వికీసోర్స్
tewikisource
https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80
MediaWiki 1.47.0-wmf.18
first-letter
మీడియా
ప్రత్యేక
చర్చ
వాడుకరి
వాడుకరి చర్చ
వికీసోర్స్
వికీసోర్స్ చర్చ
దస్త్రం
దస్త్రంపై చర్చ
మీడియావికీ
మీడియావికీ చర్చ
మూస
మూస చర్చ
సహాయం
సహాయం చర్చ
వర్గం
వర్గం చర్చ
ద్వారము
ద్వారము చర్చ
రచయిత
రచయిత చర్చ
పుట
పుట చర్చ
సూచిక
సూచిక చర్చ
TimedText
TimedText talk
మాడ్యూల్
మాడ్యూల్ చర్చ
Event
Event talk
రచయిత:మారేపల్లి రామచంద్ర శాస్త్రి
102
119501
576958
544941
2026-09-07T12:41:38Z
Rajasekhar1961
50
/* రచనలు */
576958
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = మారేపల్లి
|అసలుపేరు = రామచంద్ర శాస్త్రి
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = మ
|పుట్టిన_యేడు = 1874
|గిట్టిన_యేడు = 1951
|వివరణ =
|బొమ్మ= Marepalli ramachandra sastry.jpg
|వికీపీడియా_లంకె = మారేపల్లి రామచంద్ర శాస్త్రి
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము]]
* [[తెనుగు తోబుట్టువులు]] (ముద్రణ: 1935) {{small scan link|Tenugu-Toobuttuvulu.pdf}}
* [[నన్నయ్య నుడులు]] {{small scan link|నన్నయ్య నుడులు.djvu}}
* [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/గ్రంథరచన]]
* [[ఆంధ్ర గ్రంథాలయం/సంపుటం 2/సంచికలు 1, 2/22వ ఆంధ్రదేశ గ్రంధాలయ మహాసభ - రాజమహేంద్రవరము]]
==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 9/సంచిక 7/మారేపల్లి రామచంద్రశాస్త్రి]]
[[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచయితలు]]
8nmooso86r8w0hg79s31gembe40lqbm
వేదిక:కవితా సమితి
0
119510
576959
487486
2026-09-07T12:42:46Z
Rajasekhar1961
50
/* ప్రచురణలు */
576959
wikitext
text/x-wiki
{{portal header
| title = కవితా సమితి
| class =
| subclass1 =
| reviewed =
| shortcut =
| notes = విశాఖపట్నంలో 1926లో స్థాపించబడిన సాహిత్య సంస్థ
}}
==ప్రచురణలు==
* [[తెనుగు తోబుట్టువులు]] (1935) {{small scan link|Tenugu-Toobuttuvulu.pdf}}
* [[నన్నయ్య నుడులు]] {{small scan link|నన్నయ్య నుడులు.djvu}}
[[వర్గం:వేదికలు]]
[[వర్గం:కవితా సమితి]]
[[వర్గం:విశాఖపట్టణం]]
[[వర్గం:1926]]
tfio8xx93bkdvo5mfrozfcejhgrnwnl
రచయిత:వారణాసి రామబ్రహ్మం
102
149687
576943
562016
2026-09-07T12:14:03Z
Rajasekhar1961
50
/* రచనలు */
576943
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = వారణాసి
|అసలుపేరు = రామబ్రహ్మం
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర
|పుట్టిన_యేడు =
|గిట్టిన_యేడు =
|వివరణ =
|బొమ్మ=
|వికీపీడియా_లంకె = వారణాసి రామబ్రహ్మం
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అంతర్వేది]] (1958)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉప్పట్లు (ఉప్పు పట్టెలు)]] (1960)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏనుగుల మహల్]] (1960)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/కేశవ జగన్మోహినీ ఆలయము (ర్యాలి)]] (1962)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గన్నవరము కుల్యవాహిక]] (1962)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/చామర్లకోట]] (1962)
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]
kz59h889uz7z9z9584f5xdgxnb8nds6
576946
576943
2026-09-07T12:17:09Z
Rajasekhar1961
50
/* రచనలు */
576946
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = వారణాసి
|అసలుపేరు = రామబ్రహ్మం
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర
|పుట్టిన_యేడు =
|గిట్టిన_యేడు =
|వివరణ =
|బొమ్మ=
|వికీపీడియా_లంకె = వారణాసి రామబ్రహ్మం
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అంతర్వేది]] (1958)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉప్పట్లు (ఉప్పు పట్టెలు)]] (1960)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏనుగుల మహల్]] (1960)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్లాట]] (1960)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/కేశవ జగన్మోహినీ ఆలయము (ర్యాలి)]] (1962)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గన్నవరము కుల్యవాహిక]] (1962)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/చామర్లకోట]] (1962)
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]
ejopz4grkgh6guc4gbh29t3qn7cqztg
రచయిత:బిరుదురాజు రామరాజు
102
151069
577408
570400
2026-09-08T09:58:40Z
Rajasekhar1961
50
/* రచనలు */
577408
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = బిరుదురాజు
|అసలుపేరు = రామరాజు
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = బ
|పుట్టిన_యేడు = 1925
|గిట్టిన_యేడు = 2010
|వివరణ = జానపద సాహిత్యంపై కృషి చేసిన రచయిత.
|బొమ్మ=Portrait of Biruduraju Ramaraju by A. Prabhakar from తెలంగాణ తేజోమూర్తులు (page 586 crop).jpg
|వికీపీడియా_లంకె = బిరుదురాజు రామరాజు
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* ఆంధ్రయోగులు
* [[ప్రసన్నరాఘవనాట్యప్రబంధము]] (1962) గ్రంథానికి ప్రరోచన
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/ఆంధ్ర జానపద గేయ వాఙ్మయయము]]
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గురుజాడ వేంకట అప్పారావు]]
==రచయిత గురంచిన రచనలు==
*[[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/బిరుదురాజు రామరాజు]]
{{authority control}}
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]
a94rktu06dumlwwd6gbav88n66lrbf4
577409
577408
2026-09-08T09:59:20Z
Rajasekhar1961
50
/* రచనలు */
577409
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = బిరుదురాజు
|అసలుపేరు = రామరాజు
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = బ
|పుట్టిన_యేడు = 1925
|గిట్టిన_యేడు = 2010
|వివరణ = జానపద సాహిత్యంపై కృషి చేసిన రచయిత.
|బొమ్మ=Portrait of Biruduraju Ramaraju by A. Prabhakar from తెలంగాణ తేజోమూర్తులు (page 586 crop).jpg
|వికీపీడియా_లంకె = బిరుదురాజు రామరాజు
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* ఆంధ్రయోగులు
* [[ప్రసన్నరాఘవనాట్యప్రబంధము]] (1962) గ్రంథానికి ప్రరోచన
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/ఆంధ్ర జానపద గేయ వాఙ్మయయము]] (1958)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/గురుజాడ వేంకట అప్పారావు]] (1962)
==రచయిత గురంచిన రచనలు==
*[[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/బిరుదురాజు రామరాజు]]
{{authority control}}
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]
5njhhzzqkxcshocrxih3ic8s7s6ambe
పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/21
104
151119
577300
572941
2026-09-07T16:59:44Z
Rajasekhar1961
50
577300
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable"
|+
|-
| 41. జ. పు. || అర్థవిద్యాభూషణ, [[రచయిత:జటావల్లభుల పురుషోత్తము|జటావల్లభుల పురుషోత్తము]], ఎం. ఏ., సంస్కృతోపన్యాసకులు. ఎస్.ఆర్.ఆర్.& సి.ఆర్.ఆర్. కాలేజి, విజయవాడ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/అర్ష వాస్తుశాస్త్రము|ఆర్ష వాస్తుశాస్త్రము]]
|-
| 42. జ. వేం. సు. || కావ్యపురాణతీర్ధ, విద్వాన్, [[రచయిత:జనమంచి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ|జనమంచి వేంకటసుబ్రహ్మణ్యకర్మ]], కడప || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కడప జిల్లా|కడప జిల్లా]]
|-
| 43. జి. ఆ. మూ. || శ్రీ [[రచయిత:జి. ఆదినారాయణమూర్తి|జి. ఆదినారాయణమూర్తి]], ఎం. ఏ.. ఎం. ఇడి.. గవర్నమెంటు హైస్కూలు, నాంపల్లి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము|ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము]]
|-
| 44. జి. వి. సు. || శ్రీ [[రచయిత:జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం|జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యము]], ఎం. ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ కళాశాల, వరంగల్లు. || కృష్ణదేవరాయలు
|-
| 45. జి. హెచ్, ఎస్. వి. ప్ర. రా. || శ్రీ జి. హెచ్. ఎస్. వి. ప్రసాదరావు, జియాలజిస్టు, జియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ఇం డియా, కలకత్తా || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)|ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)]]
|-
| 46. జె. జో. || శ్రీ [[రచయిత:జయంతి జోగారావు|జయంతి జోగారావు]], ఎమ్. ఎన్.సి., ఉపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || ఓస్టువార్డు ఫిడ్రిష్ విల్హెల్ం
|-
| 47. జె. యల్. కె. || శ్రీ జె. యల్. కౌల్, రిటైర్డు ప్రిన్సిపాల్, శ్రీనగర్ || కాశ్మీరు భాషాసాహిత్యములు
|-
| 48. జొ. స. || శ్రీ [[రచయిత:జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి|జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి]], ఎం. ఏ., బి. ఎల్., ఆంగ్ల శాఖాధ్యతులు, ఎస్. ఆర్. ఆర్. & సి. ఆర్. ఆర్. కాలేజీ, విజయవాడ || కనకదుర్గాలయము
|-
| 49. టి. కె. వి. ఎస్. ఎస్. || శిరోమణి, [[రచయిత:టి. కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు|టి. కె. వి. ఎన్. సుదర్శనాచార్యులు]], పండితులు, శ్రీ వెంకటేశ్వర ఓరియంటల్ రిసెర్చి ఇన్స్టిట్యూట్, తిరుపతి || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కపిస్థలం దేశికాచార్యులు|కపిస్థలం దేశికాచార్యులు]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్పము|కల్పము]]
|-
| 50. టీ. శే. || డా. టి. శేషగిరిరావు, ఉపన్యాసకులు, భౌతిక శాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము|కాంతిజ్యామితి శాస్త్రము]]
|}<noinclude><references/>
xviii</noinclude>
ot4pvkk2q2bx1geutxymd7k1mkuy8f9
577301
577300
2026-09-07T17:01:20Z
Rajasekhar1961
50
577301
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable"
|+
|-
| 41. జ. పు. || అర్థవిద్యాభూషణ, [[రచయిత:జటావల్లభుల పురుషోత్తము|జటావల్లభుల పురుషోత్తము]], ఎం. ఏ., సంస్కృతోపన్యాసకులు. ఎస్.ఆర్.ఆర్.& సి.ఆర్.ఆర్. కాలేజి, విజయవాడ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/అర్ష వాస్తుశాస్త్రము|ఆర్ష వాస్తుశాస్త్రము]]
|-
| 42. జ. వేం. సు. || కావ్యపురాణతీర్ధ, విద్వాన్, [[రచయిత:జనమంచి వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశర్మ|జనమంచి వేంకటసుబ్రహ్మణ్యకర్మ]], కడప || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కడప జిల్లా|కడప జిల్లా]]
|-
| 43. జి. ఆ. మూ. || శ్రీ [[రచయిత:జి. ఆదినారాయణమూర్తి|జి. ఆదినారాయణమూర్తి]], ఎం. ఏ.. ఎం. ఇడి.. గవర్నమెంటు హైస్కూలు, నాంపల్లి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము|ఉద్దేశాత్మక మనస్తత్వవాదము]]
|-
| 44. జి. వి. సు. || శ్రీ [[రచయిత:జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యం|జి. వి. సుబ్రహ్మణ్యము]], ఎం. ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ కళాశాల, వరంగల్లు. || కృష్ణదేవరాయలు
|-
| 45. జి. హెచ్, ఎస్. వి. ప్ర. రా. || శ్రీ జి. హెచ్. ఎస్. వి. ప్రసాదరావు, జియాలజిస్టు, జియలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ఇం డియా, కలకత్తా || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)|ఇనుము I (భూగర్భశాస్త్రము)]]
|-
| 46. జె. జో. || శ్రీ [[రచయిత:జయంతి జోగారావు|జయంతి జోగారావు]], ఎమ్. ఎన్.సి., ఉపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || ఓస్టువార్డు ఫిడ్రిష్ విల్హెల్ం
|-
| 47. జె. యల్. కె. || శ్రీ జె. యల్. కౌల్, రిటైర్డు ప్రిన్సిపాల్, శ్రీనగర్ || కాశ్మీరు భాషాసాహిత్యములు
|-
| 48. జొ. స. || శ్రీ [[రచయిత:జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి|జొన్నలగడ్డ సత్యనారాయణమూర్తి]], ఎం. ఏ., బి. ఎల్., ఆంగ్ల శాఖాధ్యతులు, ఎస్. ఆర్. ఆర్. & సి. ఆర్. ఆర్. కాలేజీ, విజయవాడ || కనకదుర్గాలయము
|-
| 49. టి. కె. వి. ఎస్. ఎస్. || శిరోమణి, [[రచయిత:టి. కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు|టి. కె. వి. ఎన్. సుదర్శనాచార్యులు]], పండితులు, శ్రీ వెంకటేశ్వర ఓరియంటల్ రిసెర్చి ఇన్స్టిట్యూట్, తిరుపతి || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కపిస్థలం దేశికాచార్యులు|కపిస్థలం దేశికాచార్యులు]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్పము|కల్పము]]
|-
| 50. టీ. శే. || డా. [[రచయిత:టి. శేషగిరిరావు|టి. శేషగిరిరావు]], ఉపన్యాసకులు, భౌతిక శాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము|కాంతిజ్యామితి శాస్త్రము]]
|}<noinclude><references/>
xviii</noinclude>
ojxdy4yjxvto7guhr4hww80yrcee5hx
పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/23
104
151157
577304
576347
2026-09-07T17:06:32Z
Rajasekhar1961
50
577304
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable"
|+
|-
| 60. ధూ. అ. సో. || శ్రీ ధూళిపాళ అర్కసోమయాజులు, ఎం. ఏ.. బి. ఇడి.. గణితశాస్త్ర శాఖాధ్యక్షులు డబ్ల్యు. జ. కాలేజి, భీమవరము || కాలము (భారతీయ సిద్ధాంత ప్రకారము)
|-
| 61. స. ప్ర. || డా. [[రచయిత:నర్మదేశ్వర ప్రసాద్|నర్మదేశ్వర ప్రసాద్]], సామాజిక శాస్త్రశాఖ, పాట్నా విశ్వవిద్యాలయము, పొట్నా || కులములు-వర్ణములు
|-
| 62. న. రా. || శ్రీ [[రచయిత:నటరాజ రామకృష్ణ|నటరాజ రామకృష్ణ]] బి. ఏ., డైరెక్టరు, నృత్యనికేశనము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆసియా నృత్యరీతులు|ఆసియా నృత్యరీతులు]]
|-
| 63. నా. కృ. ||శ్రీమతి [[రచయిత:నాయని కృష్ణకుమారి|నాయని కృష్ణకుమారి]] ఎం. ఏ., ఆంధ్రభాషోవన్యాసకురాలు, మహిళా కళాశాల, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్|కప్తాన్ జేమ్స్ కుక్]]
|-
| 64. నే. భా. ర. || శ్రీమతి [[రచయిత:నేమాని భారతీరత్నాకరాంబ|నేమాని భారతీరత్నాకరాంబ]] ఎం.ఏ., బి.ఇడి.. గరల్సు మల్టీపర్పస్ హైస్కూలు, నారాయణగూడ, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంచెర్ల గోపన్న|కంచెర్ల గోపన్న]]
|-
|65.నో. నా, || గానకళానిధి, సంగీతరత్న, [[రచయిత:నోరి నాగభూషణము|నోరి నాగభూషణము]], గవర్నమెంటు స్కూల్ ఆఫ్ మ్యూజిక్, ||కర్ణాటక గానము
|-
| 66. నో, రా.శా. ||ఆయుర్వేదభూషణ, పండిత, [[రచయిత:నోరి రామశాస్త్రి|నోరి రామశాస్త్రి]], (స్వర్గీయ) ఎ. కె. ఎ. సి., విజయవాడ
||1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆహారము - విహారము|ఆహారము-విహారము]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓషధులు|ఓషధులు]]
|-
| 67. ప. వేం. ||శ్రీ [[రచయిత:పర్సా వెంకటేశ్వరరావు|పర్సా వెంకటేశ్వరరావు]] ఎం.ఏ., ఐ.ఏ.యస్., సెటిల్ మెంట్ ఆఫీసరు, నెల్లూరు ||1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎమండ్సెన్ - రోల్డు|ఎమండ్సెన్ రోల్డు]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎర్నెస్టు హెన్రీ షాకల్ టన్ - సర్|ఎర్నెస్టు హెన్రీ షాకల్టన్' సర్]] 3. కరీంనగరం జిల్లా
|-
|68. స. వే. రా. ||శ్రీ [[రచయిత:పరవస్తు వేంకటరామానుజస్వామి|పరవస్తు వేంకటరామానుజస్వామి]] (స్వర్గీయ), ఎం.ఏ., విశాఖపట్టణము || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋగ్వేదము|ఋగ్వేదము]]
|-
|69. పి. జి. పు. ||డా. పి. జి. పురాజీవ్, పిహెచ్. డి.. రీడరు, భౌతికశాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు ||కాంతివిశ్లేషణశాస్త్రము
|}<noinclude><references/></noinclude>
csjabdiic4eacf7sif3qsmhidtrvw3u
577307
577304
2026-09-07T17:11:04Z
Rajasekhar1961
50
577307
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable"
|+
|-
| 60. ధూ. అ. సో. || శ్రీ ధూళిపాళ అర్కసోమయాజులు, ఎం. ఏ.. బి. ఇడి.. గణితశాస్త్ర శాఖాధ్యక్షులు డబ్ల్యు. జ. కాలేజి, భీమవరము || కాలము (భారతీయ సిద్ధాంత ప్రకారము)
|-
| 61. స. ప్ర. || డా. [[రచయిత:నర్మదేశ్వర ప్రసాద్|నర్మదేశ్వర ప్రసాద్]], సామాజిక శాస్త్రశాఖ, పాట్నా విశ్వవిద్యాలయము, పొట్నా || కులములు-వర్ణములు
|-
| 62. న. రా. || శ్రీ [[రచయిత:నటరాజ రామకృష్ణ|నటరాజ రామకృష్ణ]] బి. ఏ., డైరెక్టరు, నృత్యనికేశనము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆసియా నృత్యరీతులు|ఆసియా నృత్యరీతులు]]
|-
| 63. నా. కృ. ||శ్రీమతి [[రచయిత:నాయని కృష్ణకుమారి|నాయని కృష్ణకుమారి]] ఎం. ఏ., ఆంధ్రభాషోవన్యాసకురాలు, మహిళా కళాశాల, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్|కప్తాన్ జేమ్స్ కుక్]]
|-
| 64. నే. భా. ర. || శ్రీమతి [[రచయిత:నేమాని భారతీరత్నాకరాంబ|నేమాని భారతీరత్నాకరాంబ]] ఎం.ఏ., బి.ఇడి.. గరల్సు మల్టీపర్పస్ హైస్కూలు, నారాయణగూడ, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంచెర్ల గోపన్న|కంచెర్ల గోపన్న]]
|-
|65.నో. నా, || గానకళానిధి, సంగీతరత్న, [[రచయిత:నోరి నాగభూషణము|నోరి నాగభూషణము]], గవర్నమెంటు స్కూల్ ఆఫ్ మ్యూజిక్, || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్ణాటక గానము|కర్ణాటక గానము]]
|-
| 66. నో, రా.శా. ||ఆయుర్వేదభూషణ, పండిత, [[రచయిత:నోరి రామశాస్త్రి|నోరి రామశాస్త్రి]], (స్వర్గీయ) ఎ. కె. ఎ. సి., విజయవాడ
||1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆహారము - విహారము|ఆహారము-విహారము]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓషధులు|ఓషధులు]]
|-
| 67. ప. వేం. ||శ్రీ [[రచయిత:పర్సా వెంకటేశ్వరరావు|పర్సా వెంకటేశ్వరరావు]] ఎం.ఏ., ఐ.ఏ.యస్., సెటిల్ మెంట్ ఆఫీసరు, నెల్లూరు ||1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎమండ్సెన్ - రోల్డు|ఎమండ్సెన్ రోల్డు]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎర్నెస్టు హెన్రీ షాకల్ టన్ - సర్|ఎర్నెస్టు హెన్రీ షాకల్టన్' సర్]] 3. కరీంనగరం జిల్లా
|-
|68. స. వే. రా. ||శ్రీ [[రచయిత:పరవస్తు వేంకటరామానుజస్వామి|పరవస్తు వేంకటరామానుజస్వామి]] (స్వర్గీయ), ఎం.ఏ., విశాఖపట్టణము || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋగ్వేదము|ఋగ్వేదము]]
|-
|69. పి. జి. పు. ||డా. పి. జి. పురాజీవ్, పిహెచ్. డి.. రీడరు, భౌతికశాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు ||కాంతివిశ్లేషణశాస్త్రము
|}<noinclude><references/></noinclude>
45gd8vmglvtjlokvz14xy1fwjkkdy2x
577308
577307
2026-09-07T17:13:08Z
Rajasekhar1961
50
577308
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable"
|+
|-
| 60. ధూ. అ. సో. || శ్రీ ధూళిపాళ అర్కసోమయాజులు, ఎం. ఏ.. బి. ఇడి.. గణితశాస్త్ర శాఖాధ్యక్షులు డబ్ల్యు. జ. కాలేజి, భీమవరము || కాలము (భారతీయ సిద్ధాంత ప్రకారము)
|-
| 61. స. ప్ర. || డా. [[రచయిత:నర్మదేశ్వర ప్రసాద్|నర్మదేశ్వర ప్రసాద్]], సామాజిక శాస్త్రశాఖ, పాట్నా విశ్వవిద్యాలయము, పొట్నా || కులములు-వర్ణములు
|-
| 62. న. రా. || శ్రీ [[రచయిత:నటరాజ రామకృష్ణ|నటరాజ రామకృష్ణ]] బి. ఏ., డైరెక్టరు, నృత్యనికేశనము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆసియా నృత్యరీతులు|ఆసియా నృత్యరీతులు]]
|-
| 63. నా. కృ. ||శ్రీమతి [[రచయిత:నాయని కృష్ణకుమారి|నాయని కృష్ణకుమారి]] ఎం. ఏ., ఆంధ్రభాషోవన్యాసకురాలు, మహిళా కళాశాల, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్|కప్తాన్ జేమ్స్ కుక్]]
|-
| 64. నే. భా. ర. || శ్రీమతి [[రచయిత:నేమాని భారతీరత్నాకరాంబ|నేమాని భారతీరత్నాకరాంబ]] ఎం.ఏ., బి.ఇడి.. గరల్సు మల్టీపర్పస్ హైస్కూలు, నారాయణగూడ, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంచెర్ల గోపన్న|కంచెర్ల గోపన్న]]
|-
|65.నో. నా, || గానకళానిధి, సంగీతరత్న, [[రచయిత:నోరి నాగభూషణం|నోరి నాగభూషణము]], గవర్నమెంటు స్కూల్ ఆఫ్ మ్యూజిక్, || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్ణాటక గానము|కర్ణాటక గానము]]
|-
| 66. నో, రా.శా. ||ఆయుర్వేదభూషణ, పండిత, [[రచయిత:నోరి రామశాస్త్రి|నోరి రామశాస్త్రి]], (స్వర్గీయ) ఎ. కె. ఎ. సి., విజయవాడ
||1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆహారము - విహారము|ఆహారము-విహారము]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఓషధులు|ఓషధులు]]
|-
| 67. ప. వేం. ||శ్రీ [[రచయిత:పర్సా వెంకటేశ్వరరావు|పర్సా వెంకటేశ్వరరావు]] ఎం.ఏ., ఐ.ఏ.యస్., సెటిల్ మెంట్ ఆఫీసరు, నెల్లూరు ||1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎమండ్సెన్ - రోల్డు|ఎమండ్సెన్ రోల్డు]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎర్నెస్టు హెన్రీ షాకల్ టన్ - సర్|ఎర్నెస్టు హెన్రీ షాకల్టన్' సర్]] 3. కరీంనగరం జిల్లా
|-
|68. స. వే. రా. ||శ్రీ [[రచయిత:పరవస్తు వేంకటరామానుజస్వామి|పరవస్తు వేంకటరామానుజస్వామి]] (స్వర్గీయ), ఎం.ఏ., విశాఖపట్టణము || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋగ్వేదము|ఋగ్వేదము]]
|-
|69. పి. జి. పు. ||డా. పి. జి. పురాజీవ్, పిహెచ్. డి.. రీడరు, భౌతికశాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు ||కాంతివిశ్లేషణశాస్త్రము
|}<noinclude><references/></noinclude>
5wzu3do2okcfkh6qmveqn1ra9fsa5zs
సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/చర్మవ్యాధులు
0
151484
576960
479133
2026-09-07T13:21:08Z
Rajasekhar1961
50
added [[Category:వైద్యశాస్త్రము]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
576960
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము]]
| రచయిత = శాంతి నారాయణ మథూర్
| అనువాదం=
| విభాగము = చర్మవ్యాధులు
| ముందరి = [[../చరిత్రాధారములు/ ]]
| తదుపరి =[[../చలనచిత్రములు/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం=1962
}}
<pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Three.pdf" from=692 fromsection="692B" to=697 tosection="697A" />
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:వైద్యశాస్త్రము]]
bga0syb5syzt1lml5fnfk0m02lrkuc0
రచయిత:నోరి నాగభూషణం
102
151948
577309
443178
2026-09-07T17:14:16Z
Rajasekhar1961
50
/* రచనలు */
577309
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = నోరి
|అసలుపేరు = నాగభూషణం
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = న
|పుట్టిన_యేడు =
|గిట్టిన_యేడు =
|వివరణ =
|బొమ్మ=
|వికీపీడియా_లంకె = నోరి నాగభూషణం
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అహోబలుడు]] (1958)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్ణాటక గానము]] (1960)
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]
bv8l17g6a5tyll64c0c5ehud7b4ej0t
రచయిత:టి. శేషగిరిరావు
102
152651
577303
447103
2026-09-07T17:03:27Z
Rajasekhar1961
50
/* రచనలు */
577303
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = టి.
|అసలుపేరు = శేషగిరిరావు
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = శ
|పుట్టిన_యేడు =
|గిట్టిన_యేడు =
|వివరణ =
|బొమ్మ=
|వికీపీడియా_లంకె = టి. శేషగిరిరావు
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/అతి శ్రుతి ధ్వని శాస్త్రము]] (1958)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము]] (1960)
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మూడవ సంపుటము/ఘర్మయంత్రములు]] (1962)
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]
7l9tzh3k850djgu1jw57pami17kbg64
పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/732
104
154790
577189
576421
2026-09-07T14:56:01Z
A.Murali
3019
577189
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||కాలము (భారతీయ సిద్ధాంతానుసారము)}}</noinclude>
కలదా అని దీనికి గాణితికోపపత్తి కలదు. అదేదనగా, ఒక మహాయుగములో గ్రహములన్నియు అశ్విన్యాది
మొదలు నక్షత్ర చక్రముచుట్టును సంపూర్ణ భ్రమణము చేయును. ఒక కల్పమునందు ఆ గ్రహములే కాక వాటి మందోచ్చలు, పాతలుకూడ సంపూర్ణ భ్రమణము చేయుచు,ఇప్పుడు ఉపలబ్ధములగుచున్న పాతమందోచ్ఛల స్థానములను బట్టియు, వాటి గతి వేగమును బట్టియు, వెనుకకు గణితము చేసి, ఆ పాతమందోచ్చలు అశ్విన్యాదియందు సమత్వమును పొందినవని తేల్చినారు. అదియే కల్పాది. అనగా కల్పాదియందు సమస్త గ్రహములు, వాటి మందోచ్చలు, వాటి పాఠలు ఆవన్నియు అశ్విన్యాది
యందు సమత్వమును పొందియుండునని గణిత సంప్రదాయము.
పైవక్తవ్యాంశములను బట్టి హైందవులు కాలలక్షణమును ఎట్లు నిరూపించిరో సూత్రప్రాయముగా వివరించి
యుండుట చదువరులు గ్రహించి యుందురు. ఇప్పుడు ఏతద్విషయములను, కాలగణనమును, సృష్ట్యాది గతాబ్దముల వివరణములను సంఖ్యాసహితముగా ఉదాహరించి చూపుచున్నాము.
{| class="wikitable"
|+ 1. స్మృత్యాదుల ననుసరించి —
|-
! !! !!
|-
| 18 || రెప్పపాట్లకాలము || 1 కాష్ఠ
|-
| 30 || కాష్ఠలు || 1 కళ
|-
| 30 || కళలు || 1 ముహూర్తము
|-
| 30 || ముహూర్తములు || 1 అహోరాత్రము(దినము)
|}
1. స్మృత్యాదుల ననుసరించి —
18 రెప్పపాట్లకాలము ! కాష్ఠ
80 కాష్ఠలు
30 కళలు
1 కళ
1 ముహూర్తము
30 ముహూర్తములు 1 అహోరాత్రము
జ్యోతిషసిద్ధాంతముల ననుసరించి......
{| class="wikitable"
|+ జ్యోతిషసిద్ధాంతముల ననుసరించి.....
|-
! !! !!
|-
| 6 || గడి పాఠ్యం || గడి పాఠ్యం
|-
| 60 || గడి పాఠ్యం || గడి పాఠ్యం
|-
| 60 || గడి పాఠ్యం || గడి పాఠ్యం
|-
| 30 || గడి పాఠ్యం || గడి పాఠ్యం
|-
| 12 || గడి పాఠ్యం || గడి పాఠ్యం
|}
6 ప్రాణముల కాలము 1 విగడియ
60 విగడియలు
1 గడియ
(దినము)
60 గడియలు
1 అహోరాత్రము
(దినము)
30 అహోరాత్రములు 1 మానవమాసము
12 మానవమాసములు 1 మానవసంవత్సరము
(300 దినములు)
2. కాలగణనమున దేవసంవత్సరములు, మానవ సంవ
త్సరములు అని రెండు విధములుగా చెప్పబడినది. వీటి
పరస్పర సంబంధము ఈ క్రింది విధముగా నుండును:
86
కాలము (భారతీయ సిద్ధాంతానుసారము)
=
ఒక మానవసంవత్సరము (840 దినములు) దేవతల
కొక దీనము. ఇందు ఉత్తరాయన కాలనః పుష్యమాసము
మొదలు జ్యేష్ఠమాసము వరకు 6 నెలలు) దేవతలకు ఒక
అహస్సు (పగలు); దక్షిణాయనము (ఆషాఢమాసము
మొదలు మార్గశిరమాసము వరకు 6 నెలలు) దేవతలకు ఒక
రాత్రి. ఇట్టి 300 దివ్యదినములు ఒక దేవసంవత్సరమగును.
అనగా ఒక దేవసంవత్సరము = 360 మానవసంవత్సరములు.
8. మహాకాలగణనమునందు కృక, త్రేత, ద్వాపర, కలి
యుగముల నెడు నాలుగు యుగములు చెప్పబడినది. ఈ
నాలుగు యుగముల కాలము మహాయుగమనబడును.
ఈ యుగముల ప్రమాణములను దేవసంవత్సరములలోను,
మానవ సంవత్సరములలోను ప్రక్క ప్రక్కగా జూపు
చున్నాము :
681
కృతయుగ ప్రమాణము సంధ్య
సంధ్యాంశలు కలిసి
త్రేతాయుగ ప్రమాణము సంధ్య
సంధ్యాంశలు కలిసి
ద్వాపరయుగ ప్రమాణము సంధ్య
సంధ్యాంశలు కలిసి
కలియుగ ప్రమాణము సంధ్య
సంధ్యాంశలు కలిసి
మహాయుగ ప్రమాణము
దే. సం.
మా. సం.
4800
1728000
3600
1286000
2400
--
884000
1200
-
482000
F
12,000 43,20000
పేయి మహాయుగములు ఒక కల్పమగును. కావున
ఒక కల్పము=12000000 దే. సం. 4320000000 మా. సం.
కల్పమనగా బ్రహ్మకు ఒక పగలు లేక ఒక రాత్రి.
రెండు కల్పములు బ్రహ్మకు ఒక దినము
-86400000 30 మా. సం.
-259200000000 మా. సం.
ఇట్టి 80 దినములు బ్రహ్మకు ఒక నెల
మా. సం. ఇట్టి 12 నెలలు బ్రహ్మకు ఒక సంవత్సరము
--
-3110400000000 మా. సం.
బ్రహ్మ పూర్ణ ఆయుస్సు 100 సంవత్సరములు
811040000000000 మా. సం.
బ్రహ్మ ఆయుస్సులో ఇప్పటికి 50 సంవత్సరములు
ముగిసినవి. దీనిని ప్రథమవరార్ధమందురు. కనుక బ్రహ్మజీ విత
ములో ముగిసిన కాలము. 155520000000000 మా. సం.<noinclude><references/></noinclude>
2k6l4kwnnvzdpjk2sjyiw6ikhycjqv0
577354
577189
2026-09-08T03:35:02Z
A.Murali
3019
577354
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||కాలము (భారతీయ సిద్ధాంతానుసారము)}}</noinclude>
కలదా అని దీనికి గాణితికోపపత్తి కలదు. అదేదనగా, ఒక మహాయుగములో గ్రహములన్నియు అశ్విన్యాది
మొదలు నక్షత్ర చక్రముచుట్టును సంపూర్ణ భ్రమణము చేయును. ఒక కల్పమునందు ఆ గ్రహములే కాక వాటి మందోచ్చలు, పాతలుకూడ సంపూర్ణ భ్రమణము చేయుచు,ఇప్పుడు ఉపలబ్ధములగుచున్న పాతమందోచ్ఛల స్థానములను బట్టియు, వాటి గతి వేగమును బట్టియు, వెనుకకు గణితము చేసి, ఆ పాతమందోచ్చలు అశ్విన్యాదియందు సమత్వమును పొందినవని తేల్చినారు. అదియే కల్పాది. అనగా కల్పాదియందు సమస్త గ్రహములు, వాటి మందోచ్చలు, వాటి పాఠలు ఆవన్నియు అశ్విన్యాది
యందు సమత్వమును పొందియుండునని గణిత సంప్రదాయము.
పైవక్తవ్యాంశములను బట్టి హైందవులు కాలలక్షణమును ఎట్లు నిరూపించిరో సూత్రప్రాయముగా వివరించి
యుండుట చదువరులు గ్రహించి యుందురు. ఇప్పుడు ఏతద్విషయములను, కాలగణనమును, సృష్ట్యాది గతాబ్దముల వివరణములను సంఖ్యాసహితముగా ఉదాహరించి చూపుచున్నాము.
{| class="wikitable"
|+ 1. స్మృత్యాదుల ననుసరించి —
|-
! !! !!
|-
| 18 || రెప్పపాట్లకాలము || 1 కాష్ఠ
|-
| 30 || కాష్ఠలు || 1 కళ
|-
| 30 || కళలు || 1 ముహూర్తము
|-
| 30 || ముహూర్తములు || 1 అహోరాత్రము(దినము)
|}
{| class="wikitable"
|+ జ్యోతిషసిద్ధాంతముల ననుసరించి.....
|-
! !! !!
|-
| 6 || ప్రాణముల కాలము || 1 విగడియ
|-
| 60 || విగడియలు || 1 గడియ
|-
| 60 || గడియలు || 1 అహోరాత్రము(దినము)
|-
| 30 || అహోరాత్రములు || 1 మానవమాసము
|-
| 12 || మానవమాసములు || 1 మానవసంవత్సరము(300 దినములు)
|}
2. కాలగణనమున దేవసంవత్సరములు, మానవ సంవత్సరములు అని రెండు విధములుగా చెప్పబడినది. వీటి పరస్పర సంబంధము ఈ క్రింది విధముగా నుండును:
ఒక మానవసంవత్సరము (360 దినములు) దేవతల కొక దీనము. ఇందు ఉత్తరాయన కాలము (పుష్యమాసము మొదలు జ్యేష్ఠమాసము వరకు 6 నెలలు) దేవతలకు ఒక అహస్సు (పగలు); దక్షిణాయనము (ఆషాఢమాసము మొదలు మార్గశిరమాసము వరకు 6 నెలలు) దేవతలకు ఒక రాత్రి. ఇట్టి 360 దివ్యదినములు ఒక దేవసంవత్సరమగును. అనగా ఒక దేవసంవత్సరము = 360 మానవ సంవత్సరములు.
3. మహాకాలగణనమునందు కృత, త్రేత, ద్వాపర, కలి యుగములనెడు నాలుగు యుగములు చెప్పబడినది. ఈ నాలుగు యుగముల కాలము మహాయుగమనబడును. ఈ యుగముల ప్రమాణములను దేవసంవత్సరములలోను, మానవ సంవత్సరములలోను ప్రక్క ప్రక్కగా జూపు చున్నాము :
{| class="wikitable"
|+
|-
! !! దే. సం. !! మా. సం.
|-
| కృతయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 4800 || 1728000
|-
| త్రేతాయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 3600 || 1296000
|-
| ద్వాపరయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 2400 || 864000
|-
| కలియుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 1200 || 432000
|-
| మహాయుగ ప్రమాణము || 12,000 || 43,20000
|}
కృతయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి
త్రేతాయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి
ద్వాపరయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి
కలియుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి
మహాయుగ ప్రమాణము
దే. సం.
మా. సం.
4800
1728000
3600
1286000
2400
--
884000
1200
-
482000
F
12,000 43,20000
వేయి మహాయుగములు ఒక కల్పమగును. కావున ఒక కల్పము=12000000 దే. సం. 4320000000 మా. సం. కల్పమనగా బ్రహ్మకు ఒక పగలు లేక ఒక రాత్రి.
{| class="wikitable"
|+ Caption text
|-
! శీర్షిక పాఠ్యం !! శీర్షిక పాఠ్యం
|-
| గడి పాఠ్యం || గడి పాఠ్యం
|-
| గడి పాఠ్యం || గడి పాఠ్యం
|-
| గడి పాఠ్యం || గడి పాఠ్యం
|-
| గడి పాఠ్యం || గడి పాఠ్యం
|}
రెండు కల్పములు బ్రహ్మకు ఒక దినము
-86400000 30 మా. సం.
-259200000000 మా. సం.
ఇట్టి 80 దినములు బ్రహ్మకు ఒక నెల
మా. సం. ఇట్టి 12 నెలలు బ్రహ్మకు ఒక సంవత్సరము
--
-3110400000000 మా. సం.
బ్రహ్మ పూర్ణ ఆయుస్సు 100 సంవత్సరములు
811040000000000 మా. సం.
బ్రహ్మ ఆయుస్సులో ఇప్పటికి 50 సంవత్సరములు
ముగిసినవి. దీనిని ప్రథమవరార్ధమందురు. కనుక బ్రహ్మజీ విత
ములో ముగిసిన కాలము. 155520000000000 మా. సం.<noinclude><references/></noinclude>
d9zrc6fcvfjcnwy7wcdv753it0q6d44
577356
577354
2026-09-08T04:27:40Z
A.Murali
3019
577356
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||కాలము (భారతీయ సిద్ధాంతానుసారము)}}</noinclude>
కలదా అని దీనికి గాణితికోపపత్తి కలదు. అదేదనగా, ఒక మహాయుగములో గ్రహములన్నియు అశ్విన్యాది
మొదలు నక్షత్ర చక్రముచుట్టును సంపూర్ణ భ్రమణము చేయును. ఒక కల్పమునందు ఆ గ్రహములే కాక వాటి మందోచ్చలు, పాతలుకూడ సంపూర్ణ భ్రమణము చేయుచు,ఇప్పుడు ఉపలబ్ధములగుచున్న పాతమందోచ్ఛల స్థానములను బట్టియు, వాటి గతి వేగమును బట్టియు, వెనుకకు గణితము చేసి, ఆ పాతమందోచ్చలు అశ్విన్యాదియందు సమత్వమును పొందినవని తేల్చినారు. అదియే కల్పాది. అనగా కల్పాదియందు సమస్త గ్రహములు, వాటి మందోచ్చలు, వాటి పాఠలు ఆవన్నియు అశ్విన్యాది
యందు సమత్వమును పొందియుండునని గణిత సంప్రదాయము.
పైవక్తవ్యాంశములను బట్టి హైందవులు కాలలక్షణమును ఎట్లు నిరూపించిరో సూత్రప్రాయముగా వివరించి
యుండుట చదువరులు గ్రహించి యుందురు. ఇప్పుడు ఏతద్విషయములను, కాలగణనమును, సృష్ట్యాది గతాబ్దముల వివరణములను సంఖ్యాసహితముగా ఉదాహరించి చూపుచున్నాము.
{| class="wikitable"
|+ 1. స్మృత్యాదుల ననుసరించి —
|-
! !! !!
|-
| 18 || రెప్పపాట్లకాలము || 1 కాష్ఠ
|-
| 30 || కాష్ఠలు || 1 కళ
|-
| 30 || కళలు || 1 ముహూర్తము
|-
| 30 || ముహూర్తములు || 1 అహోరాత్రము(దినము)
|}
{| class="wikitable"
|+ జ్యోతిషసిద్ధాంతముల ననుసరించి.....
|-
! !! !!
|-
| 6 || ప్రాణముల కాలము || 1 విగడియ
|-
| 60 || విగడియలు || 1 గడియ
|-
| 60 || గడియలు || 1 అహోరాత్రము(దినము)
|-
| 30 || అహోరాత్రములు || 1 మానవమాసము
|-
| 12 || మానవమాసములు || 1 మానవసంవత్సరము(300 దినములు)
|}
2. కాలగణనమున దేవసంవత్సరములు, మానవ సంవత్సరములు అని రెండు విధములుగా చెప్పబడినది. వీటి పరస్పర సంబంధము ఈ క్రింది విధముగా నుండును:
ఒక మానవసంవత్సరము (360 దినములు) దేవతల కొక దీనము. ఇందు ఉత్తరాయన కాలము (పుష్యమాసము మొదలు జ్యేష్ఠమాసము వరకు 6 నెలలు) దేవతలకు ఒక అహస్సు (పగలు); దక్షిణాయనము (ఆషాఢమాసము మొదలు మార్గశిరమాసము వరకు 6 నెలలు) దేవతలకు ఒక రాత్రి. ఇట్టి 360 దివ్యదినములు ఒక దేవసంవత్సరమగును. అనగా ఒక దేవసంవత్సరము = 360 మానవ సంవత్సరములు.
3. మహాకాలగణనమునందు కృత, త్రేత, ద్వాపర, కలి యుగములనెడు నాలుగు యుగములు చెప్పబడినది. ఈ నాలుగు యుగముల కాలము మహాయుగమనబడును. ఈ యుగముల ప్రమాణములను దేవసంవత్సరములలోను, మానవ సంవత్సరములలోను ప్రక్క ప్రక్కగా జూపు చున్నాము :
{| class="wikitable"
|+
|-
! !! దే. సం. !! మా. సం.
|-
| కృతయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 4800 || 1728000
|-
| త్రేతాయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 3600 || 1296000
|-
| ద్వాపరయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 2400 || 864000
|-
| కలియుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 1200 || 432000
|-
| మహాయుగ ప్రమాణము || 12,000 || 43,20000
|}
కృతయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి
త్రేతాయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి
ద్వాపరయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి
కలియుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి
మహాయుగ ప్రమాణము
దే. సం.
మా. సం.
4800
1728000
3600
1286000
2400
--
884000
1200
-
482000
F
12,000 43,20000
వేయి మహాయుగములు ఒక కల్పమగును. కావున ఒక కల్పము=12000000 దే. సం. 4320000000 మా. సం. కల్పమనగా బ్రహ్మకు ఒక పగలు లేక ఒక రాత్రి.
{| class="wikitable"
|+ Caption text
|-
! శీర్షిక పాఠ్యం !! శీర్షిక పాఠ్యం
|-
| రెండు కల్పములు బ్రహ్మకు ఒక దినము || గడి పాఠ్యం
|-
| ఇట్టి 30 దినములు బ్రహ్మకు ఒక నెల || గడి పాఠ్యం
|-
| మా. సం. ఇట్టి 12 నెలలు బ్రహ్మకు ఒక సంవత్సరము || గడి పాఠ్యం
|-
| బ్రహ్మ పూర్ణ ఆయుస్సు 100 సంవత్సరములు || గడి పాఠ్యం
|}
రెండు కల్పములు బ్రహ్మకు ఒక దినము
-86400000 30 మా. సం.
-259200000000 మా. సం.
ఇట్టి 30 దినములు బ్రహ్మకు ఒక నెల
మా. సం. ఇట్టి 12 నెలలు బ్రహ్మకు ఒక సంవత్సరము
--
-3110400000000 మా. సం.
బ్రహ్మ పూర్ణ ఆయుస్సు 100 సంవత్సరములు
811040000000000 మా. సం.
బ్రహ్మ ఆయుస్సులో ఇప్పటికి 50 సంవత్సరములు
ముగిసినవి. దీనిని ప్రథమవరార్ధమందురు. కనుక బ్రహ్మజీ విత
ములో ముగిసిన కాలము. 155520000000000 మా. సం.<noinclude><references/></noinclude>
dyg0s3xcwzvv4if6grac5e9jxht3r10
577357
577356
2026-09-08T04:35:03Z
A.Murali
3019
/* అచ్చుదిద్దారు */
577357
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||కాలము (భారతీయ సిద్ధాంతానుసారము)}}</noinclude>
కలదా అని దీనికి గాణితికోపపత్తి కలదు. అదేదనగా, ఒక మహాయుగములో గ్రహములన్నియు అశ్విన్యాది
మొదలు నక్షత్ర చక్రముచుట్టును సంపూర్ణ భ్రమణము చేయును. ఒక కల్పమునందు ఆ గ్రహములే కాక వాటి మందోచ్చలు, పాతలుకూడ సంపూర్ణ భ్రమణము చేయుచు,ఇప్పుడు ఉపలబ్ధములగుచున్న పాతమందోచ్ఛల స్థానములను బట్టియు, వాటి గతి వేగమును బట్టియు, వెనుకకు గణితము చేసి, ఆ పాతమందోచ్చలు అశ్విన్యాదియందు సమత్వమును పొందినవని తేల్చినారు. అదియే కల్పాది. అనగా కల్పాదియందు సమస్త గ్రహములు, వాటి మందోచ్చలు, వాటి పాఠలు ఆవన్నియు అశ్విన్యాది
యందు సమత్వమును పొందియుండునని గణిత సంప్రదాయము.
పైవక్తవ్యాంశములను బట్టి హైందవులు కాలలక్షణమును ఎట్లు నిరూపించిరో సూత్రప్రాయముగా వివరించి
యుండుట చదువరులు గ్రహించి యుందురు. ఇప్పుడు ఏతద్విషయములను, కాలగణనమును, సృష్ట్యాది గతాబ్దముల వివరణములను సంఖ్యాసహితముగా ఉదాహరించి చూపుచున్నాము.
{| class="wikitable"
|+ 1. స్మృత్యాదుల ననుసరించి —
|-
! !! !!
|-
| 18 || రెప్పపాట్లకాలము || 1 కాష్ఠ
|-
| 30 || కాష్ఠలు || 1 కళ
|-
| 30 || కళలు || 1 ముహూర్తము
|-
| 30 || ముహూర్తములు || 1 అహోరాత్రము(దినము)
|}
{| class="wikitable"
|+ జ్యోతిషసిద్ధాంతముల ననుసరించి.....
|-
! !! !!
|-
| 6 || ప్రాణముల కాలము || 1 విగడియ
|-
| 60 || విగడియలు || 1 గడియ
|-
| 60 || గడియలు || 1 అహోరాత్రము(దినము)
|-
| 30 || అహోరాత్రములు || 1 మానవమాసము
|-
| 12 || మానవమాసములు || 1 మానవసంవత్సరము(300 దినములు)
|}
2. కాలగణనమున దేవసంవత్సరములు, మానవ సంవత్సరములు అని రెండు విధములుగా చెప్పబడినది. వీటి పరస్పర సంబంధము ఈ క్రింది విధముగా నుండును:
ఒక మానవసంవత్సరము (360 దినములు) దేవతల కొక దీనము. ఇందు ఉత్తరాయన కాలము (పుష్యమాసము మొదలు జ్యేష్ఠమాసము వరకు 6 నెలలు) దేవతలకు ఒక అహస్సు (పగలు); దక్షిణాయనము (ఆషాఢమాసము మొదలు మార్గశిరమాసము వరకు 6 నెలలు) దేవతలకు ఒక రాత్రి. ఇట్టి 360 దివ్యదినములు ఒక దేవసంవత్సరమగును. అనగా ఒక దేవసంవత్సరము = 360 మానవ సంవత్సరములు.
3. మహాకాలగణనమునందు కృత, త్రేత, ద్వాపర, కలి యుగములనెడు నాలుగు యుగములు చెప్పబడినది. ఈ నాలుగు యుగముల కాలము మహాయుగమనబడును. ఈ యుగముల ప్రమాణములను దేవసంవత్సరములలోను, మానవ సంవత్సరములలోను ప్రక్క ప్రక్కగా జూపు చున్నాము :
{| class="wikitable"
|+
|-
! !! దే. సం. !! మా. సం.
|-
| కృతయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 4800 || 1728000
|-
| త్రేతాయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 3600 || 1296000
|-
| ద్వాపరయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 2400 || 864000
|-
| కలియుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 1200 || 432000
|-
| మహాయుగ ప్రమాణము || 12,000 || 43,20000
|}
వేయి మహాయుగములు ఒక కల్పమగును. కావున ఒక కల్పము=12000000 దే. సం. 4320000000 మా. సం. కల్పమనగా బ్రహ్మకు ఒక పగలు లేక ఒక రాత్రి.
{| class="wikitable"
|+ Caption text
|-
! శీర్షిక పాఠ్యం !! శీర్షిక పాఠ్యం
|-
| రెండు కల్పములు బ్రహ్మకు ఒక దినము || -86400000 30 మా. సం.
|-
| ఇట్టి 30 దినములు బ్రహ్మకు ఒక నెల || -259200000000 మా. సం.
|-
| మా. సం. ఇట్టి 12 నెలలు బ్రహ్మకు ఒక సంవత్సరము || -3110400000000 మా. సం.
|-
| బ్రహ్మ పూర్ణ ఆయుస్సు 100 సంవత్సరములు || -3110400000000 మా. సం.
|}
బ్రహ్మ ఆయుస్సులో ఇప్పటికి 50 సంవత్సరములు ముగిసినవి. దీనిని ప్రథమవరార్ధమందురు. కనుక బ్రహ్మజీవితములో ముగిసిన కాలము. 155520000000000 మా. సం.<noinclude><references/></noinclude>
jqc22gx3b2qwjnwqdwrz444eq4aa7f0
577358
577357
2026-09-08T04:38:23Z
A.Murali
3019
577358
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|విజ్ఞానకోశము - ౨||కాలము (భారతీయ సిద్ధాంతానుసారము)}}</noinclude>
కలదా అని దీనికి గాణితికోపపత్తి కలదు. అదేదనగా, ఒక మహాయుగములో గ్రహములన్నియు అశ్విన్యాది
మొదలు నక్షత్ర చక్రముచుట్టును సంపూర్ణ భ్రమణము చేయును. ఒక కల్పమునందు ఆ గ్రహములే కాక వాటి మందోచ్చలు, పాతలుకూడ సంపూర్ణ భ్రమణము చేయుచు,ఇప్పుడు ఉపలబ్ధములగుచున్న పాతమందోచ్ఛల స్థానములను బట్టియు, వాటి గతి వేగమును బట్టియు, వెనుకకు గణితము చేసి, ఆ పాతమందోచ్చలు అశ్విన్యాదియందు సమత్వమును పొందినవని తేల్చినారు. అదియే కల్పాది. అనగా కల్పాదియందు సమస్త గ్రహములు, వాటి మందోచ్చలు, వాటి పాఠలు ఆవన్నియు అశ్విన్యాది
యందు సమత్వమును పొందియుండునని గణిత సంప్రదాయము.
పైవక్తవ్యాంశములను బట్టి హైందవులు కాలలక్షణమును ఎట్లు నిరూపించిరో సూత్రప్రాయముగా వివరించి
యుండుట చదువరులు గ్రహించి యుందురు. ఇప్పుడు ఏతద్విషయములను, కాలగణనమును, సృష్ట్యాది గతాబ్దముల వివరణములను సంఖ్యాసహితముగా ఉదాహరించి చూపుచున్నాము.
{| class="wikitable"
|+ 1. స్మృత్యాదుల ననుసరించి —
|-
! !! !!
|-
| 18 || రెప్పపాట్లకాలము || 1 కాష్ఠ
|-
| 30 || కాష్ఠలు || 1 కళ
|-
| 30 || కళలు || 1 ముహూర్తము
|-
| 30 || ముహూర్తములు || 1 అహోరాత్రము(దినము)
|}
{| class="wikitable"
|+ జ్యోతిషసిద్ధాంతముల ననుసరించి.....
|-
! !! !!
|-
| 6 || ప్రాణముల కాలము || 1 విగడియ
|-
| 60 || విగడియలు || 1 గడియ
|-
| 60 || గడియలు || 1 అహోరాత్రము(దినము)
|-
| 30 || అహోరాత్రములు || 1 మానవమాసము
|-
| 12 || మానవమాసములు || 1 మానవసంవత్సరము(300 దినములు)
|}
2. కాలగణనమున దేవసంవత్సరములు, మానవ సంవత్సరములు అని రెండు విధములుగా చెప్పబడినది. వీటి పరస్పర సంబంధము ఈ క్రింది విధముగా నుండును:
ఒక మానవసంవత్సరము (360 దినములు) దేవతల కొక దీనము. ఇందు ఉత్తరాయన కాలము (పుష్యమాసము మొదలు జ్యేష్ఠమాసము వరకు 6 నెలలు) దేవతలకు ఒక అహస్సు (పగలు); దక్షిణాయనము (ఆషాఢమాసము మొదలు మార్గశిరమాసము వరకు 6 నెలలు) దేవతలకు ఒక రాత్రి. ఇట్టి 360 దివ్యదినములు ఒక దేవసంవత్సరమగును. అనగా ఒక దేవసంవత్సరము = 360 మానవ సంవత్సరములు.
3. మహాకాలగణనమునందు కృత, త్రేత, ద్వాపర, కలి యుగములనెడు నాలుగు యుగములు చెప్పబడినది. ఈ నాలుగు యుగముల కాలము మహాయుగమనబడును. ఈ యుగముల ప్రమాణములను దేవసంవత్సరములలోను, మానవ సంవత్సరములలోను ప్రక్క ప్రక్కగా జూపు చున్నాము :
{| class="wikitable"
|+
|-
! !! దే. సం. !! మా. సం.
|-
| కృతయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 4800 || 1728000
|-
| త్రేతాయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 3600 || 1296000
|-
| ద్వాపరయుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 2400 || 864000
|-
| కలియుగ ప్రమాణము సంధ్య సంధ్యాంశలు కలిసి || 1200 || 432000
|-
| మహాయుగ ప్రమాణము || 12,000 || 43,20000
|}
వేయి మహాయుగములు ఒక కల్పమగును. కావున ఒక కల్పము=12000000 దే. సం. 4320000000 మా. సం. కల్పమనగా బ్రహ్మకు ఒక పగలు లేక ఒక రాత్రి.
{| class="wikitable"
|+ Caption text
|-
! !!
|-
| రెండు కల్పములు బ్రహ్మకు ఒక దినము || -86400000 30 మా. సం.
|-
| ఇట్టి 30 దినములు బ్రహ్మకు ఒక నెల || -259200000000 మా. సం.
|-
| మా. సం. ఇట్టి 12 నెలలు బ్రహ్మకు ఒక సంవత్సరము || -3110400000000 మా. సం.
|-
| బ్రహ్మ పూర్ణ ఆయుస్సు 100 సంవత్సరములు || -3110400000000 మా. సం.
|}
బ్రహ్మ ఆయుస్సులో ఇప్పటికి 50 సంవత్సరములు ముగిసినవి. దీనిని ప్రథమవరార్ధమందురు. కనుక బ్రహ్మజీవితములో ముగిసిన కాలము. 155520000000000 మా. సం.<noinclude><references/></noinclude>
tn9e1vnws8jh5mi47vx2awmvm1x9w79
పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/733
104
154791
577397
448610
2026-09-08T07:47:09Z
A.Murali
3019
/* అచ్చుదిద్దారు */
577397
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|కాలము (భారతీయ సిద్ధాంతానుసారము)||సంగ్రహ ఆంధ్ర}}</noinclude>
అనగా, ఒక పద్మము, 5 మహాఖర్వముల, 5 ఖర్వముల. 5 న్యర్భుదములు, 2 అర్పురములు (ఒక కోటి, 55 లక్షల, 52 వేల కోట్లు).
4. ఈ మహాకాలములో మనుపులనువారు రాజ్యము చేయుచుందురు. ఈ మనువులు పదునాలుగురు. స్వాయంభువు, స్వారోచిషుడు, ఉత్తముడు, తామసుడు, రైవతుడు, చాక్షుషుడు, వైవస్వతుడు, సావర్ణి, దక్షసావర్ణి, బ్రహ్మసావర్ణి, ధర్మసావర్ణి, భద్రసావర్ణి, దేవసావర్ణి, ఇంద్రసావర్ణి, అనునవి వరుసగా మనువుల నామములు. 71 మహాయుగములు ఒక మన్వంతర మనబడును. కృత యుగము ఎన్ని సంవత్సరములో అన్ని సంవత్సరములు సంధి యనబడును. ఇట్టి సంధికాలము ప్రతి మన్వంతరము
నకు ముందును, 14 వ మన్వంతరమునకు ముందును, వెనుకను జరుగును. 14 మన్వంతరములు, 15 సంధులునుచేరి ఒక కల్ప మనబడును. (బ్రహ్మకు ఒక పగలు లేక రాత్రి)
:మన్వంతరము (432000071)-806720000 మా.సం.
:ఒక సంధికాలము (కృతయుగ ప్రమాణము) ...1728000 మా.సం.
:14 మన్వంతరముల కాలము 4204080000 మా.సం.
:సంధి సంవత్సరములు (15 సం. లు) 25920000 మా.సం.
14 మన్వంతరముల కాలము 15 సంధుల కాలము కలిసి 4320000000 మా.సం (కల్పము)
5. ఇప్పటికి శ్వేత వరాహకల్పములో ఆరు మన్వంతరములు గడిచినవి. ఇప్పుడు ఏడవదగు వైవస్వత మన్వంతరము నడచుచున్నది. కావున,
6. మన్వంతరములకు గడచిన కాలసంఖ్య (306720000×6) - 1840320000 మా. సం.
:గత 6 మన్వంతరములలో గత 7 సంధుల కాలము- 12096000 మా.సం.
ఏడవదగు వైవస్వతమన్వంతరములో 27 మహాయుగములు గతించినవి. 28.వ మహాయుగములో కృత, త్రేత, ద్వాపరయుగములు మూడును గతించినవి. నాలవదగు కలియుగములో 5060సం. గతించినవి. (క్రీ.శ. 1959-1960). కాబట్టి వైవస్వత మన్వంతరములో గతాబ్దములు.
:27 మహాయుగములకు (4320000×27) 116640000 మా, సం.
6. బ్రహ్మ తన యొక్క 100 సంవత్సరముల ఆయుస్సులో 50 సంవత్సరములు గతించిన అనంతరము ఈ కల్పాది యందు నిదురనుండి లేచి 17064000 సంవత్సరములు (స్వమానమున ఇంచుమించుగా 7 విఘడియల కాలము) ధ్యాన యోగనుండుండి తరువాత చరాచర స్వరూపమయిన ప్రపంచమును సృష్టిచేయ నారంభించెను.
7. ఇప్పుడు వర్తమాన వికారినామ సంవత్సర పంచాంగము నందు "అస్య సంవత్సరస్య సృష్ట్యాది గతాబ్దాః 1955885060 అని యున్నది. ఈ సంఖ్య ఎట్లు వచ్చినదో క్రింద రూపబడినది.
{| class="wikitable"
|+
|-
! !!
|-
| గతించిన 6 మన్వంతరముల కాలము || 1840320000
|-
| గతించిన 7 సంధుల కాలము || 12096000
|-
| వైవస్వత మన్వంతరములో గతించిన 27 మహా యుగములు || 116640000
|-
| గతించిన కృతయుగ ప్రమాణము || 1728000
|-
| గతించిన త్రేతాయుగ ప్రమాణము || 1296000
|-
| గతించిన ద్వాపరయుగ ప్రమాణము || 864000
|-
| గతించిన కలియుగ కాలము || 5060
|-
| మొత్తము || 1972949060 మా. సం.
|-
| బ్రహ్మ తన 51 వ సంవత్సరములో ధ్యాన యోగమునందుండిన కాలమును తీసివేయవలయును. (474 వందల దివ్యవర్షములు) || 17064000
|-
| సృష్ట్యాది గతాబ్దములు || 1955885060 మా. సం.
|}
195 కోట్ల, 58 లక్షల, 85 వేల అరువది సంవత్సరములు, క్రీ. పూ. 3102వ సంవత్సరము ఫిబ్రవరి నెల 20 వ తేదీ రాత్రి 2 గంటల 27 నిమిషముల 30 సెకనుల కాలమప్పుడు కలియుగ ప్రవేశమయి నటుల హైందవ గణిత శాస్త్రజ్ఞులు స్ఫుటన మొనర్చి చెప్పియున్నారు.<noinclude><references/></noinclude>
btra0o5ochft3eesddu087ox1za8qji
రచయిత:నాయని కృష్ణకుమారి
102
160721
577305
516033
2026-09-07T17:07:17Z
Rajasekhar1961
50
/* రచనలు */
577305
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = నాయని
|అసలుపేరు = కృష్ణకుమారి
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర
|పుట్టిన_యేడు = 1930
|గిట్టిన_యేడు = 2016
|వివరణ = సుప్రసిద్ధ తెలుగు రచయిత్రి.
|బొమ్మ=
|వికీపీడియా_లంకె = నాయని కృష్ణకుమారి
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్]]
==సంపాదకత్వం==
* [[శృంగారశాకుంతలము]]
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]
[[వర్గం:రచయిత్రులు]]
o4ve3ixguce9orrw57mkayn4ixo6q28
పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/27
104
160995
577294
576433
2026-09-07T16:47:46Z
Rajasekhar1961
50
577294
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>
{| class="wikitable"
|+
|-
| 100. యు. వి. రా. || శ్రీ [[రచయిత:యం. వి. రాఘవాచార్య|యం. వి. రాఘవాచార్య]] బి.ఏ., బి. ఇడి., సిటీ హైస్కూలు, హైదరాబాదు || 1 [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఇంద్రావతి|ఇంద్రావతి]] 2. ఈక్వేడార్ 3. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఋషికుల్య|ఋషికుల్య]] 4. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎఱ్ఱమల|ఎఱ్ఱమల]]
|-
| 101. యం. స. || డా. [[రచయిత:యం. నయీదుద్దీన్|యం. నయీదుద్దీన్]] ప్రిన్సిపాల్, సైన్సు కాలేజీ (రిటైర్డు), హైదరాబాదు || ఉద్భిజ్జనులు-ఆహారపరికల్పన
|-
| 102. య. సిం. || శ్రీ [[రచయిత:యశ్వంత్ సిన్హా|యశ్వంత సింహ]] సికింద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆసనములు|ఆసనములు]]
|-
| 103. యన్. వి. || డా. [[రచయిత:నేలటూరి వేంకటరమణయ్య|నేలటూరి వేంకటరమణయ్య]], ఎం. ఏ., పి. హెచ్ డి.. రిసెర్చ్ ప్రొఫెసర్, మద్రాసు యూనివర్సిటీ, (రిటైర్డు), హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కంపిలి|కంపిలి]]
|-
| 104. యల్. జె. ఆర్. || శ్రీ [[రచయిత:యల్. జె. రెడ్డి|యల్. జె. రెడ్డి]] భౌతిక శాస్త్రోపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము|ఉష్ణతాయాంత్రికసమము]] 2. కార్నోనికలసి లియోన్ హార్టుసాధీ 3. కాలదూపనము
|-
| 105. యల్. వెం. ర. || శ్రీ [[రచయిత:యల్. వెంకటరత్నం|యల్. వెంకటరత్నం]] ఎం. ఎస్.సి., హార్టీకల్చరిస్టు (గవర్నమెంటు). హైదరాబాదు
|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉద్యాన కృషి|ఉద్యాన కృషి]]
|-
| 106. యస్. రా. రా. || డా. [[రచయిత:ఎస్. రాఘవేంద్రరావు|ఎస్. రాఘవేంద్రరావు]] పి. హెచ్.డి.,సైంటిఫిక్ ఆఫీసర్, సెంట్రల్ లాబొరేటొరీస్, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆల్కహాలు - మద్యసారము|ఆల్కహాల్ -మద్యసారము]]
|-
| 107. యస్. వెం. రా. || డా. [[రచయిత:ఎస్. వేంకటేశ్వరరావు|ఎస్. వేంకటేశ్వరరావు]] ఎం. డి., (ఆంధ్ర) ఆనరరీ ఫిజిషియన్, ఉస్మానియా జనరల్ హాస్పిటలు, హైదరాబాదు || 1. [[ సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణమండలపు వ్యాధులు|ఉష్ణమండలపు వ్యాధులు]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఊపిరితిత్తులు|ఊపిరితిత్తులు]] 3. ఎంబ్రాయిస్ పేరీ 4. ఎముకలు కీళ్ళు 5. ఆస్లర్ విలియం
|-
| 108. రా. ప్ర. || శ్రీ [[రచయిత:రామచంద్ర ప్రసాదు|రామచంద్ర ప్రసాదు]], ఎం. ఏ., ఉపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎస్కిమోలు|ఎస్కిమోలు]]
|-
| 109. రా. స.|| డా. [[రచయిత:రావాడ సత్యనారాయణ|రావాడ సత్యనారాయణ]], ప్రిన్సిపాలు, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎడ్డింగ్టన్|ఎడ్డింగ్టన్]]
|}<noinclude><references/></noinclude>
07sxy15bmdhur15p7c8kbecwl7new32
పుట:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf/28
104
160996
576935
576924
2026-09-07T12:01:38Z
Rajasekhar1961
50
576935
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable"
|+
|-
| 110. రా. సు. || శ్రీ [[రచయిత:రాళ్ళబండి సుబ్బారావు|రాళ్ళబండి సుబ్బారావు]] ఎం. ఏ.. ఎల్. టి., ఎం. యు. ఎస్.,గౌరవ కార్యదర్శి, ఆంధేతిహాస పరిశోధక మండలి, రాజమహేంద్రవరము || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉత్కళదేశ చరిత్ర|ఉత్కళదేశచరిత్ర]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళింగదేశ చరిత్ర|కళింగదేశ చరిత్ర]]
|-
| 111. వ. వెం. || శ్రీ [[రచయిత:వల్లూరి వెంకటేశ్వర్లు|వల్లూరి వెంకటేశ్వర్లు]] సుప్రీంకోర్టు అడ్వకేటు, హైద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎన్నికల చట్టములు|ఎన్నికల చట్టములు]]
|-
| 112. వ. వెం. || శ్రీ [[రచయిత:వసంతరావు వేంకటరావు|వసంతరావు వేంకటరావు]] ఎం.ఎస్.సి., ప్రిన్సిపాలు, మహారాజా కాలేజి, విజయనగరము
|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా శాస్త్రము|ఉష్ణతాశాస్త్రము]]
|-
| 113. వా. రా. బ్ర. || శ్రీ [[రచయిత:వారణాసి రామబ్రహ్మం|వారణాసి రామబ్రహ్మం]] ఎం. ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు (రిటైర్డు) ఎస్. కె. బి. ఆర్. కళాశాల, అమలాపురం || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉప్పట్లు (ఉప్పు పట్టెలు)|ఉప్పట్లు (ఉప్పుపట్టెలు)]] 2. ఏనుగులమహల్ 3. కట్లాట 4. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాకినాడ|కాకినాడ]]
|-
| 114. వి. జ. || శ్రీ [[రచయిత:వి. జగన్నాథరావు|వి. జగన్నాథరావు]] ఎం. ఎస్.సి., ఉపన్యాసకులు, సైన్సు కాలేజీ, హైదరాబాదు
|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉభయ చరములు|ఉభయచరములు]]
|-
| 115. వి. జి. ప్ర. || శ్రీ [[రచయిత:వి. జి. ప్రకాశరావు|వి. జి. ప్రకాశరావు]] వ్యాయామ శిక్షకులు, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కసరత్తులు|కసరత్తులు]]
|-
| 116. వి. టి. దే. || డా. [[రచయిత:వి. టి. దేశపాండే|వి. టి. దేశపాండే]], సైన్సు కాలేజి, హైదరాబాదు || కిరణ ప్రసరణము
|-
| 117. వి. దే. || శ్రీ [[రచయిత:జె. దేవరాజ్|జె. దేవరాజ్]] చరిత్రోపన్యాసకులు, మహబూబ్ కాలేజి, సికింద్రాబాదు || ఐస్ లాండ్ (చ) ఐర్లండు (చ)
|-
| 118. వి. నె. || శ్రీ [[రచయిత:వి. నెహ్రా|వి. నెహ్రా]], హైదరాబాదు || కాగితపు పరిశ్రమ
|-
| 119. డా. వి. య. || డా. [[రచయిత:వి. యశోదాదేవి|వి. యశోదాదేవి]] ఎం.ఏ., ఎం.లిట్., డి.లిట్., మదరాసు || 1. కాంచీపురము 2. కులోత్తుంగచోళుడు .
|-
| 120. వి. వ. న. || శ్రీ [[రచయిత:వి. వ. నరసింహాచార్యులు|వి. వ. నరసింహాచార్యులు]] సంగీత విద్వాన్, కాకినాడ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్లినాథుడు|కల్లినాథుడు]]
|-
| 121. వి. వి. || శ్రీ [[రచయిత:వి. విద్యానాథ్|వి. విద్యానాథ్]] ఎం.ఏ., భూగోళశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆసియా|ఆసియా (భూగో)]]
|}<noinclude><references/></noinclude>
lvrb492lz8zm5vedau9709tb6mg1dni
576937
576935
2026-09-07T12:02:51Z
Rajasekhar1961
50
576937
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable"
|+
|-
| 110. రా. సు. || శ్రీ [[రచయిత:రాళ్ళబండి సుబ్బారావు|రాళ్ళబండి సుబ్బారావు]] ఎం. ఏ.. ఎల్. టి., ఎం. యు. ఎస్.,గౌరవ కార్యదర్శి, ఆంధేతిహాస పరిశోధక మండలి, రాజమహేంద్రవరము || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉత్కళదేశ చరిత్ర|ఉత్కళదేశచరిత్ర]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళింగదేశ చరిత్ర|కళింగదేశ చరిత్ర]]
|-
| 111. వ. వెం. || శ్రీ [[రచయిత:వల్లూరి వెంకటేశ్వర్లు|వల్లూరి వెంకటేశ్వర్లు]] సుప్రీంకోర్టు అడ్వకేటు, హైద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎన్నికల చట్టములు|ఎన్నికల చట్టములు]]
|-
| 112. వ. వెం. || శ్రీ [[రచయిత:వసంతరావు వేంకటరావు|వసంతరావు వేంకటరావు]] ఎం.ఎస్.సి., ప్రిన్సిపాలు, మహారాజా కాలేజి, విజయనగరము
|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా శాస్త్రము|ఉష్ణతాశాస్త్రము]]
|-
| 113. వా. రా. బ్ర. || శ్రీ [[రచయిత:వారణాసి రామబ్రహ్మం|వారణాసి రామబ్రహ్మం]] ఎం. ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు (రిటైర్డు) ఎస్. కె. బి. ఆర్. కళాశాల, అమలాపురం || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉప్పట్లు (ఉప్పు పట్టెలు)|ఉప్పట్లు (ఉప్పుపట్టెలు)]] 2. ఏనుగులమహల్ 3. కట్లాట 4. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాకినాడ|కాకినాడ]]
|-
| 114. వి. జ. || శ్రీ [[రచయిత:వి. జగన్నాథరావు|వి. జగన్నాథరావు]] ఎం. ఎస్.సి., ఉపన్యాసకులు, సైన్సు కాలేజీ, హైదరాబాదు
|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉభయ చరములు|ఉభయచరములు]]
|-
| 115. వి. జి. ప్ర. || శ్రీ [[రచయిత:వి. జి. ప్రకాశరావు|వి. జి. ప్రకాశరావు]] వ్యాయామ శిక్షకులు, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కసరత్తులు|కసరత్తులు]]
|-
| 116. వి. టి. దే. || డా. [[రచయిత:వి. టి. దేశపాండే|వి. టి. దేశపాండే]], సైన్సు కాలేజి, హైదరాబాదు || కిరణ ప్రసరణము
|-
| 117. వి. దే. || శ్రీ [[రచయిత:జె. దేవరాజ్|జె. దేవరాజ్]] చరిత్రోపన్యాసకులు, మహబూబ్ కాలేజి, సికింద్రాబాదు || ఐస్ లాండ్ (చ) ఐర్లండు (చ)
|-
| 118. వి. నె. || శ్రీ [[రచయిత:వి. నెహ్రా|వి. నెహ్రా]], హైదరాబాదు || కాగితపు పరిశ్రమ
|-
| 119. డా. వి. య. || డా. [[రచయిత:వి. యశోదాదేవి|వి. యశోదాదేవి]] ఎం.ఏ., ఎం.లిట్., డి.లిట్., మదరాసు || 1. కాంచీపురము 2. కులోత్తుంగచోళుడు .
|-
| 120. వి. వ. న. || శ్రీ [[రచయిత:వి. ప. నరసింహాచార్యులు|వి. ప. నరసింహాచార్యులు]] సంగీత విద్వాన్, కాకినాడ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్లినాథుడు|కల్లినాథుడు]]
|-
| 121. వి. వి. || శ్రీ [[రచయిత:వి. విద్యానాథ్|వి. విద్యానాథ్]] ఎం.ఏ., భూగోళశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆసియా|ఆసియా (భూగో)]]
|}<noinclude><references/></noinclude>
j55hubz4qcsgxljt3xntmwmevxk6mz9
576941
576937
2026-09-07T12:07:02Z
Rajasekhar1961
50
576941
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable"
|+
|-
| 110. రా. సు. || శ్రీ [[రచయిత:రాళ్ళబండి సుబ్బారావు|రాళ్ళబండి సుబ్బారావు]] ఎం. ఏ.. ఎల్. టి., ఎం. యు. ఎస్.,గౌరవ కార్యదర్శి, ఆంధేతిహాస పరిశోధక మండలి, రాజమహేంద్రవరము || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉత్కళదేశ చరిత్ర|ఉత్కళదేశచరిత్ర]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళింగదేశ చరిత్ర|కళింగదేశ చరిత్ర]]
|-
| 111. వ. వెం. || శ్రీ [[రచయిత:వల్లూరి వెంకటేశ్వర్లు|వల్లూరి వెంకటేశ్వర్లు]] సుప్రీంకోర్టు అడ్వకేటు, హైద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎన్నికల చట్టములు|ఎన్నికల చట్టములు]]
|-
| 112. వ. వెం. || శ్రీ [[రచయిత:వసంతరావు వేంకటరావు|వసంతరావు వేంకటరావు]] ఎం.ఎస్.సి., ప్రిన్సిపాలు, మహారాజా కాలేజి, విజయనగరము
|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా శాస్త్రము|ఉష్ణతాశాస్త్రము]]
|-
| 113. వా. రా. బ్ర. || శ్రీ [[రచయిత:వారణాసి రామబ్రహ్మం|వారణాసి రామబ్రహ్మం]] ఎం. ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు (రిటైర్డు) ఎస్. కె. బి. ఆర్. కళాశాల, అమలాపురం || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉప్పట్లు (ఉప్పు పట్టెలు)|ఉప్పట్లు (ఉప్పుపట్టెలు)]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏనుగుల మహల్|ఏనుగులమహల్]] 3. కట్లాట 4. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాకినాడ|కాకినాడ]]
|-
| 114. వి. జ. || శ్రీ [[రచయిత:వి. జగన్నాథరావు|వి. జగన్నాథరావు]] ఎం. ఎస్.సి., ఉపన్యాసకులు, సైన్సు కాలేజీ, హైదరాబాదు
|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉభయ చరములు|ఉభయచరములు]]
|-
| 115. వి. జి. ప్ర. || శ్రీ [[రచయిత:వి. జి. ప్రకాశరావు|వి. జి. ప్రకాశరావు]] వ్యాయామ శిక్షకులు, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కసరత్తులు|కసరత్తులు]]
|-
| 116. వి. టి. దే. || డా. [[రచయిత:వి. టి. దేశపాండే|వి. టి. దేశపాండే]], సైన్సు కాలేజి, హైదరాబాదు || కిరణ ప్రసరణము
|-
| 117. వి. దే. || శ్రీ [[రచయిత:జె. దేవరాజ్|జె. దేవరాజ్]] చరిత్రోపన్యాసకులు, మహబూబ్ కాలేజి, సికింద్రాబాదు || ఐస్ లాండ్ (చ) ఐర్లండు (చ)
|-
| 118. వి. నె. || శ్రీ [[రచయిత:వి. నెహ్రా|వి. నెహ్రా]], హైదరాబాదు || కాగితపు పరిశ్రమ
|-
| 119. డా. వి. య. || డా. [[రచయిత:వి. యశోదాదేవి|వి. యశోదాదేవి]] ఎం.ఏ., ఎం.లిట్., డి.లిట్., మదరాసు || 1. కాంచీపురము 2. కులోత్తుంగచోళుడు .
|-
| 120. వి. వ. న. || శ్రీ [[రచయిత:వి. ప. నరసింహాచార్యులు|వి. ప. నరసింహాచార్యులు]] సంగీత విద్వాన్, కాకినాడ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్లినాథుడు|కల్లినాథుడు]]
|-
| 121. వి. వి. || శ్రీ [[రచయిత:వి. విద్యానాథ్|వి. విద్యానాథ్]] ఎం.ఏ., భూగోళశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆసియా|ఆసియా (భూగో)]]
|}<noinclude><references/></noinclude>
ir71d2qdi1zw3nh24pne9onaw7feksm
576944
576941
2026-09-07T12:15:56Z
Rajasekhar1961
50
576944
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{| class="wikitable"
|+
|-
| 110. రా. సు. || శ్రీ [[రచయిత:రాళ్ళబండి సుబ్బారావు|రాళ్ళబండి సుబ్బారావు]] ఎం. ఏ.. ఎల్. టి., ఎం. యు. ఎస్.,గౌరవ కార్యదర్శి, ఆంధేతిహాస పరిశోధక మండలి, రాజమహేంద్రవరము || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉత్కళదేశ చరిత్ర|ఉత్కళదేశచరిత్ర]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కళింగదేశ చరిత్ర|కళింగదేశ చరిత్ర]]
|-
| 111. వ. వెం. || శ్రీ [[రచయిత:వల్లూరి వెంకటేశ్వర్లు|వల్లూరి వెంకటేశ్వర్లు]] సుప్రీంకోర్టు అడ్వకేటు, హైద్రాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఎన్నికల చట్టములు|ఎన్నికల చట్టములు]]
|-
| 112. వ. వెం. || శ్రీ [[రచయిత:వసంతరావు వేంకటరావు|వసంతరావు వేంకటరావు]] ఎం.ఎస్.సి., ప్రిన్సిపాలు, మహారాజా కాలేజి, విజయనగరము
|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా శాస్త్రము|ఉష్ణతాశాస్త్రము]]
|-
| 113. వా. రా. బ్ర. || శ్రీ [[రచయిత:వారణాసి రామబ్రహ్మం|వారణాసి రామబ్రహ్మం]] ఎం. ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకులు (రిటైర్డు) ఎస్. కె. బి. ఆర్. కళాశాల, అమలాపురం || 1. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉప్పట్లు (ఉప్పు పట్టెలు)|ఉప్పట్లు (ఉప్పుపట్టెలు)]] 2. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏనుగుల మహల్|ఏనుగులమహల్]] 3. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్లాట|కట్లాట]] 4. [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాకినాడ|కాకినాడ]]
|-
| 114. వి. జ. || శ్రీ [[రచయిత:వి. జగన్నాథరావు|వి. జగన్నాథరావు]] ఎం. ఎస్.సి., ఉపన్యాసకులు, సైన్సు కాలేజీ, హైదరాబాదు
|| [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉభయ చరములు|ఉభయచరములు]]
|-
| 115. వి. జి. ప్ర. || శ్రీ [[రచయిత:వి. జి. ప్రకాశరావు|వి. జి. ప్రకాశరావు]] వ్యాయామ శిక్షకులు, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కసరత్తులు|కసరత్తులు]]
|-
| 116. వి. టి. దే. || డా. [[రచయిత:వి. టి. దేశపాండే|వి. టి. దేశపాండే]], సైన్సు కాలేజి, హైదరాబాదు || కిరణ ప్రసరణము
|-
| 117. వి. దే. || శ్రీ [[రచయిత:జె. దేవరాజ్|జె. దేవరాజ్]] చరిత్రోపన్యాసకులు, మహబూబ్ కాలేజి, సికింద్రాబాదు || ఐస్ లాండ్ (చ) ఐర్లండు (చ)
|-
| 118. వి. నె. || శ్రీ [[రచయిత:వి. నెహ్రా|వి. నెహ్రా]], హైదరాబాదు || కాగితపు పరిశ్రమ
|-
| 119. డా. వి. య. || డా. [[రచయిత:వి. యశోదాదేవి|వి. యశోదాదేవి]] ఎం.ఏ., ఎం.లిట్., డి.లిట్., మదరాసు || 1. కాంచీపురము 2. కులోత్తుంగచోళుడు .
|-
| 120. వి. వ. న. || శ్రీ [[రచయిత:వి. ప. నరసింహాచార్యులు|వి. ప. నరసింహాచార్యులు]] సంగీత విద్వాన్, కాకినాడ || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్లినాథుడు|కల్లినాథుడు]]
|-
| 121. వి. వి. || శ్రీ [[రచయిత:వి. విద్యానాథ్|వి. విద్యానాథ్]] ఎం.ఏ., భూగోళశాస్త్ర శాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు || [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆసియా|ఆసియా (భూగో)]]
|}<noinclude><references/></noinclude>
jy2n5kvjgzalsqorq47ag6ocf34i05z
రచయిత:వి. విద్యానాథ్
102
161231
576938
463187
2026-09-07T12:03:18Z
Rajasekhar1961
50
576938
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = వి.
|అసలుపేరు = విద్యానాథ్
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ
|పుట్టిన_యేడు =
|గిట్టిన_యేడు =
|వివరణ =
|బొమ్మ=
|వికీపీడియా_లంకె = వి. విద్యానాథ్
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఆసియా]]
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]
mayhag26vdcrcavb1r9xu0go60g9gfx
పుట:శ్రీకాళహస్తిమాహాత్మ్యము.pdf/244
104
185289
577401
503418
2026-09-08T09:30:43Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577401
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వైదగ్ధిని = నేర్పయిన బుద్ధికి; సిద్ధ...భ్యాస = సిద్ధాసన, పద్మాసన, కూర్మాసనాదులగు ఆసనముల యభ్యాసము; నాడీసదాశోధనాయాసము = నాడీశోధన మను ప్రాణాయామభేదమువలని శ్రమము; ఆధార...బంధంబులౝ ― ఆధార = మూలబంధము; జాలంధర = కంఠమును వంచి గడ్డమును ఱొమ్ముమీఁద నిలుపు బంధము; ఉడ్డీనబంధంబు = నాభియొక్క క్రిందిభాగమును, మీఁదిభాగమును వీఁపునకుఁ దగులునట్లు లాగుట; కుండలీశక్తివక్త్రంబు = కుండలీశక్తియొక్క ముఖమును; అవక్త్రంబు = వంకర లేనిది - తిన్ననైనది; షట్చక్రికావీది = మూలాధార, స్వాధిష్ఠాన, మణిపూరక, అనాహత, విశుద్ధ, ఆజ్ఞాచక్రము లను ఆఱుచక్రములు; గంధవాహములు = వాయువులు; బ్రహ్మరంధ్రోపరివ్యాపకంబైన = బ్రహ్మరంధ్రముమీఁదుగా వ్యాపించిన; సంవిస్మయాకాశదేశాంతర = జ్ఞానమయమగు ఆకాశప్రదేశమధ్యమున; ఉద్యత్ = ఉదయించుచున్న; పర...జ్యోత్స్నౝ = పరమాత్మ యను చంద్రునివలనఁ బుట్టిన వెన్నెలయందు; తాదాత్మ్యముౝ = ఐక్యమును; పుత్రపుత్రీకళత్రంబులు = సంతానము, భార్యయు; శీతవాతాతపాది = చలి, గాలి, ఎండ మున్నగునవి; వ్యవస్థాదిభేదంబు = నియమాదిభేదము; ఖేదంబు = దుఃఖము; మోదంబు = సుఖము; బ్రహ్మకీటాంతజంతువ్రజంబుల్ = పిపీలికాబ్రహ్మపర్యంతము కల జీవరాసులు; జ్ఞేయము =
తెలిసికొనఁదగినది; జ్ఞాత = తెలిసికొనువాఁడు; ఏపట్టునౝ = ఏవిషయమునను; పట్టకే = లెక్కింపకయే; భక్త...నైచికీ = భక్తులకు దూడలకు వెంటనంటి వచ్చు కామధేను వగువాఁడా! భక్త...కల్పకా = భక్తులను ఉద్యానవనమునకు కల్పవృక్షమువంటివాఁడా ! భక్త...వజ్రాయుధా = భక్తులసమూహముయొక్క ఆపదలను కొండలకు వజ్రాయుధ మైనవాఁడా!
147. తపస్వి కేసరి = గొప్పముని యైన అగస్త్యుఁడు; సువర్ణ...మణిౝ = మేరువు విల్లుగాఁ గల శివుని యంతఃపురకాంత (భార్య) యగు పార్వతీదేవిని.
{{nop}}<noinclude><references/></noinclude>
krai5koaj3hl2de0z0i2k5xva3c8b0b
పుట:శ్రీకాళహస్తిమాహాత్మ్యము.pdf/245
104
185290
577416
503419
2026-09-08T11:31:57Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577416
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>148. జ్ఞానప్రసూనకలికౝ = జ్ఞానప్రసూనాంబను.
149. సువర్ణముఖరీద్వీపవతి = సువర్ణముఖరీనది.
150. అభవుఁడు = శివుఁడు; వినయగరిమౝ = ఎక్కువ వినయముతో.
151. హేమవర్ణ = పచ్చనిచాయగలది - లోపాముద్ర; కులధూటి = భార్య - లోపాముద్ర; అనుభావము = మహత్త్వము.
152. కల్పధరణీజాతము = కల్పవృక్షము.
153. తత్ప్రతిగాౝ = దానికి మాఱుగా.
154. దొరయును = కలియును - తగును
155. అనిమిషశైలము = మేరుపర్వతము.
156. ఆవిముక్తము = కాశీక్షేత్రము.
157. తోఁగు = మునుఁగు; ఆటవికాధిపు పుక్కిటినీరు = తిన్నని పుక్కిటినీరు; శివైక్యము చెందు నని భావము.
158. అహీనము = హీనముకానిది - గొప్పది; సామజపూజ = ఏనుఁగువలని గౌరవము; సామజారి = సింహము (శివుఁడు).
159. ఉటజంబు = పర్ణశాల.
161. భర్గుఁడు = శివుఁడు; అర్థంబులు = కోరికలు.
162. పాశ...మూర్తి = సంసారబంధము, క్లేశములు, సత్త్వరజస్తమోగుణములు, దారేషణ, ధనేషణ, పుత్రేషణలును, ఇంద్రియములును, ఆంతశ్శత్రువులును, తాపములు, షడూర్ములు, పంచకోశములు — అను వీనికి వ్యతిరిక్తముగా ఉన్న దేహము కలవాఁడా! త్రిజగ...కార = ముల్లోకములకు నిండిన ఆకారము కలవాఁడా! మాయా...గ్ధాంత = వేషము చేత, శృంగారముకల వనితయొక్క విలాససంపదచే కట్టఁబడిన (స్వాధీనము చేసి<noinclude><references/></noinclude>
mejq8rnbub88tq638t1guaa66zrgleg
సూచిక:కుశలవోపాఖ్యానము (రామనార్య).pdf
106
186499
577410
571025
2026-09-08T10:05:31Z
Rajasekhar1961
50
577410
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[కుశలవోపాఖ్యానము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:రామనార్య|రామనార్య]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=[[రచయిత:విఠలదేవుని సుందరశర్మ|విఠలదేవుని సుందరశర్మ]]
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=తంజావూరు సరస్వతీమహల్
|చిరునామా=తంజావూరు
|సంవత్సరం=1951
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=MS
|పుటలు=<pagelist
1="ముఖచిత్రం"
2=1
/>
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}
pdnlutuq3t1ty047sif2n92djrsyr7e
577411
577410
2026-09-08T10:06:44Z
Rajasekhar1961
50
577411
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[కుశలవోపాఖ్యానము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:రామనార్య|రామనార్య]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=[[రచయిత:విఠలదేవుని సుందరశర్మ|విఠలదేవుని సుందరశర్మ]]
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=తంజావూరు సరస్వతీమహల్
|చిరునామా=తంజావూరు
|సంవత్సరం=1951
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=MS
|పుటలు=<pagelist
1="ముఖచిత్రం"
2=1
30to32="విసూ"
/>
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}
09labmvhqx9kigvbeev69ukv024v3fw
577412
577411
2026-09-08T10:07:30Z
Rajasekhar1961
50
577412
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[కుశలవోపాఖ్యానము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:రామనార్య|రామనార్య]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=[[రచయిత:విఠలదేవుని సుందరశర్మ|విఠలదేవుని సుందరశర్మ]]
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=తంజావూరు సరస్వతీమహల్
|చిరునామా=తంజావూరు
|సంవత్సరం=1951
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=MS
|పుటలు=<pagelist
1="ముఖచిత్రం"
2=1
30to32="విసూ"
33=1
/>
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}
2b18k80inwab1zzapeuqewijpo02oga
పుట:కుశలవోపాఖ్యానము (రామనార్య).pdf/56
104
187894
577398
506237
2026-09-08T08:07:14Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577398
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left margin|5em}}<poem>శ్రీలక్ష్మియునుఁబోలె సీత వెండియును
గళమున <ref>ఖ. గోధూప</ref>గోధూమఖచితయజ్ఞాంగ
<ref>క. ఫలదామకంబున</ref>ఫలదామకముఁ బూని ప్రణుతికి నెక్కె,{{float right|200}}
ధరణీతనూజముందఱ నిల్చి వీణె
మొరయించి భరతుండు <ref>క. ముదమునఁ బాడె</ref>ముద మొప్పఁ బాడె,
భూవరోత్తముఁ డంతఁ బుంసవనంబుఁ
గావించి సాంగంబుగా మహీసుతకు
<ref>క.ఖ. నయ్యెడ</ref>నాయతకృతకృత్యుండై శర్కరాజ్య
పాయసాన్నము లిడి <ref>క. భక్తి విప్రులకు</ref>పరఁగ విప్రులకుఁ
బాటించి భూషణాంబరహేమరత్న
ఘోటక<ref>ఖ. వరదంతి</ref>రథదంతికోటుల నిచ్చె.</poem> </div>
{{p|ac|fwb}}జనకమహారాజు తనరాజ్యమంతయును శ్రీరామున కొప్పగించి వనముల కేఁగుట</p>
{{left margin|5em}}<poem>జనకుండు జానకీజనకుండు రామ
<ref>క.ఖ. జనపతి కనియె నాసమయంబునందు</ref>జననాథుఁ గనుగొని సంతోష మొదవ
"<ref>క. దినకరాన్వయభవదివ్యశోభనము</ref>దినకరాన్వయ! భవదీయశోభనముఁ
గనుట నాకన్నులఁ గలిగిన ఫలము</poem> </div><noinclude><references/></noinclude>
fixc8kj9ry9cgb3lyogowv2c3b3krhc
పుట:వైజయంతీవిలాసము (సారంగు తమ్మయ).pdf/18
104
190721
577400
509333
2026-09-08T09:16:01Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577400
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>కృతాన్నంబునుంబోలె నుల్లంఘింపందగునే! మీ రెఱుం
గనిధర్మంబునుం గలదె యేతదర్థంబు చిత్తంబునకుఁ దె
చ్చుకొం డనిన నతం డది యట్లకా నిశ్చయించి నెమ్మది సమ్మ
తిలి యమ్మాధుకరంబుఁ గైకొని చనియె నంత నక్కాంతా
రత్నంబును యతివాక్యంబు మనంబునకు ఘనం బైనఖే
దంబు నాపాదింపఁ జింతాక్రాంత యై యున్నసమయంబు
నఁ దదీయభర్త చనుదెంచి తన్మనోవైకల్యంబుఁ గాంచి
యిది యేమికారణం బనిన నయ్యతివ యతివాక్యం బెఱుం
గించి పతి కిట్లనియె.</poem>|ref=62}}
{{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>దొడ్రాయీకులమందు నెంచఁదగు సాధుస్తుత్యవంశంబునం
బొడ్రత్నంబునఁ దేజరిల్లు జననంబుం బొందినౝ వేల్పులే
గిడ్రాపోష్యజనాలి కీమె యనుసత్కీర్తిం బ్రదీపించినౝ
గొడ్రాలైనవధూటిజన్మ మది పేర్కో నిష్ఫలం బిమ్మహిన్.</poem>|ref=63}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>దానధర్మము లెన్నిచందము నైనఁ
దగ నొనర్చినఁ గల్గునే సుగతి జగతి
పారలౌకికవైదికాచారనియమ
కలన గలపుత్త్రతిలకంబువలనఁ గాక.</poem>|ref=64}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>“దేహి" యని చేయి చాచిన దేహి కడను
మనకు భోగింపఁ దగిన జీవన మొసంగి
నందనానంద మిడఁ డాయె నిందిరాధి
పతికీ నపచార మేమి చేసితిమొ! కాని.</poem>|ref=65}}
{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అనిస నయ్యతివకుఁ బతి యిట్లనియె.</poem>|ref=66}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కారణము లేక చెందవు
ధారుణి నాపదలు సంపదలు నిందులకై</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude>
c08yqocr3o0y2b64jfe2l64avwb6097
సూచిక:ప్రసన్నరాఘవనాట్యప్రబంధము (బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ).pdf
106
197176
577365
516735
2026-09-08T06:27:39Z
Rajasekhar1961
50
577365
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[ప్రసన్నరాఘవనాట్యప్రబంధము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ|బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=బి. రామరాజు
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=ఆంధ్రరచయితలసంఘము
|చిరునామా=హైదరాబాదు
|సంవత్సరం=1962
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=MS
|పుటలు=<pagelist
1="ముఖచిత్రం"
2=1
/>
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}
kdya2rak3k2r42hxf4mixowamjew7b9
577366
577365
2026-09-08T06:29:05Z
Rajasekhar1961
50
577366
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[ప్రసన్నరాఘవనాట్యప్రబంధము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ|బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=బి. రామరాజు
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=ఆంధ్రరచయితలసంఘము
|చిరునామా=హైదరాబాదు
|సంవత్సరం=1962
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=MS
|పుటలు=<pagelist
1="ముఖచిత్రం"
2=1
29=1
/>
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}
fg271i86vyan1u68hdjhlzz2p3xy1sc
పుట:ప్రసన్నరాఘవనాట్యప్రబంధము (బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ).pdf/2
104
197178
577370
516737
2026-09-08T06:36:22Z
Rajasekhar1961
50
577370
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>
{{p|fs125|ac}}ప్రరోచన
</p>
మూడున్నర శతాబ్దములు మూసినముత్తెమై పడియుండి ఒక్కసారి తెలుగువారి కనులు మిరుమిట్లుగొన జిగేలుమని వెలసినదీ ప్రసన్నరాఘవనాట్య ప్రబంధము. ఇది వెలుగు చూచుటతో తెలుగు సాహిత్యచరిత్రమునకును రాజకీయచరిత్రమునకును క్రొత్త వెలుగువెల్లువల యుల్లడము అల్లుకొన్నవి. ఈ మేలుకట్టు తెలుగు చదువుల తల్లికి ఆంధ్రరచయితల సంఘమువారు నోముపీటపై గట్టిన 'పాలవెల్లి'.
'ప్రసన్నరాఘవనాట్యప్రబంధమునకు గల వైశిష్ట్యము రెండు విధములు (1) నంద్యాలరాజుల వృత్తాంతమును దెలుపు గ్రంధములం దిది రెండవది ఇప్పటికి లభించినవానిలో కళాపూర్ణోదయము మొదటి గ్రంథము ఈ నాట్యప్రబంధమున మూలాతీశాయి భాగములందు సమకాలీన సాంఘికచరిత్రము గూడ కొంతకొంత ప్రతిబింబించినది. (2) క్రీడాభిరామము తరువాత ఆపద్ధతిలో ఆంధ్రీకృత మైనదీ నాట్యప్రబంధము, కనుక తెలుగు నాటక పరిణామ చరిత్రలో క్రీడాభిరామమువంటి
నాటకపరిణామచరిత్రలో రచనములు పదునారవశతాబ్దాంతము వరకును సాగుచుండిన ట్లిది ధ్రువవరచుచున్నది. ఈ గ్రంథప్రాశస్త్యమును క్రమముగా ప్రపంచింతును.
'''తాళపత్రప్రతి'''. ఆంధ్రదేశపు ఇతరప్రాంతములందువలె తెలంగాణమున చారిత్రక సామగ్రియు సాహిత్యసామగ్రియు సేకరించుట మిక్కిలి జరుగలేదు. వందలకొలది శాసనములును, తాళపత్ర గ్రంథములును, అనాదరణమున, ఆసక్తి లేమి దినదినము శిథిలములై చివికిపోవుచున్నవి శ్రద్ధాసక్తులు గలవారు నడుముకట్టినచో ఇప్పటికిని అమూల్య గ్రంధము లనేకము లభించును. నాకీ గ్రంధము పాలమూరు (మహబూబునగరం) మండలమున లభించినది దీనిలో రెండు గ్రంథములున్నవి
1 సభాపతి లక్షణము ౧-౧౫ కమ్మలు
2 ప్రసన్నరాఘవనాట్యప్రబంధము. ౧-౧౨కా కమ్మలు
ఈరెండు గ్రంధములలో మొదటిది యసమగ్రము కాకినాడ ఆంధ్రసాహిత్య పరిషత్తువారు ప్రచురించిన (1983) రాయవాచకము పుట 18 లో "శ్రీకృష్ణదేవరాయలకు మంత్రులు రాజనీతి యుపదేశించుట” యను శీర్షిక క్రింద నున్న "శ్రీరమ్యు" డాదిగాగల పద్యములతో నారంభమైనది. సభాపతి లక్షణము లిందు రాయవాచకములో నున్నవానికన్న అధికముగా గలవు. రాజకీయ చారిత్రక
{{rule}}
1 ఆంధ్రప్రభ దినపత్రిక - ప్రత్యేక సంచిక 15-8-1962.<noinclude><references/></noinclude>
5shv07um89b0ewt3zgoxu76uj95avl8
పుట:ప్రసన్నరాఘవనాట్యప్రబంధము (బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ).pdf/3
104
197179
577373
516738
2026-09-08T06:42:50Z
Rajasekhar1961
50
577373
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వృత్తాంతము లేమియు లేవు. బహుశః ఇది "నాట్యలక్షణము” గ్రంథాంతర్భాగమై యుండును.
రెండవదైన ప్రసన్న రాఘవనాట్య ప్రబంధము సమగ్రముగా నున్నది తాటాకులు రెండు జేనల పొడవును, అంగుళము వెడల్పును గలవు ప్రతి కమ్మకు ఇరువైపుల ఐదేసి బంతులును బంతికి దాదాపు ఎనుబది యక్షరములును గలవు. ప్రతి ప్రాచీనమని తోచును. దీని వయసు కనీస మిన్నూరేం డ్లుండును కమ్మలు క్రిమిదష్టములై అచ్చటచ్చట శిథిలము లైనవి వ్రాత గూడ ప్రాత పద్ధతులకు సంబంధించినది. ప్రాచీన తాళపత్రగ్రంధపరిచయ మున్న వారికే గాని తదితరులకు
సులభముగా "కొరుకుడు బడదు" అరసున్న లుండవలసిన చోటులం దెల్లెడలను పూర్ణబిందువు లున్నవి. శకటరేఫము లేదు పద్యాంతములనుండు పొల్లక్షరములును హ్రస్వాక్షరములును దీర్ఘములుగా నున్నవి ఉట, సన, సవ, రద, ఖళ, డద, ధధ మున్నగు నక్షరముల భేదమును పోల్చుకొనుట కష్టము 'చేత' అనుటకు 'చాత' అనియు. "సేయు' అనుటకు 'జేయు' అనియు నుండును రేఫతోడి సంయుక్తాక్షరము వచ్చినపుడెల్ల వలసలగిలక యుండును గుడులేకాని గుడిదీర్ఘములు లేవు. 'మర్యాద' యని వ్రాసినప్పుడు 'రా' దీర్ఘ ముండక ఒత్తక్షరమగు క్యావడి (కియ్యవడి)కే దీర్ఘ ముండును బిందుపూర్వకాక్షరమునకు ద్విత్వము సహజము. కొన్ని యంకములు ఆద్యంతములందును కన్నాకుల మీదను దేవనాగరిలిపిలో కొన్ని యక్షరము లున్నవి ఈనాటి దేవనాగరిలిపికిని ఆ యక్షరములకును పోలికే లేదు. అవి 'శ్రీరామ' 'సీతారామ' యను మాటలై యుండు ననుకొంటిని.
'''కృతిభర్త'''. ప్రసన్న రాఘవనాట్య ప్రబంధమునకు కృతిభర్త నంద్యాల తిమ్మరాజు. ఈతడు లక్ష్మీ దేవీనరసింగరాజుల తనయుడు, తిరుమలదేవీ కుమారౌ బళరాజుల మనుమడు, మాడల(మాదల) దేవీనరసింగరాజుల మునిమనుమడు కళాపూర్ణోదయ కృతిభర్తయగు నంద్యాలకృష్ణరాజును, ప్రసన్న రాఘవనాట్యప్రబంధకృతిపతియగు నంద్యాల తిమ్మరాజును అన్నదమ్ముల మనుమలు. నంద్యాల రాజులను సమగ్రముగా వర్ణించువానిలో నిప్పటికి కళాపూర్ణోదయము మొదటి సాహిత్యచారిత్రకాధారము. ఈ ప్రసన్న రాఘవము రెండవది. రెండును సమకాలీన రచనము లగుట రెండు గ్రంథములందున్న వంశవృక్ష మొకేతీరుగా నున్నది. ఎవరి కోవవారినిగూర్చి వారధికముగా చెప్పుకొన్న పద్యములే భేదము గాని వంశక్రమమున నేమియు భేదము లేదు ప్రథమాశ్వాసమున కానుండి ౭౯ వరకు గల గద్యపద్యములీ నంద్యాల రాజుల
{{rule}}
A descriptive catalogue of the Telugu Mss Tanjore Saraswati Mahal Library Vol II Pages 310, 314<noinclude><references/></noinclude>
e782sgkwmayw5cznfiioa76fmctuhnt
పుట:ప్రసన్నరాఘవనాట్యప్రబంధము (బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ).pdf/4
104
197180
577403
516739
2026-09-08T09:51:21Z
Rajasekhar1961
50
577403
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వంశావతారమును వర్తించును. వీనిలో 28 నుండి 8x వరకు గల పద్యములు కృతిపతియగు నంద్యాలతిమ్మరాజు గుణగణములు వర్ణించునవి. ఈ వంశావతార పద్యములన్నియు గుణగణములు పొగడుట కంకిత మైనవేకాని యొక్క దానిలో కూడ ఆనాటి చారిత్రక సంఘటనము లేమియు లేవు. రెండు పద్యములు మాత్రము నంద్యాల తిమ్మరాజు బిరుదప్రశస్తు లుగ్గడించునవి గలవు.
సీ ఆటడిగ్గియలు కర్ణాటతాటంకినీ
కాంతశ్రవఃపుటాభ్యంతరములు
కేళి సద్మములు బంగాళభృంగాటకా
సరసమానససరస్సంభవములు
కమ్మ సెజలు సింధుగం ధేభగామినీ
83
స్వప్నచంద్రాతపాంచ తలములు
కొలువుకూటములు కోసల పేళలాధరా
కమనీయతరనేత్రకే రవములు
గీ గాయిగోవాళ చెలువరగండ చండ
మండలీకరమారాండ భండనో
బిరుదభూషితనందేలతిరుమలేంద్ర
మహితసౌందర్యలక్ష్మీకి నహరహంబు
సీ యవనసైన్యవిధాళ భువనైకమల్ల క
ల్యాణపురాధ్యక్షరి క్షితుండు
బిరుదుమన్నె విభాళ ధరణీవరాహ సౌ
రాసిదుర్గ విభాళ భాసితుండు
ఘనత రాత్యంబరగండనానావర్ణ
మండలీకరగండమండితుండు
సంగీత సాహిత్యసం గరాంగణ సార్వ
భౌమ నిశ్శంకాంకబంధురుండు
గీ. భండనార్జున చెలువరిగండ మన్నె
బెబ్బులి ఖ్యాత సంజాతపృథులజయుఁడు
రాజమాత్రుండె నరసింగరాజసుతుఁడు
దీ ప్తిదినరాజు నందేలతిమ్మరాజు
(I - 58)
(1 - x)
పైవానిలో రెండవపద్యమునగల బిరుదములవలన సమకాలీన చారిత్రక సంఘటనము లేవేని చారిత్రకులు కనుగొనగలిగినచో నీ గ్రంథము ప్రశస్తి యినుమడించును. నంద్యాలరాజులవంశ క్రమము గ్రంథమున వర్ణితమైనది యిట్లుండును. (ప్రక్కపుట)<noinclude><references/></noinclude>
lwswcsm42gq99g30z933bxcsdqyzstg
సూచిక:రాచకన్యకాపరిణయము (వెల్లూరు నరసింగకవి).pdf
106
197468
577360
517160
2026-09-08T06:14:27Z
Rajasekhar1961
50
577360
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[రాచకన్యకాపరిణయము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:వెల్లూరు నరసింగకవి|వెల్లూరు నరసింగకవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=MS
|పుటలు=<pagelist
1="ముఖచిత్రం"
2to5="విసూ"
/>
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}
4fap6gps5z7u6u8gbf3l6mfwaqc0btj
577362
577360
2026-09-08T06:21:40Z
Rajasekhar1961
50
577362
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[రాచకన్యకాపరిణయము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:వెల్లూరు నరసింగకవి|వెల్లూరు నరసింగకవి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=MS
|పుటలు=<pagelist
1="ముఖచిత్రం"
2to5="విసూ"
6=1
/>
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}
ldzfjwpt5zv0yqb85qo9rka7x3qjh52
సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము
0
215211
577297
572914
2026-09-07T16:51:11Z
Rajasekhar1961
50
577297
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
| రచయిత = యల్. జె. రెడ్డి
| అనువాదం=
| విభాగము = ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము
| ముందరి = [[../ఉష్ణగతి శాస్త్రము/]]
| తదుపరి =[[..//]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం=1960
}}
<pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=298 fromsection="298B" to=301 tosection="301A" />
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:భౌతికశాస్త్రము]]
jlerrqwjxai1oldmb5n8l1ov0azg4ii
సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఏనుగుల మహల్
0
215544
576942
572459
2026-09-07T12:12:39Z
Rajasekhar1961
50
576942
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
| రచయిత = వారణాసి రామబ్రహ్మం
| అనువాదం=
| విభాగము = ఏనుగుల మహల్
| ముందరి = [[../ఏకకణ జీవులు/]]
| తదుపరి =[[..//]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం=1960
}}
<pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=453 fromsection="453B" to=454 tosection="454A" />
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
dyah7t2upvmyrasnm4wo7pn3d7x9ow0
సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కట్లాట
0
217150
576945
572434
2026-09-07T12:16:25Z
Rajasekhar1961
50
576945
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
| రచయిత = వారణాసి రామబ్రహ్మం
| అనువాదం=
| విభాగము = కట్లాట
| ముందరి = [[../కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డి II/]]
| తదుపరి =[[..//]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం=1960
}}
<pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=537 to=537 onlysection="537B" />
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:ఆటలు]]
oi9m1ks1dz7jxtf2sz4smlmlvtn4zb6
సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్
0
218366
577306
572426
2026-09-07T17:07:58Z
Rajasekhar1961
50
577306
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
| రచయిత = నాయని కృష్ణకుమారి
| అనువాదం=
| విభాగము = కప్తాన్-జేమ్స్ కుక్
| ముందరి = [[../కప్తాన్-చార్లెస్-స్ట్రట్/]]
| తదుపరి =[[..//]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం=1960
}}
<pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=575 onlysection="575B" to=575 />
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]]
repaz0e29r1k8wnd80h7nvfewbjgjrt
పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/235
104
218841
577399
571654
2026-09-08T09:04:46Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577399
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>సమధికం బగునర్థశక్తిమూలము స్వతః
ప్రతిపన్నమును, గవిప్రౌఢవచన
సిద్ధంబు, సుకవినిబద్ధోక్తి సిద్ధంబు
ననఁ ద్రిరూపం బగు; నవియు వస్తు
కలితవస్తుధ్వని; యలవస్తుభవదలం
కృతిమయధ్వని; యలంకృతినిరూఢ
వస్తుధ్వని; యలంకృతిస్తుతాలంకృత
ధ్వని; యన నాల్గుభేదములు వరుస</poem>|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నొక్కొకటి దాల్ప రతిసంఖ్య నొనరు; నవియుఁ
దనరు ముప్పదియాఱై పదప్రబంధ
వాక్యగతభేదముల; నిట్లు వఱలు నుభయ
శక్తిమూలంబు నేకమై జగతియందు.</poem>|ref=104}}
'''తా'''. స్వతస్సిద్ధార్ధశక్తి మూలవస్తుధ్వని, స్వతస్సిద్ధార్ధశక్తిమూలాలంకారధ్వని, స్వతస్సిద్ధార్థశక్తిమూలవస్తుకృతాలంకారధ్వని, స్వతస్సిద్ధార్థశక్తిమూలాలంకారకృతాలంకారధ్వని యని నాలుగు విధములు; కవిప్రౌఢోక్తిసిద్ధార్థశక్తిమూలవస్తుధ్వని, కవిప్రౌఢోక్తిసిద్ధార్ధశక్తిమూలాలంకారధ్వని, కనిప్రౌఢోక్తిసిద్ధార్థశక్తిమూలవస్తుకృతాలంకారధ్వని, కవిప్రౌఢోక్తిసిద్ధార్ధశక్తిమూలాలంకారకృతాలంకారధ్వని యని నాలుగు విధములు; కవినిబద్ధవక్తృప్రౌఢోక్తిసిద్ధార్థశక్తిమూలవస్తుధ్వని, కవినిబద్ధపక్తృప్రౌఢోక్తిసిద్ధార్ధశక్తిమూలాలంకారధ్వని, కవినిబద్ధవక్తృప్రౌఢోక్తిసిద్ధార్ధశక్తిమూలవస్తుకృతాలంకారధ్వని, కవినిబద్ధవక్తృప్రౌఢోక్తిసిద్ధార్ధశక్తిమూలాలంకారకృతాలంకారధ్వని అని నాలుగు విధములు. ఈవిధముగ నర్ధశక్తిమూలధ్వని పండ్రెండుభేదములు. వీని వివరణము ముందు దెలియును. ఇదియుఁ బదగత, వాక్యగత, ప్రబంధగతభేదములచే ముప్పదియాఱుభేదములు. ప్రబంధ మన సంఘటితనానావాక్యకదంబరూపము. ఇది గ్రంథరూపముగాఁ గాని తదవాంతరప్రకరణరూపముగాఁ గాని యుండవచ్చును. ఉభయశక్తిమూలధ్వని యేకవిధమే. అది కావ్యగతము మాత్రమే.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నలువదియొకరూపంబులఁ
బొలుపగు నీరీతి భేదముల కాస్పదమై</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude>
3oc12g2mtn4vhzwd1jinsyioh5bx1fy
పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/236
104
218842
577417
571655
2026-09-08T11:47:22Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577417
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>యిల సంలక్ష్యక్రమమున
నలరెడు వ్యంగ్యం బశేష మాపాదింతున్.</poem>|ref=105}}
శబ్దశక్తిమూలధ్వని నాలుగు విధములు; అర్ధశక్తిమూలధ్వని ముప్పదియాఱు భేదములు; ఉభయశక్తిమూల మేకవిధము; మొత్తము సంలక్ష్యక్రమవ్యంగ్యధ్వనికి నలువదియొక్క భేదములు. వీని నుదాహరింతును.
{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అసమవిభావాదులచే
రసధ్వని జనించువేళఁ గ్రమ మొదవమిఁ బెం
పొసఁగు నలక్ష్యక్రమ మై
యెసఁగినవ్యంగ్యంబు; దీని కిల భేదంబుల్.</poem>|ref=106}}
విభావ, అనుభావ, వ్యభిచారుల సంయోగమువలన రసము నిష్పన్నమగును. నిష్పన్నమగుననఁగా వ్యక్తమగునని యర్ధము. రసపదముచే రస, భావ, రసాభాస, భావాభాస, భావోదయ, భావసంధి, భావశాంతి, భావశబ్దలతాదులు గూడ గ్రాహ్యములే. రస్యమానతాసాధారణ్యముచే ననఁగా వీని యన్నింటియందును రస్యమాసత్వము లేక యాస్వాద్యమానత్వము గలదు. కాన రసములే. (సర్వే౽పి రసనాద్రసాః) పూర్వసిద్ధమైయున్న ఘటాదిపదార్థములను బ్రదీపము ప్రకాశింపఁజేయునట్లు లేక వ్యక్తము సేయువిధమున విభావానుభావసంచారిభావములును బూర్వసిద్ధమై సహృదయహృదయనిష్ఠమగు రసమును వ్యక్తము సేయును. ఇదివఱ కచ్చట లేని వస్తువును గ్రొత్తగా దీపము వ్యక్తము సేయదు. ఉన్నవస్తువునే వ్యక్తము సేయును. అదేవిధమున సహృదయహృదయమున వాసనారూపమున నున్న రసములను విభావాదులు వ్యక్తము సేయును. ఇంకను దీని వివరణము ముందు విశేషముగాఁ గలదు. ఆ రసము వ్యక్త మగునపుడు వాక్యార్థవ్యంగ్యార్థములకుఁ గ్రమమున్నను నది యతిసూక్ష్మ మగుటవలన గోచరింపదు. ఎట్లన, శతపత్త్ర పత్త్రశత భేదనన్యాయానుసారముగా, అనఁగా నూఱు తామరపూరేకుల నొకసూదితోఁ బొడుచుచున్నపుడు గ్రమముగా నొక్కొక్కరేకువకే యా సూది గ్రుచ్చుకొనుచుఁబోయినను నొకపర్యాయమే యన్నిరేకులకును గ్రుచ్చుకొన్నట్లు దోఁచును. ఆ శ్రమ మతిసూక్ష్మ మగుటచే గోచరించనివిధమున రసాదివ్యంగ్యములలో గూడ వాచ్యార్థవ్యంగ్యార్థముల క్రమము గోచరింపదు. కావుననే ధ్వనికారుఁడు “వాచ్యసామర్థ్యాక్షిప్తమై వాచ్యముతోడనే భాసిల్లుచున్నట్లుండును” అని నుడివెను. కావున రసాదిధ్వని యసంలక్ష్యక్రమవ్యంగ్యమగును.<noinclude><references/></noinclude>
kne4yt6ixopdrhz2v2wmc1okat9ja18
సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కర్ణాటక గానము
0
219429
577310
572422
2026-09-07T17:14:55Z
Rajasekhar1961
50
577310
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
| రచయిత = నోరి నాగభూషణం
| అనువాదం=
| విభాగము = కర్ణాటక గానము
| ముందరి = [[../కర్మశాల నిర్వహణము/]]
| తదుపరి =[[..//]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం=1960
}}
<pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=585 fromsection="585B" to=587 tosection="587A" />
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
kyftvmyfzr23ppdoacnuz8sn73in5dn
సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్లినాథుడు
0
219558
576940
572855
2026-09-07T12:04:58Z
Rajasekhar1961
50
576940
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
| రచయిత = వి. ప. నరసింహాచార్యులు
| అనువాదం=
| విభాగము = కల్లినాథుడు
| ముందరి = [[../కల్హణుడు/]]
| తదుపరి =[[..//]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం=1960
}}
<pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=613 fromsection="613B" to=614 tosection="614A" />
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]]
m66jfwhsxa5gtthvzadanvmerr6a3e1
సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కసరత్తులు
0
219561
576932
572859
2026-09-07T12:00:10Z
Rajasekhar1961
50
576932
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
| రచయిత = వి. జి. ప్రకాశరావు
| అనువాదం=
| విభాగము = కసరత్తులు
| ముందరి = [[../కవిలె భాండారములు/]]
| తదుపరి =[[..//]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం=1960
}}
<pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=625 fromsection="625B" to=627 tosection="627A" />
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
8utlm0r3f6jau7bessrm6evrinrtu1o
సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము
0
219601
577302
573016
2026-09-07T17:02:17Z
Rajasekhar1961
50
577302
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము]]
| రచయిత = టి. శేషగిరిరావు
| అనువాదం=
| విభాగము = కాంతి-కాంతిజ్యామితి కాంతిశాస్త్రము
| ముందరి = [[../కాంటు-ఇమాన్యుయల్ /]]
| తదుపరి =[[..//]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం=1960
}}
<pages index="Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Two.pdf" from=655 fromsection="655B" to=661 tosection="661A" />
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:భౌతికశాస్త్రము]]
klok8e9uqx41tzpj5zaxfta2zl24rwi
సూచిక:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
106
220736
577339
576409
2026-09-07T23:26:07Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
577339
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[కాటమరాజు కథలు]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=శ్రీనాథుడు
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=తంగిరాల వెంకటసుబ్బారావు
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి
|చిరునామా=హైదరాబాదు
|సంవత్సరం=1975
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=MS
|పుటలు=<pagelist
1=ముఖ
2to292=పీఠిక
293=1
309to320=ప్రస్తావన
321=1
1088=1
/>
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}
7y6ftemowyc3l16vvipyozdrb2q4tad
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/293
104
221667
577321
575542
2026-09-07T22:30:58Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577321
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 293
|bSize = 600
|cWidth = 289
|cHeight = 354
|oTop = 46
|oLeft = 83
|Location = center
|Description = గంగమ్మ [తిరుపతి]
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 293
|bSize = 600
|cWidth = 304
|cHeight = 363
|oTop = 410
|oLeft = 222
|Location = center
|Description = గంగజాతర చివరిరోజు జేయఁబడు పెద్ద గంగమ్మ [తిరుపతి]
}}<noinclude><references/></noinclude>
3y61qazzrntuoi4skl58aanpa2o5wmw
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/294
104
221668
577322
575543
2026-09-07T22:33:54Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577322
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 294
|bSize = 600
|cWidth = 461
|cHeight = 311
|oTop = 41
|oLeft = 78
|Location = center
|Description = గంగజాతర [తిరుపతి]
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 294
|bSize = 600
|cWidth = 327
|cHeight = 356
|oTop = 398
|oLeft = 212
|Location = center
|Description = యాదవరాజులు పూజించిన దొనకొండ గంగగుడి<br>
[గంగ దొనకొండ- ప్రకాశం జిల్లా]
}}<noinclude><references/></noinclude>
3hi96if1av2o6hawblf0riirw0x3mri
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/295
104
221669
577323
575544
2026-09-07T22:35:50Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577323
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 295
|bSize = 600
|cWidth = 439
|cHeight = 308
|oTop = 43
|oLeft = 56
|Location = center
|Description =
}}దొనకొండ గంగగుడిలో నున్న శక్తులు, యాదవవీరులు
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 295
|bSize = 600
|cWidth = 298
|cHeight = 341
|oTop = 413
|oLeft = 221
|Location = center
|Description = యాదవవీరుఁడు [గంగ దొనకొండ]
}}<noinclude><references/></noinclude>
mt6gh25w4g1wjk8wj42nvm99q0e4rv1
577324
577323
2026-09-07T22:36:22Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
577324
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 295
|bSize = 600
|cWidth = 439
|cHeight = 308
|oTop = 43
|oLeft = 56
|Location = center
|Description = దొనకొండ గంగగుడిలో నున్న శక్తులు, యాదవవీరులు
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 295
|bSize = 600
|cWidth = 298
|cHeight = 341
|oTop = 413
|oLeft = 221
|Location = center
|Description = యాదవవీరుఁడు [గంగ దొనకొండ]
}}<noinclude><references/></noinclude>
lm130kf3etdekj88t7xhkxih0cphnn5
577325
577324
2026-09-07T22:37:09Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
577325
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 295
|bSize = 600
|cWidth = 439
|cHeight = 308
|oTop = 43
|oLeft = 56
|Location = center
|Description = దొనకొండ గంగగుడిలో నున్న శక్తులు, యాదవవీరులు
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 295
|bSize = 600
|cWidth = 298
|cHeight = 341
|oTop = 413
|oLeft = 221
|Location = center
|Description = యాదవవీరుఁడు [గంగ దొనకొండ]
}}<noinclude><references/></noinclude>
nn2rmm8iuvomg3ppdd8imsg71ktv2q5
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/296
104
221670
577326
575545
2026-09-07T22:39:09Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577326
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 296
|bSize = 600
|cWidth = 484
|cHeight = 313
|oTop = 47
|oLeft = 57
|Location = center
|Description = యాదవవీరులు (గంగ దొనకొండ)
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 296
|bSize = 600
|cWidth = 449
|cHeight = 305
|oTop = 404
|oLeft = 78
|Location = center
|Description = పంచలింగాలకొండపై భైరవుని రూపమున వెలసిన పోలురాజు
}}<noinclude><references/></noinclude>
coy85qb4frz3al9l0h0whsxo993pwso
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/297
104
221671
577327
575546
2026-09-07T22:41:27Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577327
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 297
|bSize = 600
|cWidth = 295
|cHeight = 356
|oTop = 47
|oLeft = 69
|Location = center
|Description = ఓరుగంటి భేతాళుఁడు [గంగ దొనకొండ]
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 297
|bSize = 600
|cWidth = 484
|cHeight = 326
|oTop = 412
|oLeft = 57
|Location = center
|Description = 'పెయ్యలతిప్ప' లేక 'ధనముకొండ' [గంగ దొనకొండ]
}}<noinclude><references/></noinclude>
id9mjdj9j9o3vy0r41a15j78eaua0b4
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/298
104
221672
577328
575547
2026-09-07T22:44:17Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577328
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 298
|bSize = 600
|cWidth = 487
|cHeight = 296
|oTop = 43
|oLeft = 53
|Location = center
|Description = 'తమకము చింత' ― పంచలింగాలకొండ దిగువ
[కాటమరాజు సింహాసన ముండిన ప్రదేశము]
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 298
|bSize = 600
|cWidth = 440
|cHeight = 290
|oTop = 413
|oLeft = 77
|Location = center
|Description = 'గుడారు గుట్ట' - తమకము చింతప్రక్కన
[కాటమరాజు గుడారము వేసికొనిన ప్రదేశము]
}}<noinclude><references/></noinclude>
302ovlqxv8rvsiqj5ppner9t3uup6wo
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/299
104
221673
577329
575548
2026-09-07T22:46:50Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577329
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 299
|bSize = 600
|cWidth = 448
|cHeight = 319
|oTop = 46
|oLeft = 63
|Location = center
|Description = గంగతర్కము జరిగిన పాలేటి ఒడ్డు [ఎఱ్ఱగడ్డపాడు]
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 299
|bSize = 600
|cWidth = 457
|cHeight = 313
|oTop = 410
|oLeft = 57
|Location = center
|Description = పాలేటి మధ్య నున్న గుంటి గంగ [ఎఱ్ఱగడ్డపాడు]
}}<noinclude><references/></noinclude>
ligybf8orccoh3gbjo0i59yrcw4a88o
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/300
104
221674
577330
575549
2026-09-07T22:48:59Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577330
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 300
|bSize = 600
|cWidth = 469
|cHeight = 313
|oTop = 49
|oLeft = 57
|Location = center
|Description = పంచలింగాల కొండ [కనిగిరి సీమ]
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 300
|bSize = 600
|cWidth = 427
|cHeight = 304
|oTop = 397
|oLeft = 71
|Location = center
|Description = కాటమరాజు కోట<br>
[పంచలింగాల కొండపైనుండి దృశ్యము]
}}<noinclude><references/></noinclude>
ijf070dhkv4v6u6l6lo32y5hpxrqvfh
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/301
104
221675
577331
575550
2026-09-07T22:51:54Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577331
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 301
|bSize = 600
|cWidth = 475
|cHeight = 298
|oTop = 83
|oLeft = 72
|Location = center
|Description = పాపనూక ఒంటి స్తంభం మేడ శిథిలములు<br>
[గంగ దొనకొండ]
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 301
|bSize = 600
|cWidth = 287
|cHeight = 330
|oTop = 443
|oLeft = 248
|Location = center
|Description = పాపనూక విగ్రహం<br>
[గంగ దొనకొండ]
}}<noinclude><references/></noinclude>
g3nok6awq7jsv1pu0bjx1roeti7e9g0
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/302
104
221676
577332
575551
2026-09-07T22:54:31Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577332
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 302
|bSize = 600
|cWidth = 443
|cHeight = 307
|oTop = 55
|oLeft = 95
|Location = center
|Description = దొనకొండ గంగగుడి ఎదురుగా నున్న 'కల్లి అరుగులు' లేక 'రాయబారపు అరుగులు
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 302
|bSize = 600
|cWidth = 290
|cHeight = 356
|oTop = 428
|oLeft = 255
|Location = center
|Description = పాలేటి మధ్య నున్న బీరినీడు విగ్రహము చేతిలో-కొంగవాలుకత్తి (ఎఱగడ్డపాడు)
}}<noinclude><references/></noinclude>
moktukavoyus5436yh42z6gusfbg8tv
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/303
104
221677
577333
575552
2026-09-07T22:56:59Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577333
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 303
|bSize = 600
|cWidth = 325
|cHeight = 340
|oTop = 47
|oLeft = 62
|Location = center
|Description = దొనకొండ గంగగుడిలోని బొల్లావు(కంచుతోఁ జేసినది)
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 303
|bSize = 600
|cWidth = 292
|cHeight = 336
|oTop = 410
|oLeft = 233
|Location = center
|Description = దొనకొండ గంగగుడిలోని బొల్లావు (కొయ్యతోఁ జేసినది)
}}<noinclude><references/></noinclude>
m5bit00cq8s3cra49x54gde2qtfrazy
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/304
104
221678
577334
575553
2026-09-07T22:58:49Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577334
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 304
|bSize = 600
|cWidth = 348
|cHeight = 328
|oTop = 46
|oLeft = 57
|Location = center
|Description = 'అగుమంచిబావి'
[గంగ దొనకొండ]
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 304
|bSize = 600
|cWidth = 329
|cHeight = 356
|oTop = 397
|oLeft = 217
|Location = center
|Description = 'అగుమంచిబావి'
[గంగ దొనకొండ]
}}<noinclude><references/></noinclude>
02s12lfqkezq3w4p7wjxy8zgwyhc9hy
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/305
104
221679
577335
575554
2026-09-07T23:14:13Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577335
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 305
|bSize = 600
|cWidth = 448
|cHeight = 301
|oTop = 50
|oLeft = 74
|Location = center
|Description = అగుమంచిబావి యొడ్డునఁగల 'అగుమంచిబొడ్డు'<br>
(ఆగుమంచి పూజించిన శివలింగము?)
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 305
|bSize = 600
|cWidth = 466
|cHeight = 302
|oTop = 425
|oLeft = 62
|Location = center
|Description = 'పెయ్యలతిప్పలో నున్న 'బత్తిరన్న గవి'
}}<noinclude><references/></noinclude>
88r3voqvugz6v5316ugg5jqcu8m7mcm
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/306
104
221680
577336
575555
2026-09-07T23:16:27Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577336
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 306
|bSize = 600
|cWidth = 467
|cHeight = 296
|oTop = 59
|oLeft = 74
|Location = center
|Description = చంపుడుకట్టపై నున్న అగుమంచిపాదాలు<br>
[దొనకొండ గంగగుడి]
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 306
|bSize = 600
|cWidth = 317
|cHeight = 336
|oTop = 425
|oLeft = 222
|Location = center
|Description = అగుమంచి సాగుమానము చేసిన గుండము<br>
[దొనకొండ గంగగుడి]
}}<noinclude><references/></noinclude>
5pw8do85d2et2zalee941up4ljhtnxr
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/307
104
221681
577337
575556
2026-09-07T23:18:38Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577337
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 307
|bSize = 600
|cWidth = 481
|cHeight = 321
|oTop = 50
|oLeft = 59
|Location = center
|Description = కొమ్ములవారు [ప్రకాశం జిల్లా]
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 307
|bSize = 600
|cWidth = 443
|cHeight = 304
|oTop = 421
|oLeft = 75
|Location = center
|Description = సుద్దుల గొల్లలు [ప్రకాశం జిల్లా-గంగ దొనకొండ]
}}<noinclude><references/></noinclude>
b555cyqy0560rh4zj08t33sni1ilhp4
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/308
104
221682
577338
575557
2026-09-07T23:21:11Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577338
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 308
|bSize = 600
|cWidth = 473
|cHeight = 302
|oTop = 47
|oLeft = 53
|Location = center
|Description = సుద్దులవారు ప్రదర్శించెడి తెరచీర [గంగ దొనకొండ]
}}
{{Css image crop
|Image = కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf
|Page = 308
|bSize = 600
|cWidth = 482
|cHeight = 305
|oTop = 397
|oLeft = 63
|Location = center
|Description = సుద్దులవారు ప్రదర్శించెడి తెరచీర
[పంచలింగాల కొండ - వెంగళపురము]
}}<noinclude><references/></noinclude>
94mip6ii8wdysc868cka7wlbl0t88ep
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/309
104
221683
577345
575558
2026-09-07T23:42:14Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577345
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fs150}}ప్రస్తావన</p>
ఈ కాటమరాజు కథాచక్రమును గూర్చి నాకు తెలిసిన సమస్తవిషయములు మొదటిసంపుటము పీఠికలో విపులముగా చర్చించియుంటిని. ఇటీవల కొన్ని నూతనవిశేషములు తెలియవచ్చినవి. వాని నిట స్మరించుట సముచితము.
{{p|al|fwb}}కథల వరుసక్రమము</p>
ఈ వీరగాథాచక్రము (ballad-cycle)న ముప్పది రెండు కథలున్నవని చెప్పుదురు. వీని వరుసక్రమమును గూర్చి మొదటిసంపుటమున తెల్పియుంటిని. ఆ క్రమములో పెద్దిరాజు కథకును పోలురాజు కథకును మధ్య నుండదగు సింహాద్రిరాజు కథ, ఎఱనూకరాజు కథ, నలనూకరాజు కథ అను మూడు కథలు అలభ్యములని వ్రాసియుంటిని. కాని వానిలో ఇటీవల ఎఱనూకరాజు కథ లభించినది. దానిని ఈ రెండవసంపుటములో మొదటి అనుబంధముగా నిచ్చితిని.
'కాటమరాజు దక్షిణాది ఆవులమేపు' అను కథకే 'పుల్లరి కథ' అను నామాంతరము కలదని మొదటిసంపుటము పీఠికలో వ్రాసియుంటిని. అది సరికాదు. పుల్లరికథ ఆసునది ప్రత్యేకముగా నున్నదని నా ఇటీవలి పరిశోధనవలన తెలిసికొంటిని.
'గంగ-కాటమరాజు' తరకవాదము' అను కథ తరువాత 'ఎఱ్ఱయ్యవాదము' అను కథ వచ్చునని తెలిపియుంటిని. కాని ఈ రెండు కథలను నిశితముగా పరిశీలింపగా 'గంగ-కాటమరాజు తరకవాదము' యొక్క మరియొకరూపమే 'ఎఱ్ఱయ్య తరకవాదము' అని తెలియవచ్చినది. ఇందు కాటమరాజునకు బదులుగా ఎఱ్ఱయ్య గంగతో తరకవాదము చేయును. అందువలన దీనిని ప్రధానకథ కన్న అనుబంధమున నుంచుట సముచితమని తోచినది. పైగా దీని వ్రాత మిక్కిలి దుష్టముగాను, అన్వయక్లిష్ఠముగాను ఉన్నది.<noinclude><references/></noinclude>
6d6o6np21d7kunbueetxj7qh5n35r1r
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/310
104
221684
577346
575559
2026-09-07T23:49:23Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577346
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{nop}}
'ఎఱ్ఱగడ్డపాటి పోట్లాట' అను వీరగాథకు ప్రత్యంతరమొకటి కలదు. దీనిని అనుబంధములో నిచ్చితిని. ఇది అసంపూర్ణము. అయినను ఇందు కాటమరాజు యుద్ధప్రయత్నములు (బొల్లావును ప్రార్థించి తెచ్చుట, బీరినీనికి ఠాణ్యము నేర్పరుచుట మున్నగునవి) విపులముగా వర్ణింపబడినవి. ఇవి ప్రధానకథలో లేవు.
మొదటిసంపుటమున ఎనిమిది వీరగాథల నిచ్చియుంటిని. అవి వరుసగా (1) ఆవుల వలురాజు కథ (2) పంపాద్రి కథ (3) పెద్దిరాజు కథ (4) పోలురాజు కధ (5) బల్లి కురవ పోట్లాట (6) కాటమరాజుకు పట్నం కట్టిన కథ (7) కరియావులరాజు కథ (8) పాపనూక కథ. ఈ రెండవసంపుటమున తక్కిన తొమ్మిది కథలను వరుసగా నిచ్చుచున్నాను. (9) కాటమరాజు ఉత్తరాది ఆవులమేపు (10) కాటమరాజు దక్షిణాది ఆవులమేపు (12) భట్టు రాయబారము (18) కోటపాటి తాటివృక్షం తెచ్చే కథ (14) వేడుక బొంగరాల కథ (15) ఎఱ్ఱగడ్డపాటి పోట్లాట (ఏడుకాండలు) (16) అగుమంచి కథ (17) భక్తిరన్న కథ. వీనిలో వేడుక బొంగరాల కథకు 'అలుగుల-పోలు', 'ముమ్మయ్య-పోచయ్య బొంగరాలు' అను రెండు అసంపూర్ణప్రత్యంతరములు
కలవు. వానిని అనుబంధమున చేర్చితిని. అట్లే 'భక్తిరన్న కథ'కు గల ఒక అసంపూర్ణప్రత్యంతరమును కూడ అనుబంధమున నిచ్చియున్నాను. అనుబంధములలో ప్రత్యంతరవీరగాథలే కాక ఈ కాటమరాజు కథాచక్రపుటవగాహనకు తోడ్పడెడి గుండ్లపాలెము శిలాశాసనము, ఖడ్గతిక్కన వృత్తాంతమును దెలిపెడి కొన్ని కైఫీయతులు, చాటుపద్యములు చేర్చితిని.
ఈ రెండవసంపుటమున తొమ్మిది వీరగాథ లున్నవి. ఇందు అనుబంధముగా నిచ్చిన యరనూకరాజు కథను కూడ మొదటి సంపుటమున చేర్చుకొనినచో ఆందలి వీరగాథల సంఖ్యకూడ తొమ్మిదియే యగును. ఇట్లు మొత్తము నాకు లభించిన వీరగాథల సంఖ్య పదునెన్మిది యగుచున్నది. నా దృష్టిలో ఈ కథాచక్రమున ఇంకను లభింపవలసిన కథలు :
{{left margin|5em}}<poem>1. గంగ పుట్టుక
2. పల్లికొండ పుట్టుక
3. సింహాద్రిరాజు కథ</poem> </div><noinclude><references/></noinclude>
emiqkgds32o3eeex6u10dpjhah61bxh
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/311
104
221685
577347
575560
2026-09-07T23:57:05Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577347
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left margin|5em}}<poem>4. నలనూకరాజు కథ
5. భైరవ కురువ యుద్ధము
8. పుల్లరి కథ
7. పాపనూక వలపోత
8. అగుమంచి వలపోత</poem> </div>
{{p|al|fwb}}భాషావిశేషములు :-</p>
ఈ కాటమరాజు కథల భాషను గూర్చి భాషాశాస్త్రజ్ఞులు కూలంకషముగా పరిశోధింపవలసియున్నది. ఇది జానపదుల సజీవభాష. ఉచ్చారణవిధేయమగు శక్తిమంతమైన వ్యావహారికభాష. ఇట్టి నిసర్గభాషలోని ద్రుతముమీది యడాగమములు, విసంధిలో యడాగమములు, పదాదిని వచ్చెడి 'యి, యీ, యె, యే, వు, వూ, వొ, వో'లు మున్నగువానిని నేను మొదటి సంపుటమున అచ్చులుగా చేసి సరళగ్రాంథికముగా మార్చివేసితిని. ( అప్పుడు గురువర్యులు ఆచార్య పింగళి లక్ష్మీకాంతము గారి పల్నాటివీరచరిత్ర పరిష్కరణమును ఆదర్శముగా పెట్టుకొంటిని). అట్టి సంస్కరణము కూడ తప్పనియు, అది భాషాశాస్త్రజ్ఞుల పరిశోధనకు ఆటంకమును కలిగించుటయే కాక వారిని తప్పుదారులు పట్టించుననియు గుర్తించి ఈ రెండవ సంపుటమున ఆ పరిష్కరణ సాహసమును విడనాడితిని. నా స్థూలదృష్టికి ఈ వీరగాథలభాషలో కానవచ్చిన కొన్ని విశేషముల
నిట నుట్టకింతును.
(1) అచ్చులలో 'అ, ఆ' లు మాత్రయే కలవు. తక్కినవేవియును లేవు. 'ఇ, ఈ’ లకు బదులు 'యి, యీ' లును, 'ఉ, ఊ’ లకు పదులు 'వు, వూ’లును, 'ఋ' కు మారుగా 'రు' అను అక్షరమును, 'ఎ, ఏ’ లకు బదులుగ 'యె, యే'లును, 'ఐ' కు బదులు 'అయి' అనియు, 'ఓ, ఓ' లకు బదులు 'వొ, వో’ లును, 'ఔ'కి బదులు 'అవు' అనియు కలవు. పూర్ణబిందువు, విసర్గ ఉన్నవి. అనునాసికోచ్చారణమును సూచించుటకై ఈ పూర్ణబిందువు 'బ్రహ్మ' వంటి శబ్దములతో కూడ 'బ్రంహ్మ' అను రూపమున చొప్పింపబడినది. దీనికి ‘బ్రెంహ్మ’, 'బ్రెమ్మ' ఆను రూపాంతరములు కూడ కలవు దీర్ఘము మీద సాధ్యపూర్ణము కొన్నిపదములలో కానవచ్చు చున్నది.
{{left|ఉదా: షోంగాను, రాంగాను, కాంగ, యేంటి గంగ}}<noinclude><references/></noinclude>
n3zc487z0fk1mgma2mpnl7pbc4bt0nm
577348
577347
2026-09-07T23:57:30Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
577348
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left margin|5em}}<poem>4. నలనూకరాజు కథ
5. భైరవ కురువ యుద్ధము
8. పుల్లరి కథ
7. పాపనూక వలపోత
8. అగుమంచి వలపోత</poem> </div>
{{p|al|fwb}}భాషావిశేషములు :-</p>
ఈ కాటమరాజు కథల భాషను గూర్చి భాషాశాస్త్రజ్ఞులు కూలంకషముగా పరిశోధింపవలసియున్నది. ఇది జానపదుల సజీవభాష. ఉచ్చారణవిధేయమగు శక్తిమంతమైన వ్యావహారికభాష. ఇట్టి నిసర్గభాషలోని ద్రుతముమీది యడాగమములు, విసంధిలో యడాగమములు, పదాదిని వచ్చెడి 'యి, యీ, యె, యే, వు, వూ, వొ, వో'లు మున్నగువానిని నేను మొదటి సంపుటమున అచ్చులుగా చేసి సరళగ్రాంథికముగా మార్చివేసితిని. ( అప్పుడు గురువర్యులు ఆచార్య పింగళి లక్ష్మీకాంతము గారి పల్నాటివీరచరిత్ర పరిష్కరణమును ఆదర్శముగా పెట్టుకొంటిని). అట్టి సంస్కరణము కూడ తప్పనియు, అది భాషాశాస్త్రజ్ఞుల పరిశోధనకు ఆటంకమును కలిగించుటయే కాక వారిని తప్పుదారులు పట్టించుననియు గుర్తించి ఈ రెండవ సంపుటమున ఆ పరిష్కరణ సాహసమును విడనాడితిని. నా స్థూలదృష్టికి ఈ వీరగాథలభాషలో కానవచ్చిన కొన్ని విశేషముల
నిట నుట్టకింతును.
(1) అచ్చులలో 'అ, ఆ' లు మాత్రమే కలవు. తక్కినవేవియును లేవు. 'ఇ, ఈ’ లకు బదులు 'యి, యీ' లును, 'ఉ, ఊ’ లకు పదులు 'వు, వూ’లును, 'ఋ' కు మారుగా 'రు' అను అక్షరమును, 'ఎ, ఏ’ లకు బదులుగ 'యె, యే'లును, 'ఐ' కు బదులు 'అయి' అనియు, 'ఓ, ఓ' లకు బదులు 'వొ, వో’ లును, 'ఔ'కి బదులు 'అవు' అనియు కలవు. పూర్ణబిందువు, విసర్గ ఉన్నవి. అనునాసికోచ్చారణమును సూచించుటకై ఈ పూర్ణబిందువు 'బ్రహ్మ' వంటి శబ్దములతో కూడ 'బ్రంహ్మ' అను రూపమున చొప్పింపబడినది. దీనికి ‘బ్రెంహ్మ’, 'బ్రెమ్మ' ఆను రూపాంతరములు కూడ కలవు దీర్ఘము మీద సాధ్యపూర్ణము కొన్నిపదములలో కానవచ్చు చున్నది.
{{left|ఉదా: షోంగాను, రాంగాను, కాంగ, యేంటి గంగ}}<noinclude><references/></noinclude>
d6lmtpjwwmkjlmtkb0sf2kbpvm774rf
577349
577348
2026-09-07T23:59:02Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
577349
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left margin|5em}}<poem>4. నలనూకరాజు కథ
5. భైరవ కురువ యుద్ధము
8. పుల్లరి కథ
7. పాపనూక వలపోత
8. అగుమంచి వలపోత</poem> </div>
{{p|al|fwb}}భాషావిశేషములు :-</p>
ఈ కాటమరాజు కథల భాషను గూర్చి భాషాశాస్త్రజ్ఞులు కూలంకషముగా పరిశోధింపవలసియున్నది. ఇది జానపదుల సజీవభాష. ఉచ్చారణవిధేయమగు శక్తిమంతమైన వ్యావహారికభాష. ఇట్టి నిసర్గభాషలోని ద్రుతముమీది యడాగమములు, విసంధిలో యడాగమములు, పదాదిని వచ్చెడి 'యి, యీ, యె, యే, వు, వూ, వొ, వో'లు మున్నగువానిని నేను మొదటి సంపుటమున అచ్చులుగా చేసి సరళగ్రాంథికముగా మార్చివేసితిని. ( అప్పుడు గురువర్యులు ఆచార్య పింగళి లక్ష్మీకాంతము గారి పల్నాటివీరచరిత్ర పరిష్కరణమును ఆదర్శముగా పెట్టుకొంటిని). అట్టి సంస్కరణము కూడ తప్పనియు, అది భాషాశాస్త్రజ్ఞుల పరిశోధనకు ఆటంకమును కలిగించుటయే కాక వారిని తప్పుదారులు పట్టించుననియు గుర్తించి ఈ రెండవ సంపుటమున ఆ పరిష్కరణ సాహసమును విడనాడితిని. నా స్థూలదృష్టికి ఈ వీరగాథలభాషలో కానవచ్చిన కొన్ని విశేషముల
నిట నుట్టకింతును.
(1) అచ్చులలో 'అ, ఆ' లు మాత్రమే కలవు. తక్కినవేవియును లేవు. 'ఇ, ఈ’ లకు బదులు 'యి, యీ' లును, 'ఉ, ఊ’ లకు పదులు 'వు, వూ’లును, 'ఋ' కు మారుగా 'రు' అను అక్షరమును, 'ఎ, ఏ’ లకు బదులుగ 'యె, యే'లును, 'ఐ' కు బదులు 'అయి' అనియు, 'ఓ, ఓ' లకు బదులు 'వొ, వో’ లును, 'ఔ'కి బదులు 'అవు' అనియు కలవు. పూర్ణబిందువు, విసర్గ ఉన్నవి. అనునాసికోచ్చారణమును సూచించుటకై ఈ పూర్ణబిందువు 'బ్రహ్మ' వంటి శబ్దములతో కూడ 'బ్రంహ్మ' అను రూపమున చొప్పింపబడినది. దీనికి ‘బ్రెంహ్మ’, 'బ్రెమ్మ' ఆను రూపాంతరములు కూడ కలవు దీర్ఘము మీద సాధ్యపూర్ణము కొన్నిపదములలో కానవచ్చు చున్నది.
{{left|ఉదా: పోంగాను, రాంగాను, కాంగ, యేంటి గంగ}}<noinclude><references/></noinclude>
s80w8rvx0v63hss2y7aeug9rcd9jhqa
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/312
104
221686
577350
575561
2026-09-08T01:50:18Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577350
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>(2) శిష్టభాషలో కొన్నిపదములలో రెండవ అక్షరములో నుండు హ్రస్వ అకారము ఈ జానపదభాషలో హ్రస్వ ఉకారముగా మారుట సాధారణము. ఈ మార్పు దేశిపదములలోను, తత్సమపదములలోను కూడ కానవచ్చుచున్నది.
<poem>ఉదా: మొదులైన, బలుగము, బసువన్న, పరుమటి, తలుపు (తలపు), గంగురేగులు,
పణుతులు, పుదుకము, పరుమాన్నము, తముకము, జలకము, దేవుతులు, సిరుస్సు,
సురులు, ఆరుభటము, పరుష</poem>
దీనికి వ్యతిరిక్తమగు మార్పుకూడా (ఉ-> -అ-) అచ్చటచ్చట కాననగును.
<poem>ఉదా: 'కుసమ పువ్వుల రవికె'
'ధారణీశ్వరుడు', మగవరో! (మగువరో!)</poem>
మరికొన్ని పదములలో రెండవ అక్షరములోని ఇకారము కూడ ఉకారముగా మారినది.
ఉదా: పెద్దురాజు, వారుజనేత్రి, అరుషించి, పారుజాత
మరికొన్నిమార్పులు:
<poem>అ > ఎ — గెడ్డ, పచ్చగెడ్డలు, యరగెడ్డపాడు, రెణభేరి, రెణబొబ్బలు, యెతీశ్వరులార,
శంభునిగుడి, శెలవు, శెంఖము, శరములు, శెంక, చెదరంగము, జెయము
ఇ > ఐ — త్రైమూర్తులు
ఋ > రి — క్రిష్ణస్నానము, ప్రిథివి, ద్రిష్టముగ, వ్రితా (వృథా)
ఇ > అ — దక్షణము (దక్షిణము)
ఔ > అమ్/అవ్: కంసల్య (కౌసల్య)
కమిగిలి (కౌగిలి)
గవిరీ మనోహర (గౌరీ మనోహర)
సవిఖ్యంబు (సౌఖ్యంబు)</poem><noinclude><references/></noinclude>
tiq4hvkjzzf9y6ajkdfws0wzvu2la1x
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/318
104
221692
577320
575567
2026-09-07T22:25:28Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577320
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కాబట్టదు (అవసరము లేదు), దేశాంతి (దేశదిమ్మరి), నీరజనేత్రి, వారుజనేత్రి, పల్లవనేత్రి, చంద్రబింబ (చంద్రబింబానన), కమలజగర్భుడు (కమలగర్భుడు లేదా కమలజుడు), దేశాద్రిపతులు (దేశాధిపతులు), త్రైమూర్తులు, ఆడశ్రీలు, అన్నము భోంచేసి, రాజుకు, రణముకు, మొ॥
{{p|al|fwb}}వైరిసమాసములు:</p>
<poem>ఉదా: గోత్రపెద్దలు, దేవతాబొంగరాలు, చిత్రకన్నుండ, రణబొబ్బలు, రక్తపచ్చడము,
రక్తయేరులు, పుడమీశ్వరుడు.</poem>
{{p|al|fwb}}జానపదనిరుక్తి ( Folk etymology):</p>
<poem>ఉదా: దళవాయువులు (దళవాయులు), పరమ వుపకారి (పరోపకారి), వేడుకలు (ఏడికలు),
పంచమవాయిద్యములు (పంచమహావాద్యములు), జలాచంద్రుడు (జరాసంధుడు),
మధురాక్షి (మదిరాక్షి), అనిరుద్రుడు (అనిరుద్ధుడు), అరిచంద్రుడు (హరిశ్చంద్రుడు),
విడిమేలు (విడియములు), పట్టాభిరుద్రుడు (ప్రతాపరుద్రుడు), పదివేలు చేయించి
(పదిలము చేయించి), అవుసత్యము (అసత్యము), శ్రీలు (స్త్రీలు), అనియేక (అనేక),
మధురాయతాక్షి (మదిరాయతాక్షి).</poem>
{{p|al|fwb}}వాక్యనిర్మాణము:</p>
ఈ ద్విపదలలో ఏ పాదమున కాపాదమే తెగ చెప్పబడినది. ఒక పాదమునుండి తరువాతి పాదమునకు వ్యాపించిన వాక్యములు అసలు లేవనియే చెప్పవచ్చును. అయినను కర్తృపదము బహువచనములోను, దానికి సంబంధించిన క్రియ ఏకవచనములోను ఉన్న వాక్యములు పెక్కుచోట్ల కలవు.
