వికీసోర్స్:రచ్చబండ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="te">
  <siteinfo>
    <sitename>వికీసోర్స్</sitename>
    <dbname>tewikisource</dbname>
    <base>https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">మీడియా</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ప్రత్యేక</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">చర్చ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">వాడుకరి</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">వాడుకరి చర్చ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">వికీసోర్స్</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">వికీసోర్స్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">దస్త్రం</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">దస్త్రంపై చర్చ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">మీడియావికీ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">మీడియావికీ చర్చ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">మూస</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">మూస చర్చ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">సహాయం</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">సహాయం చర్చ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">వర్గం</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">వర్గం చర్చ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ద్వారము</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ద్వారము చర్చ</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">రచయిత</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">రచయిత చర్చ</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">పుట</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">పుట చర్చ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">సూచిక</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">సూచిక చర్చ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">మాడ్యూల్</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">మాడ్యూల్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>వికీసోర్స్:రచ్చబండ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>5373</id>
    <revision>
      <id>578568</id>
      <parentid>570220</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:58:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>1688</id>
      </contributor>
      <comment>/* సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది */ కొత్త విభాగం</comment>
      <origin>578568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44730" sha1="tcjbxmxtkvb5h4nfh7dpcxunl581hpz" xml:space="preserve">{{రచ్చబండ}}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;10%&quot;
||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]]  [[/పాత చర్చ 6| ..6]]  [[/పాత చర్చ 7| ..7]]  [[/పాత చర్చ 8| ..8]]  [[/పాత చర్చ 9| ..9]]  [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}}
|-
|&lt;inputbox&gt; 
type=fulltext
prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ
break=no
width=15
searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు
&lt;/inputbox&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;20%&quot;
||{{సహకారం_స్థితి}}
|}
&lt;!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు   ==

{{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు,  మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో  సమస్య పరిష్కరించబడింది.  పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC)

== ప్రాచీన ఫాంట్  &lt;s&gt;&quot;౯&quot;&lt;/s&gt; ౝ ==

{{ping|Arjunaraoc}}
{{ping| Rajasekhar1961}}

కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9.  కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము.  కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా  తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు  ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది.  ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది.  నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత  వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి.  మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో  Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి.  ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu  Font స్థాపించుకొని  ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు.  [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::: క్రోమ్ బ్రౌజర్  లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC)
::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]).   వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])&lt;/bdi&gt; 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు ==

@[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]]  సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC)

== క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి ==

ఈ రోజు చూడగా  క్రాప్ ఇమేజ్  ఈ  సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి.  దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]],  @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC)
: {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC)
=== ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!index_title!!transclusion_count
|-
|  [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593
|-
|  [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179
|-
|  [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134
|-
|  [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134
|-
|  [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133
|-
|  [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126
|-
|  [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125
|-
|  [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120
|-
|  [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113
|-
|  [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105
|}
[https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC)

== WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. ==

ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా,

WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము.

WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది.

ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం:

“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”

వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది.

=== స్వీయ నిధులతో నమోదు ===
స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది.

* నమోదు చేసుకోవడానికి: &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;
* మరిన్ని వివరాలకు: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం ===
సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి.

వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు.

మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి.

* మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;
* ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026'''

WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం:

* పూర్తి ప్రకటన: &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి.

సాదరంగా,

WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026  ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===

https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:25, 24 జూలై 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,
 
We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
 
'''Campaign Focus:'''
 
* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages
* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media
* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics
 
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
 
For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.
 
Best regards,
''Communications Team, WCI 2026''
 
[[వాడుకరి:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[వాడుకరి చర్చ:Shadabgdg|చర్చ]]) 16:12, 25 జూలై 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 ఆగస్టు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&amp;oldid=28221043 --&gt;

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[వాడుకరి:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kuldeepburjbhalaike|చర్చ]]) 15:32, 13 ఆగస్టు 2026 (UTC)

== సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది ==
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు.

ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-09-23|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది

దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. 

ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. 
ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు.

'''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.'''

* {{#time:l j xg Y|2026-09-23|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు.
* మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము.

''ఇతర ప్రభావాలు'':

* నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది.
* ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు.

అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. 

'''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;</text>
      <sha1>tcjbxmxtkvb5h4nfh7dpcxunl581hpz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:ఆచంట లక్ష్మీపతి</title>
    <ns>102</ns>
    <id>14599</id>
    <revision>
      <id>578573</id>
      <parentid>455857</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T14:10:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>578573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1225" sha1="7zvcda1ktvpszf7oye3hisblpacvsop" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = ఆచంట
 |అసలుపేరు = లక్ష్మీపతి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ఆ
 |పుట్టిన_యేడు = 1880
 |గిట్టిన_యేడు = 1962
 |వివరణ = ఆయుర్వేద వైద్యుడు, సంఘసేవకుడు
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = ఆచంట లక్ష్మీపతి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[జీవశాస్త్ర సంగ్రహము]] (1909) {{small scan link|Jeevasastra Samgrahamu.pdf}}
* [[అంటువ్యాధులు]] (1915) {{small scan link|AntuVyadhulu.djvu}}
* [[చలిజ్వరము]] (1912, 1915) {{small scan link|Chali Jvaramu.pdf}}
* కలరా
* అపస్మారము : [[ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వం (ద్వితీయ సంపుటం)]] (1934)
* [[భారతీయ విజ్ఞానము]] (1943) {{small scan link|భారతీయ విజ్ఞానము.djvu}}
* వృక్షాయుర్వేదము</text>
      <sha1>7zvcda1ktvpszf7oye3hisblpacvsop</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578574</id>
      <parentid>578573</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T14:24:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>578574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1271" sha1="jz6gmcph1imokmxtastxim88e2r2mae" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = ఆచంట
 |అసలుపేరు = లక్ష్మీపతి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ఆ
 |పుట్టిన_యేడు = 1880
 |గిట్టిన_యేడు = 1962
 |వివరణ = ఆయుర్వేద వైద్యుడు, సంఘసేవకుడు
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = ఆచంట లక్ష్మీపతి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[జీవశాస్త్ర సంగ్రహము]] (1909) {{small scan link|Jeevasastra Samgrahamu.pdf}}
* [[అంటువ్యాధులు]] (1915) {{small scan link|AntuVyadhulu.djvu}}
* [[చలిజ్వరము]] (1912, 1915) {{small scan link|Chali Jvaramu.pdf}}
* కలరా
* అపస్మారము : [[ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వం (ద్వితీయ సంపుటం)]] (1934)
* [[భారతీయ విజ్ఞానము]] (1943) {{small scan link|భారతీయ విజ్ఞానము.djvu}}
* వృక్షాయుర్వేదము
* వనౌషధ విజ్ఞానము</text>
      <sha1>jz6gmcph1imokmxtastxim88e2r2mae</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578597</id>
      <parentid>578574</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T06:05:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>578597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1316" sha1="kxtpg3k7kemhhjukl2mi8bwwipjokbu" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = ఆచంట
 |అసలుపేరు = లక్ష్మీపతి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ఆ
 |పుట్టిన_యేడు = 1880
 |గిట్టిన_యేడు = 1962
 |వివరణ = ఆయుర్వేద వైద్యుడు, సంఘసేవకుడు
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = ఆచంట లక్ష్మీపతి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[జీవశాస్త్ర సంగ్రహము]] (1909) {{small scan link|Jeevasastra Samgrahamu.pdf}}
* [[అంటువ్యాధులు]] (1915) {{small scan link|AntuVyadhulu.djvu}}
* [[చలిజ్వరము]] (1912, 1915) {{small scan link|Chali Jvaramu.pdf}}
* కలరా (1914) {{small scan link|కలరా.djvu}}
* అపస్మారము : [[ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వం (ద్వితీయ సంపుటం)]] (1934)
* [[భారతీయ విజ్ఞానము]] (1943) {{small scan link|భారతీయ విజ్ఞానము.djvu}}
* వృక్షాయుర్వేదము
* వనౌషధ విజ్ఞానము</text>
      <sha1>kxtpg3k7kemhhjukl2mi8bwwipjokbu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578599</id>
      <parentid>578597</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T06:14:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>578599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1394" sha1="4pvd3cpl7gymou816d0b8s0bnqat65b" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = ఆచంట
 |అసలుపేరు = లక్ష్మీపతి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ఆ
 |పుట్టిన_యేడు = 1880
 |గిట్టిన_యేడు = 1962
 |వివరణ = ఆయుర్వేద వైద్యుడు, సంఘసేవకుడు
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = ఆచంట లక్ష్మీపతి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[జీవశాస్త్ర సంగ్రహము]] (1909) {{small scan link|Jeevasastra Samgrahamu.pdf}}
* [[అంటువ్యాధులు]] (1915) {{small scan link|AntuVyadhulu.djvu}}
* [[చలిజ్వరము]] (1912, 1915) {{small scan link|Chali Jvaramu.pdf}}
* కలరా (1914) {{small scan link|కలరా.djvu}}
* అపస్మారము : [[ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వం (ద్వితీయ సంపుటం)]] (1934)
* [[భారతీయ విజ్ఞానము]] (1943) {{small scan link|భారతీయ విజ్ఞానము.djvu}}
* వృక్షాయుర్వేదము (1945) {{small scan link|వృక్షాయుర్వేదము.djvu}}
* వనౌషధ విజ్ఞానము</text>
      <sha1>4pvd3cpl7gymou816d0b8s0bnqat65b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578601</id>
      <parentid>578599</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T06:21:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>578601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1473" sha1="rnclyww6kz1sgs6eu0d0xne6gzef69z" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = ఆచంట
 |అసలుపేరు = లక్ష్మీపతి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ఆ
 |పుట్టిన_యేడు = 1880
 |గిట్టిన_యేడు = 1962
 |వివరణ = ఆయుర్వేద వైద్యుడు, సంఘసేవకుడు
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = ఆచంట లక్ష్మీపతి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[జీవశాస్త్ర సంగ్రహము]] (1909) {{small scan link|Jeevasastra Samgrahamu.pdf}}
* [[అంటువ్యాధులు]] (1915) {{small scan link|AntuVyadhulu.djvu}}
* [[చలిజ్వరము]] (1912, 1915) {{small scan link|Chali Jvaramu.pdf}}
* కలరా (1914) {{small scan link|కలరా.djvu}}
* అపస్మారము : [[ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వం (ద్వితీయ సంపుటం)]] (1934)
* [[భారతీయ విజ్ఞానము]] (1943) {{small scan link|భారతీయ విజ్ఞానము.djvu}}
* వృక్షాయుర్వేదము (1945) {{small scan link|వృక్షాయుర్వేదము.djvu}}
* వనౌషధ విజ్ఞానము (1945) {{small scan link|వనౌషధ విజ్ఞానము 02.djvu}}</text>
      <sha1>rnclyww6kz1sgs6eu0d0xne6gzef69z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:Jeevasastra Samgrahamu.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>37293</id>
    <revision>
      <id>578572</id>
      <parentid>248618</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T13:37:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>578572</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="617" sha1="3fodmzunvkqy1z0okjosx5vxdzay8xf" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[జీవశాస్త్ర సంగ్రహము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:ఆచంట లక్ష్మీపతి|ఆచంట లక్ష్మీపతి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=చెన్నై
|సంవత్సరం=1909
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=6
|పురోగతి=L
|పుటలు=&lt;pagelist 
5=&quot;Permission&quot;
6=&quot;ముఖచిత్రం&quot;
7to11=&quot;పీఠిక&quot;
12to13=&quot;Opinions&quot;
14to15=&quot;అభిప్రాయాలు&quot;
16to20=&quot;విసూ&quot;
21=1
51=1
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు={{:పుట:Jeevasastra Samgrahamu.pdf/16}}
{{:పుట:Jeevasastra Samgrahamu.pdf/17}}
{{:పుట:Jeevasastra Samgrahamu.pdf/18}}
{{:పుట:Jeevasastra Samgrahamu.pdf/19}}
{{:పుట:Jeevasastra Samgrahamu.pdf/20}}
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>3fodmzunvkqy1z0okjosx5vxdzay8xf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:కల్లూరి వీరభద్రశాస్త్రి</title>
    <ns>102</ns>
    <id>160019</id>
    <revision>
      <id>578569</id>
      <parentid>486915</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T13:12:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>578569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1183" sha1="56mahyrnml6q0oyvwzzrgbo1x0bm43t" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = కల్లూరి
 |అసలుపేరు = వీరభద్రశాస్త్రి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = క
 |పుట్టిన_యేడు =
 |గిట్టిన_యేడు =
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ=  Kalluri Veerabhadra Sastri.png
 |వికీపీడియా_లంకె = కల్లూరి వీరభద్ర శాస్త్రి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}
బహ్మశ్రీ బిరుదాంకితుడు  
==రచనలు==
* త్యాగరాజ కీర్తనలు విశేష వివరణలు (ప్రధమ భాగము, 1975), రెండవ భాగము (1978)
* త్యాగరాజ కీర్తనలు - సవ్యాఖ్యానం (1948)   
* [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 10/సంచిక 1/ప్రణవము ఇంద్రియాతీతమా?]] (1936)

