోటయ్య కొడుకు కొమరయ్య నిలబడ్డాడు. ఆ ఆవు రొక్కుకున్న కాళ్ళ
వద్ద పేడ తీయటానికి అతనికి మనసొప్పటం లేదు. ఆవుదూడ అంటే
అని లరిచింది. కోటయ్య కండ్ల వెంట నీరు కారింది. తండ్రిని చూడగనే
కండ్లలో నీరును ప్రయత్న పూర్వకంగా ఇంకించుకొక ప్రయత్నం చేస్తూ,
&quot;దీనికి చొప్పివేయలా అయ్యా?&quot; అన్నాడు. తండ్రి అనంగి కార
సూచకంగా కొనుకయ్యను చూచి కొట్టంలో తంతనార కట్టను నిరీక్షిస్తు
న్నాడు.

“ఇక రోజూ మేసంగవ అయ్యాః ఇయాల ఒక రోడేగద! కడుపు
నిండ మేపుదాం.&quot; కొమరయ్య సందిగ్ధ ధోరణిలో అడిగాను.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>te3rv16r52o2utfzlte21q3r4ffbseb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/142</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218743</id>
    <revision>
      <id>572989</id>
      <parentid>571555</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T21:17:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572989</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4631" sha1="rgbgcxg8ilp17wtqlkuvk8jrqz6zmqp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
1. “ఇష్టార్థ వ్యవచ్ఛిన్నా పదావళీ కావ్యం.” అనఁగా మనోహరమగు నర్ధముతో నలంకృతమైన పదసముదాయము ‘కావ్యము’ అని యర్థము. ఈ కావ్యశరీరమునకు శోభాహేతువులు గుణములనియు,
&lt;poem&gt;    “తదల్పమపి నోపేక్ష్యం కావ్యే దుష్టం కథంచన।
     స్యాద్వపుస్సుందరమపి శ్వత్రేణైకేన దుర్భగం”&lt;/poem&gt;
(కావ్యమున నల్పనుగు దోషమునుగూడ నుపేక్షింపరాదు. శరీర మెంత యందముగా నున్నను నొక్కచో బొల్లి (శ్వేతకుష్ఠము) యున్నచో నెంతో యసహ్యముగాఁ గనఁబడును) అని యల్పదోషము గూడఁ గావ్యమున నుండరాదనియును వచించెను. విశ్వనాథ, జగన్నాథాదులయొక్క లక్షణములను బట్టి రసాపకర్షకములు గాని దోషములు దోషములు గావనియు సర్వథా దోషస్పర్శలేని కావ్య ముండదనియు మనము తెలిసికొనఁగలము. కావున దండి కావ్యదోషములఁ గూర్చి చేసిన సిద్ధాంతము దారుణమనక తప్పదు.

2. తదదోషౌ సగుణావనలంకృతీ పునః క్వా౽పి:― దోషరహితములును, గుణసహితములును, అలంకారయుక్తములు నగు శబ్దార్థయుగళము కావ్యశరీరము. 'అసలంకృతీ పునః క్వా౽పి' అనుదానికి వ్యాఖ్యాత &quot;యత్సర్వత్ర సాలంకారౌ క్వచిత్తు స్ఫుటాలంకార విరహే౽పి న కావ్యత్వహానిః” (ఎల్లెడలను శబ్దార్థములు సాలంకారములుగానే యుండవలెను. ఒకానొకచో నలంకారములు స్ఫుటముగా లేకున్నను గావ్యము గాకపోదు.) అని వ్యాఖ్యానించెను. ఈ కావ్యశరీరమునకు ధ్వని లేక వ్యంగ్యమే యాత్మ. వ్యంగ్యప్రాధాన్యమును బట్టి కావ్య ముత్తమమనియు, వ్యంగ్యాప్రాధాన్యమును బట్టి మధ్యమమనియు, నవ్యంగ్యమగునది యధమమనియుఁ దెలిపెను. ఈతఁ డానందవర్ధనుని ధ్వనిసిద్ధాంతమును బోషించినవాఁడే. ఈ కావ్యలక్షణమునే ప్రతాపరుద్రీయకారుఁడును స్వీకరించెను. ప్రతాపరుద్రీయమునకు సర్వథా 'నకలు'గానున్న నరసభూపాలీయమునందును నీలక్షణమే స్వీకరింపఁబడినది.

3. ‘వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం’ అనఁగా ‘రసస్వరూపము గల వాక్యము (మహావాక్యము లేక వాక్యసమూహము) కావ్యము.’ అని యర్థము. విశ్వనాథుఁ డీ లక్షణమును వచించి మమ్మటలక్షణము నీవిధముగా విమృశించెను. “లక్షణవాక్యమున 'అదోషౌ' అని యుండరాదు. ఏలన దోషరహితములగు శబ్దార్ధములు కావ్యమున్నచో లోకములో నే కావ్యముగూడ యత్కించిద్దోషస్పర్శ లేక యుండనేయుండదు. చూడుఁడు,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rgbgcxg8ilp17wtqlkuvk8jrqz6zmqp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/143</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218744</id>
    <revision>
      <id>572993</id>
      <parentid>571556</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T21:45:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572993</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4943" sha1="2ktfcro5z2vsugpwb1jcjtenqxhhb40" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;శ్లో. న్యక్కారో౽హ్యయ మేవ మే యదరయస్తత్రా౽ప్యసౌ తాపస
   స్సో౽ప్యత్రైవ నిహంతి రాక్షసకులం జీవత్యహో రావణః
   ధిక్ ధిక్ శక్రజితం; ప్రబోధితపతా కిం కుంభకర్ణేన వా
   స్వర్గగ్రామటికా నిలుంఠన భుజోచ్ఛూనైః కిమేభిర్భుజైః.&lt;/poem&gt;
ఇవి రావణుని పలుకులు :- నాకు శత్రువులు గలరని చెప్పుటయే పెద్ద యవమానము. అందును నా శత్రువు తాపసుఁడఁట; అతఁడును మా రాక్షసకులము నిచ్చటనే యనఁగా నాయెదుటనే త్రుంచునఁట; అక్కటా! రావణుఁ డింకను బ్రదికియేయున్నాఁడు. చావలేదే? ఇదియే సంభవించినచో నింద్రజిత్పరాక్రమ మేల? నిద్ర మేల్కొన్న కుంభకర్ణుని ప్రతాపము కాల్పనే? స్వర్గ మను పల్లెను గొల్లఁబెట్టి వృధగా బలిసిన నా బాహువులేల?

ఈ శ్లోకమున 'అవిమృష్టవిధేయాంశ’మను దోషము రెండుతావులందుఁ గలదు. అవిమృష్టవిధేయాంశమన న్యాయముగా ననువాద్యాంశము (కర్తృభూతము) ముందు చెప్పి విధేయాంశమును (క్రియాభూతము విధేయవిశేషణము) బిమ్మటఁ జెప్పవలసి యుండఁగా నట్లు చెప్పక విధేయాంశమును ముందు జెప్పి యనువాద్యాంశమును బిమ్మటఁ జెప్పుట. “అనువాద్యమనుక్త్వైవ నవిధేయముదీరయేత్&quot; (అనువాదమును జెప్పక విధేయమును జెప్పరాదు) అని న్యాయము. అవిమృష్టః ప్రాధాన్యేన అనిర్దిష్టః విధేయాంశః” అనఁగా విధేయవిశేషణము వాక్యమునఁ బ్రాధాన్యము వహింపవలసియుండఁగా దాని నట్లు వ్యవహరింపకుండుట. ఎట్లన “వాఁడు పండితుఁడు” అను వాక్యములో 'పండితుఁడు' అను పదము విధేయవిశేషణము. వాక్యమున దానికిఁ బ్రాధాన్యముండును. 'పండితుఁడు వాఁడు' అన్నచో నవిమృష్టవిధేయాంశదోష మగును. అట్లే 'నక్కారోహ్యయమేవ' అనుచోట నీదోషము గలదు. “అయమేవన్యక్కారః” (ఇదియే యవమానము) అనుచోట 'అయమేవ' అనునది యనువాద్యాంశము. 'నక్కార' అనునది విధేయాంశము. శ్లోకమున న్యక్కారపదము మొదటఁ బ్రయోగింపఁబడినది. కాన నవిమృష్టవిధేయాంశదోషదూషిత మైన దీ శ్లోకము. మరియు “వృధోచ్ఛూనై&quot; అనుచోటఁ గూడ నీదోషమే కలదు. 'ఉచ్ఛూనత’ వ్యర్థమని యర్ధము. ఇట ననువాద్యాంశ మైన యుచ్చూనతయు, విధేయాంశ మైన వైయర్ధ్యమును, శ్లోకమున మొదటి పాదమునందువలెనే వెనుక ముందులఁ బడినవి. మొదటిది వాక్యదోషము. రెండవది పదదోషము. “వృధాన్యార్థభంగముఁ గావించెడువార లెవ్వరొ యెఱుంగౝ శక్యమే యేరికిౝ” అనుచోఁగూడ నీ దోషమే కలదు. ఈ శ్లోకము దోషదూషితమైనది. కావునఁ గావ్యము కాకపోవలసిచ్చును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2ktfcro5z2vsugpwb1jcjtenqxhhb40</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/144</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218745</id>
    <revision>
      <id>572994</id>
      <parentid>571557</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T22:44:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572994</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5454" sha1="1657c3sraiys7ua1kgvgvaixbeh0wso" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఈ శ్లోకము ధ్వనిప్రాధాన్యమును బట్టి యుత్తమకావ్యముగా ధ్వనికారుఁ డంగీకరించెను. ఇందలి ధ్వనియిది :—'మే యదరయః' అనునెడ 'ఆరయః' అను బహువచనమువలన “నాకు నొకశత్రు వున్నాఁ డనుటయే యవమానము. పెక్కండ్రు గూడ నున్నారన్నచో నా యవమానమునకు మేర యుండునా?” అను నర్థము వ్యజ్యమాన మగుచున్నది. ‘తాపస’ పదమువలన &quot;ఆ శత్రువు పౌరుషకథాహీనుఁడైన తపస్వి”యన్నచో “నా యవమాన మింతింతని నొడువరాదు” అను నర్థము వ్యక్తమగును. 'శతా౽పి' యందలి 'అపి' శబ్దముచే 'మిక్కిలి యసంభవ'మను నర్థము వ్యక్తమగును. 'అత్రైవ' అనుచో 'ఏవ' శబ్దమువలన “ఇచ్చటనే నా కన్నులయెదుటనే” అను నర్థము వ్యక్తమగును. 'రాక్షసకులం' అను పదమువలన ఒక్కరాక్షసునిఁ గాదు 'సర్వకులమును నిర్మూలించును' అను వర్థము వ్యక్తమగును. 'నిహంతి' పదమువలన “వచ్చి జయించుట గాదు; నిశ్శేషముగా వధించును” అనునర్థము వ్యక్తమగును. “జీవత్యహో రావణః” ఆనుచో 'రావణ' పదమువలన “విశ్వవిజయము సేరినవాఁ” డను నర్థాంతరసంక్రమితవాచ్యధ్వని వ్యక్తమగును. ‘ధిక్ ధిక్’ అను నిపాతనము లింద్రుని జయించిన యింద్రజిత్తుయొక్క పరాక్రమమును గూర్చి నిందను వ్యక్తము సేయును. “స్వర్గగ్రామటికా” పదము నందలి ‘క’ వర్ణముచే స్వర్గము నందలి నిర్లక్ష్యభావము వ్యక్తమగును. ‘భుజైః’ అను బహువచనముచే ‘నిరువది చేతులును భారమాత్రమే’ యని వ్యక్తమగును. ఈ విధముగా సాధారణముగా నిందలిపదము లన్నియు రావణుని యవమానమును వ్యక్తీకరించుచున్నవి. అనఁగా వాచ్యముగాఁ గాక వ్యంగ్యముగాఁ దోఁపఁజేయుచున్నవి. కాన నీశ్లోక ముత్తమకావ్యము. కావున ‘అదోషా’ పదమువలనఁ గావ్యలక్షణ మవ్యాప్తిదోషజుష్టమైనది.

(అవ్యాప్తి యనఁగా లక్షణము గొన్నిచోట్లఁ బట్టకుండుట; అతివ్యాప్తి యనఁగాఁ బట్టరానిచోట్ల లక్షణము పట్టుట. అసంభవ మనఁగా బొత్తుగా నాలక్షణము దేనియందును బట్టకుండుట. లక్షణ మవ్యాప్త్యతి వ్యాప్త్యసంభవాదిదోషవర్జిత మై యుండవలయును) మరియు రసాపకర్షకా దోషాః (రసమును దగ్గించునవి దోషములు) అనుటచే రసమును దగ్గింపకున్నచో దోషములు కాఁజాలవు. “న్యక్కారో౽హ్యయ మేవ” అనుశ్లోకమందలి యవిమృష్టవిధేయాంశదోషము లందలి రసమును దగ్గించుట లేదు. కావున నీ దోషము దోషమే గాదు. దోషరహితములగు శబ్దార్థములే కావ్య మని చెప్పినచో ధ్వనిప్రాధాన్యమును బట్టి యుత్తమకావ్యము కాఁదగిన కావ్యము కావ్యమే కాకపోవును, కావున “అదోషా” పదము కావ్యలక్షణమున నుండరాదు. మరియు 'సగుణౌ' అను పదముగూడ వ్యర్థమే. ఏలనఁ గావ్యమునకు రస మాత్మభూతమని చెప్పఁబడియున్నది. గుణములు లేకున్న రస ముండదు. రస మున్నచో&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1657c3sraiys7ua1kgvgvaixbeh0wso</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/145</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218746</id>
    <revision>
      <id>572995</id>
      <parentid>571558</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T23:01:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572995</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5052" sha1="jgtoasot64z5olzh5nx0pwn30vk9o1n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;గుణము లుండును. గుణములు రసధర్మములు. అట్టిచో గుణములకును రసమునకును నవినాభావసంబంధము గలదు. కావున 'సగుణౌ' పదము కావ్యలక్షణమున ననవశ్యము. మరియు 'సాలంకారౌ’ పదమును వ్యర్థమే. అలంకారములు లేకున్నను కావ్యము రసవంతముగా నుండవచ్చును. గుణములు రసధర్మములయిన ట్లలంకారములు రసధర్మములు గావు. కావున నలంకారములు గావ్యమునకు ముఖ్యాంగములు గావు. అద్దాన ‘సాలంకారౌ’ పదముఁ గూడ వ్యర్థమే.

ఇట్లు మమ్మటుని కావ్యలక్షణమును ఖండించి విశ్వనాథుఁడు &quot;వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం” అను లక్షణమును వచించెను. రసస్వరూపముగల వాక్యము (మహావాక్యము) కావ్యమని దీనియర్థము. అభినవగుప్తుని సిద్ధాంతమే విశ్వనాథునిఁ బ్రేరేఁపించి యీ లక్షణమును జెప్పించినది. అభినవగుప్తుఁడు దనలోచనమున “రసేనైవ సర్వం జీవతి కావ్యం; నహి రసశూన్యం కావ్యం కించిదస్తి; రసఏవవస్తుతః ఆత్మా; వస్త్వలంకారధ్వనీతు సర్వధారసం ప్రతిపర్యవస్యేతే” (రసముచేతనే కావ్యము జీవించును. రసశూన్యమగు కావ్యముండదు. మువ్విధములగు ధ్వనులలో రసధ్వనియే కావ్యాత్మ. వస్త్వలంకారధ్వనులు గూడ రసపర్యవసాయులు గావలయును) అని నిర్వచించెను. ఈ రసధ్వనియే కావ్యాత్మ యను అభినవగుప్తుని సిద్ధాంతమును సర్వథా విశ్వనాథుని &quot;వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం” అను సిద్ధాంతమును బోలియున్నది. పోలియుంటయే కాదు అదియే యిది యని నిరాటంకముగా జెప్పవచ్చును. దీనినిఁ జూడుఁడు.
&lt;poem&gt;శ్లో॥ శుశ్రూరత్ర నిమజ్జతి అత్రా౽హం దివసకం ప్రలోకయ।
    మా పథిక! రాత్ర్యంధ! శయ్యాయామావయో ర్మాంక్షీః&lt;/poem&gt; 
&lt;poem&gt;గీ. ఇచట మాయత్త పండు; నే నిటఁ బరుందుఁ, బగటనే లెస్స కని గుర్తుపట్టుకొనుము
   రేయి చీఁకటి గానక యోయపాంథ! పడకుమా! మాదు మంచాలపైనిఁ దప్పి.&lt;/poem&gt;
ఇట “మాయత్తప్రక్కలోఁ బడకుము. నాప్రక్కలోఁ ఐడుము.” అను వస్తువ్యంగ్యము గలదు. విశ్వనాథుఁడు వస్త్వలంకారధ్వనులకుఁ బ్రత్యేకత్వము నంగీకరింపనివాఁడగుట నిట్టి వస్తువ్యంగ్యము గల పద్యములందును రసాభాసాదిమూలముననే కావ్యత్వమును స్థాపించెను. (ఉపనాయకరతి రసాభాసమని ముందు దెలియును.) అనఁగా నా వాక్యమున వస్తువ్యంగ్య ముంటచే నుత్తమకావ్యము గాదు. మఱి రసాభాస ముంటచేతనే యుత్తమకావ్య మైనది.” అని సిద్ధాంతించెను. కాన నభినవగుప్తునివలెనే యీతఁడును వస్త్వలంకారధ్వనులను రసపర్యవసాయులుగానే యుండవలెనని విశ్వసించెను. రసాభాసము రస మగునా? యని శంకించుకొని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jgtoasot64z5olzh5nx0pwn30vk9o1n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/146</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218747</id>
    <revision>
      <id>572996</id>
      <parentid>571559</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T23:33:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572996</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4671" sha1="8rs8rcpzluaszn9s1tpvaqstgl7ky5l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;“రస్యతే ఆస్యాద్యతే ఇతి రసః” అను రసశబ్దవ్యుత్పత్తినిఁ బట్టి భావము, భావాభాసము, రసము, రసాభాసము మొదలయినవన్నియు రసశబ్దవాచ్యములే యని వచించెను. పిమ్మటఁ దన “వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం” అను సిద్ధాంతమును సమర్ధించుటకై కొన్ని గ్రంథములనుండి కావ్యలక్షణములను జూపెను. అవి యివి:―
&lt;poem&gt;    “వాగ్వైదగ్ధ్యప్రధానే౽పి రస ఏవాత్రజీవితం&quot; (అగ్నిపురాణము.)&lt;/poem&gt;
ఎంత వాక్చమత్కారమున్నను (అలంకారచమత్కార మున్నను) గావ్యమునకు రసమే జీవితము.)
&lt;poem&gt;    &quot;కావ్యస్యాత్మని సంగిని రసాదిరూపే న కస్యచిద్విమతి” (మహిమభట్టు)&lt;/poem&gt;
రసాదులే కావ్యమున కాత్మ యనుటలో నెవరికిని భిన్నాభిప్రాయము లేదు.
&lt;poem&gt;    “నహి కవేరితివృత్తమాత్ర నిర్వాహేణ ఆత్మపదలాభః ఇతిహాసాదేవ తత్సిద్ధేః” (ధ్వన్యాలోకము)&lt;/poem&gt;
కేవల మితివృత్తమును నిర్వహించినమాత్రమునఁ గవి కానేరడు. ఆపని నితిహాసాదులే చేయుచున్నవి. కావ్యమున రసనిర్వాహముచేతనే కవి యగును.

ఇట్లు స్వసిద్ధాంతానుకూలములయిన యితర విద్వాంసుల సిద్ధాంతముల నుదాహరించి ‘వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం’ అనుటచేఁ బ్రబంధములోని కొన్ని నీరసపద్యములకుఁ గావ్యత్వము లేకపోవలసివచ్చును. అట్టియెడ రసవత్పద్యములను బట్టి కావ్యత్వమును, నీరసపద్యములను బట్టి యకావ్యత్వమును నొకకావ్యమందే సంభావించి యది కావ్యముగాని యకావ్యముగాని కాకపోవలసివచ్చునని యాశంకించుకొని రసవత్పద్యములలో నున్న కొన్ని నీరసపదములకును బద్యరసముచే రసవత్త్వము గలుగువిధమునఁ బ్రబంధరసముచే నీరసపద్యములకును రసవత్త్వము కలుగునని సమాధానించెను. ఇట్లు విషయవిచారణ చేసి ‘వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం’ అను సిద్ధాంతమును ధ్రువపఱచెను.

4. “రమణీయార్థప్రతిపాదకశబ్దః కావ్యం” అనగాఁ రమణీయమగు నర్థమును దెలుపు శబ్దము కావ్యము అని యర్థము. రమణీయార్థ మనఁగా నేయర్థమును దిరిగి తిరిగి భావించుటచే లోకోత్తరాహ్లాదము గలుగునో యది రమణీయార్థము. ఆలోకోత్తరాహ్లాదమునకే చమత్కారమనియు నామాంతరము. కావున రమణీయార్థమనఁగాఁ జమత్కారము గలిగించు నర్థమని సారాంశము. “నీకుఁ బుత్త్రుఁ డుదయించినాఁడు” అను వాక్యములోఁ జమత్కారము గానరాదు.

చమత్కారము లేకున్నచో నిది కావ్యమే కాఁజాలదు. ఎట్లన,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8rs8rcpzluaszn9s1tpvaqstgl7ky5l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572997</id>
      <parentid>572996</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T23:36:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>572997</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4678" sha1="9wx3qreekyuteqhjh42qblywbyfyjja" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;“రస్యతే ఆస్యాద్యతే ఇతి రసః” అను రసశబ్దవ్యుత్పత్తినిఁ బట్టి భావము, భావాభాసము, రసము, రసాభాసము మొదలయినవన్నియు రసశబ్దవాచ్యములే యని వచించెను. పిమ్మటఁ దన “వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం” అను సిద్ధాంతమును సమర్ధించుటకై కొన్ని గ్రంథములనుండి కావ్యలక్షణములను జూపెను. అవి యివి:―
&lt;poem&gt;    “వాగ్వైదగ్ధ్యప్రధానే౽పి రస ఏవాత్రజీవితం” (అగ్నిపురాణము.)&lt;/poem&gt;
ఎంత వాక్చమత్కార మున్నను (అలంకారచమత్కార మున్నను) గావ్యమునకు రసమే జీవితము.)
&lt;poem&gt;    “కావ్యస్యాత్మని సంగిని రసాదిరూపే న కస్యచిద్విమతి” (మహిమభట్టు)&lt;/poem&gt;
రసాదులే కావ్యమున కాత్మ యనుటలో నెవరికిని భిన్నాభిప్రాయము లేదు.
&lt;poem&gt;    “నహి కవేరితివృత్తమాత్ర నిర్వాహేణ ఆత్మపదలాభః ఇతిహాసాదేవ తత్సిద్ధేః” (ధ్వన్యాలోకము)&lt;/poem&gt;
కేవల మితివృత్తమును నిర్వహించినమాత్రమునఁ గవి కానేరడు. ఆపని నితిహాసాదులే చేయుచున్నవి. కావ్యమున రసనిర్వాహముచేతనే కవి యగును.

ఇట్లు స్వసిద్ధాంతానుకూలములయిన యితర విద్వాంసుల సిద్ధాంతముల నుదాహరించి ‘వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం’ అనుటచేఁ బ్రబంధములోని కొన్ని నీరసపద్యములకుఁ గావ్యత్వము లేకపోవలసివచ్చును. అట్టియెడ రసవత్పద్యములను బట్టి కావ్యత్వమును, నీరసపద్యములను బట్టి యకావ్యత్వమును నొకకావ్యమందే సంభావించి యది కావ్యముగాని యకావ్యముగాని కాకపోవలసివచ్చునని యాశంకించుకొని రసవత్పద్యములలో నున్న కొన్ని నీరసపదములకును బద్యరసముచే రసవత్త్వము గలుగువిధమునఁ బ్రబంధరసముచే నీరసపద్యములకును రసవత్త్వము కలుగునని సమాధానించెను. ఇట్లు విషయవిచారణ చేసి ‘వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం’ అను సిద్ధాంతమును ధ్రువపఱచెను.

4. “రమణీయార్థప్రతిపాదకశబ్దః కావ్యం” అనగాఁ రమణీయమగు నర్థమును దెలుపు శబ్దము కావ్యము అని యర్థము. రమణీయార్థ మనఁగా నేయర్థమును దిరిగి తిరిగి భావించుటచే లోకోత్తరాహ్లాదము గలుగునో యది రమణీయార్థము. ఆలోకోత్తరాహ్లాదమునకే చమత్కార మనియు నామాంతరము. కావున రమణీయార్థ మనఁగాఁ జమత్కారము గలిగించు నర్థమని సారాంశము. “నీకుఁ బుత్త్రుఁ డుదయించినాఁడు” అను వాక్యములోఁ జమత్కారము గానరాదు.