<poem>ఉదా: కాంతలు వచ్చె; వనితలు చల్లై;
అందరు-పడును;
రఘుపతి వలనన్న - భాషించుచుండె;
వల్లవవీరులు-ఒరిగెను;
పొలసినవారు—కన్పించె;
అదురంగ గుండాన అందరు బడును.</poem><noinclude><references/></noinclude>
4jc7pnio9gy4bds34ka0iy6f6t0sqz9
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/319
104
221693
577319
575568
2026-09-07T22:12:26Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577319
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ద్విపద పాదములను జానపద వృత్తిగాయకులు పాడుచు వ్యాఖ్యానించుటలో కొన్ని మాటలు అధికముగా చేరి ఛందస్సునకు శైథిల్యము తెచ్చినవి.
<poem>ఉదా: "మక్షావతారమున - (వస్తివోయి) మదనవల్లభుడ!"
"చప్పన్న దేశాల-(ధేన్వల) చాలమేపితిని”</poem>
కొన్నిచోట్ల ఈ శైథిల్యము మరింత హెచ్చుటచే రచన వచనప్రాయ మగుట కూడ సంభవించినది.
{{left|ఉదా: 'వారికి వడబడ్డ పుల్లరి ధనమెల్ల వప్పించవలెను'}}
ఈ వాక్యమునందు పద్యపాదము 'వారికి పుల్లరి వప్పించవలెను' అని కాని లేదా' 'వడబడ్డ ధనమెల్ల వప్పించవలెను' అని కాని ఉండవలెను.
ఈ కాటమరాజు కథలలోని భాషను గూర్చియు నిఘంటువుల కెక్కని పదజాలమును గూర్చియు, ఆనాటి జానపదుల ఆచారవ్యవహారములను గూర్చియు, నమ్మకములను గూర్చియు - కిశోరపరిశోధకులు ప్రత్యేకముగా కృషి చేయవలసి యున్నది.........
{{p|al|fwb}}కృతజ్ఞతలు:</p>
ఈ రెండవసంపుటమును సమకూర్చుటలో నేను సంపాదించిన తాళపత్రగ్రంథములతోపాటు ఆంధ్రప్రదేశ్ యాదవసంఘ మాజీకార్యదర్శి శ్రీ ఆరాధ్యుల పిచ్చయ్యగారు (తెనాలి తాలూకా, యడవూరు) దయతో నొసంగిన 'కాటమరాజు ఉత్తరాది ఆవులమేపు', 'బొంగరాల కథ', 'భక్తిరన్న కథ' అనువాని నుపయోగించుకొంటిని. అనుబంధములో నిచ్చిన 'ఎఱనూకరాజు కథ'ను ప్రసాదించినవారు కూడ శ్రీ పిచ్చయ్యగారే! అట్లే మదరాసు ప్రభుత్వ ప్రాచ్యలిఖితపుస్తకభాండాగారమున నున్న 'కాటమరాజు చరిత్ర' (D. No. 1040) 'భట్టు రాయబారము' (D. No. 1048), ఎఱ్ఱగడ్డపాటి పోట్లాట' (D. No. 1031) 'కోటపాటి తాటివృక్షం తెచ్చే కథ' (D. No. 1031) ― అను వ్రాతప్రతులను కూడ నేను పరిశీలించితిని. ఆ పుస్తకభాండాగారాధిపతి (క్యూరేటరు) శ్రీ సి. ఆర్. విట్టోణాబుగారు పై వ్రాతప్రతులకు పుత్రికలు తీయించి నాకు సకాలములో పంపించినారు.
{{nop}}<noinclude><references/></noinclude>
hatue7scqqyz30dfjgf0w2g0hu4rito
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/320
104
221694
577318
575569
2026-09-07T22:04:30Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577318
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మొదటిసంపుటమునందువలెనే దుష్కరమైన ఈ రెండవసంపుటపరిష్కరణమున గూడ ప్రియమిత్రులు డా. చన్నాప్రగడ తిరుపతిరావుగారు నాతోపాటు అహోరాత్రములు శ్రమించి నాకు చేదోడువాదోడుగా నున్నారు.
పై మువ్వురకును నా కృతజ్ఞతాపూర్వకనమస్కృతులు.....
శుద్ధపర్తులను సిద్ధము చేయుటలో నాకు తోడ్పడిన చిరంజీవి జి. యస్. మోహన్{{ZWNJ}}కు నా శుభాశీస్సులు ......
కాటమరాజు కథ లనేకములు నిరక్షరకుక్షులైన గాథాకారుల నోళ్ళలో భ్రష్టము లగుచు, చివికిపోవుచున్న తాళపత్రగ్రంథములలో క్రిమిదష్టము లగుచు నశించిపోవుచున్నవి. ఇట్టివానిని నేను అష్టకష్టముల కోర్చి సేకరించి రెండువేల అయిదువందల పుటలకు పైగా నున్న ఈ గాథాచక్రమును నిర్మించితిని. సాహసౌదార్యములతో ముందునకు వచ్చి ఈ కాటమరాజు వీరగాథలను రెండు సంపుటములుగా ప్రకటించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ వారికి ఐదుకోట్ల తెలుగు ప్రజానీకముతో పాటు నేనును మిక్కిలి ఋణపడి యున్నాను....
{{rh|'జ్ఞానభారతి'<br>
బెంగుళూరు<br>
పింగళ - 'వ్యాసపూర్ణిమ'||ఇట్లు<br>
సుధీజనవిధేయుడు<br>
'''తంగిరాల వెంకట సుబ్బారావు'''<br>
30-7-1977}}<noinclude><references/></noinclude>
593dp1bco9975j36uuawuuukpdz02ke
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/321
104
221695
577351
575570
2026-09-08T02:26:23Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577351
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fs150}}ఆవుల వలురాజు కథ</p>
{{p|ac|fwb}}కృత్యాది</p>
<div style="column-count:2"><poem>శ్రీ రమాధీశు నాశ్రితపారిజాతు
పారిజాతోల్లాసు భక్తజనపోషు
రవికోటిసంకాశు రాధావిలాసు
భవరోగసంహారు పన్నగశయను
పదిలముగ మది నుంచి పశుపతి నెంచి
మదనసంహారుని మగువ పార్వతిని
కొనియాడి వెన్నుని కొడుకు పరమేష్ఠి
ఘనభక్తి సేవించి కాంతభారతిని
నియమంబుతో మది నిలిపి తరువాత
విద్యలకు మొదలైన విఘ్నేశ్వరునకు
ప్రొద్దుపొద్దున భక్తి పూజించి వెనుక
ఇలవేల్పు యదువుల కిష్టదైవంబు
కలకంఠి ధనకొండ గంగభవగంగ
మంజుల మృదుపాణి మగువ పూబోణి
కంజాక్షి యలివేణి గంగాభవాని
విష్ణుపాదములందు విమల జన్మించి
కృష్ణునకు సాయమై కొమరప్పమింట
మామతో నెదిరించి మాటలాలించి
దీమసం బుడిగించి దీనుని జేసి
తద్దయు కోపించి తన్ను నూహించి
పద్దు చెల్లించిన భాగీరథి గంగ
హృదయపద్మమునందు నునిచి సేవించి
బుధులను కొనియాడి పూర్విక కవుల
నిరతంబు సేవించి యిటమీద జెపుదు
వరుసతో ఆవుల వలురాజు చరిత
ఘనశౌర్యధనుని ఆ కార్యలక్షణము
వినరయ్య జనులార విన్నవించెదను.</poem></div>
{{p|ac|fwb}}వలురాజు వంశవర్ణన</p>
<div style="column-count:2"><poem>ఘనుడు కవులావుల గంగురాజునకు
వనజాక్షి నిజరాణి వనిత గంగమ్మ
పుత్రసంతానంబు పొందంగ దలచి
చిత్తమున భక్తితో శివుని పూజించి
వనములు బ్రాహ్మణ వడుగు పెండిండ్లు
అనువంద కోనేర్లు నల తటాకములు
ఫలములు కొనితెచ్చి పంచి పెట్టించి
వనరొప్ప కరులును వారువమ్ములును</poem></div><noinclude><references/></noinclude>
2otvzcf736g9al4a6hmwsljyz5g85ky
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/322
104
221696
577352
575571
2026-09-08T03:32:17Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577352
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><div style="column-count:2"><poem>గోవులు భూములు గొడుగులు కన్నె,
లాదిగాగల దాన మటు సేయగాను
పురహరు దయచేత పుట్టిరి సుతులు,
వరజ్యేష్ఠపుత్రుండు వలురాజు వకడు,
అందమైన సుతుండు హరిపాలు డొకడు
నందగోపాలుండు నరనాథు డొకడు,
వీరు మువ్వురుగాక వీరశౌర్యుండు,
కోటిమన్మథు దీటు గోవర్ధనుండు
నలుగురు కొమరుల నందచందంబు,
వలరాజు దీటు మన వలరాజు చూడ
మరి పెక్కువిధముల మమతలతోడ,
పరిపరి గతులను బాలలందరిని
పెంచి యీడేరిచి పెండ్లిండ్లు జేసి,
మంచిముహూర్తాన మండలేశ్వరుడు
వన్నెకెక్కిన తండ్రి వసుధేశు లెదుట,
పన్నుగ యలమంచి పాలింపు మనుచు
దీవన లిప్పించి స్తిర మందులందు,
భవ్యగుణసంపన్ను బాహువిక్రముని
తరిముత్తభోజుండు తగునీకు మంత్రి,
అరలేక యుండు మం చతని నొప్పించి
తక్కిన మువ్వురు తనయుల బిలచి,
పెక్కుమార్గంబుల ప్రేమలు దెలిపి
"అన్నవాక్యము మీరు అది యెంత యనక
సన్నుగ యలమంచి పాలించుడోయి”
అనుచు సుద్దులు దెల్పి ఆనించి వినిన,
దినమున సిద్ధిబొందె శ్రీహరి కృపను
తరువాత వలురాజు తండ్రిమార్గముల,
పరగంగ తమ్ములు బంధువర్గంబు
హితులు మంత్రురు పురోహితులు సహచరులు,
మతిమంతులును పెక్కుమన్నెనాయకులు
సరదార్లు గురికాండ్లు సన్నిధి కొలువ,
పరగంగ యలమంచి పాలింపుచుండె
ఇంతలో వలురాజు కీశ్వరు కృపను,
సంతాన మేవురు సాహసోత్తములు
సింహాద్రి, పెద్దన్న, చిన్నియరనూక,
తమ్ముడు నలనూక, ధన్యుండుగాక
వరగుణసంపన్నవంశవర్ధనుడు,
శరధిగంభీరుడు శత్రుసంహరుడు
రాజధరుకృప వలురాజు కులసతికి
భోజుడు జన్మించె పోలు రాజేంద్రు
డేవురు తనయుల వెనుక కుమార్తె
బాగొప్ప కొమరమ్మ బాల జన్మించె
మనుజాధిపతి యలమంచిపురి నుండె,
వలురాజు దేవేంద్రవైభవంబునను
యలమంచిలో నున్న యంతలోపలను,
ఆ పురి కుత్తర మందున నొక్క
భూషాలగుణమణి పుణ్యశీలుండు,
చలముకు వెరువని సాహసోత్తముడు
ఇలకీర్తి చెన్నొందు వీరశౌర్యంబు,
కలవాడు కలభూత గంగు రాజేంద్ర</poem></div><noinclude><references/></noinclude>
c63f6chj8rv5z04tjbnf6unm592n55p
577353
577352
2026-09-08T03:32:46Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
577353
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><div style="column-count:2"><poem>గోవులు భూములు గొడుగులు కన్నె,
లాదిగాగల దాన మటు సేయగాను
పురహరు దయచేత పుట్టిరి సుతులు,
వరజ్యేష్ఠపుత్రుండు వలురాజు వకడు,
అందమైన సుతుండు హరిపాలు డొకడు
నందగోపాలుండు నరనాథు డొకడు,
వీరు మువ్వురుగాక వీరశౌర్యుండు,
కోటిమన్మథు దీటు గోవర్ధనుండు
నలుగురు కొమరుల నందచందంబు,
వలరాజు దీటు మన వలరాజు చూడ
మరి పెక్కువిధముల మమతలతోడ,
పరిపరి గతులను బాలలందరిని
పెంచి యీడేరిచి పెండ్లిండ్లు జేసి,
మంచిముహూర్తాన మండలేశ్వరుడు
వన్నెకెక్కిన తండ్రి వసుధేశు లెదుట,
పన్నుగ యలమంచి పాలింపు మనుచు
దీవన లిప్పించి స్తిర మందులందు,
భవ్యగుణసంపన్ను బాహువిక్రముని
తరిముత్తభోజుండు తగునీకు మంత్రి,
అరలేక యుండు మం చతని నొప్పించి
తక్కిన మువ్వురు తనయుల బిలచి,
పెక్కుమార్గంబుల ప్రేమలు దెలిపి
"అన్నవాక్యము మీరు అది యెంత యనక
సన్నుగ యలమంచి పాలించుడోయి”
అనుచు సుద్దులు దెల్పి ఆనించి వినిన,
దినమున సిద్ధిబొందె శ్రీహరి కృపను
తరువాత వలురాజు తండ్రిమార్గముల,
పరగంగ తమ్ములు బంధువర్గంబు
హితులు మంత్రులు పురోహితులు సహచరులు,
మతిమంతులును పెక్కుమన్నెనాయకులు
సరదార్లు గురికాండ్లు సన్నిధి కొలువ,
పరగంగ యలమంచి పాలింపుచుండె
ఇంతలో వలురాజు కీశ్వరు కృపను,
సంతాన మేవురు సాహసోత్తములు
సింహాద్రి, పెద్దన్న, చిన్నియరనూక,
తమ్ముడు నలనూక, ధన్యుండుగాక
వరగుణసంపన్నవంశవర్ధనుడు,
శరధిగంభీరుడు శత్రుసంహరుడు
రాజధరుకృప వలురాజు కులసతికి
భోజుడు జన్మించె పోలు రాజేంద్రు
డేవురు తనయుల వెనుక కుమార్తె
బాగొప్ప కొమరమ్మ బాల జన్మించె
మనుజాధిపతి యలమంచిపురి నుండె,
వలురాజు దేవేంద్రవైభవంబునను
యలమంచిలో నున్న యంతలోపలను,
ఆ పురి కుత్తర మందున నొక్క
భూషాలగుణమణి పుణ్యశీలుండు,
చలముకు వెరువని సాహసోత్తముడు
ఇలకీర్తి చెన్నొందు వీరశౌర్యంబు,
కలవాడు కలభూత గంగు రాజేంద్ర</poem></div><noinclude><references/></noinclude>
94hmyp7o41t330j5q5bwpp7bc671qtk
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/323
104
221697
577355
575572
2026-09-08T03:44:25Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577355
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><div style="column-count:2"><poem>డెలమితో ఖండెమొండెము కోట యనెడు
పట్టణం బేలు భూపాలశేఖరుడు
దిట్టముగ నాకోట తీరుదెల్పెదను.</poem></div>
{{p|ac|fwb}}ఖండెమొండెముల కోటవర్ణన</p>
<div style="column-count:2"><poem>కోటలు నాలుగు కొత్తళంబులును
వాటమౌ నెనిమిది వాకిండ్లు దిడ్లు
వడిగల శత్రుల వశము కానట్టి
పుడమిలో నెంచగల పొడవైనకోట
యోజనంబు వెడల్పు నేపు దీపింప
తేజంబు గలయట్టి తెలివైనకోట
మోజైన వజ్రాల మొగసాల గలుగు
రాజుల కలవి గారాని యా కోట
చీకాకు పరపించు సేనాధిపతుల
భీకరంబై నట్టి బిరుదైనకోట
వంకవాడలు మంచి వడి సోర్నగండ్లు
పొంకంబు గలయట్టి పొందైన కోట
కక్కసపు రాజులకు కంటిలో నలుసు
వెక్కసముగ రక్త మెరుపైన కోట
తట్టు తట్టామడ దరిదాపు లేదు
కట్టించినట్టి శృంగారంపుకోట
మేరువ సరియగు మెరుపుగలయట్టి
ధారుణిలో మెచ్చదగినట్టి కోట
దినకరసంకాశదీప్తి గలయట్టి
కనకపు జలపోత గలిగిన కోట
యేవేళ జూచిన వేదఘోషములు
భావింపదగు విప్రబాజారు లుండు
మదగజంబుల బట్టి మట్టి మల్లాడు
పదిలమౌ క్షత్రియబాజారు లుండు
అల కుబేరునినైన ఔను కాదనెడి
బలవంతులౌ వైశ్యబాజారు లుండు
కలుములు బలములు గలిగి మదించు
ఫలములచే శూద్రబాజారు లుండు
వనములు చెరువులు వరుసకోటలును
ఘనమైన నూతులు గలిగి యందుండు
కదళికా ఖర్జూర ఘనచూత వకుళ
బదరికా గోరంట పనస పలాశ
శారద భల్లాత చంపకా నింబ
పారిజాతస్వత ఫలదంత తాల
పాటాల హింతాల పాటీర వకుళ
ఘాటమై వనము శృంగారమై యుండు
ఆ రీతి గల యట్టి యా పట్టణంబు
గౌరవ కలభూత గంగు రాజేలు
అనువంద నౌకనాడు అవనీశ్వరుండు
ఘనపరివారము కదసి గొలువంగ</poem></div><noinclude><references/></noinclude>
aotuaxytswqa93il8zif9tpjocw0e0x
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/324
104
221698
577359
575573
2026-09-08T06:13:14Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577359
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><div style="column-count:2"><poem>జితిని పఠాణి వజీరులు గొలువ
అతులితముగ మంత్రు లచ్చట గొలువ
నాయకులు మొనపతుల్ నరనాథు పట్టి
పాయక యేవేళ బలసి కొలువంగ
పిన్నలు పెద్దలు ప్రియబంధు జనులు
వన్నెగా కూర్చెండె వకనాటి పూట
పరగ మంత్రుల వంక పాలించి చూచి</poem></div>
{{p|ac|fwb}}కలభూతగంగురాజు కరణములను నిర్బంధించుట</p>
<div style="column-count:2"><poem>ధరణీశుడిట్లనె: "తగు మంత్రులార!
చెలగుచు నొకమాట చెప్పెద వినుడి
వలనొప్ప ఈ భూమి వంచన లేక
పాలింపు డనుచు ఈ పరగణా యంత
ధారబోసితి మీకు తమరె దొరలైరి
తమ తండ్రి చెల్లిన తర్వాత నుండి
భ్రమ గప్పె రాజ్యంబు పాడు జేసితిరి
మా తండ్రి యీ భూమి మన్నించువాడు
తాతముత్తాతల దైవమాన్యములు
విప్రమాన్యంబులు ఇచ్చుకట్నములు
సుప్రతంబుగ నుంచి సుఖముచే నుంచి
లక్షణంబుగ నాల్గు లక్ష సిబ్బంది
కక్షయంబుగ గడచి అటుమీద మూడు
ఏడు లక్షలపైడి వెళ్లుచునుండు
కీడు సేయక మేము కీర్తి రాదలచి
మాతండ్రికైవడి మాట మీ కొసగి
ఆతీరుగా మిమ్ము నఖిలభూములకు
పెద్దలగ దలచి మీ పేర దొరతనము
ఖుద్దు యిచ్చిన భూమి గోడు కొలిపితిరి
దేవమాన్యంబులు తెరువు గలిపితిరి
పావనంబౌ గుళ్ళు పాడు జేసితిరి
దానధర్మంబులు దహన జేసితిరి
సూన పాన్పులమీద సొక్కి సోలితిరి
భోగము భామల పొందు జేసితిరి
యోగతత్వంబులు హెచ్చి పోయితిరి
కుల కరణాలని కూర్మి తోడుతను
పలుతెరంగుల మిమ్ము పాలించినాడ
కాని మంచిది లెండు కవిలలు తెండు
మానంబుచెడి వెనుక మంచిదా బ్రతుకు
కలభూత గంగు భూకాంతుని పలుకు
పలుకు పలుకుకు గుండె భగ్గు భగ్గనుచు
కూర్చున్న మంత్రులార్గురు భీతిచేత
మూర్ఛలు బొంది గ్రమ్మున కళ్లుదిరిగి
అంతలోపల దెలిసి అయ్యలరాజు
చింతచే నిలుచుండె శివరామరాజు</poem></div><noinclude><references/></noinclude>
od0kavpckuudp98y0isw2cmces7nibv
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/325
104
221699
577402
575574
2026-09-08T09:44:15Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577402
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><div style="column-count:2"><poem>భయముచే నటు నిల్చె భాస్కరరాజు
దయతప్పె యిట్లనె దత్తమరాజు
యిక బ్రతుకు లేదనె వీరమరాజు
కకవికలై బలికె కన్నమరాజు
ప్రభువు కెదురుగా నిలచి బ్రాహ్మణోత్తములు:
"విభవ దేవేంద్ర! మా విన్నపం బొకటి
విను రాజశేఖర వీరప్రతాప
కనలి కోపించిన కార్యంబు గాదు
యిందనుక మా మీద ఈరసం బేల
మందిమేళము జేసి మరియు గొబ్బునను
రెమ్మని మమ్ము లెక్క దేవర వారు
సమ్మతింపగ వలయు స్వామి మామనవి
యేమి బోయెను మిగుల నెంత లాభంబొ
స్వామి మీకే తెలుసు చెప్ప నేమిటికి
ధరణీశ తమ సొమ్ము తమ రాక్రమించ
అరుగునా మీ సొమ్ము అవతల ఎవరు
తెలిసిన వార్నిందు తెప్పించమనుడు
కలసి మాట్లాడించు కాదనిపించు
తగును తగదనిపించు తరుణుల మమ్ము
తెగటార్చు పనిజేయు దేవర వారు"
అని పల్కగా విని యవనీశ్వరుండు
పరిచారకుల బిలిచి పలికె నాక్షణము
"పరువడి భీమన్న పంతులను వార్ని
సౌరిది కవిలె తీసుకుర" మ్మటంచు
సెలవిచ్చినంతనె చయ్యన నేగి
తొలగక పొడగాంచి త్వరితంబుగాను
"రాజు రమ్మనెను తీవ్రమ్ముగా మిమ్ము
రాజిత లెక్క కారణము జూచుటకు
లెక్కకవిలెలు గొంచు లేచి ర"మ్మనెను
"అక్కర యేమొ మా కది యేమి యెఱుక"
"మంచిది" యని లేచి మంత్రిశేఖరుడు
కొంచక రాజున్న కొలువు కేతెంచి
కరములు ముకుళించి కడను గూర్చున్న
హరుషంబుతో బిలచి యవనిపాలకుడు
పలికెను భీమన్నపంతులుతోడ
"కులకరణాల్ మీరు కూడి గుణించి
మన భూమి పరగణ మంది దావలయు
పరగంగ తమరు ఏల్పడి దేశమెల్ల
చక్కగ పదిరెండుసంవత్సరములు
లెక్క సమ్మతి జెప్ప లేచిరమ్మ"నిన
"మంచి"దని గంగ భూమండలేంద్రునకు
అంచితంబుగ లేచి యంజలి చేసి
వీడు వారలు లెక్క విడిచి శోధించి
నీరు మట్టుగ జాడ నెమకి భీమన్న</poem></div><noinclude><references/></noinclude>
9etccuk8kidzyneos66rikfb6gluijz
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/326
104
221700
577415
575575
2026-09-08T11:22:14Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577415
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><div style="column-count:2"><poem>ప్రతియేట నొకలక్ష పైకంబు బాకి
నతివేగమున దీసి యంతయు గూడి
"పండ్రెండులక్షలపైకంబు పసిడి
నిండి ఆర్గురి క్రింద నిలచిన" దనెను
పలికిన భీమన్న పంతులు మాట
కలభూత గంగు భూకాంతుడు దెలిసి
భగ్గు భగ్గున మండి ప్రభువు కోపించి
బిగ్గున కనుబొమల్ బిగియ ముడిబెట్టి
పరిచారకుల జూచి బ్రాహ్మణోత్తముల
వెనుక రెట్టలు బట్టి వ్రేలాడ గట్టి
సురుకు సబుకుల చేత సొరగ కొట్టించి
ధర దింపిపై దీసి తాసీలు జేసి
పండుమిరియపురసము పైకి బట్టించి
ఎండను కూర్చుండ వేగ నియమించి
అడిగించె సభ నున్న ఆర్యుల తోటి
అడిగిన వారితో అయ్యలరాజు
శివరామరాజును చిన్న వీరన్న
జవరాజసుతుడు భాస్కరుడు దత్తన్న
కన్నమరాజును గడగడ వణకి
తిన్నగా బలికిరి దీనత్వమునను:
"హర హర మహదేవ! అన్నయ్యలార!
కరుణించి మాచేతికట్లు విడుపించు
తరువాత నడుగు డుత్తరము జెప్పెదము
విరిచి కట్టను మాట యివ్వలేమయ్య"
అని యిట్లు భూసురుల్ అడలుచుండగను
మనుజేశు సెలవొంది మన్నె సరదార్లు
కట్లు విడిపించి చక్కగను దెప్పించి
మాట్లాడు మనిరి యా మానవాధిపుతొ
"ఏమందు మయ్య మా కెవ్వరు దిక్కు
నీమంబు చెడకుండ విడుపించు మమ్ము
ఆడువారల పిన్న లర్భకులనెల్ల
యీడ పురినుంచి మా కిప్పించు సెలవు
యేడాది గడువు మాకేర్పాటు జేయు
మీడేర్తు మయ్య మీ కిచ్చు వరహాలు
కాకున్న మము బట్టి ఖండించరయ్య
మీకు చిత్తము జెప్ప మా చేతగాదు"
అడలుచు నిటువలె నయ్యలందరును
గుడి విరిగి తమ మీద కూలిన రీతి
నెలుగెత్తి కరణాలు నేడ్వగజూచి
బలవంతులగు మేటి పరివారహితులు
తమ్ములు నాయకుల్ దండి సరదార్లు
క్రమ్మర నేతెంచి గంగు భూపతికి
రాజితతేజులై రాజు కిట్లనిరి:
"రాజశేఖర! విను రాచకరణాల
ఆపదబెట్టుట యది నీతిగాదు
కోప మొచ్చిన వెళ్లకొట్టించు పురము
సమ్మతింపగ వలె స్వామి మానునవి
బ్రహ్మత్మ మనకేల పట్టభద్రుండ</poem></div><noinclude><references/></noinclude>
9112bgg4tt20mck3qmliqyogjgo8832
కాటమరాజు కథలు/పీఠిక
0
222430
577340
576313
2026-09-07T23:27:57Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
577340
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = పీఠిక
| ముందరి = [[../]]
| తదుపరి = [[../చిత్రాలు/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=2 to=292 />
ley2u9us335ql7af1qx9m40cucswhv3
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1610
104
223002
576930
2026-09-07T11:59:04Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తిరన్న కథ బోడావుల అన్నెపాకు బోడాపులన్నెపాకు భూరియుద్ధమున కంచర్ల ప్రభు గజకంఠకు తోడ అంచితముగ నెదిరి అతని కరిఘటల అశ్వాల నరికియు నతనిని గూల్చి విశ్వవిఖ్యాతుడై యిలమీదబడ...'
576930
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తిరన్న కథ
బోడావుల అన్నెపాకు
బోడాపులన్నెపాకు భూరియుద్ధమున
కంచర్ల ప్రభు గజకంఠకు తోడ
అంచితముగ నెదిరి అతని కరిఘటల
అశ్వాల నరికియు నతనిని గూల్చి
విశ్వవిఖ్యాతుడై యిలమీదబడిన
అన్నెపాకును భార్య ఆచట గన్పడిరి
కల్లందుల పోల్నీడు
రాళ్ళదిండి భైరవరాజు కురువ వద్ద
జలోధీరుని జంపి సైన్యము నరికి
పుత్తర సరిహద్దు వొద్దెరాజులతో..
యుద్ధము జేయగ వొడ్డెభూపతితో
బాలరాజు అనికిని జరగ బోనీక
పోట్లచే కల్లందుల పోల్నీడు వొరిగె
అప్ప చిటినూకతో అతడు కన్పడియె.
చల్ల భూపతి
పెదతండ్రి భూపతిపేరు నిల్పియును
చల్లభూపతి కడు సాహసమునను
త త్తరిల్లగ పోరి తలలు
మ పిన్నమనాయుడు మామయ్య
మర చిన పిన్నముడు మరది
మరియు
కొడుకు మాటలనేర్పు గుణులని
ద్రుంచియును అనెడు వారలు వొద్దె యధిపు
పెదమామ
జనులు
కత్తుల పోట్లచే కలనిలో బడిన
యుద్ధమున
పుత్తముడు చల్ల భూపతి భార్య
పోరి రిపుల ద్రుంచి పొలసినవారు
భద్ర
వారి భార్యల గూడి వరుస
అత్తరి గన్పించె నందరతోడ
528
ముమ్మయ్య పోచయ్యలు పిండములకై చేతులు చాచుట
తరము పెద్దలు తన తాత పెద్దలును
పరగంగ గన్నడ భక్తుడు మురిసి
ఏక నమస్కృతులు వెసజేయ వెంట
కోకొమ్మని బాలురు గోబ్బున దోచె
బాలులు హ స్తములు పరగ
బాచియును<noinclude><references/></noinclude>
jdujg2i8qb5saqutwzw5yojohs3j570
రచయిత:వి. జి. ప్రకాశరావు
102
223003
576931
2026-09-07T11:59:26Z
Rajasekhar1961
50
[[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = వి. జి. |అసలుపేరు = ప్రకాశరావు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ప |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = వి. జి. ప్రకాశరావు |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన...'
576931
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = వి. జి.
|అసలుపేరు = ప్రకాశరావు
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = ప
|పుట్టిన_యేడు =
|గిట్టిన_యేడు =
|వివరణ =
|బొమ్మ=
|వికీపీడియా_లంకె = వి. జి. ప్రకాశరావు
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కసరత్తులు]]
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]
kp8c6xob5d1v4k173ow2bd6179xr18k
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1611
104
223004
576933
2026-09-07T12:01:18Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '$24 నిలిచిన బాలుల నిలువెల్ల జూచి జొత్తువలె ర క్తము జొబ్బిలి కురియ భక్తుడు తా జూచె బాలు లిద్దరును వాలుజడలు గల్గు వల్లవ గురువు నీళ్ళను బాలుల నెట్టిన జూచి పోట్లచే ముమయ్య పోచయల...'
576933
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>$24
నిలిచిన బాలుల నిలువెల్ల జూచి
జొత్తువలె ర క్తము జొబ్బిలి కురియ
భక్తుడు తా జూచె బాలు లిద్దరును
వాలుజడలు గల్గు వల్లవ గురువు
నీళ్ళను బాలుల నెట్టిన జూచి
పోట్లచే ముమయ్య పోచయలకును
బాలుర మృతికి భ
'ముక్షు రేఖలు గలుగు మా బాలులార:
పక్షము పోట్లతో వస్తిర మీరు
బాలులు ధనకొండ పరిణాన వుండ
వాలాయముగ కాశి వస్తిని నేను
నందుల కురువకు నన్నంపిపోయె
యిందుశేఖరు వద్ద యిటు
కాటమరాజు కథలు
జొట జౌట రక్తము జొబ్బిలి గురియ
తమ్ముడు ముమ్మయను తడయక
చూచి
సొమ్మసిలి భక్తుడు శోకింపసాగె
అల్లుడు పోచయ్య ఆకారము నకు
వల్లవ కులగురువు వలపోయసాగె
క్తి రన్న దుఃఖించుట
ముమ్మరముగ పోట్లు ముప్పిళ్లు నాటి
తమ్ముడ ముమ్మన్న! తలచితిన
నన్ను!
బల్లెముల పోటులు బలువుగ నాటి
అల్లుడు పోచయ్య, అనివార
నిలిచియుండ
యీూ లోన చెడువార్త యెరుగను
అల్లుడు తమ్ముడు హస్తముల్ చాపే
హర హర యెవరికి అన్నము
నేను
నిడదు!'
కాలము గూడెను గంగ దయదప్పె
భక్తీరన్న దొనకొండకు మరలుట
పరికించి భక్తుడు పరమేళు దలచి యీశ! యనుగ్రహించి యిటు
బాటులు కాలనిలో పడిన వారలకు
జూపుమయ్య
పాలేట అన్నము పరగ బెట్టుదునని
యిమ్ముగ నడచియు యే లోపు వరకు
పూజించి విపుల పోనంపి యవల
రాజని' విశ్వేశం దనర ప్రార్థించె:
'కాశి నుండియు యింటి
తమ్ముల శల్యములు ధరణిని
గలయు
బొందిని విడి జీవి పోయెద' ననుచు
కడకేగుటకును
తుండెగర వేసియు తొత్తుశూలమును<noinclude><references/></noinclude>
lhto1dsn7t2sxeb1iiy5xysit9zl4r2
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1612
104
223005
576934
2026-09-07T12:01:29Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రన్న కథ వచ్చెడి శూలముకు వక్షము బద్దె చెచ్చెర హరుడు తా వచ్చి శూలమును అమరులు మెచ్చగ అరచేత బట్టి ప్రేమను రథమిచ్చె మేలని పొగడి 585 కాశి తీర్థము గయ ఘన విభూతియును వారిగా పాత్రల వల...'
576934
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రన్న కథ
వచ్చెడి శూలముకు వక్షము బద్దె
చెచ్చెర హరుడు తా వచ్చి
శూలమును
అమరులు మెచ్చగ అరచేత బట్టి
ప్రేమను రథమిచ్చె మేలని పొగడి
585
కాశి తీర్థము గయ ఘన విభూతియును
వారిగా పాత్రల వలను బట్టియును
రథముపై నుంచియు రవితేజఘనుడు
బదుడని శిష్యుల పైనము జేసి
కదలెను భక్తుడు కావడితోడ
భక్తి రన్న విశ్వేశ్వరు డిచ్చిన రథము పై
దొనకొండ చేరుట
పదపడి ఖేచర భాగంబు పట్టి
నందుల కురువకు నటు వచ్చి నిలిపి
ఆందు రథమునుండి అన్న తాడిగ్గి
వందన మొనరించి బంపె రథమును
'చంద్రశేఖర!' యంచు శంఖు
నంది కుప్పెల జలమటు జలకమార్చి
నుదుటను వీభూతి నొనరంగ బెట్టి
శలవని దండము చయ్యన గదలె
చల్ల (బాలు) రావుల బయల
చయ్యన నిలచి
పల్లజడల దారి పట్టెను శంఖు
నాదించి
నందుల కురువ స్నానమును
వల్లవ కులజుండు వరభ క్తుడేగి
జేసియును
సరగున శిష్యులు శంఖులు బట్ట
కరమొప్ప భుజమున కావడి బెట్టి
పొడపాటి మిట్టలు ప్రొద్దుండ బోయె
పొడపాటి వీరన్నను భక్తుడు తాను
ఆవేళ ప్రార్థించే అతిభ క్తితోను
'వో వీరభద్రుండ! నో యీశ పుత్ర!
కావిఫట్టుగు కాళె గలిగిన దేవః
నీ పేరిటివాడు నీ వరసుతుడు
బీరన్న యనువాడు బిరుదుగల శారీ
క్షేమాన వున్నాడు శరచాపమూర్తి
ప్రమథ రక్షకుండ! ప్రజ్ఞావిశేషః
భద్రేశ’ఆయుధాలు బరగిన మూర్తి:'
నల్లచెరువు కట్ట నాదించే శంఖు
చంగల్వలును మంచి శామంతి పూలు
శృంగారమై యొప్పు తీగమల్లెలును
పెంపైన జాజులు పెద బొడ్డువల్లే
సంపంగ తామర సరవి గన్నేర్లు
వనరంగ నేలపై వ్రాలియుండుటను
కనులార వీక్షించి ఘనుడు భక్తుండు
పొల పొల దుఖించి భూతేశు దలచి
'బాలుడు అయితన్న పట్నాన లేదు.
రేపటి శివపూజ మాపటి పూలు
మాపటి శివపూజ రేపటి పూలు
చాలవు అయితున్న సద్భక్తి జేయ'
రాలిన పుష్పపు రాశులు జూచి<noinclude><references/></noinclude>
9f0knsjhkvebkr0sm13fzehj0jmv5qr
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1613
104
223006
576936
2026-09-07T12:01:40Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '526 కాటమరాజు కథలు అనుమాన మొందియు నచ్చట తల్లి హస్తముల్ ముకుళించి అంబును అగుమంచి కట్టించినట్టి నదఖాలి బెంగల్వ బావికి జేరగ వచ్చి భామలు నీరులేమి పాడు బడుండ క్షేమమౌ ధనకొండ చేటు...'
576936
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>526
కాటమరాజు కథలు
అనుమాన మొందియు నచ్చట తల్లి హస్తముల్ ముకుళించి అంబును
అగుమంచి కట్టించినట్టి నదఖాలి
బెంగల్వ బావికి జేరగ వచ్చి
భామలు నీరులేమి పాడు బడుండ
క్షేమమౌ ధనకొండ చేటు పుట్టెనని
గంగనగరు కేగి కాలాంతనుతుడు
గంగ మండపమున కావడి దించి
'అసుర సంహారివి అదిమూ రివని
వెన నమ్మి పోతిని యిటుజేయు
కస్తిపడెను గంగ కరకంఠనుతుని
భక్తికి మదిలోన వనరుచు గంగ
గ!'
గంగను ప్రార్థించె కరములు మోడ్చి వక కంట రక్తము వక కంట నీరు
ణి:
జమదగ్ని రాణి
కినుక వైరుల గొట్టు గిరిరాజు పట్టి!
గ్రక్కున జారంగ గంగ తా నపుడు
పొల పొల దుఃఖించు పూబోణి జూచి
కలకంఠి ధనకొండ గంగకు
శరణార్థి పావనిః పురహరు రాణి
మ్రొక్కి
కరవాలు శూలము కంకణములును
మెరుపులు కన్నులు మేఘము
శిష్యులు. భక్తుడు చింతించి కదలి
యసగంగ శివుగుడికి యేతెంచె
కురులు
గురువు
విలసితముగ నిట వెలసిన గ్రంగ
చేతులు ముకుళించి శివుని ప్రార్థించే
ఇలవేల్పు పని నమ్మి యిటు కాశి బోతి 'భూతి పుండ్రము చేత పుణుకు
ఫలికొండ అయితన్న
బాలరాజులును
పాలేటి కేతించి బవరంబు జేయ
తిరుమందులు వల్లవధీరుల నెల్ల
బరిగొర్ల జేసితే భాగీరథీ! నీవు?'
అనుచు గంగను బల్కి
ఆ ఘను డపుడు
ఘనమజ్జనము జేసి కాశితీర్ణమున
నొసటను వీభూతి నుంచి గంగకును
పేరులును
పుత్తడి పరుసము పులితోలు కాసె
భూతేశ్వరుఁడవు పూని పెండెంబు
త్రిపుర సంహారకః త్రీశూలధారి
పటపు నవరసము గలిగిన స్వామిః
గవిరి మనోహర! గజచర్మ ధరుడ
శిరమున జాహ్నవి శివయోగి
పరమేశ్వరా!' యని ప్రస్తుతిజేసి
సిరిదేవి నగరులో భిక్షము గొనుడని భక్తి రన్న
శిమ్యలను బంపుట
రణ
గయ చంద్ర వీభూతి కాశితీర్థమున చయ్యన జలకము సల్పి శంభునికి<noinclude><references/></noinclude>
oh7sgtcmbemfpdm28wxbi8qwb8bpmth
రచయిత:వి. ప. నరసింహాచార్యులు
102
223007
576939
2026-09-07T12:04:19Z
Rajasekhar1961
50
[[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = వి. ప. |అసలుపేరు = నరసింహాచార్యులు |పేరు_మొదటి_అక్షరం = న |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = వి. ప. నరసింహాచార్యులు |వికీవ్యాఖ్య_లం...'
576939
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = వి. ప.
|అసలుపేరు = నరసింహాచార్యులు
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = న
|పుట్టిన_యేడు =
|గిట్టిన_యేడు =
|వివరణ =
|బొమ్మ=
|వికీపీడియా_లంకె = వి. ప. నరసింహాచార్యులు
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కల్లినాథుడు]]
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]
b4f6jth2xw1nmkd7w4w83dx2bmagb84
సూచిక:నన్నయ్య నుడులు.djvu
106
223008
576947
2026-09-07T12:28:52Z
Rajasekhar1961
50
[[WP:AES|←]]Created page with ''
576947
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=నన్నయ్య నుడులు
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:మారేపల్లి రామచంద్ర శాస్త్రి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=<pagelist />
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}
3zh27h8h4awwbr7uj6l5ipeervtf5lr
576951
576947
2026-09-07T12:32:51Z
Rajasekhar1961
50
576951
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=నన్నయ్య నుడులు
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:మారేపల్లి రామచంద్ర శాస్త్రి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=<pagelist
7=1
/>
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}
q77uwehp1lzesirr42h5cihpkuwhsog
576956
576951
2026-09-07T12:39:02Z
Rajasekhar1961
50
576956
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=నన్నయ్య నుడులు
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:మారేపల్లి రామచంద్ర శాస్త్రి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=<pagelist
7=1
229to230=-
231="మనసు"
/>
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}
mc7ro4kh6b0o7vz8y4puu2k8201530h
576957
576956
2026-09-07T12:40:32Z
Rajasekhar1961
50
576957
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=నన్నయ్య నుడులు
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:మారేపల్లి రామచంద్ర శాస్త్రి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=కవితాసమితి
|చిరునామా=విశాఖపట్నం
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=<pagelist
7=1
229to230=-
231="మనసు"
/>
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}
mkuzw2as0qvsndd5dtxxdhrx3wfpt9k
పుట:నన్నయ్య నుడులు.djvu/2
104
223009
576948
2026-09-07T12:29:13Z
Rajasekhar1961
50
/* పాఠ్యం లేనిది */
576948
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>CT<noinclude><references/></noinclude>
l8i1olku0uk1p46g2wlwadem4qzq6yj
పుట:నన్నయ్య నుడులు.djvu/5
104
223010
576949
2026-09-07T12:31:03Z
Rajasekhar1961
50
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' మనవి శ్రీ మారేపల్లి రామచంద్రశాస్త్రి గారు ముప్పయి అయిదేళ్ళక్రితం రాజకీయ నిర్బంధంలో వున్నప్పుడు జైల్లో ఈ నన్నయ్యనుడులు రెండు భాగాలు, చెయిది పాడలు (క్రియాపదాలు), నాటినుడ...'
576949
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>
మనవి
శ్రీ మారేపల్లి రామచంద్రశాస్త్రి గారు ముప్పయి అయిదేళ్ళక్రితం రాజకీయ నిర్బంధంలో
వున్నప్పుడు జైల్లో ఈ నన్నయ్యనుడులు రెండు భాగాలు, చెయిది పాడలు (క్రియాపదాలు),
నాటినుడులు (దేశీయపదాలు) రచించారు. జైల్లో వారికి మహాభారతం వావిళ్ళప్రతి ఇచ్చి
శ్రీ తెన్నేటి విశ్వనాథంగారు తోడ్పడ్డారు.
1951 లో శ్రీ రామచంద్రశాస్త్రిగారు తమ 'నుడికడలి' ప్రెస్ కాపీ సిద్ధంచేయడం
కోసం కనకవల్లి నుంచి అనకాపల్లి వస్తూ దారిలో ఉయ్యూరులో కాలధర్మం పొందారు.
దాంతో, వారు యావజ్జీవమూ సాగించిన సారస్వత కృషిఫలితం తెలుగుదేశానికి లభించకండా
పోయింది. శ్రీ శాస్త్రి గారు తెలుగు నిఘంటు కోసమూ, తెలుగు వ్యాకరణం కోసమూ చేసిన
కృషి అనన్య సామాన్యమైంది. ఈక్షేత్రంలో వారితో సమానులు నభూతో నభవిష్యతి. అందుకే
ఆయన తెలుగు నలువ.
శ్రీ రామచంద్రశాస్త్రిగారి రచనలూ, వారి గ్రంధాలూ కవితాసమితి అనకాపల్లి శాఖలో
శాస్త్రిగారి ప్రియశిష్యులు కీ. శే. జయంతి సుబ్బారావుగారింట వుండేవి. అది వొక రాత
ప్రతుల మహారణ్యం అంటే అతిశయోక్తికాదు అ ' మహారణ్యం' లో అన్వేషించినప్పుడు
ఈ 'నన్నయ్యనుడులు' రెండు భాగాలూ లభించాయి. వీటిని ముద్రించడంకోసం కవికాసమితి
సంకల్పించింది.
జైల్లో కాగితాల కరువువల్ల ఈరెండు భాగాలూ రామచంద్రశాస్త్రిగారు బానామీ కాగితాల
మీద చీమతలకాయల్లాటి అక్షరాలతో రాయడంవల్ల విడిగా అచ్చుకోసం ఎత్తికాయవలిసి వచ్చి
నప్పుడు భూతఆదాలు అవసరమైనాయి.
ఎంత శ్రమదాయకమైనా ఈ పని నిర్వహించడంకోసం శ్రీ పురిపండా అప్పలస్వామిగారు
పూనుకున్నారు. వారికి శ్రీ జయంతి సుబ్బారావుగారూ, శ్రీ అన్నా పంతుల కామేశ్వర
రావుగారూ సహాయులుగా పనిచేశారు. శ్రీ సుబ్బారావుగారి ఇల్లే ఈ పనికి కార్యాలయమైంది.
శ్రీ సుబ్బారావుగారూ, వారి సతీమణి శ్రీమతి వేంకటలక్ష్మిగారూ వ్యయ ప్రయాసలకువోర్చి
అన్ని సౌకర్యాలూ కల్పించారు.
చెయిది పొడల ఈ భాగం తయారయి అచ్చుకి వెళ్ళింది. నాటినుడుల భాగం
కళుపడా ఘాటులో దొంగలపాలయింది.
దీని ముద్రణకోసం శ్రీ తెన్నేటి విశ్వనాథంగారూ, ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీవారూ
ధనసహాయం చేశారు. కవిగారి కుమాళ్ళు శ్రీ సుబ్బరామశాస్త్రిగారు సర్వస్వామ్యాలు సమితికి
రాసి యిచ్చారు. వీరందరికీ సమితి కృతజ్ఞురాలు.
కవితాసమితి
జూలై 1967
విశాఖపట్నం
గంటి శ్రీరామమూర్తి
కార్యదర్శి<noinclude><references/></noinclude>
f947lyhe17idvxq4fbrndwir1s7ekru
పుట:నన్నయ్య నుడులు.djvu/6
104
223011
576950
2026-09-07T12:31:45Z
Rajasekhar1961
50
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' సంజ్ఞలు మ మహాభారతం నిః నిర్వచనోత్తర రామాయణం చె. పొ: చెయిది పొడ (క్రి యాపదం) స. ను సరినుడి (తత్సమం) నా. ను : నాటినుడి (దేశీయపదం)'
576950
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>
సంజ్ఞలు
మ మహాభారతం
నిః నిర్వచనోత్తర రామాయణం
చె. పొ: చెయిది పొడ (క్రి యాపదం)
స. ను సరినుడి (తత్సమం)
నా. ను : నాటినుడి (దేశీయపదం)<noinclude><references/></noinclude>
7hrrhk0ip7ulc5d89rfdsc7s6b79085
పుట:నన్నయ్య నుడులు.djvu/1
104
223012
576952
2026-09-07T12:34:34Z
Rajasekhar1961
50
/* అచ్చుదిద్దారు */
576952
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = నన్నయ్య నుడులు.djvu
|Page = 1
|bSize = 600
|cWidth = 599
|cHeight = 943
|oTop = 0
|oLeft = 1
|Location = center
|Description =
}}<noinclude><references/></noinclude>
ss0jr3bfipo5fq90pjc11byfz87j8sa
పుట:నన్నయ్య నుడులు.djvu/231
104
223013
576953
2026-09-07T12:36:53Z
Rajasekhar1961
50
/* అచ్చుదిద్దారు */
576953
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Css image crop
|Image = నన్నయ్య నుడులు.djvu
|Page = 231
|bSize = 600
|cWidth = 409
|cHeight = 348
|oTop = 132
|oLeft = 103
|Location = center
|Description =
}}<noinclude><references/></noinclude>
btmlnnisgapgyeo5ysb1psgww562c49
పుట:నన్నయ్య నుడులు.djvu/230
104
223014
576954
2026-09-07T12:37:13Z
Rajasekhar1961
50
/* పాఠ్యం లేనిది */
576954
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude>
i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2
పుట:నన్నయ్య నుడులు.djvu/229
104
223015
576955
2026-09-07T12:37:36Z
Rajasekhar1961
50
/* పాఠ్యం లేనిది */
576955
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="0" user="Rajasekhar1961" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude>
i1sx6d49oqeeqt1mtaminthjqpvy6i2
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1614
104
223016
576961
2026-09-07T13:39:16Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తీరన్న కథ ఆవేళ శిష్యుల నందర బిలచి ఆరంబిగియు రాగ ఆనతి యిచ్చె 527 శివరాత్రి సమమగు సిరిదేవి అక్కడ శిష్యులు అయ్యను వుంచి నగరు గ్రక్కున నగరికి కదలి తామేగిరి సిరిదేవి నగరికి శ...'
576961
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తీరన్న కథ
ఆవేళ శిష్యుల నందర బిలచి
ఆరంబిగియు రాగ ఆనతి యిచ్చె
527
శివరాత్రి సమమగు సిరిదేవి
అక్కడ శిష్యులు అయ్యను వుంచి
నగరు
గ్రక్కున నగరికి కదలి తామేగిరి
సిరిదేవి నగరికి శ్రీఘ్రమే పోయి
భక్తిరన్న అర్ధరాత్రివేళ సిరిదేవి నగరుకు భిక్షకై వచ్చుట
నికి సమయము వేళ నీలకంఠుండు
వెన శంఖు నాదించె వీధుల వెంట
కరకంఠుని గంట ఖంగున మ్రోయ
తరుణులు మేల్కనిరి తల్పము నుండి
'అమ్మలారా! భిక్ష అయ్యలారా| భిక్ష
సమ్మతినిడరమ్మ! సఖులార! భిక్ష
సంధ్య భిక్షము పెట్టి శతఫలమమ్మః
సత్యము యిడరమ్మ: జలజాక్షులార!
తేరమ్మ భిక్షము। దేశయాత్రికునకు
కోరి భిక్షంబిడ కోటి ఫలమమ్మ
నారీ రమణులార! నడవడి భిక్షః
పళ్ళెమున నిడ భిక్ష పర మేశు ప్రీతి.
తల్లులారా! భిక్ష, ధర్మాత్ములార'
అలాపనము చేత ఆయగారు తాను
ఆలాపనమె గాని ఆయ గానరాడు
శంఖునాదమెకాని జంగము లేడు
పంకజముఖు అటు పరిపరి చూడ
గంటనాదమె కాని ఘనుడట లేడు
వింటి మనుచు తాము వెదకెడి వారు
మాయలవాడుగా మమత గావించె
మాయల జంగము మర్మమెరుఁగక
కరుణతో సిరిదేవి గ్రాలెడి వాడ
దరవాజ గుర్తించి తా నగరు కొచ్చె
‘కాశినులడియు వొ స్త్రీ ఘనతల్లి! వేగ
దేశాంత్రికీని భిక్ష తేపిమ్మః తల్లి!'
గంటనాదుకు తల్లి గ్రక్కున లేచి-
'కట కటా అన్నము కడను కాబోలు
రచ్చల వీధుల రాచ యంగళ్ళ
అచ్చోట కోటల అరుగులమీద
మరియెటో నిద్రించె మహానీయు
సిరిదేవి కోడండ్రు అన్నము లేదనుట
పేరేము కోడండ్లు పేరెత్తి బిలిచి
'కాంత సొమ్ములిడుదు కరియాల
కాంత
డతడు'
యంతైన నీనగర అన్నము గలద?''
'తొలికిన బోనమే దొంతి లేదమ్మ:'
'కలికి జాజిమొగ్గ! కాటమరాజు<noinclude><references/></noinclude>
d5ab87t5s5hhpjt7w9ade5qtndxiwtm
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1615
104
223017
576962
2026-09-07T13:39:31Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '528 నారి వీరగంగ నగరున కలద?' 'వీరైన బోనము యేమియు లేదు' ' భావించి చెప్పుము భట్టాల సూర్య నీవు జంగానికి నిటు కుడువబెట్టు' 'అందైన బోనమే అధికము లేదు' 'యింట నేమైన వున్నదా? యర్రయ్యదాన! కోడ...'
576962
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>528
నారి వీరగంగ నగరున కలద?'
'వీరైన బోనము యేమియు లేదు'
' భావించి చెప్పుము భట్టాల సూర్య
నీవు జంగానికి నిటు కుడువబెట్టు'
'అందైన బోనమే అధికము లేదు'
'యింట నేమైన వున్నదా?
యర్రయ్యదాన!
కోడల జంగమును కుడువగ బెట్టు"
'వీడిన బోనము యేమియు లేదు'
'అపురూప కన్యకః అయితమభార్యః
కృపజూచి జంగమును కుడువగ
బెట్టు'
'అపరాధ మగునమః అధికము లేదు'
కాటమరాజు కథలు
'ముద్దు కోడల రావె: ముమ్మయ్య
సకియః
పద్దుగా జంగముకు పారణ సబ్బు'
'అంటిన బోనము అది పెట్టరాదు'
యింట జంగమ పూజ యిటు
కొరవడి
'భద్రాక్ష తావళాల భ క్తినలమేడ!
నిద్రమేల్కొనిరావే! నీరజగంధి!
అల్ల సిరియాళు మాంసము
పల్ల జడదారొచ్చే మల్లప్పయిటకు
పడతి అరధ్యం బిడి పాదములు కడిగి
వెండియు బోనము వేగమె జేయు'
భక్తిరన్న భార్య మేడాంబ తన యింట అన్నము
అంతట మేడాఁఐ అత్తతో బలికె:
'చింతింప నీకేలః శివుసాక్షిగాను
ద్వౌతిలో దాచిత తొణక నాగిరము
యామక అన్నము యెప్పుడు
'భామ నీ దాచిన పని యేమి
కలదనుట
దాతు'
చెప్పుము?'
'పుత్తర కాళేగిన పుత్తము డొచ్చునో
పాలేటికేగిన బాలు లొచ్చెదరో
ఆలములోనుండి అన్నలొ చ్చెదరో
అంటని బోనము ఆటు దాచినాను
పాటించి దాచితి పరమేశునానః
సత్యమైనది యిది స్వామిసాక్షి గను:'
‘సత్యమైనది యేతె సఖియరో
గౌత్త రూపు కూటనకు చేరి
తెమ్ము'
తిరిగిపోయి
గట్టి వేళ్ళ శిబిక : డ్డించుకొనియు
పట్టు వస్త్రంబును పైన గప్పుకొని
వనజాక్షి మేడాంబ వచ్చెను వెడలి
తాను గిరమును తాగొంచు రాగ
అలాపనము జూచి అతివగా దెలిసి -
'పాలేట అన్నము పంచిపెట్టవలె
పోట్ల తమ్ములుబడిరి బోనమెవ్వరికి?'<noinclude><references/></noinclude>
5w5436vi7nyqdlzp8pfref47xj2m3zl
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1616
104
223018
576963
2026-09-07T13:39:44Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భ క్తీరన్న కథ మాటాడకను తాను మదిని చింతించి- మరి జంగముల దీక్ష మరచింది. 'సంపద గర్వంబు సౌభాగ్యగరిమ T తల్లి' పెంపైన రాజ్యము విభవముగూడి భక్తిరన్న మేడాంబ తెచ్చిన అన్నముపై విభూతి చ...'
576963
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భ క్తీరన్న కథ
మాటాడకను తాను మదిని చింతించి- మరి జంగముల దీక్ష మరచింది.
'సంపద గర్వంబు సౌభాగ్యగరిమ
T
తల్లి'
పెంపైన రాజ్యము విభవముగూడి
భక్తిరన్న మేడాంబ తెచ్చిన అన్నముపై విభూతి చల్లి
అరయ భక్తుడు వేగ అన్నము మీద
వీభూతి చల్లియు వెడలె గ్రమ్మునను
శంభునిగుడి కేగె సర్వేశనుతుడు
వెడలుట
నల్ల పూసలు దక్క నాతి సొమ్మెల్ల
కొలుకు లూడియు ధర గుప్పున
రుద్రాక్ష తావశాల్ భద్రాక్ష సరులు గడ గడ వణకియు కడు భిన్న
క్షుద్ర శంఖుల దండ సూత్రము
నరుత
య్య
అయ్యగారికి ఎంగిలి అన్నము పెట్టబోతివని సిరిదేవి
కోడలిని మందలించుట
మేడాంబ అత్త సమీపము కేగి--
అంటు లేనన్నము ఆయగారి కిడక
'అన్నము వల్లక అయగారు పాయ”
అంటు వడ్డది పెడితివి అయగారు
విన్నవించెను తాను విన్నపము
'
వినియు అత్త మాటకు కోడ లడలుచు
'అంగనామణి: వినుమమ్మ
మేడాంబ!
యెంగిలి బోనము యెకులకు గొందు
పోతివి జంగము పాయె తా మగిడి
సత్యమౌ బోనమని సకియ!
చెప్పితివి
యెంగిలి గాదత్త విను విన్నపంబు
కాళీ బోయిన నీదు కన్నకొడు
వ
బలికె
'అత్తయ్య అంటు లేదా శంభునానః
బంగారు పాత్రలో పదిలము జే స్త్రీ
34)<noinclude><references/></noinclude>
c7lh80a3kovmv205juuznuculdiv3u8
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1617
104
223019
576964
2026-09-07T13:39:56Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '$80 దేశాంత్రి యైతేను ద్వేషించడమ్మ! పరదేశి జంగము పట్టును భిక్ష స్థిరముగ నామాట సిద్ధము నమ్ము' 'పరదేశి జంగమో భుక్తుడో యగుట అరయంగ విభు గుర్తు యెరుగవా నీవు?' కాటమరాజు కథలు కప్పెర డ...'
576964
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>$80
దేశాంత్రి యైతేను ద్వేషించడమ్మ!
పరదేశి జంగము పట్టును భిక్ష
స్థిరముగ నామాట సిద్ధము నమ్ము'
'పరదేశి జంగమో భుక్తుడో యగుట
అరయంగ విభు గుర్తు యెరుగవా
నీవు?'
కాటమరాజు కథలు
కప్పెర డాచేత కనక శూలంబు
యిప్పుడె మగిడేగె యెరుగను గురుతు
త్రై మూర్తి సాక్షిగా తలబ్రాలు
తాము జూడను గుర్తు తలయెత్తి
కంకణము గట్టిన కన్నెత్తి జూడ
నాడు
విభుని
సిరిదేవి పలుకంగ చెప్పె
'పొడలమెకము కాలు పుట్టు
ంట విధుగురుతు యెరుగుదు?'
కుండలము
వొడ లెల్ల వీభూతి యోగ వాగములు
ఉడికిన అన్నపు మెతుకులను మొలకెత్తించుమని సిరిదేవి.
కోడలిని పరీక్షించుట
మాటలాడగ అత్త మరి యిట్టు
నీళ్ళతో కడిగియు నేరి దాళ్ల మీద
ని
వుడికిన మొలచుట వుండునా
'5'48'! సత్యమౌ
నీళ్ళలో అన్నము నిక్షేపణించి
భునిని?'
మొలిపించు అన్నము ముదిత
కోడలాడగ జూచి మేడాంబ కనియె:
'అది యేమి చోద్యము అన్న ము
మొలువ
అత్తాడు మాటకు అతిన మేడాంబ
మది రాక్షి: వినగదే మరి కథ
ఆత్తతో యిట్లనె ఆంజలి బట్టి
చెపుదు
'రోళ్ళను బోసీయు రోకళ్ళదంచి
సిరిదేవి కోడలికి గౌతమ సాటువ చెప్పుట
భక్తి జూడగ గోరి పరగ దేవతలు,
సంతసించియు వొప్పె సత్య
అతిథులై గౌతముని అన్నము నడిగిరి
గౌతముడు<noinclude><references/></noinclude>
r9jtllxla7gkdn9t9430jzobkizva9l
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1618
104
223020
576965
2026-09-07T13:40:10Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తీ రన్న కథ పాల చవుడు గాక పల్లము గాక నీళ్ళ జాలును గాక నెరి బీళ్ళు గాక కలచోటు శ్రీకృష్ణ రేగడ సరివొచ్చు వెలిగొండ పడమర వెలసెను మర్రి వూడలు కొమ్మలు వుర్రూతలూగు చూడ వేడుకయైన...'
576965
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తీ రన్న కథ
పాల చవుడు గాక పల్లము గాక
నీళ్ళ జాలును గాక నెరి బీళ్ళు గాక
కలచోటు శ్రీకృష్ణ రేగడ సరివొచ్చు
వెలిగొండ పడమర వెలసెను మర్రి
వూడలు కొమ్మలు వుర్రూతలూగు
చూడ వేడుకయైన సొంపైన మర్రి
వింధ్యాద్రి మలలలో విరివైన మర్రి
కుంజరముల కిరువు గురుతైన మర్రి
పెంజేరి గున్నలు పెను పాములకును
త్రాచులు నాగులకు తా
తా వైన మర్రి
శేషుండు పుట్టలో క్షేమాన నుండు
గండ భేరుండవ కాపోతములును
మెండుగా పాపురాలు వుండు
యేప్రొద్దు
కొంగలు కోవెలలు గోరువంకలును
నింగి దాకెడు యెత్తు నెలవు
చిలుకలకు
పైడి కంటుల కిరవు పరిగిన మర్రి
అడకాడకు దిక్కు లాక్రమించినన
మర్రి క్రిందను నిల్చి మరి నిక్కి
యిరవులై కాపురాలు వెస చేయు
చూచి
చున్న
పక్షులతో నిట్లు పలికె గౌతముడు:
గౌతముడు పక్షులను మఱి విడిచి పొమ్మనుట
'వృక్షము ఖండించి వెస నగ్ని
తల్లులు బిడ్డలు తరి చావ వొచ్చే
గాల్చి
'చెల్లంలో గౌతమః చెప్పేదము
చల్లార్చి యీ పోడు చక్కగా
వినుము
దున్ని
అంభోధి సెలల కొన్నాళ్ళటుబండ
అంబుధి యెరుకువాడు
కట్టుకొనే
నలుసులు యేలియు నతి వేగమునను
కొర్ర పెట్టగవలె గొబ్బున మీరు
యిరువుగా దీమర్రి విడిచి
పో' మ్మనెను.
ఆమాట విని పక్షులు ఆక్రోశమొంది
తామెల్ల మూకలై తల్లడ పడుచు
యేకమై అప్పుడు యెలుగె తి ఆడలె:
శోకించి కన్నీరు సోనలై కార
పిల్లలు పక్షులు పికపిక లాడె
తల్లడించియు తాము ధరణిపై
వొరుగ
మర్రిచెట్టున మేము మరినిలువు గాను
మర్రికి నీవల్ల మరి చేటు పుట్టె
పట్టుము శాపము పరగ గౌతముడ!
యిట్టు మా యిరవుచెడ నీ యి
వడ రవులు లేక యెండ
చెడును
తగిలి
వుండుదమని యిటు వొచ్చి 3పి)
మేము
581<noinclude><references/></noinclude>
bpe5xgqtjx5eqxh35g0vvelqw17g1jt
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1619
104
223021
576966
2026-09-07T13:40:21Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '582 కులాయములు చెడ్డ కోన తా చెడును మాలాగు మీరును మరి కస్తి పడుడు' శాపము పెట్టగ సంయమి వరుడు కాటమరాజు కథలులు యికపుగా దీమర్రి విడిచిపొ మ్మనెను గౌతము మాటకు ఖగములన్నియును- యతప్పే '...'
576966
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>582
కులాయములు చెడ్డ కోన తా చెడును
మాలాగు మీరును మరి కస్తి పడుడు'
శాపము పెట్టగ సంయమి వరుడు
కాటమరాజు కథలులు
యికపుగా దీమర్రి విడిచిపొ మ్మనెను
గౌతము మాటకు
ఖగములన్నియును-
యతప్పే
'వెతనొంది చావుకు వెరచి
కొర్ర పెట్టగవలె గొబ్బున మీరు
యెటుపోము?'
గౌతముడు మట్టిని నరికించుట
కోపించి గౌతముడు గొబ్బున వచ్చి
దీపించు గొడ్డళ్లు తెగు మడ్డి కత్తులు
చంద్రవంక పరశు చౌకాట కత్తులు
మెత్తగ నూరించి మెరుగు పొడివేసి
పొందుగా పోటికి బోన మర్పించి
ఘనమైన పాఠలు గడ్డపలుగులును
పూని గుమిగూడి
మర్రికి దగ్గర మరి చేరకుండ
ముని కుమారుల శేషమూర్తి తా
శేషుని వధియించ సెలవిచ్చె
మునియు
శేషుని తునియలు చేసిరి వేగ
శేషుడు సమసిన చెడె మర్రి వేగ
ముని కుమారకులు
పురవడి గొడ్డండ్లు వు:కించి నరికిరి
అనువుగా మర్రికి అటుయిటు
విరివైన యాపురి యీవలావలను
నిలచిరి
మర్రికి కాలము మరి నిండె ననుచు
'హరహర మహదేవ! హరహర
కుంతలు పెట్టుచు కూలంగ నరికిరి
అతలకుతలమై అవనిపై వొరిగె
కూకటి వ్రేళ్ళతో కూలంగ సరుక
శంభో!'
చేకొని నరుకంగ సెలవిచ్చె
అకులు కొమ్మలు హతిహతముగను
ఖండ్రించె మర్రిని కణికెలు గాగ
మునియు
మండించే నామర్రి తునకలు జేర్చి
..
వీకతో పలుగులు వెస గుద్దలులతో
మూకల్లే శిష్యులు మొదలు
మంత్రించి వీభూతి మర్రిపై వేయ
అంతలో మంటలు ఆకసము పొడవు
త్రవ్వియును
మంటలు మండెను మసీమయ్యె
మురియుచు ఖండ్రించ
ముని కుమారకులు అంతైన' తొరటలు అరక కాలే<noinclude><references/></noinclude>
855h50mez2x10bag5vsjbdll63bwqkz
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1620
104
223022
576967
2026-09-07T13:40:37Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తి రన్న కథ ఆకులు, కొమ్మలు ఆ పక్షులెల్ల యేకమై కాలెను వెస నగ్నిలోను కొమ్మ కొమ్మకు నున్న కూలాయములును కుమ్మరానము రీతి కుమిలియు కాలె కలగాలి యా మర్రి కణుకులై యుండే చలపట్టి గౌ...'
576967
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తి రన్న కథ
ఆకులు, కొమ్మలు ఆ పక్షులెల్ల
యేకమై కాలెను వెస నగ్నిలోను
కొమ్మ కొమ్మకు నున్న
కూలాయములును
కుమ్మరానము రీతి కుమిలియు కాలె
కలగాలి యా మర్రి కణుకులై యుండే
చలపట్టి గౌతముడు సమయము సేసె
పోడుమీదను వాన పొర్లంగ గురిసె
వీడక దున్నియు వెస నలుసు లేరి
సత్యమా గవుతుడు సఖియను బిలచి
వి తనంబులు లేని వివరము దెలిపె
వేయించిన విత్తనములను గౌతముడు మొలకెత్తించుట
జలగన్య వేగమే జమిలికా దేవి
నిలయంబునకు నేగి నెలతనుగాంచి
ఆలరంగ దీవించి ఆడిగె వి తనము
జలగన్య సత్యంబు అలవిభుని
మహిమ
అలివేణి తా జూడ వలెనని యపుడు
పైడి మంగలమున పరిపాటిగాను
వెండి మంగలమున వేయించి
అనుమతి పొందెను అన్నః నీ మరిది
అన్న: విత్తులకొస్త్రీ అవియును
దొరికె
పరగ యీవిత్తులు పండునో లేదా'
యెరుగను అన్నయ్య! వెళ్ళివదను
'నోచిన వారికి వేచినా పండు
నోచని వారికి వేచకా పండవు'
ఆనవేగ జలగన్య అచ్చట తల్లి
యపుడు
వెనువెంట అడవికి వేంచేసె తాను
సరగ విత్తుల మూట జరిగన్యకివ్వ
మరి విత్తులను గొంచు మగువ
తానేగె
మలల వేటకు నేగి మగిడి గిరిరాజు
. జలగన్య కెదురుగ చయ్యన వొచ్చె
చెల్లిని గాంచి శీఘ్రమే పలికె
'యేల వౌ స్తివి తల్లి?యెరిగింపుమమ్మ
అన గిరిరాజుతో అనుజ యిట్లనియె:
'అనువంద ముగలొచ్చి “అన్నము గోర
* సత్యమౌ గౌతముడు
పతి గొర్రుపట్టంగ భామ వి త్తగను
సత్యాని కా కొర్ర సరగున పండె
వుడికిన అన్నము పుర్విలో మొలువ
కడు అబ్బరంబటే కాంత మేడాంబః
సత్యబోనంబై తె సారసగంధి!
ప్రత్యక్షముగ మొలుచు పరమేశు
'
588<noinclude><references/></noinclude>
cv95l79qpiek1t80xar1k5si5cixrwy
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1621
104
223023
576968
2026-09-07T13:40:52Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '584 కాటమరాజు కథలు మేడాంబ అన్నపు మెతుకులు మొలకెత్తించుట అత్తమాటల నెల్ల ఆలించి వినియు చిత్తర్వు కూటాలు చేరి మేడాంబ నీరాడు చోటుకు నెలత తా బోయి సరవితోడుత మూడు చాళ్ళు చేసియును...'
576968
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>584
కాటమరాజు కథలు
మేడాంబ అన్నపు మెతుకులు మొలకెత్తించుట
అత్తమాటల నెల్ల ఆలించి వినియు
చిత్తర్వు కూటాలు చేరి మేడాంబ
నీరాడు చోటుకు నెలత తా బోయి
సరవితోడుత మూడు చాళ్ళు
చేసియును
అన్నము చాళ్ళలో అర్పితము చేసి
మన్ను పైనను గప్పు మదిరా క్షి
యపుడు
జలకము చివికియు సాంబ్రాణి వేసి
నీలి చీర ధరియించి నెలత
గూర్చుండి
పృథుగండ గ త్తెర భుజమున జేర్చి
యెదురుగ కాళికి వెలది కూర్చుండి
ప్రాణేశు ప్రార్థించె పరి పరి గతుల
అన్నము మొలచియు ఆది వనమాయె
బల బల తెలవారె పసులు
యెలు అడలెను వెస
క్రేవులును
పక్షి గణము
కాంతలందరు లేచి గ్రక్కున తాము
భ్రాంతి నన్నము మొలచి ప్రబలి
కనుకొని మెడనున్న
యుండుటను
కని తొలగించిరి కాంతలు వేగ
'నాతిరో! మేడాంబ! నా నోముకున్న
నీతిమంతురాల! నీ నోము హెచ్చు
సీతకు సరియౌదు' సిరిదేవి మెచ్చి
సిరిదేవి తాను నోచిన
నోములు కోడలికి చెప్పుట
'సత్యము చెప్పెద సఖి వినవమ్మ! యీడేరు ప్రాయమున యెద్దును
మున్ను యలమంచిలో ముద మొప్ప
నోమి
నుండి
చిన్న ప్రాయంబున
వడుగులు పెండ్లిండ్లు వలనొప్పజేసి
ఆడు గడుగు బెట్టితిని
చిటిబోట్ల నోము
అన్న స తరువు
బాల ప్రాయంబున బహుగ
విడువక పదకొండు యేండ్లు
మియ
నోమియ
యల ప్రాయమన యెన్నో విధముల
పదిరెండు యేటను పరిసమాప్తించ
నోమి
పదివేల యెద్దుల బలిజ పాపన్నను<noinclude><references/></noinclude>
d3oy9p5h1b2reze1c72jn9u8herf86q
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1622
104
223024
576969
2026-09-07T13:41:09Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భరన్న కథ అయిదువేలెద్దుల జెట్టి అల రాముని పిలిపించి పర్వతం బేగ బరువులును తెలవిచ్చితిని యెత్త శీఘ్రమే 'విడువక పదకొండు యేండ్లు మి పదిరెండు యేటను పరిసమాప్తించ మదినెంచి వెడల...'
576969
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భరన్న కథ
అయిదువేలెద్దుల జెట్టి అల రాముని
పిలిపించి పర్వతం బేగ బరువులును
తెలవిచ్చితిని యెత్త శీఘ్రమే
'విడువక పదకొండు యేండ్లు
మి
పదిరెండు యేటను పరిసమాప్తించ
మదినెంచి వెడలితిమి మహనీయ
జల్లించు బియ్యము చమురు
మూర్తి:
సంచులును యలమంచి వెడలిన యేడు
అడుగులలో
పప్పులు చక్కెర పండ్లు ఫలములును
వప్పైన రసగంధ వస్తువు లెల్ల
చీని చీనాంబర సెల్లాల దిండ్లు
పూన్కి తివాసీలు పొడవు గుడార్డు
పైడి తోరణములు పట్టుతోర ణాలు
వెండి తోరణములు వేరుగ పట్టి
జడల జంగములకు జడమాడ లెన్నొ
అన్నియు వారలు ఆయ తపరచిరి
బాణ విద్యల మూక పరగ ముందరగ
పంచ వాయిద్యముఖ్ మించి
మ్రోయగను
కంచుకి జనములు గ్రమ్ముక నడువ
అందలాలెక్కియు అతివ సిరిదేవి
ముందుగ కొమరక్క ముదితలు
వెలయచిందైనవి యే సమకూర్తు
యేడు అడుగులు దాటి వెళ్ళినవేరుక
కడమగునవి మీ కులుకగు
ఆర్పితము'
అని తల్లి పోతిమి అతివ మేడాంబ!
పని పడి పర్వతమల్లప్ప పురిగ
యేవురు వడియలు యెలుగులై వచ్చి
వావిరి బరువులు వడిచిమ్మి చెదర
అటులైన కబురును అందినంతటనె
చెట్ల నారును దీసి చేలములు దిగిచి
సన్నబియ్యము పప్పు సరకుల కిసుక
గోనెల బట్టించి కూర్మికట్టించి
మైసాక్షి సాంబ్రాణి మరివేసి
లిరి
పరగ అశ్వదళాల బారులు ముందు
విరివైన విలుమూక వెన్నంటి
పయనమై చేరిరి పర్వతంబునకు
ఆమర యేదుము కరియావుల నేయి
క్రమమున గుడిలో అఖండమున
యలమంచి నుండియు
కిడియు
నడువ
వెడలి వచ్చియును
చెలులందలాలు దిగి శ్రీగిరి కెదుర
పడిసాగి
-యు భామలు
పాతాళగంగ లోపల మునిగి జలము
చేతను గొనివచ్చి శివుని మార్జనము
జేసి అంజలి బట్టి శివుని ప్రార్థించి
ఫలికిరి వాసిగా నై వేద్య మొసగియు నవల
585<noinclude><references/></noinclude>
8gznzclcqeua3o7nbcjr4ix0z93p3il
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1623
104
223025
576970
2026-09-07T13:41:26Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '588 జడలెన్ని జంగాలకు జడ మాడలిచ్చి వడియలకు శంఖును వరనండి లింగము పైడి తోరణమును పట్టు తోరణమును కాటమరాజు కథలు వెండి తోరణమును నివ్వగ నొకరు కడువెలితిగా ఆమ్మగార్లకు మ్రొక్కి వడి...'
576970
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>588
జడలెన్ని జంగాలకు జడ మాడలిచ్చి
వడియలకు శంఖును వరనండి
లింగము
పైడి తోరణమును పట్టు తోరణమును
కాటమరాజు కథలు
వెండి తోరణమును నివ్వగ నొకరు
కడువెలితిగా ఆమ్మగార్లకు మ్రొక్కి
వడియ కై వెదుకంగ పనితెల సం పె
సిరిదేవి కుష్ఠు జంగమును తెచ్చి పూజించుట
జంగము వెదుకంగ చనిన దాదులును
అంగ రంగడి వీధులన్నియు తిరిగి
తూరుపు బోయిన తోయజాననలు
పడమర కేగిన పణతులు వొచ్చి
దక్షిణా మేగిన దాదులు వొచ్చి
'యెచ్చోట జంగము వెదకిన లేడు'
పుత్తర మేగిన వువిదలు వొచ్చి
'నాదించి శంఖును నటు చేర్చినాడు.
వొక కరియెద్దును వాకిట గట్టె
ప్రకటితముగ చీముపడగ
రక్తముతో
వున్నాడు జంగము వ్యాధితో' ననగ
తానును కొమరక్క దండము పెట్టె
అంతట మఠపతులామె కిట్లనిరి:
'యింతి మరలిపోయి యలమంచి
నిష్ఠలు చెడగొట్టనేల జంగాలకు?'
అమ్యలమాటలు అపుడు తా వినియు...
'అమ్మలార! విన్నపము ఆది
విడువక పదకొండు యేండ్లు
క
నోమితిని
ఏండ్రెండుయేటను పరిసమాప్తించ
నోము నోచెడివారు నొక వెలితియైన
నోము విఘ్నంబని నడువుదురు
P
అయ్యలకును తెలిపి ఆతిన సిరిదేవి
అయ్యను గొనిరాగ ఆడ్డ తెరలందు
కొమరక్క సిరిదేవి గొబ్బున బోయి
నీమంబునను మ్రొక్కి యిటు
రమ్మనంగ
లోను 'వోయమ్మ, యిటుకేల వచ్చు
దేవురు జంగాల కిడ మ్రొక్కు
చున్నారు?
కొనుము
యీవు జంగము తక్కువ
యిటవననేల!
కుష్ఠు జంగము దెచ్చి కూర్చుండ
నాయందు కుష్ఠును రోయరా మీరు: '
అయ్యమాటలు విని అప్పుడిటు లంటి-
'యెడ లేక పదకొండు యేండ్లు
నోమితిని
బెట్టి కడముట్టగా జేయ కదలి వచ్చితిని<noinclude><references/></noinclude>
tblx6kmxqgj5w4hcdzn50d3jf32h01k
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1624
104
223026
576971
2026-09-07T13:41:38Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తి రన్న కథ పన్నెండు యేటను పరిసమా ప్తించి యన్నంగ భక్తులకు అన్న ముబెట్టి నాభి శంఖంబును నందిలింగమును వీభూతి పిడిగంట వెండి తోరణము పైడి తోరణమును పట్టు తోరణము జడమాడ లివ్వంగ...'
576971
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తి రన్న కథ
పన్నెండు యేటను పరిసమా ప్తించి
యన్నంగ భక్తులకు అన్న ముబెట్టి
నాభి శంఖంబును నందిలింగమును
వీభూతి పిడిగంట వెండి తోరణము
పైడి తోరణమును పట్టు తోరణము
జడమాడ లివ్వంగ జంగము కొరవ
యెక్కడ జంగము వెదకిన లేడు
యిక్కడ దొరికితివి యిటు
రాగదయ్యః'
పట్టువస్త్రము బురక బాగుగా గప్పి
పాలకి దెచ్చితిమి పణతి మేడాంబ!
పాలకి దించియు పాలునేతులతో
బంగారు పళ్ళెమున పాదములుంచి
అంగుళములు గడుగ అరచేతినిఁడ
అయ్య రక్తము చీము అందు
అయ్య పాదము తీర్థము
పురువులును
ఆరగించగను
అన్నంత జంగము అప్పుడిట్లనియె: అయ్యలు చూచియు 'హరహర'
'యెన్నైన రానమ్మ! యీవ్యాధి జూచి
వున్నవారలు సోదురు వువిదలార
'యేసీమదానవు? యెటనుండి
యనుచు
587
బడిబడి ప్రార్థించి పాలకినుంచి
నీ నోము విఘ్నమౌ యెందుకు
యెసగ చీమును రక్తము
పొమ్ము:'
ఆటులన వినినేను ఆ కొమరమ్మ
మెసపుదానవిట
వద్దన దెస్తివి వడియ పం క్తికిని
కద్ద యెచ్చట?' నసి కనలిపల్క గను
సిరిదేవికి శివుడు ప్రత్యక్ష మగుట
అంతలో జంగము ఆదృశ్యమాయె
'నీవె నా సుతుడుగ నిలపుట్టు
బంతిగ చీమును పారురక్తమును
మంటి'
పురువులు కస్తూరి పుష్పములాయె
'అవుగాక' యనె హరుడు అతి
పరమేశ్వరుండట ప్రత్యక్షమాయె
సంతసమున
బ గారు వస్త్రము పాంకోళ్ళు దొడిగె వుప్పొంగి మరిమరి వందన
బంగారు బెత్తము పట్టుక నచట
అంతట నేనును హరునకు మ్రొక్క వొప్పుగా మగిడియు వొచ్చితి
సంతసించియు 'కోర్కె సరవి
తెలు' మనె
మీడియా
పురికి.<noinclude><references/></noinclude>
4qf1dxjedaiu7sthexvuxdgfojrz0pb
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1625
104
223027
576972
2026-09-07T13:41:52Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '588 భక్తి రన్న పుట్టుక యలమంచి వొచ్చిన వెనుకను నాకు అల చీము ర క్తము ఆరగించి నది గర్భిణియై దోచె ఘనముగా నాకు నిర్భరముగ నాకు నెలలు నిండగను పసిడి పళ్ళెములోన బాలుని గంటి వేస జడలేన...'
576972
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>588
భక్తి రన్న పుట్టుక
యలమంచి వొచ్చిన వెనుకను నాకు
అల చీము ర క్తము ఆరగించి నది
గర్భిణియై దోచె ఘనముగా నాకు
నిర్భరముగ నాకు నెలలు నిండగను
పసిడి పళ్ళెములోన బాలుని గంటి
వేస జడలేనును యెక్కువలేక
చౌత కప్పెరయును ముత్యాల
సరులు
భూతి పూసిన వొడలు పుణుక
చేత
పసిడి పళ్ళెమునున్న భక్తుని చాయ
ఆసచే జూచుచు ఆశ్చర్యమంద
అన్నదమ్ములు నలుగురు
కాటమరాజు కథలు
హరుని అవతారము అనుకొని
రపుడు
పరగంగ నిట్లనె పల్లికొండపుడు:
'పురహరు డిచ్చట పుట్టిన వార్త
మామ సోల్రాజు తా మరీ వచ్చి వేగ
కామసంహరు జూడగా వలెగాన
కాలారులను బిల్చి కమ్మలు వ్రాసి
ఆలమందకు కమ్మలంపుడు మీరు'
పల్లెకొండిటు జెప్ప బాగు బాగనుచు
పిలిపించే కరణాల పేర్మి నచ్చటను
ఆలమందను పోల అధిపుడు వుండే
తనయుడు గలిగెను తదవులేకొచ్చి
కనుల జూచియు పోవగా
ఆ పల్లెకొండ
రమ్మటంచు
యెన్నగ దానములు యిడిరి
కమ్మను వ్రాసిరి కన్నతల్లి !
క
అపుడు "
సిరిదేవి భక్తి రన్నను నగరికి పిలిపించుట
అమ్మ మేడాంబకు అంతయు జెప్పి
రాత్రి భిక్షమడుగు రక్షకుడెవరొ
వెదకి తోడుకరాగ వేగమె బంపె
గొబ్బున నాగినేని కూటాలు వెడలి
శంభుని గుడిలోని శిష్యులతోను
వుండంగ జూచియు వొప్పుగా
దండంబు బెట్టిరి దగ్గర నిలచి
చెలులు
'సిరిదేవి పిలిచెను శిష్యులు మీరు
వేగంబె రం' డని విన్నవించినను,
ఆ భక్తుడటలేచి 'హరహరా'
యనుచు
శంభుని గుడినుండి చయ్యన వెడలి
తల్లి వుండినచోట తావొచ్చి నిలచి
ఆలాపనము చేసి అయ్య తా నచట
భుజమున కావడి భూమిపై దించి<noinclude><references/></noinclude>
ly7oyt7kynbpgs0k6lmerwlqrina8v6
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1626
104
223028
576973
2026-09-07T13:42:03Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తి రన్న కథ ఆజినము పులితోలు అవని పై పరచి కాళ్ళ పావుకోళ్ళు కడకు బోదీసి చల్లగ కూర్చుండి శంఖునాదించె ఆలించి వినేను తా అమ్మ నూకాంబ భావించి పిలిచెను బంధువర్గమును నివాళి పళ్...'
576973
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తి రన్న కథ
ఆజినము పులితోలు అవని పై పరచి
కాళ్ళ పావుకోళ్ళు కడకు బోదీసి
చల్లగ కూర్చుండి శంఖునాదించె
ఆలించి వినేను తా అమ్మ నూకాంబ
భావించి పిలిచెను బంధువర్గమును
నివాళి పళ్ళెరము నిటు గొనిరాగ
పందుముల యరణప్ప పైడివారమ్మ
అందరు గూడుక ఆర్ధోదకంబు
పైడి చెంబుల దెచ్చి పాదముల్ గడిగి
వెండియు అర్ఘ్యము వెలది ముగించి
నీవాళి బట్టేను నీలకంఠునకు
సేవలు హారతులు చెల్లించినపుడు
బిడ్డలు కోడండ్లు ప్రియము
అడ్డతెరల మరుగు అయ్యకు
తోడుతు
పుత్రులు గల తల్లి పోల్రాజు సతియు
భ క్తిరన్నను జూచి పరగ భాషించె:
సిరిదేవి భ క్తిరన్నను గుర్తింపలేక పోవుట
'నిర్మల చిత్తుండ: నీతిమంతుండ:
ధర్మంబు తప్పకు తండ్రి! నాతోను
పలుకుము నీ విడిదిపట్టు యెచ్చటనో
తలిదండ్రులుండిన స్థలమును జెప్పు'
తల్లి పల్కగ విని తపయోగి పల్కె
'అల్ల మధుర, ద్వారక అది
పూర్వరావు
హలి యేలు పట్నము అయోధ్యరావు
పుట్టుక యలమంచి భూములఠావు
ఉట్టిపు డీతావు యెలమి- నాఠావు
తండ్రి వద్దకు నేను తర్లిపోచుంటి’
వెండియు ననగును వెలది యిట్లనియె
'నిను జూడ నా సుత నెగ
పోలికలుండె
వనరంగ నీయట్టి వవ గురువు
పోల్రాజు పుత్రుండు పోయెను కాశీ
కాళికి బోయె నా కన్న పుత్రుండు
కాశీలో పుత్రుని కానవా తండ్రి?'
ఆ సిరిదేవితో అపుడిట్లగనియె:
'కాశీ పురమనంగ ఘనలింగ వీడు
దేశయాత్రికు తీరు తెలియంగలేరు
నల్ల బొంతయ్యలు నలుదెసలందు
యర్ర బొంతయ్యలు యెల్లెడనుందురు
కొణిదెడు తీర్థము గోరంత భూతి
మూకలైయున్నారు మాకన్న
ఘనులు
కన్నతల్లివి నీవు కానంగ లేవు.
యెన్నంగ పెరవారు యెరుగుదుర
గురుతు
నన్నేమి అడిగేవు నాతల్లి నీవు?''
589<noinclude><references/></noinclude>
0wrkz0ccmd9fbiy35rmo5ml7gs2rqzv
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1627
104
223029
576974
2026-09-07T13:42:22Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '540 కాటమరాజు కథలు యరణప్ప భక్తిరన్నను గుర్తించుట అన్నంత భక్తుని ఆనవాల్ పట్టి కొడుకు కాశికినే కోరిన దారి పాల సంద్రము తప్ప పందుముల యె గణప వాలాయముగా తల్లి వర్ణించి పలికె: భాషిం...'
576974
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>540
కాటమరాజు కథలు
యరణప్ప భక్తిరన్నను గుర్తించుట
అన్నంత భక్తుని ఆనవాల్ పట్టి
కొడుకు కాశికినే కోరిన దారి
పాల సంద్రము తప్ప పందుముల
యె గణప
వాలాయముగా తల్లి వర్ణించి పలికె:
భాషింప నీకేల భాగ్యము వచ్చె?
కాశి బోయిన కొడుకు కాడటే తల్లి
శిరసున పల్లజడ శివయోగి కళలు
గురుతెరుగవః పైన కుంజరపు కాలు,
వరభూతి వొడలును భద్రాక్ష సరులు
హరిహరాదులు మెచ్చి అయ్యకు
గురుతులు చూడవే కూతురా! నీవు'
కూతురుతో చెప్ప కృప నందులనూక
భూతలమున బడి పొర్లంగ సాగె:
కరువుకు ఆమని కలిగిన యట్లు
సిరిదేవి కొడుకుని శిరసెత్తి చూచి
వాడిన చేనిపై వర్షించినట్లు
తోడుగ ధనమును దొరికిన యట్లు
కరములు ముకిళించి కన్నసుతునకు
దండము బెట్టెను తల్లి సిరిదేవి
పరగ దండముఁబెట్ట భ కుడు అపుడు
వుడుగదు కన్నీరు వో ముద్దు
ప
బాలరాజులు దండు పైనమైపోయె
పదిహేను నాళ్ళా
పరిణామ
మెరుగ
యేలాగ వోర్తు' నని యెలుగెత్తి
తల్లి మనసు గురువు తహతహపరచి
'నీవు దుఃఖింపంగ నేటికి తల్లి?'
అంతట కొమర త్త అమ్మ సిరిదేవి
భక్తునికి యిరు పార్శ్వభాగము
పందుముల యరణప్ప,
లుండిరి
పైడివారమ్మ
సంతస అగుమంచి, చట్టవారి సతి
అప్పులు చెల్లెండ్రు అందరు వచ్చిరి
వదినలు మరదండ్రు వచ్చి.
రందరును
తెరల చాటుననుండి మరదండ్లు
చూచిరి
తల్లినుదుట భూతి తడయక పెట్టె: కాశీ తీర్థము యిచ్చె కలవారి కెల్ల
'తెలియలేను కుమార తెరగు
చోద్యంబుః
పాపనూక యెచ్చట నున్నదని భ క్తిరన్న అడుగుట
'కంచంత బలము కలవారిగ జూస్తి అప్పల చెల్లెండ్ర అందర జూస్తి<noinclude><references/></noinclude>
mtls2vbimcqo86otv5z0w5bn0hz6d1e
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1628
104
223030
576975
2026-09-07T13:42:39Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తి రన్న కథ అమ్మను జూస్తిని తల జూస్తి నమ్మితి గద పాపనాతి యేదమ్మ : పందుములు వారి బలగము జూస్తి యెందున పొడగాన యేదమ్మ పాపః వల్లవుల వారినెల్ల వరసతో జూస్తి తల్లిః పాపను యేది? తడ...'
576975
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తి రన్న కథ
అమ్మను జూస్తిని తల జూస్తి
నమ్మితి గద పాపనాతి యేదమ్మ :
పందుములు వారి బలగము జూస్తి
యెందున పొడగాన యేదమ్మ పాపః
వల్లవుల వారినెల్ల వరసతో జూస్తి
తల్లిః పాపను యేది?
తడవాయె రాదు!
తిరుమందులవారి తీరెల్ల జూస్తి
తీరుగా నా చెల్లె దివాణమున లేదః
అంత మ్రొక్కినయట్టి అప్పల
యింతి పాప యేదమ్మః
జూ సి
యెంత సేపాయె!
చేరి మ్రొక్కి_నయట్టి చెల్లెండ్ల జూస్తి
రాజమౌ పాప కానరాదమ్మ!
నేతివారిని జూ
శాస్తి, నాతుల జూస్తి,
భ్రాంతియయ్యెను చెల్లిని
మర్ల వారిని జూస్తిని మగువల
పలికించు నాతో
జూ స్త్రీ
పొర్లెను మనసును పొడగాననై తిః
చల్లవారిని జూస్తి, సఖియల జూస్తి,
నలినాక్షి చెల్లెలు నాతులతో లేదు!
ముచ్చట ఆవు పాప ముచ్చట విన్న
యెచ్చోట చెల్లిని యెద దలచినను
దవ్వుగ కాశిలో తలతు చెల్లెలిని
భవ్యమౌ చెల్లి నెడబాయదు మనసు
తల్లిదండ్రులు లేని తన చెల్లి మీద
పుల్లము యెడబాసి వుండదు నాకు
యేవేళ దేవపూజ యెలమితో జేయ
ఆవేళ చెల్లెలు ఆత్మలో నుండు
అగునుంచిని పాపను
ఆమ్మరో! నిన్ను
తగ సమానముగ చూడ
తగుననలేద?'
భూతేశు భక్తుడు పొలతి పాపమును
ఆత్మలో తలపోసి ఆడలంగ సాగె.
641
యరణప్ప భ క్తీరన్నకు పాపసూక వృత్తాంతము చెప్పుట
ఆ సమయము భక్తుడాడు మాటలకు
పదముల యరణప్ప పాప
వృత్తాంతము
పొందుగ దెలిపెను పుణ్యగురువునకు
'వల్లవ భ క్తన్నః వలపొయ్యనేల?
' చెల్లెలు పాపమును చెప్పెద వినుము
పల్లికొండ రఘుపతి బంధువులెల్ల
చెల్లెలను మనుమివ్వ
చెప్పె బ్రాహ్మలకు
జన్మనక్షత్రము చప్పఁగజూచి
ఫాల్గుణ అమవాస్య పగలు.
బుధవారము<noinclude><references/></noinclude>
kfi5z1li7g2hp2znna72m8h8gukj064
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1629
104
223031
576976
2026-09-07T13:42:57Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '642 కాటమరాజు కథలు యిట్లట మివవచ్చు యిలు వెళ్ళరాదు. మనుము యిల్లటమును ఆవులన్నకు జాబు అపుడు వ్రాసియును మరి యివ్వకుండా ఆవులన్న వుత్తరము అందిన వెనుక ఘనమేడ నుంచుమనె కళ్యాణ కమ్మను...'
576976
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>642
కాటమరాజు కథలు
యిట్లట మివవచ్చు యిలు వెళ్ళరాదు.
మనుము యిల్లటమును
ఆవులన్నకు జాబు అపుడు
వ్రాసియును
మరి యివ్వకుండా
ఆవులన్న వుత్తరము అందిన వెనుక
ఘనమేడ నుంచుమనె కళ్యాణ
కమ్మను జదివియు కలవారికి జెప్పి
చెల్లెలిని
కోపించి మేనత్త కొమరమ్మ లేచి
'యీపగిది వారింట్లో
అమ్మ సిరిదేవియు ఆయితన్న వారు
కట్టించిరి మేడను కనకపు పోడ
నెట్టన పాపను నీవొచ్చు దనుక
యిల్లడముకన్న
చెడి అడవులయందు చేరేది మేలు:
వెడగులమా'
యనుచు
వెళ్ళి పోయినది
ఆరూఢిగా మేడ నమ్మవుంచినది
నెరమెంచకు యిది నీకు చెప్పితిని.'
పాపనూకను మేడ బెట్టినందులకు భక్తిరన్న దుఃఖించుట
'పాపను మేడుంచె పాపపు తల్లి'
కోపంబుతో తాను గోడు గోడడలె
మిన్నువిరిగి తనమీద బడ్డట్టు
కన్నుల పుదకము గగనమై కురిసె
'వల్లవ చరితలు వైనాన బాడ
కళ్యాణ చెల్లిని కని యిటు తెస్తి
యెల్ల లోకంబుల యెన్నిక గాగ
తల్లి
-
పాపను విడదలచుట యెరుగ!'
తల్లివంకను జూచి దావాగ్నివలెను-
'యిలు సిరి దొలుగునని యెంచితే
బేటు యెరుంగక చేస్తినా అమ్మః
వేటికి చేకూరే యేముందు వమ్మః
కట కటా! చెల్లెల్ని ఘాత చేసితివి।
పటునింద పాలైతివి పలువురి లోన
మేలు చూడగలేక యీలాగు చేస్తివి
యేల కట్టుకొంటివి యీ పాపమైన
ఆగురువు పల్లికొండ అటు
పూరుకొనెన
బాగుగాదని చెప్పి మాన్పడా వారినిః
యెగ్గులు యిక మిమ్ము యెంచగనేల?
ఆమ్మ
శీఘ్రమే తమ్ముల చేర టోవలెను'
పెండ్లి చేయక బంది పెట్టితివి నీవు
,
యేండ్ల తరబడి రాజ్యమేలగ దలచి<noinclude><references/></noinclude>
c80pvy6xhfjr0nwhtowfenan3fe7b4r
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1630
104
223032
576977
2026-09-07T13:43:15Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భ క్తి రన్న కథ యాదవకాంతలు కాశి తీర్థము గొని పాపనూక మేడకు పోవుట అంది చెంబుల పాద్యము ఆర్ఘ్యమైనంత అప్పల చెల్లెండ్ర అందర బిలచి వప్పుగా తీర్థము పై నాన యిచ్చె తల్లికి మేనత్తకు త...'
576977
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భ క్తి రన్న కథ
యాదవకాంతలు కాశి తీర్థము గొని పాపనూక
మేడకు పోవుట
అంది చెంబుల పాద్యము
ఆర్ఘ్యమైనంత
అప్పల చెల్లెండ్ర అందర బిలచి
వప్పుగా తీర్థము పై నాన యిచ్చె
తల్లికి మేనత్తకు తగువారికిచ్చి
కళ్యాణ చెల్లెలికి కాశి తీర్థ మంపె
మందుములు యరప్పను
పసిడి చెరుగు చాటున పందుముల
యరప్ప
కాశితీర్థము గొంచు కదిలెను తాను
కనక దండ అందలము కాంతలు బట్టి
పట్టు ప
అడలంగ సాగెను అమితముగాను
నియణప్పయు కన్నీరు తుడిచె
'యిందరు వచ్చితిరి యేమి కారణము:
విందు చెప్పు' మటన్న
యరణప్ప చెప్పె
గను యెక్కి షరణప్ప
కదలెను వేగ
'అన్న భక్తుడు వచ్చె అయితున్న
తోడు
చల్లవారు వేయించిన
చాలురావుల వెంట
వెళ్ళి పాలకి దిగి వెలదులు తాను
పైడి కుండల మేడకు పాలకి చేర్చి
నిచ్చెనలు చేర్చిన నెలతలు, యెక్కిరి
పైడి కుండల మేడపై పావురాలు
పద పద బెదరగ
పాపమేల్కొని
దిగులున చెల్లెలు దిగ్గున లేచి
తగ ధనకొండను తప్పక చూచె
'న్న రానివారు యెందుకొచ్చి
తన్ను మేడకు పంపి తర్వాత
రోజా:
యిపుడు'
చేత నివ్వాళియు చెంబుల నీరు
పట్టించుకొనివచ్చె పరుగున పాప
కన్నుల నీను జూడగా బంపె చెల్లి!'
భక్తిరన్నని చెల్లి ప్రలపింప సాగె
'పుణ్యగురువు దెచ్చి బోనున ద్రోచె
కన్నుల జూచునా' కనకన అడలె
'అన్నలతో బుట్టి (నెనరు)
పావురాలు తోడు పక్షులు తోడు
చిలుకల తోడును సిద్ధించె నాకు
కంబాలు తోడును గానుంటి యిచట.
అన్న యెవ్వరు అక్కలు
కన్నీరు గార్చును కళ్యాణము చెల్లి
'అన్నటు తేబట్టి
అగచాట్లు ఆయ
నందుల పుణ్య గురువు నాడొచ్చి వేగ<noinclude><references/></noinclude>
au13g4l1q4z8slkoxrr9u1155g1bu6a
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1631
104
223033
576978
2026-09-07T13:43:26Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '544 పందుముల వారిని పరగ వల్లవుల చరితాలు వైనాన సరగ వాడగను తిలకించి కూర్చుండి తెర గెల్ల వినుచు తాత బంధువులను తమువారి నెల్ల ఖ్యాతిగా బాడంగ కడదాక వినియు మారాచులకు జెప్పి మమ్ముల...'
576978
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>544
పందుముల వారిని పరగ వల్లవుల
చరితాలు వైనాన సరగ వాడగను
తిలకించి కూర్చుండి తెర గెల్ల వినుచు
తాత బంధువులను తమువారి నెల్ల
ఖ్యాతిగా బాడంగ కడదాక వినియు
మారాచులకు జెప్పి మమ్ముల దెచ్చి
కాటమరాజు కథలు
బోయల కర్పించి పోవుట యెరుగ
కంటిమి కాలము కనడాయెనమ్మ!
వింటిమి యరణప్ప యీ చిత్రమేమి
భక్తుడు చెల్లెల భ్రమత పడ్డాడు
చిత్తాన దెచ్చుట చేల్లె నేటి?' కన
పాపనూక మేడ దిగి రాననుట
చేతుల బట్టుక- 'చెల్లెరో: యిపుడు
నాతిః మేడను దిగిరావమ్మ:' అనగ
'కాలము చెడుగాయెగద। మేడ దిగను
పాలేట అన్నలకు పగ చేరువాయె
యంతైన మేడ దిగను యనిపల్కె
అన్న సముఖానకు అందరు వచ్చి-
అన్న పిలిచెనన ఆపుర అడలె
పంతమున దిగదాయై భక్తుడ!
వినుము
పాప
అంతట కాశీ తీర్ధము యరణప్ప
క స్త్రీపడి వేడుత కాశితీర్థ మిడ
కన్నుల కద్దుక కడుభక్తి త్రాగి
భక్తుడు జలుగుట భాగ్యమబ్బెననె'
యిచ్చే
యరగడ్డ పాటునుండి, యర లెక్క
కన్నుల కద్దుక కడుభ క్తి త్రాగి-
పావురాలు
'భక్తుడు కలుగుట భాగ్యము అబ్బె
అప్పలారాః పౌండు' అన మేడదిగియు
చేటువార్తను తెచ్చి చెప్పపాపమకు
భక్తుడు ముసినది వద్ద గాయపడిన బసవన్నను చూచుట
చెల్లెలు అగుమంచి చేరంగ బిలిచి
వల్లవగురువు మల్లెవాగు దాటియును
అల్ల'ముసి',వద్దకు అటు ముందు
పోయె.
ఆలోనే బసవన్న అందరు సమయ
ఆలమందలు యెడ్లు యాదవ బలము
బాలరాజులు వొరుగ పాలేటివొడ్డు
నీలకంఠుని దుర ని ర్త దెలుప
శిరసున నుండియు శ్రీపాదమునకు
శరీరమంతయును జర్జరితముగ
కసిగండలై యున్న గాయాలతోడ<noinclude><references/></noinclude>
cjsgrggfusf1zg7jzo59l34xmu83o4x
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1632
104
223034
576979
2026-09-07T13:43:37Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తీరన్న కథ 545 'ముసి' వద్ద కొచ్చెను ముక్కంటి మూర్తి కాలాంతపుణ్యుండు కాశీనివాసి ఫాలలోచను డైన బసవదేవునికి వెదకిన నువ్వుగింజ వెయ్య యెడము లేక యెదురొము పోట్లతో ఆల నందివచ్చే ప...'
576979
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తీరన్న కథ
545
'ముసి' వద్ద కొచ్చెను ముక్కంటి
మూర్తి
కాలాంతపుణ్యుండు కాశీనివాసి
ఫాలలోచను డైన బసవదేవునికి
వెదకిన నువ్వుగింజ వెయ్య
యెడము లేక
యెదురొము పోట్లతో ఆల నందివచ్చే
ప్రక్కను లింగసుళ్ళు
పరుస వేదియును
స్రుకైను పోట్లతో చూడ గురుతవక
పోట్లను రక్తము పొటపొట గురియ
యేట్లోకి బసువన్న యెదురుగా వచ్చే
బసువన్న రాగాను భక్తుడు తాను
శిష్యులు యెదురేగి శ్రీఘ్రమె చూచె
భక్తిరన్నను జూచి బసవదేవుండు
భక్తి కాలును దువ్వి పటురంకే వైచె
బసివన్న దేహము బాణాలు విరిగి
వెసరేగి పొడిచిన యీటెల పోట్లు
'కటకటా శంకర! కారుణ్యమూర్తి
యిటుల నీ రూపెరుగ కిటు బొడిచినారు.
నీలకంఠుడ పని నిన్ను దెలియకను
ఫాలము నంబులు బరపిరి నిన్ను
అలనాడు త్రిపురాల ఆసురుల నెల్ల
యిల గూల్చినాడవు నీవు మహేశ
కారణార్ధంబిటు కావలసి అనిలో
నీ రూపు దాచితి వేల చింతింప?
అరువదేండ్లు చిత్రం శబ్దమ
యిదియు
వొరిగిరి తమ్ములు వగవగనేల?'
భక్తిరన్న బసవన్నను అనునయించి ధనకొండకు
అనియిట్లు బసవన్నను
అనునయించియును
మును గాయముల నున్న ములుకులు
గాయాల రక్తము కారకుండగను
అయగారు వీభూతి అద్ది గాయముల
తీర్థప్రసాదములు తినిపించ పలికే
బంపుట
'అర్థి జనావనః అతి వేగనీవు
తమ్ముల వార్తలు తల్లికి దెలిపి
కొమర త్త మొద లైన
కులబాంధవులును
అమ్మ వుండిన నగరు అగ్గిమ ట్టించి
యమ్మగు కైలాసము యేగు'మటనెను
భక్తిరన్న పాలేరు దాటి యుద్ధరంగమును చేరుట
అని చెప్పి బసవన్నను అంపి వీటికిని చనెను భక్తుడు వేగ సమర భూమికిని
35).<noinclude><references/></noinclude>
ij9q6bp5t3wel5d42ucfdyb4k0wcjyd
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1633
104
223035
576980
2026-09-07T13:43:48Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '548 చొప్పుగా పాలేటి పుత్తరపు వొడ్డు తెప్పలై ప్రవహించ తిరుగు రక్తమున గుండాలు మడుగులు కుదిరిన జూచి పాలేటగంగ! కండలు గుండెలు కడు శల్యములును వెల్లిగా మడుగులకు యెగదట్ట చూచి చెల్...'
576980
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>548
చొప్పుగా పాలేటి పుత్తరపు వొడ్డు
తెప్పలై ప్రవహించ తిరుగు
రక్తమున
గుండాలు మడుగులు కుదిరిన జూచి
పాలేటగంగ!
కండలు గుండెలు కడు శల్యములును
వెల్లిగా మడుగులకు యెగదట్ట చూచి
చెల్లున భక్తుడు శంఖు నదించే
భాగీరథి గంగను భక్తుడు చూచి
వేగ కావడి దించి యిటులాడ సాగె!
'కాలసంహారి
వాలలు రక్తమును వైళమే యాడి
బాగ నిదురించు శాంభవి వీవె
తమ్ముల నొప్పించి తగ కాశిపోతి
నమ్మి వెళ్ళినవారి నడిపాలు చే స్తి
ఆ యశోదకు పుట్టి యాదవులకును
ప్రియములు జూపించి
పెంపు వహించి
కాటమరాజు కథలు
తరతరంబుల వారు తమ్ము సేవించి
సిరిసంపదలు గూడి చెలగిరో యమ్మః
పాలవెల్లి గోత్ర బావమరుదులును
పాలేట చెల్లిరి పలుకవా నీవు?'
గుంటి గంగను బల్కి
గురులింగమూర్తి
గుంటి గంగకు భూతి గొబ్బున నలది
కాశీతీర్థము పులకాపన చేసి
వాశీగా నైవేద్యము వలనుగ బెట్టి
తాంబూలమును ధూప దక్షిణలో సగి
అంబుజానికి మ్రొక్కి అటు
తల్లి గురువు.
వొడ్డునెక్కి కదలి వొచ్చి భక్తుండు
అడ్డమౌ నేరేళ్ళ ఆ వాగువాటి
తమ్ములున్న రణము తాపారజూచె :
భ క్తి రన్న యాదవులు పడియున్న రణభూమిని చూచుట
ఆమ్మ హేశ్వరులును ఆ భ క్తిరయ్య
యిరువంశములవారు యరగడ్డపాట
వొరిగియుండుట జూచె
వల్లవులు గురువు
సిద్ధిరాజు బలము సేనలు జూచి
యెద్దులాపుల జూచి యేనుగుల చూచి
గుర్రాలు లొటిపిటలు కూలుట జూచి
వర్రుగ కాలార్లు వరుగుట జూచి
తమ్ములు. చేసిన ధర్మ యుద్ధంబు
యిమ్ముగ వేడుగ వెస తిరిగి జూచి
కనిచూపుమేరను కల్లిమధ్యమున
మునుములు రథదంతి మొగి
హయములును
రథసారథులు వున్న రాజులు
దొరలు
వితథమై వారిగిన విధమును జూచి
తెగిపడ్డ శిరములు తేలు మొండెములు<noinclude><references/></noinclude>
i54hz1rahxnuchpklli7xx8swcvcoz1
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1634
104
223036
576981
2026-09-07T13:44:04Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తి రన్న కథ నగరించు లొటిపిటలు వణకు గజములును గుబ్బలు విరిగిన కొన్ని రథములును బొబ్బలు పెట్టుచు పొర్లు హయములను దండెలు విరిగిన తగు పాలకీలు మెండుగ తెగిపడ్డ మేలు ఛత్రములు వా...'
576981
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తి రన్న కథ
నగరించు లొటిపిటలు వణకు
గజములును
గుబ్బలు విరిగిన కొన్ని రథములును
బొబ్బలు పెట్టుచు పొర్లు
హయములను
దండెలు విరిగిన తగు పాలకీలు
మెండుగ తెగిపడ్డ మేలు ఛత్రములు
వాపోవుచున్నట్టి పరిజనంబులును
చూపుమేర వుభయవైపుల జూచి
యింత చాలద కీర్తి యెన్నాళ్ళకై నః'
అనుచు సంతసమున అభ క్తినన్న
తన తమ్ములుండెడి తమకము చెంత
నలుబది స్తంభాల నామగుడారు
కళ దప్పియుండుట మనుడు
గోపకులు పోట్లతో గూడార్ల వద్ద
యేపుడిగి పడియున్న
జ
విధమును జూచె
'యెంతటివారైన వెయ్యేండ్లు మనరు
భక్తిరన్న కాటమరాజు కళేబరమును చూచి శోకించుట
మనుడైన తమ్ముడు కాటమరాజు
పైన గప్పిన శాల్వ ప్రక్కకు దీసి
తమ్ముని ముఖమును తా జూచి
ఆడ :
'ప్రేమతో ఆవుల పెద్ద భూపతియు
తల్లి పెద్దమ్మయు తనయుల కొరకు
కళ్యాణ శంభుని కడువేట్క నోమి
వరమున గన్నట్టి వంశపావనుడు!
సరివీరకల్లుగా సరదార్థ దొరల
యేడుతరాలు పగలు
యెదను పాటించి
పుడమార్చి రణమున పొలికల్లు జేసి
వలసిద్ధిరాజును ననిలోన జంపి
బలువు గాయాలతో పడితివి నీవు
యెదయందు తమ్ముడా!
యెనిమిదిపోట్లు
నుదుటను చూపట్టె నురువగు పోట్లు
అలనాడు చెప్పిన ఆనతి మీరు
వలనుగ పోట్లాడి వరిగితి విచడ
దయగల మీ తల్లి తనయుల కొరకు
వేయి నోములు నోచి వెన
కొన్ని
నిన్ను గనెను
నోములు నోచి కూతును
గనెను
ఆన్నకు చెల్లెకు అన్యాయ బ్రహ్మ
సన్యాసి బ్రతుకుగ
సమకూర్చి
వొప్పుగా తలిదండ్రులు వున్న
రోజులలో
గొప్పగా పెంచిరి కూర్మి మోహాన
అంతలో వారికి అంత్యంబు నిండ<noinclude><references/></noinclude>
8k2x17xaqcb7rol2ls3pgdpip4s0ygf
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1635
104
223037
576982
2026-09-07T13:44:16Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '548 కాటమరాజు కథలు చేంత పెరవారల చేతికి మిమ్మ పెళ్ళిజేయక చెల్లిని పెట్టెను మేడ (అప్పగించి) అగ్నిగుండము జొచ్చె అమ్మ పెద్దమ్మ ప్రెగ్నెతో ముదితల్లి' పెంచెకొన్నాళ్ళు అంతట వుండనీ...'
576982
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>548
కాటమరాజు కథలు
చేంత పెరవారల చేతికి మిమ్మ
పెళ్ళిజేయక చెల్లిని పెట్టెను మేడ
(అప్పగించి)
అగ్నిగుండము జొచ్చె అమ్మ
పెద్దమ్మ
ప్రెగ్నెతో ముదితల్లి' పెంచెకొన్నాళ్ళు
అంతట వుండనీక అయ్యః నేవచ్చి
పంతమాడియు దెచ్చి పట్నము జేర్చ
పలికొండ సిరిదేవి పాపమెంచకను
ఆలమందకు పంపి అడవి పాట్టేసిరి
యిల్లడ ముంచక యెటులొ సిరిదేవి
అన్నకు అడవిల్లు అనుజ కాక సము
కన్నతల్లి జేయున ఘాతకమిట్లు?
అన్నదమ్ముల పుత్రులము
అందరము మనము
యెన్న అన్యాయము యెవరికీ లేదు!
యెన్నడు నిను జూతు యేమి
చేయుదును.
అని యిట్లు తమ్ముని అలుముక
తమ్ముడు అయితమరాజు కళేబరమును చూచి
భక్తిరన్న దుఃఖించుట
యే
తమ్ము డైతమ రాజును
యెన్నడు కష్టములు యెరుగవు నీవు
డాయంగ 'వచ్చి
ఆవులన్నను గూడి అలంబులోన
యిమ్ముగ కాలువ విడదీసి జూచి
నీవు యుద్ధము జేసి నిలిపితి కీర్తి
అయితున్న ముఖమును హరహరా
సిరిదేవి మాటలు చిత్తమున నిడక
యనుచు-
అరిగి అన్ననుగూడి ఆలము జేసి
'వయితరిగి రణమున వరిగితివి
పురువు గాయాలతో వొరిగితివి
అనుజః
అనుజః'
పన్నుగా యలమంచి ప్రభువైన దారి అరుదయ్యెనని కొనియాడి అటు తల్లి
కరియావుల రాజును చూచి శోకించుట
కరియావులరాజు కడకు నేతెంచి వోరుగంటి ప్రభువులకు పురువగు
వలిపేపు కాలువ వర్ణించి కడకు
"చెలువుగ సింహాద్రి శేఖరు కూర్మి
వర పుణ్య రణశూర! వంశపావనుడ!
సరి
రాజు ప్రక్కలో
సురియ!<noinclude><references/></noinclude>
rymziw36baffu25qcbjf4d4wf6dsgzy
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1636
104
223038
576983
2026-09-07T13:44:26Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తి రన్న కథ ఘనకరి ఘటవైరి! కరియాల రాజు పల్లవ రాజుల బలముల మీద చెల్లుగా పోట్లాడి చేతుల దట్టి 519 కల్లిలో వొరిగితివి ఘనరణశూరః చెల్లు నీ' కని యిట్లు చెలగి పున వొళ్ళెల్ల గాయాలు నొ...'
576983
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తి రన్న కథ
ఘనకరి ఘటవైరి! కరియాల రాజు
పల్లవ రాజుల బలముల మీద
చెల్లుగా పోట్లాడి చేతుల దట్టి
519
కల్లిలో వొరిగితివి ఘనరణశూరః
చెల్లు నీ' కని యిట్లు చెలగి
పున
వొళ్ళెల్ల గాయాలు నొప్పుగా నాటి
భట్టావుల రాజును చూచి శోకించుట
తిరగా తేలికవి అనుజ!
వచ్చెను భట్టాల వల్లభు కడకు
వొచ్చియు భక్తుడు
వారుస శత్రువులను వుర్విపై గూల్చి
వొనర యిట్లనియె:
'కట్టడి రణ
భట్టాలరాజు!
బరువు గాయాలతో పడితివి కలను'
పరి పరి కొనియాడి భట్టావుల
ఘోటక ఘటమాల కొట్టి చెండాడి
రాజును
వెయ్యల యర్రయ్యను చూచి శోకించుట
నిజగురువు అటనుండి నేగి
యావలను
బెజవాడ బెబ్బులి పెయ్యల
యర్రయ్య
కడనిల్చి పైనిండ గప్పిన శాల్వ
కడకును దీసియు కన్నుల జూచి...
'మరి నీవు బెజవాడ మల్లప్ప కరుణ
పుర్విని బడగానె పుణ్యమూర్తిః
దరికొని కాలెను తగ వాడ నాడు
అందుకు బ్రాహ్మలను అడుగగ
మందసమున నుంచి మడుగు
చెప్పిరి
గండాన బుట్టెను కనుక
యీ బాలుడు
వుండ కీడవు నన వాగి చేసి రటుల
ముడుగున దిగి స్నానమాడు M
మునుగ
జడిమందసమునంటి జలధిపై లతల
పడి చుట్టుకొని యున్న మందసము
రాగ
తలుపులు సడలించి తాళములు తీసి
పోలికలు జూచియు పూర్వస్మృతి
వచ్చి
తమ్ము డంచెంచియు తగ విచారించి
ద్రోయుడని అమ్మ కరువవుట మేనత్తకు యివ్వ<noinclude><references/></noinclude>
h07ex9niig2r0bm7m9ddzowiw85epql
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1637
104
223039
576984
2026-09-07T13:44:37Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '550 అత్తగు చట్టి మారమ్మ తా గొనియు యెంతయుప్రేమతో యెత్తుచు పెంచి కూర్మితో తనుగన్న కొడుకు సమముగా పెంచెను సారసగంధి 'బెజవాడ బెబ్బులి'గా పేరు వహించి కాటమరాజు కథలు భుజబలమున శత్రు...'
576984
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>550
అత్తగు చట్టి మారమ్మ తా గొనియు
యెంతయుప్రేమతో యెత్తుచు పెంచి
కూర్మితో తనుగన్న కొడుకు
సమముగా పెంచెను సారసగంధి
'బెజవాడ బెబ్బులి'గా పేరు వహించి
కాటమరాజు కథలు
భుజబలమున శత్రువులను ఖండించి
పాపసిద్ధి ప్రభుని బవరాన గూల్చి
యేపుగాశానల విడబడి నరికి
కదసిన సేనల ఖండ్రించి వేచి
తుదకిటు రణములో తుదిమట్టినావు'
అని యిటు తమ్ముని ఆటులాడి కదిలి
తన చిన్నతమ్ముడు ముమ్మయ్యను చూచి
భక్తిరన్న అడలుట
చిన్ని తమ్ముడు ముమ్మయను
రంగ బోయి
కదనిల్చి భక్తుడు కన్నీరు గార్చి
అడలుచు బలికెను అన్న తానపుడు-
'చిన్నితమ్ముడ! నిన్ను చెలగ
పురినుంచి
అన్న పాలేటికి అరిగిన వెనుక
నీ వైన వంశము నిలుపగలేక
నీవు రణానికి నేగంగ నేలః
వల్లవ గోత్రజుల వంశమంతయును
పల్లవరాజుల బవరమునందు
వంశక్షయముగా వ్రాసేనా
బ్రహ్మ'
సంశయమును వీడి సర్వజ్ఞమూర్తి-
'అన్నదమ్ముల పుత్రులందరు మీరు
పన్నుగా పాలేటి ప్రక్కను గూడి
వొక్కరొక్కరు యెదిరి వైరుల మీద
చక్కగా పోరాడి సమసితి రిచట
యీ కీర్తి జగములో యెన్నాళ్ళ కైన
ప్రాకి వీరకథల ప్రజ లెన్నుచుందుః''
పద్మరాఘవుని కళేబరమును చూచి భక్తి రన్న శోకించుట
తమ్ముల గొనియాడి తానటు కదలి
పద్మరాఘవు చూచి పలికే భ క్తుండు
*మరిది పద్మరాఘవః మండ
లేశ్వరుడు
అరుదయ్యె నీ చెలిమి అనుజుని తోడ
కులమున .. వెలమవు చెలిమిని మరిదివి
చెలికాండ్ల చిత్తమా! చెరగున పైడి!
నాదెండ్ల పైడివార్లకు పెండ్లికొడుక!
విప్పర్ల సింహమ| వీటికి రాజః
విప్పర్ల నీవు బుట్టి విలయెల్ల యేలి
తమ్మునితో చెల్కి తగ నీవు జేసి
యిమ్ముగ ధేన్వుల నెల్లెడ మేపి<noinclude><references/></noinclude>
7hz3zcq6e40807q18btmjx1eojhrklz
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1638
104
223040
576985
2026-09-07T13:44:49Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భ క్తిరన్న కథ మేలు కీళ్ళకు మాతొ మెలగితివి నీవు కలియుగమున వీరకథ లెన్ని నాళ్ళు నిలుచు అన్నాళ్లు నీకీర్తి నిలుచుః రణవీర తమకాన రాజుసన్నిధిని ఘనముగా అవుసరాలు కడు భ క్తితోను వ...'
576985
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భ క్తిరన్న కథ
మేలు కీళ్ళకు మాతొ మెలగితివి నీవు
కలియుగమున వీరకథ లెన్ని నాళ్ళు
నిలుచు అన్నాళ్లు నీకీర్తి నిలుచుః
రణవీర తమకాన రాజుసన్నిధిని
ఘనముగా అవుసరాలు
కడు భ క్తితోను
వీరులకును నీకు వేరు లేకుండ
జరుపుదు రెప్పుడు మరిది
పుత్తమరాజును జూచి శోకించుట
పొందుగా తిరుమందుల పుత్తమరాజు
చందము జూచియు జాలి భక్తుండు!
'కొమర సుతుడవు
గుణ విశాలుండః
సమర విజయః శత్రుసైన్యాల వైరి|
తమ్ము రైతన్నకు తగు ప్రధానివిగ
నమ్ము ఖమున సింహాసనమున నుండి
క్షితిని పాలించియు చిరకీర్తిగనియు
వితరణ గుణశూరః యేకైక వీరః
నోరుగంటిలోన పోరులు గెలువ
ఆ రెక్కలశ్వము వాహ్యాళి వెడలి
స్వారి చేసియు దాని సమయ
జేసితివి
తమ్మునితో రణస్థలిని పోరాడి
అమ్ముల పాలైతివయ్య వో మరిదిః
యిమ్మహి నీకీర్తి వెలయు నంచరిగి
అల్లుడు పోచయ్యను జూచి వగచుట
ధిక్కరించిన వారి తివిరి చెండాడి
అల్లుడు పోచయ్య నటు చూచి కలను
వల్లవ గురువు తా నగవంగసాగె:
'చక్కని పోచయ్య చెల్లెలి కొడుక
పెక్కురు మన్నీల పృథివిని గూల్చి
పురువు గాయాలతో వొరిగితివి
వెక్కస రిపులను వెన్నులు విరచి
అల్లుడ!
నాచకూళ్ళ నాయుని చూచి దుఃఖించుట
మరి మరి న్యుభించి మరి యటు ఆడలి నాచకూళ్ళ నాయుడా! నా చిన్న
నాచకూళ్ళ నాయుని నడిగల్లు జూచె:
మరిది
'
551<noinclude><references/></noinclude>
cjkbgca15azgk18x8g6gego8a0d9va0
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1639
104
223041
576986
2026-09-07T13:45:00Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '552 వాసిగ రణమున పైరులమీద చేసి ఘాతలు వారిని చెండు చెండాడి పోరాడి రణమున భూపతుల గూల్చి కాటమరాజు కథలు పురువుగా గాయాలతో వొరిగితివి చట్టువారి యర్రయ్యను జూచి శోకించుట రట్టడి కూరు...'
576986
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>552
వాసిగ రణమున పైరులమీద
చేసి ఘాతలు వారిని చెండు చెండాడి
పోరాడి రణమున భూపతుల గూల్చి
కాటమరాజు కథలు
పురువుగా గాయాలతో వొరిగితివి
చట్టువారి యర్రయ్యను జూచి శోకించుట
రట్టడి కూరుడు చట్టివారి యర్రయ్య వయ్యన రణములో పరిగితివి
అట్టె రణమున గూలుటది జూచి
BD03:
'యెలమితో పెయ్యం యర్రన సరస
చెలికాడ! పడితివా చేసి యుద్ధమును
భీముని రాముని పేరెన్నికైన
సామజఁఖుల వైరి చట్టవారి యర్రయ్య
1
మరిది
మరిది
అయ్య కీరితి కాముడు' వని పల్కి
కదలి
దామసాని వెంగళు తనయుని జూచి
'వేమారు శత్రుల యేపణగించి
అల్ల మీ మేనత్త ఆల పెద్దమను
తలచియో కాటమధవుని చెంగటను
మ త్తేభములనెల్ల మట్టి మల్లాడి
యి తెరంగున పెయ్య లెర్రయ్య
వొరిగితివి ధరమీద వో చిన్న మరిది।
తమ్ములను మరదులను తలచుకొని భ క్తిరన్న విలపించుట
అని యిట్లు భక్తుడు ఆ రణభూమి
'పేరు కీర్తులు గన్న బిరుదాంకులార
చని చూచి యెల్లెడ చాపకట్టుగను
నెరవైన రణరంగ నిరంకులార!
తమ్ములు మరుదులు తగిన
బాంధవులు
ముమ్మరమగు పోట్లు మూర్ఛలు
కశదప్పియుండుట కల్లి మధ్యమున
వల్లవ తిరుమందులు వునికిని జూచి
సత్యమే జయమన్న సర్వజ్ఞులార1
నిత్యులైన మీరే యీ ధాత్రిలోను
పాలేటి వీరులు పరదు పుణ్యులును
పలుకరు నాతోను భక్తుడ నేను!'
అడలుచు బలిచిన ఆ పుణ్యగురువు
కడ కొక్కరైన పల్కరు భక్తుతోడ<noinclude><references/></noinclude>
325xplptfngmpa1397t46t7cgt38x57
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1640
104
223042
576987
2026-09-07T13:45:11Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తిరన్న కథ 558 భక్తి రన్న పడియున్న పల్లి కొండను అవతారమూర్తిగా కీర్తించుట గోపాల కృష్ణుడై గోవులగాచి హరి గురువు కడనిల్చి ఆ భక్తిరన్న వ్రేపల్లె యందుండు వేల గోపికల మనసున దనరూ...'
576987
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తిరన్న కథ
558
భక్తి రన్న పడియున్న పల్లి కొండను అవతారమూర్తిగా
కీర్తించుట
గోపాల కృష్ణుడై గోవులగాచి
హరి గురువు కడనిల్చి
ఆ భక్తిరన్న
వ్రేపల్లె యందుండు వేల గోపికల
మనసున దనరూపు మరి యుండజేసి
పరదక్షిణము జేసి పడి సాగి మ్రొక్కి
పరమాత్మః గోవింద!
బలభదమూర్తి
ఆదినారాయణా! అజుడః గోవిందః
మత్స్యమై జలధిలో జొచ్చి వేదములు
తెచ్చి బ్రహ్మకు నాడు యిచ్చిన దేవః
కూర్మమై నగమును కుదురుగామోసి
వేమారు దివిజుల యేలితివపుడు
వారాహరూపము వయ్యన దాల్చి
ప్రారణ్య నేతుని హతము జేసితివి
నరసింహమై హిరణ్య కశిపుని
కరుణించి ప్రహ్లాచు గాచితి నపుడు
వామన మూర్తివై వచ్చి యా బలిని
భూమి దాన మడిగి పుచ్చితి నటకు
పరశురాముడు పై పరగి లోకమున
కార్తవీర్యుని ద్రుంచి కీర్తి జెందితివి
దశరథ సుతుడవై తాటకి ద్రుంచి
కుశికు యాగము గాచి గూడియు పోయి
శం:రు విలు విరిచి జానకి గొనియు
లంకరాక్షసుల నిశ్శంక తో గూల్చి
పొంక మణగించిన భువన రక్షకుడు
కంసాది రాక్షస గణముల దునిమి
వంశపావనుడవై వర్థిల్లినావు
నీ మహిమ వర్ణింప నిఖిల లోకముల
వేమారు వెదకిన యెవ్వరు లేరు
యిరు వంశముల యున్న యెల్ల
గురుమూర్తి నగుచున్న
యాదవుల
కులపావనుండ:
హరి! మాకు రిక్కీవె వరపుణ్యశాలి:
పరమాత్మ ! దిక్కీవె : పలుకు
నాతోను
నినుగూడి తమ్ములు నీరణస్థలిలౌ
అనిజేసి వొరిగి యున్నారలు వీరు
యీడు జోడుగ తమ్ము లిరుగడ
మరుదులు
వీడక పోరాడి యిల గూలియుండిరి
కాశి తీర్థము యిచ్చి ఘనుల నందరిని
వాశిగా కైలాసవాసుల జేమ
కాశితీర్థము చెస్తి కనుము భక్తుడను
బావరో నాతోను పలుక వదేమి?"<noinclude><references/></noinclude>
3qg7v510jj7nco76vtav0omcx1u5vsw
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1641
104
223043
576988
2026-09-07T13:45:24Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '554 కాటమరాజు కథలు భక్తిరన్నకు శివుడు ప్రత్యక్షమగుట యీవిధి నడలిన యేమనకున్న 'రఘుపతి మిము గూడి రణరంగమందు పగతుల కెదిరించి బవరంబు చేసి సమర రంగంబున చావలేదనుచు నీమదినుంచితో యేమన...'
576988
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>554
కాటమరాజు కథలు
భక్తిరన్నకు శివుడు ప్రత్యక్షమగుట
యీవిధి నడలిన యేమనకున్న
'రఘుపతి మిము గూడి
రణరంగమందు
పగతుల కెదిరించి బవరంబు చేసి
సమర రంగంబున చావలేదనుచు
నీమదినుంచితో యేమన విపుడు
చూడు' మటంచును కూల మెగ వై
పడు శూలమునకును పట్టె రొమ్మెదురు
తొలకరి మెరుపునా దూరము కెగయ
శూలము దివినుండి సుర అందుకొనిరి
పర్వత మల్లప్ప పయనమై వచ్చె
గురుడున్న చోటికి కూడి. ప్రమథులతో
భక్తుని యెదుటను ప్రత్యక్షమైన
భక్తి సాష్టాంగము పడి మ్రొక్కె
కొమ్ము కసినేడు భ క్తి రన్నను జూడవచ్చుట
కొప్పుకొండ నున్న కొమ్ముకశినీడు
అప్పుడు రణభూమి నటు పారజూ చె -
నాలుగు పూటలు నయ్యె నేటికిని
డాలు డమామీలు తగ గొడుగులును
గురుతుగా నున్నవి గుడి గుడార్లిచట
పెరువారు రణభూమి పరగ
కాకిబోయిన యన్న మనుడు
బాగుగ దీవించి భక్తుడిట్లనియె !
'నలుబదేండ్లయె కొమ్ము నాదము
గురువు
వినియు
కలగ కొమ్మూదుము కళినీడ: నీవు'
గురువు జెప్పినమాట గోబ్బున
వినియు
వొచ్చిరా?
పరిపరి విధముల పట్టెను, కొమ్ము
ప్రణవ నాదంబుగా ప్రజ్వరిల్లగను
భక్తుండు
విని కొమ్మునాదంబు యీశ్వరుడు
వాశిగా రణభూమి వచ్చియున్నాడొ
మె
తెలియవలె' నని కొమ్ము
శింగినాదము కొమ్ము శివయోగి
గొప్ప
యెదుట
వల భుజముపై నిడి వచ్చే అచ్చటికి ఖంగున మ్రోయఁగ కని భక్తు డలరె
సాగిలబడి మ్రొక్కె సరగ భక్తునికి<noinclude><references/></noinclude>
57hu02zuo81vdejti0ocyiojn7pt8xo
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1642
104
223044
576989
2026-09-07T13:45:35Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తి రన్న కథ 556 చనిపోయిన యాదవ వీరులకు గంగ ప్రాణములు పోయుట రణము కావలియున్న రణవీరగంగ ప్రాణాలు యిడి లేపె పరమపుణ్యులను వీర మాహాత్మ్యము వెలయంగ వారు వీరులై శివలీల వెస నాడి రచట శ...'
576989
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తి రన్న కథ
556
చనిపోయిన యాదవ వీరులకు గంగ ప్రాణములు పోయుట
రణము కావలియున్న రణవీరగంగ
ప్రాణాలు యిడి లేపె పరమపుణ్యులను
వీర మాహాత్మ్యము వెలయంగ వారు
వీరులై శివలీల వెస నాడి రచట
శిరసులు వెంట్రుకలు చెదర
నాడుచున
'హర హర లింగు శివా! హర!'
వల్లపు లానంద మొప్పగా నాడిరి
యెల్ల తిరుమందులు వుల్లాసమునను
'నరహరిఁ గోవింద | నారాయణనుచు
పరిపరి విధముల పలుకుచు నాడిరి
'హరిహరి గోవింద!
హరి ముకుం'దనుచు
శరణు జేయుచు లేచె సరగ పలికొండ
యనుచు యెల్ల వీరుల తాము యిట్లని రపుడు
వీరకథ యెల్లకాలము నిలుచునట్లును, యర్రగడ్డపాడు
పుణ్యక్షేత్ర మగునట్లును శివుడు వరమిచ్చుట
మల్లిఖార్జుని జూచి ప్రమథుల జూచి
పల్లెకొండను జూచీ భక్తుని జూచీ:
'యెల్లకాలము నిలువు డి వీరకథలు'
వల్లవులు తిరుమందులు వందనము
‘వల్లె' యనుచును నవ్వె అల్ల
విరివియౌ పాలేటి వీరు లెల్లరకు
బోరున ప్రాణాలు బొందులు వీడె
పలికొండ భక్తుడు పరగ వీక్షించి
తాలిమి చెడి కొంత తడవు చింతించి
చేయ
మల్లప్ప
"వీరు లై మృతిబొంది వీర స్వర్గంబు
పరగ కాశి జలష, పాలేటి నీరు
వెలయు శ్రీ శైలమై యిదె
లింగగిరియు
విలసితముగ కలిని యెరగడ్డపాడు
యిదె పుణ్యక్షేత్రమగు యెరగడ్డ
'కశినీడః రమ్మని గారవించియును
'పసి బిడ్డ లాదిగా పరుగు మీరెల్ల
తర తరముల నుండి దై వయోగమున
బిరుదులు వాయించి బిడ్డల మారు
వేరు బంధము లేక యెల్ల కాలంబు
కోరికతో యింటి కొడుకుల రీతి
మేలు కీళ్ళకు మాతొ మొలగితిరి
ర
పాడు!'
కల కాల మిట్టులే కలుగును మీకు '
అన్న అనుమతి చేత ఆకశి నీడు
పన్నుగా జనె ఆటుబాసి రణభూమి.
మదన సంపూరు డిటు మన్నించి అరిగె<noinclude><references/></noinclude>
5ip46wryi96gtnzc6zgjicetd16q5t5
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1643
104
223045
576990
2026-09-07T13:45:48Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '558 కాటమరాజు కథలు భక్తిరన్న చాగలకొండకు వచ్చి చల్లవారికై విలపించుట ఆగత మేరిగి భక్తుడా పల్లికొండ చాగల కొండకు చనుదెంచి రపుడు చల్ల వారలు పోట్ల సమిసిన విధము అల్ల రఘుపతి భక్తుడట...'
576990
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>558
కాటమరాజు కథలు
భక్తిరన్న చాగలకొండకు వచ్చి చల్లవారికై విలపించుట
ఆగత మేరిగి భక్తుడా పల్లికొండ
చాగల కొండకు చనుదెంచి రపుడు
చల్ల వారలు పోట్ల సమిసిన విధము
అల్ల రఘుపతి భక్తుడటు జూచి
యచట
పిల్ల యేరుగ రక్త పొర్ణిక జూచి—
వీరుడు వను పేరు వెలయంగ జగము
పొంకమౌ తమ్ముడ: వెంకట శౌరిః
శంక యెంతయు లేక సైన్యము
మూల బలము తరిగి మొన విడ
బొడిచి
'చల్ల నా తమ్ములు: సాహసులార! బల్లెములు యెదురొమ్ము బలువుగ
బలపు యుద్ధము జేసి పగతుల
ద్రుంచి
యిల గూలితిర మీరు వేరు వేరుగను
చల్ల పిన్నమరాజః సాహస ఘనుడః
బరువుగా యెదురొమ్ము బాకులు
కల్లిని వొరిగితిగా వెంకటాద్రి: '
అచ్యుతుడు వొరుగుట అచట
నాటి
జూచియును
నాటి
వొచ్చియు భక్తుడు వొర్ణించి బలికె:
'చల్ల అచ్యుతుండః సమర నిశ్శంక
యెల్ల వైరుల సేన యేపణగించి
మచ్చరంబుగ పోరి మన్నీల జంపి
వొరిగితివి ధరమీద వో పిన్నమయ్య
చిన్ని నా తమ్ముడా! చెలగ
నారాయణ।
మన్నె మూకల నెల్ల మహి మీద
హెచ్చుగా అలుగులు యెద యందు
గూల్చి యియ్యెడ రణములో యిటుల
నాటి
. గూలితివ
నాటి అయ్యయ్యొ తమ్ముడా!' అని
పలవించి,
యెన్నియో మెయినిండ యీటెలు
వానరంగ ధర మీద వొరిగితి
విచట
గుణ ధీరుడాః చల్ల గోవింద! నీవు
చందమామను బోలు అందమౌ
బంధువులను జూచి మరుదుల జూచి,
'పందుముల గోవిందుఁ బలు
పరాక్రముడు
మోము
తమ్మునికి ప్రధాని తన చిన్న
సందేహమును లేక సర్వ దళములను
మరిది:
నురుసూది రణభూమి వొరిగితివి
అమ్ముల పాలై తి వయ్యయో '
నీవ
యనుచు
చి<noinclude><references/></noinclude>
3vgr36rvn3a79nrnovp1vc67j9b983b
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1644
104
223046
576991
2026-09-07T13:46:00Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భ క్తీరన్న కథ వల్లవుల తిరుమందుల వైన వైనాన రణమున వెదకి అందర జూచి 'చాగల కొంచ రణసాహసులార త్యాగ మూర్తులార! ధన్యాత్ములార! కాశి తీర్థం బిదె గైకొను' డన్న వాశీగా పిన్నముడు పలికె నిట...'
576991
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భ క్తీరన్న కథ
వల్లవుల తిరుమందుల వైన వైనాన
రణమున వెదకి అందర జూచి
'చాగల కొంచ రణసాహసులార
త్యాగ మూర్తులార! ధన్యాత్ములార!
కాశి తీర్థం బిదె గైకొను' డన్న
వాశీగా పిన్నముడు పలికె నిట్టులను-
'శరణార్థి శరణార్థి శంకర వినుతః
వేరుగా జూ స్తిరి యెల్ల కాలమును
గతమైన మాటలు కదప నేమిటిక
చతురంగబలమును సాహస మెదిరి
మాఘ బహుళ సప్తమి అది
మొదలుకొని
అష్టమి వనమి దశమి ఆదరక
మేము
చలమున నెదిరించి చాగలకొండను
బలముల గూల్చియు ప్రఖ్యాతి మించి
ముందర శౌర్యము మొన కెరుకపడగ
పొందుగా పోట్లాడి పొలిసితమీ
యిచట
తమ్ముల ముందర తగ నాదరించి
మమ్ము వేరుగ జూచి
మాట్లాడుచుంది
కల కాలమిచ్చట కనిపెట్టుకొనియు
నిలచితి మిటురాక వలపక్ష మాయె
వీర మాహాత్మ్యము యెల్లకాలంబు
మేరలు మీరక యేర్పరచు' మనిరి
అని యిట్లు చల్లవారు అడిగినందులకు
విని పల్లెకొండయు విశ్వేశునుతుడు
'పాలేటి నెలకొన్న భాగీర్తి గంగ
యిలలోన శివలీలలు యెసగిన వారికి
557
వీరగంధము జందె మిచ్చి యామీ ద
పేరుగా గొలుతురు పెంపుగా నెపుడు
సాక్షాత్తు శివురాణి జలదేవి గంగ
యిచ్చోట చెల్లితిరి మీరలు గనుక
వీరగంధము జంధ్య మెసగి సాంబ్రాణి
వర ధూప నైవేద్య మొనర చేసియును
పాలేటి వీరులకు పరమ పుణ్యులకు
యిల మీకు యెందును వేరు లేకుండి
మా రణముకు రాక మమ్మాదరింపక కొలుతురు మిమ్మెపుడు కులము
యరగడ్డపాటికి వెళ్ళియు నీవు
వారం
భక్తిరన్న మంగలిపాడు వచ్చి ఒరగిన బొల్లావును
బీరనేని జూచి దుఃఖించుట
చాగల కొండవిడి సరగునవారు
మగిడియు వచ్చిరి మంగలిపాడు
బొల్లావు పోట్లాడి భూపతుల జంపి
బలువగు సిద్ధిరాజు బలముల నెల్ల
చెల్లగ పొడిచియు చీకాకు పరచి
ఆకు యెడమలేని అమ్ములు నాటి....<noinclude><references/></noinclude>
7u1jgiqjuqxa909enewwy0kqlpzdjlc
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1645
104
223047
576992
2026-09-07T13:46:11Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యేకాదశీనాడు విష్ణుపురి యేగె ఆ రణమున చెల్లిన ఆవును జూచి బీరు నాయని జూచి పేరెతీయడలి కాటమరాజు కథలు కల్లుగా పోట్లాడి చెల్లె మీతండ్రి నేటికి బీరన్న నీవు యిచ్చోట పాటి తప్పక పో...'
576992
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యేకాదశీనాడు విష్ణుపురి యేగె
ఆ రణమున చెల్లిన ఆవును జూచి
బీరు నాయని జూచి పేరెతీయడలి
కాటమరాజు కథలు
కల్లుగా పోట్లాడి చెల్లె మీతండ్రి
నేటికి బీరన్న నీవు యిచ్చోట
పాటి తప్పక పోరి పగతుల జంపి
మాను వొరిగిన రీతి మరియుండ జూచి గాటంపు అలుగుల గాయాలు నాటి
తను గొలుచు గోసంగిదళములు చుట్టు
అనువుగ రణములో హతమైన జూచి
పగవారు గోసంగి బలముల మీద
తెగబడి చెల్లిన తీరెల్ల జూచి
గుర్రాలు యేనుగులు కుంభిణిమీద
వర్రుగా చెల్లిన వైనము జూచి
భక్తుడు పలికొండ పరగ నిట్లనియె
'వంతుకెక్కిన జాంబ వంశవర్ధనుడు
అలనాడు మసిలినీడు అరువదేండ్ల
మున్ను
బల్లికురువను పోరి బలముల గూల్చి
వొరిగితివి ధరమీద వో బీరినాయుడః
సిరిదేవి నీను బెంచి చేసే పెద్దగను
వేరు బంధము లేక వీరాజిలోను
గురుతుగా బాగాది గుండు సన్నిధిన
బీరినాయుని గుండు పేరెన్న బడును
వీర గోసంగుల బీరన్న నీకు
కలియుగ మందున గంగ సన్నిధిని
కొలుతురు నిన్నును కోర్కెతో
నెప్పుడు
కాశితీర్థం బిడి గోసంగి వీరునకు
వెన వచ్చి కూర్చుండిరి యీవలిద్దరును
బసవన్న ధనకొండ చేరుట
బసవన్న ధనకొండ పట్టణము చేర
ఆ సిరిదేవి కొమురమ్మయు సతులు
బసవదేవుని జూచి భ క్తి నందరును
అర్ఘ్యము నై వేద్యమమరంగ నిచ్చి
సాష్టాంగ మొనరించి సర్వేశ్వరునికి
పళ్ళెమున నివాళి భామలు దెచ్చి
అల్ల బసవన్నకు అర్పించగాను
| కన్నీరు పళ్ళెము మీద
బల బల
కురియుట సిరిదేవి కొమరమ్మ చూచి
యాదవకాంతలు గుండమున కాయత్తపడుట
గురువు చెప్పిన మాట గురుతులు
అంత్యకాలము తమ కయ్యెనని
తెలిసి *
యెరిగి<noinclude><references/></noinclude>
hvhsie582im4d411tj50vmecvs7ba4s
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1646
104
223048
576993
2026-09-07T13:46:23Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తిరన్న కథ మందుముల యరణప్ప, పైడివారితల్లి సిరిదేవి వందనము చేసి రందరును 'పుండరాదింకను వో కన్నతల్లి! గుండముకు యత్నము గొబ్బున జేయు అగుమంచి నటు పిల్చి అమ్మ తెల్పగను సగరులు ప...'
576993
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తిరన్న కథ
మందుముల యరణప్ప, పైడివారితల్లి
సిరిదేవి వందనము చేసి రందరును
'పుండరాదింకను వో కన్నతల్లి!
గుండముకు యత్నము గొబ్బున
జేయు
అగుమంచి నటు పిల్చి అమ్మ తెల్పగను
సగరులు పిలిపించి సరిత్రవ్వ
గుండము
'అన్నలారా నేను అతివల గూడి
పున్నెపు నీరాడ పోవలె నిపుడు
కొలను గావించుడు గొబ్బున మీరు'
అన సగరులు తాము అంతయు
అవిరళ దిక్పాలులు అందరు చెల్లు
పుట్టుట గిట్టుట పొడము వారలకు
యిట్టు నిలచువారు యెవ్వరు లేరు
తనకు పుట్టుట గిట్టుట తథ్యము లేదు.
విను విను చెప్పెద చెంది ఆగుమంచి
కలకాలమును ముందు కలియుగ
మందు
నిలుచును భక్తిని నీ వేగి యిపుడు
వొక్క ప్రొద్దుండియు వొప్పుగా నీవు
గ్రక్కున బోనంబు గావించి తెమ్ముః
జంట యెడబాయక సఖి: అగుమంచి।
వేడుకునుంటిమి విందును గుడువ'
త్రవ్వ
గంగ సన్నిధి నిల్చి కరములు
మొగిచి
గంగతోడుత పలికె గవురు
గంగన మరితెలిసి కాంత అగుమంచి
సంగతిగా వచ్చి జలకము లాడి
పున్నెపునీరాడి పొలతి వేవేగ
అన్న లిచ్చిన సొమ్ములు
అగుమంచి
ఆభరణములు
'గొనకొని సగరులు గుండము
త్రవ్విరి
అనువుగ జలకము ఆడియు మనము
గుండాన బడవలె కోమలి యిపుడు
రెండు పయనమయి లేచి రండనిన
'అన్నువ చెల్లెలా ఆగుమంచి వినుము
యెన్న జనన మరణము లెరుగను నేను
మిన్ను మన్ను గలిగియున్న
దినములును
యెన్నియో యుగములు యెరిగితి
నేను
శివ విష్ణు' బ్రహ్మలు చెల్లు దేవతలు
ధరియించి అగుమంచి తల్లికి మ్రొక్కి
పరిజనులతో గూడి బాజార్ల వెంట
తిరువీథు లూ రేగి తెరువు నచటచట
తన వంటి సొమ్ములు తరుణుల కిడుచు
పనివాడి ముత్తైదు పణతులు కిడుచు
కోటలు విడిచి పోవ గోపకాంతలును
వాటమౌ గాదెలు వరుస వస్తువులు
బొక్కసముల నుండు రొక్క
జాలును
గ్రక్కున కొల్లబెట్టి కాంతలందరును
కౌమరన్ము సిరిదేవి గొబ్బున తాము
పట్టణములో నున్న ప్రజల నందరిని -<noinclude><references/></noinclude>
hzruzw2erckd5nw23hi28ijmtfaoo39
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1647
104
223049
576994
2026-09-07T13:46:35Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '580 కాటమరాజు కథలు యెట్టో వలసలు బోవ వేగ చాటింప వేస దొనకొండ విడి యేగిరి ప్రజలు పసిబిడ్డ బాలాది పలవరింపుచును సిరిదేవి కొమరక్క లక్కసిరి కూటాలతో అగ్ని కాహుతి యగుట దేశాది రెడ్లన...'
576994
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>580
కాటమరాజు కథలు
యెట్టో వలసలు బోవ వేగ చాటింప వేస దొనకొండ విడి యేగిరి ప్రజలు
పసిబిడ్డ బాలాది పలవరింపుచును
సిరిదేవి కొమరక్క లక్కసిరి కూటాలతో అగ్ని
కాహుతి యగుట
దేశాది రెడ్లను తా సిరిదేవి
కరణాల కాపుల గ్రక్కున బిలచి-
'యిరువురకును ఋణము యిటు
!
అన్నలారా! మాకు అంత్యము నిండె!'
చిన్న బోయిరి ప్రజలు సిరిదేవి పలుక
గోడుగోడున ప్రజ గుబ్బటిలసాగె
'యేడువ పనిలేదు యేలుకొండెపుడు
మామారుగా మీరు మా యన్నలారు'
కొమరమ్మ సిరిదేవి కూటాలనున్న
పదార్థ పెట్టెలు పంట వస్తువులు
అగుమంచి
అగుమంచి గుండాని కాయ తమాయె
మంటలు మండెను మింటి పొడవునకు
పంతమును వచ్చేను బాలరాజుల
చెల్లెలు
వచ్చి చంపుడు కట్ట వరుసతో
నెక్కెను
హస్తములు మొగిచి అగ్ని దేవునికి
ప్రస్తుతింప దొడగె పాలేటి వీరుల
గగనంబు భూదేవి వలరాజు దలచి
…. వప్పుగా వరములు వనరంగ నిచ్చె
విదితముగా ప్రజకుయిచ్చే సిరిదేవి
ప్రాపులేకను ప్రజ పలవరింపగాను
తాపత్రయమునొంద తగదని
చెపు
'కారణ మిటుల గావల సెను నుండి!
వారల నోదార్చి వగవకు డనుచు
సిరిదేవి తెలిపియు శీఘ్రముగాను
కొమరక్క. సిరిదేవి గోపికా స్త్రీలు
తమ తమ కూటాల తలుపులు
అగ్ని దరికొల్పిరి; ఆటులేగినట్టి
సాగుమానము
హస్తములు ముకుళించె సభవారి
మూసి
కపుడు
గుప్పున ఆగుమంచి గుండాన దుమికె
చమురు కుండలు వేసి సఖియలు
అడలి రి
పొగులుచు వెలవెలపోయి రందరును
గంధపు మ్రాకులు కడకును కదుల
పొందుగా కూర్చిరి ప్రోగుగానపుడు
చందనగంధియు సమసి మసి
యా<noinclude><references/></noinclude>
2gl23qls1w6c11lyxc0aflui9q6iumk
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1648
104
223050
576995
2026-09-07T13:46:51Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భ క్తి రన్న కథ బసవన్న ముక్కన్ను తెరువగా ధనకొండ పట్టణము భస్మమగుట బంగారు కంబాన వరిగిన బసువన్న ముగురు మూర్తులదలచి ముక్క న్ను భాషింప ధనకొండ భస్మమై పోయె లక్కసిరి కూటాలు రా లోగ...'