[[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచయితలు]]</text>
      <sha1>56mahyrnml6q0oyvwzzrgbo1x0bm43t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>161836</id>
    <revision>
      <id>578605</id>
      <parentid>464344</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T07:14:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>578605</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2207" sha1="8ifouefqmigc7ylymwtsf9wt3hmv3b1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{p|fs200|ac}}'''నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము'''&lt;/p&gt;

{{p|fs150|ac}}'''1 బాల్యము'''&lt;/p&gt;
{{p|fs125|ac}}'''(1)'''&lt;/p&gt;

నా జీవితము - వాశిరెడ్డి వేంకటాద్రినాయుడు - నందిగామ
జగ్గయ్యపేట - మా తాతగారు - చిన్ననంటుకరణము - మా
నాయనగారు - మునగాల పరగణా - అప్పటి నా చదువు -
గోలుకొండజిల్లా - మా అమ్మగారి పుట్టింటివారు తెలంగా
ణమువారు - తెలంగాణములో మాకు బంధువులు - మా
కుటుంబస్థితిగతులు - సాంఘికస్థితులు - అక్క చెల్లెండ్రు -
భారత, భాగవతములు వినుట - ఆయుర్వేదవైద్యులు - ఆర్య
దేవుడు - కూచిపూడి భాగవతులు - తోలుబొమ్మలాటలు -
పండగలు - శివవైష్ణవభేదములు - నా వివాహము - నియోగ
వైదికకక్షలు - బ్రాహ్మణ వైశ్యకక్షలు - నా బందరుచదువు -
లాయరుప్యాసగుట - విదేశప్రభుత్వనౌకరీని నిరాకరించుట -
జీవితాదర్శములు.

నేను ఆంధ్రప్రదేశములోని కృష్ణాజిల్లా నందిగామ తాలూకా
నందిగామ గ్రామములో మా సొంత యింటిలో జన్మించినాను. నందిగామకు
నందిగ్రామమని పేరుండెను. అది బందరునుండి హైదరాబాదునకు పోవు
.........(రైలు రోడ్డు) మీద నున్నది. నా చిన్నతనమున బ్రిటిష్&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8ifouefqmigc7ylymwtsf9wt3hmv3b1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వాడుకరి:Vickyganti</title>
    <ns>2</ns>
    <id>205760</id>
    <revision>
      <id>578606</id>
      <parentid>536715</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T07:24:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* నాకు నచ్చిన రచనలు */</comment>
      <origin>578606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1066" sha1="6vy8gc1xi9lu2jj9546azd2yps6cq4s" xml:space="preserve">Ganti Srinivasa Rao
My works: Manushullo Maanikyam by Vithapu Bala Subrahmanyam
Murali anna Book: Sangraha andhra vignana kosham

==నాకు నచ్చిన రచనలు==

# [[అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను]] https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B1%82%E0%B0%9A%E0%B0%BF%E0%B0%95:Anubhavalu_Jnapakalunu_by_Sripada_Subrahmanya_Sastri.pdf

# విజయనగర చరిత్ర https://te.wikibooks.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%9C%E0%B0%AF%E0%B0%A8%E0%B0%97%E0%B0%B0_%E0%B0%9A%E0%B0%B0%E0%B0%BF%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0#12._%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B0%B0%E0%B0%BE_%E0%B0%B8%E0%B0%82%E0%B0%A6%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%AC%E0%B0%82_%E0%B0%97%E0%B0%BE_%E0%B0%9C%E0%B0%B0%E0%B1%81%E0%B0%97%E0%B1%81_%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%A8%E0%B1%8B%E0%B0%A6_%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%AE%E0%B0%BE%E0%B0%B2