చమత్కారము లేకున్నచో నిది కావ్యమే కాఁజాలదు. ఎట్లన,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9wx3qreekyuteqhjh42qblywbyfyjja</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/147</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218748</id>
    <revision>
      <id>572998</id>
      <parentid>571560</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T23:50:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572998</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4898" sha1="npcqjviydf2agbr9klzwj05ep8op6y2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;    కిం కవేస్తేన కావ్యేన కిం కాండేన ధనుష్మతః
    పరస్య హృదయే లగ్నం న ధూనయతి యచ్ఛిరః.&lt;/poem&gt;
'''తా'''. హృదయమున నెయ్యది లగ్నమై తలను గంపింపఁజేయదో కవియొక్క యా కావ్య మేల? ఆ ధానుష్కుని బాణమేల? అన్నారు పెద్దలు. కానఁ గావ్యమునఁ జమత్కార మున్ననే పరుఁడు తల నాడించును.

కనుక “చమత్కారవత్త్వం కావ్యత్వం&quot; అనఁగాఁ జమత్కారము గలిగియుంటయే కావ్యమని నిష్కృష్టార్థము. ఈచమత్కార మెట్లు గలుగునన్న వస్త్యలంకారరసాదిధ్వనులవలన నేర్పడునని యభిప్రాయము.

ఇట్లు తనలక్షణమును నిర్వచించి పిమ్మట మమ్మట విశ్వనాథుల లక్షణములను ఖండించెను. ముమ్మటలక్షణఖండన మిది:―

&quot;మమ్మటుఁడు కావ్యార్థములు రెండును గావ్యశరీరమని నిర్వచించెను. ఇట్లనరాదు. లోకమునఁ గావ్యము పఠింపఁబడినది. కావ్యమువలన నర్థము తెలియుచున్నది. కావ్యము వింటిమి. కాని యర్థము గాలేదు. అని వ్యవహారము గలదు. దీనినిఁ బట్టి కావ్యశరీర మనఁగా శబ్దవిశేషమే కాని శబ్దార్థయుగళము గాదు. మరియు శబ్దార్థములు రెండును గలిసి కావ్యశరీర మనుటలో లోకవ్యవహారము గాని శాస్త్రప్రమాణము లేదు. కావున నీమత ముపాదేయము గాదు. మరియు “అదోషౌ” అను విశేషణమును వ్యర్థమే లోకములో “నీకావ్యము దుష్టము” అను వ్యవహారము గలదు. దుష్ట మనఁగా దోషయుక్తమని యర్థము. ఈ కావ్యము దుష్టమన దోషసహితమని తేలినది. ఈవ్యవహారమునుబట్టి దోషమున్నను గావ్యత్వమునకు హాని రాదు. సర్వథా దోషస్పర్శ లేని కావ్య ముండదు. &quot;సగుణౌ సాలంకారౌ” పదములను వ్యర్థములే. ఏలన “ఉదితం మండలం విధోః&quot; అను వాక్యము
గలదు. ప్రకరణాదివశమున నీవాక్యమున కనేక వ్యంగ్యార్ధములు గోచరించుచున్నవి.
ఈ కావ్యమున నెట్టి గుణాలంకారములును లేవుగదా! కావున గుణాలంకారములు లేకున్నను గావ్యత్వమునకు లోపము రాదు. లోకములో శూరత్వ, వీరత్వాదు లాత్మధర్మములు కాని శరీరధర్మములు గావు. అట్లే కావ్యమున గుణములఁ గూడఁ గావ్యాత్మ యగు రసముయొక్క ధర్మము లగును. ఇఁక హారాద్యలంకారములు శరీరము నలంకరించున ట్లుపమాద్యలంకారములు కావ్యశరీరము నలంకరించును. శరీర మన నేమి? అని యడిగినపు డాత్మవిశిష్టము శరీర మని లక్షణమును చెప్పుదురు. కానీ శూరత్వాది గుణములకును, హారాద్యలంకారములకును లక్షణమునఁ బ్రవేశముండదు గదా! అట్లే కావ్యలక్షణమున గుణములకును నలంకారములకును బ్రవేశముండరాదు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>npcqjviydf2agbr9klzwj05ep8op6y2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/148</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218749</id>
    <revision>
      <id>572999</id>
      <parentid>571561</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T00:02:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572999</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4916" sha1="baxcwukw716o3bq5d5m2ghbhmf2dfn4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&quot;రమణీయార్థప్రతిపాదకశబ్దము కావ్య” మను లక్షణమున శబ్దము కావ్యశరీరము. రమణీయార్థము కావ్యాత్మ యగును. ఆత్మవిశిష్ట మగునదియే శరీర మైనట్లు రమణీయార్థవిశిష్టమగు శబ్దమే కావ్యశరీరమని సారాంశము. మరియు 'రమణీయ’ పదముచేతనే నిర్దోషత్వ, సగుణత్వ, సాలంకారత్వములు గూడ భాసిల్లును. కావున నెల్లవిధముల మమ్మటలక్షణ మయుక్తము.

పిమ్మట విశ్వనాథలక్షణమును నిట్లు ఖండించెను. రసాత్మకమైనవాక్యమే కావ్య మన్నచో వస్త్వలంకారవ్యంగ్యప్రధానము లగు కావ్యములకుఁ గావ్యత్వము లేకపోవలసి వచ్చును. అట్టివి కావ్యములే కావనుట చెల్లదు. ప్రాచీనులగు మహాకవులు జలపాత, వేగ, భ్రమణ, కపి, బాలాది విలాసములను (రసస్పర్శ లేని కేవల వస్త్వలంకారప్రధానములగు కావ్యములను) రచించిరి. వానికిఁ గావ్యత్వమును దొలఁగించుట భావ్యము గాదు. అట్టి తావులలోఁ గూడ రసస్పర్శ గలదని చెప్పితిమేని “గౌ శ్చలతి” (గోవు కదలుచున్నది) అను వాక్యమునఁగూడ నేదో విధముగా రసమున్నదని చెప్పవచ్చును. ఇది యుక్తము గాదు. కావున జగన్నాథునిలక్షణ మయుక్తము.”

మమ్మట, విశ్వనాథ, జగన్నాథులు మువ్వురును ధ్వనిసిద్ధాంతానుకూలవాదులే. మువ్వురును గావ్యాత్మ ధ్వనియే యని చెప్పుదురు. గావ్యశరీరనిర్వచనమున మాత్రమే భేదించిరి.

జగన్నాథలక్షణమగు &quot;రమణీయార్థప్రతిపాదకశబ్దః కావ్యం” అనునది దండిలక్షణమగు “ఇష్టార్థ వ్యవచ్చినా పదావళీ కావ్యం” అనుదానికి రూపాంతరమే. ఇష్టార్థ మన రమణీయార్థమే. వ్యవచ్చిన్న మన భూషిత మని యర్ధము. మనోహరార్ధముతో భూషితమైన పదసంఘాతము కావ్యమని దండి యర్థము. రమణీయార్థమును దెలుపు శబ్దము (శబ్దసంఘాతము) కావ్యమని జగన్నాథుని యాశయము. కావున నిరువురి లక్షణమును సమానమే.&lt;ref&gt;కావ్యాదర్శమునకు వ్యాఖ్యాత యగు తరుణవాచస్పతి &quot;ఇష్టార్థ వ్యవచ్ఛిన్నా పదావళీ” అనఁగా వివక్షితార్థ వ్యవచ్చిన్న శబ్దసందర్భః (చెప్పఁదలఁచిన యర్థముతో నలంకృతమగు శబ్దము) అని యర్థమును వ్రాసెను. మరియు హృదయంగమ మను వ్యాఖ్యానమున &quot;వివక్షితార్థస్య అన్యూనానతిరేకతాస్వరూపేణ ప్రతిపాదన సమర్థా పదావళీ&quot; చెప్పఁదలఁచిన యర్థమును హెచ్చుతచ్చులు లేనివిధమునఁ జెప్పఁజాలు పదసముదాయము అను నర్ధము వ్రాయఁబడి యున్నది. ఈ యర్థమును బట్టి  చూచినచో దండిలక్షణమును జగన్నాథునిలక్షణమును సమానార్ధకములు గావు.&lt;/ref&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>baxcwukw716o3bq5d5m2ghbhmf2dfn4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/149</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218750</id>
    <revision>
      <id>573000</id>
      <parentid>571562</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T01:32:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573000</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3279" sha1="6w47x400rmfpavl7cq940uln7qmcvrk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
ప్రాయికముగాఁ బూర్వాలంకారికు లెల్లరును శబ్దార్థయుగళమే కావ్యశరీరమని సిద్ధాంతించిరి. దండి జగన్నాథులు మాత్రమే శబ్దవిశేషము కావ్యశరీరమని నిర్వచించిరి. ఈమతమే యుత్తమోత్తమ మైనది. ఈలక్షణమే ధ్వన్యాలోకకర్తకును సమ్మతమనియు నాతఁడు సూటిగాఁ గావ్యలక్షణమును జెప్పకున్నను వ్యతిరేకముఖమునఁ జెప్పిన ట్లతని ధ్వన్యాలోకపంక్తిని వెనుకఁ జూపి దానికిని జగన్నాథలక్షణమునకును సమన్వయమును
గదిరించి చూపియుంటిమి.&lt;ref&gt;నేఁటివఱకుఁ బెక్కం డ్రీరెండులక్షణములను సమానార్ధకములుగానే తలంచుచుండిరి. కానీ D. T. తాతాచార్య M. O. L. గారు Definition of Poetry లో నీ యర్థములను జూపిరి. పండితు లింకను దీనినిఁగూర్చి చర్చించవలెను.&lt;/ref&gt; మరల నావిషయము నిటఁ జెప్పుట చర్వితచర్వణమగును.

ఇక నిట నాంగ్లకావ్యలక్షణములఁ జూపుదును. D.T. Tatacharya M.O-L, తమ Definition of Poetry ఆను వ్యాసమున నుదాహరించిన పంక్తులనే యిచ్చటఁ
జూపుదును.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;1. The expression of the imagination
   తన భావనను (ప్రతిభను) వాగ్రూపముగాఁ బ్రకటించుటయే కవిత్వము
2. The language of the imagination
   తన భావనను ( ప్రతిభను ) బ్రకటించు భాషయే కవిత్వము
3. The art of employing words in such a manner as to produce
   an illusion on the imagination.
   ప్రతిభకు నొక మి థ్యారూపమును గల్పించు విధమునఁ బదములను గూర్చు
   కళ కవిత్వము
4. The rhythmic creation of beauty.
   సౌందర్యమును గణబద్ధముగా సృజించుటయే కవిత్వము
5. The most delightful and perfect form of utterance that
   human words can reach.
   మానవవాక్కుల కందఁదగినంత యానందకరమైనట్టియు రసస్ఫోరక మై
   నట్టియు నిర్దుష్టమైనట్టియు రచనారూపము కవిత్వము
6. The art of uniting pleasure with truth by calling imagination
   to the help of reason.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6w47x400rmfpavl7cq940uln7qmcvrk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/150</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218751</id>
    <revision>
      <id>573001</id>
      <parentid>571563</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T02:35:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573001</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3234" sha1="62l110im72r148gmqnmurnvn2n0utqb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;  ప్రతిభోత్థాపితమైన కారణములతో సత్యమును నానందముతో సమ్మేళ
   నముఁ జేయుకళయే కవిత్వము&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
We may assume that the authors of these difinitions are indirectly referring the essence of the poetry which resides in words and thoughts and which owes itself to tropes and figures. I am inclined therefore to think that though the above and like definitions require a verble change before they can be strictly called definitions, yet they are in substance the same as the definitions of our old Alankarikas of the Alankara School which will be considered in the third chapter.

Of a quite different nature and value in John Stuart Mill's difinition which is contained in his question &quot;what is poetry&quot; but the thought words in which emotion spontaneously embodies itself. Perhaps we have our Rasa theory of Poetry poorly expressed. In a more developed form we find the Rasa principal in Wordsworth's observation which also refers to the question of origin and philosophy of poetry.

&quot;Poetry is the spontaneous overflow of powerful feelings.&quot; This observation of Wordsworth as well as that of John Keble that &quot;poetry is a vent for overcharged feelings&quot; brings for our memory Ananda Vardhana's Sloka.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;కావ్యస్యాత్మా సఏవార్థ స్తథా చాదిక వేః పురా
క్రౌంచద్వంద్వవియోగోత్థశ్శోకః శ్లోకత్వమాతః.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
and Abhinagupta's comment upon it. It would be wrong, hower, to think that these critics had ever conceived with any vividness the Rasa or its relation to poetry. All we can safely say is that as Goldsmith and Leigh Hunt represent the old Alankara School. So William Wordsworth and John Keble represent the very incipient stage of the Rasa School, though of course unconsciously.&quot;

&quot;ఈ పై లక్షణకర్తలు సాక్షాత్తుగాఁ గాదు కాని పరంపరగాఁ గావ్యతత్త్వమును నిరూపించుచున్నారు. వారి యుద్దేశానుసారముగా నా కావ్యతత్త్వ మలంకారసహితమగు శబ్దార్థస్వరూపము. కావున నీ లక్షణములును, నింకను నిట్టివియు, 'లక్షణములు' అని చెప్పవలసినచో మరికొంత మార్పఁబడయవలయును. అప్పటికిని నవి మన యలంకారసిద్ధాంతమువంటి సిద్ధాంతములే యగును.

‘జాౝ స్టర్టుమిల్' అను లాక్షణికుఁడు ‘కావ్య మన నేమి?' అని ప్రశ్నించుకొని పైలక్షణములకన్న భిన్నమగు దృక్పథముతో &quot;మూర్తీభవించిన యావేశము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>62l110im72r148gmqnmurnvn2n0utqb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/151</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218752</id>
    <revision>
      <id>573002</id>
      <parentid>571564</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T02:46:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573002</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4742" sha1="t3nloovvbpobp4jun7ngpob12gvvrzq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;గల పదములును, అర్థములును కావ్యము” అనెను. ఇట మన రససిద్ధాంత మత్యల్పముగా బీజభూతముగాఁ దెలుపఁబడెను.

వర్డ్సువర్తు ఇంతకన్న విశేషముగా &quot;కావ్యమనఁ బరిపూర్ణమైన యావేశముతో హృదయమునుండి వెలువడు వాక్ప్రవాహము&quot; అని తెలిపెను.

అట్లే జాౝ కేబెలు అనునాతఁడు “కావ్యమన హృదయముయొక్క యొడ్డు లొరసి ప్రవహించు భావప్రవాహమునకుఁ బరీవాహము&quot; అని వచించెను. ఈ వచనములు

“కావ్యాత్మ యా రసధ్వనియే. ఆదికవియొక్క క్రౌంచద్వంద్వ వియోగోత్థ మైన శ్లోకమే శోకమయ్యెను.” అను నర్థముగల యానందవర్ధనుని శ్లోకమును, దానిపై యభినవగుప్తుని వ్యాఖ్యను దలఁపించుచున్నవి. ఆంగ్లలాక్షణికులు మన రససిద్ధాంతము నూహించినారని చెప్పలేము. కాని గోల్డుస్మిత్తు; లేహంటు ప్రభృతులు అలంకారమార్గానుయాయులు. వర్డ్సువర్తు ప్రభృతులు రసమార్గానుయాయులు. అని మాత్రము చెప్పఁగలము.” (స్వేచ్ఛానువాదము).

ఇంతవఱకుఁ గావ్యశరీరమును గూర్చియుఁ గావ్యాత్మను గుఱిెంచియు విచారణ సేసితిమిగదా! ఇట నిఁక గావ్యప్రయోజన మేమో తెలిసికొనవలయును.

మన వాఙ్మయము (వైదికలౌకికము) ప్రభుసమ్మితము, మిత్రసమ్మితము, కాంతాసమ్మితము, నని ముత్తెఱఁగులుగా నభినవగుప్తపాదులు ప్రప్రథమమున వ్యవహరించిరి. తరువాతి యాలంకారికు లెల్లరు నీ విషయము నిట్లే స్వీకరించిరి. వేదవాఙ్మయము (వేదశాస్త్రస్మృతులు) ప్రభుసమ్మితము; పురాణవాఙ్మయము మిత్రసమ్మితము; కావ్యవాఙ్మయము కాంతాసమ్మితమువని విభజించిరి. ప్రభుసమ్మితమనఁ
బ్రభువువలె నిరంకుశముగా శాసించునది. వేదము “సత్యంవద; ధర్మంచర” ఇత్యాదిక
మగు కర్తవ్యధర్మమును శాసనరూపమున బోధించును. ప్రభుశాసన ముల్లంఘింపరాని విధమున వేదశాసనముగూడ నుల్లంఘింపరానిది. ప్రభుశాసన మె ట్లెదుర్కొనరాదో వేదశాసనము నెదుర్కొనరాదు. మన కిష్టములేకున్నను బ్రభుశాసనమును విధిగాఁ బాలింపవలసిన విధమున వేదశాసనమును బాలింపవలయును. ఇట హేతువాదము పనికిరాదు. ఈ వాఙ్మయమున శబ్దమునకే ప్రాధాన్యము. కావున వేదములు శబ్దప్రధానములు. ఏలన &quot;ఈషత్పాఠాన్యథా పాఠే ప్రత్యవాయ ప్రదర్శనాత్&quot; ఈషత్పాఠమువలనను, అన్యధాపాఠమువలనను గూడఁ బ్రత్యవాయము గలుగును. అని కలదు. ఇక మిత్రసమ్మిత మన మిత్రునివలె నుపదేశించునది. లోకములో&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t3nloovvbpobp4jun7ngpob12gvvrzq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/152</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218754</id>
    <revision>
      <id>573003</id>
      <parentid>571567</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T03:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573003</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4929" sha1="oa7o2tjfclwt9iynp1y97tqws391jig" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;మాతా మిత్రం పితాచేతి స్వభావాత్త్రితయం హితం।
కార్యకారణ తశ్చాన్యే భవంతి హిత బుద్ధయః&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
అన్నవిధమున మేలు గోరువారు తలిదండ్రులును, మిత్రుఁడును నను మువ్వురే. అట్టి మిత్రునివంటి పురాణవాఙ్మయము వైదికమగు &quot;సత్యంవద, ధర్మంచర” అను శాసనమునే సహేతుకముగా సోదాహరణముగాఁ గథారూపమునఁ దదాచరణమువలన గలుగు లాభములును, అనాచరణమువలన గలుగు నలాభములను నుపదేశించి, కర్తవ్యధర్మాచరణమునఁ బ్రవిష్టునిఁ జేయును. కాన నీవాఙ్మయ మర్థప్రధానము. ఇఁకఁ గాంతాసమ్మిత మనఁగా నుత్తమురాలగు భార్య తన శైలీ (ప్రవర్తన) గుణాలం కారాదులచే భర్తృమనోరంజనమును జేయుచు సున్మార్గమున నున్న వానిని సన్మార్గమునకుఁ ద్రిప్పును. ఆ యుత్తమయువతి తనభర్తకు వాచ్యరూపముగా నుపదేశింపక తన గుణప్రవర్తనలచే వ్యంగ్యరూపమున నుపదేశము సేయును. ఆమెయే స్వాధీనపతిక యనఁబడును. కర్తవ్యధర్మాచరణము నాకు భర్తను స్వాధీనునిఁ జేసికొనునది. అంతేకాని కేవలము తన కామసంతృప్తి కాతనిని స్వాధీనునిఁ జేసికొన్నది కాదు. అట్టియెడఁ బ్రియుఁడు కాంతాదాసుఁ డగుటలో దొసఁగులేదు. కావునఁ గావ్యవాఙ్మయము కాంతాసమ్మత మనుటవలన వేద, పురాణవాఙ్మయములకన్న వైలక్షణ్య మేర్పడినది. ఇందు దానియందు లేని చిత్తరంజనము, వ్యంగ్యరూపమగు నుపదేశమును గలవు. ఇదియే వైలక్షణ్యము. ఈవాఙ్మయము ధ్వనిప్రధానము. ఇట నొకవిషయమును స్మృతియం దుంచుకొనవలయును. వైదికవాఙ్మయ మేకర్తవ్యధర్మమును నిరంకుశముగా శాసనరూపముగా బోధించుచున్నదో యా కర్తవ్యధర్మమునే పురాణవాఙ్మయము సహేతుకముగా సోదాహరణముగా బోధించుచున్నది. ఆ కర్తవ్యధర్మమునే కావ్యవాఙ్మయము, శైలీగుణాలంకారములచే జనచిత్తము నాకర్షించుచు హృద్యముగా బోధించుచున్నది. వేదము 'సత్యంవద' అని శాసించెను. పురాణము సత్యహరిశ్చంద్రకథను దెలిపెను. ఆ కథయే దృశ్యశ్రవ్యకావ్యములం దంతకన్న మనోరంజకముగాఁ ప్రదర్శింపఁబడి యాధర్మమును మరింత లెస్సగా నాటుకొనునట్లు బోధించుచున్నది. ఈ క్రమమును బట్టి చూడఁగాఁ గావ్యము తప్పక ధర్మోపదేశకమై యుండవలెను. దీనినే భామహుఁడు
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;ధర్మార్థకామమోక్షేషు వైచక్షణ్యం కళాసు చ।
 కరోతి కీర్తిం ప్రీతిం చ సాధుకావ్య నిషేపణం”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
అని చతుర్వర్గవ్యుత్పత్తియే కావ్యప్రయోజనముగాఁ బేర్కొనెను. మరియుఁ గావ్యప్రకాశకర్త&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oa7o2tjfclwt9iynp1y97tqws391jig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/153</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218755</id>
    <revision>
      <id>573004</id>
      <parentid>571568</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T03:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573004</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4801" sha1="rqpz4l1zma5yrl0w1s8kbjblynjoqu3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“కావ్యం యశసే౽ర్థకృతే వ్యవహారనిదే కవేతరక్షతయే।
 సద్యః పరనిర్వృతయే కాంతా సమ్మితతయోపదేశయుజే&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
అని సద్యః పరనిర్వృతిని, (ఆనందమును) ముపదేశమును ఫలములనుగాఁ బేర్కొనెను. ధన్యాలోకకర్తయు “సదాచారోపదేశరూపనిబంధనా హి నాటకాదిగోష్ఠీ వినేయజనహితార్ధ మేవ మునిభిరవతారితా&quot; (పామరజనహితార్థమునకై సదాచారోపదేశమును జేయుటకే భరతాదులు నాటకాదులను నిర్ణయించిరి.) అని నుడివెను. కావున భరతాదులు “ఆనందము, ధర్మోపదేశము” అను రెండును కావ్యప్రయోజనములుగాఁ బేర్కొనిరి.

The poets are unacknowledged legislators of the world

అను నాంగ్లోక్తికిఁ గూడ నిదియే యభిప్రాయము. మరియు నాంగ్లలక్షణకర్తలు

The purpose of the poem is to teach and delight

అని తెలిపిరి. ఇంతేకాక వెనుకఁ గవి భేదపరిగణనములో శాస్త్రకావ్యోభయకవిశ్రేష్ఠుఁడని చెప్పఁబడినపు డాతని కర్మ యగు శాస్త్రకావ్యము శ్రేష్ఠమై యుండవలయును. శాస్త్రకావ్యమన శాస్త్రమునందువలెఁ బురుషార్థనిరూపణమును గావ్యమునందువలె రసనిరూపణమును గలది. కానఁ గేవలకావ్యములకన్న శాస్త్రకావ్యము లుత్తమములు. ఈ శాస్త్రకావ్యాదిభేదము కావ్యవిభాగమునఁ జూచుకొనవలయును. ఈ ధర్మోపదేశము, ఆనందము అను ప్రయోజనద్వయములో నేది ప్రధానము? అనఁగా నేది కావ్యశ్రవణ సమనంతరమునఁ గలుగును? అని ప్రశ్నించుకొని యభినవగుప్తుఁ డీక్రిందివిధమునఁ దెలిపెను. &quot;శ్రోతౄణాం వ్యుత్పత్తిర్యద్యప్యస్తి యథోక్తం ధర్మార్థ కామమోక్షేషు । తథాపి ప్రీతిరేవప్రధానం । అన్యథా ప్రభు సమ్మితేభ్యో వేదాదిభ్యః, మిత్రసమ్మితేభ్యశ్చ ఇతిహాసాదిభ్యః కో౽స్యకావ్యరూపస్య వ్యుత్పత్తిహేతోర్జాయాసమ్మితత్వ లక్షణోవిశేషః ఇతి ప్రాధాన్యేన ఆనంద ఏవోక్తః । చతుర్వర్గ వ్యుత్పత్తే రపిచ ఆనంద వీప పార్యంతికం ఫలం&quot; (శ్రోతలకు వ్యుత్పత్తి కలుగుచునే యున్నది. అయినమ ఆనందమే ప్రధానము. కానిచోఁ బ్రభుసమ్మితములగు వేదాదులకన్న మిత్రసమ్మితములగు నితిహాసాదులకన్నఁ గావ్యము కాంతాసమ్మితమని చెప్పిన లక్షణమునకు విశేష మేముండును? కావున నీ లక్షణముచేతనే ప్రధానముగాఁ గావ్యప్రయోజన మానంద మనియే సారాంశము. చతుర్వర్గవ్యుత్పత్తికంటెను నానందమే ముఖ్యఫలము) దీనివలనఁ బ్రధానఫల మానందమనియు, నానుషంగికఫలము చతుర్వర్గవ్యుత్పత్తి యనియఁ దేలినది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rqpz4l1zma5yrl0w1s8kbjblynjoqu3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573005</id>
      <parentid>573004</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T04:04:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>573005</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4806" sha1="kwdqgr3f04iys6seff32wdhapuemr23" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“కావ్యం యశసే౽ర్థకృతే వ్యవహారనిదే శివేతరక్షతయే।
 సద్యః పరనిర్వృతయే కాంతా సమ్మితతయోపదేశయుజే&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
అని సద్యః పరనిర్వృతిని, (ఆనందమును) ముపదేశమును ఫలములనుగాఁ బేర్కొనెను. ధన్యాలోకకర్తయు “సదాచారోపదేశరూపనిబంధనా హి నాటకాదిగోష్ఠీ వినేయజనహితార్ధ మేవ మునిభిరవతారితా&quot; (పామరజనహితార్థమునకై సదాచారోపదేశమును జేయుటకే భరతాదులు నాటకాదులను నిర్ణయించిరి.) అని నుడివెను. కావున భరతాదులు “ఆనందము, ధర్మోపదేశము” అను రెండును కావ్యప్రయోజనములుగాఁ బేర్కొనిరి.