576995
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భ క్తి రన్న కథ
బసవన్న ముక్కన్ను తెరువగా ధనకొండ పట్టణము
భస్మమగుట
బంగారు కంబాన వరిగిన బసువన్న
ముగురు మూర్తులదలచి ముక్క న్ను
భాషింప ధనకొండ భస్మమై పోయె
లక్కసిరి కూటాలు రా లోగిండ్లు
చిచ్చులు తగిలి కాలె సిరిదేవి
బత్తుని నల్ల మేడ భద్రాక్ష కూటాలు
భద్రాక్ష కూటాలు కాలి భస్మంబు
చిత్తర్వు కూటాలు చిచ్చులు తగిలే
కొల్లారు కూటాలు కొలిమి
మంటలై మండె
కూటాలు
కొమరగిరి కూటాలు కొలిమినుంటకై
కైలాసగిరికి కాంతలు పయనమైరి
కనక రథము లెక్కిరి
మండె
గోపకాంతలందరును
అగుమంచి కూటాలు ఆగ్గి
పాపనూ మేడమీదికి
తగులబడెను
పరమేశ్వరుండు
కాటమన్న నల గంగ కూటాలు
561
చిత్రబాణములు శివుడు శ్రీఘ్రమే పంపె
కనుకులై మండె పాపనూక మేడ భగ్గున మండె
యాదవ కాంతలు కైలాస మేగుట
పాపనూ అగుమంచి పషిణి రథ
యెరణప్ప, కల్లప్ప, యేడావ
అక్కప్ప.
సిరిదేవి, కుమరక్క, సీతలందరూను.
మరివేగ అగ్నిచే మడిసి రందరును.
బత్తుని నల్లమేడ, పణతి వీరగంగ,
రియావుల
కనక రథములు యెక్కి కైలాస
మేగిరి
కాంతలు రాగాను కరకంఠకుండు
బత్తినన్న కైలాస బండకడ నుండి
పాలేటి వీరులు ప్రఖ్యాతిగాను
ఐసువన్నకు దండప్రణామము
చేసిరి
కాంత లందరును కరుణతో యాదవులు కైలాసమేగిరి
36)<noinclude><references/></noinclude>
h83fdqexhwb0t7hyea9scj78hvgi153
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1649
104
223051
576996
2026-09-07T13:47:09Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అనుబంధము - I యరనూక రాజు కథ [ ఈ వీరగాథ మొదటి సంపుటమున పెద్దిరాజు కథకును పోలురాజు కథకును మధ్య నుండవలసిన మూడు కథలలో నొకటి ] అవతారిక శ్రీలోలు గోపాలు చిత్తమున దలచి ధారుణి తమకీర్తి...'
576996
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అనుబంధము - I
యరనూక రాజు కథ
[ ఈ వీరగాథ మొదటి సంపుటమున పెద్దిరాజు కథకును పోలురాజు కథకును
మధ్య నుండవలసిన మూడు కథలలో నొకటి ]
అవతారిక
శ్రీలోలు గోపాలు చిత్తమున దలచి
ధారుణి తమకీర్తి దశదిశలందు
రఘురామునకు మ్రొక్కి రమణ
తోడుతను
ప్రేమతో పార్వతి పెద్ద సుతుండు
సర్వవిఘ్నేశుని సతతము దలచి
విష్ణు బ్రహ్మను శివు వేడ్క ప్రార్ధించి
వాణిని మదిని గీర్వాణి నుతించి
రాణించు శివురాణి రమణి ప్రార్ధించి
కడువేడ్క ధనకొండ గంగను దలచి
కాళికాంబకు మొక్కి కవుల కీర్తించి
వెలుగొంద కృతులచే వెలసెడి
చంద్ర పూర్ణ
భూమి
చంద్రుఁడు
ఆరూఢి వినిపింతు యాదవ చరిత
రమణతో యరనూక రాజు పోట్లాట
విఖ్యాతిగా విన పేట్క సొంపేసగ
సరగ వేట్కతో చెపుడు.
శ్రద్ధగా వినుడు.
ఎరుకల పగ తీర్చుటకు యరనూక రాజు
ఏనుగమలను నిలుచుట
అరయంగ యర నూక యాద
వల్లవుల ఘనుండు వల్లాంబసుతుడు
వేంద్రుండు
యెరకుల పగకు నై యేనుగమలను
గరిమతో రిపుగజ కంఠీరవుండు
యేపుతో నిలచెను యెదిరించి రిపుల<noinclude><references/></noinclude>
sc0ynpcexdy2drlqhqqbv6lnjnlw88y
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1650
104
223052
576997
2026-09-07T13:47:19Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ యర్రభూపతి తన దళములతో యరనూకరాజు పై దండెత్తి వచ్చుట అంతట యర భూప అవనీశు డనియె! చయ్యన అనుజుల సభికులతోనుః 'వీరశూరులు మీరు విక్రములార! మనతోను యెదిరించి మార్కొని ము...'
576997
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
యర్రభూపతి తన దళములతో యరనూకరాజు పై
దండెత్తి వచ్చుట
అంతట యర భూప అవనీశు డనియె!
చయ్యన అనుజుల సభికులతోనుః
'వీరశూరులు మీరు విక్రములార!
మనతోను యెదిరించి మార్కొని
ముదమొప్ప విలుమూక ముందుగా
యిందుకూరు యేలు వీర శేఖరుడు
సయ్యన కదిలెను సర్దార్లతోను
నిలచె
యెరుకుల పంపున యరనూకరాజు
పరగయోధులు మీరు పంతముమీర
యిపుడు యాదవుల మీరు బల
గూల్పవలెను
కడువేగ తర్లుడు కదనము సేయః'
రమ్మని మన్నీలకు రాజు తావ్రా సె
అంపిన కమ్మలకు అపని కంపింప
కడువేగ కదిలెను కాలరి మూక
ధీరుని ఆనతి తీవ్రమై వచ్చె
మీడియాలసములేక కదిలెను మూక
అతివేగమే దొరల అశ్వాలు కదిలే
తుములను కదిలెను దుర్గాల మూక
గోకార భూమేలు గుణుడగు రాజు
మరివేగ కదిలెను పున్నెమూకలతో
అంసానపుర మేలు అందెల సోమినీడు
మసలక కదిలెను మన్నెమూకలతో
పంతగిరి యేలేటి బరిగెల భామినీడు
ఆరూఢి కదలేను ఆలము సేయ
భూసాంగి యేలేటి భూనాయకుండు
కదిలే
588
గంధవతి యేలెడి గంగురాజును తాను
వాలాయముగ దండు వచ్చెను యెత్తి
పదివేల రౌతులు పక్కతేజీలు
మెండైన బలముతో మెరసి యేతెంచె
బల్లేలు యీటెలు బాణాల మెరుపు
చలగుచు దళములు సమకూడి నడచె
విండ్లు తుపాకులు వెలయంగ బూని
వయ్యన నడిచిరి వడ్డె రౌతులును
మాతాపురము యేలే
మహిమండనుండు
అరుదెంచె వేగమె అలము సేయ
శూలాల బండ్లును చొక్కుచు నడిచె
బండ్లపై యీటెలు బారులుగ నుండి
వరఫిరంగుల బండ్లు వసుధ కంపింప
దశముకు ముందుగా తల్లై అంతంత
ఘనవేగ నడిచెను కాలరిమూక
బహుళము కదిలెను భద్రగజములు
అరిగెలు పౌజు
వేళ
దండి యేనుగమం దరిసెను దళము
సానకత్తులు జిబురు జంగుల వారు<noinclude><references/></noinclude>
br2u9ow5to0286dyrnwqnqp6xkiwq76
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1651
104
223053
576998
2026-09-07T13:47:29Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '584 మరివేగమున తర్లె మార్గాన ముందు గొరకలు గిరికాండ్ల ఘోటకములతొ ప్రతిమీరగ కదలె పాలె గాండ్లెల్ల గజములపై ఢాలు కన్నోజి బలము ముందుగా మన్నీలు ము స్త్రీదు కదలె జాలు నే పైన బరిసె గా...'
576998
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>584
మరివేగమున తర్లె మార్గాన ముందు
గొరకలు గిరికాండ్ల ఘోటకములతొ
ప్రతిమీరగ కదలె పాలె గాండ్లెల్ల
గజములపై ఢాలు కన్నోజి బలము
ముందుగా మన్నీలు ము స్త్రీదు కదలె
జాలు
నే పైన బరిసె
గాటమౌ బండ్లును కదిలేను వేగ
గుజ్జరి దళములు గుర్రాల వారు
వాలాయముగ తల్లి వచ్చెను బారు
కాటమరాజు కథలు
అరెమరాటీలు అతివేగ వచ్చె
శీఘ్రమే వచ్చేను చిల్లర్ మాక
కడు వేగమే కదలి గక్కున పిచ్చే
దొరలును మన్నీలు
సరివారు కొలువంగ సరిదార్ల తోను
లు తోడి మూక లతొ
మహి నెర భూపతి మరివేగ తద్దె
యేకవీర వెంట యేనుగు ఘటము
ఆరూఢి యర భూప అధిపతి నిలిచె
యుద్ధమునకు కట్టాయ త్తపడుడని యరనూకరాజు
తన మంత్రి పులిముద్దు రాఘవుని హెచ్చరించుట
క్రమ్ముక బలములు కడదిగ గాను
వేవేగ యాదవులు వేగంబె అంత
అంతంత యరనూక ఆ రాజఘుడు
భూపాలకుడు పులిముద్దు రాఘవుని
ఆరూఢి పిలిపించి అపుడిట్టు లనియె
'ధీరుడః పులిముద్దు దినకర తేజ!
తగువేట్క యరపతి దళములతోను
పగడపు పంతము
అనికి ము స్త్రీదు గమ్మని చెప్పుమచిన
రాయబారులు వచ్చి ఘన! నునల
రాజధర్మము కామ్ రమ్మని పిలుస
ముదమొప్ప దళముకు ముందెదురు
వలెను
కలుపుక- వచ్చెను కయ్యము నేడు
అనికి యెల్లగును కట్టాయ త్త పడుడు'
యరనూకరాజు యుద్ధమునకు సిద్ధమగుట
అనుచు యిట్లని చెప్పి ఆ
'రాజఘనుడు
వయ్యన విడిదికి వసుధీశుడొచ్చి
జలకమాడి ధరించే చర్వవస్త్రములు
తిలకము నుడుటను దిజైను రాజు.
అన్నము భుజియించి అకుల వై చి
పగరతో పోరగ పయనమై రాజు
తుపాకి గుండులు దూరకయుండ
వాటమౌ మేనున వజ్రాంగి దొడిగి
చయ్యన కర్ణముల చౌకట్లు పెట్టి<noinclude><references/></noinclude>
otxbjr44z022ooao09yaauecihbytyj
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1652
104
223054
576999
2026-09-07T13:47:38Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యనూకరాజు కథ యెలమితో రత్నాల వెలుగులు మీర పొందుగ కంకణ భూషణములును పసిమించు రత్నాల పచ్చల తాళి వనరంగ ధరియించె వసుధీశు డంత చయ్యన ప్రక్కన సవరించి యంత పరగ మిల మిలలాడు పై జార గట్టి...'
576999
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యనూకరాజు కథ
యెలమితో రత్నాల వెలుగులు మీర
పొందుగ కంకణ భూషణములును
పసిమించు రత్నాల పచ్చల తాళి
వనరంగ ధరియించె వసుధీశు డంత
చయ్యన ప్రక్కన సవరించి యంత
పరగ మిల మిలలాడు పై జార గట్టి
కడువేగ రణమునకు
కదలుచుండగను
'వైరుల చెండేడి వాటప్ఫిరంగి
585
ఎరుకులను శత్రువుల కప్పగించుమని యరనూక
సీత భర్తకు చెప్పుట
అనువేగ యరనూక అతివ తా వచ్చి సంతతి కలిగింది సర్వేశుకృపను
తన ప్రాణవిభునితో తరుణి యిట్లనియె
'సర నాథః యర నూక !
నా ప్రాణనాథ!
మనభూమి యెచ్చట?
మనూజే యిచట
పగవారితో పోర పయన మయ్యావు?
గజములు గలవాడు కయ్యంబ దేవి
మన్నించు నా తెల్పు మనవి ప్రాణేశః
యెన్నాళ్ళు పాలగు యెరుకతో నీకు
యేమిటికి మచ్చరముః
యేలయ్య రాజ !
మనసున దయయుంచి మచ్చరము
ఆమరఁగ యెరుకుల అంపుము వార్ని
పన్నులగ ప్రత్యక్ష ఫలమిచ్చె
హరుడు
ఆది విష్ణువు గొల్చి అటుమీద యిచట
పగబూనగా రాదు పట్టభ ద్రుండ!
వశుధీశ! పంపాద్రి వైళంబె పోయి
అన్నదమ్ములగూడి ఆరుదెంచి వెనుక
చలపట్టి యీ పగ సాధించవచ్చు
వైరము చాలించు, వాదేఖ మనకు?
శరణాగతులను శత్రువుల కప్పగించుట అధర్మమని
యరనూకరాజు భార్యకు చెప్పుట
కలకంఠి మాటలకు శలకం నవ్వి
తరుణితో యరనూక ధరణీప డనియె
' భామరో: యీ బుద్ధి పలుక నీకేల
దళముతో యర భూప ధవుడు
పరగ యెరుకుల విడువ పంతంబు గాదు<noinclude><references/></noinclude>
cx5sjrriztdpw07754dghxnssbk1p58
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1653
104
223055
577000
2026-09-07T13:47:55Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '566 కాటమరాజు కథలు పుడమిలో పలురాజు పుత్రుడ నేను మరుగు జొచ్చిన వీరి మరల కాపోతములు వాని కాచిన వార యెన్నం జగతిని వెలసెను కీర్తి పట్టిచ్చి యిటుమీద భూమిలో యెటులుండ గలనుః యేమి బుద...'
577000
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>566
కాటమరాజు కథలు
పుడమిలో పలురాజు పుత్రుడ నేను
మరుగు జొచ్చిన వీరి మరల
కాపోతములు వాని కాచిన వార
యెన్నం జగతిని వెలసెను కీర్తి
పట్టిచ్చి
యిటుమీద భూమిలో యెటులుండ
గలనుః
యేమి బుద్ధులు మాను యెలగ నీవు
సామ్యము యెరుగువా?
కదనంబునకు వెరచి కాచియు విడువ
దురమున పగతులదుంచుదు గాకః
ప్రాణము దాతునే। పణతి యరనూక
అటుగాక వుపకార మన్ని
సరసిజనేత్రిః
సతతము పక్షుల చంపెడి యెరుకు
వుర్వి నా పక్షులు వుపకార మనుచు
పరగ పక్షులు వాని ప్రాణములు
వైర మెంచక పక్షి వాని రక్షించె
దేశముల
పరలోక సాధన పణతి యరనూక!
చావును పుణ్యంబు సమరంబు నందు
కావించినాడిట్లు కపట నాటకుడు
అరులకు నెదురగ అనుమానమేల?
నూరేండ్ల కైపను నుదుట వ్రాతాను
యిందుకు చింతింప నేల అతాంగి'
యరనూకరాజు తన దళములతో యుద్ధమునకు
బయలు దేరుట
భాను తేజుడు యిట్లు భార్యకు తెలిపి
పడతుల యెడ తగు వారిని వుంచి
చెలగి యాదవులకు చెప్పెను రాజు:
'వరువడి కొలువుడి భట్టావుల పతిని'
అని యిట్లు యాదవుల కోతని
పడు వాగె తేజెక్కి పట్టభద్రుండు
తర్లిరి యాదవులు తమకంబు
జముణాలు యీటెలు చాయ
నొప్పించి పొడవైన విలుకాండ్రు పుడమి
తరువాత న ధరణీశు డంత
భేరి డమామీలు పెద్ద బూరలును '
కన్నీలు రుంజలు కనక తప్పెట్లు
మమ్మని మ్రోయంగ కల
బంధువులతో
పొందుగా తర్లెను పులిముద్దు
మెరయ
కంపింప
రాఘవుడు
కురుచ చౌకత్తులు గుజ్జరి బాకు
అమరంగ అందుక ఆవపువువారు
పోచయ్యన కటెకెను సహధంబు సేయ సమరంబు కావేళ చనుదెంచి రంత<noinclude><references/></noinclude>
9epmuxvo3kqbowob5sbqlozkc9fzons
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1654
104
223056
577001
2026-09-07T13:48:07Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ తీరైన బల్లెములు తిరుగు కత్తులును కనక నందులవారు కదలె పట్టుకొని చంద్రగిరి యీటెలు చేతి కత్తులతో శానల గదిలించె జడదారివారు గద లాయుధములు గండ్ర గొడ్డండ్లు కదిసిర...'
577001
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
తీరైన బల్లెములు తిరుగు కత్తులును
కనక నందులవారు కదలె పట్టుకొని
చంద్రగిరి యీటెలు చేతి కత్తులతో
శానల గదిలించె జడదారివారు
గద లాయుధములు గండ్ర గొడ్డండ్లు
కదిసిరి పట్టుక గాంగేయు వారు
లక్షణవరులు కల్లందులవారు
కదలిరి వేవేగ గజముల మీద
చక్రకూటులవారు శంకరువారు
చెలగి యేతెంచిరి సేనల మీద
ధీమంతు లైనట్టి దినకరు వారు
ధీరత నడిచిరి, దివ్య బాణాలతో
బండారు వారును బంతులవారు
కడు వేగ రణముకు కదలి రందరును
యెన్నిక తేజీల నెక్కి యిరుగడల
వేవేగ తర్లిరి యెల్లావులవారు .
567
యాదవ దళములు యర్రభూపతి దళముల నెదుర్కొనుట
యేనుగమల పడమట యెర థూపు
అద్దె సాహసమున ఆలము చేసి
దళము
దట్టమౌ అలుగులు తరచుగ నాటి
విధితోడ పోరాడి విరుగక రిపుల
గొదకొని యదువులు గొబ్బున
ముందుగా యెలగోలు మూకల
నడచి
తరుచైన విల్లులు ధర నెక్కు వెట్టి
బాణాసనంబులు బారులు దీర్చి
చెండాడి పగతుర సేనలు నరికి
వేరుణాల విరిగె యెదురెక్కు మూక
పృథివిపై బెబ్బులులు పోరాడి
ఆజిలో తేజీల నటు వేగ తోలి
నట్లు
చౌకము పురికించి సైన్యము కదిలె
జమురు జంగులు గ్రుచ్చి సైన్యము
గూల్చి
తడయక గూల్చిరి తల్లడ పడగ
వడగండ్ల వానలు వర్షించి నట్లు
పెట పేట తుపాకులు పేల్చిరి రిపులు
పదను కత్తుల చేత పగతుర నరికి
వీర శూరుల నరికి విడువక అంత
వానకాలము రీతి వర్షించె కలను
కాలా సేనలు కది సెను బలము
చెలగి పోట్లాడిరి సేనలు తమలొ
కమ్మి మేఘములోన కడు వేగ
మెరుపు
కాంతులు మెర సెడి కత్తులతోను
తడయక వురుములు తగ
గుణధ్వనులు
పురువున రక్తంబు వుప్పటిలి కురియ
దొరకొని రక్తాన దొర్లాడుచూను
పెడబొబ్బ కూతలు పెద్ద రంతులతో
పోనీక రిపులతో పోట్లాడు వారు
క్షణముకు నిర్వుర చెల్లించి నట్లు<noinclude><references/></noinclude>
38yu2wqpgznjfssf2ezflt39z3nqj0t
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1655
104
223057
577002
2026-09-07T13:48:18Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '568 గుదియలు చేబూని కుంభిణి మీద ధట్టించి కొట్టిన దంతము లూడి వణకుచు రణమందు వరిగెడి వారు మురువీడ దరిజేరి ముసలాన నడిచి అలుకచే రణమున ఆర్చెడి వారు కురుచ చేకత్తుల కేరుచు పొడువ గుర...'
577002
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>568
గుదియలు చేబూని కుంభిణి మీద
ధట్టించి కొట్టిన దంతము లూడి
వణకుచు రణమందు వరిగెడి వారు
మురువీడ దరిజేరి ముసలాన నడిచి
అలుకచే రణమున ఆర్చెడి వారు
కురుచ చేకత్తుల కేరుచు పొడువ
గురుబెట్టుచు రిపులు కూల్చెడి వారు
కేటము నడ్డుచు కేరును నరుక
చిదురుపలై ధర చెల్లెడి వారు
మోకాళ్ళు కాళ్ళును మురువీడ నరుక
మొండెములు ధర గూలి మొర పెట్టు
వారు
బాకులతో పొడిచి పడ నెట్టివేయ
వనరంగ భూమిపై వరిగెడి వారు
కైజాలతో పొడిచి కడుపులు జీర
పదరుచు ధర మీద వరిగెడి వారు
వైరుల కెదురెక్కి వంకీల పొడువ
వరలుచు కుంభిణి వరిగెడి వారు
సురియలతో పొడిచి కూరులందరును
స్రుక్కుచు రణవీథి సొరిగెడి వారు
ఫిరంగి కత్తుల పెనగీ నరికియును
కండలు తెగి కొంత శైవాలు వారు
చేరివిండ్ల, కదిసి చెలగి పోట్లాడి
కదనంబులో గూలీ కలగెడి వారు
చేయి చేయి కలిపి చేరి నరికియును
చెదరక రణమున చెల్లెడి వారు'
పదరుడు నెత్తురెక్కి పద్దుతురు సరికి
కాటమరాజు కథలు
కోలాహలముగ నార్చి
విరిగి
కూడలుడిగి ఆచట కూలెడి వారు
వరవళ్ళతో పోరి వలలూడ నరికి
మద్దులవలె వారు మడిసిరి క లను
కటారు యుద్ధము కలిగి చేసియును
కొద్ది పూపిరితోడ కూలెడి వారు
సానకత్తుల పొడిచి చౌకళించియును
చేకొని కొందరు చెల్లెడి వారు
శరములు గాడియు చెల్లెడి వారు
మందు పొగల చేత మడిసెడి వారు
చెడి విరిగి మూకలు చెట్ల పా లైరి
బాణాలు వడి దాకి బవరంబులోన
సేనలు మడిసికి చెలగ కలనిలో
గౌదకొని శత్రులు గుదులుగా
పొడువ
కూలిరి భూమి పై కుములుచు వారు
సురియలు బట్టక శూన్య హస్తములు
పరువులు వారుచు పంపించు వారు
రాతివ్రేట్లు తగిలి రాలెడి వారు
వూపిరి వెళ్ళక వొరిగేడి వారు
శిరసు పోటులు నాటి చెల్లక కొంత
సొరిదిగా చెట్లలో జొరబడువారు
కటారి పోట్లచే కలగి, కొందరును
పొదల లోపం చేరి పొర్లాడువారు
దిమ్మరిమూకల తిగుగార బట్టి
గొటికొని పొడిచిరి గోపాలు లంత.<noinclude><references/></noinclude>
23yp8tlb0ry1od0kct3tihy4b5d48ya
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1656
104
223058
577003
2026-09-07T13:48:27Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రాజు కఠ యాదవ వీరులు యర్రభూపతి సోదరులను జంపుట లి చలమున శత్రుల సైన్యము జంపి విజయభూపతిజేరి యెదిరి యాదవులు చేరి నరుకులాడి శంకలే కెదిరి విజయభూపతినని యిల మీద తిమురుచు యాదవులు...'
577003
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రాజు కఠ
యాదవ వీరులు యర్రభూపతి సోదరులను జంపుట
లి
చలమున శత్రుల సైన్యము జంపి
విజయభూపతిజేరి యెదిరి యాదవులు
చేరి నరుకులాడి శంకలే కెదిరి
విజయభూపతినని యిల మీద
తిమురుచు యాదవులు ఓట్టలై కదిసె
విజయభూపతి పడ వీరశేఖరుడు
అతని సహోదరుడు యాదవులమీద
గొనుకొని పోరాడ గొబ్బున కదిలె
వీరశేఖరు బంధు లిరుగడ చేరి
బంతులు గట్టియు పగతుల మీద
విల్లనంబులు బూని వివిధ బాణములు
జడివాన గురిసిన చందాన బరువ
డాలులు ద్రిప్పుచు తరిమి శత్రువుల
వీర శేఖరు శిరసు విదళించి పెరికి
పంతము లాడుచు పడ వైచి రంత.
అతనికి తమ్ముడు యదువుల మీద '
గజవరదుడు కదిసె కయ్యంబు
సేయ
569
గజవరునితో పోరి కడువేగ రిపుల
తరిగి గుట్టలు బెట్టె తలకాయలెల్ల
యదువులు పోట్లుచే అవని కంపింప
కుములచు శత్రువులు కూలిరచ్చోట
గజవంగుడు చచ్చె కడు ప్రొద్దు కుంకె
కాలకేతుడు విరిగె మనమూకతోను
విరిగిన కాంకేతు డేక వీరవని
ధరణీశుడు యర భూప దళమున
గలిసె
వీరులై యదువులు విమతుల నరికి
మగిడియు నేగిరి మహరాజు గలియ
కనక నందుల పెంట ఘనుడు
డేర యెత్తించియు ధీరత మెరయ
కడువేగ డేరలో కంపటీలు తాను
చేకొని శివరాత్రి చేసిరా రాత్రి
అవ్యయ శివపురాణాదులు వినుచు
ధీరుడు చాలించి తిరిగి బంధులతో
మహిని యేనుగులును మసిలిన యట్లు అన్నము భుజియించి ఆరాత్రి గడ పె
యర్రభూపతి తన గజబలముతో యాదవుల నెదుర్కొనుట
అంతట యర భూప అవనీశ్వరుండు
పిక్కటిలు రోషాన భీమ కోపమ్మున
సరదార్ల దొరలను సరసకు బిలచి
వసుధీళ్లు డెరపతి వయన పలికే.
క్షత్రియో త్తములార | సాహసుతారం
కదిసి బారులనెల్ల కల్లిలో జంపి
హేరాళమై సేన కెదిరి యాదవులు
పసర కాలాకుల వసుధపై గూల్చి
రాజు పద గూల్చి రంతు చేసిరిగ
చయ్యన దళములు పరగ నంతటను<noinclude><references/></noinclude>
ecxdwdrjv0gqo0t1eyrmswl0hu3zki0
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1657
104
223059
577004
2026-09-07T13:48:43Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '570 యేనుగు ని యేక ము చేసి ము స్త్రీదు బారుల మూకల ముందు చాల తుపాకులు చయ్యన వుంచి యిల మీద బారులు యీటెల వారి వాటముగ నుంచుడు అవనీకు నెదుర మట్టింతు కరులచే మహిమీద రిపుల భద్రగజముల దం...'
577004
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>570
యేనుగు
ని
యేక ము చేసి
ము స్త్రీదు బారుల మూకల ముందు
చాల తుపాకులు చయ్యన వుంచి
యిల మీద బారులు యీటెల వారి
వాటముగ నుంచుడు అవనీకు
నెదుర
మట్టింతు కరులచే మహిమీద రిపుల
భద్రగజముల దండు పగతుర ద్రుంచ
బంటుతనంబున బారులు దీర్చి
పరగంగ ము స్త్రీదు బలముల నెల్ల
అమరంగ రణమునకు ఆయ తపరచి
ఇనుప జేసులు కరుల కింపుగా
కడకను కొమ్ముల కత్తులు గట్టి
దొడిగి
కాటమరాజు కథలు
దొరకొను గొలుసులు తొండాల కిచ్చి
మావటీలు దొరలును మదకరుల
మలసిరి కరులపై మావటీలంత
చాలుగా నిలిపిరి సైన్యము ముందు
అటు వెనుక సరదారు లవని గంపింప
గొబ్బున దీర్చిరి ఘోటకములను
భేరీ ఢమామీలు పెళ్ళుగ మ్రోయ
పరగంగ యరపతి భద్రకరి యెక్కి
ఆరుణోదయంబున యదువుల మీద
గొదకొని రణముకు గొబ్బున నడిచే
రావణు సేనలు రాముని మీద
పన్నుగ నడిచిన పగిది నేతెంచె
యాదవ వీరులు యర్రభూపతి గజబలమును మట్టుపెట్టుట
వచ్చె
న జూచి
కడు వేగ యదువులు కదిసి రావేళ
ಅಲ್ಲಿ
అప్పుడు యదువులు ఆయత్తపడిరి
వీర సెలు గట్టి ఏ జడ
వీరగ్రంధము మేన వేడుక నలది
కస్తూరి పునుగును కడువేగ పూసి
గంగ ధరియించె పైడి
అమరంగ ధరియించిరి --
జంద్యములు
ఆయుధములను
నందుల ముప్పిళ్ల నారసములతొ
కత్తులు జముఖాలు గండ్ర గొడ్డండ్లు
తిమురుచు నేతెంచు ధీరులమీద
కత్తులు యీటెలు కదిసేను చాల
చిత్తవిత్తుగ పోట్ల చెల్లిరి కొంత
పూని యీటెల పోట్ల పొలిసిరి
వణుకుచు రణవీథి వరిగెడివారు
ఆయుధములు పేరికి ఆర్చుచు
కొంత
తతిగొని రౌతుల తలను ఖండించి
గ్రుడ్లు వెళ్ళగ వచ్చి కూలు పీనుగులు
బాటలుగా నరికి బారులు గూల్చి
భోరు కొండలరీతి పొర్లాడువారు<noinclude><references/></noinclude>
b7lel2jyrcehu8ynmrxx74696xfxyb6
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1658
104
223060
577005
2026-09-07T13:49:22Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యనూక రాజు కథ ఆర్భాటములు జేసి హతముగా నరికి వాలాయ మననిపై వరిగెడి వారు కయ్యంబులో గుండ్లు కడుపులో చిక్కి చయ్యన రణమున సమి సెడి వారు పొంత నై జాలతో పొడిచి యెదురెక్కి దిట్టమౌ శత్ర...'
577005
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యనూక రాజు కథ
ఆర్భాటములు జేసి హతముగా నరికి
వాలాయ మననిపై వరిగెడి వారు
కయ్యంబులో గుండ్లు కడుపులో
చిక్కి
చయ్యన రణమున సమి సెడి వారు
పొంత నై జాలతో పొడిచి యెదురెక్కి
దిట్టమౌ శత్రుల దెంచెడివారు
తలగ కతుల పోరి తరిమి పోనీక
యరనూకరాజు
కాల కేతుని గూల్చి గజముల నరికి
మార్కొని శత్రుల మహిమీద గూల్చి
కడు వేగ యరనూక కంఠీరవుండు
ఆజీలో యరపతి నంతట గదిసి
చేకొద్ది తొండము చెండి కుంజరము
ధరపడ నేసియు దాక్కొనే రిపుని
కొలను జొచ్చిన కరులు మూర్జిల్లు
నట్లు
సింగంబులును తారసిల్లిన యట్లు
చెలంగ చెలిగిరి చేతి కత్తులతో
వీర శూరుల గూర్చి యిల పడువారు
వీకతో పోట్లాడి యెంతయో నరికి
వాపోవుచు భువిని వ్రాలెడివారు.
ఆజీలో యెదురెక్కి అశ్వాల నరుక
గుంపులై తేజీలు కూలె నా కలన
గండ్రగొడ్డలి పూని గజముల నరుక
మట్టుగా గజములు నుడిసె నా కలన
యర్రభూపతిని చంపుట
పుర్విపై నెగసియు పుర్వీకులపుడు
చిమ్ముచు కత్తుల శిరసుల పొడిచి
కేడెములు కేడించి గీటుచు నెదిరి
కదిసి భూపాలకులు కదన
విక్రములు
చెలగి పోటుకు పోటు క త్తి పొడిచి
రెండు పోటులు నాటి రెట్టించి
ధరను
కదిసి జంజాలిని గాడిగ పొడిచి
యర్ర భూపతి కూలె యేనుగమలను
యాదవవీరులు యుద్ధమున మడియుట
సరగున యరనూక సరసుని కడను
యదుకులు లందరు యేనుగుమలను
పుక్కుటలుగులు గాడి వురవడి నాటి
పాలవల్లిగ బడే బవరము నందు
తిరమందు మరుదులు శిరసు
పోటులతో
చిమ్మించి రక్తము చిందగ పడెను
వాటమౌ పోటులు వజ్రాంగి దూరి
వల్లవ వీరులు వొరిగెను ధరను
సామజనబుల నెల్ల చక్కగా నరికి
మన్నీలు పోట్లచే మడిసిరి కలను
చేబల్లెముల .షోట్లు శిరముల నాటి
571<noinclude><references/></noinclude>
21moqd6ahdfoh1hex0oqyv56twu5t3l
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1659
104
223061
577006
2026-09-07T13:49:33Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '1572 చెల్లె తిరుమందులు చెలమున పోరి యెదురొము పోటులు యెక్కువ నాటి కై వాలి లెల్లరు కదన రంగమున మెండుగ బల్లెములు మేకుల నాటి మద గజములు తిరుమందులు ముడిసె వొయ్యన సరదార్ల పుక్కఱగించ...'
577006
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>1572
చెల్లె తిరుమందులు చెలమున పోరి
యెదురొము పోటులు యెక్కువ నాటి
కై వాలి లెల్లరు కదన రంగమున
మెండుగ బల్లెములు మేకుల నాటి
మద గజములు తిరుమందులు ముడిసె
వొయ్యన సరదార్ల పుక్కఱగించి.
వల్లవులు పోట్లచే వరిగెను ధరను
సరగ రాజుల నెల్ల సయంగ జేసి
పోరాడి రౌతుల పొట్టలు చీల్చి
పులిముద్దు రాఘవుడు భూమి పై
వొరిగె
బల్లెముల పోటులు బలఘుగ నాటి
పందుము పెద్దయ్య పడెభూమి పైన
శంకలేకను హయసంఘమున నరికి
శరములు వాటియు సర్వాంగములను
శంభుని కొండయ్య చెల్లె నా కలను
భద్రకరుల, గూల్చి పగతుర నరికి
బాణాలు శిరమున బారుగ నాటి
గాయాల రక్తము క్రమ్మి కురవంగ
గాలము లింగన 'తై వాలె' నచట
పరగ రాజుల గూల్చి పయల కోనేరు
యీటెల పోట్లచే. యిలపై, గూలె
గద్దరి శత్రుల కల్లుగా నరికి
కళికంఠముగ మైన కత్తులు నాటి
గాంగేయు వెండకు కధనమున
తొరిగె
సరపోరి రివ్సులను సనురాను గూల్చి,
జముదాళి పోటుకు చాల నాటి
సారంగర్ 'రామజయంతుమ్మిన నా కులుకు,
కాటమరాజు కథలు
తడకొని పగతుల తలలు ఖండించి
చింతల సరయ్య చెల్లె బాణములు
మహిమీద రివులను మట్టి మల్లాడి
మట్టుగా అమ్ములు మకుటము నాటి
మల్లెపోయిన పెద్దు మరిసేను
" కలను
గొదకొని పగవారి గుదులుగా పొడిచి
కొండేటి నారయ్య గౌరభము నాటి
వయ్యన ధరమీద వొరిగె నా వేళ
కోలాహలమ్ముల కొమ్ము టేనుగుల
తొండముల్ చీంద్రించి దురమున
లి
యీటెల పోటులు విరివిగా నాటి
గోవిందు శింగన్న ఘోజీ పరిగె
దిట్టమౌ శత్రుల ధీరత నరికి
చింపి కత్తులపోట్లు శిరమున నాటి
శ్రీమంతు రంగన్న చెల్లె నా కలను
కూటుప మూకల కూలింగ నరికి
గరుకైన బల్లెము గాయాలు నాటి
గోపాలు శంకరు గూలెను కలను
మన్నీల నెల్లను మహిమీద గూల్చి
మాధవు మల్లయ్య మహిమీద గూల్చి
మాధవు మల్లయ్య మహిమీద చెల్లె
సందు లేకను విర్గి సానకత్తులుకు
సంగము చల్లయ్య సమసెను కలను
శూరులు పొడిచియు సురియలు నాటి
వాయ్యన ధరమీద వొరిగికి చాల
మంచాల పాపయ్య మడిసె తలను
బండారు చంగన్న అవరమున నొరిగి<noinclude><references/></noinclude>
4u2p3gobvouihnvfpc0hkfpyo9zfc0s
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1660
104
223062
577007
2026-09-07T13:49:44Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ 578 పృధివిపైశత్రుల బింకంబులణచి భూపతి పురుషోత్తం పుడమిపై దండి శూరులు పోట్లు దళముగా నాటి వీరక్షేత్ర మనంగ యిరుమేన వాటి రి ఆరూఢి బల ల హితముగ నరికి యదువులు పోట్లుచ...'
577007
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
578
పృధివిపైశత్రుల బింకంబులణచి
భూపతి పురుషోత్తం పుడమిపై
దండి శూరులు పోట్లు దళముగా నాటి
వీరక్షేత్ర మనంగ యిరుమేన వాటి
రి
ఆరూఢి బల ల హితముగ నరికి
యదువులు పోట్లుచే సవనిపై బడరి
యేనుగు పతికుల యేక వీరి కలను
నలురాజు పుత్రుని వల నిరుగడల
మడిసిరి యాదవుల్ మరి పెక్కు
గతుల
రణభూమి వర్ణన :
కంకట గుండెలు కలిసి రక్తమున
యెండ వేసిన రీతి యేకవీర పెంట
దొబ్బలు : పేగు.. దొరసి రక్తమున
ధుమిలి పొరిగసాగె దొడ్డ
వృక్ష
రణమునను
ధరమీద పడ వైచినట్లు
తీరులు గానింబడె కలల రక్తముర
కుమ్మరి పేర్చిన పండల రీతి
కు. ఖిణి శిరసుల గుట్ట చోబె
వసుధపై చెరుకులు వడి నరికినట్లు
చీండ్రించి నట్టుల చేతులును కాళ్లు
పోట్ల చే రక్తము పొంగుచు నంత
పొర్లె పొరగసాగె పొలికల సంత
వీరకాశెలు రక్తయేరుల వెంట
ఆరూరి రణమున సల్లిన జడలు
శేషులవలె లేచి చెంగఁగ సాగె
జొత్తుగ రక్తము జోబ్బిలుచుండ
నిడుచిప్పి కన్నుల నిట్టూర్పు విడుచు ..
యరనూకరాజు భట్లకు తన అడియారము లిచ్చి యింటికి
పంపుట
కలనిలో యరనూక ఘన విళాలుండు
కుములుచు భట్లను గుణవతుల బిలట
భూనాథుడు శరీర భూషణంబులను
రయమున భట్లు . జు తా యిచ్చె
సరైన మెడనూళ్లు స, దేశ డి.సూలు
చిన్న సేలవులను చికం వాళి
వంకిణీ ములనూలు వాలరి గొలుసు
అమరంగ భట్లకు ఆడియము లిచ్చి
ధట్లతో నొకమాట పలికెను రాజు:
"గుణవీర రణమెల్ల గొబ్బున బోయి
ఆడియార మంవించు యాదవ సతికి
కొ.కు భట్టాపుం గుణదీపకునకు
వయ్యన నా దేశి వ్రాలను యిమ్ము,
వ్రాలను చదువుక వల్లవసతిని<noinclude><references/></noinclude>
ilk7xsi9k5ef7aqv17eij1rbyagbsdc
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1661
104
223063
577008
2026-09-07T13:49:58Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '574 అడలకుడని చెప్పు డయలార మీరు తగనొప్ప భట్టాల తనయుని మీరు దైన్యమొందక నుండు తండ్రి గారాబు భట్టాల కంఠీరపుండు లేడనుచు కన్నీరు బెట్టక కడు చూడరయ్య ! బల బుద్ధులు మాని బంధుల గూడి య...'
577008
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>574
అడలకుడని చెప్పు డయలార మీరు
తగనొప్ప భట్టాల తనయుని మీరు
దైన్యమొందక నుండు తండ్రి
గారాబు భట్టాల కంఠీరపుండు
లేడనుచు
కన్నీరు బెట్టక కడు చూడరయ్య !
బల బుద్ధులు మాని బంధుల గూడి
యెంతయు రాజ్యము నేలగా జెపుడు"
కాటమరాజు కథలు
అని యిట్లు భట్లకు నంతయు జెప్పి
కలనిలో మూర్చిల్లె, కదలిరా భట్లు
కడు ప్రొద్దు గుండెను గ్రమ్మె
చీకటులు
గుంపు కై పులుగులు ముమ్మున
కనుగొన చుక్కలు కనిపించె మింట.
యరనూక సీత దుస్స్వప్నమును గనుట
ఆరాత్రి యరనూక యధిపతి దేవి
భూపుత్రిని హసించు పొలతి
సోయగము
యీ రూపు రేఖల యింతి యరనూ క
బంగారు తరికోళ్ళ పట్టి మంచమున
పరులైన జాజులు పాన్పున బరచి
పద్మాక్షి నిద్రించె పరిచారికలతో
కలువరేకులవంటి కన్నుల నిద్ర
చెంగియా యరనూక చెలువతో జెందె
తన విధు డేగిన తలపోతతోను
అలివేణి కలలోన నంతయు దెలిసి
యరనూక తన భర్త యొక వీరవని
పగవారితో జోరి బల్లెముల్ నాటి
చెలగి కదనమున చెల్లినట్లుగను
అటు వెళ్లి కను భట్లు నచ్చటనుండి
బెఁగి ఆడియారముల్ చేర్చినయట్లు
ఆడియారముల కెదురు అరిగే
య నూక
పుచ్చుక అడియారముల్ పొలతి
నూ
ఆమరంగ గుండాన కాయ త్తపడగ
పుత్రుడు భట్టాల పృథ్వీవరుండు
పనిబడిణముకు పైనమైపోయి
తెగువతో రాజును తెచ్చిన యట్లు
కడియంగ తన విభు కన్నుల జూచి
పతిగూడి కాలగ పణతి కలగనెను
యరసూక సీత యాదవ కాంతలను పిలువనంపుట
ఆదిరి కా లేచెను అతివ యరనూక
మేనెల్ల పులకించి మెలతల లేపి
"అమ్మలారా రండి అతిదాదులార
కానిది కలగంటి కామినులార!
యేమిసేతునమ్మ యే మందు విధిని
పొందుగా హారమ్మ పొలతుల బిలుప<noinclude><references/></noinclude>
8r8m937uy7cch1f8rmyih1buvjg281z
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1662
104
223064
577009
2026-09-07T13:50:08Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ కడువేగ రారమ్మ కాంతలతోను " అని యిట్లు యరనూక ఆనలిచ్చినను పరువున బోయిరి పణతుల బిలువ "ఆవు పువ్వులవారు ఆవులవార కడువేగ తిరుమందు కామినులార! కాంతల కన్నీరు కడవలుగ కుర...'
577009
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
కడువేగ రారమ్మ కాంతలతోను "
అని యిట్లు యరనూక ఆనలిచ్చినను
పరువున బోయిరి పణతుల బిలువ
"ఆవు పువ్వులవారు ఆవులవార
కడువేగ తిరుమందు కామినులార!
కాంతల కన్నీరు కడవలుగ కురిసె
చిన్నబోయి చెలులు చీకాకు పడిరి
వెనుదగిలియు మంట లెగసినయట్లు
మగువలు తలపోసి మందిర మెడలి
రాగవీథిలో కాకరంతులు యెగసె
వల్లవ చెలులార! నో యక్కలార
ఆతివ యరనూక మాయమ్మ
పరువులు వారుచు పలువరించుచును
గూబలు వొండొంటి గూడుచు
యెగసి
బిడిని
అందందు పిలువంగ యాదవచెలులు
కడువేగ నిద్రలు కరముల నులిమి
చేరిన దాదులు చేదెల కనిరి
'రాత్తిరి వేళను రమ్మని పిలువ
యేమి పనుండెను యరనూక చెలికి
దాదులారా చెపుడు తగళాక్షి మాట
రాజులు లేనపుడు రాచకూటముకు
నాతులు పోరాదు నామాట వినుడు
నగరులు వదలిరా న్యాయంబుగాదు'
అని యిట్లు భామలు ఆడుమాటలకు
'అటులైన వినరమ్మ అది యెరిగింతు
కలగని యరనూక కాంత తా మిమ్ము
రమ్మని మమ్మంపె రారమ్మ మీరు'
'కలగని యరసూక కడు
చిన్నబోయె
పోదము రారమ్మ పొలతులారిపుడు'
యరనూక కలయన యదువంశమెల్ల
గొల్లుని యందఱు కుములుచు లోన
వెలదుల మోములు వెలవెలబోయ్
తామరపై నీరు తల్లడి విలాగు
వాలాయముగ ముందు వలపోయ
గుండ్లలో పైడికంట్లు గుబగుబ
సా
నెలవు దప్పి గురుచు నెత్తురుగ్రక్కె
అది అలిరి అంగనామణులు
కడు వేగ దుఃఖము కాంతలు మాని
రారమ్మ! పోదాము రమణులారిపుడు
దైవము కృపవుంటె తరళాములారః
చలగ ఆపద తప్పు శకునము లైన
దైవము దయదప్పు తప్పు
గ్రహములును
వగవను పనిలేదు పనితలు రండు
ఆరూఢి తలపోసి యాదవ చెలులు
పల్లకి లెక్కిరి పణతులందరును
తిరమందు పల్లవ తరుణు లందరును
కడువేగ నగరికి కాంతలు వచ్చే
ముద మొప్ప దాచులు ముందుగనేగి
చెప్పిరి దేవికి చెలులు వచ్చిరని
វ៉<noinclude><references/></noinclude>
ka2lr49ivgeamp3dfv6pz5mg08le8t2
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1663
104
223065
577010
2026-09-07T13:50:19Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '576 కాటమరాజు కథలు యరనూక సీత యాదవకాంతల నాదరించుట అరుదుగ యరసూక అతిసంతసముస వదినెలు చెల్లెండ్రు వచ్చిన నెదిరి ఆలింగనము జేసి ఆ రాజుదేవి రామలు నగవుచు బంగారు మేడ గూడియు వచ్చియు క...'
577010
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>576
కాటమరాజు కథలు
యరనూక సీత యాదవకాంతల నాదరించుట
అరుదుగ యరసూక అతిసంతసముస
వదినెలు చెల్లెండ్రు వచ్చిన నెదిరి
ఆలింగనము జేసి ఆ రాజుదేవి
రామలు నగవుచు బంగారు మేడ
గూడియు వచ్చియు కూటములోకి
పలు హేమకుంటాల పందిరిలోన
పరగంగ జమకాణ పఁపించి పణతి
పలువిధ ఆసనాల్ పరగ జేర్పించి
గొబ్బున యాదన గోపికామణుల
కడువేగ కూర్చుండ కాంత సెలవియ్య
చెలగి కూర్చుండిరి చేడే లందరును
గంధము కస్తూరి కలిపి గిన్నెలతొ
దాదులు అందివ్వ తరళాక్షి పట్టి
వదినెలకు యతనూక వరుసగా పూసె
చెలగుచు మదిరాక్షి చెల్లెండ్ల కెళ్లి
కడువేట్క గంధంబు కంఠమున
పక్కించి బాగాలు పండుటాకులును
కర్పూర విడియముల్ కాంతల కిచ్చి
రాజదేవియు నుండె రత్నాల గద్దె
ముచ్చట వార్తలు ముద మొప్పనాడి
కలకలకు లెరనూక కాంత కిట్లనిరి
"రమణీమణి మమ్ము రమ్మనుట
అమ్మరో! జెప్పుము అతివ
యే
యర నూక "
చెప్పమని యడిగిన బేదెలతోను
కడువేగ యరనూక కల సెప్పసాగె
యుద్ధమున కేగిన భ ర్త ఏమయ్యెనోయని యరనూక, సీత
యాదవ కాంతలతో చెప్పి చింతించుట
“నాతి పువ్వుల బంతి! నా
కల్లఁదులు కనకు గాలము లింగ
మేనవదినె:
పులిముద్దు రేశమ్మ, భూపతచ్చమ్మ:
యిలధరు సీతమ్మః యింద్రుని పోత
చంద్రుని పెద్దమ్మ! శంకరు
సంగము చంగమ్మ: సారంగు రాము
పొలరి పువ్వులబంతి: పుల్లాల పుల్లః
సరివచ్చు వియ్యము సంకుల
మల్లమ్మ చెన్న కృష్ణుని చెన్ను చెవుల
కనక నందులన్నమః గాంగేయ
సానమః
వీరమ్మ
పందుము పద్మాక్షి! బండారు జంగ
-కొండలారాః వినుడు కలగంటి నేను చెల్లెలు వినవమ్మ శంభుని కొండ!<noinclude><references/></noinclude>
ptafmjw6y5rxkcc76gcq9onyxam5ian
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1664
104
223066
577011
2026-09-07T13:50:32Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '. యరనూక రాజు కథ ఆత్మబంధులుమీరు (అంగనలారః) అంగన లారమ్మ! అచ్యుతు కాంత! గోవిందుని గోపి: గొడ్డటి కాంత మాధవు మల్లమ్మ! ముంబాల కేసు! మల్లెబోయిన రాము: మట్టావు లక్క దౌంతుల జోగమ్మః దొంత...'
577011
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>.
యరనూక రాజు కథ
ఆత్మబంధులుమీరు (అంగనలారః)
అంగన లారమ్మ! అచ్యుతు కాంత!
గోవిందుని గోపి: గొడ్డటి కాంత
మాధవు మల్లమ్మ! ముంబాల కేసు!
మల్లెబోయిన రాము: మట్టావు లక్క
దౌంతుల జోగమ్మః దొంతులేపోత!
చింతల నారమ్మ చీదర సింగః
భాగీరథుని వెంగః పయ్యెల కంగః'
రూకట కోటమ్మ ! మరల మారెమ్మ!
జమ్ముల సానమ్మః సాగి యమ్మమ్మ!
పచ్చిపాల్ ' సూరమ్మ ! పశుపతీ నూక
వెల్లాల యెల్లమ్మ! వెన్న ముద్దన్యు!
జెట్టి బోయిన కోట! జడ దారి కోటు
కుందెబోయి సన్నమ్మః ముదలమాదః
ఆవుల సోదమ్మ: ఆవుల సోమః
పగనొప్ప బ. ధుల తరుణులు మీరు
అచ్యుత్ వంశము అమ్మలా రిపుడు
చెలులార కలగంటి చెప్పెద మీకు
ఆత్మ బంధులు మీరు అంగన లార!
కొరగాని కలగంటి కోనులులార
భారదు నామనసు చెదిరెవో యమ్మ
తనువు వణుకుచు నుండె తల్లడిలే
గుండె
సత్పుత్రు కొదవగ సంతస ముంటి
వప్పక్క దై వము. వై దొలగె నేమొ
కల్లగాను వినుడు కామిను లారః
ఆరుంధతీ సమము అ త్త వల్లాంబ
యన్నంగ కలగనె యలమంచి నాడు
87)
యిందుముఖులార కల వినరమ్మ
భూపతి వలురాజు భూపుల జంపి
తప్పక యీబెలు తాకి నీకలను
ఘనుడవు చలురాజు తై వాలె వెనుక
తెల్లవారక ముందె చ్చి వార్త
ఆడియారముల నండి యా
వల్లమాంబ
తరిముత్త మొదలైన తరుణులతోను
ఆరువది యార్గురు ఆగ్ని రగిల్చి
తిరుమంద కాంతులు తెగువ
577
తోడుతను
వల్ల సఖియలు వరుస నందరును
గుభీ గుభీ మండెడి గుండాన బడిరి
ఆరూఢి మడిసిరి అమ్మలందరును
అత్త తా తా కలగనె ఆ రాజు చెల్లె.
తరుణులార! నాకు తప్పదు నిజము
వలదన్న నావిభుడు వల్లవ రాజు
పగతులతో పోర పైనమై పోయె
తిరుమందుల వదినె దీవిశాలమతి
పాపపు దైవము పగబూనె నేమొ
పంపాద్రి నెడబాసి పణుతులారిటకు
వచ్చిన మొదటనే వచ్చె నీ బెడద
చెడుకల కంటిని చేడెలారిపుడు
రమణు లారా! నాడు రఘుపతి తాను
పరభూమి వలదనె పల్లెకొండయ్య
పొందుగా జెప్పెను పోవల దనుచు
అల్లుడు పల్లికొండ రయ బాంధవులు<noinclude><references/></noinclude>
008r3nu51z73k1l0sm18rfv5etzx5i9
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1665
104
223067
577012
2026-09-07T13:50:43Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '578 తగదని పలికిన ధరణీశు డొచ్చె కాటమరాజు కథలు పొలకులారీ రాత్రి రఘుపతి మాట నారస మయెనేమొ మనము కొమరమ్మ మాడల్పు కూడి వచ్మినవొ యేరీతిలో వుండే నేమి సేయుదును?" ఘోరాజీకిని బోయె కువలయ...'
577012
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>578
తగదని పలికిన ధరణీశు డొచ్చె
కాటమరాజు కథలు
పొలకులారీ రాత్రి
రఘుపతి మాట నారస మయెనేమొ
మనము
కొమరమ్మ మాడల్పు కూడి వచ్మినవొ యేరీతిలో వుండే నేమి సేయుదును?"
ఘోరాజీకిని బోయె కువలయ పతియు
.
యరనూక సీత కల చెప్పుట - యాదవ కాంతలు
కల విప్పుట
రాజ దేవికి తాము రమణు లిట్లనిరి
"అలివేణి యరనూక అమ్మరో!
వినుము
యేమి కలను గంటి వెవ్వరు వచ్చె
నారీమణీ దేల్పు నాతల్లి నీవు
భామరో: మనవారు పరిణానవుఁడ
అమ్మరో నీకింత కుట యే?
మగవరో! నీకల మాతోను జెప్పు
తెలియ జెప్పుదు మన్ని తెలిసి
నట్లుగను"
అని యిట్లు యడిగిరి యాదవ
పఱగంగ కలజెప్పె పణతెఱనూక :
"మలిగి చీకటి గ్రమ్మె మగువ
దివ్వెలును"
పులిముద్దు దేశమ్మ పొసగ నిట్లనియె
"మగువ యీ దివ్వెలు మలిగి
నందులకు
భామరో నీయింటి భాగ్యము తొలగె
"పరువగు గజనిమ్మ పడ
కలగంటి"
'పరువు దప్పియు నిమ్మ వ్రాలి
నందులకు
పరగ నీ విభుడుండె పమికి గుడారు
సిరి దప్పి రక్తాన చిదుకునో
'పొలకులారిట'సింది పొసగ
యమ్మ!'
పొక్కుచు పురి వెళ్లి పోను కలగంటి'
'పురి వెడలి. యింతి పొందై న లక్ష్మీ
మగువరో! తొలగెను మహలక్ష్మి
మీకు'
'పమిడి శాలలు విర్గి పణతి దూలాలు
అదటున తునియలై అవని పై
వొరిగె
యెవ్వరికీ కల యెరిగింపు డమ్మ?'
'యెలమి చిత్తరు మేడ లిల
గలునమ్మ'
'అంతగ గంటి అతివ నా వన'
'మేడలు మండిన మెలగ యాదవులు
మేన బల్లెము నాటి మేదిని బోడగ
చిత్తరు ప్రతిమలు శిరిగల చెలులు<noinclude><references/></noinclude>
6qvkr0w28fz5mro00zfnhreyetzdn5m
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1666
104
223068
577013
2026-09-07T13:50:53Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రాజు కథ అమరంగ గుఁదాన అందరు "వినవమ్మ యీకల యర నూకదేవి: బడును' పులిముద్దు మీయన్న భూమి పై వొరుగ యగ్ని భామరో: ఏనును పతిని గూడుకొని గుభీ గుభీ మండెడి గుండాన బడుదు" 'జోకు భూషణములు జొర...'
577013
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రాజు కథ
అమరంగ గుఁదాన అందరు
"వినవమ్మ యీకల యర నూకదేవి:
బడును' పులిముద్దు మీయన్న భూమి పై
వొరుగ
యగ్ని భామరో: ఏనును పతిని గూడుకొని
గుభీ గుభీ మండెడి గుండాన
బడుదు"
'జోకు భూషణములు జొరకొని
కుమిలి కాలగ గంటి కోమలులార'
'భూపుడు నీ విభుడు భూమివై
వొరుగ
తొది బడి కాలుదుర్ తోడు '
పడతి తా యరనూక బంధులతోను:
'చాగొప్ప వినరమ్మ పడతులారిపుడు
'
579
'పంపిన వృక్షము పలువురు నేరి
పడసరక కలగంటి పణతులారికను '
'యేమని జెప్పుడు యరనూక దేవి
పొలతిరో: మీ యన్న పులిద్దు
ఘనుడు
పోరాడి శత్రుల పొడిచి వధించి
ఆలంబులో బడె అమ్మ నా విభుడు'
వినియు తా నేర నూక యిట్లని బలికె
"కట కట రాఘవుడు జై వాలి తేను
అమ్మలారా! పతికతి భారమౌను
తరుణీలలామరో: దావాగ్నిలోను
వనర పువ్వులు బంతు తారుసగా
పండిన పనసలు పడ కల గంటి
చెలగి యీ కల యెట్లు చెప్పుడు
మీరు?'
పనిబూని దేవీతో పడతు లిట్లనిరి:
'పగవారి నందర బవరము గూల్చి
పందుమ్లు వారికి బల్లెముల్ నాటి
చెలగ రణంబున చెల్లిరో తల్లి!
పొక్కుచు దుఃఖాన పొగిలి యిట్లనిరి:.
'చేడెగో ఏమని చెప్పుదు మమ్మ
తడవాయె మేమొచ్చి తగ చాలు
చంద్రుడు గ్రుంకెను చెదరె
కలలు
చుక్కలును
యెన్నగ యీకల ఏమిటో
చెపుము "
కుక్కుటా తెలుగెత్తి కూయంగ సాగె
వచ్చెద మని లేచి వనిత లందరును
పెనమై వెళ్ళిరి పల్లకీ లెక్కి.
భట్టావులరాజు గరిడిలో సాము చేయుట
ఆవేళ భట్టావులా రాజ ఘనుడు
సాధన జేయంగ చనుదెంచి వేగ
పుల్లావుల పతుల భూరి గరిడిని బిర బిర చల్లడం బిగువార దొడిగి<noinclude><references/></noinclude>
qgp4x39dod2vp01gow9qe2kna352dsz
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1667
104
223069
577014
2026-09-07T13:51:06Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '580 మట్టుగ ధట్టిని మరి వేగ కట్టి గుత్తము శిరసున కుళ్లాయి బెట్టి గట్టిగా జరిగోల కరమున బూని దట్టించి సాధన ధరణి భేదిల్ల బెట్టుగా జేయుచు పేడ చేత త్రిప్పి ఉలుకగ ఝట్లతో నురవడి బెన...'
577014
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>580
మట్టుగ ధట్టిని మరి వేగ కట్టి
గుత్తము శిరసున కుళ్లాయి బెట్టి
గట్టిగా జరిగోల కరమున బూని
దట్టించి సాధన ధరణి భేదిల్ల
బెట్టుగా జేయుచు పేడ చేత త్రిప్పి
ఉలుకగ ఝట్లతో నురవడి బెనగు
కాటమరాజు కథలు
బరికోల త్రిప్పుచు బాహప్పళించి
ధరణిపై మల్లుల దగ పడద్రోయు
బాణాలు ద్రిప్పుచు పరవళ్లు తొక్కి
రాళ్ళగోతము చేత రయమున నిల్పి
అరచేతను నిలిపి అల్లటు వై చు
భట్టు అడియారములను తెచ్చి యరనూక సీత కిచ్చుట
తొలగెను చీకటి తూర్పు దిక్కునను
రవి యుదయాద్రిపై రంగుగా నిలచే
అంతట రణము నుండ రాజభట్లు
తెచ్చిరి గురుతులు తీవ్రముగాను
చింతించి భట్టులు చిన్నబోవుచుగు
గృహమేడ ముందుండి గొనకొ!
"వవకరత్న
పొడె
పుణ్యకాల
భూసుత సరియగు పొలతి
వోహో పతివ్రతః వో పుణ్యశీ = :
వేవేగ రావమ్మ యరనూక సీ31
వైరుల కెదురించి వరుసగ గూల్చి
పోరాడు శత్రుల పొట్టలు జీ3
దండి వారులనెల్ల ధరబడ జేసి
యేనుగులను గూల్చి యెరపతి
వాటము యీటెలు వక్షము నాటి
యీమ్ముగ శరములు వీపున వెళ్లి
వలరాజు పుత్రుండు మౌరిగె ·
నీ విభుడు
వల్లవ రాశిల వొరిగెను తల్లి:
మన్నె సింహము పోట్ల మడిసెను
తేజమౌ గురుతులు తెస్తిమి తల్లి !
యన్నగ కులసతి యరనూక
తల్లి
పతివి
ట్ల ఓట్లు తాని రాటము గరు
బ
యెలుగెత్తి పి.ఎ. వినెయెర సీత
కాంతలఁరు పిసి కటకట బడిరి
మగువంందరు దుఃఖమగ్నులై రంత
ఆడియారములు రాగ యాదవ
సతిని
ప్రేమని లో నున్న చెంది దేశమ్మ
'చెప్పితి నంతయు చెలులార మీకు
తెల్లవారకముందె దెచ్చిరి గద వె
కల యర్థమే వచ్చే కామినులార!'
అని యిటు దేశమ్మ యన యరనూక
ప్రాణేశు గురుతులు భట్లు దెచ్చిరట
పదరమ్మ పోదాము పద్మాకులార
అని పలికి యర నూక
యాదవసతులు
బంగారు పళ్ళెము పట్టువస్త్రములు<noinclude><references/></noinclude>
fsfjfmqi0v4isjjwbegugjh77xq6r2t
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1668
104
223070
577015
2026-09-07T13:51:25Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ చెంబులతో నీరు చేడె గొంచు వయ్యన యెదురేగి వనితలందరును త తరింపుడు. భక్తి తిరుణులు తాము యెన్నంగ తెరిబట్ట కురనూగ సీత తెరచాటున నిలిచి తెర గొప్పనంత పుదక కుంభ.. పట్టి...'
577015
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
చెంబులతో నీరు చేడె గొంచు
వయ్యన యెదురేగి వనితలందరును
త తరింపుడు. భక్తి తిరుణులు తాము
యెన్నంగ తెరిబట్ట కురనూగ
సీత
తెరచాటున నిలిచి తెర గొప్పనంత
పుదక కుంభ.. పట్టి పుర్వీశుకాంత
వారికి ఉడియాన వెళికి తా! మొక్కి
పళ్ళెములొ నివాళి పట్టించె సంత
తరుణి తాః దిష్టిని తా దీసి భక్తి
మ్రొక్కియు భట్లతో మదిత
యిట్లనియె
'భట్టులారా! మీరు బలులెస్సయాయె
యేడయ్య యరనూక విభుడు
నా భర్త
రాడాయె యిచటకు రోజు యేమాయె?
వాలాయముగ విభుడు వరుగగ
జూచి
న స్తిరా అయలార ! నోర్వక మీరు
యెప్పుడు రాజును యెడబాయ
వ
తోడులు వ స్తిరా ధారనట వీడి
కూగ్మితో రణముండి గుణధీర
కుండు
ఆవార్త నాతోను ఆనతివ్వుండు'
ఆన విని య భట్టులపు డిట్టు లనిరి
'నారీమణి! విను నాతల్లి జెపుదు
ఆరణమున నుండి యంపెడు నపుడు
ఆనవాల్ తన చేతి యంగుళ మిచ్చె
భూనాథు దేహము భూషలు యన్ని
అఃదుః తెస్తిమి అందుకో తల్లి
ఒంగారు పళ్ళెము భామ లాబట్ట
కొంగు భూషలు విప్పి గొబ్బున బెట్టి
తీ ఏమె నడియాలు తెరన గొప్పనంది
కన్నుల నద్దుక కలకంఠి చూచి
పళ్ళెములో సొమ్ము పచ్చి
రక్తమున
కలియ కలిపినట్లు కనిపించె నంత
బంగారు వస్తువుల్ పసిమి
సియును
కండువారియు రక్షకలితమై
యుండె
గొల్లున అడలంగ గోపికామణులు
తిరముగ యర నూక దేవి తోడుకొని
కుంటాల లోనికి గొబ్బున బోయి
పరగంగ బంగారు పట్టిమంచమున
హంసతూలిక పాన్పు నడియాల
581
మిమ్ము
నుంచి
అంపెడి యప్పుడు ఉన్న నా విభుడు
సురటీల వివరించి సుదతులచేత
యేమని జెప్పెను యె అనూక
విభుడు?<noinclude><references/></noinclude>
mrubmx3ho7pusxskng2fwwdj8oooebo
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1669
104
223071
577016
2026-09-07T13:51:37Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '582 కాటమరాజు కథలు గరిడిలోనున్న భట్టావుల రాజుకు భట్లు అతని తండ్రి మరణ వార్తను చెప్పుట కనుగొని భట్లను కాంత యిట్లనియె: కులదీప కుండును గుణవిశాలుండు సాధన జేయును చయ్యన మీరు రయము...'
577016
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>582
కాటమరాజు కథలు
గరిడిలోనున్న భట్టావుల రాజుకు భట్లు అతని తండ్రి
మరణ వార్తను చెప్పుట
కనుగొని భట్లను కాంత యిట్లనియె:
కులదీప కుండును గుణవిశాలుండు
సాధన జేయును చయ్యన మీరు
రయమున భట్టాల రాజుకు జెపుడు'
ఆనతిచ్చిన భట్లు యతివేగ బోయి
గరిడిముందు నిలిచి కైవార మొసగి
'భట్టావులాధిప! వనధి గఁభీరః
విక్రమార్కుని సమ తీర హన్మంత
గండరి రిపులకు గండరిగండ:
చండ భాస్కర తేజ ! సర్వజ్ఞమూర్తిః
యదుకూలధీశ్వర! యరనూకపుత్ర!
వినవయ్య భట్టాల విక్రమశాలి:
దండి వైరులచంపి ధరమీదగూల్చి
తేజీల నాజిలో తీవ్రత నరికి
యేనుగులను గూల్చి యెర భూపుజంపి
యెదరున పోటులు యేకమునాటి
గాయాలతో తండ్రి కడబట్టి వొరిగె
రావయ్య భట్టాల రాజసుతుండః
రాజేడు గురుతులు రయమున నంది
యెదురు జూచెడి తల్లి తెఱుగంగ జేతు
భానుతేజుడ! తండ్రి పంపున మేము
పట్టుక వస్తిమి భట్టాలరాజు!'
భట్టావుల రాజు దుఃఖించుట
అనియిట్లు భట్టులు ఆనతివ్వగను
విని యపుడు భట్టాల విక్రమశాలి
మాష్టాలతో సాము మరివేగవదలి
పట్టిన కోలను పరువడి విడిచి
పొలపొల దుఃఖాన పొగులుచు కంటి
గ్రుక్కుచు కన్నీరు గుణధీరు
కనియె:
'యేమోయి గుణధీర! యేమి వార్తలన
వ్రాలాకు దెస్తిమి వాక్కుచ్చె మీకు
తేరోయి భట్టార; తెచ్చిన కమ్మ
యి'మ్మని పలికిన యిలధరుసుతుకు
కస్తి పడుచు తాను కమ్మనందించె
పుక్తులు చదువుక పుర్వీళ సుతుడు
కన్నుల నద్దుక గద్గదికమున
'వో తండ్రి నీవోయి తొగి
ముత్యములుగ
నాతండ్రిః వ్రాస్తివి నన్ను వల్గనుచు
రాజ్యమేలుమటంచు వ్రాస్తివి తండ్రిః
అరయ యీ రాజ్యము అయ్య మాకేల?
బంధులు పోషించ పంపితి కమ్మ
బంధులు నాకేల? పట్టము యేల?
శిలలేని పూజలు చేతునే తండ్రి '<noinclude><references/></noinclude>
n7t4l9lapxgss76402d9384yxp4so7a
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1670
104
223072
577017
2026-09-07T13:51:47Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '588 నూకరాజు కథ అని మది కటకట నడలుచు వేగ దండి మాష్టాలను దగ్గర బిలిచె 'జట్టీలలోనయ్య జగబిడ్డు రామః పక్క బోరల గంగు వుయ్యాల చందు: బాణకారి మల్లు: బంగెం సోమ:' అను వేగ మాష్టాల నందర బిలిచ...'
577017
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>588
నూకరాజు కథ
అని మది కటకట నడలుచు వేగ
దండి మాష్టాలను దగ్గర బిలిచె
'జట్టీలలోనయ్య జగబిడ్డు రామః
పక్క బోరల గంగు వుయ్యాల
చందు:
బాణకారి మల్లు: బంగెం సోమ:'
అను వేగ మాష్టాల నందర బిలిచి
జట్టీంతో జెప్పె భట్టాలరాజు:
'మాయమ్మ యరనూక
మానినీమణియు
పురుషుని ఆడియార్లు పుచ్చుక వేగ
యెదురుచూచును నన్ను యరనూక
దేవి
భట్టావుల రాజు
కట్టిన కాళ్లతో ఘనవేగ రాగ
గృహమేడపయినుండి కోమలి తల్లి
తనయుని రాకను తాజూచి వేగ
సంగతి గా దేవి సఖియల కనియె
'భామలారా! చూడు భట్టాలరాజుః
కడు చిన్నవోయి నా గారాబు పట్టి
గరిడి వెళ్ళింది వరు కదిలి వచ్చుటలు
కనుగొనుచుందురు గదరమ్మ మీరు
గొడుగులు తేజీలు కూడుకలాగ
ఆపి యిరుగడలను అందలమెక్కి
వెలయ చామరములు వేయుచు
వైపుల చెలగుచు వచ్చు నాసుతుడు
యెనయంగ మాతల్లి యర నూక
సతిని
గుండాన బడకుండ గొబ్బున బోయి
ఆన బెట్టగవలె హరిహరు మీద
తల్లికి ఆనడి తగ వూరడించి
యేర్పడు రణమున కిప్పుడె బోయి
మా తండ్రిని గొనుచు మాపు
వచ్చెదను
మోపు రాకుంటెను మా యన్నలార
పుదయము కొచ్చెద సుర్వీశు గొనుచు
శంక లేదీమాట శంకరునాన'
అని యిటు మార్టీల కనువేగ జెప్పి
భేతాళునకు మ్రొక్కి
తల్లినగరుకు వచ్చుట
నారాజు.
సర్వుసన్నాహము సఖులును లేరు
ఒంటరిగేతెంచి వచ్చెడి సుతుడు
తనయుని కేందైన తగు గారణములు
మురియుచు తండ్రికి ముద్దు
చూపుదురు
మురహరి దయదప్పె మురిపెంబు
తండ్రి లేని బిడ్డ తరుణి నా సుతుడు
యేడును విధిని
యేమి సేయుదును:'
అనియిటు తలపోయ నారాజు
సుతుడు
మోద ముడిగి వచ్చి ముందర నిలచి<noinclude><references/></noinclude>
rozy0lf8qyli28cio67gue7privj8oo
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1671
104
223073
577018
2026-09-07T13:51:58Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '584 తల్లికి సాష్టాంగ దండము బెట్టి. తనయుడు మ్రొక్కిన తరుణి యమాక కొడుకును దీవించి కోమలెత్తుకొని 'ఆరయ బట్టావుల ఆయ్యరో! నీవు అదితి వంచగనేల అబ్బుర పట్టి నీతోటి ఘనులును నీకన్న ఘను...'
577018
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>584
తల్లికి సాష్టాంగ దండము బెట్టి.
తనయుడు మ్రొక్కిన తరుణి
యమాక
కొడుకును దీవించి కోమలెత్తుకొని
'ఆరయ బట్టావుల ఆయ్యరో! నీవు
అదితి వంచగనేల అబ్బుర పట్టి
నీతోటి ఘనులును నీకన్న ఘనులు
కనుగొని నీకును కరములు ముడువు
వసుధీశపుత్రః యేల వ్రాలి
దవు
కాటమరాజు కథలు
నిలచి మ్రొక్కిన చాలు నెమ్మది నాకు'
- తల్లి పల్కిన విని తనయు డిట్లనియె:
'తల్లి నీ గర్భాన తగనొప్ప బుట్టి
తల్లికి మ్రొక్కిన తగదనవలదు
కన్నతల్లికి మొక్క కాపాడు హరుడు
హరిహరులకు నూరు అమ్మ తల్దండ్రి
నామాట వినవమ్మ ననుగన్న తల్లి
సొరిది దుఃఖముచేత సోలుచున్నావు.
నాతోను జెప్పమ్మ న'గన్న
తల్లి
యరసూకసీత తన భ ర్త అడియారములతో
సాగుమానము సేయ సిద్ధపడుట
సుతుడాడు మాటకు సుదతి ఓ
యిట్లనియె:
'భానుని సమతేజ భట్టాలరాజు'
ఆడియారములు వచ్చె
అయ్యవద్దుండి
కమ్మయు వచ్చెను మడియుండరాదు.
పుణ్యప్పు నీరాడి ముత్తైదువులకు
చేకొద్ది దానముల్ చేసేది వరకు
ఘాటుగా తెప్పించు ఘనసార తరులు
కురుచగా నరికించికొని తెచ్చివేగ.
పొందుగా గుండాన పొసగించు
భూషలు పచ్చెను భూనాథు నుండి
బాలుగా నుంచుము చమురు
పొందుగ గుండము పోవలె నేను..
కడవలును
తనయుడా గుండంబు త్రవ్వించు వేగ పసుపు చీరను గట్టి పైనమౌ వరకు'
రణభూమికేగి తండ్రి కళేబరమును తెత్తునని భట్టావుల
రాజు ప్రతిన సేయుట
పొలపాటు దుఃఖించి భూపతిసుతుడు
' అడియారములు గూడి ఆయ త్తపడగ
తల్లి పల్కులు విని తనయుడిట్లనియె: తగునమ్మ యరనూక తల్లి రో నీకు<noinclude><references/></noinclude>
8nbwft7fx7a1yp6wx01uxfqfe597mm2
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/369
104
223074
577019
2026-09-07T13:52:18Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577019
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||37 అమృతసరపుకాంగ్రెసు}}</noinclude>భాగస్వామిని గావలయు నని తలఁచితిని. పాంచాల హత్యాకాండను గుఱించిన విచారణసంఘమున నాకు పాలుండెను. త త్సంబంధమున సరకారువారితో పని యున్నది. మఱియు ఖిలాఫతు మాట యొకటి. మి. మాంటేగు హిందూదేశమునకు మిత్రమనియు భారతీయులకు దగాచేయఁ డనియు నా యభిప్రాయము. అలీసోదరుల విడుదలగూడ శుభచిహ్న మనుకొంటిని. ఇట్టి స్థితిలో సంస్కరణముల స్వీకరించుట మంచిదని తోఁచెను. సంస్కరణములు చాల నసంతోషకారకములును, అఱ గొఱలును గావున వానిని స్వీకరింపరా దని చిత్తరంజనదాసుగారి యభిప్రాయము. లోకమాన్యులు కొంచెము తటస్థులయి యుండిరిగాని దేశబంధువు పక్షమునే సమర్ధింపఁ దలఁచికొనిరి.
ముక్కాఁకలు తీఱిన యీలోకనాయకులతో నామతము వేఱుపడుట నాకుఁ గష్ట మనిపించెను. ఇది యిటులుండఁగా నా యంతర్వాణి నాకు విస్పష్టముగా వినఁబడుచుండెను. కాంగ్రెసునుండి తప్పించుకొనిపోవఁ బ్రయత్నించితిని. నేను గైరుహాజ రగునెడల నన్ని కార్యములును చక్కఁబడు ననియు, గొప్పగొప్ప నాయకులకును
నాకును మతభేదములేకుండ బ్రతికిపోవుదు ననియును పండిత మోతీలాలుగారికిని మదనమోహనులకును దెలిపితిని.
ఈపూజ్యపాదులకు నామాట యిష్టము కాలేదు. ఎవరో యీమాటను హరి కిషన్లాలుగారి చెవిలో ఊఁదిరి. 'అటు లెపుడును జరుగఁగూడదు. ఇది పాంచాలురకుఁ జాలఁ గష్టము కలిగించును' అని వా రనిరి. లోకమాన్యులతోడను దేశబంధులతోడను జిన్నాగారితోడను సంప్రతించితిని. ఎంతయాలోచించినను దారి కానరాలేదు. నా వేదన యంతయు మాలవ్యాగారితో నిటులు వెళ్లఁబోసికొంటిని: 'మాకు సమాధానము కుదురునటులు లేదు.<noinclude><references/>
{{c|359}}</noinclude>
lwlkrmsy65b5ozcxt01kyj5op35xzi0
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1672
104
223075
577020
2026-09-07T13:52:21Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ అమ్మ నీగర్భము నందున బుట్టి తండ్రి లేకను సంప ధర్మమా నీకు? అచ్చట మాతండ్రి అణగి వుండంగ చచ్చెదనంటవు బాల నాతల్లి: ప్రాణేశ్వరుని నెడబాసి నాతల్లి భావ్యమే గుండాన పడగ...'
577020
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
అమ్మ నీగర్భము నందున బుట్టి
తండ్రి లేకను సంప ధర్మమా నీకు?
అచ్చట మాతండ్రి అణగి వుండంగ
చచ్చెదనంటవు బాల నాతల్లి:
ప్రాణేశ్వరుని నెడబాసి నాతల్లి
భావ్యమే గుండాన పడగ వోయమ్మ
భట్లు తెచ్చిన సొము పరగ బుచ్చుకొని
వేడుక పైనమైతెపరు మెచ్చెదరు
సతిపతులును గాల జతగూర్చు
హరుడు
పతిలేని గుండాన బడుదువా తల్లి?
యిలమీద నీ మోము విధి
యనుకొనుము
పొంతి నీగర్భాన పుట్టినందులకు
పతివున్న రణముకు పరగ నే బోయి
నీతావునకు తండ్రినే గొనివత్తు
జోకతో యిద్దర జోడుగా జేసి
అంపెద గుండాన కమ్మరో: వినుము
తల్లిరో నన్నంపు దైస్యము ఇం:'
రణభూమి కేగవలదని యరసూక సీత కుమారుని'
వారించుట
భట్టాలరాజు తా పరగ బోవుదన
వెలది యిట్లనె మేము వెలవెలబోవ!
"కటకటా! భట్టాల: కన్నకుమార
యెటుల బంపుడు నిన్ను యెవ్వరు లేక
పగవాని రణముకు పంపి నేనిచట
యెటుల వోర్తును పుత్ర! యేతీరు
కనుగొన కదనము కడుభీతి నాదపు
యరనూక పతిని నీ వేక వీరవని
వెరపు లేకేవీధి వెదకెదు కొడుక
సొరిది గారణమున సోలి భూతములు
మరిమరీ యెదిరించి మార్కొను
తనయ
చెపుము
కలనిలో మూగియు మనశక్తు లుండు
తరముగా దన్యులు తగభూమి
వరుసతో వినరమ్మ వో కాంతలార
పరగ నా పుత్రుడు పైనమైనాడు
వలదని చెప్పుడు వానూ క్షులార
నేలపుగాదు కొడుక నిన్న నికంప
నెలకొని తొమ్మిది నెలలు నే మోసి
కనిపెంచి యీడేర్చి కడగఁడ్లు వాసి
కలని కెట్లంపుడు కన్నకుమార
భూపతి మీతండ్రి భూపుల జంప
కట్టలుగా నుండు కలను పీనుగులు
కుంభిణి కరులును గూలె విలమీద
గుట్టలుగా నుఁడు కొండ పొడుగుకకు
రౌతుల తీజీల రణమున నరుక
585<noinclude><references/></noinclude>
el747efax2zjf4y3c0wpk8jahzu0ysf
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1673
104
223076
577021
2026-09-07T13:52:35Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '588 పర్రెవాటుగ నుండు వసుధనంతటను ఆట బ్రహ్మరాక్షసులా రణభూమి దారి చుట్టుకయుండు త ర లక అటువంటి రణముకు యెపుడు కాటమరాజు కథలు శ్రీహరి దయదప్పి చేకొనగూడె బసవన్న వరమిచ్చె బాలిక కలిగ...'
577021
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>588
పర్రెవాటుగ నుండు వసుధనంతటను
ఆట బ్రహ్మరాక్షసులా రణభూమి
దారి చుట్టుకయుండు త ర లక
అటువంటి రణముకు
యెపుడు
కాటమరాజు కథలు
శ్రీహరి దయదప్పి చేకొనగూడె
బసవన్న వరమిచ్చె బాలిక కలిగె
పాపపు దైవము పరభూమి
ఘనతగా
శ్రీకూర్మ కళ్యాణములకు
పుత్రసంతతి కయి పుడమీశ్వరుండు
అయ్య నిన్నిపుడు యేక వీరాజ్ఞచే యిచటి కొచ్చితిమి
యేరీతి బంపుడు యెరిగియుండియును
శిబిడ్డడు తండ్రి భట్టాలరాజు
పోవద్దు రణముకు పోవద్దు కొడుక
బంధులు నెడబాసి వచ్చితి మీటకు
కపటనాటకధారి కొట్టడి చేసె
పంపాద్రి నెడబాసి పైనమైవచ్చి
(నొప్పుగా కలనికి నొప్పిస్తివిభుని)
పంపితిని కుమార పట్టపురాజు
జూ
యేనుగునాథు కొండిటను తావాయె
రాజుకు, యేకవీరను నమ్మితి మిట
వద్దన పంపాద్రి వైళ్ళంటే విడిచి
వల్లవపతి దెచ్చి వసుధకు నిడితి
నిన
నా
చిన్ని
భూపతి శోకాన మునిగి యుండగ
పుత్రశోకము వేర పుట్టించెద వటర”
భట్టావుల రాజు తల్లికి ధైర్యము చెప్పి తన్ను దీవించి
పంపుమనుట
అని యిట్లు తనతల్లి ఆడుమాటలకు
ధీరుడు తల్లితో ధీరతలు పలికె
పూర్తియు భీతిని బుట్టింతు వీపు
పగవాని నిలనెందు పట్టి సాధింతు
మాతండ్రి పగవాడు మహిమీద
విడువక మార్కొని వెసవాగ్ని
నెదుర
దృతు
పగవారు తండ్రిని పట్టిదాచినను
చలమున పోరాడి సాధింతు నేను
హిత హతముగ నరికి అలములోను
దాడివెట్టియు కొండ దగ్ధము చేసి
పోరిలో తెగటార్చి భూపతుల నెల్ల
ఖండ్రింతు వారిని ఘనశక్తి
మెరయ
యెర్ర భూపతి వైపు యెందరుండినను
వేవేగ పొలియింతు వెదకి పోనీక
తెగువ దేవేంద్రాది దివిజులు మెచ్చ
తెచ్చెద తండ్రిని తెరగొప్ప యిటకు
సోమకాసురుని జంపి సౌరిది వేదములు
దెచ్చి బ్రహ్మకు యిచ్చు దేవుని
పగిధి<noinclude><references/></noinclude>
jub6un9uno6j6a3wis9w9xcod15ma94
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1674
104
223077
577022
2026-09-07T13:52:46Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యనూకరాజు కథ వచ్చెద తండ్రితో వల్లవ తల్లి అమ్మరో నన్నంపు ఆలము కడకు పసిబిడ్డడని నీవు భావించకమ్మ పసి బిడ్డడే గడ పరశురాముండు ర్తవీర్యుని జంపె కామధేనువుకు చిన్నవాడని మది చింత...'
577022
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యనూకరాజు కథ
వచ్చెద తండ్రితో వల్లవ తల్లి
అమ్మరో నన్నంపు ఆలము కడకు
పసిబిడ్డడని నీవు భావించకమ్మ
పసి బిడ్డడే గడ పరశురాముండు
ర్తవీర్యుని జంపె కామధేనువుకు
చిన్నవాడని మది చింతింప వలదు
అబలపు బాలుడంచడలేదు నీవు
కా
బాలుడై పుట్టియు పవన పుత్రుండు
భానుని కబళించి పట్టడా మున్ను.
చిన్నవాడని మది చెదరనాడేదవు
చిన్నవారలు గార శ్రీ కుశలవులు
హయమును బంధించి యారాము
సేనల గూర్చిరి చెలగుచు వారు
పసిబిడ్డలే గద పణతి నాతల్లి
సామెత లెంచగ చనే ప్రొద్దు చాల
అంపవే రణముకు అమ్మ దీవించి
అంపిన నేబోయి అయ్యను దెత్తు
యరసూక సీత కుమారుని దీవించి పంపుట
సుతుడాడు మాటకు సుదతి
త్రై ముర్తులాన!
యరనుక
గజ గజ వణకుచు కాంతయిట్లనియె
పరమేశ్వరుని యానః భట్టరయ్యాన!
ఆనలు పెట్టిన అమ్మ తా జూచి
కొడుకును దీవించె కోమలి తాను
పంపుదును
“యేమని దీవింతు యెట్లు
గట్టిగా నిన్నంప కలుగదు మనసు
చంద్రశేఖరు డిటు సమకూర్చె పుత్ర
యేలాగు పంపుదు యరనూక
తనయ
యేమని దీవింతు నేమందు విధిని"
"తల్లిరో! పంపవే తర్లిపోవలెను
ప్రతిమాట లాడకు పరగ ప్రొద్దెక్కె
అయ్యపాదములానః హరి హరు
తోడు।
నాతోడు పంపవే నను గన్నతల్లి:
తల్లిరో: నేపోయి తర్హిరాక మును
తమక మెక్కితివైన
"కోరి సంజీవిని గొబ్బున దెచ్చి
నట్టి వీరుడు హనుమంతుని బోలి
పనిబూని పోవయ్య! భట్టాలరాజు
శంక్షలేకను తండ్రి సమర భూమికిని
శీఘ్రమే రావయ్య! శ్రీధరులు కృపను
భీతినొందకను కుంభిణులు శోధించి
పరిణాన రావయ్యః పర మేశు
కృపను”
అనియిట్లు దీవించి యాదవకాంత
పొమ్మని సెలవిచ్చే పుత్రుని కపుడు
అమ్మ మాటలుగొని అంజలి జేసి
ధీరుడు భట్టాల ధీవరు డపుడు
కడువేగ రణముకు గదలగ దలచి
587<noinclude><references/></noinclude>
7y7av8qgtm4c1snm791d57tsvpubx8n
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1675
104
223078
577023
2026-09-07T13:53:07Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '588 బిరుద చల్లడమును బిగువార దొడిగి హనుమంతు కాకె తా నాపయి గట్టి చెరుగు వీడిచి కట్టే చల్వ ధట్టియును వజ్రంపు తళుకుల వంకి మొలజెక్కి భీకరముగ నందె బిరుదు కతార్ అరిచేత బట్టుక అమ్మ...'
577023
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>588
బిరుద చల్లడమును బిగువార దొడిగి
హనుమంతు కాకె తా నాపయి గట్టి
చెరుగు వీడిచి కట్టే చల్వ ధట్టియును
వజ్రంపు తళుకుల వంకి మొలజెక్కి
భీకరముగ నందె బిరుదు కతార్
అరిచేత బట్టుక అమ్మవద్దకును
చనదెంచి మ్రొక్కిన జనని తా జూచి
ఆత్మలో ప్రార్థించె హరిహరు వేగ
కృత తులార!
దేవు
నా వరపుత్రుడు నా ముద్దు కొడుకు
కలనికి వస్తుండె కాయుడు మీరు
కథలు
ఆదిశ క్తివి గంగ! అమ్మరో ! నీవు
వెంబడిపదవమ్మ యలమంచి గఁగ"
అనియిట్లు ప్రార్థించి అంపేరు సుతుని
అమ్మచే సెలవండి ఆ రాజఘనుడు
తేజిపై గూర్చుండి తేజంబు మెరయు
ఛత్రచామరములు చేరి పట్టగను
అందలాల్ పల్లకీ
గొనకొని కొలువఁగ కొమరుడు
లారాజు వెంట
వెడలె
పుల్లాల కేశవుడు పౌరి హయమెక్కి
రాజు వెంట నేగే రభసంబు మెరయ
పరివారమును వెనుకకు పంపి భట్టావులరాజు ఒంటరిగా
యుద్ధభూమి కేగుట
భైరవ నరవను చట్టాలరాజు
ఆశ్వమును దిగెతు ఆపియు రాజు
పరువడి చట్టాల భానుతేజుండు
పల్లకీ లందళాల్ పరివారము గని
"పరిణతి రానేల పరివార మీవు
సంపద యొద్దను జతనమై యుండు
ఆడవారుండిరి అబలల తోడ
పెదండు రాకుండ ప్రజలుండవలెను
ధీరుడ! కాపాడు ధీరత మెరసి
పొందుగా యిరుపురం పోనేల యనిరి
ఒక్కడనే సోపు టుచితంబ యగును
యేసును ప్రభువులు కేతెంచి నేను
తండ్రిని వెదకియు తర్లి వచ్చెదను
మాపొ రేపో వత్తు మరిది కేశవుడు"
అని పల్కి కేశవు తా. రాజ మనుడు
పరిచరుల్ ధోరలును పరగ కేళవుని
తానెక్కు తేజీని దళముల నెల్ల
తిరుగనంపియు రాజు ధీరుడు కదిలె
భైరవునడవను ప్రళయాగ్ని బోలి
వారిధి హనుమంతు వడి దాటినటుల
ఒక్కడె భట్టాల వసుధీశ సుతుడు
తగ ధూళి పైలేచి ధరణిపై గప్ప
మంధర ధీరుడై మహిధర మెక్కి
పరువడి రణమును పరికించి జూచె<noinclude><references/></noinclude>
nob3mox7z4ti2e8m6ryv8xykg1v18j9
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1676
104
223079
577024
2026-09-07T13:53:27Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ దట్టమైన గుడార్లు ధర మేరలేక హేరాశయై యుండె ఏకవీర అని కనుచూపు మేరను కదనము జూచి పర్వతమును డిగ్గి పార్థివసుతుడు కడు వేగమున వచ్చె కలను దగ్గరకు యుద్ధభూమి వర్ణన మను...'
577024
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
దట్టమైన గుడార్లు ధర మేరలేక
హేరాశయై యుండె ఏకవీర అని
కనుచూపు మేరను కదనము జూచి
పర్వతమును డిగ్గి పార్థివసుతుడు
కడు వేగమున వచ్చె కలను దగ్గరకు
యుద్ధభూమి వర్ణన
మనుజ సంచారము మరియేమి లేక
దొరకొని మృగములు దొడ్డగా వుండె
యెలుగులు పులుగులు యెసగ
కలనిలో వొరిగిన గజములు
తరుచు
కరులను నుగ్గాడి ఘనులను బొడువ
వరుదులు, బోరు కొండలరీతి పొర్లాడుచుండె
కన్నోజ రౌతులు కాలారి మూక
పక్కెర తేజీలు పరగ రాహుతులు
మదిమేర తేలిక దూలెను తరుచు
చిరుతలు తోడేళ్లు చేరి గుంపులుగ
లెక్కలేని మృగంబు లెల్లడ ముసిరి
మనుజుల భక్షించి మరి మత్తుచేత
చొక్కుచు మృగములు సౌగిది
యా కలను
చప్పరించుచు రక్త జాలును చావి
. రొప్పుచు గంతులు వైదు
చంగలింపుచు పౌర్లు చలగి
కండు గుండెలు కరప
వెంట్రుకలు
కాళ్లును కీళ్ళును కరశిరంబులును
నజ్ఞులై యుండెను నడి కల్లు లోన
బోయలు చెంచులు బోరియు లెస్స
589
బంతులుగా కర్ణి పడియుండిరంత
కదుపులై యుండెను కదనంబు
పిక్కలు డొక్కలు ప్రేగులు దెళ్ళి
నిండ
వ్రేళ్ళును కాళ్లును వెన్నెముకలును
వాటికి వేరపక వల్లవరాజు
ధిక్కరించుచు తాను ధీరత మెరసి
చెక్కులుగా నరుక శిరసు
యిలపయి గదనము వీక్షింప సాగె కుప్పకై వడి యుండె కుంభిని మీర
పుర్రెలును
కొట్టి వేసిన బొంది
వెల్లి నిండినట్లు హేరాళముగను
క్రొవ్వుదొబ్బలును
పినుగు మొండెముల్ పెక్కులు
గుట్టల
రీతిని కూలు పీనుగులు
వుండె
దరిదప్పి వొరిగిన దళములు
మెండు<noinclude><references/></noinclude>
2v6g3y2e3m3em6pcgo1too818r07hfy
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1677
104
223080
577025
2026-09-07T13:53:37Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '590 కాటమరాజు కథలు భట్టావులరాజు రణభూమిలో తండ్రి కళేబరమునకై దాసి యా బొందుల దగ్గర కొచ్చి వయ్యను తండ్రిని వర్ణించి చూచె ' యీ రూపు గాదిది యిచ్చోట లేడు కటకట పడుచును కదిలెను రాజు ధ...'
577025
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>590
కాటమరాజు కథలు
భట్టావులరాజు రణభూమిలో తండ్రి కళేబరమునకై
దాసి యా బొందుల దగ్గర కొచ్చి
వయ్యను తండ్రిని వర్ణించి చూచె '
యీ రూపు గాదిది యిచ్చోట లేడు
కటకట పడుచును కదిలెను రాజు
ధరమీద వొరిగిన దళములు నెల్ల
విడల దీసియు తండ్రి వివరించి
వెదుకు
కశదప్పి పడివున్న కాలారిమూక
పడదీసి తండ్రిని పంగ జూచియును
చీకాకుగా నున్న చిక్కెడబాపి
వెదుకుచు తండ్రిని యెత్తి చూచుచును
అందున గానక నా రాజ ఘనుడు
దరికొను దుఃఖాన తల్లడిల్లుచును
పొలకలై పొలిసిన బొందులు దెచ్చి
పొసగించి తమతండ్రి పోలిక జూచి
చూచె
చెండాడి చెల్లిన సేనల నెల్ల
తర్లదీసియు జూచి తండ్రిని గనక
వీక్షించి తండ్రిని యీ రూపుగాడు
పొగులుచు నా రాజు పోయి
పోవుచు మగుడుచు పొక్కుచు నంత
ముందునకు
తిరిగి వచ్చుచు తండ్రి తీరెల్ల జూచి
భట్టావులరాజు కనకనందుల పెంట రణములో మరణించిన
ధీరుడై రణమెల్ల ధీరతవెదకి
మామలను చూచుట
కనక నందుల పెంట కదిలె నారాజు
వీరశూరులు గూలు విధమెల్ల జూచి
పంజుదాళ్ళ బిగువ పన్ని గుడార్లు.
శిలలేని గుడులుగా చేడ్పడి యుండె
గోపాలకులు బడే గుడహార్ల ముందు
కసిగంద గాయాలు కత్తులు నాటి
సమీరిన తిరుమండ్లు చందము జూచె
2. దిగ్గజముల వంటి తిరుమండు లేల్ల
మ్రగ్గిన విధమెల్ల మరి మరి జూచే
వగచి దుఃఖించెను వల్లవరాజు
"తిరుమండల మామ। ధీవరులార
వరుసగా పోట్లు మీ వక్షము నాటి
వొరిగితి రిలమీద నో మామలార
శంకలేకను పోరి శరములు నాటి
చెల్లితిరో మామ! చెరిగి యిలమీద
మదయుక్త రపులను మద మణగించి<noinclude><references/></noinclude>
tm1tixno4becnw3vz4e6ykpt9lud3oc
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1678
104
223081
577026
2026-09-07T13:54:53Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ 591 మహిని రాలితిరి యిట మామలార! మీరు ధరణీశుడౌ తండ్రి దగ్గర లేడు యేచ్చట వొరిగెనో యరసూక చెప్పుడు మామలు శంకేం మీకు కలలోని తండ్రిని కానంగ లేను యేమి తెల్పరు మీరు యెచ్...'
577026
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
591
మహిని రాలితిరి యిట మామలార!
మీరు
ధరణీశుడౌ తండ్రి దగ్గర లేడు
యేచ్చట వొరిగెనో యరసూక
చెప్పుడు మామలు శంకేం మీకు
కలలోని తండ్రిని కానంగ లేను
యేమి తెల్పరు మీరు యెచ్చోట
నుండె
మీ తోడుబుట్టున మీనాక్షి మిగుల
వలపోయుచున్నాది వసర మా తల్లి
తర్లిపోవలె మామ తండ్రిని
గౌనుచు
తండ్రి అయ్యయ్యొ మామలార। అయ్యను
విడిచి
వొయ్యన మీరిట వుంటిరి మామ!
రాత్రి కావచ్చెను రాజు కన్పడడు"
అని ప్రలాపించుచు నచ్చోటు కదిలె
ఏకవీర పెంట రణభూమి వర్ణన
ఏకవీరా పెంట కేతెంచె రాజు
మహిని యా కదనము
మరి యెటులుండె
ఘనమైన శక్తులు కదనములోన
విహరించుచుండె విపరీతముగను
చెలరేగి భూతము' చేరి యా కలను
కర్కశ పీనుగు కండలు మెసవి
సొక్కుచు శివమాడు సొరిది
యా కలను
కాకినీ ఢాకినీ చలగుచు కలను
కేరుచు నార్చుచు కేకలు వేయు
చిల్లర భూతముల్ చెలరేగి వచ్చి
యీదులాడుచు రక్త యేరులలోన
వాటికి వెరువక వల్లవరాజు
కూరు డై రణమున వొచ్చి పోవుచును
వెదుకగా రణమును యెటువలె నుండె
హతముగా నరికిన. ఆశ్వాల బారు.
కూలిన శవములు గుజ్జరి దళము
సరదార్లు దొరలును సామంతవరులు
మడిసి గుట్టలు పడె మహిమీద చాల
మేర లేకుండెను మేదినంతటను
పెనుగుట్ట లే యున్న పెద్ద తేజీలు
భీకర రాహుతుల్ బిరుదుమన్నీలు
పోట్లచే రణమున పొద్దుచు నుండె
దవడలు పండ్లును దండ చేతులుసు
నరికిన భుజములు నల్లని యొడలు
కడలేక యుండెను కల్లి మధ్యమున
కొంకులు వరికిన మోటకాలెల్ల
పంబ దన్నుక యుండె పారిపోలేక
తెగివడిన తలలు తేలి రక్తమున
మీసాలు యెగ వైచు మేటుల పగిది
అటువంటి రణమున ఆ రాజమనుకు
వెదకుచు నడలుచు యిటునటు చూచి
చీకాకు శరముల చిక్కెడబాపి<noinclude><references/></noinclude>
culqpxt1q18dthr7ixzzy1gjw9zxm2r
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1679
104
223082
577027
2026-09-07T13:55:05Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '592 బిట్టుగ తం డిని పేరున బిలిచె రట్టడి రణశూర భట్టాలరాజు అరుదుగా చూచెను ఆ కదనమును తేరులు సారధుల్ తెగిన గొడ్డులును పల్లకీ లందలాల్ భద్రకరులును తొండముల్ తెగి కూలే దొడ్డగుట్టల...'
577027
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>592
బిట్టుగ తం డిని పేరున బిలిచె
రట్టడి రణశూర భట్టాలరాజు
అరుదుగా చూచెను ఆ కదనమును
తేరులు సారధుల్ తెగిన గొడ్డులును
పల్లకీ లందలాల్ భద్రకరులును
తొండముల్ తెగి కూలే దొడ్డగుట్టలుగ
నాగె బిగువు దప్పి వాహనంబులును
పోర్లాడు చుండెను పుడమిపై మిగుల
మావటీల్ గూలిన మదకరులెల్ల
కొండలవలె తిరుగు కొమ్ము టేనుగులు
కట్టలుగా గూలి కాలారి జలము
మిట్ట పల్లము గతి మేటిని యుండె
మందు పొగలు దాకి మరి వీరవరులు
సందులు పిడిలియు సమిసి రచ్చటను
వింటికోపులు జిబురు యినుప జీరెలు
కాటమరాజు కథలు
కేళాలు గైజాలు కీలు కత్తులును
పొడి పొడిగా విర్గి పోగులై యుండె
బల్లెముల్ యీటేలు బాణకి త్తులును
కైజార్లు వంకులు కంచుటర్గెలును
కచ్చు పెచ్చుగ నుండె కలిమధ్యమున
బొత్తులై పడియుండె ఖొరి గుడహార్లు
చంద్ర గుడారులు చంద్రహారములు
సమరమునను బడె సంకులముగను
భేరీ డమామీలు పెద్ద బూరలును
తుడుము నగారాలు తుదిమేక లేక
కుప్ప లే పడియుండే . కుంభిణినంత
శింగిణుల్ తరకసాల్ బిరుకతు లెల్ల
సరగ కుప్పలు గుండె సందులేకుండ
బాణాలు వడి దాకి బారులు మడిసి
హేరాళమై యుండె యేకవీరవని
భట్టావులరాజు తండ్రిని గానక ఏకవీరను ప్రార్థించుకు
కనుమేర రణమును కన్నుల జూచి
యెదురు చూడుమనంటి
ఆశ్చర్యమును బొంది ఆత్మతా దలచె:
అవుర నిచేయ హరునికె
తగును
యీ రణము
నరునికి సాధ్యమా సరయ
కంటిని రణమును కన్నులనిండ
కల్లిలో తండ్రిని కానలేనై తి
తండ్రిని దె త్తని తల్లితో పలికి
కడువేగ వచ్చియు కానలే నైతి
ఆయత్తపడకుండ ఆనలు బెట్టి
యనూకనమ్మ
కన్నుల తండ్రిని గననైతి కలను
మాయగప్పెనొ యేమొ మరి
యిట నాకు
యేమందును విధిని యేమిసేయుదును
ధీరుడై నిలచియు దిక్కులు జూచి
పరులు నా తండ్రిని పట్టగ వెరచు
యేనుగునాథు కొండేక వీరీవు
సర్వేశః శంకర! సర్వలోకేశః
భూపుల గూల్చియు భూమిని వొరిగే<noinclude><references/></noinclude>
7el2bce51jfpc7vxobzos45ox89yryk
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1680
104
223083
577028
2026-09-07T13:55:20Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరసూక రాజు కథ చూపుము తండ్రిని సుర లోక వినుత గాంభీర్య ధనుడగు మనుడు నాతండ్రి వీరశూరుడు తండ్రి యిచ్చోట గూలె ఆరులతో పోరాడి హతమాయె తండ్రి పోరాడి సమిసెను భూనాథుడిచట చూపుము మ్ర...'
577028
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరసూక రాజు కథ
చూపుము తండ్రిని సుర లోక వినుత
గాంభీర్య ధనుడగు మనుడు
నాతండ్రి
వీరశూరుడు తండ్రి యిచ్చోట గూలె
ఆరులతో పోరాడి హతమాయె
తండ్రి
పోరాడి సమిసెను భూనాథుడిచట
చూపుము మ్రొక్కెద సుందరి నీకు"
అని యిట్లు శోకాన నడలి యారాజు
598
వేదకిన కనుపించ డెచ్చోట నైన
కానరా తండ్రిని కలనిలో మీరు
సుందరి పరశక్తి సురులకు తల్లి
ప్రార్థించె నేక వీర్పరశ క్తి నేదను
భట్టావులరాజుకు ఏకవీర ప్రత్యక్షమగుట
బెడదంపు మిడి గ్రుడ్లు పెద్ద కోరలును
నాగభూషణములు నందుల కడెము
తరుచు వీరజడలు తామరరవిక
చేత శాసపు గిన్నె సింధూర బొట్టు
.....
పర్వతాకారమై పరువున వచ్చి
రాజు యెదుట నిల్చి రమణి యిట్లనియె:
"యెవరవు నీ పేరు యెవని
దేవాది దేవతుల్ దేవేంద్రుడాది
వీక్షించ వెరుతురు వీరులీరణము
నడిరాత్రి కావచ్చె నడికల్లు లోన
వెరవక వెదకేన
నాత క పిం చరకవు
తరిమింతు పురికింతు తథ్యము
చెపుమ
పుత్రుడవు
నా యాజ్ఞచేతను నరుడ శక్తులిటు
యేమనకున్నారు వెరుతురు నాకు"
సురలైన రణమును జూడ వెరతురు
-
భట్టావులరాజు ఏకవీరతో తరకవాదము చేయుట
పెళ పెళ నార్చుచు పలుకగ శక్తి
వినియును భట్టాల వీర శేఖరుడు
చెదరక నెదురగ చేరి యిట్లనియె
''గంగనో గౌరివో గద్దించి పలుక
తలనిండ జడలును త్రాడుల వలెను
మెలియించి పలికేవు మేదిని నీవు
శక్తుల మొనగత్తె చెప్పుము పేరు
తరుచు మాటలు మాని తర్లిపోవలెను<noinclude><references/></noinclude>
abv5pkhqanftnelwhhba6rmhi4y6pz2
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1681
104
223084
577029
2026-09-07T13:55:37Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '594 కుంభిణి నిల్చియు గుడ్లెర్రజేతు రంకెల శంక లేదు మరి హరి హర బ్రహ్మల కవతారమైన పరశక్తిని గొలిచెడి వల్లవుల మేము రుద్రగణాదులు రూఢిగా మెచ్చ భద్రమౌ లింగము ప్రమథులు మేము మందరధరు...'
577029
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>594
కుంభిణి నిల్చియు గుడ్లెర్రజేతు
రంకెల శంక లేదు మరి
హరి హర బ్రహ్మల కవతారమైన
పరశక్తిని గొలిచెడి వల్లవుల మేము
రుద్రగణాదులు రూఢిగా మెచ్చ
భద్రమౌ లింగము ప్రమథులు మేము
మందరధరు భక్తమాన్యుల మేము
ఝడుపు వెరపు లేదు జరిగి
పోపొమ్మ
పాములల్లాడగ పరువులు వారి
చేష్టలెల్లను వీడి శక్తి పోపొమ్ము
వంటరి యీకల్లి వనిత వెదకెద
తలచూప వెరుతురు దానవు లెల్ల
నీకు నే వెరుతున నిలిచి యున్నావు.
మాతల్లి యరనూక మదిరాషి తాను
చిచ్చు కాయ త్తమై సిద్ధముగ
యిపుడే వత్తునటంచు యింతికి జెప్పి
వెదక వచ్చితి రణము యర సూక
కనుపడడు మా తండ్రి కల్లి
పతిని
మధ్యమున"
అనియు భట్టాలరాజాడు మాటలకు
చలగ యా దేవియు చలమున పలికె
"యెసరోయి నరుడ! నీవెదిరించి
పలుక
పూని పల్కెద నీవు పుట్టుక వినుము
నారూపు గుర్తించ నగున నీ కెపుడు
హరి హర బ్రహ్మాదు లంతము
లపుడు
కాటమరాజు కథలు
నూతనై బెఁచితి మహిమ
యేరూపు యెరుగుదు విలలోన నీవు
అరగఁగ నారూపె నవనెల్ల నేనె
గంగ మీ యిలవేల్పుగను పల్కెద
ఆరూపె నారూపు ఆలించి వినుము
సూర్యుడు చంద్రుడు సొరిది
నీవు
సురలును నారూపు సురరాజు నేను
నరులు నీ లోకము నాగలోకమును
గగనంబు దిక్కులు కలయ నారూపు
॥ ప్రళయ వాయువు నేను పరిపూర్ణమే.ను
కారణం జమదగ్ని కామిని నైతి
పరశురాముడు కొడుకు
పరఁజ్యోతి నేను
కలకంఠి యరనూక గారాబు కొడుక
కాని నిందన్కు కరుణించి నిన్ను
పరవారు నైతేను పారద్రోలెదను
రాజ సుతుడ వౌట రానిచ్చి తిటకు
కాపాడి తిందనుక కరిగె నా మనసు
మన్నీల దొరలను మహిమీద గూల్చి
వొరుగుచు మీతండ్రి వొయ్యన
నన్ను
యేకవీరా యని యరనూకరాజు
అతడు తల్చుటవల్ల నాత్మ నుప్పొంగి
కాపాడితి రణము గౌలి త్తకుండ
వొరిగిన తండ్రిని గి బ్రదికించి
మాటలాడించెద మహి రధములను<noinclude><references/></noinclude>
qmz0cus3ljt737419fwr764savr1pn8
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1682
104
223085
577030
2026-09-07T13:55:48Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ పరగంగ తల్లి తు భార్గవ పురికి యేరీతి కొలిచెద పెరిగింపు" అమరంగ కొలిపింతు నానంద మొంద మనిన అను శక్తి మాటల కా రాజఘనుడు కడమ శక్తుల కెల్ల ఘనభోగములతో కల్పింతు కౌలుపు...'
577030
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
పరగంగ తల్లి తు భార్గవ పురికి
యేరీతి కొలిచెద పెరిగింపు"
అమరంగ కొలిపింతు
నానంద మొంద
మనిన
అను శక్తి మాటల కా రాజఘనుడు
కడమ శక్తుల కెల్ల ఘనభోగములతో
కల్పింతు కౌలుపులు కల
విధంబునను
585
కల కల నవ్వియు ఘనుడిట్టు
అనియె!
"నాతండ్రి యరనూక నమ్మిన వేలు
నాతోడ తండ్రియు నరయ మాట్లాడ
తుష్టిగా భక్తులు తుదిమేర గాగ
జరిగింతు నమ్ముము శంభునితోడు
నిన
మరి వేగ వినవమ్మ! మాతరో!
ఏకవీర భట్టావుల రాజుకు తండ్రి కళేబరమును చూపుట
ఆరాజు మాటల కలరి యాశక్తి
కలకల నవ్వియు కడు సంతసించి:
"పదవయ్య భట్టాల పట్టభద్రుండ!
చూపెద తండ్రిని సురుచిరమూర్తి!"
మనుని వెంటనిడుక కదలె రణముకు
వివరింప నారణ మేవిధముండె:
మల్లెలు జాజులు మరువము తావి
కురువేరు దవనము కూడిన తావి
క్రమ్ము కస్తూరి ఘనత జవ్వాణి
ఘుమ్మను వాసస కుంభిని వెలయ
గరిమెతో యాదవ గజములనంగ
వీరులు వొరిగిన విధమెల్ల నపుడు
పేర్మి నేకవీర బ్రియమున జూప
ఘోటకముల సరికి గొరకలు నాటి
ఆణిలో వొరిగిన యాదవుల్ జూచి
ఆ చోటు కదిలెను ఆ రాజఘనుడు
గర్భ నిర్భేద్యమౌ గాయముల్ నాటి
గాలము లింగన కలనిని జూచె
పంతము రౌతులు బారులుగూల్చి
పెయ్యల కోనేరు వొరిగింది జూబె
శంక లేకరులను శిరములు దునిమి
శశిధరు వారంత చెల్లుట జూచె
మట్టుగ పోటులు మకుటము నాటి
మాధవువారలు మరియుట జూచే
తిరుగ నందర తిలకించి చూచి
ఆచోటు కదలెను ఆ రాజఘనుడు
సంగబోయిన వారు రంగు వారు
కనకనందుల వారు కల్లందువారు
కలనిలో గూలిన క్రమమెల్ల జూచె
"పందుము వారికి బల్లెముల్ నాటి<noinclude><references/></noinclude>
k845bdrfw7mia5xbcw069uno3dcipbx
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1683
104
223086
577031
2026-09-07T13:56:00Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '596 రాజువద్దను వొర్లె రావయ్య చూడు. చీకాకుగను పోట్లు శిరముల నాటి వొరిగెను తిరుమందు వరులను జూడు జడదారువారును శంభునివారు పశుపతి వారలు భద్రాయువారు కూలిన గోపుల గుంపును జూడు భార...'
577031
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>596
రాజువద్దను వొర్లె రావయ్య చూడు.
చీకాకుగను పోట్లు శిరముల నాటి
వొరిగెను తిరుమందు వరులను జూడు
జడదారువారును శంభునివారు
పశుపతి వారలు భద్రాయువారు
కూలిన గోపుల గుంపును జూడు
భార్గవువారలు పయ్యలవారు
వొరిగిన ఘనులను వో రాజ చూడు
అందరు కూలిన చోటు చూచి
దాపట చెల్లిరి దాయాదు లెల్ల
వలపట చెల్లిరి వల్లవులెల్ల
పొందుగా భట్టుల భూనాథ రమ్ము
రాజుల నరికియు రాశిగా జేసి
పూని యీ టెలపోట్లు పొలుపుగా వాటి
పులిముద్దు రాఘవ భూపతిమాడు.
దొరిగినా గీతని వైనము జూడు”.
అని యిటు దెలుపగ నా రాజు వచ్చి
మేనమామను జూచి మిగుల దుఃఖించె:
కాటమరాజు కథలు
"తిరుముందులు మనుడ!
దివ్య ప్రతాపః
వొరిగితివా యిట్ల వైరుల జంపి
మేటి యీటెల పోట్లు మేనెల్ల నాడె
అయ్యకడ పరిగితివి అనిలోన
మామ
వనరంగ కుడి భుజం వల్లవపతికి
కుడి భుజము విరిగి కూలితే మామ!
బావ మరిది వీవు బంధుడు నీవు
బారులు తెగటార్చీ బల్లెముల్ నాటి
అండ బాయక చెల్లి తయ్య
.
యిచ్చటను
తండ్రిని గనవలె తర్లిపో_లెను"
అని యిట్లు ఆ రోజు నడంగ జూచి
అనియెను యెక వీరాతని జూచి:
"అడణకు మీ తం డి నవనీళవరుని
చూతువు ర”మ్మన చురచురపచ్చి
తండ్రి క ళేబరమును చూచి భట్టావుల రాజు దుఃఖించుట
ధరణిపై వొరిగిన తండ్రిని జూచి
యెలుగెత్తి భట్టాల
యదుకులాధిపుడు
తన తండ్రిపై బడి తానేడ్వసాగె:
"పుట్టిన తావులు భూములు విడిచి
చెల్లికి విటులను చేసెను బ్రహ్మ
కంఠము రక్తము గ్రమ్మియు నుండి
పోటులు నాటియు వో కన్నతండ్రి!
కాణాచి యలమంచి కడజేసి వచ్చి
యేనుగమల చెల్లి తెరనూక తండ్రి:
యెదురొమ్ము రక్తము యేరులై పార
యీటెలు రొమ్మున విరిగియు నుండె
బల్లెముల్ నాదెను బహుగను తండ్రి
కదిసిన పగవార్ని ఖండించి వైచి
కుంఖిణిపై యిటు కూలితే తండ్రి
తమ్ముల బంధుల తగ నెడబాసి<noinclude><references/></noinclude>
kh2wdhfuqepm8dzem1znxljhat8vduu
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1684
104
223087
577032
2026-09-07T13:56:14Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ యిచ్చట మరణించితే తండ్రి నీవుః దండిగా రిపులను ధరణిపై గూల్చి దండచేతులు నొచ్చె తండ్రిరో నీకు! గొదకొని రాజుల ఘోరాజి గూర్చి గోరకలు నాటెను గోపాలమూ ర్తి జొత్తుగ రక...'
577032
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
యిచ్చట మరణించితే తండ్రి నీవుః
దండిగా రిపులను ధరణిపై గూల్చి
దండచేతులు నొచ్చె తండ్రిరో నీకు!
గొదకొని రాజుల ఘోరాజి గూర్చి
గోరకలు నాటెను గోపాలమూ ర్తి
జొత్తుగ రక్తము జొబ్బిలుచుండె
ప్రదరముల్ కడుపులో టారె
పలుకవు నాతోను పంతమా తండ్రి!
దండ యెవ్వరు నాకు దయలేద
తండ్రి!
యేమనకున్నావు యరనూక తండ్రి!
పలుమారు ఆడలిన పలుకవు నాతో
పూరకుండుట మీకు వుచితమా
నా తండి
వాలాయము రిపుల వసుధను గూల్చి
సమరంబునను నీవు చంపగ మిగులు
పగతు రెచ్చట నుండె పలుకుము
మరఫిరంగీ గుండ్ల వొరిగితే
తండ్రి!
తండ్రి। పోరాడి రిపులను పొలియింతు
తండ్రి!
తొడిగిన వజ్రాంగి తుత్తురుమయ్యె
తూపాకి పోటులు దూరె నా తండ్రి
కాంతియౌ దేహంబు కందువారినది
పరబాణములు నాటి పారె నా తండ్రి
పుత్తడి జంధ్యము పోగులు తెగియు
చెదరి పడుండెను శారీరమందు
భాసిల్లు మెడనున్న పచ్చపతకమును
వాసిగ రక్తము వన్నెయై యుండె
పెరిగెను చౌకట్లు ప్రేలి రక్తమున
కనుపించకుండెను కన్న తండ్రిపుడు
పురరము రక్తము నుబుకునుండె
పుక్కుటలుగులు నాదె వుదరాన
తండ్రి:
తుడిరో! నేనెంత తల్లడించినను
తల చూడవు దయలేద నీకు
పలువరించినగాని పలుకవు నాతొ
దళములు గూర్చుక తల్లి రాననియు
అలిగితివో తండ్రి అలకేల నీకు
యెంతయు తలపోయ వెరనూక
తండ్రి!
బాలుడ నుంచితి పట్నాన నన్ను
అయ్యః నీ వెంటనే నాటికి రాగ
చెక్కుడు రణమున శత్రులనెల్ల
వీరపతివ్రత యరనూక దేవి
తేమని జెప్పుదు నే వార్త జెపవు
తాత యేల్ యలమంచి
తర్లిపోయినను
ప్రజలెల్ల వచ్చి నీ పరిణామ పుడుగ
యేమని జెప్పుదు యరనూక తండ్రి!
అల్లుడు పల్లెకొండాతురత వచ్చి
మామ యేడని యడుగ మరి
యేమి పు
అయ్య నీ చెల్లెలు అత్త కొమరమ్మ
మాయన్న యేడన మరి
యేమి జెపుడు?
597<noinclude><references/></noinclude>
kcdrvvjgp98df3naz0zc6tz530tfuw5
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1685
104
223088
577033
2026-09-07T13:56:27Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '598 ఆవుల స్తోత్రాజు కర్ధాంగి లక్ష్మి పావని శిరిదేవి బావ యేడనిన యేమని దెలుపుడు యర నూక తండ్రి? కాటమరాజు కథలు కరుణ యెంతయు లేదు కన్నెత్తి గనవు తండ్రి నీ యొద్దను తర్లక యిపుడు విడ...'
577033
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>598
ఆవుల స్తోత్రాజు కర్ధాంగి లక్ష్మి
పావని శిరిదేవి బావ యేడనిన
యేమని దెలుపుడు యర నూక
తండ్రి?
కాటమరాజు కథలు
కరుణ యెంతయు లేదు కన్నెత్తి గనవు
తండ్రి నీ యొద్దను తర్లక యిపుడు
విడిచెద ప్రాణంబు యిప్పుడు
చూడు"
ఏకవీర యరనూకరాజునకు ప్రాణములిచ్చుట
కలనిలో భట్టాల ఘనవిశాలుండు
కడు దుఃఖమున బల్క మనసురల్
వినియ
సోమవంశపు పతుల్ శూరులు వీరు
కనుగొన తెంపుచే కల్లిమధ్యమున
తెంపు జేసె నటంచు దేవతావరులు
హరుడు విష్ణువు బ్రహ్మయాశ క్తి
కనిరి
'పలికించు రాజుకు ప్రాణములిచ్చి
ముదమున సుతునితో భూపతి
నిపుడు
ముచ్చట లాడించుము మునిరాణి
నీవు'
అని దెల్పి కనక రథ మంపిరి సురలు
అని దెల్ప వినియును ఆ యేక వీర
మాయ రూపిణి శక్తి మహిమతో
నపుడు
సొరిది శరీరము జొచ్చె వేగంబె
ముదమొప్ప రాజుకు మూర్ఛయు
ఆదిలో పోరాడి యా రాజ
ఘనుడు
అలసి నిద్రించిన యటు మేలుకొనెను
శరములు నాడించి కదలె నట్టిట్టు
పురమున రక్తము పులుకుచు నుండ
తనయుని వంకను తాజూచి రాజు
పుతుడౌట నెరింగి భూనాథు డపుడు
ఆదరియు పుత్రుని అక్కున జేర్చి.
మొగము తప్పక జూచె ముచ్చట దీర
పలుచని చెక్కిళ్లు పట్టి తా జూబె
వీపున చెయి జేర్చి విన్నతనాన
కనుగొని పుత్రుని కడు చిన్నకురులు
వన్నెగా దువ్వుచు వరుసతో చేత
తనయుని తోడను తండ్రి
A
యరసూకరాజు పుత్రునితో సంభాషించుట
"హా పుత్రః భట్టాల అయ్యరో! నీవు యెట్టుల వస్తివి యెవ్వరు పలపె<noinclude><references/></noinclude>
d0bwtvyv74hf2iakh88h2ywbuu4gbdv
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1686
104
223089
577034
2026-09-07T13:56:51Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ కూడుచు మృగములు కూతలు 599 వేయు కన్నీరు బెడితివో కమ్మలు చదివి నామీద ప్రేమచే నాయయ్య నీవు ఆపదపడి వస్తి అబ్బురపు మేరలేకను వుండె మేది నంతటను వీటి ఢాకల కెర్వు కిటువంట...'
577034
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
కూడుచు మృగములు కూతలు
599
వేయు
కన్నీరు బెడితివో కమ్మలు చదివి
నామీద ప్రేమచే నాయయ్య నీవు
ఆపదపడి వస్తి అబ్బురపు
మేరలేకను వుండె మేది నంతటను
వీటి ఢాకల కెర్వు కిటువంటి రణము
యేరీతి వస్తిని యేడేండ్ల కొడుక!
బాలుడ నెంచక పణతి మీతల్లి
పనిబూని యెటువలె పంపె కుమారు
నోములు సుతునికై నోమి మీతల్లి
తనయ నిన్కని పెంచి తానోర్వలేక
కలని కెట్లంపెను కన్న కుమార!
పబిడ్డడని నిన్ను భావించు కొనక
యీ దండి రణముకు నెట్లంపె తల్లి
బిట్టుగ శవములు పిక్కటిలు చుండు
వస్తివి బెదరక వల్లవ రాజ
మదిరాక్ష మీ తల్లి మనసెట్లు కరిగె
యెంత కఠినురాలు యీ కల్లిలోన
వెరపు లేకెటువ సి యదుకులాధీశ
రాతి గుండియ తల్లి రణము కెట్లంటే?
ఝడుపు లేకెటువస్తి చక్కని
ఆతిభీకర రణముకు ఆయ్య నిన్నంపి
యెటులోర్చుకొనే నయ్య యెలమి
తల్లి
కొడుక నిన్నంపియు కోమలి సీత
గుండె భరియించి కుదురుగ
యెంత నిర్దయురాలు యరనూక దేవి!
కడు చిన్న బాలుని కలసికి బంపే
కలని నుండి భటులు కొనంగ రాగ
కొడుక
ధరణి పై పొరిగిన దళముల జూచి
దద్దరిల్లితో పుత్ర దాహ మొందితివో
అల్ల కల్లోలము నగు కల్లిలోన
బాధ నొందియు వస్తి భానుప్రతాపః"
అని యిట్లు రణములో ఆ రాజఘనుడు
తనయుని తోడుత దయతోడ బలుక
పరగంగ తండ్రితో పలికెను
సుతుడు
"నరనాథః యరనూకః నాతండ్రి!
నీవు
వక్కడ విచ్చోట వొరిగి యుండినను
యెట్లు భరింతుముః యెవ్వరు దిక్కు!
అప్తులై వచ్చిరి హరివంశమెల్ల
సమరంబు జేసియు సమసి రిచ్చటను
నరనాథ; గనవస్తి ననుగన్న
ధరణి కుమారుడై దనరినందులకు
తండ్రిని వెదుకని తనయుడు
బవరమునను నాదు భ్రాంతెల్ల దీర
యీరీతి పొడ గంటి నిప్పుడు నిన్ను
తండ్రి సంతసమాయె
చల్ల
చెడ్డవీ రణమని జెపుదువు నాకు
జలధిలో మత్స్యంబు చరియించునట్లు
కూర్మము గిరిని కుంభించినట్లు<noinclude><references/></noinclude>
38z3blzbagmpi3ng9v2k2030wmuuxr6
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1687
104
223090
577035
2026-09-07T13:57:15Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '800 వో అయ్య రిపులను నురుమాడుదేను తరమైన పంపాద్రి తరలియు మీరు తర భట్టరయ్యను వరమడిగిటకు తనయుని నిచ్చెను తనమూ ర్తి నేన హరివంశమున బుట్టి యవతారమైన ఆలము కెరుతునా ఆయ్యరో నేను శంక య...'
577035
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>800
వో అయ్య రిపులను నురుమాడుదేను
తరమైన పంపాద్రి తరలియు మీరు
తర భట్టరయ్యను వరమడిగిటకు
తనయుని నిచ్చెను తనమూ ర్తి నేన
హరివంశమున బుట్టి యవతారమైన
ఆలము కెరుతునా ఆయ్యరో నేను
శంక యేలను తండ్రి: చెలగి
యీ రణము
తండ్రి: నీ భుజబల్మి తద్దయు గల్గి
సమరంబు కెరతునా జననాథ!
కాటమరాజు కథలు
మరుగు బెట్టక నాతో మరివేగ జెపుము
చంపుడు గెలుచుడు సమరంబులోన
కోటలు దుర్గముల్ కోలాహలముగ
చెటుల యేనుగునుల చిచ్చును బెట్టి
మగిడి వచ్చెద తండ్రి మరివేగ జెపుము
అయ్య నీ సెలవిచ్చి ఆంపుము నన్ను”
ఆరీతి పుత్రుడు ఆడు మాటలకు
పుతున కెరనూక భూనాథు
డనియె:
తండ్రి:
"అడిగితిని పగలు అయ్య నీవిపుడు
చెప్పెద వినవయ్యః చెలగ నీవిపుడు
కారు చిచ్చుల రీతి కలనిలో నెదిరి
సరిగ పోరెద పతి సమసెను
తండ్రికి గల పగ తనయుడు దీర్చ
అవును ధర్మంఱని అవని
మాతల్లి యరసీత మధురాయతాక్షి
తమకము యెక్కిన తగ నాన బెట్టి
వనరంగ రణముకు వచ్చితి తండ్రి
కదనములో నిన్ను కనుగొంటి
తండ్రి
చెప్పుము పగలు నీచిత్తమునున్న
యే రాజు వచ్చెను? యెవ్వరు యెదిరె?
వేవేగ వినుపించు యరనూక తండ్రి:
పట్టుదు వేధింతు పగలు యీడేర్లు
కపటముంచక తండ్రి
కరకంఠునానః
యెర్ర భూపతి వంశ మెందరునున్న
అడుగో
ఆతని సహోదరు అతి పరాక్రములు
కనక నందుల పెంటగల తమ్ము లెల్ల
చెల్లిరోయి కుమారః సేనలతోడ
యిప్పటికి రిపులు యెవ్వరు లేరు
కలడెర్రపతికిని కలిగిన సుతుడు
పేర్మి నేనుగుమలు పెరుగుచు నుండె
ధీరుడ పురికిని తిరిగి పొమ్మిపుడు
యెదురు జూచును తల్లి యరనూక
సీత"
అని సుతునికి బుద్దులన్నియు దెల్పి
కొడుకు తొడను మూర్చ గొబ్బున<noinclude><references/></noinclude>
qu2vma2qcgutuse1azrd81zsghcqbvj
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1688
104
223091
577036
2026-09-07T13:57:28Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ యరనూక రాజాదుల కళేబరములను ఏకవీర పట్టణమునకు చేర్చుట తండ్రి మూర్ఛిలగాను తనయుడు జూచి గట్టిగా తండ్రిని కరముల బట్టి కన్నీరు బెట్టుచు కట కట ఆడలి ధరణిపై నటువుంచి త...'
577036
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
యరనూక రాజాదుల కళేబరములను ఏకవీర
పట్టణమునకు చేర్చుట
తండ్రి మూర్ఛిలగాను
తనయుడు జూచి
గట్టిగా తండ్రిని కరముల బట్టి
కన్నీరు బెట్టుచు కట కట ఆడలి
ధరణిపై నటువుంచి తాజూచి రాజు
పరువడి శకితో పలికె నీలాగు
"భావింప మునిరాణి! భార్గవు తల్లి!
పరదై వసువు నీవు పర (o)
జ్యోతినమ్మ
ఆదిలించి బెదిరించి అయ్యను జూపి
తడవు బల్కించితి తగునమ్మ నీకు
తద్ధయు మాతల్లి తరుణి యరసీత
యెదురు జూచుచు నుండు
వేగపోవలెను
పలుచనాయె యిరులు బయలాయె
దిశలు
ప్రేమతో వేడెద యేకవీర నిను
రాజును బంధుల రథములపైన
యెక్కించి నందర వేగంబుగాను
ఘన హయంబులగట్టి కదిలించు
రత్నాల పల్లకి రాజును వుంచి
యేక వీరాంబ తా వేగంబె తాను
కల్లిలో గూలిన కడమ నందరను
భట్టరయ్య కృపను వైకుంఠ మంపి
"వినవయ్య భట్టాల విక్రమశాలిః
తరింతు రథములు తడవు లేకుండ
అప్పుడాడిన మాటలివి తప్పరాదు"
అని పల్కి రాజుతో నామే శక్తులను
పేరు పేరున బిల్చె యేక వీరపుడు
"శంకరిః మీనాక్షి, చండికాదేవి:
బోరున రండు పూబోణులారిటకు
పులిముద్దు రాఘవ పుణ్యాత్ముడితడు
పూని నడిపించుడి పుష్పరథమును
పెద్దమ్మ! చౌడమ్మః పల్లజడలమ్మ!
తీరైన చక్కని తిర్మందు వీరు
పరగ యీ యరదముల్ బరుపుడి
మీరు
801
చెంగట కూనమ్మ। చెలగ మారెమ్మః
కలకంఠు లారిపుడు ఘన వల్లవులును
గల అందలములను కడువేగ బట్టి
నడువుడి రాజుతో" నన శక్తులెల్ల
కలకల నవ్వుచు గ్రక్కున వచ్చి
యేకవీరాలబయు వెలయ శక్తులును
పన్నిన రథములు పల్లకీ లెల్ల
పట్టుక వైనాన పరువడి నిలువ
అంబ తా పైనమైయా రాజు వెంట
భట్టాల రాజుతో బాగొప్ప ననియె
"మీ తండ్రి రథముపై మీరెక్కు
రణభేరి వేయించి రథము
డిపుడు
నడ్పింతు"<noinclude><references/></noinclude>
svby59vii4v9eji0c3deb724v9g9s1j
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1689
104
223092
577037
2026-09-07T13:57:45Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '802 కాటమరాజు కథలు అన విని రాజు తా నరదము యెక్కి జంఝూ యని రథము చలగంగ పరువమైన మొగిలి పసుపు రంగుగను తోలె వికసించు మల్లెల విర్రవీగు లత ఆటువెన్క పులిముద్దు ఆధిపతి రథము పొందుగా వుట...'
577037
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>802
కాటమరాజు కథలు
అన విని రాజు తా నరదము యెక్కి
జంఝూ యని రథము చలగంగ
పరువమైన మొగిలి పసుపు
రంగుగను
తోలె
వికసించు మల్లెల విర్రవీగు లత
ఆటువెన్క పులిముద్దు ఆధిపతి
రథము
పొందుగా వుటమెగిసి భూమిపై
నడువ
తీరమందు లరదముల్ తీవ్రవమే
పరగంగ శక్తులు బారులు దీర్చి
కదిలె
ఘనముగ నడువగ గగన మధ్యమున
గల దేవతులు జూచి కడుచోద్య
'వనర భట్టరస్వామి వర
మందె
ప్రసాదమున
వసుధను జనియించె వంశ వర్ధనుడు
యీతడు హరివంశ పృథ్వీవరుండు
కలియుగమున వీని కథ నిల్చు'
ననుచు
మెచ్చి సురలు జన, మెలత యేకాంబ
వచ్చె భార్గవపురికి వనర తెలవార
పురి సమీపంబున పొదలు పూదోట
శాజులు గొల్లంగి సంపెంగ విరులు
వాటంపు పొన్నలు వరుసను లతలు
మారేళ్లు నేరేళ్లు మంచి వెలగలును
చింతలు మామిళ్లు చిగురాకు పొదలు
తరుచుగ నుండెడి తరుల నీడలను
రాజు రథము నిల్చె రణభేరి వైది.
రాజును భట్టాలరాజు దెచ్చెనని
గుబ గుబ లాడుచు గుంపులు గూడి
పరువులు బరుచు పట్నపు ప్రజలు
తము గొనవచ్చిరి ధైర్య ప్రకాపు
కడమ వారరదముల్ గ్రక్కున నిల్సి
పులిముద్దు రాఘవు పొన్నల నీడ
అందర నుంచిరి ఆరటుల నీడ
కనక రథమున నున్న ఘనుని
యనూకు
పుత్తము నుంచిరి వృక్షమునీడ
దీవించి భట్టాల ధీరుని తాము
గొల్లున నార్చియు గొబ్బున కదిలె
ఆదృశ్యమాయెను ఆ శక్తు లెల్ల
యేక వీరేగెను యేనుగుమలకు
తండ్రిని తెచ్చితినని భట్టావులరాజు తల్లికి నివేదించుట
అంతట భట్టాల ఆ రాజ ఘనుడు
తల్లికి జెప్పంగ తా కదలేనచట
వేడుక తోడుత యరనూక దేవి
పసుపు చీరెను మోము పలుమారు
ప్రక్క బరుండిన పట్టి నెత్తుకొని
తుడిచి<noinclude><references/></noinclude>
hdc6y05uogu8s7d3uxb32t9ep9se28a
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1690
104
223093
577038
2026-09-07T13:57:57Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ ముద్దాడుచును తన ముదితల గూడి వీణెలు మద్దెళ్లు వేలయ సన్నాయి జతగూడి వాయించ చలగు భోగమున ఆటల పాటల నటు ప్రొద్దుబుచ్చ నిద్ర వేగింపుచు నీరజనేత్రి తన విధు సిడియాలు ద...'
577038
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
ముద్దాడుచును తన ముదితల గూడి
వీణెలు మద్దెళ్లు వేలయ సన్నాయి
జతగూడి వాయించ చలగు భోగమున
ఆటల పాటల నటు ప్రొద్దుబుచ్చ
నిద్ర వేగింపుచు నీరజనేత్రి
తన విధు సిడియాలు దగ్గర వుంచి
కన్నుల జూచుచు కండ్ల కద్దుకొని
సారెకు నివ్వాళి సఖయలు పట్ట
కాంతియౌ సొమ్ములు కన్నులజూచి
యనూకదేవి తా వెలదుల కనియె:
"తరుణులార! వినడు ధరణి
విభుండు
సొమ్ములు నెడబాపె జోడును బాసె
రాలేదు పుత్రుడు రణమున కేగి
మరియు చంద్రుడు గ్రుంకె మలిగెను
తండ్రిని గనుగొన తనయుడు పోయె
రాలేదు యెటులొకో రమణు
సుతుడైన రాలేదు సూర్యుడు
లారికను
పొడ"
వైడబడు చెరనూక వెలది యటుండ
కడువేగ భట్టాల కంఠీరవుండు
అనువుగా నగరికి ఆయన రాగ
చూచియు చేడెలు చురచుర వచ్చి
'అమ్మ! నీ తనయుడు యాదవ
సుతుడు వచ్చె నటన్న
సుదతి యర నూక
గద్దెపై నుండియు ఘనుని వీక్షించి
దిగ్గున లేచెను దీనతతోడ
'కామిను లారీదె కల్లిలో నుండి
చనుదెంచె కొమరుడు సరగున మీరు
పట్టుడు నివ్వాళి పై దృష్టి దీని '
దిగ దిగ దీసిరి దృష్టి
నెలతలు పట్టిరి నివ్వాళి నంత
తనయుని కెదురుగా తల్లి తావచ్చె
808
అమ్మను కనుగొని యా రాజ ఘనుడు
తలవంచి తల్లికి దండము బెట్ట
వందనమిడు సూను వదనము జూచి
ఆదరమున తల్లి అక్కున జేర్చి
'తెచ్చితివా తండ్రి దేవు నావిభుని
ఆవు పువ్వుల తీరును ఆచ్యుతుకేద
పులిముద్దు రాఘవు భూపతి మరిది
అందర రెచ్చితివయ్య నా కొడుకు!
పలురాజు పుత్రుండు
యొచ్చోట నున్నాడు.
వరవిక్రముండు
యనూకరాజు?'
తల్లి పల్కగ విని తనయు
ని
"అమ్మరో! మాయయ్య ఆరులతో
పోరి
ఘనుడు
అలసి నిద్రించిన ట్లవనిపై వొరిగె
అల్లడుగో వచ్చె నవనీశ సుతుడు'<noinclude><references/></noinclude>
ctd07nzpbrr3olu17n6afu0l25as2qx
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1691
104
223094
577039
2026-09-07T13:58:11Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '804 మరియు నీతోడు తిరుమందులు మువురు రణమున పోరాడి రణభూమి వొరుగ వారిని తండ్రిని వనర దెచ్చితిని చూతురు పదరమ్మ సుదతు లందరును” కాటమరాజు కథలు అనిన కుమారుని హర్షించి తల్లి : 'భట్టర...'
577039
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>804
మరియు నీతోడు తిరుమందులు
మువురు
రణమున పోరాడి రణభూమి వొరుగ
వారిని తండ్రిని వనర దెచ్చితిని
చూతురు పదరమ్మ
సుదతు లందరును”
కాటమరాజు కథలు
అనిన కుమారుని హర్షించి తల్లి :
'భట్టర పరమేశు వరపుత్రుడవుగ
అందర దెచ్చితి పనినుండి యిటకు
భట్టాలరాజు! నా భాగ్యము పండె
జగమున నీపాటి జనులెవ్వరుండు?"
యరనూకసీత భ ర్త క ళేబరమును చూడవచ్చుట
అని యిట కొమరుని హర్షించి పలికి
మగువ మాటాడుచు మరి వేగ వచ్చి
బంగారు గద్దెపై భామ కూర్చుండి
దాదులు పెట్టంగ ధరియించె నగలు
పట్టుచీరెను గట్టి పణతి యందివ్వ
వామాక్షి నడుముకు వడ్డాణమిడియే
పశిమించు కడియముల్ పద్మాక్షి
. కపుడు
బాగొప్ప పాదాల పణతులు యిడియె
తశిరాకుబోడి యద్దము చేతనంది
నీరజనేత్రియు నీడ తాజూచె
కామిని తన రూపు కడు
కొలువుండె పోదాము కోమలులార
అతివలారః పదుండు ఆలస్యమేల?"
నారీమణియు పల్కు నాతులందరును
కలకల ధ్వనులను కదలి రందరును
అటువెన్క తిర్మంద అతివ అందరును
ఆథిపుల గల్గిన ఆయత్తపడిరి
పుత్తడి బొమ్మల పోలినయట్టి
రమణులు యరనూక రమణి
తోడుతను
వీరుడౌ తనయుడు వెంటను నడువ
వేడ్క జూచి
వనితలందరు వచ్చే వనములోనికిని
చూచెడి ప్రజలెల్ల చుట్టుక రాగ
తరలాషి తన విభు దగ్గర జేరి
'చూడుడు నా విభు సుందరులార!
కలకల నవ్వియు కామిని పలికె :
“మునుపటి కన్నను ముదమొప్పె
రూపు
కడుపర్క జూడుడు కామినులార!
పోరులో నా భర్త పొలిసిన వేనుక
చేటుకై యిటులుండె చేడె నారూపు
మదనవల్లభు డట మారేళ్ళనీడ
పరగ శాలలొ నిద్ర పరత నొందినటు
చల్లని నీడను సరసత నుండే
నే వచ్చు టెరుగడు నేడు నా విభుడు
ఆశిలో పోరాడి ఆలసెనో లేక
పలుక లేకుండెనో పణతులారిపుడు
రక్త పచ్చడమెల్ల రక్తమున తడిసె<noinclude><references/></noinclude>
ctid6cf683z2chf5jla9jxvgpb4wyo9
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1692
104
223095
577040
2026-09-07T13:58:24Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ పట్టుక దారమ్మ పట్టు పచ్చడము తనువునంటున్నది తడిసి ర రక్తమున మెల్లన దీయరే మేను నొవ్వకను పట్టు పచ్చడమును పై చారకప్పి తన విధు మోమును తరుణి వీక్షించి గంధము కస్తూ...'
577040
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
పట్టుక దారమ్మ పట్టు పచ్చడము
తనువునంటున్నది తడిసి ర
రక్తమున
మెల్లన దీయరే మేను నొవ్వకను
పట్టు పచ్చడమును పై చారకప్పి
తన విధు మోమును తరుణి వీక్షించి
గంధము కస్తూరి కలిపి దెప్పించి
కడుకకి నెఱనూక కరములనంది
పొలతి గాయములకు పూసె
యరనూక సీత వలపోత
తరుణి విభుని వద్ద ధరణి గూర్చుండి.
ముఖము తప్పక జూచి
ముచ్చటలాడె
భామ విభుని తోడ భాషించె యిటుల
నిండుగను
పంపాద్రి నెడబాసి పరభూములొచ్చి
పరులను ననిగూల్చి పడితివి కలను
యెరుకులు నీ పాలి యెములై రి
నాథ!
805
"యేమయ్య ప్రాణేశః
పరిపరి దెలిపితి ప్రాణేశః వినవు
రాజ
వక్షము పోట్లుచే వల్లవరా జ :
వసుధను గూలంగ వ్రాసె నా
నువ్వని వినవైతి మరిమరి దెలుప
యెరుకుల విడుమంటి విను
జగడము వద్దంటి సర్వధా మనకు
ప్రార్థనంటి
వినవైతి నా మాట యిటులాయే
కడకు
పోరుకు పండంటి పోతివి వినక
పగవద్దు పంపాద్రి పదమంటి రాజ
హితులతో యలమంచి కేగుదమంటి
తమ్ముల గననైన తరపు పురికి
పరిణాన బాలుల పంపాద్రి పంపి
కన్నవారలతోడ కలుపపు సుతుల
అన్నదమ్ముల బాసి అరుదెంచి
యిచట
పగబూని వొరిగితి ప్రాణేశ ! నీవు
బ్రహ్మ:
మెడచుట్టు రక్తము మెత్తుకవుండే
కడు దేహమెల్లను కందువారినది
బల్లెము పోటులు బాటలై యుండే
భట్టరస్వామి నీపాల లేడాయె!
యలమంచి గంగ నీ వెంబడి రాదు
తగ యిల వేల్పెడొ దాగెనో నాథ!
కలకల యెడలేక కాయుడు ననిన
పాపపు గంగ నీ పాల లేదాయె
యమురాలు యేకవీ, రెంబడించినను
యేనుగుముల గూలి తెరనూకరాజః
వాపోవు బిడ్డల వారించవేమి?
దయలేక యున్నావు ధరణీ। నీవు
పసిబిడ్డ లెల్లరు పలువరించెదరు<noinclude><references/></noinclude>
1b6bh1okelrsx2jj9a1ye22sc1ym5vn
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1693
104
223096
577041
2026-09-07T13:58:39Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '808 యెవరికి వొప్పింతు యేమి చెప్పవు. మల్లటించేడు సుతుల్ మాటాడవేమి? తనయులపై భ్రాంతి తలకె నారాజ? నేరేళ్ళ నీడను నిద్రుంచుచుంటి యెటులోర్చుదును నాథః యేమి చెప్పవిక మెత్తని పరుపుల...'
577041
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>808
యెవరికి వొప్పింతు యేమి
చెప్పవు.
మల్లటించేడు సుతుల్ మాటాడవేమి?
తనయులపై భ్రాంతి తలకె నారాజ?
నేరేళ్ళ నీడను నిద్రుంచుచుంటి
యెటులోర్చుదును నాథః యేమి
చెప్పవిక
మెత్తని పరుపులేక మేనెల్ల నొవ్వ
ధర పండి యుంటివి తరువుల నీడ
తరముల బంధువుల్ ధరణి
జనులును
నగచుచు నుండిరి వారిని జూడు
||జాగాయె పలుకపు బాలుల జూడు
మనసెట్లు కరుగదు మనుజేశ నీకు
బాలలకై రాగ పరభూమిలోన
సరవి భట్లరుస్వామి సంతాన మిచ్చె
రవధూళి నీమీద
రాలియున్నదిగ
కాటమరాజు కథలు
పొలయెండ నీమీద పొలసెను రాజ!
ఆలమున కేగిన యాదవు లేరి?
కొలిచెడి పరివార గోపాలు లేరి?
సరగ నీవెక్కెడి స్వారీ గుగ్రమును
వైరులు చెక్కిరా వల్లమ్మ తనయ,
మోటకా లేమాయె? గోవు లేమాయె?
భూనాథ వస్తివా పుత్రునివెంట
తగు బాంధవులు యెల్లి ధరణిని గూల
తగదక్కి వస్తివా వలురాజపుత్ర
ధరణీశః నీవెంట తర్లి రాననుచు
పలుకవా! యేమయ్య! ప్రాణేశః
నాతొ
మేలాయె పలుకవు మేదినీశ్వరుడు |
కదలి వచ్చెద నేను ! డుప్రొద్దు లేదు
భూనాథ నేబోయి భువిజనులెల్ల
సరవిని జూడంగ చనుదెంతురాజ: "
సాగుమానము చేయుటకై గుండమును త్రవ్వుడని
యరనూక సీత ఆజ్ఞాపించుట
తదయక విభునితో తగ ముచ్చటాడి
చయ్యన లేచెను సఖియ యర నూక
ఆవు పువ్వురి వెంగ, అచ్యుత లింగ,
పులిముద్దు దేశమ్మ, పొలతు
తెరగొప్ప నాథుల తిలకించి చూచి
"ఏమయ్య వోబ్రహ్మ ! యిటుల
స్త్రీ
మహియెంచ తరమౌన మన
కింతనే సె
పదపద" మంచును పణతు లందరును
పంచ వాయిద్యముల్ పరువడి
మ్రోయ
తామర చెరువుకు తర్హిరి వేగ
కనుగొని ప్రజలంత క్రమ్ముక రాగ
సుతుడును తోడురా సుదతులెల్లరును<noinclude><references/></noinclude>
02e4ssqodv9lt2whm71fh53s54hsh1p
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1694
104
223097
577042
2026-09-07T13:58:50Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ శ్రీఘమె వచ్చిరి చేరి కాంతలతో కనుగొని భూమికి కరములు మొగిచి భాషించె యరనూక భక్తితో నిలచి "శివశివః మహదేవ! శ్రితరక్షకుండు హరహర! శరణార్థినయ్యః మహదేవ! తరులును గిరుల...'
577042
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
శ్రీఘమె వచ్చిరి చేరి కాంతలతో
కనుగొని భూమికి కరములు మొగిచి
భాషించె యరనూక భక్తితో నిలచి
"శివశివః మహదేవ! శ్రితరక్షకుండు
హరహర! శరణార్థినయ్యః
మహదేవ!
తరులును గిరులును తగ సాగరములు
నదులును నిధులును నన్ని జీవులను
పొందగా కుడిని పోషించు దేవః
ననుబ్రోవు దయతోను నాథుని
"కట్టెలు దెప్పించు గ్రక్కున బోయి”
తల్లి పల్కగ విని తనయుడు లేచి
పరగంగ పరజనుల్ పట్టపు ప్రజలు
పరువడి వనికేగి భట్టాలరాజు
మంచి గంధపుచెట్లు మరి
607
"
తగు పెను మద్దులు తరులు పట్టించే
తామర చెరువుకు తరువులు దెచ్చె
కురుచలుగా సర్కి కూర్చె యే పెలును
తరిగించి గుండాన దాపిరంతటను
జేర్చు" మంచి గంధపు తరూల్ మరి
అని వేడి వుప్పర్ల నచటకు బిలచి
చాలిన వస్తువుల్ సకలము నిచ్చి
"అన్నలారా: గుండమును
వేగమునను
త్రవ్వుడు వేగమె తగ ప్రొద్దు లేదు"
అని పల్కి వుప్పర్ణ నంపియు మగిడి
తన కుమారుని బిల్చి తరుణి
చందనములు
గుగ్గిలం మ్రాకులు గుండెన గూర్చి
పుణ్యాహవాచనం భూసురుల్ చేయ
అగ్నిని గొనివచ్చి నట వుంచి రంత
ఘన తైలకుండలు కడసు బెట్టించ.
భట్టావులరాజు తండ్రికి దహన సంస్కారము చేయుట
పతి నందలము సతి పట్టించెనంత
స్వారిబోయిన రాజు చనుదెంచినట్లు
కొలిచెడి పరివార గోపాలపరులు
దొరలును మన్నీలు తొలగక రాగ
ప్రేలె తుపాకులు పెట్టుగొల్పగను
భేరీ డమామీలు బిరుదు వాద్యములు
ఆరూఢి మ్రోవగ నవని మూర్ఖల్ల
శ్రీఘ్రమే తెచ్చిరి చెరువుదగ్గరకు
ఆందలమున రాజునవనిపై దించి
భూసురుల్ తగు క్రియల్ పూని యొనర్ప
గోవుదానము లాది కోరిన వెల్ల
భట్లకు ద్విజులకు పరివారములకు
కామధేనువువలె కామితార్థములు
కరుణతో నిడి విభు రీణకులపైని<noinclude><references/></noinclude>
4z0qfmopii6a6i4ruug3ygijr7mztv1
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1695
104
223098
577043
2026-09-07T13:59:02Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '808 సుదతి తా పెట్టించి సుతుని కిట్లనియె 'రావోయి। నా పుత్ర రాజశేఖరుడు తనయుడ మీ తండ్రి తలచిచ్చు పెట్టు' అమ్మ పల్కగ సుతు డల్లనబోయి జలము మట్టి పాత్ర చయ్యన నుంచి కడప భుజము బెట్టి గ...'
577043
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>808
సుదతి తా పెట్టించి సుతుని కిట్లనియె
'రావోయి। నా పుత్ర రాజశేఖరుడు
తనయుడ మీ తండ్రి తలచిచ్చు
పెట్టు'
అమ్మ పల్కగ సుతు డల్లనబోయి
జలము మట్టి పాత్ర చయ్యన నుంచి
కడప భుజము బెట్టి గ్రక్కున వచ్చి
కొరవి చేతను బూని గొబ్బున తాను
దీనత ముమ్మారు తిరిగి తా వచ్చి
కాటమరాజు కథలు
కొరవి తలక్రింది మొల్లున అడలి
భుజమున కడవిడిచి భూమిపై పరిగె
పుత్రుడు అడలంగ పొలతి యర నూక
అడలేటి తనయుని అక్కున జేర్చి
కన్నీరు దుడుచుచు కడుపూరడించి
'రాజాధిరాజు యదురాజకుమార
నాయనా: ఆడలకు నాతండ్రి: నీవు'
యరనూక సీత సాగుమానమునకు ఆయత్తపడుట
తన సుతు నిట్టుల తగ గారవించి
కదలెను యరనూక కాంత వేగంబె
పొగులుచు యదువులు బోరున ఆడలే
ఆవుపువ్వుల తిరుమ, ఆచ్యుత కేశువు,
పులిముద్దు రాఘవు పొందుగా దించి
సగా గుడాల వారిని పంటి
తగు ప్రియలొనరించి తగువారి వలన
కణుకులు రగిలించి కదలి రందరును
నియమొప్ప నా సతుల్ నిమ్మలనీడ
పన్నించి తమకాలు పరువున వచ్చి
రాజశేఖర కాంత రమణి యరనూక
పన్నిన తమకము పణతి కాయెక్కి
ఆటపాటల వారలందరు వేగ
తమతను విద్యలు తగులీల దెలుప
జతగూడి వాయించి సరసవాద్యములు
పాత్రధారులు పొడుచు
బహువిధంబులను
వివిధ గర్మనెరయ విలసిల్లెనచట
పట్నాల పల్లెల ప్రజలెల్ల గూడి
యు.సూ.. 9 9 3 నెల్ల సు
అలివేణిని చూచి నన్ని దిక్కులను
అతివలు యిరుగడ ఆకుచుట్టివ్వ
తమ్మ పడిగ చేత తరుణులు పట్ట
కడిగి వింజామరల్ కాంతలు విసర
వల్లవ తిరుమంద వనిత అందరును
త తరపడుచును తమకము చుట్టు
పొగులుచు నిలిచియు
పొలతులుండగను
యరనూకసీత కూతురు నాగమ్మకు చనుగుడిపి
ఊరడించుట
పౌరిపొరి నాగమ్మ పోరు పెట్టుచును తల్లికి చెయి చాపి తరుణుల వద్ద<noinclude><references/></noinclude>
j7zg5ilaerqtmox69k2kv6as008n95h
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1696
104
223099
577044
2026-09-07T13:59:16Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యూ రాజు కథ 608 అలమటింపుచుచుండ అతి వెలు దెచ్చి 'అమ్మ నీ కూతురు ఆకలి గొనెను బాలకు చన్నివ్వు భాగ్యపుతల్లి!' ఆనుచును కూతును అమ్మకంగివ్వ కూతురు నాగను కోర్కి నెత్తుకొని చెక్కిళ్లు...'
