వికీసోర్స్ tewikisource https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ వికీసోర్స్ వికీసోర్స్ చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ ద్వారము ద్వారము చర్చ రచయిత రచయిత చర్చ పుట పుట చర్చ సూచిక సూచిక చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 102 35061 573845 414970 2026-09-04T13:04:55Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 573845 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = మేడేపల్లి |అసలుపేరు = వేంకటరమణాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = మ |పుట్టిన_యేడు = 1862 |గిట్టిన_యేడు = 1943 |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * పార్థసారధి శతకము, * దేవవ్రత చరిత్రము (ప్రబంధము), * సేతుబంధ మహాకావ్యము (ప్రవరసేనరచిత ప్రాకృతకావ్యమున కాంధ్రపరివర్తనము), * అలంకారశాస్త్ర చరిత్రము, * ఆంధ్ర హర్ష చరిత్రము (వచనము) (1929) {{small scan link|AndhraHarshaCharitramuByM.V.Ramanachari1929.pdf}} * లౌకికన్యాయ వివరణము. (1939) {{small scan link|లౌకికన్యాయవివరణము.pdf}} * [[నిఘంటు చరిత్రము]] (1947) {{small scan link|Niganttu Cheritramu.pdf}} * ఆంధ్ర గీర్వాణ శఠకోప సహస్రము (1926) [https://archive.org/details/SriAndhraGeervanaShatakopaSahasramu/mode/2up External link.] * [[సముద్రయానము]]. (1912) ==పీఠికలు== * [[గోపీనాథ రామాయణము]] నకు విపులమైన పీఠిక. ==రచయిత గురించిన రచనలు== * [[ఆంధ్ర రచయితలు/మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు]] 9vehxfemry2fswzajs3mw3mxf5xshvo 573846 573845 2026-09-04T13:06:02Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 573846 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = మేడేపల్లి |అసలుపేరు = వేంకటరమణాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = మ |పుట్టిన_యేడు = 1862 |గిట్టిన_యేడు = 1943 |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * పార్థసారధి శతకము, * దేవవ్రత చరిత్రము (ప్రబంధము), * సేతుబంధ మహాకావ్యము (ప్రవరసేనరచిత ప్రాకృతకావ్యమున కాంధ్రపరివర్తనము), * అలంకారశాస్త్ర చరిత్రము. {{small scan link|Alankar Shastra Charitram.djvu}} * ఆంధ్ర హర్ష చరిత్రము (వచనము) (1929) {{small scan link|AndhraHarshaCharitramuByM.V.Ramanachari1929.pdf}} * లౌకికన్యాయ వివరణము. (1939) {{small scan link|లౌకికన్యాయవివరణము.pdf}} * [[నిఘంటు చరిత్రము]] (1947) {{small scan link|Niganttu Cheritramu.pdf}} * ఆంధ్ర గీర్వాణ శఠకోప సహస్రము (1926) [https://archive.org/details/SriAndhraGeervanaShatakopaSahasramu/mode/2up External link.] * [[సముద్రయానము]]. (1912) ==పీఠికలు== * [[గోపీనాథ రామాయణము]] నకు విపులమైన పీఠిక. ==రచయిత గురించిన రచనలు== * [[ఆంధ్ర రచయితలు/మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు]] atgrgx81a5rsft80o5cdla4tn20mw3i 573852 573846 2026-09-04T13:20:25Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 573852 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = మేడేపల్లి |అసలుపేరు = వేంకటరమణాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = మ |పుట్టిన_యేడు = 1862 |గిట్టిన_యేడు = 1943 |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * పార్థసారధి శతకము, * దేవవ్రత చరిత్రము (ప్రబంధము), * సేతుబంధ మహాకావ్యము (ప్రవరసేనరచిత ప్రాకృతకావ్యమున కాంధ్రపరివర్తనము), * ప్రాకృతభాషోత్పత్తి (1921) {{small scan link|ప్రాకృతభాషోత్పత్తి.PDF}} * అలంకారశాస్త్ర చరిత్రము. {{small scan link|Alankar Shastra Charitram.djvu}} * ఆంధ్ర హర్ష చరిత్రము (వచనము) (1929) {{small scan link|AndhraHarshaCharitramuByM.V.Ramanachari1929.pdf}} * లౌకికన్యాయ వివరణము. (1939) {{small scan link|లౌకికన్యాయవివరణము.pdf}} * [[నిఘంటు చరిత్రము]] (1947) {{small scan link|Niganttu Cheritramu.pdf}} * ఆంధ్ర గీర్వాణ శఠకోప సహస్రము (1926) [https://archive.org/details/SriAndhraGeervanaShatakopaSahasramu/mode/2up External link.] * [[సముద్రయానము]]. (1912) ==పీఠికలు== * [[గోపీనాథ రామాయణము]] నకు విపులమైన పీఠిక. ==రచయిత గురించిన రచనలు== * [[ఆంధ్ర రచయితలు/మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు]] eiw8kc7f3dp6exm0b3zpr1wi2rcr5me 573853 573852 2026-09-04T13:21:03Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 573853 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = మేడేపల్లి |అసలుపేరు = వేంకటరమణాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = మ |పుట్టిన_యేడు = 1862 |గిట్టిన_యేడు = 1943 |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * పార్థసారధి శతకము, * దేవవ్రత చరిత్రము (ప్రబంధము), * సేతుబంధ మహాకావ్యము (ప్రవరసేనరచిత ప్రాకృతకావ్యమున కాంధ్రపరివర్తనము), * ప్రాకృతభాషోత్పత్తి (1921) {{small scan link|ప్రాకృతభాషోత్పత్తి.pdf}} * అలంకారశాస్త్ర చరిత్రము. {{small scan link|Alankar Shastra Charitram.djvu}} * ఆంధ్ర హర్ష చరిత్రము (వచనము) (1929) {{small scan link|AndhraHarshaCharitramuByM.V.Ramanachari1929.pdf}} * లౌకికన్యాయ వివరణము. (1939) {{small scan link|లౌకికన్యాయవివరణము.pdf}} * [[నిఘంటు చరిత్రము]] (1947) {{small scan link|Niganttu Cheritramu.pdf}} * ఆంధ్ర గీర్వాణ శఠకోప సహస్రము (1926) [https://archive.org/details/SriAndhraGeervanaShatakopaSahasramu/mode/2up External link.] * [[సముద్రయానము]]. (1912) ==పీఠికలు== * [[గోపీనాథ రామాయణము]] నకు విపులమైన పీఠిక. ==రచయిత గురించిన రచనలు== * [[ఆంధ్ర రచయితలు/మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు]] 3pyoxcl1p1dwdhoz2xpo45990v442af 106 58858 573869 185484 2026-09-04T16:00:53Z Rajasekhar1961 50 573869 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[క్రీడాభిరామము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వినుకొండ వల్లభరాయడు|వినుకొండ వల్లభరాయడు]] and [[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1882 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 4to5="విసూ" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 7sgbhy0asopzuby8qnuotiuajx7r5r1 573871 573869 2026-09-04T16:02:19Z Rajasekhar1961 50 573871 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[క్రీడాభిరామము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వినుకొండ వల్లభరాయడు|వినుకొండ వల్లభరాయడు]] and [[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1882 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 4to7="విసూ" 8="బొమ్మ" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} j6xgducrmzx05u38ofislwr8iwsmijo 573878 573871 2026-09-04T17:02:34Z Rajasekhar1961 50 573878 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[క్రీడాభిరామము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వినుకొండ వల్లభరాయడు|వినుకొండ వల్లభరాయడు]] and [[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1882 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 4to7="విసూ" 8="బొమ్మ" 148="బొమ్మ" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} tle8hlc0wiosrh33tga6wxqota9ax7p 573881 573878 2026-09-04T17:05:27Z Rajasekhar1961 50 573881 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[క్రీడాభిరామము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వినుకొండ వల్లభరాయడు|వినుకొండ వల్లభరాయడు]] and [[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1882 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 4to7="విసూ" 8="బొమ్మ" 148="బొమ్మ" 156="బొమ్మ" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} k1jwh10tbfo63v1akn5o201ju6krbrq 573883 573881 2026-09-04T17:08:59Z Rajasekhar1961 50 573883 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[క్రీడాభిరామము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వినుకొండ వల్లభరాయడు|వినుకొండ వల్లభరాయడు]] and [[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1882 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 4to7="విసూ" 8="బొమ్మ" 9=- 10=9 148="బొమ్మ" 156="బొమ్మ" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} ho0k7uh1sdiztwasyxghx6bl167y773 573884 573883 2026-09-04T17:29:24Z Rajasekhar1961 50 573884 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[క్రీడాభిరామము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వినుకొండ వల్లభరాయడు|వినుకొండ వల్లభరాయడు]] and [[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1882 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 4to7="విసూ" 8="బొమ్మ" 9=- 10=9 148="బొమ్మ" 156="బొమ్మ" 212=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} imgczqe3n8ja3bywkfdwrxjabmzry18 573885 573884 2026-09-04T17:30:27Z Rajasekhar1961 50 573885 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[క్రీడాభిరామము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వినుకొండ వల్లభరాయడు|వినుకొండ వల్లభరాయడు]] and [[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1882 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 4to7="విసూ" 8="బొమ్మ" 9=- 10=9 148="బొమ్మ" 156="బొమ్మ" 211=- 212=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} hrd74dpyi5p8iehzxn9vlgtm94musbd 573886 573885 2026-09-04T17:33:38Z Rajasekhar1961 50 573886 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[క్రీడాభిరామము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వినుకొండ వల్లభరాయడు|వినుకొండ వల్లభరాయడు]] and [[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1882 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 4to7="విసూ" 8="బొమ్మ" 9=- 10=9 148="బొమ్మ" 156="బొమ్మ" 211=- 212=1 311="సూచికలు" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 3xk4e0qvotbx61xq19p22600q8wkhg2 573887 573886 2026-09-04T17:40:41Z Rajasekhar1961 50 573887 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[క్రీడాభిరామము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వినుకొండ వల్లభరాయడు|వినుకొండ వల్లభరాయడు]] and [[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1882 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1="ప్రవి" 2="విజ్ఞప్తి" 4to7="విసూ" 8="బొమ్మ" 9=- 10=9 148="బొమ్మ" 156="బొమ్మ" 211=- 212=1 311="సూచికలు" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} eaw6prgs17f51zu0og33galunmezvk7 573888 573887 2026-09-04T17:41:35Z Rajasekhar1961 50 573888 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[క్రీడాభిరామము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వినుకొండ వల్లభరాయడు|వినుకొండ వల్లభరాయడు]] and [[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1882 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1="ప్రవి" 2="విజ్ఞప్తి" 3="కృతజ్ఞతలు" 4to7="విసూ" 8="బొమ్మ" 9=- 10=9 148="బొమ్మ" 156="బొమ్మ" 211=- 212=1 311="సూచికలు" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 3o7z8sfyo1dp1le7owl88vfmw2j1dpq 573889 573888 2026-09-04T17:45:45Z Rajasekhar1961 50 573889 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[క్రీడాభిరామము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వినుకొండ వల్లభరాయడు|వినుకొండ వల్లభరాయడు]] and [[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1882 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1="ప్రవి" 2="విజ్ఞప్తి" 3="కృతజ్ఞతలు" 4to7="విసూ" 8="బొమ్మ" 9=- 10=9 148="బొమ్మ" 149=- 150=137 156="బొమ్మ" 211=- 212=1 311="సూచికలు" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} lvkkc57z2cn8n4bku30uvw797l3g9ik 573890 573889 2026-09-04T17:47:32Z Rajasekhar1961 50 573890 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[క్రీడాభిరామము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వినుకొండ వల్లభరాయడు|వినుకొండ వల్లభరాయడు]] and [[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం=1882 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1="ప్రవి" 2="విజ్ఞప్తి" 3="కృతజ్ఞతలు" 4to7="విసూ" 8="బొమ్మ" 9=- 10=9 148="బొమ్మ" 149=- 150=137 156="బొమ్మ" 157=- 158=143 211=- 212=1 311="సూచికలు" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 5u7oh6c16ka8h3hfewmspxpuvq9l934 104 61842 573872 195201 2026-09-04T16:02:43Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 62667 573879 198382 2026-09-04T17:03:06Z Rajasekhar1961 50 /* సమస్యాత్మకం */ 573879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Css image crop |Image = 2015.333901.Kridabhimanamu.pdf |Page = 148 |bSize = 387 |cWidth = 309 |cHeight = 534 |oTop = 36 |oLeft = 47 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/></noinclude> n3bt8yn1flez9kjj8mkt3rmbqh6ejo2 106 173389 573865 526159 2026-09-04T15:13:33Z Rajasekhar1961 50 573865 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=కావ్యమంజరి |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=[[వేదిక:తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు]] |చిరునామా=తిరుపతి |సంవత్సరం=2008 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 11="విసూ" 23=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు={{పుట:Kavyamanjari By Veturi Prabhakara Sastry.pdf/11}} |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} f8dnt9t2dyxvp88pbtk45r30dj0o9ik 106 199920 573835 520480 2026-09-04T12:42:34Z Rajasekhar1961 50 573835 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[లౌకికన్యాయవివరణము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు|మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్రసాహిత్యపరిషత్తు |చిరునామా=కాకినాడ |సంవత్సరం=1939 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 3=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} k3ptyggubjukunuqaurf96exhyf9lac 573836 573835 2026-09-04T12:43:39Z Rajasekhar1961 50 573836 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[లౌకికన్యాయవివరణము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు|మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్రసాహిత్యపరిషత్తు |చిరునామా=కాకినాడ |సంవత్సరం=1939 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1="ముఖచిత్రం" 2="పీఠిక" 3=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} s4w64pdhg3icmjq6sfmb9xcd17c1np9 573837 573836 2026-09-04T12:45:55Z Rajasekhar1961 50 573837 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[లౌకికన్యాయవివరణము]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు|మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్రసాహిత్యపరిషత్తు |చిరునామా=కాకినాడ |సంవత్సరం=1939 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1="ముఖచిత్రం" 2="పీఠిక" 3=1 74=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} bipzgba4hg6ybbrcrwf36khyp4p9zzv 0 199939 573932 523859 2026-09-05T09:53:02Z Rajasekhar1961 50 573932 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వేటూరివారి పీఠికలు - రెండవభాగము]] | రచయిత = వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి =[[వేటూరివారి పీఠికలు - రెండవభాగము/క్రీడాభిరామము|క్రీడాభిరామము]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2012 }} <pages index="వేటూరివారి పీఠికలు, రెండవభాగము.pdf" from="1" to="34" /> {{PD-India}} odk8huoahwf6eaqjg5lq405tzcu0gzj 104 199991 573832 520582 2026-09-04T12:31:19Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{p|fs150|అac}}పీఠిక.</p> లౌకికన్యాయము లనగా లోకధర్మములు లోకవ్యవహారములు సూచించెడి సంగ్రహవాక్యములు. ఇట్టి వాక్యము లనేకములు సంసృతవాఙ్మయమునం దచ్చటచ్చట సందర్భోచితముగా నిక్షిప్తములై యున్నవి. వానిలోఁ గొన్నింటిని దీసి జేకబ్ (Col G. A. Jacob) అను నాంగ్లేయపండితుఁ డాంగ్ల భాషావివరణముతోఁ గూడ “లౌకిక న్యాయాంజలి" యను పేరఁ బ్రకటించెను. ఈవిషయములు గలదే "భువనేశదత్త లౌకిక సాహస్రి” యను వేఱొక గ్రంథముకూడఁ గలదు. ఈరెండు గ్రంథములను జక్కఁగాఁ బరిశీలించి యందలి న్యాయములఁ గొన్నింటి గ్రహించి యాంధ్రుల కుపయుక్త మగునట్లాంధ్రభాషావివరణము సహితముగా శ్రీమాన్ మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులుగారు ప్రకటించినారు. ఈ న్యాయములు సంభాషణ యందేమి, గ్రంథరచన యందేమి, సందర్భోచితముగాఁ బ్రయోగించినచో మిగుల రమ్యముగ నుండును. ఈగ్రంథమును బ్రకటించి యాచార్యులవా రాంధ్రలోకమున కుపకృతి చేసినవారైరి. వీరు సంసృతాంధ్రములయందుఁ బండితులు. మొన్న మొన్నటి వఱకును, శ్రీవిజయనగరమహారాజా కళాశాలలో సంస్కృత పండితులుగా నుండి పనిచేసిరి. తెలుఁగులో భీష్మచరిత్ర మొదలగు కొన్ని పద్యగ్రంథములు రచించిరి. వీరి కాంగ్లేయభాషా ప్రావీణ్యము కూడఁ గలదు. విద్యావ్యాసంగమునందు వీరికి నాస్థమెండు. :ముక్తీశ్వరము, :10-11-38. {{right|జ. రామయ్య.}}<noinclude><references/></noinclude> k3rzrdqsd7ldzhbah16xnpbdiba68x0 573833 573832 2026-09-04T12:31:50Z Rajasekhar1961 50 573833 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> {{p|fs150|ac}}పీఠిక.</p> {{rule|2em}} లౌకికన్యాయము లనగా లోకధర్మములు లోకవ్యవహారములు సూచించెడి సంగ్రహవాక్యములు. ఇట్టి వాక్యము లనేకములు సంసృతవాఙ్మయమునం దచ్చటచ్చట సందర్భోచితముగా నిక్షిప్తములై యున్నవి. వానిలోఁ గొన్నింటిని దీసి జేకబ్ (Col G. A. Jacob) అను నాంగ్లేయపండితుఁ డాంగ్ల భాషావివరణముతోఁ గూడ “లౌకిక న్యాయాంజలి" యను పేరఁ బ్రకటించెను. ఈవిషయములు గలదే "భువనేశదత్త లౌకిక సాహస్రి” యను వేఱొక గ్రంథముకూడఁ గలదు. ఈరెండు గ్రంథములను జక్కఁగాఁ బరిశీలించి యందలి న్యాయములఁ గొన్నింటి గ్రహించి యాంధ్రుల కుపయుక్త మగునట్లాంధ్రభాషావివరణము సహితముగా శ్రీమాన్ మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులుగారు ప్రకటించినారు. ఈ న్యాయములు సంభాషణ యందేమి, గ్రంథరచన యందేమి, సందర్భోచితముగాఁ బ్రయోగించినచో మిగుల రమ్యముగ నుండును. ఈగ్రంథమును బ్రకటించి యాచార్యులవా రాంధ్రలోకమున కుపకృతి చేసినవారైరి. వీరు సంసృతాంధ్రములయందుఁ బండితులు. మొన్న మొన్నటి వఱకును, శ్రీవిజయనగరమహారాజా కళాశాలలో సంస్కృత పండితులుగా నుండి పనిచేసిరి. తెలుఁగులో భీష్మచరిత్ర మొదలగు కొన్ని పద్యగ్రంథములు రచించిరి. వీరి కాంగ్లేయభాషా ప్రావీణ్యము కూడఁ గలదు. విద్యావ్యాసంగమునందు వీరికి నాస్థమెండు. :ముక్తీశ్వరము, :10-11-38. {{right|జ. రామయ్య.}}<noinclude><references/></noinclude> 7xzsj7p71w9s7scye3fkk6w45plbu3t 104 199992 573841 520583 2026-09-04T12:53:48Z Rajasekhar1961 50 573841 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude> లౌకికన్యాయవివరణము. లోకోక్తులు, సామెతలు, అభాణకములు (శ్లోకరూపములు) న్యాయములు మొదలగునవి యన్నియును గొప్పలో కానుభవము గల పెద్దల సూక్తులు. తెలుఁగుభాషలో వాడుక చేయఁబడు సామెతలు ప్రతీ వారికి సుబోధములు కావున వానికి వివరణ మవసరము లేదు. కాని వ్యాకరణగ్రంథములును, న్యాయపై శేష కాది గ్రంథములురు, పూర్వమీ మాంస, ఉత్తరమీమాంస, ఉపనిషద్భావ్యములు, అలంకారశాస్త్రము, శుక్రనీతి, కామందకీయాది సీతిశాస్త్రగ్రంథములు మొద లగువానియం దాయాయి గ్రంథ సందర్భములయం దుదాహరింపఁబడిన యీ న్యాయ ములే వివరణాపేక్షములు. వీనియందు శాస్త్ర సంప్రదాయములు, పారి భాషిక పదములు మెండుగా నుండుట చేతఁ బడి శైక సమధిగమ్యములు. భగవద్గీతలయును దశోపనిషత్తులయందుఁ బ్రయోగింపఁబడిన కఠినపద ముల కరముతో నకారాది గాఁగల యొక సంపూర్ణ సూచీని వ్రాసి ప్రకటిు చిన పాశ్చాత్య పండితశిరోమణి యగు కర్నల్ జయబాకూ బీ పఁడితుఁడు సకలశాస్త్రగ్రంథములను శ్రద్ధతోఁ బ శీలించి యీన్యాయమములను సంగ్రహించి వాని నన్నింటి నాంగ్లేయభాషలో వివరించి మూఁడు భాగములుగా నచ్చొత్తించి ప్రకటించెను. దానికి "వ్య కి న్యాయమాల” దాని పే రిడెను. ఆగ్రంథము సంసృతాంగ్లేయ భాషలలోఁ బ్రవేశ మన్నవారికి గాని యితరుల కుపయోగింపదు. అంద చే నేను వానిలో ముఖ్యమైన న్యాయములఁ గొన్నింటిని దీసి మనపాఠకుల కుప యోగించునట్లు తెలుఁ గుభాషలో వివరించుటకు సమకట్టితిని. ఇడిగాక యీలౌకిక న్యాయములను బ్రతిపాదించు విస్తృతమైన గ్రంథము మఱియొకటి కలదు. దానిపేరు "భువనేశద త్తలౌకిక సాహస్రి " అది బొంబాయి నగరమునకు శాఖనగర మైన కళ్యాణిలో గంగా విష్ణు శ్రీకృష్ణదాసు, అనువర్తకుని లక్ష్మీ వేంక టేశ్వరముద్రాక్షరశాలలో ముద్రి<noinclude><references/></noinclude> f4x0s69wmfhbtx7d9cjpuktqorys3x0 104 199993 573842 520584 2026-09-04T12:54:41Z Rajasekhar1961 50 573842 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" />లౌకిక న్యాయవివరణము.