:The poets are unacknowledged legislators of the world

అను నాంగ్లోక్తికిఁ గూడ నిదియే యభిప్రాయము. మరియు నాంగ్లలక్షణకర్తలు

:The purpose of the poem is to teach and delight

అని తెలిపిరి. ఇంతేకాక వెనుకఁ గవి భేదపరిగణనములో శాస్త్రకావ్యోభయకవిశ్రేష్ఠుఁడని చెప్పఁబడినపు డాతని కర్మ యగు శాస్త్రకావ్యము శ్రేష్ఠమై యుండవలయును. శాస్త్రకావ్యమన శాస్త్రమునందువలెఁ బురుషార్థనిరూపణమును గావ్యమునందువలె రసనిరూపణమును గలది. కానఁ గేవలకావ్యములకన్న శాస్త్రకావ్యము లుత్తమములు. ఈ శాస్త్రకావ్యాదిభేదము కావ్యవిభాగమునఁ జూచుకొనవలయును. ఈ ధర్మోపదేశము, ఆనందము అను ప్రయోజనద్వయములో నేది ప్రధానము? అనఁగా నేది కావ్యశ్రవణ సమనంతరమునఁ గలుగును? అని ప్రశ్నించుకొని యభినవగుప్తుఁ డీక్రిందివిధమునఁ దెలిపెను. &quot;శ్రోతౄణాం వ్యుత్పత్తిర్యద్యప్యస్తి యథోక్తం ధర్మార్థ కామమోక్షేషు । తథాపి ప్రీతిరేవప్రధానం । అన్యథా ప్రభు సమ్మితేభ్యో వేదాదిభ్యః, మిత్రసమ్మితేభ్యశ్చ ఇతిహాసాదిభ్యః కో౽స్యకావ్యరూపస్య వ్యుత్పత్తిహేతోర్జాయాసమ్మితత్వ లక్షణోవిశేషః ఇతి ప్రాధాన్యేన ఆనంద ఏవోక్తః । చతుర్వర్గ వ్యుత్పత్తే రపిచ ఆనంద వీప పార్యంతికం ఫలం&quot; (శ్రోతలకు వ్యుత్పత్తి కలుగుచునే యున్నది. అయినమ ఆనందమే ప్రధానము. కానిచోఁ బ్రభుసమ్మితములగు వేదాదులకన్న మిత్రసమ్మితములగు నితిహాసాదులకన్నఁ గావ్యము కాంతాసమ్మితమని చెప్పిన లక్షణమునకు విశేష మేముండును? కావున నీ లక్షణముచేతనే ప్రధానముగాఁ గావ్యప్రయోజన మానంద మనియే సారాంశము. చతుర్వర్గవ్యుత్పత్తికంటెను నానందమే ముఖ్యఫలము) దీనివలనఁ బ్రధానఫల మానందమనియు, నానుషంగికఫలము చతుర్వర్గవ్యుత్పత్తి యనియఁ దేలినది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kwdqgr3f04iys6seff32wdhapuemr23</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573006</id>
      <parentid>573005</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T04:08:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>573006</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4809" sha1="iyiglusxiyzbonyn2poniaq3v5zj85k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“కావ్యం యశసే౽ర్థకృతే వ్యవహారనిదే శివేతరక్షతయే।
 సద్యః పరనిర్వృతయే కాంతా సమ్మితతయోపదేశయుజే&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
అని సద్యః పరనిర్వృతిని, (ఆనందమును) ముపదేశమును ఫలములనుగాఁ బేర్కొనెను. ధన్యాలోకకర్తయు “సదాచారోపదేశరూపనిబంధనా హి నాటకాదిగోష్ఠీ వినేయజనహితార్ధ మేవ మునిభిరవతారితా&quot; (పామరజనహితార్థమునకై సదాచారోపదేశమును జేయుటకే భరతాదులు నాటకాదులను నిర్ణయించిరి.) అని నుడివెను. కావున భరతాదులు “ఆనందము, ధర్మోపదేశము” అను రెండును కావ్యప్రయోజనములుగాఁ బేర్కొనిరి.

:The poets are unacknowledged legislators of the world

అను నాంగ్లోక్తికిఁ గూడ నిదియే యభిప్రాయము. మరియు నాంగ్లలక్షణకర్తలు

:The purpose of the poem is to teach and delight

అని తెలిపిరి. ఇంతేకాక వెనుకఁ గవి భేదపరిగణనములో శాస్త్రకావ్యోభయకవిశ్రేష్ఠుఁడని చెప్పఁబడినపు డాతని కర్మ యగు శాస్త్రకావ్యము శ్రేష్ఠమై యుండవలయును. శాస్త్రకావ్యమన శాస్త్రమునందువలెఁ బురుషార్థనిరూపణమును గావ్యమునందువలె రసనిరూపణమును గలది. కానఁ గేవలకావ్యములకన్న శాస్త్రకావ్యము లుత్తమములు. ఈ శాస్త్రకావ్యాదిభేదము కావ్యవిభాగమునఁ జూచుకొనవలయును. ఈ ధర్మోపదేశము, ఆనందము అను ప్రయోజనద్వయములో నేది ప్రధానము? అనఁగా నేది కావ్యశ్రవణ సమనంతరమునఁ గలుగును? అని ప్రశ్నించుకొని యభినవగుప్తుఁ డీక్రిందివిధమునఁ దెలిపెను. &quot;శ్రోతౄణాం వ్యుత్పత్తిర్యద్యప్యస్తి యథోక్తం ధర్మార్థ కామమోక్షేషు । తథాపి ప్రీతిరేవప్రధానం । అన్యథా ప్రభు సమ్మితేభ్యో వేదాదిభ్యః, మిత్రసమ్మితేభ్యశ్చ ఇతిహాసాదిభ్యః కో౽స్యకావ్యరూపస్య వ్యుత్పత్తిహేతోర్జాయాసమ్మితత్వ లక్షణోవిశేషః ఇతి ప్రాధాన్యేన ఆనంద ఏవోక్తః । చతుర్వర్గ వ్యుత్పత్తే రపిచ ఆనంద ఏవ పార్యంతికం ఫలం&quot; (శ్రోతలకు వ్యుత్పత్తి కలుగుచునే యున్నది. అయినను ఆనందమే ప్రధానము. కానిచోఁ బ్రభుసమ్మితములగు వేదాదులకన్న మిత్రసమ్మితములగు నితిహాసాదులకన్నఁ గావ్యము కాంతాసమ్మితమని చెప్పిన లక్షణమునకు విశేష మేముండును? కావున నీలక్షణముచేతనే ప్రధానముగాఁ గావ్యప్రయోజన మానంద మనియే సారాంశము. చతుర్వర్గవ్యుత్పత్తికంటెను నానందమే ముఖ్యఫలము) దీనివలనఁ బ్రధానఫల మానంద మనియు, నానుషంగికఫలము చతుర్వర్గవ్యుత్పత్తి యనియుఁ దేలినది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iyiglusxiyzbonyn2poniaq3v5zj85k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/154</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218756</id>
    <revision>
      <id>573007</id>
      <parentid>571569</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T06:15:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573007</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4904" sha1="8ln811pdv2e46fbuokxvpfahoag77ap" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
'కావ్యాలాపాంశ్చ వర్జయేత్' కావ్యాలాపమును విడువవలెను. అనఁగాఁ జదువరాదని యొక విధివాక్యమువంటి వాక్యము గలదు. కావ్యములు ప్రాయికముగా శృంగారమయములుగా నుండును. అవి భోగలాలసతను బెంచును. ఐహికభోగతత్పరుఁడు జీవితలక్ష్యమైన మోక్షమునకు దూరస్థుఁ డగును. కావున వేదశాస్త్రపురాణములు మాత్రమే పఠనీయములు. అవి మోక్షసాధనములు అని తాత్పర్యము. ధర్మోపదేశనిబంధము లేని పచ్చి శృంగారకావ్యములు (భాణములు) పఠనీయములు గావు. కాని ధర్మోపదేశనిబంధము గల కావ్యములు తప్పక పఠనీయములే యగును. కావున &quot;కావ్యాలాపాంశ్చ వర్జయేత్” అను వాక్యము సర్వకావ్యసాధారణము గాదు. అది క్షుద్రకావ్యపరము. విద్యానాథుఁడు ప్రతాపరుద్రీయమున
{{left margin।3em}}&lt;poem&gt;“యత్రపునరుత్తమపురుషచరితం ననిబధ్యతే తత్కావ్యం పరిత్యాజ్యమేవ।
 తద్విషయా చ స్మృతిః &quot;కావ్యాలాపాంశ్చ వర్జయేత్&quot;&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఏకావ్యమున నుత్తమపురుషచరిత్రము నిబద్ధము గాదో యాకావ్యము పరిత్యాజ్యమే. కావ్యాలాపములను విడువవలెనను స్మృతివచనము దానివిషయమే యని వచించెను. ఉత్తమపురుషచరిత్ర ముపదేశకముగా నుండును. కాన నుపదేశక మైనకావ్య ముపాదేయ మగునని పైయభిప్రాయమునే ధృఢపఱచుచున్నది.

కావ్యవాఙ్మయ మానందమును, ధర్మోపదేశమును జేయునని చెప్పియుంటిమి. ఆ యానంద మెట్టిది? అని విచారణ సేయవలయును. కావ్యానందము బ్రహ్మానందసహోదరమని యాలంకారికు లెల్లరు నిర్వచించిరి. మొదట బ్రహ్మానంద మననేమో తెలిసికొనవలసి యున్నది. తైత్తిరీయోపనిషత్తు నందలి యానందవల్లిలో 'ఆనంద మీమాంస' యిట్లు చేయఁబడినది.

&quot;సైషానందస్య మీమాగ్౦సా భవతి । యువాస్యాత్ సాధు యువాస్యాత్ । ఆశిష్ఠోద్రఢిష్ఠో బలిష్ఠః । తస్యేయం పృథివీసర్వా విత్తస్య పూర్ణా స్యాత్ । సఏకే మానుష ఆనందః । శ్రోత్రియస్య చా౽కామహతస్య । యేయేశతంవమానుషా ఆనందాః । సఏకో మనుష్యగంధర్వాణా మానందః । శ్రోత్రియస్య చా౽కామహతస్య । యే యేశతం మనుష్యగంధ్వణా మానందాః । సఏకో దేవగంధర్వాణామానందః । శ్రోత్రియస్య  చా౽కామహతస్య । యేయేశతం దేవగంధర్వాణామానందాః । సఏకః పితృణాం పరలోకలోకావామానందాః । శ్రోత్రియస్యచా౽కామహతస్య । తేయేశతం పితృణాం పరలోకలోకానామానందాః । సఏక ఆజానజానాం దేవావామానందాః । శ్రోత్రియస్య చా౽కామహతస్య । తేయేశతమాజానజానాం దేవానామానందాః । సఏకః కర్మదేవా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8ln811pdv2e46fbuokxvpfahoag77ap</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573008</id>
      <parentid>573007</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T06:17:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>573008</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4902" sha1="ghnztpb8hehj1rkcdegfvm1tjg16lqd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
'కావ్యాలాపాంశ్చ వర్జయేత్' కావ్యాలాపమును విడువవలెను. అనఁగాఁ జదువరాదని యొక విధివాక్యమువంటి వాక్యము గలదు. కావ్యములు ప్రాయికముగా శృంగారమయములుగా నుండును. అవి భోగలాలసతను బెంచును. ఐహికభోగతత్పరుఁడు జీవితలక్ష్యమైన మోక్షమునకు దూరస్థుఁ డగును. కావున వేదశాస్త్రపురాణములు మాత్రమే పఠనీయములు. అవి మోక్షసాధనములు అని తాత్పర్యము. ధర్మోపదేశనిబంధము లేని పచ్చి శృంగారకావ్యములు (భాణములు) పఠనీయములు గావు. కాని ధర్మోపదేశనిబంధము గల కావ్యములు తప్పక పఠనీయములే యగును. కావున &quot;కావ్యాలాపాంశ్చ వర్జయేత్” అను వాక్యము సర్వకావ్యసాధారణము గాదు. అది క్షుద్రకావ్యపరము. విద్యానాథుఁడు ప్రతాపరుద్రీయమున
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“యత్రపునరుత్తమపురుషచరితం ననిబధ్యతే తత్కావ్యం పరిత్యాజ్యమేవ।
 తద్విషయా చ స్మృతిః &quot;కావ్యాలాపాంశ్చ వర్జయేత్&quot;&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఏకావ్యమున నుత్తమపురుషచరిత్రము నిబద్ధము గాదో యాకావ్యము పరిత్యాజ్యమే. కావ్యాలాపములను విడువవలెనను స్మృతివచనము దానివిషయమే యని వచించెను. ఉత్తమపురుషచరిత్ర ముపదేశకముగా నుండును. కాన నుపదేశక మైనకావ్య ముపాదేయ మగునని పైయభిప్రాయమునే ధృఢపఱచుచున్నది.

కావ్యవాఙ్మయ మానందమును, ధర్మోపదేశమును జేయునని చెప్పియుంటిమి. ఆ యానంద మెట్టిది? అని విచారణ సేయవలయును. కావ్యానందము బ్రహ్మానందసహోదరమని యాలంకారికు లెల్లరు నిర్వచించిరి. మొదట బ్రహ్మానంద మననేమో తెలిసికొనవలసి యున్నది. తైత్తిరీయోపనిషత్తు నందలి యానందవల్లిలో 'ఆనంద మీమాంస' యిట్లు చేయఁబడినది.

&quot;సైషానందస్య మీమాగ్౦సా భవతి । యువాస్యాత్ సాధు యువాస్యాత్ । ఆశిష్ఠోద్రఢిష్ఠో బలిష్ఠః । తస్యేయం పృథివీసర్వా విత్తస్య పూర్ణా స్యాత్ । సఏకే మానుష ఆనందః । శ్రోత్రియస్య చా౽కామహతస్య । యేయేశతంవమానుషా ఆనందాః । సఏకో మనుష్యగంధర్వాణా మానందః । శ్రోత్రియస్య చా౽కామహతస్య । యే యేశతం మనుష్యగంధ్వణా మానందాః । సఏకో దేవగంధర్వాణామానందః । శ్రోత్రియస్య  చా౽కామహతస్య । యేయేశతం దేవగంధర్వాణామానందాః । సఏకః పితృణాం పరలోకలోకావామానందాః । శ్రోత్రియస్యచా౽కామహతస్య । తేయేశతం పితృణాం పరలోకలోకానామానందాః । సఏక ఆజానజానాం దేవావామానందాః । శ్రోత్రియస్య చా౽కామహతస్య । తేయేశతమాజానజానాం దేవానామానందాః । సఏకః కర్మదేవా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ghnztpb8hehj1rkcdegfvm1tjg16lqd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/155</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218757</id>
    <revision>
      <id>573018</id>
      <parentid>571570</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T06:59:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573018</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4308" sha1="79satp7hukrc52mr1n79pvq0ub4521o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నాం దేవానామానందః । యేకర్మణా దేవానపియంతి । శ్రోత్రియస్య చా౽కామహతస్య । తేయే శతం కర్మదేవానాం దేవానామానందాః । సఏకో దేవానామానందః । శ్రోత్రియస్య చా౽కామహతస్య । తేయే శతం దేవానామానందాః । సఏక ఇంద్రస్యానందః । శ్రోత్రియస్య చా౽కామహతస్య । తేయే శత మింద్రస్యానందాః । స ఏకో బృహస్పతేరానందః । శ్రోత్రియస్య చా౽కామహతస్య । తేయే శతంబృహస్పతేరానందాః । సఏకః ప్రజాపతేరానందః । శ్రోత్రియస్య చా౽కామహతస్య । తేయే శతం ప్రజాపతేరానందాః । సఏకో బ్రహ్మణ ఆనందః.”

దీని వివరణ మిది :―
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;100 మానుషానందములు = 1 మనుష్యగంధర్వానందము
100 మనుష్యగంధర్వానందములు = 1 దేవగంధర్వానందము.
100 దేవగంధర్వానందములు = 1 పితృదేవతానందము.
100 పితృదేవతానందములు = 1 ఆజానదేవతానందము.
100 ఆజానదేవతానందములు = 1 కర్మదేవతానందము.
100 కర్మదేవతానందములు = 1 దేవతానందము.
100 దేవతానందములు = 1 ఇంద్రానందము.
100 ఇంద్రానందములు = 1 బృహస్పత్యానందము.
100 బృహస్పత్యానందములు = 1 ప్రజాపత్యానందము.
100 ప్రజాపత్యానందములు = బ్రహ్మానందము.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
మానుషానందమన యువకుఁడును, సాధువును, ద్రఢిష్ఠుఁడును, బలిష్ఠుఁడును నగు నొక మహారాజు పొందునట్టి యానందము. పైనిఁ జూపిన లెక్కనుబట్టి చూడఁగా  1,00,00,00,00,00,00,00,00,00,00 (ఒక లక్షకోటి కోట్లు) మానుషానందములయినచో నొక్కబ్రహ్మానంద మగునని సాక్షాద్ద్రష్టలును, బ్రహ్మిష్ఠులు నగు మహర్షులు వాకొనిరి. కాఁబట్టి కావ్యానంద మిట్టి బ్రహ్మానందముతోఁ దుల్యమైనది. బ్రహ్మానంద సహోదరమగు రసానందము గలిగించు కావ్యముగూడా చాలా గొప్పదిగానే యనఁగా రామాయణ మహాభారతాదులవలెఁ బెద్దదిగానే యుండవలెననియే ప్రప్రథమమున విద్వాంసు లూహించిరి. కావున వారు మహాకావ్యముల నాదరించిరి. ముక్తకాదులను నిరసింపలేదు. కాని మహాకావ్యమునకుఁ జూపినంత గౌరవమును జూపలేదు. ఇట్టి యానందమును గలిగించు కావ్యమునకుఁ గర్త యగు కవి యెట్టివాఁడో తెలిసికొనవలయును. కవి యనఁగా నెట్టివాఁడను విషయ మలఁతిగాఁ దడవితిమి. ఇట మరికొంతవిషయమును విచారింతము. &quot;నానృషిః కురుతే&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>79satp7hukrc52mr1n79pvq0ub4521o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/156</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218758</id>
    <revision>
      <id>573038</id>
      <parentid>571571</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T10:04:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573038</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4750" sha1="3m5ivaqhqi2fyhr0xy11voyfoauewr6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కావ్యం”; “కవయః క్రాంతదర్శినః” అను లోకోక్తులను జూపితిమి. ఋషివంటివాఁ డయినయెడలనే కవి బ్రహ్మానంద సహోదరమగు కావ్యానందమును గలిగింపఁ గలుగును. ఇట్టి కవియే మహాకవి. ఇట్టికవులు చాల తక్కువగా నుందురు. కావుననే ధ్వన్యాలోకమున “ఆస్మిన్నతివిచిత్రకవిపరంపరావాహిని సంసారే ద్విత్రాః పంచషావా మహాకవయ ఇతి గణ్యంతే” అని నుడువఁబడియున్నది. కావునఁ గాళిదాసాదికవులే కవులు. మిగిలినవారు కవిబ్రువులు. అనఁగాఁ గావ్యశాస్త్రోభయకవులే లేక విద్వత్కవులే కవులు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;కవయః కాళిదాసాద్యాః కవయోనయమప్యమీ|
 పర్వతే పరమాణౌ చ పదార్థత్వం ప్రతిష్ఠితం”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
కాళిదాసాదులును గవులే; మేమును గవులమే; అన్నారఁట యొకరు. మరొకరు పర్వతమునందును బరమాణువునందును బదార్థత్వ మను ధర్మమున్నది. అని పరిహసించిరఁట. చెప్పవచ్చిన దేమన మహాకవులు కొలఁదిమంది మాత్రమే కలరు. సరియే. ఆ కాళిదాసాది మహాకవులకు మహత్వమును గలిగించిన హేతువులను గూర్చి విచారింతము.

కావ్యప్రకాశకర్త కావ్యప్రయోజనములను బేర్కొన్నపిమ్మటఁ గావ్యహేతువుల నిట్లు పేర్కొనెను.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;శక్తిర్నిపుణతా లోకశాస్త్ర కావ్యాద్యవేక్షణాత్।
 కావ్యజ్ఞ శిక్షయాభ్యాస ఇతి హేతుస్తదుద్భవే”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
(శక్తి, లోకశాస్త్ర, కా, వ్యాద్యవేక్షణమువలనఁ గలిగిన నైపుణ్యము, పెద్దలశిక్షను బొంది తదనుకూలముగా నభ్యాస మొనర్చుట, అను మూఁడును గలిసి కావ్యహేతువు; కాని యివి ప్రత్యేకహేతువులు గావు. ఈ శక్తినే యభినవగుప్తపాదులు 'ప్రతిభ' యనిరి. దీని నాతఁడు “ప్రజ్ఞా అపూర్వవస్తునిర్మాణక్షమా&quot; (క్రొత్త క్రొత్త వస్తువును నిర్మించు నేర్పు) అనెను. భామహుఁడు &quot;ప్రజ్ఞా నవనవో న్మేషశాలినీ ప్రతిభా మతా” (కొత్తకొత్త పోకడలఁ గలిగించు ప్రజ్ఞయే ప్రతిభ) అని నిర్వచించెను. ఈ ప్రతిభవలన లోకోత్తరచమత్కారము గలిగించు కావ్యమును రచింపఁగలుగును. ఈ లోకోత్తరచమత్కారమునే వైచిత్ర్యము, విచ్ఛిత్తి, చారుత్వము, సౌందర్యము, హృద్యత్వము, రమణీయత్వము, అని పెక్కు పదములతో వ్యవహరించిరి. కావున నీ ప్రతిభ కవికి ముఖ్యసామగ్రి. ఈ ప్రతిభనే యాధునికులు భావనాశక్తి యనియు నాంగ్లమున Power of imagination అనియును వ్యవహరింతురు. ప్రతిభ యను పదమును 'కాణే' పండితుఁడు imagination అనియు,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3m5ivaqhqi2fyhr0xy11voyfoauewr6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/157</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218759</id>
    <revision>
      <id>573041</id>
      <parentid>571572</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T10:15:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573041</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5237" sha1="htzmgiin39mar1hwmd1ddaq62o11v7q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Thomos పండితుఁడు Faculty, లేక Fancy అనియును భాషాంతరీకరించిరి. ప్రతిభ, శక్తి, ప్రతిభానము అను పదముల నాలంకారికులు పర్యాయపదములుగా వ్యవహరించిరి.