577044
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యూ రాజు కథ
608
అలమటింపుచుచుండ అతి వెలు దెచ్చి
'అమ్మ నీ కూతురు ఆకలి గొనెను
బాలకు చన్నివ్వు భాగ్యపుతల్లి!'
ఆనుచును కూతును అమ్మకంగివ్వ
కూతురు నాగను కోర్కి నెత్తుకొని
చెక్కిళ్లు దుడిచియు చెలగి ముద్దాడి
చనువుగ యతనూక చన్నిచ్చేంత
"తనివిదీరగ డువు తల్లి రో: నీవు
యెడమాయె కూతురా! యేట
చూచెదవు
పాపపు దేవుడు బాపెనే తల్లి!
పసికూనః నాచిన్ని బాలనాగమ్మ :
కన్నుల నీళ్ళిడి కడు చూచెదేమి!
యెన్నడు పొగులపు యేలనే తల్లి!
గండు తుమైదవంటి ఘన కురులకును
సారెకు జలమార్పు సఖియలు నుండె
పోరును మాన్పేటి పొలతు లుండిరిగ
రమ్మని చన్నిచ్చు రమణులు నుండె
చక్కని నాతల్లి! సఖియ నాగమ్మః
తల్లిలేదని నీవు దైన్య మొందకము
తలిదండ్రి లేరని దగ్గరదీసి
తనర పోషించెడి తరుణులు
యెవరు?
యెవరికి వొప్పింతు। నేమందు విధిని
యెవ్వరు జూతురుః యెవరు
గారాబమున బెరిగె ఘనముగా బుట్టి
కడ తల్లిదండ్రిని కరువు జేసికొని
దరిలేని సుతలై రి తనయరో! మీరు
అమర ముత్యపు చిప్పలనెడి నీ కనుల
తీరుగ కాటుక దీర్చువారెవరు?
దేవుడు యిటుజేసె దిక్కేది యికను"
తల్లిచన్నుల పాలు తనివిగ గుడిచి
అమ్మయెదనుండి అల్లాడసాగె
అల్లాడు తనయసు ఆతల్లి జూచి
కూతురు చెక్కిళ్ళు కోమలి చేత
తడుపుగ నులుముచు తరుణి
''సంతోషమాయెనా చక్కని
ముద్దాడి
తనయః
తీరెనా రుణమెల్ల దేవుని యాన!
ఆపద యెరుగవు అలరుచున్నావు”
యరనూక సీత తన బిడ్డలను పెంచుమని వదిన పుల్లమ్మను
అని తలపోసి యా రాజకొంత
తసుకమునుండియు తరుణుల బించె
కోరుట
" యిందరు వార! నా యీ ముద్దు
సుతుల
39)<noinclude><references/></noinclude>
3xxwxkzp29ab6rtnrziv6p45kll03t4
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1697
104
223100
577045
2026-09-07T13:59:34Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కాటమరాజు కథలు యిచ్చెదగొనరమ్మః యీడేర్చనమ్మ: అతివల కేరికి అర్భకు లివ్వ భార్గవసతులార భద్రాక్షులార | బాలల పుచ్చుక పాలించరమ్మ : పయ్యావులవారః పందుములార 1 బాల ్చరమ్మ!.. గాంగేయుని...'
577045
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కాటమరాజు కథలు
యిచ్చెదగొనరమ్మః యీడేర్చనమ్మ: అతివల కేరికి అర్భకు లివ్వ
భార్గవసతులార భద్రాక్షులార |
బాలల పుచ్చుక పాలించరమ్మ :
పయ్యావులవారః పందుములార 1
బాల ్చరమ్మ!..
గాంగేయుని వారః కల్లందు వార 1
కన్నబిడ్డల నిత్తు కని పెంచరమ్మ !
కనకనందుల వారః కరుణతో మీరు
ఆదరించుడు సుతలనందుక మీరు
మల్లెబోయిన వారః మాధవులారః
బాలల చేకొని బ్రదికించరమ్మః
కొండగొడుగు వార: గోపాలువార
కొమరుల యిచ్చెద గొబ్బున గొనుడు
పచ్చిపాలావారు! పశుపతి వార!
పొందుడు బాలల పోషించరమ్మ:
మట్టావుల వారః మదిరాక్షులార!
సిరి బాలల నిత్తు చేకొనరమ్మ :
శ్రీధరు వారలు! చింతల వారు:
కడు బాలలను యిత్తు కడతేర్చరమ్మ
జడదారు సతులార! శంభునివారం
తల్లిలేని సుతల ' దరి జేర్చరమ్మ !,,
ఆరీతి యెరనూక అతివల బిలువ
వల్లవ తిరుమందు వనితలు యెళ్లి
తమకము దరినిల్చి తరుణి కిట్లనిరి
"ఓ యమ్మః వినవమ్మః
హర్షించి యుండరు అర్బకు అమ్మః
బోధించి యెత్తిన పోరు చేసెదరు
పూబోణి కిప్పించు పుల్లమ్మ సతికి
యితరుల కైనను మడరు
సుతలు"
మగువల మాటలు మరివేగ దేవి
తరుణులందరు విన తగ నిట్టులనియె
"నాతిరో : పుల్లమ్మ నా మేనవదినె
పుచ్చుక బిడ్డల పొలతి యీడేర్చు
రాజ మారుగ జూడు రాసుతు తల్లి!
అమ్మ! నీ కూతురు అతివె
భట్టాల పతికిచ్చి పరిణయమొనర్చు
సుదతి నాసుతుడు సుతుని
తోడుగ బెంచియు దొరలను జేయు
నామారుగా పెంచి నాగమ సుతను
తరుణి నీ పుత్రుకు తగ పెండ్లిజేయు
సరియని పుల్లాంబ సంతసించగను
పరగంగ యరనూక పణతి నాగమను
పొందుగా ముద్దాడి పొలతి పుల్లమకు
యిదో అని అందిచ్చె యింతి
య నూక
బాలల నొప్పిచ్చి భామ తా నడలే
ఘోరున నడలిరి గోపకాంతలును<noinclude><references/></noinclude>
20rrnzgi3irhxfegv9onzan1oqxo4j6
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1698
104
223101
577046
2026-09-07T13:59:48Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నూకరాజు కథ 6i1 యరసూక సీత బిడ్డలను భక్తిరన్న కప్పగించుమని చెప్పుట ఆదట యరనూక ఆడలుట మాని కదులుడు యలనుంచి కరకంఠు కనుగొని పల్కెను కాంతల తోడు "సఖియలారః కుమారుడు వెంట" శంకరమూర్తి ప...'
577046
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>నూకరాజు కథ
6i1
యరసూక సీత బిడ్డలను భక్తిరన్న కప్పగించుమని చెప్పుట
ఆదట యరనూక ఆడలుట మాని
కదులుడు యలనుంచి కరకంఠు
కనుగొని పల్కెను కాంతల తోడు
"సఖియలారః కుమారుడు
వెంట"
శంకరమూర్తి
పరుసవేది జడల బంధించు గురుడు
పలికిన యరనూక పడతి మాటలకు
పణతులందరు గూడి భామకిట్లనిరి:
“కోమలి యరనూక గురు తెట్లు
పర్వత మల్లప్ప భక్తుడై పుట్టె
తెలియ
భక్తుని చేతికి బాలల యిచ్చి
పదుడు భక్తుని వెంట పంపాద్రి
యెటుల గుర్తింతుము యదు
జంగమూర్తి
వేరుపుడికి
పంపాద్రి నేడబాసి పైనమైనపుడు
యలమంచి కేగుడు యాదవులంత
బాలుడుగా నుండె పశుపతిమూ రి
నెలవుగాదీ భూమి నేర్పున విడిచి
యెవ్వరి నెరుగము యెట్లిత్తునుమ్మ"
యరనూక సీత భక్తీరన్న గుర్తులు చెప్పుట
అమాట కరనూక అప్పు డిట్లనియె;
"అమ్మలారా! వినుడు
యదు జంగమూర్తి
భూతేశు గురువున పోలికల్ దెలియ
గురుతులు పరికించి గురుతు
చూపుమని
ఆనవాల్ భక్తుని అడుగుడు మీరు
పొసగ గుండమువద్ద పొన్న
లున్నవి.
తియ్యని మామిళ్లు తీగె మల్లెలును
కమలచెరువు చుట్టు కమ్ముకనుండె
కన్నె కొలను బావి గట్టున వుండె
నాలుగు మూలల నంది మూర్తులును
పరమేశ్వరుడు వచ్చి పార్శ్యము
గోటెడు వీభూతి గుండము మీద
అయ్య తాచల్లిన అందరు జూడ
చి
పొలిసిన గుండాన పొగ తెలికెగయు
నందులు పల్కును నాల్గు దిక్కులను
ధారుణి కంపిల్లు తరువులు కదలు
యేకధ్వనిగ గంట లెలమిని మ్రోయు
అవి మీకు గుర్తులు అమ్మలారపుడు
బాలలు మీరుసు భక్తుని వెంట
కదలుడు యలమంచి
• కలకంఠులార !"<noinclude><references/></noinclude>
a5rg9usk5md80xy459m11gxx7w7uw6r
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1699
104
223102
577047
2026-09-07T14:00:00Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '812 యరనూక రాజు కథ యరనూక సీత దాన ధర్మములు చేయుట పరగ గుర్తులు చెప్పి పణతి చిత్తర్వు ప్రతిమల సిరిగల చెలులు యనూక కడువేగ దెప్పించె మనవస్తు తతిని గోవులు వస్త్రముల్ కొరలేని ధనము రా...'
577047
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>812
యరనూక రాజు కథ
యరనూక సీత దాన ధర్మములు చేయుట
పరగ గుర్తులు చెప్పి పణతి
చిత్తర్వు ప్రతిమల సిరిగల చెలులు
యనూక
కడువేగ దెప్పించె మనవస్తు తతిని
గోవులు వస్త్రముల్ కొరలేని ధనము
రాసులు బోయుంచి రమణి యరనూక
కొల్లగా ద్విజులకు కోరిన వెల్ల
దానములిచ్చెను తరళాయతాక్షి
మగువలు యిరుగడ మరివేగ నిలిచి
పలికిరి యరనూక పణతితో నపుడు
తరళాక్షి యరనూక తమకము
ఉగ్గుము
కూటమునకు, నేగి కూడి రావలయు
నన దిగి స్నానము నతివ యొనర్చి
తన తోటివారితో తర్లె కూటముకు
వనితలు వచ్చి టీవాణము చొచ్చి
సఖియ కూర్చుండె
జమ్మకాణమునను
తాళతీగములకు; దాదుల కిచ్చి
దాదులతో చెప్పే తల్లి యరనూక
'యేరుగడు తనయుడు వెలయ
బాలుండు
ఘనవస్తువులు కనకాంబరములును
పదిలముగ వుండుడు మీరు '
.. అని యిటు దాదుల కంతయుదెల్సి
శీఘ్రమె వచ్చిరి చెలియ లందరును
పొంగుచు నుబ్నుచు పొలతు
లందరును.
పొలుపుగ నీఠాడి పొన్నల నీడ
పుష్పపు గంధము బోటులు గొంచు
సరగును దేవిపై చల్లిరి తాము.
పసుపును గుంకుమ పణతులుదెచ్చి
వరుసగ దేవి పై వనితలు చల్లె
అంగరంగము భోగమాట పాటలును
ఘనసుగ జేయుచు క్రమ్ముక రాగ
తరుణులు వచ్చిరి తరుపు నీడలకు
కనక గచ్చురుగుల కాంతలు వుండి
ప్రజల నందర బరాబరులు చేయించి
కనక పుటడుగున గౌరిని నిలిపి
పదివేల చేటలు పరగమాడలును.
పదివేల చీరెలు పరగ భూషలును
బాలగ దెప్పించి సఖియ యరనూక
గౌరినోమును నోమి కథయెల్ల
వినియు
పొందుగా బ్రాహ్మణ పొలతుల బిలచి
సఖి పంచిపెట్టెను సకల వస్తువులు
చీరెలు రవికెలు చెలువుగ నిచ్చె
చూచెడి. ప్రజలకు సుదతి యర నూక<noinclude><references/></noinclude>
a8wt383i3solsbf31uih4weaz6aorz9
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1700
104
223103
577048
2026-09-07T14:00:14Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యనూకరాజు కథ యరనూక సీత సాగుమానము అటు వెన్క యరనూక అందరికి పట్టుచీర విడచి పసుపు చీరగట్టి వసర పూబంతులు వయ్యన జుట్టి కదలె గుండమునకు కాంతల గూడి ఫణతులు గుండముల్ ప్రదక్షిణించి స...'
577048
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యనూకరాజు కథ
యరనూక సీత సాగుమానము
అటు వెన్క యరనూక అందరికి
పట్టుచీర విడచి పసుపు చీరగట్టి
వసర పూబంతులు వయ్యన జుట్టి
కదలె గుండమునకు కాంతల గూడి
ఫణతులు గుండముల్ ప్రదక్షిణించి
సురులను ప్రార్థించె సుందరి తాను
"భక్తుడు వచ్చిన పరగ సురులార
ధరణిపై పల్కుడి తలగక మీరు''
అని యిట్లు సురులను ఆమె
ధ్యానించి
చప్పున కట్టెక్కె సఖి యఱనూక
గుబగుబ లాడుచు గొబ్బున నగ్ని
మింటి పొడవుసాగి మెలగుచునుండ
భక్తితో నగ్నిని ప్రార్థనజేసె
"దేవాదిదేవులు స్థిరముగ నీవె
సర్వజగము నీవె జలధులు నీవె
తృణ కాష్టములు నీవె తుదమొదల్
అయ్య నీవే దిక్కు
అవతారమూర్తి
పరువడి వచ్చిరి ప్రజలంత చూడ
దేవ వనకొని తేజస్వరూప
మేదిని సత్యము మెచ్చుగా నిలుపు
అయ్యరో! నీయుడు ఐక్యము
జేయు"
అని వేడి నిమ్మ పండ్ల మందించి
అతిన చమురుకుండ లమర
పుష్పములు
గొప్పగా యరసూక గుండాన వైచి
అతివ తాభక్తితో నగ్నికి మ్రొక్కి
"అమ్మలారా! దీవె నందుకొండనుచు
ఆ చంద్ర తారక మనని వర్థిలుడు”
ప్రజలను దీవించి
వేసబారి దూకెను యరనూక దేవి
గుప్పున యర నూక గుండాన బడగ
మువురు తిర్మంద స్ట్రీల్
యర నూక
మొగె చిచ్చుబడిరి.
818<noinclude><references/></noinclude>
l9zbd51kyzs2gk8zeittvppbdl4hzq6
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1701
104
223104
577049
2026-09-07T14:00:29Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అనుబంధము – II - యర్రయ్య తరకవాదము గంగ ఆలమందలను చెదరగొట్టుట చేరి గోపాలకులు రాజు సేవలు చేయంగ కయ్యాలుయేంటి గంగ గాతకొని అరిచె ఆరూఢిగా గొలువంగ అమరుల తల్లి పెయ్యలు బెట్టురికి బెద...'
577049
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అనుబంధము – II
-
యర్రయ్య తరకవాదము
గంగ ఆలమందలను చెదరగొట్టుట
చేరి గోపాలకులు రాజు సేవలు
చేయంగ
కయ్యాలుయేంటి గంగ గాతకొని
అరిచె
ఆరూఢిగా గొలువంగ అమరుల తల్లి పెయ్యలు బెట్టురికి బెదిరిపో సాగెను
అందెలు మువ్వలు అతిఉన్న
దిక్కులు నాలుగు తెరుకట్టె గంగ
సరములు
యెక్కడ జూచినా యే సందు
[పొందు] యైన ముత్యాలు
భూషణంబులు
పారుజాత పుష్పాలు భామ యెగజల్లె
కంకణంబులు వన్నెగాజులు
యేరువమ్మ డాకలకు యెద్దులు
వడ్డాణము
దిన
శంకరు సతియైన జాన్నవి గంగ
యెక్కడ జూచినా
యేడేండ్ల పాయమున యర్రయ్య
సిరి
అక్కడ నిజరూపు ఆయెను గంగ
నిలచే ఆవులమందలో
పసుపు వన్నెల, రవిక
గూసెను
మరివక వింతగాను మైకూతలు
పట్టుపుట్టము గద్దె యిది యేమి సోద్యమని యాదవులు
అసురుల సంహారి గూచె
గంగ ఆర్భటములు కూడపు ఆవులు సురుకు బాణంబులై రామర్లె
చెంగు చెంగున యెగిసె సలుగు టెడ్లు
యర గందిరి
బెదిరెను
కరికరి కోపమున గంగ
దిరుణి నుండి ఆవులు తెప్పలు వీడి చేరె
మాధవుని కవులావులు.........
పోకుండ కవులావుల పొర గూచే
ముంగల
[గుంటి] గంగ యెర్రి కూతలు కూసె
కోటివేరి ధేన్వలను గొబ్బున
మలి పెరు
గంగ ॥॥<noinclude><references/></noinclude>
kfyowklu4xdgjen9povn21ca3m186dp
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1702
104
223105
577050
2026-09-07T14:00:41Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రయ్య తరక వాదము యర్రయ్య గంగను నీవెవరవని ప్రశ్నించుట కన్నుదీపమున యర్రయ్య గంగవంక జూచె వెన్నూని తమ్ములతో వేగంగ వచ్చె బెజవాడ పెట్లుకాడ పెయ్యల యర్రయ్య యింతితో యెదిరించి య...'
577050
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రయ్య తరక వాదము
యర్రయ్య గంగను నీవెవరవని ప్రశ్నించుట
కన్నుదీపమున యర్రయ్య
గంగవంక జూచె
వెన్నూని తమ్ములతో వేగంగ వచ్చె
బెజవాడ పెట్లుకాడ పెయ్యల
యర్రయ్య
యింతితో యెదిరించి యిట్లని
పలికె:
“మాయకూతలు గూచేవు
మా మందలోను
కోయవారి పడుసువో: గొబ్బున
వూరికె వుండమంటే నువ్వు
యెరికివారి పడుసువో
రంతులు చేయుచు
నాతివై తే నీవు నాతోను బలుకుమా
యిటువంటి దైత్యలు యెన్నైన గలవు
తటపటలు మాముంగల సాగవు నీకు
గోపాల్కులు కల్లర్లు కొట్టేరు నిన్ను
పాపరో తొలగవే పంతంబు మాని
మారాజు విన్న కల్లరి మాట వచ్చేను.
జానులు బొర్లకే జరగవే పడుసః
రాగతనంబున కొరగాదు నీకు
కాగులు పాలుదాగి కదలవే పడుసు
యిన్ని మాయలు బోను యేమిటికి
జెప్పుమ?
నీ
చెవ్వకానుకులు
వెన్నముద్దలు దీని వెళ్ళవే పడుస!
వెలుగుల వెంటను యేసాలు బొర్లేపు
పాలు పెరుగు దాగి పదవమ్మ తొలగి
తూరి వ స్తివైన దూడలు త్రొక్కేని
నిన్ను
యేమి నీకులము?
గంగగంతు లేసేవు
యింతిరో నీ పేరు యేమందరమ్మ!
కంతను నిలుచుండి చెయ్యెత్తి కూసేవు
దీప్తపు కవులావులు పడత్రొక్కేను
నిన్ను
చూతము వో రాక్షసీ! వో పాప
నీ పేరు
యేతీరుస వొ స్త్రీవో యెరుగము నిన్ను
దానవో దయితవో తరుణి నీ పేరు
ధేనువులు పౌరంగ తెరువేది నీకు
కూతలు కూసేవు గురుతెరుగలేవు
మీగడ పొలుదాగి మెల్లనే పొమ్మి
కోడెలు నిరోధి గోరంత విన్న
సూడుము.......వకవంక
ఆవులన్న చెలువు అయినా నిపుడె
కావరము అణిచేని కడకు బోవమ్మః
యెద్దులు
యేపాటి విన్న
గద్దించి త్రొక్కేని కడకు బోచమ్మః
కయ్యాలు వెంట శ క్తి ఘాతలు
పెయ్యలు త్రొక్కేను నీ పేరు
చేసేవు
815<noinclude><references/></noinclude>
4d812gdkwmniukumllucnomd3oh5puo
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1703
104
223106
577051
2026-09-07T14:01:31Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '818 కాటమరాజు కథలు గంగ తన్నెరిగించుకొని తనకు మ్రొక్కి పూజ సేయుమనుట తిన్నని కస్తూరి తిలకింపు బొట్టు వన్నెల పైసాల వాలంబు శూలంబు మాణిక్యాల కిరీటకం మగువ తా కార్యంచి నారాజులు కు...'
577051
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>818
కాటమరాజు కథలు
గంగ తన్నెరిగించుకొని తనకు మ్రొక్కి పూజ సేయుమనుట
తిన్నని కస్తూరి తిలకింపు బొట్టు
వన్నెల పైసాల వాలంబు శూలంబు
మాణిక్యాల కిరీటకం మగువ తా
కార్యంచి నారాజులు కుక్తాల విధిని
నేను
ఆవుల మందలో నిలిచి
వచ్చెను
అపుడిట్లగనియె:
“ద్వారక మండలోపల తరమునాటి
పెద్దలు
గారవమున గొలిచిన గంగను నేను
లోకాలోకములు పుట్టని నాడు
ప్రాకటముగా వెలసిన పరంజోతిని
మిన్నును మన్నును మిగులు
యెన్ని జూచిన గాని యేరువ రాజ !
వారధి యేరులు వర్ణించి చూచిన
నేను
భూలోక శక్తి నై పుట్టిన దానను
బాలజంగము జడలు ప్రబలిన దానను
సవితి పోరుకు వెరచి జనికినదాన
సరిలేరు నాకును శక్తు లెండ రైన
నీతిమంతుడ వినర నీకు నే గంగను
భూతకోట్లు నా సేవ పొందుగా
జేతురు
నాగ భూషణాలు నాకు నావిభునికి
నాకు నా దేవతలు వందనము జేతురు
ఆకాశగంగను ఔర నాపేరు
శివుని శిరస్సు యెక్కినదానను.
భూములును
చక్కని జాలరి గంగ నాపేరు
పోనాడకు నన్ను పాట భూపతి
తమ్ముడ
అగ్గి తన కోపమున ఆకలో మాతను
జాన్నవి
తన పేరు జగమెల్ల
చండ వైరుల కెల్ల గుండె దిగులును
యెరుగుదురు
నేను
మ్రొకడు తలవడు యెక్కడి రాజ్
కొంపులు పురిమితేను కొట్టు పారును
గారవంబున మీరాజు కని పూజ
గంగ
చేయడు
ఆవులు పాకనాడు అవల పోవంగ
గాయ గాసి తుంగభద్ర గోదావరి
కృష్ణగిరులు
తరులెల్ల పెన్నగా తమాయె మన
పెంపు అంటి నామాట
సురులు మునులు గన్న
సుందరీమణిని
గట్టిగా మీరాజును కవులావుల మిమ్ము
పట్టి పూజలు గొందు పాలేటి
వద్ద"॥9॥
మాశ క్తి మాటలకు కడు కోపమునను
యనక ధిక్కరించి యర్రయ్య బలికె:<noinclude><references/></noinclude>
isx2yxdfd4inuekwtn163j2goahohoh
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1704
104
223107
577052
2026-09-07T14:01:43Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రయ్య తరక వాదము “మాత్రమైన శాంబ్రము ఆవులమంద చాపట్లు పిండి వంటములు మీదికి వచ్చె సన్న వంటకం పరగ దక్షణాది పషువులకు మేపులు తీపియైన పిండివంటలు తేనె పేరిన కలవని చెప్పిరి గవిర...'
577052
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రయ్య తరక వాదము
“మాత్రమైన శాంబ్రము ఆవులమంద చాపట్లు పిండి వంటములు
మీదికి వచ్చె
సన్న వంటకం
పరగ దక్షణాది పషువులకు మేపులు తీపియైన పిండివంటలు తేనె పేరిన
కలవని చెప్పిరి గవిరీలు మాకు
నెయ్యి
గవిరీల మాటలకు కడు సంతసిల్లి
ఆరవెల్లి గంగకు ఆవులలోను
విరివిగా దొడ్డిగుడుపు వేగంబె
గారవంబున బోయించే కాటమరాజు
చేస్తిమి
కొవ్వును నంజుళ్ళు కొర్రకూటి
పచ్చమల దైత్యలు పరువున
కుంబాలు
వొచ్చిరి
అభివృద్ధిగా బోయించె ఆవులనడుము
కూడిన శక్తులు కుంబాలకు ఏగె
వొచ్చిరి
దండిగా భోంచేసి తలలు
యెరువుమల దైత్యలు యేగంబె
అంటేమల దైత్యలు ఆదిగొని వొచ్చిరి
గాల పోసమ్మ డాకారుల మైసమ్మ
......శ క్తి మండలాదేవి
తగుళ్ళు జులీశ క్తి దొడ్డి మైసమ్మ
మూకుళ్ళ పోతురాజు ముందుగా వచ్చి
అంక(మ్మ. పోలేరమ్మ) ఆదిమా
శక్తులు
దుగ్గిదేవి మారెమ్మ దృఢశక్తులూను
మలలమ్మ కలలమ్మ
మహశక్తులను
- ఘనమైన శక్తులు కడు వేగమునను
పరువున వొచ్చిరి పశువుల
విరబోసుకొని
సొక్కుచు సోలుచు సోద్యంబుగాను
ఆనందమును బొంది ఆడిరి శక్తులు
మీగడ పెరుగులు మెండుగా
భోంచేసి
కాగుల పాలుదాగి గర్రున దేవి
తిరుగబడి వస్తిమి తెరువాయె మాకు
మక్షవల్లభుండు మాధవుడు నలనన్న
దక్షణాది పోవంగ మచ్చలించేవు
రట్టడి కాటమరాజు నలనన్న
కొట్టేను పోవమ్మ కోమలి
Jo"
మందలోకి
కడియాలు అరిసెలు గట్ల
ఆదిలక్ష్మి గంగ ఆపుడిట్ల గనియె:
"యెర్రి బుద్ధులు యేమిటికి నీకు
పొడుగునను
యర్రయ్య యిటు వినుమ యెమ్మెలు
కుడుములు పిండికూరలు కొండల
పొడుగునను
మాని
617<noinclude><references/></noinclude>
o35z40rauaomdubpyt1kahaziq8lgxl
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1705
104
223108
577053
2026-09-07T14:01:54Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '618 ఢిల్లీ సురాతాని కోటలు దిగ దొనిపించి పిగిలి పింఛపు జల్లులు బిరుదులు అక్కడ సాయకారమై వస్తిని నేను అల్లణీ బూబు నై నేను ఆవులలోకి వస్తిని యెరుగుదు పొమ్మనెను యాదవరాజు కాసిగా...'
577053
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>618
ఢిల్లీ సురాతాని కోటలు దిగ
దొనిపించి
పిగిలి పింఛపు జల్లులు బిరుదులు
అక్కడ సాయకారమై వస్తిని నేను
అల్లణీ బూబు నై నేను ఆవులలోకి
వస్తిని
యెరుగుదు పొమ్మనెను యాదవరాజు
కాసిగా యిలలోను కవులావులు...
వాసిగా చీకటి వసనాభి కోనలో
మేసి వీర కవులావులు మెరవడితోను
కంకణము యెగవే స్తివి కైలాసము
పొదువు
కాటమరాజు కథలు
మీర నాయిక విల్లు మేరుటంబులును
ఆ రూపమున వొస్తిని ఆవులలోకి
యెరుగుదు పొమ్మనె "
మీ యాదవ రాజు
కరకంఠుడైనట్టి కాటమరాజు
యెరుక మలల మీద యెద్దు
లావులును
మత్య సరి పుట్టము ముత్యాల బొట్టు
మెత్తని పట్టు రవిక మేను
గంధంబు
కౌత్త శంఖుల పేర్లు కుందనపు
కమ్మలు
మత్తె బాము నడుమన నెత్తిని
సూర్యుడు కావి గప్పెను చూస్తిరా.
ముకిరాకులు కంటసికలు
మీరు
పొంకముగ మెడతీగ చంక నొకపాప
అష్టదిక్పాలకులు ఆటు చోద్యముగ
కొల్లాపురి అమ్మను కోర్కెతో దలచి
నుండిరి
వల్లవుల మొగరాజుకు యెరుక
యేకాంబరిని నేను యెరుగుదురు
జనులు
యెరుగుదు పొమ్మనెను మీ
యేయంచ గలిగినయట్టి యేరువరాజః
శంకభూమికి వౌ స్తిరి తెగువ
నవిలిస్వు గాసిరి నడుము గట్టితిని
పిగిలి పింఛపు దండలు పేరులు వేసి
పారుటాకులు చీరె పైని గప్పితిని
యాదవరాజు
ఆరవల్లి దొడ్డి గుడుపు వొప్పదునాకు
తోడుతను
మారు గాచివున్న యేకాంబరిని నేను
జంగిలి దైవాలు సాటి యటరా తనకు
భంగపరతును మిమ్ము
ఫాలేటిలోను"|౫||<noinclude><references/></noinclude>
o1xh2swqer2xj3pwevtx9enyq4wpqev
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1706
104
223109
577054
2026-09-07T14:02:08Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రయ్య తరక వాదము 819. కాటమరాజు చిల్లర దేవతలకు మ్రొక్కడని యర్రయ్య సంతసంబున జూచి చక్కని యర్రయ్య యింతితో యెదిరించి యిట్లగని పలికె "అతుల ప్రతాపజాలి యాదవరాజు సతులు వర్ణితుండు...'
577054
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రయ్య తరక
వాదము
819.
కాటమరాజు చిల్లర దేవతలకు మ్రొక్కడని యర్రయ్య
సంతసంబున జూచి చక్కని
యర్రయ్య
యింతితో యెదిరించి యిట్లగని పలికె
"అతుల ప్రతాపజాలి యాదవరాజు
సతులు వర్ణితుండు జగమెల్ల
యెరుగుదురు
పలుకుట
తరుపులే చెల్లెళ్ళు తగ పోతు కోడెలు
అన్నలని జగమెల్ల యన్నంగ వినమః
ఆవులే తల్లిగా ఆంబోతు తండ్రిగా
యెత్తిన కరములు యెత్తడెవ్వరికి
భూతిపునుకుల పేరు పునుగు జవ్వాది
నాగభూషణుడైన నందివాహనునికి
యెత్తిన కరములు యెత్త డెవ్వరికి:
చంద్రశేఖరు డైన జగమెల్ల యేలేటి
మందలో బసవన్న మల్లికార్జనికి
యెత్తిన కరములు యె తదేవ్వరికి?
బసవ శంకర బిరుదుగల రాజు
బడుగుల రాజు
కొట్టేను పోవమ్మ కోమతి తొలగి
రక్షకుడు కాటమరాజు పేరు చెప్పినా
అసురులు గుండెలు ఆవలించేను
యింతేసి బింకము యేమిటికి నీకు?
భావించినాడు మా బడుగుల రాజు
యిటువంటి రాజు నీకు యెటువలె
మ్రొక్కేని
తటపటలు మాని శక్తి
వైదొలుగుమా!
పంతపు దైత్యలు పారిపొయ్యేని
..మైన రాజుకు యవ్వరు.
కాటమరాజు ఘాతచేసే నాయనా
గోడిగ గుర్రాలసాల గట్టించినాడు
నిజము
దేశాల రాజులకు చెయ్యెత్తి
మ్రొక్కడు
వున్నారు? భూతాలు తలలు విడిచి పొయ్యేది.
వాసిగా వల్లవుల కాటమరాజు
కాళంగి రుద్రుడైన కైలాసపతికి
ఫాలలోచనుడైన భక్తవత్సలునికి
యెత్తిన కరములు యెత్త డెవ్వరికి
చుక్కలు మేలని త్రిశూలధరునికి
ముక్కన్ను గలిగిన మూ ర్తమా
నీవు అనంగ నెంత? నీపేరు
ఆనంగ నెంత?
భావంబులో శుష్క ప్రగ్నె నీకేల?
కావరంబున వొచ్చి గంగ ననేవు
ఆవుల పొర్ల గూసి ఆటలాడేవు
పొద్దు పోయినచోట గద్దరితనమేల?
బుద్ధి మనసుకు తెచ్చుకొని పోవమ్మ
ఘనునికి మీరిన
చేరి పొడిచేని
తొలగి<noinclude><references/></noinclude>
il8oyv4cjuwjnna60o13dosa3nqpxei
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1707
104
223110
577055
2026-09-07T14:02:19Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '820 దరసీలు వక వంక వొస్తివో నీవు రట్టడి కాటమారాజు నలనన్న నిన్ను కాటమరాజు కథలు కొట్టేను ఫోవమ్మ కోమలి . తొలగి" ||౬|| గంగ : జయ.రయ్య నేను విసిగెను పోరాడి విధిచాత తొల్లి నిష్ఠ దెల్పను న...'
577055
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>820
దరసీలు వక వంక వొస్తివో నీవు
రట్టడి కాటమారాజు నలనన్న నిన్ను
కాటమరాజు కథలు
కొట్టేను ఫోవమ్మ కోమలి .
తొలగి" ||౬||
గంగ :
జయ.రయ్య
నేను
విసిగెను పోరాడి విధిచాత తొల్లి
నిష్ఠ దెల్పను నేను నిజరూపు శక్తిని
ద్రిష్టముగ యింట లేని వేల్పును
నేను
ఆకాశగంగను అవురా! నా పేరు
యేకాంతమున పోయేవు
తనకను భూలోక శక్తి నా పేరు
గారవాన నన్ను కని పూజ చేయక
నిర్బంధమున బోయిరి
నీతిమంతులును
చేరి హరిశ్చంద్రుండు సేవింపలేక
కులవీరుని గొలవడా గురుతు
నా మాట
మర్రి కిందట సుగ్రీవు మారాజు తల్లి
మతి యందున దలచి మతీ వినడాయె
గొట్టెముచ్చు అయి తలకోతలు
కుంభకర్ణుడు నన్ను గురి
తప్పలేక
నిద్ర పొక్కును చాత నీలయి'
పోయెను
సంపద విర్రవీగె శ క్తియని తలచుక
కుర్రరాజు అక్షోణి పదకొండు
అక్షోణి బలముకు
సాయమైతిని విన్నావ
వాయునందనుడు 'నన్ను వాకున
యేరువరాజ
అంతర్వు గంగను అవురా! నా పేరు
నిక్కి శిముని శిరసు యెక్కిన దానను
చక్కని జాలకి గంగ నా పేరు
పోనాడక కాటభూపతి తమ్ముడా!
జాన్నవి తన పేరు జగమెల్ల
జగిరాముడు వుదయించిన (బహ)
చక్కనినేను
భూతాల వారిని పాతాళ గంగను
చేతి కూలము కొంది చెండుదువైరుల
పెన్నాగవతి మీయందు పెంపుండి
నామాట
అన్నదోషంబు అనుచు నా మాట
యేమన నర్మదయందు యెంచగల
తలవక
యేమరికారుల బట్టి యేపణగించు
పట్టుబడె లంకలో గట్టిగా వినర
దశావతారులు దేముడు సాగెను.
మాట
నా మాట
..పాప దోషంబులు సయ్యన బట్టి<noinclude><references/></noinclude>
pg9xi38bnaxlxda2usjm8ps5jo4tlq7
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1708
104
223111
577056
2026-09-07T14:02:32Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రయ్య తరక నాదము యేపున మీరంగ యెలుగు నామాట కాలవిధిని నేను గంగను నేను యర్రయ్య : "పశుపతి కవులావులు పాలేరు 681 వాలాయముగ కొల్వరా వాదు మన కేలః"||౭|| ధేనువలచేతనే దుక్కి చేయింతు దాటంగ...'
577056
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రయ్య తరక నాదము
యేపున మీరంగ యెలుగు నామాట
కాలవిధిని నేను గంగను నేను
యర్రయ్య :
"పశుపతి కవులావులు పాలేరు
681
వాలాయముగ కొల్వరా వాదు
మన కేలః"||౭||
ధేనువలచేతనే దుక్కి చేయింతు
దాటంగ
పసి బాఅ వైవచ్చి పశువులు గోరేవు
కోరలు తాటించి నోరు తెరిచేవు.
వారలు చాపకు పశువులు బెదిరేను
జడలు దిప్పకు గంగ మెడలు
నొచ్చేను
గుడ్లు దిప్పకు గంగ మాయెడ్లు
శూలమేటికి వ్రితా శూలంబు నీది
కరకంఠకుని యెదుట
కాలుదువ్వుతావు
భుక్తికి ఆశించి యెమ్మెల బొర్లేవు
శక్తి నిన్ను త్రొక్కించ చెల్లులేదు.
యెద్దులకు
పాలేరు దాటి పోలేరు అనుచు
పిల్ల కాల్వలు దాట భీతి చెపుతావు
గోవులకు అడ్డమా కొంపు నద్రలును
క్రొవ్వున కొయ్యకు పొట్టక్రొవ్వు
నివ్వు
యెలిగొండ పొలేరు యెళ్ళి విరిపింతు
గంగ:
"బాగీర్తి గంగను బడుగులరాజ!
యోగమాయల శక్తిని యరగవా
నన్ను?
గబ్బిదేవతాః యింత కావరమా నీకు
పుచ్చిన పాలేరు వుర్ణ దొక్కింతు
వుసిక నుప్పులు చేసి వున్నాన గంగం
పశువులచాత తొక్కించి పాలేరు
జేరుతు
నీరు మంటలు జేసి నిక్కు చున్నావు.
పారుబోతువు పొంగి ఫార నీకేల
బాగాతిగుండు అనంగ నెంత? బండి
ఆనంగ నెంతః
భంగ పెట్టి మడుగు వుర్ణ దొక్కింతు
నల్లగుండు యెక్కి నలనన్న యెదుట
పల్లదాలు ఆడకు పడుచు బుద్ధులును
వాలున వొస్తివి వరదన బోతివి
కాలు రొమ్మున వున్న కావరమె నీకు
వొకని చేసుకుని వొకని మోసుకొని
వొకనిమీద యెక్కిన పశుపతిన
అడపుకత్తె నిన్ను అనరాదుగాక
యాను నా కొల్వు యెళ్ళు
నా మంద"॥ ౮॥
యెరగకుంటే వైన యేటిలోపంను
పరువులు వాదింతు పాలేటి వొడ్డున
తల్లిని దైవమును ధరణీశ్వరా నీకు<noinclude><references/></noinclude>
tgm9c4r0flploha8tjtx2mvnn70fltx
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1709
104
223112
577057
2026-09-07T14:02:53Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పల్లదాలు ఆడకు పశుపతిరాజు కారు మాటలు నన్ను కదిలింపరాకు పారిగొర్ల రీతిని పశువులు తరిమింతు జలము మంటలు చేసి జడలు కొలవక పోనివ్వ యవ్వరిని కాటమరాజు కథలు గుంటి కిందను వైచి గుండె...'
577057
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పల్లదాలు ఆడకు పశుపతిరాజు
కారు మాటలు నన్ను కదిలింపరాకు
పారిగొర్ల రీతిని పశువులు తరిమింతు
జలము మంటలు చేసి జడలు
కొలవక పోనివ్వ యవ్వరిని
కాటమరాజు కథలు
గుంటి కిందను వైచి గుండెలు
పగల
కంటి దాపుల మిమ్ము కలవర
పరతు
విరబోసి మిన్ను బెళ బెళ వురిమి మిరు గుర్లు
కొనసాగనివ్వ
మ్రొక్కక పోనియ్య మొనకట్టనివ్వ
శిక్షించి మురుజుడు చేయుడు మిమ్ము
కన్నులకు చీకటి కప్పింతు నేను
(కడప) రాజుల నెల్ల గర్భములు
చిక్కి మ్రొక్కిన వెనుక సిగ్గులుచేటు గుబులు గుబులుగ కడుపులో
చేతులెత్తి నన్ను చేరదాయనుకోర
పోతురాజుకు చెప్పి పొలిజేతు
మిము
ఆవుల యెద్దుల యాదవుల మిమ్ము
కావర మణచక కదిలిపోనియ్య
శక్తులా మొగ విడిచి చలము సాధించి
నిత్యపూజలు కొనక నిన్ను సోనివ్వ
యర్రయ్య :-
"అరికాల జల్మించి అరియింట
నిలచి
యెర్రిబాగుల మమ్ము యెదిరింపరాకు
బాగది గుండెక్కి భైరవ దిరిగేవు
గుండు నా యెద్దులచాత కూల
రాల్చి
గులు
బల బుట్టింత
గుబులు గుబులు రాళ్లు కురిపింతు
పిడుగులు బటట్లు పీనుగులు జేతు
ఆదరువు అయితిని ఆవులకు మీకు
వాదు నాతో నీకు వలదుపో రాజః"
మేగపై నెక్కి మొదట
11'11
పాపంబు
నేగాల వైతివి యిట్లు నీళ్ళలోపలను
ముందల మూడుకోట్ల మునులు
చూడగ
దొక్కింతు అంగమొల అయితివట అదియేమి
కన్నబిడ్డల దిన్న కర్మురాలవు నీవు
పనికి
యెన్నడు బాయను యిటువంటి
శిశుహత్యః
మొగవాని వలె వొచ్చి మోనై నిలిచి
సవుస్తు కేకలు వెయ్య నాయమా నీకు<noinclude><references/></noinclude>
otywtbdd0djs1aw107k3huvs8en57d3
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1710
104
223113
577058
2026-09-07T14:03:04Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రయ్య తరక వాదము పచ్చి రక్తము చాల బద్దిలో బట్టి మొగులు బుట్టిన యపుడె మోసంబు యిస్సమెరి సాగిన విడిమాల పోత నీకు ఆడవారితో బోలిన ఆపవిర్ధి అరుచు మొక్కలకు యెద్దుచాత తొక్కింతు...'
577058
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రయ్య తరక వాదము
పచ్చి రక్తము చాల బద్దిలో బట్టి మొగులు బుట్టిన యపుడె మోసంబు
యిస్సమెరి సాగిన విడిమాల పోత
నీకు
ఆడవారితో బోలిన ఆపవిర్ధి అరుచు మొక్కలకు యెద్దుచాత తొక్కింతు
కూడదంటేను కప్పలించేవు
జాతు లేమిటికి నీ చేతు లేమిటికి?
కూతలేమిటికి? యేటిలో కూపదు
నానుసు
బద్ధి కత్తిబట్టి పశువుల దరి మేవు
సద్ది కూటికి వొస్తివి జాగునీకేల
కరకంఠు రూపమైన కాటమరాజు
కరుకులాడి మమ్ము కదిలింప రాకు
నిన్ను
గంగాభవానిని దొంగవు నీవు
ముందల వేరుగాక ముచ్చట
లేమిటి?
చేతులో ముద్దలకు చెడుమాటలాడి
ముద్దలకు ఆశించి మురిసేవు సారెకు
నీ బుద్ధులు మాని నిల్వక సొమ్మి"
గంగ :-
“కొదవ బుద్ధిని యర్రయ్య
చట్టవారి యర్రయ్యను
కొల్వరానన్ను
సాగిపోనివ్వక
కొల్వనన్న యపుడె కోపంబు
కొట్టుదు నేలతో కోపంబువచ్చు
వచ్చును
పేలేవు నాతోను పెయ్యల
వెలిగొండ పాలేరు వెల్లి విరిపింతును
తెప్పవలె ముంతును ధేనువలను
జాలి బుట్టింతును జర్జరితంబు గాను
నిన్ను
గుప్పనా బాగదిగుండుతో కొడుతు
సుడియై తిరుగుదును సుడిబడ
గొడుదును
వాడిగల గోపాల్కుల వాగున
ముంతును
మేలిమై వొచ్చి యెడ్లను నీళ్ళలో
ద్రొక్కుడు
నీళ్ళలో ద్రొక్కుదు నిన్ను
సాగనివ్వను
రాజును అరికట్టి రాఘవుని తిడుదు
కౌల్వక నిన్ను నేను కొనసాగనియ్య
ఆదివేల్పును నేను ఆమ్మను నేను
ఆది యెరగవు నీవు అల్పుడపు గాంగ
బొల్లావు బసవన్నను పోనియ్యక
మిమ్ము
గొల్లలా పురికింతు కొనకూతలు చేత
పెళ పెళ నార్చి బేగడ బుట్టింతు
మంచి గోపాల్కులు యేర్లు గావలెను
శూలాన యేతును సుడిబడ గొడుదును ·<noinclude><references/></noinclude>
adjxzj9wt5qo0w6ob9f12cioo2lsbna
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1711
104
223114
577059
2026-09-07T14:03:20Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మన్నాను పోతురాజును బిల్చి బొబ్బలు పట్టపు రాజః నా తోటి 824 తొలి తొలి తరిమి దొరతనము జేతు ఆవుల పొర్లగూచి ఆదేశించినపుడె పోలికతో అన్నియు పొర్లాడ వలెను చూతుము మీప్రెగ్నె చూడం కా...'
577059
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మన్నాను
పోతురాజును బిల్చి బొబ్బలు
పట్టపు రాజః నా తోటి
824
తొలి తొలి తరిమి దొరతనము
జేతు
ఆవుల పొర్లగూచి ఆదేశించినపుడె
పోలికతో అన్నియు పొర్లాడ వలెను
చూతుము మీప్రెగ్నె చూడం
కాటమరాజు కథలు
చిక్కి మ్రొక్కిన వెనుక సిగ్గులుచేటు
నీ తరమా పోను నీలవర్ణుఁడః
యేతరము నా కొల్వక యిట్లాడినార ?
కొల్వనన్న మాట కొనకు నీ నోట
నిల్పుమా గట్టిగా నీ వొక్క పూట
రవ్వదాయకు కాటమరాజు యిచ్చోట
బావు బరుసుడు దైవము నేను
తరివారికి మీకును మీ తరతరము
పట్టియిడవనేల? తిరుమందులకు మీకు దిక్కసుమి
నుండి
గుట్టును బోకుమా కొల్వుమా నన్ను
నేను
మ్రొక్కనన్నా పెగ్నె మొదటనే నీది
కుంతము బట్టి యింత పంతమా
మ్రొక్కక పోనియ్య మొగబిరుదు
నాతోను
నాది
నిక్కముగ యీమాట నిలపంగ
గంతులు వెయ్యకు కాటభూపతి
తమ్ముడు" ||౧౦||
లేవు
యర్రయ్య :-
"అసుర నీ కన్నులకు మదము
దట్టినదాః
కనరక మాతోను కచ్చి చేసేవు
దుండి నీకు యిసుమంటి దండి
గద్దరి పడుచః నీ కావర మేమో!
మంద ముందల నిలిచి మాయల బిల్లి
యెదిరించి మ్రొక్కమన యెట్లాడే
రు
యేడ గలిగె
చిత్రకన్ను గలిగిన శిమునికేగాని
వుండ చారువు నీవు దుండగ మేల?
వచ్చి దైవమా నీ వంటివారికి
చెంగలిడిసి నీవు దిక్కులు
మ్రొక్కడు
చూసేవు
వామదేవుడు నందివాహసునికే గాని
గంగ నీవెన్నడు కానవు మునుపు
చనువులేని చంక పారేకు యెక్కిన
తామసి నీ వంటి దైవాలకు
మ్రొక్కడు<noinclude><references/></noinclude>
hnaqzwe8pcke5i0j7cn8dbz1lye3qtl
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1712
104
223115
577060
2026-09-07T14:03:37Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రయ్య తరక వాదము ఆపదోద్ధారుడగు హరునికే గాసి ? ఆయితపడి వస్తివి ఆపులలోకి అసుర దైవాలకు ఆతడేల మొక్కు కుసుమ కోమలి నిన్ను కౌల్వడు యింతేసి మాటలు యేమిటికి నీకు మోళిపురాజు నీకు మ...'
577060
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రయ్య తరక వాదము
ఆపదోద్ధారుడగు హరునికే గాసి
?
ఆయితపడి వస్తివి ఆపులలోకి
అసుర దైవాలకు ఆతడేల మొక్కు కుసుమ కోమలి నిన్ను కౌల్వడు
యింతేసి మాటలు యేమిటికి నీకు
మోళిపురాజు నీకు మ్రొక్కడు
పొమ్మి" HO_౨||
గంగ:-
పొమ్మి
"బాలుడవు కాటభూపాలుడవు నీవు
యేల మా యెర్రిగాక యియ్యక మీది
తరతరము మీ యింట పూజలు
పాడించకున్న భాగీర్తిని గాను
జంగిలి దైవాల యెంగిలికి రోసి
ముంగల నిలిచితిని ముజ్జగము
గొన్న
తెరుగ
తరము నాటి యేల్పును తలసవా
నన్ను
ప్రతిగ్గా పట్టాము పాలేటి వొడ్డున
యేర్చి పెట్టిన మంచి యర్ర
అంటురుషులు కవులావులు అన్ని
యెందరు దేశాల యెద్దులు మేపితిరి?
వలపట దాపట తమ్ముల నిన్ను
దిక్కులను కుంకము వసంతము కొమ్ము
కాపాడి వచ్చిన గంగను నేను
వలితట కోడివలె వలపట నీకు
గౌడలు విని వచ్చిన జాన్న విని
కొలవకుంటే అపజయము నీకు
నిన్ను నీ తమ్ముణ్ణి నిలువబెట్టించి
నీతో అన్ని మాటలు నిలుపుదు
తగుళ్ళూను
కొంకక పూజలు కొందు నీచేత
వకరిని యిద్దరిని వరదను గలిపి
మ్రొక్కనన్న రాజు చేత
మ్రొక్కించుకుందును
నేను
కృష్ణ డెబ్భైరెండు రేవుల కించిత్తు
గాను
సూడు
కుయ్యో! మొర్రో! యని కూయించి
గద్దించి నానోట 'గవురా కల్యాణము
40)
దాటి వొచ్చితినని ధైర్యంబుతోను
పూర్ణితంబుగనుః
నా
కౌలవక పోనియ్య గురుతు నా మాట
వాదు నాలో నీకు వలదు
నలనన్న!''
826<noinclude><references/></noinclude>
ba9de33t06uyfs9qvjvlig9c3cyvyty
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1713
104
223116
577061
2026-09-07T14:03:55Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కాటమరాజు కథలు యర్రయ్య గంగ తప్పు లెన్నుట రంగు మీరగ నిద్ర రాదటే నీకు గంగ అన్న మాటలకు కణెగె యర్రయ్య: అంగమొల అయితివట అది "యెంగిలి పడుచః యింత యేమి పనికి యేగ్రంబు యేల? ప్రాణానికి...'
577061
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కాటమరాజు కథలు
యర్రయ్య గంగ తప్పు లెన్నుట
రంగు మీరగ నిద్ర రాదటే నీకు
గంగ అన్న మాటలకు కణెగె
యర్రయ్య:
అంగమొల అయితివట అది
"యెంగిలి పడుచః యింత
యేమి పనికి
యేగ్రంబు యేల? ప్రాణానికి అడ్డపడితివి యెవ్వరికి?
ముందర తెలియక మొగవారి
యెదుట
సంగులు చేసేవు సైసావు మాప
యేవ మరువక యెస్ను తగిలి
యెనిమిది నామములు నీకు
యెవ్వరు బెట్టిరి
యే దుర్గపై సోనుకుని తురిమితివి
నీవు ముక్తి పెరిగి ఆసురుల యేం
ఆశించి వొస్తివి ఆవులలోకి
నీవంటి గంగలు నిండు యెదురు గలకు
సేవ చేయమని చెడుబుద్ధులు నూనం
మందలో జొచ్చి నా ముందల నించి
యేమందురే జనులు యెమ్మెలు బోకు
యీరీతి పధ్నాలు యిగంబులందు
యేరాజు యెవ్వడు? యేడె
నీ విభుడు?
అతని పేరు యేమె అతివేగ జెప్పు
గక్తము బడిపారు యేగాజు నీకిచ్చె
మరియు డెభ్భైరెండు
యజులూసి
విరివిగా నిను కొలిచినవారి పేరేమి?
హరి బలిని మూడు అడుగులు
అడిగె దానంబు
ధరణి మిన్నున రెండు అడుగులు
కోర్కెతో నీవుగన్న
కొడుకు లెందరును?
కడమ ఆడుగుకు తావు కాసిరాకున్న
బాలుని శిరస్సున పెట్టి
దర్ని గన్నావు?
యెందరున్నారు? అలివేణి దాగితివా అడుగులో
పాతాళ మణిచె
తిందువట బిడ్డల తెలుపు నాతోను'
నుంటివా
యే చీర గడితివి? యెటు
మందిగల అతివా మింటి కేగితివా?
మొక మైతివి?
కుంటెనకాణ్ణి చేసుకుంటినట
మించివచ్చి నిన్ను మింగేదెవ్వరును!
ఆదియేమి చెప్పుమా?” |;౧౪||<noinclude><references/></noinclude>
3bixnydb7qqvjvpmc5z4y6pe4fpscjg
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1714
104
223117
577062
2026-09-07T14:04:07Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రయ్య తరక వాదము గంగ తన మహిమలు పొగడుకొనుట గురుతులడిగిన గంగ గుంటిపై "యర్రయ్య నన్ను అడుగ యెంతటివాడవు? నిన్న మొన్నటి వాడవు నీవేమి తనను గొలిచినవారు తరము యి యినుమా రాజ ఆగ్నేయప...'
577062
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రయ్య తరక వాదము
గంగ తన మహిమలు పొగడుకొనుట
గురుతులడిగిన గంగ గుంటిపై
"యర్రయ్య నన్ను అడుగ
యెంతటివాడవు?
నిన్న మొన్నటి వాడవు నీవేమి
తనను గొలిచినవారు తరము
యి యినుమా రాజ
ఆగ్నేయపు మూలకు ఆటు
మొకమైతి
చెంగువిడిచి యర్రపట్టు సీర గట్టించి
పొంగు బాయిని బెట్టి పెట్టెళోబెట్టి
అగ్గిదేవత నన్ను గొలిగి హేరంబు
దక్షిణపు మొకమై ధవళ వస్త్రములు
గడితి
యచ్చని కొర్రకూటి యేడి కుంభాలు
రమణీయముగ రత్నకంకణములు
వాయివ మొకమై వన్నెతొలి పేము
శాయల కరువాలము చాత
గడితి
దరియించి
పాయసాన్నంబుల పదార్థములు బెట్టె
వాయుదేవుడు తనను వలగొని
గొలిచె
పుత్తరపు మొకమై ముత్యసీరె
గడితి
కుంభేరుడు రాజనపు కుంభాలు బోసె
యీపాశపు మూలకు యిటు మొకమైతి
3
యీ ఫానుకు తనను గొలిచె బు
అష్టదిగపాల్కులు అమురులు
అందరును
యేడి కొలిసిరి ఆదివేల్పుని నన్ను
బడుగుల రాజ నీ పంతము మాను
సత్యముగల అరిచంద్రుడు కాశిలో
827
బెట్టి
యముడు తనను గొలిచె
తనను గొలిచె
యెరుగుదురు సురులు
సతిపురుషుడు విద్దరు
నైఋతుడు మొకమై నల్లపుట్టము
సాంబ్రాజ్యమేలే
యేక చక్రముగ భూమి యేలిన
నైఋతుడు సిను గొలిచి నీరాజనము
గనులు
బెట్టె
పడమట · మొకమై పాలసీ
గడితి
కోర్కెతో దామిన గోర్లతో గొలిచిరి
పూరుకుంచు గొలిచెను
వలి నట్లుగా గొలిచె వర్ణుడు తనను
పులిజున్ను తోను -<noinclude><references/></noinclude>
rb7rchoi08994gsbnu1xs89ka12iajk
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1715
104
223118
577063
2026-09-07T14:04:17Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '628 కోటమరాజు కథలు పురుహరుడు నన్ను పైడిపువ్వుల పతివ్రతను బండమాటలు మాను బడుగుల రాజః కనగారల దెచ్చిన శాంభవిని నేను బగిరాముడు దెచ్చిన పరమ యర్రయ్య :- "గంగనంటా నీవు రంగులు జేసేవు వ...'
577063
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>628
కోటమరాజు కథలు
పురుహరుడు నన్ను పైడిపువ్వుల
పతివ్రతను
బండమాటలు మాను బడుగుల రాజః
కనగారల దెచ్చిన శాంభవిని నేను
బగిరాముడు దెచ్చిన పరమ
యర్రయ్య :-
"గంగనంటా నీవు రంగులు జేసేవు వెర్రి గొల్లనంట నీవు మాయెంట
జాగుల బొర్లక శక్తి వైదొలుగుమా
యిద్దరు పెళ్ళాలకు వక్కడే
యెర్రీగాడ యీశ్వరుడు యిద్దరు
మొగుడు గద్దు
యెలదుల మోచె
వక్కతికి ముగ్గురు మొగులు
యెరీగాడ దెన్నేవుడు పదహారువేల
యెక్కడ గలరు
శ్రీ వెంటనే తిప్పె
కొంచక ముగ్గుర్ని కొనసాగ వైతివి
అంచితంబుగ నీ బ్రతుకు అయ్యె
పుక్కిట బెట్టుక
ముగ్గుర్ని చేసుకున్న ముదితరో నీవు యెర్రిగాడ బ్రాంహ్మ సరస్వతిని
నిటువలెను
యెంచి చూచిన మాట యెక్కడికి
ప్రియము
పుట్టింటికి కొరగాక పట్టితివి ప్రగ్న
ఆ తవారికి కొరగాని అతివేపు నీవు
చిపుచ్చుకున్న తావు యెరగని
యితుమాలపోత!
సిగ్గుబడక మాతోను దిక్కరించేవు
యనమండుగురిని గన్న
యెచ్చిరిశముతోను
దేశము మీద బోతివి తిట్టరా నిన్నుః
చిల్లరి బుద్ధులు చెల్లించ వచ్చేపు
మర్లి పోవే నీ మంకు మాటలు మాని
అటు సోద్య మెచ్చెను సకల
జనులకను
వెర్రివై నీవు మా యెంట బడ్డావు
కల్ల లాడితివి యిచ్చోట కానక నీవు
యిల్లాలు వై వకని యింట వుంటివా
నీవుః
చేసుకున్న మొగని పేరు చెప్పవే నీవు?
నీ కొడుకు కూతుడుపేరు గొబ్బున
ఇప్పు
పురుకులు బెట్టేవు నీ వూరు పేరేమి?
పూరు పేరు జెప్పవు వుండదు మనసు
వాలున వొస్తివో ఐమాక్షి నీవు
వాలు సుక్క యెవ్వరికి వైనమేకాని
నేను అడిగిన అన్ని నేర్పులు నాతోను 4<noinclude><references/></noinclude>
15ms9ygsj7tsu82coajbzclzkcsmdns
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1716
104
223119
577064
2026-09-07T14:04:28Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రయ్య తరక వాదము చెప్పలేక నీవు చిక్కితి వైన గోరాట మా మందు గొబ్బున కాట్రేడు ఆడిన కంటకపు మాటలకు ఘనతతో ఆరవెల్లి గంగ యిట్లనియె: "యశోద యింట బుట్టి యెన్నొ తరము లాయె ఆశించి గొలిచ...'
577064
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రయ్య తరక
వాదము
చెప్పలేక నీవు చిక్కితి వైన
గోరాట మా మందు గొబ్బున
కాట్రేడు ఆడిన కంటకపు మాటలకు
ఘనతతో ఆరవెల్లి గంగ యిట్లనియె:
"యశోద యింట బుట్టి యెన్నొ
తరము లాయె
ఆశించి గొలిచిరి యాదవులు నన్ను
కంటికి రెప్పవలె కాపాడి మిమ్ము
వెంట వెంట తిరిగి వేసారితీని
పగ చేరువకు వచ్చే పాకనాడు.
మీరు హతమైన యెనుక మీ మహత్మ
కోరి రాజు కొలువక కొలుచువారేది?
బలిమిని మీరాజును పట్టి
829
మ్రొక్కించక
కలియిగమందు నా కథ లై నిలుసును
పాలేట అరికట్టి పంత మీడేర్చక
అలిగి పూజలు గొందు ఆగ్నె పెట్టి నిన్ను
మోరతోపున నాకు మొక్క వా
L
యెక్కడ బోయేవు యెరగవా రాజ
వొకరిని విద్దరిని వొరిగె ననిపించి
చిత్రభాను సంవత్సరము చెల్ల
మోసపుచ్చి ముందల మ్రొక్కించు
నున్నారు.
కొందు"
గంగ ఆలమందలను కలవర పరచుట
నూటొక్క శక్తుల వెంటనే తాను
పోటు కూతలు బెట్టి పోతన్నను
గోవులు గనుగొని గొరికెను పళ్లు
యేనుగు లెక్కి కూసె యనక
బిలిచి
నవనాటి సిద్ధుల నలుగు రైదుగురిని
వేవేగ రమ్మని యెంట బెట్టుకొని
అరవెల్లి గంగ అది వేరమునను
తూరి పాలేట తుంపిళ్ళు గురిపించి
అల్ల శ్రీ రాఘవుడు అంబోది కడకు
వెల్లు వాసిరి చేసి నిడిన యట్లు
కోటాన కోట్లు కూర్చుక వేగ
పరుగున వచ్చి పాలేట నిలిచి
ఆవులు చూచి గంగ ఆర్భాటములు
చేసె
మందలను
సలుకుటెడ్లు చూసి సప్పట్ల గొట్టెను
నర్రమాను లెక్కి నర్రావులు గూసె
కుర్రలు దరిమెను గొర్రెల రీతి
మందనావులు గూసె మచ్చరంబునను
పచ్చని వీర సేస పైబార జల్లె
యేరు బగ బగ మండె యాక
పోరుకు రాచ మంద పొర్లబడి గూసె
రంతులు ఆర్భాటములు సింతమాను
లెక్కి<noinclude><references/></noinclude>
47083d671lnjsga7ogbe4u8mo3t4p5u
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1717
104
223120
577065
2026-09-07T14:04:40Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '880 కాటమరాజు కథలు పుబ్బల మిట్టల మబ్బువలె నుండె గూసె బంతి తోలినయట్లు పాడియావుల జానక్కి రాజుధేనువల గూసె చివ్వు చివ్వున యెగిరి జువ్విమాను కచ్చకు రాచి మంద కవులావుల తబిసి మానుల...'
577065
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>880
కాటమరాజు కథలు
పుబ్బల మిట్టల మబ్బువలె నుండె
గూసె
బంతి తోలినయట్లు పాడియావుల
జానక్కి రాజుధేనువల గూసె
చివ్వు చివ్వున యెగిరి జువ్విమాను
కచ్చకు రాచి మంద కవులావుల
తబిసి మానులెక్కి అబిసి కూతలు
కూసె
వుప్ప సప్పని కోపాను వురికించి
కిబ్బిబ్బ యని యార్చె పుబ్బి పాలేరు
పుర్లెను యేటివొడ్డున తర్లెను గంగ
చెర్లించి సురధుల మరించే శక్తి
బడుగుల రాజు మంద పరదక్షణం
తిరిగి
పిడుగులు బడ్డట్లు పెడబొబ్బలార్చే
చేతి శూలము వెగసి చక్రంబు దిప్పే
మచ్చలు మాయలు రాజు మందలో
యెడ్లను యెలుగులై పులుగులై యీడాడ
గోకుళము యెంటజూసి మాకు వూసె
డాకాలు తరసి దయ్యమై తోచె
గంగ రూపు దాచి గరాటు చేసె
నింగి మ్రోయగ బెరిగి నిప్పులు రాల్చి
శణిగి మాకులు యెక్కి కణిగి
చేసె
ఆనక
కలవర పరచే మంద కలవర పడేను
పోతలింగడు రెణబొబ్బు లిడుచును
భూతకోట్ల పశువుల బోయల
దరిమెను
- కోపమున
<
సిద్ధుల అగ్నిచాత శిముని ఆవుల
తునక మాకులు యెక్కి తుళ్ళెను
గంగ
మంద
మొదలై పాలేరు మోనై నిలిచి ||౧౬॥
యర్రయ్య ఆవులెద్దులను పాలేరు దాటించుట
యెటిలోపల గంగ యెమ్మెలు
పరగంగ శివకాశి, బంగారు కాశి
- బొర్లంగ
కూర్మమై ధరమేసి కులతటరిని వేసి
కాటమారాజు తమ్ముడు మనుడు
యర్రయ్య
మేదైన యెద్దుల మేలు దీకొల్పి
''కాళంగి వో రుద్ర! గణవీరభద్ర
రంగనాథుని ముద్రః లక్ష్మివై నిద్ర
కొమరప్ప పూటోణి కోగిలవాణి
పల్లవవాణి: భ్రమరికా రాణి!
నవరత్నములు కెంపులు నాదము
సోంపు
పరగరాజు జంపు ప్రగుతుల ద్రుంపు<noinclude><references/></noinclude>
r7vfq2j92l3ykk5kpme0v8mz0q8s1mv
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1718
104
223121
577066
2026-09-07T14:04:57Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రయ్య తరక వాదము పండిన గజనిమ్మ! బంగారు బొమ్మ: పచ్చిపగడపు కొమ్మ: నిత్యామృతపు గుమ్మః తిరుపతి పైడికొండ! తీర్థాని నిండ! రంగనాథుని కొండ! బన్న సరములు పచ్చ: పద్మనాయుని మచ్చ' చేకొన...'
577066
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రయ్య తరక వాదము
పండిన గజనిమ్మ! బంగారు బొమ్మ:
పచ్చిపగడపు కొమ్మ: నిత్యామృతపు
గుమ్మః
తిరుపతి పైడికొండ! తీర్థాని నిండ!
రంగనాథుని కొండ!
బన్న సరములు పచ్చ: పద్మనాయుని
మచ్చ'
చేకొని వైరుల చెర్లించి పొడిసిన
దీకొని రావయ్య తిరువెంక టేశ్య
యెంచ గలిగిన యట్టి
కంచి వరదప్ప
కొంచక పాలేరు గొబ్బున దాటుడి
. నీవు చెదరక మనుసు
యగబడి దాటుడా యేరు
అనంగ నెంతః
కచ్చ! పిల్లకాల్వలు యివ్వి లక్షణము
681
అర్జునిపై మచ్చ: ఆణిముత్యపు
గురునాథుని కూలమాః గుండెల
గాలమా!
నడివాన కాలమా నాయమైన
నీలమా!
కయ్యానికి వెదిరించి కణ్ణిరుపులను
రంతుల రెణభేరి। రాజుల వైరిః
చల్ల వారి ధేనువులు సరుగున దాటుడి
పందుములు వారి ధేనువులు!
పాలేరు జొచ్చి
కందువుతో దాటుడి శక్తిగాతలకు
క
మాణిక్యముల రూప! మర్లవారి
నిర్వాణిశక్తి నీళ్ళలోపలను
తరుప!
గర్వంబు అణుచుడి గంగని
కంటిలోపలి ఎరుపః మింటిపై
చూడక"
మెరుపు యర్రయ్య పెయ్యల యర్రయ్య
పంతమున రావయ్య పాలేరు దాట
ర
మగువను యెదిరించి మెరుపువలె
మెరసి
చయ్యనాడి కొల్పిరి శక్తి
గంగ మట్టిపెయ్యను దాచుట
వాలంబు ఆళిపించి గంగ
శూల మెగవేసె
నురుగులు తెప్పలు నురవడివచ్చి
యెచ్చరించెను గంగ యేరు
పాలేటిలోపల భగ్గుననుండె
కుంటలు మండె
తొలకరివానలు తొలికురిసిన యట్లు పచ్చగెడ్డలు ముంచి పారంగ సాగెరు<noinclude><references/></noinclude>
7ks5eem40djey9r5m822ywlg7lcfg5f
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1719
104
223122
577067
2026-09-07T14:05:11Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '882 నిప్పులు మింటిపొడువున గుప్పుమని యెగిసె అప్పుడు బాగిరితి ఆర్భాటములు చేసె మిణుగుర్లు వేగి సెను మింటి పొడుగునను పెరగంది పోయిరి యాదవులు అపుడు యెక్కడ జూచినా యెడల సందులేక ద...'
577067
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>882
నిప్పులు మింటిపొడువున గుప్పుమని
యెగిసె
అప్పుడు బాగిరితి ఆర్భాటములు చేసె
మిణుగుర్లు వేగి సెను
మింటి పొడుగునను
పెరగంది పోయిరి యాదవులు
అపుడు
యెక్కడ జూచినా యెడల సందులేక
దిక్కులు నాలుగు తెరికట్టి గంగ
కొండవలె బెరిగేను గోవుల
ముందల
పన్నెండు రేవుల బారలు సాచె
పచ్చగెడ్డలు ముంచి పాలేరు
కాటమరాజు కథలు
మంటలు నిప్పులు మింటి పొడుగున
ఆకాశ గంగ ఆవుల నడుమ
కూతలు బెట్టెను కుంగిరులు
వెగి సె
కణిగి దిక్కులు భూమి గజ గజ
కడుపుటి' పుదకము కాగినయట్లు
సల సల పాలేరు తెల్లంగ సాగె
జడలు విరబోసుకొని చెర్లించి గంగ
పెళ పెళ వార్చెను పెయ్యల
మర్ల సాగెను
ఆవులు సలుగు బెడ్లలో......
లేగలు తరుపులు మూకలు జేసె
పోగుబారి గంగ పోకుండ నిలిపె
వుప్పొంగె
యెచ్చరించెను గంగ
యేరు మంటలాయె
మురుజుడు ఆవులను ముంచెను
. మర్లు మల్లయ్య మంచి సజ్జనుడు
యిరవై అయిదు ఆవుల యేర్చుక
గంగ
యపుడు
అరణంబు లిచ్చేను ఆ యావులన్న
చిక్కెను
సురులు మునులును చూచి
బొబ్బలుగా వుబ్బి పోలిక చిక్కె
పొక్కెను కాళ్ళును బొబ్బలేకుండ
చెక్కలు పగిలెను ధేనువలు
మట్టి యావు గర్భమున పుట్టినయట్లు
మట్టి పెయ్యను బట్టి మడుగులో
ఆవులు బెదిరించి ఆర్భాటములు
దాచె
చోద్యపడినపుడు
పెరగండి గోపాల్కులు వెల వెల
చట్టు క్రిందను దాచి గంగ సంతోష
ప
గుంటి క్రోవులు నేల గుబ్బటిల్లినట్లు
"C"<noinclude><references/></noinclude>
fbj6k7kjor970f53j53lbw3ai1sh70t
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1720
104
223123
577068
2026-09-07T14:05:23Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రయ్య తరక వాదము కడుకోపమున యర్రయ్య గంగవంక (నీ) బడాయిలు మాని పదవమ్మ యెన్నుని తమ్ముడు యేగండె " వైరము నాతోను వలదుపో చి పలికెను ఆట యేమి నాతోను తటపట శక్తి యెలిగొండన బుట్టిన పిల్...'
577068
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రయ్య తరక వాదము
కడుకోపమున యర్రయ్య గంగవంక (నీ) బడాయిలు మాని పదవమ్మ
యెన్నుని తమ్ముడు యేగండె
" వైరము నాతోను వలదుపో
చి
పలికెను
ఆట యేమి నాతోను తటపట శక్తి
యెలిగొండన బుట్టిన పిల్ల కాల్వలు
యివ్వి
పిల్ల కాల్వలు దాటలేరని తగ
జెప్పుతావు
కృష్ణా గోదావరి దాటేటి ధేనువలకు
యిసు మంటి పిల్లకాల్వలు దాట
భీతి జెప్పినావు
అల్ల శ్రీరాఘవుడు అంబుధి దాటంగా
వనచరులచేత వారధి గట్టించే
వారు అంత వారము వామాక్షి
నీ గుండు యేమి లక్షణము?
మేము
కాశీలు చాత గుండు కణికెలు
తొలిగి
చేయింతు
వుక్కు మొలలచేత ప్రక్కలు
నిక్కక పోవమ్మ! నీ వేషాలు మాని
గొబ్బున వెగ విడిసి కోడెలచేత
పుచ్చిన పాల వేరు పుర్ణదొక్కింతు
మచ్చరించిన నాలుగు రెద్దుల చాత
పచ్చి పైరులుగాను పాలేరు
కోడెల చేతను కోమలి
యిపుడు
పొంగిన పొలవేరు వూడ ద్రొక్కింతు
యేరు అనంగ నెంత? నీరు
అనంగ నెంత
పారిపోవే శ క్తి నీ పంతాలు మాని
బండ మాటలు మాని గుండ
నీ కొరకొరలు మాను వుండవమ్మ శక్తి వొదిగి
699
దిగపురికి
పురదాళ్లు గట్టి గుండు వుర్ల
వొక వంక
దొక్కింతు
తీసి గుండు అగ్గిలోకి తిప్పి
మీరిన కవులావులు గుండుమీదికి వొచ్చి
చూరుగా ద్రొక్కేని నురుగు
వేయిం
వొక వంక
ఉర బిర అని ఆ గుండు, పెరికి
కన్నుల మూసుక కడకు బాపమ్మ
వేయి
మంది మేళము.నను మందలో నిలిచి
తలకాలలు వేసి ఆ గుండు తర్ల
పొందుగా కొల్వుమని పొర్లేవు
ధియింతు
సారెకు<noinclude><references/></noinclude>
tthjguujaojl3a2woccju2y61235tpn
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1721
104
223124
577069
2026-09-07T14:05:35Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '884 నిత్యముగ కొలుతుము నీలకంఠుణ్ణి శ క్తి నిన్ను గొలిచితే అవుసత్య వల్లవుల కాటమరాజు వంక కాటమరాజు కథలు ఆదరువుగా నిలచి ఆమీద విరాజగతి పై నుండి కంటికి నిద్రలేక గట్టిగా నేను అఖిల...'
577069
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>884
నిత్యముగ కొలుతుము నీలకంఠుణ్ణి
శ క్తి నిన్ను గొలిచితే అవుసత్య
వల్లవుల కాటమరాజు వంక
కాటమరాజు కథలు
ఆదరువుగా నిలచి ఆమీద విరాజగతి
పై నుండి
కంటికి నిద్రలేక గట్టిగా నేను
అఖిలాండ జ్యోతినై వెలుగుచు
కాజూచీ
యేట నుంటివి? యే దిండున
వుంటివి?
“అడ్డ బొట్టుయవరిది? తిరునామం
యే ఠావున వుంటివి?
యెవరిది?
యెరుగవా నన్ను?
పల్లవపాణి తా పలికె నొక మాట
వొష్టిరము లాడకు పుచితంబు గాదు వుచితమైన మాట వొక టైన మీవల స
సాటిరాకు నా తోను కాటమరాజ
కలలోను వినలేదు కాటమరాజు!
భూలోక శ క్తిని భూకాంతను నేను
పశువుల గాచేవాడ: పాముమీదవాడ:
తల్లివని మ్రొక్కుదురు ధరణి
లోపలన
అసురుల సంహార! అంచమీదవాడ
ఆకుమీడవాడ, హస్తాన రాయి
గొడ్లకాపరవు గాంగ గురుతెరుగ
వైతివి
ఆయుధము చేతబట్టినవాడ!
ఆదిలక్ష్మీపతిని ఆశించిన స్త్రీ
దొడ్లలోపల చాల దుర్తి పిశాచులు
నిలుపుకున్నానని నిక్షరము నాను
యెలములు కాంతను యరగవా నీవు?
ఆటు మునుపటి వార్తలు అంతయు
వినుమ
దశావతారుడః తప్పక వినుమ
పక్షిమీదవాడ: పశుపతి వినును
కుదిరి మూడు అడుగులు
కూల్చినవాడ:
దొంగవు నీవు
మిన్ను మన్ను మేలు గిరులు పుట్టని యెశోదయింట బుట్టిన
నాడు
వాకిళ్ళు
కంబాలు నాలుగు, కడవౌత్తులు నాలుగు
పదారు దిళ్ళు పాదుకంబ
మొకటి
దూర్వాసుని శాపంబు తొణికినవాడు
సన్ను కుడిసి అసురను సంపినవాడః
మక్షావతారుడ! మకరిని
చంపిననాడు<noinclude><references/></noinclude>
8e8phsaotb7ecgsid0bspdux0i2n4y4
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1722
104
223125
577070
2026-09-07T14:06:02Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రయ్య తరక వాదము అక్షయమనంగ మిన్ను అరిచేత సికరు పట్టుదట్టి నిలిపి పొన్నమాను యెక్కిన పురుషోత్తముడవు అరికాళ్ళ తామర పద్మం అరవైయ్యారు చెరుగులు అర్ధగిరుసు నుదుట భస్మధూళి వా...'
577070
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రయ్య తరక
వాదము
అక్షయమనంగ మిన్ను అరిచేత
సికరు పట్టుదట్టి
నిలిపి
పొన్నమాను యెక్కిన
పురుషోత్తముడవు
అరికాళ్ళ తామర పద్మం
అరవైయ్యారు చెరుగులు అర్ధగిరుసు
నుదుట భస్మధూళి వాలుగన్నుల
మా యుగంబులన్ని మనసువ
885
వలపక్షపు మాటలు వద్దు నలసన్న!
సాగిపోనియ్య ||౨౧||
చింతామణి
గ్రహియించి చేతుల పరసవేది అరికాల తామర
వొంటిచేతివాడః వాల పెట్టినవాడ!
అంటక పర మొండెమై నిలిచినవాడః
అంతవాడవని నీవు ఆశించి వొస్తి
చయ్యన ననుగొలునక
సంకుమోమిణి ఆజలశంకరి
పద్మాక్షిణి పద్మకుల చింతామణి
పద్మం
ముజాత మునిమీసము అరిచాత
గొగ్గిపండ్ల
అరవై య్యారు కొండల గెలిచి
అలుగులు వుద్ధరించి
నాదులేని పెంటలోను నగాశ్వరము
తీసికొని
-మొకములేని పెట్టెతో జిహ్మములేని
అష్టవీరా జలాంబరి ఆది పరఁజోతి
దీసుకుని
దిర్గి మండలేశ్వరి వొత్తిలేక
తొడపైన కూర్చుండ బెట్టుకొని
మి త్తిలేక
వర్ణములేని బోగముబాడి
కుంచిలేక. స్తంభంబులేక అఖిలాండ
అసురముఖాల సింహాన్ని పల్లము
కోటర
గ
వీర జగజ్యోతి వై వెలుగుచునున్న
ఆదిశ క్తివి నీవు' నీ పన్నుగడ
గోకుళములోనున్న
ఆశ్వము
గోసంద్రవతి యీ
పన్నుగడ ఆలించి వినుమ
అయివోధ్యలోవున్న అంబుజ
కన్నెపు
అరవైయ్యారు చెరుగులు అర్థగిరుసు
అర్ధశము వకచాత హలాయుధము
యిలరాజుకు తల్లివి..
(గ్రంథపోతము)
ఆ శూలము వక చేత.....
దబరకము వరిచేత డక్కి,
*
వక చేత -
త
* డమరుకము<noinclude><references/></noinclude>
bd6iv2r8r9qtkg7uj80gixesy818h3e
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1723
104
223126
577071
2026-09-07T14:06:14Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '836 అసురుల మర్దించ అంబు వక చేత ధూర్తుల మర్దింప దుడ్డు వక చేత గద్దగోరు వకచేత గజాంకుశము వక చేత శంకు వకచేత శక్రము వకచేత పరువైన దానిమ్మపండు వకచేత పన్నెండు చేతుల పన్నెండు ఆయుధముల...'
577071
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>836
అసురుల మర్దించ అంబు వక చేత
ధూర్తుల మర్దింప దుడ్డు వక చేత
గద్దగోరు వకచేత గజాంకుశము
వక చేత
శంకు వకచేత శక్రము వకచేత
పరువైన దానిమ్మపండు వకచేత
పన్నెండు చేతుల పన్నెండు
ఆయుధములు పుచ్చుకొని
అసుర ముఖాల సింహాన్ని పల్లము
గట్టించుకున్న ఆదిశక్తివి నీవు
అశ్వము పన్నుగడ ఆశించి వినుమ
యీశ్వరుడు గుర్రము విష్ణుపల్లంబు
బ్రెమ్మ దేముడు గోగిలి
అష్టదిక్పాలకులు ఆంకివొన్నెవారు
సూర్యచంద్రాదులు కక్కుల
కాటమరాజు కథలు
చెప్పవే శక్తి ॥ ౨౨||
బెట్టురికి మింటిపై పిడుగులు
గురుతులడిగిన గంగ గుంటిపైనగసి
"యర్రయ్యా, నన్ను
అడగ యెంతవాడవుర!
రాజు నాకెవ్వడు రాజు తేజుండు!
పూజచెయ్యక నిన్ను
పోనియ్య"ననుచు
మురిజుడ్డు మందనావులను ముంచెను
గంగ
"జర్జితంబుగ మిమ్ము సాగిపోనియ్య
యెండకు బోయెపు యర్రయ్య
కళ్ళెము . చక్కని మీ రాజును మ్రొక్కక
యితర దేవతలు ఆగితాళ్ళు
బోడిదేవతలు అశ్వానికి
పొట్టపట్టెడ తాళ్లు
పారిపోతివ నా తోను భుజశక్తి
యెల్లదేవతలు అశ్వానికి యెగపట్టెడ యేరీతిని బొయ్యేవు యర్రయ్య
కను
పోనివ్వ
వెరసి ?
తాళ్ళు
యికను ?
చుక్కలు అశ్వానికి
యెక్కడ జూచినగాని అక్కడ
చూపుకన్నులును
రూపు
ఆకాశము దవడలు మేఘమే
చిక్కములో పిట్టవలే చిక్కుబడితిరి
అని
మీరు
వ
ఆశ్వానికి నోరు
గంతులు వేసేది యెంత యెగిరేది
నవ్వును సవుకు జేసి
పంతమా నాతోను? పాలేరు
యెక్కి నిక్కి తొలినావు నీపేరు
దాటనివ్వ<noinclude><references/></noinclude>
2aj7fvhi1gr52wp9za4jea2xbh37iye
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1724
104
223127
577072
2026-09-07T14:06:27Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రయ్య తరక వాదము ఘట్టిగా నా మాట కాదనక వినర పద్దతిని మర్ల వారి మట్టి పెయ్యను యర్రయ్య మీ ఆగ్నె యిక వొడిసి చూతమనుచు సంతోషంబున నిన్ను సాగి పోనివ్వ జాగులు బోర్లి తే సాగిపోనివ్...'
577072
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రయ్య తరక వాదము
ఘట్టిగా నా మాట కాదనక వినర
పద్దతిని మర్ల వారి మట్టి పెయ్యను
యర్రయ్య మీ ఆగ్నె యిక
వొడిసి
చూతమనుచు
సంతోషంబున నిన్ను సాగి పోనివ్వ
జాగులు బోర్లి తే సాగిపోనివ్వ
బాగుగా కొల్వరా పాలేటి లోపల
గంగమైలావుల కటలంపు గోవులను
యాదవ వీరవరుల యేటిలో ముంతు
నీ మెచ్చి రణము మురిపెము
యర్రయ్యమాను
గుంటి కిందును దాచితే గురుతు
వైతివి
కయ్యలో దాచితి గట్టిగా వినరః
యిచ్చోట కొల్వరా యిది నీకు లెస్స
పెయ్యను జూచుకో పేరు నీకల
ముచ్చటలు యిచ్చోట మురి పెములు
మాయల నూటలు మాముంగల
మాను
సాగవు
అరికట్టుకున్నాను ఆవుల మిమ్ము
గుసగుసలు మాని కొలవరా నన్నుః
కరకంఠకుని పాదమానః
పంతాలు మా ముంగల ప్రగెలు
కదలి పోనివ్వ "౨౩"
687
సాగవు
కాలారులు గంగవార్తలు కాటమరాజుతో చెప్పుట
యర్రయ్య గోపాల్కుల యేగమే
పిలిచెను
"కపులావుల చెన్నయ్య! కాలారి
గ్రక్కునబోయి మీరు
మారెన్న
కాటభూపాలునికి
యివరమంత మీరు యిన్నవించండి"
వడివేగ గోపాల్కులు వచ్చి రాజు
వేదట
కడు వేగమున నిలిచిరి
4
మనవిగా చెప్పిరి యాదవులు
జననాథుతోను;
గట్టిగా తన పేరు గంగననుచు వచ్చి
మట్టిపెయ్యను బట్టి మడుగులో గాసి
అటు యిటు పోనియ్యక అరికట్టు
కొనెను
కొట్టెను పాలేరు కొండలు తెగను
యర్రయ్య శ క్తి తో యెదిరించి నిలిచె
పోరాడుచున్నాడయ్య
ఫాలలోచనుడ!
గంగవార్తలును రావయ్య కాటను రాజశేఖరుడ!”<noinclude><references/></noinclude>
6sbyxx5x3lz2dl7nv6qp1iijnuv4hkx
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1725
104
223128
577073
2026-09-07T14:06:45Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '888 కాటమరాజు కథలు కాటమరాజు వచ్చి గంగను ధిక్కరించి పలుకుట విని రాజు పద్మనాయుడు వీర పరివారము వొకని నమ్మించి వొస్తివి వాడక పనుపడి వచ్చిరి పషువుల మందలోకి కన్ను టోగొట్టుక కలకాల...'
577073
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>888
కాటమరాజు కథలు
కాటమరాజు వచ్చి గంగను ధిక్కరించి పలుకుట
విని రాజు పద్మనాయుడు
వీర పరివారము
వొకని నమ్మించి వొస్తివి వాడక
పనుపడి వచ్చిరి పషువుల మందలోకి కన్ను టోగొట్టుక కలకాలము
"జాగులు చాయక శక్తి వైదొలుగు
దానవలు నామందలో దగ్గర రావు
నేను కోపము చాయ
మర్రిమింగే వానికి మర్రిపూడలు
ఘనమా?
గట్లు మింగేవానికి గుట్ట యేమినుము
వట్టి ప్రగ్నెలు మాను వాడు నీకేల?
వాడుగాలి మెట్టంగా శాట సెబునేల?
కావరంబులు మాని కడకు బో శక్తి
పారి పోవే వొక వంక ప్రగ్నెలు
మాని
యేరుగాసినానని యెమ్మెలు బోకు
దాటనివ్వకుంటే దబ్బత వచ్చు
మట్టిపెయ్యను దెచ్చి మా కప్పగించు
గుండు దిగిపోవె నీ కూతులు మాని
తక్కిన దైవాల తలసను నేను
నీ
ముక్కంటికే కాని మొక్క నెవ్వరికి
నిక్కక పోవె నీ తక్కులు మాని
వొర్రె బాగులు గాచి యెర్రివై నీవు
గుర్రేవు మా యాదవుల కొదవచేసి
నీవు
మి
వకని యెంట బోతివి వాడక నీవు
నీవు
మీరి నడుమ కారుడు మ్రింగెను నిన్ను
నొకని యందు యెడలి వయ్యన
యెక్కడ గెలుపు లేక యిక్కడికి
శక్తినంట నీవు బాలు నిక్కే పు
వాసులకు దొర్లేవు వాడ నీ కేలం
ఎసి లేదు నీ ప్రగ్నె పంతము
మాను
కోతివలె యిగిలించి కొవ్వరించేవు
నిప్పు ద్రొక్కిన కోతివలె
త్రొక్కులాడేవు
జడలు నీవు పెద్దచెర్లో రొయ్యవలెను
పరువులు బారేవు పొలేటి వొడ్డున
సవుకు తగిలిన ఆశ్వమువలె
తల్లడించేవు
సవుకు లేక సదువు సాధకం గాదు
యిందుకు రోషించ యేమిటికి నీవు
కందువతో మందవెళ్ళి కధల వే
వొకని కాలికిందనుండి కార్యార్థము
కొరకు
పడుచ' '॥ ౨ ౪ 11<noinclude><references/></noinclude>
6qiw3d1etm9rbkacp202v28krjai42n
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1726
104
223129
577074
2026-09-07T14:06:57Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ గంగ తాను యాదవుల ఇలవేలుపు ననుట గుంటిమీదను గంగ మింటి పొడుగున అవుల వొలురాజుకు అయిదుగురు బెరిగి "కంటకాలు యేమిటికి కాటమరాజ? భావించి గొలిచిరి బడుగుల రాజ కొల్వక పోన...'
577074
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
గంగ తాను యాదవుల ఇలవేలుపు ననుట
గుంటిమీదను గంగ మింటి పొడుగున అవుల వొలురాజుకు అయిదుగురు
బెరిగి
"కంటకాలు యేమిటికి కాటమరాజ?
భావించి గొలిచిరి బడుగుల రాజ
కొల్వక పోనియ్య గురుతు నామాట"
పెళ పెళ నార్చి జడలు విరబోసు
సచ్చిన మీతండ్రిని సరుగున
మాట్లాడిస్తిని
కొనెను
వొచ్చినీవు నన్ను వాకు నాలసువు
కడు వేగమున భూమి గజగజ
వణికె
దక్షణాది పగలు సాదక మవును
మచ్చరంబు యేమిటికి మాధవ!
మిన్ను బెట్టురికె మెరుపులు బుట్టె
కొల్వర" ||౨౫||
గర్జిల్లె మేఘము కయ్యలు ఎగదొట్టె
"వోరి కాటమరాజ! వొయ్యన
వివరాః
యేడు దరాలు నాటి యిల వేల్పును
నేను
నేడు మ్రొక్కనని నిక్కేవు సారెకు
గోపాళ కృష్ణుండు గొలిచెను నన్ను
ద్వారకి లోపల గొంసి వైకుంఠ
అనంత కోటి యాదవులు అతి
భ క్తితోసు
అన్నము భోంచేసి అపుడిట్ల గనిరి –
రాజులు ప్రధానులు తేజంబుతోను
కాటమరాజుకు మనిమి గ్రక్కున
నంద గోపాల్కులు ఆనందమూన
మేగిరి పొందుగా బలికిరి కందువతోను:
"ముంగిట ముత్యము మూలధనము
విష్ణు ప్రాధమున యెలసిన దానను
అష్ట దిక్పాల్కులు అందరు గొలిసిరి
విష్ణు గండము కొరకు ఎలియ
మనకు
రేపల్లిలో
గంగ గొలిచితే కలుగు సంపదలు
కొండంత దాపు ఆవును గోవులకు
మనకు
గోపాల్కులు మందలకు
సంతోషమునను"
నందుని వింట బుట్టి నాతి నైతిని నేను
భద్రుడు నాయన్న
ప
తరివారు గొల్తురు ధర్మాత్ములూను పద్మనాయుని ఆడిగె పశుపతిరాజు:
8×Í<noinclude><references/></noinclude>
lativdqf4ou9wtjikwum9zpk1auhvsh
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1727
104
223130
577075
2026-09-07T14:07:14Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '840 కాటమరాజు కథలు గంగను కొలువదగునని పద్మనాయుడు కాటమరాజుతో చెప్పుట అడిగిన పద్మనాయుడు అపుడిట్ల "తల్లి బాగిర్తి తరతరము మనకు గంగ అనంగ నీరు కలదు జగితిలోను గంగలో ముణిగితేను కలుగ...'
577075
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>840
కాటమరాజు కథలు
గంగను కొలువదగునని పద్మనాయుడు
కాటమరాజుతో చెప్పుట
అడిగిన పద్మనాయుడు అపుడిట్ల
"తల్లి బాగిర్తి తరతరము మనకు
గంగ అనంగ నీరు కలదు జగితిలోను
గంగలో ముణిగితేను కలుగు పుణ్యంబు
నీరులేక జీవనము నిలువ దెవ్వరికి
నీరూపకారము నీరు తరముగా
యినుమా గంగను చేపట్టి యీశ్వరుడు
వుప్పొంగె
శక్తి శాయంగ బూశ్వరునికి
శంకు చక్రము గలిగె
శక్తి చాయంగ అరిచంద్రుడుకు
చంద్రమతి గలిగెను
సాంబ్రాజ్యం గలిగె సంతోషపడెను
శక్తి చేయంగ మాంధాతరాజు
సతియును సుతులు
కలిసి వుండిరివారు కడువేట్కతోను
శక్తి చాయంగ కృష్ణుడు చరణము
యేటుబడి
కటికి జగన్నాధుడై తటుకున
వెలి
కటకట అనుగా గండ్రగొడ్డట నరికిన
శక్తి బయంగ బ్రంహ్మకు స్తానంబు
కొట్టినా
తల వొచ్చి గొబ్బున అతితే
గలిగె
యే చ్చైన సంపదలు యిచ్చేను గంగ
శక్తి చాయంగ విష్ణు శేషువు మీద
ప్రవళించె
మందలో".
అక్షయముగ గొలు తాము ఆవుల
కాటమరాజు గంగకు కొలుపులు చేసి మొక్కుట
కాటమరాజు పద్మనాయుడు
కుటతోన
తిరుమందుల వారిని తీవర ముగా
అరిటి స్తంభాలు పందిరి ఆదిలక్ష్మికిని
పచ్చని పందిళ్ళు పెట్టిరి పాలేటి
£
వొడ్డున
తమలపాకులు తోరణాలు తగ
వేట్కతోను
పాలవెల్లి గట్టిరి ప్రఖ్యాతిగాను
నూలి స్తంభాలు అరిటి మాకులు
మగువుకు తరువాత మాలి గట్టించెను
మల్లెలు మొల్లలు మంచి కురువేళ్ళు<noinclude><references/></noinclude>
cm13g2u7mk86sztuzaax5r0nzinj8c0
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/370
104
223131
577076
2026-09-07T14:07:48Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577076
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>నాప్రస్తానమును తీర్మానమునకుఁబెట్టుచో వోట్లుతీసికొనవలసివచ్చును. దానికి వీలుకానఁబడదు. ఇంతవఱకును
వోట్లుతీసికొనుటకు చేతు లెత్తించుచున్నాము. చేతు లెత్తునపుడు ప్రేక్షకులయు సభ్యులయు భేదము లేకుండఁ బోవుచున్నది. ఇంత పెద్ద సభలో నిక్కచ్చిగా వోట్లు పరిగణించుటకు సౌకర్యము లేదుగాన నేను నాపక్షమునకు వోట్లు కోరినను దానికి వీలు పొడకట్టను.'
కాని లాలా హరికిషన్లాలు గారు దీనికి వీలు కలిగింప నేర్పాటుచేసిరి. 'వోట్లు తీసికొనునాఁడు ప్రతినిధులనేగాని ప్రేక్షకులను రానీయము. వోట్ల భారము నాది. అంతియేకాని, మీరేమి ? గైరుహాజరేమి?' అని హరికిషనుగా రనిరి.
తుద కొప్పింపఁబడితిని. తీర్మానమును వ్రాసితిని. కడు సంకోచముతో ప్రతిపాదింప నంగీకరించితిని. జిన్నామాళవ్యులు సమర్థకులు. నేను ప్రతిపాదించితిని. మాకుఁ గల మతభేదమునం దిసుమంతయు కటుత్వము లేకున్నను, మా యుపన్యాసములందేని యుక్తితక్క మఱి యేమియు లేకపోయినను సభ్యు లింతమాత్రము మతభేదమునుగూడ సహింపకపోయిరి. వారికి కష్టము కలిగెను. సభ కైకమత్య మిష్టము.
ఒకమూల ఉపన్యాసములు జరుగుచుండెను. ఒకమూల వేదికమీఁద రాజీప్రయత్నములు జరుగుచుండెను. ఒకరికడనుండి మఱియొకరికడకు చీటులు నడచుచుండెను. మాలవ్యాగారు రాజీచేయుటకు సకలబాధలు పడుచుండిరి. ఇంతలో జయరామదాసుగారు నాచేతిలో తమచీటి నుంచి యీసంకటమునుండి ప్రతినిధులను
తప్పించుటకు మిగుల మధురములగు శబ్దములతో న న్ననురోధించిరి.<noinclude><references/>
{{c|360}}</noinclude>
skhugo3bp4mvgjfa6rmjx8v6fbbszm7
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1728
104
223132
577077
2026-09-07T14:08:02Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరనూక రాజు కథ కస్తూరి వీర గ్రంధము కనుక బండారు. సకల పదార్ధములు సమర్పించి రపుడు బద్దెగొర్ల మంచి బాగనైన తగుళ్ళు పారిగొర్లను గావు పోతును దెప్పించి గంగను గొలిచెను కాటనురాజు జ...'
577077
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరనూక రాజు కథ
కస్తూరి వీర గ్రంధము కనుక
బండారు.
సకల పదార్ధములు సమర్పించి
రపుడు
బద్దెగొర్ల మంచి బాగనైన తగుళ్ళు
పారిగొర్లను గావు పోతును దెప్పించి
గంగను గొలిచెను కాటనురాజు
జాము జామున బోయించె జాము
భోజనాలు
బొల్లేవు బస్వన్నను పొసగ రప్పించి.
తెల్లవారిన దాక గంగమ గొలిచెను
పల్లవులు తిరుమందులు వైనవైనాన
పద్మనాయుడు రాజు ప్రఖ్యాతిగాను
గంగను వేడిరి కరములు మ్రొగిసి
"సక్కదనము తల్లి జాగార వెల్లి
ఆరియ రాజులకు తల్లి! ఆనుచు శోభిల్లి
సొంపు యింపుల ప్రేమ జోడు
చందమామ
841
ఉన్న పుత్రు: రేపి, కరకంతులభామ:
కాప శ్రీమోచన కాంధవిదమ్మ!
యేపు నీరూపు యరగని వార్ని
కాపాడుదునమ్మ రక్షింతువమ్మ
ధరలోను పెద్దిరాజు దండెత్తిపోయి
పురవడి యెదురొమ్మున పోట్లును నాటి
జంగ ప్రతాపుని చంపి సరివీరకల్లున
వొరిగిన పెద్దరాజున సరుగున
మాట్లాడించిన గంగవు నీవు
ఆవులకు యెద్దులకు అరిసి వేగంబె
(పూరెల్ల) యిప్పించి పూనిక చేసి
పల్లవాది రాజుల పగలు వీడేర్చు!
తల్లిని నీవు" అని దండంబు
పెట్టి
గంగ కాటమరాజును అనుగ్రహించుట
సాటి గాబట్టి గంగ సంతోషపడెను
మట్టి పెయ్య వచ్చెను మందలో
కలకల నవ్వుచు గంగ తా బలికె:
"పల్లవాది రాజుల పగలు మరిపింతు
నీల్లను పుట్టిన పూరెల్ల నేరంబుచేసి
పుల్లరికి యిప్పింతు భూపాలకుండ:
కవులావుల రక్షింతు కాటమరాజ
సోలురాజు పగలు పోకుండ నిలిపి
వారికి మీకను వైరంబు చేసి
వీరకల్లుగా సంపింతు నేను
నుగలు గుర్రాలు యెద్దులవులను
కానాపళాకలు సంపి.. నెపి
41)<noinclude><references/></noinclude>
dozxyiawg1q330y2tlf88ky3fs3j0ua
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1729
104
223133
577078
2026-09-07T14:08:16Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '642 కాటమరాజు కథలు అంభోయని యెద్దుల అలుగులు కుంభిణిమీద కూలేది నిజము గించ అంచితంబుగ కోట్లు ఆవులు యెద్దులు చెల్లును పంచలింగాల కొండ చుట్టు" అని చెప్పి ఆ శక్తి అదృశ్యమాయె ||||| ౨౩ || శ...'
577078
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>642
కాటమరాజు కథలు
అంభోయని యెద్దుల అలుగులు
కుంభిణిమీద కూలేది నిజము
గించ
అంచితంబుగ కోట్లు ఆవులు యెద్దులు
చెల్లును పంచలింగాల కొండ చుట్టు"
అని చెప్పి ఆ శక్తి
అదృశ్యమాయె ||||| ౨౩ ||
శ్రీరాములు. ప్రమాదీచ నామ సంవత్సరములో కార్తీక శుద్ధ సప్తమి
బుధవారము నాటికి గుజ్జర్లపూడి కోటయ్య కొమారుడు పెంటయ్య వ్రాసిన ప్రతి.
యర్రయ్య తరకవాదము, తప్పులు వొప్పులుగా దిద్దుడి నో బుద్ధిజనులారా!
-:)(:-<noinclude><references/></noinclude>
5k8kygxu9z8f12owzhwsbta7htm7xc3
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1730
104
223134
577079
2026-09-07T14:09:08Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అనుబంధము - ini అలుగులు పోలు శ్రీ పార్వతీనాథు చిత్తమున దలచి గోపాల కృష్ణుని కోరి నుతియించి బ్రహ్మదేవుని దలచి భాగీరథికి మ్రొక్కి అవతారిక ధనముకొండలోపల తగట పనిపడి కంఠసరి బాలలిద...'
577079
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అనుబంధము - ini
అలుగులు పోలు
శ్రీ పార్వతీనాథు చిత్తమున దలచి
గోపాల కృష్ణుని కోరి నుతియించి
బ్రహ్మదేవుని దలచి భాగీరథికి
మ్రొక్కి
అవతారిక
ధనముకొండలోపల తగట
పనిపడి కంఠసరి బాలలిద్దరూను
బొంగరాలాడిన పూనికె వినుడి
సంగతి చెప్పెద
సింహయానపట్టి చేరి గణపతిని
శ్రవణానందముగాను
అష్టాది వరణాల అయ్యల కొనియాడి
యింపుగా సభవారు యిందరు మీరు
ఆదిమా కవులకు ఆ సము లెత్తి
కంపింప యీ కథ ఘనులార
వినుడి
ముమ్మయ్య పోచయ్య
ముద్దుబాలలిద్దరూను
అమ్మ నగరు బొంగరాలు
ఆందుకొని వేగ
పృథివిలో ముమ్మయ్య పోచయ్య
A
ముమ్మయ్య పోచయ్య వేడుక బొంగరాలాడుట
చిత్రభాను సంవత్సర శివరాత్రి
మాసమందు
శాస్త్రమంతులై నట్టి చిన్న బాలలూను
దేవేంద్ర వైభోగ ధీరులై సంత
కనకసరి పచ్చల కంఠసరి బాలలు
దేవతా బొంకరాలు దినదినమువారు
అనుదినము బొంగరాలు
సంతోష చిత్తులై తమరాడసాగిరి
ఆడుచునుండ
అంత్యకాలము వార్కి అయ్యేటి
పద్నాల్గుయేండ్లు పరియంతరము
దనుక
వేడుకలకు తమరాడికి వెండిములికి
~ ఆరుదైన బొంగరాటు ఆడుచునుండిరి
బొంగరాలు<noinclude><references/></noinclude>
b3k85uhlxded7k22zvxu5diw85rabj4
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1731
104
223135
577080
2026-09-07T14:09:19Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '844 కాటమరాజు కథలు అడిచాలించి అవిముద్దరించి బచ్చన బొంగరాలు పదిలెము సేయించిరి. ముమ్మయ్య పోచయ్యలు దేవతా బొంగరాలిమ్మని సిరిదేవి. కొమరక్కలను కోరుట పోచయ్య ముమ్మయ్య పొంకంబు యిన...'
577080
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>844
కాటమరాజు కథలు
అడిచాలించి అవిముద్దరించి
బచ్చన బొంగరాలు పదిలెము
సేయించిరి.
ముమ్మయ్య పోచయ్యలు దేవతా బొంగరాలిమ్మని సిరిదేవి.
కొమరక్కలను కోరుట
పోచయ్య ముమ్మయ్య పొంకంబు
యిన్నాళ్ల దనుకను వేడుక
మెరసి
బొంగరాలు
'పెద్దలనాటి బొంగరాలు
పదిలముగ దాచినారు బంగారు
పెట్టెనున్నావి.
బొంగరాలు
యిద్దరము పలుకరించక
మదమొప్ప అవి పూకు ముడల
కాని యియ్యదు తల్లి'
అని యిట్లు తలపోసి
అమ్మ నగరుకు వచ్చి
సిరిలక్ష్మి పార్వతి సరివచ్చు మీరు
హెమలపు బొంగరాలు
క్షణములోపల వచ్చి తల్లి సముఖాన
నిలచి
మారు మాటాడక మంచి వాక్యమున
కామితఫలదులై కరములు మొగచి:
తీరైన బొంగరాలు దీవించి
"పద్మలోచనలార పద్మినులార
మొయ్యండి"
విద్వాంసులైనట్టి వో వెలడులార
అశుభములను తెచ్చెడి దేవతా బొంగరాలు ఆడవలదని
సిరిదేవి కొమరక్కలు బాలురకు హితవు చెప్పుట
అవి మీకు వద్దురోయి అన్నలార!
బాలల మాటలకు పణతు లేట్లనిరి:
"వాలాయముగ బాలలారః వచ్చి
దేవతా బొంగరాలు తెమ్మంటి
రిపుడు
వైరము చాతను వర్ధిల్లరై రి
మీరిప్పుడు ఆర్గురు చక్రవర్తులు పదహార్గురు
వినుడి
రాజులు<noinclude><references/></noinclude>
p6y95ws8rijtlpg544k91qrvny2rqp4
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1732
104
223136
577081
2026-09-07T14:09:28Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అలుగులు పోలు 845 అంతలోనేవారు అనుమానముచేత కంఠసమున కొందరు కలహమున బలభద్ర కృష్ణులు యెరుగంగ నాడి జలధిలో ద్వారక సమయదే నాడు? కొందరు నాటినుండి బొంగరాలు అనుకోంగ భువిలోన అది నేటి ను...'
577081
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అలుగులు పోలు
845
అంతలోనేవారు అనుమానముచేత
కంఠసమున కొందరు కలహమున
బలభద్ర కృష్ణులు యెరుగంగ నాడి
జలధిలో ద్వారక సమయదే నాడు?
కొందరు
నాటినుండి బొంగరాలు
అనుకోంగ భువిలోన అది
నేటి ను
జయముగాని బొంగరాలు
విందుము మేము తరతరము బొంగరాలు తలువ నే
మాన నుండ
పాయక ఆడిన ఫలమేమి మీకు
యప్పటివలె యిద్దరు యేర్పాటుగాను
తప్పులు ఒప్పులు తరువాత లేక
నేను చేయించిన బచ్చన బొంగరాలు
మీరు బొంగరాల
కలా
బయట
ఆడుడి అన్నలార అందముగ మీరు
సిరిదేవి కొమరక్క చెప్పి మాటలకు
వరుసతో బాలలకు వజ్రాలు నాటి
వీపున మొనలు వెళ్ళినట్లాయ
"సంపదల కాశించి శరీరములు
దాచుక
బ్రతికేటి వారికి భయమదే తల్లి
చేరి కాలము దగ్గరకు వచ్చె
సంవత్సర ఫలము
దేవతా బొంగరాలు తెమ్మన వచ్చున? బొంగరా లిచ్చి మము పంపవే తల్లి!"
రామలక్ష్మణులు రమణతో నాడి
సిమెల్ల యెరుగంగ సీతను
గోల్పోయిరి
అగుమంచి దేవతా బొంగరాలు తెచ్చి బాలుర కిచ్చుట
అతివేగమున దీవించి అగుమంచి
కంఠసరి కాల్లల కదలికె జూచి
"నేటైన బొంగరాలు నేనియ్య
యిచ్చె
వెగలు "ప్రతి వాదించక బాలలారు
అగుమంచి యిస్తేను అన్నిటికి
పట్టు
లెస్స”
వోడుగెల్సులేక పుర్వీపై మీరు
జాల పల్లకిలోన జననాథు చెల్లెలు
శేషుని బోలిన జలపోత బొంగరాలు
ఆడుడు బొంగరాలు అన్న లార!<noinclude><references/></noinclude>
fbo8j73ho7a88ka9fb29i5c9u3rya9a
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1733
104
223137
577082
2026-09-07T14:09:45Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '848 కాటమరాజు కథలు హెచ్చుగా ముమ్మయ్య యులమి విష్ణుముద్ర బొంగరాలు పోచయ్య రకర అందిరి బొంగరాలు అగుమంచి చాత వచ్చందుల పోచయ్య పరగ తానందె అంపించిన బాలలు ఆమ్మ నగురు కండువ లింగముద్ర...'
577082
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>848
కాటమరాజు కథలు
హెచ్చుగా ముమ్మయ్య యులమి
విష్ణుముద్ర బొంగరాలు
పోచయ్య
రకర
అందిరి బొంగరాలు అగుమంచి
చాత
వచ్చందుల పోచయ్య పరగ తానందె
అంపించిన బాలలు ఆమ్మ నగురు
కండువ లింగముద్ర కలిగిన
వెడలి
బొంగరాలు
ముమ్మయ్య అందుకొని మ్రొక్కెను
వేగ
మద్దికాయల మేడవద్ద కమరి
వేగ వచ్చిరి
బాలురు సంగడిలతో కలసి పందెముల చవికెకు వెళ్ళుట
పద్దైన మేషాలకు పల్లాలు వై చీ
పట్టు వాగేలు బట్టుక బాలలకు
వాలాయముగ బాలలు వచ్చేటి
విధము
ముప్పై కురశాలలు ముమ్మయను
యేడికల నెక్కిరి యిద్దరు సంగడీలు
అందలాలు యెక్కిరి అతివేగమున
కొలిచి రాగాను
కదలిరి
అప్పుడు ముప్ఫైయిద్దరు అల్లుని
కొలిచి రాగాను
కొందరు సంగడిలు గుర్రాల నెక్కిరి ముదమొప్ప యేడికలతో
సూర్య సోమవీథుల శూరులై బాలలు
ము స్తీచులై రి
పేరాల ద్రొక్కించు బిరుదు
చుట్టుకొమ్ములకు సూర్యపురము
మేషముల
వాగెలును
తప్పెట్లు పిల్లగోవులు ధారలు
పట్టు కుచ్చుల జూలు పల్లాలు మీర
భూరగలు
ముత్యాల కుచ్చులు ముఖపడిగే
పుషాంగముల చాత వూరు వెళ్ళిరాగ
వాగెలు
విష్ణుండు పోచయ్య ఈశ్వరుడు
పట్నము కాంతలు భ్రాంతిపడి చూడ పుత్తళి గొలుసులు పూలతరులట్లు
డాకాల పెండెంబు జ ము స్త్రీదు
ముమ్మయ్య
భీకరాకారమై బిరుదు మేషములు
బాలలు బొంగరాల బయటికి వచ్చి
శేషువుల పేరిటి చిల్లకొండి యేడిక<noinclude><references/></noinclude>
em0io2nhwbfozaxlmv5hwwzovjv8ip6
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1734
104
223138
577083
2026-09-07T14:10:18Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అలుగుల పోలు హెచ్చుగా ముమ్మయ్య యెక్కెను పుట్టమెగసి బాలలు పొట్టేళ్ళ దిగిరి వేగ వాసెలు కురుసాలెలు పచ్చలందుల పోచయ్య పల్లకొండి వారందుకొనిరి యేడిక శేషువు దోలిన మేషములు దెచ్చ...'
577083
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అలుగుల పోలు
హెచ్చుగా ముమ్మయ్య యెక్కెను
పుట్టమెగసి బాలలు పొట్టేళ్ళ దిగిరి
వేగ
వాసెలు కురుసాలెలు
పచ్చలందుల పోచయ్య పల్లకొండి
వారందుకొనిరి
యేడిక
శేషువు దోలిన మేషములు దెచ్చి
మచ్చికతో యెక్కెను మరి వేగ
కదిలే
మరివేగ సిరిపొన్న మాకులకు
ముత్తాల గొడుగు నీడన ముమ్మయ్య యిరుగడ సంగడీలు యెక్కిన
గట్టి
అందలాలు
చి తజుడు పోచయ్య శంఖు
అన్నరావుల బయట అందరాలు
చక్రముల నీడన
పచ్చ గొడుగుల నీడన బాగొప్ప
ధన్యులకు బట్టిన జగజంపు
గది
గొడుగులు
కొండ రావులకును గొడుగులు
గచ్చుటరిగెల వారు కమ్ముకొని రాగ
బంగారు బొంగరాలు పట్టించుకోని
సంగడీలు తాము చయ్యన కదిలె
బొడ్డు గంటలు పేరెములు
రచన
యేడికలు బోడికల హెచ్చరికతోను
వడి వడి బాలలు వచ్చిరి కదలి
తెట్టె రావుల బయట దేవునిగుళ్ళ
పండిన పనసల పల్లకీలు చేర్చిరి
పంద్యాల చవికెలో బాలలు
సంగలు
నుండిరి
అందరు కౌల్వుదీరి ఆతివేట్క
వద్ద
బొంగరాలాట ప్రారంభము
కొలువున్న బాలలు గొబ్బున లేచి
దుర్వాసు శాపాన డుల్లిరి
కాశల బిగువార కట్టిరి
యాదవులు
వాసిగా బొంగరాలు వారందుకొనిరి
కుశలవులు ఆడినారు కొంతకాలంబు
బలభద్ర కృష్ణుండు పరగంగ నాడి బ్రహ్మ త్రిమూర్తులు పరగ బుట్టించి
పేరులు కలియుగమన పెంపొంద
వలెను
647<noinclude><references/></noinclude>
nfattdg8e29lhcy0gqixkgy5mkt6fyn
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1735
104
223139
577084
2026-09-07T14:10:29Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '848 అంభోధి బలమున అంబరీషుడు కాటమరాజు కథలు తరతరము నాటినుండి దాచిన గొల్ల బొంగరాలు కుంభిణిమీద రాలెల్ల గోవు లై పుట్టి దాచిన బొంగరాలు ధాత్రిపై నిల్చి అంభోజు వంశాన ఆయ పరీక్షిత్తు...'
577084
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>848
అంభోధి బలమున అంబరీషుడు
కాటమరాజు కథలు
తరతరము నాటినుండి దాచిన
గొల్ల
బొంగరాలు
కుంభిణిమీద రాలెల్ల గోవు లై పుట్టి
దాచిన బొంగరాలు ధాత్రిపై నిల్చి
అంభోజు వంశాన ఆయ పరీక్షిత్తు
పోచయ్య ముమ్మయ్య
పరీక్షిత్తు వంశాన బలువైన
బొంగరాలందరి
బొంగరాలు
సంగడీలను ఉద్దీలుగా సమకూర్చుట
సంగడీలను బిలిచిరి చయ్యన వారు
''జైట్లైబోయిన మల్లు: జడదార వెంకటి
పట్టి మీరిద్దరు వుద్దిగా వుండండి
ము త్తబోయిన పాపన్నః
బత్తుల గోపన్న!
అత్తుకొని మీరిద్దరు ఆడండి వుద్ది"
అనిన సంగడీలు అంగిరి
బొంగరాలు
వనముల నీడల వ్రాసిరి గెర్రలు
పురస్త్రీలు బొంగరాలాటను వేడుకతో చూచుట
భామలు నీళ్లు మోతురు
బాలలాటలు చూడ ప్రజలు వచ్చేరు.
భావులు మూడు
పాలకావిళ్ళవారు బారులు గట్టుక
ఆగుమంచి కట్టించిన అగ్గుణాలు భావి
ముమ్మయ్య కట్టించిన ముత్యాలభావి
నిమ్మలు మావిళ్లు నేరేళ్లు చుట్టు
సిరిదేవి కట్టించిన చెంగల్వ భావి
ఆరు వేళల భావికి ఆయ దక్షణాన
కల్లాల కాంతలు గంగరావుల బయట
ముత్తాల జాజులు మల్లెల వనములు
గురుతైన శంభుని గళ్ళ దాపునను
వుద్దీలు వకరొకరు వనరంగ బట్టిరి
అరుదైన బొంగరాలు ఆడఁగ సాగిరి
చేలగంపలవాడు చేరి చూడంగ.
తిరుపతి పరుష వలె తీరుగా వచ్చు
సిరివాల ముమ్మన్నను చేరి చూచేరు
శాంతలు మగువలు గంధర్వ స్త్రీలు
భోరున చూచేరు పోచయ్య నపుడు
ముంచుకొని సభవారు ముమ్మయ్యను
పొంచుకొని సభవారు పోచయ్యను
చూడ<noinclude><references/></noinclude>
spy7y4nwt5v0dkgkkds1z4anuhqxnbi
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1736
104
223140
577085
2026-09-07T14:10:41Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అలుగులు పోలు సంగడీలు బొంగరాలు సభవారు చూచేరు పుచ్చుకొని బొంగరాలు పోచయ్య మమ్మయ్య డాచాత బొంగరము వలచాత జాలె యేనూటికి తీరింది యేగెమాని బొంగరమ యేమాని బొంగరానికి యెండిది. పట్ట...'
577085
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అలుగులు పోలు
సంగడీలు బొంగరాలు సభవారు
చూచేరు
పుచ్చుకొని బొంగరాలు పోచయ్య
మమ్మయ్య
డాచాత బొంగరము వలచాత జాలె
యేనూటికి తీరింది యేగెమాని
బొంగరమ
యేమాని బొంగరానికి యెండిది.
పట్టుతాళ్లు దాపిని బలువై న
ములికి
పుచ్చుకొని బొంగరాలు భూషింప
బొంగరాలు
సాగిరి
పదివేలకు తీరించి పాలమాని
చుట్టిరి జాలెలు చోద్యంబుగాను
వేడుకతో బొంగరాలు వకవిడుత
బొంగరము
నాడిరి.
పాలమాని బొంగరానికి
పగిడిది ములికి
649
పందెము కట్టుమని పోచయ్య ముమ్మయ్యను సవాలు
చేయుట
ఆడి డాలింఖియు అపుడు పోచయ్య అడితిమి యింతవరకు అవునని
వల్లవుల ముమ్మయ్య వంక
“కల్లరిపులకు వైరి! కంఠసరి
పార జూచి
వోడు గెల్పులు లేక వుల్లాసమునను
వాద ప్రతివాదంబు వచ్చును మనకు
ముత్యమా !
అందుకొని బొంగరాలు ఆడవలె
మనము
-సైదోడు
వాటు పందెము కానవచ్చు
మనకిపుడు
అలర యీడుజోడు మాయమ్మ
నామీద ప్రేమగల నా మేనమామ !
విన్నపము చేసేను వినవోయి
వాటు పందెము మాము పప్పుమని
మామ
యిన్నాళ్ళ దనుకను వేడుక
బొంగరాలు
పలికె<noinclude><references/></noinclude>
90u0xso7spjb1ykl09og00u8y5c6jn1
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1737
104
223141
577086
2026-09-07T14:10:54Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ΘΕΟ రాజు కథలు పందెము వలదని ముమ్మయ్య పోచయ్యకు హితవు పోచయ్య మాటలకు పోలురాజు చెప్పుట తాతలు ఆడిరి ధనములు వోడి బలరామ కృష్ణుండు పరగంగ నాడి “రచ్చరావుల చిలుక: రఘువంశ జలములో ద్వారక...'
577086
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ΘΕΟ
రాజు కథలు
పందెము వలదని ముమ్మయ్య పోచయ్యకు హితవు
పోచయ్య మాటలకు పోలురాజు
చెప్పుట
తాతలు ఆడిరి ధనములు వోడి
బలరామ కృష్ణుండు పరగంగ నాడి
“రచ్చరావుల చిలుక: రఘువంశ
జలములో ద్వారక సమయదే నాడు?
తిలక
కొమనాల సింహమ। గుణవంశ
రాముడు 3 మలిసెట్టి రమణతోనాడి
జమదగ్ని గోల్పోయెను చీకటి
తిలక!
కోనలోను
పోరు రిపులకువైరి! పోచయ్య!
వినుమ
రామ లక్ష్మణులు రమణతో నాడి
సీమెల్ల యెరుగంగ సీతను
వనరంగ నాటు పందెము
గోల్పోయి
పప్పుమంటివి నీవు
కుశలవులు తమరాడి ఘోరాజీలోను
వనర యిద్దరి సందు వాడు ' గెల్పు
యసగంగ తండ్రి మీద
యెదిరించినారు
నీవు వోడితేను నేరఁబు తనది
తాను వోడితేను తలవంపు తనది.
వేడుగెలుపు లేక వూరికే మనము
ఆడుదాము బొంగరాలు అల్లుడు:
దేవతలు ఆడితొల్లి దేశములు
పోచయ్య!"
విడచిరి
కవురువులు పాండవులు ఆడి
కాపురాలు విడచిరి
పందెము ఒడ్డుమని పోచయ్య ముమ్మయ్యను బలవంతము
చేయుట
కందువతో ముమ్మయ్య కలకల
“ఎంత చెప్పినగాని యెరుగవు
నవ్వెను:
1. ఓడు 2. పరశురాముడు
నీవు<noinclude><references/></noinclude>
0to6tmh0mq3l28ju51d99ueim4680qx
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1738
104
223142
577087
2026-09-07T14:11:25Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అలుగులు పోలు పందెము కావలెనని పలికేవు సారెకు అడుగు దరక పప్పుమనె అల్లుడు యే పందెమడిగినా యిస్తున్న నీకు ధీమంతుడః కోపంబు తెచ్చుకోవద్దు" అల్లుడు మాటళ్లకు అప్పుడు మామ ఆడుమాటల...'
577087
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అలుగులు పోలు
పందెము కావలెనని పలికేవు సారెకు అడుగు దరక పప్పుమనె అల్లుడు
యే పందెమడిగినా
యిస్తున్న నీకు
ధీమంతుడః కోపంబు తెచ్చుకోవద్దు" అల్లుడు మాటళ్లకు అప్పుడు
మామ ఆడుమాటలకు మరి
పోచయ్య'
ముమ్మయ్య
చిన్నిపోచయ్య
"తక్కిన వాడైతే తర్కించగలడు?
వక్కపందెమునకు వంటి చేస్తివి
నీవు
“యేమంటివి వో మామ: యెంత
మాట్లాడితివి!
రెండో పందెము లేదనరాదు
మూడో పందెమునకు మొనసి
851
పోరు వచ్చిన వెనక తల్లి పుట్టిల్లు
పేరు చెప్పకుంటేను బిరుదు
దక్కెన
యాడి తేను
వెనుకతియ్య నేటికి వినవె
కళగుల్కు నక్షత్రాల కంఠమాలకు
మామ!
సాటి
కనకము వక పందెము
కవులావులు ఒక పందెము
కొయ్యపూసకు సరి కోరితివి నీవు”
మెడనున్న సొమ్ములకు మేటి
పందెంబు"
ముమ్మయ్య తన పచ్చల కంఠమాల విలువను చెప్పుట
అప్పుడు ముమ్మయ్య అల్లునివలక
"కళగులు, వయ్యన యిట్లాడ
జూబి
వాకెట్లు తోచె?
క్రమమున కోపంబు కన్నుల
కురియంగ
చుక్కలు దాపిన సొంపైన మణికి
కొయ్యపూసలకు సరికాయ
ఘరీన యీటెలు గాడినట్లాయ
కోరితివి నీవు
ధరణి మిన్ను రెండు
వయ్యన నిట్లాడ వాకెట్లు తోచె
తారసిల్లినట్లాయ
భళథళా యని పల్కి బాలుడు
వోక్షము లేనట్టి వనమాల పేరు
చుక్కలు దాపిన సొంపైన మణికి
ముమ్మన్న<noinclude><references/></noinclude>
5dykhhtq3lqfpdwitofdv8kx8k5j830
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1739
104
223143
577088
2026-09-07T14:11:37Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '652 కాటమరాజు కథలు చెక్క పూసలకు సరిశాయ చెల్లునా అమ్ముదురు కాసుకొకటి ఆ తులసి నీకు పేర్లు రావణబ్రహ్మను రణములో బట్టి కావరం బణచిన ఘన కంఠసరియు కుఁభకర్ణాదుల కూలంగ వైచి గంభీరమైనట్...'
577088
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>652
కాటమరాజు కథలు
చెక్క పూసలకు సరిశాయ చెల్లునా
అమ్ముదురు కాసుకొకటి ఆ తులసి
నీకు
పేర్లు
రావణబ్రహ్మను రణములో బట్టి
కావరం బణచిన ఘన కంఠసరియు
కుఁభకర్ణాదుల కూలంగ వైచి
గంభీరమైనట్టి ఘన కంఠసరియు
తాటకి మర్దించి ధనువులు విరచిన
కటిక జగన్నాథుని ఘన కంఠసరియు
ధనకోటి స్నానంబు తగనాడి తెచ్చి
ఘనమైన రత్నాల కంఠమాలికెయు
వడ్రంగి చేసిన వనమాల పేరు
దొడ్డకాయ నీకెట్లు తోచె పోచయ్య
కుబేరు చింతకొండ వాగుల వెంబడి
సెకాలుగా బెరిగి శానలు గలవు
కూలికాండ్రను దెచ్చి కోసి రంపాల
వెలచేసి అమ్ముదురు రాగి కాసులకు
వాసి కెక్కిన యట్టి పజ్రాల పేరు
దాసరి పూసలకు సరిశాయ ధర్మమా
నీకు
ఆచరణకు రాని మాట ఆడంగ నేల?
పోచయ్య చాలును బొంగరము
అంగళ్ళ వెంబడి
అయితన్న యేలు ధనముకొండ
పోచయ్య తన తులసి వనమాల మహిమను పొగడుట
వక్షము లేని యీ వనమాల పేరు
తమ మామ ముమ్మన్న
దట్టించినందులకు
- సమర నిశ్శంఖుండు సరగ
ముగ్గురు త్రిమూర్తులకు మోక్షమైనట్టి
జగమెల్ల రక్షించు జయము
వనమాల
"తోచని కూటలాడేవు దొరవంట
పుట్టిఁప రక్షింప పొడవణగింప
నీవు
యిటువంటి సొమ్ములకు యీడు
యాచకులు బెట్టుదురు యిటువంటి
సొమ్ములు
లెఖ తేలిన సొమ్ము నీవు పెట్టినావు
మేనమామవుకాక మించి షకమాట
ఆడిలివిగాక నిన్నపుననరాదు
సాక్షాత్తు దేవుండు సకల జీవులకు
8. వోదము
యేనూరుకోట్ల భూమండల మెల్ల
యెనభై నాలుగు లక్షల జీవరాసుల
నెల్ల
కాపాడు వనమాల కడలేని యట్టి
కోపము శాంతము గుణము వనమాల<noinclude><references/></noinclude>
2ej1mwp7zetla37go1lwsj1dy6im7tq
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1740
104
223144
577089
2026-09-07T14:11:55Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అలుగుల పోలు వనమాల కొంచమని వున్న దే మామ చిత్తవృత్తుగ పోట్లాడి చిలకమర్రికాడ కానక ఆడుకొంటివి ఘనుడ అత్తుకొని పగతుల హతముగా చంపి ముమ్మన్న ముక్కంటి జాణము నీ కంఠమాల యేమి నిక్షేప...'
577089
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అలుగుల పోలు
వనమాల కొంచమని వున్న దే మామ చిత్తవృత్తుగ పోట్లాడి చిలకమర్రికాడ
కానక ఆడుకొంటివి ఘనుడ
అత్తుకొని పగతుల హతముగా చంపి
ముమ్మన్న
ముక్కంటి జాణము
నీ కంఠమాల యేమి నిక్షేపము
పాషాణమైయ్యుండు బాల ముమ్మన్న
వో మామ ముమ్మన్నః వొక వార్త
వినుమ
సామెత చెప్పేను జనులెల్ల యెరుగ
తాతలు యేడు తరాలవారు
వక్షస్థలంబు నాటి
చెరుకూరికాడ చెల్లె మీ తండ్రి
పొంకముగ తొలసి తీర్థము పోసె
అంచితముగ కయిలాసమునకు
తండ్రి
అంపె పల్లికొండ
నాడు మోక్షము యిచ్చు వనమాల
పేరు
చెల్లిరి కానక మాటలాడితివి గర్వంబుచేత
యికనొకటి వో మామ!
అమర మీ అయ్యలు అయిదుగురు
వారికి మోక్షము వనమాల పేరు
యిరువంశముల వారికి
యర్రగడ్డపాటి
యిహపరముల త్రోవలు
అలనాడు మీ తండ్రి ఆవుల
1-లాజు అయిద వయసైపోయి
సబ్దజులమీద శాసల మీద
పోలురాజు
యుద్ధంబు చేసి యిల మీద వరిగిరి
జంగాల కొరకునై సమరము చేసి
భక్తులందరిని పంపే పర్వతాము
జాలెచుట్టి వేయుము
బాలురు పందెపు బొంగరము లాడుట
వేగం బె
బొంగరము"
పోచయ్య మాటలకు సరిపోను
మునుపుగా చిన్న వొడ్డి ముమ్మన్న
ముముయ్య
'అక్కకొడుకువు గాక ఆడితివి నీవు' అటు వెనుక కుప్పించి వైచె
పచ్చల కంఠసరి పరగ వనమాల
పోచయ్య
సరిపందెములు చేసి జాలెలు చుట్టి
వాడు గెలుపులు లేక వక
అందుకొని బొంగరాలు
విడుత నాడిరి
గసాగిరి
వడివడి నాడంగ వచ్చే కోపంబు
858<noinclude><references/></noinclude>
ke4kh680w9vsrr4szqm28wjdk8otm9u
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1741
104
223145
577090
2026-09-07T14:12:10Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '854 కోటమరాజు కథలు చెమటలు వుర్విపై దిగజారగాను ఆడిరి బొంగరాలు అతి వేగమునను. ముత్యాల మలిసెట్టి ముద్దుకోడలు బొంగరాలాట చూడ అగుమంచి కట్టించిన అగ్గువాల బావి వచ్చిరి ధనకొండనుంచి...'
577090
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>854
కోటమరాజు కథలు
చెమటలు వుర్విపై దిగజారగాను ఆడిరి బొంగరాలు అతి వేగమునను.
ముత్యాల మలిసెట్టి ముద్దుకోడలు బొంగరాలాట చూడ
అగుమంచి కట్టించిన అగ్గువాల బావి
వచ్చిరి ధనకొండనుంచి వనిత
నూటికి
కలువ రేకులవంటి కన్నుల కాటికే
బన్న సరములు కీళ్లు పతకములు
మెడనూళ్లు
వచ్చుట
పున్నమ చంద్రుని బోలిన కాంతలు
ముత్యాల మలి సెట్టి ముద్దుకోడలు
తాను
చూచె బాలల అటల చోద్యం బుగాను
ముమ్మయ్య వై చిన బొంగరము కోమటి బాచమ్మ కాలిలో
తముకాన ముమ్మన్న తాజుద్ధి జాలె
యగసి భోరన యార్చి యిట్టట్టు
దిగబడుట
తగిలి దక్షుని గొట్టు వీరభద్రుని రీతి
బొంగరము రివ్వున బోవై చె
ముమ్మయ్య
చేతులో వైచి చేరు తెగివచ్చి
మబ్బు పొడుగున యగసి మాయమై
బొంగరము
చేటుకు బొంగరము చేడేకాలు నాదె
కత్తి వలె బొంగరము గాడిన
యపు డె
నెత్తినున్న నీళ్లకడవ నెలత బట్టలేక
భుజమున బట్టలెక భూమ్మీద వైచె
ధరణిపై యాకాంత
తా మూర్ఛబోయె
ఆ కాంత మూర్ఛిల్ల అందరు జూచిరి.
కోకలు గప్పిరి కూడి యిరుగడల
ముమ్మయ్య బాచమ్మకు ఉపచారములు చేయుట
కనులెత్తి ముమ్మయ్య కాంతను
జూచీ
పెరికి బొంగరము తియ్య పిరికి
వారంచు'<noinclude><references/></noinclude>
smkrw2feyy3rsrdto08p1mk6nwkafp8
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1742
104
223146
577091
2026-09-07T14:12:21Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అలుగుల పోలు కమ్మరిని పిలిపించి పటకార తెప్పించి గట్టిగా తియ్యించిరి కమ్మరి చేత యడలేక రక్తము యేరులై పారే పుక్కిట తాంబూలము భూమిమీద వైచే పట్టు చీరెలు దెప్పించి పట్టెలుగ గట్...'
577091
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అలుగుల పోలు
కమ్మరిని పిలిపించి పటకార
తెప్పించి
గట్టిగా తియ్యించిరి కమ్మరి చేత
యడలేక రక్తము యేరులై పారే
పుక్కిట తాంబూలము భూమిమీద
వైచే
పట్టు చీరెలు దెప్పించి పట్టెలుగ
గట్టిగా గాయమునకు కట్టిరి వేగ
కర్పూర పలుకులు తెప్పించి.
కర్ణముల పూదించే
దేహమెల్ల చెమట బుట్టి తెప్పిల్లిచూచి
బాచమ్మ ముమ్మయ్యను దూరుట
855
చిన్ని ముమ్మయ వంక శిరసెత్తి
వర్తకుల వంశాన వంచనలేని వార
చూచి
కాలికి చేటుదె స్తిరి ఘనపుణ్యులార
క ను లెత్తి చూచియు
కాంత ుట్లనియె:
అపకీర్తి దస్తిరి అన్నలార మీరు
చేపట్టరు అ తగారు జనులు
''అయ్యయో? ముమ్మన్నః
నోరు ముయ్యరు
హత్య గట్టు కుంటివి
మూకుడు గప్పేర ముమ్మన్న
కట్టు కుంటిరి బాలలార! కడు
వినుము
క్రొవ్వి మీరు
వయ్యన జనులెల్ల వోర్వలేని
మాటలు
ఆడికెలకు లోనై తివి అన్న
ముమ్మన్న
చేకొని పుట్టిల్లు చేరనిచ్చేర
మూడు ప్రాణాలు వరిగొంటివి
ముమ్మన్న వినుమ
బల్మి గల్గితే బదుకవలెగాక
హెచ్చుగా అన్నలకు వచ్చిన త్రోవ
మీయన్నలకు వచ్చినత్రోవ
చేటుకు పుట్టిల్లు చేరనిచ్చే ర ?
నేరము తనవల్ల నింద మో పేరు
కూరిమి పెద పెట్టి కూతురు తాను
కోటికి పడగెత్తిన వారి కోడలిని
నేను
తన సాటివారిలో తలవంపు లాయె
చేస్తిరి బాలలార చల్లంబు మీరు
వ స్తిరి" తనసాటి -వారేల్ల రాగ
మీ కెన్నటికి వచ్చీనిః
కయ్యానకు
మీరు కదలి పోగాను
తన కన్నులార తాన్నెన్నడు జూతు
తన వుసురు మీకు తగలక
మానడు"
అతివెమాటలు బాలలకు అలుగు లై
నా డె<noinclude><references/></noinclude>
7sicyqm8l9cwczgzsyex2eb719c9dp8
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1743
104
223147
577092
2026-09-07T14:12:34Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '658 సిరి బాల ముమ్మన్నకు చిన్నపోచయ్యకు గురిచేసి బాణాలు గుమ్మినట్లాయ వల్లవుల ముమ్మన్నకు వజ్రాలు నాటె కాటమరాజు కథలు మరీన అమ్ములు గాడినట్లయ పూని కటార్లతో పొడిచి నట్లయ "సుమ్మయ...'
577092
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>658
సిరి బాల ముమ్మన్నకు
చిన్నపోచయ్యకు
గురిచేసి బాణాలు గుమ్మినట్లాయ
వల్లవుల ముమ్మన్నకు వజ్రాలు నాటె
కాటమరాజు కథలు
మరీన అమ్ములు గాడినట్లయ
పూని కటార్లతో పొడిచి నట్లయ
"సుమ్మయ్య యెదు రొమ్మున
ముళ్ళు నాటి
కమ్ముకొని రక్తము కారెనని విందు
చేకొని కండలు చెదిరి ముమ్మన్న
యెదురొమ్ము పరిపినట్లయ
కల్లందుల పోచయ్యను కత్తులు నాటె
కల్లిలో పగవారు కమ్మినట్లాయ
వీటెలు యెదురొమ్మున వేసినట్లయ
పొన్నకాయంటి శిరస్సు పొడిచెనని
విందున"
ముమ్మయ్య తన అన్నల వార్తలు చెప్పుమని
బాచమ్మను కోరుట
ఆ కాంత అడలుచు ఆడుమాటలకు
దయయుంచి ముమ్మయ్య తరుణితో
బాల కోమటివారి పడతిని జూచి
“చాల చక్కని యింతిః జాజీ
బలికె
యిప్పుడాడిన మాటలు యేర్పాటు
ను
చెప్పుము బాచమ్మ మా చెల్లెళ్ళమారు
మొనసి కోమటి బుద్ధికి మోసంబు
లేదు
పూబంతి
కనకాంబరంబులు కట్నాలు
సకియ మెరుగులబంతి! శాజి
సొమ్ములు
పూబంతి
మక్కువపు బొమ్మ మగువ
పుత్తడిబొమ్మ
ధనకొండ లోపల తోడబుట్టువు నీవు
సారె చీరలు నడిపేము సైదోడ నీకు
నేరము లేకుండ నిందలేకుండ
యలమి జనులు మెచ్చ యలనాగ
బాచమ్మ
ఆలివేణి యరణప్ప అగుమంచి
మారు
యలను మూడు ప్రాణాలు
యట్ల వలగొంటిని? •
నలనా చెప్పవే నా తోడు నీడః
పోడిమిగ పుట్టింటికి పోయి విడిచేము
సంతోషమున మేము సారెలు
నడిపేము
నీవాడిన మాటలు నవ్వులు గావు
బొంగరాలాడ బట్టి పుట్టు పూర్వాలు
ముందర వచ్చేటి మోసంబు
తెలియక<noinclude><references/></noinclude>
ftzu9f9fceuu6to2igne5k1fmpeozrc
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1744
104
223148
577093
2026-09-07T14:12:45Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అలుగుల పోలు ఆదితివి యీ వరకు ఆడినమాటలు ఆ వార్త నీకేటికి ఆనతీయవన్ము కొమరక్క సిరీదేవి కొలువులోకి దాచక చెప్పుము సయిదోడు నీవు " పోయి 857 అన్నల వార్తలు సిరిదేవికి తెలియునని బాచమ్...'
577093
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అలుగుల పోలు
ఆదితివి యీ వరకు ఆడినమాటలు ఆ వార్త నీకేటికి ఆనతీయవన్ము
కొమరక్క సిరీదేవి కొలువులోకి దాచక చెప్పుము సయిదోడు నీవు "
పోయి
857
అన్నల వార్తలు సిరిదేవికి తెలియునని బాచమ్మ చెప్పుట
"కలకాలము ధనముకొండ
మీ యన్నలు బోయిన మేలువా ర
నేనెరుగ
బాలల మాటలకు పణతి యిట్లనియె
కడు వేడ్క తోను
మీ అమ్మ సిరిదేవిని
యేలిన వార్తలు యెరుగుదు గాని
మీరడుగబొండి
ము ప్ఫైమూడు నేల కోటలు
మూడు గడిదుర్గాలు
అమరంగ చెప్పేని అన్న లార మీకు
పణుడి వారి తల్లయ్యను పరగంగ
యిప్పుడు యేలుచున
యెరుగుదు
అడుగుడి
గాని
కంఠసారి బాలలార కడమవార్త
నేనెరుగ
వఃయినాన మీ అన్నల వార్త చెప్పేని
కోపము మాటలు గురి రాయరాదు.
ఆపద మాటలు అవి నిజముగావు
ముమ్మన్న బొంగరము ములికి
పగవారి మాటలు పాటింప దగదు
నాటినందులకు
పోరోయి ముమ్ము యః పోచయ్య
దిమ్ముబట్టి మిమ్ము తిట్టితిగా క
చేటుకు బొంగరము ములికి
నాటినందులకు
ధీరులార మిమ్ము తిట్టితిగా క
పోరాదు నొప్పుచే పురిలోకి తాను
యేరీతి పోవలె యిప్పుడు నేను
వొప్పగించరోయి వో బాలలార "
కెంపులు దాపిన కనకదండ పాలకి
బాలురు వాచమ్మను ఆమె అత్తవారింట దించుట
ఆడబెస్తలచాత అతి వేగ
జెట్టెబోయిన మల్లు కలవడిగినారు
బట్టించుకోని
అందరము దెప్పించి అతివెను
సురటీలు యిసురుము కూరులై
కూర్చుండబెట్టి
బాలలు
42 ><noinclude><references/></noinclude>
2id7h48mejvsan3v6scmq0u1ibx3lub
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/371
104
223149
577094
2026-09-07T14:16:49Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577094
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||37 అమృతసరపుకాంగ్రెసు}}</noinclude>వా రీతీరుమానమునం దొకటి చేర్పవలయునని చేసిన సూచన నాకు బాగుగఁ గానిపించెను. మాలవ్యాగా రదివఱకే నలువైపులను సంధి కాసించుచుండిరి. 'జయరామదాసుగారు చేసిన సూచన యిరువాగుల
వారికిని ఉపాధేయముగాఁ గానిపించుచున్నది.' అని నే నంటిని. లోకమాన్యులకు దానిని జూపితిని. 'దాసుగారి కొప్పుదల యగుచో నాకును ఆపత్తలేదు' అని వా రనిరి. తుదకు దేశబంధులును మెత్తఁబడి విపినచంద్రపాలుగారిదెసఁజూచిరి. మాలవ్యులకు ధైర్యము కలిగెను. వా రాచీటిని బెఱికికొని దాసుగారి మోమునుండి 'సరే' అను మాటరాకమునుపే 'సభ్యులారా! తమకిఁక సంతస మొదవఁగలదు; సమాధానము కుదిరెను' అని చెప్పివేసిరి. ఇఁకఁ జెప్పున దేమి? కరతాళధ్వనులతో సభామంటప మంతయు మ్రోఁగిపోయెను.
గంభీరములగు మోము లన్నియు సంతోషముతో ప్రజ్వలించెను.
ఆ తీర్మానమును సవరణను ఇచటఁ జర్చింపఁ బనిలేదు. ఏలనఁగా తీర్మాన మెటులాయెనో చెప్పుటయే నా శోధనములకు విషయము.
ఈసమాధానమువలన నా జవాబుదారి యెక్కు డాయెను.<noinclude><references/>
{{c|361}}</noinclude>
095vqj015agdec5i8oq5z1ofejx8wjw
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1745
104
223150
577095
2026-09-07T14:24:49Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '658 దరవాజులు జొచ్చి ధనము కొండలోకి పెద్దలైన కోమటి పెద్దల బిలచి వద్దికెతో బాలలు పప్పుమని పలికిరి యిద్దరు తసిరీబులు యిప్పిందిరి వేగ "కద్దు వక నేరము కాయుడ మీరు బేటుకు బొంగరము చ...'
577095
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>658
దరవాజులు జొచ్చి ధనము
కొండలోకి
పెద్దలైన కోమటి పెద్దల బిలచి
వద్దికెతో బాలలు పప్పుమని పలికిరి
యిద్దరు తసిరీబులు యిప్పిందిరి
వేగ
"కద్దు వక నేరము కాయుడ మీరు
బేటుకు బొంగరము చేరు తెగివచ్చి
కాటమరాజు కథలు
అతి మోకాలు నాటె అనుమాన పడక
నేరము తనవల్ల నిందమోపేరు"
ప్రేమతో జప్పఁగ పెద్దలిట్లనిరి
'అయ్యలారు యింక ఆటలుమాని
వాతప్పు చేతప్పు వచ్చును వినుడి
ఆదియెంత పని గనుక వేంచేయ'
మనిరి
అత్తగారింటికి అతి వెను నప్పజెప్పిరి
సిరిదేవి కొలువు దీరుట
పట్టెళ్ళ చవికెలో పవళించె సిరిదేసి
పొలతి తా రత్నాల పోలు బోయించి
తెలివైన శీతావళి దిబ్బెము లెత్తించి
కొమర బండారము కుప్పబోయించి
కొమరక్క సిరిదేవి
సకల యాదప స్త్రీలు సముధాన
నుండి
భక్తుని నల్ల మేడ పణతి వీరగంగ
అతివె చక్కని యింతి అయితన్న
కొల్వుదీర్చి యుండిరి వల్లవుల కోడండు వరుసతో
అగుమంచి మొదలైన అర్ధాంగ
లక్ష్మి
పోత
నుండి
బాలురు అన్నల వార్తలు చెప్పుమని సిరిదేవిని
నిర్బంధించుట
ఫెళ ఫెళా వచ్చి బాలలు పొట్టేండ్ల కొమరక్క సిరిదేవి గొబ్బున
దిగిరి
దీవించిరి
దరబారు జొచ్చి తల్లి సముఖాన
సమర సాహస సింహాసనము మీద
నిలిచిరి
గొబ్బున బాలల కూర్చుండ మునిరి
సిరిదేవి కొమరక్కకు చెయ్యెత్తి
నిబ్బరముగ బాలలు నిలచి యిట్లనిరి
మ్రొక్కిరి<noinclude><references/></noinclude>
m6a1tqigh43q9mckncumg4lzlzck9gd
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1746
104
223151
577096
2026-09-07T14:25:09Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అలుగుల పోలు మ! కృప నందుల నూకః సామజ గంధులార! శ్రీ కాంతలార! మిమణులార! వో పణతులార! శ్రీలక్ష్మీ పార్వతికి చెలువందు మీరు పోలురాజు నిజరాణి పొలతి వో యమ్మ యిట్లనే వుల్లాసముగ ఆవా 'ర్త...'
577096
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అలుగుల పోలు
మ!
కృప నందుల నూకః
సామజ గంధులార! శ్రీ కాంతలార!
మిమణులార! వో పణతులార!
శ్రీలక్ష్మీ పార్వతికి చెలువందు మీరు
పోలురాజు నిజరాణి పొలతి
వో యమ్మ యిట్లనే వుల్లాసముగ
ఆవా
'ర్తలు జప్పమంటే
ఆడెను
అల్గి పోయెనమ్మ
నీవెంత లేదనక మేము ఆడిన
నూకాంబ అన్నలు పోయిన వార్తలు
పాటించి బొంగరాలు పట్టి ఆడగాను
వేటుదప్పి బొంగరము
వెలదికాలు నాటెను
నాటిన కోపాన నాతి యిట్లనియే
మీ అన్నలకు వచ్చిన త్రోవ మీకు
యన్నటికీ పచ్చీని
మాటలు
ఆనతియ్యవమ్మ
కన్నతల్లి నీవు కల్లలాడకమ్మ
కడువేగ జప్పవే కన్నతల్లివి నీవు"
సిరిదేవి బాలురను మభ్య పెట్ట జూచుట
859
ముమ్మయ్య పోచయ్య ముచ్చెటలు
ఆడుచున్నారని ఆయిదువలు చెప్పిరి
వినియు
తల్లి కన్నులజూడ తగ నోచనైతిని
అమ్మ సిరిదేవి అక్క భౌమరక్క
యన్నడు బొంగరాలు నాయదుట
"వివేక మెరుగని వెర్రి బాలలార
యెవరెందు బోయిన యెరిగింప నేటికి కన్న కొమాళ్ళ ఆటలు కన్నుల
నాడరూను
బాలలా
యింతేసి పనులేటికి మీకు ?
చూచేము
ఆ వార్తలు మీకేటికి అన్నలార
మాటలు మరిపించి మరి తల్లి బళ్కె
"శెట్టిరావులు బయట శంభుని
ఆడుడ బొంగరాలు అన్నలార
యిపుడు"
మీరు"<noinclude><references/></noinclude>
ig2wd8xqc6wtuyi18q3l8oi2jsxwnkx
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1747
104
223152
577097
2026-09-07T14:27:42Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '660 కాటమరాజు కథలు బాలురు సిరిదేవిని నిలదీయుట ఆ మాటలు సిరిదేవి ఆడినందులకు కంఠసరి బాలలు కలకల నవ్విరి "యేమి మాటలాడేవు తల్లి యరుగని దాని వలెను అన్నల వార్తలు అడిగిన యప్పుడు అన్న...'
577097
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>660
కాటమరాజు కథలు
బాలురు సిరిదేవిని నిలదీయుట
ఆ మాటలు సిరిదేవి ఆడినందులకు
కంఠసరి బాలలు కలకల నవ్విరి
"యేమి మాటలాడేవు తల్లి
యరుగని దాని వలెను
అన్నల వార్తలు అడిగిన యప్పుడు
అన్నల వార్తలు అతివేగ జెప్పితే
నిముషమున బొంగరాలు నించి
ఆడుదూము
మరుగు జెప్పితివైన మాయయ్య
చిన్న వారమని చూచేవు తల్లి
ఆన
స్థిరిదేవి
యేరీని పుందుము యాల దాచెదావు?
ముమ్మయ్య పోచయ్య ముచ్చటలు
వినియ
హరుషించి అన్నలు పట్నాన లేనిది
యరుగమదె తల్లి యాల
చెప్పెదావు
(అసంపూర్ణము)<noinclude><references/></noinclude>
n96usfbf2nlbs1ot22yx2yn6hpglzs9
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1748
104
223153
577098
2026-09-07T14:28:01Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ముమ్మయ్య-పోచయ్య బొంగరాలు [ఈ తాళ పత్రప్రతిలో మొదటి పత్రము లేదు. 2 నుండి 7 పత్రముల వరకున్నది. 8వ పత్రమున కుడిభాగము కొంత విరిగి పోయినది ] ముమ్మయ్య పోచయ్యలు గంగరావులు బయలులో బొంగర...'