</noinclude>తమైనది. ఈగ్రంథము జాకోబీకుండితుని గ్రంథముకంటే విపులతర మైన వ్యాఖ్యానముతో వ్రాయఁబడినది. దీని నామూలాగ్రముగాఁ బరిశీలిం చి యిందుఁ గలముఖ్యమైన న్యాయముల నిందులోఁ గూర్చితిని. ఈగ్రం థకర్తవృత్తాంతమును యథాజ్ఞాతముగా సీవ్యాసమందుఁ దెలుపుచున్నా ను, తొల్లి మూలత్రాణనగర మను (Mooltan) నొక పట్టణమం దధీ తనకల వేద శాస్త్రాగ మేతిహాస పురాణకలాపుఁడు జ్యోతిశ్శాస్త్ర పారంగ తుడు "ఆశానందుఁ" డను నొక విప్రవర్యుఁడు గలఁడు. అతఁడు సారస్వత సేతుపాల మనువంశమందుఁ బుట్టినవాఁడు. అతనికి రాకుముదత్తుఁ డరునొక పుత్రుఁ డుదయించెను. ఇతఁడు కూడఁ గాలక్రమము నఁ దండ్రివలెనే మహావిద్వాంసుఁడై నా నాదేశసంచారము చేసి సకలరాజు స్థానములయంను సన్యాసతుఁడయ్యెను. తరువాతఁ గొం తకాలమునకు ఠాకురుదత్తునకు విక్రమారశకము ౧ 38 సం. లో భువ నేశదత్తుఁ డనునొకకుమారుఁ డుద్భవించెను. విద్యాభ్యాసోచితివయసు డై పాఠశాలకుఁ బోయి కొంతకాలము చదివి ప్రథమపరీక్షయం దుత్తీ గ్లుఁ డయ్యెను. ఈకాలమందు శ్రీరామనగర వాస్తవ్యుఁడగు నొశకులీన బ్రాహణుడు వచ్చి యీ భువనేశ దత్తునకుఁ దనకొమార్తె నిచ్చెద సని ప్రతిజ్ఞుఁజేసెను. భువనేశునితండ్రియును వివాహమహోత్సవమును నిర్వ రించెను. కొంతకాలము చన్న పీదకు నతనికి న రేంద్రుఁ డము పుత్రుఁడు పుట్టెను. అపుడు భువనేశుఁడు మరల బడికిఁ బోయి మధ్యమపరీక్షకుఁ జదివెను. కాని దైవవశమునఁ బరీక్ష యం దుతీగుఁడు కాఁజాలక పోయె ను. అయినను లవపురమునకుఁ బోయి యచట ముప్పది కూప్యముల యద్యోగములోఁ బ్రవేశించి యాసొమ్ముకు, తండ్రికిఁ బంపించుచుండె ను. ఆంగ్లేయభాషయందుఁ గూడ మంచి ప్రవేశమును సంపాదించెను. కొంతకాల మైనతరువాతఁ దండ్రియాజ్ఞ చే స్వగ్రామమునకు మరలి వ చ్చెరు. నరేంద్రుఁడు నాలుగు వత్సరములు వయస్సు గలవాఁడై యుండఁ గా భువనేశుఁడు తలిదండ్రులను బంధువర్గమును మిత్రబృందమును శోక సాగరనిమగ్నులను జేసి యా కసికముగా దేవభూయము నొందెను. తద్వం<noinclude><references/></noinclude> pacjzb8ihaszx2n55fj6v6hhciwre6e 104 199994 573843 520585 2026-09-04T12:56:01Z Rajasekhar1961 50 573843 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" />లౌకిక న్యాయ వివరణము. 3</noinclude>శజుఁడు భువనేశదత్తుని పితామహుఁ డైనఠాకు కుదత్తుని ప్రియశిష్యుఁడు నగుతేజోభానుశాస్త్రీ యరుపుడితుఁడు భువనేశుని స్మృత్యర్ధముగా నీశా శికన్యాయసాహస్రి యమగ్రంథమును రచియించి లోకమున కిచ్చెను. న్యాయములు. ౧. ఫలవత్సహ కార న్యాయము. “అమ్రే ఫలాగే రోపితే ఛాయాగస్థా అనుత్పద్యేతే" అని యా పస్తచ్చుసూత్రము. పండ్లకొఱకుఁ దియ్య రూమిడి చెట్టురు మొలవేయఁ గా ఫలమే గాక నీడ, సౌగంధ్యము కూడ, సంప్రాప్తమగురు. ఏక ఫలము కొఱకుఁ బ్రయత్నము చేయువానికి దైవయోగమున నన్యఫలములు కూడఁ జేకూరును. ౨. వృద్ధ బ్రాహ్మణవరన్యాయము. తొల్లి జాత్యంధుఁడు, అత్య తదరిద్రుఁడు, బ్రహ్మచారి యు నైన యొక వృద్ధ బ్రాహ్మణుఁ బ్రాహణుఁ డుండెను. అతఁడు బహుర్ముఖ పీడితుఁడై తీవ్రతకు స్సు చేతఁ బరమేశ్వరు నారాధించారు. అతని తపస్సు చేతఁ గ్రీకుఁడై పర మేశ్వరుఁడు స్వాభీష్ట మైన యొక వరమును అత నావిప్రుఁడు "కన్ను లిమ్మని కోరిన ట యామింపు మని చెప్పెరు. దాద్యరఃఖ మెప్పటివలె నుండును, భార్య కావలె నని యాచించిన సంవత్వ దారిద్య్రసంతత్వ భావ ములు దుఃఖమును బుట్టించును. ధనము కోరిన దానిని జోరు లపహరిం తుకు" అని యిట్లు నానావిధ చింతా సమాకులుడై యేమియును దోఁపక కొనకు స్వపాత్రుని రాజసింహాసనము దున్న వానిని గాఁ జూడఁ గోరేస నని వర మడిగెను. అంత సర్వేశ్వరుఁడు వాని బుద్ధి కౌశలమునకు సంతసిల్లి యాబ్రాహణునికిఁ గన్నులును ధనమును రూపవతి యెన భార్యను ననుగ్రహించెను. కావున - “పితా మాతా సుహృద్భాతా బాంధవా గురవో గ్యమీ, ఏకైక ఫలలాభాయ సర్వలాభాయ కేశవః" అన్నట్లు సర్వేశ్వరుఁడు సర్వఫలప్రకుఁడు.<noinclude><references/></noinclude> l2vn22w29zc01uqc008r0n9mieskg2z 104 199995 573844 520586 2026-09-04T13:01:17Z Rajasekhar1961 50 573844 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" />తాళిక న్యాయవివరణము,</noinclude> 3. శఠచామీకరన్యాయము. తన కంఠము దున్న స్వర్ణ భూషణముకు దారు మఱచిపోయి దానిని పైని వెదకుట. “యథా హిరణ్యనిధి మక్షేత్రజ్ఞా ఉప ర్యుపు సుచరన్తో నివిన్దేయుః" (భూమియునుఁ బాతఁబడి యుండిన బంగారు విధివి పై పైని సంచరించు క్షేత్రజ్ఞులైన మనుష్యు లెట్లు కాకఁజాలలో) అని ఛాందోగ్యశ్రుతి- "య ఆ తం తిష్ఠన్ - య మాతా న వేద, ఆజ్ఞాన మ స్తవో యమరుతి" అని యంతర్యామి బ్రాహ్మణము. ఎవఁ డొత్త నున్నాడో, ఎవని నాథ యెఱుఁగదో, ఎవడు లోపలనుండి యాత్రను నియమించుచున్నాఁడో) “దురధిగ మ్కోసతాం హృదిగ తోఒ స్మృతకణమణిః"(భాగవతము శ్రుతిగీతులు 3F శ్లో “యది నసము దర నియతయో హృది కానజటా కురడగమో సతాం హృదిగతో సృతకణ్ణముణ్కి.” ద్ధర ర. అక్లే చే గధు విదేశ కిమర్థం పర్వతం వ్రజేత్ ఇష్టార్థస్య చ సుసిద్దా కో విద్వా౯ యత్నమాచరేత్. అక్షము- అనఁగా గృహకోణము ఇంటిమూలను తేనె దొరకిన యెడఁ బర్వతమున కేల పోవలెను. తాను గోరినవస్తువు సులభముగా లభించినచోఁ బ్రాజ్ఞుఁ డెంకులకు శ్రమపడవలయును. తనయం దున్న పరబ్రహ్మమును దెలిసికొని బ్రహ్మవేత్త యజ్ఞ దాన తపస్తీర్థయాత్రానుల యందు వినతో త్సాహుఁ డగును. అరేచే నను విద్దేత" అని మఱి యొక పాఠము గలదు. అర్చ మనఁగా జిల్లేడు చెట్టు. ఈన్యాయము శాంకరబ్రహ్మసూత్ర భాష్యము, 3-ర-3 లో నుదాహరింపఁబడినది. " కేవలాచ్చేత్ జ్ఞానా త్పురుషార్దని స్స్యా దనే కొయాస సమన్వితాని కరాణి తే కిమర్గం కుర్యుః, అగ్రే చే కధునినేత కిమర్థం పర్వతు ప్రజేత్ ఇతి న్యాయాత్ - శాబర భా వ్యము ౧-౨-6. పూర్వపక్షి చెప్పుమాట - "త ద్యథా పధిజా తే రే మధూత్సృజ్యతే నైవ’కథా మధ్యర్థినః పర్వతం స గచ్ఛేయుః తాదృశం హి తత్, అర్చే చే సృధువినేత కిమర్థం పర్వతం వ్రజే దితి న్యాయాత్.<noinclude><references/></noinclude> e664ymolub2u5p489rvo9ta20a13cst 0 201046 573893 522202 2026-09-04T18:12:56Z Rajasekhar1961 50 573893 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వేటూరివారి పీఠికలు/మొదటిభాగము]] | రచయిత = వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = 10. బసవోదాహరణము - తొలిపలుకు (1928) | ముందరి = [[../9. బసవ పురాణము - పీఠిక (1926)/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.pdf" from="331" to="331" /> {{smallrefs}} {{PD-India}} [[వర్గం:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి రచనలు]] 0r2utplldg8e31ngbpp1npvu4ndz2rk 106 210251 573941 548978 2026-09-05T11:01:42Z Rajasekhar1961 50 573941 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ద్విపదభారతము 4]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=తిమ్మయ, సోమన |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=గంటి జోగి సోమయాజి |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్రవిశ్వకళాపరిషత్తు |చిరునామా=రాజమహేంద్రవరము |సంవత్సరం=1950 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=9 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 18=1 19=- /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} c398goujxe146e05t7b2q1i547wd7gi 573942 573941 2026-09-05T11:02:58Z Rajasekhar1961 50 573942 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ద్విపదభారతము 4]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=తిమ్మయ, సోమన |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=గంటి జోగి సోమయాజి |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్రవిశ్వకళాపరిషత్తు |చిరునామా=రాజమహేంద్రవరము |సంవత్సరం=1950 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=9 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 9to17="విసూ" 18=1 19=- /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} dz5pvhs65mdodlpgrg1kwsyxiuwrasc 573943 573942 2026-09-05T11:04:00Z Rajasekhar1961 50 573943 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ద్విపదభారతము 4]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=తిమ్మయ, సోమన |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=గంటి జోగి సోమయాజి |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్రవిశ్వకళాపరిషత్తు |చిరునామా=రాజమహేంద్రవరము |సంవత్సరం=1950 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=9 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1to8=- 9to17="విసూ" 18=1 19=- /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} s2jox8ncblz129y5y6g90v96u8hofdb 573950 573943 2026-09-05T11:11:04Z Rajasekhar1961 50 573950 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ద్విపదభారతము 4]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=తిమ్మయ, సోమన |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=గంటి జోగి సోమయాజి |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్రవిశ్వకళాపరిషత్తు |చిరునామా=రాజమహేంద్రవరము |సంవత్సరం=1950 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=9 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1to8=- 9to17="విసూ" 18=1 19=- 106=1 107=- /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} chtt4d11xe16fb3ybwvkgl8c82siqr1 573953 573950 2026-09-05T11:14:22Z Rajasekhar1961 50 573953 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ద్విపదభారతము 4]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=తిమ్మయ, సోమన |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=గంటి జోగి సోమయాజి |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్రవిశ్వకళాపరిషత్తు |చిరునామా=రాజమహేంద్రవరము |సంవత్సరం=1950 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=9 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1to8=- 9to17="విసూ" 18=1 19=- 106=1 107=- 166=1 167=- /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} e2ltl8py43lshzc3d39gyssrihhlz3u 573957 573953 2026-09-05T11:18:23Z Rajasekhar1961 50 573957 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ద్విపదభారతము 4]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=తిమ్మయ, సోమన |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=గంటి జోగి సోమయాజి |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్రవిశ్వకళాపరిషత్తు |చిరునామా=రాజమహేంద్రవరము |సంవత్సరం=1950 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=9 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1to8=- 9to17="విసూ" 18=1 19=- 106=1 107=- 166=1 167=- 228=1 229=- /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} mcrquk4rcv93ccivj43lhhqb3aqipoq 573960 573957 2026-09-05T11:20:52Z Rajasekhar1961 50 573960 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ద్విపదభారతము 4]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=తిమ్మయ, సోమన |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=గంటి జోగి సోమయాజి |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్రవిశ్వకళాపరిషత్తు |చిరునామా=రాజమహేంద్రవరము |సంవత్సరం=1950 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=9 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1to8=- 9to17="విసూ" 18=1 19=- 106=1 107=- 166=1 167=- 228=1 229=- 260=1 261=- /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 0m6zpscycyyifnunhxzqh6yfq0n4gxx 573969 573960 2026-09-05T11:57:18Z Rajasekhar1961 50 573969 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ద్విపదభారతము 4]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=తిమ్మయ, సోమన |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=గంటి జోగి సోమయాజి |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=ఆంధ్రవిశ్వకళాపరిషత్తు |చిరునామా=రాజమహేంద్రవరము |సంవత్సరం=1950 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=9 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1to8=- 9to17="విసూ" 18=1 19=- 106=1 107=- 166=1 167=- 228=1 229=- 260=1 261=- 292=1 293=- /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} ojw7pws9zgw22po9rtoiga4udxde206 104 216109 573866 564665 2026-09-04T15:15:32Z Rajasekhar1961 50 573866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>విషయ సూచిక నామాట అభినందనం పీఠిక కడుపుతీపు విశ్వాసము దివ్యదర్శనము కపోతకథ మూన్నాళ్ల ముచ్చట<noinclude><references/></noinclude> ej4qurqv7ztp0bicycez56f1oaryzli 106 218501 573830 571140 2026-09-04T12:22:37Z Rajasekhar1961 50 573830 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=అలంకారశాస్త్ర చరిత్రము |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం= |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1="అట్ట" 2to4=- 5="ముఖచిత్రం" 6=- 7=1 205=- 206="అట్ట" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} qi127fzaaxqs3n4p1asrg0f6s5vz4dx 573831 573830 2026-09-04T12:23:04Z Rajasekhar1961 50 573831 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=అలంకారశాస్త్ర చరిత్రము |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం= |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1="అట్ట" 2to4=- 5="ముఖచిత్రం" 6=- 7=1 205=- 206="అట్ట" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 5yo2k10t5ed9nnnt7z52c42najved2e 104 218814 573834 571627 2026-09-04T12:41:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 573834 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కావ్యార్ధః (అర్ధ్యతే ప్రాధాన్యేన ఇత్యర్ధః సత్వర్థః అభిధేయవాచీ) ” కాన 'అర్ధ' మన రసమనియు, రసవంతమైన యితివృత్తాదులనియు మనము గ్రహింపవచ్చును.<ref>దీని కపష్టంభకముగా Some concepts of Alankara Sastra అనుగ్రంథమున నిట్లు గలదు: "They keep the concept of the four ancient Vrittis derived from Natya, Kaisiki etc., and hold them, as Anandavardhana did, <i>as the name of the devolopment or delineation of such ideas, Artha as are in consonancee with Rasa</i>"</ref> కానీ శృంగారమున కనుకూలమైన నాయికానాయకుల వ్యాపారములు, (actions) మలయానిల, సాయంకాల, పుష్పోద్యానాదులును గోమలార్థములు, వీని వర్ణనము కైశికీవృత్తి. ఉద్ధతార్థమన హృదయోద్రేకమును లేక చిత్తదీప్తినిఁ గలి గించు యుద్ధాదిఘట్టములు, Q వర్ణ మూరభటీవృత్తి. ఇక సాత్త్వతీ భారతులను గూర్చి యిచ్చిన నరసభూపాలీయ లక్షణము దుష్టము. పై ప్రతాపరుద్రీయ లక్షణ మున " ఈ షన్మృద్వర్ధ సందర్భా భారతీవృత్తిరిష్యతే” ఆనియుండఁగా "ఈషతౌఢ. సందర్భ నిశ్చలయా భారతి” అనియు, "ఈషతౌధార్ధ సందర్భా సాత్వతీవృత్తి రివ్యతే అనియుండఁగా “ఈషత్కోమలార్థక్రమము అనియు నొకదాని లక్షణ మును మరొకదాని కంటఁ గట్టినాఁడు గ్రంథకర్త. ఈషన్మృదువగు నర్థముల వర్ణనము భారతీ వృత్తి. ఈషతాఢములు అనఁగా స్వద్ధతములగు నర్థముల వర్ణనరు. సాత్త్వతీవృత్తి. ప్రతాపరుద్రీయ నరసభూపాలీయ కర్తలిరువురును కైశిక్యాది వృత్తుల లక్షణములను జెప్పుచు నందుఁ గొంత రీతినిఁ గూడఁ గలుపుచువచ్చిరి. కైశిక్యాది. వృత్తిలక్షణములను వివిక్తముగాఁ జెప్పరైరి. భరతునిమతమునఁ గైకీ, ఆరభటీ, సాత్వతివృత్తులు మూఁడును అర్థవృత్తులు.. అర్థమనరసమని కానీ రసానుకూలములగు విషయములని కానీ చెప్పియుంటిమి. ఇక భారతీవృత్తి శబ్దవృత్తి. అనఁగా వాగ్వ్యవహారము. (భారతీ సంస్కృతప్రాయా వాగ్వ్యాపారో ఇటాశయః) విద్యానాధుఁడు శబ్దవృత్తి యగు భారతీవృత్తి నిఁ గూడ నర్థవృత్తినిఁగా మార్చి 'ఈషత్ప్రధార్థ సందర్భా భారతీవృత్తి రిష్యతే అని లక్షణమును వ్రాసెను. భరతుని మతమున మూఁడర్థవృత్తులని తెలిపితిమి. వృతు లను రీకులు స్ఫుటీకరించునని చెప్పియుంటిమి కదా! కావున మూఁడువృత్తులకు మూఁడురీతులు గావలయును. ప్రీతి యన శబ్దముల కూర్పుగదా ! ఆదియేకగా భారతీ వృత్తి. రావుర నీ భారతీవృత్తియే మూడు రీకు లయ్యెను. భారతీవృత్తి యనఁ. #<noinclude><references/></noinclude> k19rpfj9yoy7dvwu113m1cj1btc20r3 573839 573834 2026-09-04T12:50:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573839 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కావ్యార్ధః (అర్ధ్యతే ప్రాధాన్యేన ఇత్యర్ధః సత్వర్థః అభిధేయవాచీ) ” కాన 'అర్ధ' మన రస మనియు, రసవంతమైన యితివృత్తాదులనియు మనము గ్రహింపవచ్చును.<ref>దీని కపష్టంభకముగా Some concepts of Alankara Sastra అనుగ్రంథమున నిట్లు గలదు: "They keep the concept of the four ancient Vrittis derived from Natya, Kaisiki etc., and hold them, as Anandavardhana did, <i>as the name of the devolopment or delineation of such ideas, Artha as are in consonancee with Rasa</i>"</ref> కానీ శృంగారమున కనుకూలమైన నాయికానాయకుల వ్యాపారములు (actions), మలయానిల, సాయంకాల, పుష్పోద్యానాదులును గోమలార్థములు. వీనివర్ణనము కైశికీవృత్తి. ఉద్ధతార్థమన హృదయోద్రేకమును లేక చిత్తదీప్తినిఁ గలిగించు యుద్ధాదిఘట్టములు. వీనివర్ణన మూరభటీవృత్తి. ఇక సాత్త్వతీ భారతులను గూర్చి యిచ్చిన నరసభూపాలీయలక్షణము దుష్టము. పై ప్రతాపరుద్రీయలక్షణమున "ఈషన్మృద్వర్ధసందర్భా భారతీవృత్తిరిష్యతే” ఆనియుండఁగా "ఈషత్ప్రౌఢసందర్భ నిశ్చలయౌ భారతి” అనియు, "ఈషత్ప్రౌఢార్ధసందర్భా సాత్వతీవృత్తి రివ్యతే” అని యుండఁగా “ఈషత్కోమలార్థక్రమము” అనియు నొకదానిలక్షణమును మరొకదాని కంటఁగట్టినాఁడు గ్రంథకర్త. ఈషన్మృదువగు నర్థముల వర్ణనము భారతీవృత్తి. ఈషత్ప్రౌఢములు అనఁగా నుద్ధతములగు నర్థముల వర్ణనము సాత్త్వతీవృత్తి. ప్రతాపరుద్రీయ నరసభూపాలీయ కర్త లిరువురును కైశిక్యాది వృత్తుల లక్షణములను జెప్పుచు నందుఁ గొంత రీతినిఁ గూడఁ గలుపుచువచ్చిరి. కైశిక్యాది వృత్తిలక్షణములను వివిక్తముగాఁ జెప్పరైరి. భరతునిమతమునఁ గైశికీ, ఆరభటీ, సాత్వతీవృత్తులు మూఁడును అర్థవృత్తులు. అర్థ మన రసమని కానీ రసానుకూలములగు విషయములని కానీ చెప్పియుంటిమి. ఇక భారతీవృత్తి శబ్దవృత్తి. అనఁగా వాగ్వ్యవహారము. (భారతీ సంస్కృతప్రాయా వాగ్వ్యాపారో నటాశ్రయః) విద్యానాథుఁడు శబ్దవృత్తి యగు భారతీవృత్తినిఁ గూడ నర్థవృత్తినిఁగా మార్చి 'ఈషత్ప్రౌఢార్థ సందర్భా భారతీవృత్తి రిష్యతే’ అని లక్షణమును వ్రాసెను. భరతుని మతమున మూఁడర్థవృత్తులని తెలిపితిమి. వృత్తులను రీతులు స్ఫుటీకరించునని చెప్పియుంటిమి కదా! కావున మూఁడువృత్తులకు మూఁడురీతులు గావలయును. ప్రీతి యన శబ్దముల కూర్పుగదా! అదియేకదా భారతీవృత్తి. కావున నీ భారతీవృత్తియే మూఁడురీతు లయ్యెను. భారతీవృత్తి యనఁ<noinclude><references/></noinclude> dh76wbe74m8rdzdrrsumr8lsfcjpxxf 573908 573839 2026-09-04T21:52:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 573908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కావ్యార్ధః (అర్ధ్యతే ప్రాధాన్యేన ఇత్యర్ధః సత్వర్థః అభిధేయవాచీ)” కాన 'అర్ధ' మన రస మనియు, రసవంతమైన యితివృత్తాదులనియు మనము గ్రహింపవచ్చును.<ref>దీని కపష్టంభకముగా Some concepts of Alankara Sastra అనుగ్రంథమున నిట్లు గలదు: "They keep the concept of the four ancient Vrittis derived from Natya, Kaisiki etc., and hold them, as Anandavardhana did, <i>as the name of the devolopment or delineation of such ideas, Artha as are in consonancee with Rasa</i>"</ref> కానీ శృంగారమున కనుకూలమైన నాయికానాయకుల వ్యాపారములు (actions), మలయానిల, సాయంకాల, పుష్పోద్యానాదులును గోమలార్థములు. వీనివర్ణనము కైశికీవృత్తి. ఉద్ధతార్థమన హృదయోద్రేకమును లేక చిత్తదీప్తినిఁ గలిగించు యుద్ధాదిఘట్టములు. వీనివర్ణన మూరభటీవృత్తి. ఇక సాత్త్వతీ భారతులను గూర్చి యిచ్చిన నరసభూపాలీయలక్షణము దుష్టము. పై ప్రతాపరుద్రీయలక్షణమున "ఈషన్మృద్వర్ధసందర్భా భారతీవృత్తిరిష్యతే” ఆనియుండఁగా "ఈషత్ప్రౌఢసందర్భ నిశ్చలయౌ భారతి” అనియు, "ఈషత్ప్రౌఢార్ధసందర్భా సాత్వతీవృత్తి రివ్యతే” అని యుండఁగా “ఈషత్కోమలార్థక్రమము” అనియు నొకదానిలక్షణమును మరొకదాని కంటఁగట్టినాఁడు గ్రంథకర్త. ఈషన్మృదువగు నర్థముల వర్ణనము భారతీవృత్తి. ఈషత్ప్రౌఢములు అనఁగా నుద్ధతములగు నర్థముల వర్ణనము సాత్త్వతీవృత్తి. ప్రతాపరుద్రీయ నరసభూపాలీయ కర్త లిరువురును కైశిక్యాది వృత్తుల లక్షణములను జెప్పుచు నందుఁ గొంత రీతినిఁ గూడఁ గలుపుచువచ్చిరి. కైశిక్యాది వృత్తిలక్షణములను వివిక్తముగాఁ జెప్పరైరి. భరతునిమతమునఁ గైశికీ, ఆరభటీ, సాత్వతీవృత్తులు మూఁడును అర్థవృత్తులు. అర్థ మన రసమని కానీ రసానుకూలములగు విషయములని కానీ చెప్పియుంటిమి. ఇక భారతీవృత్తి శబ్దవృత్తి. అనఁగా వాగ్వ్యవహారము. (భారతీ సంస్కృతప్రాయా వాగ్వ్యాపారో నటాశ్రయః) విద్యానాథుఁడు శబ్దవృత్తి యగు భారతీవృత్తినిఁ గూడ నర్థవృత్తినిఁగా మార్చి 'ఈషత్ప్రౌఢార్థ సందర్భా భారతీవృత్తి రిష్యతే’ అని లక్షణమును వ్రాసెను. భరతుని మతమున మూఁడర్థవృత్తులని తెలిపితిమి. వృత్తులను రీతులు స్ఫుటీకరించునని చెప్పియుంటిమి కదా! కావున మూఁడువృత్తులకు మూఁడురీతులు గావలయును. ప్రీతి యన శబ్దముల కూర్పుగదా! అదియేకదా భారతీవృత్తి. కావున నీ భారతీవృత్తియే మూఁడురీతు లయ్యెను. భారతీవృత్తి యనఁ<noinclude><references/></noinclude> 92i7ty319dcytolz5qyd4ajj0bvrto4 104 218815 573909 571628 2026-09-04T22:04:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>గావ్యమునందలి వాగ్వ్యవహారము లేక వాగ్రచన లేక శబ్దరచన. ఈశబ్దరచన మువ్విధములు. ఈ ముత్తెఱఁగులగు రీతులును ముత్తెఱఁగులగు వృత్తులను స్ఫటీకరించును. భారతీవృత్తి నర్థవృత్తిగా మార్చినచో మూఁడేరీతులు వానినాల్గింటి నెట్లు స్ఫుటపఱపఁగలవు? అప్పుడు నాలుగురీతులు గావలయును. సాహిత్యదర్పణకారాదులు నాలుగురీతులు స్వీకరించిరి. కానీ న్యాయముగా విచారింపఁగా మూఁడు వృత్తులును, మూఁడురీతులును జాలునని నాయాశయము. మూఁడు వృత్తులు, మూఁడు రీతులు, మూఁడు గుణములు, మూఁడు పాకములు నున్నచోఁ బరస్పరసంబంధబాంధవ్యములు సముచితముగా నుండును. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>కైశికి చెలంగు శృంగారకరుణలందు నారభటి రౌద్రభీభత్సహారిణి యగు నలరు భారతి హాస్యశాంతాద్భుతముల నమరు సాత్త్వతి వీరభయానకముల.</poem>|ref=74}} {{Center|స్పష్టము (కరుణాపదము దుష్టము - కరుణములందు, అనవలెను.)}} {{p|ac|fwb}}కైశికి</p> {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>తిన్ననిమేను, గన్నుఁగవ, తేటలుఁ, దేనియ లొల్కుమాటలున్ సన్నపుఁగౌను, గుందనపుఁజాయలు దేఱుమెఱుంగుఁజెక్కులున్ గ్రొన్నెలవంటి నెన్నుదురు, గుబ్బచనుంగవ, తళ్కుఁజూపులున్ జె న్నెసలారఁ గన్య నరసింహునిఁ జూచె విలాసధన్య యై.</poem>|ref=75}} {{Center|తళ్కుచూపులుౝ (పా) తళ్కుబెళ్కులుౝ}} ఇట శృంగారరసానుకూలమగువస్తువు కన్య. కాన దాని వర్ణనము గైశికీవృత్తి. ఈవృత్తిని (వైదర్భీ)రీతి స్ఫుటీకరించుచున్నది. అనఁగా నీపద్యమున రీతిచే శృంగారసము వ్యక్తమగుచున్నది. {{p|ac|fwb}}ఆరభటి</p> {{Telugu poem|type=మహాస్రగ్ధర.|lines=<poem>ప్రతిపక్షక్షాపవక్షఃఫలకవిదళనప్రౌఢగాఢప్రతాప ప్రతిభాసంరంభగుంభప్రబలసుబలశుంభన్నృసింహోగ్రరంహో యుత మై కల్పాంతదృప్యద్ద్యుమణిధగధగప్రోద్యతజ్వాలజాల ప్రతికూలప్రక్రమం బై పరఁగు నరసభూపాలదోఃఖడ్గ మాజిన్.</poem>|ref=76}}<noinclude><references/></noinclude> c11a2ewccqw86g05o75vqh826xngtg1 104 218816 573911 571629 2026-09-04T22:31:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందు యుద్ధఘట్టమునందుఁ దాండవించు నరసభూపాలుని ఖడ్గము వర్ణింపఁబడినది. ఇది రౌద్రరసానుకూలమగు వస్తువు. దీనిని గౌడీరీతి స్ఫుటీకరించును. అనఁగా నీ పద్యమున రీతిచే రౌద్రరసము వ్యక్తమగుచున్నది. {{p|ac|fwb}}భారతి</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>నీ కీర్తి కెన యని నెగడినసురదంతి శిరము మధ్యే భిన్నతరము గాదె! నీకీర్తితోఁ బ్రతి నెరసినయిందుమం డలము పదాఱుఖండములు గాదె! నీకీర్తి నొరసినకాకోదరస్వామి తల సహస్రచ్ఛిదాకులము గాదె! నీకీర్తిఁ బోలఁ బూనినధవళాంభోజ తతి శతథా దళితంబు గాదె!</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>అహహ! నీకీర్తి కవనిలో నమరకరియు గిరియు నిందుండు గిందుండు నురగపతియు గిరియుఁ దెలిదామరలచాలు గీలు నెనయె? యౌబళేంద్రుని నారసింహక్ష్మితీంద్ర!</poem>|ref=77}} {{Center|ప్రతి నెరసిన (పా) ప్రీతి నెరసిన; మధ్యే భిన్నతరము (పా) మధ్యము భిన్నతరము.}} ‘మధ్యే భిన్నతరము' అను పద మసాధువు. 'పారే మధ్యే షష్ఠ్యానా’ అను పాణిని సూత్రముచే షష్ఠ్యర్థమునందే పారే మధ్యే పదములు నిపతితములు. ఇట షష్ఠ్యర్థము లేదు. ఇది యద్భుతరసానుకూలమగు వస్తువర్ణనము. దీనిని వైదర్భీరీతి వ్యక్తము సేయుచున్నది. {{p|ac|fwb}}సాత్త్వతి</p> {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>ఉభయరగండ! తావకరణోగ్రజయానకముల్ గుభుల్ గుభుల్ గుభు లని మ్రోయఁగా, భవదకుంఠితవీరభటుల్ “ప్రభుల్ ప్రభుల్ ప్రభు" లని శత్రుభూపతులపైఁ జొఱఁబాఱునెడౝ విభుల్ విభుల్ విభు” లని సంభ్రమింపుదురు వేడ్క నఖర్వసుపర్వభామినుల్.</poem>|ref=78}}<noinclude><references/></noinclude> cwjbmyxbmvievu0dg8g7sil46x0vug4 104 218817 573912 571630 2026-09-04T23:17:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇట వీరశృంగారానుకూలమగు వస్తువర్ణనము గలదు. వీనినిఁ బాంచాలీరీతి వ్యక్తము సేయుచున్నది. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ఇంక రీతులు వివరింతు వృత్తు లట్ల సముచితార్థపదన్యాససౌష్ఠవములు గాక సందర్భమాత్రసంగతము లైన కతనరీతులు వృత్తిభిన్నతఁ జెలంగు.</poem>|ref=79}} '''తా'''. వృత్తులవలె రీతులు సముచితార్థపదన్యాససౌష్ఠవములు గాక కేవలముగా సందర్భసంగతములు. కావున వృత్తిరీతులు భిన్నములు. 'సముచితార్థ పదన్యాప సౌష్ఠవములు' అన సముచితమైన అర్థము గల పదములయొక్క న్యాససౌష్ఠవము గలవి' అని యర్ధము. న్యాససౌష్ఠవ మనఁ గూర్పుయొక్క చక్కన యనఁగాఁ ‘జక్కనికూర్పు' అని భావము వచ్చును. కానీ పదన్యాససౌష్ఠవ మనుదానికి ‘వర్ణనము’ అను నర్థము చేసికొని సముచితమైన యర్థము (రసానుకూలవస్తువు)యొక్క వర్ణవము గలవి ‘వృత్తులు' అని చెప్పుకొనవలయును. లేనిచో నర్థము కుదరదు. ఈవిషయమును వెనుకఁ బ్రస్తావించియుంటిమి. ఇంక రీతులు సముచితార్ధము నపేక్షింపక కేవలము ‘శబ్దములకూర్పు' రూపమున నుండును అని చెప్పబడినది. ఈమాట పొసఁగదు. రీతులు సముచితార్థమును (రసానుకూలమగు పస్తువును) నపేక్షింపనిచో శృంగారమున గౌడీరీతియు రౌద్రమున వైదర్భీరీతియు వ్యవహరింపవచ్చునని యభిప్రాయము వచ్చును. అట్లే యగుచో నట్టిరచన రసప్రతిబంధకమగును. రీతులు గూడ రసవ్యక్తిహేతువులే. {{left margin|3em}}<poem>తత్తద్రసోపకారిణ్య స్తత్ప్రదేశ సముద్భవాః పద్యేషు రీతయో గౌడీ వైదర్భీ మాగధీ తథా</poem> </div> ఆయాదేశములవలనఁ బుట్టిన గౌడీ, వైదర్భీ, మాగధీ (పాంచాలీ) రీతులు రసోపకారిణులు అని యలంకారశేఖరమునను గలదు. రీతు లెప్పుడును వృత్తుల నాశ్రయించియే యుండును. వృత్తుల యభివ్యక్తికి రీతులసాహాయ్య మపేక్షితమై యున్నది. కావున నివి యన్యోన్యాశ్రయము లై యున్నవి. వృత్తులు రీతులమూలముననే భాసించును గనుక రీతులను విడిచి వృత్తు లుండవు. అట్లగుటచే సాహిత్యదర్పణకారాదులు తమ గ్రంథములలోఁ గైశిక్యాది వృత్తులను గూర్చి తడవక కేవలము రీతులనే చెప్పి వదలిరి. కావున మనము వృత్తి రీతులకు భేదము నీ క్రిందివిధమునఁ దెలిసికొనవలయును. వృత్తు లర్థాశ్రయములు. అనఁగా<noinclude><references/></noinclude> 1lkf9npw6ltzmfly7hojt4m6nr8u3eh 573913 573912 2026-09-04T23:36:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 573913 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇట వీరశృంగారానుకూలమగు వస్తువర్ణనము గలదు. వీనినిఁ బాంచాలీరీతి వ్యక్తము సేయుచున్నది. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ఇంక రీతులు వివరింతు వృత్తు లట్ల సముచితార్థపదన్యాససౌష్ఠవములు గాక సందర్భమాత్రసంగతము లైన కతనరీతులు వృత్తిభిన్నతఁ జెలంగు.</poem>|ref=79}} '''తా'''. వృత్తులవలె రీతులు సముచితార్థపదన్యాససౌష్ఠవములు గాక కేవలముగా సందర్భసంగతములు. కావున వృత్తిరీతులు భిన్నములు. 'సముచితార్థ పదన్యాప సౌష్ఠవములు' అన సముచితమైన అర్థము గల పదములయొక్క న్యాససౌష్ఠవము గలవి' అని యర్ధము. న్యాససౌష్ఠవ మనఁ గూర్పుయొక్క చక్కన యనఁగాఁ ‘జక్కనికూర్పు' అని భావము వచ్చును. కానీ పదన్యాససౌష్ఠవ మనుదానికి ‘వర్ణనము’ అను నర్థము చేసికొని సముచితమైన యర్థము (రసానుకూలవస్తువు)యొక్క వర్ణవము గలవి ‘వృత్తులు' అని చెప్పుకొనవలయును. లేనిచో నర్థము కుదరదు. ఈవిషయమును వెనుకఁ బ్రస్తావించియుంటిమి. ఇంక రీతులు సముచితార్ధము నపేక్షింపక కేవలము ‘శబ్దములకూర్పు' రూపమున నుండును అని చెప్పబడినది. ఈమాట పొసఁగదు. రీతులు సముచితార్థమును (రసానుకూలమగు వస్తువును) నపేక్షింపనిచో శృంగారమున గౌడీరీతియు రౌద్రమున వైదర్భీరీతియు వ్యవహరింపవచ్చునని యభిప్రాయము వచ్చును. అట్లే యగుచో నట్టిరచన రసప్రతిబంధకమగును. రీతులు గూడ రసవ్యక్తిహేతువులే. {{left margin|3em}}<poem>తత్తద్రసోపకారిణ్య స్తత్ప్రదేశ సముద్భవాః పద్యేషు రీతయో గౌడీ వైదర్భీ మాగధీ తథా</poem> </div> ఆయాదేశములవలనఁ బుట్టిన గౌడీ, వైదర్భీ, మాగధీ (పాంచాలీ) రీతులు రసోపకారిణులు అని యలంకారశేఖరమునను గలదు. రీతు లెప్పుడును వృత్తుల నాశ్రయించియే యుండును. వృత్తుల యభివ్యక్తికి రీతులసాహాయ్య మపేక్షితమై యున్నది. కావున నివి యన్యోన్యాశ్రయము లై యున్నవి. వృత్తులు రీతులమూలముననే భాసించును గనుక రీతులను విడిచి వృత్తు లుండవు. అట్లగుటచే సాహిత్యదర్పణకారాదులు తమ గ్రంథములలోఁ గైశిక్యాది వృత్తులను గూర్చి తడవక కేవలము రీతులనే చెప్పి వదలిరి. కావున మనము వృత్తి రీతులకు భేదము నీ క్రిందివిధమునఁ దెలిసికొనవలయును. వృత్తు లర్థాశ్రయములు. అనఁగా<noinclude><references/></noinclude> pf6iygyiri15n2wbhtydnfsst3kasoy 104 218818 573914 571631 2026-09-04T23:50:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573914 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రసానుకూలనాయకవ్యాపారములు లేక రసానుకూలవస్తువులు. కాన సాక్షాద్రసోపస్కారములు. రీతు లీవృత్తుల నుచితముగా వ్యక్తము సేయునని కానఁ బరంపరగా రసోపస్కారములు. “స్త్రీతినామా౽దిమధురం” (స్త్రీయనుపేరుగూడ మధురము) అనియున్నది. కావున శృంగారరసమున కాలంబనమైన స్త్రీ మధురపాత్ర మైనపుడు దానిచేష్టలును దాని యుదీపనసామగ్రియు మధురములే కదా! కావున వీనిని వినఁగానే యప్రయత్నముగానే శృంగార ముబుకును. అట్లే యుద్ధాదిఘట్టములను గూర్చి వినఁగానే మనకు రౌద్రరస ములుకును. కావుననే వృత్తులు సాక్షాద్రపోపస్కారకములని చెప్పితిమి. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>పరఁగురీతులు కోమలప్రౌఢపదవి ధానవాసన; నందు వైదర్భి యనఁగ గౌడి పాంచాలి యనఁ బొల్చుఁ; గ్రమముతోడ దీనికిని లక్షణంబులు విస్తరింతు.</poem>|ref=80}} '''తా'''. కోమలపదరచనను బట్టియుఁ బ్రౌఢపదరచనను బట్టియు నుభయవిధ మగు రచననుబట్టియు వైదర్భి, గౌడి, పాంచాలి యని రీతి మూఁడువిధములు. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>అతిమృదులబంధయుతయనాయత సమాస దనరు వైదర్భి; రూక్షబంధయును, ఖరస మాసయగు గౌడి; యుభయాత్మమహిమ గలిగి యలరుఁ బాంచాలి; వీని లక్ష్యము లొనర్తు.</poem>|ref=81}} '''తా'''. మిక్కిలి మృదుపదములును, అల్పసమాసములు గాని లేక యసమాసము గాని కల రచన వైదర్భి. పరుషాక్షరములతోఁ గూడిన పదములును, దీర్ఘసమాసములును గల రచన గౌడి. కొంత మృదుపదరచనయుఁ గొంత పరుషపదరచనయుఁ గలది పాంచాలి. వీని లక్షణములను జూపుదును. {{p|ac|fwb}}వైదర్భి</p> {{Telugu poem|type=శా|lines=<poem>ఆలావణ్య మగణ్య; మాగుణగణం బవ్యాజ; మాతేజ ము ద్వేలం; బావినయం బమేయతర; మావీర్యం బనిర్వాచ్య; మా యాలాపం బతిసత్య; మావితరణం బాశాంతవిశ్రాంత; మా శీలం బార్జవమూల మెన్నఁ దరమే? శ్రీ నరసింహేంద్రునిౝ.</poem>|ref=82}}<noinclude><references/></noinclude> 6rl2gn74vmey8gq24d5qkqmctsss1kg 573915 573914 2026-09-04T23:50:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 573915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రసానుకూలనాయకవ్యాపారములు లేక రసానుకూలవస్తువులు. కాన సాక్షాద్రసోపస్కారములు. రీతు లీవృత్తుల నుచితముగా వ్యక్తము సేయునని కానఁ బరంపరగా రసోపస్కారములు. “స్త్రీతినామా౽దిమధురం” (స్త్రీయనుపేరుగూడ మధురము) అనియున్నది. కావున శృంగారరసమున కాలంబనమైన స్త్రీ మధురపాత్ర మైనపుడు దానిచేష్టలును దాని యుదీపనసామగ్రియు మధురములే కదా! కావున వీనిని వినఁగానే యప్రయత్నముగానే శృంగార ముబుకును. అట్లే యుద్ధాదిఘట్టములను గూర్చి వినఁగానే మనకు రౌద్రరస ములుకును. కావుననే వృత్తులు సాక్షాద్రపోపస్కారకములని చెప్పితిమి. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>పరఁగురీతులు కోమలప్రౌఢపదవి ధానవాసన; నందు వైదర్భి యనఁగ గౌడి పాంచాలి యనఁ బొల్చుఁ; గ్రమముతోడ దీనికిని లక్షణంబులు విస్తరింతు.</poem>|ref=80}} '''తా'''. కోమలపదరచనను బట్టియుఁ బ్రౌఢపదరచనను బట్టియు నుభయవిధ మగు రచననుబట్టియు వైదర్భి, గౌడి, పాంచాలి యని రీతి మూఁడువిధములు. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>అతిమృదులబంధయుతయనాయత సమాస దనరు వైదర్భి; రూక్షబంధయును, ఖరస మాసయగు గౌడి; యుభయాత్మమహిమ గలిగి యలరుఁ బాంచాలి; వీని లక్ష్యము లొనర్తు.</poem>|ref=81}} '''తా'''. మిక్కిలి మృదుపదములును, అల్పసమాసములు గాని లేక యసమాసము గాని కల రచన వైదర్భి. పరుషాక్షరములతోఁ గూడిన పదములును, దీర్ఘసమాసములును గల రచన గౌడి. కొంత మృదుపదరచనయుఁ గొంత పరుషపదరచనయుఁ గలది పాంచాలి. వీని లక్షణములను జూపుదును. {{p|ac|fwb}}వైదర్భి</p> {{Telugu poem|type=శా|lines=<poem>ఆలావణ్య మగణ్య; మాగుణగణం బవ్యాజ; మాతేజ ము ద్వేలం; బావినయం బమేయతర; మావీర్యం బనిర్వాచ్య; మా యాలాపం బతిసత్య; మావితరణం బాశాంతవిశ్రాంత; మా శీలం బార్జవమూల మెన్నఁ దరమే? శ్రీ నారసింహేంద్రునిౝ.</poem>|ref=82}}<noinclude><references/></noinclude> 6c79nhsjcvw47ljdrouf1cdpobw1p03 104 218819 573916 571632 2026-09-05T00:08:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573916 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందన్నియు మృదుపదములే. సమాసము లేదు. 'ఆశాంతవిశ్రాంత’ మనుచోట ‘అల్పసమాసము’ గలదు. ఇది వైదర్భీరీతి. {{p|ac|fwb}}గౌడి</p> {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>అంభేరాశిగభీర! యోబయనృసింహా! నీ రణోదస్తదోః స్తంభోత్తంభితజృంభితాసిలతికాసంరంభసంభావనా దంభానర్గళదుర్గ, దుర్గమమదోద్యద్దుష్టధృష్టారిరా ట్ఛుంభచ్చుంభనిశుంభసంభ్రమహరస్ఫూర్తిౝ విజృంభించురా!</poem>|ref=83}} '''తా'''. నీదోఃస్తంభమున విజృంభించుచున్న ఖడ్గలత యను కాళికాదేవి శత్రురాజులను శుంభనిశుంభులను హరించుచున్నది. ఇందుఁ బరుషాక్షరములు గలపదములును దీర్ఘసమాసములును గలవు. కాన గౌడి. {{p|ac|fwb}}పాంచాలి</p> {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>ఆరూఢిం దప మాచరించెదవు చంద్రా! యల్ల మందాకినీ తీరక్షోణితటిౝ మహానటజటాదీరాటవీవాటిలోఁ బ్రారబ్ధం బగుమేనియంకము హరింపౝ వేఁడి; యిం తేల? నీ కారాధింపఁగ రాదె! యోబయునృసింహాధ్యక్షు సత్కీర్తులౝ.</poem>|ref=84}} {{Center|తటిౝ మహానట (పా) నటన్మహానట; రటన్మహానట.}} ఇటఁ గొంత దీర్ఘసమాసమును గొంత మృదుపదబంధమును గలదు. కానఁ బాంచాలి. న్యాయముగా 'రీతి' యన గుణసంకలనరూపమే కదా! కావున రీతులను గూర్చి చెప్పినపు డా రీతులు వేనివలన నేర్పడుచున్నవో యా గుణములు నిటనే చెప్పవలసియున్నది. కాని యీ విచారము ప్రత్యేకముగా వేరొకచోటఁ జేయఁబడి యున్నది. {{p|ac|fwb}}పాకము</p> {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>పాక ముదీరితార్థపరిపాక మనం దగు; నందు గోస్తనీ పాకము నారికేళఫలపాక మనన్ ద్వివిధంబు; గోస్తనీ పాకము సంవృతార్థపరిపాకనివేద్యము; నారికేళపా కాకలనంబు గూడి నిబిడార్థవిచార్యము; వీనిలక్ష్యముల్.</poem>|ref=85}}<noinclude><references/></noinclude> fnjl1bb2428pl7kwdnaw8zolnw0chzm 573917 573916 2026-09-05T00:12:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 573917 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందన్నియు మృదుపదములే. సమాసము లేదు. 'ఆశాంతవిశ్రాంత’ మనుచోట ‘అల్పసమాసము’ గలదు. ఇది వైదర్భీరీతి. {{p|ac|fwb}}గౌడి</p> {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>అంభోరాశిగభీర! యోబయనృసింహా! నీ రణోదస్తదోః స్తంభోత్తంభితజృంభితాసిలతికాసంరంభసంభావనా దంభానర్గళదుర్గ, దుర్గమమదోద్యద్దుష్టధృష్టారిరా ట్ఛుంభచ్చుంభనిశుంభసంభ్రమహరస్ఫూర్తిౝ విజృంభించురా!</poem>|ref=83}} '''తా'''. నీదోఃస్తంభమున విజృంభించుచున్న ఖడ్గలత యను కాళికాదేవి శత్రురాజులను శుంభనిశుంభులను హరించుచున్నది. ఇందుఁ బరుషాక్షరములు గలపదములును దీర్ఘసమాసములును గలవు. కాన గౌడి. {{p|ac|fwb}}పాంచాలి</p> {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>ఆరూఢిం దప మాచరించెదవు చంద్రా! యల్ల మందాకినీ తీరక్షోణితటిౝ మహానటజటాదీరాటవీవాటిలోఁ బ్రారబ్ధం బగుమేనియంకము హరింపౝ వేఁడి; యిం తేల? నీ కారాధింపఁగ రాదె! యోబయునృసింహాధ్యక్షు సత్కీర్తులౝ.</poem>|ref=84}} {{Center|తటిౝ మహానట (పా) నటన్మహానట; రటన్మహానట.}} ఇటఁ గొంత దీర్ఘసమాసమును గొంత మృదుపదబంధమును గలదు. కానఁ బాంచాలి. న్యాయముగా 'రీతి' యన గుణసంకలనరూపమే కదా! కావున రీతులను గూర్చి చెప్పినపు డా రీతులు వేనివలన నేర్పడుచున్నవో యా గుణములు నిటనే చెప్పవలసియున్నది. కాని యీ విచారము ప్రత్యేకముగా వేరొకచోటఁ జేయఁబడి యున్నది. {{p|ac|fwb}}పాకము</p> {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>పాక ముదీరితార్థపరిపాక మనం దగు; నందు గోస్తనీ పాకము నారికేళఫలపాక మనన్ ద్వివిధంబు; గోస్తనీ పాకము సంవృతార్థపరిపాకనివేద్యము; నారికేళపా కాకలనంబు గూడి నిబిడార్థవిచార్యము; వీనిలక్ష్యముల్.</poem>|ref=85}}<noinclude><references/></noinclude> c82e5us4ile8n26a91pr4jlaxoeqtvq 104 218820 573918 571633 2026-09-05T01:11:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573918 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అర్థముయొక్క పాకము రెండువిధములు, అర్థమనఁగా నిట భావము ద్రాక్షాపాకమనియు, నారికేళపాకమనియు నిరుదెఱఁగులు. ద్రాక్షాపాకమనఁగా నసంవృతమైన (అగూఢమైన) యర్థముయొక్క రుచి. నారికేళపాఠమన గూఢమైన యర్థముయొక్క రుచి. మరియు నీవిశేషమును గ్రహింపవలెను. ద్రాక్షాఫలముయొక్క రుచినిఁ జూచుట మిక్కిలి సుకరము. చెట్టునుండి కోయఁగానే యప్రయత్నముగా దాని రుచి ననుభవింపవచ్చును. అట్లే యెట్టి బుద్ధిప్రయత్నమును నక్కఱలేకయే గోచరించి యానందపఱచు వర్ణభేదము ద్రాక్షాపాకము. ఇక నారికేళముయొక్క రుచి చూచుట మిక్కిలి దుష్కరము. దానిపై నున్న దట్టమైన బరడును గునపముతోఁ దీసి టెంకను బగులఁగొట్టి లోని కొబ్బెరను గట్టిగా నమలవలెను. అప్పటికిఁగాని దాని రుచి తెలియదు. కాన నధికబుద్ధిప్రయత్నముచేఁ దెలియఁదగిన యర్థభేదము నారికేళపాకము. ఎంత యత్నించినను నారికేళపాఠము ద్రాక్షాపాకమువంటిది గాదు. ఇవిగాక కదళీపాకమనియు మరియొకటి గలదు. కదళీఫలమును రుచి చూచుటకు ద్రాక్షాఫలమును రుచి చూచునంత సౌలభ్యము గానీ నారికేళమును రుచి చూచునంత క్లేశము గానీ యుండదు. కదళీఫలమును బైనున్న చర్మమును దీసి యలఁతిజతనముతో నములుదుము. కాన నాతికఠినము నాతిసులభమును గాని యర్థభేదము కదళీపాకము. మరియొకవిశేషమును గమనింపవలెను. ద్రాక్షాఫలమునఁ బరిత్యాజ్యమగున దేదియును లేదు. కదళీఫలమున నలఁతిగాఁ బరిత్యాజ్యము గలదు. నారికేళమునఁ బరిత్యాజ్య మధికము. కాస సర్వాకారముగా మధురమును, బ్రచురముగా మధురమును, అల్పమధురమును నగు కావ్యము లాయాపాఠముగాఁ బరిగణింపఁబడును. కదళీపాకమును గూర్చి విద్యానాథుఁడును, బట్టుమూర్తియును దెలుపరైరి. కాని యిది యవసరమే. ఏలన, మూఁడర్థవృత్తులకును మూఁడురీతులు వలయును. మూఁడురీతులకును మూఁడుగుణములు వలయును. (వామనమతమున 10 గుణము లున్నవి.) ఆ వృత్తి, రీతి, గుణములయొక్క కలయికవలనఁ గలిగిన (పానకరసన్యాయమునఁ గలిగిన) రుచిభేదమే పాకము. కావున మూఁడుపాకము లుండవలయును. {{p|ac|fwb}}ద్రాక్షాపాకము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వాలిక లై వెలిదమ్ముల పోలిక లై చందమామ పులుఁగులకును దా</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 580whabmr5wqc33ntul0imiyqbzg4hw 104 218821 573921 571634 2026-09-05T02:19:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573921 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poemమేలిక లైననిరీక్షణ మాలికల నృసింహుఁ జూచె మదవతి వేడ్కౝ.</poem>|ref=86}} ఇచ్చటఁ బద్యభావ మయత్నముగాఁ గోచరించుచున్నది. కాన ద్రాక్షాపాకము. ఇట్లే {{left margin|3em}}<poem>ఉ. నిక్కము దాఁపనేల ధరణీసురనందన! నాకు నీపయిం జిక్కె మనంబు; నింక ననుఁ జిత్తజుబారికి నప్పగించెదో? చొక్కి మరందమద్యములచూఱలఁ బాటలుపాడు తేంట్ల సొం పెక్కిన యట్టి పూవుఁబొదరిండ్లను గౌఁగిట గారవించెదో?</poem> </div> ఇందును ద్రాక్షాపాకము గలదు. {{p|ac|fwb}}నారికేళపాకము</p> {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>వరభూషాదులపై మనం బిడక, దృగ్వ్యాపార మెంతేఁ బర స్పరసందర్భన నాతిభిన్న మయి చూపట్టంగఁ, గార్యాంతర స్మరణం బేమియు లేక నిశ్చలత నీ సాంగత్యముం గోరి మా హరిణీలోచన యాత్మయందు నరసింహా! నిన్నె భావించెరా!</poem>|ref=87}} '''తా'''. మాచెలికత్తె తనమనస్సుకు ధనకనకవస్తువాహనాదులపైఁ బోనీక (ఇతరులు దన కివి యిత్తునన్నను లెక్కింపక) దృగ్వ్యాపార మొకరినొకరు చూచుకొనుటకన్న భిన్నము గానిది కాఁగా ననఁగా ని న్నదియు నది నిన్నును జూచుచున్నట్లుగానే చూపట్టఁగా దేనినిఁ గూడఁ దలంపక నీసాంగత్యమును గోరి యాత్మయందు నిన్నే స్మరించుచున్నది. ఈయర్థము విస్పష్టముగా గోచరింపక క్లేశముచే గోచరించుచున్నది. కాన నారికేళపాకము. ఈ నారికేళపాకమునకు "వెనుకటి ఆరభటీవృత్తి కుదాహృతమగు ప్రతిపక్షక్ష్మాప” పద్యముగూడఁ దగినది. మరియు 'ఆముక్తమాల్యద'లోని పెక్కుపద్యముల నుదాహరింపవచ్చును. {{p|ac|fwb}}కదళీపాకము</p> {{left margin|3em}}<poem>ఉ. నిండుమనంబు నవ్యనవనీత సమానము; పల్కు దారుణా ఖండలశస్త్రతుల్యము జగన్నుత! విప్రులయందు; నుర్వినీ రెండును రాజులందు విపరీతము; గావున విప్రుఁ డోపు; నో పండతిశాంతుఁ డయ్యు నరపాలుఁడు శాపము గ్రమ్మఱింపఁగన్.</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> l2b4fyllc30s9ta97bpw6itw4fj94yj 573922 573921 2026-09-05T02:19:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 573922 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>మేలిక లైననిరీక్షణ మాలికల నృసింహుఁ జూచె మదవతి వేడ్కౝ.</poem>|ref=86}} ఇచ్చటఁ బద్యభావ మయత్నముగాఁ గోచరించుచున్నది. కాన ద్రాక్షాపాకము. ఇట్లే {{left margin|3em}}<poem>ఉ. నిక్కము దాఁపనేల ధరణీసురనందన! నాకు నీపయిం జిక్కె మనంబు; నింక ననుఁ జిత్తజుబారికి నప్పగించెదో? చొక్కి మరందమద్యములచూఱలఁ బాటలుపాడు తేంట్ల సొం పెక్కిన యట్టి పూవుఁబొదరిండ్లను గౌఁగిట గారవించెదో?</poem> </div> ఇందును ద్రాక్షాపాకము గలదు. {{p|ac|fwb}}నారికేళపాకము</p> {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>వరభూషాదులపై మనం బిడక, దృగ్వ్యాపార మెంతేఁ బర స్పరసందర్భన నాతిభిన్న మయి చూపట్టంగఁ, గార్యాంతర స్మరణం బేమియు లేక నిశ్చలత నీ సాంగత్యముం గోరి మా హరిణీలోచన యాత్మయందు నరసింహా! నిన్నె భావించెరా!