# నా జీవితకధ -నవ్యంధ్రము
https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B1%82%E0%B0%9A%E0%B0%BF%E0%B0%95:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf</text>
      <sha1>6vy8gc1xi9lu2jj9546azd2yps6cq4s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/320</title>
    <ns>104</ns>
    <id>209111</id>
    <revision>
      <id>578587</id>
      <parentid>546640</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T01:19:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578587</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5602" sha1="fgrssywojve2qrmq12p5tgzywedobev" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;{{rh|  |ద్వి తీ యా శ్వా స ము. | 301}}&lt;/noinclude&gt;
నందు, నభ . బులన్  - నభః = ఆకాశముయొక్కయు, సమీర = వాయువుయొక్కయు,
తోయ = ఉదకముయొక్కయు, ధరణి = భూమియొక్కయు, ఖండంబులన్  
శకలంబులన్ = అష్టమాంశములను, నీరార్ధంబున = జలమునందు నిలచియున్న యర్థభాగము
నందు, వియ .. బులన్ - వియత్ - ఆకాశముయొక్కయు, మరుత్ = వాయువు 
యొక్కయు, కృశాను = అగ్ని యొక్కయు, ధాత్రీ = భూమియొక్కయు , శకలం
అష్టమాంశములను, ధరార్ధంబున్ = భూమియందు నిలచి యున్న యర్థ
భాగమునందు, వ్యోమ... యలన్ - వ్యోమ ఆకాశముయొక్కయు, పవన ='వాయువు
యొక్కయు, అగ్ని - అగ్ని యొక్కయు, ఉదకంబుల = జలములయొక్కయు , తునియ
లన్ = అష్టమాంశములను, జీవ = జీవులయొక్క, అదృష్ట = పూర్వకల్పాంతమున జేయఁ
బడి ప్రస్తుతకల్పమున ననుభవమునకు రానున్న కర్మల యొక్క, సహాయంబునన్ = సహా
యముచేత, కూర్చినక్రమంబు చేతన్ = కూర్చిన వరుసచే, శబ్దగుణకంబైన = శబ్దగుణము
గల, ఆకాశంబును = ఆకాశము, శబ్దస్పర్శగుణకంబైన = శబ్దస్పర్శగుణములుగల, పపమా
నంబును = వాయువు, శబ్దస్పర్శరూపగుణకంబైన - శబ్దస్పర్శరూపగుణములు గల,
దహనంబును = అగ్నియు, శబ్దస్పర్శరూపరసగుణకంబైన = శబ్దస్పర్శరూపరసగుణములు
గల, అంబువులును = జలము, శబ్దస్పర్శరూపరసగంధసమేతంబైన = శబ్దస్పర్శరూపరస
గంధములతోఁ గూడిన, ధరణియుం = భూమియును, పంచీకృతంబులై = పంచీ
కరణము చేయఁబడి, మహాస్థూలంబులై = మిగుల పెద్దవియై, అభివ్యక్తంబులయ్యెన్  =
ఇంద్రియములకు గోచరము లయ్యెను. ఇమ్మహాభూతంబులవలనన్  = ఈ పంచీ
కృతభూతములవలన, అతల, వితల, సుతల, రసాతల, తలాతల, మహాతల,
పాతాళ, భూలోక, భువర్లోక, స్వర్లోక, మహర్లోక, జనలోక, తపోలోక,
సత్యలోకంబులు, అను చతుర్దశభువనంబులు = అను పదునాలుగు లోకములును
(ఇందు పాతాళముపఱకుఁ గలలోకములేడును అధోలోకములనియుతక్కినవి యూ
ర్ధ్వలోకము లనియు  చెప్పఁబడును. తత్త …….లును -తత్తల్లోకోచిత - ఆయా లోకము
లకు తగిన, జరాయుజ = మావివలనఁ బుట్టునట్టియు, (మనుష్యాదులు జరాయుజములు,)
అండజ = గ్రుడ్డువలనఁబుట్టునట్టియు, స్వేదజ = చెమ్మటనలనఁ బుట్టునట్టియు ( పేను మొద
లగునవి) ఉద్భిజ్జరూప = భూమిని పెల్లగించుకొని పుట్టునట్టి స్వభావములుగల, చతుర్విధ=
నాలుగువిధములైన, భూతగ్రామంబులును = జంతు  సమూహములును, తత్త... లును
తత్తత్ప్రాణియోగ్య = ఆయా జంతువులకుతగిన, అన్నపానాదికంబులును = ఆహారము ఉద
కము మొదలగునవియు, ఘటపటాదిసర్వపదార్థంబులును = ఘటములు పటములు మొదలగు
పలువిధములగు వస్తువులును, సంభవించెన్ =పుట్టెను. ఇంతపట్టునుఁ గూడి = ఇదియంత
యు గలసి, స్థూలప్రపంచంబగున్  = స్థూల ప్రపంచమని చెప్పఁబడును. దీనికిన్ = ఈస్థూల
ప్రపంచమునకు, వ్యష్టిసమష్ట్యాత్మంకంబైన = వ్యష్టి సమష్టి భేదములుగల, జాగరంబు =
=&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fgrssywojve2qrmq12p5tgzywedobev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578592</id>
      <parentid>578587</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T05:52:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>578592</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5561" sha1="l3me4kkd0evmex8doscxydr5uk055sk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |ద్వి తీ యా శ్వా స ము. | 301}}&lt;/noinclude&gt;
నందు, నభ...బులన్ ― నభః = ఆకాశముయొక్కయు, సమీర = వాయువుయొక్కయు, తోయ = ఉదకముయొక్కయు, ధరణి = భూమియొక్కయు, ఖండంబులన్ = అష్టమాంశములను, నీరార్ధంబునౝ = జలమునందు నిలచియున్న యర్థభాగమునందు, వియ...బులన్ ― వియత్ = ఆకాశముయొక్కయు, మరుత్ = వాయువుయొక్కయు, కృశాను = అగ్నియొక్కయు, ధాత్రీ = భూమియొక్కయు , శకలంబులౝ = అష్టమాంశములను, ధరార్ధంబున్ = భూమియందు నిలచి యున్న యర్ధభాగమునందు, వ్యోమ...యలన్ ― వ్యోమ = ఆకాశముయొక్కయు, పవన = వాయువుయొక్కయు, అగ్ని = అగ్నియొక్కయు, ఉదకంబుల = జలములయొక్కయు, తునియలన్ = అష్టమాంశములను, జీవ = జీవులయొక్క, అదృష్ట = పూర్వకల్పాంతమున జేయఁబడి ప్రస్తుతకల్పమున ననుభవమునకు రానున్న కర్మలయొక్క, సహాయంబునన్ = సహాయముచేత, కూర్చినక్రమంబుచేతన్ = కూర్చిన వరుసచే, శబ్దగుణకంబైన = శబ్దగుణము గల, ఆకాశంబును = ఆకాశము, శబ్దస్పర్శగుణకంబైన = శబ్దస్పర్శగుణములుగల, పపమానంబును = వాయువు, శబ్దస్పర్శరూపగుణకంబైన - శబ్దస్పర్శరూపగుణములు గల, దహనంబును = అగ్నియు, శబ్దస్పర్శరూపరసగుణకంబైన = శబ్దస్పర్శరూపరసగుణములు గల, అంబువులును = జలము, శబ్దస్పర్శరూపరసగంధసమేతంబైన = శబ్దస్పర్శరూపరసగంధములతోఁ గూడిన, ధరణియుం = భూమియును, పంచీకృతంబులై = పంచీకరణము చేయఁబడి, మహాస్థూలంబులై = మిగుల పెద్దవియై, అభివ్యక్తంబులయ్యెన్ = ఇంద్రియములకు గోచరము లయ్యెను. ఇమ్మహాభూతంబులవలనన్ = ఈ పంచీకృతభూతములవలన, అతల, వితల, సుతల, రసాతల, తలాతల, మహాతల, పాతాళ, భూలోక, భువర్లోక, స్వర్లోక, మహర్లోక, జనలోక, తపోలోక, సత్యలోకంబులు, అను చతుర్దశభువనంబులు = అను పదునాలుగు లోకములును (ఇందు పాతాళమువఱకుఁ గలలోకము లేడును అధోలోకములనియు తక్కినవి యూర్ధ్వలోకములనియు చెప్పఁబడును. తత్త...లును ― తత్తల్లోకోచిత = ఆయాలోకములకు తగిన, జరాయుజ = మావివలనఁ బుట్టునట్టియు (మనుష్యాదులు జరాయుజములు), అండజ = గ్రుడ్డువలనఁ బుట్టునట్టియు, స్వేదజ = చెమ్మటవలనఁ బుట్టునట్టియు (పేను మొదలగునవి), ఉద్భిజ్జరూప = భూమిని పెల్లగించుకొని పుట్టునట్టి స్వభావములుగల, చతుర్విధ = నాలుగువిధములైన, భూతగ్రామంబులును = జంతుసమూహములును, తత్త...లును — తత్తత్ప్రాణియోగ్య = ఆయాజంతువులకు తగిన, అన్నపానాదికంబులును = ఆహారము ఉదకము మొదలగునవియు, ఘటపటాదిసర్వపదార్థంబులును = ఘటములు పటములు మొదలగు పలువిధములగు వస్తువులును, సంభవించెన్ = పుట్టెను. ఇంతపట్టునుఁ గూడి = ఇదియంతయు గలసి, స్థూలప్రపంచంబగున్ = స్థూలప్రపంచమని చెప్పఁబడును. దీనికిన్ = ఈస్థూలప్రపంచమునకు, వ్యష్టిసమష్ట్యాత్మకంబైన = వ్యష్టిసమష్టిభేదములు గల, జాగరంబు =&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l3me4kkd0evmex8doscxydr5uk055sk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578593</id>
      <parentid>578592</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T05:53:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>578593</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5560" sha1="5iswhtop6nm9biem9quw91gbl3pt4lw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |ద్వి తీ యా శ్వా స ము. | 301}}&lt;/noinclude&gt;
నందు, నభ...బులన్ ― నభః = ఆకాశముయొక్కయు, సమీర = వాయువుయొక్కయు, తోయ = ఉదకముయొక్కయు, ధరణి = భూమియొక్కయు, ఖండంబులన్ = అష్టమాంశములను, నీరార్ధంబునౝ = జలమునందు నిలచియున్న యర్థభాగమునందు, వియ...బులన్ ― వియత్ = ఆకాశముయొక్కయు, మరుత్ = వాయువుయొక్కయు, కృశాను = అగ్నియొక్కయు, ధాత్రీ = భూమియొక్కయు, శకలంబులౝ = అష్టమాంశములను, ధరార్ధంబున్ = భూమియందు నిలచి యున్న యర్ధభాగమునందు, వ్యోమ...యలన్ ― వ్యోమ = ఆకాశముయొక్కయు, పవన = వాయువుయొక్కయు, అగ్ని = అగ్నియొక్కయు, ఉదకంబుల = జలములయొక్కయు, తునియలన్ = అష్టమాంశములను, జీవ = జీవులయొక్క, అదృష్ట = పూర్వకల్పాంతమున జేయఁబడి ప్రస్తుతకల్పమున ననుభవమునకు రానున్న కర్మలయొక్క, సహాయంబునన్ = సహాయముచేత, కూర్చినక్రమంబుచేతన్ = కూర్చిన వరుసచే, శబ్దగుణకంబైన = శబ్దగుణము గల, ఆకాశంబును = ఆకాశము, శబ్దస్పర్శగుణకంబైన = శబ్దస్పర్శగుణములుగల, పపమానంబును = వాయువు, శబ్దస్పర్శరూపగుణకంబైన - శబ్దస్పర్శరూపగుణములు గల, దహనంబును = అగ్నియు, శబ్దస్పర్శరూపరసగుణకంబైన = శబ్దస్పర్శరూపరసగుణములు గల, అంబువులును = జలము, శబ్దస్పర్శరూపరసగంధసమేతంబైన = శబ్దస్పర్శరూపరసగంధములతోఁ గూడిన, ధరణియుం = భూమియును, పంచీకృతంబులై = పంచీకరణము చేయఁబడి, మహాస్థూలంబులై = మిగుల పెద్దవియై, అభివ్యక్తంబులయ్యెన్ = ఇంద్రియములకు గోచరము లయ్యెను. ఇమ్మహాభూతంబులవలనన్ = ఈ పంచీకృతభూతములవలన, అతల, వితల, సుతల, రసాతల, తలాతల, మహాతల, పాతాళ, భూలోక, భువర్లోక, స్వర్లోక, మహర్లోక, జనలోక, తపోలోక, సత్యలోకంబులు, అను చతుర్దశభువనంబులు = అను పదునాలుగు లోకములును (ఇందు పాతాళమువఱకుఁ గలలోకము లేడును అధోలోకములనియు తక్కినవి యూర్ధ్వలోకములనియు చెప్పఁబడును. తత్త...లును ― తత్తల్లోకోచిత = ఆయాలోకములకు తగిన, జరాయుజ = మావివలనఁ బుట్టునట్టియు (మనుష్యాదులు జరాయుజములు), అండజ = గ్రుడ్డువలనఁ బుట్టునట్టియు, స్వేదజ = చెమ్మటవలనఁ బుట్టునట్టియు (పేను మొదలగునవి), ఉద్భిజ్జరూప = భూమిని పెల్లగించుకొని పుట్టునట్టి స్వభావములుగల, చతుర్విధ = నాలుగువిధములైన, భూతగ్రామంబులును = జంతుసమూహములును, తత్త...లును — తత్తత్ప్రాణియోగ్య = ఆయాజంతువులకు తగిన, అన్నపానాదికంబులును = ఆహారము ఉదకము మొదలగునవియు, ఘటపటాదిసర్వపదార్థంబులును = ఘటములు పటములు మొదలగు పలువిధములగు వస్తువులును, సంభవించెన్ = పుట్టెను. ఇంతపట్టునుఁ గూడి = ఇదియంతయు గలసి, స్థూలప్రపంచంబగున్ = స్థూలప్రపంచమని చెప్పఁబడును. దీనికిన్ = ఈస్థూలప్రపంచమునకు, వ్యష్టిసమష్ట్యాత్మకంబైన = వ్యష్టిసమష్టిభేదములు గల, జాగరంబు =&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5iswhtop6nm9biem9quw91gbl3pt4lw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/51</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211029</id>
    <revision>
      <id>578588</id>
      <parentid>550521</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T04:05:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiPBR</username>
        <id>6863</id>
      </contributor>
      <comment>/* Validated */</comment>
      <origin>578588</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8828" sha1="5dw7xvt5dpwi3eo9s75cc53jv7i38yy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;WikiPBR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
మానవతాదృక్పథాలకు పెన్నిది. విద్యావంతుడైన రామచంద్రారెడ్డిని ఆంధ్రమహాసభ ఆకర్షించింది. చురుకైన నాయకుడిగా ఎదుగుదలనిచ్చింది. రామచంద్రారెడ్డి పెళ్ళి కూడదను కున్నాడు. అది సంఘ కార్యకలాపాలకు
అంతరాయమని భావించినాడు. అందువల్ల ఆ ఆలోచనలను అల్లంత దూరంగా ఉంచినాడు. కాని మేనమామ కూతురు
రుక్మిణిని చేసుకోమని తల్లిదండ్రుల ఆదేశం. సందిగ్ధంలో పడ్డా షరతులతో పెళ్ళికి సన్నద్ధమయ్యాడు. కట్నప్రసక్తి
లేకపోవడం, వివాహ సమయంలో ఖద్దురు వస్త్రధారణ, వివాహానంతరం సహచరి విద్యాభ్యాసం కొనసాగింపు. ఆ
చదువు కొనసాగింపులో భాగంగా సహచరిని తన వెంట హైదరాబాదుకు పంపించడం. ఇవే ఆ షరతులు. ఇరుపక్షాలకు షరతులు సమ్మతమైనవి. పెళ్ళి జరిగిపోయింది.

రామచంద్రారెడ్డికి జాతీయోద్యమ నాయకురాలు కమలాదేవి చటోపాధ్యాయ అంటే ఎనలేని గౌరవం, అభిమానం. అందువల్ల పెళ్ళిపీటల మీదే రుక్మిణి పేరు కమలాదేవిగా రామచంద్రారెడ్డి మార్చినాడు. పెళ్ళవుతూనే మకాంను హైదరాబాదుకు మార్చినాడు.

కమలాబాయి ఛటోపాద్యాయిలా తన సహచరిలోనూ చైతన్యస్రవంతిని ఆశించాడు. మాడపాటి హన్మంతరావు స్థాపించిన బాలికల ఉన్నత పాఠశాలలో కమలాబాయి ఉరఫ్ రుక్మిణిని చేర్పించినాడు. స్కూళ్ళే అంతంత మాత్రంగా ఉన్న ఆ రోజుల్లో వసతి గృహాల విషయం చెప్పాల్సిన పనిలేదు. అవి గగన కుసుమాలే. రామచంద్రారెడ్డి రాజ బహద్దూర్ వెంకటరామరెడ్డిని ఒప్పించి రెడ్డి వసతి గృహానికి అనుబంధంగా బాలికల వసతి గృహాన్ని ఏర్పాటు చేయించినాడు. అందువల్ల కమలాదేవి మెట్రిక్ లేషన్ వరకు తన చదువును కొనసాగించింది.

చదువు పూర్తికాగానే కమలాదేవి కొలనుపాక చేరుకుంది. కమలాబాయి చదువుతో రామచంద్రారెడ్డికి సంతృప్తి కలుగలేదు. ఆమెద్వారా ఎందరినో విద్యావంతులను చేయాలని ఆరాటపడ్డాడు. కొలనుపాకలోనే వంటశాలగా ఉన్న ఓ గదిలో కన్యాపాఠశాలను ప్రారంభించినాడు. ఈ సమాచారం ఊరి జాగీర్దారుకు చేరుకుంది. అతని హుకుంతో పాఠశాల మూతపడింది. అన్నీ వెంట వెంటనే జరిగి పోయాయి. రామచంద్రారెడ్డి పాఠశాల నిర్వహణకై పరిపరివిధాల ఆలోచన చేస్తున్న సమయంలో జైనమందిర యాజమాన్యం ఉదారత్వంతో కొంత స్థలాన్ని పాఠశాలకై ఇచ్చింది. ఆ స్థలం రామచంద్రారెడ్డి కమలాదేవిల చొరవతో పాఠశాలగా పురుడు పోసుకుంది. కమలాదేవి సారథ్యంలో ఎంతోమందికి అక్షరజ్ఞానం లభించింది.

ఒకవైపు గ్రామప్రజలకు విద్యాబోధన చేస్తూనే సంఘకార్యకలాపాల వైపూ దృష్టి పెట్టింది కమలాదేవి. సంఘానికి సంబంధించిన విషయాలను ఆకళింపు చేసుకొంది. అందులోనూ క్రియాశీలకపాత్రను పోషించింది. 1943లో విజయవాడలో సంఘం ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించబడిన ఆత్మరక్షణా శిబిరంలో సైనిక శిక్షణను పొందింది. 1944లో కమలాదేవి ఒక కొడుకుకు జన్మనిచ్చింది. జీవిత సహచరులిద్దరూ విప్లవోద్యమం నిప్పుకణికలే. తమ భావాలకనుగుణంగా ఆ బాలునికి విప్లవరెడ్డి అని నామకరణం చేసుకున్నారు. అది నిజాం ప్రభుత్వం మార్షల్ లా విధించిన కాలం. కన్న మమకారాన్ని అధిగమిస్తూ పసిబిడ్డను ఇంటివద్దే వదిలి రామచంద్రారెడ్డితో పాటు అజ్ఞాతంలోకి వెళ్ళిపోయింది కమలాదేవి.