577098
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ముమ్మయ్య-పోచయ్య బొంగరాలు
[ఈ తాళ పత్రప్రతిలో మొదటి పత్రము లేదు. 2 నుండి 7 పత్రముల
వరకున్నది. 8వ పత్రమున కుడిభాగము కొంత విరిగి పోయినది ]
ముమ్మయ్య పోచయ్యలు గంగరావులు బయలులో
బొంగరాలాడుటకు సిద్ధమగుట
... ***
వల్లవుల ముమ్మయ్య
ఆలర యిందునకు జోడు
పల్లంబు అంసల బాగై న తరుటు
ముత్యాలు నీలాలు రత్న బంగారు
మాయమ్మ సైదోడు
యిత్సగా సందుల యిమిడిన పల్లము
నామీద దయ ప్రేమ నా మేనమామ
ముత్యాల ముక మురుగు ముద్దులు
గంగరావుల బయట బంగరములు 1
కళ్యంబు
ఆడబోవలను మనము అరిటాకు మెత్తయు ఆంవాకు తరుటు
శృంగారపు వేడుకల శి
తెప్పించుమనిన
రత్సరావులబైట ఘడియారము
సాటించుమనెను
వచ్చిరి బాలరాజులు వసుధీశు కడకు
గాజుగోరలతోను గంధము కస్తూరి
తేజముతో బాలలకు తెచ్చి తా నలదిరి
పక్కెరబొడ్డు గెంటపై మెత్తజూలు
సూత్రాన కశ్యము సురవాగె తరుటు
జగబిరుదు అనువాడు
వుగ్రగాతకుండు వురువడినబోయి
టోడిక లిద్దరు వేడుకల దెచ్చిరి
వేడుక లవంక చూచి బాలలు
అనియేక సంతోషపడిరి
దేవతా బొంగరాలు తెమ్మని బాలురు సిరిదేవి కడకు
బోడికలను పంపుట
దేవుతులనాటి బంగరములు
తేవల ననిరి
* పెద్దలనాటి బంగర మలు
1, బొందరములు 2. వలెను 3. ఏడికలు 4. రచ్చ
.<noinclude><references/></noinclude>
65rkr1583f94nzl7rcequiam4hy3fhj
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1749
104
223154
577099
2026-09-07T14:28:21Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '682 కాటమరాజు కథలు అమ్మ కూటాలకు బోడికలు సిరిదేవి కూటాలకు శీగ్రమే పోయి అతివేగమున బోయి కరములు ముఖళించి "కాంత విటు సమ్మతిగా బంగరములు సరగున వినుము అడిగి తెగువతో బంగరములు తేవల మన...'
577099
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>682
కాటమరాజు కథలు
అమ్మ కూటాలకు బోడికలు
సిరిదేవి కూటాలకు శీగ్రమే పోయి
అతివేగమున బోయి
కరములు ముఖళించి "కాంత విటు
సమ్మతిగా బంగరములు సరగున
వినుము
అడిగి
తెగువతో బంగరములు తేవల
మనకు"
అనిన మాటలకు వారు అచ్చోట తల్లి
వుగ్రగాతకుండనువాడు
పురువడిన బోయి
తల్లి నీ పుత్రులు ధర్వికాలకులు
అలనాడు తొల్లి దేవుతులు ఆడిన
పక్షీంద్రులు పోచయ్య
బంగరములు
బాల ముమ్మయ్య
పంపుమని పలికిరి పద్మాయతాక్షి"
ప్రమాదకరమగు దేవతా బొంగరాల నిచ్చుటకు సిరిదేవి
నిరాకరించుట
అనిరుద్రుడు కొమారుడు యసగ
పెరగంది సిరిదేవి వెలవెలబోయి
నడుము నెక్కున విరిగి
వక్రీడు
నాతి యిట్లనియే:
వజ్రడు పరీక్షిత్తు వంశ
T
......... అవుతారము చాలించి
...... డిజిమ దుర్గిశ క్తికి
చేటైన పుట్టెను
హరి వైకుంఠమునకు ఆరిగిన
రాముడు లక్ష్మణుడు రయమున నాడి అర్జునుండు హరి మునిమనమల
సీతను కోల్పోయిరి సీమెల్ల యెరుగు
బలరామ కృష్ణులు పరగ నాడగను
పిమ్మట
ని పోయి
యసగ ద్వారకాపురి పట్నంబు
దగ్ధమై నీరులో ముణిగి
ధర్మ భీమ ఆర్జున నకుల సహదేవ
సమరంబులో త్సావగ మిగిలిన
పోగానె కుష్టునకు
వారినిచ్చి
యాదవ,
(ప్రద్యుమ్యుని కుమారుడు) పతగ
పురంబునకు మాహీపతి జేసి
అని రుద్రుడు
పాండవ పవిత్రు డైన పరీక్షిత్తునకు
లీ. అనిరుద్ధుడు 8. వజ్రుడు 7. పౌత్రుడైన<noinclude><references/></noinclude>
br8qdx1gq3yt8wjzk7went7vvqbhuvk
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1750
104
223155
577100
2026-09-07T14:28:31Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ముమ్మయ్య పోచయ్య బొంగరాలు పరగ ఆస్తినాపురంబు (పట్టంబుగట్టి) పాండవ నందనాలు పరమపడ మేగిరి లును మీరు పొందుగా నిలిచి తప్పక చప్పరయ్య తగదని మనకు" పుగ్రగాతకుండను వాడు వురువడిన పరగ...'
577100
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ముమ్మయ్య పోచయ్య బొంగరాలు
పరగ ఆస్తినాపురంబు
(పట్టంబుగట్టి)
పాండవ నందనాలు పరమపడ
మేగిరి
లును మీరు పొందుగా నిలిచి
తప్పక చప్పరయ్య తగదని మనకు"
పుగ్రగాతకుండను వాడు వురువడిన
పరగ వక్రీడు భూమి పాలింపుచు
5º 300
నుండె
బాలలకు వెణువేలు ప్రస్తుతి జేసి
వజ్ర
తరతరము పెద్దలు
పావనముగా పూజించిరి
నరునకు యీ బంగరములు ఆడ
నాయంబు కాదు.
తరతరము పెద్దలు దాచినారు
వెరుతుము
భాగీరధి సముఖాన బంగరములు
ప......
తల్లి ఆడినమాటలు తప్పక
"దేవుతలు నాటి బంగరములు
నరపతులకు ఆడ న్యాయంబు గాదు"
అని కన్నుల కోప్పబు కాంత
వినిపించెను
తెమ్మన వచ్చునా?
888
సిరిదేవి పలుకులకు కోపించి, బాలురు దేవతా బొంగరాలు
తెమ్మని సంగడిలను వంపుట
అమ్మాడిన మాటలకు అతికె
సిరిదేవి ఆడిన మాటలకు సిద్ధంబు
రోషంబు పుట్టె
సి
పలికెను ముమ్మయ్య బాలలకడ
యీశ్వరుడు బక్తుడు యిందరుడు
జొచ్చి;
అయితున్న
పాయక పన్నెండేండ్లు పర్వతాలు
వాసికెక్కిన సోమ వంశమున బుట్టె
నడిచి
హిమ్ముగా రామకీర్తి ముమ్మయ్యను
పూని మల్లప్పచాత పుచ్చుక్కున్న
వరము అమ్మను బంగరములు అంపించు
మలిబెట్టి పోచయ్య సురివీర గౌరు
మనెను.<noinclude><references/></noinclude>
8jk1nzjz18y7dvpcp05d4fjupwlud0m
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1751
104
223156
577101
2026-09-07T14:28:48Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '864 అచ్చట మాటలకు అమ్మకు పొలతిగాను రాజనీతులు బలుకుటకు న్యాయంబు కాటమరాజు కథలు అమ్మరోః నీవుముందు ఆడిన మాటలకు ముమ్మయ్య పోచయ్య ముద్దు గాను పోచయ్య సంగడీలు పోయి పరగ కోపించి పలికి...'
577101
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>864
అచ్చట మాటలకు అమ్మకు
పొలతిగాను
రాజనీతులు బలుకుటకు న్యాయంబు
కాటమరాజు కథలు
అమ్మరోః నీవుముందు ఆడిన
మాటలకు
ముమ్మయ్య పోచయ్య ముద్దు
గాను
పోచయ్య సంగడీలు పోయి
పరగ కోపించి పలికిరె తల్లి
తెమ్మనెను
కరకంఠుడు వర మిచ్చె కలిగిరి
కొమరగిరి నూకాంబిక కొలువుండ
గాను
కీర్తించిరి
సంగడీలందరు చైయ్యన వచ్చిరి
కరములు ముకళించి కాంతను
"యిందుముకి సిరిదేవి: కొమరక్క
యిందరుండగాను
చంద్రమతి దేవికి సరివత్తువమ్మః
వంతుకెక్కిన యట్టి కీ ర్తిమంతురాలు
సీతకు సరివత్తువమ్మ సిరిదేవి నీవు
ముమ్మయ్య
కరుకంటుడు బక్తుడు కాదటవమ్మ
కర కంటుడై నట్టి బస్వనై పుట్టే
సందేహ మేటికి సకియరో తల్లి:
అమ్మరో! బంగరములు అందియ్య"
నగపతులు అన నీకు నాయమా తల్లి:
మలిచెట్టి పోచయ్య మరి బాల
మనిరి
కొమరగిరి చెప్పగా సిరిదేవి సంగడిలకు దేవతా
బొంగరాలిచ్చి పంపుట
కొమరక్క యా మాటలకు గొబ్బున కొమరగిరి మాటలకు సిరిదేవి.
సిరిదేవి తోడను చెన్నొంద బలికె:
అంతట బంగరములు అడనే రాదు.
దంతి ఘటముల వంటి కొమాళ్ళ
చి
సంతోషము గాదటే సకియరో
గొబ్బున లేచి
వారబోసి ధూపము వరుసతో బట్టి
ముత్యాల నివ్వాళి ముదమొప్ప పట్టి
పెట్టెలలో బంగరములు చేపట్టి
అందుకొని
అట్టె బాలల చేతికి అందిచ్చె<noinclude><references/></noinclude>
5yw7hrrquxy2mj0x1z0e4xxt5hx8ddu
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1752
104
223157
577102
2026-09-07T14:29:02Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ముమ్మయ్య - పోచయ్య బొంగరాలు దీపపు కళలతో చంద్ర బింబంబు బ్రాహ్మణక్క వడికింది పట్నాలు యలమక్క వడికింది యరనూలు జాలె ముత్యాల కుచ్చులు ముప్పది జూలె చెరిగి కస్తురి నుదుట దిద్దిన...'
577102
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ముమ్మయ్య - పోచయ్య బొంగరాలు
దీపపు కళలతో చంద్ర బింబంబు
బ్రాహ్మణక్క వడికింది పట్నాలు
యలమక్క వడికింది యరనూలు
జాలె ముత్యాల కుచ్చులు ముప్పది జూలె
చెరిగి కస్తురి నుదుట దిద్దిన కాంత
బాలురు బొంగరాలాడుటకై గంగరావులు బయలుకు
వెళ్ళుట
885
జాలెలు బంగరములు సరగున
అందరు గోపాలకులు ఆశ్వాల డిగ్గిరి
అందుకొనిరి
పొందుగా బాలలు పొట్టేళ్ళ డిగ్గిరి
కౌలుపు గొబ్బున లేచి గొడుగుల
గనమైన రావుల కట్టిరి వేడుకులు
నీడను
అన్నవు రావుల అశ్వాల కట్టిరి
పోచయ్య ముమ్మయ్య పొట్టేళ్ళ
కొండిగా రావుల గొడుగుల చేర్చిరి
నెక్కిరి
అందురు గోపాలకులు అశ్వాల
పండిన పణసలు పల్లకీలు జేర్చిరి.
ఆందు కొమ్మల మీద మందిష్టి
పచ్చా దావహిచ్చిరి
కొందరు గోపాలకులు గోడిగిల
అందుకొమ్మనిరి బంగారాలు
నెక్కి
వేళ బాలు
ముత్యాల గొడుగులనీడ ముమ్మయ్య పాలమాని బంగరానికి పట్నూలు
పట్టు గౌడుగులనీడ పక్షీంద్రుల
పైడివి ములికెలు బాగొప్ప జేసిరి
పోచయ్య కదిలె
యేపిమాని బంగరానికి యరనూలు
సవరీల గొడుగులనీడ సంగడీలు
కదిలి
యెండివి ములికెలు వేగంటి జేర్చిరి
సాగిరి బాల రాజులు సకలనేర్పులను
వేడుకపడి బంగరానికి ముమ్మయ్య
కల్లాల కాంతలు గంగురావుల బైట
ఎండి పొదిగించే
బోడిగుండ్ల మిట్టకాడ బంగరాల గెరిడి బ్రాంతి పడి పోచయ్య బంగరానికి
బంగరాల గెరిడికి బోడికలు వచ్చిరి
పైడి పొదిగించె<noinclude><references/></noinclude>
o5tpsu8gc8jy3fjf91juhwz7393vqg2
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1753
104
223158
577103
2026-09-07T14:29:15Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '666 కాటమరాజు కథలు సంగడీలను ఉద్దీలుగా సమకూర్చుట అప్ప కొమారుని జూచి ఆ బాల ముమ్మయ్య దాసి బోయిన రామన్న ! ధర్మజుని ఆతు పలికెను వక మాట పంతంబు తోను; మీరిద్దరు బంగరములు వక వుద్ధిగా నా...'
577103
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>666
కాటమరాజు కథలు
సంగడీలను ఉద్దీలుగా సమకూర్చుట
అప్ప కొమారుని జూచి ఆ బాల
ముమ్మయ్య
దాసి బోయిన రామన్న ! ధర్మజుని
ఆతు
పలికెను వక మాట పంతంబు తోను; మీరిద్దరు బంగరములు వక వుద్ధిగా
నాడుడా
మనము మత్యబోయిన పాపన్న, బత్తుల
గోపన్న!
మీరిద్దరు బంగరములు వకవృద్ధిగా
నాడుడా
బండారు యల్లయ్య! బడుగుల
" బంగరము లాడవలను పోచయ్య
సంగడీల వృద్దుల సమకూర్చ"మనెను
"కరకంటు లింగయ్య ! గనుడు
రంగయ్య:
మీరిద్దరు బంగరాలు వక వుద్దిగా
నాడుడా!
శ్రీకంఠు వోటుకు। సిటికేశ్వ రాగపు!
మీరిద్దరు బంగరాలు వక వుద్దిగా
నాడుడా! ముమ్మయ్య పోచయ్య మునుపాడ
బుద్ధుల చన్నయ్య... మాడి శంకరు!
మీరిద్దరు బంగరములు వక వుద్దిగా
మల్లయ్య
మీరిద్దరు బంగరములు వక వుద్దిగా
నాడుడా!"
పురస్త్రీ
నాడుడా
సంగడీలందరు సరగున ఆడేరు
బొంగరాలాటను వేడుకతో చూచుట
ఆచ్చట కాంతలు అటు సోద్యపడుచు
వచ్చిరి ధనముకొండ వణిత లందరును
పాలించి యాశ్రీలు కేలలు బాడుచును
కేలలు బాడుచు బాల యవ్వనమున
మంచు మించిన యట్టి మంచి
వలపులు గట్టి
సాగిరి
మెచ్చుగా కస్తూరి దిద్దిన కొంతలు
కలిత కంకణములు కడుగొప్ప
ఘల్లు ఘల్లున మ్రోవ కాళ్ళ
ధరియించి
కడియాలు
8. నలిపెములు<noinclude><references/></noinclude>
cq6p3w8yb8w7ynylmfaby520eb288ll
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1754
104
223159
577104
2026-09-07T14:29:28Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ముమ్మయ్య - పోచయ్య బొంగరాలు నిగ నిగమను జాతిముత్యపు సరులు దాల్చి నిండు వేడుకతోను నెలతలందరును యెదురేగి వేతెంచిరి వెంతయు వేటతోను ముదమొప్ప రంజిల్ల ముత్యాల శాస కాంతలు మగువలు క...'
577104
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ముమ్మయ్య - పోచయ్య బొంగరాలు
నిగ నిగమను జాతిముత్యపు
సరులు దాల్చి
నిండు వేడుకతోను నెలతలందరును
యెదురేగి వేతెంచిరి వెంతయు
వేటతోను
ముదమొప్ప రంజిల్ల ముత్యాల శాస
కాంతలు మగువలు కన్నెలందరును
భ్రాంతిపడి చూచేరు బాలల ఆట
చల్లకడవల వారు చేరి చూచేరు
667
పాల కడవల వారు ప్రబలి చూచేరు
వోబుళపు పరుష వలను వచ్చేరు జనులు
తిరుమల పరషవలను తిరిగి చూచేరు
పర్వతపు ప్రజల వల ప్రబలి
మన్నీలు మాస్టీలు మరి సాహస
ఘనులు
నీళ్ళ కడవల వారు నిండి చూచేరు
కన్నుల చూచేరు కంఠసరి బాలల ఆట
పోచయ్య ముమ్మయ్యలు పందెము కట్టుకు
పుటమెగసి బాలలు పుచ్చుకొని
అనిన పోచయ్యను జూచి ముమ్మయ్య
బంగరాలు
తటుకున బంగరములు తగజుట్టి
"ఆడితివి పోచయ్య అందరిలోను
ఆడుచును
అచ్చట పోచయ్య అపుడిట్ల గనియె
"మామరో వో మామః వల్లవుల
మామ
వోడితె పోనీయ నాకు దప్పక నీవు
యెటువల పందెంబు నా కెరిగింపు"
అనిన మాటలకు పోచయ్య
ఆడెనొక మాట
మామరో నో మామ వలురాచ మామ।
పందెములేని బంగరాలు పట్టరాదు.
మనము
“నేను గనక వోడితి నైన వో మామః
పందెము వద్ద వలను ప్రఖ్యాతిగాను” నేను ధరియించి వు...
వినవె
(అసంపూర్ణము)<noinclude><references/></noinclude>
mw929tkogmw6bn373atfwdlwczvrebk
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1755
104
223160
577105
2026-09-07T14:29:40Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట ప్రత్యంతరము అవతారిక శ్రీరంగధాముని చెలువొప్ప దలచి కారుణ్యమునను శ్రీ కమలజు దలచి శంభుని దలచి స్వశక్తి పూజించి అంబను శ్రీ శారదాంబను దలచి తుని కొనియాడి...'
577105
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట
ప్రత్యంతరము
అవతారిక
శ్రీరంగధాముని చెలువొప్ప దలచి
కారుణ్యమునను శ్రీ కమలజు దలచి
శంభుని దలచి స్వశక్తి పూజించి
అంబను శ్రీ శారదాంబను దలచి
తుని కొనియాడి వేగంబె
లోక లోకములెల్ల లోలత మెరయ
చేకొను గుండాల శాంభవి ప్రాపు
సమకూర్చు నని చాల సన్నుతి జేసి
విమల విజ్ఞాన వివేక గుణములును
గంగాభవానిని గనత ప్రార్థించి
కొంకు బంగారుచే దొరికిన మేలు
సమ్మత మొనరింతు సర్వజనములకు
నెమ్మది బోయపాట నెలకొన్న గంగ
కంజలి మొనరించి కడు వేట్కతోను
సంజీవి రాయని సతతంబు దలచి
కనక సంపద లొసగు గంగాభవాని
యలమంచి గంగను యంతట దలచి
తన మది నిలిపి తాత్పర్యంబుతోను
పకటించు యరగడ్డపాటి పోట్లాట
కల భూజనులకు చెవులు పండువుగ
వివరించు యీ కథ యిద
మెట్టిదనిన
కాటమరాజు దక్షిణ భూములలో పశువులను మేపి
తిరిగి పొలేటికి వచ్చుట
అవనిపై యాదవ వంశంబు లోను
భువన భీకరుడును
భుజబలోన్నతుడు
వసుధపై పెద్దిరాజు వర తనూజుండు
ఆసమాన ధీరుండు అమిత
పశుపతి నలనన్న పట్టభద్రుండు
దేశ దేశములెల్ల ధేనువుల మేపి
వడ్డి దేశమునేలు వసుధ పాలకుని
దండించి కోవరాలండ విడిపించి
మరల దక్షిణభూమి మరి వేగ వచ్చి
విక్రముడు బిరుదులు జేకొన్న భీకరోన్నతుడు<noinclude><references/></noinclude>
i7y9e0368d09cs3kixve4vnd1vhvxem
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1756
104
223161
577106
2026-09-07T14:29:57Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట కరిమాధవుని యాజ్ఞ కాటభూపాలు పరగ దక్షిణభూమి పశువుల మేపి యసగంగ జన్నవాడ కేతెంచి నచట పొసగంగ గొబ్బిదేవరకు బెట్టియును రంతుకు నెల్లూర రాయ నరికించి పంతగించ...'
577106
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట
కరిమాధవుని యాజ్ఞ కాటభూపాలు
పరగ దక్షిణభూమి పశువుల మేపి
యసగంగ జన్నవాడ కేతెంచి నచట
పొసగంగ గొబ్బిదేవరకు బెట్టియును
రంతుకు నెల్లూర రాయ నరికించి
పంతగించిన క్రియ పగ నేరుపడను
వేరవొప్ప చిలుకను వేయించి రాజు
పగ బెణికి తన మరిది
పద్మనాయుడును
తగు బండ్లు జనులును తమ్ములు
బలము
లెద్దులావులు కోడె లేపార మిగుల
సందడింపుచు పరిజనముల తోడ
గడిభూమి లోపల కయ్యంబు బెణికి
నడి భూమికిని తిరిగె నతివేగమునను
పాలేరు గడ్చిపోవలె ననువారు
వాలాయముగ సరసి వద్దను నిలిచె
కాటమరాజునకు యుద్ధ శకునము లగుట
యెద్దులు పోట్లాడి యెట్టెట్టు చెదరె
దద్దిల్లి కోడెలందందే బెదరగను
కాలావు లొక లక్ష కాలు కదలకను
చౌలాలకింపుచు చిరకొట్టసాగే
నది చూచి నలనన్న నాశ్చర్యమంది
మదిలోన నిదియేమి మాయయోగాని
అని పద్మనాయని నడుగ సూహించి
తనకైన మరిదిని డాయంగ బిలిచి
తెలియ చెప్పిన విని తేటగా నవ్వి
పలికె సలసన్నతో పద్మరాఘవుడు
కలకల నవ్వుచు కడు వేటతోను
“సలలితంబుగ నేను చప్పంగ
వినుమ
విను మహిపాలకః వినవే వో బావః
ఘనముగా యీ-గోగణంబుల భాష
నీ సహోదరుడగు నీతిపాలకుడు
వాసిగా యర్రయ్య వనర గు రెరుగు
పిలువ నంప" మటన్న ప్రియవాక్య
ములకు
కల కల నవ్వుచు కాటభూపాలు
తన బంట్ల కొంద రుద్దతి నేగనంపె
కొందరుద్ధతి
పనిబూని యర్రయ్య పాలికి బోయి
అన్న కాటమరాజు ఆనతి వారు
విన్న వించిన యతి వేడుక పడియు
బెజవాడ బెబ్బులి పెయ్య లెర్రన్న
రాజ పూజితుడు సురుగంగ విజయు
పౌలుపొందు కాటభూపాలుని జేరి
వాలి దండముబెట్టి వరుస దీవింప
కరములు ముకిళించి కడు
దొ
"వారిధి గంభీర వంశ విస్తార!
ధీర ధీరోద్ధారః దివ్యావతారః
8<noinclude><references/></noinclude>
abykofg93noba0z5cc6pu2hv0xd2rrf
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1757
104
223162
577107
2026-09-07T14:30:08Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '870 కాటమరాజు కథలు కరుణా సముద్రః వో కాటభూపాల। పొమ్మని కలపయ్య పోయి నను పిలువ సంపిన పని యేల్ల మాకు విన సాధరింపవే విమల చరిత్ర:" అని పల్కు యర్రయ్య ఆడు యెమ్మె మీరగ విడిది కేంతెచి రా...'
577107
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>870
కాటమరాజు కథలు
కరుణా సముద్రః వో కాటభూపాల। పొమ్మని కలపయ్య పోయి
నను పిలువ సంపిన పని యేల్ల మాకు
విన సాధరింపవే విమల చరిత్ర:"
అని పల్కు యర్రయ్య ఆడు
యెమ్మె మీరగ విడిది కేంతెచి రాత్రి
పప్పు పూపాజ్య ఫలర సాన్నములు
వొప్పార భుజియించి వొగి నిద్ర
వాక్యములు
విని కాట భూషాలు డిట్లని పలికె
జెంది
"వినవోయి తమ్ముడు: విను
తెలవారిన వెనక దివ్యతేజముగ
విచిత్రముగ
పల్లవితాత్ముడై స్థానంబు జేసి
ఘనమైన వృషభముల్
తెల్లని వలిపెములు తెర గొప్ప గట్టి
కామధేనువులు
మల్లికార్జునుని తన మదిలోన నిలిపి
భక్తితో మందలో పలికిని బోయి
చాల పోట్లాడిన శకునంబు తెలియ
కాలు కదలని యట్టి కట్టడ తెలియ
పొలేట మల్లాడు పంతముల్
తెలియ
మేలు కీడును తెలియ మేమిమ్ము
రప్పించితిమి సహోదర మీకు
ముందు
క్రమముగా బెజవాడ శివుని
సత్కృపను
గోపు భాషాంతము కొంత తెలిసితివి
నీవు దాచక మాూకు నెరిగింపు"
మనిన
నవ్వుచు నెరనన్న నలనన్న కనియె
"యీవ్యాళ పనికాదు రేపు
ఝాముకును
యేర్పడి జెపెృద యిలతరాధీశ :
పంపుమా శలవిచ్చి పంపవే" యనిన
భక్తితోడను నిలిచి పెయ్యెలెర్రన్న
ధేనువులకు మ్రొక్కి ధీరు డై సురభి
ధేనుపులకు చుట్టు దిరిగియు తనదు
హ స్తంబులు మొగిచి
అనియేకముగను
ప్రస్తుతింపుచు బల్కె పెయ్య
"సురభి ధేనువులార :
సురకాంతలార
కరుణతో మాసాల గలిగితిన
వాక్యంబు మేము
తెలియగాను
చాల గోరిన భ క్తి సమకూర్చవలెను
ముందర నడిచేటి మేలిమి కీడు
అందరు వినగ మా కానతి"
మ<noinclude><references/></noinclude>
ang55ol0ii4lu2mgy3nnyy7hajgbx46
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1758
104
223163
577108
2026-09-07T14:30:19Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట ఎఱ్ఱయ్య గోపు భాషాంతరములు విప్పిచెప్పుట యర్రయ్య భాషలు యెద్దులా వులును నర్రావులెల్లను నాలించి తెలిసి యెద్దులావులు దూడ లేర మిగుల మందలోపల చాల షట్టు మల...'
577108
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట
ఎఱ్ఱయ్య గోపు భాషాంతరములు విప్పిచెప్పుట
యర్రయ్య భాషలు యెద్దులా వులును
నర్రావులెల్లను నాలించి తెలిసి
యెద్దులావులు దూడ లేర మిగుల
మందలోపల చాల షట్టు మల్లాడి
సందడింపుచు చాల చౌకళింపుచును
అందలి ధేనువులు ఆవల పొరలె
యీవలి ధేనువులు ఈవల పొరలె
ఆడలె ధేనువులెల్ల అంభోయని చాల
మెడలెత్తి పంచెను మిగుల దేశువులు
కనుగొని యర్రన్న కాటభూపతికి
వినుపింప చనుదెంచి వినయు డై
మ్రొక్కి
ధేనువులు తెల్పిన తెరగెల్ల తెలిపే
"విను కాటభూవరా విను మహారాజు
చప్పన్న భూముల ధేనువులమేపి
వప్పుగ నెల్లూరు వచ్చిననాడె
గడిమన్నె వారితో కలహంబు గలిగె
తొడిబడ నెల్లూర దొరలకు మనకు
యీ డైన జగడంబు యిక్కడ
గలుగు
జో డైన రాజులు జూడంగ గల్గు
సరియైనరాజులు సమయింప గలుగు
పరిపరి విధముల పల్కె ధేనువులు
లంకకు ప్రతిజోలు నెల్లూరు యనగ
శంకలేకను యేలు జనపాల గురుడు
దశకంఠుడన దగు నలసిద్ధిరాజు
దశరథ రాముగా తల్ప నీ పనిన
671
పటు విభీషణు బోలు పద్మరాఘవుడు
అర్జుని సాటిగా అయితమ రాజు
అర్జుని తనయుగా అవనిలో నెన్న
ఘర్జించు రిపు వైరి కరియావులన్న
భరతుని ప్రతి బోలు భట్టావులన్న
నకులుని సాటితో ననగ ముమ్మయ్య
చలగి సుగ్రీవుడై చట్టువారెర్రు
పొలుపొంద అంగజు పు తమరాజు
వనచరులను బోర్డ్ వసుధలో మనకు
ఘనమైన గోప కుమార వర్గంబు
నారూఢముగుడ నాలంబులోన
కూరు పోరాడి సుక్కి యిరుబలము
యిచ్చోట చచ్చేరు యని యెద్దులావు
లెచ్చరింపుచు బల్కు వెలమి
సాహసము
యిది ము క్తికిని త్రోవ యిది వీర
మహిమ
సదయు లై పొగడొందు జగము
పరగంగ యర్రగడ్డ పాటను
లోపలను
మనము
పురిణింపగా జల్ల పోలరాజపుడు
చెప్పిన దినములు చేరు వై వచ్చె
పప్పుగా యాదవులు వసుధపై వరగ
కట్టడ చేకూరె కామధేనువులు
రట్టడి యెద్దులు రవుతు రాణువయు,
చచ్చుట సిద్ధంబు సమరంబులోన<noinclude><references/></noinclude>
f668h7umncavgsq2xjxeb5thlly9o4p
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1759
104
223164
577109
2026-09-07T14:30:35Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '872 యిచ్చవచ్చిన రిఫుల యెదిరించి పోరి చచ్చి స్వర్గము జూడ సమకూడె ననుచు కాటమరాజు కథలు ముచ్చట్లు వార్తలు మురియుచు నాడు ధేనువులును బలుకు తెరగెల్ల మీకు వినిపించితి" ననిన విని నల...'
577109
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>872
యిచ్చవచ్చిన రిఫుల యెదిరించి పోరి
చచ్చి స్వర్గము జూడ సమకూడె
ననుచు
కాటమరాజు కథలు
ముచ్చట్లు వార్తలు మురియుచు నాడు
ధేనువులును బలుకు తెరగెల్ల మీకు
వినిపించితి" ననిన విని నలసన్న
కాటమరాజు రణోత్సాహము
కిలహంబు నవునన కలకలనవ్వి
చలమొప్ప పెన్నిధిచే దొరికినట్లు
చావుకు చింతింప జాల నేననుచు
కావున స్వర్గభోగము గల్గుననుచు
మదిలోన నవ్వుచు మరిది రాఘవును
సదయు డై గనుగొని
జనపాలుడనియె:
క్రమమెరిగి యిచ్చోట కనక డేరాలు.
కోటి గోపాల కుమార శేఖరుల
యేటివెంట గుడార్లు యెత్తించు
మనుచు
శలవిచ్చి పంపవే నా చిన్న మరిది
వలనొప్ప నీ" వన వుప్పొంగి పొంగి
యాదవులను పిలిచి యిట్లని పలికె
"వినుము పద్మనాయుడాః వింటి
"మేదినిపై నచట మీకు యీ వేళ
విచ్చోట
హేమాద్రి గూడార్లు యెత్తుడి"
మనకు
సమముగా పోరాడ సమకూడె మరిది
ధేను భాషాంత్రములు తెలిసెగా
సరియైన రాజుతో సమరంబు గలిగె
ధరణిలో మన తాత తండ్రుల పగలు విని వేగ యా యాదవులు
యాదవ వీరుల రణ సన్నాహము
యని
ఆ మానవాధీశ్వరుడు ఆడు
వాక్యములు
వేటతో బోయి
కనక కుండలు బూని మన గుడార్లెత్తి
మించి యుండెడి మంచి మీను
యెండకు బాటుగా యర్ర గుడార్లు
మెండుగా ఆమీద మేఘనన్నెలను
వేడుక గుల్కెడు యెల్ల గుడార్లు
ఆడగ ఆ మీద హనుమంత పడిగెలు
మంచులు చొరకుండ మైన గుడార్లు
టెక్కెములు
బసువన్న యుండెడు బంగారు పాత
పసిమించు ముత్యాల బరువు
వాచూరు<noinclude><references/></noinclude>
gvt1c37klrayov6t581d9815kt3ki8j
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1760
104
223165
577110
2026-09-07T14:30:45Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యరగడ్డపాటి పోట్లాట వొంద నొక డేర చూపుడు గంభాల చుట్టు సరాదు యింపుసొంపలర పురహరు మారుగా పొగడు బసువనికి ముని దొడ్డి నడుమును ముందుగా యెత్తి లేపార యె త్తిరి యలమి యేడుకల తిరుమంద...'
577110
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరగడ్డపాటి పోట్లాట
వొంద నొక డేర
చూపుడు గంభాల చుట్టు సరాదు
యింపుసొంపలర
పురహరు మారుగా పొగడు బసువనికి
ముని దొడ్డి నడుమును ముందుగా
యెత్తి
లేపార యె త్తిరి యలమి యేడుకల
తిరుమంద లుండేటి తెల్ల గుడార్లు
విరివిగా యెత్తించె విఖ్యాతిగాను
తగిన వాళ్ళకు నెల్ల తగిన గుడార్లు
వేగంబె యెత్తించె భూవిభు
878
కనక కలశములు కడు వేగబూని
పంచనందుల నిలిపి బహు హరుమేని
పంచవన్నెల ళాలుపై ఘంటశంఖు
సింహాసనంబుపై సిరులు చెన్నొంద
గంహ్వర రిపుగజ కంఠీరుడనగ
బసవనికి యిరుపార్శ్వములందు
వేవేగ యింద్ర గోపాలంబు వకటి
భాగింపగా యర్రపట్టు గుడార్లు
నలుదుగా నలుబదినాల్గు స్తంభాలు
తెర గొప్పనొక త్రికూటం బనేటి
యెరవుగా నొక గుడారు
A
గురుతుగా బంగారు కుండలు యెత్తి
పన్నుగా ముత్యాల పందిలి బెట్టి
కన్నుల కావిరి కప్పినట్లుగను
పన్ని యెత్తిరి సూర్యపట్టు గుడార్లు
యేలుచు దివిజులు మెచ్చ
దావులన్న
వెలలేనియట్టి
ఘనముగా నవరత్న కనక పీఠంబు
వనరంగ వైబియు వుబ్బుచు మదిని
ఘనులై న యా యాదవులు
గ్రక్కున బోయి
ఎనుపింప నా వేళ పద్మరాఘవుడు
తన దాన కాటలూ ధరణీళ్లు కపుడు
తెలియజెప్పిన మీద తెలి
సలనన్న
చెలగుచు మరిదిని చేదండ బట్టి
రంజిల్ల రత్నాసనంబుపై నెక్కి
రాజు రాఘవుడును రమణతో గొల్వ
గూర్చుండి మరిదిని కొనియాడెనంత
కాటమరాజు చింతించుట
తనకు కోట లేదని
“నా చిన్న, మరిది! యో నాయుడః
యేవ్యాళ వచ్చునో యెరుగంగ రాదు.
వినవె
యీ వసుంధర యేలు యీ
సిద్ధిరాజు
కోటలేని యుద్ధము కూడునన రాదు.
సాటిలేని యుద్ధంబు సమ్మతము గాదు
అలనాడు వినవేమొ తండ్రు లేపురును
43)<noinclude><references/></noinclude>
fqqizw6sn3cc77kt6oj1uu94mkdmwzf
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1761
104
223166
577111
2026-09-07T14:30:56Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '674 కాటమరాజు కథలు చలమొప్పగా కోట చాటులేక పుడు అందరు హతమైరి మరిది! ముందు జేసిన కలహమును విన్న విధము అరివీరు కలహాన హతమైరిగాని నెరవీర కలహంబు నే వినలేదు అరకల్మి గాకుండ అలంబులోన నె...'
577111
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>674
కాటమరాజు కథలు
చలమొప్పగా కోట చాటులేక పుడు
అందరు హతమైరి మరిది!
ముందు జేసిన కలహమును విన్న
విధము
అరివీరు కలహాన హతమైరిగాని
నెరవీర కలహంబు నే వినలేదు
అరకల్మి గాకుండ అలంబులోన
నెరవేర కల్లుగా నని శాయవలెను
ఘనులైన రిపులను కదసిన వేళ
యేనుగకును యెద్దు ఆళ్వాని కాపు
తరుపుకు తట్టువ బంటుకు బంటు
వరగ రాజుకు రాజు పంజులు గదసి
కాలారి నెదిరిన కంపడీ డెదురు
మును నొప్ప యేడహోరాత్రములు
రిపుల
తోలి పట్టుడీ యని ధిక్కరించి
ఢీ యనుచు
చెలగి శత్రుల గని జగతీశు నెదిరి
పోట్లాడవలె మరిది పొందుగా
యిపుడు
కోట పెట్టగ వనగూడదు యుద్ధంబు
హరిహరాదులు మెచ్చ
ఆయి త్తముగాను
వెరవొప్ప కోటగావించు విచ్చోట"
నని పల్కు నలనన్న కనియె
రాఘవుడు
కోట కట్టుట వీరలక్షణము కాదని పద్మరాఘవుడు
చెప్పుట
''విను కొటభూపాల! వీరాగ్రగణ్య: సల్లలితాత్ములై జనలు
వితరణ గుణశాలి: విఖ్యాతి పరుడః
పొగుడుదురె :
సంతతము గొనియాడ సర్వజ్ఞ
ప్రాణహానికి చాలా భయపడి రాజు
నీధివి
గణుతింపగా చాటు గావించె ననరె
పున్నమ చంద్రుని పోలు నీ గుణము
నగుబాటు కాకుండ నామాట వినుము
తగు
యెరిగింతు ధరణిపై
మనకు
యేనూరు కోటలు యెదుట
కన్నుల చల్లగా కంటిమో బావ!
కోట కొత్తళంబులు కొమ్మలు
మరుగు
బాటులు మాటులు చావజాలకను
మనియుండె వారికిని మరుగించే కాని
చనిపోవువారికి దాటు లేమిటికి?
యెల్లలోకమువారు యెన్నిక గాను
నుండగను
నన్నూరు కోటలీ నడుమనుండగను
అన్నలు దమ్ములు ఆప్తులు సుతులు
పన్నుగా బందువుల్ బలములు లెక్క<noinclude><references/></noinclude>
fvnd97ppch8xecptaaadi73d8xk9axq
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1762
104
223167
577112
2026-09-07T14:31:06Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట గల వృషభంబులు కామధేనువులు తలపగా కోడెలు తరుపులా దిగను మేలైన కోటలు మేదిని మీకు వాలాయముగ నుండ వరుసతో మీరు మెండుగా నా కోట మేకొని పేట్క దండిగా భోగింప తగుగ...'
577112
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట
గల వృషభంబులు కామధేనువులు
తలపగా కోడెలు తరుపులా దిగను
మేలైన కోటలు మేదిని మీకు
వాలాయముగ నుండ వరుసతో మీరు
మెండుగా నా కోట మేకొని పేట్క
దండిగా భోగింప తగుగాక మీరె
కౌమరప్ప పెట్టని కోట మా మదిని
675
అని పద్మ నాయుడు ఆడు వాక్యములు
వితి కాటరూపాలు డిట్లని పలికె
“నాయడాః వినవయ్య నా చిన్న
పాయరాని సంగడపు వో
మరిది
పద్మనాయుడా!
అమరు కోటకు కొమ్మలనదగు
మేము
అందుకు బుద్ధి మా కానకమ్మ "నిన
పెద్దిరాజు కొమారుని ప్రియ
కొమ్మలు కూలక కోటలు బడునె?
వాక్యములును
ముమ్మరంబుగా ధనము ముడుపులు
నొప్పుగా వనలేక పుచిత
మీరు
వాక్యములు
ముడులపై నుండెడు ముద్రలు
మేము
కడు ముద్ర గోల్పోక కనకంబు
.
పోదు
పున్నతంబుగ కన్ను లెన్నగా మీరు
పన్ను కన్నుల రెప్పల చాలు
కనురెప్ప కోల్పోక కన్ను
మేము
మోసమగునె?"
చల్ల వారిని తోడి తెమ్మని
"వల్లవులను గూడి వాలాయముగను
చల్ల పిన్నమనేని సముఖాని కేగి
యిక్కడ నడిచిన వృత్తాంత మంత
అక్కడ మా అన్న కంత వినిపించి
"చెప్పెద ట భూజననాథ వర్య1
అన్నదమ్ములు మీరు అందు వకటైతె
గా పగవారు సగ శాయగల రె
పన్నుగా
యెన్నగా గుమిగూడి యెవడైన
మనను
కన్నెత్తి చూడగా గలడె వో భావ
యీ వసుంధరం" యన విని
నలనన్న
నవ్వుచు యా పద్మనాయని కనియె
కాటమరాజు పద్మనాయుని
పంపుట
ఆ రాజు లేవురి ఆలస్య పడక
భోరున తెమ్మన భూపాలుని
కనియె:<noinclude><references/></noinclude>
34edptbr1fv3psaejqa85r4zb5ux1gr
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1763
104
223168
577113
2026-09-07T14:31:18Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '676 "అస్ముహీపతి కడకు కాటమరాజు కథలు విని కాటభూపతి వెల వెల బోయి అవనీతలేంద్ర! పొమ్మన్న నేనట్లు పోరునే బావ పల్లవాధీశుతో పగబెణికి మనము చల్ల వారిని గూడి సకలంబు నెరుగ వచ్చి సాగలకొం...'
577113
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>676
"అస్ముహీపతి కడకు
కాటమరాజు కథలు
విని కాటభూపతి వెల వెల బోయి
అవనీతలేంద్ర!
పొమ్మన్న నేనట్లు పోరునే బావ
పల్లవాధీశుతో పగబెణికి మనము
చల్ల వారిని గూడి సకలంబు నెరుగ
వచ్చి సాగలకొండ వద్దను
ఆచ్చోట మీరపుడు ఆడువాక్యములు
యిటువంటి ఠాణ్యంబు యెచ్చోటలేదు
తటికున యిటువంటి
నిల్చి
ఠాణ్యంబునకును
తగిన యీ పరిపాటి ధరణీశ్వరులలో
వొగి యెవరి పాలిట వచ్చునోగాక
గండిలోపల నుండి గజము
అశ్వములు
మెండైన బలములు మెరసి రారాదు
మచ్చరంబున వచ్చు మన్నీ నెల్ల
శిక్షంపనేవచ్చు చెండు బెండుగను
పేరు బలమును యెవరి
ప్యార నున్నదియొ
వారి బంపుదమని వస్తిరి మీరు
ఆనిన వాక్యములకు ఆ చల్లలాకు
తన తమ్ములను తాను తలపోసి
పోసి
అందలాలను దిగి అన్నదమ్ములును
మందరధీరులై మన్నెరాజులును
గోపాలులును లక్షగో సంగు లాది
యేవుతో నిల్చిరి యీ రాజు వద్ద”
అని పద్మనాయుడు
ఆడు వాక్యములు
"ళట కట రాఘవాః కాని మాటలకు
యిటువలె పిన్నయ్య నెట్లుపుదకటు
తమ్ములు మేము పెద్దలు
సూడ వారు.
తమ్ముల పనిగొన తగుగాక తమరు
తమ్ములపని విన్న తాళునే భువినిః
తమ్ము రాజును గొన తగుగాక
మరిది
పిన్నయ్య పేరయ్య పృథ్వీలో
జలు
పిన్నలు పెద్దలు పొగడగా వినవె
పరదళంబులును మందలై
రాక మున్నె
యేరసిద్ధి రాజులు యిల రాక మున్నె
'వేగండె మీరున్ను యరనన్న
గుమిగూడి
బాగుగా పిన్నయ్య పాలికి పోయి
ౠ వివరమంతయు వినిపించి మీరు
వేవేగ దోడుక యీపురి రమ్ము
పనిబూని పొమ్మన్న
పద్మనాయుడును
తన మరిది వెరనన్న తగిన
బంధువుల
కొందరి భటులను కూరుక వేగ
అందలంబులు యెక్కి అతి
సందడింపుచు వారు
మోదమునను
సన్నాహములును<noinclude><references/></noinclude>
dx13uagpu6100x6p4b9dmh4ufebsj6x
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1764
104
223169
577114
2026-09-07T14:31:29Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట అందరూబోయి రంతట చల్ల వార్ని "యదుకులాధీశ్వర ! యిచ్చట యిట్లు అందరుని గని అందిలంబులు యిదియేమి నిలుచుట? 877 లక్షగోపాలులు లక్ష కంపటము డిగియు యేమి కారణము వందల...'
577114
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట
అందరూబోయి రంతట చల్ల వార్ని "యదుకులాధీశ్వర ! యిచ్చట యిట్లు
అందరుని గని అందిలంబులు
యిదియేమి నిలుచుట?
877
లక్షగోపాలులు లక్ష కంపటము
డిగియు
యేమి కారణము
వందలంబుగ బావమరదులు
లిద్దరును
నలసిద్ధిరాజుతో నాలంబు గోరి
నలసన్న నిల్చినాడని నాడె తెలిసి
చల్ల పిన్నమనేని సన్నిధి జేరి
వారు దందండము బెట్ట వరుస
దీవించ
అన్నదమ్ము
రంజిల్ల నా పద్మనాయుడా వ్యాళ
అంజలి యొనరించి అప్పుడిట్లనియె
.......
ఆచ్చటనే నిల్చి రది యేమొకాని
పెద్దిరాజు కొమారు పెట్టింపె మమ్ము
అందలంబులు యెక్కి
పాలేటికిని జాల పైనమై రండి
చల్ల పిన్నయ్య సాగలకొండ ఠాణ్యమును విడిచిరా
నిరాకరించుట
మరిదాడు మాటలు మదిలో వెలసి
యిరవుగా పిన్నయ్య యిట్లని పలికే
"పరదళ సింహమః పద్మరాఘవుడు
ధరణి యేలిన సిద్ధిరాజు దళములును
ధీమ సంబున యెదిరి తెగటార్చీ వైన
మేము యిక్కడ వుండ మితి యేరు
పరిచె
కలకాలమును మమ్ము కన్న కడగానె
వలపక్ష మొనరించి వసుధీశ్వరుండు
చెప్పినట్టుగ......చేసెను మాకు
అప్పుడే తెలివిడి ఆయను మరిడి!
తమ్ముడు పెట్టిన ఠాణ్యంబుగను
నమ్మిన నాపాలి నఖిల దేవతలు
హరిహరుల్ నిర్మించి అందరు మెచ్చ
యిరవుగా మాకిచ్చి యుండరే మరిది?
యదురు బలములు యెడదాక
కుండెదము
పదిలాన యర్రగడ్డ పాట మీరుండ
యామారి యుండక యేర్పడ మీరు
భూమిపై పగవారు పూని రాకుండ^^
గట్టిగా హెచ్చరికగా వుండు" డనిన
అట్టి పిన్నయ్యకు ఆనియె రాఘవుడు:
"అన్నలు దమ్ములు అలర
బాంధవులు
నిన్ను గొల్చిరిగాని నీయంత వారి
నీ మాట జవదాట నేర్తురే వారు?<noinclude><references/></noinclude>
54wtxpmhav723kpe5432lusi1vrbpl8
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1765
104
223170
577115
2026-09-07T14:31:39Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '678 కాటమరాజు కథలు భూమిపై రాజుల పొంకములు దూల నలనన్న నా యుద్ధము నటు దంతి ఘోటకముల తగిలి పోరాడ పంతగించిన వారి పరిమార్చగాను యెక్కడెక్కడికిని యేర్పడ బంప ఘనముగా మీరును కదిలిర ''మ్మ...'
577115
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>678
కాటమరాజు కథలు
భూమిపై రాజుల పొంకములు దూల నలనన్న నా యుద్ధము నటు
దంతి ఘోటకముల తగిలి పోరాడ
పంతగించిన వారి పరిమార్చగాను
యెక్కడెక్కడికిని యేర్పడ బంప
ఘనముగా మీరును కదిలిర ''మ్మన్న
కనుగొని పిన్నయ్య కడువేగ బలికె
“మనసులోపల నీవు మా మారుగాను
ఆవులన్నకు మరిది: హర్షంబు పుట్ట
దవ్వుల నున్నారు తగ చల్లవారు
యేవిధంబునను సందేహ మేమిటికి
భావింప తండ్రులు పరగ తాత
వొకడె
లెస్స
పరగండ భేరుండ పక్షు అన్నిటికి
శరీరములు వఖటి శిరములు వేరు.
ఆలాగు మా మది సనుకొందు మరిది
వాలాయముగ రిపులు వచ్చుచున్నారు
తాత తండ్రుల పన ధర నిల్వకుండ
యేతావు నైనను యీడేర్చు
సాగలకొండ జనార్ధనస్వామి
వేగంబె సాక్షిగా వెళ్ళించి యిచ్చోట
పరిపరి విధముల పగవారు మేము
గురిపడి పోరాడి వచ్చిన వెనుక
పిల్లాపియై యేట మా పై రక్తములును
కొల్లగా బారీన గురుతు మీకగును
గువ్వటి జడ దేలి గొబ్బున వచ్చి
నవ్వుచు రక్తాన నట పుచ్చె లాడు
చూడవలెను
యేల మీరును బోయి వేగంబె యెందు
చాటున్న డేరాలు చక్కగ దీసి
వాటముగ యేర్పరచ వలెనయ్య
మరిది!
తమ్ముడు నలనన్న తన మదిలోన
మమ్ము దూరక బాల మన్నించ
కడువేగ మనసాల గల్గిన రాజు
మన 3
పల్లికొండకు మన బంధు వర్గముకు
వల్లవులకు మన వల్లభన్నకును
అయితమ రాజుకు అన్నదమ్ములకు
వైనాన జాబులు ప్రశంప మనవె”
అని పద్మనాయని ఆ యరనన్నను
తన కౌంగిట జేర్చి తమ్ముని మరిది
పనిచిన యరగడ్డపాటి కేతెంచి
గొనకొని నలనన్న కొలుపు కేతెంచి
కావను కనుగొని పల్కె రాఘవుడు।
బావరో! వో బావః భావ సలనన్న
మీరు పంచిన బోయి మేము
వేడుకలను
పేరుగల్గిన చల్ల పిన్నయ్యతోను
కొన్ని వార్తలు మీరు కూరిమి చాల
అన్ని మార్గములను ఆ చల్లవారిని
రమ్మన రారైరి రంగుగా తమరు<noinclude><references/></noinclude>
a1sfbmvb1bri8qbyhcbpf0zyb0hv007
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1766
104
223171
577116
2026-09-07T14:31:48Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'య రగడ్డపాటి పోట్లాట నమ్మియుఁడిన యట్లు నలనన్న। జూడ సిద్ధిరాజు నెదిర్చి చిత్తవిత్త ముగ గద్దించి ధిపులను ఖండించు మనుచు సలలితంబుగ గలిగె చల్ల తా ణ్యమును ఖలములును కొంత బాగుగా...'
577116
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>య రగడ్డపాటి పోట్లాట
నమ్మియుఁడిన యట్లు నలనన్న।
జూడ
సిద్ధిరాజు నెదిర్చి చిత్తవిత్త ముగ
గద్దించి ధిపులను ఖండించు మనుచు
సలలితంబుగ గలిగె చల్ల
తా ణ్యమును
ఖలములును కొంత బాగుగా నిలిపి
యసగ సాగలకొండ యుండిరి వారు
పొసగంగ పిన్నయ్య పుడమిలో
పదివేల విధముల ప్రకటించి పొగడ
సదయుడై యున్నాడు సర్వేశు
కృపను
పగరాజు లెల్లను పైకౌనక మున్నె
తగిన వారల వేగ ఠాణ్యాల నిలుపు
డని నిను దీవించి పంపె
నన్న నగ
మనసులోపల చింత మానె నలనన్న
జనులు
తప్పక మరిదిని తా చూచి పలికె
కాటమరాజు బొల్లావు మహిమను ప్రశంసించుట
నొప్పుగా వినవయ్య వో చిన్న
ఆ వీరు రావణు నంతముశాయ
మరిది!
నీవు చెప్పినమాట నిశ్చయంబుగను
ఆవును ముందుగా హరి హరులు
దశరథసుతుడై ధర నుద్భవిల్లె
దశకంధరుని గూల్చి
ద్వాపరమునను
మెచ్చ కంసభూవరు జంపి కల్కి
యక్కడ పుండినా బ్రతికించు
రోహిణికి
మనను
భాసురంబుగ బలరాముడై పుట్టి
గ్రక్కున సురభిని కడు
కాలకన్యుని జంపె
వేడుకొనియు
కలియుగంబునను
అరుదైన ఆరు ఠాణ్యము లేర్పరచి
పురువుగా బొల్లావును వుంచగా
హాలాయకము యాదవాన్వయు
వలెను
ధేనువై పుట్టెను దేవతులు పొగడ
కొరకు
కృతయుగంబున కార్తవీర్యుని
ప్రతి జేసి పుట్టెను భార్గవేంద్రుండు
దేవతలు పొగడంగ త్రేతాయుగమున
పూని నెల్లూరి భూపాలుని ఐలము
చఁపురు త్రుంపును సమరంబులోన
తెంపులు వొనరించు ధేనువ మమ్ము
కంటికి కనురెప్ప కాపాడు రీతి
679<noinclude><references/></noinclude>
gthkkpeyht6090cmm2ei6u91h3sz8sy
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1767
104
223172
577117
2026-09-07T14:31:59Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '880 కాటమరాజు కథలు యింటి వేల్పువలె వుండునే మరిది అతివేగ వేగర్ల అంపవే మరిది: " వేదకి బొల్లేవున్న యిరువుల జూడ పద్మరాఘవుడు వేగర్లచే బొల్లావును వెదకించుట అనిన దావును చూచి పరుషిం...'
577117
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>880
కాటమరాజు కథలు
యింటి వేల్పువలె వుండునే మరిది
అతివేగ వేగర్ల అంపవే మరిది: "
వేదకి బొల్లేవున్న యిరువుల జూడ
పద్మరాఘవుడు వేగర్లచే బొల్లావును వెదకించుట
అనిన దావును చూచి పరుషించి
మరిది
తనరంగ వేగర్ల దగ్గర బిలిచి
వినరోయి భటులార!
విను శూరులార!
వనరుగా మౌల్లేవు వున్న తావులును
యేరుల ప్రాంత్యాన వుండు బొల్లేపు
ఆరూఢమైయున్న నాతావు వెతకి
శ్రీరామ బొల్లేవును శీఘ్రంటె చూచి
మారువార్తలు గొంచు మాపటికి
రండి"
కర్పూన విడియములు కడువేగ నిచ్చి
ఆంపిన వేగంబె ఆ క్షణమై పోయి
బాగైన యా సుల ప్రాంత్యముల కేగి
వేగంబె వెదకుచు విపినంబులోన
వేగర్లు బొల్లావును దర్శించుట
| త్రేతాయుగము నాటి దేవతా పుట్ట
ప్రాతిగా కనుగొని బాగుగా జూడ
పెక్కు కొమ్మలతోను పెద్ద
చందనము
అక్కడ శృంగారమైన వనమున
చందన పున్నాగ జంబు జంబీర
మందార బూరుగ మహి సాక్షి వెలగ
మాతులుంగ లవంగ మారేడు జమ్మి
చూత కేతకి పనస సురపొన్న
తంత్రి
బృందార వృక్షముల్ పొలుపు నటింప
సుందరం నెక్కడ చూడ
చోద్యముగ
చల్లని విరజాజి చట్ల నీడలను
వాలివై ' బొల్లేవు పవళించియున్న
ఫణి రాజు గొడుగుగా పట్టె ధేనువుకు
గణుతింప నెమిళ్ళు కడువేగ చేరి
ఆరుదుగా నాట్యములు ఆడంగ
సరుగున తుమ్మెదలు చాలగా జేరి
మోదంబుగాను వున్మాదముల్
చలగ
సాధు పోషకుడుగు చపులాలకింప
కోవెల లోక కొన్ని గుంపుగా చేరి
భావింప రాగముల్ పాడంగ దొణగె
కీరము లొక కొన్ని కెరలుచు పండ్లు
సారంబులును గ్రోలి చంగి వేడుకల
శ్రీరామ కీర్తనల్ సేయుచుండగను<noinclude><references/></noinclude>
i5eppe5agmrpcvtos1k3t8vqctt56vi
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1768
104
223173
577118
2026-09-07T14:32:10Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట ఆరామ బొల్లేపు ఆలించి బౌల ఆవిరళ వుత్సాహసంపన్నత్వమునను వచ్చితిమి యిట మీకు వార్తలు మేము అచ్చట గల మహిమ లన్నియు జెప్పెదము వినుచున్న బొల్లేవు వేగర్లు జూ...'
577118
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట
ఆరామ బొల్లేపు ఆలించి బౌల
ఆవిరళ వుత్సాహసంపన్నత్వమునను
వచ్చితిమి యిట మీకు వార్తలు మేము
అచ్చట గల మహిమ లన్నియు
జెప్పెదము
వినుచున్న బొల్లేవు వేగర్లు జూచి
ముని శిఖామణి గౌతముని
పనివడి బొల్లేవు పాదపద్మముల
వనం బొకటి
నందు
681
అల్లంత గనివారు అప్పుడు మ్రొక్కి ఆనియేక విస్తీర్ణ మయి యుండు
బొల్లేవు నుతియించి పొలుపుగా ననిరి:
'శ్రీవత్సలాంఛనః శితపాదుజాతః
దేవేంద్ర వందిత దీన మందార!
సకల జీవాధార సాగర వాసః
అఖిలాండ పోషకః అబ్ధి గంభీరః
యాదవాన్వయుడైన యా నలనన్న
ఆదరంబుగ రేపు యాదవుల్ దాము
మిము జూడగా గోరి మీకు
ముందుగను
సముదయంబుగ రాజు చెప్పి
రమ్మనుచు
మన్నన చేబూని నమ్మంపినాను
మిమ్ము గంటిమి మేము యంత
ధన్యులము
పోయి వచ్చెద“మని పొందుగా వారు
వేయు రంగుల నావు వినుతింపు
మాపటి వేళకు మందకేతెంచి
గోపాల పతిగాంచి కోర్కెతో
కొనుచు
మ్రొక్కి
యదుకులాధిపునితో యిట్లని రంతః
“వెదకి బొల్లేవున్న యిరువులు
చూచి
పొలుపుగా వృక్షములు పూచి
ఫలియించి ఫలములు పక్వమయి
కింద శయనించి ధరణి
రాజుయై బొణ్ణపు రంగుగా యున్న
తుమ్మెదనాదములు దొరకొని శాయ
కొమ్మలపై జేరి కోవెల ధ్వనులు
చెలగి రాగములెల్ల చెల్లించి పాడ'
చిలుకలన్నియు రామచిలుకలు బాడ
నేరి మయూరము లెల్ల నాట్యంబులాడ
కోరియు శేషుండు గొడుగుగా బట్ట
చేరి యా మృగములు సేవ యొనర్ప
గోపురూపమైన యాగోపాల మూర్తి
మార్గమంతయు జూచి మళ్ళివచ్చితిమి
బాగుగా యీ వార్త ప్రౌఢత మీకు
తెలియజెప్పితి" మన తెలిసి
వారలకు
శలవిచ్చి పొమ్మని చేదండ నున్న
పరిచారకులతోడ పలికే నలనన్న
వినుడి తలవరులను వేగండె పంపి
గొధకొని యా లక్ష గోపాల ధరుల<noinclude><references/></noinclude>
cu7lnhzrx50epneyap7qm4fpr6q8jiw
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1769
104
223174
577119
2026-09-07T14:32:21Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '682 యెల్లి ప్రొద్దుట వెళ్ళ ననియేకథ క్తి బొల్లేవు వేడుకో పావలె వేగ పైనమై బిరుదులు పడిగెల తోడ ఆయుదంబులతోను ఆయత్త పడుడి పదిలమై నొక కొంత బలములు నిలిపి కదలక మందులు కాపాడు మరుము"...'
577119
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>682
యెల్లి ప్రొద్దుట వెళ్ళ ననియేకథ క్తి
బొల్లేవు వేడుకో పావలె వేగ
పైనమై బిరుదులు పడిగెల తోడ
ఆయుదంబులతోను ఆయత్త పడుడి
పదిలమై నొక కొంత బలములు
నిలిపి
కదలక మందులు కాపాడు మరుము"
అనిన రాజుకు మ్రొక్కి
ఆ పనులవారు
ఘనమైన తలవరుల ఘ్రకున పిలిచి
ఆవులన్న అనుమతి నంపి రా క్షణమె
వేవురు తలవరులు వేగంబె బోయి
చెప్పంగ దొణగిరి శానల కెల్ల
''వొప్పుగా వినరయ్య వొగి
సూరులార
గోవిందు బసవన్న గోళ్ళ నారన్న
ఆవు పువ్వుల మారు! అచ్యుతుని
కేతు।
పంకజ నబ్బొళ్ళు! పైయ్యావు శేషః
శంకర భూపతి! చక్రాల చేందు!
కల్వల కనకమా! కనకము రంగః
నవ్వీర కూరుడా! నరహరి శాగు!
ఆసురేశు వైకుంఠుడన పరశురాము।
పొసగంగ రఘువీరు॥ పువ్వుల మాచు।
మదన గోపాలు! మర్ల పిన్నయ్య!
సదయుడౌ వోభళః చన్న గోపాళ్య
పుల్ల భూపతి! పుల్లయ రంగు
ముల్లోకములువున్న మురహరిపద్మ!
గాంగేయ వెంగళ్లు; కనకము వెంగు
కాటమరాజు కథలు
బంగారు గొట్టడి: బలభద్ర రాము !
మురహరు జడదారు: ముంగర భీము॥
పర వుపకారి వో పయ్యావు శంభు!"
దేవుడావుల గాయు ధర్మవర్తనుడు
కావడి కదురును కడు ఆదిగాను
పిలిచి వారలతోను ప్రియ
వాక్యములును
పలికిరి తలవరులు ప్రఖ్యాతిగాను -
'వెరవుగా బొల్లేపును వేడుకోవలసి
ధరణీశు నలనన్న తన బలంబులకు
రేపు ప్రొద్దటివేళ నెర యోధలెల్ల
మెప్పు మీరను గూడి వెడలి
రమ్మనెను
కొంత యాదవదళము గోకులాన
నుంచి
పంతగించిన క్రియ పైనమై రండి"
అని వారికిని చెప్పి ఆ తలవరులు
వినుపింప నలనన్న విమలు డై
అంతట సూర్యుడు అస్తాద్రి కరిగే
అంత కంతన చీకటై తోచె భువిని
కలువలు వికసించె కమలముల్
ముణిగె
కలువల రాజు వెన్నెల గాయ దొణగె
మదనుడు వేటమార్గంబుగా వెడలె
సదయుడై యున్న యా జనపాలు
త
కొలువులు జాలించి కొనిభ క్తితోను
జలుక మొప్పగ నాడి జలువలు గట్టి<noinclude><references/></noinclude>
60wztxkfkzimvvlnn5xwwtjnqos6898
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1770
104
223175
577120
2026-09-07T14:32:31Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రగతపాటి పోట్లాట ఆలరుచు శివపూజ అతివేగ సల్పి పొలుపుగా లేచి సంపూర్ణ కాంతులును అమరంగ భోజనాలు చేసి ఆ రాత్రి వ్రతము క్రమమొప్ప శ్రీరామకథలెల్ల వినుచు నడిపె నాల్గు ఝాములు నతి...'
577120
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రగతపాటి పోట్లాట
ఆలరుచు శివపూజ అతివేగ సల్పి
పొలుపుగా లేచి సంపూర్ణ కాంతులును
అమరంగ భోజనాలు చేసి ఆ రాత్రి
వ్రతము
క్రమమొప్ప శ్రీరామకథలెల్ల వినుచు
నడిపె నాల్గు ఝాములు నతిభక్తిదాత
గడిచెనంతట వేగగ్రక్కున తూర్పు
తెల్లవారగ చుక్క తేటగా బొడిచె
పలుచనై నక్షత్ర పంక్తియు నణిగె
కొండ తూర్పున నెక్కె కోరి
భాస్కరుడు
మండలాధీశ్వరు మరి వేగ లేచి
స్నానంబు గావించి ధవళ వస్త్రములు
నానందముగ గట్టి నలనన్న యపుడె
689
సరగున సంధ్య వందనము గావించి
కరమొప్ప నీమంబుగా లేచి రాజు
పొసగ భూషణములు పొందుగా బెట్టి
రసికుడై తన మరిది తను జేరి గొల్వ
కౌలుపు కేతెంచియు గూర్చుండి వేగ
దళవాయి బిలిపించి ధరణిశు డనియె
“పరిగిన యాదవా బలములు నేడు
వరుసతో పై నమై వారేగుదేర
త్రిజగంబు లెల్లను దిగులుకొనంగ
విజయంబు గొను రణభేరి వేయించు".
అని వారికిని జప్ప నా క్రమంబునను
మనుజనాథుని యాజ్ఞ మదిలోన దెలిసి
భీకరంబుగ రణభేరి మ్రోగించె
గోకులాపతులెల్ల గొబ్బున వినియు
కాటమరాజు తన పరివారముతో బొల్లావును దర్శింప నేగుట
తనుమీద వ్రతములు తమరంతసల్పి
ఆమిత వైభవముల ఆయుత్తుపడియు
పటు భణావులతో పడిగెలతోను
కస్తూరి గంధము కనకగిన్నెలతోను
వి స్తీర్ణముగనుంచి విరజాజి వన్నె
కుంకుమ జవ్వాజి కురువేరు పచ్చ
బుర్కాయి గందపొడి
పునుగు మైసాక్షి
ఆగరు గుగ్గిలమును అదిగా వేగ
పగడపు పల్లకి పట్టించి రాజు
అచ్చమ బంగారు అమరు పాలకిని
పచ్చవిల్తుని తండ్రి భక్తుడు యెక్కి
పచ్చల పాలకి పద్మరాఘవుడు
హెచ్చుగా అవరస యెక్కె నవ్యాళ
యరనన్న ఆ సరస యెక్కే
సరస గదిలెను వారి చట్టువారి
యర్రయ్య
వేగర్వ పాలకి యెక్కిరా వెనుక
బాగుగా నడిచిరి బలములు పెక్కు
సవరణములు చాల జరి గొడుగులును
నవనీశ్వరుని వెంట నడిచె వేవేగ
కట్టాణి ముత్యాలు గట్టిన జల్లి
పట్టు గొడుగుల గదిలె
పద్మరాఘవుడు
గురుపోతు సవరాలు కూర్చిన జల్లి<noinclude><references/></noinclude>
ci805phaw3wulwozskl9p4g9u6wwkxi
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1771
104
223176
577121
2026-09-07T14:32:43Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '684 యర్ర గొడుగులతోను యర నన్న వెలలేని ముత్యాల వెల్ల గొడుగులును విలసిల్లగా గదిలె యర్రయ్య వేగ వందిమాగధులు కైవారంబు శాయ సందడింపుచు పరిజనములు గొలువ శంఖాలు గమడీలు చలగి బూరుగలు బ...'
577121
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>684
యర్ర గొడుగులతోను యర నన్న
వెలలేని ముత్యాల వెల్ల గొడుగులును
విలసిల్లగా గదిలె యర్రయ్య వేగ
వందిమాగధులు కైవారంబు శాయ
సందడింపుచు పరిజనములు గొలువ
శంఖాలు గమడీలు చలగి బూరుగలు
బింకంపు నభేరీలు బిరుదు కాళెలను
రంజిల్లు వీణెలు రజిత దండెలును
గోవింద వీణెలు గొప్ప వీణెలును
భావింపరానట్టి బ్రహ్మ వీజెలును
దండెలు వీణెలు తరచు కిన్నెరులు
మెండైన రావణ మేటి హస్తములు
భేరీ ఢమామీలు పెద్ద గౌరులును
బూరలు ధారలు భోరు కలగంగ
శ్రీ విష్ణుపదములు చిత్తాన నిలిపి
భావంబులో రామభక్తుడై రాజు
దీనుడై వేవేగ ధేనువులున్న
కానసంబున జొచ్చి కామధేనువును
కనుగొని నప్పుడు కనుచూపు మేర
కనక పల్లకులును గ్రక్కున డిగ్గి
కాట భూపాలుండు కడు వేట్కతోను
కోటి యాదవులును గోవింద యనగ
స్వస్తి వాచనములు చదువుచు
వేట్క
ప్రస్తుతింపుచు మంచి
బ్రాహ్మణోత్తములు
వంది బృందములు కైవారములు
కాయ
కాటమరాజు కథలు
అందంద శ్రీరామ యనుచు
తాళములు
దాసులు కైతాళ దండెల ధ్వనుల
వాసిగా పాడి యాడుచు వచ్చువారు
మంతనంబున వచ్చు మంది
సందడులు
వింతగానాలించి వినియు బొలేవు
వాసన పసిబట్టి చడి వేగ లేచి
శేషు పడిగెల క్రియను చవులు
నిక్కించి
నలు దిక్కులును జూచి నరనాథు
చీ
బలువైన యా సైన్య భావంబు దలచి
'గొడుగులు పడిగెలు గొప్ప
తడబడి - గొనివచ్చు దళముల జూచి
యదు కులాధిపుడని యెరిగి బొల్లేపు
మదిలోన యిట్లనియె:
'మహిపాలు డిటకు
తనమయ్య కలహంబు తాళియుండగను
నను వేడగా మది నాటి నేనున్న
యీ వనంబున కొచ్చే యాదవరాజు
భావింపగా మనకు పగవాడు కాడు'
ఆనుచు బొల్లెవును యప్పటి వలెనే
తన యిరువున చేరి తా పవ్వళించి
యుండిన కాట భూవీరాగ్రగణ్య
మండలాధీశుండు మరిది రఘుపతియు
పోయి యా బొల్లెవు పుణ్యాశ్రమమున
దాయంగ చనుదెంచి దళములు తాను<noinclude><references/></noinclude>
mhfqeyo34um8pcicfhstcyf7xeko06y
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1772
104
223177
577122
2026-09-07T14:32:54Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట చూచి యా వనమున చోద్య మనుచును పూచిన యా జాజిపొద నీడనున్న కాటమరాజు బొల్లావును అలంకరించి పూజించుట ఆవును గనుగొని అతిభ క్తితోను తిరుచూర్ణ మా నడుమ తీరుగా దీ...'
577122
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట
చూచి యా వనమున చోద్య
మనుచును
పూచిన యా జాజిపొద నీడనున్న
కాటమరాజు బొల్లావును అలంకరించి పూజించుట
ఆవును గనుగొని అతిభ క్తితోను
తిరుచూర్ణ మా నడుమ తీరుగా దీర్చి
ఆవులన్నయు మ్రొక్కి ఆవు
పురమున శ్రీగంధ మొనరగా నలగి
పాదములు
కరమొప్ప నవరత్న
కంఠహారములు
685
పాలేటి వుదకార బాగుగా గడిగి
నీలాంబరుని మదిని నిలిపి
యంతటను
బంగారు పళ్ళెముల బట్టి తీర్థంబు
శృంగారముగ మరిది చేతి కందియ్య
బలముల కెల్లను పద్మ రాఘవుడు
సలలితముగ సమముగా తీర్థమెల్ల
పొందుగా వడ్డించె భుజియించి రంత
అందరు కొనియాడ నలనన్న
యిపుడు
పట్టు వస్త్రమును చేపట్టి యవ్వేళ
బట్టుగా బొల్లెవు పాదములు తుడిచి
కాటమరాజు తన కన్నుల నద్ది
వాటముగా ఆవు వరభక్తు డపుడు
స్థిరముగా ఆవుకు తిరుమణి బెట్టి
వన్నెగా బంగారు వనమాల పేర్లు
సన్నపు గురుమ్మగ జల్లులు సి
ముత్యాల పేరులు మోముపై జార
రత్నాల పేరులు రహినీ మై మెరయ
శంఖు చక్రములును స్థిరముగా
పంకజనాభుని ప్రభలు చాలికలు
పురఫున దిరిగిరా వురుగబ్బు పేర్లు
గంగడోలు దిరిగిరా ఘంటల పేర్లు
నాలుగు పాదముల నాడు టందెలుసు
కొమ్మున బంగారు కుప్పె ధరియించి
ధేనురూపము దాల్చు దివ్యము ర్తికిని
సాంబ్రాణి ధూపంబు చయ్యనవేసి
పశుపతి నలనన్న ప్రార్థింప దొణగే:
కాటమరాజు బొల్లావును తనకు యుద్ధమున సాయపడుమని
ప్రార్థించుట
"దేవ కృపాంబుధి! దేవేంద్రవినుత! పదినూరు జింహ్వల ఫణిశేషమూర్తి
కానగా దయసేయు కరుణా సముద్రః<noinclude><references/></noinclude>
jp9i22c0jyx90c7mhwdl4jh3a7sp5m4
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1773
104
223178
577123
2026-09-07T14:33:05Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '688 సదయుడౌ మిము బొగడ జగతిపై మా - కార్యంబు చేకూడె కల్లిమధ్యమున భావంబు చేపూని పగతులనెల్ల చంపుమీ త్రుంపుమీ సర్వేశ యీశ! పంపుమీ మీ దైన పటు కటాక్షమును మచ్ఛమై సోమకు మర్దించి మగుడి త...'
577123
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>688
సదయుడౌ మిము బొగడ జగతిపై
మా
-
కార్యంబు చేకూడె కల్లిమధ్యమున
భావంబు చేపూని పగతులనెల్ల
చంపుమీ త్రుంపుమీ సర్వేశ యీశ!
పంపుమీ మీ దైన పటు కటాక్షమును
మచ్ఛమై సోమకు మర్దించి మగుడి
తెచ్చి వేదములిచ్చు దివ్యావతార
కూర్మావతారమై కుధరంబు క్రింద
నిర్మల మతితోడ నిలిచిన దేవ
ధరణి హిరణ్యాక్షు దట్టించి చంపి
ధరకొమ్ము నిలిపిన దాక్షిణ్యమూర్తి
నరసింహమూర్తివై నఖ దైత్యుజంపి
అరసి బాలుణ్ణి గాచినట్టి దేవుండ
యిల దానములు మూడు యెలమి
నడిగియును
బలు చక్రమూర్తిని బదిరి మార్చితిని
కార్తవీర్యుణ్ణి బట్టి గర్వంబు నణచి
వార్తకెక్కిన యట్టి భృగువంశ
తిలక
కయ్యాన నా దశకంఠు కంఠముల
విదళించినట్టి యో వీర శేఖరుడః
మదగర్వమున నంటి మామను కంసు
పదపడి చంపిన బలభద్రమూర్తిః
తరుణుల మానంబు తరిమి గైకొన్న
పురములు గెలిచిన బృందావతారః
యలమి లోకములెల్ల యిట్లు రక్షింప
గలవాడు నపుదుపు కలికావతారు
అంచితంబుగ నీదు ఆవతారమహిమ
కాటమరాజు కథలు
యంచగా నలవిగాదు యవ్వరి కైన
కేశవ రూపంబు గిరి యెత్తినట్టి
నీ శరీరము నందు నిలిచివున్నదియు
పన్నుగా తగరూపు యెన్నగానట్టి
పదములు శిరములు పరియంత
మందు
ముద మొప్ప జగతి త్రిమూర్తులు నీ వెం
కడు వేగ నీమోము గరుడని రూపు
నడుమ జూచిన నీవు నరసింహ్వ
రూపు
పక్కను జూచీన ఫణిరాజు రూపు
వెనుకను గనుకొని వివరించి చూడు
హనుమంత రూపుగా అమరి
వున్నది
అవనిపై నాలుగు అవతారములును
భువన భీకరుడవై వుండితివి దేవః
యిలలోన టొల్లేవు అనియెడి పేరు
చలమున రిపులను చంపుదువయ్య
బ్రహ్మయు నీమోము భావించిచూడ
నిర్మల సుజ్ఞానులయిన నీ పొదుగు
క్షీరాబ్ధిగా అవని జనులు యెన్నుదురు
ధారుణి నీ కొమ్ము తపస్యేంద్రులెల్ల
హరిహరాదుల బోల్చి అమర
గొరసాలు వరుసగా
నెన్నుదురు
గొనియాడచుండ
అష్ట దిక్పాలకులు అందురు పొగడ
శ్రిష్ణ యెల్ల యెరుగ చెలువంద నీవు
మము బ్రోవ నుంటివి 'మాధవమూ ర్తి<noinclude><references/></noinclude>
lpwr9gjdlpdt2yqslp39nzkgkwbnp2i
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1774
104
223179
577124
2026-09-07T14:33:17Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '887 యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట మిము గొల్చి యున్నాను మిము జూచినాను గొల్లరాజును నేను కోర్కె మీరగను పల్లవాధిపునితో పగ బెణకి వస్తి నా పగ లీడేర్చు నన్ను రక్షించు రేపు నాలుగు జాములు ర...'
577124
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>887
యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట
మిము గొల్చి యున్నాను మిము
జూచినాను
గొల్లరాజును నేను కోర్కె మీరగను
పల్లవాధిపునితో పగ బెణకి వస్తి
నా పగ లీడేర్చు నన్ను రక్షించు
రేపు నాలుగు జాములు రేవులకాడ
మాపు నాలుగు జాములు
మందలకాడ
యెక్కడ పగవారు యెదురైనచోట
ఫ్రక్కున పగవారు కదలి రాకుండ
పిల్ల గొరిసెల నీవు భీతి పొందించు
వాలాన కొందర్ని వడిజుట్టి చంపు
కొమ్ముల కొందరిని కోరాడి పొడుచు
చిమ్మగా రక్తము చీరి వెంటాడి
జగతిలో నీ కీర్తి జనులెల్ల పొగడ
పగ నిర్వహించుమీ సంతాన సురభిః
కాటమరాజు బొల్లావును తోడ్కొని వచ్చి కాణ్యమున
యనుచు యాదవరాజు యప్పుడు
మొక్క
కనుగొని బొల్లేపు కడు సంతసిల్లి
పగయెల్ల తనదిగా భావించి మదిని
నిలుపుట
తగ మోదములతోడ ధగణీశు జూచి
అగ్గలంబుగ అమృత పూరంబు
దిగ్గున లేచి దేవతాసురభి
నిలిచెన న్నలనన్న నిమిష
లొలుక
మాత్రమున
సలలిత వైభవం బలర మోదమున
కౌమరొప్ప ముత్యాలగొడుగు బట్టిప
రమణియ్యముగ ఆపు రంగుగా కదలె
చామరంబులు వెల్ల ఛత్రములు బట్టి
శ్రీమంతులై రాజశేఖరులు నడువ
కాళ్ళను అందెలు-ఘల్లుఘల్లు అనుచు
తాళమానంబుగా తగు వేట్క మోవ
ఘనమైన శంఖములు కనక
తప్పేటలు
ఘన మృదంగంబులు కర్నచిరువులు
వేణునాదములును వీణె నాదములు
ప్రెణితింప భేరులు పెద్ద బూరుగలు
ధారుణి వణకంగ తమటంబు లాది
చేరి యిరు గడలను చెలగి మ్రోవంగ
గోవురూపం బైన గోపాలమూర్తి
తెంచి
ఆరూఢి ఆ ఠావు కట్టు
ఆచ్చోట యెత్తిరి అసుర మోములడి
యెచ్చు అయిన వక డేర యింపు
సొంపలర
పరుపు దిగువన వేసి పట్టుతవాసి
పరచిన బొల్లి ఆవు పవళించే నంత.
ఆవుకు వాణ్యములు ఆరు యేర్పరచి<noinclude><references/></noinclude>
mbnidedq6n2i8tz6lccv65w31auxtpl
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1775
104
223180
577125
2026-09-07T14:33:37Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '888 ఆవు వినగాను ఆవులన్న యిట్లనియె "అడ్డాపు కట్టయు, అమల చెలికె తుండి లింగముకొండ, తూముల యేరు పుచ్చెముల పాలెము, సొమ్మనవుంట యెచ్చువై వలుగళ్ళ యేనేవు తరుచు యెదురుల చెరువును యెలమి...'
577125
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>888
ఆవు వినగాను ఆవులన్న యిట్లనియె
"అడ్డాపు కట్టయు, అమల చెలికె
తుండి లింగముకొండ, తూముల
యేరు
పుచ్చెముల పాలెము, సొమ్మనవుంట
యెచ్చువై వలుగళ్ళ యేనేవు తరుచు
యెదురుల చెరువును యెలమి
ఆదిగను
వదలక కాపాడ వలసయ్య "అనుచు
ధరణీశు మ్రొక్కిన తలయెత్తి ఆవు
వరమిచ్చి పొన్మున్న వసుధీశ్వరుండు
యరగడ్డపాటికి యెత్తి చనె నంత
.....
కాటమరాజు కథలు
మరిది వంకన జూచి మండలాధిపుడు
కరుణతో పలికేను కల వాక్యములను:
"ఆరుదైన ఠాణ్యంబు ఆవుకు అమిరె
యెరువుగా తాణ్యంబు యిరువుగా జేసి
సాగలకొండ జనార్ధుని యెదుట
బాగుగా పిన్నయ్య బలములు నిలిచె
చిల్లర ఠాణ్యాలు శీఘ్రమేర్పరచ
వలనయ్య వో మరిది! వనర
యాదవుల
పిలువు నంపు" మటన్న ప్రియ
వాక్యములును
ఆలరుచు నాయుండు యాదవుల
తనకంబుపై నెక్కి తన మరిది తాను పనికి వారలనెల్ల పైనంబు చేసి
కొమరొప్ప కూర్చుండి కూరిమిచేత
పద్మనాయుడు చిల్లర
'మరిగుంట తాణ్యనామము ఆవులన్న
నర్రావుల నీవు నని మొననుండి
గుర్రాల నీల గొంకక పొడుపు
...పార్థన జలముల నీవు
మందలావులతోటి మన్నీల నెదిరి
పెండ్యాల యెద్దుల పేరుకల బలము
అండబాయక నిలిచి ఆలంబు నెదిరి
కడువేగ వేయరుల కదిసి
పొడిపించు
యడపక సంగనః అతివేగ బొమ్మ
అమిత విక్రమశాలి అల్లాడి పరశు!
జూచి
రాణ్యములను ఏర్పరచుట
కొమరొప్ప లింగాల కొండపై నుండు
(కలి) కుల ముమ్మన్న!
యెలుకొండ బాలుకన
యెందుకు మాట
మునిమాడి పాలన, పోని నీ బలము
దామి పెట్టి చెరువు దాపున నుండు
సమమైన బలముల సమకూర్చి చాల
హరిశ్చంద్ర భార్గవ! అల శానతోటి
దరిమడుగు దిక్కున తగ వేడ్కనుండు
కరివదదఃనీదై న కలమూక తోటి<noinclude><references/></noinclude>
ihgqr9r0cavvsl9tiykleb7v7w0la7k
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1776
104
223181
577126
2026-09-07T14:33:49Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట కరియెద్దు కురునను కదలకనుండు రాచెర్ల కృష్ణమః రంగుగా నీవు రాచగుళ్ళపాట రమణతో నుండు యెక్కువ మారేల్ల యెలనాగ! నేడు చలువౌప్ప నీవుండు శాసలతోడ కొప్పుకొండ న...'
577126
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట
కరియెద్దు కురునను కదలకనుండు
రాచెర్ల కృష్ణమః రంగుగా నీవు
రాచగుళ్ళపాట రమణతో నుండు
యెక్కువ మారేల్ల యెలనాగ! నేడు
చలువౌప్ప నీవుండు శాసలతోడ
కొప్పుకొండ నేతమున
కొమ్ము కసినేడ
నొప్పిన మూకతో వొనర నీవుండు”
అని యిట్లు నాయుడు
ఆడు వాక్యములు
పిని వారు పయనమై వేగంబె పోయి
తమ తమ ఠాణ్యాలు తగ్గు
మోదమును
అమిత వైభవముల ఆటు నిలచిరంత
అక్షోహిణి యెద్దులు ఆదూర నిలచె
రక్షించు కాటమరాజు చేరగను
నాలుగు టెద్దులతోడ చట్టు వారెర్రు
యలమితో నిలిచెను యర్రగడ్డపాట
కొదవ లేకుండ యా గోపవర్గంబు
యిన కులాధిపునకు యిరుగడల
బ్రాహ్మలు దీవించ భట్లు పొగడగను
అమ్మహిపాలుండు నలకొలువై య్యె
మండలాధిపుడైన మరిది రాఘవుడు
దండిగా యుండిరి తగు వేట
వీరినీడు గోసంగి వీరులతో కొలువు దిరుట
888
అంత నా పంచముండగు
భట్టు యెన్న
చినగబ్బి పెదగబ్బి చెన్ను సోదరులు
ఘనముగా బీర్నేని కదసి
కౌలునగను
వింతగా పటు పరాక్రమము వేమారు
కొనియాడ జగతిపై గోసంగి
బలుడు
ఘన ఐలోన్నతుడగు గతి బీరినేడు
శివ సేవకుండగు శివ నాగమయ్య
నపుధరించిన కులనాయకోత్తముడు
వినరంతు పెదరంతు
పరగ పాడావుల పాలన్ని ద్రావి
పెరిగిన చిన్నయ్య ప్రేమతో కొల్వ
గంట గంటల బోడిపొగి సింగిలియు
విజయ శూరులును బొగ్గండు
.... ***
బీర్నేని తమ్ములు
అడ్డక తీయు పెబ్బడిదము కన్న
పొడుగుత్తి చెన్నయ్య మొదురుల
వినతి యిరుగడలను వెలసి
బొమ్ము
కొలువగను
44)<noinclude><references/></noinclude>
9vah0k7jaesj8fddv577e46eou4h0kv
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1777
104
223182
577127
2026-09-07T14:34:00Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '890 మురువైన మురుగులు ముత్తిరి ముసులు రొంప గందమనేడు రుద్రకోటి కొండ కెంపుల కొమ్మినేడు కౌళంపు దింగు నాలుక తీయు నుసివి వరసూదినేడు - గచ్చుటరుగుల గంధ కల మబ్బినేడు నిశ్చలవ్రతు ని...'
577127
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>890
మురువైన మురుగులు ముత్తిరి
ముసులు
రొంప గందమనేడు రుద్రకోటి కొండ
కెంపుల కొమ్మినేడు కౌళంపు దింగు
నాలుక తీయు నుసివి వరసూదినేడు
-
గచ్చుటరుగుల గంధ కల మబ్బినేడు
నిశ్చలవ్రతు నిమ్మ బోడయ రంగు
పెదగుత్తి పాపడు బెబ్బులి మాదు
సదయుడ చన్నమ సదరికి నేడు
గుది పెట్టి గొండడు గుడ్లూరి పోయి
కదకంపు విట్టలి కడు పోతినేడు
కనకపిడి యావు కారుపోతుల నాము
పినక త్తియును కారు
పెనుగొండ మచు
కోటమరాజు కథలు
అరిగ కుండల మేడి అనమడి పోలు
సురక తీయును చెన్న చూచు
జమిడిపాగల బొమ్ము చోకరాల
పోతు
కొమర గిరియును కారుపైమతిమారు
వీరలు మొద లైన వీర గోసంగులు
ఆరువేలును గూడి ఆ బీరినేని
కొలువంగ సిరిదేవి కూర్మొనందనుడు
కొలువగా గూర్చుండి కులభటుల
సమర నిశ్శంకుండు
జూచి
సాహసోన్నతుడు
అమిత విక్రమశాలి యగు బీరినేడు
తనకైన భటులతో తానున యిట్లనియె
కాటమరాజు తనకు ఠాణ్యమీయలేదని బిరినీడు చింతించుట
"వినుడి సాహసులార
వివరంబుగాను
ఘనుడైన నలనన్న కాంతిచంద్రుండు
ఆదిమూర్తి యైన ఆవుకు మొన్న
పాదచారై పోయి బాగుగా మ్రొక్కి
అనువైన ఠాణ్యాన ఆవును నుంచి
మనుజనాథుండును మన్నెరాజులకు
పనిబూని ఠాణ్యాలు బాగ యేర్పరచి
మదిలోన నలనన్న మరిచెనో నన్ను
అలనాడు మాయమ్మ అమ్మ నూకాంబ..
సలనన్న కును జెప్పి నన్న ప్పగించె
నీ
అన్న! నీ తమ్ముండు ఆదరంబుగను
మన్నించమని చాలా మనవిగా చెప్పె
ఆమాట తప్పక ఆవులన్నయును
మామీ
యన్నడు యుద్ధంబు యరుగడు
జ్ఞాపకము మరీచెనో లేక
యనుచు
చిన్నవాడని పంప జాలకున్నాడో?
జగడంబు యన్నడు కాయలేదనుచు
పగవారిపై నన్ను పంప కున్నాడో!
యెప్పుడు, పగవారు యెదిరింప వెళ్ళు ..
అప్పు డంపుదమని ఆటు వుండెనేమొ<noinclude><references/></noinclude>
ipycqcl836aazghljsgbzhdux6xgcym
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1778
104
223183
577128
2026-09-07T14:34:16Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'య రగడ్డపాటి పోట్లాట 891 యీ రెండు వార్తలు వేగండె తెలిసి దెలుసు మనసులో మర్మంబు మనకెట్లు రాజునంకడలె.... ఆకూఢి క మడిగి వత్తాము” బీరినేడు తన గోసంగి దళముతో కాటమరాజును దర్శింప నేగుట...'
577128
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>య రగడ్డపాటి పోట్లాట
891
యీ రెండు వార్తలు వేగండె తెలిసి
దెలుసు
మనసులో మర్మంబు మనకెట్లు
రాజునంకడలె....
ఆకూఢి క
మడిగి వత్తాము”
బీరినేడు తన గోసంగి దళముతో కాటమరాజును
దర్శింప నేగుట
శివపూజ చేసియు శివునకు మ్రొక్కి
బీరన్న ధరియించె బిరుదు.
అన్ని యును
వివరమున సొమ్ములు వేట్క
ధరియించి
చెవులను ముత్యాల చౌకట్ల జోళ్ళు
నవరత్న ఖచితమౌ నపరంజి పైడి
పతకము మొలనూలు బన్న
సరములును
అతికమౌ పేరులు ఆణి ముత్యములు
కుచ్చెల కుళ్ళాయి కులుకు నేమళము
పచ్చల కడియాలు పసి డుంగరాలు
రం గైన మురుగులు రత్నహారములు
బంగారు మొలతాడు బాగుగా నింప
తెలివైన మొలదట్టి తిలకంబు బొట్టు
పొలుపుగా బంగారు పువ్వుల కాలు
భైరవ బలుడును బహు వీర వరుడు
సౌరుగా బిరుదులు సమర శేఖరుడు
గౌనుకొని మాతంగి గోత్రపాలుండు
జనులెన్నగా నుర్వి జాంబవకులుడు
వీరున్న పరపుత్ర వినుత
తమరంగా గోసంగు లందరు నపుడు
తమ బిరుదులన్నియు ధరియించి
రంత
కొమరొప్పగా నంత కొత్త చల్లడము
మునియ్యమగు చంద్రకాని దట్టీలు
ఫలితోలు బిరుదులు పూని కాశలును
చెలు వైన సరిపెనలు చెంపగంధాలు
టంపు జరిగెలు గంట గాలములు
నీదైన కుడిసిగలు నిలువు నామములు
సిగల పువ్వుల చెండ్లు సింహ్వ
మరిగెలుసు
పకకాల వరిగేటి వొరుగు రుమాళ్ళు
వరలు గోసిన కత్తు లొనర చేపట్టి
కిరుచు చే కత్తులు గీరు గంధాలు
పులిచర్మములు మంచి జోడు
ఘంటలను
తలకొని వారి చర్మములు చక్రములు
పొగడ పచ్చల పేర్లు భుజ
సాహసుడు
బీరన్న యను పేరు పృథివిపై
బంధములును
పొగడ
తగిన గవ్వల పేర్లు దండ
యిగవొంద అర్థనారీశ్వరు జల్లి
కడియములు<noinclude><references/></noinclude>
aaofgi6aui1g5um5d8gu4qoz44deg4f
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1779
104
223184
577129
2026-09-07T14:34:27Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '692 కాటమరాజు కథలు యెలుగు తలాటములు వేట్క వేడుక గంతులు వేసేటివారు భుజములు ఘనమైన సింహ్వంబు గచ్చుటరీ యెలుగు చర్మములును యెన్నగా గెలును కటిని మొనక తి ఝళిపించి మురిసేటి యెడఫక బిర...'
577129
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>692
కాటమరాజు కథలు
యెలుగు తలాటములు వేట్క
వేడుక గంతులు వేసేటివారు
భుజములు
ఘనమైన సింహ్వంబు గచ్చుటరీ
యెలుగు చర్మములును యెన్నగా
గెలును
కటిని
మొనక తి ఝళిపించి మురిసేటి
యెడఫక బిరుదు లన్నియును
వారు
సవరించీ
యెడమ చాతన కొమ్ము
రువొక్క వేర్లు
అడ్డకత్తులు డిప్పి అంత మెరువళ్ళు
అడ్డ బెళుకులతోన అటు వచ్చువారు
కత్తులు ద్రిప్పుచు కరుల కై వడిని
కోపంబు చూపును కోర మీసములు
దాసిన నవరత్న దండ కడియములు
రంగు మీరిన
వన్నె రావిరేకలుసు
.... మెడ పెను నేవళము D
వాలు గత్తులు సన్నవలిపై దుప్పట్లు
చెలువొప్ప సవరించి చెలగు
మత్తుగా మసలుచు మరి వచ్చువారు
మొత్తమై గుమి గూడి ముందర
మెరసి గోసంగులు మెండుగా
బిరుదులు నీడను బీరన్న కదిలే
నడువ
నడువ
గబ్బులి రంతుల కదసి కొల్వగను
గొబ్బున నలనన్న కొలువు కేతించి
మండలాధిపుడైన మహిపాలునకును
తప్పెట్లు
అప్పుడు మోయింప ఆగురుగులు
గాను
తప్పెట ధ్వనులకు తాళమానముల
ఆడుగుల చిందుల నాడేటి వారు
ఆడుచు హరి హరాదుల
ముకుళితంబుగ నిలిచి ముదముతో
పాడుకొనుచు
ననియె
దండమొప్పగ బెట్టి ధర సాగి
వీరినీడు కాటమరాజును ఠాజ్య మడుగుట
"సకల జీవాధారః సజ్జనోద్ధార !
ఖగపతి బిరుదులు గల మహారాజు
రవితేజ! యాదవ రాజన్య చంద్రః
వివరముగ వినుడి నా
విన్నపం బొకటి
చల్లవారేవురు సాహసోన్నతులు
చల్లగరిగల వేగ సరుగున నిలిచె
బోగమపాటను బొల్లేపు యిప్పుడు
బాగుగా నిలచెను పగరుల జంప
మరియు యాదవులకు మంచి పేరైన<noinclude><references/></noinclude>
0obyhrabuofyi25qld17o220y0ahohs
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1780
104
223185
577130
2026-09-07T14:34:40Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట అరుదైన ఠాణ్యాలు అందరికి అమరె యిచ్చిన యీ శిశువు అయిన ,888 దాదులచే ధరణీశ! మాకొక ఠాణ్యమేర్పరచి పరగంగ విడమిచ్చి పంపుమీ నన్ను" జలపింప పదములు రెండు పరువళ్లు అ...'
577130
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట
అరుదైన ఠాణ్యాలు అందరికి అమరె యిచ్చిన యీ శిశువు అయిన
,888
దాదులచే
ధరణీశ! మాకొక ఠాణ్యమేర్పరచి
పరగంగ విడమిచ్చి పంపుమీ నన్ను"
జలపింప పదములు రెండు పరువళ్లు
అనిన కాటమరాజు ఆల్లున నవ్వి
తన మదిలో నున్న దయతోడ
నేర్చ
జగతి పై గోసంగి జాంబవకులుడు
జలికె
" విను బీరి నాయుడా! వివరంబు
గాను
నిను బంప కార్యంబు లేడేమి గలిగే
అమ్మ నూకాంబిక అవినాడె నిన్ను
సమ్మతంబుగా నిచ్చి చయ్యన బంపె
అ తరి సూక్షాంబ అనియె నొక
పగవారిపై నితని పంపగా కు
నిను మొయ్య కార్యంబు నెన్నడు.
గలదు
పనిగల వేళను పంపుమా యనుచు
అమ్మ చెప్పిన మాట అతిగడువ
వలదు
మాట
అతడు నీ తమ్ముని హితవుగా
తమ్ములు సిద్ధిరాజు దళము లేతెంచి
చెప్పరాని విధమును చేసేటి వేళ
అప్పుడు ఆరణాము అలంబు శాయ
జూచి
యితడు మన్నన ఉంటు యితడు
శూరుడు
అతని బాహుబలంఖు యెన్నుదురు
వచ్చెద వటు నీవు ఎవరిన బలము..
యిచ్చట ఆ సౌద యే లగ”మ్మనిన
నలనన్నతో వీరినాయు డిట్లనియె
"తెలియ జెప్పెద రాజు తేదిగా
పురుణిఁప మీ తండ్రి పోలు రాజపుడు
చెరుకూరు కాండెమున చెల్లిన వెనుక
పగవారు మందులై బలములు
జగథాన నెదిరియు జంపి పగతులను
మడిసె నంతట
మసిలి నాయిని భార్య
కడు మసిలమ్మన మనపుణ్య కాంత
పైనమై గుండాన పడసురుకు వేశ
వై నాన యీ శిశువు వప్పించి మాకు
వినుమ
యన్నగా శత్రువుల్ యెదిరిన వేళ
వెన్నిచ్చి వచ్చుట విహితంబు గాదు
పట్టడగ వచ్చిన పగవాని కన్న
అట్టట్టు జుణుగక అటు తాథ మనక
మజ్జిగా సత్కీర్తి గైకొనవలెను
యట్టి వారికి భువి నిదియె పద్ధతియు
పగవారి పొడగని పారిపొయ్యేడి
తగవు గారిది వీర ధర్మంబు గాడు
పంతగించిన రిపులు బరిమార్చకున్న
పింతగా శత్రులు యెకుదు రవని<noinclude><references/></noinclude>
rwxwogj1et0fbgljkdxtsdh7ibx1gox
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1781
104
223186
577131
2026-09-07T14:34:50Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '694 చిన్ననాటను నుండి సిరిదేవి మమ్ము మన్నించి పెంచిన మన్నడ బంట పగవారు వినినను పనికి రాడనుచు నగియేరు పురజనుల్ నను జూచీ హనుపు మీరెన్నడు ముదమొప్ప చాల నన్ను ఘనముగానే జూడ కలహాంబ...'
577131
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>694
చిన్ననాటను నుండి సిరిదేవి మమ్ము
మన్నించి పెంచిన మన్నడ బంట
పగవారు వినినను పనికి రాడనుచు
నగియేరు పురజనుల్ నను జూచీ
హనుపు మీరెన్నడు ముదమొప్ప
చాల
నన్ను
ఘనముగానే జూడ కలహాంబు గలిగే
యేడు తరముల పగలు యిట
రాకమున్నె
నేడు తాణ్యము మాకు నేర్పడ దెలిపి
కరుణతో శలవిచ్చి కడు
ప్రియంబునను
పరదేశముపై నీవు పంపుట లెస్స
కాటమరాజు కథలు
అప్పుడే నా ఠాణ్య మమర కుండినను
దక్షిణాధీశులు తర్లి వచ్చేరు
యీ క్షణంబున మమ్ము యిప్పుడే
దింపు
బ్రహ్మాది విష్ణువు పరమేశ్వరాన
బ్రహ్మ ప్రభావంబు బసవేశ్వరాన
నమ్మిన బొల్లేపు నరహరి యాన
అమ్మ నూకాంబిక ఆగుమంచి యాన
నిరుపమ గుణశాలియగు పాపయాన
A ARE
యరణప్ప యాన......
పల్ల జడలును గల భక్తిరన్నాన
బల్లిదుండగు రఘుపతి పాదమాన
అలనాడు శ్రీకృష్ణు దరిచేత పిడుగు
నపాలయుని”
తెప్పరావుకు రాజ్య మేర్పడ
నిలిపితివి
కాటమరాజు బీరినినికి మంగల్లిపాడు తాణ్యమును
నిర్ణయించుట
మారుమాటాడక మహిపాలు డపుడు
బీరన్న మాటలు ప్రేమ నాలించి
కొంత యాదవ బలము గొబ్బున
పంపి
ఘనమైన సింహ్వంబు ఘాతమై
మొనవంక జూచిన మొనసి
త్రులకు
తోచు
శత్రులకును
వింతగా యా కత్తి వేగ నిప్పించి. ధార జూచిన క త్తి తగు
నప్పుగా ఆ కత్తి వర్ణించే రాజు
.....
"పృథివిలో నీ కత్తి పిడి జూచిరేని
కుదురుగా జనులకు కుతరమై తోచు
ఆరూఢి వజ్రాయుధంబుగా తోచు
పెనక జూచిన కత్తి పెంపు
తోడుతను<noinclude><references/></noinclude>
mi2n2u8f4idr0j59qhgokez9uk3cp0l
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1782
104
223187
577132
2026-09-07T14:35:02Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట గొనుకొన్న బలితంపు కోరమై తోచు" ఆటువంటి కరువాల మపుడు పూజించి తటుకున నలనన్న తమ్ముని కపుడు కర్పూర వీడియంబు కరవాల మిచ్చె వొప్పుగా గోసంగు లొనరశూరులకు నేర...'
577132
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట
గొనుకొన్న బలితంపు కోరమై
తోచు"
ఆటువంటి కరువాల మపుడు
పూజించి
తటుకున నలనన్న తమ్ముని కపుడు
కర్పూర వీడియంబు కరవాల మిచ్చె
వొప్పుగా గోసంగు లొనరశూరులకు
నేర్పున విడియముల్ నెరి వేగనిచ్చి
అప్పుడు భూపాలు డనియె
"విను వీరు నాయుడా!
నంతటను
వివరంబుగాను
ఆని మొన వైరుల హతము
విరివిగా నిను గొలుచు
వీర శూరులును
695
పరగంగ మంగల్లిపాటను నిలువు”.
అని భీరనేనిని యా చెన్ననేని
పనిచిన రాజుకు పద్మరాఘవునికి
అప్పు డందరు మ్రొక్కి అచ్చోట బాసి
పంపుతో మంగల్లిపాటికి వచ్చి
నిగనిగ మను పట్టు నీలి గుడార్లు
పగవారి కెదురుగా పరగ యెత్తించి
చెలువొంద పట్టు జముకారముల పైని
కొలువుండె బీరన్న
కుల బాంధవులతో,
క
(అసంపూర్ణము)<noinclude><references/></noinclude>
4dabe52gcrpx2o9c14avajggsb0zucz
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1783
104
223188
577133
2026-09-07T14:35:18Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భ క్తి రన్న కథ (ప్రత్యంతరము) అవతారిక శ్రీ కంటు మదిలోను చెలగి ప్రస్తుతి చేసి చేకొని శ్రీహరుని చిత్తాన దలచి పొంకముగ శారదను బుద్ధిలో దలచి గరిమతో దొనకొండ గంగను దలచి హరిహరాజుల...'
577133
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భ క్తి రన్న కథ
(ప్రత్యంతరము)
అవతారిక
శ్రీ కంటు మదిలోను చెలగి ప్రస్తుతి
చేసి
చేకొని శ్రీహరుని చిత్తాన దలచి
పొంకముగ శారదను బుద్ధిలో దలచి
గరిమతో దొనకొండ గంగను దలచి
హరిహరాజుల కృపను యాదవ
పుణ్యక
పంకజగర్భునకు ప్రణమిల్లి మ్రొక్కి జగమందు వెలయంగ జనులు
అతులిత కవిరాజుల అందరిని దలచి
మదిలోను రేణుక మాతకు మ్రొక్కి
దంతుని మదిన యే
ప్రొద్దు దలచి
మాకు భాగ్యము లొసగి మహిలోన
సి
శ్రీగిరి మల్లప్ప సేవా ధురంధరుండు
భక్తుడు పర్వతాన పట్టిన వ్రతము
సత్యంబు చెప్పేను జనులార !
భ క్తిరన్న శ్రీ శైల పర్వతము మీద జపములో
నుండుట
వినుడి
సుక్కల పర్వతాన సూర్యుల
హేమాద్రి గిరుల నడుమ
ఘటము
యింద్రకీలాద్రి
యెక్కువయిన పర్వతంబు
శిగినేశ్వరంబు' చెలువయిన
యేలేశ్వరంబు
మహనంది బుగ్గ
కాముని గుండంబు ఘనలింగ వీడు అటుకేశ్వరంబుః పురహరుని
1. శిశి రేశ్వరంబును 2 అధికేశ్వరము (పాఠాంతరము)
(పాఠాంతరము)
కృపను<noinclude><references/></noinclude>
h8802juszgnwdvzum537u6p5ch6pqc6
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1784
104
223189
577134
2026-09-07T14:35:28Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శక్తి రన్న కథ భూతాళకును వొయిగు 897. విడువక నొక కొండ విల్లుగా బట్టి బొబ్బ లీరన్న ప్రమది రక్షకుండు బస్వ పాతాళగంగ యా బ్రమరాంబ మటము కొండ గంగలో బసువన్న ఘనమం.న భృంగి నాట్యకుండు పుట...'
577134
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శక్తి రన్న కథ
భూతాళకును వొయిగు
897.
విడువక నొక కొండ విల్లుగా బట్టి
బొబ్బ లీరన్న
ప్రమది రక్షకుండు బస్వ
పాతాళగంగ యా బ్రమరాంబ
మటము
కొండ
గంగలో బసువన్న ఘనమం.న
భృంగి నాట్యకుండు పుట్టలో యిరవు
చాతను ఎంకపిల్ల శిరస్సున యింతి
మతిశాలి నందుల మటము
పడమరాను
మరివేగ సారంగ ఘటమున నుండి
గిరిభేది జనకుండు కేచరము • ర్తి
పుడురాజు వొదకుండు వురుగ
అమిత విక్రమశాలి అండజ వైరి
హస్తాన బ్రహ్మను అణచిన స్వామి
వస్తాది పులితోలు కౌల్యెవాటుగ
నొయిచి
కరిచర్మ పచ్చడంబు కప్పిన భోగి
కక్షపాం త్రిశూలము కలిగిన జోగి
మయిలావుల పాలు మరి త్రాగినట్టి
కయిలాస మేలిన కందేందు మవళి
తెల్లని విభూది దేహాన పూసి
మల్లప్ప వరమున మరి వేగ బట్టి
తరమునాటి పెద్దలు తమను ముక్తి పొందించుమని
భక్తిరన్నను కోరుట
వల్లపు పుణ్యగురువు వనరంగ
'హరహరా రక్షింపు'మని
మ
పలికి రంత
సేయుచుండంగ తొల్లి చనిపోయిన
తాతలు తండ్రులు తరమునాటి
పెద్దలు
పెద్దలు -
వొయ్యన జపములోను వొచ్చి
మతాన బంధువులు మరి నిలచి రంత
పొడకట్టిరి అయ్యవంక బలుగము ఆమ్మవంక
అయిదు రణముల చెల్లిన అయ్యలు
బలగము
వొచ్చి 'గయిన అన్నము బెట్టి గఁగ నస్తులు
జయమని భ క్తినన్న జపములో
నిలచి
ద్వారావతి నేలిన తాతలు వచ్చిరి
భుక్తిబెట్టి తమముం ముక్తి. బొందించు
భక్తవచ్చలుండ! నో భ క్తినన్న'<noinclude><references/></noinclude>
bylnp4dkk7qfvl014e7y0trzf2ppt0j
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1785
104
223190
577135
2026-09-07T14:35:42Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '898 కాటమరాజు కథలు భ క్తీరన్న కాశియాత్రకు పోగోరుట అని జపములోను నిష్టలు జూప కాల హేష్యము దెలళను కనక శూలము బెణికె కప్పెర కంటమాల గురువు తాళిక వల కాల పషిణి మువ్వ వల్లవులు కక్షపాళమ...'
577135
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>898
కాటమరాజు కథలు
భ క్తీరన్న కాశియాత్రకు పోగోరుట
అని జపములోను నిష్టలు జూప
కాల హేష్యము దెలళను
కనక శూలము బెణికె కప్పెర
కంటమాల గురువు
తాళిక
వల కాల పషిణి మువ్వ వల్లవులు
కక్షపాళము చెదిరెను కథండము
తొ
దక్షనాది మెరిసెను ధరణి
గుటిన
నిలచిన పెద్దలు నిష్టలు చూచి
పలికెను భ క్తినన్న ప్రమదుల గూడి
'కాత్ర పొయి వొచ్చేను.
ఘనులార వుండుడ'
శిశువులు భీతిల్లి ఆపము చాలించి
బసువన్న హరహప్రయాగ
పొయ్యేటి
శిశువులకు పయనంబు చెప్పె నా వేళ
భ క్తిరన్న ధనకొండకు వచ్చుట
తనతోటి మహాత్ములకు తానున్న
మటము
ఘనవేగ వొప్పగించి కదిలే
పెయ్యలతిప్ప మటాన
దొనకొండకు
మహిలోన అయితన్న
'మాధవుం డేలేటి
ప్రైవేశ మాయను
పర్వతాన నుండి భక్తుడు పట్నానకు
వొచ్చనం లేను
వారుసతో దొనకొండ వారెల్ల వినిరి
వల్లవులు తిరుమందులు వారెల్ల
వినిరి
ఘల్లున రంతాయ కూటాలలోను
కొమరక్క సిరిదేవి గోత్రాల
తమరంత విచారము
పెద్దలు
తలపొయ్య సాగిరి:
మా అయ్య వొచ్చింది
శిముడ!
"మటము విడచి ధనముకొండకు
కటకట హంత్యంబు కాకుండ
జప తపములు మరచి యీ తావుకు
వొచ్చింది.
ఆపడ ముందర ఆయిపుట్ట కుండీని
దేవపూజ విడచి మటము
దిగనాడినందుకు<noinclude><references/></noinclude>
krpphqsv4lk7y1pj64j35i7m5dho2dq
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1786
104
223191
577136
2026-09-07T14:35:52Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తిరన్న కథ 699 భావించి ధనముకొండ పాడు ఆటువలె ధనముకొండ ఆయ యతీశ్వరుండు యేమో వార్త నను సతుల వర్ణితుండు చాలించి రాడు. పూర్వజన్మము యేమొ పొడగట్ట కుంటేను పర్వతం దిగిరాడు భ క్తినన...'
577136
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తిరన్న కథ
699
భావించి ధనముకొండ పాడు
ఆటువలె ధనముకొండ ఆయ
యతీశ్వరుండు యేమో వార్త
నను
సతుల వర్ణితుండు చాలించి రాడు.
పూర్వజన్మము యేమొ పొడగట్ట
కుంటేను
పర్వతం దిగిరాడు భ క్తినన్న యిపుడు
అంకసరి యేమొ ఆనువాలు
గాబోలు
అన్నము గవుతమ్మను శిముచు
అడిగిన యంతనే
చెన్ను మీరగ మటము చేటుబుట్టి
పోయను
ఆరీతి దొనకొండ ఆయ గాబోలు”
సిరిదేవికి విచారము శాయంగ నపుడు
మటము వొద్దను శెంకులు మరి
ప
శంకరు డిక్కడికి చాలించి రాడు
తొల్లిటి వార్తలు యేమొ
కటకట విని శెంకుల నాద మందరును
తోచకుంటేను
నగరికి వొస్తున్నాడని నాతుల బిలచి
'తెగువతో మీరంత దేశాంత్రి
పల్లజడల గురువు పట్నానకు రాడు
సిరితొండ ఉంటికి శిముడు వొచ్చె
పుండరాదు; యిక మీరు వవ్వర్ల
బాటున
గరిమ తోడుక కంచి కైలాస మరిగె వుండు'మని పలికెను వొదిన
నీటుతో పొదిలె నిరియవ్వ యింటికి
మరుద
వాటముగా శీముడు వచ్చిన యంతనే
'నా అయ్య వొస్తున్నా'డని నాతి
గాటముగ తౌందితో కయిలాస
సిరిదేవి
మరిగె
చయ్యన నగురంత సుద్ధి చేయించెను
నగరుకు వచ్చుట
భక్తీరన్న తల్లి
దేశాంత్రి ఆయగారు దేవపూజ చేసి
బోంచేసి కాశాత్ర పోవలె ననుచు
శిశువులు కొలిచి రాంగ శివగురువు
పడి మించిన దూదిపావాలు తొడగి
వొళ్ళెల్ల వీభూది యోగ వాగాలు
తల్లి వున్న నగిరికి తా కదిలి వొచ్చెను
రాచగురువు వొచ్చి నగురు చొచ్చిన
యంలో
వాసిగా శంభుని పుదుకములు దెచ్చి<noinclude><references/></noinclude>
litn87xqs0dilc3h5j00txqpw5bxiqe
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1787
104
223192
577137
2026-09-07T14:36:04Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '700 కాటమరాజు కథలు పాదార్చన జేసెను పణతి అగుమంచి ఆరూఢి నుండి అందరు నపుడు పాదార్చన శాయంగ భ క్తినన్న శిశువులు నాదించిరి తెంకులు నగిరి లోపులను కూర్చుండు మని సెలవు గురువు తా నిచ్...'
577137
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>700
కాటమరాజు కథలు
పాదార్చన జేసెను పణతి అగుమంచి ఆరూఢి నుండి అందరు నపుడు
పాదార్చన శాయంగ భ క్తినన్న
శిశువులు
నాదించిరి తెంకులు నగిరి లోపులను
కూర్చుండు మని సెలవు గురువు
తా నిచ్చె
కూర్చుండి అందరు గురువును
1
యాదవ పుణ్యగురువు ఆ త్తకు తల్లికి
వీభూది ధరియించె విశ్వనాథుండు
గొబ్బున పల్లికొండ గోత్రాల పెద్దలు
అన్నలు తమ్ములు అతిభక్తి తోను
వొన్నెగా భక్తునికి వందనము చేసిరి
శ్రీ శైలము మీది యోగక్షేమము
అడిగిరి
చూచి అందరితోను సుద్దులాడిన
వెనుక
పురహరుడు దీవించ పులితోలు మీద
భక్తిరన్న తనను కాశీయాత్ర పంపుమని తల్లి నడుగుట
ఆ త్తము-తల్లిని అతివేగ పిలుచుక
పలికెను భక్తినన్న పశులు గూఢిః
“నాక్షీ తమణులారః నాతల్లి! వినరె
వారణాసికి బోయి మళ్ళి వొచ్చేను.
గ్రక్కున నీకును యీ క్రమమేల్ల
చెప్పేను
తాను
యేడు తరాల పెద్దలు యోగ్యంబు'
లోను
నీవున్న నగిరికి నేను వొచ్చినాను
దీవించి చెరుకూరు కవిలెలు తెప్పించు
అమ్మరో! కాశాత్ర అంపవే తనను"
అని యిట్లు పలికిన ఆ కాంతలెల్ల
అందరు చిన్న పోయి ఆచ్చెర్యపడిరి
అన్నంబు అమ్మరో తనను
అక్కడ నుండి పొయ్యేనని వొస్తిని
కాశి పోవలదని తల్లి భ క్తిరస్నను బ్రతిమాలుట
‘పొందుగ కాశాత్ర పొయ్యెద
8. యోగము
గుండె చాలదు; కొడుకు గుబులణిచ
కపుడు<noinclude><references/></noinclude>
hfh9lxa8h2hczzgyyk8ild47wtf1ta7
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1788
104
223193
577138
2026-09-07T14:36:25Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నందేను భ క్తీ రన్న కథ పుండును కాశాత్ర బొమ్మదు తనకు నేడు నీవు కాళాత్ర పొయ్యేద నడుము విరిగిన చంద మాయనో వెనయంగ కాశాత్ర యెట్లు పోయెద నంటివి? వేగి లేచి మిమ్ముల కన్నుల చూడ కొడుక ప...'
577138
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>నందేను
భ క్తీ రన్న కథ
పుండును కాశాత్ర బొమ్మదు తనకు
నేడు నీవు కాళాత్ర పొయ్యేద
నడుము విరిగిన చంద మాయనో
వెనయంగ కాశాత్ర యెట్లు
పోయెద నంటివి?
వేగి లేచి మిమ్ముల కన్నుల చూడ
కొడుక
పగులు చీకటి తనకు పట్టినట్ల
వుండుమ కాశాత్ర వొమ్మదు తమకు
నేడు నీవు కాశాత్ర పొయ్యద
మమ్ముల వెడబాసి మటములు
నంటేను
విడచి
నోరు నిండెను కొడుకః నోరాడదు
రమ్మని కాశినుండి జయరేకలు
తమకు
వొచ్చిన
భాగ్యభూములు విడచి పట్నాలు
వో బ త్తినయ్య!
జోగుల గూడి పోను వ్రాసెనా
విడచి
ప్రయాగ బొయ్యేనంటే
వో అయ్యః నిన్నంపి యెట్లుందు
కొడుక
బ్రహ్మః
నిశ్చలంగ కాశా త నీవు పొయ్యెద
నుడుగులు తప్పిన నోము ఫలములు
తప్పక
విక్షము విరిగి పడ్డ విధమాయ
తమకు
కడువేగ గర్భాన కంటిని మిమ్ము
విడువక నోములెల్ల విధమాయ
చెరుకూరి కదిలెలు తెమ్మంటె కొడుక
పరువడి దుఃఖంబు పట్టంగ రాదు
నా ఆయ్యః నీ రెంఖు నాదంబు విందేను
బోయలు దొనకొండ
పొడచిన ట్లయను
నీకే కారిపోను నీలకంటుండ
మాకు బుద్దులు చెప్పుచు మా అయ్య
కొడుక!
కొడుకరో: నీ ప్రాపు
కడుపలేదాయను
నీవు వొచ్చి మఠాన నిలిచినా
నీవు
మా అయ్యః పెయ్యల తిప్ప మఠాన
దివినుండి దేవతలు దిగి వొచ్చి
నుండుమా!
దనుముకొండనుండి తమ్ము దయ
జూడవలె గాక
రనుకొంటి గయ్యాల: కాళాల?
4. గయ యేల? కాశి యేల? ప్రయాగ యేల?
ప్రయోగ యాల:4"
701<noinclude><references/></noinclude>
1y7863md5xc1ejkzlo2h4ewn7809qae
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1789
104
223194
577139
2026-09-07T14:36:38Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '702 కాటమరాజు కథలు కడువేగ బుద్దులు కన్నతల్లి నడ లింగమూర్తి నవ్వి యిట్ల అనియె చప్పగాను కవిలెలు తెప్పించమని భ క్తిరన్న తల్లినడుగుట "రాజ్యభూములు చూచుక నగళ్ళు కవిలెలు తెప్పించ...'
577139
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>702
కాటమరాజు కథలు
కడువేగ బుద్దులు కన్నతల్లి
నడ లింగమూర్తి నవ్వి యిట్ల అనియె
చప్పగాను
కవిలెలు తెప్పించమని భ క్తిరన్న తల్లినడుగుట
"రాజ్యభూములు చూచుక నగళ్ళు
కవిలెలు తెప్పించు వో కన్నతల్లి!"
చూచుక
"నీవు కొడుకువు గావున నేర్చి
తేజముతో సంపదలు ధేనువల
నేరములు
చూచుక
శాయ నే క ర్తను గాని కవిలెలు
నిచలముగ యీ మాట నీకట్ల
8°432
మోక్షాన పొందేది ముందెరుగవే తివి
యంత రాజ్యము లేలిన
యెన్ని భూములు యేలిన
దొంతులలో దివ్య అవుట
దూర మెరుగ పై తివి
నే గలిగి మోక్షము నిలుపవలె గాక
సంగతిగ మీతోటి సాటి వారము
దేవ కర్తను గాను
వో అయ్యః పల్లికొండ వాడుగో!
నడుగా!"
తల్లి ఆడిన మాటలకు తల మొగ్గి
అప్పుడు
పల్లికొండను పిలచి పలికె నావేశ
దివ్యద్రిష్ట యెరిగిన దేవతామూర్తి
నావైన హఠిగురువు పల్లికొండను
మేము
యిరు వంశముల వారికి
"మనస్సులో దెం సెను
మహనీయమూర్తిః
యిహపరములకు త్రోవ
గరిమతో నానుండి కలుగవలె గాక
చనిపోయిన వారికి మనివున్న వారికి
బ్రతికించ అన్నము బెట్టు
మమ్ముల కాశాత్ర పోవద్దన్న
నీవు
అమ్మరో! అయ్యలు చెల్లిన
అంకసరి వార్త
మాదేమి తల్లి
కవిలేలు వినిపుడి కాశాత్రపోయి
తీర్థములు యిచటకి తెచ్చేము తల్లి!
వార్తలు మారు మాటలు వొద్దు
నో యమ్మ!
మా తావు ధ్యానము మీ తావున
రాస్యపు మాటలు రనభంగము చేసి
బయలు పుచ్చరాదయ్య పందముల
రగుపతి!"
సందుల పుణ్యగురువు నవ్వి
గలదు<noinclude><references/></noinclude>
khslw238uvrrvd6pki61nlqb375t5ua
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1790
104
223195
577140
2026-09-07T14:36:50Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భ క్తీరన్న కథ "కందర్ప గురుభ క్త1 గాంభీర్యశాలి: వినివుంటే మంచిది వినుము అందరు విన్నది అది లెస్స గాక వో బావ కవిలెలు తెమ్మని కరకంటు పలికెను 708 నముసుకృతము లేటికి? స్వర్గానికి త్ర...'
577140
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భ క్తీరన్న కథ
"కందర్ప గురుభ క్త1 గాంభీర్యశాలి: వినివుంటే మంచిది వినుము
అందరు విన్నది అది లెస్స గాక
వో బావ
కవిలెలు తెమ్మని కరకంటు పలికెను
708
నముసుకృతము లేటికి? స్వర్గానికి
త్రోవ
చూచేటి ముచ్చటలు చుట్టాలు
బంధువులు
భ క్తి రన్న కవిలెలుచూచి గత ఏష్యములు చెప్పుట
శివగురువు మాటలు విని తెప్పించే
కవిలెలు:-
హరిగురువు శివగురువుకు అందించె
"వరుసతో అంకసరి వాత
నెలలు వద్ధెనిమిది నిండుగా నుండె
అంకసరి యేటిమీద ఆరునెలలై
పున్న
కవిలెలు
నెలలు పన్నెండైన నిలచి కాశిలోను
సేవించి ఆరునెలలు సమీపము
జుచినాను
గురుతెరిగి మాగ మాసము
వరకు
పొంకముగ చిత్రభాను పోయి
శాంకులేదు యాభయి యెనిమిది
యేండ్లున్న రాయె
శ్రీకూర్మమందున సింహాద్రిరాజు
చేకొని కళ్యాణాన చెలగి పెద్దయ్య
యేనుగు నాథు కొండన
యర నూకరాజు
పూనికతో నలనూక భూనాథుండు
గురులింగమూర్తి!
యేటి మీద ఆరునెలలు యీశ్వర
మహిమ
యంటనె నిజవార్త వినగద్దు తమకు
యేడూడు వెళ్ళిన ఆరునెలల లోను
దండిగా భాద్రపదము దగ్గర నుండి
మాఘానికి ఆరునెలలు మతమున
సరియు
దశమి యేకాదశి ద్వాదశి త్రయోదశి
బెజవాడ
చెరుకూర పోల్రాజు చెల్లిన వెన్నుకు
చిత్రభాను సంవత్సరము చేటు
చెతుర్దశి నాటి మాపు
• యాదవులకు
తెలిసి కాశికి బోయె దినమున నుండి
ప్రొద్దుకూ డేటప్పుడు తల్లి ప్రొద్దు
పౌడచి రాంగ<noinclude><references/></noinclude>
t6e9vespyrfcog6wbe8j3px2yx9sf6l
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1791
104
223196
577141
2026-09-07T14:37:38Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '704 సిద్ధము అమావాస్యనాడు చారంగ కాటమరాజు కథలు శంకరుడు రాగి శాసనాల మీదను తమకు లెబ్బ అంత వ్రాసుకొనెను పాడ్యమినాడు ధనముకొండకు నీలకంటుండ ప్రవేశ మవుదాము యీ లెబ్బ వ్రాసుకొని నిజ...'
577141
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>704
సిద్ధము అమావాస్యనాడు చారంగ
కాటమరాజు కథలు
శంకరుడు రాగి శాసనాల మీదను
తమకు లెబ్బ అంత వ్రాసుకొనెను
పాడ్యమినాడు ధనముకొండకు
నీలకంటుండ
ప్రవేశ మవుదాము
యీ లెబ్బ వ్రాసుకొని నిజము
దివినుండి దేవతలు దిగివొచ్చి
రనుకుఁటిని”
ఆ సమయమున ఆయ్య పున్న
హరిశివావురము
కీర్తించి
పల్లికొండ-భక్తుండు భాషించుకొనిరి
యిద్దరు యెరుగుట యితరులు వినుట
బుద్ధును దెలసిన పురహరులు
ఆ లింగాల కొండకు యీ గంగాల
A
కొండకు
భాషించి అందరు ప్రజాభణముగాను
యిన్నూట యనభై ఆమట లెక్కను దేశాత్రి అయగారు చెప్పి నొక మాట
కలని వుండి వినివుంటే కంటనూల
గురువు
పాపనూకను దయతో చూడుడని భక్తి రన్న చెప్పుట
"వో బావః పల్లికొండః వో యత్త
కొమరక్క
నా బుద్ధి వినవమ్మ నా తల్లి సిరిదేవి!
తమ్ముడు అయితన్నః దయవుంచ
వోయి
నమ్మించి తెచ్చిన నాతి వున్నది.
పాపనూక వున్నది బాంధవులార
కాపాడుక రారె వో కన్నతల్లి!
పాలు గెలిచి తెచ్చిన పాపన్న మీద
కాలిమితో అందరను దయవుంచ
రమ్మ!
ఆగుమంచిని పాపను అమ్మరో ' నీవు
వొక్క సమానముగ జూచి వుంచవే
దయన
వుసూరు మంటేను వొమ్మదు తనకు
అప్పకూతురు వని నీవు ఆదేశించ పోకు
పాపన్ని వలపక్షము ఆడికి రైన
ఆపద ముందర ఆయిపుట్ట కుండీనె
పతిసతి పాపమ్మకు బ్రహ్మదేవుండు
ఇత గూర్చిన దనుక దయ
పుందరమ్మ!
కొమరక్క వో యత్త నీ కోడలి మీద
చాల దయవుంచు" మని చెప్పిన
వేళను<noinclude><references/></noinclude>
getjc3zzq1h0lxyr09o94cefszi29ma
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1792
104
223197
577142
2026-09-07T14:39:03Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భ క్తి రన్న కథ 705 భక్తిరన్న కాశికి పయనమగుట ఆవేశ భ క్తినన్న ఆనతిచ్చిన వెనుక శిశువులకు భక్తినన్నకు సిరిదేవి బాలరాజు లందరికి భయ భీతులు కలుగును యప్పుడు పొసగంగ అన్నము టోంచెయ్య...'
577142
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భ క్తి రన్న కథ
705
భక్తిరన్న కాశికి పయనమగుట
ఆవేశ భ క్తినన్న ఆనతిచ్చిన వెనుక
శిశువులకు భక్తినన్నకు సిరిదేవి
బాలరాజు లందరికి భయ భీతులు
కలుగును
యప్పుడు
పొసగంగ అన్నము టోంచెయ్య
రఘుపతి నడిపించు రాజ్యభారంబు"
అగణితముగ పల్లికొండ అయితున్న
పెద్దలు
వొక్కరొక్కరు తమ యోగవాగాలు
తమ్ములు మరుదులు దణ్ణమని
గ్రక్కున పుచ్చుక కదిలిరి వేగ
కొమరక్క సిరిదేవి గోత్రాల
మ్రొక్కిరి
సమ్మదిగ నఁనరు సర్వేశ్వరునికి
పెద్దలు
వందనము చేసిరి వొచ్చిరి మగడి
ప్రియముతో సిరిగిరమ్మ
బంధువుల తిరుగనంపి బ త్తినయ్య
అందరిని తిరుగనంపి అయ్యవారు
ముమ్మయ్య పోచయ్య ముద్దుబాల
కదిలెను
లిద్దరు
పందముల పల్లికొండ బాలరాజు
సాంగన్న కండర సంహ్మరుడు కగకణకు
అందరు వొచ్చిరి ఆయగార్ని
గొలచిరి
నందుకురువ వద్దను నటవొచ్చి
సంగట పల్లికొండ సరస అయితున్న
గంగరావుల నీడ బొంగరాల
రిద్దరు
అల్లుని తమ్ముని అటు బిలచి వేగ
బయలు
వల్లవుల పుణ్యగురువు వొకవార్త
రంగు మీరగ నిలచి రఘుపతిని
బిల
"యిడి అడి యోగమేమంటు
“వుండుడా: ధనముకొండను
పూర్ణతముగాను
ఆచంద్రతారార్కముగను
యేలుడా పట్నంబు యీశ్వరు
5. ఇమ్ముగా 6. పడికల
45)
ఘక్కున బాలలారః కనివుండరోయి
దక్షణాది వార్త ధనముకొండ 'వార్త
నిశ్చలంగ కాశిలో నేనున్న వార్త
యీ యోగక్షేమంబు యిద్దరు
మీరు<noinclude><references/></noinclude>
jzepxdjszqdvry5xwi0kmdoa1aq3029
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1793
104
223198
577143
2026-09-07T14:39:15Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '706 కాటమరాజు కథలు అగతి వినివుండుడీ అన్నలాకః చెల్లెలి కొడుకు పోచయ్యను చిన్ని ముమ్మయ్యను మళ్ళనంపి ఒత్తినన్న మరిపోయ మీరు " బాలలు ధనముకొండ పట్నముకు వొచ్చిరి. భక్తిరన్న దారిలో...'
577143
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>706
కాటమరాజు కథలు
అగతి వినివుండుడీ అన్నలాకః
చెల్లెలి కొడుకు పోచయ్యను
చిన్ని ముమ్మయ్యను
మళ్ళనంపి ఒత్తినన్న మరిపోయ
మీరు "
బాలలు ధనముకొండ పట్నముకు
వొచ్చిరి.
భక్తిరన్న దారిలో గల
పుణ్యక్షేత్రములను దర్శించుట
కబోధీశ్వరః కరుణించు మమ్ము"...
కాలాంత పుణ్యుండు కదిలె
త్రిపురాంతక
చేరి సర్వేశ్వరుని సన్నుతి చేళను:
"హరహర గౌరీశః అంగజ వైరి.
త్రిపురాలు కొట్టిన దిట్టమౌ స్వామి!
కృపచూడవే మమ్ము గోరాజగమనః"
అని సన్నుతించి అతివేగమున
గులె
చెన్నుమీరగ వొచ్చి చేజర్ల పిలిచె
కబోది లింగము'కు కరకంఠుపకు
మొక్కి
సద్భక్తిగా నిలచి ప్రార్ధన జేసె:
"కాళికి సరిపట్నము కావలసి నీవు
వాసిగా యిచ్చట వ్రతము
నిల్పుకొని
జపతపములు బాల శివునికి మెప్పించి
ఆ పక్షిని రక్షించి హరిహరాజులకు
మేతడేగకు శిరస్సు మెదడు
యిచ్చినావు
నూతికెక్కిన శివచక్ర కీర్తినిగా చిరి
నిబ్బరంగ చేజర్ల నిలచి వెలసినయట్టి
7. కపోతలింగము,
మర్నాడు బత్తినన్న మరి తర్లిపోయ
ధర్నాల కోటను తగువేట్క నిలిచే
అమరేశ్వరుని జూచి హ సముల్
"ప్రమథుల పోషకుండ
మొగచి:
భక్తవత్సలుడః
సమసారము యింతిని
చక్కబెట్టినావు
జముఖాళము పులితోలు చదురుగా
కరుణించి ముక్కంటిని కన్నట్టి
జేసి
స్వామి
దయవుంచవన్న!"
ధరణికోట అమరన్నః
అనిస్తవుత్యము చేసి అచ్చోట తల్లి
మరునాడు పుండ్రవెల్లిని
మహాఘనుడు నిలచె
వర్ణించి యా పద్మవల్లభుని వేడె:
"శంఖు చక్రావతార!
P నుతికెక్కిన చక్రవర్తివి గాచి<noinclude><references/></noinclude>
3rg4t5inoi6mc3xyuhvhkivig83s11r
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1794
104
223199
577144
2026-09-07T14:39:35Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తీ రన్న కథ పంకజ రుద్రుండ! బ్రహ్మాండ లంక సంహారక। రావణ వైరిః బెజవాడ తర్లిపోయ పీతాంబరుండు రాజమహేంద్రానకు రవణితో నాయక! గోదావరి స్థానము గురువు తా చేసి, "మోదముతో సారంగుని మోక...'
577144
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తీ రన్న కథ
పంకజ రుద్రుండ! బ్రహ్మాండ
లంక సంహారక। రావణ వైరిః
బెజవాడ తర్లిపోయ పీతాంబరుండు
రాజమహేంద్రానకు రవణితో
నాయక!
గోదావరి స్థానము గురువు తా చేసి,
"మోదముతో సారంగుని మోక్షాన
పొంకముగ అయోధ్యపుర నివాసః
చిక్క బట్టిన దాని చెలికాడివయ్య!
బొంకించి బలునిగొట్టి భూమికొలచిన
యట్టి
సీతామనోహరః క్షీరాబ్ధిశయనః
నాతులకు ప్రియుండః పద్మనాభుండ
శరణు:”
ఆనంత శయనుని వేడి ఆయగారు
పోయి
స్తానానకు బేజవాడ దరిజేరి గురువు
క్రిష్ణాస్తానము చేసి కీలాద్రి పర్వతాన
విష్ణుతో వెన్నంటి వేడె నా వేళ:
''పైడివాన గురియించి
భక్తులనుగాచి
బొందించి
ఆదరించిన యట్టి అమ్మవు నీవు"
గోదావరి తర్లి శ్రీకాకుళము కేతెంచి
సూర్ణముకి స్థానము నేర్పుతో చేసి
వొర్జించి యా తెనుగు వల్లభుని వేడి
"యిల్లు 10 విరచి తాటకి చీరివొయిచిన
వల్లభుడః వోస్వామి! వందనము
నీక
రాతికి ప్రాణంబు రాజేసినావు
సీతాపతి: తెలుగురాయః శరణు
707
వో స్వామి:"
కైలాస మిచ్చిన ఘనుడవయ్య నీవుః పరుష వేది లింగముల పయనంబు
చినుకు తులమెత్తు స్రిష్టిలో
కురియించి కరపట్నాన నిలచి కరకంఠుడు
కనక నిక్షేపము కాజేసినావు
నిజముగ నీకిర్తి నిండి లోకాన
వొచ్చి
చిలుక సముద్రాన చేసె స్తానంబు:
"బెణుకు చూపులతోడ తళుకులు
బెజవాడ పాలై పెంపొందినావు
నిండు వేడుకతోను నిఖిలంబు
లెరుగ
చిలుక సముద్రవమ్మ, శరణు
బెజవాడ మల్లేశ్వరః
9. రమణ 10. విల్లు
పాండవుల తపసును పండించినావు
నిజమూ ర్తి వయ్య|"
యమ్మ”
ప్రణతి సముద్ర దేవిని ప్రస్తుతి చేసి<noinclude><references/></noinclude>
cw45ezyvsofpwvipusqu9oy23yefiwe
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1795
104
223200
577145
2026-09-07T14:39:57Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '708 మాణిక్య పట్నముకు పోయకు కటనురాజు కడలు జీవుల రక్షించిన శ్రీహువయ్య! మహనీయ మూర్తి మణికేశ్వరుని జూచి మరి మ్రొక్క వటపత్ర శెయన వాలిని వేసిన యట్టి నిలచి కటుక జగన్నాథః కరుణించ వ...'
577145
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>708
మాణిక్య పట్నముకు పోయకు
కటనురాజు కడలు
జీవుల రక్షించిన శ్రీహువయ్య!
మహనీయ మూర్తి
మణికేశ్వరుని జూచి మరి మ్రొక్క
వటపత్ర శెయన వాలిని వేసిన
యట్టి
నిలచి
కటుక జగన్నాథః కరుణించ
వేడంగ సాగెను యీశ్వరుని అపుడు
వయ్య"
కన్నప్పను
అతివేగమున కాశి ఆది మార్గమున
మెచ్చి
అతి సాగరమునకు పొయ్య అయ్య
తరుణి చంట పలికిన ధాతువు నీవు"
భక్తివయ్య.
ప్రాకటముగ దేవుని ప్రార్థన జేసి
యేకాంబరుండు యేతెంచి వేగ
శ్రీపురుషోత్తము భారంగ వొచ్చి
వేయుపాయలై వొచ్చి వేరులు 18
గలసిన
ఆఁపొద్దు యింద్ర జింహ్వరుడ
చయ్యన స్థానము. సము దాని చేశాను.
సముద్రాల దేనిని సవుక్యంబు
గట్టించిన
యిఘపరములు యిచ్చేటి యెచ్చయిన "అమర సాగరమునకు అన్నింటికి
నదిని
యమం ఐనియేటి ఆ నదిక
స్తానము
చేసెను కటకాన చేరెనా గురువు
మహనదిన స్థానము మరిచేశ గురువు
కర్తవు
కూలాబ్ది సాగర: కోడిపావనేశ:
కలియుగం వారికి కన్నతల్లివి నీవు
గాంభీర్యము గలిగిన ఘనపుణ్య
నదివి
బహువిధమున జగన్నాథుని ప్రార్థన
అంబుజ జలరాశి: అమ్మ శరణార్థి!"
చేశాను
తేజు ప్రార్థన చేసి తెరువు సాగినడచి
"పాండవుల పక్షవాదిః ప్రైమలాద
పండరీ కామండ భూజన
వారుదః11
రక్షకుండు
ద్రవుపతి అభిమాన! ధనర్వవేద
12
గోవర్ధన గిరికొండ గొడుగుగా
రాజమహలు చూచి నది సంతసించి
పయన ము స్త్రీదులై భక్తి నయ్య తల్లి
గయలోకి పోయను కాలాంత పుణ్యుండు
భార్గవ నదిన భక్తినయ్య అపుడు
స్వర్గానికి మోక్షమని స్థానంబు
A
పెహతా పర్వత మెక్కి భ క్తినయ్య
దిగెను
11. ప్రహ్లాద వరద!
12. ధనుర్వేదాఖ్యాని 13. రు<noinclude><references/></noinclude>
q1hox71ralm5h5qsrz3ocw2wnntmi4g
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1796
104
223201
577146
2026-09-07T14:41:54Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రన్న అతినిష్ట బెంహ్మ గుండాన ఆడె స్తానంబు గయ వర్జితము చేసి కాశిలో నిలచను ప్రయాగ చూచెను భ క్తి నన్న సంగతిగా యమున సరస్వతిని జూచెను మనమైన పుణ్యనదులను కంటమాల గురువు అపుడు స్థా...'
577146
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రన్న
అతినిష్ట బెంహ్మ గుండాన
ఆడె స్తానంబు
గయ వర్జితము చేసి కాశిలో నిలచను
ప్రయాగ చూచెను భ క్తి నన్న
సంగతిగా యమున సరస్వతిని
జూచెను
మనమైన పుణ్యనదులను కంటమాల
గురువు
అపుడు
స్థానంబు చేశను సరగ భ క్తినయ్య
గంగాస్తానము చేశను ఘనుడు
భక్తినయ్య
709
ఆనంద కాశీ, అతిముక్య కాశి,
భక్తిరన్న కాశి చేరి క్షేత్ర దేవతలను ప్రార్థించుట
వందనము చేశను వొల్లవుల గురువు
తీతారామ కాశి, శివరామ కాశి,
అందముగ ప్రార్థన అయగారు
న
చేశాను
భార్గవ నదిన పరుగస్తానంబు
నిర్గయలో గయవాసులకు నిచ్చె
గోగయ సీతగయ రామ గయాయని
పరుగంగ చూచి
అంచితముగ యా ముక్తి యీశ్వరుని
చూచి
ప్రార్థన చేశను పరిపరి విధములను:
"మూర్తులకు మోక్షము ముందు
యిచ్చినావని
వార్త చెప్పంగను వొస్తిని నేను
కీర్తి పొందించు అపకీర్తి లేకుండ
నీ తీర్థ ప్రసాదము దేవః కావలసి
చొచ్చినాను మోక్షము యిచ్చి
"మూషక వాహనః ముక్కంటి '
పుత్ర!
శేష భూషణుండ! శరణార్థి నీకుః
కొంచపు బొజ్జయు గుజ్జరి రూపు
మంచి సజ్జనుండ! మహమనుడ
వయ్య
వీశ్వర దొరపుత్ర! వీరహోంకారః
భూత పుణుకుల పేరు, చాత కరువాలు,
మాతగా ధూతాల కండించినావు
కయిలాస మేలీన కరకంటకుండ!
బైరవుండ! చేపట్టు పరగ శరణార్థి!"
కాశిలో హరిచంద్ర స్తంభాలు చూచి
వాశిగా వీరన్నను కయివారంబు
చేసి
వొచ్చినాను
రక్షించు"
"శంకరుని శమటను జన్మించినావు
శంకలేక ధానవుల చీలివౌయిచినావు<noinclude><references/></noinclude>
9o4ti7crm3pyb7m1g72nsqf7zc0f5h9
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1797
104
223202
577147
2026-09-07T14:42:03Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '710 కరువాళము సింగళిని కనక త్రిశూలము పరువాదులకు వొయిరు శరభావతార వీరన్న శరణార్థిః" అని సన్నుతించి వొన్నెగా భ క్తినన్న వొచ్చి విశ్వనాథు సతియైన అన్న పూర్ణకు' సాష్టాంగ మ్రొక్కి...'
577147
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>710
కరువాళము సింగళిని కనక
త్రిశూలము
పరువాదులకు వొయిరు శరభావతార
వీరన్న శరణార్థిః" అని సన్నుతించి
వొన్నెగా భ క్తినన్న వొచ్చి
విశ్వనాథు
సతియైన అన్న పూర్ణకు' సాష్టాంగ
మ్రొక్కి
“సతు లైన యింద్రాది సకియలలోను
కన్నతల్లి వై నీవు కాశీలోనిలచి
పన్నుగా నున్నట్టి ప్రమథాదులకున
పిన్నలకు పెద్దలకు బీదసాదులకు
అన్నము నీపేరు అష్టదిక్పాలకులకు`
కాటమరాజు కథలు
బోనం గలిపించిన పూబోణివమ్మ:
రాజీవనేత్రిః నాతల్లివి నీవు”
అన్నపూర్ణను వేడి ఆ విశ్వనాథు
సన్నుతిగా వొచ్చెను సద్భక్తి తోను
విశ్వనాధుని జూచి వినుతులు చేర
బస్వువాహన స్వామి! పరమేశ!
వాసిగా శివయోగి వ్రతమున బొంగి
గవిరీ మనోహరుడ! గంగాధరుండః
శెవ్వవర్తనుండః చిత్రకర్ణుండఁ
పైనిఁడ పులితోలు ఫణిరాజలోలు
నయశాలి కాశీవిశ్వనాథుండ!
శరను!”
భక్తిరన్న కాశిలో ఏటిమీద ఆరు నెలలుండుట
అమరంగ ప్రార్ధించె అయ్య
అక్కడ యేటిమీద ఆరునెలలు
భ క్తినయ్య
దనుక
"స్వామి! నీ సన్ను తిన 14 జాగా
గ్రక్కున తతికాలము కానవొచ్చ
'
మరివేగ నంతను మటము యేర్పాటు అంకసరి సమీపము ఆయగారు
ఘనవేగ విశ్వనాథుడు కల్పించ
చూచను
మటము
శంకరుడు నాలుగు మూడు దినముల
మటము గలిపించుక మహదేవ
సమీపమాయనని
దేవునికి
పటుతరముగ పూజ భ క్తినయ్య
14. నీ సన్నిధిని<noinclude><references/></noinclude>
dp6k1fnaa3zcmocqayef387sfoitfrx
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1798
104
223203
577148
2026-09-07T14:42:14Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రన్న పెద్దలకు పిండప్రదానము చేయుటకై భక్తి రన్న గయ కేతెంచుట "మునుపటి వారిని యిక్కడ మోక్షాన పొందించి వెనకట వారికి తీర్ధము వేగంబె కొంచు బోవలె ననుచును తపము చాలించి, నభవపానుండ...'
577148
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రన్న
పెద్దలకు పిండప్రదానము చేయుటకై భక్తి రన్న
గయ కేతెంచుట
"మునుపటి వారిని యిక్కడ
మోక్షాన పొందించి
వెనకట వారికి తీర్ధము వేగంబె కొంచు
బోవలె ననుచును తపము చాలించి,
నభవపానుండు గయలో నట వొచ్చి
నిలచి
దయాశూరుని 15
వొద్ద కడు మోక్ష
కాశిలో అన్నంబు కావించె నపుడు
తండ్రివంక వారికి తల్లివంక వారికి
చండ శాసనుండు ఆరు శలములు 18
దీసి
ఆరు నైతలు వేసి అన్నము వొడ్డించి
యేడు తరాల వారికి యిలగురువు
భ క్తినన్న
మనియు
వలచాత దాచాత అన్నఁబు బట్టి
అయగారి భుక్తిముక్తి ఆ కావున
తలచెను భక్తినన్న చనిపోయిన
నిలిపి
వాసికెక్కిన మంచి వల్లవుల గురువు
భక్తిరన్న, పలురాజు వల్లమ్మలకు అన్నము వేయుట
"దూర్వాసు కాపంబుతోడనే తగిలి
దండి కానలమీద తగ పోరి పోరి
ఆరూఢి నీరుతుంగ చాత హతమై
ద్వారక యేలిన తరమునాటి
పోతిరి
కాశిలో అన్నంబు గైకొండు మీరుః
కరణాల కొరకై కరసి దండెత్తి
కఁడె మొండాల యేలేటి కల భూత
గంగురాజు మీద
ఆలంబుచేసి హతముగా చెల్లితీరి
మెండైన శాలమీద మెరసి దండెత్తి
15. గయాసురుని
వొళ్ళెళ్ళగాయలు వుక్కుటలుగులు
వొలురాజు వో తాతః వొసుధపై
నాటి
వొరిగితివి
అగ్ని నోములు నోమితివి హరహరా
బొగ్గుల పాలైపోతివి పొలకి
యనుచు
వల్లమ్మ!
కాశిలో ఉన్నఁబు కౌండుమీరుః
711<noinclude><references/></noinclude>
ge5q216tf7k6905qilim36edeq09iu9
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1799
104
223204
577149
2026-09-07T14:42:28Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '712 కాటమరాజు కథలు వొలరాజును చంపిన వొయిరుల సింహాద్రిరాజు సింహాద్రి సీతలకు అన్నము వేయుట దురములో రిపులను త్రుళ్ళణచి నీవు ద్రుంచి కల్లరి రిపులను కండించి నరికి చంద్రాయుధాలు త...'
577149
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>712
కాటమరాజు కథలు
వొలరాజును చంపిన వొయిరుల
సింహాద్రిరాజు సింహాద్రి సీతలకు అన్నము వేయుట
దురములో రిపులను త్రుళ్ళణచి నీవు
ద్రుంచి
కల్లరి రిపులను కండించి నరికి
చంద్రాయుధాలు తాకి చెల్లితివి నీవు
సింహాద్రి వో సీత సిరిగల కాంతః
పురుషడి బాణాలు నీ వురివి 17 పై
నాటి
తరిముత్త వో తాతః ధరణిపై
వొరిగితివి
నీకు అర్ధాంగ లక్ష్మి నీతిమంతురాలు
చేకొని అగ్నిలోను చెదరక మనస్సు
మండేటి మంటలలోను మడిసింది
వల్లమ్మః
కాశిలో ఆన్నంబు గైకొండు మీరు
గుండానకు యిద్దరు కుమిలి కాలితిరి
శ్రీకూర్మము మీదను చెలగి దండెత్తి
శ్రీ వైష్ణవులగాయ సింహాద్రి రాజు
సిందు బల్లాణుని శిరసును నగికి
మూకలై వొక్కొక్కరిని మొనకట్టి
చంపితివి
చేకొని వారిని చెండాడి చంపితివి
బారులకు యెదిరించి ప్రగతుల
అయ్యగూడి ప్రాణంబు వొప్పగించితివి
హంసవలె వో తల్లి! అగ్నిలో
మ సి
నిమిషంబు లోపల నీరై పోతివి
కాశీలో అన్నంబు గై కొండు మీరు
భూమాటి శంకరయ్య! పుణ్యాత్మ!
ధీమంతుడగు రాజు వోర చెల్లితివి
నీవు
భూమాటి శంకరమ్మః నీ పురుషుని
అగ్నినోములు నోమితివి ఆ త్త
కొడుకు
శంకరమ్మ
చిత్తరు ప్రతిమెవలె చిచ్చున
వొరిగితివి
కాశిలో అన్నంబు గైకొండు మీరుః
పెద్దిరాజు పెద్దమ్మలకు అన్నము వేయుట
కట కట పెద్దన్న కల్యాణము
పోరాడి రాజులను పొట్టలు చించి
పోతివి
17. ఉరము<noinclude><references/></noinclude>
k3je10oxpivvleiq92v65mahtsu8fif
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1800
104
223205
577150
2026-09-07T14:43:03Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తి రన్న కథ గోర యుద్ధముచేసి కుంబిళ్ళు తెగటార్స్ అని వీర య్యాళి బయటను అంత రాజులు వొద్ద చెల్లితివి అన్న పెద్దన్న పక్షులకు గాను నీ ప్రాణంబు యిచ్చి మీ వొలు పోట్లు నాటి వొరిగ...'
577150
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తి
రన్న కథ
గోర యుద్ధముచేసి కుంబిళ్ళు
తెగటార్స్
అని వీర య్యాళి బయటను
అంత రాజులు వొద్ద చెల్లితివి అన్న
పెద్దన్న
పక్షులకు గాను నీ ప్రాణంబు యిచ్చి
మీ వొలు పోట్లు నాటి వొరిగితిరా
మాభూములకు మీరు మళ్ళిరాక తల్లి
శోభనాలు గుండము సొదలు
మంచి గంధపు మాకులు మగువ నీ
కొంబాలుగా నరికి కుదురుగా చేర్చి
అందు లోపల తమ అయ్యను వుంచి.
యేరువైన సొమ్ములు వెలదులకు
పదలక బాలల వడ్లవారికి
పంచి పెట్టి
వొప్పగించి
దండమొప్పగ బెట్టి ధర్మసభ కెల్ల
గుండంబు లోపల గుప్పున వొరిగితివి
మంటల లోపల మడిస్తివి నీవు
కంటికి రెప్పవలె కాచితివి మమ్ము
ఆరిన గుండములోను అమ్మ:
నీ రూపు
ధారుణి సభవారు తల్లడ పడగాను.
గుగ్గిలపు పొగవలె గుబగుబా
బొగ్గు లెల్లను తామర పువ్వులై
వుండు
718
నా పంతము యీడేకి స్తివి ననుగన్న
తల్లి:
బాలల వొప్పగిస్తిని ప్రక్యాతి గాను
భూలోకము వారెల్ల
నిన్ను
కాశిలో అన్నంబు గైకొండు మీరుః
దామసాని వోమోనః సరిగడలు
రామ రామాయని వొరిగితివి
నాటి
రాజువౌద్ద నీవు
పొసగంగ దామసాని పోతి:
యతః
మసియె పోతివి మంటల లోను
కాశీలో అన్నము గైకొండు మీరు:
యరనూక రాజు_యరనూక సీతలకు అన్నము వేయుట
యేనుగునాథు కొండమీద యకనూక
పడి కలియ గాలికివి పడి
తండ్రి!