</poem>|ref=87}} '''తా'''. మాచెలికత్తె తనమనస్సుకు ధనకనకవస్తువాహనాదులపైఁ బోనీక (ఇతరులు దన కివి యిత్తునన్నను లెక్కింపక) దృగ్వ్యాపార మొకరినొకరు చూచుకొనుటకన్న భిన్నము గానిది కాఁగా ననఁగా ని న్నదియు నది నిన్నును జూచుచున్నట్లుగానే చూపట్టఁగా దేనినిఁ గూడఁ దలంపక నీసాంగత్యమును గోరి యాత్మయందు నిన్నే స్మరించుచున్నది. ఈయర్థము విస్పష్టముగా గోచరింపక క్లేశముచే గోచరించుచున్నది. కాన నారికేళపాకము. ఈ నారికేళపాకమునకు "వెనుకటి ఆరభటీవృత్తి కుదాహృతమగు ప్రతిపక్షక్ష్మాప” పద్యముగూడఁ దగినది. మరియు 'ఆముక్తమాల్యద'లోని పెక్కుపద్యముల నుదాహరింపవచ్చును. {{p|ac|fwb}}కదళీపాకము</p> {{left margin|3em}}<poem>ఉ. నిండుమనంబు నవ్యనవనీత సమానము; పల్కు దారుణా ఖండలశస్త్రతుల్యము జగన్నుత! విప్రులయందు; నుర్వినీ రెండును రాజులందు విపరీతము; గావున విప్రుఁ డోపు; నో పండతిశాంతుఁ డయ్యు నరపాలుఁడు శాపము గ్రమ్మఱింపఁగన్.</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> 12om72h3t68cwzxgv9mm3sl2io5wv5o 104 218822 573923 571635 2026-09-05T02:36:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573923 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందలి 'విపరీతము’ అనుపదము బ్రాహ్మణధర్మమునకు క్షత్రియధర్మము విరుద్ధమైనది. (తలక్రిందు) అనునర్ధమును బోధించును. ఈపద్యమును రెండుసారులు చదివినఁ గాని యర్థము గోచరింపదు. అలఁతిజతనము గావలయును గానఁ గదళీపాకము. మొత్తముమీఁద నీ క్రిందివిషయమును గ్రహింపవలెను. {{left margin|3em}}<poem>కైశికీవృత్తి, వైదర్భీరీతి, మాధుర్యగుణము, ద్రాక్షాపాకమును; ఆరభటీవృత్తి, గౌడీరీతి, ఓజోగుణము, నారికేళపాకమును; సాత్త్వతీవృత్తి, పాంచాలీరీతి, ప్రసాదగుణము, కదళీపాకమును;</poem> </div> అన్యోన్యాశ్రయములుగా నుండును. ఇంకను వీనివివేచనము ముందు చేయుదుము. {{p|ac|fwb}}శయ్య</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కదిసి పదంబులు ముందఱి పదములతోఁ బరమమైత్రి బరఁగి పరపదా స్పద మనకుండినఁ గృతులం దది శయ్య తదీయలక్ష్య మాపాదింతున్.</poem>|ref=88}} '''తా'''. “పదములయొద్దిక లేక పదములపొత్తు శయ్య” అనఁగా నేపదమువెంట నేపదము గూర్చిన సొబగో యది శయ్య. స్త్రీపురుషులువేషములు ధరించునపు డేచీరకు నేఱవిక యందమో యేకోటులకు నేషర్టు అందమో విచారించుకొందురు కదా! అట్లే పదరచనయందును బొ త్తుండవలెను. పొత్తు పొసగని పదరచన గూడదు. ఈశయ్యనే పరివృత్త్యసహిష్ణుత యందురు. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>రతిపతివో చెలువున! భా రతిపతివో? నుతగుణాభిరామత రామ క్షితిపతివో? ధర నోబ క్షితిపతినరసింహ; శౌర్యజిత నరసింహా!</poem>|ref=89}} ఇది యనుప్రాసభూయిష్టముగా నున్నది. కాఁబట్టి యి ట్లనుప్రాసభూయిష్టముగా నుంటయే శయ్య యని భ్రమింపరాదు. చూడుఁడు. {{left margin|3em}}<poem>క. చెఱనుండి ముక్తి గాంచిన నరుగతి నీదేహబంధనము వీడి మహ త్తరగతిఁ బొందెడి జీవుల కొఱకై చింతింప బద్ధకోటికిఁ దగునే?</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> daz4jbicob4kcn2qbu2mja6252icntk 104 218823 573924 571636 2026-09-05T03:25:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573924 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందును బదములయొద్దిక గలదు. ఇదియుఁ బరివృత్యసహిష్ణువే. శయ్యకు శబ్దపాకమనియు, ద్రాక్షాదిపాకముల నర్ధపాకమనియు నామాంతరము. వెనుక రీతులు గుణసమూహరూపములని చెప్పితిమిగదా! పరివృత్యసహిష్ణువుగా గుణములను సంకలనము చేయుటయే శయ్య యగును. కావున శయ్య రీతులధర్మ మనవచ్చును. ఆయారీతులకుఁ దగినవిధమునఁ బరివృత్యసహిష్ణువుగా గుణసంకలనము చేసినయెడల శయ్య యగును. ఈ శయ్యావిషయమునఁ గవులు జాగరూకత వహింపవలెను. భామహుఁడు {{left margin|3em}}<poem>"మాలాకారో రచయితి యథా సాధు విజ్ఞాయ మాలాం యోజ్యం కావ్య ష్వవహితధియా తద్వదేవాభిధానం</poem> </div> పూలమాలను గట్టువాఁ డేపువ్వు నేపువ్వుతో జోడించినచో బాగుగానుండునో యది లెస్సగా విచారించి కట్టునట్లు కవియు నవధానముతో నేపదముతో నేపదమును జోడించిన నందముగా నుండునో తెలిసికొని రచింపవలెను” అని చెప్పెను. ఆంగ్లమునఁగూడ నీశయ్య గలదు. క్రిందఁ జూడుఁడు.<ref>Lord Mecaulay in his essay on Milton expresses the same idea. He speaks of the magical influence of Poetry; The expression in general means nothing; but applied to the writings of Milton, It is most appropriate. His poetry acts like an incantation.........Change the structure of the sentence, Substitute one synonym for another and the whole effect is destroyed. This felicity of expression of words is what Sanskrit writers on poetics called మైత్రీ, శయ్యా or పాక. {{right|Bhandarkar Commemoration Volume. 403 page. (Trivedi on Bhamaha)}}</ref> Wordsworth మహాకవియు నిట్టి యభిప్రాయము తెలిపెను. "The choice of best words in best place" మరియు పింగళి నూరవ {{left margin|3em}}<poem>"సీ. పొసఁగ ముత్తెపుసరుల్ పోహళించిన రీతిఁ దమలోన దొరయు శబ్దములు గూర్చి ”</poem> </div> అని యీ యభిప్రాయమునే తెలిపెను. ఈ వృత్తి, రీతి, శయ్యా, పాకములను గూర్చి మరికొంత చర్చింతము. {{p|ac|fwb}}వృత్తి</p> వృత్తిశబ్దమునకు సరస్వతీకంఠాభరణ వ్యాఖ్యానమున రత్నేశ్వరుఁ డీ క్రిందివిధమున వ్యుత్పత్తినిఁ దెలిపెను.<noinclude><references/></noinclude> hw1f4d8z8g6kpauzvgrd1iuq1zdmp4n 573925 573924 2026-09-05T03:26:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 573925 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఇందును బదములయొద్దిక గలదు. ఇదియుఁ బరివృత్యసహిష్ణువే. శయ్యకు శబ్దపాకమనియు, ద్రాక్షాదిపాకముల నర్ధపాకమనియు నామాంతరము. వెనుక రీతులు గుణసమూహరూపములని చెప్పితిమిగదా! పరివృత్యసహిష్ణువుగా గుణములను సంకలనము చేయుటయే శయ్య యగును. కావున శయ్య రీతులధర్మ మనవచ్చును. ఆయారీతులకుఁ దగినవిధమునఁ బరివృత్యసహిష్ణువుగా గుణసంకలనము చేసినయెడల శయ్య యగును. ఈ శయ్యావిషయమునఁ గవులు జాగరూకత వహింపవలెను. భామహుఁడు {{left margin|3em}}<poem>"మాలాకారో రచయితి యథా సాధు విజ్ఞాయ మాలాం యోజ్యం కావ్య ష్వవహితధియా తద్వదేవాభిధానం</poem> </div> పూలమాలను గట్టువాఁ డేపువ్వు నేపువ్వుతో జోడించినచో బాగుగానుండునో యది లెస్సగా విచారించి కట్టునట్లు కవియు నవధానముతో నేపదముతో నేపదమును జోడించిన నందముగా నుండునో తెలిసికొని రచింపవలెను” అని చెప్పెను. ఆంగ్లమునఁగూడ నీశయ్య గలదు. క్రిందఁ జూడుఁడు.<ref>Lord Mecaulay in his essay on Milton expresses the same idea. He speaks of the magical influence of Poetry; The expression in general means nothing; but applied to the writings of Milton, It is most appropriate. His poetry acts like an incantation.........Change the structure of the sentence, Substitute one synonym for another and the whole effect is destroyed. This felicity of expression of words is what Sanskrit writers on poetics called మైత్రీ, శయ్యా or పాక. {{right|Bhandarkar Commemoration Volume. 403 page. (Trivedi on Bhamaha)}}</ref> Wordsworth మహాకవియు నిట్టి యభిప్రాయము తెలిపెను. "The choice of best words in best place" మరియు పింగళి సూరన {{left margin|3em}}<poem>"సీ. పొసఁగ ముత్తెపుసరుల్ పోహళించిన రీతిఁ దమలోన దొరయు శబ్దములు గూర్చి ”</poem> </div> అని యీ యభిప్రాయమునే తెలిపెను. ఈ వృత్తి, రీతి, శయ్యా, పాకములను గూర్చి మరికొంత చర్చింతము. {{p|ac|fwb}}వృత్తి</p> వృత్తిశబ్దమునకు సరస్వతీకంఠాభరణ వ్యాఖ్యానమున రత్నేశ్వరుఁ డీ క్రిందివిధమున వ్యుత్పత్తినిఁ దెలిపెను.<noinclude><references/></noinclude> 30sl01xtsj3tt88t0ap25hssceiw1ma 104 218824 573926 571637 2026-09-05T05:18:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573926 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left margin|5em}}<poem>“యా వికాసే౽ధ విక్షేపే సంకోచే విస్తరే తథా చేతసో వర్ణయిత్రీ స్యాత్సా వృత్తిస్సా౽పి షడ్విధా”</poem> “వర్తతే అనయాచిత్తం వికాసాదిషు ఇతి కరణసాధనో౽యం వృత్తిశబ్దః” </div> (దేనిచే ననఁగా నేవ్యాపారముచేఁ జిత్తవికాస, విక్షేప, సంకోచ, విస్తరములు గలుగునో యావ్యాపారము (నాయికానాయకాదులవ్యాపారము) వృత్తియని వ్యవహరింపఁబడును. అర్థవృత్తు లన్నపు డర్థశబ్దములకు రసమనియు, రసానుకూలమగు వస్తువనియుఁ దెలిపితిమి. కావున నర్థవృత్తులను నట్టి రసానుకూలములగు వ్యాపారములు (actions) అని యర్థము. దీనివలనఁ జిత్తవికాసాదులు కలుగును. లోచనకారుఁడు “వ్యవహారోహివృత్తి రుచ్యతే” (వృత్తి యనఁగా వ్యవహారము) అని చెప్పెను. వ్యవహారమన వ్యాపారమే. ఈ వ్యాపారము శబ్దాశ్రితము, అర్థాశ్రితము నని ద్వివిధము. అనఁగా శబ్దవృత్తి, అర్థవృత్తి అని ద్వివిధము. శబ్దవృత్తి మరల రెండువిధములు. 1. అభిధాదివృత్తులు, 2. ఉపనాగరికాదివృత్తులు. అభిధాదివృత్తులను గూర్చి యిదివరకే వివరించితిమి. ఇట నుపనాగరికాదివృత్తులను గూర్చియే విచారము. ఈ వృత్తులు మొదటఁ బ్రధానముగా ననుప్రాసము నాశ్రయించియుండెను. ఉద్భటుఁ డనుప్రాసమును పరుషా, ఉపనాగరికా, గ్రామ్యా, లేక కోమలా, అని మూఁడుతెఱఁగులుగా విభాగించెను. వృత్తి యన నిట నియతవర్ణగత మగు రసవిషయవ్యాపారము. అనఁగా 'కలకలకోకిల లలితే' ఇత్యాదిస్థలమున 'ల' వర్ణము పెక్కుసారులు వచ్చుటచే శ్రావ్యత గలుగుచున్నది. ఇట్టి శ్రావ్యతను లేక సౌందర్యమును గూర్చు వ్యాపారమే వృత్తి. ఇదియే రసవిషయవ్యాపారము. ఇట రసపదమునకు సౌందర్యమనియే యభిప్రాయము. రుద్రటుఁడు మధురా, పరుషా, ప్రౌఢా, లలితా, భద్రా అని యైదువిధములుగా విభజించెను. ధ్వనికారుఁ డీ వృత్తులను గూర్చి సూటిగా నిర్వచింపలేదు. మమ్మటుఁడు "ఏతాస్తి! సో వృత్తయః వామనాదీనాం మతే వైదర్భీ, గౌడీ, పాంచాల్యాఖ్యరీతయో భవంతి" (ఈమూఁడువృత్తులును ననఁగా కోమలా, పరుషా, ఉపనాగరికా వృత్తులు వామనాదులమతమున వైదర్భీ గౌడీ పాంచాలీ రీతులే) అని యుద్భటుని వృత్తిత్రయమును వామనుని రీతిత్రయములో నంతర్భవింపఁజేసెను. జగన్నాథుఁడు రీతిని వృత్తి యని వ్యవహరించెను. “తాం విబుధా వదంతి వృత్తిం గృహీత పరిపాకాం, అస్యాశ్చ <u>రీతే</u> ర్నిర్మాణే కవినా నితరామవహితేన భావ్యం” ఇక నభినవగుప్తుఁడు “రీతయన్తు గుణేష్వన పర్యవసితాః” (రీతులు గుణములలోనే వ్యసించును) అనియు, “నైవ వృత్తిరీతీనాం తద్గుణ వ్యతిరిక్తత్వం సిద్ధం” (వృత్తి<noinclude><references/></noinclude> k4k1l4bbd7snsc8vj0w45wcu5gzcj5q 104 218825 573929 571638 2026-09-05T07:16:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573929 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రీతులు గుణవ్యతిరిక్తములు గావు) అనియుఁ దెలిపి ధ్వనికారుఁ డంగీకరించిన మాధుర్యౌజః ప్రసాదము లను మూఁడు గుణములలోనే వృత్తిరీతుల నంతర్భవింపఁజేసెను. రత్నేశ్వరుఁడు “తస్యాః (రీతేః) గుణవత్పదరచనా రూపత్వాత్; అత ఏవ పానకరసన్యాయేన సంభూయ చిత్రాస్వాద పర్యవసానక్షమం గుణసంకలన మేవ రీతి రితిలోచనకారః” (రీతి యనఁగా గుణములు గల పదరచనయే; కావునఁ బానకరసమువలెనే యా గుణములన్నియును గలిసి యాస్వాదమును గలిగించును. కాన గుణసంకలనమే రీతి) అని లోచనకారుఁడు దెలిపెనని తెలిపెను. కావున నీ రీతులును, వృత్తులును శబ్దాశ్రితములే కాన నామభేదమే కాని యన్యభేదము లేదు. కానఁ దత్తద్రసోచితముగాఁ గావ్యమున నిరూపితములగు మాధుర్యాజః ప్రసాదములలోనే వృత్తిరీతు లంతర్భవించును. పైని నుడివిన శబ్దవృత్తులు గాక యర్థవృత్తులని మరికొన్ని గలవు. అర్ధమనఁగా గావ్యవస్తువు. అనఁగా నితివృత్తమనియు రసములనియుఁ దెలిపితిమి. వృత్తియన నభినవగుప్తుఁడు “రసోచితఏవ చేష్టావిశేషోవృత్తిః” (ఆయితి వృత్తరసానుకూలమగు చేష్టావిశేషమే వృత్తి) అని వచించెను. అనఁగా నాయారసానుకూలముగా నాటకాదులందు గాయకాదులు సేయు నౌచిత్యయుక్తమగు వ్యాపారము. దీనినే యాంగ్లమున action అందురు. నాటకాదులందు శృంగారరస మభినయించు నాయకాదుల వ్యాపారము కైశికియనియు, రౌద్రరస మభినయించు నాయకాదుల వ్యాపారము 'ఆరభటి' యనియు బీభత్సము నభినయించు నాయకాదుల వ్యాపారము సాత్త్వతియనియు నభిప్రాయము. దృశ్యకావ్యమున నీమూఁడే యర్థవృత్తులు. భరతుఁడు భారతీవృత్తిని శబ్దవృత్తిగానే పరిగణించెను. అనఁగా నాటకమునందలి వాగ్వ్యవహారము. ఈ భారతియొక్క ప్రభేదములే వైదర్భీ, గౌడీ, పాంచాలీ రీతులు అని తెలిపియుంటిమి. ఈ యర్థవృత్తులు మొదట దృశ్యకావ్యాశ్రయములుగా నున్నను లాక్షణికులు దీనిని శ్రవ్యకావ్యమునగూడఁ బ్రవేశపెట్టిరి. అత్తఱి శబ్దవృత్తియగు భారతీవృత్తినిఁగూడ నర్థవృత్తినిఁ జేసిరి. విద్యానాథుఁడు గైశిక్యాదులగు నాలుగువృత్తులను నర్ధవృత్తులనియే చెప్పెను. (మూఁడే యర్థవృత్తు లుండుట న్యాయమని చెప్పితిమి) అతని ననుసరించి బట్టుమూర్తియు నాలుగర్ధవృత్తుల సుదాహరించెను. ఇంతేకాదు. “కైశికి చెలంగు శృంగారకరుణలందు” అను పద్యమునఁ గైశిక్యాదులను భరతప్రోక్తములగు రసములందేకాక యితరరసములందును నుండునని విద్యానాథు ననుసరించి చెప్పెను. ఈ యర్థవృత్తులను గోమలప్రౌఢాదిరచనలు (రీతులు) స్ఫుటము చేయును.<noinclude><references/></noinclude> m0ee4yxp9f5kbujmyqs6iqwx55ro744 104 218826 573934 571639 2026-09-05T10:06:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573934 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రీతులచేతనే యాయావృత్తు లాస్వాద్యమాసములగును. కావున వృత్తిరీతు లన్యోన్యాశ్రయములు. {{p|ac|fwb}}రీతి</p> తత్తద్దేశీయు లాశ్రయించుటంబట్టి తత్తద్దేశనామముచేఁ గావ్యమునఁ తత్తద్రీతు లేర్పడినవి. విదర్భదేశీయు లాశ్రయించినరీతి వైదర్భియనియు, గౌడదేశీయు లాశ్రయించినరీతి గౌడియనియుఁ, బాంచాలదేశీయు లాశ్రయించినరీతి పాంచాలియనియు వ్యవహరింపఁబడును. భామహునికన్న ముందే వైదర్భీ, గౌడీరీతులను రెండు కావ్యరీతులు లోకమునఁ గలవు. అందు వైదర్భి యుత్తమమనియు, గౌడీ యధమమనియు, నభిప్రాయము ప్రబలియుండెను. కాని భామహుఁ డాభేదమును బాటింపక నిరసించెను. కావ్యమునకు ప్రధానమైన వక్రోక్తి యున్నచో నేరీతియైన నుపాదేయమే. కాని వైదర్భీ, గౌడీ భేదములను బాటించి యది యుత్తమమనియు, నిది యధమమనియుఁ జెప్పరాదని భామహుని వాదము. భామహుని తరువాతివాఁడగు దండి వైదర్బీ, గౌడీరీతుల రెంటిని నంగీకరించెను. ఇతఁడు దనగ్రంథ మగు కావ్యాదర్శమున ‘రీతి’ అనుపదమును వాడక 'మార్గము' వర్త్మము, (కావ్యమార్గము కావ్యవర్త్మము) అను పదములు వాడెను: పిమ్మట వామనుఁడు వైదర్భీ, గౌడీ, పాంచాలీరీతులను మూఁటినిమాత్రమే యంగీకరించెను. తరువాత రుద్రటుఁడు పైరీతులకు 'లాటీయా' అను మరొకటిఁ జేర్చి నాలుగు సేసెను. భోజుఁడు తన సరస్వతీకంఠాభరణమున రుద్రటుని నాలుగురీతులకు మాగధీ, అవంతీ నామకములగు మరిరెండురీతులను జేర్చి మొత్త మాఱురీతు లుదాహరించెను. శారదాతనయుఁడు తనభాపప్రకాశములో {{left margin|3em}}<poem>శ్లో. ప్రతివచనం ప్రతిపురుషం తదవాంతరజాతితః ప్రతిప్రీతి అనంత్యాత్సంక్షిప్యప్రోక్తా కవిభిశ్చతుర్విధేత్యేషా తాను పంచోత్తరశతం విధాః ప్రోక్తా మనీషిభిః గ్రంథవిస్తరిభీతేన మయా తాభ్యో విరమ్యతే తఏవాక్షరవిన్యాసా స్తాఏవ పదపంక్తయః పుంసి పుంసి విశేషణ కా౽పికా౽పి సరస్వతీ తస్మా చ్చతుర్థా బోద్ధవ్యా రీతిభేద ప్రకల్పనా</poem> </div> అనఁగాఁ బురుషులను బట్టి నూటయిదురీతులు గలవనియు సంక్షేపించి నాలుగురీతులు మాత్రమే యంగీకర్తవ్యము లనియుఁ దెలిపెను. శారదాతనయుఁడు రీతులు<noinclude><references/></noinclude> pxqjb8ppsdihmcosgg9qklq7tdhgape 104 218827 573936 571640 2026-09-05T10:24:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573936 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>గ్రంథకర్తలను బట్టి యేర్పడుచున్నట్లు తెలిపెను. వాస్తవ మేమన నాయారసానుకూలముగా రీతు లుండవలయును. కాని కవినిఁ బట్టి కాదు. ప్రతాపరుద్రీయకర్త వామనమతానుసారముగా మూఁడురీతులనే గ్రహించెను. ఈ రీతిత్రయసిద్ధాంతమే ధ్వనికారసమ్మతము, నరసభూపాలీయకర్తయు నామూఁడురీతులనే స్వీకరించెను. ఈ రీతిసిద్ధాంతమును మొట్టమొదట దండి లేవనెత్తెను. అతఁడు దానిని విస్పష్టముగాఁ జూపఁజాలకపోయెను. కాని వామనుఁడు దాని నెక్కువ హేతువాదబలముతో సిద్ధాంత మొనర్చెను. రీతి కావ్యాత్మయనియు (రీతి రాత్మా కావ్యస్య) విశిష్ట యనియు విశేషమన గుణములేయనియు (మొత్తముమీఁద గుణవత్పదరచన రీతి) నిర్వచించెను. అనఁగా గుణములచే నీతి యేర్పడునని యభిప్రాయము. సన్నసన్నదారములచే వివిధములయిన రజ్జువు లేర్పడువిధమునఁ గొన్ని కొన్ని గుణములచేఁ గొన్ని రీతు లేర్పడునని నిష్కృష్టార్థము. వామనమతమునఁ బదిగుణములు; అతని మతమున రసమునకుఁ బ్రాధాన్యము గాక రీతికే బ్రాధాన్యము కావున నాతఁడు రీతినే కావ్యాత్మగాఁ దలఁచెను. కాని ధ్వనికారుఁడు రసాదులకుఁ బ్రాధాన్య మిచ్చి రసాదిధ్వనినే కావ్యాత్మగా నంగీకరించుటచే మానవునికి గుణము లాత్మధర్మములయినట్లు మాధుర్యాదిగుణములును గావ్యాత్మయగు రసముయొక్క ధర్మములే యగును. కావున గుణములును, గుణములచే నేర్పడు రీతియు, రసము ననువర్తించి యుండవలెను. ధ్వనికారుఁ డీరీతిని రీతి పదముతో వ్యవహరింపక ‘సంఘటన' యను పేరితో వ్యవహరించెను. ఈ సంఘటన వక్తృ, వాచ్య, ప్రబంధౌ(విషయ)చిత్యములఁ బట్టి అసమాస, ఆఅల్పసమాస, దీర్ఘసమాస, అని మువ్విధములుగా నుండునని చెప్పెను. (ఈ విషయమును జతుర్థాశ్వాసము నందలి గుణప్రకరణము తుదియందుఁ జూడవలెను.) <ref>మన యాలంకారికులు రీతికి వక్తృవాచ్య ప్రబంధౌ(విషయ)చిత్యములే నియామకములని చెప్పినవిధమున నాంగ్లాలంకారికులును గొందఱు దెలిపిరి. ఎట్లన, Demitrius says that there are certain subjects with the quality of elevation to which that style is thence suited. Such are subjects like scenes of battle. Surely these cannot be treated in the styles called “the plain and Elegent." They must be rendered in the styles called "The elevated and the Forcible." {{left|}} Demitrius gives the Elegant as the style for elegant and graceful subjects like Sringara. He says "The meterials of the grace are the gardens and Nymphs etc.” One of the two deciding factors in the grand style M. Murray says, is the theme, the other factor being vocabulary. In connection with the theme, “the nature of the plot or the Muthos,” he observes that the grand style is adopted if superhuman or mejestic figures are involved. If the characters of the plot are super human and mejestic, it seems more or less necessary that their mannar of speech, should differ from that of ordinary dramatic poetry by being more dignified. "The poet heightens the speech of superhuman characters in order that they may appear truely superhuman." {{left|}} This is clearly a case of theme being a Niyamaka of style a case of standard style. "a technical poetic devise for a particular end." as Murry says of the grand style. {{left|}} Thus the linking of style to theme is not absent from Western Criticism. {{right|(Some concepts of Alankara Sastra. Page 154-155.)}}</ref>ఈవిధముగా రీతులు వక్తృ, వాచ్య, ప్రబంధౌ(విషయ)చిత్యముల ననుసరించి యుండవలెనను నియమమును ధ్వనికారుఁడే మొదట స్థాపించినవాఁడు. కావుననే గుణములు రసధర్మములు. గుణములచే నేర్పడు రీతులను రసధర్మములే యగునని చెప్పితిమి. కేశవమిత్రుఁడు,<noinclude><references/></noinclude> p3uh64r9v7e4svkg50a561wahsic5uz 104 218828 573938 571641 2026-09-05T10:31:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573938 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left margin|3em}}<poem>“తత్తద్రసోపకారిణ్య స్తత్తద్దేశ సముద్భవాః పద్యేషు రీతయో గౌడీ వైదర్భీ మాగధీ తథా”</poem> </div> రీతులు రసోపకారకములనియే తెలిపెను. ప్రతాపరుద్రీయ నరసభూపాలీయకర్త లీవిషయమును దెలుపరైరి. 'రీతులు సందర్భమాత్రసంగీతములు' అని నరసభూపాలీయమునఁ గలదు. ధ్వనికారుఁడు నుడివినవిధమున రసమును బట్టి రీతిభేదమును జెప్పుకొననిచోఁ గోమలమైన శృంగారరసమునఁ బరుషాక్షరబంధ దీర్ఘసమాసము లుండవచ్చును. హృదయోద్రేకమును గలిగించు రౌద్రాదులందుఁ గోమలాక్షరబంధము, అసమాసములు నుండవచ్చును. ఇట్లయినచో నా యా రసములు వ్యక్తములు గావు. దండివామనులు రసప్రాధాన్యవాదులు గారు గాన వా రీరీతులను రసములతో మేళవింపలేదు. కావుననే “రియంతే పరంపరయాగచ్ఛంతి అనయాకరణసాధనో౽యం రీతి శబ్దః మార్గపర్యాయః (రీతి యనఁగా మార్గము. దీనిచేఁ గ్రమముగా రసపదవినిఁ బొందుదురు) అని రత్నేశ్వరుని వ్యుత్పత్యర్థము సరిపడుచున్నది. పింగళి సూరనయు “రసభావములకు నర్హంబుగ వైదర్భి మొదలైన రీతు లిమ్ముగ నమర్చి” అని యిదే యభిప్రాయమును దెలిపెను. కామధేను వీ క్రింది<noinclude><references/></noinclude> rrokjksgu8ti6xmrfduxq4iwsxapw7o 104 218829 573967 571642 2026-09-05T11:56:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573967 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వ్యుత్పత్తి నిచ్చుచున్నది. "రిణంతి గచ్ఛంతి అప్యాం గుణాః ఇతి, రీయతేక్షరతి అస్యాం వాఙ్మధుధారా ఇతివా రీతిః అధికరణేక్తిః” (దీనియందు గుణములు నడచును. (వర్తిల్లును) అని కానీ, దీనియందు మధుధార (రసము) స్రవించుచుండును అని కానీ యర్థము. {{p|ac|fwb}}పాకము</p> పాక మర్థధర్మము. 