&quot;కావ్యంతం జాయతే జాతు కస్యచిత్ప్రతిభావతః&quot; (ఒకానొక ప్రతిభావంతునివలన నొకానొకప్పుడే కావ్యము వెలువడును) అని భామహుఁడు చెప్పెను. ఈ ప్రతిభలేని కవిత్వము “భోజనం దేహి రాజేంద్ర! ఘృతసూపసమన్వితం&quot; కవిత్వము. ఇది కావ్యహేతువులో నొకభాగము. తరువాతిది నిపుణత. అనఁగాఁ , వ్యుత్పత్తి,
పాండిత్యమన్నమాట. బాలుఁ డెంత బుద్ధిశాలియయినను విద్యాభ్యాసములేకున్నచోఁ బండితుఁడు కాఁజాలన ట్లెంత ప్రతిభావంతుఁడైనను బాండిత్యము లేనిచోఁ గవి కావ్యనిర్మాణదక్షుఁడు గాఁజాలఁడు. ప్రతిభావ్యుత్పత్తులు రెండును దుల్యప్రమాణము గలిగి యుండవలెను. ఈ వ్యుత్పత్తి కావ్యహేతువులో రెండవభాగము. మూఁడవభాగ మభ్యాసము. పైరెండును సమగ్రముగానున్నను నభ్యాసము లేకున్నచోఁ గవి కబ్బము లల్లఁజాలఁడు. చక్కని శైలి యలవడదు. వ్రాయగా వ్రాయఁగాఁ గానీ దస్తూరి కుదరనివిధమున వ్రాయఁగా వ్రాయఁగాఁ గానీ మంచిశైలి యలవడదు. ఈ మూఁడుభాగములును గలిసియే కావ్యహేతువు, మరియుఁ గావ్యమీమాంసలో (పం. ఆ. నా. శా. గారి యనువాదము 69 పుటలో) నిట్లున్నది. &quot;ప్రతిభావ్యుత్పత్తు లొకదానితో నొకటి చేరియున్నవని యాయాపరీయుఁడు. లావణ్యములేని రూపసంపద గానీ రూపసంపదలేని లావణ్యము గానీ సౌందర్యాధిక్యమును వెల్లడింపఁజాలవుకదా! కావునఁ బ్రతిభావ్యుత్పత్తిమంతుఁడే కవి కానఁ బ్రతిభావ్యుత్పత్తులు (రెండును), అభ్యాసము (మూఁడును) ను గలిసియే కావ్యమునకుఁ గారణము; కారణములు గావు” కావుననే “విద్వత్కవయః కవయః కేవలకవయన్తు కేవలం కపయః&quot; అను వాచోయుక్తి వెలిసినది. కాళిదాసాదిమహాకవులకుఁ బ్రతిభావ్యుత్పత్త్యభ్యాసములు మూఁడును సమానప్రమాణమునఁ గలవు. కావుననే వారు మహాకవులయిరి. ఈ మూఁడును గరిష్టప్రమాణమున వారియం దుండుటచే వారు మహాకవులు కాఁజాలిరి. ఈ మూఁడుభాగములలో నొక్కొక్కరి కొక్కొక్కభాగము హెచ్చుగను, మరొక్కటి తచ్చుగను నండవచ్చును. అట్టివారు మహాకవులు కాఁజాలరు. ఒక్కొక్కమెట్టు దగ్గుదురు. అట్టివారే యప్పకవిచే నుడువఁబడిన సప్తవిధకవులు. మూఁడుభాగములును సమానముగాఁ గలవారే మహాకవులు. అట్టి మహాకవినిఁ గూర్చియే ధ్వన్యాలోకకర్త &quot;అపారే కావ్యసంసారే” అని చెప్పెను. ఇందుఁ “గవి శృంగారి యగుచో లోకమంతయును రసమయము చేయును. విరాగి యగుచో నీరసము సేయును” అని కదా యున్నది. దీని కొకయుదాహరణ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>htzmgiin39mar1hwmd1ddaq62o11v7q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/158</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218760</id>
    <revision>
      <id>573044</id>
      <parentid>571573</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T10:40:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573044</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5050" sha1="cgtm9q6jcudlzsbfw536hvw3k453y6b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;మిత్తును. భర్తృహరి వ్రాసిన శృంగారశతకమును జదువుచున్నపుడు సన్న్యాసియు శృంగారి యగును. వైరాగ్యశతకమును జదువుచున్నపుడు శృంగారియు సన్న్యాసి యగును. కాన నట్టివాఁడే మహాకవి.

ఇంకఁ గావ్యప్రకాశకర్త కవిసృష్టి బ్రహ్మసృష్టిని మించునని వ్రాసినాఁడు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;నియతికృతనియమరహితాం । హ్లాదైకమయా మనన్యపరతంత్రాం
 నవరసరుచిరాం నిర్మితిమాదధతీ భారతీ కవేర్ణయతి”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
బ్రహ్మసృష్టిలోవలెఁ గవిసృష్టిలో నియతధర్మము లేదు. ఆనఁగా బ్రహ్మసృష్టిలో ముఖము ముఖమే. కవిసృష్టిలో ముఖము చంద్రుఁడో పద్మమో యగుచున్నది. కాన నిట నియతధర్మము లేదు బ్రహ్మసృష్టి సుఖదుఃఖాత్మకము. కవిసృష్టి కేవల సుఖాత్మకము. బ్రహ్మసృష్టి పరిమాణ్వాద్యుపాదానకారణపరతంత్రము. అనఁగా బ్రహ్మయైనను బరమాణ్యాదులు లేక వస్తువృష్టినిఁ జేయఁజాలఁడు. వానికి సహకారులు గావలయును. కవిసృష్టి కట్టి యుపాదానకారణము లక్కఱలేదు. బ్రహ్మసృష్టిలో నాఱే రసములు. కవిసృష్టిలోఁ దొమ్మిది రసములు.

పై యుల్లేఖనమును బట్టి, ప్రతిభావ్యుత్పత్త్యభ్యాసములు మూడును గలిసియే హేతువుగాని ప్రత్యేక మొక్కొక్కటియు హేతువు కాజాలదు. ఇదంతయు మమ్మటాది ప్రాచీనాలంకారికుల మతము. ఆనందవర్ధనాచార్యులవారు స్థిరపఱచిన కావ్యసిద్ధాంతమును బ్రకరణవ్యవచ్ఛేదపూర్వకముగా విభజించి రచించినవాఁ డగుటచేత మమ్మటుఁ డితరాలంకారికులకుఁ బరమప్రామాణికుఁడుగా నయ్యెను.

నవ్యుఁడగు పండితరాయలవారి మతము దీనికి భిన్నమైనది. మమ్మటుఁడు ప్రతిభకుఁ గారణమును నిరూపింపలేదు. ఈ ప్రతిభకు నొక్కొక్కచో దేవతానుగ్రహము, ఒక్కొక్కచో వ్యుత్పత్త్యభ్యాసములును హేతువు లగును. ఎట్లన నొక్కొక్కనికి వ్యుత్పత్యభ్యాసములు లేకున్నను గేవలము దేవతానుగ్రహమువల్లనే ప్రతిభ గలుగుట ప్రసిద్ధముగా నున్నది. ఒక్కొక్కెడఁ గొంతకాలముదనుకఁ గావ్యరచన మొనర్పరానివాఁడు వ్యుత్పత్యభ్యాసములు గలుగఁగానే ప్రతిభావంతుఁడై కావ్యరచనము సాగించుచున్నాఁ డనుటయుఁ బసిద్ధమే. కావున నెల్లరివిషయమునను బ్రతిభకు దేవతానుగ్రహమునే కారణముగాఁ దెలుపరాదు. కావునఁ బ్రతిభకు రెండుకారణము లని తేలినది. కారణములు రెండైనపుడు కార్యములు రెండగును. అట్టియెడఁ బ్రతిభయు రెండు విధములయినది. దేవతానుగ్రహరూపకారణమువలనఁ బుట్టిన ప్రతిభచే రచింపఁబడిన కావ్య మొకవిధముగను, వ్యుత్పత్యభ్యాసరూపకార&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cgtm9q6jcudlzsbfw536hvw3k453y6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/159</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218761</id>
    <revision>
      <id>573059</id>
      <parentid>571574</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:42:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573059</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4466" sha1="c4mfh3zba0sp2ifj574c8qfgydhw67x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ణమువలన రచింపఁబడిన కావ్య మొకవిధముగను నుండును. కారణవైలక్షణ్యమును బట్టి కార్యవైలక్షణ్య ముండును గదా! కావునఁ బ్రతిభయే (రెండువిధములు) కావ్యహేతువని జగన్నాథమతము. రాజశేఖరుఁడు కావ్యమీమాంసలో &quot;ప్రతిభావ్యుత్పత్త్యోః ప్రతిభా శ్రేయసీ ఇత్యానందః” (పతిభావ్యుత్పత్తులలోఁ బ్రతిభయే శ్రేష్ఠతర)మని యానందవర్ధనుఁడు చెప్పినట్లు తెలిపెను. అనఁగా నా దేవతానుగ్రహమువలన లభించిన ప్రతిభ శ్రేష్ఠతరము. “సా హి కవే రవ్యుత్పత్తికృతం దోష మశేషమాచ్ఛాదయతి. తత్రాహ”
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;అవ్యుత్పత్తి కృతోదోషః శక్త్యా సంప్రియతేజః।
 యస్వశక్తి కృత స్తస్య ఝగిత్యేనావభాసతే&quot;&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
'''తా'''. శక్తి (ప్రతిభ) గల కవి తనశక్తిచే వ్యుత్పత్తిలేమివలనఁ గలిగిన దోషమెల్లను గప్పివేయును. ప్రతిభలేమి వలనఁ గలిగిన దోషము వెంటనే కనఁబడును. అనియును నొడివెను. దీనిచే దేవతానుగ్రహలబ్ధమగు ప్రతిభ వ్యుత్పత్త్యభ్యాసములవలనఁ గలిగిన ప్రతిభ కన్నను శ్రేష్ఠతర మని సారాంశము. ఈ ప్రతిభాగుణమునుబట్టియే కావ్యము క్రొంగ్రొత్తగా భాసించును. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;దృష్టపూర్వా అపిహ్యర్థాః కావ్యే రసపరిగ్రహాత్
సర్వే నవా ఇవా౽భాంతి మధుమాస ఇవ ద్రుమాః.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
కావ్యార్థములు దృష్టపూర్వములయినను రసపరిగ్రహమువలన వసంతకాలమున వృక్షములవలెనే నూతనముగా భాసిల్లును.
పెక్కండ్రుకవు లీవిధముగా గ్రంథములు వ్రాయుచున్నచోఁ గొంతకాలమునకు వస్తుసామగ్రి క్షయింపదా? అని యొకప్రశ్న వచ్చుచున్నది. అట్లు గాదు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;వాచస్పతి సహస్రాణాం సహస్త్రైరపి యత్నతః
నిబద్ధా౽పి క్షయంనైతి ప్రకృతిర్జగతామిత.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
పెక్కువేలమంది బృహస్పతులు ప్రయత్నించినను జగత్ప్రకృతి (సత్త్వరజస్తమోరూపము) వలెఁ గావ్యసామగ్రి నశింపదు.

ఒకప్పుడు రచనలలోఁ గొన్నిపోలిక అగపడవచ్చును. పోలిక లున్నమాత్రమున గ్రంథచౌర్య మాపాదింపరాదు. ఏలన

“సంవాదిన్యో మేధావినాం బుద్ధయ”. ( ప్రతిభావంతుల బుద్ధు లొకదానితో నొకటి పోలును.) ఇది నైజము. ఈ పోలికలు మూఁడువిధములు.

1. ప్రతిబింబాకారసంవాదము, 2. ఆలేఖ్యాకారసంవాదము, 3. దేహాంతరతుల్యసంవాదము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c4mfh3zba0sp2ifj574c8qfgydhw67x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573060</id>
      <parentid>573059</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:44:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>573060</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4468" sha1="sw30nl399g9ejcf3xxssip83e4nh8fx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ణమువలన రచింపఁబడిన కావ్య మొకవిధముగను నుండును. కారణవైలక్షణ్యమును బట్టి కార్యవైలక్షణ్య ముండును గదా! కావునఁ బ్రతిభయే (రెండువిధములు) కావ్యహేతువని జగన్నాథమతము. రాజశేఖరుఁడు కావ్యమీమాంసలో &quot;ప్రతిభావ్యుత్పత్త్యోః ప్రతిభా శ్రేయసీ ఇత్యానందః” (పతిభావ్యుత్పత్తులలోఁ బ్రతిభయే శ్రేష్ఠతర)మని యానందవర్ధనుఁడు చెప్పినట్లు తెలిపెను. అనఁగా నా దేవతానుగ్రహమువలన లభించిన ప్రతిభ శ్రేష్ఠతరము. “సా హి కవే రవ్యుత్పత్తికృతం దోష మశేషమాచ్ఛాదయతి. తత్రాహ”
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;అవ్యుత్పత్తి కృతోదోషః శక్త్యా సంప్రియతేజః।
 యస్వశక్తి కృత స్తస్య ఝగిత్యేనావభాసతే&quot;&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
'''తా'''. శక్తి (ప్రతిభ) గల కవి తనశక్తిచే వ్యుత్పత్తిలేమివలనఁ గలిగిన దోషమెల్లను గప్పివేయును. ప్రతిభలేమి వలనఁ గలిగిన దోషము వెంటనే కనఁబడును. అనియును నొడివెను. దీనిచే దేవతానుగ్రహలబ్ధమగు ప్రతిభ వ్యుత్పత్త్యభ్యాసములవలనఁ గలిగిన ప్రతిభ కన్నను శ్రేష్ఠతర మని సారాంశము. ఈ ప్రతిభాగుణమునుబట్టియే కావ్యము క్రొంగ్రొత్తగా భాసించును. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;దృష్టపూర్వా అపిహ్యర్థాః కావ్యే రసపరిగ్రహాత్
సర్వే నవా ఇవా౽భాంతి మధుమాస ఇవ ద్రుమాః.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
కావ్యార్థములు దృష్టపూర్వములయినను రసపరిగ్రహమువలన వసంతకాలమున వృక్షములవలెనే నూతనముగా భాసిల్లును.
పెక్కండ్రుకవు లీవిధముగా గ్రంథములు వ్రాయుచున్నచోఁ గొంతకాలమునకు వస్తుసామగ్రి క్షయింపదా? అని యొకప్రశ్న వచ్చుచున్నది. అట్లు గాదు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;వాచస్పతి సహస్రాణాం సహస్త్రైరపి యత్నతః
నిబద్ధా౽పి క్షయంనైతి ప్రకృతిర్జగతామిత.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
పెక్కువేలమంది బృహస్పతులు ప్రయత్నించినను జగత్ప్రకృతి (సత్త్వరజస్తమోరూపము) వలెఁ గావ్యసామగ్రి నశింపదు.

ఒకప్పుడు రచనలలోఁ గొన్నిపోలిక అగపడవచ్చును. పోలిక లున్నమాత్రమున గ్రంథచౌర్య మాపాదింపరాదు. ఏలన

“సంవాదిన్యో మేధావినాం బుద్ధయః” ( ప్రతిభావంతుల బుద్ధు లొకదానితో నొకటి పోలును.) ఇది నైజము. ఈ పోలికలు మూఁడువిధములు.

1. ప్రతిబింబాకారసంవాదము, 2. ఆలేఖ్యాకారసంవాదము, 3. దేహాంతరతుల్యసంవాదము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sw30nl399g9ejcf3xxssip83e4nh8fx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్పము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219437</id>
    <revision>
      <id>572939</id>
      <parentid>572418</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:42:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="760" sha1="poxfwe1xht2kmn23jeggsin4p7f63iy" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = టి. కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  =  కల్పము 
 | ముందరి = [[../కలన గణితము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=601 to=609 tosection=&quot;609A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:గణితము]]</text>
      <sha1>poxfwe1xht2kmn23jeggsin4p7f63iy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కవిత్వము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219559</id>
    <revision>
      <id>572932</id>
      <parentid>572857</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:30:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="730" sha1="m4kex1zk0u3k4ufqd5n2q71bwc9zgf7" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = చెలమచెర్ల రంగాచార్యులు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కవిత్వము
 | ముందరి = [[../కల్లినాథుడు/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=614 fromsection=&quot;614B&quot; to=620 tosection=&quot;620A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>m4kex1zk0u3k4ufqd5n2q71bwc9zgf7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219562</id>
    <revision>
      <id>572907</id>
      <parentid>572860</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:08:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="686" sha1="s64uvpx2rrw12kvig0oy2fugteacd3p" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = కె. దామోదరరెడ్డి
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కళ
 | ముందరి = [[../కసరత్తులు/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=627 fromsection=&quot;627B&quot; to=631 tosection=&quot;631A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>s64uvpx2rrw12kvig0oy2fugteacd3p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ- పరిశ్రమలు</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219563</id>
    <revision>
      <id>572923</id>
      <parentid>572861</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="711" sha1="pxqygaek7wu2paysxa8w7tw1ep7w9zs" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = కొండపల్లి శేషగిరిరావు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కళ- పరిశ్రమలు
 | ముందరి = [[../కళ/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=631 fromsection=&quot;631B&quot; to=635 tosection=&quot;635A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>pxqygaek7wu2paysxa8w7tw1ep7w9zs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:కె. దామోదరరెడ్డి</title>
    <ns>102</ns>
    <id>219571</id>
    <revision>
      <id>572906</id>
      <timestamp>2026-08-31T12:08:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత  |ఇంటిపేరు = కె.  |అసలుపేరు = దామోదరరెడ్డి   |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ద  |పుట్టిన_యేడు =   |గిట్టిన_యేడు =   |వివరణ =   |బొమ్మ=   |వికీపీడియా_లంకె = కె. దామోదరరెడ్డి   |వికీవ్యాఖ్య_లంకె =   |కామన...'</comment>
      <origin>572906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="754" sha1="ig27q1s3t5eb1yq6111b7b8ii86prvh" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = కె.
 |అసలుపేరు = దామోదరరెడ్డి 
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ద
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = కె. దామోదరరెడ్డి 
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
# [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/]]


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>ig27q1s3t5eb1yq6111b7b8ii86prvh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572908</id>
      <parentid>572906</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:09:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>572908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="760" sha1="3xb7x88qpar82aea63sz9687gppk6ei" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = కె.
 |అసలుపేరు = దామోదరరెడ్డి 
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ద
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = కె. దామోదరరెడ్డి 
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
# [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళ]]


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>3xb7x88qpar82aea63sz9687gppk6ei</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:కె. వి. పి. రంగారావు</title>
    <ns>102</ns>
    <id>219572</id>
    <revision>
      <id>572909</id>
      <timestamp>2026-08-31T12:10:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత  |ఇంటిపేరు =   |అసలుపేరు = కె. వి. పి. రంగారావు  |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర  |పుట్టిన_యేడు =   |గిట్టిన_యేడు =   |వివరణ =   |బొమ్మ=   |వికీపీడియా_లంకె = కె. వి. పి. రంగారావు   |వికీవ్యాఖ్య_లంకె =   |కా...'</comment>
      <origin>572909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="762" sha1="p3mds5hwdd2idvnl9al06bfq6hgo16z" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = 
 |అసలుపేరు = కె. వి. పి. రంగారావు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = కె. వి. పి. రంగారావు 
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
# [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/]]


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>p3mds5hwdd2idvnl9al06bfq6hgo16z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572910</id>
      <parentid>572909</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:11:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>572910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="852" sha1="ak0d1qsc19o19jd5wv1vrf1q2ceshi3" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = 
 |అసలుపేరు = కె. వి. పి. రంగారావు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = కె. వి. పి. రంగారావు 
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
# [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణ విద్యుత్ ఉత్పాదక స్థావరములు]]


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>ak0d1qsc19o19jd5wv1vrf1q2ceshi3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వర్గం:2012 మరణాలు</title>
    <ns>14</ns>
    <id>219573</id>
    <revision>
      <id>572927</id>
      <timestamp>2026-08-31T12:25:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>ఖాళీ పేజీని సృష్టించారు</comment>
      <origin>572927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572928</id>
      <parentid>572927</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:25:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:2012]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>572928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="546dyb202hjekbuow923qlwzf42gxc2" xml:space="preserve">[[వర్గం:2012]]</text>
      <sha1>546dyb202hjekbuow923qlwzf42gxc2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/233</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219574</id>
    <revision>
      <id>572944</id>
      <timestamp>2026-08-31T12:56:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572944</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3436" sha1="ln4zi39wutsu0xd66p8zibudzdmdata" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||7 కుంభోత్సవము}}&lt;/noinclude&gt;పుట్టినటు లుండిరి. ఇచట నే నయిదుకాళ్లుగల యావును జూచితిని. నా కాశ్చర్యము కలిగెను గాని యెఱిఁగినవారు నా యజ్ఞానమును పాఱఁద్రోలిరి. ఈయావు దుష్టుల లోభమునకు బలి యాయెను. లేగకాలు 
తెగఁగొట్టి ఆవుమూఁపురపు తోలు చీల్చి అచట నీకాలు కుట్టి యయిదుకాళ్ల యావును జేసిరి. ఈ రెండు పాతకములకును ఫల మేమనఁగా నమాయికుల కడనుండి ధనము దోచుకొనుటయే. అచట ఈ యయిదుకాళ్ల యావునుజూడని హిందు నెవఁడును లేఁడు. దానిని చూచినందులకుఁగాను తక్కువ డబ్బిచ్చిన హిందు నెవఁడును లేఁడు.

కుంభోత్సవ దినమువచ్చెను. నా కాదినము ధన్యము. తీర్థయాత్రయనుకొని నేను హరద్వార మేఁగలేదు. తీర్థక్షేత్రములవలన పవిత్రతాదుల సంపాదింపలయు నను మోహము నా కెన్నఁడును లేదు. అపు డచటికి పదియేడు లక్షల జనులు వచ్చిరనుకొనిరి. ఆ వచ్చిన పదియేడు లక్షల జనులును పాషండులా? వీరిలో పలువురు పుణ్యముకొఱకును, ఆత్మశుద్ధికొఱకును వచ్చియుందు రని చెప్పుటలో నా కిసుమంతయు సందియము లేదు. ఇట్టి విశ్వాస మాత్మౌన్నత్యము కలిగించుట అసంభవము కాదుగాని కొంచెము కష్టమని మాత్రము చెప్పవలయును.

ప్రక్కపయిఁ బరుండి నేను విచారసాగరమున మునిఁగి పోయితిని. ఈ పాషండులనడుమ పవిత్రులును గలరు. వా రీశ్వరునిముందు నిర్దోషులని చెప్పవచ్చును. ఇట్టి సమయమున హరద్వారమునకే వచ్చుట తప్పగునేని నే నావిషయమును వెల్లడించి కుంభోత్సవమునాఁడు హరద్వారమును విడనాడియుందును. హరద్వారమునకు వచ్చుటయు, కుంభోత్సవమునాఁ డచట నుండిపోవుటయు పాపము కానిచో నే నేదో యొక కఠినవ్రతమును బూని యచట జరుగుచున్న వాపమునకు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|223}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ln4zi39wutsu0xd66p8zibudzdmdata</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి</title>
    <ns>102</ns>
    <id>219575</id>
    <revision>
      <id>572946</id>
      <timestamp>2026-08-31T13:04:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత  |ఇంటిపేరు =   |అసలుపేరు = డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి  |పేరు_మొదటి_అక్షరం = స  |పుట్టిన_యేడు =   |గిట్టిన_యేడు =   |వివరణ =    |బొమ్మ=   |వికీపీడియా_లంకె = డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి  |వికీవ్యాఖ్య_ల...'</comment>
      <origin>572946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="844" sha1="slbh555h9d0bfofmoe9e42n96mkdsls" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = 
 |అసలుపేరు = డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = స
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ =  
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = డి. వి. సుబ్బాశాస్త్రి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము II (రసాయనశాస్త్రము)]]

[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>slbh555h9d0bfofmoe9e42n96mkdsls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/234</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219576</id>
    <revision>
      <id>572947</id>
      <timestamp>2026-08-31T13:11:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572947</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3228" sha1="qqwpdfgu4rxo3pbb66kycbi83jihqk5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;బ్రాయశ్చిత్తమును, ఆత్మశుద్ధిని చేసికొనవలయునని తలఁచితిని. నేను వ్రతము లొనరించుటకే పుట్టితిని గావున నేదో యొక కఠినవ్రత మాచరింపఁ దలపెట్టితిని. కలకత్తాయందును, రంగూనునందును నా కొఱకు నా మిత్రు రనావశ్యకమగు శ్రమను బొందుటయు ఆ సమయమున నాకు గుర్తు వచ్చెను. ఈ కారణమున తినెడు వస్తువుల కొక హద్దేర్పఱుపను, సూర్యాస్తమయమునకు ముందే భుజింపను నిశ్చయించికొంటిని. నేను భోజనమున కొక హద్దు నేర్పఱచికొననిచో నా కాతిథ్య మిచ్చువారలకు కష్టము కలిగింతు ననియు, నేనే యొకరికి సేవ చేయవలసి యుండఁగా నొరులచే నేనే సేవింపఁబడుచుందు ననియు గ్రహించితిని. కావున ఇరువదినాలుగు గంటలు పరిమితి గల కాలములో, నయిదు వస్తువులకన్న నెక్కువ ముట్ట ననియు, చీకటిపడినతరువాత భుజింప ననియు వ్రతము గొంటిని. ఈరెంటి కష్టములను లెస్సగా విచారించితిని. ఈరెంటిని ఇంచుకేనియు జవదాఁట కుండుటకు నిశ్చయించితిని. రోగమువచ్చినపుడు ఔషధరూపముగా నెక్కువ వస్తువులను తినుటయా తినకుండుటయా? మందుగూడ నీ యయిదు వస్తువులలో చేరునా చేరదా ? అను నీ విషయము లన్నిఁటిని చర్చించి 'తినఁదగిన వయినచో సరి; అయిదింటికంటె నెక్కువ వస్తువులను దినను' అని నిశ్చయించితిని. నే నీవ్రతములు పూని పదమూడేండ్లాయెను. ఇవి నన్ను లెస్సగా పట్టి చూచెను. ఇవి నన్నిటిలు పట్టి చూచుటయే నాపాల రామకవచమాయెను. ఈవ్రతముల వలన నా యాయువు పెరిఁగెననియు, వీనివలన పలుమాఱులు రోగముక్తుఁడ నయితి ననియు నాయభిప్రాయము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|224}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qqwpdfgu4rxo3pbb66kycbi83jihqk5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/235</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219577</id>
    <revision>
      <id>572948</id>
      <timestamp>2026-08-31T13:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572948</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2465" sha1="5cdq9bkc0sbryc11jxw7js44awh5oal" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}8&lt;/p&gt;

{{p|fs125}}లక్ష్మణ-ఝూలా (వంతెన)&lt;/p&gt;

{{Largeinitial|కొం}}డంతవారు మున్‌శీరామ మహాత్ములు. వారిని వారిగురుకులమును దర్శించిన తరువాత నాకు చాల శాంతి కలిగెను. హరద్వార కోలాహలమునకును, గురుకులశాంతికిని గల భేదము నాకు
వెంటనే స్పష్టముగా కానిపించెను. మహాత్ములు తమ ప్రేమతో న న్నోలలాడించిరి. బ్రహ్మచారు లందఱు నన్ను భక్తి శ్రద్ధలతో గారవించిరి. రామదేవుగారిని నేను మొదట నిచటనే చూచితిని. వారి కార్యశక్తిని వెంటనే నేను కనుఁగొనఁ గలిగితిని. మాకు కొన్ని విషయములలో మతభేదము లున్నను కొలఁదిరోజులలోనే మాపరిచయము స్నేహముగా పరిణమించెను. నే నచట రామదేవాచార్యులతోడను, తదితరాచార్యులతోడను పనిపాటలు నేర్పుటను&lt;ref&gt;Industrial training.&lt;/ref&gt; గూర్చి చాల సంభాషించితిని. వెంటనే గురుకులమునుండి సెలవు తీసికొనవలసివచ్చుట నాకు సంతాపకరమాయెను.