అజ్ఞాతంలో ఉన్న సమయంలోనే (1948) కమలాదేవి ఆరోగ్యం దెబ్బతిన్నది. వైద్యం తప్పనిసరైన పరిస్థితి. ఇద్దరూ
మంత్రపురికి బయలు దేరినారు. ఆలేరు శివారులో కమ్మగూడెం వద్ద మాటు వేసిన పోలీసులు వారిద్దరినీ అరెస్టు
చేసినారు. రామచంద్రారెడ్డిని ఖమ్మం జైలుకు, కమలాదేవిని ఔరంగాబాదు జైలుకు పంపించినారు. తర్వాతి కాలంలో
ఆమెను హైదరాబాదు జైలుకు తరలించినారు. జైల్లోనూ కమలాదేవి స్త్రీల హక్కులకై పోరాడేది. 1951లో అంటే
రెండున్నరేళ్ళ కారాగార శిక్ష అనంతరం ఆమె విడుదలైంది.

ఆమె సంఘ కార్యకలాపాల్లో ఏనాడూ గుండె నిబ్బరాన్ని కోల్పోలేదు. పైగా అవసరమైనప్పుడు రామచంద్రారెడ్డికే ధైర్యాన్ని నూరిపోసిన ధీశాలి. చల్లూరు బేగంపేట గుట్టల్లో సైనికుల కళ్ళు గప్పి ఇబ్రహీంపురం చేరుకోవడం ఆమె పోరాట ఎత్తుగడకు ఓ మచ్చుతునక. 1946-48న అంటే సాయుధపోరాటం జరిగిన కాలంలో రజాకార్ల దుర్మార్గాలనుదౌర్జన్నాన్ని ఎదిరించడానికి మహిళా గెరిల్లదళాన్ని ఏర్పాటు చేసిన పోరాట యోధురాలు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh| తెలంగాణ| 30 |తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5dw7xvt5dpwi3eo9s75cc53jv7i38yy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/52</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211031</id>
    <revision>
      <id>578589</id>
      <parentid>550524</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T04:07:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiPBR</username>
        <id>6863</id>
      </contributor>
      <comment>/* Validated */</comment>
      <origin>578589</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4873" sha1="3s65wgj5g6ox62tqi2x9bujliajl8gs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;WikiPBR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
1952లో హైదరాబాదు నియోజక వర్గం నుండి, ఆ తర్వాత అంటే 1957, 1962లలో భువనగిరి నియోజకవర్గం నుండి యం.యల్.ఎ. గా పోటీచేసి విజయదుందుభిని మ్రోగించింది. శాసనసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడిగా ఉన్న పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య విదేశాలకు వెళ్ళిన సందర్భంగా (వైద్య చికిత్స నిమిత్తం) కమలాదేవి ప్రతిపక్ష ఉపనాయకురాలుగా బాధ్యతలు చేపట్టింది. పదిహేను సంవత్సరాలు యం.యల్.ఏగా రాజకీయ జీవితాన్ని గడిపిన ఈమె పలు సందర్భాలలో అవకాశం
కలిసి రాగా బల్గేరియా, జెకోస్లవేకియా, రష్యా వంటి దేశాలలో పర్యటించింది. ఆ తర్వాత కాలంలో స్వచ్ఛందంగా
రాజకీయాల నుండి తప్పుతుంది.

1998లో కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం ఆమెకు గౌరవ డాక్టరేటు బిరుదుతో సత్కరించింది. మొత్తంగా కమలాదేవి చరిత్రను పరికించినపుడు ఎన్నెన్నో ఆలోచనలు, మరెన్నెన్నో భావాలు.

ఆమె జీవితం ఎత్తిన పిడికిలే కాదు తోటి స్త్రీలలో పౌరుష పాటవాలను నాటి పిడికిలెత్తించి పల్లెపల్లెకు పరుగులెత్తించిన పటుశాలి. ఆమె చరితే ఓ ఎర్రజెండా. భూమికోసం, భుక్తికోసం వెట్టిచాకిరి. విముక్తికోసం అగ్నిపూలై వికసించిన ఎర్ర మందారం. రైతుకూలీ పోరాటంలో రాటుతేలిన స్త్రీ వజ్రం. బడుగు జీవుల బతుకు బాటకై భూస్వాముల గుండెల్లో నిదురించి గడగడలాడించిన అపరకాళిక. ప్రతిక్షణం ప్రజల క్షేమంకై పరితపించిన ప్రజాబంధు, బ్రతుకుప్పెన పెనుతుఫానుగ పరిఢవిల్లగ పోరాటమే ఊపిరిగా పదం పాడుతూ కదం తొక్కిన వీరవనిత.

ఆశయాల నావను విప్లవాగ్నుల కొలనులో నడిపిస్తూ ఉద్యమాంబలి తాగిన వీరవనిత. పోరు వనిత. కాశీం రజ్వీ
దురాగతాలను తుదముట్టింప కానె బిగించిన ఖలేజా. కాశిం రజ్వీ తొత్తులతో రణం సల్పి గ్రామ ప్రజల నిశాచరియై
పోరుసల్పిన తెలుగు బిడ్డ. కులకంచెను పెరికివేసిన సామ్యవాది. చంద్రకాంతిలో విరిసిన ఎర్రెర్రని కలువ. ఆమె
కార్వేషు దాని కాదు. కరణేషు మంత్రి. సహచరుడికి వెన్నుదన్ను. ఈ కమలాచంద్రుల జీవితం ప్రపంచానికే
ఆదర్శం. నిరాడంబర జీవితానికి నిలువెత్తు సాక్ష్యం. వారి జీవితమో కలనేత. విడివిడిగా చూడడం కష్టసాధ్యం.
ప్రజలను జాగృతపరిచిన అరుణారుణ కేతనాలు, జనవరి ఒకటి 2001న ఆమె తుదిశ్వాస విడిచింది.
{{Center|{{Css image crop
|Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf
|Page = 23
|bSize = 600
|cWidth = 94
|cHeight = 66
|oTop = 527
|oLeft = 296
|Location = center
|Description = 
}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|31| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3s65wgj5g6ox62tqi2x9bujliajl8gs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/53</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211032</id>
    <revision>
      <id>578607</id>
      <parentid>550526</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T07:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiPBR</username>
        <id>6863</id>
      </contributor>
      <comment>/* Validated */</comment>
      <origin>578607</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5487" sha1="kn1hj6alq09h8wfece3qabvklyt25ft" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;WikiPBR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|{{p|fs150}}'''11.ఆవుల పిచ్చయ్య '''&lt;/p&gt;}}
{{rule}}
{{right|- '''ఎ.ఎం. తాయారు'''}}

{{di|ఆ}}గమై తప్పిపోయిన కుటుంబ వ్యక్తి పత్తా దొరికితే ఎంత సంబురమవుతదో, విస్మృతికి గురైన ఆవుల పిచ్చయ్య గురించిన సమాచారం దొరికినంతనే తెలంగాణ సమాజం అంత ఆనందపడ్డది. తెలంగాణా ఆస్తిత్వపోయితో ఇలా ఎందరినో కనుగొన్నాం. వారి సేవలను రికార్డు చేసుకుంటున్నాం. అలాంటి వారిలో అవుల పిచ్చయ్యకు సముచిత స్థానం ఉంది.

ఆవుల పిచ్చయ్య తెలంగాణ పోరాట కథలను తెలంగాణ రీసెర్చ్ అండ్ రెఫరాల్ సెంటర్ 2010లో పదిరూపాయల అతి స్వల్ప ధరకు 32 పేజీలతో ఒక పుస్తకాన్ని తెచ్చింది. ఈ పుస్తకానికి సంగిశెట్టి శ్రీనివాస్ సంపాదకత్వం వహించాడు. ఆవుల పిచ్చయ్య ఏ విధంగా దొరికిందో, దేవులపల్లి కృష్ణమూర్తి అమూల్య జ్ఞాపకాలు: రాసాడు. ముదిగంటి సుజాతారెడ్డి కథానాల నేపథ్య సందర్భాలను, కథలను విశ్లేషించి చూపారు. కాసుల ప్రతాపరెడ్డి కథల సమయ, సందర్భ, సమకాలీనతలను పరిశీలించాడు.

ఆవుల పిచ్చయ్య గురించి తెలిసిన విషయాలు చాలా తక్కువ. ఆయన ఇరవయో శతాబ్ది తొలినాళ్లలో 1919 సంవత్సరంలో సూర్యాపేటలో జన్మించాడు. వారిది బీదరిక కుటుంబం. తాను యువకుడుగా ఉన్న దశనుండే
భూపోరాటంలో పాల్గొన్నాడు. ఆయన విద్యావకాశాలు లేని ఆ రోజులలో పెద్దగా చదువుకున్నవాడు కూడా కాదు. ఉర్దూ ఎక్కువగా చెలామణిలో ఉండడం వల్ల, బతుకు దెరువే ఒక భారమైనందున, మాతృభాషలో పాఠశాలలు లేనందున
ఎందరో చదువుకు దూరమైనారు. ఆవుల పిచ్చయ్య అలాంటి వాతావరణంలో సమాజాన్ని, స్థానీయతను అధ్యయనం చేసిన జ్ఞాని. ఆయన నిజాంను వ్యతిరేకిస్తూ జరిగిన ఆంధ్రమహాసభలలో పాల్గొన్నాడు. నిరంకుశమైన పాలననూ, భూస్వామ్య, వ్యవస్థను వ్యతిరేకించి భూపోరాటంలో పాల్గొన్నాడు. నిర్భందానికి గురయ్యాడు. ఆయన పోలీసులకు పట్టుబడి 1947 నుండి 30-జూన్-1949 వరకు హైదరాబాద్, నల్లగొండ, జైళ్ళలో రెండు సంవత్సరాలు కఠిన కారాగార శిక్షను అనుభవించాడు. ఆయన లోకజ్ఞానాన్ని, సమాజాన్ని అధ్యయనం చేస్తూ ఆంధ్రమహాసభల చైతన్యాన్ని
గ్రంథాలయోద్యమం, గ్రంథమాల స్ఫూర్తిని అందుకొని రాయడం, చదవడం నేర్చుకున్న అనివార్య పరిస్థితిని ముందు మాటలో తెల్పారు.