'అర్థగంభీరిమా పాకః” అని ప్రతాపరుద్రీయలక్షణము. కాని పాక మన నర్థాస్వాదభేదము. వృత్తి, రీతి, గుణముల కలయికవలనఁ బుట్టిన యాస్వాదమే పాశము. పాకమున నానావస్తుసంయోగమునఁ గ్రొత్తక్రొత్త రుచిభేదములు గలుగునట్లే వృత్తి, రీతి, గుణసంయోగమువలన రుచిభేద మేర్పడును. ఇందు రెండుపాకములే చెప్పఁబడినవి. కాని మూడుపాకము లుండవలెనని చెప్పితిమి. రాజశేఖరుఁడు నవవిధపాకములను దెలిపెను. అవి యివి:— పిచుమంద, బదర, మృద్వీకా, వార్తాక, తింత్రిణీ, సహకార, క్రముక, త్రాపుష, నారికేళపాకములు. {{p|ac|fwb}}శయ్య</p> శయ్య యనఁ బదమైత్రి యని చెప్పితిమి. ఇది శబ్దధర్మము. దీనినిఁ గూర్చి విపులముగాఁ జెప్పియుంటిమి. ఈ శయ్యను దండి, వామన, ధ్వనికార, మమ్మట, విశ్వనాథ, జగన్నాథాదులు దెలుపలేదు. ప్రతాపరుద్రీయకర్తయే తెలిపెను. దీనికి మైత్రి, ముద్ర యనియు నామాంతరము అగ్నిపురాణమునఁ గనఁబడుచున్నవి. ఈ శయ్యను విశ్వనాథాదులు రీతులలోనే యంతర్భవింపఁజేసిరి. {{p|ac|fwb}}కావ్యవిశేషములు</p> {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ఇట్లు కావ్యస్వరూపంబు నేర్పఱించి యింకఁ గావ్యవిశేషముల్ పొంకపఱుతు నటనపటుధూర్జటిజటాగ్రచటులసింధు ఘుమఘుమారంభగంభీరగుంభనములు.</poem>|ref=90}} స్పష్టము. {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>వ్యంగ్యము ప్రధానమైనను, నప్రధాన మైన, నస్ఫుటమైనఁ గావ్యము త్రిసంఖ్య</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 1zecffrmugjvep72j5obtng2b8a1sgv 104 219753 573847 573828 2026-09-04T13:08:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 573847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fs150}}వ్యక్తివివేకము</p> {{p|ac|fwb}}శ్రీ భాగవతుల కుటుంబరాయశాస్త్రి, ఎమ్. ఏ.</p> {{p|ac|fs125}}ప్రథమ విమర్శ</p> '''ఉపోద్ఘాతము''':— {{Telugu poem|type=|lines=<poem>అనుమానే౽న్తర్భావం సర్వస్యైవ ధ్వనేః ప్రకాశయితుమ్ వ్యక్తివివేకం కురుతే ప్రణమ్య “మహిమా” పరాం వాచమ్.</poem>|ref=}} మహిమభట్టు, పరావాక్కునకు నమస్కరించి, అనేకవిధములుగ నున్న ధ్వని కంతకును, అనుమానమునం దంతర్భావమును బ్రకాశింపఁజేయుటకై, 'వ్యక్తివివేక'మను గ్రంథమును రచించుచున్నాఁడు. '''వివరణము''':— ధ్వన్యాలోకమున నానందవర్ధనుఁడు- "కావ్యమున కాత్మ ధ్వని” యని తెల్పినాఁడు. ఈ ధ్వని యనునది అనేకవిధములుగ నున్నది. ధ్వనిభేదము లన్నియును, ధ్వన్యాలోకమున వివరింపఁబడినవి; ఈ “ధ్వని” యనుదానిని క్రొత్తగా సృష్టింప నక్కఱలేదనియు, ధ్వనిసిద్ధాంత ప్రతిపాదనకుఁ బూర్వమే, తర్కశాస్త్రమునందుఁ ప్రసిద్ధమైయున్న “అనుమానము” నందే యిది యంతర్భానము నొందుననియు మహిమభట్టు సిద్ధాంతము. ఈ సిద్ధాంతమును నిరూపించుటకే యీ గ్రంథము ప్రారంభింపఁబడినది. '''అనుమానము''':— ఇది తర్కశాస్త్రప్రసిద్ధము. పొగను (వ్యాప్యమును) జూచి, ఇచట నగ్ని (వ్యాపకము) ఉన్నదని నిశ్చయించుట యనుమాస మని సాధారణముగ మనము తెలిసికొనవచ్చును. (వ్యాప్యదర్శనముచే వ్యాపకనిశ్చయము సేయుట లేక అనుమితికి సాధనమైన వ్యాప్తిజ్ఞానముకూడ ననుమాన మగును. అన్నివిధములైన ధ్వనియు ననుమానమునందే యంతర్భావము నందు ననుటచే, ఏవిధ మైన ధ్వనికి ననుమానముకంటె విలక్షణముగా, అస్తిత్వము లేదని తెలియవలెను. '''ప్రకాశింపఁజేయుట''':— ఇంతకుఁ బూర్వమే సిద్ధమై, కన్పడక యున్న వస్తువు నిపు డందఱకును దెలియునట్లు ప్రకటించుటను<noinclude><references/></noinclude> reh5rri4ua46rvggry9x1bj6tld94qm 102 219980 573856 573819 2026-09-04T14:09:30Z Rajasekhar1961 50 573856 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = |అసలుపేరు = మహిమభట్టు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = మహిమ భట్ట |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} == రచనలు== * వ్యక్తివివేకము {{small scan link|వ్యక్తివివేకము (మహిమభట్టు).pdf}} co8f6lr6vnc49wlvvdy858mh7g8c5k6 104 220164 573829 573826 2026-09-04T12:21:46Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> {{p|fs125|ac}}గ్రంధకర్త రచించిన గ్రంధములు. </p> {{rule|5em}} 1. పార్ధసారధి శతకము. 2. ఆంధ్రగీర్వాణ శఠకోపసహస్త్రము (రెండు భాగములు). 3. దేవవ్రత చరిత్రము (పద్యకావ్యము). 4. ఆంధ్రహర్ష చరిత్రము. (వచనము) 5. శ్రీకృష్ణ చరిత్రము. (వచనము) 6. అలంకార శాస్త్రచరిత్రము.<noinclude><references/></noinclude> g4tw4cbkhzjo7l8dlur3g5ftc3cqoah 104 220166 573838 2026-09-04T12:48:20Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' దుష్టులతోఁ జేరిణసుజనుల కనర్థము వాటిల్లురు. ఈన్యాయము సర్వదర్శ· సంగ్రహమందుఁ బూర్ణ ప్రజ్ఞాదర్శనము 23 పుటలో ని ట్ల దాహరింపఁబడినది. “తసా న్న భేదభ్రత్యక్షం సుద్ర సర మితి చేసిం...' 573838 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />వివరణము.</noinclude> దుష్టులతోఁ జేరిణసుజనుల కనర్థము వాటిల్లురు. ఈన్యాయము సర్వదర్శ· సంగ్రహమందుఁ బూర్ణ ప్రజ్ఞాదర్శనము 23 పుటలో ని ట్ల దాహరింపఁబడినది. “తసా న్న భేదభ్రత్యక్షం సుద్ర సర మితి చేసిం వస్తుస్వర కుభేద వాదినం ప్రతి ఇచూని దూషణాని యదుచ్యస్తే కిం వా ధగ్గభేద వాదినం ప్రతి ప్రథమే చౌరాపరాధానా ఉన్యనిగ్రహ న్యాయా పాత్య", 30. ఛత్రిన్యాయము. పదిమంది పోవుచుండఁగా వారిలో నైరుగురికి మాత్రమే గొడు గులుండి తకియయిదుగురికి గొడుగులు లేకపోయినను, అదిగో గొడు గులవారు పోవుచున్నా రని వ్యవహరింతురు. ఈన్యాయము. కఠోపని షత్తు - తృతీయవల్లీ ప్రథమమంత్రము- “ఋకు పిబన్తో" సుకృతస్య లోకే గుహాం ప్రవిష్ట పరమేశ్వరా” అనుదానికి శంకరాచార్యుల వారు వ్రా సిన వ్యాఖ్యానములోఁ జకగా సమరి యున్నది. “ఋతం పిబన్తా వితి” “ఏకస్తత్ర- ఋతం కర్మఫలం పిబతి భుస్తే నేతరః తథాపి పాతృసమ్బం ధాత్' పిబన్తా విత్యుచ్యతే ఛత్రిన్యాయేన" ఈశువ్యర్థమే శ్వేతాశ్వతరో పనిష చ్చతుర్థాధ్యాయములో మరియొకశ్రుతి చేతఁ జెప్పబడినది. “ద్వా సుపణ్ణి" సయజౌ సఖాయా సమానం వృక్షం పరిష స్వజాతే॥ తయో రన్యః శిశ్పలం స్వాద్వత్తి అనశ్నన్నన్యో అభిచాకశీతి” ౩౧. సు దోపసుఁ దన్యాయము. అన్యోవ్యవాశ్య నాశక భావ వినక్షయం దీన్యాయము ప్రవర్తించును. తొల్లి సుందోపసుందు లనునిద్దఱు రాక్షసు లో శయప్సరసకొఱకుఁ గల హించి యన్యోన్యతలప్రహారములచే నుభయులు మడిసి. సాంఖ్యతత్త్వ కౌముది ౧3 “నరు పరస్పర విరోధశీలాగుణా సుద్దోపకున్దవ త్పరస్పరం ధ్వంసమైన ఇత్యేన యుక్తం ప్రాగేవ తేషా మేకక్రి.మా కర్తృతాయాః 3౨. దండాపూపికాన్యాయము. దఁడము. అప్పములు. అప్పములు మూట గట్టి దండెమునకు వ్రేలఁదీయఁగా అక్ఫముల మూట లేదు సరేగదా, దండెముకూడఁ గో ఱకఁబడియున్నది. కఠిన సమైన దండెము కొఱికి వేసిన యెలుకలకు మెత్తని<noinclude><references/></noinclude> qonbyldsip459wh5vn9ygfbw6nn204y 104 220167 573840 2026-09-04T12:50:07Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యప్పములమూట భక్షించుట యాశ్చర్యమా” ఇది కైముతిక న్యాయ మువంటిదే. “పర్వతముల నన్నముగాఁ దినఁగల బావగారికి తలుపు లప్పడముల క్రింద నాఁగవు.” “తల్లి చెవులు చెంచినవానికి పినతల్లి చె...' 573840 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />లౌకిక న్యాయవివరణము.</noinclude>యప్పములమూట భక్షించుట యాశ్చర్యమా” ఇది కైముతిక న్యాయ మువంటిదే. “పర్వతముల నన్నముగాఁ దినఁగల బావగారికి తలుపు లప్పడముల క్రింద నాఁగవు.” “తల్లి చెవులు చెంచినవానికి పినతల్లి చెవులు బీఅపు వ్వులు కావు.” తెనుఁగులో రెండుసామెతలు దీనితో సమముగా ను న్నవి. కావ్యార్థాపత్యలంకారము కైముతిక న్యా యషిద్దము. 33. న హి కఠోరక ర వస్య కురబ శాబకః ప్రతిభటో భవతి. పూర్ణముగాఁ బె:ఁగినసింహమునకు లేడిపిల్ల శత్రువు కానేరదు, బలహీనుఁడు బలవంతు నెదిరింపఁజాలఁడు. ఈన్యాయము సర్వదర్శన సంగ్రహము లో నక్ష పాదోపన్యాసములో నున్నది. “సహి పరీక్షాగా క్షమ మీక్ష్యతే స హీ కోరః నవస్య కురణశాబకః ప్రతిభటో భవతి.” 34. న హీ ఖరగోనరే పరిశౌ కలాశీ స్వైధీభావో భవతి. గొడ్డలి చండ్రచెట్టును నఱగుచుఁడఁగా మోదుగుచెట్టును భేదిం పలేదు, రెండుపను లేనికాలముకు జరగవని దీవి తాత్పర్యము. ఈన్యా యము యోగ భాష్యటీకలో నున్నది. “నము పురుషశక్తీ బోధః కథం చి త్తగతాయాః వృత్తేః ఫలం- న హి ఖదిరగోచర వ్యాపాణేణ పరశునా పలాశే చ్ఛిదాక్రియతే ఇతి.” 35. కూపఖానిక న్యాయము. కూపఖానకుఁడు=నూతిని ద్రవ్వు నాఁడు. నూతిని ద్రవ్వుకూలి వాఁడు తన శరీరమున కంటుకొన్న బురద నానూతిలో నూరిన నీళ్ల చేత నే కడిగికొని శుద్దుఁ డగును. అట్లే తత్తద్విగ్రహానచ్ఛిన్న స ర్వేశ్వర భేద బుద్ధి వలనఁ బొడబున దోషము తత్తమ పాసనా జన్య సుకృతమహిమచే సమూల ముగా నశించును. పతంజలి వ్యాకరణమహా భాష్యము- విశ్వశాహ్నికమం దీన్యాయ మిట్లు ప్రశంసింపఁబడేరు. "కిం పున శ్శబ్దస్య జ్ఞానే ధరః అహోస్వి త్ప్ర యోగే ఇతిబహుధా మీమాంసా ముద్భావ్య పునస్తుష్యతు దుర్జన ఇతిన్యాయేన అకుశబ్దజ్ఞానస్య విశరీతత్వమాత్రేణ అధర్మసాధనత్వ మభ్యు పగన్యూపి సమాధానాన్తిర ముక్తం కూపఖానకీన దేశ దృవిష్యతి కూ<noinclude><references/></noinclude> 8u6n7mxux5t7uk4tmu434axuwzuhflp 106 220168 573848 2026-09-04T13:11:43Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '' 573848 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ప్రాకృతభాషోత్పత్తి |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం= |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 3qbk194aoicmwxu4q28j6yyv1qwma84 573850 573848 2026-09-04T13:13:36Z Rajasekhar1961 50 573850 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ప్రాకృతభాషోత్పత్తి |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=చెన్నై |సంవత్సరం=1921 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 5yvxoycdenz05kyds8mnry34vzbafbi 573851 573850 2026-09-04T13:14:08Z Rajasekhar1961 50 573851 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=ప్రాకృతభాషోత్పత్తి |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:మేడేపల్లి వేంకటరమణాచార్యులు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=చెన్నై |సంవత్సరం=1921 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1="ముఖచిత్రం" 2=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 3bs7h55g127v6l1vcldoneycan7kcf6 104 220169 573849 2026-09-04T13:13:04Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ప్రాకృతభాషోత్పత్తి.pdf |Page = 1 |bSize = 600 |cWidth = 477 |cHeight = 780 |oTop = 71 |oLeft = 42 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/></noinclude> 33bks714s60jv6v910w4up5rlpcgzoh 104 220170 573854 2026-09-04T13:25:04Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||27 యుద్ధమునకు జనమును పోగుచేయుట}}</noinclude>అస్త్రరహితముగాఁ జేసిన చట్టము చట్టములలోనికెల్ల పాడు చట్టము. ఆరమ్‌సుఆక్టును రద్దు చేయించుటకును, అస్త్రశిక్ష నేర్చికొనుటకును ఇది మనకు పుణ్యకాలము, ఈ యాపత్సమయమున నడుమతరగతి జను లిచ్ఛాపూర్వకముగా సాయపడుదురేని యపనమ్మకము తొలఁగి యస్త్రనిషేధముపసంహరింపఁ బడును.” ఈవిషయము నెత్తి చూపి కమిషనరు 'మనకు మతభేదము లున్నను మీరు వచ్చుట నాకు సంతోష'మనెను. నాకుఁ జేతనయినంత మంచిమాటలతో నా మతమును నేను సమర్థించుకొంటిని. వైసరాయిగారికి వ్రాయఁబడిన ఉత్తరపు సారాంశ మిదిగో: యుద్ధసబకు వచ్చుటకు నేను వెనుకాడితినిగాని మీతో మాటలాడినపిదప నాకు సంకోచము పోయెను. నాకుఁ దమయెడఁగల మహాదరమే దీనికి ముఖ్యకారణము. ఈసభకు లోకమాన్యులగు తిలకుగారిని మిసిస్ బెసంటును, అలీ సోదరులను ఆహ్వానింపక పోవుటయే నేను రాకపోయిన కారణములలో ముఖ్యకారణము. వీరు చాల శక్తికల నాయకులు. ఇట్టివారి నాహ్వానింపక సరకారువారు చాల పొరపాటు పడిరని నే ననుకొనుచున్నాను. అయినను దాఁటినది లేదు. ఆయాయీ ప్రాంతములలో జరుగు సభలకు వీరి కాహ్వానము పంపవచ్చును. ఎంత మతభేదమున్నను ఏరాజ్యమేనియు నిట్టి నాయకుల ననాదరింప: జాలదని విన్నవించుకొనుచున్నాను. స్థితిగతు లిటులుండుట వలన నేను కమిటీలో చేరఁజాలక పోతిని. సభలో ప్రస్తావమును సమర్థించుట తోడనే సంతుష్టి పడితిని. నాయంపిన సూచనలను సరకారువా రంగీకరింతురేని వెంటనే నే నీపనిలోఁ బ్రవేశింపఁగలుగుదునని తలఁచుచున్నాను ఏరాజ్యమునం దిఁకముందు మేము సంపూర్ణముగా భాగస్వాములము కాఁగలమని యాశ పెట్టుకొనుచున్నామో ఆ రాజ్యమున కాపదవచ్చినపుడు సాయపడుట మాకు ధర్మము. మరియు మేము సాయము చేసినచో మాకు గావలసిన దానిని వడిగాఁ బడయగల మను నాశయు మాకుఁ గలదు. కావున తమరు మా కాశపెట్టిన సంస్కరణములలో కాంగ్రెసు ముస్లిమ్ లీగుల ముఖ్యప్రార్థనలకును సమావేము ఉండఁగలదని తలఁచుటకుఁ బ్రజల కధికారమున్నది. ఈ యుద్ధము జరుగుచున్నంతవఱకు ప్రజలు హెూమ్‌రూలు మొదలగు మాటలుఁగూడ మాటలాడుకుండ<noinclude><references/> {{c|309}}</noinclude> 7r1vvcbqgot0gru36r655b9rh1wrvwr 104 220171 573855 2026-09-04T14:08:28Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>జేయుటకుఁ బ్రయత్నించెదను మరియు శక్తికలవారి నందఱను యుద్ధమునకుఁబోవ బ్రేరణచేయుదును. ఇటులు చేయుటవలన భారతీయలు గొప్పభాగస్వాములుకాఁగలరు' దీనితో వర్ణభేదము, దేశభేదమును సమసిపోఁగలవు. చదువుకొనినవా రిందు చాలఁ దక్కువగా నుపకరించు మార్గము బట్టి జనసామాన్యమునందు వీరికి పలుకుబడి తక్కువ. నేను హిందూ దేశమునకు వచ్చిననాఁటనుండియు జనసామాన్యమునందు చాల పరిచయము సంపాదించితిని. వీరికి హెూమ్‌రూల్ సంపాదింపవలయునని గట్టి పట్టుగలదు. హెూమ్‌రూలు లేనిచో జనుల కించుకయు సంతసము లేదు. హోమ్‌రూలు సంపాదించుట కెంత త్యాగముచేసినను తక్కువయే యనిపించుకొనునని వీరి యుద్దేశము. కావున సామ్రాజ్యమున కెంతమంది స్వయంసేవకులను సమకూర్పఁగలనో అంతమందిని సమకూర్పఁ గలనుగాని ఆర్థిక సాహాయ్యమునుగుఱించి నేను చెప్పఁజాలను. అయినను భారతదేశము తన శక్తికి మించియే ధన మొసఁగెనని నాకుఁ దెలిసినంతలో జెప్పఁగలను. నేను ప్రాణము లొడ్డఁ దలఁచియే యుద్ధసభలోని ప్రస్తావమును సమర్థించితి నని చెప్పఁగలను. కాని మాస్థితి వేఱు. మేమేదుకాణమునను భాగస్వాములముకాము. మా సాయపుఁ బునాది భవిష్యదాశకుఁ దీయఁబడినది. ఆయాశ యెట్టిదో విశేషరూపముగాఁ దెలుపఁదలచుచున్నాను. నేను బేరములాడుటలేదు. మే మిందు నిరాశులమగుదుమేని నేఁటివఱకును మాకుఁగల గౌరవమెల్లయు కల్లయయి పోవును. మీలో మీకుఁ గల జగడములను మానుకొనుఁడని మీరు చెప్పిన మాటలకు ఆఫీసరులు చేసెడి బాధను అత్యాచారమును సహింపుఁడని యర్థమగుచో నట్టిసహన మసంభవము. చేయవలయునని యొక పద్ధతి పెట్టుకొని దాని ప్రకారము చేయుబాధ నెదురుకొని యరికట్టుట నాధర్మము. కావున ఎవరినేని యనాదరింపవలదనియు పూర్వ మెన్నఁడేని యాదరింపఁబడని ప్రజాభిప్రాయము నాదరింపవలయు ననియు తమ రాఫీసరులకు సూచన చేయవలయును. చంపారణ్యమున నేండ్లతరబడియున్న బాధను విరోధించి నేను బ్రిటిషున్యాయముయొక్క సర్వమహత్త్వమును చాటితిని. సత్యమునకుఁగాను దుఃఖమును సహించు శక్తి కలిగినపుడు రాజ్యమునందు నిజమగు శక్తిలేదనియు ప్రజాభిప్రాయమునందే కల దనియు ఖేడాప్రజలు కనుఁగొనిరి. లోఁగడ రాజ్యమనిన శాపము వెట్టు ప్రజల కిపు డంత కోపములేదు. సరకారువారు నవినయమగు నాజ్ఞోల్లంఘనమును సహించిరిగావున ప్రజాభిప్రాయము నిఁకనెంతమాత్ర మనాదరింప రని వీరికి విశ్వానము కలిగెను. ఇ వన్నియు పరికించి చూడఁగా చంపారణ్యమునందును ఖేడాయందును తా కావించిన పనులు యుద్ధమునకు సాక్షాత్సేవ యగుచున్నవి. 'నీ విట్టిపనులను మాను' మన్నచో గాలి పీల్చుకొనవలదని<noinclude><references/> {{c|310}}</noinclude> ei93qrozt23ln2ys6q8ufni3u3rum4p 104 220172 573857 2026-09-04T14:29:56Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573857 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||27 యుద్ధమునకు జనమును పోగుచేయుట}}</noinclude>శాసించినటులే. నేను శస్త్రబలమునకు బదులు ఆత్మబలమును అనఁగా ప్రేమబలమును లోకప్రియమునుగాఁ జేయుటలో సఫలుఁడ నగుదునేని ముల్లోకము లెత్తివచ్చినను హిందూదేశము నెదురుగా నిలువఁబెట్టఁగలను. కావున అనేకసమయములందు దుఃఖమును సహించుట యను సనాతననీతి నాజీవనమునందు జీర్ణించిపోవునటులు నాయాత్మను నియమించుకొనుచున్నాను. మరియు నితరులనుగూడ నీనీతినే యవలంబింపుఁ డని చెప్పుచున్నాను. మరియు నే నేమి యొనరించినను ఈనీతి యద్వితీయ మయినదని తెలుపుటకే యొనరించుచున్నాను. తుట్టతుదిమాట: ముసలమానుల రాజ్యములగుఱించి గట్టిమాట యిండని బ్రిటిషు-మంత్రులను తా మడుగవలయునని కోరుచున్నాను. ప్రతి ముసలమానునకును ఈచింత కలదని తా మెఱిఁగియే యున్నారు. నేను హిందువనయియుండి వారి కష్టముల నూరక చూచుచుండఁజాలను. వారిదుఃఖములు మాకునుదుఃఖములే. ముసలమాను రాజ్యములహక్కులఁ గాపాడుటలోను, వీరి థర్మస్థలములను విచారించి యాదరించుటలోను హిందూదేశము కోరిన హోమురూలు నిచ్చుటలోను సామ్రాజ్యక్షేమ మిమిడియున్నది. నా కాంగ్లేయులయెడఁ బ్రేమ కలదు గావున నే నీ కమ్మ వ్రాసితిని. మరియు ఆంగ్లేయులయందు నా కెట్టి నమ్మిక కలదో అట్టి నమ్మికనే ప్రతిహిందువునందున కలిగింపఁదలఁచుచున్నాను.<noinclude><references/> {{c|311}}</noinclude> q6kgfmvsk36pjez4s296msn9ckoxey8 104 220173 573858 2026-09-04T14:48:18Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573858 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220174 573859 2026-09-04T14:49:06Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'KAVYAMANJARI (Pradhama Bhagamu) By Sri Veturi Prabhakhara Sastri. T.T.D. Religious Publications Series No: 788 © All Rights Reserved 2008 Copies: 1000 Published by K.V. RAMANACHARY, I.A.S., Executive Officer, Tirumala Tirupati Devasthanams, Tirupati -517 501 D.T.P. "SVETA" T.T.D., Tirupati. Printed at T.T.D.Press. Tirupati.' 573859 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>KAVYAMANJARI (Pradhama Bhagamu) By Sri Veturi Prabhakhara Sastri. T.T.D. Religious Publications Series No: 788 © All Rights Reserved 2008 Copies: 1000 Published by K.V. RAMANACHARY, I.A.S., Executive Officer, Tirumala Tirupati Devasthanams, Tirupati -517 501 D.T.P. "SVETA" T.T.D., Tirupati. Printed at T.T.D.Press. Tirupati.<noinclude><references/></noinclude> 1jr67krxcqkkzsocyzzitk790aoswsm 104 220175 573860 2026-09-04T14:49:32Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220176 573861 2026-09-04T14:50:45Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఓం నమోవేంకటేశాయ నా మాట కె.వి. రమణాచారి, ఐ.ఏ.ఎస్., కార్యనిర్వహణాధికారి, తిరుపతి. 23-08-2008 తి.తి.దేవస్థానములు, తిరుపతి. శ్రీ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రిగారు ప్రజ్ఞాప్రభాకరులు. విమర్శకశి...' 573861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>ఓం నమోవేంకటేశాయ నా మాట కె.వి. రమణాచారి, ఐ.ఏ.ఎస్., కార్యనిర్వహణాధికారి, తిరుపతి. 23-08-2008 తి.తి.దేవస్థానములు, తిరుపతి. శ్రీ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రిగారు ప్రజ్ఞాప్రభాకరులు. విమర్శకశిరోమణి. నిత్యపరిశోధకులు. అపధానవిద్యలో ఆరితేరినవారు. శాసన తాళపత్రాల సేకరణ, పరిశీలన, పరిశోధనలలో అందెవేసినచేయి. ప్రాచీన సాహిత్యంపై వారు గావించిన పరిశోధనలు, పీఠికలు, వ్యాసాలు, వ్యాఖ్యలు సాహితీ ప్రియులకు ఆలోచనామృతాన్ని పంచి పెడ్తాయి. తి.తి. దేవస్థానానికి శ్రీశాస్త్రిగారు ఎన్నోవిధాలైన సేవలందించారు. ముఖ్యంగా అనేక విగ్రహాలూ, శాసనఫలకాలూ శ్రమించి, తెచ్చి, ఒక మ్యూజియంను నెలకొల్పడంలో వారికృషి అగణ్యం! అట్లే అన్నమయ్య సాహితిని పరిశీలించడం, అన్నమయ్యచరిత్రకు విపులపీఠిక సంతరించడం- అందులో అనేకసత్యాంశాలను వెల్లడించడం, శాస్త్రిగారి పరిశోధనదక్షతకు నిదర్శనం. పరిశోధనలకు తోడూ కవితావైభవంలోనూ వారు సహృదయులను మెప్పించినారు. పాండిత్యం, కవిత్యం, పరిశోధన, యోగం- నాల్గూ ఒకచోట మేళవించిన గొప్పవ్యక్తి - వేటూరి. ప్రస్తుతం శాస్త్రిగారి 58వ వర్ధంతి సందర్భంగా వారి ఖండకావ్యాలు- "కడుపుతీపు, విశ్వాసము, దివ్యదర్శనము, కపోతకథ, మూన్నాళ్ల ముచ్చట" అనే ఐదింటిని "కావ్యమంజరి" (ప్రథమభాగం) పేరుతో ముద్రించి, పద్య సాహితీస్నిగ్ధహృదయులకు విందుచేస్తున్నాము. ఈ ఐదుకావ్యఖండికలూ భిన్నవస్తువులతో రసామృతాన్ని, దివ్యసందేశాన్ని అందిస్తూ, "విశ్వశ్రేయః కావ్యమ్" అనే సూక్తికి పట్టుగొమ్మలై ఉన్నాయి.<noinclude><references/></noinclude> 83iwepsxu0gdg7u45m5kjvfeqof7nc2 104 220177 573862 2026-09-04T14:51:31Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'iv కడుపుతీపు- మాతృత్వంలోని ఉన్నతత్యాగానికీ, విశ్వాసం- ఆత్మీయతాగుణాన్నత్యానికీ, దివ్యదర్శనం- యోగామృతసిద్ధికీ, కపోతకథ- దాంపత్యప్రేమోన్నతికీ, మూన్నాళ్లముచ్చట గృహస్థధర్మని...' 573862 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>iv కడుపుతీపు- మాతృత్వంలోని ఉన్నతత్యాగానికీ, విశ్వాసం- ఆత్మీయతాగుణాన్నత్యానికీ, దివ్యదర్శనం- యోగామృతసిద్ధికీ, కపోతకథ- దాంపత్యప్రేమోన్నతికీ, మూన్నాళ్లముచ్చట గృహస్థధర్మనిరతికీ, శీలశుద్ధికీ- నిధానాలై- రసప్లావితాలై, సహృదయ హృదయాహ్లాది గుణంతో, ఉత్తమ కవితాసౌందర్యంతో విరాజిల్లుతున్నాయి. ఈ కావ్యఖండికా పంచకం- పంచభూతాత్మకమైన ప్రకృతిలోని పంచతత్వాలనూ అంతర్గతంగా జీర్ణించుకొన్న- ఉత్తమసాహితీ మరకతం. శ్రీనివాసునికృపాధనంతో క్రమంగా వారిసాహిత్యాన్ని ఆంధ్ర లోకానికి అందించేందుకు కృషి జరుగుతూంది. పాఠకలోకం ఈ 'కావ్యమంజరి' ని ఆదరిస్తా రనీ, చదివి ఆనందిస్తా రనీ, కావ్యపరమార్ధ దివ్యసందేశాన్ని గ్రహిస్తా రనీ ఆశిస్తూ........ ఈ కృషిలో నిరంతర దీక్షతో పురోగమిస్తున్న అధికారులకు, సిబ్బందికీ, సంబంధితులందరికీ అభినందనలతో ..... సదా శ్రీవారి సేవలో కె.వి. రమణాచారి<noinclude><references/></noinclude> fsg7zc2rj30bz5xvb6npuy875llupo5 104 220178 573863 2026-09-04T14:52:16Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భూమన్ సంచాలకులు 'శ్వేత' తి.తి.దేవస్థానములు తిరుపతి అభినందనం శ్రీ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి వాఙ్మయపీఠం 23-08-2008 ఆశ్రయం ఉంటేనే పండితులూ, కవులూ రాణిస్తారు. ఉత్తమ పాఠకులూ, శ్రోతలూ ఉన...' 573863 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>భూమన్ సంచాలకులు 'శ్వేత' తి.తి.