'లక్ష్మణఝూలా' తప్పక చూడఁదగినదని యెక్కువగా వింటిని ఇంతదూరము వచ్చి హృషీ కేశము చూడకుండ పోవుట మంచిదికాదని పలువురు మిత్రులు నొక్కిచెప్పిరి. లక్ష్మణ-ఝూలా హృషీకేశమునకు దగ్గఱ. నేను నడచి పోనెంచితిని. హృషీకేశ మొక మజిలీ; రెండవ మజిలీ లక్ష్మణ-ఝూలా.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|225}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5cdq9bkc0sbryc11jxw7js44awh5oal</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/236</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219578</id>
    <revision>
      <id>572952</id>
      <timestamp>2026-08-31T13:48:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572952</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3552" sha1="44u7h7q6bah7ukh1ve28lx6v0pe03c0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;హృషీ కేశమున పలువురు సన్న్యాసులు ననుఁ జూడ వచ్చిరి. వారిలో నొకరికి నా జీవనవృత్తాంతము రమణీయముగా కానిపించెను. ఫినిక్సు-జట్టంతయు నావెంట నుండెను. ఆయన మమ్ముల నందఱను జూచి చాల ప్రశ్న లడిగెను. మాతో ధర్మమును గుఱించియు ప్రసంగించెను. నాలో ధర్మమునెడల తీవ్రాభిలాషము కలదని యతఁడు గ్రహించెను. నేను గంగలో స్నానముచేసి వచ్చుచుంటిని. నా శరీరముమీఁద చొక్కాలు, గిక్కాలు లేవు. నాకు శిఖా యజ్ఞోపవీతములు లేవు. ఇట్టి నన్నుఁ జూచి దుఃఖితుఁడై యా సన్న్యాసి-నీ
వాస్తికుఁడవు. నీకు శిఖాయజ్ఞోపవీతములు లేకుండుట నాకు విచారముగా నున్నది. ఈ రెండును హిందూధర్మమునకు బాహ్యచిహ్నములు. హిందువయినవాఁ డీరెంటిని తప్పక తాల్పవలయు నని పలికెను.

పోరుబందరులో బ్రాహ్మణబాలకులు జందెములకు తాళపుచెవులు కట్టుకొనుచుండుట చూచితిని. ఆ తాళపుచెవుల ఝంకారము నేను వినుచుంటిని. నా కపుడు పదియేండ్లు. వారివలెనే జందెము వేసికొని దానికి తాళపుచెవులు కట్టుకొని గిర్రున త్రిప్పుచు వాని ఝంకార మాలకించుచుండవలెనని నాకును అభిలాష కలిగెను. ఆ కాలమున కాఠియావాడు కోమటులకు జందెము వయిచుకొను నాచారము లేదు. కాని ద్విజమాత్రులు జందెము తాల్చితీరవలయునను నొక ప్రచారము అపుడే యారంభమాయెను. గాంధీకుటుంబమువా రందఱు జందెముల దాల్పఁ గడఁగిరి. మావారి కిరువురకును నాకును అపు డొక
బ్రాహ్మణుఁడు రామరక్ష చెప్పుచుండెను. ఆయన మాకు జందెములు వయిచెను. అపుడు నాకు తాళపు చెవులతో పని లేకున్నను రెండుమూడు దానికి తగిలించి త్రిప్పఁదొడఁగితిని. పిదప జందె మెపుడో తెగెను గాని మరల జందెము వేసికొనవలయు నను వ్యామోహము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|226}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>44u7h7q6bah7ukh1ve28lx6v0pe03c0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/237</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219579</id>
    <revision>
      <id>572953</id>
      <timestamp>2026-08-31T14:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572953</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3337" sha1="f2bonujb32dz5a6d897d1es95qo0gyk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||8 లక్షణ-ఝూలా (వంతెన)}}&lt;/noinclude&gt;నాకు కలిగినటులు గుఱుతు చాలదు. పిదప నేను క్రొత్త జన్నిదమును తగిలించుకొనలేదు.

పెద్దవాఁడ నయిన పిదప నాచేత జందెము తాల్పఁ జేయుటకు పలువురు ప్రయత్నించిరి. కాని వారి ప్రయత్నము నామీఁద ప్రసరింపలేదు. శూద్రులకు జందెములు తాల్చు నధికారము లేకున్నచో తదితరుల కేల యుండవలయును? ఈ బాహ్యచిహ్నమును ధరించు నలవాటు మాకుటుంబములో లేదు. మరియు దీనిని ధరించితీరవలయు ననుటకు ప్రబలమగు కారణము నాకుఁ గానరాలేదు 'నాకు జందెముమీఁద రోఁతలేదుకాని దానిని దాల్చుటకుఁ దగినంత హేతువు కానరాలేదు. నేను వైష్ణవుఁడను గాన తావళము దాల్చితిని. పెద్దలు మాయన్నదమ్ములకు పిలక నుంచుటలో జాగ్రత్తగనే యుండిరి. కాని నాకు సీమలో పిలక తీసివేయవలసి వచ్చెను. తెల్లవారు చూచి నవ్వుదు రనియు, న న్న నాగరకుఁ డని యందురనియు సిగ్గుపడి నే నచట పిలకను తీసివేసితిని. మాయన్నగారి కుమారుఁడు ఛగన్‌లాల్ గాంధీ దక్షిణ-ఆఫ్రికాలో నాకడ నుండెడివాఁడు.
అతఁడు పట్టుదలతో శిఖ నుంచుకొనెను. ప్రజాకార్యముల కితని శిఖ యడ్డువచ్చునని యతని మనస్సునకు బాధ కలిగిననుగూడ లెక్కగొనక నేనతని పిలక తీసి వేయించితిని. ఈరీతిగా పిలకను గుఱించి నా కింత సిగ్గుండెడిది.

నే నాస్వాములవారి కీకథనంతయు వినిపించి పిదప నిటులంటిని.

&quot;జందెము నేను వేసికొనను; ఏలయనిన చాలమంది హిందువులకు జందెము లేదు. అయినను వారు హిందువులే. మరియు దానియక్కఱ నాకుఁ గానిపించుటలేదు. మరియు యజ్ఞోపవీత ధారణ మనఁగా
జన్మాంతర ధారణము. జన్మాంతర మనఁగా శుద్ధజీవనము, ఉన్నత&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|227}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f2bonujb32dz5a6d897d1es95qo0gyk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/238</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219580</id>
    <revision>
      <id>572954</id>
      <timestamp>2026-08-31T14:18:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572954</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3410" sha1="pohgwubeg2hnfm96f48azbx3b80gzpc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;జీవనము. ఈకాలమున హిందూసమాజమును, హిందూస్తానమును ఈరెండుగూడ వెనుకఁబడి యున్నవి. ఇట్టి స్థితిలో మనకు జందెము దాల్చు నధికారమేడ ? హిందూసమాజ మస్పృశ్యతను విసర్జించిన నాఁడు, ఉచ్చనీచభేదములను మఱచిననాఁడు ఇతరదోషముల నీసడించిననాఁడు, నాలుగుదిక్కులను పిక్కటిల్లిన యధర్మమును పాషండతను పాఱఁద్రోలిననాఁడు మనకు యజ్ఞోపవీతమును ధరించు నధికారము రాఁ గలదు. కావున ఉపవీతమునుగుఱించి మీరు చెప్పినమాట నాకు గిట్టదు. ఇఁక పిలకనుగుఱించి కొంచెము విచారింపవలసియున్నది. నా కీవఱకు పిలకయుండెడిది. కాని సిగ్గుచేతను, భయముచేతను దానిని
దీసివయిచితిని. ఇపుడు దానిని మరలఁ బెంచఁ దలఁచుచున్నాను. నాసహచరులతోఁగూడ నీవిషయమును విచారించెదను.'

జందెమునుగుఱించి నాచెప్పిన మాటలు స్వాములవారికి నచ్చలేదు. జందెము తాల్పకుండుటకు నేనే కారణములను జెప్పితినో వా రాకారణములనే జందెము తాల్చుటకు ప్రమాణముగాఁ జెప్పిరి. అది యటుండె. జందెమునుగుఱించి యాయభిప్రాయములు నేటిఁకిని మాఱలేదు. పలు మతము లున్నంతవఱకును ఒకొక్కమతమున కేదో యొక బాహ్యసంకేత ముండుచునేయుండును గాని, యాబాహ్యసంకేతము డంబమున కగునేని, యితరమతములకన్న తనగొప్పను ప్రకటించుకొనునేని యది త్యాజ్యమగును. ఈకాలమున జందెము హిందూమతమున కభివర్ధకమగు సాధనముగా నాకుఁ గానిపింపదు. కావున నే నీ విషయమున తటస్థుఁడనయి యుంటిని.

పిలకను సిగ్గుచేతను, భయముచేతను దీసివేసితిని గాన నా సహచరులతో సంప్రతించి మరల పిలకను బెంచఁ దలఁచితిని. ఇఁక నీ విషయ మిటు లుంచి లక్ష్మణ-ఝూలా దెస కేఁగుదము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|228}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pohgwubeg2hnfm96f48azbx3b80gzpc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/239</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219581</id>
    <revision>
      <id>572959</id>
      <timestamp>2026-08-31T15:38:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572959</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3173" sha1="1vete65uhz9d7ysvmz1stfkkddf5rwt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||8 లక్షణ-ఝూలా (వంతెన)}}&lt;/noinclude&gt;హృషీ కేశము, లక్ష్మణ-ఝూలా యీ రెండును జూచి తీరవలసినవి. మనప్రాచీనుల ప్రకృతిసౌందర్య జ్ఞానమునకును, శిల్పమునకు ధర్మస్వరూపమొసఁగు వారిదూరదర్శిత్వమునకును నాకత్యాదర ముజనించెను.

కాని అట్టిచోటుల మనుష్యు లొనరించు పనులు చూడఁగా నాకు శాంతి నిలువలేదు. హరద్వారమునందువలెనే హృషీ కేశమునందును బాటల ప్రక్కల సుందరమగు గంగాతీరములయందు మనుష్యులు రోఁతచేసివయితురు. అది పావనమగు గంగాజల మని యయినను వారికితోఁచదు. కొంచెము ద వ్వేఁగినయెడలఁ గావలసినంత చోటు దొరకుచుండఁగా బాటలను నదులయొడ్డులను పాడుచేయుట చూచి కడు సంతపించితిని.

లక్ష్మణ-ఝూలా యనునది వ్రేలాడుచుండు నొక యినుప వంతెన. లోఁగడ నచట త్రాటితోఁ జేయఁబడిన యొక చక్కని వంతెన యుండెడిదఁట. ఉదారహృదయుఁ డగు నొక మారువాడీ సజ్జనుఁడు దానిని దీయించి చాల రొక్కము వెచ్చించి యీ యినుపవంతెన వేయించి దాని తాళపుచెవులు గవర్న మెంటువారికి వశపఱిచెనఁట! నేను చూచియుండ లేదు గాన లోఁగడనున్న త్రాటివంతెనను గుఱించి యేమియుఁ జెప్పఁజాలను గాని, యీ యినుపవంతెన యచటి ప్రకృతిసౌందర్యమునకు కళంకమనియు, నస్థానపతిత మనియుఁ జెప్పఁగలను. నిక్కమున కిది యాత్రికులవంతెన. దాని తాళముచెవులు సర్కారువారి కీఁబడియెను. రాజభక్తి గల నా కా నాఁటికే యీ విషయము కటువుగా నుండెను.

దీనికంటె దుఃఖజనకమగు దృశ్యము స్వర్గాశ్రమము. టిన్ రేకులపాకలకు స్వర్గాశ్రమమని పేరిడిరి. కాని వేఱేమియు లేదు. ఈ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|229}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1vete65uhz9d7ysvmz1stfkkddf5rwt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/240</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219582</id>
    <revision>
      <id>572960</id>
      <timestamp>2026-08-31T15:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572960</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="919" sha1="b8ihdoq1ygyppla908zch6ii1i5tvt4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;పాకలు సాధకులకుఁగాను వేయఁబడియె నని వింటిని. కాని యచట నపుడు సాధకుఁ డెవఁడుమ ఉన్నటులు లేదు. అచటి ముఖ్యస్థలమునందున్న వారిని చూచితిని గాని వారు గొప్పవారని నాకుఁ దోఁపలేదు.

హరద్వారమునందు నాకుఁ గలిగిన యనుభవము లమూల్యము లనుటలో సందియ మిసుమంతయు లేదు. అవి నాయునికిని గుఱించియు నా పనిని గుఱించియు నిశ్చయించుటకు చాల సాయ మొనరించెను.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|230}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b8ihdoq1ygyppla908zch6ii1i5tvt4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/241</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219583</id>
    <revision>
      <id>572961</id>
      <timestamp>2026-08-31T15:54:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572961</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2577" sha1="5tue8uhtydxtti016h30v2ni7e5k2zp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}9&lt;/p&gt;

{{p|fs125}}ఆశ్రమస్థాపనము&lt;/p&gt;

{{Largeinitial|నే}} నీ కుంభయాత్ర చేయుటకు ముం దొకతూరి హరద్వార మరిగి యుంటిని. 25 - 5 - 1915లో సత్యాగ్రహాశ్రమము స్థాపింపఁబడెను. శ్రద్ధానందులవారు నన్ను హరద్వారమునం దుండఁగోరిరి.
కలకత్తా మిత్రులు కొందఱు వైద్యనాథమునం దుండు మనిరి. రాజకోటలో నుండుమని మఱికొందఱు మిత్రులు పట్టుపట్టిరి.

నే నమదాబాదుమీఁదుగా వెళ్లుచుండునపుడు పలువురు మిత్రులు న న్నమదాబాదునం దుండుమనిరి. ఆశ్రమమున కగు వ్యయమును తాము భరింతు మనిరి. మాకు నివసించుటకు నిం డ్లిత్తు మనిరి. ఈ కారణములచే నా కమదాబాదుమీఁదనే చూపుపడెను. నేను గుజరాతువాఁడ నగుటచే గుజరాతుభాషవలన దేశమునకు నా చేయఁగలిగినంత సేవయును చేయఁగలుగుదునని తలఁచితిని. మరియు అమదాబాదు చాలఁగాలము నుండియు చేతిమగ్గములకు కూడలి. కావున నిచట రాటముల పని బాగుగా సాగఁగలదనియు, నిది గుజరాతుదేశమునకు ప్రధాననగర మగుటఁజేసి యచటఁ గల ధనవంతులు ధన మొసఁగి చాలసాయము చేయఁగల రనియు తలఁచితిని.

అమదాబాదు మిత్రులతో ఆశ్రమమును గుఱించి మాటలాడు సందర్భమున అస్పృశ్యులను గుఱించియు లెస్సగా చర్చించితిని. యోగ్యుఁడగు నంత్యజసోదరుఁ డెవఁడేని యాశ్రమమునఁ బ్రవేశింపఁ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|231}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5tue8uhtydxtti016h30v2ni7e5k2zp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర.pdf/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219584</id>
    <revision>
      <id>572963</id>
      <timestamp>2026-08-31T17:07:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తొలిమాట  తెనుగుభాషా సమితివారి పక్షమున 1953 జనవరి మొదటి తేదీనాడు మద్రాసు గవరన్మెంటు ఆర్ట్సు కాలేజిలో నాచే నీయబడిన యుపన్యాసమున కిది విపులీకరణము; తరువాత నిది భారతి మాసపత్రికల...'</comment>
      <origin>572963</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1816" sha1="e4987pt15333lmd8l6q8a5xh1hs6ngy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;తొలిమాట

తెనుగుభాషా సమితివారి పక్షమున 1953 జనవరి మొదటి తేదీనాడు మద్రాసు గవరన్మెంటు ఆర్ట్సు కాలేజిలో నాచే నీయబడిన యుపన్యాసమున కిది విపులీకరణము; తరువాత నిది భారతి మాసపత్రికలో సంపూర్ణముగ ముద్రింపబడెను. ప్రకాశకుల ప్రోత్సాహము మీద దీని నిప్పుడు గ్రంథ రూపముగ వెలువరించు చున్నాడను. పుస్తకముగ ముద్రించుకొనుటకు సమ్మతించినందుకు తెనుగు భాషాసమితి అధికార వర్గమునకును భారతి సంపాదకులకును గృతజ్ఞుడను. గ్రంథ ముద్రణమును సత్వరముగ సాగించినందుకు స్వతంత్ర ముద్రాశాలాధిపతులు శ్రీ ఖాసా సుబ్బరావు గారికిని, మేనేజరు శ్రీ మంజేరి ఈశ్వరన్ ఎమ్. ఎ., గారికిని శుద్ధ పత్రమును దయారు చేసి యిచ్చినందుకు బ్ర. శ్రీ వేదము వేంకటేశ్వర శాస్త్రుల వారికిని వందనములు సమర్పించుచున్నాను.

నేలటూరు వేంకటరమణయ్య.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e4987pt15333lmd8l6q8a5xh1hs6ngy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వాడుకరి:Saiphani02/common.js</title>
    <ns>2</ns>
    <id>219585</id>
    <revision>
      <id>572966</id>
      <timestamp>2026-08-31T17:26:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saiphani02</username>
        <id>6247</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with 'mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Indic-TechCom/Script/OCR4VE.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');'</comment>
      <origin>572966</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="126" sha1="hjwsbqqx1bqe7qc7ujv3r9bxdpl0wpm" xml:space="preserve">mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Indic-TechCom/Script/OCR4VE.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');</text>
      <sha1>hjwsbqqx1bqe7qc7ujv3r9bxdpl0wpm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572969</id>
      <parentid>572966</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T17:30:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saiphani02</username>
        <id>6247</id>
      </contributor>
      <origin>572969</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="128" sha1="i78uv3v0sq58u7osk50j5359jao9djv" xml:space="preserve">mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Indic-TechCom/Script/IndicOCR.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');</text>
      <sha1>i78uv3v0sq58u7osk50j5359jao9djv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572984</id>
      <parentid>572969</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T19:01:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saiphani02</username>
        <id>6247</id>
      </contributor>
      <origin>572984</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="115" sha1="auv1o7am68v6k7k1x95o83v217c9urd" xml:space="preserve">mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/wiki/User:Saiphani02/Script/ws-ocr-link.js&amp;action=raw&amp;ctype=text/javascript');</text>
      <sha1>auv1o7am68v6k7k1x95o83v217c9urd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572985</id>
      <parentid>572984</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T19:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saiphani02</username>
        <id>6247</id>
      </contributor>
      <origin>572985</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="115" sha1="dxog8jraouvtecc41tijhx2d348rn98" xml:space="preserve">mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/wiki/User:Saiphani02/Script/ws-ocr-link.js?action=raw&amp;ctype=text/javascript');</text>
      <sha1>dxog8jraouvtecc41tijhx2d348rn98</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంక్రీటు, సామాన్యము - దృఢీకృతము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219586</id>
    <revision>
      <id>572968</id>
      <timestamp>2026-08-31T17:29:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాంక్రీటు, సామాన్యము - దృఢీకృతము  | ముందరి = [[../కళింగదేశ చరిత్ర/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరముల...'</comment>
      <origin>572968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="738" sha1="51shyjg8z2cjs94vvp6gesccmrjut78" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంక్రీటు, సామాన్యము - దృఢీకృతము
 | ముందరి = [[../కళింగదేశ చరిత్ర/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=646 fromsection=&quot;646B&quot; to=648 tosection=&quot;648A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>51shyjg8z2cjs94vvp6gesccmrjut78</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంచీపురము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219587</id>
    <revision>
      <id>572970</id>
      <timestamp>2026-08-31T17:31:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాంచీపురము  | ముందరి = [[../కాంక్రీటు, సామాన్యము - దృఢీకృతము/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |స...'</comment>
      <origin>572970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="725" sha1="tfkl0vvey5x7v29bw844eif1jyumci1" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంచీపురము
 | ముందరి = [[../కాంక్రీటు, సామాన్యము - దృఢీకృతము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=648 fromsection=&quot;648B&quot; to=651 tosection=&quot;651A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>tfkl0vvey5x7v29bw844eif1jyumci1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572971</id>
      <parentid>572970</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T17:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>572971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="725" sha1="4889ff6o29w2pmray29dkvweavbmu2i" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంచీపురము
 | ముందరి = [[../కాంక్రీటు, సామాన్యము - దృఢీకృతము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=648 fromsection=&quot;648B&quot; to=650 tosection=&quot;650A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>4889ff6o29w2pmray29dkvweavbmu2i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572973</id>
      <parentid>572971</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T17:33:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:తమిళనాడు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>572973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="770" sha1="mshdmdwv6sfn25by9rasxo51qa6j8ab" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంచీపురము
 | ముందరి = [[../కాంక్రీటు, సామాన్యము - దృఢీకృతము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=648 fromsection=&quot;648B&quot; to=650 tosection=&quot;650A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:తమిళనాడు]]</text>
      <sha1>mshdmdwv6sfn25by9rasxo51qa6j8ab</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ప్రజల మనిషి (నవల).djvu/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219588</id>
    <revision>
      <id>572972</id>
      <timestamp>2026-08-31T17:33:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edla praveen</username>
        <id>6529</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '&quot;ఇయ్యాళ్ళంతా అది ఉండచోతుందా? ఇప్పుడో ఇంకా సేప కో 'సుంకరి పుల్లయ్య రానేవస్తాడు&quot; అంటూ కోటయ్య విసుగు ఇంట్లోలో వెళ్ళాడు.   ఆవును దక్కించుకునే ఆలోచనేమన్నా ఉందేమో లడుగుదామని తండ...'</comment>
      <origin>572972</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3703" sha1="3vo52jozne7qhxrbanganqqml6z1qom" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Edla praveen&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&quot;ఇయ్యాళ్ళంతా అది ఉండచోతుందా? ఇప్పుడో ఇంకా సేప
కో 'సుంకరి పుల్లయ్య రానేవస్తాడు&quot; అంటూ కోటయ్య విసుగు ఇంట్లోలో
వెళ్ళాడు.


ఆవును దక్కించుకునే ఆలోచనేమన్నా ఉందేమో లడుగుదామని
తండ్రి వెంబడే పోయాడు కొమురయ్య.
లడిగాడు.

“ఇక మనకు ఆవు దక్కదా అయ్యాః&quot; కొపరయ్య గంభీరంగా

&quot;నీ కెందుకురా ఈ తిప్పలందా? కన్నబిడ్డనే ఇంకో లయ్యకిచ్చి
రోజులు గడపటంలేదు? ఇక గొడ్డుకొచ్చింది&quot; అన్నాడు కోటయ్య.

&quot;అంటే&quot; అని కొట్టంలో నుండి ఆవు దూడ లకుపు వినవచ్చింది.
కొమరయ్య పెరట్లోకి వెళ్ళి, గోడమీద నుంచి కొట్టంలో ఉన్న ఆవును.
దూడను దీనంగా చూస్తూ నిలుచున్నాడు.