ఆనాటి సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ పరిస్థితులు దుర్భరమైనవి. ప్రజలకు స్వేచ్ఛ లేదు. విద్య అభ్యసించే సౌలభ్యాలు, హక్కులు లేవు, భూస్వామ్య విధానం, యెట్టి, భయంకరంగా అమలయినాయి. వీటిని కాపాడుతూ పాలనాపరమైన నిర్భందాలు మనిషి జీవితాన్ని అతలా కుతలం చేశాయి. ఆ సందర్భంలో ధిక్కార స్వరాన్ని వినిపించిన పిచ్చయ్య చివరకు ప్రాణత్యాగాలను కూడా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|32| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kn1hj6alq09h8wfece3qabvklyt25ft</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/54</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211033</id>
    <revision>
      <id>578608</id>
      <parentid>550527</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T07:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiPBR</username>
        <id>6863</id>
      </contributor>
      <comment>/* Validated */</comment>
      <origin>578608</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9229" sha1="706ancklqge8zm7yvdx464c403egtqw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;WikiPBR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
లెక్కచేయలేదు. ఆలోచన, ఆవేశం జతకలిసి ఎందరో ఉద్యమం, సాహిత్యాన్ని రెండూ రెండు ఆయుధాలుగా
మలచుకున్నారు. అలాంటి తొలితరం కథాసాహిత్యంలో ఆవుల పిచ్చయ్య కథలు విశిష్టమైనవి. ఆయన కథలు 'మీజాన్
పత్రిక (1946-47 లో అచ్చయినాయి. ఆవుల పిచ్చయ్య 1944 నుండి అతివాద పక్షంలో చేరాడు. కమ్యూనిజాన్ని
ఒంట బట్టించుకున్నాడు. దేశంలో పేదరికం రూపుమాపబడాలన్నా, సమసమాజం ఏర్పడాలన్నా, అన్యాయాలు,
దోపిడీలు, మనిషిని మనిషి హింసించే వ్యవస్థ పోవాలన్నా ఆ ఆలోచనా విధానమే మార్గమని నమ్మాడు. ఆయన ఆనాటి
గ్రామీణ జీవన చిత్రణలో భాగంగా కథలను కళ్లకు కట్టినట్టు రాసిన అరుదైన కథారచయిత. కథల్లో సూటిదనానికి
పదునెక్కిన భాష తోడ్పడింది. కథలో అనవసరం, డొంక తిరుగుడుతనం ఎక్కడా లేదు. అక్షరాక్షరాలలో నిబద్ధత
ఉంది. తెలంగాణలో కథ ఇతర ప్రాంతాల కన్నా ఎలా భిన్నమైందో అధ్యయనం చేయడానికి ఆవుల పిచ్చయ్య కథలు
బాగా ఉపకరిస్తాయి. అరుదుగా రాయబడ్డ వెట్టి కథలలో ఆవుల పిచ్చయ్య కథలు ముందువరసలో ఉంటాయని
చెప్పడం అతిశయోక్తి కాదు. సంగిశెట్టి శ్రీనివాస్ తనకు లభించిన ఆవుల పిచ్చయ్య కథలను పుస్తకంగా వేయడంతో
తెలంగాణ కథకు బలం చేకూరింది. ఇలా లభిస్తున్న ఐదు కథలలో వెట్టి చాకిరి, దిన చర్య, దౌరా, చపరాసి దినచర్య, ఊరేగింపులు పూర్తికథలు. &quot;ఈతగింజ ఇచ్చి తాటిగింజ లాగిన జమీందారు&quot; కథ అసంపూర్ణమైంది.

వెట్టి చాకిరి దినచర్య చిన్న కథనే అయినా ఆనాటి యెట్టి జీవితాన్ని కళ్లముందు నిల్పుతుంది. గిర్దావరు జనాబ్
గారు గ్రామంలోకి వస్తే ఎంత హడావుడి ఉంటుందో కథలో వర్ణితమైంది. మంచాలు తెమ్మంటే అలస్యమైందని జవాను
చాకలిని కొడుతాడు. చాకలి భార్య చంటిపిల్ల తల్లి. రాత్రి పూటన్న మెతుకు తినకుంటే పిల్లకు పాలు ఎట్లాని  దిగులు పడుతుంది. మధ్యాహ్నం పోయిన భర్త గిన్ని జొన్నగింజలన్న తెస్తాడని ఆశపడుతుంది. కాని, భర్తను జనాబ్ యెట్టి సేవలు చేయించుకుంటూ ఉండడం వలన ఆలస్యమవుతుంది. గడ్డం చేసే మంగలి వెంకడు కూడా యెట్టి పనులలో ఉంటాడు. అందువల్ల “చాకలి మంగలి పొత్తులు ఇంటికి రాని విత్తులు&quot; అన్నట్టు రచయిత భార్యనోట సామెత పలికిస్తాడు. జనాబ్ ను మంచంమీద కూర్చోబెట్టి 'గరంపాని'తో స్నానం చేయించడం వీపు రుద్దడం, తుడ్చుకోవడానికి చాకలి తన భుజం మీద కందువా సిద్ధంగా ఉంచుకోవడం ఆనాటి పరిస్థితులకు అద్దంపడుతుంది. భర్తను వెతుక్కుంటూ భార్య వస్తుంది. చివరకు వారికి ఏమీ మిగలదు. ఇద్దరు కలిసి తెచ్చిన మంచాన్ని ఇంటికి మోసుకపోతారు. వర్షం పడుతుంది. గుడిసెలోకి నీళ్లు చేరుతాయి. చంటిపిల్లను పడుకోబడుదామన్నా మంచం తడిసి ఉంటుంది. బీద ప్రజలను పీల్చిపిప్పి చేసే వీరి ఖానును ఒకటి చేసే అన్యాయమొకటని తడిసిమోపెడయిన కష్టానికి భార్యాభర్తలు చింతిస్తారు. ఈ కథలో కర్మసిద్ధాంతాన్ని వ్యతిరేకించడం అభ్యుదయం. &quot;దేవుడు మన కర్మను యింతే చేశాడా?” అని ప్రశ్నిస్తూనే 'మానవుడు చేసిన కర్మం గాని దేవుడు చేసిందికాదని' రచయిత స్పష్టం చేశాడు.

'దౌరా' కథలోనూ వెట్టి జీవితాల ప్రస్తావన ఉంది. ప్రభుత్వాధికార్ల నిర్లక్ష్యం, ప్రజల పట్ల బాధ్యతా రాహిత్యం, సామాన్యుని పాట్లు జమీందారు పరపతి, ఆయన లబ్దిపొందిన విధం చిత్రించబడ్డది. గ్రామంలోకి తహసిల్దారు దౌరాకు వస్తాడు. ఆయనకు సేవలు చేయడానికి గ్రామంలో ఉన్న త్రిమూర్తులు పోలీసు పటేలు, మాలిపటేలు, పట్వారి
రహస్యంగా మాట్లాడుకొని కార్యక్రమాలు మొదలుపెడుతారు. హరిజనులను పిలిచి అధికారి తోవ తప్పకుండా 5 మైళ్ళ
నుండి గ్రామందాక సున్నం వేసిన రాళ్ళ గుర్తులు పెట్టమని ఆజ్ఞావిస్తారు. కొందర్ని స్థాయిల కట్టెలకు పంపుతారు.
కొందర్ని చావిడికి మందడి కట్టాలని రైతుల వద్ద మంచి చొప్ప తెమ్మని వెళ్ళగొడ్తారు. చావడిలో వర్గాలకు దుప్పట్లు
తెమ్మని పంపుతారు. మంగలి వారిని పిలిచి కత్తులు సానపెట్టుకొని క్షారాలకు సిద్ధంగా ఉండుమని, కమ్మరి వారిని
నీళ్ళ కుండలు తెమ్మని, మసూరిని గొర్రెపిల్ల, కోడిపిల్ల, పాలు పెరుగు ఇంతెజాం చేయిముని, కోమట్లను సామానుకోసం పురమాయిస్తారు.

దొంగలు పడ్డ ఆరు నెలలకు కుక్కలు మొరిగినట్లు పంట పండక పాడైన ఎంతో కాలానికి ఆ దౌరా కొనసాగుతుంది. కంచుగంటల జమీందారు గారి బండిలో, తహసిల్దారు వస్తాడు. బండికి ఇరువైపుల జవాన్లు వెనకా ముందు వెట్టి
బేగారీలు సకల సేవలతో వస్తూ ఉంటాడు. ఆయన మొకం&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|33|| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>706ancklqge8zm7yvdx464c403egtqw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/55</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211034</id>
    <revision>
      <id>578609</id>
      <parentid>550529</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T07:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiPBR</username>
        <id>6863</id>
      </contributor>
      <comment>/* Validated */</comment>
      <origin>578609</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8455" sha1="mj7goy1tbm4lsr4l5bquo5qrnd54gbf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;WikiPBR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
చూసి పీటలు వేస్తాడు కాని న్యాయసమ్మతంగా ప్రవర్తించాడు. వచ్చిన రోజు విశ్రాంతితో సరిపోతుంది. రెండో రోజు
జమీందారు ఇచ్చిన దావతు, మూడో రోజు ప్రయాణమై వెళ్ళిపోవడం, సామాన్యుని బాధలు విననిచ్చేవారు కూడా
లేకపోవడం దురదృష్టకరం.

తహసిల్దారు వెళ్ళిపోతున్న దారిలో తనిఖీ నామ మాత్రంగా జరుగుతుంది. ఒక సామాన్య రైతు పొలం అంతా
ఎండిపోయి మొదటిభాగంలో కాస్త పచ్చగా కనబడితే బాగుందని రిపోర్టు రాసుకుంటాడు. జమీందారు పొలం అంతా పచ్చగా ఉండి ఒక చిన్న భాగంలో ఎండుగడ్డి కనబడితే జమీందారు పంట పాడై పోయిందని రిపోర్టు రాస్తాడు.

సామాన్యుడు తన మొర చెప్పుకుందాముని ప్రయత్నించినా వెంట ఉన్నావారు అంతా మేము చెపుతామని నివారిస్తారు. ఈ కథలో దారికి సున్నం వేసిన రాళ్ళగుర్తులు పెట్టడం, అధికారులకు పాలకులకు సామాన్యుని మాట చేరకపోవడం, నిర్లక్ష్యపు రిపోర్టులు, తప్పుడు రిపోర్టులు తర్వాతి కాలానికి కూడా ప్రాసంగికత కల్గిఉన్నాయి. ఆనాటి దుర్మార్గమైన వ్యవస్థను &quot;దొరా” ద్వారా చిత్రించడంలో ఆవుల పిచ్చయ్య కృతకృత్యుడైనాడు.

చపరాసి దినచర్య కథ విలక్షణమైంది. నిజాం ఫ్యూడల్ వ్యవస్థలో ఆఫీసుల్లో కిందిస్థాయి నుండి పై స్థాయి దాకా ఉన్న అవినీతిని కండ్లకు గట్టాడు. ఒక రైతు ఆఫీసులో ఉన్న అధికారికి దరఖాస్తు ఇవ్వడానికి వెళుతాడు. అక్కడ డ్యూటీలో ఉన్న చపరాసి మాకు తెల్వకుండా దరఖాస్తు ఇస్తే నీ పని నెరవేరదని అంటాడు. మామూలు చెల్లించుమని దాని అర్ధం. మామూలు ఇచ్చిన తర్వాతనే ఆ దరఖాస్తు అధికారికి చేరుతుంది. అధికారి దర్శనార్థం ఎవరు వెళ్ళాలన్నా చవరాసికి మామూలు ఇవ్వవలసిందే. ఈ విషయం తెలిసి అధికారి చపరాసిని బర్తరఫ్ చేస్తాడు. ఉద్యోగులు ఇనాం, లంచం పేరిట ప్రజలను పీడించడాన్ని ఆవుల పిచ్చయ్య కండ్లముందుంచాడు.

ఆవుల పిచ్చయ్య కథలు వాస్తవ పరిస్థితులలోంచి ఉద్భవించినవే. 'ఊరేగింపులు&quot; కథ నిలువెత్తు నిజాలకు దర్పణం వంటిది. నలగొండ జిల్లా కడివెండిలో దొడ్డి కొమరయ్య వినునూరు దొర గూండాల కాల్పులలో నేలకొరిగాడు. వేలాది జనంతో అంతిమ యాత్ర మొదలయింది. అవులల పిచ్చయ్య ఈ కథకు &quot;ఊరేగింపులు అని పేరు పెట్టారు.

ఊరేగింపు కథలో రచయిత అనాటి వాస్తవాలను ఆవిష్కరించాడు. పొలాల దగ్గర పనిచేసే రైతులు, కూలీలు తమ పనులు వదిలి ఊరేగింపులో కలిసారు. కారుమబ్బులు కమ్ముకున్నా లెక్కచేయలేదు. స్త్రీ పురుషులు, చిన్న పెద్దలు
అందరూ కదిలి వచ్చారు. ఉడికే జొన్నన్నం పొయి మీదనే మాడుతున్నది.