దేవస్థానములు తిరుపతి అభినందనం శ్రీ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి వాఙ్మయపీఠం 23-08-2008 ఆశ్రయం ఉంటేనే పండితులూ, కవులూ రాణిస్తారు. ఉత్తమ పాఠకులూ, శ్రోతలూ ఉన్నప్పుడే రచనలూ, ఉపన్యాసాలూ ఆనంద నిలయాలై, సమాజశ్రేయస్సాధనాలవుతాయి. ఒకప్పుడు ప్రాచీన సాహిత్యంపై మక్కువగల్గిన డాక్టర్లూ, లాయర్లూ, ధనవంతులూ, సంస్థానాలూ - యథాశక్తిగా ప్రోత్సాహమివ్వడంతో - ఆ సాహిత్యం ఆబాలగోపాలాన్ని ఆకర్షించింది. కాలానుగుణంగా వస్తున్న మార్పులు సాహిత్యంలోనూ చోటుచేసుకొని, వివిధ ప్రక్రియలతో ఎన్నో మార్పులకు నెలవు అయ్యింది. అయినా కాలప్రవాహపు వేగానికి, బలానికి తట్టుకొని, ప్రాచీన సాహిత్యం స్వశక్తితో పురోగమిస్తూనే వుంది. ఈ పురోగమనంలో శ్రీమాన్ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రిగారి సాహితీ మూర్తి స్ఫురద్రూపంతో ప్రకాశించే మహాతేజోరాశి. బాలసాహిత్యంనుండి పరమాత్మసాహిత్యంవరకూ శ్రీశాస్త్రిగారు చేపట్టని ప్రక్రియలేదు. వారి సాహిత్యంలో విమర్శలూ, పరిశోధనలూ, వ్యాఖ్యానాలూ, అనువాదాలూ, అనుభవాలూ, వ్యాసాలూ, పరిష్కరణలూ, యోగం, త్యాగం - నవ్యత, భవ్యత, దివ్యత - ఇలా అనేకరత్నాలు లభిస్తాయి. ప్రస్తుతం వారి భౌతికమూర్తిలేకున్నా, సాహితీమూర్తి, కీర్తి - శ్రీవేంకటేశ్వరుని కృపామృతవర్షానికి పాత్ర మయింది. వారి పంట వండింది. "శ్రీమాన్ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి వాఙ్మయపీఠాన్ని" తి.తి.దేవస్థానం వారు శ్రీ వేంకటేశ్వర కేంద్ర గ్రంథాలయం మరియు పరిశోధనాకేంద్రంలో నెలకొల్పి, శ్రీశాస్త్రిగారి బహుముఖ సాహిత్యాన్ని ఆంధ్రలోకానికి అందించేందుకు కృషిచేస్తున్నారు. వారి జయంతులు,<noinclude><references/></noinclude> f0rgq2mcsim278rg9dppncih21qudsy 104 220179 573864 2026-09-04T15:11:32Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వర్ధంతులు జరపడం, వారిసాహిత్యంపై సదస్సులు నిర్వహించడం, వారి రచనలను యథావకాశంగా పునర్ముద్రించడంవంటి ఉత్తమకార్యక్రమాలు తి.తి.దే. కార్యనిర్వహణాధికారి సహృదయ శ్రీ కె.వి. రమణాచ...' 573864 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>వర్ధంతులు జరపడం, వారిసాహిత్యంపై సదస్సులు నిర్వహించడం, వారి రచనలను యథావకాశంగా పునర్ముద్రించడంవంటి ఉత్తమకార్యక్రమాలు తి.తి.దే. కార్యనిర్వహణాధికారి సహృదయ శ్రీ కె.వి. రమణాచారిగారి ప్రోత్సాహంతో రూపుదిద్దుకొంటున్నాయి. ఈ దశలో శ్రీశాస్త్రిగారి కాంస్య విగ్రహస్థాపన జరిగింది. పుస్తకముద్రణ జరుగుతూంది. ప్రస్తుతం శాస్త్రిగారి 58వ వర్ధంతి సందర్భంగా, వారి స్వతంత్ర పద్యకావ్యఖండికలు ఐదింటిని "కావ్యమంజరి" పేర్తో - ప్రచురిస్తున్నాము. ఇందలి కడుపుతీపు - తల్లిప్రేమకూ, పుత్రవాత్సల్యానికీ, విశ్వాసము - ఇద్దరు జీవులమధ్య ఏర్పడిన స్నేహాభిమానాల ఔన్నత్యానికీ, దివ్యదర్శనము - ఉత్తమయోగఫలానికీ, కపోతకథ - త్యాగానికీ, మూన్నాళ్ల ముచ్చట - క్షణికావేశప్రేమ ఎంతటి అవినీతికీ, అనర్థానికి దారితీసి, గృహస్థధర్మాన్ని ఎలా తప్పుదారి పట్టిస్తుందో నిరూపించి - పవిత్ర గృహస్థధర్మపరిరక్షణావశ్యకతను ప్రకాశింపజేయడానికి అన్నీకలిసి మానవజీవితానికి గొప్పపారమార్థికనందేశాన్ని అందించడంలో సార్థకమయ్యాయి. ఈ ఖండికలు చదివితే వేటూరివారిలో నెలకొన్న రెండు మూర్తులూ- యోగ, కవితాయోగ - సంపదలతో ప్రకాశిస్తూ సాక్షాత్కరిస్తాయి. ఈ కావ్యమంజరి పాఠకహస్తాలను అలంకరించి, ఉత్తమభావ సువాసనలను వెదజల్లి, ఆనందాన్ని చేకూరుస్తుం దని ఆశీస్తూ. భూమన్<noinclude><references/></noinclude> optqsfnf677v51snt4n30zlm19q27qm 104 220180 573867 2026-09-04T15:58:03Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220181 573868 2026-09-04T15:59:41Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}28</p> {{p|fs125}}మృత్యుపథము</p> {{Largeinitial|యు}}ద్ధమునకు జనమును పోగుచేయుటలో నా మేను చివికెను. బెల్లము, గుండగా జేసిన వేరు సెనగపప్పు, నిమ్మలు నాకానాఁటి ముఖ్యాహారము. వేరుసెనగ నధికముగా తినుట యపథ్యమని నాకుఁ దెలియునుగాని యధికముగనే తింటిని. దీనితో అతిసారము పుట్టెను. నడుమనడుమ నాశ్రమమున కరుగుట, నాకు మామూలు. ఈ మాత్ర మతిసార మే మంత చేయునని, నా మామూలు చొప్పున చీకటిపడువేళ నాశ్రమమున కరిగితిని. నే నారోజులలో మందు వాడుట చాలవఱకు మానితిని. ఆనాఁ డుపవసించినచో తగ్గిపోవు నని నమ్మితిని. మఱునాఁటి ప్రొద్దున దేనిని ముట్టలేదు. దీనితో కొంత యుపశాంతి కలిగెను. ఇంకను ఒకటి రెండు లంఘనములు పడు నని నాకుఁ దెలియును. ఒకవేళ ఆఁకలి యగుచో ఫల రసము తక్కవే ఱేదియు పుచ్చికొనఁగూడ దనుకొంటిని. ఆనాఁ డేదో పండుగ. మధ్యాహ్నమునఁగూడ నేమియును గొన నని కస్తురబాయికిఁ జెప్పినటులు గుఱుతు. కాన కస్తురబాయి నన్ను మఱపించెను. నేనును మఱచితిని. నే నపు డే జంతువు పాలను త్రావుట లేదు. పాలనుండి పొడమిన ద్రవ్యములు గూడ నాకు నిషిద్ధములు గావున నేయిమజ్జిగలు గూడ నా కనుపాదేయములు. కాన నేతికి బదులు నూనె కలిపి యొక గోదుమపిండి వంటకమును నా కొఱకు ప్రత్యేకముగా కస్తురబాయి తయారు చేసెను. ఒక<noinclude><references/> {{c|312}}</noinclude> ckqwa8lff1pccpa0j87k12384wccf0s 104 220182 573870 2026-09-04T16:02:01Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' నాలుకకుఁ గ్లా సెఁడు మినుపకట్టుగూడ నాకొఱకు ప్రత్యేకింపఁబ డెను. యిష్టము: 'కస్తురబాయి మాట దక్కింపవలయును, దృప్తిని చేయవలయును, శరీర రక్షణమును జూచుకొన వలయును,” అని తలఁచితిని. క...' 573870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||28 మృత్యుపథము}}</noinclude> నాలుకకుఁ గ్లా సెఁడు మినుపకట్టుగూడ నాకొఱకు ప్రత్యేకింపఁబ డెను. యిష్టము: 'కస్తురబాయి మాట దక్కింపవలయును, దృప్తిని చేయవలయును, శరీర రక్షణమును జూచుకొన వలయును,” అని తలఁచితిని. కాని ఎప్పుడా యని తాను నా నోటిముందే దొడఁగితిని. గొంతవఱకుఁ దింటిని. రుచి తీరెను. యమునకు చీటి వెళ్లెను. తిని గంట కాకమునుపే అతిసారము ప్రకోపించెను. కావలియుం డెను. రాత్రికి నడియాదు చేరవలయును. సాబరమతీ స్టేషనుకఱకు నడచితిని. ఆ మైలుం బావు దూరము గూడ నాకు నడచుటకుఁ గష్ట మాయెను. అమదాబాదు స్టేషనులో వల్లభభాయి నన్నుఁ గలిసెను. నాకు నొప్పి మిక్కుట మాయెను. నేను నలిగియుంటి నని యతఁడు గ్రహించెను, కాని ప్రాణాంతకమగు నీబాధ నితనికిఁ యొరులకుఁగాని నేను తెలియనీయ లేదు. సుమారు పదిగంటలకు నడియాదు జేరితిమి. స్టేషనుకును, అనాథాశ్రమమునకును అర మైలులో పు. ఇది నాకు పదిమైళ్లనిపించెను. చచ్చి చెడి బసుకు చేరితిని. బాధ పెరిఁగిపోవుచుండెను. నిముస నిముసమునకును అనుమానము కలుగుచుండెను. దానితో విక్ర నిలువలేక పోతిని. నా బాధ నందఱకును జెప్పవై చితిని. పడక వేసితిని. ఇంత ఇఱకు మఱుఁగు దొడ్డి కరుగుచుంటిని. అపుడు కమోడు గోరితిని. ఇందులకు చిన్నతనముగా నే యుండెను గాని కోరక వీలు లేకపోయెను, ఫూల్ చందు గారు మెఱుపులె పరుగిడి క మోడు తెచ్చిరి. సహచరు లండఱును విన్న ఁబోయి నా చుట్టును మూఁగిరి. వీరి ప్రేమ యపారము. కాని నాబాధ తీసివేయఁగలరా ? పైఁగా నా పట్టుదలకు పారము లేదు. ఇది వారి సంతాపమునకు మఱికొంచెము తోడు. వైద్యుని పిలుచుకొని 303<noinclude><references/> {{c|313}}</noinclude> 7asnibkobjb6s54ztktd43q5pby79ay 573873 573870 2026-09-04T16:13:59Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||28 మృత్యుపథము}}</noinclude>గ్లాసెఁడు మినుపకట్టుగూడ నాకొఱకు ప్రత్యేకింపఁబడెను. నా కివి యిష్టము: 'కస్తురబాయి మాట దక్కింపవలయును, నాలుకకుఁ దృప్తిని చేయవలయును, శరీర రక్షణమును జూచుకొన వలయును,' అని తలఁచితిని. కాని ఎప్పుడా యని సైతాను నానోటిముందే కావలియుండెను. తినఁ దొడఁగితిని. గొంతవఱకుఁ దింటిని. రుచి తీరెను. యమునకు చీటి వెళ్లెను. తిని గంటకాకమునుపే అతిసారము ప్రకోపించెను. రాత్రికి నడియాదు చేరవలయును. సాబరమతీ స్టేషనువఱకు నడచితిని. ఆమైలుంబావు దూరము గూడ నాకు నడచుటకుఁ గష్టమాయెను. అమదాబాదు స్టేషనులో వల్లభభాయి నన్నుఁ గలిసెను. నాకు నొప్పి మిక్కుట మాయెను. నేను నలిగియుంటి నని యతఁడు గ్రహించెను. కాని ప్రాణాంతకమగు నీబాధ నితనికిఁ గాని, యొరులకుఁగాని నేను తెలియనీయలేదు. సుమారు పదిగంటలకు నడియాదు జేరితిమి. స్టేషనుకును, అనాథాశ్రమమునకును అరమైలులోపు. ఇది నాకు పదిమైళ్లనిపించెను. చచ్చి చెడి బసకు చేరితిని. బాధ పెరిఁగిపోవుచుండెను. నిముస నిముసమునకును అనుమానము కలుగుచుండెను. దానితో నిఁక నిలువలేక పోతిని. నాబాధ నందఱకును జెప్పివైచితిని. పడక వేసితిని. ఇంతవఱకు మఱుఁగు దొడ్డి కరుగుచుంటిని. అపుడు కమోడు గోరితిని. ఇందులకు చిన్నతనముగానే యుండెనుగాని కోరక వీలు లేకపోయెను, ఫూల్‌చందుగారు మెఱుపువలె పరుగిడి కమోడు తెచ్చిరి. సహచరు లందఱును విన్నఁబోయి నా చుట్టును మూఁగిరి. వీరి ప్రేమ యపారము. కాని నాబాధ తీసివేయఁగలరా ? పైఁగా నాపట్టుదలకు పారము లేదు. ఇదివారి సంతాపమునకు మఱికొంచెము తోడు. వైద్యుని పిలుచుకొని<noinclude><references/> {{c|313}}</noinclude> eozp42gu2kifkqfskift0ybkilhglou 104 220183 573874 2026-09-04T16:28:06Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>వత్తు మనిరి. నే వలదంటిని. మందు పుచ్చుకొనను, చేసిన పాప మనుభవింతు నంటిని. నా సహచరులు దీని నంతయు దుఃఖముతో సహించిరి. ఇరువది నాలుగుగంటలలో ముప్పది నలుబది సారు లావలికి వెళ్ల వలసివచ్చెను. భోజనము మానితిని. గత దినమున ఫలరసముఁగూడ మానితిని. హితవును లేదు. నేఁటివఱకు రాతివంటిదనుకొన్న నాశరీర మప్పటి కప్పుడు మట్టికన్న హీన మయిపోయెను. ఉన్నశక్తి యంతయు మటుమాయ మాయెను. డాక్తరు కానుగా గారు విచ్చేసిరి. మందుగొనుఁడని బతిమాలిరి. నే నొప్పుకొనలేదు. ఇంజెక్ష నిత్తు ననిరి. వల దంటిని. అపుడు నా కింజెక్ష ననినఁ దెలియమి నవ్వుచేటు. అది దేనిదో రసి యనుకొంటిని. కాని పిదప నది యొక యోషధీరసమని తెలిసెనుగాని. తెలియుసరికి అక్కఱ దాఁటిపోయెను. విరేక మాఁగ లేదు. అలపు వలన కాఁకతగిలి సంధించెను. మిత్రులు గడబిడపడి డాక్తరులను బిలిచిరి. వారువచ్చిరిగాని వారిమాట వినని యీకొఱపనగొయ్య కెటులు కుదుర్పఁగలరు? సేఠు అంబాలాలుగారును, వారి ధర్మపత్నియు నడియాదు వచ్చిరి. నామిత్రులతో నాలోచించి అమదాబాదులోని తమ మిర్జాపురపుబంగళాలోనికి మిగుల జాగ్రత్తతోఁ దీసికొనిపోయిరి. నా కీ వ్యాధిలో జరిగిన యీ నిర్మలనిష్కామసేవకంటె నధికమగు సేవ యెవరికిని జరుగదు. ప్రతిదినమును జ్వరము కొంచెముగాఁ దగులుచు వచ్చెను. శరీరము శుష్కించికొనుచుఁబోయెను. ఇంకను కొన్నాళ్లపాటిటులేయుండినచో లేవలేని స్థితి వచ్చుననుకొంటిని. అంబాలాలుగారి బంగళాలో నింతప్రేమతో, వేయికనులతో నిటులు నేను వేలతో నిటులు నేను<noinclude><references/> {{c|314}}</noinclude> 24dbrs79gmy5vanace2uyaqbkh8nj2b 104 220184 573875 2026-09-04T16:41:45Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||28 మృత్యుపథము}}</noinclude>చూడఁబడుచున్నను మనసు నిలుపక ఆశ్రమమునకుఁ బంపుమని కోరితిని. నాపట్టుదల కతఁడు న న్నాశ్రమమునకుఁ గొంపోయెను. నే నిటు లాశ్రమమున మంచమునఁ బడి యటునిటు కొట్టుకొనుచుండఁగా 'జర్మనీ సంపూర్ణముగా ఓడిపోయె' ననియు నిఁక జనమును పోగుచేయ నక్కఱ లేదని కమిషనరు కబురు చేసె'ననియు వల్లభభాయివార్త తీసికొనివచ్చెను. నే నంతటితో జనమును పోగుచేయవలయుననుచింతఁ బాసితిని. దీన శాంతి కలిగెను. జలచికిత్సచే శరీరము కొంచెము నిలువఁబడి యుండెను. అతిసార మాఁగిపోయెను. కాని బలము పట్టలేదు. వైద్యులు, డాక్తరులును పలురకముల సలహా లొసఁగిరి. కాని నే నే మందును గొన నెంచలేదు. ఇరువురు మూవురుమిత్రులు 'పాలమీఁద ఒ ట్టున్నది గాన మాంసరసము గ్రోలు మనియు, మందుగా మాంసము గొన్నచో హాని లేదనియు యాయుర్వేదమునుండి ప్రమాణము లీయఁదొడఁగిరి. ఒక మిత్రుఁడు కోడి గ్రుడ్లఁ దినుమనెను. కాని నే నీయుపదేశములలో దేనినేని గయికొనలేదు. అన్నింటికిని నా జవా బొకటియే— నేను శాస్త్రమును ప్రమాణముగాఁ గొని ఖాద్యాఖాద్య నిర్ణయము గావింపలేదు. అది నాజీవనముతోపాటు స్వతంత్రముగా నిర్మిత మాయెను. ఆవస్తువు నీవస్తువును దిని బ్రతుక వలయు నను లోభము సుంతయు నాకు లేదు. నాపుత్రులకు, నాభార్యకు, నామిత్రులకు విధించిన ధర్మమును నా దగ్గఱకు వచ్చినపుడు నేనెటులు మానుకొందును? ఇంత దీర్ఘ వ్యాధి నాజీవితమున నిదియ మొదలు. ధర్మమును పరీక్షింపను, పట్టిచూడను నా కీ వ్యాధి యలభ్యయోగముగా<noinclude><references/> {{c|315}}</noinclude> oa8s9ypgbt8dtw0ye7rjyq14lb43xb5 104 220185 573876 2026-09-04T17:00:56Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220186 573877 2026-09-04T17:01:24Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220187 573880 2026-09-04T17:04:10Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573880 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220188 573882 2026-09-04T17:06:00Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220189 573891 2026-09-04T17:48:40Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>తటస్థించెను, ఒక రాత్రి నే జీవింప ననుకొంటిని, మృత్యుదేవత నాయెదుట నిలువఁబడినటు లుండెను. శ్రీ. అనసూయా బహేనుకు వార్త పంపితిని. ఆమె పరువెత్తుకొని వచ్చెను. వల్లభభాయి వచ్చెను. డాక్తరు కానుగాగారు వచ్చి నాడి చూచి 'ఇపుడు భయపడవలసిన చిహ్న మిసుమంతయు నాకుఁ గానరాదు, నాడి బాగుగా నున్నది, బలము లేమివలననే మీ కీ యలజడి' యని చెప్పిరి. కాని నేను నమ్మలేదు. ఆరాత్రి గడఁచెను. నా కారేయి నిదుర లేదు. ప్రాతః కాలము. మృత్యువు రాలేదు. కాని బ్రతుకఁగల నను నాశ నాకుఁ గలుగలేదు. మృత్యు వాసన్నముగా నున్న దని తలఁచితిని. నామిత్రుల వలన గీతలను వినుచు ఉన్నకాలము నుపయోగించుకొన నెంచితిని. ఏ పనికిని శక్తి లేదు. చదువుటకేని శక్తి లేదు. మాటాడుట కిచ్ఛలేదు. ఒక్క మాట పలికినను తల గిర్రు మనును. బ్రదిమిలో తీపి పోయెను. బ్రతుకుటకొఱకే బ్రతుకుట అనఁగా ఊరక బ్రతుకుట యనుమాట నాకు గిట్టదు. పని పాటలు లేక, మిత్రులచే చాకిరి చేయించికొనుచు మెలమెల్లగా చివికి పోవు దేహమును జూచికొనుచు కూరుచుండుట నాకుఁ గష్టముగాఁ దోఁచెను. నే నిటులు మృత్యువునకు కని పట్టుకొని యుండఁగా డాక్తరు తల వలకరుగారు విచిత్రమగు నొకజంతువును వెంటఁబెట్టుకొని వచ్చిరి. ఆ విచిత్రజంతు వొక మహారాష్ట్రుఁడు. అతనికి హిందూస్తానీ రాదు. చూచే చూడఁగనే నావంటి వికారపు వాఁడే యని తోఁచెను. అతఁడు తన వైద్యమును నామీఁద నుపయోగింప వచ్చెను. అతఁడు గ్రాంట్ మెడికల్ కాలేజీలో విద్య నంతయు పరి పూర్తి చేసికొనెను గాని డిగ్రీ పుచ్చుకొనకుండ వచ్చివేసెను. ఇతఁడు బ్రాహ్మసామాజికుఁ డని నా కిటీవలఁ దెలిసెను. అతని పేరు కేలకర్. స్వభావముచేఁ గడు<noinclude><references/> {{c|316}}</noinclude> d8w3qfanq0e9sng5hh54nhseexxlaf4 104 220190 573892 2026-09-04T18:03:14Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||28 మృత్యుపథము}}</noinclude>స్వతంత్రుఁడు. మంచు వైద్యమునం దతనికిఁ గడు నమ్మిక. నా జబ్బు విని తన వైద్యము నాకుఁ జేయ వచ్చిననాఁటనుండి యితనికి 'ఐస్ డాక్తరు' అను బిరు దిచ్చితిమి. ఇతనికిఁ దన యభిప్రాయముల యెడ పట్టుదల మిక్కుటము. డిగ్రీ గల డాక్తరులకు దెలియని కొన్ని విషయములు తాను దెలిసికొనె నని తన విశ్వాసము. తన నమ్మక మితఁడు నాకుఁ గలిగింపఁ జాలకపోవుట మాయిరువురకును చింత్యము. నే నొకహద్దువఱ కితని పద్ధతి నమ్ముదును. ఇతఁడు కొన్ని సిద్ధాంతములను తొందరపడి కావించె నని నా యభిప్రాయము. అతఁడు కనుఁగొనిన విషయములు నిక్కములగుఁగాక, కల్లలగు గాక! నా శరీరము నతని వైద్యపరీక్ష కిచ్చితిని. బాహ్యోపచారములచే నారోగ్యము గొనుట నా కభిమతమే. ఇంతియకాక మంచువైద్యమనఁగా జలవైద్యమే. కావున నాశరీరము నంతయు మంచుతో తోమ మొదలిడెను. అతఁడు చెప్పినంత ప్రయోజనము నా శరీరమున గలిగె నని నమ్మకున్నను మృత్యువునకు కాచుకొని యున్న నేను బ్రతుకు తెన్ను పట్టితిని. కొంచె ముత్సాహము కలుగఁజొచ్చెను. మానసోల్లాసముతోపాటు శారీరకోత్సాహమును గనుపట్టఁ జొచ్చెను. ఆఁకలి పుట్టెను. పది పదియేను నిమిషములు నడయాడఁ దొడఁగితిని. 'ఇఁక గ్రుడ్లరసముఁ గొనుఁ డు! ఇంత కెక్కుడు పాటవము రాఁగలదు. నా కిట్టి నమ్మిక కలదు. గ్రుడ్లు పాలవలె నిర్దోషములు. అవి మాంసకోటిలోఁ జేరవు. గ్రుడ్లన్నియు పిల్లలుకావు. పిల్లలుకాని నిర్భీజము లగు గ్రుడ్లంగళ్లలో దొరకును. వానిని దినఁ దప్పిదము లేదు' అని కేలకరుగారు నమ్మి చెప్పిరి. నిర్బీజములగు నండములఁ గూడ నేను గొననొల్ల నయితిని. కావలసినపనులు కొంచెముకొంచెము చేసికొనఁ గలుగుటకు నా కిపుడు కలిగిన బలము చాలును.<noinclude><references/> {{c|317}}</noinclude> 4xwwxx72s9sfvxc5nudoyopiuc4430a 104 220191 573894 2026-09-04T18:16:06Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}29</p> {{p|fs125}}రౌలతు చట్టము - నా ధర్మసందేహము</p> {{Largeinitial|మా}} థేరాను పోవుచో నారోగ్యము కలుగు నని మిత్రులు చెప్పఁగా విని యచటి కేఁగితిని. కాని యచటి నీళ్లు బలువు. నావంటి రోగి కవి పడపు. అతిసారముచే మలద్వారము దుర్బల మాయెను. అచట పుం డగుటచే మలము విడుచునపుడు మితిలేని బాధ కలిగెడిది. కావున తినుటయన్న భయము పుట్టెను. ఒకవారములో మాథేరాను నుండి మరలి వచ్చితిని. శంకరలాలుగారు నాయారోగ్యమునకు శ్రద్ధఁ బూనిరి. దలాలుగారి సలహా గొనుఁడని పట్టుపట్టిరి. డాక్తరు దలాలుగారు దయచేసిరి. విషయమును వెంటనే గ్రహింపఁగల వీరి శక్తికి నే నచ్చెరువొందితిని. వీ రిటు లనిరి. 'తాము పాలు గొననంతవఱకు తమ శరీరము బాగుపడదు. కావున మీరు పాలు గొనవలెను. ఇనుము, పాషాణము వీనికి సంబంధించిన ఇంజెక్షనులఁ గొనవలెను. ఇటు లగుచో మీ శరీరము యథాప్రకారము కాఁ గల దని నేను గారంటీ యీఁగలను.' 'ఇంజక్షనులు చేయించికొందును గాని పాలు త్రాగను' అని నే నంటిని: 'మీప్రతిజ్ఞాశరీర మెట్టిది?' అని దలాలుగా రనిరి. 'ఆవులకును, గేదెలకును ఫూకా తగిలించి దాన పా లోడ్చు ప్రక్రియ చేయుచున్నారు. ఈసంగతి వినఁగా పాలపై తిరస్కారము<noinclude><references/> {{c|318}}</noinclude> 0d6o9zz2q9rour5f2wjbox2luoaqd4g 0 220192 573895 2026-09-04T18:16:12Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వేటూరివారి పీఠికలు/మొదటిభాగము]] | రచయిత = వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = 11. నీతిద్విషష్టిక - ఉపోద్ఘాతము (1981) | ముందరి = ../10. బసవోదాహరణము - తొలిపలుక...' 573895 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వేటూరివారి పీఠికలు/మొదటిభాగము]] | రచయిత = వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = 11. నీతిద్విషష్టిక - ఉపోద్ఘాతము (1981) | ముందరి = [[../10. బసవోదాహరణము - తొలిపలుకు (1928)/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.pdf" from="332" to="339" /> {{smallrefs}} {{PD-India}} [[వర్గం:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి రచనలు]] 8o8c68rf1v2kmw76dsjbufbkmf656kq 573896 573895 2026-09-04T18:17:37Z Rajasekhar1961 50 573896 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వేటూరివారి పీఠికలు/మొదటిభాగము]] | రచయిత = వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = 11. నీతిద్విషష్టిక - ఉపోద్ఘాతము (1981) | ముందరి = [[../10. బసవోదాహరణము - తొలిపలుకు (1928)/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.pdf" from="332" to="340" /> {{smallrefs}} {{PD-India}} [[వర్గం:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి రచనలు]] pc6d4zbavj7qdg7j6vonla3o8wc02cq 0 220193 573897 2026-09-04T18:31:42Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వేటూరివారి పీఠికలు/మొదటిభాగము]] | రచయిత = వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = 12. కర్ణభారము - తొలిపలుకు (1913) | ముందరి = ../11. నీతిద్విషష్టిక - ఉపోద్ఘాతము (19...' 573897 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వేటూరివారి పీఠికలు/మొదటిభాగము]] | రచయిత = వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = 12. కర్ణభారము - తొలిపలుకు (1913) | ముందరి = [[../11. నీతిద్విషష్టిక - ఉపోద్ఘాతము (1981)/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.pdf" from="341" to="342" /> {{smallrefs}} {{PD-India}} [[వర్గం:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి రచనలు]] 19t7vj3ylqququho562x9l28tthu65q 573898 573897 2026-09-04T18:32:44Z Rajasekhar1961 50 573898 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వేటూరివారి పీఠికలు/మొదటిభాగము]] | రచయిత = వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = 12. కర్ణభారము - తొలిపలుకు (1913) | ముందరి = [[../11. నీతిద్విషష్టిక - ఉపోద్ఘాతము (1981)/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.pdf" from="342" to="342" /> {{smallrefs}} {{PD-India}} [[వర్గం:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి రచనలు]] bi5t6iagvicfv3lfnbml2wti2r8zuoa 0 220194 573899 2026-09-04T18:35:11Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వేటూరివారి పీఠికలు/మొదటిభాగము]] | రచయిత = వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = 13. మధ్యమ వ్యాయోగము - తొలిపలుకు (1913) | ముందరి = ../12. కర్ణభారము - తొలిపలుకు (1913...' 573899 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వేటూరివారి పీఠికలు/మొదటిభాగము]] | రచయిత = వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = 13. మధ్యమ వ్యాయోగము - తొలిపలుకు (1913) | ముందరి = [[../12. కర్ణభారము - తొలిపలుకు (1913)/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.pdf" from="343" to="343" /> {{smallrefs}} {{PD-India}} [[వర్గం:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి రచనలు]] kdvvfihybi3p0842hu6c4vgkxdgivbw 0 220195 573900 2026-09-04T18:40:29Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వేటూరివారి పీఠికలు/మొదటిభాగము]] | రచయిత = వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = 14. చాటుపద్య మణిమంజరి - తొలిపలుకు | ముందరి = ../13. మధ్యమ వ్యాయోగము - తొలిపల...' 573900 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వేటూరివారి పీఠికలు/మొదటిభాగము]] | రచయిత = వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = 14. చాటుపద్య మణిమంజరి - తొలిపలుకు | ముందరి = [[../13. మధ్యమ వ్యాయోగము - తొలిపలుకు (1913)/]] | తదుపరి =[[..