బేదవావి వద్ద సాచినని చేసుకొంటున్న తల్లి వద్దకి వెళ్ళాడు..
&quot;ఆవును దొరక ఇయ్యెన్దని నీవైనా చెప్పరాదే.&quot; &quot;

&quot;నే నివ్వసంటేగా వద్దనటానికి?&quot;.

&quot;ఆ దొర తోలుక పోరాడన్నన్నటి నుంచి నా కెటూ
తోచడంలేదు. దాని కింద కుక్రచున్నను ఇస్తే తీసికోడా దొరః&quot;

&quot;అదంతా నాకేం తెలుసు నాయన, ఆ ఆవునే కావాలన్నాడట
దొక మీ అయ్యకు మాత్రం ఇయ్యాలని ఉందా? దొర ఆవును అడిగే
న్నాడు. మీ సరిగా బువ కూడా తినలే&quot; అంటూ
గిరిన గోకును కొమరయ్య చేతిలో వేసింది తల్లి లన్నమ్మ,
పెరుగుకుండ

&quot;చూడు: చాయి కాడికిపోయి వంగపిందెలు, ఆనగప్పించెలు, మిరప
కాయలు ఏమైనా ఎత్తయేమో చూడు. నేను ఆవును దొర ఒప్పచెప్పి
అపేవస్తా&quot; అంటూ
కోటయ్య నెత్తి రుమాలు చుట్టారు.

కౌసురయ్య గొంగడి భుజాన వేసుకొని కర్రను అడ్డంగా మధ్యన
కట్టుకొని కొట్టంలోకి పొయ్యాడు. ఆవు ముఖాన్ని దిద్దాడు. గంగడోలును
దువ్వాడు. వెన్నుమీది నుండి రెండు వైపుల రెండుచేతులు వేసి కౌగిలించు
కొన్నాడు. ఆవు ఆప్యాయంగా కొమురయ్య వైపు తల తిప్పి నాకాలని
నాలుక నాటించింది. కొమరయ్య ఆవు వెన్నుపై తలవాల్చాడు. ఉబికి
2&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3vo52jozne7qhxrbanganqqml6z1qom</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572980</id>
      <parentid>572972</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T18:24:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edla praveen</username>
        <id>6529</id>
      </contributor>
      <origin>572980</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3726" sha1="7y8pgzk560iyjyvwj8qe0pk0w3h4krp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Edla praveen&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&quot;ఇయ్యాళ్ళంతా అది ఉండచోతుందా? ఇప్పుడో ఇంకా సేప
కో 'సుంకరి పుల్లయ్య రానేవస్తాడు&quot; అంటూ కోటయ్య విసుగు ఇంట్లోలో
వెళ్ళాడు.


ఆవును దక్కించుకునే ఆలోచనేమన్నా ఉందేమో లడుగుదామని
తండ్రి వెంబడే పోయాడు కొమురయ్య.
లడిగాడు.

“ఇక మనకు ఆవు దక్కదా అయ్యాః&quot; కొపరయ్య గంభీరంగా

&quot;నీ కెందుకురా ఈ తిప్పలందా? కన్నబిడ్డనే ఇంకో లయ్యకిచ్చి
రోజులు గడపటంలేదు? ఇక గొడ్డుకొచ్చింది&quot; అన్నాడు కోటయ్య.

&quot;అంటే&quot; అని కొట్టంలో నుండి ఆవు దూడ లకుపు వినవచ్చింది.
కొమరయ్య పెరట్లోకి వెళ్ళి, గోడమీద నుంచి కొట్టంలో ఉన్న ఆవును.
దూడను దీనంగా చూస్తూ నిలుచున్నాడు.

బేదవావి వద్ద సాచినని చేసుకొంటున్న తల్లి వద్దకి వెళ్ళాడు..
&quot;ఆవును దొరక ఇయ్యెన్దని నీవైనా చెప్పరాదే.&quot; &quot;

&quot;నే నివ్వసంటేగా వద్దనటానికి?&quot;.

&quot;ఆ దొర తోలుక పోరాడన్నన్నటి నుంచి నా కెటూ
తోచడంలేదు. దాని కింద కుక్రచున్నను ఇస్తే తీసికోడా దొరః&quot;

&quot;అదంతా నాకేం తెలుసు నాయన, ఆ ఆవునే కావాలన్నాడట
దొక మీ అయ్యకు మాత్రం ఇయ్యాలని ఉందా? దొర ఆవును అడిగే
న్నాడు. మీ సరిగా బువ కూడా తినలే&quot; అంటూ
గిరిన గోకును కొమరయ్య చేతిలో వేసింది తల్లి లన్నమ్మ,
పెరుగుకుండ

&quot;చూడు: చాయి కాడికిపోయి వంగపిందెలు, ఆనగప్పించెలు, మిరప
కాయలు ఏమైనా ఎత్తయేమో చూడు. నేను ఆవును దొర ఒప్పచెప్పి
అపేవస్తా&quot; అంటూ
కోటయ్య నెత్తి రుమాలు చుట్టారు.

కౌసురయ్య గొంగడి భుజాన వేసుకొని కర్రను అడ్డంగా మధ్యన
కట్టుకొని కొట్టంలోకి పొయ్యాడు. ఆవు ముఖాన్ని దిద్దాడు. గంగడోలును
దువ్వాడు. వెన్నుమీది నుండి రెండు వైపుల రెండుచేతులు వేసి కౌగిలించు
కొన్నాడు. ఆవు ఆప్యాయంగా కొమురయ్య వైపు తల తిప్పి నాకాలని
నాలుక నాటించింది. కొమరయ్య ఆవు వెన్నుపై తలవాల్చాడు. ఉబికి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
&lt;references/&gt;
{{Rh|||2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7y8pgzk560iyjyvwj8qe0pk0w3h4krp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572983</id>
      <parentid>572980</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T18:27:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edla praveen</username>
        <id>6529</id>
      </contributor>
      <origin>572983</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3737" sha1="pb7qmpn4kf811bn40kj2gxxnman1pnf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Edla praveen&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&quot;ఇయ్యాళ్ళంతా అది ఉండచోతుందా? ఇప్పుడో ఇంకా సేప
కో 'సుంకరి పుల్లయ్య రానేవస్తాడు&quot; అంటూ కోటయ్య విసుగు ఇంట్లోలో
వెళ్ళాడు.


ఆవును దక్కించుకునే ఆలోచనేమన్నా ఉందేమో లడుగుదామని
తండ్రి వెంబడే పోయాడు కొమురయ్య.
లడిగాడు.

“ఇక మనకు ఆవు దక్కదా అయ్యాః&quot; కొపరయ్య గంభీరంగా

&quot;నీ కెందుకురా ఈ తిప్పలందా? కన్నబిడ్డనే ఇంకో లయ్యకిచ్చి
రోజులు గడపటంలేదు? ఇక గొడ్డుకొచ్చింది&quot; అన్నాడు కోటయ్య.

&quot;అంటే&quot; అని కొట్టంలో నుండి ఆవు దూడ లకుపు వినవచ్చింది.
కొమరయ్య పెరట్లోకి వెళ్ళి, గోడమీద నుంచి కొట్టంలో ఉన్న ఆవును.
దూడను దీనంగా చూస్తూ నిలుచున్నాడు.

బేదవావి వద్ద సాచినని చేసుకొంటున్న తల్లి వద్దకి వెళ్ళాడు..
&quot;ఆవును దొరక ఇయ్యెన్దని నీవైనా చెప్పరాదే.&quot; &quot;

&quot;నే నివ్వసంటేగా వద్దనటానికి?&quot;.

&quot;ఆ దొర తోలుక పోరాడన్నన్నటి నుంచి నా కెటూ
తోచడంలేదు. దాని కింద కుక్రచున్నను ఇస్తే తీసికోడా దొరః&quot;

&quot;అదంతా నాకేం తెలుసు నాయన, ఆ ఆవునే కావాలన్నాడట
దొక మీ అయ్యకు మాత్రం ఇయ్యాలని ఉందా? దొర ఆవును అడిగే
న్నాడు. మీ సరిగా బువ కూడా తినలే&quot; అంటూ
గిరిన గోకును కొమరయ్య చేతిలో వేసింది తల్లి లన్నమ్మ,
పెరుగుకుండ

&quot;చూడు: చాయి కాడికిపోయి వంగపిందెలు, ఆనగప్పించెలు, మిరప
కాయలు ఏమైనా ఎత్తయేమో చూడు. నేను ఆవును దొర ఒప్పచెప్పి
అపేవస్తా&quot; అంటూ
కోటయ్య నెత్తి రుమాలు చుట్టారు.

కౌసురయ్య గొంగడి భుజాన వేసుకొని కర్రను అడ్డంగా మధ్యన
కట్టుకొని కొట్టంలోకి పొయ్యాడు. ఆవు ముఖాన్ని దిద్దాడు. గంగడోలును
దువ్వాడు. వెన్నుమీది నుండి రెండు వైపుల రెండుచేతులు వేసి కౌగిలించు
కొన్నాడు. ఆవు ఆప్యాయంగా కొమురయ్య వైపు తల తిప్పి నాకాలని
నాలుక నాటించింది. కొమరయ్య ఆవు వెన్నుపై తలవాల్చాడు. ఉబికి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
&lt;references/&gt;
{{Rh|{{larger|2}}||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pb7qmpn4kf811bn40kj2gxxnman1pnf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ప్రజల మనిషి (నవల).djvu/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219589</id>
    <revision>
      <id>572974</id>
      <timestamp>2026-08-31T17:34:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edla praveen</username>
        <id>6529</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వచ్చిన కంటినీరును రుడుచుకుంటు. ఆవు దూడ వద్దకి వెళ్ళాడు. దూడ చిన్న అరుకు పెట్టి, కుప్పిగంతులు వేయ సన్నద్దమవుతున్నది. పలుపువల్ల ఏర్పడిన ప్రతిబంధకాన్ని, కండ్ల ద్వారా కొమరయ్...'</comment>
      <origin>572974</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4308" sha1="ibfygbw4zdnjrm2ql9i64pajf2kbyuh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Edla praveen&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వచ్చిన కంటినీరును రుడుచుకుంటు. ఆవు దూడ వద్దకి వెళ్ళాడు. దూడ
చిన్న అరుకు పెట్టి, కుప్పిగంతులు వేయ సన్నద్దమవుతున్నది. పలుపువల్ల
ఏర్పడిన ప్రతిబంధకాన్ని, కండ్ల ద్వారా కొమరయ్యకు చెప్తున్నట్లు తల,
ఎ చూచింది. తిరిగి చిన్న అరుపు అరిచింది. కొమరయ్య, దూడ పలుపు
విప్పాడు. దూడ కుప్పిగంతులేస్తూ తల్లిని చేరి పాలు చీకసాగింది. దూలం
మీద ఉన్న గడ్డిమోపును చేతికర్రతో కిందపడేశాడు కొమరయ్య, మోపును
ఈడ్చుకపోయి ఆపు ముందర వేశాడు. ఆనందంతో ఉబ్బిపోయాడు. బొట
చోట కన్నీటి చుక్కలు రాలాయి.

&quot;కడుపునిండా తాగు. అక్కడ నీ కడుపునిండ పాలు వదుల్తారో
లేదో' మనసులో అనుకుంటూ బావి దోవ పట్టాడు. వెనుకకు తిరిగి తిరిగి
చూసుకుంటూ కషంగా ఒక్కొక్క అడుగూ వేస్తున్నాడు.

పెద్దవాన పడినప్పుడల్లా ఊరి సక్క కాలువ నిండుగా పారుతుంది.
చాన్ని దాటిపోవల్సిన పిల్లవాండ్రకు ఇబ్బందిగా వుంటుంది. కొమరయ్య
కూడా ఎన్నోసార్లు భయంతో కాలువ దాటలేక ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు.
కాని ఆ రోజు కొమరయ్య ఒళ్ళుమరచి కాలువదాటి పోరున్నాడు. కాలువ
లోకుగాని, అతనికి ఎల్ల ప్పుడూ కలిగే భయంగాని స్ఫురించలేదు. ఆరో
చనలోనే కాలువ దాటి కొంత దూరం పోయాక వెనుకకు తిరిగి, కాలువ
ప్రవాహాన్ని తీక్షణంగా చూశాడు. మొంబట, గొంగడి చివర భాగం తడిసి
నీళ్ళు కొరుకున్నాయి. అంతలోతు, ఇంత తొందరగా, సులభముగా ఎట్లా
దాటాడో ఆలోచిస్తూ నిలబడిపోయాడు. పక్క చెలకలో గొడుక కించ
మూయబడియున్న గొర్రె పిల్లల అరుపులతో లెన్పక తిరిగి దావిడోప
బట్టారు. దాని గడ్డ మీద గుడిసెలో కూర్చొని ఎక్కిఎక్కి ఏడ్చాడు &quot;ఆపు
బాగా పాలిచ్చేది. మంచి ఆవును వదులుకోవడానికి లయ్య ఎందుకు ఒప్పు
తున్నాడో&quot; లర్థంకాని తండ్రి అసహాయస్థితిపై కొమరయ్య ఆలోచించ
సాగాడు.

దూరం నుండి తండ్రి పిలుపు వినవచ్చింది. గుడిసెలోనుంచి బయ
టికి వచ్చాడు. కోటయ్య వస్తూనే వంగ తోట్లో చెట్లను పరిశీలించాడు.
&quot;ఆనగ్యు తీగెను మళ్ళేళి చూడు. ఏమైన పిందెలు వడ్డయేమొ!&quot; కొమ
శయ్య నుద్దేశించి అన్నాడు కోటయ్య.
3&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ibfygbw4zdnjrm2ql9i64pajf2kbyuh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572978</id>
      <parentid>572974</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T18:22:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edla praveen</username>
        <id>6529</id>
      </contributor>
      <origin>572978</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4333" sha1="1gsenv0m25ofso0idd77lpuuywxvddg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Edla praveen&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వచ్చిన కంటినీరును రుడుచుకుంటు. ఆవు దూడ వద్దకి వెళ్ళాడు. దూడ
చిన్న అరుకు పెట్టి, కుప్పిగంతులు వేయ సన్నద్దమవుతున్నది. పలుపువల్ల
ఏర్పడిన ప్రతిబంధకాన్ని, కండ్ల ద్వారా కొమరయ్యకు చెప్తున్నట్లు తల,
ఎ చూచింది. తిరిగి చిన్న అరుపు అరిచింది. కొమరయ్య, దూడ పలుపు
విప్పాడు. దూడ కుప్పిగంతులేస్తూ తల్లిని చేరి పాలు చీకసాగింది. దూలం
మీద ఉన్న గడ్డిమోపును చేతికర్రతో కిందపడేశాడు కొమరయ్య, మోపును
ఈడ్చుకపోయి ఆపు ముందర వేశాడు. ఆనందంతో ఉబ్బిపోయాడు. బొట
చోట కన్నీటి చుక్కలు రాలాయి.

&quot;కడుపునిండా తాగు. అక్కడ నీ కడుపునిండ పాలు వదుల్తారో
లేదో' మనసులో అనుకుంటూ బావి దోవ పట్టాడు. వెనుకకు తిరిగి తిరిగి
చూసుకుంటూ కషంగా ఒక్కొక్క అడుగూ వేస్తున్నాడు.

పెద్దవాన పడినప్పుడల్లా ఊరి సక్క కాలువ నిండుగా పారుతుంది.
చాన్ని దాటిపోవల్సిన పిల్లవాండ్రకు ఇబ్బందిగా వుంటుంది. కొమరయ్య
కూడా ఎన్నోసార్లు భయంతో కాలువ దాటలేక ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు.
కాని ఆ రోజు కొమరయ్య ఒళ్ళుమరచి కాలువదాటి పోరున్నాడు. కాలువ
లోకుగాని, అతనికి ఎల్ల ప్పుడూ కలిగే భయంగాని స్ఫురించలేదు. ఆరో
చనలోనే కాలువ దాటి కొంత దూరం పోయాక వెనుకకు తిరిగి, కాలువ
ప్రవాహాన్ని తీక్షణంగా చూశాడు. మొంబట, గొంగడి చివర భాగం తడిసి
నీళ్ళు కొరుకున్నాయి. అంతలోతు, ఇంత తొందరగా, సులభముగా ఎట్లా
దాటాడో ఆలోచిస్తూ నిలబడిపోయాడు. పక్క చెలకలో గొడుక కించ
మూయబడియున్న గొర్రె పిల్లల అరుపులతో లెన్పక తిరిగి దావిడోప
బట్టారు. దాని గడ్డ మీద గుడిసెలో కూర్చొని ఎక్కిఎక్కి ఏడ్చాడు &quot;ఆపు
బాగా పాలిచ్చేది. మంచి ఆవును వదులుకోవడానికి లయ్య ఎందుకు ఒప్పు
తున్నాడో&quot; లర్థంకాని తండ్రి అసహాయస్థితిపై కొమరయ్య ఆలోచించ
సాగాడు.

దూరం నుండి తండ్రి పిలుపు వినవచ్చింది. గుడిసెలోనుంచి బయ
టికి వచ్చాడు. కోటయ్య వస్తూనే వంగ తోట్లో చెట్లను పరిశీలించాడు.
&quot;ఆనగ్యు తీగెను మళ్ళేళి చూడు. ఏమైన పిందెలు వడ్డయేమొ!&quot; కొమ
శయ్య నుద్దేశించి అన్నాడు కోటయ్య.
3&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
&lt;references/&gt;
{{Rh|||3}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1gsenv0m25ofso0idd77lpuuywxvddg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572979</id>
      <parentid>572978</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T18:23:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edla praveen</username>
        <id>6529</id>
      </contributor>
      <origin>572979</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4331" sha1="3rb7vh9mw9t36088l1f96ho67vuzum0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Edla praveen&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వచ్చిన కంటినీరును రుడుచుకుంటు. ఆవు దూడ వద్దకి వెళ్ళాడు. దూడ
చిన్న అరుకు పెట్టి, కుప్పిగంతులు వేయ సన్నద్దమవుతున్నది. పలుపువల్ల
ఏర్పడిన ప్రతిబంధకాన్ని, కండ్ల ద్వారా కొమరయ్యకు చెప్తున్నట్లు తల,
ఎ చూచింది. తిరిగి చిన్న అరుపు అరిచింది. కొమరయ్య, దూడ పలుపు
విప్పాడు. దూడ కుప్పిగంతులేస్తూ తల్లిని చేరి పాలు చీకసాగింది. దూలం
మీద ఉన్న గడ్డిమోపును చేతికర్రతో కిందపడేశాడు కొమరయ్య, మోపును
ఈడ్చుకపోయి ఆపు ముందర వేశాడు. ఆనందంతో ఉబ్బిపోయాడు. బొట
చోట కన్నీటి చుక్కలు రాలాయి.

&quot;కడుపునిండా తాగు. అక్కడ నీ కడుపునిండ పాలు వదుల్తారో
లేదో' మనసులో అనుకుంటూ బావి దోవ పట్టాడు. వెనుకకు తిరిగి తిరిగి
చూసుకుంటూ కషంగా ఒక్కొక్క అడుగూ వేస్తున్నాడు.

పెద్దవాన పడినప్పుడల్లా ఊరి సక్క కాలువ నిండుగా పారుతుంది.
చాన్ని దాటిపోవల్సిన పిల్లవాండ్రకు ఇబ్బందిగా వుంటుంది. కొమరయ్య
కూడా ఎన్నోసార్లు భయంతో కాలువ దాటలేక ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు.
కాని ఆ రోజు కొమరయ్య ఒళ్ళుమరచి కాలువదాటి పోరున్నాడు. కాలువ
లోకుగాని, అతనికి ఎల్ల ప్పుడూ కలిగే భయంగాని స్ఫురించలేదు. ఆరో
చనలోనే కాలువ దాటి కొంత దూరం పోయాక వెనుకకు తిరిగి, కాలువ
ప్రవాహాన్ని తీక్షణంగా చూశాడు. మొంబట, గొంగడి చివర భాగం తడిసి
నీళ్ళు కొరుకున్నాయి. అంతలోతు, ఇంత తొందరగా, సులభముగా ఎట్లా
దాటాడో ఆలోచిస్తూ నిలబడిపోయాడు. పక్క చెలకలో గొడుక కించ
మూయబడియున్న గొర్రె పిల్లల అరుపులతో లెన్పక తిరిగి దావిడోప
బట్టారు. దాని గడ్డ మీద గుడిసెలో కూర్చొని ఎక్కిఎక్కి ఏడ్చాడు &quot;ఆపు
బాగా పాలిచ్చేది. మంచి ఆవును వదులుకోవడానికి లయ్య ఎందుకు ఒప్పు
తున్నాడో&quot; లర్థంకాని తండ్రి అసహాయస్థితిపై కొమరయ్య ఆలోచించ
సాగాడు.

దూరం నుండి తండ్రి పిలుపు వినవచ్చింది. గుడిసెలోనుంచి బయ
టికి వచ్చాడు. కోటయ్య వస్తూనే వంగ తోట్లో చెట్లను పరిశీలించాడు.
&quot;ఆనగ్యు తీగెను మళ్ళేళి చూడు. ఏమైన పిందెలు వడ్డయేమొ!&quot; కొమ
శయ్య నుద్దేశించి అన్నాడు కోటయ్య.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
&lt;references/&gt;
{{Rh|||3}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3rb7vh9mw9t36088l1f96ho67vuzum0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/242</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219590</id>
    <revision>
      <id>572975</id>
      <timestamp>2026-08-31T17:48:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572975</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3084" sha1="cfpfj9u5x4q5q89m1lerqzdw6xp43ti" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;గోరినచో నేను తప్పక చేర్చికొందునని వారికి స్పష్టముగాఁ జెప్పివయిచితిని.

'మీనియమములను పరిపాలింపఁగల యంత్యజుఁ డెవఁడేని దొరికినపుడు చూతము లెం' డని యొకవైష్ణవమిత్రుఁడు తన మనస్సంతోషమును వెల్లడించెను. తుదకు నే నమదాబాదునం దాశ్రమము స్థాపింప
నిశ్చయించితిని.

శ్రీ జీవనలాల్ దేశాయి బారిస్టరుగారు నన్నమదాబాదులో నుండఁగోరిన వారిలో ప్రధానులు. మేము వారి కోచరబ్ - బంగాళా అద్దెకుఁ గొని యందుంటిమి.

పిదప ఆశ్రమమునకు ఏమిపేరు పెట్టవలయు నని చర్చకు వచ్చెను. నేను మిత్రులతో నాలోచించితిని. సేవాశ్రమమనియు, తపోవనమనియు నెవరికిఁ దోఁచిన పేరులు వారు చెప్పిరి. సేవాశ్రమ మనుపేరు బాగుగనే యుండెనుగాని దాన సేవారీతి లెస్సగా తోఁపదు. ఇఁక తపోవన మనుపే రెటులు పెట్టుకొనఁ జెల్లును? మాకు తపస్సనినఁ బ్రియమేకాని యీపేరు మా తల దాఁటినది. మాయుద్దేశము సత్యమును పూజించుట, సత్యమును శోధించుట, సత్యమునెడలఁ బట్టుదల వహించుట, మరియు దక్షిణ-ఆఫ్రికాలో మేము చేసిన పద్ధతిని హిందూదేశమువారిచేఁ చేయించుట మరియు దాని శక్తి హిందూదేశమున నెంత పని చేయునో చూచుట నా యుద్దేశము. కావున నాసహచరులును, నేనును సత్యాగ్రహాశ్రమ మను పేరును నిర్ణయించితిమి. ఈపేరువలన సేవయు, సేవాపద్ధతియు సహజముగా గోచరించును.

ఆశ్రమమునకు నియమావళి యుండవలయును. చిత్తు తయారుచేసి యందఱ యభిప్రాయములను కోరితిని. అందఱ యభిప్రాయముల&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|232}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cfpfj9u5x4q5q89m1lerqzdw6xp43ti</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/243</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219591</id>
    <revision>
      <id>572976</id>
      <timestamp>2026-08-31T17:59:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572976</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2246" sha1="2mx4rjh6t460exf6nfcapvqzwcrs6zs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||9 ఆశ్రమస్థాపనము}}&lt;/noinclude&gt;లోను గురుదాస బెనర్జీగారి యభిప్రాయము నేఁటికిని నాకు గుర్తున్నది. వ్రతములలో నమ్రతనుగూడ నొకవ్రతముగా చేయవలయు నని వారి యూహ. నేఁటిపిన్నవారలలో నమ్రత కొఱవడి యున్నదని దీని
యాశయము. నాకును ఈసంగతి తెలియును గాని నమ్రతనుగూడ వ్రతములలోఁ జేర్చినచో నమ్రత నమ్రతగా నుండదు. నమ్రతకు సంపూర్ణముగా నర్థము చెప్పవలసివచ్చుచో శూన్యత యని చెప్పవలసివచ్చును. శూన్యతాప్రాప్తికి వేఱేవ్రతము వలయును. శూన్యత యనిన మోక్షస్థితి. ముముక్షువునకుఁగాని, సేవకునకుఁగాని ప్రతివిషయము నందును శూన్యత - అభిమానము లేకుండుట - కావలయును. లేకున్నచో నతఁడు ముముక్షువుకాఁడు, సేవకుఁడును గాఁడు. అట్టివాఁడు స్వార్థపరుఁడు, అహంకారి.