దంచేవారు లేక సజ్జలు రోట్లోనే మిగిలిపోయాయి. చివరికి గ్రామాధికారి కూడా ఆ ఊర్లో ఉంటే రిపోర్టు రాయవలసి వస్తుందని అక్కడి నుండి జారుకున్నాడు. అందరి చేతిలో ఎర్రజెండాలు రెపరెపలాడుతున్నాయి. కులమత బేధాలు లేకుండా ప్రజలు ఊరేగింపుకు తరలివచ్చారు. కొమురయ్యకు జై అని, కమ్యూనిస్టు పార్టీకి, స్వాతంత్ర భారత్ కీ జై అని ప్రజలు ఉప్పెనలా విరుచుకుపడి ఊరేగింపులో భాగస్వాములయినారు.

ఆనాటి దొరలకు ఆంధ్రమహాసభల ప్రేరణలతో ప్రజలు చైతన్యం కావడం నచ్చలేదు. వెట్టిమానడాన్ని, జీతగాళ్ళ సమ్మెను సంఘం కార్యకర్తలు ఎదిరించడం, దొరల గడీలలోని ధాన్యాన్ని సామాన్యులు జప్తు చేయడం ఏ మాత్రం
నచ్చని విషయాలు. చైతన్యం పెరిగిపోతున్న దశలో దొరరౌడీలు ఊరేగింపును ఎదుర్కొన్నారు. సరిగ్గా దొరగడీ
దగ్గర తుపాకులు పేలినాయి. ఈ చారిత్రాత్మక ఘటనను ఆవుల పిచ్చయ్య కథగా రూపొందించాడు.

&quot; ఈతగింజలు యిచ్చి తాటిగింజలాగిన జమీందారు” కథకు ఈ పేరు పెట్టడం లోనే రచయిత ఔచిత్యం స్పష్టమవుతుంది. ఈ కథ గురించి మీజాన్ పత్రిక సంపాదకుడు అడవి బాపిరాజు రాసిన ఇంట్రో వాక్యాలు
పేర్కొనదగినవి. ఆయన &quot;గ్రామ జీవన నేపథ్యానికి బంగరు రంగులు సింగారించే సిద్ధహస్తులు శ్రీ పిచ్చయ్య గారు.
భాషలో పాండిత్యపటిమ, భావాల్లో వైవిధ్యం రచనలో చతురత పరిమితమైనా వారిని సిద్ధహస్తులనక తప్పదు. హృదయంలో మెత్తని ప్రదేశాలను కలచివేసే ఆవేశమూ సుఖ స్వర్గ సీమలకు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|34| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mj7goy1tbm4lsr4l5bquo5qrnd54gbf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/56</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211035</id>
    <revision>
      <id>578610</id>
      <parentid>550530</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T07:48:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiPBR</username>
        <id>6863</id>
      </contributor>
      <comment>/* Validated */</comment>
      <origin>578610</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4196" sha1="93ul3sbhvx4a9f6z5fcutufjmh4a7ak" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;WikiPBR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
రాజ మార్గాలు తీర్చి ఆశయాలూ కాచినట్లల్లా కళలీనే భావాల ముడి బంగారు సానపెట్టినప్పుడల్లా తళతళ మెరిసే జాను
తెనుగు రవ్వలూ వారి రచనలో నిండారినవి.&quot; అని రాశాడు.

అసంపూర్ణంగా లభించిన ఈ కథలో పేద రైతులు కష్టాలు, చిత్రించబడ్డాయి. ఈ కథలో జోగయ్య, గోపయ్య అన్నదమ్ములు. వారికి గల ఐదెకరాల భూమిని దున్నుకొని బతుకుతుంటారు. జోగయ్యకు జబ్బు చేయడం, గోపయ్య
అప్పు కోసం షాహుకారు దగ్గరికి వెళ్ళి అర్ధించడం, అంతకు ముందే యాభైరూపాయల అప్పు ఇచ్చాను ఇక ఇవ్వలేనని
షావుకారు డబ్బులేదని జమీందారు దగ్గరికి తీసుకపోవడం.ఈ కథలో ఉంది. జమీందారు మనుషులు నోరులేని వ్యవసాయ మూగ పశువులను రాత్రి పూట కొట్టంలోంచి తీసుకుపోయి కొట్టి పొడిచి పొడిచి రక్తాలు కారంగ దున్నించి ఎండిన దారులతో ఆకలి జీవాలను తెచ్చి కట్టేయడం, బలమున్న వానిదే రాజ్యమన్న చందంగా వ్యవహరించడం ఈ కథలో చిత్రితమైంది. పశువులను వాడుకున్నంత దౌర్జన్యంగా మునుషులను వాడుకోవడం గురించి కథా రచయిత చెప్పదలచాడు.

ఆయన తెలంగాణ భాషలో కథ రాశాడు. ఆనాటి నిజ జీవన చిత్రణ చేశాడు. ఆయనది నాటకీయ సజీవ చిత్ర శిల్పం, దౌరా, దస్త్రం, చప్రాసి, చపరాసి, బిస్తరు, కజానా, గిర్దావరు, బేగారీ, జవాను వంటి అన్యదేశ పదాలతో తెలుగు భాషను సుసంపన్నం చేస్తూ కథ రాశాడు. చాకలి, మంగలి, కుమ్మరి వంటి సకల కుల వృత్తుల ప్రస్థావన గ్రామ పరిస్థితులు చిత్రంలో చూపాడు. ఇలా కుల వృత్తుల వారిని దేశబంధు పత్రిక నడిపిన వడ్డేపల్లి సోదరులు కూడా
తమ కథలలో పేర్కొన్నారు. దీన్ని బట్టి ఆనాటి కుల వ్యవస్థ తీరుతెన్నులు సంపన్నుల ఆధిపత్యం, అధికారుల ఆగడాలు తెలియవస్తున్నాయి.

కార్యశీలిగా తన అనుభవంలోంచి రాసిన రచయిత ఆవుల పిచ్చయ్య తొలినాళ్ళ కథకులలో విశిష్టమైనవాడు. విశేషంగా చెప్పుకోదగ్గ ఇతివృత్తాలతో కథలు రాసాడు.

{{Center|{{Css image crop
|Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf
|Page = 23
|bSize = 600
|cWidth = 94
|cHeight = 66
|oTop = 527
|oLeft = 296
|Location = center
|Description = 
}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 35| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>93ul3sbhvx4a9f6z5fcutufjmh4a7ak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/57</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211036</id>
    <revision>
      <id>578617</id>
      <parentid>550531</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T09:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiPBR</username>
        <id>6863</id>
      </contributor>
      <comment>/* Validated */</comment>
      <origin>578617</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5751" sha1="j9w52adsdgka1th8dn2dzhrnxe3aijg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;WikiPBR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|{{p|fs150}}'''12. బి. భానుప్రకాష్ '''&lt;/p&gt;}}
{{rule}}

{{right|- '''శ్రీధర్ బీచరాజు'''}}

{{di|భొ}}ల్లంపల్లి భానుప్రకాష్ తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన సుప్రసిద్ధ నటులు, దర్శకులు. 1950 నుండి 2009 వరకు తెలుగు రంగస్థలాన్ని ఏలిన కళాకారుల్లో భానుప్రకాష్ ఒకరు. 50 సంవత్సరాలకు పైగా రంగస్థలం మీద తన ప్రతిభతో ప్రేక్షక లోకాన్ని అలరించిన నటరాజ మూర్తి భానుప్రకాష్. వెయ్యికి పైగా నాటకాల్లో నటించి, వందకుపైగా నాటకాలకు దర్శకత్వం వహించి తెలుగు నాటకరంగానికి విశేష సేవ చేసిన తెలంగాణ బిడ్డ.

1939 ఏప్రిల్ 21న నల్లగొండ పట్టణంలో కీ.శే. ఆండాళమ్మ వేంకటిహరి దంపతులకు తృతీయ సంతానంగా ఆయన జన్మించారు. వారి కుటుంబం చాలా పెద్దది. ఇద్దరు అక్కయ్యలు, నలుగురు తమ్ముళ్ళు, ఒక చెల్లెలు. తండ్రి
తహసిల్ ఆఫీసులో పర్సనల్ అసిస్టెంట్గా చేసేవారు. ఆయనకు సెక్రటేరియట్ బదిలీ కావడంతో ఆ కుటుబం
హైదరాబాద్ కు వచ్చి స్థిరపడింది. తన ఇంట్లో ఉన్న గ్రామఫోన్ రికార్డుల్లో ఎక్కువగా రంగస్థల నాటకాలుండేవి.
అవంటే భానుప్రకాష్ మక్కువ పెరిగి వాటిని అనేకసార్లు వింటూ అందులోని కంఠాలను అనుకరిస్తూ ఆయన ఇంట్లో వాళ్ళని అలరించేవారు. అందులోని 'కంసవథ' అనే నాటకాన్ని విని విని ఆ స్ఫూర్తితో సొంతగా స్క్రిప్టు రాసుకుని వేసవి సెలవుల్లో అమ్మమ్మ ఊరైన అమ్మనబ్రోలు వెళ్ళినప్పుడు తాతగారి ఆదేశంతో అక్కడి పిల్లలందరిని చేర్చి కంసవధ నాటకం తయారుచేయించి బొగ్గుల్ని, సున్నాన్ని మేకప్ .లాంతర్లను లైట్లుగా ఉపయోగించి వారి తాతగారి గడిలోనే తొలి ప్రదర్శన వేశారు. అలా ఆ కుర్రవాడి తొలి అడుగు రంగస్థలంవైపు పడింది.

ఆ ఉత్సాహం, ఆ ప్రోత్సాహం స్కూల్ ఫంక్షన్లో 'తారుమారు' అనే నాటకం వేసేలా పనికి వచ్చింది. ఆ నాటకం కూడా విజయవంతం కావడం, ప్రశంసలు లభించటంతో ఇక వెనుతిరిగి చూడలేదు - నాటకరంగంలో ప్రస్థానం ఆగలేదు. డిగ్రీ చేసి లాపట్టా తీసుకుని ఉద్యోగ అన్వేషణలో ఉన్నా ఎక్కడా నాటకాభిలాష తగ్గలేదు. అన్ని సందర్భాల్లోనూ నాటకాలు వేస్తూ, తెలుసుకుంటూ, పరిశీలిస్తూ గడిపేవారు. 1967 జూన్ 11న శ్రీమతి సరస్వతితో వివాహం అయింది. అప్పటికే HAL లో ఉద్యోగంలో చేరారు. అక్కడే 'రాయ్ చొరీ' అనే బెంగాలీ థియేటర్ ఇన్చార్జ్ గా ఉండేవారు. ఆయన పరిచయం, ప్రోత్సాహంతో RVS రామస్వామితో కలసి 'కళారాధన' అనే నాటక కళాసమితిని ఏర్పాటు చేసారు. 'కళారాధన’ సంస్థ ఆవిర్భావం తరువాత భానుప్రకాష్ గారి రంగస్థల ప్రయాణం మరో మలుపు తిరిగి వేగం పుంజుకుంది.