అవనిలో రిపులను హతముగా నరికి
యెదురొమ్ము పోట్లతోను యేగితివి
మంటలోన
రతిదేవి బోలిన రవణ యరనూక:
కాశిలో
ంబు గైకొండు మీరుః<noinclude><references/></noinclude>
amn667ueiodv0jq5cvuvo0020g2alb9
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1801
104
223206
577151
2026-09-07T14:43:13Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '714 పులిమద్దుల రాఘవుండు: భూమి కాటమరాజు కథలు పులిమొద్దుల దేశమ్మ! నీ పురుషుని గంపింప కొరకు చలమున రాజుల చంపి చెండాడి పతిబోయి సతివుండ పరుగ ధిక్కురించిన రిపులను తెగటార్చి నీవు గ...'
577151
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>714
పులిమద్దుల రాఘవుండు: భూమి
కాటమరాజు కథలు
పులిమొద్దుల దేశమ్మ! నీ పురుషుని
గంపింప
కొరకు
చలమున రాజుల చంపి చెండాడి
పతిబోయి సతివుండ పరుగ
ధిక్కురించిన రిపులను తెగటార్చి
నీవు
గుండము లోపల కూలితిరి మీరు
అక్కడ సరికల్లుగాను అయ్య వద్దను కాశీలో అన్నంబు గైకొండు మీరుః
నలనూకరాజు-నలనూక సీతలకు అన్నము వేయుట
నలనూకః వో తండ్రి: రాజుల
నురుమాడి
నీ పయిన వీటెలు బల్లేలు నాటి
దిగి, దేవుని పెంట చెల్లితివి నీవు
ఆగ్ని నోములు నోమితివి అమ్మః
నలనూక
కాశిలో అన్నంబు గైకొండు మీరు
నలనూక రాజులకు నమ్మిన ప్రధాని
విలసితముగ కీర్తులు వెలసిన
మనుడవు
పట్టపు యేనుగుల నరికి ప్రగతుల
దుంచి
ఘట్టిగా యెదురొమ్ము గాయాలు నాటి
చట్ట మారయ్యః నీవు సరికల్లుగా
అట్టె నిప్పులకు ప్రాణము
వొప్పగించితివి
సట్ల మారమ్మః సకియరో నీవు
కాశిలో అన్నంబు గైకొండు మీరు
భ క్తిరన్న తన తండ్రి పోలురాజుకు అన్నము వేయుట
లింగమంతులకు గాను నిలచి
చెరుకూర
జంగాల వెనుక వేసుక చోడాని మీద
సమరంబు చే స్తితి సరికల్లుగాను
శ్రీమంతుడః చెరుకూర చెల్లితివి నీవు!
భక్తుల నందరిని పర్వతానకు పంపి
కత్తులపాలై పోతివి వో కన్నతండ్రి!
తిరుగ వారు చెల్లిన తిరుమందుల
మామలారః
వీరులై చెరుకూర వెలసితిరి మీరు
దండిగా గంగరేగు తావాయ మీకు<noinclude><references/></noinclude>
n9ty5122nr9eccxtk0ytdk3iefjmnjs
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1802
104
223207
577152
2026-09-07T14:43:26Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తీరన్న కథ తండ్రి పోలురాజ నీతనయుడని కాశిలో అన్నంబు గైకొండు మీరు: 715 కల్లందుల మారినేడు-మారెమ్మలకు అన్నము వేయుట బల్లికురువ వీరులై ప్రక్యాతికెక్కిరి కల్లందుల మారినేడ! ఘనడ...'
577152
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తీరన్న కథ
తండ్రి పోలురాజ నీతనయుడని
కాశిలో అన్నంబు గైకొండు మీరు:
715
కల్లందుల మారినేడు-మారెమ్మలకు అన్నము వేయుట
బల్లికురువ వీరులై ప్రక్యాతికెక్కిరి
కల్లందుల మారినేడ! ఘనడః
యుద్ధంబు చేస్తిరి వీరు లై వెలసితిరి
మామ!
ఆతనికి కులసతి అరుంధతికి సాటి
వొత్తువని యెంతురు వో యమ్మ
అల్ల చిచ్చుల నోమితివి ఆ ar d !
మారెమ్మ సామజ నడుపుల తల్లి: (సాధ్వి)
కాశిలో అన్నంబు గైకొండు మీరు!
వాసిగా జాంభవ వొమిక వొర్తనుడు సామాద్రి క్టీరియ చొచ్చి పతి
మసిలమ్మ వో పుత్రః మాతంగి
గోత్ర
అయిదు రణాల కైన అయ్య!.
నీ రణము
వొహి కీ ర్తి మూర్తులు వొచ్చి
నీ నుండి
యెద్దులు గోసంగులు యాదవులు నీవు
నిన్ను
మామ
గూడుకొని
పుత్రుల గొప్పగించి పోతివి నీవు
దత్రాన నీ పేరు దాచినాము తల్లి!
లింగమందు అయిపోతివి నెలత
మారె
కాశిలో ఆన్నంబు గైకొండు మీరు!
కల్లందుల పోలినేడు-చిటీనూకలకు అన్నము వేయుట
రాళ్ళ దిండి భైరవరాజు కురువ వొద్ద
జలోధీరుని చంపి శానల నరికి
పోట్లునాటి కల్లందుల పోలినేడా !
చెల్లెండ్లకు వొప్పగించి చిచ్చులో
పడితివి
చెల్లితిని
కలకంటి చిట్లినూకఁ కాంతరో! నీవు
కాశిలో అన్నము గైకొండు మీరు!"
నిప్పుల లోపుల నించి కాలితివి
అప్పా చిట్లినూకః నీ అబ్బురపు
18. వంశవర్ధనుడు
కౌడుకును<noinclude><references/></noinclude>
jworxizh5ibog2o82u7hm3msr1uudtv
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1803
104
223208
577153
2026-09-07T14:43:43Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '718 కాటమరాజు కథలు అన్నములకై బాలరాజులు చేతులు చాచుట తరమునాటి పెద్దల తలచ భక్తినన్న పరుగంగ అన్నము పాళ్ళుగా చేశాను ఆకొన్న పెద్దల అందరిని బిలచి అన్నము పెట్టగాను ఆవేళ బాలలు వొద్...'
577153
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>718
కాటమరాజు కథలు
అన్నములకై బాలరాజులు చేతులు చాచుట
తరమునాటి పెద్దల తలచ భక్తినన్న
పరుగంగ అన్నము పాళ్ళుగా చేశాను
ఆకొన్న పెద్దల అందరిని బిలచి
అన్నము పెట్టగాను ఆవేళ బాలలు
వొద్దు అనంగ కాశాత్ర వొస్తివి నీవు
యుద్ధంబు చేసింది యెరుగ కున్నావు
పల్లికొండ రఘుపతి, పద్మ
నాయుడును,
చల్లవారి బొల్లేవు, సరుగ బీరన్న,
కాటమరాజు ఆయితన్న,
అస్తాలు చాచిరి
తావు యెరిగిన బాలలు తమ నిష్టలు
చూపిరి
కరియావులరాజు
జొత్తువలె రక్తంబు జొబ్బటిల
భట్టావుల వల్లభన్న, పరగ
కురియంగ
యర్రయ్య
భక్తునికి పొడకట్టిరి బాలలు
యా బైకోట్ల యాదవులు నీకు
యెదురుచూచేరు
వాలుజడలు గలిగిన వల్లవుల
శాంభవుండ! పోదా"మని చెప్పిరి
నన్న
*
నీళ్ళలో భ క్తినన్న నిష్టలు చూచి
“బావు యెరుగడు కాబోలు కాశి
మంచువలె రక్తము మామ అల్లుని
పోయిన గురువు
మీద
అని బాప పల్లికొండ అంపితే
నిలచి కురియంగ సాగెను నీళ్ళ
వొ స్తిమి -
లోపలను
పొడిచిన పోట్ల వెంటను పోచయ్యకు
ముమ్మయ్యకు
దాహంకొని వున్నారు దక్షణాదిన '
తమ్ములు
కుప్పెల తీర్థము కొంచు పడవయ్య
లెక్క వ్రాసుక వొ స్తిమి యిక్క డేల
జొడ. జొడ ర క్తంబు జోరున
వున్నాము
“తమ్ములు మరదులు దక్షణాదిన
కాలపక్వము వొచ్చెను పదవయ్య
నీవు"
నిర్మలముగ కాశిలోను నీవు యెట్లు
వున్నావు?<noinclude><references/></noinclude>
cgonw75osk87rwr6feywcvl3tdqclvt
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1804
104
223209
577154
2026-09-07T14:43:58Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తీరన్న కథ 717 భక్తిరన్న బాలరాజులకై దుఃఖించుట ముమ్మయ్య పోచయ్య సు.చ్చటలు వినియ సొమ్మసిలపోయి భక్తి నన్న శోకింప అల్లునిచాత వున్న ఆస్తరేక చూచి వల్లవుల పుణ్యగురువు వొగిసి దు...'
577154
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తీరన్న కథ
717
భక్తిరన్న బాలరాజులకై దుఃఖించుట
ముమ్మయ్య పోచయ్య సు.చ్చటలు
వినియ
సొమ్మసిలపోయి భక్తి నన్న శోకింప
అల్లునిచాత వున్న ఆస్తరేక చూచి
వల్లవుల పుణ్యగురువు వొగిసి
దుక్కించి
తమ్ముని చాతనవ్ను దామరపద్మము
చూచి:
"మచ్చరేకలు గలిగిన మరి ముద్దు
చెల్లెలు కొడుకు పోచయ్య ! చేటు
వార్తలు దెస్తివి
కాలమానం దెస్తిరి వో బాలలారః
మాలే కొండల వలెను మీ భుజములు
పెంచుకొని
పారేటి రక్తాన పడి వీదులాడి
ధనముకొండ వార్త దక్షణాది వార్త --
ఆనవాలు స్తిరా! అన్న లార మీరు
చెల్లిన పెద్దలకు అన్నము పెట్టగాను
అల్లుడః పోచయ్యః ఆనవాలు
దే స్తివా!-
మీ నక్షాలు పోట్లునాటి వొరిగితీరా
చల్లంటో! అన్నము యెవరికి
శిముడ
పెట్టుదాము?"
కాలము కురదలించెను గంగ
ప్రళాపించి భ క్తి నన్న 'సర మేశ్వరా ! '
తప్పెన
నీలకంటుని సముకాన నేను యిచట
యీలోను చేటువార్త యెట్లు పట్టెనో
ముమ్మరముగా పోట్లు మీ
యేదురొమ్ములు నాటి
తమ్ముడః ముమ్మయ్య! జెయ రేఖలు
తన అత్తచేతి అన్నము తమ
అమ్మచేతి అన్నము
తమ్ములున్న తావుకు తా కొంచపోయి
చనిపోయిన వారికి మనివున్న వారికి
పాలేట అన్నము పెట్టేనని భ క్తి నన్న
A
నల్ల చెరువు కట్టయెక్కి నిక్షేపము
బల్లేల పోట్లు మీ యెదురొమ్ములు
'ఆనవాలు సిరి ఆలసించ రాదు
భారముగ నాటి
ధనముకొండకు పోదాము తర్లరోయి
వొళ్ళున రక్తంబు వుబ్బి కురియ<noinclude><references/></noinclude>
5i3zuq5lb2judo9y3mi11087uj57x8h
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1805
104
223210
577155
2026-09-07T14:44:45Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '718 కోటమరాజు కథలు భక్తిరన్న కాశిని వదలుట పది రెండు కుప్పెల పట్టి కాశి తీర్థము కృప చాల వుంచుమని గొబ్బున కదిలేను భ క్తినన్న కావడి యెత్తుక మునుల ప్రార్థనచేసి ఘనులు కీర్తించి వ...'
577155
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>718
కోటమరాజు కథలు
భక్తిరన్న కాశిని వదలుట
పది రెండు కుప్పెల పట్టి కాశి తీర్థము కృప చాల వుంచుమని గొబ్బున
కదిలేను భ క్తినన్న కావడి యెత్తుక
మునుల ప్రార్థనచేసి ఘనులు కీర్తించి
వినయముతో కాశి విశ్వనాథునకు
మ్రొక్కి
కాశి మునుల ప్రార్థించేను ఘనుడు
నన్న
“వాసి కెక్కిన యట్టి వ్రతమునులార :
ఖేచర పతులార గిరిధరు లార
ఆచార్య పతులార! హరిహరులార!
యెతీశ్వరులార! యేకాంగులార
శిరస్సు కిందుగావున్న జపయోగు
ఋరువంశముల వారికి
లార
ఘపరములకు త్రోవ
కలుగజేసేరని కాశాత్ర వొ స్తిమి
పిలిచినవారు వుండంగ పిలవని
పంపుదా
శాపాన పుత్ర సమర్థులు మీరు
చల్లని వేళ తల్లి తెల్లవారక తొలికి
తల్లివున్న ధనముకొండకు
తా పొయ్యేటందుకు
యోగవాగాలు తమకు యిచ్చి
దయసేయుడి!"
బాగుమీరగ మునుల ప్రార్థన చేసె
వెనయంగ యిచ్చిరి తమ
యోగ
వనరంగ యిచ్చిరి వల్లవులు గురువుకు
మేఘ
రథము కదిలేను మెరసి
ధనముకొండకు
మటయోగి చెతుర్దశి నాటి మాపు
చాలించి వినుడు 19 మేరువ
వారు వొచ్చిరి ఘలిమేఘ మనే రథము గ్రక్కున
కాశిలో పొడగట్టిరి కదలి పోవలెను
మీ సెలవు దయచేసి మేఘరథమిచ్చి మేఘరథము కదిలేను మెరసి
పంపుడా ధనముకొండకు పట్నముకు
ధనముకొండకు
తనను
యింపారగా మీరు యిందరు
తనమీదను
19. ఆనుడు<noinclude><references/></noinclude>
p8surjef96gspel3e7umq63a63yfncz
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1806
104
223211
577156
2026-09-07T14:44:55Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'క్షీరన్న కథ భక్తిరన్న మేఘరథముపై ధనకొండ చేరుట బాగొప్ప ఖేచర భాగంబు బట్టి తెల తెల వారంగ దేశాంత్రి వొచ్చి వల్లవుల భ క్తినన్న వాలించ రథము నందుల కురువ వద్ద నగలింగమూర్తి అందముగ...'
577156
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>క్షీరన్న కథ
భక్తిరన్న మేఘరథముపై ధనకొండ చేరుట
బాగొప్ప ఖేచర భాగంబు బట్టి
తెల తెల వారంగ దేశాంత్రి వొచ్చి
వల్లవుల భ క్తినన్న వాలించ రథము
నందుల కురువ వద్ద
నగలింగమూర్తి
అందముగ దిగనురికి ఆశిశువులుదాను
మల్లను పెను రథము
మహనీయ మూర్తి
తిలకుండు వొక కుప్పె తీర్ధంబు తీసి
ఆనంద. పురహరుని ఆ
నందీశ్వరుని
'దీన మందార నందీశ్వరః శరణు'
నందుల జలుకము నయమొప్పచేశను
సముధాల శిశువుల సంకలో నిమిడి
క్రమమున భుజమున కావడి వుంచి
పరువున త ర్లెను అన్న భ క్తినన్న
పొటపాటి మిట్టలోను ప్రొద్దు
పుదయించను
పొటపాటి వీరన్నను భ క్తి నన్న
అతివేగ ప్రార్థించను అన్నభ క్తి నన్న
"వో వీరభద్రః వోఈశ్వరావు త
కాని పట్టుకాశ కలియుగంబున నీకు
నీపేరటివాడు నీ వరపుత్రుండు
బీరన్న అనేవాడు బిరుదుగల
రవరి 20
క్షేమాన వున్నాడు శరశాపమూ ర్తీ :
ప్రమద రక్షకుండు ప్రగ్య సే
ఘనుడు
భద్రేశ ఆయుధాలు భదేశమూర్తి:"
నంది కుప్పెల తీర్థము సమస్కరించి
వెనయంగ నోడుటను విభూది
"సెలవు దయసేయు' మని
ధరియించి
చయ్యన కదిలెను.
పాటుబడినట్లున్న ధనకొండను చూచి భ క్తిరన్న
విచారించుట
పల్లజడలు కలిగిన బడుగుల
శంగల్వలు మంచి శామంచి పూలు
భక్తినన్న
శృంగారమై వుండు తీగే మల్లెలును
నల్ల చెరువు కట్టయెక్కి దించ
పౌసగంగ మంచి జాజులు దొండు
ంకు
మల్లెలును
20.
78<noinclude><references/></noinclude>
sytrl8u6cm1s60q7ovpy5hv4q44zn1h
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1807
104
223212
577157
2026-09-07T14:45:06Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చూచసు 720 వెసగంగ నేలవాలి వాడి విగసించి వెల వెల బ్రోపుచు వెరగంది “బాలరాజు అయితన్న పట్నాన కాటమరాజు కథలు బాలలు బొంగరాలు ఆడిన గరిడి వొద్ద నిలిచను "రంధు లారగ బాలలు రణళూరు లై వుళ్...'
577157
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>చూచసు
720
వెసగంగ నేలవాలి వాడి విగసించి
వెల వెల బ్రోపుచు వెరగంది
“బాలరాజు అయితన్న పట్నాన
కాటమరాజు కథలు
బాలలు బొంగరాలు ఆడిన గరిడి
వొద్ద నిలిచను
"రంధు లారగ బాలలు రణళూరు లై
వుళ్ళ
లేడు గాబోలు
బొంగరాలు ఆడుదురు బోరు
రాలిన పువ్వులు రాసులై వున్నవి.
కలగంగ
నాప్రాణలింగాలు ధనముకొండను
యీశ్వరుడు దయ తప్పెను
యాదవులకు అయితన్నకు”
జాజులు వాడి సంపెంగలు వొరిగి . అనుచు వివిధంబునను ఆత్మలో
వున్నావి.
రాజు అయితమరాజు పట్నాన
లేడు గాబోలు”
వేనయంగ భ క్తి నన్న శిశువుల
తలపోసి
పిచి
నడలింగౠ ర్తి నల్లచెరువు స్తానము 'అగుమంచి శివరాతి ఆయ్యగాండ్ల
తా చేశ భక్తి నన్న చయ్యన విభూది
చి
ఆయార
తాను
కావిధోవతులతోనుకరకంటుతోను
శివలింగమూర్తి చయ్యన కదిలెను
అని చింతింపుచు ఆచోట కదిలెను
ఘనవేగ వల్లవుల కంటమాఅగుగువు
చెల్లెలు ఆగుమంచి కట్టించిన
సెంగల్వల బావిజూచి
లింగ వస్త్రము తెలగపెట్టుకున్నది.
అగణితముగ పోయి అన్నము
చేసి
మగిడిర'మ్మని శిశువుల మహనియ్య
మూర్తి
ఆంపిన శిశువులు అతివేగ పోయిరి
శిశువులు జంగాలలోను గ్రమే
"భామలు నీళ్ళు మొయ్యరు గాబోలు తేజముతో గురువు వున్న తావుకు
వొచ్చిరి
క్షేమాన వున్న ధనముకొండకు చేటు వొచ్చిన శిశువులతోను వార్తలాడు
భావులు పాడుద్రోచీని
పుట్టకుండీ?''
కొనుచు
చలగి ఆచోట తల్లి శిశువులు తాను ఘన వేగ భ క్తి నన్న కావడిఁ శిశువులకు
21. పున్న వాళ్ళు.<noinclude><references/></noinclude>
l8p16yn3g39d61jxpfvgvb03uxmuuqy
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1808
104
223213
577158
2026-09-07T14:45:16Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భ క్తి రన్న కథ హనుమంతు ధరియించెను ఆయ గారు తాను సన్నుతిగ విభూది జలకంబుతోను ఘనతతో దొనకొండ గంగ వానరంగ విలవేలుపు నిన్ను నమ్మి యిటు వెనయంగ హనుమంతుని వేట్క కాశి పోతి సేవించి కాల...'
577158
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భ క్తి రన్న కథ
హనుమంతు ధరియించెను ఆయ గారు
తాను
సన్నుతిగ విభూది జలకంబుతోను
ఘనతతో దొనకొండ గంగ
వానరంగ
విలవేలుపు నిన్ను నమ్మి యిటు
వెనయంగ హనుమంతుని వేట్క
కాశి పోతి
సేవించి
కాలాంత పుణ్యుండు గంగ నగిరికి
చలపట్టి బాలల చంపితివె గంగ!
ద్ధరంగమున వల్లవుల
వొచ్చి
కావడి అటు దించి గంగను ప్రార్థించె:
"అవనిలో తమయింటి ఆదిలక్ష్మి
జలజాక్షి। పూభోణి! జనదుర్గి
చేసి
ధరియించి
గంగ!
రాణి! 22
తిరుమందుల
బద్ది గొర్ల చేస్తివదే భాగీరథి గంగః
కాశి తీర్థమున గంగను జలుకంబు
నొనుటను విభూది సయమొప్ప
భూలోక రంభపు పూలోణి నమ్మ: హస్తములెత్తి మొక్కి ఆయగారు
కినసి వొయిరులబట్టి గిరిరాజు పట్టి
దొనకొండ నెలకొన్న దుర్గ
వోయమ్మ
పావణమూర్తివి భాగీరథి! శరసు!
భూమిని కల్ప స్తరవుకొమ్మ:
పుత్తళిబొమ్మ:
పురహరుని యింతి! పుష్పాల బంతిః
కరవాలు, సింగణి కనక త్రిశూలము
సురువు కంటిమీద సుదతి నీయిల్లు
సొగుసైన మెరుపులు చూవులు గాంగ
వరమేతు పురావాస గాంగాను
ధరగల కొండలెల్ల దంతములుగాంగ
సాగరంబు లెల్ల శక్తి నీరూపు
భాగీరథి పై వచ్చి బ్రతికించి మంచి
నిలచ
కస్తిపడెను గంగ కరకంటుని జూచి
వక కంట రక్తము వక కంట
పుదుకము
గ్రక్కున జారంగ గంగ తనపుడు
పొలపొల కురియించె పువ్వుల వాన
కలకంటి దొనకొండ గంగ ఆడలంగ
శిశువులు భక్తి నన్న చింతించి
వెసగంగ కెంథుని గుడికి యేతెంచ
గురువు
చేతులు ముకళింది కెంభుని పూజించి:
'అరయంగ తీర్థము అలర విభూది
పుత్తడి పరుషంబు పులితోలు కాశ
22. 'జమదగ్ని రాణి' (పాఠాంతరము)
46)
721<noinclude><references/></noinclude>
akhq8v1m0utmk8x5ojvvdq1mvzriwhy
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1809
104
223214
577159
2026-09-07T14:45:27Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '722 చిత్తజ సంహారం త్రిశం ధార: పరుల దాల్చు) భూతనాథుండ! గణపతి జనకుండ కరిచర్మధరుడ! కాటమరాజు కథలు అతి వేగ శిశువుల అందరిని బిలిచెను: 'అలీ: సినలింగ, హరి శివలింగః రుద్రుడు భద్రుడఁ రూఢి...'
577159
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>722
చిత్తజ సంహారం త్రిశం ధార:
పరుల దాల్చు)
భూతనాథుండ!
గణపతి జనకుండ కరిచర్మధరుడ!
కాటమరాజు కథలు
అతి వేగ శిశువుల అందరిని బిలిచెను:
'అలీ: సినలింగ, హరి
శివలింగః
రుద్రుడు భద్రుడఁ రూఢి విరూపాక్షః
చన్నమల్లు। రామలింగః
నందినొప్ప నెక్కి నరమానుసంబు
వింధులు భోంచేసిన యీశ్వరః
జనపాలనాథ
శరను।
శివయోగిః విరూపాక్షి! శిశువులార!
పార్వతి నొకచంక, పణతి
మీర
జొన్నవి గంగను
శిరస్సున వుంచిన శివయోగి
శివరాత్రి జంగాలతో శ్రీ గంబె పోయి
ఆరగించి రమ్మని అతివేగ పంపె.
శరణు!'
అక్కడ సమంధాలు
శెంభుని జలకము చేసె భ క్తి నన్న
శంభుని గుడిలోను సమంధాలు
అయ్యవద్ద నుంచి
సుక్కున అమ్మకూటాలకు కదిలి
వుంచి
వచ్చిరి జంగాలు
ఆవేళ శిశువుల అందరిని బిలని
'శివరాత్రి సమానము సిరిదేవి నగురు
వివరంగ బోంచేసి 'వేగంబె రాండి'
జంగమార్చన చేసిరి దేవినగరు
కడువేగ వచ్చిరి కరకఁకుని కడకు
వాసిగా శిశువులు వచ్చిన వెనుక
భక్తిరన్న అర్ధరాత్రివేళ ధనకొండ వీథులలో భిక్షమడుగుట
దొనకొండ పట్నము సోమవీథులూను
సమయము వేళ నీలకంఠుండు
కాశినుండి రాంగాను కడుప్రొద్దు
13
భిక్షము
నానా దిక్కులు లూను నాదించ ళెంకు వాసికెక్కిన యట్టి వొణితలార!
వొచ్చిరి కోరి భిక్షము తెచ్చిన కోటికొక్క
కాంతలు మేలుకొని గ్రక్కున
కరకంఠుని ఘంట ఘణఘణ నాడించి
'తిరుమందులవార! వల్లవులవార
అలరంగ భిక్షము ఆయిదువులార!
ఫలము
నారీమణులార! తేరే నడనడిచి
తే రె<noinclude><references/></noinclude>
7s8uc96gnaukspbsgu2x0jeuqz5nby7
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1810
104
223215
577160
2026-09-07T14:45:38Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తిరన్న కథ 728 పళ్యాస భిక్షము పరమేశ్వరునికి అర్పించర్ తలకొని భిక్షము తనకు తేరమ్మ!' అని అలాక్షన చేళను ఆపుడు తల్లులార! భిక్షము ధర్మమెరిగి భ క్తినయ్య తేరమ్మ! ధనముకొండ భిక్షము...'
577160
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తిరన్న కథ
728
పళ్యాస భిక్షము పరమేశ్వరునికి
అర్పించర్
తలకొని భిక్షము తనకు తేరమ్మ!'
అని అలాక్షన చేళను ఆపుడు
తల్లులార! భిక్షము ధర్మమెరిగి
భ క్తినయ్య
తేరమ్మ! ధనముకొండ భిక్షము తాను
మగడ కోటవార! మరి నేతివార!
అడుగసాగెను
తెగువతో భిక్షము తేరమ్మ మీరు
శెట్టిబోయిన వార! జెడదారి వార!
సుట్టానికి భిక్షము సూక్షాన తేరె!
ఘంటనాదులె కాని ఘనుడు
కానగరాడు
యింటిమని తమలోను యెదికేదివారు
కానగరాడు
శంకుదార వార!
సంగమేశ్వరునివారః
పౌంకముగ భిక్షము పోవలె
శంకునాదులె కాని సదాశిముడు
కాన అటునిటు సోలేటివారు
తేరమ్మ! ఆలాక్షనేగాని ఆయగారు
దామసానివార! దండె బోయినవార
అలరంగ భిక్షము అమ్మలార! తేరే
పలాసంచార! రూమాటివార!
తెల్లవారవొచ్చను తేరమ్మ భిక్షము
ఆవ పువ్వులవార! అచ్యుతునివార!
నవ్వుత భిక్షము నాతులార! తేరె
రుద్రాశునివార! వో భద్రాక్షనివార
నిద్రలేచి భిక్షము నెలతులార! తేరె
కల్లందులవార! ఘనుసటవార!
కానంగరాడు
ఆలించి తమలోను ఆదివా
మాయల జంగగ
పాయక శిముడని బ్రెమిసేటివారు
దరవాదులు సొచ్చి తల్లికూటాలకు
వొచ్చి
'సిరిదేవి! భిషము శేగ్రమే తేవె
కాశినుండి వొస్తిని కన్నతల్లి!తేవె
దేశాంత్రి భిక్షము తేగదె నీవు
అన్న ముగలదా యని సిరిదేవి కోడండ్రను ప్రశ్నించుట
గ్రక్కున లేచి కన్నతల్లి
కటకటా ఆరగింపుకు ఆయగారు
మేలుకొనెను
కడనూయగాటోలు
'కొక్కడు యీ వేళ వొచ్చగాబోలు
అక్కడ శివరాత్రికి అయ్యలకు
అన్నంబు పెట్టితిని
రచ్చ వీథులవెంట రాచ అంగళ్ళ
భక్తుడు అగసాల కోమటి
బ్రాహ్మణ పెంచలను<noinclude><references/></noinclude>
8qx7rwfsilr2smt3pciw90bvgpy8oh9
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1811
104
223216
577161
2026-09-07T14:45:48Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '724 మరచి నిద్రబోయెను మహాఘనుడు యితడు' గురుతైన తన పెద్ద కోడలిని బిలచి 'భద్రాక్ష తావుల భక్తుని నల్లమేడ రుద్రాక్ష తావళాల రూఢి నల్ల మేడ! శివపూజ భ క్తులార! శిలామంతులార! శివభక్తి గలి...'
577161
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>724
మరచి నిద్రబోయెను మహాఘనుడు
యితడు'
గురుతైన తన పెద్ద కోడలిని బిలచి
'భద్రాక్ష తావుల భక్తుని నల్లమేడ
రుద్రాక్ష తావళాల రూఢి నల్ల మేడ!
శివపూజ భ క్తులార! శిలామంతులార!
శివభక్తి గలిగిన సిరిగల మేడ!
నిద్రమేలుకొని రావె నీరు జగంధి!
అంటుపడ్డ అన్నము అయ్యలకు
A
కాటమరాజు కథలు
జంగమార్చన కడమాయ సకియరో!
మనకు
అర్లి సిరియాలుడుని మామనము
ఆరగించిన ఘనుడు
మల్లప్ప వొచ్చెను మాయ వేషమున
ప్రాణంబు అడిగిన ప్రార్థన చేశాను
వేడి బోనము కావించు వేగంబె
భక్తుని భార్య మేడాంబ భక్తునకు అన్నము పెట్టబోవుట
అంతట మేడాంబ అత్తగూడి
పలికేసి
పాటించి దాచినాను. పరమేశ్వరుని
'చింతించ నీకేలః శిముని దూరినేల? 'సత్యమైన బోసమైతేను సఖియ
CK!'
దాచినాను తొణకని అన్నము నేను
నీ సాక్షి
యామార్థక అన్నము యప్పటికి
అనిన సంతోషించి అతివేగమునను
దాతునమ్మ:'
వొడ్డించి రమ్మనె వొణిత సిరిదేవి
'భామా! నీవు దాచిన పనియేమి
ఘడియలో మేడాంబ కరకంటుని
చెప్పవె?'
దలచి
'ఉ త్తర కాశికి పోయిన
నీ పుత్తుముడు వొచ్చునోయని
వొట్టి వేళ్ళ సిబ్బిలో అన్నము
సత్యాన అన్నము దాచినాను అమ్మ! పట్టు వస్త్రము అన్న ముప్పయి
ఆకొని పాలేట నుండి మా అన్నలు
వొస్తురోయని
చేకొని బోనము చేసినాను మీరుగాను
వొడ్డించుకొని
గప్పుకొని
పనజాక్షి మేడాంబ వవ్వార్లు వెడలి
తాల్మితో శిసునికి తాగొంచ రాంగ<noinclude><references/></noinclude>
2wzywy1xuumi9kvzu39zr8wgxaz7jfh
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1812
104
223217
577162
2026-09-07T14:46:03Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తి రన్న కథ భక్తిరన్న అన్నముపై విభూతిచల్లి పోవుట ఆ లక్షణ చాలించి తమ అయిదువులు దెలసి 'మెండేల చెల్లిన పెద్దలకు అన్నము మిల్లగొంచు అత్త సముకమాయను : 'జంగాలు మళ్ళిరి సకల ధ్యాన...'
577162
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తి రన్న కథ
భక్తిరన్న అన్నముపై విభూతిచల్లి పోవుట
ఆ లక్షణ చాలించి తమ
అయిదువులు దెలసి
'మెండేల చెల్లిన పెద్దలకు
అన్నము మిల్లగొంచు అత్త
సముకమాయను :
'జంగాలు మళ్ళిరి సకల ధ్యానము
725
మేనత్త చేతి అన్నము
కాండ్యాల చెల్లిన పెద్దలకు కన్నతల్లి
అంటుపడ్డ అన్నము కొంచపోతివి
చేతి అన్నము
నీవు'
భామ చేతి అన్నము పాలేటికి కొంచ
'అంటు బడ్డ అన్నముగాదు
అమ్మగారి తోడు:
లింగమాన! జంగమాన! నీలకంటుని
తల్లి
న
పదిలముగ దాచినాను
పోరాదు
యేమని చెప్పుకుందు? యేమిటికి
పోట్లు నాటిన తమ్ములు బోనము
యవరిచేతి దంటేను
బంగారు లోపుల అన్నమ
సంగతిగ నిష్టతోను దాచినాను ఆ త
కాశాత్ర పోయిన నీపుకున్న
మాట్లాడతావులేదని మరియు
చింతించె గురువు
అదిమాయల గురువు అన్నము
మీదను
దేశాంత్రి అయితేను దూషించడమ్మ
విభూది వేశను విశాలు గమ్మనెను
కూడు మొలచిన అమ్మ నగురు
గుగ్గిలపు వృక్షాలు కావలెను
పువ్వల వనము గావలెనని భూదేవీ
శపియించెను
భువన శంకరుండు భ క్తినన్న తాను
వాడవాడలు గడచి వొచ్చను మగడి
గంటనాదులు సాలించి కాలాంత
కుమారుడు కాబోలు
పరిదేశీ జంగమయితేను
పట్టుబోనంబు
శాపాన వుగ్రసముద్దులు గాంగ
సడీయక పోయను భూములు
చరియించిన జంగమయితేను
చలియించి
పుచ్చుకునేను బోనము
యేమి సోద్యమోగాని
పుణుడు
యెగ్గులెన్న నమ్మ'
మరి వేగ శిముడు వున్న మటముకు
వొచ్చను
గురువు మళ్ళిన వెనుక కులసతి
'పరిచే జంగమవుట భక్తినయ్య
యెరుగరాదటె విభుని గురుతు
యల నాగ మేడ'
అవుట<noinclude><references/></noinclude>
o4wsdwigvk673jes79y09mytfl7y8y0
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1813
104
223218
577163
2026-09-07T14:46:14Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '728 'పొదల మెకము శాలు కాటమరాజు కథలు కుడి యడము గట్టిన కుంజరపు పుట్టకుండలాలు బొంత జడ జడను అయిదేసి చంద్రకాంత కప్పెర దాచాత కనకత్రి శూలము లింగాలు అప్పుడే మళ్ళి పోయ యెరుగనమ్మ వొళ్ళ...'
577163
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>728
'పొదల మెకము శాలు
కాటమరాజు కథలు
కుడి యడము గట్టిన కుంజరపు
పుట్టకుండలాలు
బొంత
జడ జడను అయిదేసి చంద్రకాంత
కప్పెర దాచాత కనకత్రి శూలము
లింగాలు
అప్పుడే మళ్ళి పోయ యెరుగనమ్మ
వొళ్ళెల్ల విభూది యోగవాగాలు
గురుతు'
అన్నపు మెతుకులను మొలకెత్తించుమని సిరిదేవి
మేడాంబను పరీక్షించుట
'సత్యమైన బోనమయితె సకియ
భక్తుడు అయితేను పాలించగలడు'
నీరాళ్ళమల కాకి అన్నము
'నేరము సత్యము నే జూడ వలెను
చాలుబట్టి అన్నము చక్కగా
మొలచిన
రోటబోసి శాశిరోకండ్ల త్రొక్కి
తాటించి తొలచి కడిగి ద్రాళ్ళమీద
'వొంగిన బోనము వుండునా మొలచి
దండిగా వెదబెడితేను తెగమొలుచు
నేకొంచు బోయింది నేరమాయ
క
తనకు
మేలు నీ సత్యంబు మెచ్చగద్దు
ఆదియేమి సోద్యమో అన్నము
తమకు '
మొల
గౌతమ సాటువ
"మధురాక్షి! వినగదె మరివొక
పాల చప్పుడు గాకుండ పల్లంబు
కథయు
గాకుండ
భ క్తి జూచే కొరకు పరుగ దేవతులు
వొచ్చి
సత్యమాహ గవుతుని అన్నము
సరుగ నడిగితేను
సంతోషాన వొచ్చెను సత్యమా
గవుతుడు
నేల మంచిదిగాని నెరియులు లేకుండ
పరుగ పెట్టుకవాగు పయిన రాకుండ
యర్రబీళ్లు గాకుండ యేర
కొర్ర పెడితేను యీ తావున
గవుతుండు
కుప్పలుగా పండును<noinclude><references/></noinclude>
bahb6p04y2ceriqosqk1nsmos8kjx6b
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/372
104
223219
577164
2026-09-07T14:46:20Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577164
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}38</p>
{{p|fs125}}కాంగ్రెసుతో సాక్షాత్సంబంధము</p>
{{Largeinitial|అ}}మృతసరమున కాంగ్రెసు-వ్యవహారములు చూచినంతమాత్రమున మహాసభతో నాకు సాక్షాత్సంబంధము కలిగిన దని నే నుద్దేశింపలేదు. లోఁగడ నేను కాంగ్రెసులకు వెళ్లుట నాకుఁ గల భక్తిని దానిముందు దాఖలుచేసికొనుటకే. చిన్న చిన్న పనులు తక్క పెద్ద పనులేవియు నాకు అందున్నటు లెన్నఁడును గోచరింపనూ లేదు. నేను 'కోరనూ' లేదు.
నాకుఁ గల రెండు శక్తులు కాంగ్రెసుకు ఉపయోగించు నని అమృతసరమున నా కనుభవమాయెను. పాంచాల విచారణసంఘమునందు నాచేసినపని లోకమాన్యులకును మదనమోహనులకును మోతీలాలుగారికిని
దేశబంధువులకును, సంతోషము కలిగించె నని నే నెఱిఁగితిని. సలహాలకును సంప్రతింపులకును తమ యాంతరంగిక సభలలోనికి వీరు నన్నుఁ బిలువ నంపుచుండెడివారు. సరియగు విషయనిర్ధారణ మిచటనే జరుగుచుండెడిది. కేలము విషయముల నిర్ధారించువారే యచట సమకూడెడివారు. నాయకుల విశ్వాసమునకుఁ దగినవారే యచటికి రాఁగల వా రయినను చాటు మాటుగా పైవారుఁ గూడఁ గొందఱు
దూఱకుండుటలేదు.
రాఁబోవు సంవత్సరమునఁ జేయవలసిన పనులు రెండు గలవు. అందులకు నాకుఁ గొంత సామర్థ్యముకలదు; చేయవలయు నను ఉద్దేశమును గలదు.<noinclude><references/>
{{c|362}}</noinclude>
0h34agsulfdsa38myndukg2dh571u5v
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1814
104
223220
577165
2026-09-07T14:46:31Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తిరన్న కథ అచ్చమయిన కృష్ణరేకడకు గవుతమ్మ అది కొనివచ్చెను మట్టి వర్ణన 727 వెలికొండ పిడమర వెలక నొకమర్రి సూడవేడుకయి వుండెను సొంపయిన వాలాయము ఆ మర్రి వర్ణమట్లు అనిన మరి రథమెక్...'
577165
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తిరన్న కథ
అచ్చమయిన కృష్ణరేకడకు
గవుతమ్మ అది కొనివచ్చెను
మట్టి వర్ణన
727
వెలికొండ పిడమర వెలక నొకమర్రి
సూడవేడుకయి వుండెను సొంపయిన
వాలాయము ఆ మర్రి వర్ణమట్లు అనిన
మరి
రథమెక్కి విహరించు లాయవున్న
కుంజరములకు యిరువు గురుతయిన
మర్రి
మర్రి
పగులెంచవొచ్చును మహాబళువయిన
పెంజర గున్నలకు పెనపాము
మర్రి
పాదు చూచితే మర్రి పదిలమై
ఆంటికికి తాయిరువు అయివున్న
మ
పాతాళ లోనంటి పారి పుండును వేళ్లు
కొమ్మలు చూచితేను గురుతయిన
అంచితముగ రాహుచే ఆవిధి బెట్టు
కొరకు
మర్రి
ఆ మర్రికి ఆకులు అవనెల్ల
భావించి పుట్టలోను ప్రభళి వున్నట్టి
దేవతా మర్రికి ధీటఱునమర్రి
యెరుగును
రమణి(ణ)తో వేదాలు
పాటించి కు ప్రతివొచ్చు యీపుట్ట.
మహామేరువకు సాటి మరివొచ్చి
వ్రాశి(సి)నట్లు వుండెను
వెలికొండ
వెరశి (సి) యనభయి యేడు లక్షల
రాహువుకు పాటయిన శివతా
లెక్కను
పుట్టలోను
నిండిన పరుణ వేది 24 లింగాలు వలె
నుండును
పండ్లును` కాయలు ప్రభళిజి8యామ్మరి శేషుడు తా యిరువు చేసుకొని వుండు .
వూడలు కొమ్మలు నొప్పయిన మ్మరి ఘట్టిగా మురికి కావలయి వుండును
వింజా ద్రి మలలలోను తిరువయిన
గరుటుడు పావురాలు కబోధి
విషపు బానలు పొగలుచు
మరి
పక్షులు
23. ప్రబలి 24 పరుసవేది (1) 25. వింధ్యాద్రి 28,
అన్ని<noinclude><references/></noinclude>
4fowmsn69quywbfoxn9vwrrr1ymxy5r
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1815
104
223221
577166
2026-09-07T14:46:43Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '728 కాటమరాజు కథలు యీరువు చేసుక వాన గొంతులయి పమిడి కంటెలకు యిరువు బాగయిన వుండును మర్రి పావురాయల జోళ్లు పాయకే ప్రోద్దు భయిరవుండు దుర్గ పయి కావలయి గురుచున నుండేటి గురుతయిన మర...'
577166
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>728
కాటమరాజు కథలు
యీరువు చేసుక వాన గొంతులయి
పమిడి కంటెలకు యిరువు బాగయిన
వుండును
మర్రి
పావురాయల జోళ్లు పాయకే ప్రోద్దు భయిరవుండు దుర్గ పయి కావలయి
గురుచున నుండేటి గురుతయిన మర్రి
కోగెలలు చిలుకలు గూబ కంకణాలు
గౌతముడు మట్టిని నరుకబూనుట
వుండును
దండిగా పక్షులతోను సమిదెలు
మర్రి వొద్దికి వొచ్చి గవుతుడు మరి
‘కులగిరుల నడుమను కొర్ర పెట్టవలెను
నిక్కిచూచి
ఆలుచుక పక్షులు ఆపదలు పడెను
వెర్లుగాక పక్షులార వేగంబె మీరు
మర్రి విడచి పొమ్మని మరిసాటె
గవుతుడు
పలికెను
ఆమాటలు విని పక్షులు అలమరుగ
సా
మూకలయి పక్షులు ముచ్చటలాడెను
వేకమయి పక్షులు యెలుగెత్తి
మర్రిగొట్టి గవుతుడు మరి
పాడుచేశను
కురచలుగా నరికి గూళ్ళతో కొమ్మలు
ఆడకాడకు నుగ్గుచేసి అగ్ని తగిలించ
బూడిదె రాసులు నేల పోగులు చేసి
చల్లార్చి యాపోడం చక్కగా దున్ని
అడిలెను
మర్రినులడ” పక్షులు మండలింప
పక్షులు గౌతముని శిపించుట
సాగెను.
'హరహరా'యని పక్షులు ఆ గొబ్బు
గాను
పిల్లల మీది పక్షులు పికపికలాయెను
తల్లటపడి పక్షులు ధరణిపయి
'కటకటా'యని పక్షులు కన్నీరు
పెట్టెను
'అయ్యయ్యో గవుతమ్మ హత్య
పొట పొటా నీళ్లు వ్రాలిచి పొగిలేనా
గట్టుకుంటివి
పక్షులు చయ్యన విను పాల సముద్రము
గూళ్ళమీది. పక్షులు గుబ్బటిల
మీదను<noinclude><references/></noinclude>
aert25u8knwjsexij2z1p98y1swdgxf
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1816
104
223222
577167
2026-09-07T14:46:55Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తి రన్న కథ వటావ్రిక్షమనే మర్రిన వొక తరము సత్యమహ గవుతుడవని చెప్పంగ వుంటిమి చేటుబట్టి ఆ మర్రి జలధిలో గలిశను బ్రతికేమని వొచ్చి యీ విన యిటువిను గవుతమ్మ యిక నొక మేము చేరితి...'
577167
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తి రన్న కథ
వటావ్రిక్షమనే మర్రిన వొక తరము సత్యమహ గవుతుడవని చెప్పంగ
వుంటిమి
చేటుబట్టి ఆ మర్రి జలధిలో గలిశను బ్రతికేమని వొచ్చి యీ విన
యిటువిను గవుతమ్మ యిక నొక
మేము
చేరితిమి
మనిమి27
కృతాయుగమునాడు గీములు
జంభోది వనమందు చల్లనయి
యేర్పరుచుక
వుండగాను
పుత్తమా గుణముల వుండంగ మేము
అంబుధి దాటి యెరుక వాడు హత్య
గట్టుకునెను
శాపాన ఆ మర్రి జలధిలో గలిశను
ఆపదలేక వొకతరము అల్లోనేరటి
దేవతులు ఆ శెట్టుకు శాపంబు బెట్టిరి
దీవులు విడచి అంబోది దిశలు
మరువు చేసుక
ఆ బెళమున వొక్రతరము ఆపదలేక
వుంటిమి
దేవతలు ఆ బెళముకు శాపంబు
సామి ద్రోహానకు తమమీద నీవు
గీములు యడిపించ కంకణము
దేవుతుల చాత వొరము
పుచ్చుకొన్నావు
తావులు యరపించేది ధర్మంబుగాదు
తల్లుల బిడ్డల సముజూడ వొస్తిని
చల్లంలో గవుతమ్మ చేటు అయిన
యేపున గవుతమ్మ నీయిల్లు
పుట్టున
చెడిపోవును
బెట్టిరి
తనకు వొచ్చిన ఆపద నీ
తలతరమందు
భూమెల్ల యెరుగంగ పుట్టు
ఆవులెల్ల రాళ్ళు అయివుండె నాడు
వుండ యిరువులు లేక'ను వాన
యండలు తగిలి
వుండే ముని యొక్కడికి వొస్తిమి
మేము
జగతిలో సత్యంబు శెవ్వవ్రతంబు
కలిగిన ఘనుడవని ఘనపుణ్యశాలి
చలి శీమను చాల చేపట్టే నంటివి
27, మనవి
సొంపు దప్పి నీయింటను శోక
అంప కోలంత పొగ అయి పుట్టు
ముందర
729<noinclude><references/></noinclude>
c4u8mgj5z098u3hbcnaaugay1pdrtjf
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1817
104
223223
577168
2026-09-07T14:47:07Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '780 గోఆత్య బ్రంహ్మత్య నీ కొడుకు తరాన భావించి నీ యింటను పశిరికె పాములయి తగులును గవుతమ్మ తప్పదు కాటమరాజు కథలు యిడువక మీకు మా విష వాక్కులు తగిలి యే తొండమంత సొద వెగసు పోకెముక నీ...'
577168
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>780
గోఆత్య బ్రంహ్మత్య నీ కొడుకు
తరాన
భావించి నీ యింటను పశిరికె
పాములయి
తగులును గవుతమ్మ తప్పదు
కాటమరాజు కథలు
యిడువక మీకు మా విష వాక్కులు
తగిలి
యే తొండమంత సొద వెగసు
పోకెముక నీ మటము పోపు
నీట
యీమాట
నేటితోను
యేమోయి గపుతమ్మ: యింత
పక్షిశాపము తగిలి బరువయిన
పాపంబు
ఘటము
తొణికేది మంచిని మణికేది వేలం
చిచ్చుల మంటలయి శివలింగ
పునుక గొట్టిన శిషుడు పోడ
దిన 28
భగ్గు భగ్గున మండి
అంతవారికి సకల ఆపద గలిగి
భస్మమయిపోను'
యింత పాపము నీకు యిదియేమి
తెగువ చేసుక పక్షులు తిట్టె
మేలు
పుణ్యభూములు విడచి పుత్రుల
వొన్నెగా నీ కొడుకు వొక్కడు
వొచ్చి
ముందరికి
'పాపపు గవుతమ్మ పట్టు శాపంబు'
ఆపదబడి పక్షులు ఆడుమాటలు
శాపంబు పెట్టేది తమముల చావ
వినియ
సీకటికోనలోను జపము శాయగలడు
వీకెతో దేవతులకు యిందు నొప్పి
'యీ
పట్ల మీమీద యీశ్వరుడు
నీవు
తప్పినాడు.
యిటువలె నీ కొడుకు యిందునొప్పి
అలిగినాడు పక్షులారః అనుకోంగ
ముందర
వొచ్చినాడు.
పట్టుదప్పి తల గొట్ల పాలయి
తొలిగిపోయి పక్షులార! వెలికొండ
చేరుడి
జమదగ్ని అనువానికి జెన్మించి నట్టి డొంక బెట్టుగ శిముడు మీమీదగ
పడిపోవును చీకటి కోన చేరుడి శిశువులు మీరు
కొడుకు వొక్కడు చాత కోతలు
28. భివానకు 29. విందు
తొలినాడు రథము<noinclude><references/></noinclude>
5gj9d42ouotlfhjjd0ui8afmbvxgl6n
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1818
104
223224
577169
2026-09-07T14:47:17Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తిరన్న కథ దీపాంత్రానకు పోండి దేవతా పక్షులార సచ్చేము మర్రితో శాపంబు నీకు రక్షకుడు వ్రాశినాడు రార గవతమ్మ! నీళ్ళుపాలు చేసుకు నిమ్మలన మీరు గూళ్ళమలకు చేరుడి గొబ్బున పోయి స...'
577169
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తిరన్న కథ
దీపాంత్రానకు పోండి దేవతా
పక్షులార
సచ్చేము మర్రితో శాపంబు నీకు
రక్షకుడు వ్రాశినాడు రార
గవతమ్మ!
నీళ్ళుపాలు చేసుకు నిమ్మలన మీరు
గూళ్ళమలకు చేరుడి గొబ్బున పోయి
సర్వాత పక్షులారః శిముడు దయ
పక్షుల చంపేనన్న ప్రజ్ఞనీకు బాలు
తప్పినాడు
నేరము తనవల్ల లేదు నేడు
పర్వతముల చేరి పదిలాన వుండుడి
పక్షులార
వుండేము బాలుగాని వోయి
మంటలకు వెరచి యే దేశము
గపుతమ్మః
యెళ్ళేము
చుట్టక పోయేము చూడు గవతమ్మ:
తిరుమలగిరి చేరి క్షేమాన వుండుడి.
మంటలకుములకు మీకు మావుసురు
మంటలలోను మడియ నేల
తగిలి
పక్షులార! తాటేకు మంటలయి తగులు
కోర్కెతో మంతనాల కోనకు
యింట
యేతెంచుడి
యింటమని యినమనక విడిచి
గట్టిగా గవుతమ్మ: పట్టు శాపంబు
మర్రి చెడ్డ కొన్నాళ్ళకు నీ మటము
పోండి మర్రి'
చెడు గవుతమ్మ:
పక్షుల సొమ్మని పలికే గవుతమ్మ
గవుతమ్మ మాటలకు గమము
కౌల్లు చడ్డ కొన్నాళ్ళకు నీ కోన
గుమ్మ
లన్నీ యూను
యిరువు చెడ్డ కొన్నాళ్ళకు” నీయిల్లు
'సావుకు వెరచి యేదేశము వెళ్ళేము
గవతమ్మ
వృక్షము కన్నతల్లి వినగ గవతమ్మ
781
గౌతముడు మట్టిని నరికించుట
శాపంబు బెట్టిన పక్షుల సమయ
జూతుననుచు
కోపాన గవుతమ్మ గొబ్బున వొచ్చి
మొత్తంగ సరిపించి మెరుగు పొడి
పోయించి
సత్యమా గవుతమ్మ సరిపించ
దారులు పట్టించ తగకోట కత్తులు
పొందుగా బోటికి బోనమరించి
చంద్రవాంక గొడ్డండ్లు చేపట్టు కత్తులు<noinclude><references/></noinclude>
6n8rgrzbbjlbww7wkl3mfsnyp8h5296
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1819
104
223225
577170
2026-09-07T14:47:27Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '782 మునికొమాళ్ళ గవుతుడు మూకలు కాటమరాజు కథలు బళువయిన యామర్రి పడగ చేసుకొని సరికి రంత ఘనమయిన మర్రికి కాలము నిండే గనుక కూతలు చేశి మర్రి కూలంగ నడికిరి అతల కుతల మయి మర్రి నిలచి మహ...'
577170
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>782
మునికొమాళ్ళ గవుతుడు మూకలు
కాటమరాజు కథలు
బళువయిన యామర్రి పడగ
చేసుకొని
సరికి రంత
ఘనమయిన మర్రికి కాలము నిండే
గనుక
కూతలు చేశి మర్రి కూలంగ నడికిరి
అతల కుతల మయి మర్రి
నిలచి
మహావేగమున వొచ్చి మర్రి వొద్ద
'హర హర మహదేవ! హర హర
శిముడ!
ధీకౌని నరక'మని చలపు యిచ్చ
గవుతుడు
ధీకొని మర్రిమీద తిరుగ బాగు కొనిరి
గొదకొని మర్రి మీద గొడ్డండ్లవారు
ఘద్దించి మర్రిమీద ఘాతలు చేసిరి
పుట్టలో శేషుడు బుసపెట్టు కొనుచు
చెట్టు కిందికి మాడ్పుల 80
అవనిపయి వొరిగెను
పండ్లతో కొమ్మలు పడె భూమి మీద
ఆకులు కొమ్మలు అంతింతగాను
కోట కత్తులు వారు కొంచముగ
మంత్రించి వీభూతి మర్రిమీద
నరికిరి
చ
అగ్ని తగులుపడి కాలె ఆకాశము
మంటలు వేగళ్లను మింటి
పొడపు
పొరుగునాను
చేరిరాకుండ కూకుటేళ్ళతో81 మర్రి కుమిలి
కుమిలి పోలెను
మరి చారకుండ పొంకముగ నిప్పులు పోగులయి
మర్రి కిందికి గవుతుడు
ఆశ్రు యె తీ పడిగె ఆడించసాగె
మునికొమాళ్ళ శేషుడు మూకలు
చేసుకొని
ధేనువ వెంటబడి తరిమినారీతి
చేరి ముని కొమాళ్ళ శేవుడేడేడ
తూరిగొడ్డండ్ల వారు తునియలుగ
శేషుడు సమీళెను చేటుబుట్టెను
వుండెను
గూళ్ళను పిల్లలు గుబ్బతిల సాగెను
దొడ్డుగో యేడ్చుచు దొరకొని
పక్షుల
నరికిరి
చీకాకు పడికొలీ చిటపటా యనుచు
యెడలేక కాలెను యేడుకోట్ల పక్షులు
పడెను మంటలోను పదికోట్ల పక్షులు
కొమ్మ కొమ్మ సందున కోటివేల
మర్రికి
యెసగంగ మర్రికి యిండెలు చూపిరి
10. మనుష్యుల 81. కూకటి వేళ్ళతో
పక్షులు<noinclude><references/></noinclude>
3hg00nbwb67c08uskhxzegi2izgce66
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1820
104
223226
577171
2026-09-07T14:47:38Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తి రన్న కథ ఆకు ఆకు సందున అరవయివేల పక్షులు కుమ్మరామము చిచ్చువలె కుమారిల కలియగాలి యామ్మర్రి కణుకులయి వుండెను చలపట్టి గవతమ్మ సమయించి మర్రి సాగెను . పోటిమీద - వరము పొల్లుగు...'
577171
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తి రన్న కథ
ఆకు ఆకు సందున అరవయివేల
పక్షులు
కుమ్మరామము చిచ్చువలె కుమారిల
కలియగాలి యామ్మర్రి కణుకులయి
వుండెను
చలపట్టి గవతమ్మ సమయించి మర్రి
సాగెను . పోటిమీద - వరము పొల్లుగురియించ
గౌతముడు తన భార్య జలకన్యను విత్తనములు
సత్యమా గవుతుడు తన సఖియను
తెమ్మనుట
వి త్తనాలు తెమ్మని విచారము చేశాను
జలగన్య వేగమె జమిలికా దేవి
ఆలరంగ దీవించి అడిగే వి తనాలు
*గిరిరాజ నిజరాణి: వో కీరువాణి:
పలికిన కీర్తులు ప్రభళినాడమ్మ
వార్తకెక్కినయట్టి వొణితె
మూర్తులు మీయింట ముచ్చటలు
వినియ
అన్నము గొబ్బున ఆడిగిరట వారు
వొన్నెగా మీ అన్న నొప్పినాడమ్మ
కొత్తపంట్ల అన్నము కోరినారు వారు
వి తనాలు గావలెనని విచారము
788
మారుమాటాడక మగువ తెమ్మనెను
జమిలికాదేవి
వేయించిన కొఱ్ఱలను విత్తి జలకన్య పంట పండించుట
బగన్న సత్యంబు శిముని
సత్యాన కొర్రలు చక్కగా పండెను
ముఖ్యంబు
ఆమనిగ కొర్రలు అతివిష్టిగాను
నోచివుండంగ గదా యేంచినా
ఆలవేణి తా చూడ వలెనని అపుడు
వేడి మంగళాన వేంచిన కొర్రలు
వనరంగ జలగన్నె వొడి బడబోసి
తన సత్యముచాత తరుణి మాట్లాడక
మాడిన కొర్రలు మగువతాదెచ్చి
దండిగా సతీపతి సత్యానవొచ్చి.
పతి గొర్రు దున్నంగ భామ యెదబెట్టె
పండుట
నోచని వారికి వేంచినా పండవు
యాచకున్నా పండవు
'పన్నుగా శిమునికి భక్తిపరులార
అన్నము మొలిపించవె అతివె<noinclude><references/></noinclude>
1sjriypbxjmz6svhim12virz9ixocu5
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1821
104
223227
577172
2026-09-07T14:47:55Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '784 ఆ తమాటలు మేడాంబ ఆలించి కాటమరాజు కథలు మేడాంబ అన్నపు మెతుకులు మొలకెత్తించుట వినేను నక్షత్రములు పలసనాయ నలితములు యెక్కి బక్తితో శిముని దలచి భామతా వొచ్చి పయనమయి రథమెక్కి నీ...'
577172
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>784
ఆ తమాటలు మేడాంబ ఆలించి
కాటమరాజు కథలు
మేడాంబ అన్నపు మెతుకులు మొలకెత్తించుట
వినేను
నక్షత్రములు పలసనాయ
నలితములు యెక్కి
బక్తితో శిముని దలచి భామతా వొచ్చి
పయనమయి రథమెక్కి
నీరాళ్ళ మళికాడికి నిష్టతో బోయను
భానుడు వుదయించ
సరివి తోడుత మూడు సాళ్ళుగా
చేశాను
నయమొప్ప సిరిదేవి నాతులందరును
అంతట లేచిరి అన్నము
ముగ్గురు మూర్తుల దలచి మూడు
ప్రభలివుండె
పాళ్ళలోను
ఆగళితముగ అన్నము అర్పణము
చేశాను
నల్లగొలుసు ఆమీద నయమొప్ప
జలకము చిలకరించి సాంబ్రాణి
భ్రాంతిపడి చూచిరి పణతులందరును '
'నాతిరో వో మేడ! నానోమకన్నః
నీతిమంతురాల నీనోము యెక్కువ
సీతకు సరివొచ్చు'నని సిరిదేవి
గప్పెను
కోడలను మెచ్చంగ కూతురు
గునుంచి
కావొచ్చి నిద్రించ తరుణి మేడాంబ
కడువేగ పలికెను కన్నతల్లితోను:
పాలించి శివుడు వొచ్చి
'వోయమ్మ సిరిదేవి: వొక
ప్ర క్షమాయ
అన్నము దాళ్ళువెంట అతివిష్టిగాను నీ కోడలటె మొలిపిచ్చింది.
మొలచను అన్నము మూర్తులు
గురువుగాబోలు
పంపున
మేడటె మొలిపించింది నీవు
యలమితో విశాలు వికసించినట్లు
గోరంట రుద్రాక్ష కొమరొప్ప తుల
పరమేశ్వరుడు విష్ణు బ్రహ్మదేవుండు
సంతోషమందిరి సంగతిగా నపుడు
బలబలు తెల్లవారె పశువులు ఆరచ
పక్షులు రాణించ భానుడు
వృద
మెచ్చితినిగా
అన్న భ క్తినన్న గాకుంటే అమ్మ
అన్నము మొలుచునః నీవు
సిరిదేవి:
అంటివి గాక'<noinclude><references/></noinclude>
j9vig2z9q9lwwd9al2t8zk7dkxstszc
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1822
104
223228
577173
2026-09-07T14:48:20Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తి సన్న కథ సిరిదేవి భక్తిరన్నను తన మేడకు రప్పించుట కూతురు చెప్పిన కృప నందులనూక అతావున వుండరాదని అన్న రాత్రి భిక్షమడిగిన రక్షకుడిని ఎక్కడనయిన మటయేష్యముతో మరి కదిలి వె...'
577173
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తి సన్న కథ
సిరిదేవి భక్తిరన్నను తన మేడకు రప్పించుట
కూతురు చెప్పిన కృప నందులనూక అతావున వుండరాదని అన్న
రాత్రి భిక్షమడిగిన రక్షకుడిని
ఎక్కడనయిన మటయేష్యముతో మరి కదిలి
వెతకి తోడకరమ్మని వేగం
భ క్తినన్న
పంప్పే అమ్మవున్న నగరికి ఆయగారు
అతివేద కులవారి ఆ నాగినేని
భ క్తినన్నను పిలువమని పంపె
సిరిదేవి
గొబ్బున నాగినేని కూటాలు వెళ్ళి
థెంబుని గుడిలోను శిశువులు
చ
వొచ్చను
అగుమంచి మొదలయిన అర్ధాంగ
ప్రకటితముగ యాదవ
క్షమి
ప్రణతులందరును
బక్తినన్న శ్రీలక్ష్మి కొమరక్క సిరిదేవి
వున్నంగ చూచను వొప్పుగా నపుడు
దండములు బెట్టెను దగ్గరనిలచి
'సిరిదేవి పిలిచేని శిశువులార మీరు
వేగంబె పదమని విన్నపము చేశను
నాగినేని గూడి నడలింగమూర్తి
మునుపు యెరగని మూర్కుల
యెనక వొచ్చేది యేమి కారణము:
సిరిదేవి భక్తిరన్నను
కరుణతో సిరిదేవి కన్న కొమారుడు
785
సమర్పణములు చేసిరి సరి వేశ్వరుణికి
దివ్యరత్నాలు దాపిన త్రివాశి
పరిపిం
త్రివాళి వల్లక త్రిపురాంతకుండు
శిముడు కూర్చుండెను పులి చర్మము
గుర్తించలేకపోవుట
మీ
వాశిగా ఆడిగెను తల్లి వొర్నించలేక
'తన కొడుకు నొక్కడు తపస్సుల
అప్పుట
వొర్నించ లేక నొణిత యిట్లు
గూడి
అనియె
కాశిలో వార్తలు గయిలో వార్తలు
కడువేగ నొచ్చను కానవా తండ్రి?
ఆమ్మరో! ఆతడని ఆనవెరతు నిన్ను<noinclude><references/></noinclude>
f3wo8k2577rd45ceilu141wk9inuknw
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1823
104
223229
577174
2026-09-07T14:48:31Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '786 వాలాయముగ యడబాశి వుత్తర నేటికి యేటి మీద ఆరునెలలాయ నేటికి రాడాయ నేనేమి చేతు! చేటివా ర్తకోకాని సంతోషానికో కాని కూడు మొలచును తండ్రి! కొడుకు రాడాయ. కాటమరాజు కథలు శిరస్సున అయి...'
577174
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>786
వాలాయముగ యడబాశి వుత్తర
నేటికి యేటి మీద ఆరునెలలాయ
నేటికి రాడాయ నేనేమి చేతు!
చేటివా ర్తకోకాని సంతోషానికో కాని
కూడు మొలచును తండ్రి! కొడుకు
రాడాయ.
కాటమరాజు కథలు
శిరస్సున అయిదు జడలు చిత్ర
కన్ను గద్దు
పరుషంబు సంగతులు భద్రేశ! కాశః
అనపరతుగాని అయ్యరో: నీరూపు
తనయుని చూడవ? మాత్ముడవి88
నీవు'
కొడుకును తలుచుకుంటేను
అప్పుడు సిరిదేవి ఆడిన మాటలకు-
'వివేకము యరగవు వినవె వో తల్లి:
కుమ్మరామము చిచ్చు
అడుగుచున్నావటె అమ్మరో: నీవు
తగిలించి నట్లు వుండు తనకు
చూడవా చూడవ యని సోదించి
తండ్రి
అడిగేవు
మిగులు కొడుకు రూపు నీరూపు
వొక్కటేను
గురుతించలేను గాని కొడుకురో!
ఎక్కడ నని చూతుమమ్మ!
యడలేదు కాశీలోను
లెక్కలేని మటములు నేను యెక్కడ
నిన్ను
చూతును
నీరాడి, వెలశినట్ల నిండె కన్నీరు
కలడు కాశీలోను మహఘనులు
వున్నారు.
గలము:
పట్టరాదు దుక్కంబు బక్తి నన్నను
తలుచు కుంటేను
మటపతి రాడాయ మాఆయ్యః నీవు
కనివుంటె చెప్పుమః కడలేని
పుణ్యము
మోక్షము కలిగేని మా అయ్య ః నీకు
కల్ల బొంకులేని ఘనులయ్య మీరు
వల్లవుల గురువును నో అయ్యః
చూడవ?
వెరుతు
పరమాత్ముడవని నిన్ను పరికింప
32. మహాత్ముడవు
వినయము యవరని వివరించ
కాశిపట్న మనగ మనలింగ వీడు
దేశాంత్రుల తీరు తెలియంగ రాదు
జోగులు బోగుల చూడ సోద్యంబు
గగన చుక్కల నయిన కలగన
వొచ్చును
కాశీలో మత్ముల కలగనే వారు
వాశిగా కొడుకుల గన్న వారెరుగ<noinclude><references/></noinclude>
7tsjvztt5fuztrxtheqff8mmv20n4pl
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1824
104
223230
577175
2026-09-07T14:48:42Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తీరన్న కథ 787 పరుల వారికి మరియు భ క్తినన్న యాంః కొడుకులగన్న తల్లి గురులేరుగ కడమ వారికి యాలః వో కన్నతల్లి! కన్నతల్లివి నీవు కానవు గాక వెనయంగ కడలవారు యెరుగుదుర మధురాయ ద్వార...'
577175
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తీరన్న కథ
787
పరుల వారికి మరియు
భ క్తినన్న యాంః
కొడుకులగన్న తల్లి గురులేరుగ
కడమ వారికి యాలః వో కన్నతల్లి!
కన్నతల్లివి నీవు కానవు గాక
వెనయంగ కడలవారు యెరుగుదుర
మధురాయ ద్వారక మరి పెద్దఠావు
వెనయంగ పెరిగింతు యలమంచి
తండ్రి వున్న ఠావుకు
తల్లి పోవుచున్నాను
వుఁద ప్రొద్దుందు వో యమ్మః
అమ్మా! భిక్షము పెట్టి
తనకు
అంపవే మమ్ము
తమ్ములు మరుదులు దక్షణాదిన
అందరిని కన్నుల చూచి అమరపురికి
తోడుక
ఠావు పొందుగా లోవలెను ప్రొద్దు లేదు
పుట్టుపంపార్రి మా భూములఠావు
హరియేలు పట్నము మా అయ్యల
తాపు
నాతివున్నా కావు నా తల్లి నీఠావు
భ్రాంతిపడి అడిగేవు పణతిరో!
యెరుగవా?
కాశి నా లావు వో కన్నతల్లి!
మాయమ్మ: నీతోను మాట్లాడ
తనకు
తీరదు
అయ్యను చూచేనని ఆపేక్ష కలిగేని
గ్రక్కున టోపుచున్నాను వో
కన్నతల్లి
మక్కువతో భిక్షము మాయమ్మ।
భాషించి అడిగేవు పణతిరో!
యెరుగవా?
యరణప్ప భక్తిరన్నను గుర్తించుట
గురుతించలేక కొమారుని గూడి
వాలాయముగ తల్లితో వొర్నించి
యెరగక సిరిదేవి విచారము
యంగ
'భాషించ నీకేల భాగ్యము
పాలసముద్రము - యణప్ప
సిద్ధించును
మందుముల యరప్ప కాశి బోయిన పుత్రుని కానవా తల్లి:
47)<noinclude><references/></noinclude>
pv3ppxbhqmd8cah5u5qab57vh93520q
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1825
104
223231
577176
2026-09-07T14:49:00Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '788 సిరుసున పల్లజడలు శివయోగి కాటమరాజు కథలు కరములు ముకుళించి కన్నకొమారునికి కళలు గురుతెరుగవః పయి కుంజరపుళాలు దండములు బెట్టెను తల్లి సిరిదేవి తల్లి నొదట యీభూతి దరయించ భస్వ...'
577176
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>788
సిరుసున పల్లజడలు శివయోగి
కాటమరాజు కథలు
కరములు ముకుళించి
కన్నకొమారునికి
కళలు
గురుతెరుగవః పయి కుంజరపుళాలు
దండములు బెట్టెను తల్లి సిరిదేవి
తల్లి నొదట యీభూతి దరయించ
భస్వాంగము వొళ్ళను భైరవ కత్తి
హరియ రాజులు 88 మెచ్చి
ఆనమాలు యిచ్చిరి
కూర్మితో కొడుకుల గురుతు
యెరుగనివారు
వెనయంగ లోకాన యెవరయిన
గలరా?'
కూతురు చెప్పిన కృప నందుల నూక
భూతళమున పయిబడి పొర్లఁగ
వాడిన చేను మీద వాన కురిసిన
య
నీడలకు పక్షులు నిండిన చందాన
కరువుకు జనులు అన్నము
పొలపొల బోవుచు పుత్రుని చూచి
'కానలేను కొమారః కడు శోకమాయ
ధనముకొండను వుండి దక్షణాదిన
కదిలి పోయిన నుండి కడలేని
బాలలు
శోకము!
మద మొప్ప కాశా నీవు పోయిన
వుడగదు కన్నీరు వో కొడుక
నుండి
తనకు
బాల రాజులు దండు పోయి ప యేను
దినములాయ
కన్న చందాన యేలాగు దరయింతు' నని యెలిగెత్తి
సిరిదేవి కొడుకువంక శిరస్సుయెత్తి
చూచను
అడిలె.
పాపనూక యేది యని భక్తీరన్న తల్లిని ప్రశ్నించుట
తల్లి మనుస్సు గురువు తహ తహ
'నీవు దుక్కింప నేటికి నేడు
పరచి
తల్లి
రారమ్మ
కాళి తీర్థయి యిచ్చేను గ్రక్కుస
కంచి అంత బలగము కన్నవారిని
జూ సిని
పంచనారుగల యట్టి వొదినెల జూస్తిని
అప్పల చెల్లిండ్ల అందరిని చూస్తిని
అమ్మా! నిను కనుగొంటిని అప్పల
జూ స్త్రీని --
33. హరిహరాదులు<noinclude><references/></noinclude>
h1vm6sd9zre694f42cluo8nno2wm86l
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1826
104
223232
577177
2026-09-07T14:49:11Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భ క్తీరన్న కథ నమ్మితి గదె పాపనాతి యేదమ్మ పందుములవారి బలుగాన్ని చూస్తిని ముచ్చటలయ్యే పాపన్న ముచ్చటలు యెందున పొడగాన యేదమ్మ పాపః దయవొచ్చు చెల్లెలిని తలచిన వల్లవులవారి బలు...'
577177
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భ క్తీరన్న కథ
నమ్మితి గదె పాపనాతి యేదమ్మ
పందుములవారి బలుగాన్ని చూస్తిని
ముచ్చటలయ్యే పాపన్న ముచ్చటలు
యెందున పొడగాన యేదమ్మ పాపః దయవొచ్చు చెల్లెలిని తలచిన
వల్లవులవారి బలుగము వొరుసతో
చూస్తి
తల్లి పాప యేదమ్మః తడువాయ
రాదు.
తిరుమందులవారి తీరెల్ల చూస్తిని
తీరుగల నాచెల్లెలు దివాణాన లేదుః
అంది మ్రొక్కినయట్టి అప్పల
చూస్తిని
యింతి పాప యేదమ్మః
యెంత సేపాయ
చేరి మ్రొక్కినయెట్టి చెల్లిండ్ల చూ స్త్రీ
గార్భపు పాపమ్మ గానరాదమ్మ?
నేతివారిని చూస్తి, నాతుల చూసి
భ్రాంతి అయ్యేని చెల్లెలు పలికించు
నాతోను
మర్ద వారిని చూస్తిని, మగువల
చూస్తిని,
పొర్లేను నా మనస్సు పొడగాన
చల్లవారిని చూస్తిని, సఖియల
నయితి:
వింటే
దవ్వుగ కాశిలోను తలతు చెల్లెలిని
ఆ పొద్దు మనస్సున బాయదు
అషుమయిన చెల్లెలు
తల్లిదండ్రులు లేని తన చెల్లెలమీద
పుల్లములో బుద్ధి వున్నాది తమకు
యేవేళ దేవపూజ యెలమితో చేసిన
ఆవేళ చెల్లెలు తమ ఆత్మలో
వుండును
ఆగుమంచిని పాపను అమ్మరో!
వక్క సమానముగ చూడమంది
భూతేశు భ క్తినన్న పొలతి
నిన్ను
పాపన్నను
ఆత్మలో తలపోసి అడబంగసాగెను.
తెల్లముగ సరిసిన దేవసతి యరణప్ప
ఆ సమయమున భక్తినన్న ఆడు
వాక్యములు వినియు
యెనయంగ బలికెను యిందీవరాక్షి
చూస్తిని,
చంద్రశేఖరునికి చెప్పంగ సాగెను:
నలిన్నా చెల్లెలు యేదమ్మః ఓ
నాతులలో లేదు!
789<noinclude><references/></noinclude>
79rv2brc8t42a0xdl0ho2w7am6tlvul
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1827
104
223233
577178
2026-09-07T14:49:34Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '740 కాటమరాజు కథలు యరణప్ప భ క్తిరన్నకు పాపనూక వృత్తాంతము చెప్పుట 'వల్లవుల భక్తినయ్యః నీకింత వలపొయ్యనేల? చెల్లెలు పాపమ్మ కత చెప్పెద వినుము - ఆరువేల తిరుమందులు, అన్న భక్తినన్నః...'
577178
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>740
కాటమరాజు కథలు
యరణప్ప భ క్తిరన్నకు పాపనూక వృత్తాంతము చెప్పుట
'వల్లవుల భక్తినయ్యః నీకింత
వలపొయ్యనేల?
చెల్లెలు పాపమ్మ కత చెప్పెద
వినుము -
ఆరువేల తిరుమందులు, అన్న
భక్తినన్నః
ఆరువేల వొల్లపూలు అమర
యాదవులు
పల్లికొండ రఘుపతి పలికిన వా
వార్తలు
చెల్లెలిని మనువివ్వరాదని చెప్పిరి
పాలు గుణము అమావాస్య దేవుళ
వారము
జెన్మ నక్షిత్రము చెప్పంగ సాగిరి
చి తవ్రిత్తుగ పోట్లాడి చెల్లిరి వారు
మత్తగజయానను మనుమివ్వరాదు
యిటు లివ్వవొచ్చు యిలు
వెళ్ళరాదు.
యిచ్చిన వారిల్లు యిలమీద కుంగును
పుచ్చుకున్న వారిల్లు భూమందు
మనము యిల్లెటము మరి
సును
వ్వం
కనక మేడన వుంచమని కళ్యాణపు
ఆ మాటలకు వో అన్న భ క్తినన్న !
అమ్మ సిరిదేవి నీ తమ్ముడు.
అయితున్న
పుట్టు బుదవారమునాడు
పట్టపగిటివేళ
బంగారు జలపోత పషిణి స్తంభారి
కట్టించ అయితన్న కనక మేడ
పుట్టుత పాపమ్మ భూమిదన్నింది.
యెదురుగాళ్ళతోను యేక
నెట్టుకొని పాపను నీవు
పునికితో
యెతుల శాపముతోను యిందీవరాక్షి
మజ్యానపు యాల మగువ జెన్మించ
ఆ పాప పుట్టిన అయిడు దినములకు
అప్పుడు తండ్రులు అయిదు
కాండ్యాల
వొచ్చినదనుక
ఆరూఢిగా మేడమీద మీ అమ్మ
వుంచినాది
నేరము అందరిది యిది నీకు
చెప్పేను'
పాపనూకను మేడ బెట్టినందులకు భక్తి రన్న దుఃఖించుట
. పాపను మేడ బెట్టినారంటే పాపపు
కోపంబు చేసి భ క్తినన్న
తల్లిమీద
గోడుగోడున ఆడిలెను<noinclude><references/></noinclude>
t9ach77kvpb7ehly7b4o5nf0l5hp32a
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1828
104
223234
577179
2026-09-07T14:49:45Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భక్తీరన్న కథ 741 మండృయాసఁగిలో 84 మంట పక్కన బుట్టిన గుండెలు వురివిలో తల్లి! నిండుకొనే భ క్తినన్నకు నిలువెల్ల తల్లిగూడి వకమాట తగ శోకము : చెప్పర 'వోతల్లి' సిరిదేవి: వొక హరిగురువు ప...'
577179
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>భక్తీరన్న కథ
741
మండృయాసఁగిలో 84 మంట
పక్కన బుట్టిన గుండెలు వురివిలో
తల్లి!
నిండుకొనే భ క్తినన్నకు నిలువెల్ల
తల్లిగూడి వకమాట తగ
శోకము :
చెప్పర
'వోతల్లి' సిరిదేవి: వొక
హరిగురువు పల్లికొండ ఆబ్జె
న్న పంబు
వూరికె వుండెన
చెల్లెలిని మేడబెట్టుట చేటు
సిరిదేవికి వకమాట చెప్పడాయన
యెరగరయితిరి
అప్పులు చెల్లిండ్లు అమ్మకు
విన్నవించి
కాదని చెప్పడాయన కన్నతల్లి కిని
మేడమీద చెల్లెలు '
చప్పరయితిరి వొకమాట వో అప్ప!
మండలించకుండేన?
యరప్ప
కొండటే తల్లి మనుసు గుండెలు
వల్లవులవారి గోత్రాలు వొయినాన
చెదరక
పాడు
కూడు మీకు యిమిడెన కృప నందుల
యెల్లలోకాలకు యెన్నికయ్యె
తల్లి
తల్లి
మేడ
తలుచుటా యెరుగ
అందరు గలిగి చెల్లెలికి ఆపద
చేస్తిరి
కావుననుచు కన్న కూతురు పొడుగు కడ
మేడమీద వుంటేను
నీ కడుపు యెట్ల ధరయించు, వో
కన్నతల్లి?
పంతముగల యట్టి పమిడి కడియాల
పాపను గన్నతల్లి పణతి పెద్దమ్మ
యింత కట్టడి బ్రంహ్మ యెట్లు
లిఖియించ
చేపట్టి మేడ బెట్టుట చెల్లునా మీకు
దుక్క మెంతయు లేక దోషము
ఆపదన్న పడుగాని అంపునా
మేడకు
ఘనమైన చెల్లెలిని కనకమేడ
అనక
ధనములు నిత్యమనుకుంటిన తల్లి
వెక్కసమాయన పాపం
యేణ్యమాయనా నీకు?
34. మండు వేసవి
సిరిదేవి:<noinclude><references/></noinclude>
mnirlpe2cauwq3j2zi5xvr09tfwusjo
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1829
104
223235
577180
2026-09-07T14:49:56Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '742 కూటాలు నిత్యమనుకుంటివ తల్లి కాటమరాజు కథలు మదిరాక్షిని తేరమ్మా! మగువలు సిరిదేవి కూటాలు ఒక గడియలో కుమిలి కాలేని వాళిగల చెల్లెలు మేడ దిగకుంటేను కాశితీర్థము యిచ్చి గ్రక్క...'
577180
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>742
కూటాలు నిత్యమనుకుంటివ తల్లి
కాటమరాజు కథలు
మదిరాక్షిని తేరమ్మా! మగువలు
సిరిదేవి
కూటాలు ఒక గడియలో కుమిలి
కాలేని
వాళిగల చెల్లెలు మేడ దిగకుంటేను
కాశితీర్థము యిచ్చి గ్రక్కున
సంపదలు నిత్యమనుకుంటిన తల్లి
సిరిదేవి
కాలహేష్యము యెరుగును కళ్యాణపు
సంపదలు విక గడియలో సొంపనిగి
చెల్లె
పోవును
పాలేట వార్తలు పాపమ్మును
భ క్తినన్న వొచ్చినాడని పాపను
అడిగిరాండి!'
రమ్మనుచు
సత్యముగల చెల్లెలిని సమ్మతించి
అప్పల గారవించి అతివేగ పిలచి
అప్పల చేతికి కాకీర్ణము అందించ
మీరు
గురువు
అప్పలు చెల్లిండ్రు అందరు బోయి
పపిణి గిన్నెలతో పట్టుకుని
పదివేల వందనములు పాపమ్మకు
కాశితీర్థ ము
చెప్పి
(అసంపూర్ణము)<noinclude><references/></noinclude>
43r78i00jhhlikfzuookjzyt9kridoj
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1830
104
223236
577181
2026-09-07T14:51:05Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శాసనములు – కై ఫీయతులు · కై అనుబంధము VI (i) గుండ్లపాలెము శిలాశాసనము-యాదవవంశ వర్ణనము - రెండవ సంపుటము ( నెల్లూరు మండల శాసనములు సంపాదకులు : బట్టర్వర్త్ - వేణుగోపాల శెట్టి) “యాదవ జల్మ...'
577181
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శాసనములు – కై ఫీయతులు
· కై
అనుబంధము VI (i)
గుండ్లపాలెము శిలాశాసనము-యాదవవంశ వర్ణనము
-
రెండవ సంపుటము
( నెల్లూరు మండల శాసనములు
సంపాదకులు : బట్టర్వర్త్ - వేణుగోపాల శెట్టి)
“యాదవ జల్మం వైశంపాయిండు పరీక్షిత్తుకు యిట్లని. అదితికి
కశ్యపునకు పుట్టిన వైవస్వతుండను మనువునకు యెముండును శనెశ్వరుండును
యెమునయుం దపతియుం బుట్టిరందు వైవస్వతుండను మనుపువలన బ్రహ్మ
క్షత్రియ వైశ్య సూదృలైన మానవులు అనేకులు పుట్టిరి. వారికి శే(వే)న
ప్రముఖులై న రాజులు యనమండృ పుట్టిరి. అముని పుత్రియైన యిలగస్య
సోమపుత్యండైన బుధునకు పురురవ చక్రవర్తి పుట్టే. పురూరవునకు పూర్వ
సికి నాయువుండు పుట్టె నాయువునకున్ స్వర్భాయుకున్ నభిషుండు పుట్టి
రాజ్యంబు సేతె నభిషునకున్ ప్రియ మో(మ) నునకున్ యయాది పుట్టి యనా
(నే)క యాగంబులు సేసెను. యయాదికిని శుక్రుని పుత్రియైన దేవయానకున్
యదువు జన్మించెను. శీలముగల యదుకులాత్మజుండు యాత్రియగోత్రజుండు
ఆ సూరునుండనువాడు మధురా పురంబుం దనకు రాజధానిగా మాధురంబులు
సూరసేనంబులని దేశం[బు*] లేలె పూర్వ కాలమున ఆ సూరునునికి
పుత్యండు*] వసుదేవుండు ఆచట
"రాజేంద్రవిను దొల్లి రాజలాంచనంతో వేల సంఖ్యలు దైత్య విభు
లుం ధన్ను ఆక్రమించిన భూమి భార మానం జాలక గోరూపయై బ్రహ్మం
జేరం బోయి కన్నీరు మున్నీరు రోదనం కాయ కరుణతో భావించి కమల
భవుండు ధరణి నూరడం బల్కి ధాత్రియును వేల్పులు కదలిరా విష్ణునిం గాన
నింగి పురుష సూక్తంబు చదివి యద్భుద సమాధినుండి యొక మాంట విని
వారిజోద్భవుండు వినుండు వేల్పులును ధరయును నేవిన్న యెట్టి పలుకు వివ<noinclude><references/></noinclude>
j3tmomg98a0585yzr9idmbi3efbp4za
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1831
104
223237
577182
2026-09-07T14:51:17Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '744 కాటమరాజు కథలు రించెదనని ప్రీతిం బలికెం దెలియ॥ యాదవకులమున నమురులు మేందినిపై బుట్టం జనుండు మీ యంశమునన్ శ్రీ డై తుండు వసుదేవున కాదరమునం బుట్టి భార మంతయుం బాపును ॥ హరి పూజా...'
577182
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>744
కాటమరాజు కథలు
రించెదనని ప్రీతిం బలికెం దెలియ॥ యాదవకులమున నమురులు మేందినిపై
బుట్టం జనుండు మీ యంశమునన్ శ్రీ డై తుండు వసుదేవున కాదరమునం బుట్టి
భార మంతయుం బాపును ॥ హరి పూజార్తం పుట్టుండు సురకన్యలు భూమి
యందు సుందరతనులై హరి కగ్రజుండై శేషుండు హరికశతోం బుట్టి భార
మంతయుం బాపును॥ అవనీశ విను ద్రోణుండను వాండు వసువులయందు
ముఖ్యుండు ధరఅతని భార్య ఆ వేల్పుల పెద్ద ఆ ద్రోణుండు యీ నంద గోప
కుండై జన్మించె ధరయియ్య హరియోగమాయ యశోద మంద్కుడుగాయై
జెన్మించె యల్ల ధనవలెల్ల రుషుల అంశమున జన్మించె సురతెల్ల గోరక్ష పాల
కులై జన్మించె.
“దేవకీయను తొల్లి స్వాయంభుమను నంతరంబున పు స్త్రీయును ప్రతివ్రత
వసుదేవుండ్డను సుతుపుణ్యుండను ప్రజాపతి రెండవ జన్మమున అదితియుం
గస్యపుండను మూండవ జన్మమున వసుదేవదేవకి రామక్రిష్ణులు వుద్భవించిరి
అక్ష(చ్చ) రాంగనలు గోపకన్యలై వుదయించిరి. రామక్రిష్ణులు మొదలైన
సర్వయాదవులు గో గోపాలట్కు దాంపార అంత్యమున కూడ వర్తించి అచటం
గొన్నాళ్ళు దుర్యోధనాదులం దృంచి పాండవుల పరగ బట్టంబుగట్టి సంతోషమ్ను
వచ్చె ద్వారకాపురికి కణ్వమహామునుల గాంధా శాపం వంకను మునుకొని
యన్నంగ ముప్పదియారు వర్షములు శ్రీక్రిష్ణు మొదలైన సర్వ యాదవులు
రాజ్యంబు సేసిరి. శ్రేయంగ నొక్కనాడు వుత్పాతములు వొడయెను. పువీక్షారు
పంపున జాతరలు శయ్యను ద్వారావతి కదలిరి. శ్రీ క్రిష్ణ యాదవులు సముద్భని
కడకు జలధి తీరమున సవపానమత్తులై విష్ణు భోజం తక వీరులెల్ల మునివర
నిర్దిష్టమున నిర్దిష్ట ముసలాంత్మ కృములైన ముయ్యంచు తుంగల మోలదులాడి
మృతునై రి అంత తా(దా)రకుండు చని పాండవుల కెరింగించి,
ద్వారావతికి వచ్చి వసుదేవునింగనె శ్రీక్రిష్ణు పరమమూర్తిం
గలసె యాదవులు దేవగణానం గలసిరి ద్వారావతి వనధి ముంచునని ఆక్షణమె
బాలవృద్ధులను అక్షరాంగనలాను గోపాంగనలాను గొంచ్చు అర్జునుండు యింద్ర
ప్రస్థ[మున*] కుందెచ్చెను. ఆ (యా) దవ కులకరుండైన వజ్రధరునిం బట్టంబు
గద్దెను. యాదవ గోపికా పౌత్రవని నేమించ్చి గోవులకు గోరక్షపాలకునిం జేసి
గోవులం గాపాడుమని మనవీరపురంబ్బున అమృత గోవిందుని అభిషిక్తుం<noinclude><references/></noinclude>
egh1ivql2h3fjx8k5x05twbktsryzof
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1832
104
223238
577183
2026-09-07T14:51:43Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శాసనములు–కై ఫీయతులు 745 జేసెను. యాదవులు అందరిని అక్కడ అక్కడ నిలిపి అర్జునుండు హస్తినా ఫురికిం బోయి ధర్మజుకు యెరింగించ్చెను యాదవులు పాండవర్లు స్వర్గాది బోగానకు బోయిన వెను...'
577183
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శాసనములు–కై ఫీయతులు
745
జేసెను. యాదవులు అందరిని అక్కడ అక్కడ నిలిపి అర్జునుండు హస్తినా
ఫురికిం బోయి ధర్మజుకు యెరింగించ్చెను యాదవులు పాండవర్లు స్వర్గాది బోగానకు
బోయిన వెనుక నన్నూరు యేండ్లకు కలియుగం చొచ్చెను.
"వజ్రదేవుని పుత్బండు దధి సంగ్దుండనంగ గోపికల పౌత్రకుల వంశ
కరులు బృందావనమునం బ్రిద్ధివింబెంపొంద్ది నందవ్రజంబ్బుకు నలినొప్పుచుండు
ఆవుల మేపుత నలరి గోపకుల దైవతాచలమున రంజలు చున్న యాదవులకు
దైవమెంతయు నొప్పు అమృత బాగేశ్వరుం డంద్దు వెలిసున్న వసుదేవ నంద
నులు తొల్లి శ్రీ విష్ణుముందరం గోర్కులు మీర ప్రతిష్టలు కోరి ప్రభ మీరి
వెలయ గోవిందు మనమండు పుపనందు పుత్బండ్డు అమృతాంబోజుండని ఆదేవు
పేర వెలయంగ బెట్టెను విశదంబుగాను.
"ఆతని పుతండు విజయాంభోజుండు సంతోషమున నుండ్డ జనమే
జయండు యజ్ఞంబు సేయ నెల్లరాజులను రప్పించి యజ్ఞముండగంజేసె విజయం
భోజుని మెచ్చి వారణాపురంబ్బున పట్నస్వామిగా జేసి కొంత్తగాలం రాజ్యంబ్బు
సేసిరి.
కలియుగా సూదకి రాజ్యకాలమున విజయాంబోజాద్ధాః 580, కన
కాంబోజాబ్దా। 490. విక్రమార్కుని కాలమున గజయాంబోజాద్దాః 480.
రాయాంబోజెబ్దా। 420 రత్నాంలోజాబ్దా: 402 వీర విజయః రాశాబ్దాః 890.
శాలివాహనుని కాలమున పద్మన రాజాద్దాః 854. శ్రీ కూర్మి రాజాజ్దా: 840.
భోజరాజు కాలమున సింహ్మారి రాజాద్ధాః 300, చోడని కాలమున వల్లురాజాజ్ఞా :
195. పోలురాజాబ్దా। 82. వోరుగంట ప్రకాపుని కాలమున కాటమరాజు 82
రాజ్యంచేసి లింగాలకొండ యర్రగడ్డపాటను నలసిద్ధిరాజుంగూడి
బడుగులవారు చనిపొయ్యేనాంటికి కలియుగం చొచ్చి 3965
వీరుల మహత్వం ఆదిపర్వ సకలభూత సంభవ అనుశాసనిక
స్కంధ మవుసలాను వెళ్లిన శాస్త్రధర్మమిది.
యుద్ధంబు చేసి
యేండ్లాయెను ·
భాగవత దశమ
"త్రిమూర్తులు కారణమున గోస్భంగ పర్వతాన తొల్లి యాంభోజ రుషి
మొదలైన రుషుల సంతతిని ధేనువులున్ క్రిష్ణావతారం న గూడి దేవతలు కూడ<noinclude><references/></noinclude>
m9kp4j51i1ad27iv30r3hjudeyr0b1q
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1833
104
223239
577184
2026-09-07T14:51:53Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '748 కాటమరాజు కథలు వర్తించిరి. ద్వాపర అంత్యమున జన్మించిరి. అధ (యాద) వు కులమున చంద్ర నందను పురూరవ చక్రవర్తి యయాధి (తి) యదుకులమ్మజు సూరకేను వసుదేవు పుత్భం శ్రీక్రిష్ణముర్గ క్రిష...'
577184
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>748
కాటమరాజు కథలు
వర్తించిరి. ద్వాపర అంత్యమున జన్మించిరి. అధ (యాద) వు కులమున చంద్ర
నందను పురూరవ చక్రవర్తి యయాధి (తి) యదుకులమ్మజు సూరకేను
వసుదేవు పుత్భం శ్రీక్రిష్ణముర్గ క్రిష్ణ దుర్గ వీరికి నడిచి డెభై రెండు నియోగాలు
బడుగుల వారికి చెల్లును వీరు యయాది (తి) వంశం శాపకారణమున గోవుల
"రక్షింప గోరక్ష పాలకులం జేసిరి వెలసిరి గోపకులు మొయివేల సంఖ్య" శ్రీ శ్రీం
జేయునూ,
"ఆత్రియెముని సంతతి రాజులు యేలిన పట్టణ భూములు ఆత్రేయ
నెత్రపుతృడు భూలోక మేల్లాడి పించెను. ఆ చంద్రనందను పుతృపురూరపుండు
భూచక్రమెల్ల యేలెను. ఆ పురూరవ పుత్ర పౌతృండు యయాది రాజుయై
నవఖండ పృధివి యెలె. యయాది పుత్రుండు యధువు యేకాక భూములు
యేలెను. యెముకులోంత్మజు సూరశేను మధుర మాఘకంబులు సూర సేరంబు
అనియెడి దేశంబులు యేరెను. ఆతని ఆత్మజుండు వసుదేవు మధురా పురంబు
యేలె. అతని బంధువు నందగోపకుండు రేవుపల్లె యేలె. వసుదేవు పుతృ
శ్రీక్రిష్ణు ద్వారావతి యేలెను. క్రిష్ణగోపి కావ పుత్రులు వజ్రధరు అమృత
గోవిందు అంభోజు లార్గురు యింద్రప్రస్థ ఘనవీరపురి రాజ్యంబు సేశిరి.
పద్మనాథుండు యేలే యందలి రాజ్యంబు కొంత యేలె వీరవిజయుండు
యేలెను న। శ్రీ కుమ్ముడేలను ఆరుంటులకోన అమరవతి సింహ్యాద్రి
యెలమంచ్చి యేలెను. వల్లురాజులె ఆలవల్ల పురము అచట కొన్నూళ్ళు అడిదె
విబేలెను. ఆలపోటురాజు ప్రతాపుని కాలమున యెదుకులాత్మజులు దనుముకొండ
మందలుడ, పినయెర్ప పెద యేర్ప యేలంగ యెరలకు అనావ్రిష్టి దాంకి ధేసువు
లకు మేంత లేదని రాజున్ పద్మనాయుండున్ వివరించుకొని ధేనువులున్ దారు
కదిలిరి. పాంకనాడు సిద్ధిరాజుకు పుల్లరి వొడంబడి భూమిచొచ్చి మేసిరి. మేపుత
నలనన్న ధేనువులుందాను దక్షిణాదనువు కోటికి కదలిపోయి దనువుకో వల్లభుని
దర్శించి నలనన్న ధేనువులుం దాను మరిలి దిన నిధుల మీందం గదిలివచ్చి
పెన్న వెంట విడిసిరి. నలసిద్ధివారు యెద్దుల యెసిరి అడవుల వందను అందం
తరుచాయ ఆడవుల వంక రంతు వడె నెల్లూరు ధేనువులుం దారు కదిలి యఱ గడ్డ
పాట్ల నిలిచెను. నలసిద్ధి రాయబారి పుల్లరికి వచ్చెను. దట్టించి రాయబారిని పుల్లరి<noinclude><references/></noinclude>
0ve9xrs4r6o8i18vh3xe0i8kfxt1mas
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1834
104
223240
577185
2026-09-07T14:52:05Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శాసనములు — కై ఫీయతులు 747 లేదు పొమ్మనిరి. లేదు పొమ్మందేరు నెల్లూరి నలసిద్ధిరాజు యఱగడ్డ పాడికి యెత్తి వచ్చెను. "స్వస్తి శ్రీ శాలివాహన శకవర్షంబులు 1170 అగునేంటి కాళయుక్తి సంవత్స...'
577185
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శాసనములు — కై ఫీయతులు
747
లేదు పొమ్మనిరి. లేదు పొమ్మందేరు నెల్లూరి నలసిద్ధిరాజు యఱగడ్డ పాడికి
యెత్తి వచ్చెను.
"స్వస్తి శ్రీ శాలివాహన శకవర్షంబులు 1170 అగునేంటి కాళయుక్తి
సంవత్సర కార్తీక శు. 5 గు నెల్లూరి నలసిద్ధిరాజు సర్వసన్నాహం మెరసి
లింగాలకొండ యఱగడ్డపాటి కూడలి సోమేశ్వరుని సందలిన నాన ఆత్రియగోత్ర
యాదవ క్షత్రియ మధురాపురమందీశ్వర శ్రీ విష్ణుయోగమాయ దివ్యశ్రీ పాదక
బ్రకట శాత్రవభంజన నచ్చెరువుంది పౌత్రలాయత్తవం గౌరవ పౌరవుండు
ద్వారకా పురి గోపికావల్లభుని పౌత్రుండు వల్లురాజు లతని సుతులు పోలురాజు
పెద్దురాజు వారిపుతులు మొదలైన యాదవులు నలసిద్ధిం గూడి యుద్ధము సేసి
మృతులైరి.
త్రిమూర్తులున్
యోగమాయాదేవిని యిట్లనిరి. గోపికాజనములు గోపాలకులుంన్న పసులమందకు
సంగు భద్ర నీవు వసుదేవ నందనులకు గర్భపుత్రిక పై నానావిధ సంపదలకు
స్త్రీలకమై మానవులు భక్షిం గొలుతురు కానకలును బలులు నిచ్చి పద్దెనిమిది
నామంబుల కొనియాడుదురు. ఇయ్యాస్తానంబులు యెరింగించ్చవుమీ పిఠాపురి
హేంకృతి దనువుకొండం బ్రత్యక్షమై పాలేటి తీరమున భాగిరతై నిలిచి భక్తునికి
ప్రత్యక్షమై త్రిమూర్తుల మెప్పించి వీరమహత్తు ఇప్పించేను. భాగీరతి దుర్గస్తానం
కొండయ్య కొడుకు రామయ్య వుద్దరించిన శాసనం"
యదువంశమునకు భయంబు దొలగునని<noinclude><references/></noinclude>
05va6lox7yqioyo0pxewa95u6m86n48
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1835
104
223241
577186
2026-09-07T14:52:27Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అనుబంధము VI (ii) స్థానిక చరిత్రలు - (18వ సంపుటము) రణతిక్కన వృత్తాంతము "సల్ల సిద్ధి దేవ చోళమహారాజు నెల్లూరి పట్టణమందు సింహాసనా రూఢుండై పృథివీ సామ్రాజ్యము సేయుచుండగాను వారివద్ద ర...'
577186
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అనుబంధము VI (ii)
స్థానిక చరిత్రలు - (18వ సంపుటము)
రణతిక్కన వృత్తాంతము
"సల్ల సిద్ధి దేవ చోళమహారాజు నెల్లూరి పట్టణమందు సింహాసనా
రూఢుండై పృథివీ సామ్రాజ్యము సేయుచుండగాను వారివద్ద రణతిక్కన్న అనే
బ్రాహ్మడు సేనాధిపతి. ఇతనికి ఖడ్గతిక్కన్న అని పేరు కలదు. అప్పుడు
యాదవ వంశోద్భవుండై న కాటమరాజు, ఇతని పినతండ్రి పోలమరాజు, ఈ
పోలమరాజు కుమారుడు కరి ఆవులరాజు - వీరు లంకమల, పాలకొండ, నల్లమల
మొదలైన పర్వత ప్రదేశములందు అరణ్యములో పచ్చికపట్లను తమయొక్క
విస్తారమైన గోగణమును సంరక్షణ చేసుకొంటూ నల్లసిద్ధి చోళ మహారాజుకు
పుల్లరికి గానున్ను తమ మందలో పుట్టే కోడెదూడలను కొన్ని యిచ్చేటట్టున్న
వారి ధేశమందలి వుండే కసవు పచ్చికపట్లు తమ గోగ్రాసమునకు గాను ఇచ్చే
టట్టున్న నిర్ణయించుకొని కొంతసైన్యం అందలాలు ఏనుగులతో ప్రసిద్ధిగా వుండే
వారు. మరికొన్ని దినములకు [గోవులు] వాపుదళవల్ల ను- గ్రామములో ఎక్క
డెక్కడ ఉన్న సస్యాదులను-మనుష్యులు అంకిలిలో నిలవక మేసేది గనుక
ప్రజలు రాజుతో ఈ సంగతి విజ్ఞాపనం చేసుకొన్న యెడల "బీడు పచ్చికపట్లు
యావత్తు కాజమరాజువారిగోవులు మేపుకొనే లాగున మాటయిచ్చినాము. పైర్లు
వారు మేపుకోవలసినది కాదు; అయినా కాని మీరు పైర్లు జాగ్రత్త చేసుకొనేది"
అని శలవు యిచ్చి "మీరు పైర్లు మేపవద్దు, బీడు పచ్చిక మేపుకొనేది" అని
కాటమరాజు గారికిన్ని వ్రాసి పంపించిది. ఇదిగాక ఆరణ్య ప్రదేశ మందుల
కాటమరాజుగారి విస్తారమైన గోగణం తిరిగి మేస్తూ వుండేది మొదలుకొని గో
సంరక్షణార్థమై కాటమరాజు వారు క్రూరమృగములను ఆగుపడ్డచోట వారే వధ
చేస్తూ వచ్చేవారు గనుక నున్ను అరణ్యమునందు గోగణపాలకులయొక్క సమ్మ
ర్దము విస్తారమైనందున సాధారణముగా మృగములు ఆరణ్యమందు నిలవకపోతూ
వచ్చినందుననున్ను మృగవధ చేసుకొని తత్సామాన్య వృత్తివల్ల ను జీవనోపాయం
కనివుండే కిరాతకులకు జీవనహాని అయినందుననున్ను ఆ కిరాతకులు కాటమ
రాజుయందు ద్వేషులై వుండిరి. ఇదిగాక నల్ల సిద్ధిరాజుగారు పుంచుకొన్న<noinclude><references/></noinclude>
0f9k0fkv029xflzjpcvmdo5r8t3p8sn
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1836
104
223242
577187
2026-09-07T14:52:41Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శాసనములు— కై ఫీయతులు 748 బోగముదాని వద్ద వక పెంపుడు చిలక వకనాటి కాలముందు మ్యాడలోనుంచి తప్పించుకొని వచ్చి అరణ్యశుకములను కూడి కాటమరాజు ఆవులమందల సామీ ప్యములకు సమూహముగావచ్చి...'
577187
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శాసనములు— కై ఫీయతులు
748
బోగముదాని వద్ద వక పెంపుడు చిలక వకనాటి కాలముందు మ్యాడలోనుంచి
తప్పించుకొని వచ్చి అరణ్యశుకములను కూడి కాటమరాజు ఆవులమందల సామీ
ప్యములకు సమూహముగావచ్చి ధ్వనులుచేయగా కొన్ని గోవులు బెదరి ల్యాగ
లను కలగదొక్కుకొని పారిపోయినవి. అప్పుడు కాటమరాజు పినతండ్రి అయిన
పోలమరాజు చూచి బాణము సంధానము చేసి వేసినందున ఆ బాణము సమూహ
ములో వుండే పెంపుడు చిలుకకు తగిలి ప్రాణం విడిచెను.
ఆ చిలుక కాళ్లకు
గజ్జెలు, అందెలు వుండేది పోలమరాజు చూచి యది పెంపుడు చిలుక అని
నిశ్చయం చేసెను. అంతట ఆ సామీప్య మందునవున్న కిరాతకులు నల్లసిద్ధి
రాజు ఉంచుకొని వున్న బోగముదానివద్దకు ఆ చిలుకను తీసుకొనిపోయి
ఆగపర్చి “నీ చిలుక తప్పివచ్చినంతట అన్యాయంగా కాటమరాజు పినతండ్రి
అయిన పోలమరాజు బాణప్రయోగం చేసి చంపినా "డని చెప్పినంతట అది చాలా
దుఃఖితురాలై అరణ్యంలో వుండే క్రూరమృగాదులను వధ చేసేటటుగాను వ్యాట
లాడుతూ వుండి కాటమరాజు గారి గోవులనున్ను వధియించమని వుపదేశించెను.
గనుక ఆ కిరాతకులు కాటమరాజు వద్దకు వచ్చి మేము సామాన్య మృగములను
వధచేసుక జీవనం చేస్తూన్నామని మనవి చేసినంతట కాటమరాజు అనుకూలించి
శలవు యిచ్చినందున ఆ కిరాతకులు ఆరణ్య మధ్యమందు మృగాదులను చంపి
నట్టుగా వుండి కొన్ని గోవులను గుండుతో వధచేసిరి. ఈసమాచారములు కాటమ
రాజు విని చాలా ఆక్రోశముతో ఆ కిరాతకులను చంపించి తదారథ్యం నల్లసిద్ధి
రాజుకు యిచ్చే పుల్లరియివ్వక నిలిపెను. అంతట నల్ల సిద్ధిరాజు పుల్లరి యివ్వమని
అందుకు ఆవులమందలలో వుండే కోడెదూడలు తమకు తోలి అంపించమని వర్త
మానం అంపించగా అందుకు కాటమరాజు మీ సీమలో మా అవుల మందలకు
నిరోపాదిగా వుండినట్టయితే మీకు పుల్లరి యివ్వవలసిన కర్తవ్యం; అటుగాక
మీ దేశములో వుండే కిరాతకులు మా ఆవుల మందలకు వుపద్రవంచేసి కొన్ని
ఆవులను నిష్కారణంగా వధించినారు గనుక మేము పుల్లరి యివ్వవలసిన
నిమి త్తం లేదని ఖండనగా వ్రాసి పంపించినందున అదివరకు మందులలో వున్న
కోడెదూడలను తోలుకరమ్మని కొంత సైన్యమును నల్ల సిద్ధిరాజు పంపించినందున
వారు వచ్చి కోడెలను తోలుకపోవచ్చినంతట కాటమరాజు వారు వచ్చిన సైన్య.
మును లక్ష్యం చేయక తిరుగా కొట్టినారు. గనుక వారు తిరుగా నల్ల సిద్ధిరాజువద్దికి
పోయి యావ ర్తమానములు ఎరుకచేసినంతట నల్లసిద్ధిచోళ మహారాజులుంగారు
క<noinclude><references/></noinclude>
1s9ohq2ndjbctvbn65kf7hqjf124i3t
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1837
104
223243
577188
2026-09-07T14:52:55Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '750 కాటమరాజు కథలు ముఖ్య సేనాధిపతి అయిన రణ తిక్కన్నతో కూడా కొంత సైన్యమును కూర్చి “కాటమరాజువారు సమాధానముగా కోడెలు ఇచ్చినట్టయితే వు త్తమం. అటుకొని పక్షముదు వారి మీద కార్య పెట...'
577188
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>750
కాటమరాజు కథలు
ముఖ్య సేనాధిపతి అయిన రణ తిక్కన్నతో కూడా కొంత సైన్యమును కూర్చి
“కాటమరాజువారు సమాధానముగా కోడెలు ఇచ్చినట్టయితే వు త్తమం. అటుకొని
పక్షముదు వారి మీద కార్య పెట్టి వున్న కోడెలు యావత్తు మళ్ళించుకరమ్మని
పంపించిరి. అదే ప్రకారం సేనాధిపతి రణతిక్కన్న వచ్చి సమాధానంగానే
విహితంతో ఎప్పుడూ వచ్చే ప్రకారం మందలలో కోడెలను ఇప్పించమని కాటమ
రాజు వద్దకు వ ర్తమానం అంపించగా వారు అనుకూలించక ప్రతిఘటించి వుత్త
రువు ఇచ్చినందున కార్య(ఖడ్గ) తిక్కన్న యుద్ధ సన్నద్ధుడాయెను. ఈ యత్నము
విని కాటమరాజు వారున్ను వారికి విహితులై నవారిని కొందరిని సహాయముగా
కూర్చుకొని బలిమిగల ఆవులు మేలైన కోడెలు సహా వెంట కూర్చుకొని యుద్ధ
సన్నాహమై నిలిచిరి గనుక ఉభయ పక్షముల వారికి అఘోరమైన యుద్ధ
మాయెను. ఆ యుద్ధ సమయమందు కాటమరాజు వారి గోవులు యుద్ధ భూమిని
వచ్చి నిలిచి యెదిరి సైన్యములో కొంతమందిని హతం చేసినవి. అంతట రణ
తిక్కన కార్యం నిర్వహించ లేక తిరిగి స్థళంలోకి లేచిపోయెను ఇంటివద్ద
భోజన సమయమందు తిక్కన్న భార్య తాను స్నానం చేసే రహస్య స్థళమందు
రణతిక్కన్నకు స్నానానికి నీళ్లువుంచి స్నానం చేయమని చెప్పినంతట ఆత
డక్కడికి పోయి చూచి అక్కడ నాకు నీళ్లు వుంచిన కారణం ఏమి అని అడిగెను.
అంతట తిక్కన భార్య ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చిన క్రమము. ఏ స్థళం అయితే నేమి,
రూప భేదం వల్ల విశేషం లేదు గనుక ఇక్కడనే స్నానం చేయవచ్చును అని
చెప్పినంతట తాను కార్యములో నుంచి తిరిగి వచ్చినందున భార్య యీ మాట
చెప్పినది అని తెలుసుకొనెను. స్నానానంతరం భోజన సమయమందు తిక్కనకు
తల్లి విరిగిన పాలు వడ్డించి నందున అతనుచూచి విరిగిన పాలు వడ్డించిన కార
ణం ఏమని అడుగగా "ఈ దినమందు మన గోవులున్ను మేతకు నీవు పోయిన
పొలానికే పోయివచ్చినవి" అని చెప్పింది గనుక తాను కార్యములో నుంచి తిరిగి
వచ్చి నందున ఇందుకు దృష్టాంతముగా తల్లి ఆ మాట చెప్పినదని గ్రహించిన
వాడై భోజనానంతరమందు తిరుగా కొంత సైన్యమును కూర్చుకొని యుద్ధానికి
పొయ్యేటప్పుడు తన తల్లిని భార్యను పిలిచి
“పూర్వమున ఒక భట్రాజు నామీద కృతిగా వక పద్యం చెప్పవలెనని
"ఉద్దేశించి నాల్గు చరణములు చెప్పినాడు. అవి యేవంటే<noinclude><references/></noinclude>
28brdiv6ckhpe1vwc1kcjam8kk49dmk
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/373
104
223244
577190
2026-09-07T14:59:44Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577190
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||38 కాంగ్రెసుతో సాక్షాత్సంబంధము}}</noinclude>జలియన్వాలాబాగులో జరిగిన హత్యలను గుర్తు తెచ్చుట కొక చిహ్నమును నెలకొలుపుట యీ పనులలో నొకటి. కాంగ్రెసంతయు మిగుల పూనికతో నీ విషయమును తీరుమానించెను. దీని కయిదు లక్షలు సంపాదింపవలయును. నేను ఒక ట్రస్టీగా నియమింపఁ బడితిని. ప్రజాకార్యములకు ధనము పోగు చేయఁగలవారలలో మదనమోహనమాలవ్యాగారిది మొదటి పేరు. నేనును వారికి తీసికట్టు కానని నాకుఁ
దెలియును. నాకీశక్తికలదనిదక్షిణ-ఆఫ్రికాలో గుర్తించితిని. రాజులకడను మహారాజులకడను లక్షలుతెచ్చు శక్తినాకులేదు. నేఁటికిని లేదు. కావున మాలవ్యాగారితో పోటీ పెట్టుకొనవలసిన పని నాకుఁ గానరాదు.
అదియునుగాక జలియనువాలాబాగునకు సంబంధించిన పనిలో రాజుల ద్రవ్యము తీసికొన రాదని నాకుఁ దెలియును. కావున ఈ స్మృతి చిహ్నమును నెలకొలుపుటకు ధనము చేకూర్పవలసిన ముఖ్యభారము నాపైఁ బడు నని ట్రస్టీ పదవి గ్రహించునపు డనుకొంటిని. పిదప నటులే యయ్యెను. ఇందులకు బొంబాయిలోని ఉదారులు చేతినిండ ధన మొసఁగిరి. అది యిపుడు నిలువ యున్నది. దాని వినియోగమున కొక చిక్కువచ్చెను. జలియనువాలాబాగులో హిందువులయు, ముసలమానులయు, సిక్కులయు రక్తముచే పవిత్రమగు నీభూమిపై నెట్టి స్మృతిచిహ్న ముంపవలయునని శంక కలిగెను. ఏలనఁగా ఈ మువ్వురిలో ఏ యిరువురికిని నేఁడు చెలిమిలేదు.
ఇఁక నా రెండవ శక్తి - నాకు ముసద్దీ పని తెలియును. అది కాంగ్రెసు కుపయోగించును. కొలఁది మాటలలో అవినయము లేని భాషలో వ్రాయఁ గల నేర్పు నాకుఁ గలదని నాయకు లందఱెఱుఁగుదురు. దీర్ఘ కాలాభ్యాసమువలన నా కీ నేర్పు కలిగెను. నాఁటి కమలులో నున్న కాంగ్రెసు కార్యప్రణాళి గోఖలేగా రిచ్చి<noinclude><references/>
{{c|363}}</noinclude>
a00bius4loy6hkyntcdw7ei2fahxpgp
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1838
104
223245
577191
2026-09-07T15:01:32Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శాసనములు — కై ఫీయతులు ధైర్యంబు నీమేనఁ దగిలియుండుటఁ జేసి చలియించి మందరాచలము దిరిగె గాంభీర్యమెల్ల నీకడనె యుండుటఁ జేసి కాకులుచే వార్డిగట్టు వడియె అలలక్ష్మి నీయందు నలరియుం...'
577191
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శాసనములు — కై ఫీయతులు
ధైర్యంబు నీమేనఁ దగిలియుండుటఁ జేసి
చలియించి మందరాచలము దిరిగె
గాంభీర్యమెల్ల నీకడనె యుండుటఁ జేసి
కాకులుచే వార్డిగట్టు వడియె
అలలక్ష్మి నీయందు నలరియుండుటఁ జేసి
హరిపోయి బలిదాన మదుగుకొనియె
ఆకారమెల్ల నీయందు నుండుటఁ జేసి
మరుడు ధూర్జటి కంటిమంటఁ గ్రాఁగె
751
ఈ ప్రకారంగా భట్రాజు నాల్గు చరణములు చెప్పినందున అతనికి
ఎనిమిదివేల వరహాలిచ్చినాను; ఈ పద్యానకు ఇంకా నాలుగు ఎత్తుగీతలు చెప్ప
వలసింది; అవి చెప్పలేదు. తరువాత నాలుగు ఎత్తుగీతలు (ఎత్తుగీతి చరణ
ములు) చెప్పి తీసుకవచ్చినపుడు ఆ భట్రాజుకు మరిన్ని నాలుగువేల వరహాలు
ఇప్పించమని చెప్పినంతట ఆ ప్రకారం అంగీకరించిరి అంతట
తిక్కన యుద్ధానకు తర్లి వెళ్ళి కాటమరాజు వారి సైన్యమున కభిముఖుడై కార్య
పెట్టి అఘోరమైన యుద్ధంచేసి అనేక మందిని హతంచేసి (వీరస్వర్గం
పొందేను). రణతిక్కన్నకు కృతిగా చెప్పిన పద్యం సంపూర్ణమయ్యేటందుకు
భట్రాజు చెప్పిన నాల్గు ఎత్తుగీతలు ఇవి:
తిక్క దండనాథ! దేవేంద్రపురము నీ
పరుగుటెఱిఁగి నగము తిరుగుటుడిగె
అబ్ధికట్టు వాసె అచ్యుతక్కల తీవె
మరుఁడు మఱలఁ బుట్టె మగలరాజు !
ఈ ప్రకారము భట్రాజు పద్యము పూర్ణముగా నాల్గు ఎత్తుగీతలు రణ
తిక్కని తల్లివద్దికి పోయి చెప్పగా ఆమె బహు సంతోషవంతురాలై నా గర్భ
వాసమందు పుట్టిన పుత్రుడు సుపుత్రుండని రణతిక్కన పూర్వమందున చెప్పిన
ప్రకారంగానే నాల్గువేల వరహాలు భట్రాజుకు ఇచ్చి మరిన్ని తగిన బహుమతు
లున్ను చేసెను. అంతట రణతిక్కన యొక్క భార్య తనపతి అయిన రణతి<noinclude><references/></noinclude>
tbtgqremyzrwhjj5klwhj9uiyo9xboj
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1839
104
223246
577192
2026-09-07T15:01:44Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '762 కాటమరాజు కథలు పతి క్కనతో సహగమనం చేసే నిమిత్తమై సచేల స్నానంచేసి అనేక దానములున్ను బ్రాహ్మలకు ఇచ్చి రణభూమిని ప్రదక్షిణ నమస్కారములు చేసి తన · యొక్క కళేబరము గురుతు కనబడక ఉన్...'
577192
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>762
కాటమరాజు కథలు
పతి
క్కనతో సహగమనం చేసే నిమిత్తమై సచేల స్నానంచేసి అనేక దానములున్ను
బ్రాహ్మలకు ఇచ్చి రణభూమిని ప్రదక్షిణ నమస్కారములు చేసి తన
· యొక్క కళేబరము గురుతు కనబడక ఉన్నందున స్వామిని ప్రార్థించి నేను
పతివ్రతనైతే పతియొక్క శిరస్సు కనబడునని రణతిక్కన్న అని నంతట
అరణ తిక్కని శిరస్సు యుద్ధభూమిని పడివున్న కళేబరముల మధ్యనుంచి
పైకి ఎగిసి పడినది గనుక ఆ శిరస్సు గుర్తు పెట్టి తీసుకవచ్చిన దానితో కూడా
అనుగమనం చేసినది.”<noinclude><references/></noinclude>
jc0ouw4c6iemn6bk40qsmj0thaltyph
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1840
104
223247
577193
2026-09-07T15:01:57Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అనుబంధము VI (iii) పట్టపు రావి కైఫీయతు - ఖడ్గతిక్కన వృత్తాంతము వాడికె "పొ తపినాటిసీను మల్లదేవుడు సోమదేవుడు అనేరాజులు యేలుకుంటూ వుండగాను కాంచీపుర వరాధీశ్వరుడైన భుజబలవీర నల్లసి...'
577193
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అనుబంధము VI (iii)
పట్టపు రావి కైఫీయతు - ఖడ్గతిక్కన వృత్తాంతము
వాడికె
"పొ తపినాటిసీను మల్లదేవుడు సోమదేవుడు అనేరాజులు యేలుకుంటూ
వుండగాను కాంచీపుర వరాధీశ్వరుడైన భుజబలవీర నల్లసిద్ధదేవ చోళమహా
రాజులు నెల్లూరి పట్టణమునందు సింహాసనస్తుడై రాజ్యం యేలుచూ వున్నప్పుడు
వారివద్ద రణతిక్కన అనే అయన జాతిలో బ్రాహ్మడు సరదారుడై వుండేవాడు.
అప్పుడు పట్టపు రావి గ్రామానకు ఉత్తరభాగమందు పినాకినీ నదికి వుత్తరము
వైపునను రెండు పరుగుల దూరమునను పర్వతం వఖటి కలదు. ఆ పర్వతము
యెందు సామీప్య స్తళమైన అరణ్యముల యందుంను తృణ కాష్టజం సమృద్ధిన్ని
అనేక వృక్షఛాయా సమృధించి అయి వుండేది గనుకను
ఆస్తశము యెందు
కాటమరాజు అనే యాదవరాజు తన యొక్క విస్తారమయిన గోగణమును
సంంక్షణ చేసుక ంటూ ఆకొంపైన తెట్టె పెట్టుకొని అక్కడ నివాసము
చేసుకుని వుండేవాడు. వాడ పినతండ్రి కొమారుడు కరి ఆవులరాజు అనే
వాడున్ను వుండెను. వాళ్ళకు బిరుదు కారుణ్య రఘురాములు అని
కలదు. వాళ్ల గోగణము సంరక్షణ చేస్తూ వుండేవారు అనేక మంది కాపరులు
వుండేవారు. ఆ గోగణము మిక్కిలిన్ని వృద్ధిపొంది వుండగా యీ సళము యెందు
వాటికి గోగ్రాసము చాలక వున్నందున నెల్లూరి నల్లసిద్ధదేవ చోళ మహారాజుల
వారిలో సీమ అరణ్యబులు బీళ్ళు మొదలైన పచ్చిక పట్టు స్తళములు యావత్తు
తమ గోవులకు గ్రాసాస్పదముగా యిస్తే అందుకు ప్రతి సంవత్సరమున్ను పుల్లరి
నిర్ణయించి యిస్తున్నానుని కాటమరాజు వర్తమానం అంపించుకోగా నెలూరి సిద్ధ
దేవ చోళమహారాజులు. చెప్పినమాట, మీ మందులలో మాసీమలో మేసినన్ని
దినములలో ఆవులకు జన్మించిన కోడెదూడలు మాకు యిచ్చేటట్టు అయితే
మాసీమలో గోగ్రాసముకల సళములు యిస్తున్నాము. గాని పుల్లరిగా పైండి
నిర్ణయించుకొని యివ్వవలసినది లేదని తిరుగా వర్తమానం అంపించగా ఆమాట
లకు కాటమరాజు కరి ఆవుల రాజు అనేవారు వుథయులు ఆమోదించి ఆ ప్రకా
రం-నిర్ణయించుకుని - వొడంబడికే యిచ్చి గోగణము అంతా నెల్లూరి సీమకు
'48)<noinclude><references/></noinclude>
12v82z660hwdlws1hz4jnu6af5c10fo
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1841
104
223248
577194
2026-09-07T15:02:34Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '754 కాటమరాజు కథలు తోలించి సంరక్షణ చేసుకుంటూ మందలో పుట్టిన కోడె దూడలన్నీ నెల్లూరి రాజుకు యిచ్చి ఆవులు మాత్రము తమ స్వాధీనములో వుంచుకొని వుండిరి. ఈ ప్రకారం కొన్నిదినములు జరిగ...'
577194
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>754
కాటమరాజు కథలు
తోలించి సంరక్షణ చేసుకుంటూ మందలో పుట్టిన కోడె దూడలన్నీ నెల్లూరి
రాజుకు యిచ్చి ఆవులు మాత్రము తమ స్వాధీనములో వుంచుకొని వుండిరి.
ఈ ప్రకారం కొన్నిదినములు జరిగిన తరువాతను నెల్లూరి సీమలోను మహత్తు
అయిన క్షామం వచ్చి వర్షం లేక పచ్చిక పట్లు యెండిపోయి అరణ్యముల
యందున్ను కసవు లేక కాటమరాజు వారి గోసంరక్షణ అయ్యేది బహుప్రయాల
సము కాగా నెల్లూరి సీమతో కపిల భావుల ఆసరాను యేరుల ఆసరాను యెక్క
డెక్కడ ఆకరం చేసిన పైరువుండగా కాటమరాజు వారు గోగణమును ఆపైరు
లకు తోలుకపోయి పొలాలు మేపినారు. అందువల్ల నెల్లూరి నల్లసిద్ధదేవ
చోళమహా రాజుల వారికిన్ని కాటమరాజు వారికిన్ని విరోధం పుట్టి కాటమరాజు
వారు తమ గోగణమును అదివరకు మందులోవున్న కోడెదూడలు సహా మళ్ళించు
కొని నెల్లూరి సీము విడచి పట్టపురానికిన్ని పినాకినీ నదికిన్ని వుత్తర భాగమం
దుల పైన వ్రాసిన పర్వత ప్రదేశముకు లేచి వస్తూవుండగా ఆమందలలో విస్త
రించి కోడెదూడలు వుండినవి గనుకను వాటిని మళ్ళించుకు పోగలందులకు
నెల్లూరి సిద్ధదేవ చోళమహారాజువారి తట్టునుంచి కొంత పౌంజువచ్చి అడ్డగించు
కుంటే నిలువక గహిచేసి కాటమరాజు కరి ఆవులరాజు వుభయులు గోగణముతో
కూడా వచ్చి స్వస్థళముందు ప్రవేశించినారు. తరువాత నెల్లూరి సిద్ధదేవ
చోళరాజుల వారి తరపునుంచి వారి వద్ద వుండే రణతిక్కన అనే ఆయనను కొంత
సైన్యమును కూర్చి కాటంరాజు వారి మీద యుద్ధమునకు అంపించగా వచ్చి పట్టపు
రావి అనే గ్రామానికి యీశాన్య భాగమున పరుగు దూరమున పినాకినీ నదికి
పుత్తర భాగమందు సోమశిల అనే పట్నము నెల్లూరి సీమలోనికి అడకమై వుండేది.
అక్కడ రణతిక్కనకున్ను కాటమరాజు కరి ఆవుల రాజులనే యాదవ రాజులు
వుభయులుకున్న చాలా యుద్ధము అయినది. (ఇక్కడ నుంచి రణతిక్కన
అపజయము పొందిన వృత్తాంతము). ఖడ్గతిక్కన తిరుగా సైన్యమును గూర్చు
కుని బయలు వెళ్ళి యుద్ధ సన్నద్ధుడై రాగాను కాటమరాజు, కరీ ఆవులరాజు
పుభయులు యీ వర్తమానం విని వారున్ను యుద్ధ సన్నద్ధులై వచ్చిరి. వుభ
యులకున్ను సోమశిల పట్నము వద్ద పినాకినీ నదీ తీరమున యుద్ధ ప్రసక్తి
కాంగా కాటమరాజు వారి సైన్యమునున్ను మరిన్ని వారికి సహాయంగా · వచ్చిన
చల్లా వారిని కూడా విరగ బొడిచి సోమశిల పట్నము గడచి పట్టపురావి' అనే
-గ్రామముకు హమీప్యం పుత్తర భాగమందు పినాకినీ నదీతీర
.
పర్యంతమున్ను<noinclude><references/></noinclude>
rp4e6g7zjend9ath74utw2snpevgyym
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1842
104
223249
577195
2026-09-07T15:02:47Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పట్టపు రావికై ఫీయతు 755 తిక్కన అనే ఆయన వెసుదగిలి పొడుస్తూ రాగాను అంతట తిక్కనకు దైవ బలం చాలక పోయినది గనుక అతన్ని కాటమరాజు వారు తలకోసినారు..... "తిక్కన కాటమరాజు గార్లకు యుద్ధమై త...'
577195
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పట్టపు రావికై ఫీయతు
755
తిక్కన అనే ఆయన వెసుదగిలి పొడుస్తూ రాగాను అంతట తిక్కనకు దైవ
బలం చాలక పోయినది గనుక అతన్ని కాటమరాజు వారు తలకోసినారు.....
"తిక్కన కాటమరాజు గార్లకు యుద్ధమై తిక్కన పరలోక గతుడైన
స్తళము యిప్పుడు పట్టపురాయి గ్రామానకు తూర్పుభాగమందున పినాకినీ నదీ
తీరమందున పూర్వమందు పరశురామ దేవరకు నందన చక్రవర్తి ప్రతిష్ఠ చేసిన
స్తళము. అది యిప్పుడు స్థశజ్ఞులు ఆ జాగా పేరు తిక్కన పాడు అని చెప్పు
కుంటూ వున్నారు. ఆ స్థళమందు వఖరాయి మీద గుర్రమును అందుపైన వం
సవారు చెక్కివున్నది. అది తిక్కన మంత్రి ప్రతిమె అని స్థళజ్ఞులు వాడుకుంటూ
వున్నారు<noinclude><references/></noinclude>
pesb3g2s7fkdhcllj3ftt5sd9pmdphk
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1843
104
223250
577196
2026-09-07T15:03:00Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అనుబంధము VI (iv) ఖడ్గతిక్కనను గూర్చిన చాటు పద్యములు (క్రీ. శే. చిలుకూరి వీరభద్రరావుకారి 'తిక్కన సోమయాజి' గ్రంథమునుండి) యుద్ధమున పరాజితుడై తిక్కన పారివచ్చుటను గాంచి వీరపత్నియై...'
577196
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అనుబంధము VI (iv)
ఖడ్గతిక్కనను గూర్చిన చాటు పద్యములు
(క్రీ. శే. చిలుకూరి వీరభద్రరావుకారి 'తిక్కన సోమయాజి'
గ్రంథమునుండి)
యుద్ధమున పరాజితుడై తిక్కన పారివచ్చుటను గాంచి వీరపత్నియైన
జానమ్మ స్త్రీలకుంచినట్లుగా రహస్య స్థలమున నీళ్ళ బిందెనుంచి, దానికి నులక
మంచమును చాటు పెట్టి డానిమీద పసుపు ముద్దనుంచినది. తనభార్య చెయమును
చూచి తిక్కన భేదపడుచుండగా జానమ్మ భర్తనుగాంచి యెక్క సములాడినది:
క. “పగఱకు వెన్నిచ్చినచో
నగరే నిను మగతనంపు నాయకు లెందున్
ముగు రాడువార మైతిమి
వగ పేటికి జలకమాడ వచ్చిన చోటన్."
వీరమాతయైన ప్రోలమ్మ తిక్కనకు అన్నమున విరిగిన పాలుపోసి
పరిహాసముగా నిట్లనినది:-
క. "అసదృశముగ నరివీరుల
బస మీఱగ గెలువలేక పండక్రియన్
వసి వైచి విఱిగి వచ్చిన
బసులున్విఱిగినవి తిక్క! పాలున్విరిగేస్!"
తిక్కన మరణవార్తను వినిన బంధుమితాదులు పురజనులు అతనిని
పరిహసించి అపచారము చేసినందులకు పశ్చాత్తపల్లి పరిపరి విధములు -
విలపించిరి -
$<noinclude><references/></noinclude>
m2wp9hs8r1y7fwxahpojkgb0nlgvyko
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1844
104
223251
577197
2026-09-07T15:03:18Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఖడ్గ తిక్కనను గూర్చిన చాటు పద్యములు 757 br. "వెన్నెల లేని రాత్రియు, రవి ప్రథలేని దినంబు, నీరులే కున్న సరోవరంబు, కడునొప్పగు దీపములేని యిల్లునై, విన్నదనంబు నొందే మన విక్రమ సింహపు...'
577197
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఖడ్గ తిక్కనను గూర్చిన చాటు పద్యములు
757
br. "వెన్నెల లేని రాత్రియు, రవి ప్రథలేని దినంబు, నీరులే
కున్న సరోవరంబు, కడునొప్పగు దీపములేని యిల్లునై,
విన్నదనంబు నొందే మన విక్రమ సింహపురంబుఁ జూడఁగాఁ
బున్నమ చంద్రుఁబోలు మన ప్రోలము తిక్కనలేమి నక్కటా!"<noinclude><references/></noinclude>
bqgsunzjgos8he4p6usm7wgjeohfn3x
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1845
104
223252
577198
2026-09-07T15:03:33Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అనుబంధము VI (v) సిద్ధవటము కైఫీయతు - ఆవులపరుపు “కాటమరాజు వారి సైన్యంలో హతశేషులైస యాదవులు యుద్ధరంగ మందు తమతో కూడా నిలిచి శత్రువులను హతం చేసిన వారియొక్క రూపములు శిలలపైన చెక్కిం...'
577198
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అనుబంధము VI (v)
సిద్ధవటము కైఫీయతు - ఆవులపరుపు
“కాటమరాజు వారి సైన్యంలో హతశేషులైస యాదవులు యుద్ధరంగ
మందు తమతో కూడా నిలిచి శత్రువులను హతం చేసిన వారియొక్క రూపములు
శిలలపైన చెక్కించి [ రి* ] వీరులు అనే ప్రతిమలు తాలూకు మజుకూరు
'సగిలిపాయకట్టు' మౌంజే కుంభిగిరి అనే గ్రామములోను వున్నవి. ఇదిగాక
యుద్ధరంగమున ప్రాణములు వదలి సద్గతిని పొందిన గోగణముల యొక్క
శిరస్సులు శృంగములతో కూడా తీసుకవచ్చి వాటికి పసుపురాచి నిత్యసాంబ్రాణి
ధూపములు యిచ్చి యిండ్లలో వుంచుకొని, యిదిగాక గోవుల ఆకృతిగా శిలల
పైని చెక్కించి ఆవన్ని వఖస్తళమందు వుంచి పూజలు చేస్తున్నారు. ఆ శిలలు
వుంచిన స్తశానకు జనులు ఆవులమాలె అని చెప్పుకుంటున్నారు. ఆ ఆవులమాలె
వద్ద పైని చెప్పిన యాదవులు ప్రతిసంవత్సరమున్ను తాళ మేళములు
పంబజోళ్ళు వీరతాళ్లు జమిడికెలు వురవన వద్దెళలు- యీ వాద్యములతో సంభ
మం (సంబరం) చేస్తున్నారు. ఈ సంభ్రమానకు వారి సంబంధీకులైన వారున్ను
వారు కట్టించిన ఆవులమాలెయందు అభిమానం గలవారున్ను యెంత యెంత
దూరంలో వున్నాగాని వారిని కాటమరాజు గారి పాంగెస్తులని వాడుతున్నారు.
ఆలాగంటి పొంగ్యస్తులు అయిన వారికి పసుపు గుడ్డను అక్షతలు కట్టి సంభ్ర
మం చేసే దినం నిర్ణయం చెప్పి పంపించీ వార్ని పిల్వనంపించి అందరు గుంపు
గూడి ఆవులమాలె వద్ద సంభ్రమం చేసేటప్పుడు సాంగ్యస్తులు అయిన వారిలో
వారి వారికి తానకములు అనే నిర్ణయం కలదు. తానకమనగా యేమంటే వెళ్లి
యెద్దు తానకం, బొల్లెద్దు తానకం, బోడి యెద్దు తానకం, కరెద్దు తానకం,
పైయెద్దు తానకం-
కంబూ ప్రకారం అనేక తానకములు అనే నిర్ణయం కలదు.
తానక సౌజ్ఞ యేమంటే వెల్లెద్దు తానకం వాడు ఆవులపూలె వద్దికి వచ్చి నిలిచి
వున్నప్పుడు పంబకారు అంటే పంబజోడు వాయించే వాడు వెల్లెద్దు పరాక్రమం
దలచి ఆ ఆవుమేయుట నీరు త్రాగుట గంతు వేయుట అక్కడక్కడ దిరుగుట
తుదను యుద్ధరంగములో చేశిన పరాక్రమము సహాగా పొగడితే అతానకం అను<noinclude><references/></noinclude>
tkt5ovarguimto780wo7xmzq7twthv9
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1846
104
223253
577199
2026-09-07T15:03:45Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సిద్ధవటముకై ఫీయతు-ఆవులపరుపు 759 సరించి వుండేవానికి శివం వచ్చేది కలదు. యీ ప్రకారం కొంతసేపు తానకములు పాడిన తరువాత కాటమరాజు వారి పరాక్రమమున్ను సుద్దులు అని పాడేది కలదు. యీ సంభ...'
577199
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సిద్ధవటముకై ఫీయతు-ఆవులపరుపు
759
సరించి వుండేవానికి శివం వచ్చేది కలదు. యీ ప్రకారం కొంతసేపు తానకములు
పాడిన తరువాత కాటమరాజు వారి పరాక్రమమున్ను సుద్దులు అని పాడేది కలదు.
యీ సంభ్రమములోను యిండ్లపద్దవుండే శృంగ సహితములైన గోశిరస్సులు
తెచ్చి మాలెలో వుంచేది కలదు. అందుకు శనగలు పెసలు నానవేసి శిలపైని
వుండే ఆవుల ప్రతిమల కున్ను దేవరావులు అనే గోశిరస్సులకున్ను నైవేద్యం
చెల్లించి ఆ పణ్యారం బ్రదికివున్న గోవులకు తినిపించేది కలదు. ఈ సంభ్రమం
(సంబరం) పేరు ఆవులపరుపు అని వాడుకునేవారు."
-10-<noinclude><references/></noinclude>
brpvui8ld7r31qidxjlhgpiqcd6vh58
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1847
104
223254
577200
2026-09-07T15:03:59Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ [ విష్ణు భాగవతము ] ఇష్టదేవతా ప్రార్థనము క. శ్రీరామ రామ యనుచును ఏ మానవుడైనగాని యేర్పడ మదిలో ఆ రామ విభుని దలచిన కారాకులు డుల్లునట్లు కర్మము డుల్లున్: క. హరి దలచిన సిరి...'
577200
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
[ విష్ణు భాగవతము ]
ఇష్టదేవతా ప్రార్థనము
క. శ్రీరామ రామ యనుచును
ఏ మానవుడైనగాని యేర్పడ మదిలో
ఆ రామ విభుని దలచిన
కారాకులు డుల్లునట్లు కర్మము డుల్లున్:
క. హరి దలచిన సిరి గల్లును
హరినామ స్మరణచేత ఆపద అణుగున్
హరియన్న పాయు పాపము
హరినంత్యము నందలచిన హరిపురి గల్గున్
శ్రీరమ్య వత్సలుడు 1
శ్రితవత్సలుండు
వారుజనేత్రుండు వనజ గాత్రుండు
సౌందర్య వరమూర్తి శాష్వతకీ ర్తి
కందర్ప జనుకుండు కనకాంబరుండు
సురవంద్య విహితుండు సుభ
సమేతుండు
బంగుండు
కరుణాంత రంగుండు కలుష
లీల జగంబుల నేలినట్టి గనుడు
పదహారువేల గోపశ్రీల గూడి
విదితంబుగా బూవిరి విహరించువాడు
సౌరది నేలిపుడు దాసులు
బ్రోచువేలు
శ్రీకరంబగువాని శిరిగల వాణి
జోకు శ్రితులకు సుభమిచ్చు వాణి
నాడు వరంబిచ్చునను దాసుగాను
చేకుని కృష్ణుని చెన్నందదలచి
పరికింప శ్రీవిష్ణు బాగావతంబు
క్రమమొప్ప ద్విపదగా కావింతు
పాలమున్నీటిలో ప్రెవళించు వాడు2
వినుడా
1. 'శ్రీరమ్యవతుండు' 2. పనశించునాడు 3. భువి 4, వాని<noinclude><references/></noinclude>
bczrc8i42zdiimauhtazitnxrlas2ba
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1848
104
223255
577201
2026-09-07T15:04:13Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ 781 శ్రీ నీలకంఠుండు శిద్ధపర్నుండు ఘనుడు విద్యల గుర్వు గణపతిండలచి చవతి దివసము గంగ చవితి పుత్రుండు సభలెన్న విఘ్నస్వామికి మ్రొక్కి తాత్ర యాగము కేగి తాత లమనగ తాతను త...'
577201
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
781
శ్రీ నీలకంఠుండు శిద్ధపర్నుండు
ఘనుడు విద్యల గుర్వు
గణపతిండలచి
చవతి దివసము గంగ చవితి
పుత్రుండు
సభలెన్న విఘ్నస్వామికి మ్రొక్కి
తాత్ర యాగము కేగి తాత లమనగ
తాతను తమ్ముని తలద్రుంచినావు
యగ్గున దక్షుని యర్థంబులో నిధను
విఘ్నంబు చేసిన విఘ్నేశ్వరుండు
గండచెరుకులు చప్పిడి వుండ్రముల్
శిరి వరుల దయ కన్య శిరుల
మెసగి
తండ్రి పెండ్లికి నడిచి తండ్రికి
మ్రొక్కి
మీసంబుగల యట్టి మూషకమునెక్కి
శేషుని బొజ్జను చేర్చిన దేవ!
చేతుర్ముఖుని సతి కారద దేవికి
సాష్టాంగము మ్రొక్కి సన్నుతి చేసి
హరి హర బ్రహ్మాదుల అఖిల దేవతుల
చరణముల్ పూజించి కవి జనులకు
కవి వంశాదికము
వారధి కనకబండి వంశవర్ధనుండు
కొండయ్య నందనుండు కుల
పావనుండు
అండజముఘజయ్య హరిశావ గోరె
వేయు సిరసులు రెండు వేల
దురితములెన్నైన తుదబాయు
మ్రొక్కి
ననుచు
గోపాలకృష్ణమ్మ గురుతొక్క టెరిగి
నేరక చెప్పిన నేరంబులన్ని
హరి తనకు హితవన్న ఆవార్త
వినియు
నేర్చి చక్కగ బలుక నేరక నేను
హరి మరుగు జొచ్చి నే ఆనతిచ్చదను
విన్నవారదు సకల విభవమై
జింహ్వలుగల
ఆదిశేషువు హరిని కొనియాడంగ
లేడు
యుండ
తప్పులు యెన్నైన హరిదలచిన
ధనధాన్యులై ఆచంద్ర
తారార్కముగను
పప్పితం బన్నది ఎక్కడె యెరిగి
శ్రీ ఆదివిష్ణువు జన్మంబు లెన్న
5. సవతి<noinclude><references/></noinclude>
i3rw9hknqhttpr33dd0h693o7qsbde1
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1849
104
223256
577202
2026-09-07T15:04:32Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '782 కాటమరాజు కథలు అదిమి బ్రహ్మకు అలవిగా దిపుడు అఖిల పాపక్షయము హరియుని కొద్దిగ నాకృతి కొనియాడి మ్రొక్కి భజన భక్తులకు అమృతము భాగవతమనగ విష్ణుడే కృష్ణుడు యీ కథ వినుడి: రాక్షసు...'
577202
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>782
కాటమరాజు కథలు
అదిమి బ్రహ్మకు అలవిగా దిపుడు
అఖిల పాపక్షయము హరియుని
కొద్దిగ నాకృతి కొనియాడి మ్రొక్కి
భజన
భక్తులకు అమృతము భాగవతమనగ విష్ణుడే కృష్ణుడు యీ కథ వినుడి:
రాక్షసులు తనకు భారముగా నున్నారని భూదేవి
బ్రహ్మతో మొర పెట్టుకొనుట
చింతించి
అసుర అందరు రాజులై అవనిలో
కట కటా! అన్నిటికి కర్తవు నీవు
బుట్టి
చేసేటి దోషములు ఛేదింప లేక
భూదేవి వోర్వలేక పుడు బుద్ధి
బాధలచే అలకి భారంబు వలశి
రక్కసుల మోయను వెక్కసం
బనుచు
వెక్కనులు మోయను కక్కసమై
తనకు
తన ఆపద కొరకు తరుణి రూపమున
కనుగొన యాబ్రంహ్మ
కడకునేతెంచి
తనదెస తనబర్వు తన ఆపదెల్ల
విని రక్షింపకున్న వేగుడు కడకు
కృంగింతు ధరయల్ల కూలు లోకంబు
ముందర దెలళి నామొర ఆలకించు"
శారద పతియైన బ్రంహ్మ కరుణించి
"ధరణి! లోకాలకును తల్లివి నీవు
నీకేమి బరువాయ నిజమాడవమ్మ :
పర్వతంబులు గిరులు పక్షులు
వృక్షములు
బరువై వున్నార బ్రంహ్మరు: దాదులు
సప్తసాగరములు సకల మునిరుషులు
యంత బరువయిరి నీకు యెరిగింప
నమ్మ!
దొణగె: యవ్వర యోగమో యెరిగింపు"
శారదాపతివిః "బ్రంహ్మ! విను, వీరు తనకు
మనిన
బ్రహ్మతో భూలక్ష్మి భాషించ
“చెతుర్ముఖముల బ్రంహ్మ!
భూతలంబున నాభిని పుట్టినస్వామిః
హంసవాహన సకల ఆదర్వు నీవు
యిమ్మహి వీరంత యిష్టమే తనకు
నిముషంబు తనమొర నిలచి
బరువుగాదు వీరి మొయ్య భారమే
పాలించు
తనకు
పుట్టింప రక్షింప భువన భువనములు<noinclude><references/></noinclude>
ozwjtoxkemlfiy9h2la96r25eqd9lu7
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1850
104
223257
577203
2026-09-07T15:05:04Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ 768 బరువెల్ల చెప్పేను బ్రంహ్మ: యిటు వినుమ పుణ్యాత్ములచాల పుట్టించక నిట్లు కణగి పుట్టిస్తివి పాపఖర్ముల చాల బాణాసుర నరక పౌండ్రక వాసుల అరక్షణము మోయలేను ఛేదిఁ పకున్న...'
577203
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
768
బరువెల్ల చెప్పేను బ్రంహ్మ: యిటు
వినుమ
పుణ్యాత్ములచాల పుట్టించక నిట్లు
కణగి పుట్టిస్తివి పాపఖర్ముల చాల
బాణాసుర నరక పౌండ్రక వాసుల
అరక్షణము మోయలేను ఛేదిఁ పకున్న
కంసుడు మహాగర్వ కాలయముడు
నాకు
నిముషంబులో వాని నిర్జింపవలయు
అక్కడను రాక్షస ప్రలంబుడను వాడు
వకనాడు నేమొయ్య వాపలేనయ్య
దనబరువు ధేనుకాసుర దంత
విని శల్యుడు మురదైత్య
వక్త్రుండు
వీరదానవుల
పుట్టిరి రాక్షసులు భూపారమందు
చేటుకు పాపములు శేయు చున్నారు.
భూపార మున య...
పాపాత్ములమ్రోవ బరువాయ తనకు
సురలందరిని హతా హతము జేయు
దేసపాప”మని బ్రంహ్మ దేవునికి
మ్రొక్కె
రాక్షసులను వధింపుమని బ్రహ్మాది దేవతలు విష్ణుమూర్తిని
అనిన భూలక్ష్మితో యాబ్రంహ్మ
ప్రార్థించుట
పొగడి స్తుతియించిరి పుండరీకామునిః
"పరఃబ్రంహ్మమైనట్టి
బలికె:
"వశము గాదు వారిని వధియింప
పద్మనాభుడ
తనకు
పరికింపి ఆపద బాంధవుడవు నీవు
హరి హర ముకుందః ఆది దేవేశ!
కారుణ్యమూర్తిః
మసలుచు వారిని మదమణచు విష్ణు
చింత నీకేటికి? క్షితికాంత! యింత
యీ పనిగా జేతు విష్ణుకు
గరుడ వాహనః కరివరదః
విన్నవింతు" లోక కంఠకుల గూల్ప
కనుగొని యా బ్రంహ్మ ఘనుడు తా
සව්පි
అని దేవతలు బ్రహ్మ దేవుడు గూడి
వేవేగ నందరు విష్ణుపురి కరిగి
భగవంతు కనుగొని ప్రణమిల్లి
మ్రొక్కి
లోకముల్ని లుప
నీకు చెల్లునుగాక నిర్ణరుల కొళమెః
వేదముల కొరకై వెదకి సోముఖుని
వాదణతి చంపిన వనజ నాథుండ
సురలు అంబుధి తరచి సుడి<noinclude><references/></noinclude>
t4c4nvngf9i0gswbiivy50618ehiktb
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1851
104
223258
577204
2026-09-07T15:05:15Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '784 కాటమరాజు కథలు ధర కూర్మమై మ్రోచిన దాతవు నీవు కోపించి హిరణ్యాక్షు కొట్టి చీగిన క్షేమంబుగై కొన్న శరణాగతుండ! ఔతారమున దుష్టుల హతమణచిన స్వామి! యుట్టి దాపైన వరహావతారుడవు నీవు...'
577204
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>784
కాటమరాజు కథలు
ధర కూర్మమై మ్రోచిన దాతవు నీవు
కోపించి హిరణ్యాక్షు కొట్టి చీగిన
క్షేమంబుగై కొన్న శరణాగతుండ!
ఔతారమున దుష్టుల హతమణచిన
స్వామి!
యుట్టి
దాపైన వరహావతారుడవు నీవు
కరుణించు సంహ్లాదు గాచిన తండ్రి:
వడుగపై బలిని వసుధదాన మడిగి
అడుగున పాతాళము కణచిన దేవ!
వికశించు కార్తావీర్యార్జుని బట్టి
పరశురాముడవై వాహులు దృంచితిని.
రామావతారమున రావణు గూల్చి
నీవుండగాను మరి నిలచి రాక్షసులలు
బలియులై భూమేలి బాధ పెట్టగను
యిల యిసికి వేసారితిమి యిందరి
స్వామి! యీ రాక్షసుల
చాత
సమయించు మనిన
విష్ణువు యాదవకులమున కృష్ణావతారమెత్త
నిశ్చయించుట
తెలిసి విష్ణు బ్రంహ్మదేవుని బిలచి: కృష్ణావతారమై కీర్తి జన్మింతు
''వాతాయము(గ యాదవకులమందు సురలు గోపాల్కులు సురకాంతలు
కూరసేను మహారాజుకు
సుందరియైన
మారుష యోనియేటి మగువకు నీవు
వసుదేవుడవై పుట్టు వారి గర్భమున
దేవకుడను రాజుకు దేవకి యను పేర
కోరి శారదాంబను
***
తన గర్భమునందు నాభిపుట్టితివి
నీ గర్భమునందు నేడు జన్మింతు
నాడు నీకు తండ్రినై నదులు నిధులు
సాక్షి
గోపికాశ్రీలు
యరగకుండ బుట్టించు యాదవులు
వేదములు దేవ్వలుగా వెలయ
...
గాను
శివుడు నీవు నే పడిమారి సిద్ధంబు
గాను
కొట్టి యా రాక్షస కోట్ల నణగింతును
పరమ రహస్యమీది” యని బ్రంహ్మ
గర్భమున సరగున భూదేవి సముఖాన నిలచి
నేడు నాకు తండ్రిపై నేజెప్పినటుల
*** **
414<noinclude><references/></noinclude>
3k2kzjoeaj8vvi9mchbsltaqfe62gap
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1852
104
223259
577205
2026-09-07T15:05:32Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ అందరు జనరి కమల సంభవుడన్ని క్రమములచాత అమరులు యాదవులై పుట్టినపుడు మన వేదములు గోగణములై పుట్టె అనో వేగమున బ్రంహ్మ అతడు పడిమారి వసుదేవుడై పుట్టె వసుమతి మీద రశికుడు...'