అపు డాశ్రమమున నించుమించు పదమూవురు ద్రవిడులు కలరు. దక్షిణ-ఆఫ్రికానుండి నాతో నయిదుగురు ద్రవిడబాలకులు వచ్చిరి. వీరితోఁ గలిసి మే మందఱమును 25 మందిమి. మా కందఱకును పాకశాల యొకటియే. మే మందఱమును ఏకకుటుంబము వారి వలెనే నివసింపఁ బ్రయత్నించితిమి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|233}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2mx4rjh6t460exf6nfcapvqzwcrs6zs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/244</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219592</id>
    <revision>
      <id>572977</id>
      <timestamp>2026-08-31T18:10:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572977</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2479" sha1="4l62r2hdpp7ci2ctb6d8holyk19woq9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}10&lt;/p&gt;

{{p|fs125}}పరీక్ష!&lt;/p&gt;

{{Largeinitial|ఆ}}శ్రమము స్థాపింపఁబఁడిన కొలఁది కాలములోనే నే ననుకొనని విషయ మొకటి తటస్థించెను. భాయి అమృతలాలు ఠక్కరుగారికడ నుండి నా కొక యుత్తరము వచ్చెను: 'మిగుల దరిద్రుఁడును, యోగ్యుఁడును అగు నంత్యజుఁ డొకఁడు తనకుటుంబముతో మీయాశ్రమమున నుండఁగోరుచున్నాఁడు. తా మతనిని స్వీకరింతురా ?

నే నుద్విగ్నుఁడ నయితిని. ఠక్కర్ బాబువంటి గొప్పవారి యనుమతి గొని యింత శీఘ్రకాలములో నొక యంత్యజకుటుంబ మాశ్రమమునకు వచ్చు నని నే ననుకొనియుండలేదు. నా సహచరుల కా చీటిని చూపితిని. వారు సంతోషించిరి. 'ఆకుటుంబములోని వారెల్లరును ఆశ్రమనియమములను పరిపాలింతురేని తప్పక మేము స్వీకరింతు' మని అమృతలాల్ ఠక్కరుగారికి తెలిపితిని.

దూదాభాయియు, అతని భార్య దానీ బహేన్, వారి కూఁతురు లక్ష్మీయు వచ్చిరి. లక్ష్మి యపుడు పాలు గుడుచు శిశువు. దూదాభాయి బొంబాయిలో పంతులు. వారు ఆశ్రమమునందలి నియమములను పరిపాలింప నంగీకరించిరి. ఆశ్రమమునఁ జేర్చికొనఁబడిరి.

వీరిని జేర్చికొనుటవలన నాశ్రమమునకు సాయ మొనరించు మిత్రమండలిలో నలజడి పుట్టెను. ఇంటివారికి నూతిలో పాలు గలదు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|234}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4l62r2hdpp7ci2ctb6d8holyk19woq9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/245</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219593</id>
    <revision>
      <id>572982</id>
      <timestamp>2026-08-31T18:27:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572982</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3389" sha1="dyey9cfqrzqljjspcah5xy1tp5z1vv4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||10 పరీక్ష !}}&lt;/noinclude&gt;ఆనూతినుండి నీరు తెచ్చికొనుటకు మాకు కష్టము కలిగెను. అచట ఇంటివారికి నీరు తోడి యిచ్చువాఁడు మ మ్మాంతకపఱచెను. మానీటి బొట్లు అతనికి తగులరాదు. అతఁడు మమ్ము తిట్టఁదొడఁగెను. దూదాభాయిని తొలఁగిపొమ్మని నిందింపఁగడఁగెను. 'నిందించినచో సైరింపుఁ'డనియు నేమయినను సరియ నీరు తెం డ'నియు నే నందఱకును జెప్పితిని. మేము మాఱు తిట్టకుండుటవలన నతఁడు సిగ్గిలి మరల మమ్ముఁ
దిట్టుట మానుకొనెను. కాని దీనివలన ధనసాహాయ్య మంతరించెను. మొట్టమొదట నంత్యజ ప్రవేశమునుగుఱించి శంకించిన మిత్రుఁడు నియమపరిపాలకుఁ డగు నంత్యజుఁ డెచట దొరకునని యనుకొనెను.

ధనసాహాయ్య మాఁగినపిదప సంఘబహిష్కారము వచ్చు నను వార్త నా చెవిని బడెను. బహిష్కారము వచ్చినను, సాయ మాఁగిపోయినను అమదాబాదు విడువఁగూడ దని నా సహచరులతో నాలోచించితిని. మాలగూడెమునకుఁ బోయి యచటనే నివసించి కూలినాలి చేసికొని వచ్చినదానితో జీవింత మని యనుకొంటిమి.

ఇటు లుండఁగా నొకనాఁడు - 'రాఁబోవు నెలకు డబ్బు లేదు' అని మగన్‌లాల్ గాంధీ నాకు నోటీసిచ్చెను. ' 'అటు లగుచో మనము మాలగూడెమునకు తఱలుద' మని చల్లగా నేను ప్రత్యుత్తరించితిని.

నా కిట్టి సంకటములు కలుగుట కిది మొదటితూరి కాదు. కాని పలుమాఱులు చిట్టచివరనిముసమున నాకు సాయము దొరకెను.

మగన్‌లాలు నాకు నోటీ సిచ్చిన కొలఁదినాళ్లలో నొకనాఁటి ప్రొద్దున వడిగా పరువెత్తికొని వచ్చి యొకకుర్రడు - 'వెలుపట నొక మోటారు నిలువఁబడి యున్నది. ఒక సేఠు మిమ్ము పిలువ మన్నాఁడు.' అనెను. నేను మోటారుకడకు వెళ్లితిని. 'ఆశ్రమమునకు కొంచెము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|235}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dyey9cfqrzqljjspcah5xy1tp5z1vv4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/246</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219594</id>
    <revision>
      <id>572986</id>
      <timestamp>2026-08-31T20:55:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572986</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3239" sha1="e43q3uu1fiyz7uhymkm4y1j9c67saa4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;సాయము చేయఁదలఁచితిని. తాము స్వీకరింతురా ? అని యా సేఠు న న్నడిగెను. 'తప్పక స్వీకరింతును, ఇపు డట్టిది చాల నావశ్యకము' అని నే నంటిని.

'నేను రేపుప్రొద్దున ఈవేళకే ఇచటికి రాఁగలను. మీరు ఆశ్రమముననే యుందురా?' అని సే ఠడిగెను. 'ఉందు'నని నే నంటిని. సేఠు వెళ్లెను. మఱునాఁడు సరిగా ఆసమయమునకే మోటరు 'బంయి' మనెను. బాలకులు నా కీవార్త తెచ్చిరి. సేఠు లోపలికి రాలేదు. నేనే వెలుపలికి వెళ్లితిని. అతఁడు 13000 రూపాయల నోట్లు నాచేతికిచ్చి మాటాడకుండ వెళ్లిపోయెను. నే నీ సాయమును కలలోనేని తలపోయ లేదు. అతఁడు ధర్మము చేసిన పద్ధతియు ఆశ్చర్యకరముగా నుండెను. ఆయన యెపుడును ఆశ్రమమునకుఁగూడ రాలేదు. నేను వారి నొకతూరియే చూచియున్నటులు గుఱుతు. ఆశ్రమములోనికి వచ్చుటా లేదు, అడుగుటా, నుడుగుటా లేదు. సొ మ్మిచ్చి బయటివాఁడు బయటనుండియే నిష్క్రమించెను. ఇట్టి సంఘటన చూచుట
నాకిదే మొదలు. ఈసాయమువలన మాలగూడెమునకు పోవు నాలోచన మాఁగిపోయెను. ఈ సాయముతో నొక యేఁడాదివఱకును పరవాలే దనుకొంటిమి.

వెలుపలవలెనే యాశ్రమములోపలఁగూడ నలజడి యారంభమాయెను. దక్షిణ-ఆఫ్రికాలో అస్పృశ్యులు మాయింటికి వచ్చుటయు, ఉండుటయు, భుజించుటయు వాడుకయేగాని యిపు డాశ్రమమునందు వారిని సాక్షాత్తు ప్రవేశపెట్టుకొనుట నాభార్య మొదలగు స్త్రీల కింపితము కాలేదు. దానీబహేనునెడల మావారికి తిరస్కారము లేకున్నను ఔదాసీన్యము కల దని తీక్ష్ణ మయిన నా నయనశ్రవణములకు గోచర మాయెను. ఆర్థికసాహాయ్య మడుగంటిన నా కంత&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|236}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e43q3uu1fiyz7uhymkm4y1j9c67saa4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/247</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219595</id>
    <revision>
      <id>572987</id>
      <timestamp>2026-08-31T21:07:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572987</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3319" sha1="8eowc1pdbr6q202nomazn0dr1kb2k5l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||10 పరీక్ష !}}&lt;/noinclude&gt;చింతయు, భీతియు లేకుండెను గాని యీ గృహకల్లోలము దుస్సహమాయెను. దానీబహేను అందఱాఁడువారివంటిదే. దూదాభాయి చదువులోసామాన్యుఁడేకాని మంచి వివేకముకలవాఁడు. ఆతని యోర్పునకు నే సంతసింతును. అతని కపు డపుడు క్రోధము కలుగుచుండెడిది కాని యతని సైరణ న నన్నాకర్షించుచుండును. చిన్న చిన్న యవమానములను సైరింపుమని నేను దూదాభాయికి చెప్పఁగా నతఁ డంగీకరించుటయే గాక దానీబహేనునుగూడ సైరింపు మని ప్రేరించు చుండువాఁడు.

ఈ కుటుంబము చేరుటవలన నాశ్రమము చాల పాఠములు నేర్చుకొనెను. మొట్టమొదటనే మే మాశ్రమమునం దస్పృశ్యత లేదని చాటితిమి కావున మాపని సరళ మాయెను. మే మిటులు చాటిచెప్పినను, ఆశ్రమవ్యయ మధిక మగుచున్నను దీనిని పోషించువారు ప్రధానముగా సనాతనమతావలంబకు లగు హిందువులే కావున నస్పృశ్యత పునాదులు జవజవ లాడిపోయె నని స్పష్ట మాయెను. ఇందుల కింకను చాల ప్రమాణములున్నవి. కాని మేము అస్పృశ్యులతో నన్నపానము లాచరించు చుంటి మని తెలిసియు హిందువులు మాకు సాయము చేయుచున్నారు. వారు తమను సనాతన మతావలంబులనుగాఁ దలఁచుచున్నారు. ఇది యేమంత తక్కువ ప్రమాణమా ?

ఈ యస్పృశ్యతను గుఱించియు, దీనికి సంబంధించి కలిగిన సూక్ష్మములగు చిక్కులనుగుఱించియు, తలవని తలంపుగా వచ్చిపడిన కష్టముల నతిక్రమించుటను గుఱించియు, సత్యశోధనమునకు సంబంధించిన వివిధ విషయములను గుఱించియు తెలుపవలసియున్నను ప్రకృతము తెలుపకుండఁ బోవుటయు ముందు ప్రకరణములలోఁగూడ నీదోష మెంతయో కొంత యుంచుటయు తటస్థించుచున్నది. దీనికి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|237}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8eowc1pdbr6q202nomazn0dr1kb2k5l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/248</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219596</id>
    <revision>
      <id>572988</id>
      <timestamp>2026-08-31T21:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572988</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1827" sha1="06sp2tb6w3iis3y2yxvqvdm9oq64si6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;నేను వగచుచున్నాను గాని యిది తప్పదు. కొన్ని ముఖ్యవిషయముల నే నిందు విడనాడవలయును. ఏలన: ఈ నాటకమునందలి చాల పాత్రములు జీవించియున్నవి. వీని సమ్మతిని గైకొనక వీనికి సంబంధించిన
విషయములను వాకొనుట యుచితమయిన పని కాదుగదా! 'పోనీ, వానిసమ్మతి గొనరాదా?' యని యనవచ్చునుగాని ఆయాయీ ప్రకరణములు వ్రాయుతఱి వానివానికి సంబంధించిన సంగతులు వానివానికిఁ
బంపి సంస్కరణముచేయించి, చీటికి మాటికి వారి సమ్మతులు గైకొనుట యసంభవము మాత్రమే కాక యీ యాత్మకథ హద్దుగూడ నతిక్రమించిన పని యగును. కావున నీ శిష్టభాగము సత్యశోధకున
కెఱుఁగఁజేయవలసియున్నను సంపూర్ణముగా నెఱుఁగఁజేయఁ జాల నని వెఱగొందుచున్నాను. ఇటు లయ్యు యీశ్వరేచ్ఛ యున్నచో నీ కథను నాన్ కో ఆపరేషన్ రోజులవఱకు లాగుకొని రావలయుననియే ఆసించుచున్నాను.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|238}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>06sp2tb6w3iis3y2yxvqvdm9oq64si6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/249</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219597</id>
    <revision>
      <id>572990</id>
      <timestamp>2026-08-31T21:29:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572990</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2946" sha1="dim51kqqbja8a87ph83mu94u8ps458z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}11&lt;/p&gt;

{{p|fs125}}గిరిమిటుపద్ధతి నెత్తివేయుట&lt;/p&gt;

{{Largeinitial|జ}}డ్డిగములోనే మిడుతపోటాన్న చందముగా తొలుఁదొలుతనే యాంతర బాహిర ఝంఝామారుతములలోఁ జిక్కికొని బయటఁబడిన మాయాశ్రమపు ముచ్చట ముగించి గిరిమిటియాల సంగతి
కొంచెము విచారింపవలసిన సమయ మాసన్న మయినది. అయిదేండ్లు గాని, అంతకు లోపుగాఁగాని పని చేయుటకు కరారునామా వ్రాసియిచ్చి హిందూదేశము విడనాడి పోయినవారు గిరిమిటియాలు. నేటాలులో గిరిమిటియాలమీఁద వేయఁబడిన మూడుపవునుల తలపన్ను 1914 సంవత్సరమున తీసివేయఁబడెను. కాని యీపద్ధతి యింకను ఆఁపివేయఁబడలేదు. 1916 సంవత్సరమున పండిత మదనమోహన మాలవ్యులు ఇంపీరియల్ లెజిస్లెటివ్ కౌన్సిలులో ఈవిషయమును గుఱించి ప్రసంగించిరి. లార్డు హార్డింగుగారు ఈ ప్రస్తావము నంగీకరించిరి. 'సార్వభౌములు సమయము వచ్చినపుడు ఈపద్ధతి నెత్తివేయుమని నాకు సెలవిచ్చిరిగాన తఱి వచ్చినపు డెత్తివేయుదు' నని లార్డు హార్డింగుగా రుద్ఘోషించిరి. అస్పష్టమగు నీవాగ్దానమున కిండియా
తృప్తిపడఁజాలదుగాన దీనిని వెంటనే యెత్తివేయింపవలయు నని నేఁదలఁచితిని. హిందూదేశ మిన్నాళ్లనుండియు నీపద్ధతిని 'బహుపరాకుగా' సైరించుచు వచ్చుచుండెను. ఇపుడు హిందూదేశము కొంచెము
కన్ను తెఱచెనని నే ననుకొంటిని. కొందఱు మిత్రులతో సంప్రతించితిని; పత్రికలలో వ్రాసితిని. వెంటనే తీసివేయుటయే యందఱకును&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|239}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dim51kqqbja8a87ph83mu94u8ps458z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>572991</id>
      <parentid>572990</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T21:30:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>572991</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2943" sha1="g6ja2z8h6j0o3oh9mtlsn4vn5yaxk4c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}11&lt;/p&gt;

{{p|fs125}}గిరిమిటుపద్ధతి నెత్తివేయుట&lt;/p&gt;

{{Largeinitial|జ}}డ్డిగములోనే మిడుతపోటన్న చందముగా తొలుఁదొలుతనే యాంతర బాహిర ఝంఝామారుతములలోఁ జిక్కికొని బయటఁబడిన మాయాశ్రమపు ముచ్చట ముగించి గిరిమిటియాల సంగతి
కొంచెము విచారింపవలసిన సమయ మాసన్న మయినది. అయిదేండ్లు గాని, అంతకు లోపుగాఁగాని పని చేయుటకు కరారునామా వ్రాసియిచ్చి హిందూదేశము విడనాడి పోయినవారు గిరిమిటియాలు. నేటాలులో గిరిమిటియాలమీఁద వేయఁబడిన మూడుపవునుల తలపన్ను 1914 సంవత్సరమున తీసివేయఁబడెను. కాని యీపద్ధతి యింకను ఆఁపివేయఁబడలేదు. 1916 సంవత్సరమున పండిత మదనమోహన మాలవ్యులు ఇంపీరియల్ లెజిస్లెటివ్ కౌన్సిలులో ఈవిషయమును గుఱించి ప్రసంగించిరి. లార్డు హార్డింగుగారు ఈ ప్రస్తావము నంగీకరించిరి. 'సార్వభౌములు సమయము వచ్చినపుడు ఈపద్ధతి నెత్తివేయుమని నాకు సెలవిచ్చిరిగాన తఱి వచ్చినపు డెత్తివేయుదు' నని లార్డు హార్డింగుగా రుద్ఘోషించిరి. అస్పష్టమగు నీవాగ్దానమున కిండియా
తృప్తిపడఁజాలదుగాన దీనిని వెంటనే యెత్తివేయింపవలయు నని నేఁదలఁచితిని. హిందూదేశ మిన్నాళ్లనుండియు నీపద్ధతిని 'బహుపరాకుగా' సైరించుచు వచ్చుచుండెను. ఇపుడు హిందూదేశము కొంచెము
కన్ను తెఱచెనని నే ననుకొంటిని. కొందఱు మిత్రులతో సంప్రతించితిని; పత్రికలలో వ్రాసితిని. వెంటనే తీసివేయుటయే యందఱకును&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|239}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g6ja2z8h6j0o3oh9mtlsn4vn5yaxk4c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/250</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219598</id>
    <revision>
      <id>572992</id>
      <timestamp>2026-08-31T21:41:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>572992</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3193" sha1="44z4oc5v1n1icu0muef3h58p0wmqipl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;అభిమత మని గ్రహించితిని. దీనియెడ సత్యాగ్రహమున కేమేని ప్రసక్తి కలదా? ప్రసక్తి కల దనుటలో నా కేమియు సందియము లేదు కాని దీని నెటు లుపయోగింప వలయునో అది తెలియలేదు.

ఈలోపుగా వైసరాయిగారు 'సమయము వచ్చినపుడు' అనుమాటల కర్ధమును విప్పిచెప్పిరి. 'ఈపద్ధతికి బదులు మఱియొకపద్ధతిని ప్రవేశపెట్టుటకు సరియగు సమయము చిక్కఁగనే ఈపద్ధతి తీసివేయఁబడు'నని వైసరాయిగారు ప్రకటించిరి. పిదప 1917 సాలున ఫిబ్రవరీలో వెంటనే యీపద్ధతిని తొలఁగించుటకు బిల్లును మంజూరు చేయుఁడని ఇంపీరియల్ లెజిస్లెటివ్ కౌన్సిలులో పండిత మదనమోహన మాలవ్యులు వైసరాయిగారి నడిగిరి గాని వారు నామంజూరు చేసిరి. నే నీవిషయమును హిందూదేశమునం దంతటను ప్రచారము చేయ నారంభించితిని.

హిందూదేశ మంతయు తిరుగుటకుముందు నైసరాయిగారిని చూచుట మే లని తలఁచితిని. నేను వారిదర్శనమునకు దరఖాస్తు పెట్టుకొంటిని. వెంటనే అది అంగీకరింపఁబడెను. వైసరాయిగారి కిపుడు మి. మేఫీ మంత్రి. అతఁ డిపుడు సర్ జాన్ మేఫీయాయెను. నాకు మి. మేఫీతో గాఢపరిచయ మొదవెను. లార్డు ఛమ్స్‌ఫర్డుగారును, నేనును ఇష్టపూర్తిగా మాటలాడితిమి గాని వారు నిక్కచ్చిగా నేమాటయుఁ జెప్పరయిరి. కాని వారు తప్పక సాయము చేయుదురని నే నాశ పెట్టుకొంటిని.