1960 లో ఏర్పాటు అయిన కళారాధన సంస్థలో RVS రామస్వామి గారు నాటకాల్ని రచించడం, భానుప్రకాష్ గారు దర్శకత్వంలో పరిషత్తులకు వెళ్ళడం బహుమతులు గెల్చుకోవడం ఒక అలవాటుగా మారింది. ఆ తరువాత&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 36| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j9w52adsdgka1th8dn2dzhrnxe3aijg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/58</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211037</id>
    <revision>
      <id>578618</id>
      <parentid>550532</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T09:33:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiPBR</username>
        <id>6863</id>
      </contributor>
      <comment>/* Validated */</comment>
      <origin>578618</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8593" sha1="1rn9zyt7hv4095z1mtpeeqrkf5bhmy2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;WikiPBR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
వేరే నాటక రచయిత రాసిన నాటకాలకు కూడా దర్శకత్వం చేయడం మొదలుపెట్టారు భానుప్రకాష్ గారు. 'చీకటి
కోణాలు, వలయం, సుడిగాలి, గాలివాన, కెరటాలు, వెల్లువ, శ్రీమాన్ శ్రీపతి, కళారాధన' వంటి నాటకాలు RVS
రామస్వామి రచనలో దర్శకత్వం వహించగా, ప్రతిధ్వనులు, ప్రతిబింబాలు' మాత్రం శ్రీరంగ శ్రీధరాచార్య కలం నుంచి పుట్టినది. 20 సంవత్సరాలకుపైగా కళారాధన సంస్థ ద్వారా ప్రదర్శించిన అనేక నాటకాలు తెలుగు నాటక రంగస్థలంపై ప్రేక్షకులను ఉర్రూతలూగించాయి. అనేక పరిషత్తులలో ప్రేక్షకులు భానుప్రకాష్ నాటకం ఉందా లేదా అని వాకబు చేసేవారంటే అతిశయోక్తిలేదు. రాజమండ్రిలో పరిషత్తు నిర్వహణకు ఒకసారి నిర్వాహకులు దాతలను విరాళాలు అడిగితే భానుప్రకాష్ గారు అంతకుముందు అక్కడ ప్రదర్శించిన 'సుడిగాలి' నాటకాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని, ఆ నాటకబృందం ప్రదర్శించే నాటకం ఉంటేనే మేం విరాళాలు ఇస్తాం అన్నారట. భానుప్రకాష్ గారి నాటకాలకి అంతటి ఆదరణ.

తెలుగు నాటకరంగ చరిత్రలో 'గాలివాన' సృష్టించిన సునామి మామూలిదికాదు. భానుప్రకాష్ వెయ్యి నాటకాలను
ప్రదర్శించినా నాటక ప్రేక్షకులందరికీ 'గాలివాన' భానుప్రకాష్ గానే గుర్తుండిపోయారంటే ఆ నాటకం సృష్టించిన రికార్డులు అలాంటివి. ఒక్క కళారాధన నాటక సమితి నుండే వందసార్లకు పైగా 'గాలివాన' ప్రదర్శింపబడింది. పాల్గొన్న అన్ని పోటీల్లో అనేక బహుమతులు 'గాలివాని'కి దక్కేవి. 'గాలివాన' నాటకం నాలుగు దశాబ్దాలుగా ఏ సమాజం ఎప్పుడు ఎక్కడ ప్రదర్శించినా ప్రజాదరణ పొందుతూనే ఉంది. అంతలా ఆ నాటకాన్ని శాశ్వతం చేసారు భానుప్రకాష్ గారు,

భానుప్రకాష్ అద్భుత నటుడు. అసమాన ప్రతిభా పాటవాలు తనలో ఇముడ్చుకున్న దర్శకుడు. ఈ రెండింటి
మేలు సంగమంలో పుట్టిన నాటక సృష్టి కళా హృదయులను మెప్పించకుండా ఉంటుందా? అందుకే ఆయన నాటక
ప్రదర్శనలు చూసిన ప్రేక్షకులు ఆయన్ని ఎప్పటికీ మరచిపోలేరు. వారి హృదయ కమలంపై చెరగని ముద్ర
వేసి మనల్ని ఇంటికి సాగనంపుతారు భానుప్రకాష్.

ఆయన నట ప్రస్థానం కేవలం రంగస్థలానికే పరిమితం కాలేదు. ఎన్నో రేడియో నాటకాల్లో నటించారు. గంభీరమైన
కంఠస్వరం. సంభాషణలను అలవోకగా పలుకగల నేర్పు, నవరస సృష్టి చేయగలిగే నటరాజు ఆయన. అందుకే రేడియో నాటక ఉద్దండులైన శారదా శ్రీనివాసన్, నండూరి కె. చిరంజీవి వంటి వారితో పోటీపడి నటించి మెప్పించే
వారు. సినిమా రంగంలోకి వెళ్ళాలన్న కుతూహలం లేకపోయినా సినిమాల్లోనూ ఆయన తన నటనా కౌశల్యంతో
ఆకట్టుకున్న సందర్భాలు అనేకం. పాత్ర చిన్నదైనా, పెద్దదైనా ఇది భాను బాగా చేయగలడు అని ప్రేమగా పిలిస్తే వెళ్ళి వేషం వేసి వచ్చేవారాయన. దుక్కిపాటి మధుసూదన్ రావు గారి దర్శకత్వంలో 'చదువుకున్న అమ్మాయిలు, డా. చక్రవర్తి, పూలరంగడు' లాంటి చిత్రాల్లోనే కాక 'బుద్ధిమంతుడు, ఆత్మీయుడు, అమాయకురాలు, దయా మయుడు, చిల్లరదేవుళ్ళు, ఆహుతి' లాంటి ఎన్నో సినిమాల్లో, ఎందరో ప్రముఖ దర్శకుల దర్శకత్వంలో నటించినా ఎప్పుడూ సినిమా రంగంలో స్థిరపడాలనో, పేరు, డబ్బు సంపాదించాలనో తాపత్రయపడలేదు ఆయన. నా ఊపిరి రంగస్థలం అనుకున్నారు. అలాగే జీవితాంతం రంగస్థలానికి సేవ చేసారు.

50 ఏళ్ళకు పైగా అబిశ్రాంతంగా సాగిన భానుప్రకాష్ రంగస్థల ప్రస్థానంలో ఆయన్ని వరించని అవార్డులు, బిరుదులు, ఆయన గెలుపొందని బహుమతులు లేవంటే అతిశయోక్తికాదు. నటవిశారద, నాటక కృషీవలుడు, బళ్ళారి రాఘవ అవార్డు, NTR అవార్డు... ఒక్కటేమిటి రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా, దేశవ్యాప్తంగా ఎక్కడ నాటకం ప్రదర్శించినా, ఏ నాటక కళా సంస్థ పురస్కారమయినా భానుప్రకాష్ ఇంట అవార్డుగా కొలువు తీరవలసిందే. తెలుగు నాటకరంగంలోని ఒక అగ్రశ్రేణి దర్శకుడు రాసినట్లుగా-
&lt;poem&gt;
అతని నటనలో ఒక నిండుతనం ఉండేది!
అతని దర్శకత్వంలో ఒక క్రమశిక్షణ ఉండేది!
అతని ప్రదర్శనలో కొత్తదనం ఉండేది!!
అతని న్యాయనిర్ణయంలో నిజాయితీ ఉండేది!
అతని సమక్షంలో ఒక ఆప్యాయత ఉండేది!!&lt;/poem&gt;

భానుప్రకాష్ నటజీవిత ప్రస్థానం ఎందరో రంగస్థల కళాకారులకు ఆదర్శం. ఆధునిక తెలుగు సాంఘిక నాటక&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|37| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1rn9zyt7hv4095z1mtpeeqrkf5bhmy2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/59</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211038</id>
    <revision>
      <id>578619</id>
      <parentid>550533</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T09:34:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiPBR</username>
        <id>6863</id>
      </contributor>
      <comment>/* Validated */</comment>
      <origin>578619</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3753" sha1="sihes146kpnyxgjcoginlnfcd4hkd5a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;WikiPBR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
చరిత్రలో ఆయన ఒక లెజెండ్ నటుడిగా, దర్శకుడిగా భానుప్రకాష్ ప్రసిద్ధుడు, ప్రఖ్యాతుడు అయితే వ్యక్తిగా ఉన్నతుడు, మనసున్న మనిషి, నిగర్వి, నిరాడంబరుడు. 50 ఏళ్ళకు పైగా నట ప్రయాణం సాగించినా ఎప్పుడూ ఒకేలా ఎలా ఉండగలిగాడు అంటే ఆయన జీవితం మొత్తం రంగస్థలానికే అంకితం చేసాడు నటన, దర్శకత్వం ఇవే ఉచ్వాస నిశ్వాసలుగా బ్రతికాడు. డైలాగ్ చెప్పుతూనే ఈ లోకం నుంచి నిష్క్రమించాలనే సంకల్పంతో బ్రతికారు. అలాగే జీవిత చరమాంకం వరకు రంగస్థలానికి దగ్గరగానే గడిపారు. ఆయన సంపూర్ణ కళాకారుడు - ఆ కళాకారుడి శకం ఒక చరిత్ర - ఆ చరిత్ర నేటి తరానికి, రాబోయే తరానికి స్పూర్తిగా నిలుస్తుందనటంలో ఎలాంటి సందేహంలేదు. ఆ స్ఫూర్తి వెలుగులను ఇప్పటి తరం అంది పుచ్చుకోవాలి - ముఖ్యంగా తెలంగాణ నాటకరంగ యువతకు ఆయన కళాజీవన ప్రస్థానం ఒక ఊతం కావాలి. అది తెలుగు నాటక రంగంలో తెలంగాణ నాటక రంగ ఉనికికి, ఉన్నతికి బలమైన స్ఫూర్తిరూపంగా నిలవాలి. 

తెలంగాణ నాటకరంగం భానుప్రకాష్ను, అతని నాటక జీవితాన్ని రెండింటిని వదిలంగా పొదివిపట్టుకుని ముందుకు సాగాలి. ఆధునిక తెలుగు సాంఘిక నాటకరంగంలో తెలంగాణ నుంచి అంత బలమైన ముద్రవేసిన వ్యక్తి సుదీర్ఘ నాటకానుభవం, ఆదర్శవంతమైన జీవనశైలి ఉన్న మరో ప్రత్యామ్నాయం కనిపించదు. తెలంగాణ నాటకరంగం గతకాలపు గాయాల్ని కాదు- ఘనమైన గతాన్ని మనకిచ్చిన మహనీయుల్ని వారి అడుగుజాడల గుర్తుల్ని గుర్తుచేసుకుంటూ మనలో మనం స్ఫూర్తిని నింపుకుంటూ ముందుకు సాగితే తెలుగు నాటకరంగ యవనికపై తెలంగాణ జెండా గర్వంగా రెపరెపలాడే రోజు తొందరలోనే వస్తుంది.{{Center|{{Css image crop
|Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf
|Page = 23
|bSize = 600
|cWidth = 94
|cHeight = 66
|oTop = 527
|oLeft = 296
|Location = center
|Description = 
}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|  38| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sihes146kpnyxgjcoginlnfcd4hkd5a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/60</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211039</id>
    <revision>
      <id>578620</id>
      <parentid>550815</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T09:35:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiPBR</username>
        <id>6863</id>
      </contributor>
      <comment>/* Validated */</comment>
      <origin>578620</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6212" sha1="ji0pxde4axd6jepnsox3ss2115xdsgk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;WikiPBR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|{{p|fs150}}'''13. బి.ఎన్. శాస్త్రి '''&lt;/p&gt;}}
{{rule}}


{{right|-'''డా॥ జె.చెన్నయ్య'''}}

{{di|చ}}రిత్రకారునిగా, శాస్త్ర పరిశోధకునిగా, సృజనాత్మక రచయితగా, బహుగ్రంథకర్తగా శ్రీ బి.ఎన్. శాస్త్రి చేసిన సేవలు నిరూపమానమైనవి. మహా సంస్థలు భారీగా నిధులు వెచ్చించి ఎంతో మంది నిపుణుల సహాయంతోచేయలేనన్ని పనులను శాస్త్రి ఒంటిచేతిమీద చేశారు. ఇదంతా కీర్తి కోసమో, ధనలాభం కోసమో చేసింది కాదు. తెలుగువారి చరిత్రకోసం, భారతదేశ చరిత్రను తెలుగు వారికి తెలియపరచడం కోసం. తన కృషిని కొనసాగించేందుకు కావలసిన సహాయకులు లేకున్నా, ఆర్థిక వనరులు అసలే లేకున్నా వాటికోసం ఎవరినీ యాచించకుండా, ఏ ప్రభుత్వాన్ని అడగకుండా అలుపెరుగని కృషిని కొనసాగించారు. నేటి తరానికి ఆయన పరిశ్రమ గురించి తెలియాలి.