577205
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
అందరు జనరి
కమల సంభవుడన్ని క్రమములచాత
అమరులు యాదవులై పుట్టినపుడు
మన వేదములు గోగణములై పుట్టె
అనో వేగమున బ్రంహ్మ అతడు
పడిమారి
వసుదేవుడై పుట్టె వసుమతి మీద
రశికుడు యైనట్టి రాజు గర్భమున
శారద దేవకై జన్మించ నప్పుడు
766
కంసుడు దేవకిని వసుదేవునకిచ్చి వివాహము చేయుట
గారవమున బెంచ కంసుడు చెల్లెలిని
తెలివైన చక్కని దేవకీ దేవిని
చలగి యా వసుదేవునికిచ్చి
చేరి పెండ్లి
వసుదేవునకు పదియేడుగురు
వనితలు ముందు
యసగ దేవకితోను యేద్గురు సతులు
మరిదికి చెల్లెలికి మణిభూషణాలు
అరుదైన సొమ్ములు ఆభరణములు
అర్థములు గోవులు అరణంబులిచ్చి
చీని చీనాంబరములు చీరె రవికెలును
వనితలు అనియేక వస్తువులు నిచ్చి
పంచమవాయిద్యములు పరిపరిగతుల
మించి మ్రోవగాను మేదినీశ్వరుండు
పరివార మిరువంక కలసి కౌల్వంగ
ధరణీశకు కంసుండు
తగువేటతోను
వసుదేవు దేవకి వైభవంబులను
పశిడి రథమెక్కించి ప్రఖ్యాతిగాను
రథము కంసుడు తోల రాజితంబుగను
మధురాపురిలోన మరదిని చెల్లెలిని
పదివేల విధముల పట్నమే
మేగించ
ముదమున దేవతలు ముచ్చట పడగ
భోరు కలుగంగ సకల
భోగములతోను
సకల సన్నాహముతో సఖియ వేగించ
దేవకి అష్టమ గర్భమున జన్మించువాడు కంసుని
వధించునని ఆకాశవాణి పలుకుట
అప్పుడు విష్ణుమాయల నాకాశషాణీ
చెప్పి చేసిన పని - శంఖలేడనుచు
పలికెను దివినుండి బ్రంహ్మాండ
మదుర<noinclude><references/></noinclude>
19n65f1vx7lg575kyk0ljt3z9937rpo
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1853
104
223260
577206
2026-09-07T15:05:43Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '766 "హోరోరి కంసుడ! వారి కాటమరాజు కథలు సఖియకు యనమండుగురు మొగ రక్క సుడ! సంతాన ఫలము వారి దూరము చూడు వుండనేరవు పరగ యేద్గురు నీకు పగవారుగారు నీవు అద్గురు నీ చాత హతము గాగలరు. పరిణాన య...'
577206
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>766
"హోరోరి కంసుడ! వారి
కాటమరాజు కథలు
సఖియకు యనమండుగురు మొగ
రక్క సుడ!
సంతాన ఫలము
వారి దూరము చూడు వుండనేరవు
పరగ యేద్గురు నీకు పగవారుగారు
నీవు
అద్గురు నీ చాత హతము గాగలరు.
పరిణాన యిద్దరు బ్రతకనున్నారు.
కాంతకు యెనిమిదో గర్భంబునందు
అత్తమామను చంపే అధికుండు
కంసుడ: ముందు కానకున్నావు
వసుధీర్ఘ ఆకాశవాణిని నేను
చెల్లెలిని పెండ్లి చేతివిపుడు
చెల్లెలి గర్భాన జన్మించు నొకడు
యెనిమిదోవాడు నిన్ను యేపడగించు
చెల్లుదువు ముందరి చేడెరిగియుండు
ఘనుడు మేనమామ గండాన బుట్టి
నిన్ను సంహ్వరించు నిజము నామాట
నిన్ను సంహ్వరించు నిజము
అనియిట్లు ఆకాశవాణి బలికి
నామాట".
అదృశ్యమాయ
కంసుడు తన చెల్లెలిని నరుకబోవుట
వుండనేల దేవకి ప్రాణము
అన విని కంసుండు ఆదరిపడి
బెదరి
వుంచ నే వెరుతు
గుండె చదరి కడుపు గురులణచి
లేచి
చచ్చేంత కలగంటి సర్వదా యిపుడు
హెచ్చరికే ముందర మేలుకోవలెను"
ఝడికి ఖడ్గము దూశి ఝళిపించి
పొడవు తేరున నుండి పుడమిపై
*పరివార వీరులారః ప్రధానులార
వీరు వారనకుండ వింటిరే మీరు
వాలాయముగ ఆకాశవాణి యిట్లన
బాలదు దైర్యంబు చాడి జెప్పంగ
చెల్లెలిని పెండ్లి కాయంగ నేలం
చెల్లెలికి కొమాళ్ళు జన్మించనేల?
గండాన బుట్టనేలి? తనను "
ఖండించనేలః
కదశి
వడికి చెల్లెలి గొప్పు వురవడి బట్టి
సిరసు తెగవేతునని చెముష్టి పూనె
చేరి నరుకగ 'అన్నా' యని
రెండు చేతులు బట్టి
దేవకి కస్తిపడి దెసపడి మ్రొక్కె
"రావే -మొగరాజు నీవు
డాయ చెల్లెలిని గాని పగదానిగాను.
న్యాయమా చెల్లెలిని నరకంగ నీకు<noinclude><references/></noinclude>
nc7dvjeybpw2rcjbrs94lugeyiqrt2h
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1854
104
223261
577207
2026-09-07T15:05:58Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ ఆడబడుచు మీద ఆయుధము బాప తోడబుట్టిన తోడు దోషమోయన్న! సాటి రాజుగాను సహిదోడ నీకు మాట చెప్పెద అన్న నామనవి వినుమ చెల్లెండ్ల పెండ్లిండ్లు చేశేటి అన్నలు చాల సొమ్ములు యిచ...'
577207
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
ఆడబడుచు మీద ఆయుధము బాప
తోడబుట్టిన తోడు దోషమోయన్న!
సాటి రాజుగాను సహిదోడ నీకు
మాట చెప్పెద అన్న నామనవి
వినుమ
చెల్లెండ్ల పెండ్లిండ్లు చేశేటి అన్నలు
చాల సొమ్ములు యిచ్చి సంతోష
పరచి
అర్థములు గోవులు అరణంబు లిచ్చి
ఆత్తవారిండ్లకు అంపంగ వారు
తెలియదా చప్పంగ నీ వెరుగవ
787
అన్నః .
యంత దయలేదు అన్న! యేమి
ఆకాశవాణి మాటలు ఆవి
యుదును
నిజము గావు
నీకు మ్రొక్కెద అన్నః నిజము
నామాట
మాను చంపక అన్న! మముజూడు
చి త్తగించి పట్టుచీరె రవికెలును
కన్నుల చల్లగ జూచి కట్నాలు
అన్న!
యిచ్చి చేపట్టు అన్నా! "యని రెండు
వేడుకపడి అన్నలు వేగ చెల్లెండ్ల
చేతులెత్తి మ్రొక్కె
తనకు పుట్టిన పిల్ల లనిత్తునని వసుదేవుడు కంసునికి
వాగ్దానము చేయుట
దేవకి ఆపద వసుదేవుడు జూచి
తా వచ్చి కంసునితో దయ బుట్ట
పెండ్లికూతురి జూచి ప్రేమతో
బలికె
విభుడు
"మండలాపతిః బావః వా మనవి
భక్తి లేదా నొష్టి భాషికము చూడు
కట్టిన భాషేకము కంఖణము తోను
కొట్టి చంపుదురె పెండ్లి కూతురునిట్లు
అందరు వినగ బలికె ఆకాశవాణి
అందుకు భయపడకు అనుమాన
ముంచకు
వినుము
పుర్వీశ! క్షేమాన వుండవలె నీవు
యిచ్చి పెండ్లిచే యింతలో పలను
వచ్చింపగా నరుక వద్దె వోబావః
తలశాస రాలేదు తల్లిదండ్రి బాయదు
పోలులో యిటువంటి టోర్పెంటులేవి?
చేతి కంఖణము బావ! చాతయున్నాది
పరిణాన బ్రతకవలె బావరో మేము
వసుధీశ! మేము పగవారము గాము
వేసారో 'తముచంప విహితంబుగాదు
తమకుగల పుత్రులు (తప్పక యిత్తు)<noinclude><references/></noinclude>
8spossetcyxwr3voqcvfc7cwe9x3qlh
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1855
104
223262
577208
2026-09-07T15:06:18Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '788 కాటమరాజు కథలు (బ్రతుక వలదు బావ) పగ వారు మరది చెప్పిన మాట తన మనసుకు అయితే వచ్చి చక్కగా నరుకు బాలల చంపవద్దనము పుట్టిన బాలల పూని నీకిత్తు వద్దనము చంపుకో వకరిని చిక్కకుండ నీకు...'
577208
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>788
కాటమరాజు కథలు
(బ్రతుక వలదు బావ) పగ వారు
మరది చెప్పిన మాట తన మనసుకు
అయితే
వచ్చి
చక్కగా నరుకు బాలల
చంపవద్దనము
పుట్టిన బాలల పూని నీకిత్తు
వద్దనము చంపుకో వకరిని
చిక్కకుండ
నీకు పగవారు అయితే వారు తనకేల?
తనకుగల కుమాళ్ళ తప్పక నిత్తు
మనవి విను" మని మ్రొక్కెను
మరదీ వసుదేవు.
మరిదిని చెల్లెలిని మధురలో నుంచ
కొడవండ్ల అంతే కోరదానవుల
చుట్టు కావలి బెట్టె కూరుల నపుడు
ఝుడిశి కావలి బెట్టి జతనమని చెప్పె
గుట గుటమని యేటి గుడ్ల
దైత్యులను
పెట్టె కావలి వుంచ భువి పాతకుండు
దేవకి గర్భపతియగుట
కేళికా గృహములో కలశీరిద్దరును
మరియును సంసార మార్గంబు
జరుప
కాంతకు తొలిచూలు గర్భంబు
నిలి
పలు బలవ వారెను పణితి ద్రోహంబు
తెల్లనై మొక కళల్ దీప్తి చేనొందె
వాకరలు మెండాయ వాంఛలు గోరె
వానీట చేనోట వరుదలై పారె
యేవేళ పులుచుకై యింతితా గోరు
మందమాయను నడుము మనుసు
మంటిపై ణారె
పైయ్యద పైకొంగు పైట నిల్వదును
రొమ్మున సకుదు బుట్టు
రోజు
నా సఖియకు
సద్దికూడు గోరు పులిచల్ల గోరు
బాలకు అంతట ప్రబల గర్భంబు
వెక్కసంబై కడుపు వికసించునాభి
కాళ్లు చేతులు నొచ్చు గడియ
నడిచినను
అంతకంతకు నిద్ర అతిశయమై వచ్చె
మీగాళ్లు పైవాసె మిసమిస మ
ముదము దీపింపగా మూడవ నెలను
సుదతికి నొక కొంత చూలు
వదనంబు వడిలెను నాచవులు గోరె
వేడి త్రాగిన కడుపు వింతలై
నడుము గొప్పదై - పెద్ద నడుపులు
యుండు'
నడిచ<noinclude><references/></noinclude>
5cgna9qqv889hmsuri5zdue6xqyzvog
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1856
104
223263
577209
2026-09-07T15:08:20Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కధ పడతికి చెక్కిళ్లు పలు బలుచ వారె నాతి తా వైఖరి నారొవ నెలను నాతికి చనుమొనలు నల్లనై యుండె యిరువంద దేవకికి యెనిమిదో నెలను ఆరయ లోపలి శిశువు అటునిటు నెలకొని తొమ్మిది న...'
577209
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కధ
పడతికి చెక్కిళ్లు పలు బలుచ వారె
నాతి తా వైఖరి నారొవ నెలను
నాతికి చనుమొనలు నల్లనై యుండె
యిరువంద దేవకికి యెనిమిదో నెలను
ఆరయ లోపలి శిశువు అటునిటు
నెలకొని తొమ్మిది నెలలు నిండినను
పొలతి దేవకి దండి నొప్పుల ఐడల
ధృతకీర్తిమంతుడు తొలుత
జన్మించె
పుట్టిన బిడ్డను వసుదేవుడు కంసుని కప్పగించుట
789
వానిపై గడిగి పట్టు వస్త్రమున
భామను చంపంగ అడ్డుపడి మనవి
బొదిగి
అనో వేగమున వసుదేవు
పీతి లేక తాముగన్న బిడ్డలందరిని
ఆడి తప్పకను
యిత్తునని పల్కితిని యిదుగోను
ముందుగా గలిగిన మోహంపుసుతుని
శిశువు
బంగములో నెత్తుక బావకడ కేగి.
చంపు నుంచుకో తొలుత
వసుదేవుడు కంసుని వద్ధికి తెచ్చి
కసి గందును చూపి "కంసుడ
వినుమ
నమ్మిక నీ చెల్లెలిని నరికేటి వేళ
తానన్న మాట
సత్యంబు దప్పక వప్పగించితి" నని
కొంపోయి కంసుని కొల్వులో నుంచే
కంసుడు మంత్రులతో నాలోచించుట
కన్నులు దెరవని నెత్తురు కందును
వీర పరివారమాః విప్రపంగపు
తనకు తా పెరగంది దయవచ్చి పలికె
"మంత్రి వర్గమా! బుద్ధిమంతులు
మీరు
సంతత పుణ్యులు చదువరులు
సరి సమానము తనకు సాదైనవార!
ప్రజలార! దుర్గాధిపతులార! వినుడి
నిజముగ వసుదేవు నిలిపే సత్యంబు
ముందుమేర పలికిన నెత్తురు ముద్దను
దొరలు
49)<noinclude><references/></noinclude>
1juvxgl02xr9k4k8wmzevmk0n44wnts
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1857
104
223264
577210
2026-09-07T15:08:34Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కాటమరాజు కథలు లనరాదు ముందర నుంచె పుత్ర మోహము లేక కన్న కొమారునిదెచ్చి ఖండింపు ఆకాశవాణి పల్కులు అవి కల్ల మినుచు చిన్ని బాలుని తన చేతికి నిచ్చె యితనిదే సత్యంబు యితనిదే కీ ర్...'
577210
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కాటమరాజు కథలు
లనరాదు
ముందర నుంచె పుత్ర మోహము లేక
కన్న కొమారునిదెచ్చి ఖండింపు
ఆకాశవాణి పల్కులు అవి కల్ల
మినుచు
చిన్ని బాలుని తన చేతికి నిచ్చె
యితనిదే సత్యంబు యితనిదే కీ ర్తి
యితడె సాహసఘనుడు
యిందరు
వధియింతునా వద్దా వాపోవు వీని
వినుడి
వెక్కసుడై పుట్టు యెనిమిదోవాడు
నీగండమున బుట్టు నిజము..
మా మాట
వెరచి పలుకముగాని వీనికి పనిలేదు
పగవాని చంపవలె నీపగ దీరవలయు
పగలేని బాలల పాపంబు చంప
అనుచు పుసకారపు మాటలు
బుట్టినది"
ఆడి రొకకొంత
అనిస ఆస్తానము వారందరు లేచి
మదిలోన నొక కొంత మమత
*ఏను కంసభూపాలు
విన్నవించదము
మొదటి ఏడ్గురి సుతులను చంపనని కంసుడు వసుదేవునకు
వాగ్దానము చేయుట
కంసుడు వినితాను కరుణించి పించి
రమ్మని వసుదేవరాజు కిట్లనియె:
"ఆపద వేళ నీవు ఆడినమాటలు
తప్పవై తివి వసుదేవ! --
మహా తగువరివి నీవు
వీని దొర్లబెంచుకో వినుమ వసుదేవః
కన్న యేడ్గురిని బెంచుకో
కపటంబు వుంచ
యేడ్గురిని బెంచుకో యెనిమిదోవాని
కడాసారివానిదే ఖండించివేతు
గండడట వాడును గండమట తనకు
కొడుకును గని తెమ్మ కొట్టివేళదను
శిశువును తిరగనిచ్చి
పోషించి పెంచుకో పొమ్మని ఆంపె
కొడుకు నెత్తుకొని వచ్చి కోమలిని
దేవకికి ఆర్గురు కొడుకులు పుట్టి పెరుగుట
కడ' గెలచి పులినోటి ఖండ పూడినట్లు భారంబు గడిచనని బహు విధంబులను<noinclude><references/></noinclude>
q9xwujbq9729126odl3lpbuv1k0lt7y
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1858
104
223265
577211
2026-09-07T15:09:10Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ కోర్కెతో తొలుచూరు కొడుకును బెంచగాను యాదేట వొకరొకరు యనయంగ గలిగిరి పుట్టిరి ఆర్గురు పొలతి దేవకికి ఆర్గురు కుమాళ్ళకు అధికుల పేర్లు పేరుపేరు వరుసల పేరు బెట్టుకొన...'
577211
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
కోర్కెతో తొలుచూరు కొడుకును
బెంచగాను
యాదేట వొకరొకరు యనయంగ
గలిగిరి
పుట్టిరి ఆర్గురు పొలతి దేవకికి
ఆర్గురు కుమాళ్ళకు అధికుల పేర్లు
పేరుపేరు వరుసల పేరు బెట్టుకొనిరి
ధృతకీ ర్తి మంతుడు కొడుకు
తొలుచూరు
పుత్తడికంటేలు పులిగోళ్ళు మెడల
అందెలు గజ్జెలు హ సకడియములు
కుందనపు మెడనూలు
ముద్దుటుంగరములు
భూషణంబులతోను భోగములచాత
వాశిగ బెరిగిరి మామవద్ద బాయక
మేనమామను గలశి మెలగిరల్లుండ్లు
చనువున కంసుని చదరెక్కి యాడ
కంసుని తొడలపై గారవించగను
హంసలవలె అల్లుండ్లు
మలుచూరి పుత్రుండు
మాన్యుడనువాడు
ఆటతమి నుండంగ
శేనుడు భద్రశేసుండు
తనయులు యీడేరిరని
చక్కని రుజుయుండు
తల్లిదండ్రులును
యెక్కువగ ఆర్గురు యింతి
సముద్రుడనువాడు మనస్సున వుబ్బుచు మరచి
కుమాళ్ళు కొమ్మ తను గన్న అర్గురి
రాపదలు
దేవకి గన్నట్టి దివ్యరత్నములు
కొమాళ్ళ జూచి
సరమున బెరిగిరి సకలభోగముల
నమ్మి సంతోషమున నుండె
రత్నఖచితమైన రావిరేఖలను
అందరిని జూచి
771
నారదుడు కంసుని కడకు పచ్చుట
అంతట నారదముని
అమరలోకమున నుండి
వర్ణించి కాషాయవస్త్రములుగట్టి
పల్లజడలు మకుటంబు పడి
మండలం బెరుగంగ కమండలము
విడువక హరికీర్తన వీణ మీటుచును
ఆడుచు పొడుచు
జంధ్యంబు
అమరలోకమునుండి
చల్లని యా గోపిచందనము నొదుట
పుడమికి డిగ్గి మధురాపురికి నేతెంచె.<noinclude><references/></noinclude>
qjx8nu727y556mrn84z2tnogb3lc0zd
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1859
104
223266
577212
2026-09-07T15:09:23Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పాదార్చనము చేశి กาย కాటమరాజు కథలు కనుచూపుమేరను కనిరి నారదుని అక్కర యేమొ మాకది కంసుండు యెదురుగ బోయి మ్రొక్కె అర్ఘ్యపాద్యంబు లిచ్చి మరణంబు దెల్ప సమ్మతి తెల్పు"మనిన "సరసంబు...'
577212
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పాదార్చనము చేశి
กาย
కాటమరాజు కథలు
కనుచూపుమేరను కనిరి నారదుని
అక్కర యేమొ మాకది
కంసుండు
యెదురుగ బోయి మ్రొక్కె
అర్ఘ్యపాద్యంబు లిచ్చి మరణంబు దెల్ప సమ్మతి
తెల్పు"మనిన
"సరసంబు మెరయ నీ జననంబు
సింహాసనముపై నిల్పి కావలు చేశ
వచ్చినాడు”
వాహిని లోకాల వార్తలు నడిగె
మునికంసునికి లోకముచ్చటలు
ననిన భయమంది యా భోజవిభుడు
మునినాథు కనుగొని మ్రొక్కి
చెప్పె
అనవినీ కంసుడు ఆనందమందె
"యిక్కడికి స్వామిః 'మీరు
వేంచేయుటకు
మని
“నలువంద నా జనన ప్రకారంబు
కలరూపమెల్ల చక్కగ దెల్పు"
నారదుడు కంసుని జన్మప్రకారంబు చెప్పుట
అనవుడు యోగీంద్రుడతనితో
బలికె
"విను కంసభూపాల
విన్నవించదను
నీరజముఖులతో నినుగన్న తల్లి
పారియాత్రంబనే పర్వతంబునను
వెలయ వేడుకతోను
విహరింపుచున్న
చెలియకు నా వేళ చెరుగు మాళినను
యువిదలందరిని వకచోట నునిచి
కువలయ దళనేత్రి కొలనులో జొచ్చి
చలరేగి స్తానము సేయుచున్నంత
బలుపరాక్రమ కళాపాండిత్యకాలి
రణభీకరుండనే రాక్షసాధిపుడు
ప్రణుతించి సతిరూపు భావించి
చి తజుకారికి చిక్కి పోలేక
పొగడి
చిత్తంబులు ప్పొంగి చింతించి చూచె
ఘనుడుగ్రసేనుని కామిని యగుట
తనదు మాయాద్రిష్టి తగ
వెస నుగ్రసేనుని వేషంబు దాల్చి
కుసుమకోమలియన్న కొలనటు జేరి
నలరు విల్తునికేళి నెలమి భోగింప
పట్ట నుండించిన పంకజనయన
యిట్టట్టు సల్పి నన్నంట రాదనియె
వెలవెలబోయిన వెలదిని జూచి<noinclude><references/></noinclude>
in8o13k8mg2omu9q6erjeohgo4pwylv
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1860
104
223267
577213
2026-09-07T15:09:38Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ "వేరు పూవులబంతి! వెలరుల దంతి! పరికింపగా సతిపతులకు నెందు మరి యంటులేదు మరుని పాదములాన పంతమేటికి అంటుపడిన శానిమ్ము కంతుబారికి నోర్వకంగిలిమ్మనిన పొలుపొందు నౌకపువ్...'
577213
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
"వేరు పూవులబంతి!
వెలరుల దంతి!
పరికింపగా సతిపతులకు నెందు
మరి యంటులేదు
మరుని పాదములాన
పంతమేటికి అంటుపడిన శానిమ్ము
కంతుబారికి నోర్వకంగిలిమ్మనిన
పొలుపొందు నౌకపువ్వు
పొదరింటిలోన
బలిమి పువ్వుల శయ్యపై వంటబట్టి
యని చాల నుతియించి
యతిన రార్చి
చనుదెంచె సంతట రాక్షస చక్రవర్తి
కావున రమణికి గర్భంబు నిలచి
నీవు గలిగితివయ్య నిఖి లేక వీర !
దానవేంద్రుండు మీ తల్లియుదక్క
నేనాటి నీ మర్మమెరుగ లెవ్వరును"
అనవిని కంసుడు అప్పుడిట్లనియె*
"మునినాథః మరణలపు ముచ్చట
కలయ నాతని తమి దరగకయున్న కలహము ప్రియవాది ఘనుడు
కనుదోయి బిగమూసి గాఢబంధమున
"
నారదుడు
తన రూపమున గ్రమ్మె
ధవళాక్షి గూడి
వాడు
కలహము తలపెట్టె కదిలిపోవుచును
"వింత వింతలు బాలలు వీరంత
కలహమంటే పెండ్లి కలుగునను
గజిబిజి గావింప కనులెత్తి చూచి
"క్రూరాత్మ! దుర్మార్గ!
కుటిల దానపుడు
చేరి నా వ్రతమెల్ల చెరచితివనిన
యా రాక్షసాధిపుడు యతివ నూరార్చి
“కారణమున్నదో కమలాయతాక్షి !
వకపుతు డుదయించుచున్నాడు నీకు
సకలలోకాల కసాధ్యుడు వాడు
వాని గొల్తురు రాజవర్యులందరును
వానికి దిక్పతులు
వణుకుచుందురు'
యవరు?
వింతచూడ తనకు వేడుకయ్యీని
వీరి తలిదండ్రి యవ్వరు? యేమి
కావలె నీకు?"
“నారదముని; వినుమ నా చెల్లెలై నట్టి
కోరి దేవకి కన్న కొమాళ్ళు వీరు
ఆర్లు నా మేన ఆల్లుండ్లు గార?
మరిది వసుదేవుని మమత పుత్రు"
అనగ
దేవకి సుతులందరిని చంపుమని నారదుడు కంసునికి
778
చెప్పుట
కంసుడు చెప్పిన క్రమమంత
వినియు
అంతట నారదుండు అప్పుడిట్లనియె:-
“యేమి బుద్ధి రాజ యరగకున్నావు<noinclude><references/></noinclude>
k2a0ptuekhyagvk2peis87lyol2gfr1
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1861
104
223268
577214
2026-09-07T15:09:49Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '774 నీ చెల్లెలి కడుపున జన్మించిన వారు వల్లదంబున నీకు పగవారు గారె దేవకి కొమాళ్ళు తెగటార్తురనుచు ఆ వివరము చెప్పెను ఆకాశవాణి కాటమరాజు కథలు "భూమీళ! యీ పట్ల బుద్ధి లేదాయ మతి దప్ప...'
577214
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>774
నీ చెల్లెలి కడుపున జన్మించిన వారు
వల్లదంబున నీకు పగవారు గారె
దేవకి కొమాళ్ళు తెగటార్తురనుచు
ఆ వివరము చెప్పెను ఆకాశవాణి
కాటమరాజు కథలు
"భూమీళ! యీ పట్ల బుద్ధి లేదాయ
మతి దప్పెనో వెర్రిమాటలాడేవు
చాతనైతే వంశము క్షయము
రాయ వలెను
పలికి నందుకు వీరు పగ నిజంబాయ అప్పు డీర్చవలెను హరుల పొరి
చెలిమి చేశి పెంచి చెట్టు కొనుకొంటివి
మరచితివో వళ్ళు మరచివున్నానో
'వెర్రివై వున్నావొ వివరంబు లేక”
మార్చవలెను.
అప్పు చిచ్చు పగ హతమణద కుంటె
చెప్పితి యివి మూడు చేటు
ముందరికి
అనిన నారదమునికి హస్తములు
మొగిచి
అన్న లార్గురిని పెంచి అష్టమ గర్భ
“కన్న యేడ్గురికి తనకు కలహంబు
మందు
లేదు
విరసము లేదయ్య వీరికి తనకు
గండ మట యెనిమిదో గర్భంబు
వాడు
హరషమై వున్నారు అర్గురు తనకు
యనిమిదోవాడు యెప్పుడు బుట్టునో
కడముట్ట నియ్యను కలిగిన యపుడె
యాదమరువను పుట్టంగ యెనిమిదో
కన్నవారిని చంపంగ కాచేర వీరు?
తల్లి నాపద బెట్టి తమ్ముని చంపంగ
బలము గలవారు నిన్ను బ్రతక
నిర
కలబంద మట్టలు నాల్గు గుమిగూడి
యున్న
యేనుగ వంగదొక్క పరచును
రాజః
వాని
సకల నేర్పులు దెలసిన మహా
చిదుపలుగ నరుకుడు చేమరచి
సరసుడవు నీవు
యుండ
నీకు తెలియని బుద్ధి నిఖిలమున
పగవాని చంపవలె నాపగ దీరవలయు
X081"
తగ వీండ్లకు తనకు పగలేదు
అని కంసునికి చెప్పి అరిగె
స్వామి!"
నారదుండు
కంసుని మాటలకు నారదుడు
కల కల నవ్వి<noinclude><references/></noinclude>
tgjpsj1jof49tpsx0vqhezjlahx5m51
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1862
104
223269
577215
2026-09-07T15:10:01Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ కంసుడు వసుదేవుని మభ్య పెట్టి కుమారులను తోడి తెమ్మనుట నారదుని మాటలు కంసునికి వారసాతాయ మందను వార్కి మహిదానమిత్తు నందులను తోడితెమ్ము నాకు'ప్రియ' గార దాగిన చాప కైవ...'
577215
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
కంసుడు వసుదేవుని మభ్య పెట్టి కుమారులను తోడి
తెమ్మనుట
నారదుని మాటలు కంసునికి
వారసాతాయ
మందను వార్కి మహిదానమిత్తు
నందులను తోడితెమ్ము నాకు'ప్రియ'
గార దాగిన చాప కైవడి బోలి
గర్భములో చై బెట్టి కలిపి నట్లాయ
గుభులు పుట్టి అడవిలో ప్రొద్దుగ్రూకి
న
“అల్లుండ్ల చాతనే హతముగా నేల?
చల్లంలో నారదుడు చెప్పినది.
మని
విని మరి వశుదేవు విస్మయ మంది
తన దేవి నగరికి తల్లి వసుదేవు
చదరంగ మాడుచు సకియలను గూడి
వదలక యున్న తమ వనిత
కృపజూచి
నిజము' 'మిక్కిలి మనమీద మీయన్న
అని తలపోయుచు అంతరంగమున
కనిలి వసుదేవుని కడువేగ బిలచి
'రావోయి నా మరది రాజ వుదేవ!
యేవేళ యేకాల మెట్లుండ గలదొ
చదువులు నీ సుతులు సాములు చూడ
హృదయంబు సంతోష
ముబ్బుచున్నాది
అనగ నీసుతుల ఆర్గుర్ని నిపుడు
వెనువెంట దోడ్కొని వేవేగ రమ్ము
ఆర్గురికి అరూళ్లు అమర మిచ్చెదను
యక్కడి దయ బుట్టె యెరుగఁగ
బాయని శత్రువులైన మన
రాదు
బాలులకును
అయితమైనట్టి ఆరు గ్రామాలు
యిచ్చెదనన్న నేనిటు వచ్చినాను
మచ్చక నీసుతుల మగువ నాయంట
పంపిన చేకూడు బోగ బాగ్యమాలు
నాల్గురిని తోడితెమ్ము యిది మంచి పంపకున్నను సేహ పాత్రంబు
లగ్నము
మనకు
తొలుగు'
ఆటలాడుచున్న కొడుకులను దేవకి పిలిపించుట
పతి జెప్పగా విని పణితి వుప్పొంగె
సుతులు మీద ప్రేమ సొంపుదీపింప
పురవులు వుబ్బుచు వుప్పొంగి మేను
తన దేవకీదేవి దాదుల బిలిచి
పరువడి సంతోషమున పరగ
ని
775<noinclude><references/></noinclude>
jfrpgdjh2wyawtpiqs8qre92jxyn80f
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1863
104
223270
577216
2026-09-07T15:10:12Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '776 'గణ ఆంగడివీథి చంగలింపుచు బాలలు యే కాటమరాజు కథలు తనయులు రాకటకు తల్లితండ్రులు చెంతనున్నారో పెనుగొన్న ప్రియముతో పిలిచిన అన్నఅ దోల్కొని అతివేగ రారే: ' ఆమాట విని దాదులు ఆలవేగ...'
577216
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>776
'గణ
ఆంగడివీథి
చంగలింపుచు బాలలు యే
కాటమరాజు కథలు
తనయులు రాకటకు తల్లితండ్రులు
చెంతనున్నారో పెనుగొన్న ప్రియముతో పిలిచిన
అన్నఅ దోల్కొని అతివేగ రారే: '
ఆమాట విని దాదులు
ఆలవేగ్రమునను
వేమారు వెతుకుచు వేలద అడుగుచును
మున్నాది దాదులు ముంగిళ్ళవెంట
కాలిచప్పుడు విని కాంతలడుగుచును
చూచుచు పిలచేరు సుదతులందరును
వీథులు అంగళ్లు వెతుకుచు రాగ
సాదనలు జేయుచు జగదీశు కంసు
వాకిట నుండంగ వార్ని కనుగొనిరి
'వోకేళ గోపాళ! వోయన్నలారః
మీ తల్లి దేవకి మిమ్ము బిలచేని
మా తండ్రి రమ్మని
మగువులందరును
చూచి
సుతులు
తల్లిమాటలు విని తనయు లార్గురును
ఘల్లుఘల్లున మొలగంటలు గదుల
గుప్పించి వెగయుచు
కుంకుందెనుచు
తప్పెనని నవ్వుచు శనిమి వచ్చేటి
కొదము సింహ్మములవంటి
కొడుకుల చూచి
యెదురేగి దేవకి మెచ్చి నవ్వుచును
'స్వామి! వచ్చితి ' రని
సంతోషమునను
కోమలి యుప్పొంగి గొబ్బున నవ్వి
ముద్దుల కొమాళ్ళ జూచి
భుజముల నందుకొని
పిలిచిన ప్రియముతో పలపల
ముద్దులాడుత వొచ్చి ముదిత
నవ్వుచు
వెందుల వెంటను వేతెంచగాను
దేవకి కొడుకులను అలంకరించుట
'తరుణులార, బాలలు
'మెప్పైన బంగారు మేడల కేగి
దాహముగొన్నారు
శిరుసులంటను నూనె శీగ్రమె తేరే'
వేగ దాహము తేరె! వో
పణుతులార!'
అని చెప్పినను విని అతివెలు వేగ
తేట పుతశములు తెప్పించియిచ్చిరి.
నురికి దాదులు వేగ నుబ్బుచు బోయి
పాడుచు గిన్నెలు బామలు నూనె
వేట్కతో తెచ్చిరి వేగ శిరసంటి
అధికంబు లాడించి జపములు దీర్చితి<noinclude><references/></noinclude>
nyl86eyf3978uw035czoqj7m98i67zc
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1864
104
223271
577217
2026-09-07T15:10:23Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ 777 జలతారు చీరెలు సన్న వలిపములు దరయించి రత్నాల తాళిచౌకట్లు గట్టిరి పరచి చక్కదనము వర్ణించసాగే కరమొప్ప తిలకములు కాంతలు 'వలురాజుతో వీరు వాసవాసుతులొ దీర్చిరి నలకూబర...'
577217
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
777
జలతారు చీరెలు సన్న వలిపములు
దరయించి రత్నాల తాళిచౌకట్లు
గట్టిరి
పరచి చక్కదనము వర్ణించసాగే
కరమొప్ప తిలకములు కాంతలు
'వలురాజుతో వీరు వాసవాసుతులొ
దీర్చిరి
నలకూబరులో వీరు నా
పట్టు వస్త్రములు పైబార గప్పి
చిన్నసుతులొ
అన్నంబు పాయసం ఆవుల పెరుగు
పుతురాజులో వీరు యీ
వున్నతు
అన్నం బోంచేసి ఆస్తములు కడిగి
మొల్లలు గందము మొగిలి
పువ్వులును
తల్లి దేవకీదేవి దరియించె రత్న
ప కంటె పులిగోరు మెడను
ఆ త్తరు పన్నీరు ఆ సకడియములు
పుడమి నా గర్భాన పుట్టినారో లేక '
అని యిట్లు దేవకి ఆశ్చర్యమంది.
తన దిష్టి కొడుకులుకు తాకెనో
యుచు
ద్రిష్టి బొట్టును బెట్టి దీవించ తల్లి
దేవకి కొడుకులకు బుద్ధులు చెప్పి దీవించి పంపుట
'వినరోయి కొమాళ్ళార!
ఆర్గురి కొమాళ్ళ దేవకీదేవి
యే రవుతును యే రాణువును
డాయంగ బిలచి
యిస్తూవున్నాడో
దూరపు బూములు కోరవద్దు.
కొమాళ్ళార! మీరు
లాయాన అశ్వాలు కోరవద్దు
కొమాళ్ళార | మీరు
వివరంబుగాను
మీ మేనమామ కొలువుకు మీరు
కదిలిపోతువున్నారు
మీ మేనమామ
సీమ బూములిచ్చునో
సింహాసనమే యిస్తూవున్నాడో
బొక్కిన బంగారు లోనకాపుళ్లు
యిస్తూవున్నాడో
సామిన గుర్రాలు సవురాజములు
పెట్టెలలో సొమ్ములు పెద్దగుర్రాలు
యిస్తూవున్నాడో
దూరపు బూములు కోరితిరైన
తల్లితండ్రులు మీరు తల్లి పోలేరు
కడుపు సోకము చింత కడతేరలేను
మల్యల పాన్సుమీద నా మనసు
యెట్లా పొందును
లాయాన అశ్వాల కోరితిరైన
గణితిబత్యము గడ్డి మన నగుర
లేకున్నది<noinclude><references/></noinclude>
rhsq9ezk7kun5rwwf4pgsp7df44fdmt
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1865
104
223272
577218
2026-09-07T15:10:41Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '778 పరకలు మేసి పడివుండే ఆళ్వాల కోర'మని పలికెను అని యిట్లు కొమాళ్ళకు బుద్ధి కాటమరాజు కథలు మాతల్లి దేవకి సుతుల మరివేగ పంపించే తనయులు వసుదేవు తల్లిరాగాను మతిచెప్పెను కంసుని క...'
577218
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>778
పరకలు మేసి పడివుండే ఆళ్వాల
కోర'మని పలికెను
అని యిట్లు కొమాళ్ళకు బుద్ధి
కాటమరాజు కథలు
మాతల్లి దేవకి సుతుల మరివేగ
పంపించే
తనయులు వసుదేవు తల్లిరాగాను
మతిచెప్పెను
కంసుని కొలువుకు కదిలి
తన దృష్టి కొడుకుల్కు తాకెనో
వొచ్చినారు.
యుచు
కంసుని కొలువున గ్రక్కున
నిలచిరి
దిష్టిబొట్టును బెట్టి దీవెంచె తల్లి
కష్టుడు పాపిష్ట కంసుని కొలువుకు
జాతరుకు పొట్టేళ్లు సాగినరీతి
ఆర్గురు బాలలు చాలుగా నిలిచిరి
'సలాము మామా! సలాము' అనిరి
కంసుడు తన మేనల్లుండ్లను పువ్వుల తోటకు తోడ్కొని
ఆంతట నారదుడు చెప్పినమాట
తన మనసుకు వొచ్చెను
ఆళ్ళు అళ్ళున నవ్వి 'యిప్పుడే
నా అల్లుండ్లు
అరువంచి సలాము
శాయలేకపోయిరి
చేటు యెరుగక బుద్ధి
చెడిపోతూవుంటే'
అని కంసుడు బెదిరి అదిరిపడి లేచి
నారదులు చెప్పినమాటలు
నారసములైనాడె
గారదాగిన చాప కైవడి పొర్లెను
పెదువులు కొరుకుచు పెక్కున
చరుగుప్పున దుమికి
నవ్వుచును
సమయింతు ననుచు
పోవుట
యెంచి యేడు అడుగులు
యెదురుగా వొచ్చి
మంచి మాటలుగాను మందికి చెప్పి
'నీ సుతుల చదువులు సాములు
రూపఠేక సముందర్యము యిటు
చూచితే
సు
పాచిపట్టిన రాళ్లు పగులు జనద్రిష్టి
అనుమానపడవద్దు అవనీకు నీవు
పనసలు నిమ్మలు పాటలి
కొకుళాలు
వనములో నీడను వొప్పిన కతలు
వినవలయు వసుదేవు యిప్పుడు వేగ'
అని మంచి మాటలుగాను అతనికి
ధర్మసింహ్మాసనము గుప్పున
దుమికి<noinclude><references/></noinclude>
dbld12b6n32yq6kn65pypa5bjp2xs9h
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1866
104
223273
577219
2026-09-07T15:10:52Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ తన చేతి కడ్గము వడి నందుకునేను రత్నకంబడి తన బుజమున జేర్చెను ఆర్గురు అల్లుండ్లు యంట పెట్టుకుని తను వేయించిన పువ్వుల వనముకు కదిలిరాగాను వున్నాన వనములు బూరి సంపంగ...'
577219
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
తన చేతి కడ్గము వడి నందుకునేను
రత్నకంబడి తన బుజమున జేర్చెను
ఆర్గురు అల్లుండ్లు యంట పెట్టుకుని
తను వేయించిన పువ్వుల వనముకు
కదిలిరాగాను
వున్నాన వనములు బూరి సంపంగ
వున్నతంబైనట్టి సురపొన్న
మావులు జంబీర మాలూర
వనములును
779
పువ్వుల వనాంత్రముకు పువ్వుల
వనాంత్రమ కు
మధురాపురి పట్నానకు సందున
గొడుగు చింతల వీరబయళ్ళకాడను
కముళునికి అతి శగును మాయను
తిరిగి మదురాపట్నము వంక
తన మరిది వసు దేవరాజు రాగాను
గంగరేగులును వుసిరికె
చందనములు
రంగైన బూరగలు ఆందమైనట్టి
యే పెలు యిప్పలు యేరు పనసలును
దాపైన మంచి మందాళ విక్షములు
బద్రాక్ష సరువులు బల్లూక ములును
కన్నుల చూడను
రుద్రాక్ష మాకులు రూడి శేషములు
చూచి
కడలేని పరిమళ్లు నడిమి విక్షములు
పువ్వుల తోటకు పోయిన మీదట
నవ్వుచు కంసుడు నతనికిట్లనియె:
'చయ్యన వసుదేవ! చదువులు
'రావోయి': వసుదేవః రాజువు నీవు'
వనముల కరిగిరి వసుదేవు తాను
వనము శృంగారము యెటువల.
వున్నదంటేను
పొన్నలు పొగడలు పోకమాకులును
గెన్నేరు వగుళ్లు కారు గోగులును -
మారేళ్లు నేరేళ్లు మంచి గందములు
నారి కేళములు నాగమల్యలును
వయ్యన నిద్రిష్టి వారికి తాకును
కల్లనక తాకును గడియపులిచింత
గొడుగు చింతల వీర బయటనే
కూర్చుండు పరగ వసుదేవః'
కఠినచిత్తుడు కంపని కంఠసంబు
కంసుడు బాలురను పువ్వులు కోయ నియమించుట
పువ్వుల వనముకు యేతెంచ
నాను
బూనాయకుండు
ఆండ్లయంట పెట్టుకొని
పువ్వుల వనము దర్వాజ బోరున
తాను వేయించిన పువ్వుల వనముకు
దీయించినాడు<noinclude><references/></noinclude>
pjfea9ak2g52adx62tgnn9beibsdjha
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1867
104
223274
577220
2026-09-07T15:11:03Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '780 కాటమరాజు కథలు కలపొన్న వ్రిక్షము కాడికి గ్రక్కున వచ్చినాడు కలపొన్న విక్షాన తనచేతి గాండీర్యము బొడ్డు మల్యలు చాల కోయించినాడు. చెండు మల్లెలు చాల కోయించినాడు మంచి మల్యలు చా...'
577220
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>780
కాటమరాజు కథలు
కలపొన్న వ్రిక్షము కాడికి గ్రక్కున
వచ్చినాడు
కలపొన్న విక్షాన తనచేతి
గాండీర్యము
బొడ్డు మల్యలు చాల కోయించినాడు.
చెండు మల్లెలు చాల కోయించినాడు
మంచి మల్యలు చాల కోయించినాడు.
రత్నకంబడి మీద రానులు
పోయించినాడు
తనచేతి గాండీర్యము గ్రక్కున
వుంచినాడు
రత్నకంబడి బూమ్మీద పరిచినాడు
రత్నకంబడి మీద రాజు కొలువుదీరె
ఆ కంసు బూపాలు కొలువున్న
కొంత సేపుటికి
ఆర్గురి అల్లుండ్లను తను దాక బిలచి
'వినరోయి అల్లుండ్లనః వివరంబు
గాను
నేను వేయించిన పువ్వుల వనమున
మీకంటికి యేమి పువ్వులు కోరి
రాశి పువ్వులు యెత్తి చెండ్లు
కట్టించినాడు
ఆర్గురి ఆల్లుండుకు ఆరు చేండ్లు
వారి చాతలకు యిప్పించినాడు
ఆర్గురికి ఆరుపువ్వులు తోరణాలు
దరియించినాడు
తనచేతి గాండీర్యముకు పువ్వుల
చెండ్లు కట్టించినాడు
తన బుజానకు వక చెండు
కట్టించినాడు
దరియించినాడు
నారో తాను పువ్వుల తోరణాలు
కోరిన పువ్వులు గొబ్బున కోయ'
మని పలికె
ఆ వార్త విని జాలలు ఆతికె
చేటు యెరుగక బాలరాజులు చెరిగి
వొళ్లు గట్టిరి
ఆరు పువ్వుల చెండ్లు వారి ఆస్తాల్కు
అందించినాడు
సంతోషమునను ఆరు పువ్వుల తోరణాలు వారి
మెడ చు
కంసుడు బాలురను బంధించి సరుక బోవుట
రత్నకంబడి మీద నుండి దిగ్గున
దామెనుకు యాటలు తగజేర్చి నట్లు
లేటెను
అన్నలు చూడగాను తమ్ముల
తానుకట్టి వుండేటి నలభై మూళ్లది
నల్ల పట్టు దట్టి బిర బిర యిప్పెను
బంధించెను<noinclude><references/></noinclude>
38c9xvn948n2usku5im14sox0ple23b
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1868
104
223275
577221
2026-09-07T15:11:18Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ తమ్ములు చూడగాను అన్నల బంధించెను దడి తెరుగున ఆర్గుర్ని దాయంగ వెణిచి కడ్గము తీసుక కంసుడు కత్తి జళిపించె వహిచెను ధశ ధళ మనగ వక అల్లడ పల్లడ దుమికెను పల్లడ వహిచెను బార...'
577221
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
తమ్ములు చూడగాను అన్నల
బంధించెను
దడి తెరుగున ఆర్గుర్ని దాయంగ
వెణిచి
కడ్గము తీసుక కంసుడు కత్తి
జళిపించె
వహిచెను
ధశ ధళ మనగ వక అల్లడ
పల్లడ దుమికెను పల్లడ వహిచెను
బార్బండద్రొక్కి మారు బండన
నిలచెన
త్రొక్కి ్బండన
నిలచెను
యీ విధమున కముసుడు సాము
చేసేటి సమయంబున
అదరి బెదరి దద్దటిర్లి ఆటు నిల్వలేక
కాళ్లు గడగడ వణికి కడు నిల్వలేక
ఆర్గురు చూచిరి మామ మొకారబిందం
గుండె జల్లు మనె
781
బాలురు మేనమామను దీనముగా ప్రార్థించుట
ర
"యేమిసేతు దయభమా! యవ్వరు
మామరో వోనమః వో మేనమామ!
ఆబరణ బూషణాలు దివీయించి నావు
వో మేనమామ!'
నీ తోడబుట్టు దేవకీదేవికి తనయులు
మామః మామీద మరియాద లేక
'మామ। మామా'! యని బాలలు
మందలించ సాగిరి
మేము
'బ్రెంమ్మ దగ్గిర వరములు యిట్లా
తీస్తివా వో మేనమామ!'
కత్తి వేత్తి నరుకను చెల్లునా
వో మేనమామ
యింత యింతల బాలల యీడేర్చి
నావు
అన్న వస్త్రము యిచ్చి ఆదరించినావు
పుగ్గు బోసేనాడు పుగ్గుపోసి సాకితివి
పాలు పోసేనాడు పాలుపోసి సాకితివి
బువ్వ దినేనాడు బువ్వబెట్టి, సాకితివి
నెత్తి ధరణిపై గొట్టి నేలపై వొరిగిరి
కావు కావున ప్రెళ్లాపించ సాగిరి
బాలలపుడు
'దరియించలేము నో మేనమామ।
నిలువు శక్యముగాదు నిముష
పలువించి దేవన పాలుగాలేదు'<noinclude><references/></noinclude>
pj467ijc9awwyahifelnncc0i47xy03
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1869
104
223276
577222
2026-09-07T15:11:31Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కౌటమరాజు కథలు అడులుచు పుత్రులు హాహా డై బమా' యీ వసుధలో పుట్టిన హీరుగలరు. మనుచు లోకముల నేలలు పుణుకుచు బాలలు బ్రెమజెందిరి 'పుడమీళః మాకు యీ బోగంబు యన్నంగ యీపాప మెవ్వరికి లేదు ప...'
577222
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కౌటమరాజు కథలు
అడులుచు పుత్రులు హాహా డై బమా' యీ వసుధలో పుట్టిన హీరుగలరు.
మనుచు
లోకముల
నేలలు పుణుకుచు బాలలు
బ్రెమజెందిరి
'పుడమీళః మాకు యీ బోగంబు
యన్నంగ యీపాప మెవ్వరికి లేదు
పుడమిని పలమైన బూరగ రీతి
ఆయను మా బ్రతుకు అన్యాయమే
చాలు
మామ'
అడవులలో ఆకు అలమైన
కుడిచి వుండెదము నోమామ! మేము
కువలయా దీశః
తడయక విడిపించు దయ విచారించు
విరసంబు చాలించు వో మేనమామ!'
గుప్పు గుప్పున రొమ్ము గమ్ముక
శికలువూడి వెంట్రుకలు కొట్లు
పడి పొర్లాడుచు బాలలు మూర్ఛిల్లి
10
మామ మామా!' యని మందలిస్తు
పండు
దురములో పగతుల ద్రుంచిన యట్లు
ఆ వసుదేవుని ఆర్గురి కొమాళ్ల మీద
కల్లు సారాయి నల్ల మందుతిన్న
పచ్చితురకవలె పళ్లు పట పట
కొరికి కత్తి జళిపించె
అంతట యా బాలలు కంటికి
పుట్టెడు కన్నీరు వుంచిరి
ప్రలాపించుచు బాలలు మన భాగ్య
పొల పొల పోవుచు పొగలి
రపుడు
మి
వాలు కన్నుల నీళ్లు వరుదలై పారే
మామ వున్న చందంబు కుములుచు
దుక్కాన
చూచి
'మేమేమి చేతుము మా కెవకు
కుములుచుచూచి 'గొబ్బున యిన్నాళ్లు
దిక్కు :
మామ మముబెంచి నిటలకు
యవ్వరిని దూరుదుముః
మమ్ముల
యవ్వరున్నారు.
నిటలకు మమ్ముల బదిగొర్ల గా
జేస్తివి
మేము నోచిన నోము మాకు సిద్ధించ
శివుడు యీరీతి చేసెనో మాకు
పాలు వెన్నలు తాగి బాగుగా
బాల ప్రాయమున మాకు నేల
తల్లిలేక తండ్రిలేక అన్యాయముగా
బెరిగి
మాకు!
బ్రహ్మ వ్రాతకు పలుకంగ నేల?
పాలాయన మామః
పూర్వకాలము పుట్టిన యపుడు<noinclude><references/></noinclude>
8ndbfjdb5ot3m723uvfk49o0gf3vypl
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1870
104
223277
577223
2026-09-07T15:11:50Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ మేము చేసిన పూజ తప్పునా మాకు? పూజకు మిక్కిలి నడుచునా మాకు గొబ్బున మామః మమ్ముల యింత బాద పెట్టనేల? మమ్ముల నరుకను న్యాయమా నీకు? మాతల్లి తండ్రు రాజులకు నీసుతుల యిద్దెల...'
577223
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
మేము చేసిన పూజ తప్పునా మాకు?
పూజకు మిక్కిలి నడుచునా మాకు
గొబ్బున మామః మమ్ముల యింత
బాద పెట్టనేల?
మమ్ముల నరుకను న్యాయమా నీకు?
మాతల్లి తండ్రు రాజులకు నీసుతుల
యిద్దెలు బుద్దులు వినవలవంటివి వో
మేనమామ
వొప్పుగా బెహ్మ దేవుడు వ్రాసిన
వ్రాలు
వనము లోపలికి మమ్ముల పన
అతికిడవ వచ్చునా హరి హరులకైన యింత శిశు ఆత్య శాయ ధర్మమా
యదపడి యిక్కడ మేము యంత
నీకు'
దూరినామ
అని గోడు గోడున దామరాకులో
రప్పించి
వచ్చునా
మామ: తర్లడించినయట్లు బాలలు దరికొన
సాగిరి
'యీ అద్దోన ఆరణ్యమున మనము
దుక్క పడితేను
మనము దుక్క పడితేను మనకు
తల్లితండ
తరపించంగ యవ్వరు మా పేరు
మా
యిట్లు వలపోవుచు బాలలు
వకరి మొకార బిండము వకరు
తప్పక చూచిరి
గుప్పు గుప్పున రొమ్ము గుద్దుకో
పురహరుడు దయతప్పె మనకు
సాగిరి
పొల పొల దుక్కాన ప్రజాపింప
సాగిరి:
'కాని వారము కాము మామ! కడ
వారము కాము
నీ చెల్లెలు దేవాక్షి కన్నట్టి
కొడుకులం మేము
నారదులు చెప్పిన మాటలు విని
ఎవ్వరు దిక్కు
పూజ యింతే కాక
ఆదినారాయణుడు యీ కంసుని
సాదించి నరుకును గాకః
మనకు వరముగాదు ఆదినారాయణ
హరిన్నారాయణ'
అనే వాక్యము బాలలు ఆలాపన
రాయ గాన
కంసుడు మేనల్లుండ్ల నాల్గురిని వధించుట
'హరినారాయణ! హరిన్నారాయణ'
కుడిమీసం వడివేసి గుడ్లు యెర్ర జేసి
శబ్దంబు యిన్నాడు కముసుడు
అగ్రుడై మండి
మీసంబు పడడిప్పి దూశ ఖడ్గంబు
సారాయి పోస్తూ గంజాయి ఆములు<noinclude><references/></noinclude>
4c0jdf2q7vj0mq3ojbqfs5kipsljltz
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1871
104
223278
577224
2026-09-07T15:12:01Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '784 కాటమరాజు కథలు యెక్కేమ మామః నీరు యేమి చారని నిఖరంపు కల్లు త్రాగి లావారి హెచ్చి తమకంటు కాకనీవు యెక్కే సింహ్వాసనము మించి తూలుచు కడుపచ్చి తురక చందమున చెడు వెర్రికై తోడు శివ...'
577224
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>784
కాటమరాజు కథలు
యెక్కేమ మామః
నీరు యేమి చారని నిఖరంపు కల్లు
త్రాగి లావారి హెచ్చి తమకంటు
కాకనీవు యెక్కే సింహ్వాసనము
మించి
తూలుచు కడుపచ్చి తురక
చందమున
చెడు వెర్రికై తోడు శివమెత్తి ని
కడుద్రొక్కి సర్పంబు గరచి
కాక నీతోటి కయ్యము చేసేమ?'
అని యిట్లు బలికిన ఆ పెద్ద కుమారుని
కనులుచు పదునైదు ఖణియలుగ
నరికె
ఖరవాలు ఝుళిపించి కడమ కుమాళ్ల
అరచిన యేడ్చిన అయ్యయ్యొ
తేల్లుట
కుక్కలు మొరిగిన కొనగొమ్మ
A
నుండి
మొదలు పెట్టుచు చేరి
కౌక్కకింపుచు గండుకోతి
చందమున పరువులు వారిన బయలు బాకినను
పెదవులు గొరుకుడు ఫెళ ఫెళా
తడియక వెన్నంటి తగిలి పోనియ్యక
మనుచు
గద్దించి మరిలేచి ఖడ్గమంకించి
మగువ పెద్ద కుమారుని మసలక
'మామయ్య! మామయ్య !
ఖండించినాడు
చెరుకు పిచ్చలరీతి చెలరేగి నరికె
వలపల చూపెను దాపల గరీన
ఖండించినాడు
పట్టె దాపల చూపేను వలపల గరీన
మన్నించవయ్య
చేకొని మముగావ చెల్లు మామయ్య
మావంటి బాలకుల చంపితే మామ
కంసుండ
యిలమీద వానలు యేలీల కురియు
ఫలియించునా భూమి? ప్రజలు
నమ్ముదురు?
నీళ్లు మోసువారు నిరుపేదవారు
కట్టెలమ్మువారు కసువమ్మెవారు
బీదసాదలలోన మము చకరిగా
నరికెను ఆర్గుర్ని నజ్జు నజ్జు గాను
త్రుళ్లేటి అట్లిండ్ల తునియలుగ
కడగి కంసుడు రణకల్లిగా బొడిచ
పొడిచెను ఆర్గుర్ని పోగులు వేళ
ఆర్గురిని ఆరు గుట్టలు పెట్టెను
తనచేతి రక్త నెత్తురు గాండీర్యము
మొండ్యాల్కు తుడచ
కత్తి వరలో వేసి కంసుడు
వయ్యన కదిల
చూడవే మామః వక్కడే కదిలెను వంటిపులి వలెను<noinclude><references/></noinclude>
lebj0h7ahtzro8dklmu7d0023xbcfc3
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1872
104
223279
577225
2026-09-07T15:12:13Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ కొడుకుల చావు చూచి వసుదేవుడు దుఃఖించుట నిట్టూర్పు లూరును నేలపుణుగుచును 785 గొడుగు చింతల వీర బయళ్లనుండి వసుదేవరాజు గొబ్బున చూచెను అటు విటు పుణుగుచు హర హరా నాగుపాంవ...'
577225
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
కొడుకుల చావు చూచి వసుదేవుడు దుఃఖించుట
నిట్టూర్పు లూరును నేలపుణుగుచును
785
గొడుగు చింతల వీర బయళ్లనుండి
వసుదేవరాజు గొబ్బున చూచెను
అటు విటు పుణుగుచు హర హరా
నాగుపాంవంటి నడుము నక్కున
యనుచు
విరిగెను
'యేమందు యీశ్వరాః యేమందు
చేతులు బిసుకుచు ద్రేహంబు మరచి
‘అకిల లోకేశ్విర! ఆదివిష్ణుండ!
నేను
కంసునికి యెదురుగా కదిలిపోయి
సూర్యచంద్రులార:
సురులార! మునులార
యిపుడు పరమేశ్వర! యిష్టుఁ బ్రెంహ్మ
యేరీ తన కొమాళ్లు? అని అడిగితినైన
పాపాత్ము కులద్రోహి గాండీర్యము
తోను కండించునో యనుచు
కంసునికి ముందర మదురుకు
దేవు
అని యిట్లు వసుదేవు గోడు గోడున
దక్కించ
కదులుచునున్న కుమాళ్ల అందంబు
పోగాను చూచి
చూచెను
పాపాత్మునితోగూడ మల్య
యేనుగ కుంబ సళములవంటి యెగు
వనానికి
బుజములు చూచెను
అంటి మాకుల వంటి పెను తొడలు
యనుచు
A
పోయిన బాలలు తిరిగి రాలేదు.
వారి చావు పుట్టుక కన్నుల
కన్నతండ్రి వసుదేవు పువ్వల
తోటకు కదలి వచ్చినాడు
కలపొన్న విషము కాడికి కదిలి
వచ్చినాడు
కొడుకులు చచ్చిన గోరంపుచావు
వసుదేవురాజు కన్నుల చూచెను
గుప్పు గుప్పున రొమ్ము గుద్దుకో
50)
తామర రేకులవంటి కనుసోగలు
అద్దములవంటి ఆరి పాదములు
బొజ్జల మీద చెయ్య వేసి బుజ్జగించే
'యేమి సేయుడు కొమాళ్లారు
కొమాళ్ల
యేమందు నేను?
యెవ్వరిని మరుతునో యెవ్వరిని
దలుతునో కొమాళ్లార!'.<noinclude><references/></noinclude>
guy1pltsev0yifzgbdsbonhvuanoyz5
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1873
104
223280
577226
2026-09-07T15:12:37Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '756 అని యిట్లు చుక్కించె ఆ రాజుగనుడు తన దుక్కము వసుదేవు తానే శాంత పడెను ఆరు ఆరు పన్నెండు మొండ్యములు తన కమిటజేర్చి గోడు గోడున అడలి గ్రక్కున విడిచి 'కనలేదు పెంచలేదు కొమాళ్లార!...'
577226
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>756
అని యిట్లు చుక్కించె ఆ రాజుగనుడు
తన దుక్కము వసుదేవు తానే
శాంత పడెను
ఆరు ఆరు పన్నెండు మొండ్యములు
తన కమిటజేర్చి
గోడు గోడున అడలి గ్రక్కున
విడిచి
'కనలేదు పెంచలేదు కొమాళ్లార!
మిమ్ము
కాటమరాజు కథలు
పుట్టలేదు పెరగలేదు కొమాళ్లార మీరు
బూమి మీద నామనసు నిల్వలేదు
కొడుకా మీగర్భములు మేము
కన్నుల చూడలేదు'
అని యిట్లు వసుదేవు ఆటు తర్లడించెను
ధరణిపైనబడి తాను లేచి నిలిచెను
జలధి లోపుల జొచ్చి స్తానంబులాడి
తడి వస్త్రాలతోను వసుదేవు తన
నగరి కేతెంచెను
దేవకీదేవి దుస్స్వప్న మును గనుట
పుట్టింటి వారు యిచ్చిన పుణ్యపు
ధర్మమార్గమున ఆవేళ దేవకీదేవి
అతివిలతోను
బావించి మల్యల పానుపు మీధ
అత్తవారు యిచ్చిన అవసర పు
నీరుబుగ్గవంటి కన్నులకు ని దెయిన
వొచ్చెను
కలుపు రేకులవంటి కన్నుల్కు
పున్నిజీబంతు లాక! పూబోణు రార
వినరమ్మ దాదులార! మీకు
నిద్ర
విన్న వించేను
వాలారి కన్నులకు వొచ్చెను నిద్ర
కలగన్నప్పట నుంచి కాలు
చామంచి రేకులవంటి కన్నుల్కు
నేలబౌంద దు
చి మేలుకొనెను నిమిష
కలగని మేలుకొనెను కాంత దేవా
చేటు నిద్ర వొచ్చెను తనకు కన్నీరు తరగదు వో
మాత్రమునను గుండె పగిలి కడుపులో గుభుర్ని
దాదుల బిలచెను తరుణి దైర్యములేక జాము జాముకు నావోల్లు జాలి
బామలార
చీని
గ్రక్కున యిపుడు రాగమ్మ!
వాదులార! నో తరుణులార!
పుట్టి
నా కల యిప్పుడు నలినాథులార!'<noinclude><references/></noinclude>
1p4weisfi8vbyxeepd0p8qsd107rbx2
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1874
104
223281
577227
2026-09-07T15:12:49Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ అని యిట్లు దేవకీదేవి అనిన మాటల్కు 'యేమి కలగంటివి? యేమి వార్త వింటివి? నీవు కన్నకలలు మాకు చెప్పినాను తెలివిగా యిప్పేము తెలిసినట్లుగాను' అని యిట్లు దాదులు అనిన మాట...'
577227
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
అని యిట్లు దేవకీదేవి అనిన
మాటల్కు
'యేమి కలగంటివి? యేమి వార్త
వింటివి?
నీవు కన్నకలలు మాకు చెప్పినాను
తెలివిగా యిప్పేము తెలిసినట్లుగాను'
అని యిట్లు దాదులు అనిన మాటలు
కన్నకల చెప్పసాగె కాంత దేవాషి
'వినరమ్మ దాదులార! వివరంబు
గాను
యడమ సంటి అమృతము యేరులై
పాఠకలగంటి
కారిన సన్నిపానము కరుడు గట్ట
కలగంటి
వో దాదులార! నేను కన్నకలలు
యవ్వరికి పడునో యెరిగింపవమ్మ!'
ఆ వార్త విని దాదులు అప్పుడిట్లనిరి:
'నీవుగన్న కలలు నీకు పడవమ్మ
1
యవ్వరికో పరవారికి పడును
పతివా'
787
కుడిసంటి అమృతం కురియగ
అని యిట్లు దాదులు దేవాక్షికి
కలగంటి
కల యిప్పగాను
మరులు గుర్మరణమును విని దేవకి పోకించుట
అంతట వసుదేవు తడి వస్త్రాలతోను పువ్వుల వనాంత్రములోన అతముగా
తన నగిరికి తల్లిరాగాను
యేనుగ పొడుగు మొగసాలకాడికి
సరి కెన్య"
అని యిట్లు వసుదేవు అనిన
దేవాక్షి దాదులు యెదురుగా వొచ్చిరి
'యేరి మన కొమాళ్లు'' అని
అంతలోనే
వసుదేవరాజు పొలపొల పొగిలిపడి
మాటలు
వసుదేవు వార్తలు దేవకీదేవి
యిన్నపుడే
బూమిమీద
వసుదేవి వరిగెను కొంత దేవాషి
గుప్పుగుప్పున రొమ్ము గుమ్ముకొనే
గుడ్లను కన్నీరు గోళ్ళ ఎమ్ముచును
యింతి
'యేమి జెప్పుదు బామా : యేమందు
కొప్పూది వెంట్రుకలు కొట్లు మిట్లాడ
నేను:
మన కొమాళ్ళ ఆర్గురిని మీ యన్న
పాయని పుత్రులపై మోహమునను
అవు లేగను గని అలుముకున్నట్లు
కముసుడు<noinclude><references/></noinclude>
3ui10xvs0xdcf9saeibl4xy040alldo
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1875
104
223282
577228
2026-09-07T15:13:00Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '788 తన అన్న కంసుడు కొమాళ్ళ సరికిన వార్తవిని పడి పొర్లాడుచు పణితి మూర్చిల్లె నేలలు పుణుకుచు నెలత ప్రేమజెంది వాలు కన్నుల నీళ్ళు వరుదులై పారె మిణుకుచు యింతి మోమెత్తి 'గొబ్బున...'
577228
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>788
తన అన్న కంసుడు కొమాళ్ళ
సరికిన వార్తవిని
పడి పొర్లాడుచు పణితి మూర్చిల్లె
నేలలు పుణుకుచు నెలత ప్రేమజెంది
వాలు కన్నుల నీళ్ళు వరుదులై పారె
మిణుకుచు యింతి మోమెత్తి
'గొబ్బున యిన్నాళ్ళు కొడుకులార!
మిము పెంచి
కంసుడికి మిము బద్దెగొర్లగా జేస్తి
కాటమరాజు కథలు
ఆర్గురిని తన చావుకు అడ్డంబు వేస్తి
అలనాడు ఆకాశవాణి అన్నమాటలకు
తల్లికి ప్రాణాలు దారబో స్తిరి మీరు
అన్నల నరుకంగ తమ్ము
మంటిరో
చిన్ని తమ్ముల నరుకంగ అన్న
కని గొడ్రాలనైతి కన్న
లేమంటిరో
కొడుకులార !
తనయులార' యనుచు
వకసారి అర్డురు వరిగిరంటేను
తలసా
దుఃఖము ఆకాశమునకు
ఆర్గురు సుతులారః వోయన్నలార!
యేరీతి గడుపుదు యీ దుఃఖ
అన్న ఆయుధానికి అయ్యలా 5 t
గొనకొని బారిగొర్లగా జేస్తి
ఖర్ముడు కంసుడు తనను
"కట్టడి కంసుడు కరుణ
తుదముట్టదాయ
పుట్టిన బిడ్డ...
.....యనిపించి
వారధి
యీరీతి కంసుడు యీదెనా పగయు
నీ పగ యీడేర నిద్రబో అన్న."
మిమ్ము
గుప్పుగుప్పున రొమ్ము గుద్దుకునే
తల్లి
ఖండించగ
కన్న బిడ్డల దలచి కన్నీరు బెట్టె
వసుదేవుడు దేవకిని ఓదార్చుట
నంత వసుదేవుడా దేవదేవకిని
అనవెరచి దేవా అలమటపడగ
మన ఖర్మ మిట్లుండే
మన కుమాదులకు
వనజాసనుడు వ్రాయు వ్రాత
యంతయు కౌంగిట యెత్తి లాలించి
" వినుమెంత వగచిన వేవేగనిటకు
మన పుత్రులునుగారు మ త్తేభగమన! మర్మమెరుంగవు మానిని నీవు
6. తల్లి + అడలసాగె<noinclude><references/></noinclude>
qcgjyo8hj8f4lcoi1lluiml0hvco2rw
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1876
104
223283
577229
2026-09-07T15:13:17Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఫలము అనుభవించక తీరదు అజునకునైన హరిహర బ్రంహ్మాదులకునై న కంసుడు కథ ఖర్మమెవ్వరికైనను గడపఁగవలదు పాయని భ్రమలచే ఫలియింప దగదు ముందుచేశిన ఖర్మములు వచ్చిన ఆకాశవాణి తానాడిన మాట...'
577229
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఫలము
అనుభవించక తీరదు అజునకునైన
హరిహర బ్రంహ్మాదులకునై న
కంసుడు కథ
ఖర్మమెవ్వరికైనను గడపఁగవలదు పాయని భ్రమలచే ఫలియింప దగదు
ముందుచేశిన ఖర్మములు వచ్చిన
ఆకాశవాణి తానాడిన మాట
యేకాంతములు గావె యిందీవరాక్షి!
దశరీరి వాక్యములని యన్ని
నిజము
789
కర్మంబు
పరికింపగా పరబ్రహ్మంబుకైన
చేసినవారికి చేశి సంతయును
వ్రాశినాడే ముందు వనజసంభవుడు
తలపోశి చూడను తరుణులెవ్వారు.
తలిదండ్రు లేవ్వరు? తనయు
కుసుమకోమలి: తాళుకొను మింకనేల
యెందుకు శోకంబు యిందీవరాక్షి!
చందనగంధిరో: బాలించు నగపు".
అని మనూరార్చి ఆటు విలపించి
వనజ పాణులనెల్ల వగపుచాలించి
లెవ్వరును?
తనయుల మొండెములు.
మాయసంసారము మాయలో చిక్కి తన నివాసంబున తగయుండిరంత
ఉగ్రసేనుడు కంసుని దూషించుట
ధరలోన మాడి
తనయుని పాపప్రతాప విస్ఫూర్తి
యన్నాళ్ళు బ్రతికేపు వీరసుడ నీవు |
మనమలు చిదుపలై
పెక్కు రీతుల ముద్దుబెట్టుచు వచ్చు
మహి గూలుటాయు
పురజనులు పొక్కిపోవుట యల్ల
సరభసంబున జేరి చారులు దెలుప
విని వుగ్రసేన భూవిభుడు కోపించి
ఘనముగ కోపించి కనులెర్ర సేసి:
"వారి క్రురాంతకః వారి దుర్మార్గ:
వోరి కులాంతక! వారి పాపాత్మః
కోపించి నెత్తురుకూనల చంప
యేపాటి పౌరుషము వచ్చరా నీకు?
చిన్ని అన్నల నిట్లు చెల్లించివై చి
చక్కని తండ్రుల జంపుదుర టర?
ఆ చక్కనన్నల ఆవలీల జంప
నీ చేతు లెట్లాడె నీచమానసుడః
కందు బాలల జంప కర్ముడవు నీవు
యెందుకు యీ ప్రాణమణ యాల
సంపన్ను లెన్ను నా సద్వంశమునకు
తెంపుతో ఆపకీర్తి తెస్తివి నీవు
తనయుడవని నిన్ను
దయజూడవలదు<noinclude><references/></noinclude>
fz2bpjhu40zosvcn442swqo42g06tkh
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1877
104
223284
577230
2026-09-07T15:13:29Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '780 తునుమాడవలె నిన్ను దుష్టవర్తనుడః అందందు పురజనులు అందరు నిన్ను నిందించి తుప్పున నీమీద నుమియ నీ రాజసంబేల? నీ భాగ్య మేల? కాటమరాజు కథలు నీ రసగ్ధత యాం? నీ ప్రాణమేల? పొమ్ము యక్కడ...'
577230
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>780
తునుమాడవలె నిన్ను దుష్టవర్తనుడః
అందందు పురజనులు అందరు
నిన్ను
నిందించి తుప్పున నీమీద నుమియ
నీ రాజసంబేల? నీ భాగ్య మేల?
కాటమరాజు కథలు
నీ రసగ్ధత యాం? నీ ప్రాణమేల?
పొమ్ము యక్కడనైన పోవక నీవు
నమ్మి యిక్కడవున్న
కంసుడు తండ్రిని బంధించుట
అనిన రాజును జూచీ ఆ కంసుడలిగె చరిగి మధుర బెద రె
నిను గావనింక"
కరుకుపగ్గముల తమ తండ్రిని
చేటుబుట్టుకొరకు
కట్టివేయించ
వుదరి యాదవులంత పుణ్ణంగ వెరచి
మందలు దరించి మగువలు దాము.
గిరికొన్న పెద్ద సంకెండ్లు బంధించ
ఆరాజు మంత్రుల అతని
A
చేరి నందరిని మహ చీకాకు జేశ
యెందెందు వనవాసములకు
యే
బలరాముని పూర్వజన్మ వృత్తాంతము
లంక ముట్టడివేశ రావణుగూల్ప
అంత కొన్నాళ్ళకు ఆ దేవదేవకికి
కాంతకు యేడవ గర్భంబు నిలిచి
పగను యింద్రజిత్తు
ముందు కంసల్యకు
బాహుబలియుండు
ముదమొప్పనంత మొయిలులో రాముతో మొనమయి
దశరథ రాముడు దనుజులగూల్ప
వసుమతి జన్మించ వనధిబంధనుడు
రామచంద్రునితో బోరె రావణు
ఆదిలక్ష్మి సీత అమ్మవారులను
క్రోధించి రావణు కొంపోయ చరలు
అంతట రాఘవుండు ఆ వార్త
వినియ
యింద్రజిత్తుతో పోరి
రామచెంద్రుండు ఆలశి
శంఖలేక వనచర శానలు గూర్చి
గగన భాగము నుండి కప్పి
హనుమంతుఛే కార్యమంతయు దెల శి
బాణములు<noinclude><references/></noinclude>
az6ubix2lsd6o9shmn4m7qpekstksal
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1878
104
223285
577231
2026-09-07T15:13:41Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ అందున్న విభీషణుని అడిగె 791 రాఘవుండు ' యెదుర్కొ నె యుద్ధానికి యవ్వడో వీడు నాతోను చెప్పుమా నాతోడు నీడః 'పర్ణశాలలో నీవు పవళించువేళ కన్నులకు నిద్రలేక కాచితినన్న ' 'నిద...'
577231
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
అందున్న విభీషణుని అడిగె
791
రాఘవుండు
' యెదుర్కొ నె యుద్ధానికి
యవ్వడో వీడు
నాతోను చెప్పుమా నాతోడు నీడః
'పర్ణశాలలో నీవు పవళించువేళ
కన్నులకు నిద్రలేక కాచితినన్న '
'నిద్ర కంటికిలేక నీవు పద్నాలుగు
చదరక నాతోటి చేశ కయ్యంబు'
అడిగిన విభీషణుండు హస్తములు
భద్రముగ వుంటివే పర్ణశాలలోను
మొగిలి
'వాడె రావణబ్రంహ్మ వరమ
వుపవాస మెటువలె వుంటివో నీవు
అపరాధమాయను ఆనతి'మ్మ చిన
పుతుండు
వాడె యింద్రజిత్తు వాడే దృఢజిత్తు
అన్నతోననియె
నిజముగ పధ్నాల్గు యేండ్లు నిద్ర
అన్నము లేని
వారి చాతనుగాని వాడు కూల'డన్న
విని రామచెంద్రుండు విచారపడుచు
ధనుర్భాణములు తమ్ముని కందించి
'నిద్ర (అన్నము) లేక నిలచినవారు
యీధర రాజులలోన యరుగను
తాను'
అడిగిన లక్ష్మణుండు అన్నను జూచి
ఘనరాఘవునికి పాదక్రాంతుడై
"అన్న! నేనిద్ర ఆహారము లేక
వున్నాను నీ చరణములు
నిలచి
హృదయమందుంచి”
విని రామచెంద్రుఁడు వీనులు మూశ
'యన్నడు నిద్రహారము యరుగక
తమ్ముడు
చేశితివి?
యీ తెరంగున కష్టము యాల
అనిన లక్ష్మణుండు తమ
"అమ్మవారికి మీకు అహారంబుగాను
కొమ్మలెక్కి పండ్లు కొయ్మనేబోయి.
వదినెకు అన్నకు వాచవిగాను
మీదైన ఫలములు మీకు నేదెత్తు
ఆధార వ్రతముగ అడవిలో తినక
విస్తారముగ ఫలములు యిస్తి
పధ్నాలుగు యేండ్లు
-
వనమున భోంచేసి వచ్చినాడనుచు
అన్న సీత మీరు ఆరగించుదురు
అడవిలో భోంచెయ్య అడగను
యడచేశి ఆరగించితే
మిమ్ము
యంగిలయ్యీననుచు
అన్న మీ ఆజ్ఞలేక ఆరగించ లేదు
నన్ను
మీరడగరు మిమ్ము
నేనడుగ
అన్న మీ పాదాల ఆదర్కున యుంటి"
"అవునోయి తమ్ముడః
అయోధ్యరామునికి<noinclude><references/></noinclude>
3qmyvrfknup6d227daxa67rrtmnja97
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1879
104
223286
577232
2026-09-07T15:13:54Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '792 కాటమరాజు కథలు కాయరాని వుపకారము చేసి వీలాగు ద్వాపరయుగమునగానీ నీకీర్తి జగమెల్ల నిల్పితివౌను యిటు విను ద్వాపరయుగంబునందు బలభద్ర రాముడవై పరగ వసుదేవున చెలువుడు అన్న వై పుట...'
577232
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>792
కాటమరాజు కథలు
కాయరాని వుపకారము చేసి వీలాగు ద్వాపరయుగమునగానీ
నీకీర్తి జగమెల్ల నిల్పితివౌను
యిటు విను ద్వాపరయుగంబునందు
బలభద్ర రాముడవై పరగ
వసుదేవున
చెలువుడు అన్న వై పుట్టు శేషావతార!
నీకు తమ్ముడనై నేను జన్మింతు
యెన్నెన్ని జన్మాల యీ రుణము
గోపాలకృష్ణుడనై కోరి జన్మింతు
బాపుకోలేను
నమ్ము యీ రుణము నాటికే కాని
పాటించి యిప్పుడు బాపుకోలేను”
రాములు చెప్పినట్లు లక్ష్మణ
పరగ యా లక్ష్మణుండు
పిరమాళ్ళు
బలరాముడయ్యు
బోదు. కయ్యమున దేవకి గర్భమున బుట్టె
దేవకి ఏడవ గర్భమును రోహిణి గర్భమునందు
చేర్చుటకై విష్ణువు యోగమాయను నియమించుట
యీ కథ అంతాయు విష్ణు తా దెశీ
యోగమాయల శక్తిని వేగ పిలిపించి.
"కమలాక్షి! దేవకి కొంత గర్భమున
తమినున్న శేషావతార మును
నెత్తురు ముద్దను నే జెప్పినట్లు
యెత్తుక కొంపోయి యాదవులున్న
పశువుల మందకుబోయి పరగ
A
వసుదేవు సతులు రేపల్లెనున్నారు
యన్నంగ దేవకి యవ్వరి నెరుగకుండ
ఘనముగ రోహిణి గర్భమున దాచు
వనిత నందుని భార్య వనర
యశోదకు
ఆడబడుచవైయుండు అఖిలంబు
వేడి కొల్తురు నిన్ను ఆడివేల్పవని
మొక్క
వోదుర్గ! భద్రకాళి: వోజయావైష్ణవి
కృష్ణవేణిః మాధవి: మాయక న్యకః
అంబిక ! శారదాంబ యీశ్వరిః
నారాయణి:
గంగా! యమునా! యని పిలిచి
కానుకలిచ్చి
కోరి తన చెల్లెలని కొల్తురు జనులు
దేవకి గర్భంబు దేవంగ నిన్ను
దేవతా గంగాదేవి నీపేరు
ఆదిమూర్తి చెల్లెలని అఖిలంబు
దివ్పేవని కొల్తురు
లెరుగ
యాదవులు నిన్ను
గ<noinclude><references/></noinclude>
5gqajlffcgc9i5pjuuqprp7ldmit4yb
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1880
104
223287
577233
2026-09-07T15:14:10Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు థక కడువేగ దేవకి కాంత గర్భంబు యేడోగర్భము శిశుపు యీడేరవలయు " ఆదివిష్ణు చెప్పినట్లు ఆ యోగళత్తి రోహిణి గర్భమున రూఢిగా నుంచె నందుని మందను ఆనందముగాను యోగమాయ శక్తి యశోద గ...'
577233
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు థక
కడువేగ దేవకి కాంత గర్భంబు
యేడోగర్భము శిశుపు
యీడేరవలయు "
ఆదివిష్ణు చెప్పినట్లు ఆ యోగళత్తి
రోహిణి గర్భమున రూఢిగా నుంచె
నందుని మందను ఆనందముగాను
యోగమాయ శక్తి యశోద
గర్భమున
కలినమున దేవకి గర్భంబు దేలి
ఆడబడుచైయుండె ఆవనెల్లయరుగ.
వాహిని కలుగంగ వాయువేగమున
798
కావలి వారంత గ్రక్కున లేచి
కటావా దేవకి గర్భము దిగెను
కడుపు దిగబడెనని కల్వడంబంది
దేవకి అష్టమ గర్భమున పుట్టబోవు శిశువును చంపుటకై
కంసుడు కట్టాయ త్తపడుట
కటకటాయని వగచి కావలి సతుచు
యాదమరువను పుట్టంగ
చిదుపలుగ నరుకుదు చైమరచి
యుండ
వడివచ్చి కంసునికి వార్త
ఘనమైన రాక్షసుల కావలి వుంచ
వినిపించిరి
కల్లరియేనుగును గమిడి వాకిటనుంచి
కవకవ నవ్వి కంసుడేమనెను?
గాలిచిచ్చు ఆనియేట్ గజముల బిలిచి
"పుట్టినప్పుడె చంపుదుపూని
యాణాలను
'పగవాడు జననమైతే బందిఖానలోన
వుంఘే వుంమే యని వూరికుండక
అట్టె విరుగడాయ ఆది కొంత
లెస్సాయ
బలుక పెట్టుడి బాల రొద మీర
చిందాయ తనకు మేలు.
అట్టుడని కాయను హతము జేరదను'
నిరాకు
కందుబోయను తన కర్మంబు బాశ
యెప్పుడు బుట్టునో యెనిమిదో వాడు
అప్పుడే చంపుదు అని పండ్లు గీదె
గండపు బాలుడు కలిగిన యపుడె
ఖండించి యింతేసి కణికెలు సేతు
గార్దభశూరుని కంసుండు బిలచి
'గద్దరి యా బొల్లి గార్దభమః నీవు
పదిలేమయి వుండుమా
కదళి కూయుమా
బాల బుట్టిన యపుడే
గాండు గ్రాండుమని నీవు'<noinclude><references/></noinclude>
2j4vwg4wepanf7pbvr8mew2xwdxfs76
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1881
104
223288
577234
2026-09-07T15:14:21Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '794 కొట్టి రాక్షసుల కోటకొమ్మలనుంచ పన్నిద్దరు మంత్రసానుల వదిలాన బిలిచి "పొలగంగ అంకమ్మః బొడ్డమ్మ! కాటమరాజు కథలు తోడేండ్ల శిద్ధక్క; తొలుచూరి నాగు! ఆడేండ్ల మైసక్క అరుట్ల తిప్ప...'
577234
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>794
కొట్టి రాక్షసుల కోటకొమ్మలనుంచ
పన్నిద్దరు మంత్రసానుల వదిలాన
బిలిచి
"పొలగంగ అంకమ్మః బొడ్డమ్మ!
కాటమరాజు కథలు
తోడేండ్ల శిద్ధక్క; తొలుచూరి నాగు!
ఆడేండ్ల మైసక్క అరుట్ల తిప్పుఁ
కాంత గర్భితోనున్న కాలకూట విషము
విషమిచ్చి పిండమును విఘ్నము
పాలేటివారి తల్లి
విషముచే బావకున్న యిప్పుడే వాని
కొంపలమారి తిమ్ముః తలద్రుంచి తెచ్చితే తప్పక మీకు
యల్లాపుల యల్లక్క!
యీదర గుర్వుః
కుర్రిమాచక్క!బై ఉగూడెపు యర్వు!
మిట్టపాలెపు కొండు। మి రెడ్ల సర్వు
అంతట దేవకి అష్టమగర్భమున
తలయెత్తు బంగారు దానికిచ్చెదను
ప్రసూతి గాగాను బాల మెడబిసికి
శిశువనకే చంపితే సిమిల్ల యిత్తు
జతన"మని చెప్పెకు సకల నేర్పులను
శ్రీ కృష్ణ
జననము
వసుదేవు చేసిన పుణ్యవరమున గూర్చి
వసుధ భారము గడప వారి
భువిలోకములెల్ల పొంగుచునుండె
గర్భమున
ఆష్టమ గర్భమున గోకులాష్టమినాడు
భగవంతు వెడలెను పదహారు
ఘడియ వే
అష్టలోకములెల్ల అంగిట నిల్పి
వడి పారుజాతములు వరుషములు
గురియ
కృష్ణుండు బుట్టెను దుష్టుల గూల్ప
దాసులు రక్షింప దైత్యుల ఛేదింప
వసుదేవు పుత్రుడై యదువంశమున
దేవదుందుభులు మ్రోవ దేవతులు
పొగడ
దీవించి బ్రంహ్మాది దివిజులందరును
హసురలు తల్లడిల్ల ఆవని విలశిల్ల
శేషువు ఫణియెత్తి శావ గొనియాడ
మాధవుడు శ్రావణ మాసంబునందు
నడురాత్రి రోహిణి నక్ష తమునను
పుడమిలోకము లేలు పుండరీకాయ
గోపాల వరులకు గోగణంబులకు
గోపాల చూడామణియై కోరిజన్మించే
ఆ సమయమున మంత్రసాను
అందరును
తాము దొమ్ములాడిరి తమ ఆళల
నొక్కి
నొక్కుదా
మనుచు<noinclude><references/></noinclude>
5vv1mneonldz20vuix0so9af0gkcbz3
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1882
104
223289
577235
2026-09-07T15:14:32Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కొంసుడు కథ త్రొక్కులాడుచు శిశువును తొణక 795 వచ్చినను మామను కొట్టుదామని మీది కోరల విష్ణు మాయలచాత విరిగి రందరును పట్టు వచ్చిన మంత్రసానుల పండ్లూడదన్నె కంసునికి తెలియకుండ కప...'
577235
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కొంసుడు కథ
త్రొక్కులాడుచు శిశువును తొణక
795
వచ్చినను
మామను కొట్టుదామని మీది కోరల
విష్ణు
మాయలచాత విరిగి రందరును
పట్టు వచ్చిన మంత్రసానుల
పండ్లూడదన్నె
కంసునికి తెలియకుండ కప్పెడు
కన్నులు నిట్ట పొడిచి కల్వడంటొంది
ముండలు చాల్పుగబడి మూర్ఛపోయి
రంత
కదలక మెదలక కన్నులు దెరవక
బంగములో వళ్ళు పరవశంబయి
నోళ్ళును దెరుచుక నుచికిళ్ళు: గమ్మి
కశదప్పీ పడిరపుడు కృష్ణమాయల
చాత
శిరివరదుడై నట్టి శ్రీకృష్ణమూర్తి
కారణమున కృష్ణుండు బందికానలో
వనజనాభుడు నీలవర్ణంబు మేను
ఆనువంద నాలుగు హస్తములతోను
తిన్నని తీరమణి తిరుచూర్ణము
నొదుట
కన్నులతనికి సోమ కాంతితో బుట్టె
కట్టిన కనకాంబరములు పుట్టు
ఆదిమూర్తి బుట్టిన ఆవార్తలన్ని
మబ్బు బుట్టెనో నిద్ర మబ్బు
గుభీ గుభీమని వురిమె
మ
ఆసకులకు
కుంభవర్షలకు
పిడుగులు పడిగాలి బిస్సున పిసికె
వడి కావలి వారు ప్రాణాల కొరకు
రేరాత్రి వేళను రేపల్లెలోను
మరి యోగమాయను మాయల శక్తి
ఆ యశోద గర్భమున హరి
చెప్పినట్లు
పశిణాల దుర్గ ఆడపడుచై పుట్టె
మధురలో కృష్ణుండు కుండలో దుర్గ
చెదరక
***
*** ...
గడ గడ పణకుచు కన్నీరు బెట్టిడి
శ్రీకృష్ణుడు తల్లిదండ్రులకు విశ్వరూపము చూపుట
శ్రీకృష్ణ భగవానులు చిరునవ్వు
తడబడు యా తల్లిదండ్రులజూచి
"మీరేల యేడ్చేరు? మీకేల వెరపు
నవ్వి
నా రూపు చూడుడి: కమ
-
శంఖ చక్రములతోడ
దొడ్డయిన బంగారు దుప్పటముతోడ<noinclude><references/></noinclude>
okn3729464lf7ilve5yo2ljzp1kkafn
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1883
104
223290
577236
2026-09-07T15:14:50Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '796 బొడ్డు తాచారమీది పుత్రుని తోడ చెన్ను మించిన నాలుగు చేతులతోడ కాటమరాజు కథలు రావణాంతకః శౌరి రక్షోవిదారి! నేను గృతార్థుడనైతి స్వామి మిము పెన్ను రంబునయున్న పిన్నా పెతోడ కళల...'
577236
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>796
బొడ్డు తాచారమీది పుత్రుని తోడ
చెన్ను మించిన నాలుగు చేతులతోడ
కాటమరాజు కథలు
రావణాంతకః శౌరి రక్షోవిదారి!
నేను గృతార్థుడనైతి స్వామి మిము
పెన్ను రంబునయున్న పిన్నా పెతోడ
కళలు గులికెడు వేయు కన్నులతోడ వోకృపానిథి: కంసు
మొలక నవ్వుల వేయు మోములతోడ
చూడగంటి
క్కి
విన్న
బలితంపు లఘు వేయు పదములతోడ
యంత చేసునో బుద్ధి యేమి తమ”
తెలివైన తెల్లని తిరుమణితోడ
కనిన
హద్దుగా నుదుట యదురాకు
అంతట శ్రీహరి ఆరూపు మాని
వెడల్పున
దిద్దిన పచ్చ తించూర్ణము తోడ
కెళపుల తనువున కీళ్ళు కీళ్ళందు
వెస మద్ది కాయలు వ్రేలాడినట్లు
పొసగంగ తూలెడు మహా
మన్నించి బాలుడై మధుర లోనుండే
'తనను గొంపోయి కిన్నత్వంబుగాను
పనరంగ యశోద వద్దను వుంచి
గరిమెతో చప్పుడు గాకుండ నీవు
ఆ యశోదకు బుట్టిన యట్టి బాలిక ను
భువనముల తోడ
తన రూపు కృష్ణావతారమై హరియు
వోయయ్య : తెమ్మని వయ్యన
తనరంగ జూపె నా తల్లిదండ్రులకు అప్పుడు కంసుడు హరి చాత
జచ్చునని
మందే తప్పదంచును భూమి దడ దడ
ఆ వసుదేవుడు జూచి హాశ్చర్య
"పావన పరమాత్మ! పాపసంహ్వారః
వణికె
కమలాక్ష గోవిందః కౌంస్తుకాభరణ సౌరది కంసుని యింట నెత్తురువాస
కమలా మనోహర! గరుడా
గురి
రంగ
కెరళి మింటను ధూమకేతువు
క్షీరాబ్ది శయనః రాజీపదళాక్ష,
బొడిమె
వారిజోధర! జగద్వంది ।
వారధులుప్పొంగ వసుధ చలంగ
వైకుంఠవాసః
భోరునచంద్రుండు పొడసూపె మింట
శ్రీవత్సలాంఛన! శేషఫణితల్పః
సొరది పూవుల వాన జోరున గుదిగ<noinclude><references/></noinclude>
hql3djvg8xrzqtuaioe23gi1scthgrw
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1884
104
223291
577237
2026-09-07T15:15:08Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ తనను రేపల్లెలో యశోదకడ దాచుమని శ్రీకృష్ణుడు తండ్రికి చెప్పుట భక్తితో వసుదేవు బాలుణ్ణి జూచి ముక్తి రక్షకుండని ముదమొప్ప 'భూతముల చంపను పుట్టితి 'ననుచు పలికెను తండ్...'
577237
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
తనను రేపల్లెలో యశోదకడ దాచుమని శ్రీకృష్ణుడు
తండ్రికి చెప్పుట
భక్తితో వసుదేవు బాలుణ్ణి జూచి
ముక్తి రక్షకుండని ముదమొప్ప
'భూతముల చంపను పుట్టితి 'ననుచు
పలికెను తండ్రితో బాలకృష్ణుండు:
'త్రుంచి యా భూతకిని త్రుళ్ళడతు'
ననుచు
'అత్తమామను చంప ఆజ్ఞుడనై తి
పోతరం బణచక పోనియ్య వాని
యీ మాస మీ దిన మీ ఘడియలోన
ప్రియముతో యశోద ఆడబడుచును
గన్నాది
గో పెంపు గంనట్టి' కూతురిని దెచ్చి
పాపను బెంచిన పని సఫలమౌను
రాతిరే తనను కొంపోయి రేపల్లెలోన
దాదెంమ కంగిట దాచిర ంమనిన
వసుదేవు దేవకి వలపోసు కౌనుచు
'యశోద తన బిడ్డను యాలయిచ్చీని
యీసంది దెలిసితే యిచ్చీనొ
అనిన తడ్రితోను బాలకృష్ణుడు
యోగమాయ యశోద గర్భమున పుట్టుట
వ్వ
797
యసగ భూదేవి బ్రంహ్మ వేడిరి
'వసుదేవ! విను తాను వైకుంఠ
మాట పట్లుంనావి మాధవికి తనకు
మందు
అష్ట భుజముల దుర్గ అందు" 11
ప
అంనకు 18 తన ప్రాణము అడ్డము
వేతునని
నంమించి 18
దినా
యుంన్నాది నా
తోడునీడ
తనను
రక్కసులు భాదపడ రాదని వారు
దిక్కు గంమని బ్రంహ్మ దేవుడు వేడె
విష్ణు స్వరూపమైతి యీ పగదీర్పన్
.
కృష్ణావతారమైతి దృష్టుల 10 గూర్పి తడవేల కొంపోయి దాచి రం"
అమర లోకమునందు ఆ
యోగశ క్తికి తనకు
మని
7. గోపెమ్మ గన్నట్టి 8. దా దెమ్మ
9. రమ్మనిన
10.
దుష్ట
11. అమ్మ 12. అన్నకు 18. నమ్మించి<noinclude><references/></noinclude>
mf6t4o38abgf95f2yfmorzz44grehor
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1885
104
223292
577238
2026-09-07T15:15:24Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '798 కాటనురాజు కథలు ||శ్రీకృష్ణుని మహిమచే చెరసాల తాళములు ఊడిపడుట చోద్యపడుకొనుచు తన సుతునికై వేదాంత వేద్యుని వేడి పనివడి తన పాద పద్మములు మోపు జూచి పుడవు తల్పులు వూడు తాళములు"...'
577238
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>798
కాటనురాజు కథలు
||శ్రీకృష్ణుని మహిమచే చెరసాల తాళములు ఊడిపడుట
చోద్యపడుకొనుచు తన సుతునికై
వేదాంత వేద్యుని
వేడి
పనివడి తన పాద పద్మములు మోపు
జూచి
పుడవు తల్పులు వూడు తాళములు"
కొడుకన్న మాటలకు గొబ్బున
వసుదేవు
యట్టి
గోకులాష్టమినాడు కొడుకునెత్తుకొని
వుక్కుతల్పులకు పాదములు
వయ్యన మోపె
" బందిగము తిరుగువార బలువైన
కొండ పొడవున
యినపకోట యున్నాది.
తలుపులకు పుక్కు తాళములున్నావి చిక్కు తాళములు వీడి తల్పులు
వెళ్ళ తెరవు లేదు వెరతును తాను"
"తనను యెత్తుక తండ్రి తలుపు
తాళములు
వసుదేవుడు గాలిగానిని తప్పించుకొనుట
బాలుని పురిటిల్లు ఇందిగం వెడలి
గాలిగాని చూచి గడ గడ వణికే
'వసుదేవు నీ వేల వణుకు చున్నావు?'
'శిశువరో: నీకేమి చెప్పుడు' ననెను
అందెంది కూయుమ యనుచు
పంచనున్న గాలిగాని ప్రార్థన
కొడుకు చెప్పిన అం....
యు'
కడు వేగ వక యదరు 14 గంపలో బో
శిశువును కావుమని చెప్పెను మనవి
మీమామ కార్యము కట్టుపడ్డ దనుక ఘనుడు
గాలిగాని వాకిట కావలి యుంచ
యేలాగు కొంపోదు? నే యక్కడ
ధాతు'
'గాలి గానికి గాల కవళంబు బెట్టు
బెల్లము చక్కెర శనగ బేడలును
మొల్లమైన గొప్ప మోరుండ లేల్ల
లంచంబుబెట్టి మాతెర్వురాకు మనుచు
వసుదేవు
వెరచి యాగాలిగాని వేడి తాగదిలె
-
మేపు సందడిబడి లెస్స
మొక్కుచునుండె
తర్లిరి అచ్చోటు తండ్రియు
కొడుకు<noinclude><references/></noinclude>
pmjjcx66oa9hrrqn2rig335nagevwt6
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1886
104
223293
577239
2026-09-07T15:17:40Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నుడు కథ మ త్తగజములు శ్రీకృష్ణుని కోటదాటించుట కల్లకి యా మత్త గజముల జూచి వెనక వెనకకు వచ్చి వెరచి వసుదేవు తనయుడు మరి నవ్వి తండ్రితో ననెను; 'తొడిబడి మళ్ళను తొలగ నీకేల? మరుపకు నే...'
577239
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>నుడు కథ
మ త్తగజములు శ్రీకృష్ణుని కోటదాటించుట
కల్లకి యా మత్త గజముల జూచి
వెనక వెనకకు వచ్చి వెరచి వసుదేవు
తనయుడు మరి నవ్వి తండ్రితో
ననెను;
'తొడిబడి మళ్ళను తొలగ నీకేల?
మరుపకు నేనొక మాట చెప్పెదను
గజము ప్రాణము ముందు
కాచి తాను
గజము తన ప్రాణము కాచీని నేడు
వుపకారముకు ప్రతివుపకారమౌను
అపకారము శాయదు ఆ భద్రగజము'
వసుదేవు తాబలికె వై కుంఠపతి జూచి
'యీరీతి గజములకు యేరీతి నీవు
చేరి వుపకారంబు చేసి వేలాగు?'
'కారడవిలో తండ్రి: గజరాజు వచ్చి
వారధిలో చొచ్చి నీళ్ళుత్రాగంగ
కరిని మకరిబట్టి కదలంగనియక
తలకాధీశ ముంచ తన బలంబునను
తొండముతో చుట్టి తొణికి
యా గజము
వడ్డుకు ముసలిని 15 వయ్యన యీడ్వ
ముసలి 18 యేనుగను బట్టి మొర
పెట్టగాను
తీ నీళ్ళలో ముంచ తిరుగ
యా గజమునం
కరి గట్టుకు తియ్యంగ ముసలి
పట్టి యీరీతి వెయ్యేండ్లు తన
బలమున రె
799
నీళ్ళ ప్రాణము వుంచి నిర్జీవితోను
చాల వోడి హరీయని సారె మొర పెట్టె
కరి మొర ఆలించి కరికడకు యేగి
కరి గాచి మకరిని ఖండించినాను
కరి వకరి వలెగాదు కాచీని పదుమ!
కరివరదుడు తాను కదలి రాగాను
యేనుగులు రెండు యదురుగా వచ్చి
పిన్న పాపనికి మొక్క
భక్తి తోను
అప్పుడు తుండము అటు సాచి పైన
కుంభ స్థలముమీద కూర్చుండ
చప్పుడు గాకుండ సాగ నంపించ
బెట్టుక
యప్పటి కావున యేనుగలు వుండె
శ్రీకృష్ణునకు శేషుడు తన పడగలతో గొడుగు పట్టుట
యింతలో బొల్లుగాలి యీదర బెట్టి అంతంత మబ్బుగ్రమ్మి ఆంధాకారమాయ
15, 18. మొసలి<noinclude><references/></noinclude>
6cuvly0t3z5mtn114nzqynu4fc648kr
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1887
104
223294
577240
2026-09-07T15:17:53Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '800 మేఘములు వడి తీగె మెరుపులు కాటమరాజు కథలు వసుదేవుడు గాలి వానలో చిక్కి మెరిక ఆ సమయమున బలికె యా శిశువు బెడిదంపు వురుములు పిడుగుల గూడి: వలెను 'మిర్రు పల్లమనక మించి వుదకంబు శంభ...'
577240
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>800
మేఘములు వడి తీగె మెరుపులు
కాటమరాజు కథలు
వసుదేవుడు గాలి వానలో చిక్కి
మెరిక
ఆ సమయమున బలికె యా శిశువు
బెడిదంపు వురుములు పిడుగుల
గూడి:
వలెను
'మిర్రు పల్లమనక మించి వుదకంబు
శంభుని మకుటమున నుండి
యేరులో కుంటలో యరుగంగ రాదు
జాల్వారి జారె
కుంఠ ద్రవణముగాను 17 కురిచ
వరంబు
భావులో చెరువులో భావింపరాదు
అడుగు బెట్టగ రాదు అంధకారంబు'
అక్కడ తర్లకున్న ఆ బాల
పామును వేలాడ పట్టిన విధము
యేమనెను?
'వేయు సిరసులు రెండు వేల
విష్ణుకు దేవేంద్రుకు విశ్వాసము
గాను
పట్టించ వరషము మహప్రళయము
గాను
...
నీ కన్నులాను
ఆడగిరి అసురలు ముణిగిరేడేడ
భూమిని పుదకంబు బోరున బారె
కడలేని నిద్రచే కావలి మరచి
పడిరి కృష్ణుడూయల పై కోక లెరుగక
గుట గుట మనువారు గురుపెట్టు
వారు
కొట్టివేశిన యట్లు గొందులలో బడిరి
జిహ్వగల
పడిగె శేషుడు మనకు గొడుగుబట్టీని
వివరముగ అతనితో
ఆమడ పొడువున అటుకాన వచ్చు
యేమి విచారములేదు యెత్తుక
పదు'
అని పైనమయిరాగ ఆఫణీంద్రుండు
పడిగెలు గొడుగుగా పట్టుకొని వచ్చ
శ్రీకృష్ణుని మహిమచే వసుదేవుడు యమునానదిని దాటుట
నడిప్రొద్దు ఆ యమునానది జారవచ్చి
గముకమౌ యాపచ్చ గడ్డలు ముంచి
పాము ముక్కుతెగి పారగా చూచి
'యమున యమదూత యిక్కడ
యెదురు వడ్డాది
కంసుచే చావక కడబడి వస్తిమి
17. కుంభద్రోణముగాను
వున్నాడు.
కంసుడు యేరై యిక్కడ కాచి
నీళ్ళకయి జాచ నా నీ లవర్నుండు
బాలకృష్ణుడు తండ్రికి భయమెల్ల
లి
'పూని తన పాదమున పుట్టిన గంగ<noinclude><references/></noinclude>
m0o7gf25fxzwac4mdmpt1nehwjpzus1
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1888
104
223295
577241
2026-09-07T15:39:18Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ ననుజూచి వేటతోనది వుబ్బిపారే మామను కూడను మనకు పనిలేదు యమునకు తన పాదములు పలుమారు ఆయమున పాయలుగ విచ్చ కాలితోవ వేర్పడేను కనక రేపల్లెకు 801 యెదురుగా బట్టు' అనియెదురుగా...'
577241
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
ననుజూచి వేటతోనది వుబ్బిపారే
మామను కూడను మనకు పనిలేదు
యమునకు తన పాదములు
పలుమారు ఆయమున పాయలుగ
విచ్చ
కాలితోవ వేర్పడేను కనక రేపల్లెకు
801
యెదురుగా బట్టు'
అనియెదురుగా బట్టిన
వాయువేగమున యేరు వసుదేవు దాటి
భయమింత లేకను రేపల్లె జొచ్చ
హరిపాదములు
వసుదేవుడు శ్రీకృష్ణుని యశోద ప్రక్కలో నుంచుట
పాయక యుందురా రేపల్లెలోను
గోపకాంతలు మేల్కని
గొలగొలలాడు
'యెటువలె సందని యక్కడ దాతు
పట్టవెరతును అడభామలు నుడుగ'
'అందుకు అనుమానము అయ్య నీకేల
పద్మనాభుడు తన పాదపద్మములు
గడిగి
బాలకృష్ణుండనిన పాదములు గడిగి
మెల్లెనె కూటాలమీదను చల్లె
తల్పులు ముయ్యక తాపు తలుకను
మేడల కోటి బాంధవులు కూడి
కొంత యశోద గోపకాంతలూను
మతాన బాంధవులు మదిదప్పు
మేదైన గోపెమ్మ మేడల మీద
కడిగిన వుదకంబు గ్రక్కునచల్లు'
యుండిరి
మెల్లెనె వసుదేవు మెదలకుండాను
బాలుని గోపెమ్మ పక్కలో నుంచె
యోగమాయ శ్రీకృష్ణుని ఆక్షేపించుట
పొత్తులలో బావాయనని పొత్తులలో 'అన్నా! నీ ప్రాణముకు నన్ను
యెత్తుకోంగ నవ్వి యేడ్చరంతునను నవ్వితి నేనందుకు
కిసరు పొరగ రామకృష్ణుడు
'వినియు
చెల్లెలా -యాల.యేడ్చితివి?'
'యీ సమయమున నవ్వి
51)
4.
A
నలినాయతాక్ష!"
'సర్వదా కంసుడు చంపడు నమ్ము
యాదపచంద్ర!
'యేమి మాటలాడేవు<noinclude><references/></noinclude>
kmob3hg8u2smlfjeif4suqkizgz356k
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1889
104
223296
577242
2026-09-07T15:39:39Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '802 కంసుడు ఆర్గురిని పక్క ఘడియలో అన్నః మనకు అన్నయిన చంపె ఆ బలభద్రుండు కానకుండ రోహిణీ గర్భమున దాగె నీ యంత వాడవు నిజరూపు దాచి కాటమరాజు కథలు భయపడి వచ్చి రేపల్లెలో దాగితివి బాధ...'
577242
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>802
కంసుడు ఆర్గురిని పక్క ఘడియలో
అన్నః మనకు అన్నయిన
చంపె
ఆ బలభద్రుండు
కానకుండ రోహిణీ గర్భమున దాగె
నీ యంత వాడవు నిజరూపు దాచి
కాటమరాజు కథలు
భయపడి వచ్చి రేపల్లెలో దాగితివి
బాధ దప్పించుకుంటిరి బలభద్రు
నీవు
వాదుకు వెరచి పిన్నవారై వుండ్రి
ఆడబడుచును వాని ఆయుధముచాత
కడబడలేని కంసునికి వెరతు'
కంసుని ధిక్కరించి పలుకుమని శ్రీకృష్ణుడు యోగమాయకు
చెప్పుట
మను లక్ష సూర్యమండలం
చెల్లెల వెరపకుమని శంఖచక్రములు
పొడుగు
“కల్లరి తమ మామ ఖండించు కొరకు
మన తండ్రి వసుదేవు మధురలో
సూర్యుని వద్ద నీవు చుక్కవై నిలచి
మామతో యదరించి మాట్లాడు
నిన్న
చెల్లెలా!"
'యేమందునే అన్నః యెరిగింపు'
చెల్లెలాః దేవకి చేతికిచ్చీని
యింతకన్న దెలకి యిది మామ
కనుచు
అంతంత పోరుబెట్టు అందరు వినగ
కావలివారు విని కంసునికి చెప్పేరు
తీవరంబున వచ్చి దేవకిని బిలచి
పగవాని చేతికి పట్టియిమ్మనిన
వెరచి మనతల్లి వానికిచ్చీని
వాని తలదన్ని వాయువేగమున
కడువేగ ఆకాశ గంగవై నిలువు
చేరువను నిల్వకు చెడుగు కంసుండు
కల్లరివాడు
శేఖరవాలమున వేని
మనిస
'ధీకొని కంసుని తిట్టు వెధరించు
వాకు నిష్ఠూరంబు వలశినట్లాడు
మీ యసుర పాపాత్ముల హతము
కంసుడ! మాయన్న కాచియున్నాడు
మీ రాక్షసి వంశము రాము దాకాల
శిక్షింప నున్నాడు సిద్ధమీ మాట
యీడేరుచున్నాడు పగ
రక
యేడేడు - జగములు యేలుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude>
7cdf2gm3nbdjov0ymq83cc5dknr9oy1
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1890
104
223297
577243
2026-09-07T15:39:51Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ యాదవుల ఆలమందలో గంగవై వెలయుమని శ్రీకృష్ణుడు యోగమాయకు చెప్పుట కాలునేల నిల్వక కన్నీరు బెట్టేరు 808 అని చెప్పి చెల్లెల: అంభోది బెళముల వెర్లుబుట్టి యాదవులు వెరచి ఆవుల...'
577243
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
యాదవుల ఆలమందలో గంగవై వెలయుమని
శ్రీకృష్ణుడు యోగమాయకు చెప్పుట
కాలునేల నిల్వక కన్నీరు బెట్టేరు
808
అని చెప్పి చెల్లెల: అంభోది
బెళముల
వెర్లుబుట్టి యాదవులు వెరచి
ఆవులు యాదవులు వున్న
వణుకుచును
ఆ మందలోని
భావించి పల్లజడల బాలవై నిల్వు
వేవేగ పాలు నెయ్యి వెంగిలి సేయు
విఘ్నంబు శేయుమయా
మడియ
వేల్పులు కొలావులు యాకపొయ్యిని
శివపూజ ధేన్వలు చిన్నబొయ్యీని '
'చేశినవారేమి శేతురోయన్న!
యీసందు దెల్పుము యిందు 'కేలాగో'
"దుర్గ యిటు వినుమ! దృష్టు
గోపాల్కులు
భగ్గుభగ్గునమండి పట్టుకుందమనుచు
పురుదాళ్ళు దీసుక వూరికి వచ్చేరు.
తరిమిన పాతాళమునకు చొరబడి
పారలతో గడ్డపారల త్రవ్వి
పొమ్ము
పారిపోనివ్వక పట్టవచ్చినను
తొలగిపోక యాదవులకు దొరుకు
ఆదిమహాశక్తి ముత్తువ అమ్మవు నీవు
ఆదివేల్పువౌట యరగము మేము
అపచారులమైతిమి
అభయమిమ్మనుచు
శాంభవి కావుమని శరణు
కొట్టవచ్చిన పురుదాళ్ళు
శరణనుచు
కొట్టుమాతల్లి! నీ కోపంబు దీర
నిను గొట్ట వస్తిమి నీ రూపు తెలియక
శాంహ్నవి కొట్టుమని చేతులెత్తేరు
కొట్టకుమీ చెల్లెలు కొట్టుమన్న యపుడే
నెట్టణమున గోపాల్కులు నెగడక
పొయ్యేరు
శక్తి వై యాదవులకు
శివశక్తి నిలచి
వరచి చూచితిరి నన్ను
మరియ వచ్చితిరి
వోరి నేచూడంగ వరుసుకోండి మీరు
వారిలో వారిని వరుసుకొమ్మనుమి
చేతిలో నిల్వు శివుడు విష్ణు బ్రంహ్మ పేర మూడు
మా చెల్లలు
శిలప్రాణనట్నమై వారి
శిలగన్న యప్పుడే వారికి
..
శివాలు బుట్టు
సిసలు నిల్పి<noinclude><references/></noinclude>
arkq0554jzgdb9ibrrr7avy2exem5js
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1891
104
223298
577244
2026-09-07T15:40:03Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '804 కాటమరాజు కథలు తరతరము పావనాల తల్లివని కారణమున నిన్ను గంగవని కొల్తురు కౌల్తురు" నాలుగు లక్షల ముప్పది రెండు వేల యేండ్లు గంగ కీర్తి ని స్థిరము చేసెదనని శ్రీకృష్ణుడు చెప్పు...'
577244
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>804
కాటమరాజు కథలు
తరతరము పావనాల తల్లివని
కారణమున నిన్ను గంగవని
కొల్తురు
కౌల్తురు"
నాలుగు లక్షల ముప్పది రెండు వేల
యేండ్లు
గంగ కీర్తి ని స్థిరము చేసెదనని శ్రీకృష్ణుడు చెప్పుట
'నమ్ముదునా అన్న''-"నమ్ముము
పొంగుచు నురుగు లుప్పొంగగా జూచి
చెల్లెల నీవు
అమ్మరో! వకమాట ఆనతిచ్చదను
కల్లు త్రాగినవాని కల్లపరతామనుచు
కలికి గోపాల్కుని కన్యగా జేశి
మాయ భూతకిని చంపి
పోతరంబున వుక్కుపొత్తరము గట్టి
మామను దృంచి
జయముగ యా పుగ్రసేనునికి
ఆవలిగా నిల్చి అడ్డతెర బన్ని
మహాత్ముడ వో దూర్వాసు
మధుర
మహమునివి నీవు
పట్నంబు గట్టి నా ప్రజ్ఞ యీడేర్తు
చిన్నది ప్రసూతి యన్నాళ్ళ
ఘట్టిగా ద్వారకి కట్టి యీడేరు
కయ్యీనౌ
తూర్పుద్వారము దుర్గ నీకిత్తు
నేర్పుతో కొలుకుము మేము
యాదవులు
వికల్పములు లేని విధిమాయ చాత
శంఖు ద్వారావతి చెల్లించుకోని
ఆన్నయిన బలభము అవులు
ఆడబడుచో మొగవాడొ
ఆనతిమ్మనిన
అడిగిన దూర్వాసు హాగ్బడై మండి
మిమ్ము యేలినవారు మీరు
యాదవు
నమ్ముడి వీనికి నుక్కుపొ త్తర బుట్టు
యాదవులు
కొన్నాళ్ళు దూర్వాసు కోనలో నుండి
దృష్ణు గోపాల్కులు దూర్వాసును
అమ్మహ కోపమున ఆ మౌని బలికే
అమ్ములై నీరు తుంగత
హతము గాగలరు
జూచి
దూషిత రాముని దృఢ మెరుగలేక
గరికె వెళ్ళరు సముక
మండలము నిండి
చెల్లుదురు పొత్రాన శాపము దగిలి
వాలాయముగ తుంగచాత వారు
అరికాలు పెటుబడి అరముడిగి<noinclude><references/></noinclude>
japoiwz86dtqg707ct86yw52ilg2oca
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1892
104
223299
577245
2026-09-07T15:40:26Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ ధర అగ్నిదేవునిలో తానును గలళి సరులకు నాపేరు కృష్ణానది బాపుదు ముగ్గురి పేర పాపపరిహారంబౌను' యనిపింతు వుప్పొంగి చెల్లెలు వుబ్బుచు నవ్వె వేర్పాటుగ నూటయెనిమిది దివ...'
577245
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
ధర అగ్నిదేవునిలో తానును గలళి
సరులకు నాపేరు కృష్ణానది
బాపుదు ముగ్గురి పేర
పాపపరిహారంబౌను'
యనిపింతు
వుప్పొంగి చెల్లెలు వుబ్బుచు నవ్వె
వేర్పాటుగ నూటయెనిమిది
దివ్యతిరపతుల
అరుదైన పుణ్యనది ఆనిపింతు చెల్లెల
శివుని పేరు నీ పేరు సిద్ధంబుగాను
నవ్వుగాదు వక్కటిగ నడిపింతు
చెల్లెల! కటక జగన్నాథుడనై
అప్పుడు కృష్ణుండు ఆడే నొకమాట
'ఔతారము వీడుచు అష్టభార్యలను
పాండవ అర్జునునికి పట్నంబు గట్టి
అది యాడ మండలమై అవని
805
'వోయన్న ముగ్గురి పేరు పక్క
కలియుగము నందు .
నదిలోన యిటువలె దుర్గవే తన
శాయరాదు ముగ్గురిని చెప్పు'మని
యంటనే యుండు
యడిగె
పరంజ్యోతివి నీవు
'అమ్మ! నీపేరు గంగా దేవి
పరబ్రహ్మంబు తాను
నిపింతు
వెలతము లోకమున వేర్పాటుగాను
నమ్ము నా పేరు కృష్ణానది
యనిపింతు
శెక్తి పేర శివశక్తి యనిపింతు
భుక్తి ముక్తులు గలుగు
యీలోకమందు
కృష్ణవేణియన్నను కీ ర్తిలోకముల
వలపట సీతాళ కలిశకమై నావద్ద
బాయకుమీ
నే నుందుము
నీలు పాలు గలశినట్లు నీవు
చెల్లెలా! నే జెప్పినట్లు సారెకు నమ్ము .
తడవాయె పొ'మ్మని తలన చే...
వసుదేవుడు యోగమాయను చెరసాలకు చేర్చుట
వడి బాల నెత్తుకొని వసుదేవు గదిలె చప్పుడు కాయక సతికి నందించ
అరిగి యా యమున దాటి తిరిగి
గుప్పున యా ప్రేమ కొలది
చూడకను
పరువు న వసుదేవు బందిగము చొచ్చి పొదిగిపట్టుకనపుడు పొలతి చన్నిచ్చి<noinclude><references/></noinclude>
m8vzp6eadghx347qx8vxaum7hkundlg
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1893
104
223300
577246
2026-09-07T15:41:40Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '808 కాటమరాజు కథలు కుదులుచు వడ్డిచన్ను విని కావలి సతులు వీథులు బట్టిరి కుడిచి యేడ్చినను చలగి బ్రహ్మాండ మదిరె చంద్రుండు గ్రుంకె నగిరించి తలవీడ వలువలు జార పగబాల బుట్టెనని పరు...'
577246
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>808
కాటమరాజు కథలు
కుదులుచు వడ్డిచన్ను
విని కావలి సతులు వీథులు బట్టిరి
కుడిచి యేడ్చినను
చలగి బ్రహ్మాండ మదిరె
చంద్రుండు గ్రుంకె
నగిరించి తలవీడ వలువలు జార
పగబాల బుట్టెనని పరువున వచ్చి
'కమ్ముకమ్ముమ నీవు
ఘనఘీక పెట్టెను గజములు యపుడు
కంసరూపాల!
వినయమున గార్ధనము వింతగ
గూళ
అమ్మ నీళ్ళాడెను అయ్య వేంచేయు'
కంసుడు శిశువును చంప వచ్చుట
చెప్పిన కంసుడు సింహ్వాసనంబు
ముప్పున పడదుమికి గుడ్లెర్రజేశ్
మీసంబు వడిద్రిప్పి దూశ ఖడ్గంబు
విసరుచు కోపాన వింటి వింటి ననుచు
గండంబు లేదు మొగవాడు కాడు'
బలికె:
అనిన చెల్లెలితోను
'పెద్దతనములు చెప్పేవు పెదవులు
తడిపేవు
యంత చెప్పేవు బాలను యాం
యిటు తెమ్మ
కలిగెనా బాలుండు కలిగె పగదీర్ప
బలురక్కసుడు నేలబందిగము చేరి
కంసుడు చెల్లెలిని కన్నుల జూచి
పూని అష్టమ గర్భమున
బుస లుప్పతిల్లగ పొలతి
పుట్టిన
కిట్లనియె: మానక చంపుదు మాట లేమిటికి?
'యేమి బిడ్డనుగంటి వలివేణి
న గండంబు
తెమ్మనెను
'ఆన్నరో! వో యన్న!
నేనేల విడిచేను నేరవు తెమ్మ'
'ఆర్గురు మొగవారిని అన్న!
ఆడపడుచన్న!
చంపితివి
కన్నాను నేచిన్న కందు నో యన్నః
పడుచు పుట్టింది మాట ప్రతిలేదు.
మారుమాటాడి నీకు నేమనవి
అన్న
యవ్వరిలోది ఆడపడుచు
నెత్తురు ముద్దను నే బెంచుకుందు
బ్రతకని బొమ్మని చెల్లెలు
నిన్నేమి చేశేని?
బ్రతిమాలసాగె
ఆకాశవాణి కల్లలాడింది నెరళు
'చెడుబుద్ధి యేటికి చెల్లెల నీకు<noinclude><references/></noinclude>
g2ukr4abzc0v50gcrzme1u6osdjsd2m
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1894
104
223301
577247
2026-09-07T15:41:50Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ విడువను బాలను వినుము నామాట నగిశేవు ఆకాశవాణి యేమనెను వగవవె తనమీద వసుదేవు నీవు బిడ్డ ప్రాణము నీకు ప్రియమాయ నటవె దొడ్డుగ నా ప్రాణము దోషమా నీకు? నను చూడు చెల్లెల! యీ న...'
577247
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
విడువను బాలను వినుము నామాట
నగిశేవు ఆకాశవాణి యేమనెను
వగవవె తనమీద వసుదేవు నీవు
బిడ్డ ప్రాణము నీకు ప్రియమాయ
నటవె
దొడ్డుగ నా ప్రాణము దోషమా నీకు?
నను చూడు చెల్లెల! యీ నశిగందు
పక్కనున్న బిడ్డను పట్టమని
యపుడు
క్రుంగుచు కన్నీరు గ్రుక్కుచు తల్లి
బండిగములో నుండి బైటికంగించ
అందుకొనే కంసుడు ఆయుధము
త
పంజకనము ఆడబడుచును నరక
యాల'
చట్టుతో కొట్టుదు చంపుదు ననుచు
పట్టెను శిశువును యడమ పాదంబు
బగన
అనిసంత దేవకి అన్నకు వెరచి
కని వెనుక చూచివ
వెన్ను కానంగరాదు.
దిక్కుగా పుట్టింటి దివ్వ జూచిన
చాలునని
యోగమాయ ఆకాశమున కెగిరి శ్రీకృష్ణుడు కంసుని
చంపనున్నాడని చెప్పుట
విశిరి కొట్టబోగ విడదన్నె బాల
ఆసమయమున వెగిళ ఆకాశమునకు
కంసుడు చూడంగ కలకల నవ్వి
అష్టశుభములు దుర్గ అమ్మ తా
కాళ్ళు బట్టుకోంగను గాచితిగాని
తలపూడ దన్నుదు తమ అన్నతోడు
మేనగోడల నీకు మేలు చేశినాను.
కోడల గాగాను కొంచిసిగాని
నిలచి
పండ్లూడదన్నుదు యడము
చాతను కూలము శంఖు చక్రము
పాదంబుతోను
గధయు
కార్జంబు ఖడ్గంబు రమురుకం
మాయన్న శలవు యే మాత్రమైన
కాయను నీప్రాణి కాతును తాను
శరము
807
కరముల బట్టి ఘాతకొని యార్చి
'మామ! బెదరక నామాట
యిట్లు వివర!
వెనక నిను చంపేవాడు వేరె
యున్నాడు.
భాషింప నాణేల పాపాత్ముతోడ
అసురవైరి పకచోట ఆడుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude>
738dt2is84rkoqnev6zwo9dfx35jpw3
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1895
104
223302
577248
2026-09-07T15:42:02Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '808 చిక్కని రాక్షసులు చీరనున్నాడు యక్కడ పెరుగునో కాటమరాజు కథలు చెల్లెలిపై తెగి శిశుహత్య జేస్తి చలమున ఆకాశవాణి బాడి చెప్పంగ ఆముని నారదుండు ఆడిన బెదరి నమ్మించి చంపితి నాబుద...'
577248
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>808
చిక్కని రాక్షసులు చీరనున్నాడు
యక్కడ పెరుగునో
కాటమరాజు కథలు
చెల్లెలిపై తెగి శిశుహత్య జేస్తి
చలమున ఆకాశవాణి బాడి చెప్పంగ
ఆముని నారదుండు ఆడిన బెదరి
నమ్మించి చంపితి నాబుద్ధి తప్పె
పడ్డాడు పుత్రశోకము చాత పొరలఁగ నీరు
యాద మరువుకుమి
ఆధికుండు నిను జంప అయుత
వకచోట బెరుగుచు వా మామ!
యున్నాడు
నీకు చెప్పితి మామః నిజము
నామాట
వెదక నంపి నీవు వెదకు
మా మామ!'
అని యిట్లు వినిపించి ఆ శక్తి వేగ
మనుజలోకము కేగె మహి యల్ల
క్యూరుండ బ్రాహ్మణ గురుదోషి
తాను
వేరె పగ బుట్టె నేనేమి శేయుదును?
చెల్లెలా రమ్మని చేతులు బట్టి
కాలి సంకెండ్లూడ గొట్టి కడ
మరదిని కౌగలించి మనుములు
చెప్పి
వినగ
అలమటపడి కంసుడు
ఆకాశమున బాల ఆడినందులకు
అంతః పురంబునను
ఆ కంసుడు ఝడళి ఆలమట పడెను
తలపోశి చింతించి తానంతటుండె
'వసుదేవునకు దేవకికి వారికి
నందుడు బలరామ కృషులకు పుత్రోత్సవము చేయుట
నందనుడు కలిగెనని నందుండు వేగ
అందరు యాదవులు ఆనందమంది.
వడి వడి రేపల్లె వాడల్ల చాటి
యడతెగక గోపాల యాదవ సతులు
వారు గోపాల్కులు వాయువర్తనాల
వరుసతో కుంకుమ వసంతములాడి
కొందరు కస్తూరి కొల్లులో దించి
పసపూను జవ్వాజ పన్నీరు చాత
వాశిగ కుంకుమ వసంతములాడి
విప్రులందరిని బిలచి
వినయంబుతోను
తప్పక శోడశదానములు చే
బాలుణ్ణి తలగడిగి పసపు నీరార్చి
జలకముల పోశి జయమని పొగడిరి
గొల్లభామలు పైడి గొలుసులు
తొట్లలోన<noinclude><references/></noinclude>
1ip8hs4gao3yov7hbfixbls5wukcay1
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1896
104
223303
577249
2026-09-07T15:42:14Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ తెల్లపట్టు పొ త్తిలలోన దేవాది దేవుని నరసింహ్వరూపమై నమరిన వేళ పన్నుగా దేవుని పండంగ నుంచి 808 చెంచితలు చెలికాని కావలు చేశి జగతిలో దురితములు చెండుచును జోలబాడ పూని జ...'
577249
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
తెల్లపట్టు పొ త్తిలలోన దేవాది దేవుని నరసింహ్వరూపమై నమరిన వేళ
పన్నుగా దేవుని పండంగ నుంచి
808
చెంచితలు చెలికాని కావలు చేశి
జగతిలో దురితములు చెండుచును
జోలబాడ పూని జోకొట్టి రపుడు
భంగి
రార పరమానంద! రామగోవింద!
నలగి
"జో అచ్యుతానంద! జోజో ముకుంద వగలు మించిన ధరణివరులతో
॥జో జో॥రఘునాయక పరశురాముడవై
జోస్కల జగదీశ! సూర్య సంక
శ్రీ సఖీహృదయేశ! జితదానవేశ
కృతులు మ్రుచ్చిలి నట్టి
1111
సోముకాసురుని
అతిమీనమై వాని హతమణచితౌను
అతివేగమున బ్రంహ్మకు వేదములు
నొసగి
మతి నొసంగిన స్వామి మము నేలు
ధరణి |॥జోజో॥
ప్రమదమున భక్తులను పాలింప
దలచి
విమదాది రిపులను విదళించి వైచి
కమఠమై భూమి పొంకముగ
ధరియించి
మెలగి
పగదీర్చుకొన్న శ్రీపతికార చలగి
11*11
దశరథా సుతుడవై ధరణి వర్తించి
పశుపతి విల్లిరచి పట్టిదట్టించి
వరముగా జానకి వనిత వరియించి
విశదముగ శ్రీరామ వినర కరుణించి
118 11
అని యిట్లు జోలలు అతివేలు బాడ
వేగ నందుడు సకల వేట్కలతోను
గర్గాది భూసురుల కరుణించి పిలచి
పూజ నమస్కారంబు పురుడు
పుణ్యము దీర్చి
ప్రజలెల్ల భాగీరథికి పబ్బిములు
రమణ మ్రోచిన స్వామి రార ఆలించి పొలతి రోహిణి గన్న
11'11
వరుసతో తన సుతుని
బలభద్రుడను పేరు ప్రబలంగ జేశి
వధియింప బూని యెదువంశధీశుని యశోద సుతుని
పరమ బాధలు పెట్టు పాపాత్కు చుట్టి
పది నామముల కృష్ణభగవాను అనిరి
సరసమున జఘములను చంపిన
నామకీర్తనల్ చేశీ నమస్కరించి
జగఝట్టి
క్షేమాన రేపల్లె జయమున నుండె<noinclude><references/></noinclude>
bhy1gocr9xn7r91bnu9zhlhx3hbdmv4
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1897
104
223304
577250
2026-09-07T15:42:26Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '81,0 కాటమరాజు కథలు వడివేగ రేపల్లెకు వసుదేవుడు వచ్చ విందులు భోంచేశి నందుని నగర అన్ననందునితోను అతిప్రియఁ బునను తాను ముచ్చటలాడి తనయుల జూచి బలభద్ర కృష్ణుల భ క్తితో జూచి అందముగ...'
577250
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>81,0
కాటమరాజు కథలు
వడివేగ రేపల్లెకు వసుదేవుడు వచ్చ విందులు భోంచేశి నందుని నగర
అన్ననందునితోను
అతిప్రియఁ బునను
తాను ముచ్చటలాడి తనయుల జూచి
బలభద్ర కృష్ణుల భ క్తితో జూచి
అందముగ కట్నాలు అంది వేగంబె
మధురకు వేంచేశి మగువను క ల ళి
కలశి ముచ్చటలాడి క్రమమున
నుండె
కలియబలికి సుతులు కనిపించుకోని
కంసుడు బాలకృష్ణుని చంపుటకై భూతకిని పంపుట
ఆవేళ కంసుడు ఆసురుసురు మనుచు యీ శిశువును చంపి పగ యీడేర్చి
భావించి తన మంత్రి
బంధువులతోను
'విన్నడి తన పాలికి విధాత్ముడైన
మరి యముడై పుట్టె మామను జంప
అల్లుడు పెరుగుచున్నాడని
ఆ యోగమాయ
తెల్లమిగ జెప్పెను తెగటార్చుననుచు
కావలకి తనకిపుడు కలిగిన వారు
సీమలో గలయట్టి శిశువులనెల్ల
చప్పన్న దేశముల సందు గొందులను
శిశువులందరిని జంపి శీగ్రమె రాండి'
అసురులకు కలవచ్చ అఖిల
దేశములకు
'వేసారక తిరిగి విహరించి రాండి'
కంసుని మాట విని పూతన కణిగి
ని
వలవేశి రేపల్లె వాడు శోధించి
చాల కూర్చిన విషము తన
వత్తు
చన్నుల నిమిడి
యెన్ని మాయల ప్రాణము యెదురు
నెట్టుకొని
చన్నిచ్చి మాపటికి చంపి వచ్చెదను'
భూతకి ఆడిన బుద్ధులు వినియు
అంతంత కంసుడు హల్లున నవ్వే
'భూతకి నీరూపు భూమికి వింత
భీతున నినుజూచి బిడ్డలు రారు
కుడుతురా విషములు కూర్చిన చన్ను
నీరూపు చూచిన నిల్వక వెరచి
మారు పొలములు బట్టి మందలించేరు.
చిర్రవెంట్రుకలు గున్న చింతవలె
శిరస్సు
'నిన్న మొన్న బుట్టిన నిశి గందు వేగ దొరువుల వంటివి కాళ్ళు గాబు తొట్టి
నిన్నేమి శాయను నేర్చును వాడు
వలె నోరు
ఆ శిశువు పనియంతె ఆ పని యంత పరికింపు వెనగడి బద్ధలవలె పండ్లు<noinclude><references/></noinclude>
3tquuemmi0ihtevjgdu8xq1nnax6o1e
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1898
104
223305
577251
2026-09-07T15:42:39Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ బారరాని యట్టి తెరనోటి కంపు పేలురాలేటి తల పెడతట కణితి యమరాలజి నీరూపు యేమి తూములే ముక్కులు తుమ్ములే కామరూపిణి సుందరికాంత నాయ పుణ్య శ్రీరూపము పూనినయట్లు అన్ని యాభ...'
577251
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
బారరాని యట్టి తెరనోటి కంపు
పేలురాలేటి తల పెడతట కణితి
యమరాలజి నీరూపు యేమి
తూములే ముక్కులు తుమ్ములే
కామరూపిణి సుందరికాంత నాయ
పుణ్య శ్రీరూపము పూనినయట్లు
అన్ని యాభరణాలు అలంకరించ
యెన్నుదునె?
పిడుగులు
పుల్లిపూసల పేర్లు వల్లల్ల పసుపు
కలికి కన్నుల సన్నపు కాటుక దీర్చి
కాయము పుక్కిట విడెము
ముక్కులో వెంట్రుకలు యేదు
ముండ్లను బోలు
మై వాసనరవికె మరకల చీరె
చక్క బొంతల వంటివీ చేతులు
కాళ్ళు
నుంచ
811
వెక్కసమైన నడుము వేలాడు
కుచములు
కరుకు యేస గనల్పు కాంతః నీమేను
కుర్చుని పాదాలు గుది గాళ్ళు నీకు'
అటువలె తనవిభుడు ఆడిన నవ్వి
'యిటు విను కంసుడు యీ రూపు
మాని
విడిచి చక్కని గొల్ల వేషంబు దాల్తు
పడిమాలి తానొక్క బాలింత నౌదు'
కరముల దూది
పొలతి యా భూతకి బొట్టు నొదుట
పిడుగులవలె చల్లపిడతలు వడిలో
కడవ నెత్తిన చల్లకాగువలె నుండె
భూతకి గొల్లరూపు పూని పుచ్చుకొని
సతి పతి యదటను చల్లమ్మ సాగే
కంసుడు భూతకిని జూచి
కడుపుబ్బ నవ్వె
'నిమిషమున బాలలు నీకు చిక్కేరు
కనుగలగి పొ'మ్మని గంధవిడెమిచ్చ
అనిపెను కంసుడు అతి వెను వెడచేశి
భూతకి గొల్లభామ వేషమున రేపల్లెకు వచ్చుట ·
భూతకి పాదముల పుట్టె రవధూళి
ఘాతగా మింటను కాపురుగప్పె
పరువునవచ్చి రేపల్లెలో జొచ్చి
అరిగి బాలల రొద ఆలకింపుచును
గొల్లవాడలు తిరిగి గొందులు వెదకి
'చల్లో' యని భూతకి చల్లమ్మసాగె
'చల్ల గొనరో యమ్మ చల్లగొనర య్య.
యలమితో యీ చల్ల యవరు
త్రాగినను
తెలివినుందురు తెగులు వెంకటి లేక '
చల్లయవ్వరు గొనరు సరుకు
కాయరును<noinclude><references/></noinclude>
7ij01hgd7u33b5ez5fhs70qfpuavtnt
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1899
104
223306
577252
2026-09-07T15:42:52Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '8:2 కాటమరాజు కథలు పిలచి యవ్వరు గొనరు పిడితెడు నేరని దానివలె నడవ నేరని యట్లు చల్ల వారచూపులు బాలను వరుసుకొని నాతి యా గోపెమ్మ నగరుముందరను ఆంతట భూతకి చల్లమ్మంగ సాగే బంగారు తొట్...'
577252
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>8:2
కాటమరాజు కథలు
పిలచి యవ్వరు గొనరు పిడితెడు
నేరని దానివలె నడవ నేరని యట్లు
చల్ల
వారచూపులు బాలను వరుసుకొని
నాతి యా గోపెమ్మ నగరుముందరను
ఆంతట భూతకి చల్లమ్మంగ సాగే
బంగారు తొట్లలో బాల కృష్ణుండు
దిగ్గునలేచి దివ్యజ్ఞానము జూచ
'రేపల్లె గోపికలు రేపకడ పోయి
సంపద పట్నాల చల్లమ్మి వత్తురు
పాలు పెరుగున (పొంగు)
రేపల్లె వాడ
అమృతమున రేపల్లె అమరావతి
యనగ
తులతూగు చున్నది తృప్తిని బొంది
యిప్పుడు రేపల్లెకు యీ క్షణమందు
యేమిటికి చల్లమ్మ యవ్వతో వచ్చ
పగలు వచ్చను తనకు పగలాయ'
ననుచు
మొయిలు ముట్టగ నేడ్చె మొదటి
పగ దీర్ప
పిట్టను యాటకాడు పిలచిన విధము
గుట్టునాడు భూతకిని రాబిలిచ
నపుడు
గజవరదుడు అసుర గజయాటకాడు
గజము పంగిణి దోలి కట్టిన యట్లు
చుట్టమో మేనత్తా సుడిసి పోగాను
యట్లు దీని చంప యవ్వరు లేరు
అంతంత రొద చేశ అంత కృష్ణుండు
ఆలకింపుచును
వల్లెనె గోపెమ్మ వావారి చొచ్చ
యేలు చెక్కి టబూని వెరగంది.
వచ్చ
యవుడు
కాలు నేలను చమరి కడవ తా దించి
'చిచ్చో బాల'యని శిరిముఖము
చి
'వచ్చెరా ముద్దు సేపువచ్చె చన్నులకు
ఆకలి గొన్నావ అయ్య నా తండ్రి!
పొక్కుచు ప్రేవులు పొర్లీర తనకు
వినవచ్చ నీయేడ్సు విని వస్తిని తాను
కన్నార నీవంటి కందును తాను
బిడ్డల తల్లినిగాగ పిల్వందె వస్తి
యాడ్వకు మీతల్లి యాల ఝుడిశీని
పాపః నీకున్న పని యెక్కు వాయెనా?
వోపోవ దయ. లేదు వో యన్న అదిర
నేజెల్ల గోపెమ్మ నెలవంటి సుతుని
బిడ్డల తల్లినిగాగ పిల్వందె వస్తి
బుజ్జగించవమ్మ। పుచ్చుకోవమ్మ!
యెత్తుకో నీపని యంతై నగాని
భక్తిలేదటవమ్మ! నీపని బంగారుగాను
చిన్ని నాతండ్రికి చన్నివ్వవమ్మ!
తన నేల చూచేవు మీతల్లి యుండగాను
ముద్దురాదటవమ్మ యీ ముద్రుణ్ణి
చూచిన
యెదురుగ వస్తేను నేనెత్తుకుందు '
వగచుచు దగ్గరవచ్చి తా మెచ్చి<noinclude><references/></noinclude>
0vw4z4exwh07gitrb6v3aqzgxdkhyat
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1900
104
223307
577253
2026-09-07T15:43:21Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ జోలలు పాడుచు సొలయుచు మావధూతకి కడుమాటలకు ద్రమశి మతిదప్పి మగువ లెవ్వరు మారు మాటాడరై రీ పాలు కుడిచి బాలకృష్ణుడు భూతకిని చంపుట 'కుడుపకుంటేను మానె విడవరా వడలు జోగడ బ...'
577253
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
జోలలు పాడుచు సొలయుచు
మావధూతకి కడుమాటలకు ద్రమశి
మతిదప్పి
మగువ లెవ్వరు మారు మాటాడరై రీ
పాలు కుడిచి బాలకృష్ణుడు భూతకిని చంపుట
'కుడుపకుంటేను మానె విడవరా
వడలు జోగడ బోయ వార్వలే
మసలుచు నీరాళ్ళ మసిలి తానెక్కి
'పడితి పడితి' ననుచు బ్రతిమాల
పశిబాలకిసరని పాలిండ్లు గడిగి
పిక్కటిల్లుచు ముత్యాలపీట
సాగే
జేర్చుకొని
చన్ను!
కోక తొడలపైన గోసిగా ద్రోచి
అరిచాత చమిరి హరి నెత్తుకోని
ననగ
నెరులు ముఖము దుడిచి నేర్పులు
සවර
కాలకూట విషము కలిపిన చన్ను
తలకింద చైవుంచి తానిచ్చ చన్ను
విషముగా దెలో విష్ణు కోపగించి
వేషధారి చన్ను వెళ్ళంగ పూసె
.
* వేసారి వాడ వని వేళ పిడి చంప
అడ్డపట్ల చన్ను అప్పుడు తానిచ్చ
మాకు మేనత్తో మామసతో లేక
వకట రెంట మరియు వోపిక నుంటి
చంప వచ్చిన దాని చంపుదే
నెత్తురు మాంసము నెరి యమకలెల్ల
పెటపెట మనగాను పీల్చ నొక
నక్కిళ్లు గడబడి యెక్కిళ్లు బుట్టె
చిక్కితినని గుడ్లు చేశ యింతేః
కాళ్లు విలదన్ని గాండ్రున యెగిరి
వంటి గుటకతోను వరిగె నా అసుర
పెటపెట కోపాన పండ్లు దా గౌరికి
విల విల దన్నుక విడిచ ప్రాణములు
వొళ్లు మరచి కృష్ణా యనిన వయ్యవె
విడిచ
లెన్సయనుచు పడెను నిజరూపున పర్వతాకారమై
తప్పు విషములు వక దవడను
చన్నులు బిగబట్టి సల్పులు బుట్ట
చన్ను పీల్వగ గుండె ఝల్లున
కూలేనా భూతకి కూటాల నడుమ
వుంచి నీలవర్ణుడు దానిమీద నేరనట్లడగి
యుఁడె
గోపెమ్మ తా ఝడికి గోపకాంతలు<noinclude><references/></noinclude>
044k9a1yp10s4ut6qjfvmwybi1vqvyz
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1901
104
223308
577254
2026-09-07T15:43:32Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '814 పాపని యత్తుక పరితాపమంది పడుకొనుచు ఆసురుసురు కాటమరాజు కథల యేసే మొద్దులు వంటి వింతేశి తొడలు మనుచు 'వెరవకు నాతండ్రి వెరవకో కొడుక వెరవకు కృష్ణా! 'యని వెన్ను తా యేరూపు చూచిన య...'
577254
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>814
పాపని యత్తుక పరితాపమంది
పడుకొనుచు ఆసురుసురు
కాటమరాజు కథల
యేసే మొద్దులు వంటి వింతేశి
తొడలు
మనుచు
'వెరవకు నాతండ్రి వెరవకో
కొడుక
వెరవకు కృష్ణా! 'యని వెన్ను తా
యేరూపు చూచిన యేదు రోమములు
అందరిది ఆడపుట్టుక అనరాదుగాని
కందువ చన్నులు దీనిని కాగులంతే
తొర్రినోరు గాబుతొట్టి వలె యున్నాది.
జర
పెకళి అడుగుబోయిన పెనమువలె
'ఝడియకు నాయన్న !
చెవులు
ఝడియకు బాల!
యాడ్వకు'మని తల్లి యదమందు
కల్లగాదు బండికమ్ము అంతేశి
దిండి పేర్పుల వంటి
బగాడిముండ
'కడుపు టగిలేనో దాని కనుగొని
పాడు దొరవుల వంటివి పొరగట్టిన
కన్నులు
కుడిచెనో చన్ను 'భీతుకుడిచెనో
తండ్రి!
పగదానినై దానికి పట్టిస్తి కొడుక !
వగచుచు నుంటిరా వోయన్న!
మతిదప్పి
చిన్న బోయున్నాడు చిన్ని కృష్ణుండు
నేనేమి సేతునే వో నెలతలార!
గోపకాంతలందరు గుంపులు గూడి
'పాపడు ఝడిశీని పల్వరించకమ్మ'
వకరి చేతి కృష్ణుని వకరందుకునిరి
పొక్కుచు నుండిరి పొలతు
ఝడి అందరివళ్లు ఝల్లుమనె నమ్మః
యేటి పాలుగాను దీని తల
యన్న నోయమ్మః
చెట్టు మొలశిన రీతి కొండఘట్టు వలె
యున్నది
మాయలాడిగాని యిది మనిషియు
గాదు
అసుర గాని యిది అడశ్రీ గాదు
డైతే గాబోలనుచు తలపొయ్యగాను
మందనుండి వచ్చ నందుడు వేగ
వెళంబె పురిజొచ్చి వచ్చి శిశువును
కొందరిని అదలించి కొందరిని బిలిచి
దగ్గర రావెరచి దాని దిట్టుచును.
'ఒగ్గిబడేగా దీని బలుపెంత బలుపె
భయమౌను చూడను” బండి :
'
కొందరిని గొట్టి కొడుకు నెత్తుకొని
'యందరు' మీరుండి దీని యిల్లు.
పిక్కలును
చొరని స్తిరి<noinclude><references/></noinclude>
fxfai8m9el53jy63nlf6tuf4y878u7w
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1902
104
223309
577255
2026-09-07T15:43:44Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ నందను మరచితి మీరందరు 815 వుఁడి' గండ్ర గొడ్డఁడ్ల కోటకత్తులతోను కీళ్లు కీళ్ళకు నరికించ కీడు భూతకిని కలినీళ్ళపై గడిగి ఘనుడు యా తండ్రి బాలకు ద్రిష్టదీశ పరిహారంగాను ప...'
577255
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
నందను మరచితి మీరందరు
815
వుఁడి'
గండ్ర గొడ్డఁడ్ల కోటకత్తులతోను
కీళ్లు కీళ్ళకు నరికించ కీడు భూతకిని
కలినీళ్ళపై గడిగి ఘనుడు యా తండ్రి
బాలకు ద్రిష్టదీశ పరిహారంగాను
పెట్టించ వీభూతి కట్టించ రక్ష
పట్టుమని తల్లి చేతికి
బండిన
అక్కడ తల్లి నందుడు అరిగె
మందకును
అసుర చెల్లినవార్త అవని విలశిల్లె
పదిలమని యిచ్చ కంసుడు విని చింతాక్రాంతుడై వుండి
చిన్నికృష్ణుడు శకటాసురుని పరిమార్చుట
కంసుడు ఆవేళ ఘనకోపమునను
శగటాళూరుని సీగ్రమే పిలిచి
'బాలకృష్ణుని నీవు పట్టి వధియించి
శీఘ్రమే రమ్మని శలవిచ్చె వానికి'
శగటాశురుడు మచ్చర
మెచ్చరింపుచును
ప్రక టితంబుగ నొప్పబండియై వచ్చ
మేదిని కృష్ణమ్మ మీదను దొల్లె
చి తనకాల తన్నెనా బండి
యిరుసును గాండ్లు పరమింతయు లేక
నెరయు చిదుపలై నేలపై గూలె
కూలిన బండిజూచి గోపకాంత
లందరును
జాలిబడి కృష్ణుని చంక బెట్టుకునిరి
పాపనిమీద బండి పారెను
యనుచు
దాపున వున్నకాంతలు తల్లడించగను
పరువున నాడేటి బాలలు వచ్చి
'విరిగిన బండివార్త వినవె యశోదః
వుయ్యాల తొట్లలోవున్న నీ కొడుకు
గయ్యాళి యాబండి కాలబడదన్నె
వకరంత చూస్తిమి వనర యశోద!'
గోపెమ్మ తా బలికె గోపకాంతల
'పడుచువారి మాటలు
తోడ
పాటి యటరమ్మ!
బండియంత బరువుః
బాలుడు యంత?
కానడ చూడని కడపటి మాటలు
'మాను'మని గోపమ్మ తన
మందిరమునుండె
చిన్ని కృష్ణుడు తృణావర్తుని పరిమాూర్చుట
మరియు కొన్నాళ్ళకు మధురలోపలను
కగటాశూరుడు చెల్లినవెనుక<noinclude><references/></noinclude>
qtlju2fbkw9ngyat007xrl3fexemurz
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1903
104
223310
577256
2026-09-07T15:43:58Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '813 కాటమరాజు కథలు 'భూపాల కంసుడు భూతకిని ఘోరదానపుడు కంసుని కొల్వులోనిలచి మురియుచు తొడలపై మందర కురులు దువ్వుచు చన్ను నిముడుక పు ఆపదవొంది తన శ్రీహత్య చేస్తివి రక్కసుడు రాగాను...'
577256
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>813
కాటమరాజు కథలు
'భూపాల కంసుడు భూతకిని
ఘోరదానపుడు కంసుని
కొల్వులోనిలచి
మురియుచు తొడలపై మందర
కురులు దువ్వుచు చన్ను
నిముడుక
పు
ఆపదవొంది తన శ్రీహత్య చేస్తివి
రక్కసుడు రాగాను కృష్ణరాయలకు
వేస్తె వెయి రూపుల
ದಲ
వీరరాక్షసు లుండంగ 'యిక్కడ తొడలపై
వాసిగ నీయింటి పనిత సంపితివి
యిఘవుంటినైన
ముందుగ నన్నంపక
మోసబోయినావు
భావ్యంబుగాదు తాను బరువుగాకున్న
ద్రోణ పర్వతము రీతి తల్లి తొడల పై
యిఘనైన తన నంపు
యిక చూడు ముందు ప్రాణమౌస్థయు పొంది
తగు వేట్కతో వాని తలతోను బట్టి
ప్రాణముతో దత్తు నీ పాదాలవడకు
తృణావర్తుడ నేను త్రుళ్ళేటివాలుని
సురగాలియై వాని సుడసుఁ వత్తు
విడెమిచ్చి పైనులు వేగమే పంపు'
అనిన వాని బిలిచి అతిగారవించి
పునుగును గంధము పోకలాకులు
నిచ్చి
పోయిరమ్మని దాల పోషించి పంపె.
భావించి తా గదిలి బలువు రాక్షసుడు
క్రోధించి సురగాలి కొండపొడుగున
కులు తల్లడిల్లి ఆకులు రాల
మూకపికాదులు గుండి సోడిబడగ
పల్లెకు
బెంగా
నేశించ పగ దాటుకొనుచు
బాబుని ముద్దాడి పణితి గోపెమ్మ
హరో హరుడో య
బంహ్మ దేవుడో తెలియ
మరుపు తిరిగి తినమీద
బడ్డట్లుగానుండె
చెప్పున విడిచెను దెల సురగాలి
అప్పుడే హరిగొనుచు ఆకాశ మెగిక
వెన్నుడు లేడని వేశినచోట
'నేనేల విడిచితి నేరంబు చేస్త
యిక్కడ విడిచితి యిక్కడలేదు.
యక్కడ లేడని తల్లి.
అలమటపడగ
తృణావర్తుని గళము తొలగి
పోనివ్వక
తృణమొగి పరిచను తుత్తుమురుగాను<noinclude><references/></noinclude>
mdum3z0qosx1xjpollh2njo2r3wq9az
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1904
104
223311
577257
2026-09-07T15:44:13Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అసుర తల క్రిందుగా బడి అవనిపై వసుదేవు సుతుడు వాని పైనుండె భీతిల్లి గోపెమ్మ బిడ్డన్ని జూచి చేతులు బిసుకుచు చిన్నికృష్ణుని జ నగచుచు గోపికె వనితె అందరును జగధీశు నెత్తుకొని జ...'