నాత్రిప్పటకు బొంబాయి మొదలు. జహాంగీరు పిటిట్ గారు సభను జరపించు భారము వహించిరి. ఇంపీరియల్ సిటిజన్‌షిప్ అసోసియేషనువారి తరఫున సభ యాయెను. కార్యనిర్వాహకవర్గమువారు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|240}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>44z4oc5v1n1icu0muef3h58p0wmqipl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంటు-ఆగస్ట్</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219599</id>
    <revision>
      <id>573009</id>
      <timestamp>2026-09-01T06:46:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాంటు-ఆగస్ట్  | ముందరి = [[../కాంచీపురము/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |సంవత్సరం=1960 }}  &lt;pages index=&quot;Sangraha...'</comment>
      <origin>573009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="673" sha1="rrndng0jwoutfsenx37koopd35mn85a" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంటు-ఆగస్ట్
 | ముందరి = [[../కాంచీపురము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=650 fromsection=&quot;650B&quot; to=651 tosection=&quot;651A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>rrndng0jwoutfsenx37koopd35mn85a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573010</id>
      <parentid>573009</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T06:48:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>573010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="654" sha1="jyqovbc4rldyhfy44ty50dk8texb9eq" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంటు-ఆగస్ట్
 | ముందరి = [[../కాంచీపురము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=651 to=652 tosection=&quot;652A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>jyqovbc4rldyhfy44ty50dk8texb9eq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573013</id>
      <parentid>573010</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T06:51:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:జీవితచరిత్రలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>573013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="714" sha1="n76g7kpfaynmhrwryjnzf784gn7j9ao" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంటు-ఆగస్ట్
 | ముందరి = [[../కాంచీపురము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=651 to=652 tosection=&quot;652A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]]</text>
      <sha1>n76g7kpfaynmhrwryjnzf784gn7j9ao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంటు-ఇమాన్యుయల్</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219600</id>
    <revision>
      <id>573012</id>
      <timestamp>2026-09-01T06:51:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాంటు-ఇమాన్యుయల్   | ముందరి = [[../కాంటు-ఆగస్ట్/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |సంవత్సరం=1960 }}  &lt;pages...'</comment>
      <origin>573012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="690" sha1="cffml60zuh26y8sf7b197q2frsea62z" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంటు-ఇమాన్యుయల్ 
 | ముందరి = [[../కాంటు-ఆగస్ట్/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=652 fromsection=&quot;652B&quot; to=655 tosection=&quot;655A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>cffml60zuh26y8sf7b197q2frsea62z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573014</id>
      <parentid>573012</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T06:52:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:జీవితచరిత్రలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>573014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="750" sha1="55bwuho1qpc6vw17kilw8z7tmq69vrl" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంటు-ఇమాన్యుయల్ 
 | ముందరి = [[../కాంటు-ఆగస్ట్/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=652 fromsection=&quot;652B&quot; to=655 tosection=&quot;655A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]]</text>
      <sha1>55bwuho1qpc6vw17kilw8z7tmq69vrl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219601</id>
    <revision>
      <id>573015</id>
      <timestamp>2026-09-01T06:54:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము  | ముందరి = [[../కాంటు-ఇమాన్యుయల్ /]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వ...'</comment>
      <origin>573015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="754" sha1="ar0025ceg96wfvuzuodfqr2dhm016i1" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము
 | ముందరి = [[../కాంటు-ఇమాన్యుయల్ /]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=655 fromsection=&quot;655B&quot; to=661 tosection=&quot;661A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>ar0025ceg96wfvuzuodfqr2dhm016i1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573016</id>
      <parentid>573015</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T06:55:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:భౌతికశాస్త్రము]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>573016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="817" sha1="27xop5yz0eqfptmgf5h0uojfwvh6f5q" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము
 | ముందరి = [[../కాంటు-ఇమాన్యుయల్ /]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=655 fromsection=&quot;655B&quot; to=661 tosection=&quot;661A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:భౌతికశాస్త్రము]]</text>
      <sha1>27xop5yz0eqfptmgf5h0uojfwvh6f5q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి తరంగవాదము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219602</id>
    <revision>
      <id>573017</id>
      <timestamp>2026-09-01T06:57:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాంతి తరంగవాదము  | ముందరి = [[../కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివ...'</comment>
      <origin>573017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="813" sha1="fo9yv1wovzxp7l2rxcn7wkw0y9yjzyo" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంతి తరంగవాదము
 | ముందరి = [[../కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=661 fromsection=&quot;661B&quot; to=663 tosection=&quot;663A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:భౌతికశాస్త్రము]]</text>
      <sha1>fo9yv1wovzxp7l2rxcn7wkw0y9yjzyo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి విశ్లేషణశాస్త్రము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219603</id>
    <revision>
      <id>573019</id>
      <timestamp>2026-09-01T06:59:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాంతి విశ్లేషణశాస్త్రము  | ముందరి = [[../కాంతి తరంగవాదము/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |సంవ...'</comment>
      <origin>573019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="782" sha1="mzijyj3uiy5mw5c8s2w03rh8rva5x81" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంతి విశ్లేషణశాస్త్రము
 | ముందరి = [[../కాంతి తరంగవాదము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=663 fromsection=&quot;663B&quot; to=668 tosection=&quot;668A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:భౌతికశాస్త్రము]]</text>
      <sha1>mzijyj3uiy5mw5c8s2w03rh8rva5x81</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి వేగము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219604</id>
    <revision>
      <id>573020</id>
      <timestamp>2026-09-01T07:10:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాంతి వేగము  | ముందరి = [[../కాంతి విశ్లేషణశాస్త్రము/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |సంవత్సర...'</comment>
      <origin>573020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="770" sha1="px6zscuhd8dhp5d55bpdfakhficuv7e" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంతి వేగము
 | ముందరి = [[../కాంతి విశ్లేషణశాస్త్రము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=668 fromsection=&quot;668B&quot; to=670 tosection=&quot;670A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:భౌతికశాస్త్రము]]</text>
      <sha1>px6zscuhd8dhp5d55bpdfakhficuv7e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతిస్వభావము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219605</id>
    <revision>
      <id>573021</id>
      <timestamp>2026-09-01T07:12:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాంతిస్వభావము  | ముందరి = [[../కాంతి వేగము/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |సంవత్సరం=1960 }}  &lt;pages index=&quot;San...'</comment>
      <origin>573021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="742" sha1="n2s3mwykiex2dganbw6doz471wvhenp" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాంతిస్వభావము
 | ముందరి = [[../కాంతి వేగము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=670 fromsection=&quot;670B&quot; to=675 tosection=&quot;675A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:భౌతికశాస్త్రము]]</text>
      <sha1>n2s3mwykiex2dganbw6doz471wvhenp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాకినాడ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219606</id>
    <revision>
      <id>573022</id>
      <timestamp>2026-09-01T07:14:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాకినాడ  | ముందరి = [[../కాంతిస్వభావము/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |సంవత్సరం=1960 }}  &lt;pages index=&quot;Sangraha Andh...'</comment>
      <origin>573022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="732" sha1="2z3chcpsb091qc9sifbmb7vmstfq86t" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాకినాడ
 | ముందరి = [[../కాంతిస్వభావము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=675 fromsection=&quot;675B&quot; to=676 tosection=&quot;676A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:భౌతికశాస్త్రము]]</text>
      <sha1>2z3chcpsb091qc9sifbmb7vmstfq86t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573023</id>
      <parentid>573022</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T07:14:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>removed [[Category:భౌతికశాస్త్రము]]; added [[Category:ఆంధ్రప్రదేశ్]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>573023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="726" sha1="rs7u0eb0te53zy8m7kzifpq0ul3agr1" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాకినాడ
 | ముందరి = [[../కాంతిస్వభావము/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=675 fromsection=&quot;675B&quot; to=676 tosection=&quot;676A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్]]</text>
      <sha1>rs7u0eb0te53zy8m7kzifpq0ul3agr1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాగితపు పరిశ్రమ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219607</id>
    <revision>
      <id>573024</id>
      <timestamp>2026-09-01T07:20:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాగితపు పరిశ్రమ  | ముందరి = [[../కాకినాడ/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |సంవత్సరం=1960 }}  &lt;pages index=&quot;Sangraha...'</comment>
      <origin>573024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="673" sha1="fgvndske4u2u8vbj6qororjxbauyzqg" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాగితపు పరిశ్రమ
 | ముందరి = [[../కాకినాడ/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=676 fromsection=&quot;676B&quot; to=682 tosection=&quot;682A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>fgvndske4u2u8vbj6qororjxbauyzqg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573025</id>
      <parentid>573024</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T07:21:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:పరిశ్రమలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>573025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="721" sha1="n4ylxmh84hd0tl6wi2alijie9eionz4" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాగితపు పరిశ్రమ
 | ముందరి = [[../కాకినాడ/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=676 fromsection=&quot;676B&quot; to=682 tosection=&quot;682A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:పరిశ్రమలు]]</text>
      <sha1>n4ylxmh84hd0tl6wi2alijie9eionz4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాటన్, సర్ ఆర్థర్ థామస్</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219608</id>
    <revision>
      <id>573026</id>
      <timestamp>2026-09-01T07:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాటన్, సర్ ఆర్థర్ థామస్  | ముందరి = [[../కాగితపు పరిశ్రమ/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |సంవత్...'</comment>
      <origin>573026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="713" sha1="k90n869xjgah6ok59wphsr32fal8odl" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాటన్, సర్ ఆర్థర్ థామస్
 | ముందరి = [[../కాగితపు పరిశ్రమ/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=682 fromsection=&quot;682B&quot; to=684 tosection=&quot;684A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>k90n869xjgah6ok59wphsr32fal8odl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573029</id>
      <parentid>573026</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T07:27:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:జీవితచరిత్రలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>573029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="773" sha1="opxymsmvfeoa2m24bzzcww4a7r506zx" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాటన్, సర్ ఆర్థర్ థామస్
 | ముందరి = [[../కాగితపు పరిశ్రమ/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=682 fromsection=&quot;682B&quot; to=684 tosection=&quot;684A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]]</text>
      <sha1>opxymsmvfeoa2m24bzzcww4a7r506zx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాటయ వేమారెడ్డి</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219609</id>
    <revision>
      <id>573028</id>
      <timestamp>2026-09-01T07:26:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాటయ వేమారెడ్డి  | ముందరి = [[../కాటన్, సర్ ఆర్థర్ థామస్/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |సంవత్...'</comment>
      <origin>573028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="713" sha1="3fs2903tox9slulozdbzr5vyzvgd5ay" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాటయ వేమారెడ్డి
 | ముందరి = [[../కాటన్, సర్ ఆర్థర్ థామస్/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=684 fromsection=&quot;684B&quot; to=689 tosection=&quot;689A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>3fs2903tox9slulozdbzr5vyzvgd5ay</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573030</id>
      <parentid>573028</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T07:28:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:జీవితచరిత్రలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>573030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="773" sha1="lkvjjgv8yry68jh7ismrrm5eo56uoy1" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాటయ వేమారెడ్డి
 | ముందరి = [[../కాటన్, సర్ ఆర్థర్ థామస్/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=684 fromsection=&quot;684B&quot; to=689 tosection=&quot;689A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]]</text>
      <sha1>lkvjjgv8yry68jh7ismrrm5eo56uoy1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాన్హో పాత్ర</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219610</id>
    <revision>
      <id>573031</id>
      <timestamp>2026-09-01T07:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాన్హో పాత్ర  | ముందరి = [[../కాటయ వేమారెడ్డి/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |సంవత్సరం=1960 }}  &lt;pages ind...'</comment>
      <origin>573031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="686" sha1="188rw6hgkbccvhda8kttofypfyxmlst" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాన్హో పాత్ర
 | ముందరి = [[../కాటయ వేమారెడ్డి/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=689 fromsection=&quot;689B&quot; to=690 tosection=&quot;690A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>188rw6hgkbccvhda8kttofypfyxmlst</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573032</id>
      <parentid>573031</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T07:32:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:జీవితచరిత్రలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>573032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="746" sha1="7zwgf7ihm6fd46kgrrjctj3n0wieh4x" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాన్హో పాత్ర
 | ముందరి = [[../కాటయ వేమారెడ్డి/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=689 fromsection=&quot;689B&quot; to=690 tosection=&quot;690A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]]</text>
      <sha1>7zwgf7ihm6fd46kgrrjctj3n0wieh4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాపాలికము-కాపాలికులు</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219611</id>
    <revision>
      <id>573033</id>
      <timestamp>2026-09-01T07:34:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]  | రచయిత =   | అనువాదం=  | విభాగము  = కాపాలికము-కాపాలికులు  | ముందరి = [[../కాన్హో పాత్ర/]]  | తదుపరి =[[..//]]  | వివరములు =  |సంవత్సరం=1960...'</comment>
      <origin>573033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="701" sha1="k94sm3fy9wdabsad11ms2z2jnj5zehl" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కాపాలికము-కాపాలికులు
 | ముందరి = [[../కాన్హో పాత్ర/]]
 | తదుపరి =[[..//]]
 | వివరములు = 
|సంవత్సరం=1960
}}

&lt;pages index=&quot;Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf&quot; from=690 fromsection=&quot;690B&quot; to=693 tosection=&quot;693A&quot; /&gt;


[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]</text>
      <sha1>k94sm3fy9wdabsad11ms2z2jnj5zehl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/251</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219612</id>
    <revision>
      <id>573034</id>
      <timestamp>2026-09-01T09:29:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573034</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3600" sha1="a4u88of1dym0bmuj7skjj683jyx0rdp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||11 గిరిమిటుపద్ధతి నెత్తివేయుట}}&lt;/noinclude&gt;తీరుమానముల ముసాయిదా వ్రాయుటకు గుమిగూడిరి. డాక్తరు రీడ్, సర్ లల్లూభాయి శామలదాస్, మి. నటరాజన్ వగైరాలును, పిటిట్ గారును అపుడు ఉండిరి. ‘ఎపు డీపద్ధతి నెత్తివేయుదురని సరకారువారి నడుగవలయును ? అను చర్చవచ్చెను. 'వీ లయినంత త్వరలో,నని యొకరును '౩1వ జులైనాఁ డెత్తివేయవలయు' నని మఱి యొకరును 'వెంటనే యెత్తివేయవలయు' నని మఱియొకరును గవర్నమెంటు
వారి నడుగుద మని వారు వారు సూచించిరి. ‘31వ జులైనాఁడు' అను మాట నాది. ఏదో యొకతేదీని నిష్కర్ష చేయుచో ఆనాఁటికి గవర్నమెంటువా రేమియుఁ చేయకున్నయెడల పై పనిని మనము విచారించుకొనుటకు వీలు కలుగు నని నా యభిప్రాయము. 'వెంటనే' అను మాట లల్లుభాయిగారిది. '31వ జులైకంటె వడిగా కావలయు నని నాయుద్దేశము' అని లల్లుభాయిగా రనిరి. 'వెంటనే' అను మాట లోకులకు సరిగా అర్థము కాదని నేను తెలిపితిని. లోకులచే నేదేని పని చేయింపవలసివచ్చుచో నిశ్చయార్థ బోధకమగు పదమునే వాడవలయును. 'వెంటనే' యనుదాని కెవనికి తోఁచినటులు వాఁ డర్థము చెప్పికొనుచుఁ బోవును. గవర్నమెంటువా రొకయర్థము చెప్పుదురు; లోకు లింకొక యర్ధము చెప్పుదురు. 31వ జులై యనునెడల నిఁక నర్థభేదము పొసఁగదు. ఆతేదీకి గవర్నమెంటువా రేమియు పరిష్కరింపనిచో మనపనిని మనము చేసికొనుటకు వీలు కలుగును' అని నేనంటిని. డాక్టరు రీడుగారు దీని శక్తిని వెంటనే గ్రహించిరి. లల్లుభాయిగారికిఁ గూడ తుద కిది రుచించెను. కడపట 31వ జులై నిర్ధారింపఁబడెను. హిందూదేశమంతటను ఈరీతిగనే సభలు జరిగెను.

బొంబాయినుండి శ్రీమతి జాయజీ పిటిట్ గారి ప్రోద్బలమున స్త్రీల డెప్యుటేష నొకటి వైసరాయిగారికడకు వెళ్లెను. బొంబాయి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|241}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a4u88of1dym0bmuj7skjj683jyx0rdp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/252</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219613</id>
    <revision>
      <id>573036</id>
      <timestamp>2026-09-01T09:43:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573036</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3275" sha1="qmboxanmlswtxq27fibice04624eptc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;నుండి వెళ్లినవారిలో లేడీ తాతా, స్వర్గీయదిల్ శాద్ బేగమ్, మొదలగువారు కలరు. అందఱ పేరులును నాకిపుడు గుర్తు లేవు. ఈడెప్యుటేషనువలన చాల పని యాయెను. వైసరాయిగారు ఆశావర్ధకమగు
ప్రత్యుత్తర మొసఁగిరి.

నేను కరాచీ కలకత్తా మొదలగు చోటులకు వెళ్లితిని. ప్రతిచోటను పెద్దపెద్ద సభ లాయెను. ప్రతియోలగమునను 
ఉత్సాహము పిక్కటిల్లెను. మొదట నే నిది తలపెట్టినపు డింతింత సభలు జరుగుననియు, నిందఱు గుమిగూడుదు రనియుఁ దలఁపలేదు.

ఆదినములలో నే నొంటరిగనే ప్రయాణము లొనరించుచుంటిని. దాన నలౌకికములగు ననుభవములు చేకూరెను.

సి. ఐ. డి వారు వెన్నంటి యుండెడివారు కాని వీరితో జగడము పెట్టుకొనుటకు నాకు జరూరు లేదు. నాకడ రహస్యమేమియు లేదు గాన నన్ను కష్టపెట్టవలసిన పని వారికి లేదు. వారిని కష్టపెట్టవలసిన పని నాకును లేదు. సౌభాగ్యవశమున నా కపుడు మహాత్మ ముద్ర లేదు. కాని న న్నెఱిఁగినచోట మహాత్మఘోష లేకపోలేదు. ఒకతూరి నేను రైలులో పోవుచుండఁగా చాలస్టేషనులలో 'సి. ఐ. డీ.'లు నాటిక్కెట్టు చూడవచ్చి నెంబరు వేసికొని కొంచెము గోలచేసిరి. వారడిగిన ప్రశ్న లన్నిటికిని నేను వడిగనే సమాధాన మిచ్చుచువచ్చితిని. నాతోడి బాటసారు లందఱును న న్నొక సాధువుగానో, ఫకీరుగనో పరిగణించిరి. ప్రతి స్టేషనునందును నన్నిటలు కలవర పఱచుటచే బాటసారులు సి. ఐ. డి. వారిని తిట్టుచు 'పాప మీసాధువును వృథాగా నేల కష్టపెట్టుచున్నా రని తిరుగఁబడి నాదెసఁజూచి 'ఈ బద్‌మాషులకు టికెట్టు చూపవల' దని నాకుఁ జెప్పిరి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|242}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qmboxanmlswtxq27fibice04624eptc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/253</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219614</id>
    <revision>
      <id>573037</id>
      <timestamp>2026-09-01T09:57:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573037</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3485" sha1="cfxwyudz02p94iensb3b49mnulunfxq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||11 గిరిమిటుపద్ధతి నెత్తివేయుట}}&lt;/noinclude&gt;'టికెట్టు చూపుట నా కేమియు కష్టము కాదు. వారు వారి విధిని చేసికొనుచున్నారు.' అని నే నా బాటసారులకుఁ జెప్పితిని బాటసారుల కీ నామాట తృప్తిగా లేదు. వారికి నాపై చాల దయ గలిగెను. నిరపరాధుల నెందుల కిటులు హైరాణ పెట్టవలయు నని వారు ప్రతిఘటించిరి.

సి. ఐ. డి. వారి బాధకంటె జనసమూహపు బాధయే నా కెక్కుడనిపించెను. లాహోరునుండి ఢిల్లీకి పోవుచు గుంపుల యొత్తిడిచే పడరాని పాట్లు పడితిని. నేను కరాచినుండి కలకత్తాకుఁ బోవుచుంటిని. నడుమ లాహోరులో రైలు మార్చుకొనవలయును. నాకు రైలులో చోటెచటను దొరకలేదు. బలము గలవారికే చోటు. తలుపులు బిగించుచో జనులు కిటికీలనుండి లోపలికి దూఱుచుండిరి. నే ననుకొన్ననాఁటికి కలకత్తా చేరి తీఱవలయును. ఈ రైలు దాటిపోవుచో నే ననుకొన్న నాఁడు దాఁటిపోవును. నా కిఁక చోటు దొరకు నను నాశ
యుడిగెను. ఎవరును నన్ను లోనికి రానీయలేదు. నేను వెతకుకొనుచుండఁగా నొక పోర్టరు, పండ్రెండణా లిచ్చుచో మీకు చోటు చూపింతు’ననెను. 'చోటు చూపించుచో తప్పక పండ్రెండణా లిత్తు'నంటిని. అతఁడు కనఁబడినవారి చేతులు కాళ్లుపట్టుకొని నాకు చోటు చేయుటకు బతిమిలాడెను కాని యెవరు నంగీకరింపరయిరీ. రైలు బయలుదేఱువేళ యాసన్నమాయెను. ఇంతలో నొక బాటసారి - ‘ఇచట చోటులేదు గాని అతనిని లోనికిఁ ద్రోయుము. అతఁ డిచట నిలుచుండలయును.' అని యనెను. 'మీకు సమ్మతమేనా? యని పోర్టరు న న్నడిగెను. 'ఆ, సమ్మతమే, లోనికిఁ ద్రోయు' మని నే నంటిని. అతఁడు నన్నెత్తి కిటికీనుండి లోనికిఁ ద్రోసెను. ఈరీతిగా నేను లోపలఁ బడితిని. పోర్టరు పండ్రెండణాలు సంపాదించుకొనెను.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|243}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cfxwyudz02p94iensb3b49mnulunfxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/254</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219615</id>
    <revision>
      <id>573039</id>
      <timestamp>2026-09-01T10:11:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573039</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3308" sha1="9n51daie1sfgpwy62qyft2j9unu3lxt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;నా కది కాళరాత్రి. బాటసారు లందఱును ఎట్టెటులో కూరుచుండిరి. పై బల్లకు గల గొలుసును పట్టుకొని రెండుగంటలు నిలువఁబడితిని. 'ఇంతవఱకును కూర్చుండ వే' మని నడుమనడుమ బాటసారులు నన్ను దబాయించుచుండిరి. 'కూర్చుండుటకు చోటులే'దని వారిని సమాధాన పఱచుచుంటిని గాని నే నిటులు నిలువఁబడుట వారికి సమ్మతముగా లేదు. వారు కాళ్లు నిగుడఁదన్నుకొనియే పరుండిరి. వారు నన్ను కూర్చుండుమని దబాయించినకొలఁదియు నేను మిగులశాంతితో సమాధానము చెప్పుచుంటిని. దీనితో కొంచెము వారు శాంతించిరి. వారిలో నొకరు నాయూరుబేరు లడిగిరి. నాపేరు వినఁగనే వారు నొచ్చుకొని క్షమాపణ చెప్పి చోటుచేసిరి. శాంతికి ఫలము నాకపుడు కానవచ్చెను. నా కా సమయమునకు చాలి వచ్చెను. నా తల గిర్రున తిరుగుచుండెను. కూర్చుండవలసిన సమయమున కీశ్వరుఁడు సరిగా చోటుచూపెను.

ఈ ప్రయాసతో అనుకొన్న నాఁటికి కలకత్తా చేరితిని. కాసిం బజారు మహారాజుగారు నా కాతిథ్య మిచ్చిరి. వారే కలకత్తాసభ కధ్యక్షులు. కరాచీలోవలెనే కలకత్తాలోఁగూడ నుత్సాహమునకు మేర లేకపోయెను. అచటికి కొంద ఱాంగ్లేయులుగూడ వచ్చిరి.

31వ జులై రాకమునుపు కూలిపద్ధతి తీసివేయఁబడియె నని సరకారువారు చాటిరి. 1894 సాలున దీనిని తీసివేయుఁ డని మొదటనేను దరఖాస్తు చేసితిని. సర్ డబ్ల్యు. డబ్ల్యు. హంటర్ గారు ' సెమీ - స్లేనరీ' యని పేరుకొన్న యీ కూలిపద్ధతి యెపుడో కూలిపోవు నని నే నాశించితిని. 1894 సాలున ప్రారంభమయిన యీపనికి పలువురు సాయము చేసిరిగాని యీతూరి ఇది సఫలమగుటకు పలువుర&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|244}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9n51daie1sfgpwy62qyft2j9unu3lxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/255</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219616</id>
    <revision>
      <id>573040</id>
      <timestamp>2026-09-01T10:14:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573040</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="575" sha1="rjrppnd5w8pz81ckfg24x56bv8dfsa5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||11 గిరిమిటుపద్ధతి నెత్తివేయుట}}&lt;/noinclude&gt;సాయముతోపాటు సత్యాగ్రహముకూడ సమ్మిళితమయి యున్నదని చెప్పక తప్పదు.

ఆనాఁటి ప్రచారమును, దాన పాలుగొనినవారి పనులను ఎఱుఁగఁ గోరువారు దక్షిణ-ఆఫ్రికా-సత్యాగ్రహేతిహాస మారయుదురుగాక!&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|245}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rjrppnd5w8pz81ckfg24x56bv8dfsa5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/256</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219617</id>
    <revision>
      <id>573042</id>
      <timestamp>2026-09-01T10:27:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>573042</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2178" sha1="i2zhp1znamahp2c492nh1be4jtfiy15" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}12&lt;/p&gt;

{{p|fs125}}నీలిమందు డాగు&lt;/p&gt;

{{Largeinitial|చం}}పారణ్యము జనకుని రాజ్యములోనిది. చంపారనులో మామిడితోఁటలవలెనే 1917 సాలువఱకు నీలిమందుతోఁట లుండెడివి. అచటి రై తిరువదిపాళ్లలో మూడుపాళ్ల నేలయందు కామందుకు నీలిమందు వేసి తీరవలయు నని లా కలదు. దీని కచట 'తీన్ కఠియా' అని పేరు. ఇరువది కఠా లగుచో నొక ఎకరము. ఇందు మూడు కఠాలలో నీలిమందు వేసి తీరవలయును. ఈ రీతిగా నిది 'తీన్ కఠియా' అని ప్రసిద్ధ మాయెను.

చంపారను వెళ్లక మునుపు నాకు దాని పేరే తెలియదు. నీలిమం దచట పండింపఁబడునని అసలే తెలియదు. నేను నీలిమందు పొట్లములను జూచియుంటిని గాని నీలిమందు చంపారనులో తయా రగు
ననియు, నచట వేలకొలఁది రైతు లిడుమలఁ గుడుచుచున్నా రనియు ఎఱుఁగను.

రాజకుమారశుక్ల యననతఁడు చంపారనులో నొక రైతు. అతనికి చాలఁ గష్టములు సంభవించెను. తనవలెనే కష్టము లనుభవించు చున్న రైతు లందఱ కష్టములను పోఁగొట్టుట కతఁడు ప్రయత్నము చేసెను. కాన నీ నీలిమందువలన నంటిన డాగు కడిగివేయ నుత్సాహ మినుమడించెను.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|246}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i2zhp1znamahp2c492nh1be4jtfiy15</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:డి. కె. భీమసేనరావు</title>
    <ns>102</ns>
    <id>219618</id>
    <revision>
      <id>573047</id>
      <timestamp>2026-09-01T11:05:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత  |ఇంటిపేరు =   |అసలుపేరు = డి. కె. భీమసేనరావు  |పేరు_మొదటి_అక్షరం = భ  |పుట్టిన_యేడు =   |గిట్టిన_యేడు =   |వివరణ =    |బొమ్మ=   |వికీపీడియా_లంకె = డి. కె. భీమసేనరావు  |వికీవ్యాఖ్య_లంకె =   |కామ...'</comment>
      <origin>573047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="782" sha1="463lda1eas21avl3w5rh93i31gg7kon" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = 
 |అసలుపేరు = డి. కె. భీమసేనరావు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = భ
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ =  
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = డి. కె. భీమసేనరావు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కన్నడ భాష]]

[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>463lda1eas21avl3w5rh93i31gg7kon</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:డి. వి. ఆర్. విఠల్</title>
    <ns>102</ns>
    <id>219619</id>
    <revision>
      <id>573054</id>
      <timestamp>2026-09-01T11:21:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత  |ఇంటిపేరు =   |అసలుపేరు = డి. వి. ఆర్. విఠల్  |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ  |పుట్టిన_యేడు =   |గిట్టిన_యేడు =   |వివరణ =    |బొమ్మ=   |వికీపీడియా_లంకె = డి. వి. ఆర్. విఠల్  |వికీవ్యాఖ్య_లంకె =   |కామన్స...'</comment>
      <origin>573054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="770" sha1="ok49etklvaf5z0725vrcpq18bnsphpz" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = 
 |అసలుపేరు = డి. వి. ఆర్. విఠల్
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ =  
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = డి. వి. ఆర్. విఠల్
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము II ()]]

[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>ok49etklvaf5z0725vrcpq18bnsphpz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>573055</id>
      <parentid>573054</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:22:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>573055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="876" sha1="c2th3ifkfbgndn9nyrtl0vedqg8emh1" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = 
 |అసలుపేరు = డి. వి. ఆర్. విఠల్
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ =  
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = డి. వి. ఆర్. విఠల్
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋజువిద్యుత్ప్రవాహము - వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము]]

[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]</text>
      <sha1>c2th3ifkfbgndn9nyrtl0vedqg8emh1</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>