//]] | వివరములు = |సంవత్సరం= }} <pages index="వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.pdf" from="344" to="344" /> {{smallrefs}} {{PD-India}} [[వర్గం:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి రచనలు]] bv3l1q9g1t231ixhp75yanjhe7rszo8 104 220196 573901 2026-09-04T18:51:19Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'విషయము విషయసూచిక 1. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు 2. ముగ్ధమధురవాఙ్మయము (బాలభాష) (1923, 1930) 3. ఉత్తర హరివంశము-పీఠిక (1936) 4. హరవిలాసము-పీఠిక (1939; 1953) 5. మధురకవితలు (సుగ్రీవవిజయము మునిపలుకు)(1939) 6. భారత...' 573901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>విషయము విషయసూచిక 1. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు 2. ముగ్ధమధురవాఙ్మయము (బాలభాష) (1923, 1930) 3. ఉత్తర హరివంశము-పీఠిక (1936) 4. హరవిలాసము-పీఠిక (1939; 1953) 5. మధురకవితలు (సుగ్రీవవిజయము మునిపలుకు)(1939) 6. భారతీశతకము-ఉపోద్ఘాతము (1940) 7. మొయిలు మెఱుగులు (మొయిలురాయబారము-పీఠిక (1940) 8. గోవిందరామాయణము-తొలిపలుకు (1942) 9. వెంకటేశ్వర వచనములు-పీఠిక (1945) 10. శృంగారసంకీర్తనములు-ఉపోద్ఘాతము (1947) 11. వెంకటేశ్వర లఘుకృతులు-తొలిపలుకు (1948) 12. అన్నమాచార్య చరిత్ర (1949) పీఠిక 13. ఆంధ్రామరుకము-పీఠిక (1949) 14. ధనుర్విద్యావిలాసము-పీఠిక (1950) 15. సుభద్రాకళ్యాణము-పీఠిక (1950) 16. తిరుప్పావై సప్తపదులు-పీఠిక (1925) 17. ఆంధ్రకామందకము-ఉపోద్ఘాతము (1950) 18. సప్తపదులు-పీఠిక (1925; 1950) 19. శ్రీకృష్ణభారతము (1916) 20. భోగేశ్వర మాహాత్మ్యము-పండితాభిప్రాయము (1919, 1932) 21. కువలయానందసారము పండితాభిప్రాయము (1933, 34)<noinclude><references/></noinclude> evceta3ong5d203co8by0dcutp8xtg3 573919 573901 2026-09-05T02:12:29Z Rajasekhar1961 50 573919 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}'''విషయసూచిక'''</p> {{rh|విషయము||పుటలు}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/1. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు|1. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు]]}} |{{DJVU page link|1|31}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/2. ముగ్ధమధురవాఙ్మయము (బాలభాష) (1923, 1930)|2. ముగ్ధమధురవాఙ్మయము (బాలభాష) (1923, 1930)]]}} |{{DJVU page link|120|31}} }} 3. ఉత్తర హరివంశము-పీఠిక (1936) 4. హరవిలాసము-పీఠిక (1939; 1953) 5. మధురకవితలు (సుగ్రీవవిజయము మునిపలుకు)(1939) 6. భారతీశతకము-ఉపోద్ఘాతము (1940) 7. మొయిలు మెఱుగులు (మొయిలురాయబారము-పీఠిక (1940) 8. గోవిందరామాయణము-తొలిపలుకు (1942) 9. వెంకటేశ్వర వచనములు-పీఠిక (1945) 10. శృంగారసంకీర్తనములు-ఉపోద్ఘాతము (1947) 11. వెంకటేశ్వర లఘుకృతులు-తొలిపలుకు (1948) 12. అన్నమాచార్య చరిత్ర (1949) పీఠిక 13. ఆంధ్రామరుకము-పీఠిక (1949) 14. ధనుర్విద్యావిలాసము-పీఠిక (1950) 15. సుభద్రాకళ్యాణము-పీఠిక (1950) 16. తిరుప్పావై సప్తపదులు-పీఠిక (1925) 17. ఆంధ్రకామందకము-ఉపోద్ఘాతము (1950) 18. సప్తపదులు-పీఠిక (1925; 1950) 19. శ్రీకృష్ణభారతము (1916) 20. భోగేశ్వర మాహాత్మ్యము-పండితాభిప్రాయము (1919, 1932) 21. కువలయానందసారము పండితాభిప్రాయము (1933, 34)<noinclude><references/></noinclude> ahdb2xaqyu9f3z5frhshhvrtqmgzuvk 573920 573919 2026-09-05T02:13:08Z Rajasekhar1961 50 573920 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}'''విషయసూచిక'''</p> {{rh|విషయము||పుటలు}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/1. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు|1. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు]]}} |{{DJVU page link|1|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/2. ముగ్ధమధురవాఙ్మయము (బాలభాష) (1923, 1930)|2. ముగ్ధమధురవాఙ్మయము (బాలభాష) (1923, 1930)]]}} |{{DJVU page link|120|35}} }} 3. ఉత్తర హరివంశము-పీఠిక (1936) 4. హరవిలాసము-పీఠిక (1939; 1953) 5. మధురకవితలు (సుగ్రీవవిజయము మునిపలుకు)(1939) 6. భారతీశతకము-ఉపోద్ఘాతము (1940) 7. మొయిలు మెఱుగులు (మొయిలురాయబారము-పీఠిక (1940) 8. గోవిందరామాయణము-తొలిపలుకు (1942) 9. వెంకటేశ్వర వచనములు-పీఠిక (1945) 10. శృంగారసంకీర్తనములు-ఉపోద్ఘాతము (1947) 11. వెంకటేశ్వర లఘుకృతులు-తొలిపలుకు (1948) 12. అన్నమాచార్య చరిత్ర (1949) పీఠిక 13. ఆంధ్రామరుకము-పీఠిక (1949) 14. ధనుర్విద్యావిలాసము-పీఠిక (1950) 15. సుభద్రాకళ్యాణము-పీఠిక (1950) 16. తిరుప్పావై సప్తపదులు-పీఠిక (1925) 17. ఆంధ్రకామందకము-ఉపోద్ఘాతము (1950) 18. సప్తపదులు-పీఠిక (1925; 1950) 19. శ్రీకృష్ణభారతము (1916) 20. భోగేశ్వర మాహాత్మ్యము-పండితాభిప్రాయము (1919, 1932) 21. కువలయానందసారము పండితాభిప్రాయము (1933, 34)<noinclude><references/></noinclude> nlcf2ar35uxcv2ndferv4ma2yk7r8w4 573927 573920 2026-09-05T05:52:49Z Rajasekhar1961 50 573927 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}'''విషయసూచిక'''</p> {{rh|విషయము||పుటలు}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/1. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు|1. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు]]}} |{{DJVU page link|1|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/2. ముగ్ధమధురవాఙ్మయము (బాలభాష) (1923, 1930)|2. ముగ్ధమధురవాఙ్మయము (బాలభాష) (1923, 1930)]]}} |{{DJVU page link|120|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/3. ఉత్తర హరివంశము-పీఠిక (1936)|3. ఉత్తర హరివంశము-పీఠిక (1936)]]}} |{{DJVU page link|128|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/4. హరవిలాసము-పీఠిక (1939; 1953)|4. హరవిలాసము-పీఠిక (1939; 1953)]]}} |{{DJVU page link|138|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/5. మధురకవితలు (సుగ్రీవవిజయము మునిపలుకు)(1939)|5. మధురకవితలు (సుగ్రీవవిజయము మునిపలుకు)(1939)]]}} |{{DJVU page link|162|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/6. భారతీశతకము-ఉపోద్ఘాతము (1940)|6. భారతీశతకము-ఉపోద్ఘాతము (1940)]]}} |{{DJVU page link|176|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/7. మొయిలు మెఱుగులు (మొయిలురాయబారము-పీఠిక (1940)|7. మొయిలు మెఱుగులు (మొయిలురాయబారము-పీఠిక (1940)]]}} |{{DJVU page link|181|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/8. గోవిందరామాయణము-తొలిపలుకు (1942)|8. గోవిందరామాయణము-తొలిపలుకు (1942)]]}} |{{DJVU page link|192|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/9. వెంకటేశ్వర వచనములు-పీఠిక (1945)|9. వెంకటేశ్వర వచనములు-పీఠిక (1945)]]}} |{{DJVU page link|195|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/10. శృంగారసంకీర్తనములు-ఉపోద్ఘాతము (1947)|10. శృంగారసంకీర్తనములు-ఉపోద్ఘాతము (1947)]]}} |{{DJVU page link|212|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/11. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు|11. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు]]}} |{{DJVU page link|1|35}} }} 11. వెంకటేశ్వర లఘుకృతులు-తొలిపలుకు (1948) 12. అన్నమాచార్య చరిత్ర (1949) పీఠిక 13. ఆంధ్రామరుకము-పీఠిక (1949) 14. ధనుర్విద్యావిలాసము-పీఠిక (1950) 15. సుభద్రాకళ్యాణము-పీఠిక (1950) 16. తిరుప్పావై సప్తపదులు-పీఠిక (1925) 17. ఆంధ్రకామందకము-ఉపోద్ఘాతము (1950) 18. సప్తపదులు-పీఠిక (1925; 1950) 19. శ్రీకృష్ణభారతము (1916) 20. భోగేశ్వర మాహాత్మ్యము-పండితాభిప్రాయము (1919, 1932) 21. కువలయానందసారము పండితాభిప్రాయము (1933, 34)<noinclude><references/></noinclude> 2pn68snhh6l7te631ajhaibcrbla6y7 573928 573927 2026-09-05T06:28:28Z Rajasekhar1961 50 573928 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}'''విషయసూచిక'''</p> {{rh|విషయము||పుటలు}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/1. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు|1. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు]]}} |{{DJVU page link|1|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/2. ముగ్ధమధురవాఙ్మయము (బాలభాష) (1923, 1930)|2. ముగ్ధమధురవాఙ్మయము (బాలభాష) (1923, 1930)]]}} |{{DJVU page link|120|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/3. ఉత్తర హరివంశము-పీఠిక (1936)|3. ఉత్తర హరివంశము-పీఠిక (1936)]]}} |{{DJVU page link|128|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/4. హరవిలాసము-పీఠిక (1939; 1953)|4. హరవిలాసము-పీఠిక (1939; 1953)]]}} |{{DJVU page link|138|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/5. మధురకవితలు (సుగ్రీవవిజయము మునిపలుకు)(1939)|5. మధురకవితలు (సుగ్రీవవిజయము మునిపలుకు)(1939)]]}} |{{DJVU page link|162|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/6. భారతీశతకము-ఉపోద్ఘాతము (1940)|6. భారతీశతకము-ఉపోద్ఘాతము (1940)]]}} |{{DJVU page link|176|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/7. మొయిలు మెఱుగులు (మొయిలురాయబారము-పీఠిక (1940)|7. మొయిలు మెఱుగులు (మొయిలురాయబారము-పీఠిక (1940)]]}} |{{DJVU page link|181|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/8. గోవిందరామాయణము-తొలిపలుకు (1942)|8. గోవిందరామాయణము-తొలిపలుకు (1942)]]}} |{{DJVU page link|192|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/9. వెంకటేశ్వర వచనములు-పీఠిక (1945)|9. వెంకటేశ్వర వచనములు-పీఠిక (1945)]]}} |{{DJVU page link|195|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/10. శృంగారసంకీర్తనములు-ఉపోద్ఘాతము (1947)|10. శృంగారసంకీర్తనములు-ఉపోద్ఘాతము (1947)]]}} |{{DJVU page link|212|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/11. వెంకటేశ్వర లఘుకృతులు-తొలిపలుకు (1948)|11. వెంకటేశ్వర లఘుకృతులు-తొలిపలుకు (1948)]]}} |{{DJVU page link|222|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/12. అన్నమాచార్య చరిత్ర (1949) పీఠిక|12. అన్నమాచార్య చరిత్ర (1949) పీఠిక]]}} |{{DJVU page link|226|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/13. ఆంధ్రామరుకము-పీఠిక (1949)|13. ఆంధ్రామరుకము-పీఠిక (1949)]]}} |{{DJVU page link|340|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/14. ధనుర్విద్యావిలాసము-పీఠిక (1950)|14. ధనుర్విద్యావిలాసము-పీఠిక (1950)]]}} |{{DJVU page link|342|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/15. సుభద్రాకళ్యాణము-పీఠిక (1950)|15. సుభద్రాకళ్యాణము-పీఠిక (1950)]]}} |{{DJVU page link|386|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/16. తిరుప్పావై సప్తపదులు-పీఠిక (1925)|16. తిరుప్పావై సప్తపదులు-పీఠిక (1925)]]}} |{{DJVU page link|388|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/17. 17. ఆంధ్రకామందకము-ఉపోద్ఘాతము (1950)|17. ఆంధ్రకామందకము-ఉపోద్ఘాతము (1950)]]}} |{{DJVU page link|391|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/18. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు|18. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు]]}} |{{DJVU page link|1|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/19. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు|19. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు]]}} |{{DJVU page link|1|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/20. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు|20. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు]]}} |{{DJVU page link|1|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/21. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు|21. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు]]}} |{{DJVU page link|1|35}} }} 18. సప్తపదులు-పీఠిక (1925; 1950) 19. శ్రీకృష్ణభారతము (1916) 20. భోగేశ్వర మాహాత్మ్యము-పండితాభిప్రాయము (1919, 1932) 21. కువలయానందసారము పండితాభిప్రాయము (1933, 34)<noinclude><references/></noinclude> c9rp14etzer1v4k9o0az52tjqm7i05b 573930 573928 2026-09-05T07:59:30Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573930 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}'''విషయసూచిక'''</p> {{rh|విషయము||పుటలు}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/1. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు|1. క్రీడాభిరామము తొలిపలుకు]]}} |{{DJVU page link|1|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/2. ముగ్ధమధురవాఙ్మయము (బాలభాష) (1923, 1930)|2. ముగ్ధమధురవాఙ్మయము (బాలభాష) (1923, 1930)]]}} |{{DJVU page link|120|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/3. ఉత్తర హరివంశము-పీఠిక (1936)|3. ఉత్తర హరివంశము-పీఠిక (1936)]]}} |{{DJVU page link|128|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/4. హరవిలాసము-పీఠిక (1939; 1953)|4. హరవిలాసము-పీఠిక (1939; 1953)]]}} |{{DJVU page link|138|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/5. మధురకవితలు (సుగ్రీవవిజయము మునిపలుకు)(1939)|5. మధురకవితలు (సుగ్రీవవిజయము మునిపలుకు)(1939)]]}} |{{DJVU page link|162|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/6. భారతీశతకము-ఉపోద్ఘాతము (1940)|6. భారతీశతకము-ఉపోద్ఘాతము (1940)]]}} |{{DJVU page link|176|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/7. మొయిలు మెఱుగులు (మొయిలురాయబారము-పీఠిక (1940)|7. మొయిలు మెఱుగులు (మొయిలురాయబారము-పీఠిక (1940)]]}} |{{DJVU page link|181|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/8. గోవిందరామాయణము-తొలిపలుకు (1942)|8. గోవిందరామాయణము-తొలిపలుకు (1942)]]}} |{{DJVU page link|192|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/9. వెంకటేశ్వర వచనములు-పీఠిక (1945)|9. వెంకటేశ్వర వచనములు-పీఠిక (1945)]]}} |{{DJVU page link|195|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/10. శృంగారసంకీర్తనములు-ఉపోద్ఘాతము (1947)|10. శృంగారసంకీర్తనములు-ఉపోద్ఘాతము (1947)]]}} |{{DJVU page link|212|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/11. వెంకటేశ్వర లఘుకృతులు-తొలిపలుకు (1948)|11. వెంకటేశ్వర లఘుకృతులు-తొలిపలుకు (1948)]]}} |{{DJVU page link|222|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/12. అన్నమాచార్య చరిత్ర (1949) పీఠిక|12. అన్నమాచార్య చరిత్ర (1949) పీఠిక]]}} |{{DJVU page link|226|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/13. ఆంధ్రామరుకము-పీఠిక (1949)|13. ఆంధ్రామరుకము-పీఠిక (1949)]]}} |{{DJVU page link|340|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/14. ధనుర్విద్యావిలాసము-పీఠిక (1950)|14. ధనుర్విద్యావిలాసము-పీఠిక (1950)]]}} |{{DJVU page link|342|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/15. సుభద్రాకళ్యాణము-పీఠిక (1950)|15. సుభద్రాకళ్యాణము-పీఠిక (1950)]]}} |{{DJVU page link|386|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/16. తిరుప్పావై సప్తపదులు-పీఠిక (1925)|16. తిరుప్పావై సప్తపదులు-పీఠిక (1925)]]}} |{{DJVU page link|388|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/17. ఆంధ్రకామందకము-ఉపోద్ఘాతము (1950)|17. ఆంధ్రకామందకము-ఉపోద్ఘాతము (1950)]]}} |{{DJVU page link|391|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/18. సప్తపదులు-పీఠిక (1925; 1950)|18. సప్తపదులు-పీఠిక (1925; 1950)]]}} |{{DJVU page link|405|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/19. శ్రీకృష్ణభారతము (1916)|19. శ్రీకృష్ణభారతము (1916)]]}} |{{DJVU page link|409|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/20. భోగేశ్వర మాహాత్మ్యము-పండితాభిప్రాయము (1919, 1932)|20. భోగేశ్వర మాహాత్మ్యము-పండితాభిప్రాయము (1919, 1932)]]}} |{{DJVU page link|410|35}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[వేటూరివారి పీఠికలు/రెండవభాగము/21. కువలయానందసారము పండితాభిప్రాయము (1933, 34)|21. కువలయానందసారము పండితాభిప్రాయము (1933, 34)]]}} |{{DJVU page link|411|35}} }}<noinclude><references/></noinclude> jsgjge51tklocunf8nc0mif78v4jjks 104 220197 573902 2026-09-04T18:54:26Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '22. హంససందేశము - తొలిపలుకు (1939) 23. శ్రీ వావిళ్ళ వెంకటేశ్వరశాస్త్రి అభినందనగ్రంథము (1941) 24. శ్రీ టేకుమళ్ళ కామేశ్వరరావు గారికి లేఖ (1941) 25. శ్రీ శివభారతము- అభిప్రాయము (1943) 26. శ్రీరాజశేఖర శత...' 573902 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>22. హంససందేశము - తొలిపలుకు (1939) 23. శ్రీ వావిళ్ళ వెంకటేశ్వరశాస్త్రి అభినందనగ్రంథము (1941) 24. శ్రీ టేకుమళ్ళ కామేశ్వరరావు గారికి లేఖ (1941) 25. శ్రీ శివభారతము- అభిప్రాయము (1943) 26. శ్రీరాజశేఖర శతావధాని రాణాప్రతాపసింహ చరిత్ర-సమీక్ష (1944, 1983) 27. విక్రమాంకదేవ చరితము - పండితాభిప్రాయము(1943) 28. ధర్మదీక్ష-అభిప్రాయము (1946) 29. శ్రీ మహర్షి జీవిత కథామృతము పండితాభిప్రాయము (1946, 50, 53) 30. శ్రీ శివపురాణము - విద్వదభిప్రాయము (1947) 31. మంగళగిరి మాహాత్మ్యము- పండితాభిప్రాయము (1947) 32. శిల్పదర్శనము - అభిప్రాయము (1947) 33. గాంధీశతకము - అభిప్రాయము (1948) 34. వేదభూగోళము - అభిప్రాయము (1949) 35. కాంచీఖండము - పండితాభిప్రాయము (1949) 36. శ్రీ దండక రామాయణము- అభిప్రాయము (1949) 37. శ్రీ వేంకటేశ్వర సదాశివేశ్వర గేయద్వయము (1949) అభిప్రాయము 38. ధర్మజ్యోతి - తొలిపలుకు 39. హరస్తుతి - ప్రశంస 40. శివపంచస్తవి - సమీక్ష 41. శ్రీమదాంధ్రవ్యాస భారత నవనీతము - సమీక్ష (1949)<noinclude><references/></noinclude> crpajxx4amjzl7xp1t8r4l42hwr4hi8 104 220198 573903 2026-09-04T21:06:25Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||29 రౌలతుచట్టము - నా ధర్మసందేహము}}</noinclude>కలిగెను. మరియు క్షీరము మనుష్యున కాహారము కాదు. గాన నేను క్షీరసన్న్యాసము గావించితి'నని యంటిని. 'అటు లగుచో మేఁక పాలు పుచ్చికొనవచ్చునుగదా' యని నామంచముకడ నిలువఁబడియున్న కస్తురబాయి యనెను. 'మేఁకపాలు పుచ్చుకొన్నచో నాకుఁ జాలు'నని దలాలుగా రనిరి. నేను లోఁగి పోయితిని. సత్యాగ్రహ సంగరపు సమ్మోహము నాకు జీవనలోభమును కలిగించెను. నేను ప్రతిజ్ఞాక్షకపాలనముతో సంతసించి ప్రతిజ్ఞాత్మహనన మొనరించితిని. ప్రతిజ్ఞాసమయమున నాకు గవ్య బుద్ధియు మాహిషబుద్ధియే యుండెను. అయినను ప్రతిజ్ఞాశరీరము క్షీరసామాన్యమునే చెప్పును. మనుష్యునకు క్షీరము సహజమగు నాహారము కాఁజాల దని నే ననుకొనునంతవఱకును నాకు పాలుత్రాగుట కధికారము లేదు. ఇది యెల్లయు నాకుఁ దెలిసియున్నను మేఁకపాలు పుచ్చికొనుటకు సంసిద్ధుఁడ నయితిని. సత్యపూజకుఁడు సత్యాగ్రహ సంగ్రామమును నడపుటకు బ్రతుకఁదలఁచి సత్యమునకు బురద పూసెను. దాన నామనసులో పుం డింకను పూఁడలేదు. మేఁకపాలు విడుచుటను గూర్చి నే నింకను విచారించుచునే యుంటిని. మేఁకపాలు ద్రావుచు దినదినమును దుఃఖము ననుభవించుచునే యుంటిని. కాని సేవ చేయవలయు నను అతిసూక్ష్మమగు మోహము నన్నుఁ బట్టుకొని విడుచుట లేదు. అహింసాదృష్టిలో ఆహారమును గుఱించిన పరిశోధనములు నాకుఁ బ్రియతరములు. వానివలన నా కానందము కలుగును; వినోదముకూడఁ గలుగును. అహింసాదృష్టిచే మేకపాలు<noinclude><references/> {{c|319}}</noinclude> 6ea0mus5pp94d9hsuw4thkddo8fqnqn 104 220199 573904 2026-09-04T21:20:23Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573904 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>నాకుఁ గష్టము కలిగింపవు గాని సత్యదృష్టిచేఁ గలిగించును. నే నహింసకన్న సత్యమునెక్కువ తెలిసికొనఁగల నని నామనస్సున భాసించుచున్నది. సత్యమును విడనాడితినేని అహింసా గ్రంథిని ఎన్నటికిని విప్పఁజాల ననుకొనుచున్నాను. చేసిన ప్రతిజ్ఞయొక్క శరీరమును, ఆత్మను—శబ్దార్థమును, భావార్థమునుగూడఁ బరిపాలించుటయే సత్యపాలనము. ప్రకృతము నే నాత్మను - భావార్ధమును నాశనము చేసితిని. ఇది ప్రతిదినమును నాకు మనశ్శల్యముగా నుండును. ఇటు లిది యంతయు నాకుఁ దెలిసియున్నను ప్రతిజ్ఞాసంబంధమున నాధర్మ మెట్టిదో నాకుఁ దెలియుటలేదు. లేక ప్రతిజ్ఞాపాలనమునకు నాకు ధైర్యము చాల దన్నమాట. ఈరెండును ఒకటియే. ఏలన శంకామూలమున నమ్మకము లేదు. భగవానుఁడా! నాకు నమ్మక మొసఁగుము! మేఁకపాలు పుచ్చికొన మొదలిడిన కొలఁది రోజులలో డాక్తరు దలాలుగారు మలద్వారమునందలి పుండు నాపరేషను చేసిరి. దాన ఫల మొదవెను. నాలు గడుగులు వేయఁగల ననుకొనుచుంటిని. పత్రికలు చదువఁదొడఁగితిని. రౌలతుకమిటీ రిపోర్టు నా కంటఁబడెను. అందలి విషయములు చూచి యడలిపోతిని. భాయి ఉమర్ శంకరలాలుగారలు వచ్చి మీ రేదో చేయకతప్ప దనిరి. సుమా రొక నెలలో నే నమదాబాదుకు వెళ్లితిని. వల్లభభాయి దైనందినము నాకడకు వచ్చుచుండెడివాఁడు. 