577257
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అసుర తల క్రిందుగా బడి అవనిపై
వసుదేవు సుతుడు వాని పైనుండె
భీతిల్లి గోపెమ్మ బిడ్డన్ని జూచి
చేతులు బిసుకుచు చిన్నికృష్ణుని
జ
నగచుచు గోపికె వనితె అందరును
జగధీశు నెత్తుకొని జనీరి వారంత
యశోదకు చిన్నికృష్ణుని నోటిలో సమస్తలోకములు
కనబడుట
817
యంతయు మోహమున
ఆంతఃపురంబున ఆంత నొకనాడు
ద్వీపంబు అడవులు
ధ్రువు మండలంబు
ఆ పధ్నాలుగు లోకములు తన
యాదవు సుతుని
సెలినాక్షి ముద్దాడి నవ్వించుకొరకు
గిలిగింతలు చక్కిలిగింతలు బెట్టె
తల్లిని చక్కగ జూచి తాను కలకల
నవ్వె
చిన్ని కృష్ణుండు కడుపుబ్బ నవ్విన
యపుడె
ఆ నోటిలోపల అంబుధుల్ నదులు
మౌనులు గిరులు
బ్రంహ్మలున్నెరులు
ద్వాదశాదిత్యులు తరులు భేచరులు
మేదిని స్తలములు మిన్నులు సురలు
చంద్రసూర్యులు జగజ్జాలముల్
దిశలు
యింద్రాది దేవత యీశ్వర అజులు
రాక్షసులు సురలు రంభాది సతులు
పక్షులు యక్షులు పన్నగ
వయుగములు.
ఆంగిట చూపె
బ్రంహ్మాండములు జూచి భ్రమసి
యా తల్లి
'దేహములో మాయ తెలియక యుంటి
విష్ణు తా కృష్ణుడు విశ్వంబునందు
దృష్టముగ బ్బు నీ దేవదేవుండు
మనుజుడై పుట్టెను యిన్ని
మాయలను'
ఆనుచు యశోద తన ఆత్మందువుంచి
'నిన్ను నేనెరుగని నీచాత్మురాల
అపరాధి అజ్ఞాన్ని హరి కావు కావు
వనజాక్షః గోవింద! వైకుంఠవాస!
వినయ భూషణ వేద వేదాంత
సనకాది యోగీంద్ర సకలదయాళః
అని సన్నుతించను అప్పుడా తల్లి
కపటబాలుడు తల్లికి అజ్ఞానము
బొందించి
52)..<noinclude><references/></noinclude>
fef57cesqtbp2jeca4fyjau99hti7p0
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1905
104
223312
577258
2026-09-07T15:44:36Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '818 కాటమరాజు కథలు శబరుడై తన రూపు చాలించి చిన్ని బుడతడై యుండెను ప్రొద్దుమోదమున బలరామ కృష్ణులు బాలురతో ఆటలాడుట మనకాడు పెరిగెను మామను గొట్ట యశోద సుతులు యెదిగి యీ డేరిరి బాలలు...'
577258
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>818
కాటమరాజు కథలు
శబరుడై తన రూపు చాలించి చిన్ని
బుడతడై యుండెను
ప్రొద్దుమోదమున
బలరామ కృష్ణులు బాలురతో ఆటలాడుట
మనకాడు పెరిగెను మామను గొట్ట
యశోద సుతులు యెదిగి యీ డేరిరి
బాలలు తమయీడు బాలల గూడి
పొత్తుల లోపల పొరలి పొరలాడు
క్రొత్తకకవలెను కూర్చుండ నేర్చే
చన్నుయిచ్చే రమ్మని తల్లి
భూమి ఆవులదొడ్లు పొదులు
యేర్పరచి
చప్పట్లుగొట్ట ఆసుకొని బాలల ఆవుల చేసి
రథసంబుతో బసవరాయుండ తాను
అని తల్లి చై జాప దోగేడనేర
' నెయ్యిదో నేను నిలువు కృష్ణా!'
రంకెలు వేయుచు రాచబాలుండు
యనిన
మోకాళ్ళు చేతులు మోపుకు నడిచే
అయ్యడ విద్యలు ఆడుగ నేర్పె
తప్పటడుగులు బెట్టి తమతల్లి
చూడంగ
అప్పుడు గునగున ఆడంగనేర్చ
ఘల్లుఘల్లున మొలఘంటలు బలుక
లెల్లి వెను వెంటను తా నడవ నేర్చ
బలభద్ర కృష్ణుల భామలు బెంచిరి
నేలంటు బసిరి నెలతలు చూడ
ఆరేండ్ల బలభద్రు ఆయిదేండ్ల కృష్ణు
యీరీతి పెరిగిరి యశోద నగర
రవిబోలు రత్నములు రావిరేకలును
వసుపరి మెడనూలు
వల్లభూషణములు
సంకుడండలు పాలసంకుల పేర్లు
అందెలు గజ్జలు అమిరే పాదముల
'చిన్న వాండ్లు మీరు సింబోతు తాను
వెనువెంట రొదసేయు వేడుక కాడ
మీకు నే రాజును మీరు నా భటులు
నాకు మ్రొక్కి పనులు నడిపించు
మనుచు
కూడి పణతుల 'పెండ్లి కూతుళ్ళ చేసి
కౌడిగాలకు పెండ్లికొడుకాయె తాను
బొమ్మరిండ్లలో నిద్రబుచ్చి బాలకులు
సొమ్ములెత్తుక పోపు చోరకుడ
ననుచు
ఆటలు తలపెట్టి మొదటి ఆటలకు
మేదిని తానేనని మెలిగాడ సాగె
పుద్దులు బట్టించి బుద్ధులు చెప్పి
మల్లె<noinclude><references/></noinclude>
sjm64qzmfz2vqs10vs0hiw2erzaeuue
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1906
104
223313
577259
2026-09-07T15:44:48Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'గడిమి చిడుగుడులాడు ఘనుడు శ్రీకృష్ణు గచ్చకాయలాడు గండచెరలాడు బంతులాడుచు వింత పదములునాకు అంటుముళ్ళుదన్ని ఆలంకులాడు మంటి చల్లులాడి మరి త్రుళ్ళి త్రుళ్ళి యంత భాగ్యము చేసి...'
577259
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>గడిమి చిడుగుడులాడు ఘనుడు
శ్రీకృష్ణు
గచ్చకాయలాడు గండచెరలాడు
బంతులాడుచు వింత పదములునాకు
అంటుముళ్ళుదన్ని ఆలంకులాడు
మంటి చల్లులాడి మరి త్రుళ్ళి త్రుళ్ళి
యంత భాగ్యము చేసిరి యాదవ
కదసి నాతో నాడ కార ణముండె
యీ విధంబున నాడి యిల్లిల్లు తిరిగి
బిడ్డ నని యిండ్లలో
చొరబడ
కుప్పె గంతులురికి గుడిగుంచమాడు కంతలు ద్రొక్కుచు గోపకాంతల
818
గొంటుకాయలాడి గంతులేయుచును
...పట్టుచును
వురువడి పిల్లదీబు వుయ్యాల లూగి
వంతు కలియ దిరిగె వారు వీరనక
బాలులు తా గూడి పాలు నేతులును
కర్రి గుర్రము నెక్కి
కొంత బోసు
యర్రరెక్కి తేజీని యెక్కిడుచును వారబట్టుకు త్రాగి వలగ
కల్కిరూపమున పచ్చి వెన్నలు దిని పాలు నెయ్
కొమ్మన గంతులు చిరుతన
గొడియ లాడి
చిటికెన మొటికలు చేసరస మాడి
దాగిలి మూతలాడి తాను బాలలును
పుప్పరి పట్టెలాడి వుడాయింపుచును
ఆటలు తలపెట్టి అటునిటు చేసి
వామన గుంటలు వడ్డుబిళ్ళలాడు
ఆమనిగ కుప్పిళ్లు అచ్చనగండ్లు
సరిబేసులాడి సారెతా గె లుచు
పచ్చిగ తిరిగెడు పడుచులు దాను
సంగడీలు కొలువంగ సఖియల
దొంగ బాగుల డిరిగి దొరక
డెవ్వరికి
రేయును పగలును రేపల్లెలోను
అయ్యడ మగువల అభిమానములు
నేను
గోపకాంతలు శ్రీకృష్ణుని దుడుకు పనులు యశోదకు
చెప్పుట
కాక తోడుత గోపకాంత లందరును
మూకలై · గోపెమ్మ ముందర నిలచి "
"యెన్ని నోములు నోమి యెన్ని
వ్రతములు - బట్టి<noinclude><references/></noinclude>
lhsue10cfvj13j95qy3mdh7oz57d0nr
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1907
104
223314
577260
2026-09-07T15:44:59Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '820 తమకాన గందివే దయ్యపు సుతుని మానముల్ గొనెను అభిమానంబు లేద దినగండమాయెను తెలివిగా వినుమ దానపుడె కాని వీడు తనయుడు గాడు చిన్న వాడట యన్నడు చూడము యిటువంటి యిన్ని చిన్నెలవాడు ఝ...'
577260
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>820
తమకాన గందివే దయ్యపు సుతుని
మానముల్ గొనెను అభిమానంబు
లేద
దినగండమాయెను తెలివిగా వినుమ
దానపుడె కాని వీడు తనయుడు గాడు
చిన్న వాడట
యన్నడు చూడము యిటువంటి
యిన్ని చిన్నెలవాడు
ఝూటను
వోర్చుక యుంటిమి యశోదః నీకు
వక్కడే కొడుకనుచు
కార్చిచ్చునైన మింగి కదబడగలడు
విడుతుమో రిపల్లె విడుతుమో సిగ్గు
ఒడతడు మమ్మింత బులిగాపు చేశ
పొందక్కనివ్వురు ఎన్న
పిడత బడనివ్వడు
కాటమరాజు కథలు
యే తిన వెరచి మేము యేమనక
యున్న
ఆ త్తింటి కోడండ్ల బిత్తలుగ చేశా
చేసిన మేమేమి చేతుమో తల్లి:
కసి గాటుగా మోవి కరిచ యిటు
చూడు
కరచినవాడు తా కడ తొలగిపోక
మరచి నిద్రబోగ సురి యేమొ చేశ
చేసినంతట దోక దాని చాకట దెంచి
కూర్చిబాలలకు మొలపూసలకు నిచ్చు
యిచ్చినవాడు తా పురిటిల్లు జొచ్చి
పచ్చి బాలింతల పట్టెనో యమ్మ!
పట్టిన రొమ్మెండి పాలు లేవనగ
కోడిగాలు చేసి కూడినాడమ్మ!
కోడలి మెడవంచి కొడుకు చూడంగ
ఘోర ముగ కుచములు తన గోరులు
నిలచిన చోట మమ్ము
నిల్వనివ్వడమ్మ!
పొదులలో లేగల ప్రొద్దున్నె విడచి
గోర చీరినవాడు కొడుకును గొట్టి
మందలావుల పాలు అందరికి
మరియుచు యిద్దరి శిఘలకు మళ్లు
ప్రీతుకు
వేసినాడు.
ప్రీతుకు త్రాగితే బ్రతుకుదుము
తల్లి
వెతలు బెట్టి బోయుల వేట్కల
వేసినంతటబోక తమ వెంగన్న జుట్టు
పడి లేగ తోకకు ముడివేసినాడు
కోడెగాలకు వేగను తోలినాడమ్మ!
బడద్రోచు
పడుచువాడు కాడు ణాలకృష్ణుండు
త్రోచిన వాడు తాను తొలగి
పిన్న వైసు 18 వాండ్లు పిడకలేరంగ
చక్కక
చేసి గఁడలముగ మీద కంప
యెత్తినాడు
తాను గంప యెత్తేనని దగ్గిరికి వచ్చి
కట్టిన కోకలు విడిచి కాళ్ళకు చుట్టి
చప్పట్లు గొట్టుచు సరి పెనగు నమ్మ
18. పిన్న వయసు
4.<noinclude><references/></noinclude>
jfd3f9um7lapjj6mazoy71kt3nubooe
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1908
104
223315
577261
2026-09-07T15:45:10Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ మంద నుండి వస్తినని మాయలు కాంతలార! తనను పొందుడి కలిగిని సంతాన మనెను ఆలి ప్రక్కలో మొగని అటు పడ దోచి మొగడు దగ్గెరలేని మగువల జూచి పగలే తనను పొందుమని పట్టి 821 బాలుని తాన...'
577261
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
మంద నుండి వస్తినని మాయలు
కాంతలార! తనను పొందుడి కలిగిని
సంతాన మనెను
ఆలి ప్రక్కలో మొగని అటు పడ
దోచి
మొగడు దగ్గెరలేని మగువల జూచి
పగలే తనను పొందుమని పట్టి
821
బాలుని తానేనని పవళించునమ్మ!
సరి:ప్రొద్దు నాలి మొగని సరసంబు
వినియ
వారి వారికి చెప్పి యా వాడెల్ల రాటు
మంచయి తర్వాత మాటలు వినియు
పొందులు విని యిరుగు పొరుగుకు
చెప్పు
విడువడమ్మః
యీడేరని కాంతం యిండ్లు తా జొచ్చి
బలిమి తేళ్ల గరిపించి పారిపోవునమ్మః
పెండ్లీడు బిడ్డల ప్రియముతో జరచి
పెడ్లి కొడుక ననుచు పెట్టున ఘాసి
తమ యిండ్లలో చొచ్చి తలుపులు
మూసి
సంధ్య వేళ్ల మేము జలకమాడంగ
యెందుండి వచ్చనో వలవ లెత్తుక
దొమ్ములాడుచు దొంగ దొరికే
సందేను
పురికె
విడువకుడి నేనొస్తినని వీధిలో
వక్కడే చూచితే వో గోపి దేవి:
యక్కడనో వుండెనో యేమి
నుండు
మహిమో గాని
మాపు జలకమాడంగ నన్ను
సహ గాను
యీపు దోమేన నెను వినవె యశోద।
చెరుగు మాసినాము యిక్కడ
గడుచు కృష్ణుడు తాను కానట్లగె
యుండు
యేలాగు పోవునో యేలాగు వచ్చునో
సటకాడు తా సత్యచారివలె నుండు
జొరబడి యిండ్లలో దొరకొని చొచ్చి
పేరి పేరని మంచి పెరుగు తా త్రాగె
చారకు మనిన
బిడ్డడన వచ్చునా? పసిబిడ్డడా
చెరుగు మాసిన తావు చెప్పుమని
అడుగు
గర్భిణితోనున్న కాంతల జూచి
నీకు గర్భము యెటువలె నిలిచనని
ద
సంతానము లేదని సఖియ అనుకోంగ
తు
చక్కని వక వేశ్యతో సరసము లాడి
కుక్కి విరిచిపోయ కృష్ణుడో యమ్మ!
చల్ల గంగాసాని చాపట్లు పొయ్యంగ
మెల్లె తావిచ్చి మెక్కి వచ్చినమ్మ ః
చడ్డవారమె మీకు చప్పవెర తుము గాని<noinclude><references/></noinclude>
75tvdhmnvx1cbuzduopwadddqkbmha7
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1909
104
223316
577262
2026-09-07T15:45:22Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '822 కుండ నెయి దెచ్చి అందరికి బోసి పొరుగు యింటను బెట్టి వారి వీరికి పోరులు జేసు తరులక్షి! గోపెమ్మ తమ మాట వినుమః చెంబోతువలే వచ్చి చెబ్బరింపుచును కుంబెరుగు చుట్టును కుందేడు నమ...'
577262
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>822
కుండ నెయి దెచ్చి అందరికి బోసి
పొరుగు యింటను బెట్టి వారి వీరికి
పోరులు జేసు
తరులక్షి! గోపెమ్మ తమ మాట
వినుమః
చెంబోతువలే వచ్చి చెబ్బరింపుచును
కుంబెరుగు చుట్టును కుందేడు నమ్మ!
తరిచుట్టిన వెన్న తల్పులుండ గాను
యరగ కుండగ వచ్చి యెత్తుకొని
కాటమరాజు కథలు
పాలు పెరుగు జుర్రి పణతి యశోద
వెంగిలి తమ యల్లికి చమరి
మొనసి కోడలిదాని మూతికి రాచి
కుండతో దినియేటి ముండబిడ్డ
యనుచు
మగనికి దెలిపి లెస్సమొ త్తించి నాడు
మరదండ్ల యిలు జొచ్చి మాట
బిరుసులో లేతలోయని పిసికి
వురికే
తా గసికె
ఆయ్యయో మణుగుడుపు అల్లుండ్ల
వచ్చి
ు బాలలు తాను కూడుకొని
వెన్న ముద్దలతోను వేట్లాడునమ్మ!
ఆ పుట్టి వేవేగ అందకుంటేను
వంగ వకని బెట్టి వానిపై నెక్కి
దొంగపుట్ల నెయ్యి దొరికించుకోని
అంగనః నీ కొడుకు అమ్మరో:
వినుమ
వార బట్టుక త్రాగి వచ్చనో యమ్మ!
సుందరి యిటు వినుమ సుదతి
గోపెమ్మ।
కందువ మాటలు కారడ్డ మనక
కుయ్యో మొరో యనగ
గుద్దినాడమ్మ:
తేనె యెక్కి దేవం తీసి వెలపటవేసి
వెరవక పొడిజేసి యెలుగులో బోసి
వేల్పును తానే ననెను వెన్నముచ్చమ్మః
చేసినవి తమకే చెప్ప సిగ్గాను
యశోదః నీసుతుని యగ విడిచినా వె
అదలించవు తిట్టవు ఆడబోక నపు
బుద్ధిచెప్పవు విడిచి పోదుమో లేక"
యశోద శ్రీకృష్ణుని రోటికి కట్టుట
అంటె సుతుని
యాలరా కృష్ణః నీకేమి చెప్పితిని?
ఆటలుమాని వకరి ననవద్దు
యనుచు
యంత కోపముతోను యశోద నిశ
సాధిం
'కాలము వారిని యింత కుసి
గుంపులు గ కాయ
సారెకు చెప్పితి తన సాటి వారనుము
గొంటుతనంబున గోపికల యిండ్లు<noinclude><references/></noinclude>
i8hbpf13vq2tomq12btbicinklriaom
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1910
104
223317
577263
2026-09-07T15:45:45Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ చూరలాడ నీకేల? చూడరట నన్ను కన్నుల మిరియము బెట్టి కట్టి రణేల? వారిని రవ్వరాయ నేల? సకల భాగ్యంబు పాలు గలిగి చల్లంబో: నీకేమి చెప్పితీర కృష్ణ! యింతట నుండి గొల్లయిండ్లకు...'
577263
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
చూరలాడ నీకేల? చూడరట నన్ను కన్నుల మిరియము బెట్టి కట్టి
రణేల? వారిని రవ్వరాయ నేల?
సకల భాగ్యంబు
పాలు
గలిగి
చల్లంబో: నీకేమి చెప్పితీర కృష్ణ!
యింతట నుండి గొల్లయిండ్లకు బోకు
వేతునా చెంపలు వెన్నదిన్న దవడలు
దుండగీడః మీ తండ్రి రానిమ్ము !
కొట్టింతు'
అని వెరపించే కొరకు ఆ సుతుని
828
మనసు పట్ట గొల్లచుగునలు చూడ
ఆడికె లాయనని అందుకునె త్రాడు
నడుము బిగ్గిరే గట్టి నల్లని కృష్ణుని
మాట వినుమని తల్లి మానిరోటను గట్టె
శ్రీకృష్ణుడు మద్దులను పడగొట్టుట
వణుకుచు వెరచు వానివలె తాను
ఝడిసి తల్లి గొట్టెనని జర జర నీడ్చె
చవడి మద్దుల సందు నిరికించి
దేవకితనయుడు తన లఘువున
పెకళి కూక టేళ్ళకు పెళ్ళగిలే
భూకాంతపై నొరిగె బోరు కలుగంగ
కొండలు ధ్వనులిచ్చ కుంభిణి బెదరె
నిండిన గోపికలు నిర్విణ్ణు అయిరి
మద్దులలో నున్న మరి
దివ్యపురుషులు
యిద్దరు వెడలి సర్వేశు నుతియించి
నారద ముని చెప్పినట్టి శాపమున
భోరున యడబాసి పోయిరి దీవికి
పడిన చప్పుడువిని పల్లెగోపికలు
వడివచ్చి యశోదకు వైళంబె
చెప్పిరి
వెంటనే గోపెమ్మ వెతపడుకొనుచు
'కట్టి చంపుదు గదా కట్టడి
దాన'నని
కట్టిన తాడు విడిచి కడ బారవైచ
ఆటలు యింతకు వచ్చనని
చంకబెట్టుకొని
నంద గోపకులు నందుండు అందరు
బాంధవులు నగ చేరు పసిబాలుని
జూచి
నందుడు రేపల్లెను విడిచి పరివారముతో బృందావనము
చేరుట
'పాపరికి యంతేసి భారముల్
గడిచ
కాపాడి యే దేవుడో గండములు గాచ
పసిబాలుని భూతకి పట్టెను వకటి<noinclude><references/></noinclude>
07sd3k2vzxn2aglob3piewbrsojo2ka
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1911
104
223318
577264
2026-09-07T15:46:01Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '824 వశముగాని బండి వడి విరిగి పడెను సురగాలి వక్కటి సుడిసి పడగొట్టె భారంపు మద్దులు పై బడత నుండె నందుండ యిందుండ న్యాయంబు గాడు బృందావనంబునకు పోవలె మనము కాటమరాజు కథలు గోనెల బియ్...'
577264
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>824
వశముగాని బండి వడి విరిగి పడెను
సురగాలి వక్కటి సుడిసి పడగొట్టె
భారంపు మద్దులు పై బడత నుండె
నందుండ యిందుండ
న్యాయంబు గాడు
బృందావనంబునకు పోవలె మనము
కాటమరాజు కథలు
గోనెల బియ్యాలు నేతి కావళ్ళు
వెలలేని రథములు వేట్కతో గదిలె
పరగంగ ముత్యాల పట్టు గుడార్లు
విస్తీర్ణమైనట్టి వెల్లగుడార్లు
కొమరొప్ప చక్కని కురువేరు
ఆగరు గంధము మంచి ఆలరు
వలసినట్లు తొలకరి వానలు గురిక
పొలము ఎక్కడెక్కడ పూరియు
నీరు వీరణంబులు డోళ్లు విరివి కైవళ్లు
యామారక వుదకము యంతయు
నరగలు రుంజలు నమర
మేపు
స్వన్నాయులు
సన్న వీరణంబులు చెంకులవు
వారనక'
కనక తప్పేట మేటికాలి
ఆమనైయున్నాది ఆవులకు మనకు
విడిచి పోదాము మనము వీరు
వడి వడి రేపల్లె వాడలబాటి
యడతెగక గోపాల యాదవసతులు
వారు గోపాల్కులు వాయువర్తనాల
వరుసతో కుంకుమ వసంతములాడి
తడబడుచు కదిలెను దామెనబండ్లు
యడతెగక మంకెన యెడ్లు గుడార్లు
గొడుగులు అరిగెను కోరకాపళ్లు
ఆకుల మావటీలు పోకల పెరికెలు
నీకతో పడిగెలు విండ్లు బల్లెములు
బొక్కిశల కోకలు బోనగావళ్ళు
కిక్కిరిసి కదిలెను బుక్కాయి
పెట్టెలు
కొమ్ములతో
పంచమ వాయిద్యములు మించి
మ్రోవంగ
యంచగల వేటతో యపుడు
నందుండు.
గోపాలవరులును గోపకన్నికలు
సంపదలు ఆయమున సమీపమున
వేగమే దొడ్లు వేసిరి పొదులు
వారంత బృందావనములో దిగిరి
దిగెను
బలరామ కృష్ణులు బృందావనములో విహరించుట
యెనిమిదేండ్ల బలభద్రు యేడేండ్ల వనములో తమయీరు వారును
తాము<noinclude><references/></noinclude>
tptu0rpz9bc3u7pf5f1abhpklzldc4f
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1912
104
223319
577265
2026-09-07T15:46:16Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ దూడల గాయుచు త్రుళ్లులాడుచును వాటముగ పిగిలి పువ్వుల బంతులు మధురమైన పండ్లు మానెక్కి తినుచు చుట్టి దొప్ప తేనెలు త్రాగి చుట్టిన పికిలి పించములు చుట్టును దొమ్ములా...'
577265
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
దూడల గాయుచు త్రుళ్లులాడుచును
వాటముగ పిగిలి పువ్వుల బంతులు
మధురమైన పండ్లు మానెక్కి
తినుచు
చుట్టి
దొప్ప తేనెలు త్రాగి
చుట్టిన పికిలి పించములు చుట్టును
దొమ్ములాడుచును
తలను
కుందెన గొమ్మలు గోరటాయులు
బాలలు వుంగరపు బంతులు చేసి
దినచు
యాం పదములు వాడి యేక్కిరి
వృక్షములు
దుముకుచు
లేయుచున
క్రొతకక పిల్లన గ్రోవు లూదుచును
తూత కొమ్ములు వూది
మడుగు వడ్డున నిలచి మడుగులో
కుప్పించి పురుకుచు కూత
తుదిపదముగాను అప్పుడు మచ్చము రీతి
అవి వూది ఆకు తీగె పుయ్యలలూగి
సరస గోపాల జనపాలకులూను
పదాలు బాడుచు పసిబాలకూలు
మునిగి యీదులాడుచు
మురితాడుకొనుచు
తొణికి బాలల ముంచి
ధుముకు లాడుచును
తరుముచును
మసలుచు గోపాల మనుజవర్గంబు
కోడె దూడల నెక్కి కొట్టి
పొదలెక్కి పువ్వుల పొదరిండ్లు దూరి
బలరాముడు వత్సాసురుని చంపుట
ఆలాగు విహరింప అంత నొక నాడు యీడేర్చి వత్తును యిమ్ము తనకు
వచ్చాసుకుండు వచ్చి కంసునితోటి
826
ఆశలే కంసుడు ఆవుడిట్లనియె:
విను రాజ
'స మయరూపున యొక్కడవు
నీవు
యిచ్చకంబులు బలికె 'యిటు
పోలు పొందు లేక భూతకి చెల్లె
క్రమమున తృణావర్తు
మదమణిచి చంపేటి మరి రూపు
గాలియై పోయ
తాను వక మాయతో నేడు
'దుఁడగీడు కృష్ణుండు దూడల
గాయగా<noinclude><references/></noinclude>
a520arsd92jw0410z8fstijwcari22l
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1913
104
223320
577266
2026-09-07T15:46:30Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '826 దూడరూపమై తాను దూడల గలసి పడుచువాడు కృష్ణుఁడు పట్టవచ్చినను పూడదన్ని శిరసు వుక్కణచి వత్తు' అని వచాసురుడు అంపించుకోని తాను దూడల గలసి తర్లకయుండె ము తరిపి దూడయై ముందరుండగను...'
577266
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>826
దూడరూపమై తాను దూడల గలసి
పడుచువాడు కృష్ణుఁడు
పట్టవచ్చినను
పూడదన్ని శిరసు వుక్కణచి వత్తు'
అని వచాసురుడు అంపించుకోని
తాను దూడల గలసి తర్లకయుండె
ము తరిపి దూడయై
ముందరుండగను
అంతట కృష్ణమ్మకు ఆ మాయ
హరి బలభద్రునికి ఆ సూత్ర
మరిగించ
కాటమరాజు కథల
వారి పగదీర్ప వచ్చిన హసురను
వడిసి నాలుగు కాళ్లు వకచాత బట్టి
యడమ చాతను బట్టి యదటవున్నట్టి
పొడుగు యంగకు గొద్దె పోయ
ప్రాణములు
తన్నుక తన్నుకు తాను బొర్లాడి
కన్నుల ప్రాణములు గ్రక్కున విడిచే
అసుర చెల్లిన బాలలు ఆర్చి
కూయుచురు
కొసరక చప్పట్లు కొట్టి అరిగిరిని
శ్రీకృష్ణుడు బకుని సంహరించుట
వకనాడు కంసుని పుర్రకొల్వులోను
బకుడనే వాడు బలుపు రాక్షసుడు
'నేడు నా ప్రతిజ్ఞ నేర్పుతో వినుమ
దూడలు బాలలు త్రుళ్ళేటి కృష్ణు
పొలము మేపుక వాడు పొదులకు
రాగ
తాను కొంగరూపున తర్లనివ్వక పట్టి
మెల్లెనె యీకెలు దువ్వి మేరువగతిని
ఆకాశమున పెదవి అవనిపై కలవి
పరచుక తన నోరు తెరుచుక యుండి
హరిని దూడల బాలలు అందరిని
బకుడు ప్రతిజ్ఞ బలికి అంపించ
వచ్చి
చందమున
ఆమడ పొడువున అవని మిన్నంది.
'బకుడు గళము దెరిచ బెళము
హరిబలములు యపుడు ఆ మాయ
తెలియ
బెదరక చొచ్చిరి కొండ బెళము
లోపలను
ఆదిమూర్తి కృష్ణమ్మకు ఆ మాయ
మ్రింగుదు కదల నివ్వక పెరిగె వాని గళము
మాధవు బాలలు మాయ యెరుగలేరు.
లోపలను<noinclude><references/></noinclude>
l2fvx60q0hk3uf8woj9093crs7k20pt
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1914
104
223321
577267
2026-09-07T15:46:54Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు క థ గళములో కార్చిచ్చు కాలాగ్ని వలెను పదిలేముగ వుండిన బకుడు తా వెరచి హరి బకుని శలవులు హస్తముల బట్టి వొప్పుగ గ్రక్కెను వకరిని చేరిపోనివ్వక చలగి కృష్ణుండు చీరి పారంగ...'
577267
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు క థ
గళములో కార్చిచ్చు కాలాగ్ని
వలెను
పదిలేముగ వుండిన బకుడు తా వెరచి
హరి బకుని శలవులు హస్తముల
బట్టి
వొప్పుగ గ్రక్కెను వకరిని
చేరిపోనివ్వక చలగి కృష్ణుండు
చీరి పారంగ వైచ శ్రేష్టి పొగడంగ
చిక్కకుండ
గోపాల్కులు ఆర్చిరి కోపంబుతోను
తప్పుడు కృష్ణుఁడు అతిధీరుడగుచు
827
శ్రీకృష్ణుడు పామును చంపుట
బకుని తమ్ముడు అన్న పగ
చెప్పిరి కంసునికి బకుడు
బాలలు దూడలు పడిరి నోట్లోను
చెల్లినవార్త
యెరిగి కృష్ణుండు వానియ (దమున
నిలిచె
యీదుకొరకు
గుటగుట పాముకు గ్రుక్కిళ్ళు బుట్టె
పగిది
నపుడు
చుక్కల పొడువున సూర్యుని
పెనుబామును కంసుడు పెట్టెంపె
వాయు వేగమున వింజాద్రి నడుమ
వనచరులు భూమికి వచ్చిన రీతి
'పరిచను నాలుక బాటల వెంట
ఆకాశము భూమి అంటించి నోరు
భీకరంబుగ గాచి పెనుబాము
పేట పేట యముకలు వెళ్ళున విరిగె
వేగమే పూపిరి వెళ్ళక మరియు
పగిలి పాము వెన్ను పాయలై పోయ
వెన్నున అందరు వెళ్ళిరాగాను
వెన్నుని పేరని నెల కృష్ణుండు
అక్కడ నిర్వహించి అందరిని గా
అసుర చెల్లిన సురలు ఆనందమందె
పుష్ప వర్షములు గురిక
సె
పొగడి రందరును
రంభ పూర్వశి మేనకాప్సరస శ్రీలు
రంగుగా సందరు శ్రీరాముని బాద
శ్రీకృష్ణుడు గోపాలురతో గూడి చల్దులారగించుట
వలలో బడ్డరీతి వారందరూను
నఖాసురుని జంపిన నల్లని తండ్రి
వేగమే వక కొలనుకు వేంచేయు
కృష్ణ
దూడలకు బాలలకు దూపక దీర
అక్కడ అమృతము త్రాగి అలమట
దీర్చి<noinclude><references/></noinclude>
0pklo1xca3azy98deqg60vuls5gey9b
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1915
104
223322
577268
2026-09-07T15:47:10Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '828 వడియ బోసిన పెరుగు వాసించు కాటమరాజు కథలు యాదవులు సురలుగా యెరిగి నట్టి మాధవుండు మీగడ పెరుగును మేలైన యట్టి మది సమ్మదము నొంది మనుజులు గుడిచి సరసమున పూరుగాయ సద్దులు హరి బంతి...'
577268
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>828
వడియ బోసిన పెరుగు వాసించు
కాటమరాజు కథలు
యాదవులు సురలుగా యెరిగి
నట్టి
మాధవుండు
మీగడ పెరుగును మేలైన యట్టి
మది సమ్మదము నొంది మనుజులు
గుడిచి
సరసమున పూరుగాయ సద్దులు
హరి బంతిని గుడిచిరి ఆ బాలకులు
వకరిచేత సద్ది వకరు భుజియించిరి
విక విక నవ్వుచు వీరు వారనక
పూరగాయల నోరు పూరించు
వోరి యని కృష్ణుని పరిశాడు
కొనుచు
చెల్లించి తుళ్లంగ చెదరె దూడలును
తల్లి అవియన్ని తలబడి పోయ
పచ్చిక మేయుచు పశువులు
గలియక
అచ్చట లేకున్న అందరు జూచి
ది పచ్చితమ్మరి యిట
చూడుమనుచు
కొనుచు
యందు బోయనొ యనుచు
యీగి పొదరిండ్లు
బాలలు అందరు హరిబంతిని గుడువ
అంటోది బిలములో అమృతము
బుట్టె
కుంచెరుగు చుట్టును కూడి రందరును
చెట్లెక్కి కృష్ణుని చేరి పిలుచుచును
గట్లెక్కి చూచిన కానరాకున్న
బ్రహ్మదేవుడు శ్రీకృష్ణుని పరీక్షించి పరాభూతుడగుట
భావింప శారదపతియైన వాడు
అడవిలో దూడల ఆ బాలకుల
దేవదేవుడు యా బ్రంహ్మదేవు
'వేదాంత వేద్యుడో వేరె మరినకర్
తాను వక బెళమున దాచె నా
డిట్లనియె:
బ్రహ్మ
గోవిందుడా బ్రంహ్మ గుణము
యితడు మచ్చావతారుడో
తా నెరిగి
మనుజుడో లేక
భావజు జనకుడు బ్రంహ్మ
మాకు తెలియవు విష్ణుమహిమెలు
డింప
తరుచు'
యే యావుకు యే దూడొ
చక్కగా యీ సంధి తానును దెలసి
యెటువంటి రూపొ<noinclude><references/></noinclude>
fzzv6kkjaah1cge68p3iwoiqsrv3r7n
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1916
104
223323
577269
2026-09-07T16:02:13Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ ఆయాదూడల రూపు అన్ని యు యే తల్లికి యే పురుడొ యెటువంటి పిలుపొ అంత బాలల రూపులన్నియు తానె మునపటికన్న అధికమై మోహంబు హెచ్చి కన్నుల గప్పుక గారవమున బెంచ ఆ ధన్వ లప్పుడు అల...'
577269
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
ఆయాదూడల రూపు అన్ని యు
యే తల్లికి యే పురుడొ
యెటువంటి పిలుపొ
అంత బాలల రూపులన్నియు తానె
మునపటికన్న అధికమై మోహంబు
హెచ్చి
కన్నుల గప్పుక గారవమున బెంచ
ఆ
ధన్వ లప్పుడు అలిమి లేగలను
పొదిగి కుడువ పాలవర్షంబు గురిక
దాచిన దూడలకు తగిన బాలలకును
ఆపు దాపై యుండె హరియు
శ్రీకృష్ణు
డిప్ప కుండ బ్రతుకులు గలిగి
యాడాది వర్తించి రెరుగక మాయ
చిన్న బోయి బ్రంహ్మ సిగ్గున నోడి
చిన్ని కృష్ణుని జూచి శ్రీహరి యనుచు
స్క్రిష్టి నిర్వహించె సిద్ధీశుడనుచు
సాష్టాంగ మొసగి యా
సర్వేశ్వరునకు
'కాపు ధర భక్త గజ వరద! నన్ను
కావవే వైకుంఠ ఖగపతి నన్ను
కావు కమలనాథ। కావు నా తప్పు
నీవే ఆదిమూర్తివి నీవే సకలంబు
నీవే యుగములు నిల్పిన తండ్రి
నీవు నను మన్నించు నీలవర్ణుండ!
తెలిసి తెలయగలేను దిక్కు దేవేశ్య'
చలగి ప్రార్థనజేసి శారదపతియు
బాలల దూడల బ్రంహ్మ తాదెచ్చి
చాల వేడి హరి సన్నుతిని 19 నిలిపె
కమలనాథుడు బ్రంహ్మను కరుణించి
తమ దూడలు బాలలు
తమరంత కూడి
తమ యిండ్ల కేతెంచి తల్లుల గలసి
యాడాది నాటి మాటలు యీ పొద్దె
యన చు
ఆడుచు బాలలు అతి వేగిరమున
తల్లిదండ్రుల వలసి తమ
ముచ్చటలు చెప్పిరి
చిన్నవాండ్ల దూడల చెట్లలోపలను
మిన్నంది పెనుబాము మ్రింగెను
తమను
చిన్ని కృష్ణుడు తాను చీరి తా చంపె
అందరి తల్లులు అలమటపడుచు
కీర్తింపుచుండిరి కృష్ణరాములను
బలరాముడు ధేనుకాసురుని వధించుట
బలభద్ర కృష్ణులు ఆట
కొన్నాళ్లు యాదవకుల పుంగవులకు
పన్నె మీరగ యవనవైసులు 20 వచ్చి
19. సన్నిధిని 20, యౌవన వయసులు
పాయంబుతోను
829<noinclude><references/></noinclude>
fdlnwzbhjzonamtfdwmqw3yzsty9or7
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1917
104
223324
577270
2026-09-07T16:02:26Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '880 కదసి గోవులచాల కాయంగ బట్టిరి ఆ లక్ష గోపాల్కులందరు మరియు కొలచి కాచిరి మరియు గోగణంబులను పనిపడి చేయుచు భక్తి యాదవులు నేను వెంట దిరుగుచు విహరించి రంత అంత శ్రీకృష్ణుడు అమరవల...'
577270
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>880
కదసి గోవులచాల కాయంగ బట్టిరి
ఆ లక్ష గోపాల్కులందరు మరియు
కొలచి కాచిరి మరియు
గోగణంబులను
పనిపడి చేయుచు భక్తి యాదవులు
నేను వెంట దిరుగుచు విహరించి రంత
అంత శ్రీకృష్ణుడు
అమరవల్లభుండు
వంతుకెక్కిన తాటివనముకు వచ్చి
చెప్పిన నందరు చెల్లింపుకొనుచు
శోధించి యావనము చొరబడి పోయి
బలరాముడా తాళ్ళుపట్టి సందిళ్ళ
జలజల రాల్చుచు చెయిముట్టి తినుచు
బెర్లించి యా వనము చలమున
శోధించి
తర్లక ఫలములు తా మారగించిరి.
కోటమరాజు కథలు
కరచి చంపుదు ననుచు
ధేనుకాసురుడు
గాండ్రు మనుచు
గార్ధనం రూపున గాండ్రు
పెద్ద రంతున గుయ్య పెకళె
వృక్షములు
అదిరెను గిరులు అసుర ఆర్పిళ్ళత
తరిమి కరుతుననుచు దైత్యుండురాగ
పరుతెంచి బలభద్రు పట్టుకునెవాని
పదర నివ్వక సింహపరాక్రమము
చేసి
ధేనుకాసురు బట్టి విసిరే బలరాము
వాని తాటితో గొట్ట వాపోవుచు గూలె
వాని బంధువులు ఆ వనము దిగనాడి
కనిపించుకో వెరచి కదలి
దేవతులకు వెక్కసి ధేనుకాసురుడు అన్న బలరామునకు అంత
ఆ వనము చొరను హరిహరుల
రందరును
కృష్ణుండు
వశమై
ఘనమైన మందుకాయ మిప్పించి
హరి బలభద్రుని యాదవుల నెల్ల
వినయంబుతోడుత యింటికి బనిచి
శ్రీకృష్ణుడు కాళింగుని మర్దించుట
తన గోపకులు ఆవులు తానును వేగ అదిజూచి మాధవుడు
కానరాని మడుగు కాళింగుమడుగు
యాదవులతోను
కాళింగు చాతను కాలాగ్ని పొగలు
నీళ్ళలో పొగలెగసి నిలిచను :
'యీ విధంబున పొగలు యేమిటను
"మింట
vi
'వెగచు
1<noinclude><references/></noinclude>
57gphsuwnxtc3hg5d4aq7qrret6wbi7
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1918
104
223325
577271
2026-09-07T16:02:50Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ మడుగు లోపల చిరునుంట లెక్కడివి వడిగొని కాళింగు పుండుటే నిజము రతి భూచర జలచర బొరయుచు మడువులో ఖేచరంబులను బొరసియున్నాడు ప్రాణికోట్లను వీడు బ్రతుకనిచ్చీ నె వీని చాత...'
577271
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
మడుగు లోపల చిరునుంట
లెక్కడివి
వడిగొని కాళింగు పుండుటే నిజము
రతి భూచర జలచర
బొరయుచు మడువులో
ఖేచరంబులను
బొరసియున్నాడు
ప్రాణికోట్లను వీడు బ్రతుకనిచ్చీ నె
వీని చాత జీవజంతువులు బ్రతుకు
దేలాగు:
కాళింగు మర్దింతు కాతు శరణన్న
వెళ్ళగొట్టకున్న వివరింబుగా 'దని
చోరరక్కసుడై సోముఖాసురుడు
అరిగి వేదములు గొనుచు అంబుధి
కరిగె
జలములో మచ్చమై సాధించినట్లు
చెర్లించి వక కడిమిచెట్టు తా నెక్కి
కాళింగుపై ధుమికే ఘనుడు శ్రీకృష్ణు
కాళింగు డప్పుడు కడుపుగ్రమునను
విసిరి తోకనుగొట్టే విషపుకోరలను
గాసిలి కృష్ణుని కరచిన యపుడె
వజ్రదేహము కరువు వశముగాదాయ
దంతములు వదిలెను దవడలు
తావుదరి పురికి తల్లడగొనుచు
ఝడిసి యా రేపల్లె చాటి వేగంబె
వడివచ్చి నందునికి వార్త వినిపించిరి.
నందుండు భయపడి నందగోపకులు
శ్రీబాలగోపాల శేకరు చూడ
నాబాల గోపాలు అందరు గదలి
యదువంశము తాము యశోద వచ్చి
వెతపడుచు ఆ మడుగు వెలపట
లేగలు ఆవులు లెఖింపరాదు.
వగచుచు యా మడుగు వడ్డున
పక్షులు వెలవెలపాటున నప్పుడు
వీక్షింపుచుండె నా వెన్నుని జాడ
ఆడల
నిలిచి
891
పశు పక్షి జనముల పరగు ఘోషంబు
విశదమై యా మడుగు వెల్లివిరియంగ
దివ్యమూర్తి కృష్ణుండు దేహంబు
కవగొని మెలగిన కాళింగుడపుడు
నడుముపూసలు కదిలి నలినలి ఆయ
వడిబడి కాళింగు వుడిగె నచ్చటను
పద్మనాథుండు పడిగెపై ద్రొక్కె
పద్మాసనాదులు ప్రస్తుతి గాయ
నొచ్చె
అంత శేషు చిక్కి హరిని
తకధిమికి తోరిగణ తధిగణ యనుచు
ముక్తి పదమును జంద ముష్టి
చుట్టుకునెను
పాదముల
మెదలకుండగ పట్టి కాళింగుడపుడు
గోవిందుడని తెలియక
తాండవంచాడంగ శేషుని తరుణులు
వచ్చి
గోపాలవరులు కాళింగు భార్యలు. కన్నీరు బెట్టి<noinclude><references/></noinclude>
lkev220itb9l17vst4hvvajnw469imz
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1919
104
223326
577272
2026-09-07T16:03:23Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '882 కాటమరాజు కథలు 'శరణు ఆదిమూ ర్తిః శరణు విష్ణుండ బాల కృష్ణుడు పాము భార్యల కనియె: - శరణు కటాక్షణ! శరణు రక్షింపు కావున అపరాధి కబట చిత్తులము కావవే విషపాది ఖర్ములము మేము పురుష భిక...'
577272
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>882
కాటమరాజు కథలు
'శరణు ఆదిమూ ర్తిః శరణు విష్ణుండ బాల కృష్ణుడు పాము భార్యల కనియె:
-
శరణు కటాక్షణ! శరణు రక్షింపు
కావున అపరాధి కబట చిత్తులము
కావవే విషపాది ఖర్ములము మేము
పురుష భిక్షము బెట్టి పూ పురుషుని
గాయు
పురుషోత్తమా మాకు బుద్ధి చాలదును'
ఫణిరాజ సతులిట్లు ప్రార్థింపగాను
ప్రాణములు గా నా పద్మనాథుండు
'పుడు వారధి కడకేగుడి
యిచ్చట నుండక
కోర జంతువులకు ప్రాణము
కొద్దీక యున్న
కదులు' మన్న యపుడె కాళింగు
సతులు
'వాలాయముగ అష్టదశ వర్ణములు
వారు
పురగంబు పేరును పురుదాళ్లు పెనసి
కోరి మిమ్ము వరుసుకుందురు
నమ్ముడి '
అని మడుగు వెళ్లి హరి తాను రాగ
గొనకొని యాదవ గోపకాళ్లు
ఆకాల గోపాల అమ్మ యశోద
అప్పుడు నందుండు యెదురుగా వచ్చి
యదురుగ వచ్చి యెత్తుకునే కృష్ణుని
'అందేల పోతివి నందన! నీవు
కరిచెగా కాళింగు వెరచితివొ తండ్రి!
బారి గడచి పాముచే పద్మనాథుండు'
మరి కుమారుని గలసి మమత
'నీ పాదములు సోకె నిహపరములు
గోపెమ్మ
గలిగె
వగచను రోహిణి వగచ నందుండు
స్వామి! మాకిప్పుడు వక సద్గతి
చూపు'
వగచిరి గోపాల వరులు గోపికలు
శ్రీకృష్ణుడు కార్చిచ్చును మ్రింగుట
కలసి అందరురాగ కంసమాయలను
వళేకారముగా వచ్చి కార్చిచ్చు
'కరుణించు వో కృష్ణ కార్చిచ్చు వచ్చ
దిక్కుమము కావవే దేవ దేవేశ!
మంది మీదను పెనుమంటలై రాగ.
చిందర వందరలై రి చెదరి
గోపాల్కులు
ఎక్కడ యరుగ' మన్న యాదవుల
తన గోపకుల తల్లి దండ్రులను
వెన్నుడు అందరిని వెరవక మనుచు
హరికి మొర బెట్టుచు అలమట
పడుచు
హరి ఆకాశముకు అంటను చెరిగి
21. వలయాకారముగా
చి<noinclude><references/></noinclude>
gf0c9ox7rgw01scxje1zw8b3dmhjops
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1920
104
223327
577273
2026-09-07T16:03:36Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ మీరి వచ్చిన కార్చిచ్చును మ్రింగె నా కృష్ణుడు పానంబు చేశ దిక్పాలులు బొగడ చిన్ని కృష్ణమ్మకు చెయ్యె త్తి కన్నతల్లి వారు గారవింపుచును భయ భీతు లేక రేపల్లెకు వచ్చిరి...'
577273
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
మీరి వచ్చిన కార్చిచ్చును మ్రింగె
నా కృష్ణుడు
పానంబు చేశ దిక్పాలులు బొగడ
చిన్ని కృష్ణమ్మకు చెయ్యె త్తి
కన్నతల్లి వారు గారవింపుచును
భయ భీతు లేక రేపల్లెకు వచ్చిరి
888
బలరాముడు ప్రలంబాసురుని చంపుట
ఆటలు తలపెట్టె బంతు లాడుద
ఆనందములు ఆ వనమున ఆవులు
గాయ
ప్రళయకాలాల పాటు శెక్తి మెరసి
ప్రలంబు డనేవాడు పలికె కంసుని
తోటి
'చలమున ధేనుకాసురుని చంపిన
కృష్ణుండు
బలభద్రుడు తాను పరిణేన యుండె
తన చెలికాడు ధర గూలగాను
తనకు అన్నము గుడువ ధర్మమా
బ్రతుక
బలభద్ర కృష్ణుల ప్రాణంబుతోను
తెల్పి చెప్పినవార్ని తెత్తునా బిరుదు
గోపాల వేషంబు గొబ్బున దాల్చి
అంపించు' మనే తిరిగి అరిగే
తిరుగంగ ప్రలంబుడని తెలిశ
హరి బలభద్రునికి ఆ సూత్ర
వెను వెంట
కృష్ణుండు
మెరిగించ
గుట్టు ప్రలంబుడు కూడి వారితోను
మనుచు
బంతులాడుదామని పందెములు వేసి
రోడినాను
'వచ్చించక యాట యవ్వ
చింత బొంకగ నాల్గు చేవాట్ల మేర
వంతున గెలచిన వారి మోసేది'
ఆనుచు వుద్దీలు సయ్యన బట్టించి
కినిసి ఆడిన ఆట గెలిచె బలభద్రు
ప్రలంబు డోడెను బలభద్రు డెక్కె
ఆకాశము పొడువు అ రక్కసుడు
యెక్కడ యెదురు లేక యెతుక
బెరిగి
కోపించి బలరాము వీపుననుండి
దీపింప మరియును దీప్తులు మెరియ
కాకతోడుత నెత్తురు గ్రక్కను గుద్దె
అక్కడ ప్రలంబుడు అవని పై గూలె
కూలిన గోపకులు కొండకూతలు
53)<noinclude><references/></noinclude>
6cocez64nfa2cl8gyimmcr31t1lsuov
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1921
104
223328
577274
2026-09-07T16:03:49Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '884 యలమి సంతోషమున యెదువంశ రేపల్లె కేతెంచి కూడుదామనుచు మంత కాటమరాజు కథలు గోపాల్కులు విహరించిరి కొన్ని గోపికా వస్త్రాపహరణము కాపాడుచు ధేశ్వల గాయుచు కృష్ణుండు వేసంగి కాలంబు...'
577274
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>884
యలమి సంతోషమున యెదువంశ
రేపల్లె కేతెంచి కూడుదామనుచు
మంత
కాటమరాజు కథలు
గోపాల్కులు విహరించిరి కొన్ని
గోపికా వస్త్రాపహరణము
కాపాడుచు ధేశ్వల గాయుచు
కృష్ణుండు
వేసంగి కాలంబు వేటలు మీర
ఆ సతులు భ్రమయించి రంత నొక
ముదముతో పసపార్చి ముచ్చట
పడియు
దీని ములకు
అంతట యమునలో అలదుర్గను
నిలిపి
వీర గంధముశాస విరుల దండలును
పరపూర్తి బోనములు పబ్బములు
'భూమేలు శంకరునికి
జడ కొప్పు గృహముగా చేసిన
చేసి
సుదతు లందరు తాము
చోద్యవేద్యముగ
గంగ
తెగ వెండిన మానులు తమిని.
గోపాలుడు విభుడుగా కోరిన కోర్కె
చిగురొత్త
మాపాలిట గలిగి మది వస్తి వైన
మగువు లందరు తాము మరి
వేళపాలలు యెరిగి అలాపమునను
ముత్యసరి చీరెలు ముత్యాల పోలు
చోద్యపడగ ముత్యాల నివ్వాళి మురియుచు మేము
కొండగ బారి గొరియలను
కల కల గంధర్వ గానంబు గాను
వేణునాదము బద్దె విరహములు
యనయంగ సుదతులు ఆందరు
మోహించి యాధవ ముదిత
బట్ట
మరియు
అందరు
మహిమెల మాధవునికి మర్లుకొనిరంత
నాతులు వుబ్బుచు నదికి యేతెంచి
కోర్కెతో యింటింట కొమ్ము తగర
కొలుతుము మేమన్న కోర్కె లీడేర్చు
వో కృష్ణాజ౩ రాశి| వో తల్లి మాకు
శ్రీకృష్ణు మొగడుగా చేసి రక్షించు'
అని మ్రొక్కి అచ్చోట అనువైన
మడుగు
ఆవేగ జలక్రీడ తాడు మనుచు
పట్టు చీరెలు విడిచి పసపు తా మండి .
కోట మేటాడుచు కొలనులో చొచ్చి<noinclude><references/></noinclude>
i5nelq6xrg8ayt8nl2mvf91knlvisp1
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1922
104
223329
577275
2026-09-07T16:04:44Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ ' పై నీళ్లు చల్లుచు పరుకు లాకుచును 'వో యక్క! కృష్ణుని వలవలె' అందరు అన్ని ముఖములయి ఆటు ననుచు మాధవుని కనుగొని మడుగులో మునిగీదు లాడుచు మురికాడు ధుమికిరి కౌనుచు యమునలో...'
577275
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ '
పై నీళ్లు చల్లుచు పరుకు లాకుచును
'వో యక్క! కృష్ణుని వలవలె'
అందరు అన్ని ముఖములయి ఆటు
ననుచు మాధవుని కనుగొని మడుగులో
మునిగీదు లాడుచు మురికాడు
ధుమికిరి
కౌనుచు
యమునలో యీదుచు
హెచ్చరింపుచును
కిలకిల నవ్వుచు జలక్రీడ సల్పుచు
జలములో చెలులిట్లు చెర్లింపుచున్న
తెలసి కృష్ణుండు తన చెలికాండ్ర
విడిచి
వడి నవ్వుచు వచ్చి వలవ లెత్తుకొని
అంగణలు గట్టినవి అవి మైల యనక
దొడ్డుగా కంగిట దొరకొని చేర్చి
మగువ లెరుగకుండ మానికడ కేగి
కానరాని గుబురు కడిమి చెట్టనగ
పొన్న యెక్కి అలదు
పొడగాన కుండ
పొన్నచెట్టు యెక్కి పొంచి తానుండె
స్థానము చాలించి సఖియ లందరును
వలువలున్న చోటికి వనితెలు వచ్చిరి
యిక్కడ నున్న కోకలు ఎక్కడ
నిలువక కూర్చుండిరి నీళ్ల లోపలను
నెలత లందరు తాము నెరిసిగ్గుతోను
వదిగి కూర్చుండి తలవంచి సిగ్గునను
తత్తరపడుచు యా తరుణు
ముక్కు మీదను వేలుమూసి
అందరును
నవ్వుచును
చెక్కిట చెయి జేర్చి సిగ్గుల పడుచు
వకరి చాటుకు వకరు వదిగి
అలుకుచును
'కొమ్మలార! వినరే కొమ్మల నడుమ
నెమ్మది నున్నాడె నీలవర్ణుండు
పిన్నవాడె చూడ పొన్న పైనున్నాడు
నన్నేమి' జూచెనో నల్లని హరియు'
అచ్యుతుడు చూడంగ అప్సరసశ్రీలు
కుచములు చూపక కురులు గప్పు
కొనిరి
కొమ్మనాంగణు లపుడు కొమర వైసు
శ్రీలు
యవ్వరెరుగ కుండ యెత్తుక పోయిరి
పొదరిండ్లలో ప్రొద్దు పొడుపు
తామరపాకులు దెంచి తమ రొమ్ములు
దాచిరి
కానరాదు
అంగమొలతో నున్న అంగనామణులు
యిందెవ్వ రొచ్చిరే
భంగపడుచు అంగ భంగములు,
యిందుముఖులార!
మూసిరి
885<noinclude><references/></noinclude>
4hb22ifytoj7ddwyb1w8pvaf776r54l
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1923
104
223330
577276
2026-09-07T16:04:56Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '888 సిగ్గు బాతను మరియు శిర సే త్త మగువలందరు యా మాధవునితో 'రవ్వకాయకు కృష్ణ రాయుడ! కాటమరాజు కథలు వెళ్ళి వచ్చేమయ్య మా విపన్నము వెరచి వినుమ ననిరి: చెప్పిన పని తాము చేసేము స్వామిః...'
577276
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>888
సిగ్గు బాతను మరియు శిర సే త్త
మగువలందరు యా మాధవునితో
'రవ్వకాయకు కృష్ణ రాయుడ!
కాటమరాజు కథలు
వెళ్ళి వచ్చేమయ్య మా విపన్నము
వెరచి
వినుమ
ననిరి:
చెప్పిన పని తాము చేసేము స్వామిః
గొప్పళి చీరెలిచ్చి పొమ్మనవయ్య!
వాలాయముగ రమ్మన్న వచ్చేము
మమ్ము
శ్రీ కృష్ణ
అత్తింటి కోడండ్ల మందరము తాము
అత్తమామల చాత అరడి శాయకు
పుట్టింటి బిడ్డలము పుండరీకాక్షః
యెట్లు వ స్తిమి మేము యెరిగి
యిలిటపు వారము యిలు వెళ్లరాదు.
తల్లిమరుగు బిడ్డలము తమకోక
మోసపోతిమి తాము మొగి
చలమేల మ్రొక్కేము సన్న లేలయ్య
నిత్య నీ శావ జేతుము నీలవర్ణుండ!
శ్రీకృష్ణ వల్లభః మా చీరె
లియ్యవయ్య
యేటికి యిట్లాడ యాలయ్య కృష్ణ!'
గోపకాంతల జూచి గోవిందుడు
లిమ్ము
భామలు యీ రీతి బ్రతిమాలగాను
స్వామి పక పక నవ్వి చప్పట్లు
నామయ్య
గొట్టె
వసుదేవ పుత్రః మా వస్త్రంబు లిమ్ముఁ
మనుములు గుడిచేది మావారు విన్న
వెన్నుకలకు లోనైతి
యదుకులో తముడః
మొగవారు విన్నాను మోసంబు
గోవిందుడు తా బలికె గోపకాంతల
'మొలబంటి నీళ్ళలో వెళ్ళి
ముదితలార మీరు
గూడి
సీలబంటి నీళ్లలోకి శీగ్రమే రారే
తమకు
నగుబాటు శాయక
మాచీరె లియ్యవయ్యః
యిరుగు పొరుగు వారు
యీవార్త విన్న
పరాచికంబౌను వో పద్మనాభః
యాలయ్య మా పట్టుచీరె లియ్యవయ్య
నీళ్ళలో తడవాయ నిలుచుండలేము
వాలాయముగను'
కేరుచునున్న యా కృష్ణుని జూచి
మూకగా మీరంత మును వెనుక రాక
వకరి చాటుకు నొకరు వయ్యనబోక
చాటుగ వకచెయ్యి బాటు బెట్టుకోక
బట్ట బయిటికి రారె వో భామలార
వలువలు యిచ్చేను.<noinclude><references/></noinclude>
eat5e62yxvcldys7sz21gsf8s3fpd97
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1924
104
223331
577277
2026-09-07T16:05:10Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు శథ తరుణులు యిక తమకు తరము గాదనుచు నీళ్ళలో వెళ్ళి వచ్చిరి నెలతలు వేగ కాళ్ళు కూడబెట్టి కలికి సుందరులు బేడి నప్పచ్చి బెల్లములపైన చాట్లుగా చేతులు సవరించుకోని భామలు మ్ర...'
577277
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు శథ
తరుణులు యిక తమకు తరము
గాదనుచు
నీళ్ళలో వెళ్ళి వచ్చిరి నెలతలు వేగ
కాళ్ళు కూడబెట్టి కలికి సుందరులు
బేడి నప్పచ్చి బెల్లములపైన
చాట్లుగా చేతులు సవరించుకోని
భామలు మ్రొక్కిరి బాలకృష్ణునికి
'వంటి చాత మ్రొక్కితే పప్పదు
తనకు
రెండు హస్తములెత్తి మ్రొక్కుడి
ర
తరుణులు యిక తమకు తరము
చేతులెత్తి మొక్కిని చెలియ
:887
లందరును
పక పక నవ్వెను భావజగురుడు
విక విక నవ్వెను వెలదుల జూచి
కోకలు యిచ్చి కరుణించ
గోపకాంతలను
వలవలు ధరియించిరి వారంత వేట్క
చెలియలు రేపల్లె, చేరి సుఖియించిరి
శ్రీకృష్ణుడు విప్రకాంతలకు వరమిచ్చుట
అంతట చెలికాండ్లు అందరు క్లాముకుడువబెట్టగరాదు కుడువంగ రాదు
వంతుమీరగ ధేన్వలవారు
పొమ్మన్న వారు వచ్చి
పురుషోత్త ముకు చెప్పిరి
గోషాల్కు లాకళ్లు గొంటిమి యనిన చెప్పిన వారితో చెప్పె కృష్ణుండు
అప్పుడు కృష్ణుండు యాదవుల
می شاه
శనియె:
'రారోయి నాభ కు రావుల వనములో
చేరువ యాగంబు సేయుచున్నారు
మా పేరు చెప్పిన మంచి యన్నంబు
విప్రజ్ఞాంతలు దైత్తురు వేంచేయు '
పోయి యాదవులు భూసురులు
మనిన
``నడిగిరి'
'యగసిద్ధంబైన యట్టి యన్నంబు
అజ్ఞానులగు గొల్లలు అడుగంగరాదు
'విపుల నడుగకుడి విప్రకాంతల
- నడుగుడి'
అప్పుడు నడిగిన ఆ విప్రసతులు
పప్పుకూరలు మంచి
ఫలరసాన్న ములు
మెప్పుగల వస్తువులు మేలైన
పిండివంటలు
పరిమెళాన్నములు పణతు లందరును
కోరి బిందెల జేర్చి గొబ్బున లేచిరి
పుణ్య సంధ్యలు దీర్చి భూసురులంత
కణగి మధ్యాన్న కాలంబునందు<noinclude><references/></noinclude>
myslvo8c26m8yixfy4z4pb3zhhw5lm3
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1925
104
223332
577278
2026-09-07T16:13:18Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '888 కాటమరాజు కథలు బాలలు పతులును బంధుజాలంబు అన్నము భుజియించి వలవదు యిటు రమ్ము వద్దన్న ఆభయ స్తమిచ్చ వినక అప్పుడు విప్రకాంతలు అడిగిన వచ్చిరి కాంతలు వల్లవుల వెంట తెచ్చిన వస్తు...'
577278
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>888
కాటమరాజు కథలు
బాలలు పతులును బంధుజాలంబు
అన్నము భుజియించి
వలవదు యిటు రమ్ము వద్దన్న
ఆభయ స్తమిచ్చ
వినక అప్పుడు విప్రకాంతలు అడిగిన
వచ్చిరి కాంతలు వల్లవుల వెంట
తెచ్చిన వస్తువలు తేనె అరిటిపండ్లు
అప్పుడు కృష్ణునకు అర్పణ చేసిరి.
వరము
కరుణతో తానిచ్చి కదిలే
మాధవుండు
గోపాల్కులు యాదవులు గుంపులు
ఇంద్రుని పూజింపవలదని శ్రీకృష్ణుడు యాదవులకు
తల్లి మందుకు వచ్చి తానున్న వేళ
నందుడు మొదలైన
మంద యాదవులు
యింద్రుని ప్రార్థించి అందరు ననిరి
'ప్రళయంబుగా తమ పశుబాలలూను
యేమి కొదవయు లేక వెలయు
మదను
చెప్పుట
మందలకు వాడెవరు? మనకేల
నతడు
కాలమునకు కర్త కాలకంధరుడు
కాలము మేలై తె కలుగు వర్షంబు
ధారుణి పండును ధన ధాన్యమూలు
యీ రీతి పూరి నీళ్ళకు యీశ్వరుడె
కాక
అమనిగ పూరి నీరు అన్న
మమృతంబు
క్షేమాన వుంటిమైన సేతుము
యాగంబు
యింద్రునికి పనియేమి
యీ లోకమందు
.
యెందున యీడేరదు.
యింద్రయాగంబు
దేవేంద్ర పబ్బము దిశలే యెరుగ 'చంద్ర శికరు నెరుగము యింద్రుడే
వేవేగ 'సేతు' మనిన విని కృష్ణుండు
కాక'
నవ్వి
సతులు పురుషులు సంభ్రమంబునను
'చంద్రశేకర
యాగానికి విందులు చేసి
యిందు డెవ్వరును?<noinclude><references/></noinclude>
kvhr5n50cqcoeqfi8c0et1df3uwegbh
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1926
104
223333
577279
2026-09-07T16:13:33Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు క శంకరుడు లేక కొనసాగపు పనులు పంచ పదార్థములు పరపూర్తిగాను కొంచరాండి మీరు గోవర్ధన గిరికి సకల లోకారాధ్యు సర్వేశ్వరుండు ఆకడ నున్నాడు అనుమానము లేదు' విహితంబు గాదు విను...'
577279
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు క
శంకరుడు లేక కొనసాగపు పనులు
పంచ పదార్థములు పరపూర్తిగాను
కొంచరాండి మీరు గోవర్ధన గిరికి
సకల లోకారాధ్యు సర్వేశ్వరుండు
ఆకడ నున్నాడు అనుమానము లేదు'
విహితంబు గాదు వినుడి చెప్పెదను
నేను చెప్పిన మీకు నేరంబు లేదు.
యింద్ర దూగంబంత యెందు
బొందకుండ
విందులు చెరుపు'మని గోవిందుడు
కల విచ్చ
888
ఆదివిష్ణు యిట్లనిన యాదవ వరులు
పలికిరి యాదవులు బాలకృష్ణుని
తోటి
గోపాల వర్గంబు గొదకొని యార్చి
యా పదార్థము కొల్లలాడి
వెయి వేల విధముల వేట్కతో
భుజియించిరి
వచ్చి
యేతెంచి నారదుడు వింతయు చూచి
'యింత యెరిగింతును యింద్రుని'
కనుచు
చెయ్యెత్తి మొక్కుచు చలగి
గోవర్ధన గిరికి
వలంపూరి తిరిగి వారు పూజించి
చాల పదార్థములు సమర్పించి వేగ
గోపెమ్మ నందుడు కోరి వేడంగ
అక్కడ కృష్ణుండు తన ఆప్తుల
కొండీడు దేవేంద్రు కొలువుకు వచ్చి
'పుండుమ సురరాజః వక పెరుగ లేవు
నిన్ను తిరస్కరించి నిన్ను బోనాడి
చిన్ని కృష్ణుడు యంత చేసినా చెల్లె
పండు వంటి యగము ఫలములు
బిల
'మొక్కలకు కర్తను ఆదిమూర్తిని
తాను
తాను వుండంగ పరదైవము గొలువ
దుండగీడు కృష్ణమ్మ దూషించ నిన్ను
ఘోరతనంబున కొల్లలాడించ'
ఇంద్రుడు కోపించి యాదవులపై రాళ్ల వాన కురిపించుట
అన్నంత దేవేంద్రుడు హాగ్రుడై
యీ ఘడియలో కూల్చకున్న
మండె
'
'పుడమిన యగము పూజ జరచిన
ప్రళయమైన మేఖముల పైనంబు
వాని
చేసి
యజ్ఞంబు చెరచిన యాదవపతిని
54)<noinclude><references/></noinclude>
t1s2r6p2g70jbo2evepyyny0rpg6tnk
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1927
104
223334
577280
2026-09-07T16:13:48Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '840 'ప్రళయమైన పరుషము పట్టు పొమ్మనిన రవగాలి మేఖములు రథములు గదిలె కావురుగప్పి వానకాళ్లు దిగె మించి మేఖము పడమర నడిచ మోళ యుగము చూపి మెరిశ వర్షంబు యీశాన్యమునను గుభీ గుభీమని వురి...'
577280
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>840
'ప్రళయమైన పరుషము పట్టు
పొమ్మనిన
రవగాలి మేఖములు రథములు
గదిలె
కావురుగప్పి వానకాళ్లు దిగె మించి
మేఖము పడమర నడిచ మోళ
యుగము చూపి మెరిశ
వర్షంబు
యీశాన్యమునను
గుభీ గుభీమని వురిమె
గుభులు కొనగాను
నడిగండ్లు పిడుగులు వానయు గాలి
రణకల్లుగా గురి రాళ్ల వానయును
తండోపతండమై గజము తొండము
రీతి
కడు వర్షధారలు కాల్వలై పారె
ఫణిశేషువును వేల పట్టిన యట్లు
బెగడెను కులగిరులు బెగడె కూర్మంబు
బేగడెను దిక్కులు పెళ్లగిలే
కాటమరాజు కథలు
పూళ్లన్ని నీళ్లచే పూళ్లెత్తి పారే
ఘాలి వానకు చాటుకొనరు ప్రజలు
తల్లి ముఖము బిడ్డలు తమరు కానరైరి
అన్నియు చల్లారె ఆపద పడిరి
మృగములు పక్షులు మూర్ఛలు పోయ
విరివిగ వారధులు వెళ్లి విరిసినయట్లు
యేరులు కుంటలు యేకారమాయ
యీతలాయ ధన్వలకు యిదియది
యనక
వడి తరుపు కోడెలు వరదన గలిక
తడసి లేగలన్ని ధరణిపై గూలె
ఆంభోయని అరిచ ఆంబోతులెల్ల
కుంభద్రవణముగాను కురిచ
వర్షంబు
లేగలు ముత్తరిపి లేగలన్నియును
లేగలు నీళ్లలో తేలాడ సాగె
కొంగర్లు బోయను గోపకాంతలకు
రవి బొడుచు రవిగ్రుంకు రాత్రి
పగలనక
వృక్షములు దేవేంద్రు రాళ్లవా నేడు దినములు
మేరదప్పిన వానచే మేడలు గూలె
గుళ్లును మిద్దెలు గృహములు నిండి
కురియింప
శ్రీకృష్ణుడు గోవర్ధనగిరి నెత్తి యాదవులను రక్షించుట
జడివాన గురియంగ ఝడిశ
నందుండు
అచ్చట యాదవులు ఆపద పడిరి
కృష్ణ
లైరంత
'ధృష్టముగ మాపాలి దేవదేవేశ |
వో స్వామి। యిటువంటి వాన
యన్నడు యరుగము మేము
ఘసుడ! వానగాదు కార్చిచ్చు' 'గాని<noinclude><references/></noinclude>
7skl073j53kj8tyzgwiq9i4wtvyy5lh
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1928
104
223335
577281
2026-09-07T16:14:03Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ 841 కొరగాము వానచే కూలె ప్రాణములు సురుభులు చిక్కెను సొమ్మసిలి పముజులు గట్టుక ప్రాణభయము లేక యేనుగులు సింహ్వములు యేక మై రంత నిద్రాహారము లేదు నీరు వేరు లాయ ఘన శరభ శార్...'
577281
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
841
కొరగాము వానచే కూలె ప్రాణములు
సురుభులు చిక్కెను సొమ్మసిలి
పముజులు గట్టుక ప్రాణభయము లేక
యేనుగులు సింహ్వములు యేక మై
రంత
నిద్రాహారము లేదు నీరు వేరు లాయ ఘన శరభ శార్దూల
బాధ వచ్చెను కృష్ణః బ్రతికించు
గండభేరుండములు
మమ్ము తమలోన వుచిత మార్గమై తగు
గోవుల రక్షించు గోపాల్కుల కాయు
జీవంబు నిల్పుమా జీవజంతువులకు
యేతీరున దేవా యవసతి సుతుల
మాధవః వోకృష్ణ మమ్ము రక్షింపు
పశుపుత్ర బాంధవుల పశువులనెల్ల
కాచి రక్షింపు మని కరములు మొగిచ
మొర పెట్టగానంత మురహరుడు లేచి
'వెరవకుడి వెరవకుడి వెతయాల
మీకు గలిగి
అనుచు గోవర్థనగిరి అవలీలగాను
వెన్నుడు గొడుగుగా వేలను యెత్తై
గోవులు గోపాల్కులకు
వసుధ జీవులకు వై రమార్గము
లేకుండ
యీ రీతి కాచను యిలధరుం డపుడు
దేవకిసుతు మాయ తెలసి దేవేంద్రు
ప్రణయమైన పిడుగును పంపెను.
తురుమంతుడనే పిడుగు తురుతున
వేగ
వచ్చి
మెండుగా యాగిరి మీద కేతెంచి
తోరమౌ యా కొండ తొలుసుక రాగ
పాటించి పిడుగని పట్టి బంధించ
గోపకాంతలకు
చర్చర బంధించ చన్నార దాని
లేకుండ
ప్రాణికోట్లకు యెపుడు ప్రాణముణు
గరిమె తోడను విశ్వకర్మ రావించి
అచ్చుతుని పేరను ఆ కోడి కత్తి
అమరేంద్రు పేరిట అటు పందివాలు
గాచ
భావజగురుడు ప్రాణభయము
వడిగండ్ల వానకు వైర వర్గము లేక
అవని పులి పిల్లలు ఆవుల గుడువ
మేకలు తోడేళ్లు మేలమాడుచును
యేకమై మృగములు యేమి
కాదనలేక
వీరభద్రుని పేర వెలయ ఖరవాలు
గోసంగి పేరను కొంగవాల్గ్పత్తి
వాసుదేవుడు యిట్లు వసుధ<noinclude><references/></noinclude>
qu92efky7zxtrf53amch5mwpdtj0dnz
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1929
104
223336
577282
2026-09-07T16:14:17Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '842 కాటమరాజు కథల ఇంద్రుడు శ్రీకృష్ణుని శరణువేడుట అంతట దేవేంద్రుడు అది తాను దెలిసి యాదవుడ వని నిన్ను యరగక నేను క్రోధించి యిటువలె క్రొవ్వి చేసితిని నీ మహిమ యెరుగక నేరంబు చేస...'
577282
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>842
కాటమరాజు కథల
ఇంద్రుడు శ్రీకృష్ణుని శరణువేడుట
అంతట దేవేంద్రుడు అది తాను
దెలిసి
యాదవుడ వని నిన్ను యరగక నేను
క్రోధించి యిటువలె క్రొవ్వి చేసితిని
నీ మహిమ యెరుగక నేరంబు చేస్తి'
వెరచి సురరాజు తాను వేడంగ
కరుణవుంచి తప్పుకాచి రక్షించి
సురరాజును బంపె స్వామి
కృష్ణుని
వేవేగ రాళ్ళవాన వెలయంగ జేసి
పాక శాసనుడు సిగ్గుపడి తాను వచ్చి
ముకుళిత హస్తుడె ముందర నిలచి
'నాతప్పు కావచే వేయునామముల
తండ్రి!
నా తప్పు లెన్నకు నలినాయతాక్ష!
కల్లచేస్తిని నిన్ను కానక నేను
తానపుడు
కల్లలన్నియు గాచి కరుణించు నన్ను
గిరియప్పటి తావున కృష్ణుండు దించే
పరిణేన పమృగముల పంపెను
దశకంధరు వైరి! దశరూపు నీవు
వేగ
దశరథాత్మజుడు దయజూడు నన్ను
శ్రీకృష్ణుడు వరుణుని భారినుండి నందుని రక్షించుట
వారంత బృందావనములో
చెరియింప
ఆరూఢి యాదవులు హరివాసమునకు
వకనాడు నందుండు వక్క ప్రొద్దుండ
నందుండు యమునలో
స్నానమాడుచు నుండ
జలములలో ఒర్టు జాడ బట్టుక వచ్చి
పల్లదంబున వచ్చి పట్టుకుని నందుని
వాడు యెత్తుక పోయి యా
వరుణపురికి
జాడగని కృష్ణుండు సయ్యన నేగి
వరుణు మదిలో నున్న వాంఛలు
కరమర్థి పూజించి గ్రక్కున సంపె
సాధించి తమ తండ్రిని సయ్యన
దీర
చె
ముదమున గోపాలముఖ్యుడు తాను
కృష్ణుండు వనములో క్రీడింపుచుండె<noinclude><references/></noinclude>
hn1u0vsasvqhz0wtbvm7uclgevuazdt
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1930
104
223337
577283
2026-09-07T16:14:32Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ నుండిన యాదవ నెలత లందరును బృందావనములో నుండి మరునాడు కందు వెన్నెలయ కమలనాథుండు వేణునాదము బట్టె వెలదులు మయ ప్రాణపదంబైన పణతు లందరుకు రాసక్రీడ గోపకన్యకలు మర్దుకొని...'
577283
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
నుండిన యాదవ నెలత లందరును
బృందావనములో నుండి మరునాడు
కందు వెన్నెలయ కమలనాథుండు
వేణునాదము బట్టె వెలదులు
మయ
ప్రాణపదంబైన పణతు లందరుకు
రాసక్రీడ
గోపకన్యకలు మర్దుకొని మాధవునికి
అపుడు మర్దుకొని హరియంట దిరుగ
బాల యౌవన ప్రౌఢ కాంతల నెల్ల
నిలచి అన్నిరూపుల నిర్మించ కృష్ణు
వారి వారికి తగిన వైసులతోను
కోరి కృష్ణలీలలు కోర్కెలు దీర్చి
మరం బంపెను వారి మందల
వనములు చిగురొత వారధులు
పొంగ
వనమృగములు చాల వాఁచనలు
గొనగ
కడకు
శ్రీకృష్ణుడు విద్యాధరుని శాపవిముక్తుని చేయుట
మరునాడు నందుండు మంచి
దివసమునను
అంబికె వనములో ఆవులు తాము
వుబ్బి జాతర య పురగంబువచ్చి
పెనుబాము నందుని పెనచి పట్టుకొని
ఆనోవేగ మ్రింగగా హరి తెలసి
'పురగ రూపము బోయ
వారి యవ్వడవు నీవు?'
'విద్యాడు విను కృష్ణ! నేను
యాదవ దేవేంద్రః వినిపింతు నీకు
ఆగ్ని రుషీశ్వరుల బ్రాంహ్మల
హాగ్రము తెలియక
వచ్చి
యెగ్గు చేసితి తాను యరుగక
తమ తండ్రిని విడువమని
స్వామి!
తన్నినయపుడె
పాము నందుని విడిచి బతికితి
కేకలేసి నవ్వి గేలి చేసితిని
అగ్ని రుషీశ్వరులు ఆ వి సవరులు
"
ననుచు
పట్టని ని శాపంబు పెట్టిరి వారు
పురుష రూపమున నిలిచ పొగడి
పురుష రూపము బోయి భుజగము
యా కృష్ణుని
రూపు
849<noinclude><references/></noinclude>
3cusme9wi3hgxjzm17ok5w30ccxnpdb
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1931
104
223338
577284
2026-09-07T16:14:45Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '844 అవునని శపియించిరి ఆ విప్రవరులు పియించిన ఘనుల శేవించి తాను ఘనుల వేడి మోక్షగతి కాటమరాజు కథలు పొమ్మన శాపము పోవు పొమ్మనిన ఆటుగను పామునై మీ మయ్యను బట్టి అడిగితినయ్య: దయపర మూర...'
577284
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>844
అవునని శపియించిరి ఆ విప్రవరులు
పియించిన ఘనుల శేవించి తాను
ఘనుల వేడి మోక్షగతి
కాటమరాజు కథలు
పొమ్మన శాపము పోవు పొమ్మనిన
ఆటుగను పామునై మీ మయ్యను
బట్టి
అడిగితినయ్య: దయపర మూర్తిరో: తన్నితివి నీవు
అడిగిన యా రుషులు ఆభయస్త
నీ పాదము సోకె నిహపరము గలిగె
మిచ్చిరి
స్వామి! నా కిప్పుడు వక సద్గతి
దేవకి తనయుండు కొన్ని
చూపు'
దినములకు
వేడిన వానికి వైకుంఠ మిచ్చే.
బలరామ కృష్ణులు శంకరాసురుని వృషభాసురుని
సంహరించుట
వెన్నెల గాయగా వెస నొక్కనాడు పోతరంబున వాడు ఆంబోతుయై
గొల్లలు బలభద్ర గోపాలకృష్ణు
వచ్చి
చలరేగి అందరు చెల్లింపుచుండంగ
కొమ్ములు భూమి గ్రుచ్చి
శంక లేనట్టి శంకరాసురుడు
బొంకించి గోపకాంతల పోనివ్వక
యెగ చిమ్ముచు
ఘాతగా రంకెలు గట్లు ధర వెగియ
పట్టి
మంది నందరిని తరిమి మందకు
కాంపోవగ మొర పెట్టిరి
రాగ
గోపకాంతలంత
అప్పుడు వానికి అడ్డ మేతెంచి
రమణతో వాని శిరస్సు రక్తాన
తెంచి
గోపాలమూ ర్తి తాను గొబ్బున వచ్చి
చిందర వందరలైరి చదరి
గోపకులు
'భూతంబు గాని ఆంబోతు గాదు'
అంత మొర పెట్టగా హరి తెలసి వచ్చి
కృష్ణుండు తా వచ్చి కుటిల
కొమ్మని బలభద్రుకు గోవిందుడు
రాక్షసుని
శలవిచ్పె
బిర బిర డ్రిప్పుచు పిడివాత వాని
అంతట వృషభాసురుండను
పుడమికి గొట్టిన పొలి పొలి ఆయ
రక్కసుండు<noinclude><references/></noinclude>
4b5on7t61aje3oi9n45hjcfqva5032o
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1932
104
223339
577285
2026-09-07T16:14:57Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ గుండెలు యమకలు గుల గుల క్షేమాన అడవులలో చేరి విడిచెను ప్రాణములు రామకృష్ణులు మందకు రాజులై విషభాసురుండు పుఁడిరి. 845 నారదుడు రామకృష్ణుల విషయము కంసున కరిగించుట యున్నం...'
577285
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
గుండెలు యమకలు గుల గుల
క్షేమాన అడవులలో చేరి
విడిచెను ప్రాణములు
రామకృష్ణులు మందకు రాజులై
విషభాసురుండు
పుఁడిరి.
845
నారదుడు రామకృష్ణుల విషయము కంసున కరిగించుట
యున్నంత నారదుడు పులుసుపోక
అటువలె కృష్ణుండు ఆమేర బుట్టి
నంత
పట్టణానికి మేటి పణతి భూతకిని
పన్ని కలహము బెట్ట
భగవంతు డతడు
కల్ల పల్కులు లేనివి కల్పన
కలహము బెట్ట నారదుడు కంసుని
శాయడు
పట్టి చంపినవాడు బాల కృష్ణుండు
రాజః నీయంతేసి రక్కసుల నెల్ల
వారిని చంపినవాడు కృష్ణుండు
కోరి నీ ప్రాణాలు కొనను
యున్నాడు
కడకేగి
యెరుగుదువో యరగవో
వున్నాడు నిను బట్టి పుక్క డగించు
వున్నారు రేపల్లెను అన్న దమ్ముడును
యాద మరచితినొ
కలలోన మరువకు నీ గండమున
అన్నియు యిటు విను ఆకాశవాణన్న
మాటలు నిజము
దేవకి గర్భమున దేవదేవుడు బుట్టి
తావుదీర్చి నిన్ను దండించు ననుచు
బలభద్ర కృష్ణులు పగవారు నీకు'
తేట తెల్ల మిగాను తెలిపి నారదుండు
పుటమెగసి తా నమరపురికి నేతెంచ
రామకృష్ణులను తోడితెమ్మని కంసుడు అక్రూరుని
రేపల్లెకు పంపుట
యతిరాజు చెప్పిన యంతనే
కాకతోడుత వారిని ముక్కాకు
ఝడిసి
చేయించ
వేతపడి కంసుండు విరహంబుతోను
చెడుగు కంసుడు పుగ్రసేనుని
వసుదేవు దేవకి
రంబు బూని<noinclude><references/></noinclude>
1nfac6u8sr0q4otfbxj6iif8rc81ydd
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1933
104
223340
577286
2026-09-07T16:15:08Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '848 కాటమరాజు కథ అక్కడ తమ తల్లిదండ్రిని అరాగ్జ తన కార్యము చెప్పి తడుపు రాయక నీవు మధురలో కంసుండు మానవుల వెనువెంట తోడితే వేగిరంబునను దెచ్చి వచ్చిన తన పగవారి నందరిని బంధిఖాన బె...'
577286
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>848
కాటమరాజు కథ
అక్కడ తమ తల్లిదండ్రిని అరాగ్జ తన కార్యము చెప్పి తడుపు రాయక
నీవు
మధురలో కంసుండు మానవుల
వెనువెంట తోడితే వేగిరంబునను
దెచ్చి
వచ్చిన తన పగవారి నందరిని
బంధిఖాన బెట్టించ బాధలు చేశ
మచ్చరంబులు పుడుగ మట్టింతు
తన బుద్ధిమంతులు తన ప్రధాను
చూడు
తన యిష్ట బాంధవుల దాయంగ
బిలిచి
అక్రూరు డంతట అనుమానపడుచు
'పోకున్న తను జంపి పొరిమార్చు
క్రూరుడై కంసుడు అక్రూరుని
వీడు
బిలచి
చుట్టాల జూచినట్లు వెట్టికి బోయినట్లు
'పరువున అక్రూర రేపల్లెకు బోయి
మాట వచ్చీని కంసునితో మరుమాట
తన
పేరు చెప్పి అన్నదమ్ముల
బలు గర్వమున నున్న
చలమున తను చంప
బలభద్ర కృష్ణులు బలభద్ర కృష్ణుల జూడ భాగ్యంబు
జాలియున్నారట
బలరాముల పాదపద్మములు
నిద్దరిని అనుచు శలవు బుచ్చుక ఆ మందుకు
అనోవేగ నందుని యాదవులనెల్ల
రామకృష్ణులు అశ్వరక్కసుని చంపుట
ఆ సమయమున కంసుని
ఆత్మబాంధవుండు
ఆశ్వరక్కనుండను వాని బిలిచి
వధియించి రమ్మన్నవాడు
నొక్కి కరుతుననుచు నోరు
గదిలె
రచుకొని
రాగాను జూచను రామకృష్ణుండు
వేగమె వానికి యెదురుగావచ్చి
d01
గలిగె
పొడగలదు'
ఆశ్వరూపున
చూచినవాని అటు చుట్టి పట్టుకొని
మాయవేషము చాత మంటకు వచ్చి
కరమున చక్రంబు కడువేగ బూని
చౌకశించిన వారు
పురుపడి చై నోట్లొ వుంచినయపుడె
-సరుగుతాయక యున్న పాయలుగ యిచ్చి పండ్లూరు డుల్లె<noinclude><references/></noinclude>
fac6jk8vlvkc28bz3ow515o2jalstkh
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1934
104
223341
577287
2026-09-07T16:15:21Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ 847 అక్కడ అశ్వరక్కసుండను వాడు చెల్లె, దేవతలు నారదుడు దివినుండి చూచి దేవకితనయుని దీవించిరంత రామకృష్ణులు అక్రూరునితో మధురకు వచ్చుట వచ్చి అక్రూరుండు వారి పొడగించి...'
577287
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
847
అక్కడ అశ్వరక్కసుండను వాడు
చెల్లె,
దేవతలు నారదుడు దివినుండి చూచి
దేవకితనయుని దీవించిరంత
రామకృష్ణులు అక్రూరునితో మధురకు వచ్చుట
వచ్చి అక్రూరుండు వారి పొడగించి
పక్షముతోడుత బలభద్రకృష్ణుల
వేయు విధంబుల వినుతులు చేశ
'పరగంగ మీ పాదపద్మములు
అన్నయు తా గదిలె యాదవులు
గొలువ
కాళింది వద్దను కడు వేట్క నిలిచి
అక్కడ స్తానముచేసి
పొడగంటి
ఆనుష్టానము దీర్చి
నిత్యఖర్మము బాళ మిమ్ము
మక్కువ అక్రూరుండు మహిమె
గంటి
A
కృతార్థుడనై తి'నని ఆక్రూరుడు
బలి కె.
రథమెక్కి బలభద్రు రామకృష్ణుండు
అతివేగమున మధురకు..
మ్రొక్కి కంసుడు బలికిన
హ సమానముకు వచ్చి
ముచ్చటలన్ని
మధురలో వున్నట్టి మగువలు
అక్రూరుడు బలభద్రుకు
పురుషులు
హరికి విన్నవించె
పదివేల విధముల ప్రార్థనలు చేసి
హరి కట్నంబు లిచ్చి అక్రూరుని
కానుక తాంబూల గంధ పుచ్చములు
మన్నించి
జనులంత యిచ్చిన సంతోషనుంది
మధురలో వీథిని మాధవుడు రాగ
కలుపు చమురులు మంచికా వళ్ల
సంపించి
కలిగిన భూషణాలు కట్నాలతోను
ఆవులు లేగలు అప్పనము గొంచు
వేవేగ కృష్ణుండు వెన సంతసమున
వెన్నుడు అక్రూరుని వెంటబెట్టుకొని
కొదలేక చాకి తెల్లకోకలు తేగ
ఆపుడు కృష్ణుండు అన్నియు తాను
గోపాల్కుల చాత కొల్లలాడించి
వస్త్రంబు లన్నియు వారు ధరియించి
కృష్ణుడు కుబ్జను అనుగ్రహించుట
ము స్త్రీములై యున్న తమ ముందు
నొక సఖియ
మంచి పుష్ఫబంతులు మల్లెలు తేగ<noinclude><references/></noinclude>
n7jypgqhj2d3qkce2vm78ypuxcgey3r
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1935
104
223342
577288
2026-09-07T16:15:31Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '848 అచ్యుతుడు ధరియించ అన్నియు మరుగుజ్జు రూపైన మగువ ఆవేళ గారవమున కస్తూరి గంధము తేగ కంసునికి గొంపోప కనియు మర్మముల కృష్ణు యా మగువను కాటమరాజు కథలు. బలరామకృష్ణుల పై నిండ నలదె పొల...'
577288
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>848
అచ్యుతుడు ధరియించ అన్నియు
మరుగుజ్జు రూపైన మగువ ఆవేళ
గారవమున కస్తూరి గంధము తేగ
కంసునికి గొంపోప కనియు
మర్మముల కృష్ణు యా మగువను
కాటమరాజు కథలు.
బలరామకృష్ణుల పై నిండ నలదె
పొలతి నీ మరుగుజ్జు రూపు పొమ్మని
:
ఆక్షణమున ఆప్సరస శ్రీయై
పట్టి
కృష్ణుండు
ఆ రాత్రి మధురలో అష్టభోగముల
వారకాంతల వీధి వసియించి
జూచి
యుండిరి
తనకు యిమ్మని అడుగ తరుణి
ధరియించ
కంసుడు పూజించెడి విల్లును శ్రీకృష్ణుడు విరుచుట
ఆట యేకువను లేచి అనుష్టానము
విల్లు విరచినవాని వీధిలో చంపక
దీర్చి
యాల పోనిత్తుమని వెధరించినాను
పటశక్తి ఆయుతపడి రందరూను
కోపించి బలరాము గోపాలకృష్ణు
మామ వున్నట్టి ఆస్తాన
మంటపంబునకు
స్వామి వేంచేశను సహిదోడు తాను
విచిత్రమైనట్టి వీల్లు కంసుండు
పూజింపుచుండెను పుడమెల్ల యెరుగ
నీకె విల్లు జూచి విష్ణు తానంది
యెక్కు బెట్టగ విరిగి యేడు
యేపుతో తమను వెధరించు వారిని
కొందరిని పట్టుచు కొందరిని
కొందరిని చంపుచు గుములు
గొట్టు
గ్రుచ్చుచున
వరియించు రక్తము వరదగ బారె
సదమదముగ వాండ్ల చంపిన వెనక
చెల్లంగ చిక్కిన చిల్లరి మూక
కుంటలయ్యే
తలలు ఏడగ కంసుని తావుకు
న
వింటి కావలియున్న వీరరాక్షసులు.
కంటి కంటి మనుచు కాలు
దువుచున<noinclude><references/></noinclude>
fuj0ob7fk9994qfyi8rtljf415l15ud
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1936
104
223343
577289
2026-09-07T16:15:44Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ కంసుడు రామకృష్ణులను తన కొలువుకూటమునకు రప్పించట ఆ వార్త చెప్పిన హాగ్రుడై మండె కాలాగ్ని కోపాన ఘనుడు తానెగిరి మండుచు ఛాణ్ణూర మల్లుల బిలిచి గంధ వీడ్యంబులు కట్నంబు...'
577289
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
కంసుడు రామకృష్ణులను తన కొలువుకూటమునకు
రప్పించట
ఆ వార్త చెప్పిన హాగ్రుడై మండె
కాలాగ్ని కోపాన ఘనుడు తానెగిరి
మండుచు ఛాణ్ణూర మల్లుల బిలిచి
గంధ వీడ్యంబులు కట్నంబు లిచ్చి
'యిదిగోను నాకుగల పగ యీడేర్చి
దిట్టముగ చంపిన దేశంబు లిత్తు
మల్లయుద్ధంబున గొల్లల
కిక్కిరిసి కౌల్వువుండె
పుక్కుపొడి రాల
సన్నీలు సామంతులు మంత్రివర్గంబు
తన హిత బాంధవులు దాసి
కొల్వంగ
మీరు
వరుసతో యాదవవరులు రప్పించి
సరస కూర్చుండుమని చనువిచ్చె
నపుడు.
మడియించవలెను
మరువకుడి మీ မိဿ మరి
రంగమధ్యమున'
అయుత పరిపించి అపుడు కృష్ణుఁడు
తరుచైన రత్నాల తమకంబు మీద
ధర వెక్కసుడైన కంసుడు
వీరరక్కసుడైన కంసుడు వేగ
కంసుడు అట్లుండ కడు వేగిరమును
రమ్మని పిలిపించ రామకృష్ణులను
వైనాన గోపాల వరులు నందుండు
పైనమై కట్టాయిత పడిరందరూరు
బలభద్ర కృష్ణుల బహుళమై
కొలువ
తమకంటు చాత
యిలలోన యాదవులు విష్ణుమూర్తిని
గొల్వ
వెక్కసులైనట్టి రక్కసుల బలము
గోపాలు డేతెంచ గొల్లలు దాను
మామను చూడను మాధవుడు వచ్చ
కొల్వుండె,
రామకృష్ణులు కువలయాపీడమను ఏనుగును చంపుట
వారు రాగాను కంసుని వాకిట యున్న
పేరైన కువలయంపీఠ మను గజము
కావలి వుంచిన క్రమమున నంత
మావంతు ఢీకొలిపె మదము నేనుగను
శలవులు కొప్పరించి చీదర రేగి
గోపాల కృష్ణుల కొమ్ముల గ్రుచ్చి
చంపి మట్టుదుననుచు చాపె
తండంబు
భద్రగజమును జూచి బలభద్రు
కృష్ణు
849<noinclude><references/></noinclude>
owauj41eny4nstz6w61f7s6kk2oxo8m
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1937
104
223344
577290
2026-09-07T16:15:55Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఫోరి నడిచి కుంభస్థలం పప్పులుగ గుద్దె మసలుచు యా రంగమధ్యమున 850 యెదురెక్కి గజముతో యెనియేక రామకృష్ణులు చాణూర కాటమరాజు కథలు తెగసి తునియలు చేసి దంతములు బెరికి దవడలు చీరి మత్తుల...'
577290
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఫోరి
నడిచి కుంభస్థలం పప్పులుగ గుద్దె
మసలుచు యా రంగమధ్యమున
850
యెదురెక్కి గజముతో యెనియేక
రామకృష్ణులు చాణూర
కాటమరాజు కథలు
తెగసి తునియలు చేసి
దంతములు బెరికి దవడలు చీరి
మత్తులైవున్న యా మల్లుల జూచిరి
ముష్టికులను సంహరించుట
పెనుగు లాడగ బూమి ఫెళ ఫెళ
నున్న
కంసుడు చాణూరుల కను సైగె చే
మదహత్తి ఝట్లు మరి
రంగమధ్యముగ నిలచి
చెతురు లాడుచు తొడలు చరుచుక
కూర్మంబు భేదెల్ల కులగిరులు తర్ల
పర్వతంబులు వుర్ల ఫణిపతి చెర్ల
ఆదిశేషువు వణక అంబుధులు
తొణక
వచ్చి
బలభద్ర కృష్ణులపై బలిమి చూప
ధరణి ధూమ్రంబేగయ దానపు అదర
గ్రక్కున చుక్కలు గదితప్పి రాల
రంగ మధ్యమున వున్న రణఝట్ల
జనులు తల్లడిల్ల ఝుట్లతో గదిసి
జూచి
చాణూరునితో బోరె శ్రీచన్న కృష్ణు
బలురాముడు ముష్టికు పాల్పడి
నిలిచె
కదసి పోరాడంగ కదిలెను గిరులు
కుంబిణి యిట్టయ గుద్దు లాడంగ
అంబర వీధిని అమరులు ఝడియ
చెల్లించి కృష్ణుడు చాణూరుల బట్టి
నేర్పున వాండ్ల బట్టి నేలకు గొట్టిరి
సందుసందులు విరిగి చాణూరులకును
బొందులు విడిచి పోయ ప్రాణములు.
చాణూర ముష్టికులు చెల్లిన వేనక
చిక్కిన యా ఝట్లు చెట్లకు నురికిరి
శ్రీకృష్ణుడు కంసుని వధించుట
నారాయణుడు సింహ్వనాదంబు చేశ
గజము సింహ్వము జూచి కల్వరించి
యట్లాగు యని ఝడిసి యాడ యొక
దాగను
ధీరుడు కంసుని గుండె దిగులన
నట్లు
గాను
భుజ మప్పళింపుచు బుస లుప్పతిల్ల<noinclude><references/></noinclude>
lri87a23v7ccas2lmg7apn651729im8
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1938
104
223345
577291
2026-09-07T16:16:08Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సు రాజసభ కలని రణరంగమునకు గజ తురంగంబులు కాల్బలంబులును రథములు గుర్రాలు రణవీథి యందు పృథివి యీనిన యట్లు భువి క్కా యుధంబులు చొక్కమౌ ఛత్రములు వారాశి తేలిన వైఖరి నుండె యీ రీతి య...'
577291
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>సు
రాజసభ కలని రణరంగమునకు
గజ తురంగంబులు కాల్బలంబులును
రథములు గుర్రాలు రణవీథి యందు
పృథివి యీనిన యట్లు భువి
క్కా యుధంబులు చొక్కమౌ
ఛత్రములు
వారాశి తేలిన వైఖరి నుండె
యీ రీతి యుద్ధము యిసకక
పిక్కటిల్ల
మరియు
మూల బలము గదిశ ముహూర్త
కదసి
మాత్రమున
బలభద్రుడు కృష్ణుడు భవరంబులోన
ఆలకడ చిరుగుడు లాడిన భంగి
పొర్లి బెదరిన ఆవుల పోలించినట్లు
వురి గిరుల రాళ్లు వగి జారినట్లు
తతి వచ్చిన పైరు తెగ గోసినట్లు
అతి ప్రళయమున జీవములు
హతమైన యట్లు
గజ తురంగముల గొట్టి కాల్బలంబుల
గజిబిజియై బలము కల్వడంబంద
కొట్టిరి శత్రువులు గుట్టలుగాను
మట్టిరి పగతుల మంటను గలియ
మొట్టి
అనియేక యుద్ధము చేత ఆవేళ
దేవకితన యుండు తెలసి కోపమున
వురిమి పిడుగు వచ్చు పురవడితోను
పురికెను తమ మామ వున్న
తమకమునకు
కంసు ఖడ్గము దూసి కంటి కంటి
ననుచు
తామంత లేచియు తల్లి రాగాను
'లేనకు మామ'యని నేర్పున కృష్ణు
అదిమూర్తి కంసుని శిరస్సుపై
హసము వుంచె
విదళించి కంసుని విగతుని చేశ
పశిడి తమకము చుట్టున్న
కొట్టిరి గజముల కుంభ స్తలములు
పరివారమూను
తెలుగుల
తీసి భూమికి గొట్టె తిమిరి
విర్ర వీగుచు శత్రువుల యిల మీద
కృష్ణుండు
గూల్చిరి
వధియించ నప్పుడు వాని పేరడగె
పర్రుగ రక్తము వాగులై పార
మదమడిగి కంసుడు మహిళ నా వేళ..
పక్కె చాపల బోలి పరగ భూషణాలు శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ రశీశీశ్రీ
రామకృష్ణులు తల్లిదండ్రుల చెరలుబాపి ఉగ్రసేనునికి
పట్టము గట్టుట
తమ మామ కూర్చున్న తమకము
యిమ్మహి యాదవులకు యజ్ఞడ దేశ<noinclude><references/></noinclude>
kpmhkrwqv7e95k40fxlabi9k57tkg72
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1939
104
223346
577292
2026-09-07T16:16:21Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రామకృష్ణులు యిచ్చిన రత్నాల తమకము క్షేమాన యాదవులు చెల్లించుకొనిరి అన్ని దేశముల నున్న అల ప్రజలంత అప్పుడు సంతోషించి ఆనంద మందిరి ఆనంద భరితులై అమరులు మెచ్చి కురియించిరి వార...'
577292
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రామకృష్ణులు యిచ్చిన రత్నాల
తమకము
క్షేమాన యాదవులు చెల్లించుకొనిరి
అన్ని దేశముల నున్న
అల ప్రజలంత
అప్పుడు సంతోషించి ఆనంద
మందిరి
ఆనంద భరితులై అమరులు మెచ్చి
కురియించిరి వారిపై కుసుమ
కాటమరాజు కథలు
అంతట కంసునికి అన్నదమ్ములకు
కీర్తిగా పరలోక క్రియలు చేయించిరి
ఆ కంసు ఆగచే ఆపద పడుచున్న
దేవుడు వసుదేవు దేవకీదేవిని
రామకృష్ణులు వారిని రప్పించి వేగ
తమ తల్లిదండ్రులకు దండంబు
వర్షంబు
మేరళను పుత్తరం మిన్ను మ్రోతలు
కలసి మెలసి వారిని గారవింపుచును
ఆలర సంతోషమున ఆనందమందిరి
శరణన్న యా వుగ్రసేనుని కప్పుడు
పరిపూర్తి యా మధుర పట్నంబు
యిపుడు
మ్రోసె
బరువు వుడిగె నని భూమి ప్రజలు
సంతసించిరి
కంసుని సతులు కళదప్పి శోకించిరి
ప్రలాపించిరి తమ ప్రాణేశు కొరకు
బలరామ కృష్ణులు యా పణతుల
జూచి
వలదు దుఃఖింపకుడని వారి
నూరడించి
వేయాతి శాపము యాదవుల కెర్టి
యివరాజు పట్టణము యాలవలె ననుచు
చెన్నొంద యా వుగ్ర సేనుని
కప్పుడు
పనివడి యా మధుర పట్నంబు గద్దె
పాపఖర్ముడు కంసుని భాధలచాత
ఆపద పడిపోయిన మానవుల దెచ్చి
కాపాడి కృష్ణుండు కాయుచునుండె
రామకృష్ణులు నందుడు మొదలగు యాదవులను
సత్కరించి రేపల్లెకు పంపుట
వినయమున నందునికి గంధ
ప్రేమ పుత్రమోహమున పెంచితిరి
మీరు
తనయులము మేము తల్లిదండ్రులు
గోపెమ్మ మొదలైన గోపకాంతలకు
మీరు
అప్పుడు చెలికాండ్ల అందరిని బిలిచి<noinclude><references/></noinclude>
id6m2tpikoha2wnextq9oelld2gh709
పుట:కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf/1940
104
223347
577293
2026-09-07T16:16:37Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కంసుడు కథ ప్రేనుకట్నాలు యిచ్చి పెద్ది కెము వేంచేయు'డని రేపల్లెకు వీట్కొ_ల్పె చేసి వారిని నందునితో బలికె నందనందనుడు: శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ 'మామ యేలిన పట్నము మధురలోపలను మంగళం...'
577293
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కంసుడు కథ
ప్రేనుకట్నాలు యిచ్చి పెద్ది కెము
వేంచేయు'డని రేపల్లెకు వీట్కొ_ల్పె
చేసి
వారిని
నందునితో బలికె నందనందనుడు:
శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ
'మామ యేలిన పట్నము
మధురలోపలను
మంగళం మహా శ్రీ శ్రీ శ్రీ జేయును
శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు
మేము కొన్నాళ్ళు వుండను
మేరయున్నాది
858-5.
భావనామ సంవత్సర ఆషాడ శుద్ధ సప్తమి పూజరి పోలయ వ్రాసినది.
[కాటమరాజు కథలు సర్వము సంపూర్ణము]
' భుగ్న పృష్ఠ కటి గ్రీవః
స్తబ్ధదృష్టి రథోముఖః
కష్టేన లిఖితం గ్రంథం
యత్నేన పరిపాలయేత్'<noinclude><references/></noinclude>
oretkcfj4inj780xwxwjqlki5ywl7fz
577317
577293
2026-09-07T21:57:29Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
/* అచ్చుదిద్దారు */
577317
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left margin|5em}}<poem>ప్రేమకట్నాలు యిచ్చి పెద్దరికెము చేసి
నందునితో బలికె నందనందనుడు:
'మామ యేలిన పట్నము మధురలోపలను
మేము కొన్నాళ్ళు వుండను మేరయున్నాది
వేంచేయు'డని రేపల్లెకు వీడ్కొల్పె వారిని
శ్రీ శ్రీ శ్రీ శ్రీ
మంగళం మహా శ్రీ శ్రీ శ్రీ జేయును
శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు</poem> </div>
{{Center|భావనామ సంవత్సర ఆషాడ శుద్ధ సప్తమి పూజరి పోలయ వ్రాసినది.}}
{{Center|―:౦:―}}
{{Center|[కాటమరాజు కథలు సర్వము సంపూర్ణము]}}
{{Center|<poem>'భుగ్న పృష్ఠ కటి గ్రీవః
స్తబ్ధదృష్టి రథోముఖః
కష్టేన లిఖితం గ్రంథం
యత్నేన పరిపాలయేత్'</poem>}}<noinclude><references/></noinclude>
577kqgq5myu2rdlg0qoy20ni36kdpcd
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/374
104
223348
577295
2026-09-07T16:49:42Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577295
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>పోయిన కవిలె. కాంగ్రెసు—తంతుకు అందలి నియమావళి యాధారము. మధురమగు దాని యితిహాసమును వారివలననే నేను వినియుంటిని. కాంగ్రెసు - పనులు విరివి యగుటవలన నిపు డానియమబలము చాల దని సర్వవిదితమే. దానికిఁ బ్రతియేఁడును చర్చ జరుగుచుండెడిది. ఏఁడాదిపొడుగునను పనులు జరుగఁ గల
యేర్పాటుగాని రాఁబోవు విషయములను విచారించు నేర్పాటుగాని నాఁటికి లేదు. దీనికి మంత్రులు మూవురు. కాని నిక్కమున కొకఁడే. అతఁ డయినను ముప్ప్రొద్దులు పనిచేయగలవాఁడు కాడు. ఈ యొఁకడే కాంగ్రెసు — ఆఫీసు నెటులు నడపును ? భవిష్య ద్విషయముల నెటు లాలోచించును? భూతకాలమునఁ దలపెట్టిన కార్యముల నెటులు నిర్వహించును? కావున నాయేఁడు అన్నిటికంటె నీవిషయము నాలోచించుటయే ఆవశ్యక మాయెను. కాంగ్రెసులో వేనవేల జనము. అందు ప్రజాకార్య మెటులు సాగును ? ప్రతినిధుల సంఖ్యకు హద్దులేదు. ప్రతిప్రాంతమునుండియు ఇందఱు ప్రతినిధులు రావలయు నను నియతి లేదు. మఱియు అందఱును ప్రతినిధులే కావచ్చును. కావున దీని కొక యేర్పాటు ఉండితీర వలయు నని అందఱకును తోఁచెను. నే నొక షరతుతో ఈయేర్పాటు చేయుటకు పూచీపడితిని. జనములో పలుకుబడి గల మహానాయకు లిరువు రని నే నెఱుఁగుదును. ఈకాంగ్రెసు - కార్యప్రణాళికను కూర్చుటలో జనులకు ప్రతినిధులుగా నాకు సాయము చేయుఁడని వా రిరువురిని నేను కోరితిని. కాని వారిరువురికిని యీవిధానమును తయారు
చేయుటకు తీరికయుండదని నాకుఁ దెలియును. దానఁ జేసి 'తమకు విశ్వాసపాత్రములగు నిరువురును నాకుతోడొసఁగుఁడని లోకమాన్యులను దేశబంధువులను యాచించితిని. ఈకార్యప్రణాళి-సమితిలో వీరికంటె<noinclude><references/>
{{c|364}}</noinclude>
k08p0lipd7zud6ce62u1q41xopi2u41
రచయిత:యల్. జె. రెడ్డి
102
223349
577296
2026-09-07T16:50:23Z
Rajasekhar1961
50
[[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = |అసలుపేరు = యల్. జె. రెడ్డి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = యల్. జె. రెడ్డి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లం...'
577296
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు =
|అసలుపేరు = యల్. జె. రెడ్డి
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర
|పుట్టిన_యేడు =
|గిట్టిన_యేడు =
|వివరణ =
|బొమ్మ=
|వికీపీడియా_లంకె = యల్. జె. రెడ్డి
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/కృషి]]
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]
1ej930s8patmje84kf3mymwe28b2f5x
577298
577296
2026-09-07T16:51:53Z
Rajasekhar1961
50
/* రచనలు */
577298
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు =
|అసలుపేరు = యల్. జె. రెడ్డి
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర
|పుట్టిన_యేడు =
|గిట్టిన_యేడు =
|వివరణ =
|బొమ్మ=
|వికీపీడియా_లంకె = యల్. జె. రెడ్డి
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/రెండవ సంపుటము/ఉష్ణతా యాంత్రిక సమము]]
[[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]]
failr86rek7s1hd1quteg7j2bza2eg5
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/375
104
223350
577299
2026-09-07T16:55:59Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577299
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||38 కాంగ్రెసుతో సాక్షాత్సంబంధము}}</noinclude>పైవా రెవరును ఉండఁగూడ దని సూచించితిని. నాసూచన యంగీకృత మాయెను. లోకమాన్యులు శ్రీ కేలకర్ గారి పేరు చెప్పిరి. దేశబంధులు శ్రీ ఐ. బి. సేన్గారి పేరు చెప్పిరి. ఈ మూవురును ఒకనాఁడేని కలిసి కూర్చుండలేదు. మేము టపాలో పరస్పరాభిప్రాయము లెఱిఁగికొంటిమి. తుదకు సమరసమగు నభిప్రాయముతో రిపోర్టు తయారుచేసితిమి. దీనిగుఱించి నే నొకమాట చెప్పుదును - 'ఈవిధానము చొప్పున పని చేసికొనుచుఁ బోయినఁ జాలును; స్వరాజ్యము సిద్ధించును.' ఈజవాబుదారీని నెత్తిమీఁదఁ బెట్టుకొనిన పిదపనే కాంగ్రెసుతో నాకు నిక్కమగు సంబంధము కలిగెనని నా యుద్దేశము.<noinclude><references/>
{{c|365}}</noinclude>
1cykh7al0rruempsse87lalpgzxmdr9
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/376
104
223351
577311
2026-09-07T20:32:02Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577311
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}39</p>
{{p|fs125}}ఖాదీ పుట్టుక</p>
{{Largeinitial|1908}} సాలువఱకు రాటమునుగాని, మగ్గమునుగాని నేనెఱుఁగను. అయినను రాటముచే హిందూదేశపు బీదతనము పోవునని నేను హింద్ - స్వరాజ్యమున వ్రాసియుంటిని. హిందూదేశమున పలువురు కడుపుకూటికి లేక చచ్చిపోవుచున్నారు. ఇటులు చావకుండఁ జేయుట కేయుపాయము దొరకునో ఆయుపాయమే స్వరాజ్యమునకుఁ గూడఁ ద్రోవ జూపు నను మాట యందఱకుఁ దెలిసినదే యని నే నా పుస్తకమున వ్రాసియుంటిని. 1915 సంవత్సరమున దక్షిణ-ఆఫ్రికా నుండి నేను ఇండియాకు వచ్చినపుడుగూడ రాటమును జూచి యెఱుఁగను. సత్యాగ్రహాశ్రమమును ఏర్పాటు చేసిన తరువాత నచ్చటఁ గొన్నిమగ్గములు పెట్టితిమి. మగ్గములు పెట్టుటకుఁగూడ మాకుఁ గడుఁ గష్టమాయెను. మే మందఱ మిట్టిపనుల కపరిచితులము. మాకు మగ్గము నడపుట సాగలేదు. మే మందఱమును వ్రాఁతవారమును, కూఁత వారమునుగాని మగ్గముమీఁద చేయివేసి యెఱుఁగము. చేతిపనులు మా యెఱిఁగినవి కావు. కావున మగ్గ మున్నను నేఁత నేర్పుటకు ఒకడు కావలసివచ్చెను. కాఠియావాడు పాలన పురములలో మగ్గములును, నేఁత నేర్పువాఁడును దొరకెను. ఆ నేఁతకాఁడు తన విద్య నంతయు మాకు నేర్పలేదు. కాని మొదలుపెట్టిన
పనిని మగన్లాలు మానెడివాఁడు కాఁడు. పనివానితన మతనిసొమ్ము. కావున నేఁతలో నతఁడు నేర్పరియై ఆశ్రమమునం దందఱకును నొకని తరువాత నొకనికి నేఁత నేర్పివైచెను.<noinclude><references/>
{{c|366}}</noinclude>
46hb4jo7q2qiztiv1v0gvn1qartbm9i
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/377
104
223352
577312
2026-09-07T20:49:29Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577312
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||39 ఖాదీపుట్టుక}}</noinclude>మా వస్త్రములను మేము నేసికొనవలయు నని మాయూహ. కాన నాఁటినుండియు బొమ్మబట్టలను విసర్జించితిమి. ఇండియా మిల్లులలో తయా రయిన నూలితో నేసిన వస్త్రములనే కట్టుకొన వలయునని నిశ్చయించితిమి. దీనితో మాకు కావలసినన్ని సంగతులు తెలిసెను. సాలెవారి జీవనము, వారు నేయు వస్త్రముల మొత్తము, నూలు కొనుటలోఁ గల యిబ్బందులు, అందలి మోసము, తుదకు వారి యప్పు సొప్పులు: ఈ మొదలగున వన్నియు మాకుఁ దెలిసిపోయెను. ఇట్టి స్థితిలో ఇంత వడిగా మాకుఁ గావలయు వస్త్రము లన్నియు మేము నేసికొనలేము. కావున సాలెవారికడ మా వస్త్రములఁ గొనవలయును. కాని ఇండియామిల్లు నూలితోడనే నేయఁబడిన వస్త్రములు బట్టలవర్తకులకడఁగాని, సాలెవారికడఁగాని దొరకవు.
సాలెవారికడ నున్న సన్న బట్ట యంతయు సీమనూలే. ఇండియా మిల్లులు సన్ననూలు తయారు చేయలేవు. నేఁటికిని అవి తయారు చేయు సన్ననూలు కడుఁ గొలఁది. మఱీ సన్ననూ లవి తయారు చేయనేలేవు. మేము ప్రయత్నము చేయఁగాఁ జేయఁగా తాము నేసిన వస్త్రముల నన్నిఁటిని గొనినచో స్వదేశపు నూలితో నేసి పెట్టుదు మని కొంద ఱంగీకరించిరి. ఈరీతిగా ఇండియామిల్లునూలితో నేయఁబడిన వస్త్రములు మే మేర్పాటు చేసికొంటిమి. మా మిత్రులలోఁ గూడఁ బ్రచారము చేసితిమి. మే మీరీతి నలవోకగా నూలుమిల్లుల కేజంటుల
మయితిమి. ఈ పరిచయమువలన వారి కార్యపద్ధతియు, వారు చేయు మోసము వగైరాలు మాకుఁ దెలియనాయెను. తామే వడికి తామే నేసి యీవలయు నని మిల్లువారి యుద్దేశము. చే మగ్గములవారికి వా రొనరించు సాయ మనిచ్ఛాపూర్వకము గాని యిచ్ఛాపూర్వకముఁ గాదు.<noinclude><references/>
{{c|367}}</noinclude>
gbqef4gy747328nb9oqlhlsfshfg3ew
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/378
104
223353
577313
2026-09-07T21:01:44Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577313
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>ఇది యెల్లయుఁ జూడఁగా మననూలు మనమే వడుకుకొంద మనిపించెను. మనము వడుకుకొననంతవఱకును పరాధీనత తప్పదనుకొంటిమి. ఇండియామిల్లుల కేజెంట్లమయి దేశసేవ చేయఁగలుగుదు మనుకొనలేదు.
మాకు రాటము దొరకలేదు; రాటము త్రిప్పఁగలవాఁడును దొరకలేదు. పంటెలకును, కండెలకును మాకడ చక్రములు కలవుగాని వానిమీఁద దారము తీయుటకు వీలు కలదని మాకు తెలియదు. ఒకతూరి వకీలు కాళిదాసుగారు రాటముమీఁద దారము తీయఁగలయామె నొకతెను దీసికొని వచ్చి - 'ఈమె మీకు నేర్పఁగల' దని చెప్పెను. క్రొత్త సంగతులను నేర్చికొనుటలో నేర్పరి యగు నొకనిని మా యాశ్రమమునుండి యామెకడ కంపితిమి గాని యతఁడును ఆ కళారహస్య మెఱుఁగఁజాలకయే వచ్చెను.
కాలము గడచిన కొలఁది నా కాతురత హెచ్చెను. ఆశ్రమమునకు వచ్చిన ప్రతివానితోడను నే నీ సంగతిని గోలపెట్టుచుంటిని గాని యేమి లాభము ? ఏలన వడుకుట ఆఁడువారి కిజారా. కావున ఆఁడువారే అట్టి యాఁడువారిని కనిపట్టవలయును.
1917 సాలున గుజరాతువారు నన్ను శిక్షాపరిషత్తున కధ్యక్షునిగా బ్రోచికి<ref>బరుకచ్ఛము </ref> తీసికొనిపోయిరి. అచట గంగాబాయి యను నామె నాకుఁ గానిపించెను. ఆమె తలచెడ్డది; చెడ్డసాహసము కలది. ఆమె వ్రాఁత కోఁత లెఱుఁగదు. వ్రాత కోఁతలు వచ్చిన యాఁడువార లెవ్వరికిని ఆమె సాహసము లేదు. ఆమె యస్పృశ్యతను దాఁటెను. ఆమె నిర్భయముగా నంత్యజులలోఁ గలసి మెలసి వారికి సేవ<noinclude><references/>
{{c|368}}</noinclude>
mnudrtowhel10zmg0dx9l0fvisuvowq
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/379
104
223354
577314
2026-09-07T21:07:51Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577314
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||39 ఖాదీపుట్టుక}}</noinclude>యొనర్చును. ఆమె ధనవతి. అయినను ఆమెకు కోరికలు తక్కువ. ఈమెశరీరము బలిష్ఠము. ఈమె ముక్కాకలు తీఱినది; నదురు బెదురు లేక యెటకేని ఒంటరిగా వెళ్లఁగలదు. ఆపె గుర్రపుసవారు చేయఁ గలదు. గోధరాలో నా కీమెతో నెక్కువ పరిచితి యొదవెను. నేను నా రాటపు సొద నామెకడ వెళ్లఁబోసికొంటిని. దమయంతి నలుని వెతకఁబోయినటులు రాటమును వెదకఁబోవుదు నని చెప్పి యామె నా బరువు తగ్గించెను.<noinclude><references/>
{{c|369}}</noinclude>
nzxoobl47h1a4ta49231hu53dtadxns
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/380
104
223355
577315
2026-09-07T21:18:58Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577315
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}40</p>
{{p|fs125}}దొరికెను</p>
{{Largeinitial|గం}}గాబాయి గుజరా తంతయుఁ దిరిగితిరిగి పిదప బడోదా రాజ్యమునందలి బీజాపురమను గ్రామమున రాటమును గనుఁగొనెను. అచటఁ జాల నిండ్లలో రాటము లున్నవిగాని యవి యటకలపయికిని, గోడలపయికిని ఎక్కియుండెను. అయినను ఏకులిచ్చుట, తీసిన నూలంతయుఁ గొనుట: ఈరెండునియమము లున్నయెడల రాటముమీఁద దారము తీయుటకు అచటివారు సంసిద్ధులయి యుండిరి. గంగాబాయి నాకిటులు వార్త యంపఁగనే నాసంతోషమునకు మేరలేకపోయెను. ఏకులు చేయించుట కష్టమాయెను. స్వ. భాయి ఉమర్ సోబానీగారి కీ సంగతి తెలుపఁగా వారు తమ మిల్లునుండి యేకులకట్టలను పంపుటకు పూచీపడిరి. నే నీయేకులను గంగాబాయికిఁ బంపితిని. నాఁటనుండి మేము నేయఁజాల నన్ని నూలుకట్టలు వచ్చిపడుచుండెను.
భాయి ఉమర్ సోబానీగా రుదారతతో పంపుచుండిరిగదా యని మన మూరక పుచ్చుకొనుచుండుటయేనా? దాని కొక మితి లేదా? పోనీ, వెల యిచ్చిపుచ్చికొందమన్న నాకు మనస్కరింపలేదు. మిల్లు-ఏకులు కొని నూలు తీయించుట నాకు దోషమని తోఁచెను. మిల్లు-ఏకులు కొనినచో నిఁక మిల్లునూలుమాత్ర మేల కొనరాదు ?
ప్రాచీనులకు మిల్లు లేకులుచేసి పెట్టినవా? కానిచో వా రేకులెటులు చేయించుకొనిరి ? ఇటు లాలోచించి దూదేకువా రెవరేని యేకులు చేసి యిత్తురేమో కనుఁగొను మని గంగాబాయికిఁ జెప్పితిని. ఆమె<noinclude><references/>
{{c|370}}</noinclude>
mvcxqjv1u5tsu2mlr6gp26mti3lyjbx
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/398
104
223356
577316
2026-09-07T21:33:21Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577316
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>ఆత్మదర్శనము దొరకదు. కావున జీవనక్షేత్ర మంతయు పరిశుద్ధము కావలయును. ఈ శుద్ధి సాధ్యము. ఏల యనఁగా, ఒకని శుద్ధి యనేకులను శుద్ధుల నొనరించును. వ్యష్టికిని సమష్టికిని ఇట్టిశుద్ధి కలుగఁగలంత సన్నిహితసంబంధము కలదు. ఇట్టిశుద్ధికి ప్రయత్నింపఁగలశక్తిని సత్యనారాయణుఁడు ప్రతివానికిని ఇచ్చియే యున్నాఁడు.
ఈ శుద్ధి మార్గము చాల నెగుడు దిగు డయిన దని ప్రతిక్షణమును నా కనుభవ మగుచున్నది. శుద్ధుఁ డగుటకు మనోవాక్కాయములచే నిర్వికారుఁడును రాగద్వేషాది రహితుఁడును గావలయును. ప్రతిక్షణమును సదమద మగుచున్నను నే నట్టి నిర్వికారస్థితికడకుఁ జేరఁజాలకున్నాను. కావున లోకుల స్తోత్రములు నన్ను మరులుకొలుపక పలుమాఱులు వేసటగొలుపుచున్నవి. శస్త్ర యుద్ధ మొనరించి జగత్తును జయించుటకంటె మనోవికారములను జయించుట నాకు కష్ట మనిపించుచున్నది. హిందూదేశమునకు వచ్చిన పిదపఁగూడ నాలోఁ గొన్నివికారములు తెలియకుండ నడఁగియున్న వని కనుఁగొని సిగ్గిలుచున్నాను గాని ధైర్యమును మాత్రము గోలుపోవ లేదు. సత్యశోధనలలో నా కానందము కలిగెను. ఇంకను కలుగుచునే యున్నది. కాని యింకను అగ్నిపథము ముం దున్నదని నే నెఱుఁగుదును. కావున నే నింకను శూన్యతను బడయవలయును.
అన్నిటికంటెఁ దన యల్పత్వము మానవున కెంతవఱకు గోచరము కాదో అంతవఱకును ముక్తి లేదు. ఈవినయమునకు అహింస ఎల్ల. ఈవినయము లేక ముక్తి లే దనుట అనుభవసిద్ధము. ఇట్టి వినయమును
ప్రార్థించుచు, దీనికి లోకుల సాయమును యాచించుచు నిఁక నీప్రకరణములను ముగించుచున్నాను.
{{c|<big>అయిదవ భాగము - రెండవ ఖండము</big>}}
{{c|<big>సమాప్తము.</big>}}<noinclude><references/>
{{c|388}}</noinclude>
f8ym8651u0dfbnigexabmxulo6c0xp9
కాటమరాజు కథలు/చిత్రాలు
0
223357
577341
2026-09-07T23:29:31Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = చిత్రాలు | ముందరి = [[../పీఠిక/]] | తదుపరి = [[../ప్రస్తావన/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1975 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" fro...'
577341
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = చిత్రాలు
| ముందరి = [[../పీఠిక/]]
| తదుపరి = [[../ప్రస్తావన/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=293 to=308 />
kdoyy3wzas77edaoq6fatqwixdmrpqc
కాటమరాజు కథలు/ప్రస్తావన
0
223358
577342
2026-09-07T23:32:24Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = ప్రస్తావన | ముందరి = [[../చిత్రాలు/]] | తదుపరి = [[../ఆవుల వలురాజు/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1975 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథ...'
577342
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = ప్రస్తావన
| ముందరి = [[../చిత్రాలు/]]
| తదుపరి = [[../ఆవుల వలురాజు/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=309 to=320 />
3vg0w94f44dank2jaldbnwbyrzz3gic
కాటమరాజు కథలు/ఆవుల వలురాజు
0
223359
577343
2026-09-07T23:34:46Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = ఆవుల వలురాజు కథ | ముందరి = [[../ప్రస్తావన]/] | తదుపరి = [[../-/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1975 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf"...'
577343
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = ఆవుల వలురాజు కథ
| ముందరి = [[../ప్రస్తావన]/]
| తదుపరి = [[../-/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=321 to=400 />
1k6n5vwh5eb8k5n3vjpdrsehsgqyoqv
577344
577343
2026-09-07T23:35:16Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
577344
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = ఆవుల వలురాజు కథ
| ముందరి = [[../ప్రస్తావన/]]
| తదుపరి = [[../-/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=321 to=400 />
5htiqkxvb8io3skuw1z34spbkclxh7l
577361
577344
2026-09-08T06:20:05Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
577361
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = ఆవుల వలురాజు కథ
| ముందరి = [[../ప్రస్తావన/]]
| తదుపరి = [[../పంపాద్రి/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=321 to=396 />
m4yo6bghsk6za80632bdth96vmppcmt
కాటమరాజు కథలు/పంపాద్రి
0
223360
577363
2026-09-08T06:24:47Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = పంపాద్రి కథ | ముందరి = [[../ఆవుల వలురాజు/]] | తదుపరి = [[../పెద్దిరాజు/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1975 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్ర...'
577363
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = పంపాద్రి కథ
| ముందరి = [[../ఆవుల వలురాజు/]]
| తదుపరి = [[../పెద్దిరాజు/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=397 to=461 />
f0dkhl2g1jzjdegzdjqjy86b4a1kpjl
కాటమరాజు కథలు/పెద్దిరాజు
0
223361
577364
2026-09-08T06:27:39Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = పెద్దిరాజు కథ | ముందరి = [[../పంపాద్రి/]] | తదుపరి = [[../పోలురాజు/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1975 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథ...'
577364
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = పెద్దిరాజు కథ
| ముందరి = [[../పంపాద్రి/]]
| తదుపరి = [[../పోలురాజు/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=462 to=604 />
9pqechwtyqmar38tfor8cltoa49g7qc
కాటమరాజు కథలు/పోలురాజు
0
223362
577367
2026-09-08T06:30:15Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = పోలురాజు కథ | ముందరి = [[../పెద్దిరాజు/]] | తదుపరి = [[../బల్లికురవ/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1975 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనా...'
577367
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = పోలురాజు కథ
| ముందరి = [[../పెద్దిరాజు/]]
| తదుపరి = [[../బల్లికురవ/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=605 to=701 />
8s8bxvuvtr3ifcj8xghw9sa6ygkxq3r
577368
577367
2026-09-08T06:32:18Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
577368
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = పోలురాజు కథ
| ముందరి = [[../పెద్దిరాజు/]]
| తదుపరి = [[../బల్లికురువ/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=605 to=701 />
sjaizblyc170g4fpizm60l2r188jjuy
కాటమరాజు కథలు/బల్లికురువ
0
223363
577369
2026-09-08T06:34:32Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = బల్లికురువ పోట్లాట | ముందరి = [[../పోలురాజు/]] | తదుపరి = [[../పట్నం/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1975 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీ...'
577369
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = బల్లికురువ పోట్లాట
| ముందరి = [[../పోలురాజు/]]
| తదుపరి = [[../పట్నం/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=702 to=762 />
sxmod1aggvozkgda0voro5h139tagdp
కాటమరాజు కథలు/పట్నం
0
223364
577371
2026-09-08T06:37:00Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = కాటమరాజుకు పట్నం కట్టిన కథ | ముందరి = [[../బల్లికురువ/]] | తదుపరి = [[../కరియావుల/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1975 }} <pages index="కాటమర...'
577371
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = కాటమరాజుకు పట్నం కట్టిన కథ
| ముందరి = [[../బల్లికురువ/]]
| తదుపరి = [[../కరియావుల/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=763 to=849 />
ncu7serwew41lewucizdawdhgnho9ff
కాటమరాజు కథలు/కరియావుల
0
223365
577372
2026-09-08T06:39:21Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = కరియావుల రాజు కథ | ముందరి = [[../పట్నం/]] | తదుపరి = [[../పాపనూక/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1975 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడ...'
577372
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = కరియావుల రాజు కథ
| ముందరి = [[../పట్నం/]]
| తదుపరి = [[../పాపనూక/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=850 to=895 />
sjmj62q25cx8gqrcncqsy6j5370q5me
కాటమరాజు కథలు/పాపనూక
0
223366
577374
2026-09-08T06:44:33Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = పాపనూక కథ | ముందరి = [[../కరియావుల/]] | తదుపరి = [[../కరియావుల(ప్ర)/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1975 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథ...'
577374
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = పాపనూక కథ
| ముందరి = [[../కరియావుల/]]
| తదుపరి = [[../కరియావుల(ప్ర)/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=896 to=997 />
29bej8my9gnopmjdv4s38rzmr0nm5vn
కాటమరాజు కథలు/కరియావుల(ప్ర)
0
223367
577375
2026-09-08T06:48:30Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = కరియావుల రాజు కథ (ప్రత్యంతరము) | ముందరి = [[../పాపనూక/]] | తదుపరి = [[../వుత్తరాది/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1975 }} <pages index="కాటమరా...'
577375
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = కరియావుల రాజు కథ (ప్రత్యంతరము)
| ముందరి = [[../పాపనూక/]]
| తదుపరి = [[../వుత్తరాది/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1975
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=998 to=1087 />
9sqdmgjgtxnfnko5o3dzwuxs9qd83vm
కాటమరాజు కథలు/వుత్తరాది
0
223368
577376
2026-09-08T06:51:31Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = కాటమరాజు వుత్తరాది ఆవులమేపు | ముందరి = [[../కరియావుల(ప్ర)/]] | తదుపరి = [[../పాలేటి]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమర...'
577376
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = కాటమరాజు వుత్తరాది ఆవులమేపు
| ముందరి = [[../కరియావుల(ప్ర)/]]
| తదుపరి = [[../పాలేటి]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1088 to=1152 />
bm78020vdblg4x6j5s8k5zkdac9zh96
కాటమరాజు కథలు/పాలేటి
0
223369
577377
2026-09-08T06:53:43Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = గంగ-కాటమరాజు తరకవాదము | ముందరి = [[../వుత్తరాది/]] | తదుపరి = [[../దక్షిణాది/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథ...'
577377
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = గంగ-కాటమరాజు తరకవాదము
| ముందరి = [[../వుత్తరాది/]]
| తదుపరి = [[../దక్షిణాది/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1153 to=1180 />
1zv8a1ga0k2lznxcvx0t88bg51znmuw
కాటమరాజు కథలు/దక్షిణాది
0
223370
577378
2026-09-08T06:56:49Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = కాటమరాజు దక్షిణాది ఆవులమేపు | ముందరి = [[../పాలేటి/]] | తదుపరి = [[../భట్టు/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథల...'
577378
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = కాటమరాజు దక్షిణాది ఆవులమేపు
| ముందరి = [[../పాలేటి/]]
| తదుపరి = [[../భట్టు/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1181 to=1274 />
jes120dpz6ecxmcxf51629rbyju97ib
కాటమరాజు కథలు/భట్టు
0
223371
577379
2026-09-08T06:58:43Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = భట్టు రాయబారము | ముందరి = [[../దక్షిణాది/]] | తదుపరి = [[../కోటపాటి/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనా...'
577379
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = భట్టు రాయబారము
| ముందరి = [[../దక్షిణాది/]]
| తదుపరి = [[../కోటపాటి/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1275 to=1317 />
01xz367mlt3ez84khjhu6b5dlbtdu2j
కాటమరాజు కథలు/కోటపాటి
0
223372
577380
2026-09-08T07:00:50Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = కోటపాటి తాటివృక్షం తెచ్చే కథ | ముందరి = [[../భట్టు/]] | తదుపరి = [[../వేడుక/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు...'
577380
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = కోటపాటి తాటివృక్షం తెచ్చే కథ
| ముందరి = [[../భట్టు/]]
| తదుపరి = [[../వేడుక/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1318 to=1352 />
16ywp5xsiior3b3oqgziulpf3s6h9jc
కాటమరాజు కథలు/వేడుక
0
223373
577381
2026-09-08T07:03:04Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = వేడుక బొంగరాల కథ | ముందరి = [[../కోటపాటి/]] | తదుపరి = [[../యర్రగడ్డపాటి/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ...'
577381
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = వేడుక బొంగరాల కథ
| ముందరి = [[../కోటపాటి/]]
| తదుపరి = [[../యర్రగడ్డపాటి/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1353 to=1388 />
szb0n8a3jbvc8c2gu5ur5atw0auov2u
కాటమరాజు కథలు/యర్రగడ్డపాటి
0
223374
577382
2026-09-08T07:04:42Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట | ముందరి = [[../వేడుక/]] | తదుపరి = [[../బొల్లావు/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్ర...'
577382
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట
| ముందరి = [[../వేడుక/]]
| తదుపరి = [[../బొల్లావు/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1389 to=1423 />
p9c0vipl9tfcwshiyyn0lhrb8fdnfo3
కాటమరాజు కథలు/బొల్లావు
0
223375
577383
2026-09-08T07:07:22Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = బొల్లావు జగడము | ముందరి = [[../యర్రగడ్డపాటి/]] | తదుపరి = [[../కరియావుల(యు)/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు...'
577383
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = బొల్లావు జగడము
| ముందరి = [[../యర్రగడ్డపాటి/]]
| తదుపరి = [[../కరియావుల(యు)/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1424 to=1472 />
ebpjdokpphy11lu2wuha7t858yz6zgh
కాటమరాజు కథలు/కరియావుల(యు)
0
223376
577384
2026-09-08T07:09:08Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = కరియావుల రాజు యుద్ధము | ముందరి = [[../బొల్లావు/]] | తదుపరి = [[../బాలరాజు/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (...'
577384
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = కరియావుల రాజు యుద్ధము
| ముందరి = [[../బొల్లావు/]]
| తదుపరి = [[../బాలరాజు/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1473 to=1484 />
fewyxf04j3yva6a85g7kuy98unl8rtd
కాటమరాజు కథలు/బాలరాజు
0
223377
577385
2026-09-08T07:11:31Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = బాలరాజుల యుద్ధము | ముందరి = [[../కరియావుల(యు)/]] | తదుపరి = [[../కాటమరాజు(యు)/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథల...'
577385
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = బాలరాజుల యుద్ధము
| ముందరి = [[../కరియావుల(యు)/]]
| తదుపరి = [[../కాటమరాజు(యు)/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1485 to=1510 />
iews2b6xpfibww8ypdetrlhkkvxgpla
కాటమరాజు కథలు/కాటమరాజు(యు)
0
223378
577386
2026-09-08T07:13:16Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = కాటమరాజు యుద్ధము | ముందరి = [[../బాలరాజు/]] | తదుపరి = [[../అగుమంచి/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనా...'
577386
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = కాటమరాజు యుద్ధము
| ముందరి = [[../బాలరాజు/]]
| తదుపరి = [[../అగుమంచి/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1511 to=1523 />
hu034tmfbxscvnslec6ql03nd1b833c
కాటమరాజు కథలు/అగుమంచి
0
223379
577387
2026-09-08T07:15:12Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = అగుమంచి కథ | ముందరి = [[../కాటమరాజు(యు)/]] | తదుపరి = [[../భక్తిరన్న/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనా...'
577387
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = అగుమంచి కథ
| ముందరి = [[../కాటమరాజు(యు)/]]
| తదుపరి = [[../భక్తిరన్న/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1524 to=1596 />
tudusd9js6or2xwz8umg8c25t6esqmz
కాటమరాజు కథలు/భక్తిరన్న
0
223380
577388
2026-09-08T07:17:06Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = భక్తిరన్న కథ | ముందరి = [[../అగుమంచి/]] | తదుపరి = [[../అనుబంధము1/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథు...'
577388
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = భక్తిరన్న కథ
| ముందరి = [[../అగుమంచి/]]
| తదుపరి = [[../అనుబంధము1/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1597 to=1648 />
9jrfzoz25hplcgrnx0mxxu6mbvymfdg
కాటమరాజు కథలు/అనుబంధము1
0
223381
577389
2026-09-08T07:20:13Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = యరనూక రాజు కథ | ముందరి = [[../భక్తిరన్న/]] | తదుపరి = [[../అనుబంధము2/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనా...'
577389
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = యరనూక రాజు కథ
| ముందరి = [[../భక్తిరన్న/]]
| తదుపరి = [[../అనుబంధము2/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1649 to=1700 />
ba4czztwlrrncxj4qjkl6z2krzsu7r9
కాటమరాజు కథలు/అనుబంధము2
0
223382
577390
2026-09-08T07:21:53Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = యర్రయ్య తరకవాదము | ముందరి = [[../అనుబంధము1/]] | తదుపరి = [[../అనుబంధము3/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్ర...'
577390
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = యర్రయ్య తరకవాదము
| ముందరి = [[../అనుబంధము1/]]
| తదుపరి = [[../అనుబంధము3/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1701 to=1729 />
k56qdsco3lcy53z2gk9341nhb56zhpw
కాటమరాజు కథలు/అనుబంధము3
0
223383
577391
2026-09-08T07:24:26Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = అలుగులు పోలు | ముందరి = [[../అనుబంధము2/]] | తదుపరి = [[../అనుబంధము4/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథ...'
577391
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = అలుగులు పోలు
| ముందరి = [[../అనుబంధము2/]]
| తదుపరి = [[../అనుబంధము4/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1730 to=1747 />
9k42mb66m5di9s7bovsl0j6h58jbpc3
కాటమరాజు కథలు/అనుబంధము4
0
223384
577392
2026-09-08T07:25:52Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = ముమ్మయ్య-పోచయ్య బొంగరాలు | ముందరి = [[../అనుబంధము3/]] | తదుపరి = [[../అనుబంధము5/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు...'
577392
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = ముమ్మయ్య-పోచయ్య బొంగరాలు
| ముందరి = [[../అనుబంధము3/]]
| తదుపరి = [[../అనుబంధము5/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1748 to=1754 />
maere00vsa5jf2p1abx1pdxz6apcmgr
కాటమరాజు కథలు/అనుబంధము5
0
223385
577393
2026-09-08T07:28:32Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట | ముందరి = [[../అనుబంధము4/]] | తదుపరి = [[../అనుబంధము5అ/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథల...'
577393
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = యర్రగడ్డపాటి పోట్లాట
| ముందరి = [[../అనుబంధము4/]]
| తదుపరి = [[../అనుబంధము5అ/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1755 to=1782 />
8pq9bs9pzm7rm3uym29v7ktvwb0s79o
కాటమరాజు కథలు/అనుబంధము5అ
0
223386
577394
2026-09-08T07:30:52Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = భక్తిరన్న కథ | ముందరి = [[../అనుబంధము5/]] | తదుపరి = [[../శాసనములు/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథ...'
577394
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = భక్తిరన్న కథ
| ముందరి = [[../అనుబంధము5/]]
| తదుపరి = [[../శాసనములు/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1783 to=1829 />
si9fbktiddwop2kio8jivo4k9aclhi4
కాటమరాజు కథలు/శాసనములు
0
223387
577395
2026-09-08T07:32:41Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = శాసనములు — కైఫీయతులు | ముందరి = [[../అనుబంధము5అ/]] | తదుపరి = [[../కంసుడు/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ...'
577395
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = శాసనములు — కైఫీయతులు
| ముందరి = [[../అనుబంధము5అ/]]
| తదుపరి = [[../కంసుడు/]]
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1831 to=1846 />
pec5bljrjx8p30igqw0xlxmcr0xa8um
కాటమరాజు కథలు/కంసుడు
0
223388
577396
2026-09-08T07:34:12Z
దేవీప్రసాదశాస్త్రి
4290
[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = శ్రీనాథుడు | అనువాదం= | విభాగము = కంసుడు కథ | ముందరి = [[../శాసనములు/]] | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం = 1977 }} <pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1847 to=1940 />'
577396
wikitext
text/x-wiki
{{తలకట్టు
| శీర్షిక = [[../]]
| రచయిత = శ్రీనాథుడు
| అనువాదం=
| విభాగము = కంసుడు కథ
| ముందరి = [[../శాసనములు/]]
| తదుపరి =
| వివరములు =
|సంవత్సరం = 1977
}}
<pages index="కాటమరాజు కథలు (శ్రీనాథుడు).pdf" from=1847 to=1940 />
5ycylibsfxjhmpei10o0t8sm5qp9b4t
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/381
104
223389
577404
2026-09-08T09:53:39Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577404
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||40 దొరకెను}}</noinclude>యంగీకరించెను. ఆమె దూదేకులవాని నొకనిఁ బట్టుకొనెను. అతఁడు నెలకు ముప్పదియయిదు రూకలడిగెను. అది యంతగా నెక్కువ కాదు. అపుడు నేను వెలకు లెక్క చేయలేదు. ఏకినదూదితో నీమె బాలుర కేకులు చేయుట నేర్పెను. నేను దూదిబిచ్చమునకు బయలుదేఱితిని. భాయి యశవంత ప్రసాదదేశాయి దూదిని పంపు భారమును వహించెను. గంగాబాయి బూనిన యీపని యిటు లత్యంతము వృద్ధిచెందెను.
బీజాపూరునందు వడికిననూలు నేయించుటకు గంగాబాయి నేఁతగాండ్రను సంపాదించెను. ఇటులు బీజాపూరు - ఖాదీ పేరు మోఁగెను.
ఇటులు బీజాపూరులో ఖాదీ వృద్ధి యగుచుండఁగా మాయాశ్రమములో రాటము నెలకొనుట కాలస్యము కాలేదు. మగన్లాల్ గాంధీ తన నేరుపుచే రాటమునకు కొన్ని సంస్కరణము లొనగూర్చెను. ఆశ్రమమునందే రాటములును, తకిలీలును తయారు కాఁజొచ్చెను. ఆశ్రమమున నేసిన ఖాదీగుడ్డ గజము వెల రు 1-1-0 ఆయెను. నే నీమోటు ఖాదీని నామిత్రుల కిచ్చి గజము ౧-కి రు 1-1-1 వసూలు చేసితిని. వారు సంతోషముతో నొసఁగిరి.
నేను బొంబాయిలో మంచముపట్టి యుంటిని. అయినను నా భోగట్టా నేను మానలేదు. అచట నూలు వడుకు ఆఁడువా రిరువురు దొరకిరి. వారు ఇరువది యెనిమిది తులముల సేరు నూలునకు కొకరూక
పుచ్చికొనిరి. నే నప్పటికి ఖాదీశాస్త్రమున కంథుఁడను. నాకు చేతినూలు కావలయును. మఱియు ఆఁడువారిచే వడికింపవలయును. గంగాబాయి యిచ్చు వెలయు, నాయిచ్చు వెలయు తావేజా వేసి చూచికొనఁగా నేను టోపీలో పడితి నని తెలిసికొంటిని. వా రంతకు తక్కువ ధరకు ఒప్పుకొనలేదు. కావున వారిని విడనాడవలసివచ్చెను. కాని వారివలన మాకుఁ గలుగవలసిన యుపయోగము కలుగనే కలిగెను.<noinclude><references/>
{{c|371}}</noinclude>
930m8y6f5d76kwsnfw7h5a167s9tlil
రచయిత:బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ
102
223390
577405
2026-09-08T09:54:48Z
Rajasekhar1961
50
[[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = బొడ్డుచెర్ల |అసలుపేరు = చినతిమ్మయ |పేరు_మొదటి_అక్షరం = బ |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ |వికీవ్యాఖ్య_...'
577405
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = బొడ్డుచెర్ల
|అసలుపేరు = చినతిమ్మయ
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = బ
|పుట్టిన_యేడు =
|గిట్టిన_యేడు =
|వివరణ =
|బొమ్మ=
|వికీపీడియా_లంకె = బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[ద్విపద భారతము]] [[ద్విపద భారతము - మొదటిసంపుటము/ఆదిపర్వము|ఆదిపర్వము]] {{small scan link|ద్విపద భారతము - ఆది సభా పర్వములు.pdf}}
ah3xs7dt54mb85meorvat9y4fjf907e
577406
577405
2026-09-08T09:56:02Z
Rajasekhar1961
50
/* రచనలు */
577406
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = బొడ్డుచెర్ల
|అసలుపేరు = చినతిమ్మయ
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = బ
|పుట్టిన_యేడు =
|గిట్టిన_యేడు =
|వివరణ =
|బొమ్మ=
|వికీపీడియా_లంకె = బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[ప్రసన్నరాఘవనాట్యప్రబంధము]] {{small scan link|ప్రసన్నరాఘవనాట్యప్రబంధము (బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ).pdf}}
tr5zrgw11gi8ljp6x88ne158m2nob97
577407
577406
2026-09-08T09:56:44Z
Rajasekhar1961
50
/* రచనలు */
577407
wikitext
text/x-wiki
{{రచయిత
|ఇంటిపేరు = బొడ్డుచెర్ల
|అసలుపేరు = చినతిమ్మయ
|పేరు_మొదటి_అక్షరం = బ
|పుట్టిన_యేడు =
|గిట్టిన_యేడు =
|వివరణ =
|బొమ్మ=
|వికీపీడియా_లంకె = బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ
|వికీవ్యాఖ్య_లంకె =
|కామన్సు లంకె=
}}
==రచనలు==
* [[ప్రసన్నరాఘవనాట్యప్రబంధము]] (1962) {{small scan link|ప్రసన్నరాఘవనాట్యప్రబంధము (బొడ్డుచెర్ల చినతిమ్మయ).pdf}}
1kmkvtyhaq43pqh9l63x0juo25yzj4s
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/382
104
223391
577413
2026-09-08T10:07:56Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577413
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>వీరు శ్రీ అవంతికాబాయికిని. శ్రీ రమాబాయి కామదారుకును శ్రీ శంకర్లాల్ బాంకర్ గారి మాతు శ్రీ వసుమతీ బహేనుగారికిని వడకుట నేర్పిపోయిరి. నాగదిలో రాటము జుమ్మని మ్రోయఁ దొడఁగెను. నాజబ్బు పోగొట్టుటలో నీరాటమునకు భాగము కలదని చెప్పినచో నతిశయోక్తి కాఁ జాలదు. జబ్బు పోఁగొట్టుటకు మనస్సు మార్పు ఒక హేతువు. ఇది నిక్కము. మనుజుల రోగములను బోఁగొట్టుటలో మనస్సు పాలుమాత్ర మేమంత తక్కువా ? నేనును రాటముమీఁదఁ జేయి వయిచితినిగాని అపు డంతగా పని చేయఁజాలకపోయితిని.
బొంబాయిలోఁగూడ నేకులకుఁ గఱవాయెను. చేతియేకు లెచటను దొరకలేదు. రేవాశంకర్ ఝవేరీగారి బంగళా ముందునుండి ప్రతిదినము దూదేకులవాఁ డొకఁడు దూది యేకువింటిని మూపునఁ బెట్టుకొని పోవుచుండెడివాఁడు. నే నతనిని పిలిపించితిని. అతఁడు పఱుపులకు దూది యేకుచున్నటులు తెలిసికొంటిని. 'ఏకులు చేసి పెట్టెదవా ?' యని యడిగితిని. కాని అత డెక్కువవెల యడిగెను.
వెలఎక్కుడయినను ఇచ్చి యేకులు చేయించితిని. ఈరీతిగా తయారయిన నూలు జపమాలలుగాఁ జేసి వైష్ణవమిత్రుల కమ్మితిని. భాయి శివాజీ బొంబాయిలో నొక రాటపుశాల పెట్టెను. వీని యన్నిఁటికిని చాల వ్యయ మాయెను. శ్రద్ధాళురును, దేశభక్తులును ధన మొసఁగిరి. నేను ఖర్చు పెట్టితిని. ఈ వ్యయము వృథా కాదని వినయముతో మనవి చేసికొందును. దీనివలన మే మెన్నో సంగతులు తెలిసికొంటిమి. వీనితోపాటు రాటమువలని యుపయోగ మంతయుఁ దెలిసెను.
నేను ధరించున వన్నియు ఖాదీమయ మయిపోయినదాఁక నాకు తోఁచలేదు. నాకట్టుబట్టు లిండియామిల్లువి. బీజాపురము నందును ఆశ్రమమునందును తయా రయినవి చాల మోటుగా నుండెను.<noinclude><references/>
{{c|372}}</noinclude>
hec72mza1ti5r8ma6yzd1vscgp1rb2b
పుట:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/383
104
223392
577414
2026-09-08T10:17:22Z
శ్రీరామమూర్తి
1517
/* అచ్చుదిద్దారు */
577414
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|||40 దొరకెను}}</noinclude>మఱియు వాని పన్నా ముప్ప దంగుళములు. నలుబదియయి దంగుళముల పన్నా గల ఖాదీ దోవతు లొక నెలలోపుగా నాకుఁ బంపనిచో మోటు ఖాదీపంచలు కట్టుకొనవలసిన యిక్కట్టు కలుగు నని గంగాబాయికి వ్రాసితిని. గంగాబాయి గాబరాపడెను. సమయము చాల దనుకొనెను గాని ధైర్యము విడనాడలేదు. ఈమె యొకనెల లోపలనే ఏఁబది యంగుళముల పన్నా గల రెండు దోవతు లొసఁగి నా దారిద్ర్యమును బాపెను.
ఇంతలో భాయి లక్ష్మణదాసు లాఠీగ్రామమునుండి అంత్యజుఁడయిన, భాయి రామజీనిని, అతని భార్య గంగాబహేనును ఆశ్రమమునకుఁ దీసికొనివచ్చి వారిచే పెద్దపన్నా గల ఖాదీబట్టల నేయించెను. ఖాదీవ్యాప్తికి ఈ దంపతులు చేసిన పని యింతింత కాదు. వీరు గుజరాతునందును తదితర దేశములందును చాలమందికి చేతినూలితో బట్టల నేఁతను నేర్పిరి. అక్షరములు రాకపోయినను సంస్కారవతి యగు నీ గంగాసోదరిని మగ్గముమీఁద కూరుచున్న తఱిఁ జూచి తీరవలయును. ఆమె కపు డొకటి కనఁబడదు, మఱియొకటి వినఁబడదు. ఆమె మగ్గమున తన్మయతఁ జెందిపోవును.<noinclude><references/>
{{c|373}}</noinclude>
l2xj1tyr2kfrx7ex16atfplt0x4idpv