'ఏదో యొకటి చేయవలె' నని నే నతనికి సూచించితిని. 'ఏమి చేయవలె?' నని యతఁ డనెను. 'కమిటీవారి యభిప్రాయములు లా యగునేని దాని నిరోధించుటకు ప్రతిజ్ఞ చేసి నిలువఁబడువారు పదిమంది దొరకినఁజాలు, సత్యాగ్రహ మారంభింతము. మంచమును పట్టుకొని యుండనిచో నేనొకఁడనే ముందు పోరాడెదను.<noinclude><references/> {{c|320}}</noinclude> 9u25y1jvv45jpnuakjpsbhwxbhmv01q 104 220200 573905 2026-09-04T21:32:26Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573905 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||29 రౌలతుచట్టము - నా ధర్మసందేహము}}</noinclude>నావెనుక పలువురు రాఁగలరు. ఈదుర్బల స్థితిలో నే నీపనికిఁ దగను? అని నే నంటిని. ఈప్రసంగమునకు ఫలముగా నాకు సంబంధించినవారి నొక చిన్న సభగా సమకూర్చుటకు నిశ్చయము చేయఁబడియెను. రౌలతుకమిటీ రిపోర్టులో ప్రకటింపఁబడిన సాక్ష్యమును బట్టి కమిటీవారు చేసిన సలహాలప్రకారము లా చేయవలసిన పని లే దని నాకుఁ దోఁచెను. ఆత్మగౌరవము కలవాఁడెవఁడును ఈలాను అంగీకరింపఁ జాలఁడనియు నాకు స్పష్టముగాఁ దోఁచెను. పిదప సభ జరిగెను. ఇరువది మందికిఁ గాఁబోలు-ఆహ్వానము పంపఁబడెను. వల్లభభాయిగాక వచ్చినవారిలో శ్రీమతి సరోజిని, మి. హార్నిమన్, స్వ. ఉమర్ సోబానీ, శ్రీశంకర్‌లాల్ బాంకర్, శ్రీమతి అనసూయా బహేను మొదలగు వా రుండి నటులు గుఱుతు. ప్రతిజ్ఞాపత్రము తయారుచేయఁబడెను. వచ్చినవా రెల్లరును దానిమీఁద చేవ్రాలు పెట్టినటులే గుర్తు. అపుడు నేను పత్రికను నడపుటలేదు. అయినను అపుడపుడు నాయుద్దేశములను దినపత్రికలలోఁ బ్రకటించుచుంటిని. అపుడును ఆటులే ప్రకటింప మొదలిడితిని. శంకర్‌లాల్ బాంకరుగా రాందోళనము చేయఁదొడఁగిరి. ఒక పనికి పునాది వేయుటయందును, దానికి బలము కూర్చుట యందును వారికిఁ గల శక్తి యపుడే నా కనుభవమాయెను. అపు డున్న సంస్థలు సత్యాగ్రహమువంటి యొక క్రొత్త అస్త్రమును చేపట్టఁ గలుగుట యసంభవ మని తలఁచి సత్యాగ్రహసభ యొకటి స్థాపించితిమి. బొంబాయివా రిందు చాలమంది సభ్యులుగాన దీనికి కేంద్రము బొంబాయిలోనే ఉంపఁబడెను. ప్రతిజ్ఞా పత్రికల<noinclude><references/> {{c|321}}</noinclude> nq8nwkq9ds1r4ugi3y5a4fdhlxctczh 104 220201 573906 2026-09-04T21:39:47Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>మీఁద పలువురు చేవ్రాలు పెట్టఁదొడఁగిరి. ప్రతిసంగతియు నప్పటి కప్పటికిఁ దెలుపు పత్రికలు వెలువడఁ జొచ్చెను. ప్రతిచోటునను సభ లాయెను. ఇది యంతయు ఖేడా లడాయిని దలపించెను. సత్యాగ్రహసభకు నే నధ్యక్షుఁడను. ఈసభలో నున్న విద్యాధికులకును, నాకును ఐక్యము కుదురలేదు. సభలో గుజరాతీభాష నుపయోగించి తీరవలయునని నే నంటిని. ఈ విషయమునకును, నాసూచించిన ఇంకొన్ని కార్యపద్ధతులకును వీరు విస్మితులయిరి. అయినను వీరిలో పలువురు నాపద్ధతుల నవలంబించుట కుదారతచూపిరని నే నొప్పుకొందును. కాని 'ఈసభ యెంతకాలమో నిలువఁజాలద'ని నేను మొదటనే యనుకొంటిని. సత్యమునుగుఱించి, అహింసనుగుఱించి నేను నొక్కిచెప్పుట సభ్యులలో పలువుర కిష్టము కాదు. అయినను ఈసభ మొదటమొదట బాగుగా పనిచేసెను.<noinclude><references/> {{c|322}}</noinclude> jvy35xh4xar0bqkfhgd8z0h6meda20r 104 220202 573907 2026-09-04T21:51:24Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}30</p> {{p|fs125}}అద్భుతమగు హరతాళము</p> {{Largeinitial|ఒ}}కవంక రౌలతు కమిటీ రిపోర్టునకు ప్రతికూల ప్రచార మెక్కువగా జరుగుచుండఁగా, మఱియొకవంక కమిటీవా రిచ్చిన సలహాలను అమలులోనికిఁ దెచ్చుటకు సరకారువారి అనుకూల ప్రచారమును ఎక్కువగా జరుగుచుండెను. రౌలతు బిల్లు ప్రకటింపఁబడెను. నేను లెజస్లిటివ్ అసెంబ్లీ కెన్నఁడును వెళ్లియుండలేదు. ఈబిల్లు చర్చింపఁబడునాఁ డచటికి వెళ్లితిని. శాస్త్రిగారు కూడ దని గంభీరముగా మందలించుచు మహోపన్యాస మొసఁగిరి. వారి వేఁడి వాగ్ధారకు వైసరాయిగారు కనులు పెట్టుకొని చూచుచుండిరి. వీరి యుపన్యాస ప్రభావము వైసరాయిగారి మీఁద ప్రసరించె ననుకొంటిని. శాస్త్రిగారినుండి వెచ్చని యావిరి వెల్లి విరిసెను. నిదురఁ బోవువానిని లేపవచ్చునుగాని దొంగనిదురఁ బోవువాని చెవిలో డోలు వాయించియు లేపలేము. అచటి చట్టవుఁ జర్చ యొక ప్రహసనము. సరకారువా రాప్రహసనమును ప్రదర్శించిరి. చేయవలసిన పనిని లోఁగడనే వారు నిశ్చయించుకొనిరి. కావున శాస్త్రిగారి మందలింపు మందునకును గొఱగాలేదు. సవాకోటి బోడి జంగములలో ఈబోడి జంగము నెవరు చూతురు? నేను వైసరాయిగారిని దర్శించితిని; చాల విన్నవించితిని. రహస్యములగు నుత్తరములు వ్రాసితిని; ప్రకటింపఁదగిన ఉత్తరములు<noinclude><references/> {{c|323}}</noinclude> 62hzs7qx97guadn8d8bf52pfylaldct 104 220203 573910 2026-09-04T22:06:15Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>వ్రాసితిని. 'నాకు సత్యాగ్రహముతక్క వేఱుదారి లే ద'ని వీనిలో తేటతెల్లము చేసితిని. కాని అంతయు వృథా. ఇంకను బిల్లు గజెటులో ప్రకటింపఁబడలేదు. నాశరీరము దుర్బలముగా నున్నను దీర్ఘప్రయాణమునకు సాహసించితిని. సభకు వలయునంత బిగ్గఱగా మాటలాడఁగల శక్తి నాకింకను గలుగలేదు. నిలిచి యుపన్యసింపఁగల శక్తి నేఁటివఱకును నాకు రానేలేదు. నిలువఁబడి యుపన్యసింపఁ దొడఁగితినా కొలఁది నిమిషములలోనే నాశరీర మంతయును కంపింపఁ దొడఁగి హృదయమునందును ఉదరము నందును పోటు కలుగును. చెన్నపురినుండి వచ్చిన యాహ్వానమును, అంగీకరింపవలయు నని తలఁచితిని. దక్షిణదేశము నాకు స్వగృహ మనిపించును. దక్షిణ-ఆఫ్రికా సంబంధమువలన తెలుగువారు, అఱవవారు మొదలగువారిమీఁద నాకు హక్కు కలదని నే ననుకొందును. ఇటు లనుకొనుటలో పొరపాటున్న దని నా కింతవఱకును తోఁపలేదు. కస్తూరి రంగ అయ్యంగారికడనుండి నా కాహ్వానము వచ్చెను. ఈయాహ్వానము చాటున శ్రీరాజగోపాలాచార్యులుగా రున్న యటులు చెన్నపట్టణము చేరినతరువాత నాకుఁ దెలిసెను. వారితో నాకదే ప్రధమపరిచయ మనుకొందును. కాకున్నను మేము పరస్పరము తెలిసికొనుట కదే మొదలు. ప్రజాకార్యములలో నెక్కువ పాల్గొనుటకు కస్తూరి రంగ అయ్యంగారు మొదలగు మిత్రుల యామంత్రణముచే సేలము విడిచి రాజగోపాలాచార్యులుగారు చెన్నపురిలో వకాలతు చేయవచ్చిరి. వీ రున్న చోటుననే మా విడిది. ఆగృహము కస్తూరి రంగ అయ్యంగారి దగుటచే మేము వారి యతిథులమే యని యనుకొంటిమిగాని రెండు మూణ్ణాళ్లకు మహాదేవ దేశాయి నాపొరపాటు దిద్దెను. రాజగోపాలా<noinclude><references/> {{c|324}}</noinclude> 4ah9eepy5yn3qj3krcqpokjz22qobcv 104 220204 573931 2026-09-05T09:50:50Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573931 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||30 అద్భుతమగు హరతాళము}}</noinclude>చార్యులుగారు మా కెడ మెడముగనే యుండుచువచ్చిరి. కాని మహాదేవదేశాయి వారి పుట్టు పూర్వోత్తరము లన్నియుఁ దెలిసికొని 'మీరు రాజగోపాలాచార్యులవారితో పరిచయము చేసి చూడవలయు' నని నాతో ననెను. నేను వీరితో పరిచయము చేసితిని. వీరితో ప్రతిదినమును కర్తవ్యమునుగూర్చి ముచ్చటించుచుంటిని. అపుడు సభలు తక్క మఱియొకదారి నాచూపులో లేదు. రోలెట్‌బిల్లు లా యగుచో దానిని వినయముతో భంగించు లెటు లని యాలోచించితిని. సరకారువారు దానికి వీలు కలుగఁజేయుచో దానిని సవినయముగా భంగింపవచ్చును. ఇంకను ఏ చట్టములను మన మతిక్రమింపవచ్చును? అతిక్రమింపనగు నెడల అతిక్రమింపఁదగినవానికిని అతిక్రమింపఁదగనివానికిని భేదక మేమిటి? ఇట్టి చర్చలు మాకు జరుగుచుండెడివి. కస్తూరి రంగ అయ్యంగారు నాయకులను సభ కాహ్వానించిరి. ఇందు చాల చర్చ జరిగెను. అందు విజయరాఘవాచార్యులవారిది నిండు పాలు. చిన్నవిషయమునుండియు పెద్దవిషయముదాఁక సత్యాగ్రహ శాస్త్రమును రచింపవలయు నని వీరుకోరిరి. ఇది నా శక్తికి మించిన దంటిని. మే మిటు లాలోచనలు చేయుచుండఁగా బిల్లు గెజెటులో చట్టముగా ప్రకటింపఁబడెను. ఈవార్త వచ్చిననాఁటిరేయి ఆలోచించుచు పడుకొంటిని. మామూలు వేళకంటె వడిగా లేచితిని. అర్ధనిద్ర కాఁబోలును; కలవచ్చెను. ప్రొద్దుననే రాజుగోపాలాచార్యులవారిని బిలిచి యిటులు తెలిపితిని.<noinclude><references/> {{c|325}}</noinclude> hexc01a5l164p5tn6vpp109cvevd2ok 104 220205 573933 2026-09-05T10:01:54Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573933 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>'ఈచట్టమునకు ప్రత్యుత్తరముగా మనము దేశములో హరతాళమును ప్రకటింపవలయు నను సూచనను నేకలగంటిని. సత్యాగ్రహ మాత్మశుద్ధికి పోరాటము. ఇది ధర్మయుద్ధము. ధర్మకార్యము శుద్ధితో నారంభించుట మేలు. హింమాదేశమునందలి ప్రజ లెల్లరు నొకనాఁ డుపవసింతురు గాక ! పనిపాటలు మానుదురుగాక ! ముసలమానులు 'రోజా'వినాగా ఉపవసింపరు గాన నిరువదినాలుగుగంట లుపవసింపఁ గోరుచున్నాను. మన కన్ని ప్రాంతములవారును తోడుపడుదురో, పడరో చెప్పఁ వీలులేదు గాని, బొంబాయి మద్రాసు బిహారు సింధుదేశములవారు తోడుపడుదురని నా కాశ గలదు. ఈ ప్రదేశము లన్నియు తగినరీతిగా హరతాళ మొనరించినచో మనము సంతుష్టులము కావచ్చును. నాయీమాట రాజగోపాలాచార్యులవారికి రుచించెను. పిదప వీరు మిత్రులకుఁ దెలిపిరి. అందఱును బాగుగా నున్నదనిరి. నే నొక చిన్న నోటీసును ప్రకటించితిని. 30-3-1919 నాఁడు హరతాళమని నిర్ణ యింపఁబడెను గాని పిదప 6-4-1919 కి మార్పఁబడెను. పని తొందరగా ప్రారంభింపవలసియుండుటచే లోకులకు కొలఁది యవకాశములోనే యీసంగతి తెలుపఁబడెను. కాని యిది యంతయు నిటులు జరుగునని యెవ రనుకొనిరి? హిందూదేశమునం దెల్లెడల పత్తనములలో -పల్లెలలో, నెటఁజూచినను హరతాళమే. అది దర్శనీయము ! అద్భుతము !<noinclude><references/> {{c|326}}</noinclude> galnpe6dr30sck0b8dkfpp4e5ya0wr1 104 220206 573935 2026-09-05T10:11:14Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573935 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}31</p> {{p|fs125}}ఆరోజులు (1)</p> {{Largeinitial|ద}}క్షిణదేశమున కొంచెము సంచారము చేసి 4 ఏప్రిలుకుఁ గాఁబోలు జొంబాయి చేరితిని. 6. తేదీని గల కార్యక్రమము నెఱవేర్చుటకు బొంబాయి రావలసినదని శంకరలాల్ బాంకరుగారు నాకు తంతి యిచ్చిరి. ఇంతకు ముందే మార్చి 30 తేదీని ఢిల్లీలో హరతాళము జరిగిపోయెను. అచట శ్రద్ధానందులయు, అజమల్ ఖానులయు మాటయే ఆజ్ఞ. ఆఱవ ఏప్రిల్ వఱకును హరతాళ మాఁపవలయు ననుసంగతి యచటి కాలస్యముగా నందెను. అట్టి హరతాళమును డిల్లీ యెన్నఁడేని అనుష్ఠించియుండలేదు. హిందువులును ముసలమానులును కలిసిపోయిరి. శ్రద్ధానందులు జుమా-మసీదున కాహ్వానింపఁబడిరి. ముసలమానుల కోరికచే వా రచట నుపన్యసించిరి. దీనికి సరకారు-ఆఫీసరుల కన్నులు కుట్టెను. ఈహరతాళ యాత్ర రైలుస్టేషను దెసకుఁ బోవుచుండఁగా పోలీసులు తుపాకులు పేల్చిరి. కొందఱకు గాయములు తగిలెను; కొందఱు చచ్చిరి. ఈరీతిగా ఢిల్లీలో దండనీతి యారంభమాయెను. వెంటనే రమ్మని నాకు శ్రద్ధానందులు వార్తనంపిరి. ఆఱవ తేదీని బొంబాయిలో కార్యక్రమమును పరిపూర్తిచేసికొనిన వెంటనే వత్తునని నేను వారికి తంతి పంపితిని. కొలఁది భేదములతో ఢిల్లీ ముచ్చటలే లాహోరు అమృతసరములలో జరిగెను, డా. సత్యపాలు కిచలూగారలు వెంటనే అమృతసరము<noinclude><references/> {{c|327}}</noinclude> 8cm5g45ahxoxc20o23z7wk5w4omp70y 104 220207 573937 2026-09-05T10:26:11Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573937 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>నకు రమ్మని తంతి నంపిరి. నా కపుడు వారి పరిచితి లేదు. ఢిల్లీ వచ్చి పిదప అమృతసరమునకు రాఁగలనని వారికి తంతి పంపితిని. ఆఱవతేదీ ప్రొద్దున లక్షలకొలఁది జనులు చౌపాటికడ సముద్రస్నానము చేసి యచటినుండి ఠాకుర్‌ద్వారమునకు యాత్రగా బయలుదేఱిరి. అం దాఁడువారు బాలురు బాలికలును గలరు. ఇందు ముసలమానులును పలువురు పాలుగొనిరి. కొందఱు ముసలమాను సోదరులు దాపునఁ గల యొకమసీదునకు మమ్మాహ్వానించిరి. నన్నును, సరోజినీదేవిని ఉపన్యసింపుమని కోరిరి. దేశభక్తికిని, హిందూ ముసలమానుల యైకమత్యమునకును అచట నందఱచేత ప్రతిజ్ఞలు చేయింపవలయు నని విఠలదాసజేరాజణీగారు సూచించిరి. ఇంతవడిగా ప్రతిజ్ఞలు గొనుటకు నేను సమ్మతింప లేదు. ఇపుడు జరిగిన దానితో సంతోషపడుట మంచి దని నేను సలహా యిచ్చితిని. బాస చేసిన తరువాత దానిని మీఱరాదు. దేశభక్తి యననేమో లెస్సగా తెలిసికొనవలయును. హిందూ ముసలమానుల యైక్యమునకు పూనవలసిన భారము చాల దొడ్డది. దానిని బాగుగా దెలిసికొనవలయును. ఇట్టి ప్రమాణములు తీసికొనఁగోరువా రిందులకుఁగాను మఱునాఁటి ప్రొద్దున చౌపాటికడ సమావేశముకావలయునని నేను తెలిపితిని. బొంబాయిలో సంపూర్ణ హరతాళము చట్టమును శాంతముగా నతిక్రమించుటకు సంపూర్ణ ప్రయత్నము లొనరింపఁబడెను. రెండు మూడు చట్టము లతిక్రమింపఁ దగినవి కలవు. అవియే మ మ్మతిక్రమింపుఁ డని చెప్పును. వానిని రద్దు చేయింప వలయును. వీనిలో నొక చట్టమునుమాత్ర మతిక్రమింపఁదలఁచితిమి. ఉప్పు చట్ట మందఱకు నసమ్మతము. దాని నాఁపుటకుఁ జాలఁ<noinclude><references/> {{c|328}}</noinclude> t90ulreqc78d99oww92lwz1pbimqu0g 104 220208 573939 2026-09-05T10:40:44Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 573939 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||31 ఆరోజులు (1)}}</noinclude>గాలమునుండి దొడ్డ ప్రయత్నములు జరుగుచు వచ్చుచున్నవి. కావున దీని నతిక్రమించుట కెవరియిండ్లలో వా రుప్పును వండవలయు నని నేను సూచించితిని. సరకారువారు కొన్ని గ్రంథములను నిషేధించిరి. ఆచట్టముగూడ నతిక్రమింపఁదగిన దని నేను సూచించితిని, ఇట్టివి నాపుస్తకములు రెండు : హిందీ-స్వరాజ్యము, సర్వోదయము. ఈ రెంటిని అచ్చువేసి బహిరంగముగా అమ్మినచో నన్నిఁటికంటె సహజమైన శాసనోల్లంఘన మగును. కావున నీగ్రంథము లెక్కువగా ముద్రించితిమి. సాయంతనోపవాస మయినపిదప జరిగిన మహాసభ ముగిసినతరువాత వీనిని అమ్మఁ జూపితిమి. ఆఱవతేదీ సాయంకాలమున స్వయంసేవకు లీ పుస్తకముల నమ్మఁ దొడఁగిరి. సరోజినీదేవి యొక కారుమీదను, నేనొక కారుమీఁదను, బయలుదేఱితిమి. ముద్రించిన పుస్తకము లన్నియు అయిపోయెను. వసూలయిన సొమ్మీపోరాటమున కుపయోగింపఁబడెను. ఒకొక్క దాని వెల పావలా. కాని నాకడను, సరోజినీదేవికడను ఎవరును పావలా యిచ్చి కొన్నటులు లేదు. జేబులో నున్న దెల్లయు నిచ్చి పుస్తకములు గొన్నవారు పలువురు. కొందఱు పది రూపాయలనోట్లును, కొందఱైదురూపాయలనోట్లను ఇచ్చిరి. ఒకపుస్తకమునకు ఏఁబది రూకలవెల వచ్చినటులు గుర్తు. కొట్టున బెట్టుదు రనిగూడ కొనువారిని హెచ్చరించితిని. కాని ఆసమయమున అందఱకును జైలు భయ మెగిరిపోయెను. కాని మే మమ్మిన పుస్తకములు తమచే నిషిద్ధము లయినవి కావని సరకారువారి యభిప్రాయము. మొదట ముద్రింపఁబడిన పుస్తకములు జప్తుచేయఁబడెను. వాని నమ్మినయెడలనే తప్పు. ఇది<noinclude><references/> {{c|329}}</noinclude> 4algbs27ywa4mncm3p68stkkcp4j6qk 104 220209 573940 2026-09-05T11:00:30Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573940 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220210 573944 2026-09-05T11:04:50Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573944 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220211 573945 2026-09-05T11:05:46Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' {{c|ఆనుశాసనిక పర్వము}} {{c|సోమన}}' 573945 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> {{c|ఆనుశాసనిక పర్వము}} {{c|సోమన}}<noinclude><references/></noinclude> 48lfb3qa36rpwyvqu4xh5phq06fxepg 104 220212 573946 2026-09-05T11:06:32Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' {{c|శాంతిపర్వము}} {{c|(సోమన)}}' 573946 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> {{c|శాంతిపర్వము}} {{c|(సోమన)}}<noinclude><references/></noinclude> 7t93ntofgftka46oin6a7ikzkw0w8zn 104 220213 573947 2026-09-05T11:07:28Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573947 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 573948 573947 2026-09-05T11:07:46Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ 573948 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 2cy340v2owepr5vzzfapdpx4u3fxnsy 104 220214 573949 2026-09-05T11:08:47Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చతుర్థాశ్వాసము భూసమేత, యాశ్రిత సారిజాత, శోభితాకార, రక్షోవర్గమథన, 1 మనసీజ జనిక, నిర్మల గాత్ర, కలుష | వన మన దావ పావక, వేంక టేశ! జనమేజయునకు వైశంపాయనుండు | మంతతో భారతకథ చెప్పఁ దొడఁగ...' 573949 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>చతుర్థాశ్వాసము భూసమేత, యాశ్రిత సారిజాత, శోభితాకార, రక్షోవర్గమథన, 1 మనసీజ జనిక, నిర్మల గాత్ర, కలుష | వన మన దావ పావక, వేంక టేశ! జనమేజయునకు వైశంపాయనుండు | మంతతో భారతకథ చెప్పఁ దొడఁగె భూమి సపత్కాలమునఁ జేయుసమయ | మా మెయిఁ జెప్పినయంత, ధర్మజుఁడు 'శరణాగతులఁ బ్రోచు సజ్జనులకును| బరువడి నీరీతి ఫలమబ్బు ! ననిన గాంగేయుఁ డిట్లను: " గడఁకతోఁ దొల్లి | రంగుగా ముచికుంద రాజవర్యునకు దై జేయమంత్రి యెంతయుఁ జెప్పినట్టి యాకతంబగు నితిహాసంబు వినుము. కపోతోపాఖ్యానము పాపాత్ముఁ డొకబోయ సుఖలఁంపి | యేపుతోఁ దీనియును నిటనమ్ముకొనియు బ్రతు కదిగాఁ జేసి బహుతర లీలఁ | బ్రతిదివసంబును బాగైన వలలు జిగురుకండెలుఁ జల్దిచిక్కంబు నురులు | మొగి ధనువును శరంబును ధరియించి - బహుళ రాటవిఁ జరింపఁగ నొక్కనాఁడు । గహనభూమిని వాన గాలియుఁ బట్టె. సకలజీవులకు నాశంబగునట్లు ప్రకటించి దట్టమె పర్వీ గడవల జలము లొక్కట వంచినట్లు । పిడుగుPX వడుచును భీమమై మిగుల గాలియు వాయు గగనంబు నిండి | కాల రాత్రియుఁ బోలెఁ గడఁగినయంతఁ, బాపకర్ముఁడు బోయ భయము రెట్టింప | నేపెల్లఁ దక్కి యెంతేనియు సొలసి, వగచెడి చలిచేత పడవడ వణణి | వెగడొంది మిఱ్ఱున వృక్షంబు చూచి రాత్రియు నగుటయు రమణతో నాఁడు । గాత్రంబు మిక్కిలి గజగజ వణఁక నొలసి ' యీతరువున నుస్న భూతాళిఁ గొలిచెద నన్నును గూర్మిఁ గాచుటకు. ' అని లుబ్ధకుఁడు వల్క, నమ్మహీరుహము | మన కోటరమున సంకలితమై యుండి యొక కపోతము తన యుగ్మలిరాక యకలంక గతి నున్న యంత శోకించి 1. ఈద్విపద మద్రాసు ప్రతిలో లేదు. 2. యాపత యితిహాసమది వినుమవఘు. (మూ)<noinclude><references/></noinclude> t8ga6529nq7r3qic0nusj8lq5yzma4q 104 220215 573951 2026-09-05T11:13:27Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' {{c|అశ్వమేధ పర్వము}} {{c|(సోమన)}}' 573951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> {{c|అశ్వమేధ పర్వము}} {{c|(సోమన)}}<noinclude><references/></noinclude> 243csewwdn0ys1azajl8q9nbmo40dkg 104 220216 573952 2026-09-05T11:13:39Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573952 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220217 573954 2026-09-05T11:16:29Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573954 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220218 573955 2026-09-05T11:17:16Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' {{c|ఆశ్రమవాస పర్వము}} {{c|(సోమన)}}' 573955 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> {{c|ఆశ్రమవాస పర్వము}} {{c|(సోమన)}}<noinclude><references/></noinclude> otn3d118wtvptp25t1d3k7ow7q61tkl 104 220219 573956 2026-09-05T11:17:31Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220220 573958 2026-09-05T11:20:03Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' {{c|మౌసల పర్వము}} {{c|(సోమన)}}' 573958 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> {{c|మౌసల పర్వము}} {{c|(సోమన)}}<noinclude><references/></noinclude> 8fh45fbblxvnnibajkqahg4rdg3iz02 104 220221 573959 2026-09-05T11:20:19Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573959 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220222 573961 2026-09-05T11:21:12Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573961 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220223 573962 2026-09-05T11:21:26Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573962 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220224 573963 2026-09-05T11:21:40Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573963 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220225 573964 2026-09-05T11:21:54Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573964 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220226 573965 2026-09-05T11:22:08Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573965 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220227 573966 2026-09-05T11:50:26Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220228 573968 2026-09-05T11:56:49Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' {{c|స్వర్గారోహణ పర్వము}} {{c|(సోమన)}}' 573968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> {{c|స్వర్గారోహణ పర్వము}} {{c|(సోమన)}}<noinclude><references/></noinclude> tf81k4htb8qq98s73fqkihkazzphovt 104 220229 573970 2026-09-05T11:57:53Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2 104 220230 573971 2026-09-05T11:58:17Z Rajasekhar1961 50 /* పాఠ్యం లేనిది */ 573971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2