1932 డిసెంబర్ 10న నల్లగొండ జిల్లా, తుమ్ములగూడెంలో జన్మించిన బి.ఎన్. శాస్త్రి పూర్తిపేరు భిన్నూరి నరసింహ శాస్త్రి, తల్లిదండ్రులు శ్రీమతి సరస్వతమ్మ, శ్రీ రామకృష్ణయ్య, వారి స్వస్థలం అదే జిల్లాలోని నల్లగొండ. ఇద్దరక్కల తర్వాత కలిగిన ఎనిమిది మంది మగపిల్లల్లో శాస్త్రి పెద్దవారు. విద్యార్థి దశలో ఉన్నప్పుడు నల్లగొండ తెలంగాణ సాయుధ పోరాటానికి కేంద్ర స్థానంగా ఉంది. నిజాం నిరంకుశ పాలన, ఆ పాలనకు నిజాం విధానాలకు, రజాకార్లు. జాగిర్దార్లు వత్తాసు పలుకుతూ ప్రజల్ని తీవ్రమైన దోపిడీకి గురిచేస్తున్న కాలమది. ప్రతిఘటన కూడా ఆ స్థాయిలోనే కొనసాగింది. నిజాంకు వ్యతిరేకంగా దండు నడిపిన రావినారాయణ రెడ్డి బి.ఎన్. శాస్త్రికి స్ఫూర్తి ప్రదాత అయ్యారు. నారాయణరెడ్డి అడుగుజాడల్లో నడిచి సాయుధ కార్యక్రమాల్లో పాల్గొన్నారు బి.ఎన్. శాస్త్రి. ఉద్యమంలో పాల్గొంటూ చదువు పూర్తిగా నిర్లక్ష్యం చేసే దశలో పెద్దలు ఆయన్ను గుంటూరు జిల్లా దాచేపల్లిలో తమ బంధువుల ఇంట్లో ఉంచారు. చిన్నవాడైన శాస్త్రి చేసేదిలేక అక్కడే చదువుకొన్నారు. కొంతకాలానికి హైదరాబాదు వచ్చి ఆంధ్ర విద్యాలయ ఉన్నత పాఠశాలలో 9, 10, 11 తరగతులు చదివారు. మొత్తం మీద విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేసి ఉపాధ్యాయ వృత్తి చేపట్టారు. ఆ కాలంలోనే పుస్తక పఠనం, రచనలు చేయడం ప్రారంభించారు.

ఉస్మానియా విద్యాలయం తెలుగు శాఖలో ఎం.ఎ తెలుగులో చేరడంతో తెలుగు భాషా సాహిత్యాల అధ్యయనం
మరింత ఉధృతమైంది. అక్కడ దివాకర్ల వెంకటావధాని, బిరుదురాజు రామరాజు, పల్లాదుర్గయ్య వంటివారు బి.ఎన్.
శాస్త్రికి గురువులు. రచనలు చేయడం, అధ్యయనం చేసిన అంశాలపై విద్యార్ధులను సమీకరించి సదస్సులు
నిర్వహించడం, సదస్సుల్లో చదివిన పత్రాలను పుస్తకంగా తేవడం ఇవన్నీ శాస్త్రిని తీరికలేకుండా చేశాయి. అప్పటికే
నవలలు, గేయ, వచన, నాటికలు రాసిన బిఎన్ శాస్త్రి 'కాశీ 'ఖండం దాని ప్రాశస్త్యం' గ్రంథ రచన చేపట్టారు. పీ.హెచ్.డీ. లో ప్రవేశించి &quot;శాసనములలో తెలుగు భాషా పరిణామము” అనే అంశంపై పరిశోధన ప్రారంభించారు. అయితే ఎం.ఏ.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|39| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ji0pxde4axd6jepnsox3ss2115xdsgk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/423</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212128</id>
    <revision>
      <id>578611</id>
      <parentid>577737</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T07:50:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiPBR</username>
        <id>6863</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>578611</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5689" sha1="qk3k4tfzn1zd93ijyg8z7hd5uvxlo0v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Nagarani Bethi&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|{{p|fs150}}'''114. పులిజాల వెంకట రంగారావు '''&lt;/p&gt;}}
{{rule}}
{{right|- '''వేణు సంకోజు'''}}

స్వాతంత్య్రం త్వరగా సిద్ధించి తీరుతుందని విశ్వసించి, ఆ దిశలో ఎంతో కృషి చేసిన మహనీయులు శ్రీ పులిజాల వెంకటరంగారావుగారు. వీరొక మంచి రచయిత, బహుభాషా పాండిత్యం గల మేధాలి. 1929లో స్థాపింప బడిన ఆంధ్రమహాసభ స్థాపన కారులలో ఒకరైన శ్రీ పులిజాల వెంకటరంగారావుగారు చరితార్థులు, చిరస్మరణీయులు.

నిజాంకు వ్యతిరేకంగా సాగిన స్వాతంత్య్ర ఉద్యమానికి ఊపిరిపోసి, వేలాది మంది కార్యకర్తలను స్వాతంత్య్ర సమర యోధులుగా రూపొందింపజేసినవి ఆంధ్రమహాసభలే. 1934లో ఖమ్మంలో జరిగిన మూడవ ఆంధ్రమహాసభకు అధ్యక్షత వహించి యున్నారు పులిజాలవారు. ఎన్నో సాహసాలతో కూడిన రంగారావుగారి జీవితం సమాజానికి, ముఖ్యంగా యువతరాలకు ఆదర్శప్రాయం.

1901వ సంరం ఫిబ్రవరి నెలలో 01వ తేదీన పులిజాల రంగారావుగారి జననం. వీరి విద్యాభ్యాసం 1912లో (స్పెషల్) హన్మకొండలోనూ, 1912 నుండి 1916 వరకు చాదర్ ఘాట్ హైస్కూల్, హైదరాబాదులోను కొనసాగింది. 1916 నుండి 1919 వరకు మరల హన్మకొండలో జరిగింది. ఆ తరువాత 1920-21వ సంవత్సరాల్లో హైదరాబాద్ లో న్యాయవాద పట్టాను వుచ్చుకున్నారు. 

ఆనాటి ఆచారం ప్రకారం పులిజాలగారి వివాహం 1914లో అనగా 14వ యేటనే, రాంబాయమ్మతో జరిగింది. ఆమె (రాంబాయమ్మగారు) ఒక పుత్రునికి జన్మనిచ్చి, కన్ను మూసినారు. ఆమె కుమారుడు కూడా 28 సంవత్సరాలకే అన్ని విధాల యోగ్యుడనిపించు కొని, యింకా బాగా అభివృద్ధిలోకి వస్తాడనుకుంటున్న సమయంలో కాలధర్మం
చెందినాడు.

చేతికందిన కుమారుని మరణం రంగారావుగారికి తీరని వ్యథను మిగిల్చింది. పుత్రశోకాన్ని ఆయన చిరకాలం తన గుండెల్లోనే దాచుకున్నారు. తరువాత 1924లో రంగారావుగారి రెండవ వివాహం కమలాబాయితో జరిగింది. ఆమె దోమలపల్లి వారి ఆడపడుచు. దోమలపల్లి వారిది పెద్ద ఆస్తి, సంపన్నమైన కుటుంబం.

కమలాబాయిగారి ద్వారా రంగారావుగారికి యిద్దరు కుమారులు, యిద్దరు కుమార్తెలు కలిగినారు. పెద్ద కుమారుడు - పులిజాల రామ్మోహన్ రావు, నల్లగొండలోనే నివాసముంటూ, తండ్రిగారి నుండి వకాలత్ వృత్తిని స్వీకరించి, సమర్థవంతంగా వృత్తి ధర్మాన్ని నిర్వహించటంతో పాటు, &quot;రెడ్ క్రాస్&quot; నిర్వహణ బాధ్యతను స్వీకరించి, సమర్ధవంతంగా నిర్వహిస్తూ వచ్చినారు. కొండుపల్లి వాసుదేవరావుగారి కుమార్తె డా॥పద్మ (శిశువైద్య నిపుణురాలు) ను వివాహమాడియున్నారు. ఈ మధ్యనే అనారోగ్యం వల్ల - రామ్మోహనరావుగారు తమ తనువును చాలించి యున్నారు. రెండవ కుమారుడు శ్యాంమోహన్ రావుగారు పట్టభద్రులు, మెడికల్ రిప్రజెంటేటివ్ గా హైదరాబాదులో స్థిరపడి యున్నారు. చేతినిండా, విసుగులేకుండా పని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ |402 | తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qk3k4tfzn1zd93ijyg8z7hd5uvxlo0v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578614</id>
      <parentid>578611</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T07:53:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiPBR</username>
        <id>6863</id>
      </contributor>
      <origin>578614</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5696" sha1="gr6qvmdu7fqrxefdhias0hyjtw55l2j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Nagarani Bethi&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|{{p|fs150}}'''114. పులిజాల వెంకట రంగారావు '''&lt;/p&gt;}}
{{rule}}
{{right|- '''వేణు సంకోజు'''}}

{{di|స్వా}}తంత్య్రం త్వరగా సిద్ధించి తీరుతుందని విశ్వసించి, ఆ దిశలో ఎంతో కృషి చేసిన మహనీయులు శ్రీ పులిజాల వెంకటరంగారావుగారు. వీరొక మంచి రచయిత, బహుభాషా పాండిత్యం గల మేధాలి. 1929లో స్థాపింప బడిన ఆంధ్రమహాసభ స్థాపన కారులలో ఒకరైన శ్రీ పులిజాల వెంకటరంగారావుగారు చరితార్థులు, చిరస్మరణీయులు.

నిజాంకు వ్యతిరేకంగా సాగిన స్వాతంత్య్ర ఉద్యమానికి ఊపిరిపోసి, వేలాది మంది కార్యకర్తలను స్వాతంత్య్ర సమర యోధులుగా రూపొందింపజేసినవి ఆంధ్రమహాసభలే. 1934లో ఖమ్మంలో జరిగిన మూడవ ఆంధ్రమహాసభకు అధ్యక్షత వహించి యున్నారు పులిజాలవారు. ఎన్నో సాహసాలతో కూడిన రంగారావుగారి జీవితం సమాజానికి, ముఖ్యంగా యువతరాలకు ఆదర్శప్రాయం.

1901వ సంరం ఫిబ్రవరి నెలలో 01వ తేదీన పులిజాల రంగారావుగారి జననం. వీరి విద్యాభ్యాసం 1912లో (స్పెషల్) హన్మకొండలోనూ, 1912 నుండి 1916 వరకు చాదర్ ఘాట్ హైస్కూల్, హైదరాబాదులోను కొనసాగింది. 1916 నుండి 1919 వరకు మరల హన్మకొండలో జరిగింది. ఆ తరువాత 1920-21వ సంవత్సరాల్లో హైదరాబాద్ లో న్యాయవాద పట్టాను వుచ్చుకున్నారు. 

ఆనాటి ఆచారం ప్రకారం పులిజాలగారి వివాహం 1914లో అనగా 14వ యేటనే, రాంబాయమ్మతో జరిగింది. ఆమె (రాంబాయమ్మగారు) ఒక పుత్రునికి జన్మనిచ్చి, కన్ను మూసినారు. ఆమె కుమారుడు కూడా 28 సంవత్సరాలకే అన్ని విధాల యోగ్యుడనిపించు కొని, యింకా బాగా అభివృద్ధిలోకి వస్తాడనుకుంటున్న సమయంలో కాలధర్మం
చెందినాడు.

చేతికందిన కుమారుని మరణం రంగారావుగారికి తీరని వ్యథను మిగిల్చింది. పుత్రశోకాన్ని ఆయన చిరకాలం తన గుండెల్లోనే దాచుకున్నారు. తరువాత 1924లో రంగారావుగారి రెండవ వివాహం కమలాబాయితో జరిగింది. ఆమె దోమలపల్లి వారి ఆడపడుచు. దోమలపల్లి వారిది పెద్ద ఆస్తి, సంపన్నమైన కుటుంబం.

కమలాబాయిగారి ద్వారా రంగారావుగారికి యిద్దరు కుమారులు, యిద్దరు కుమార్తెలు కలిగినారు. పెద్ద కుమారుడు - పులిజాల రామ్మోహన్ రావు, నల్లగొండలోనే నివాసముంటూ, తండ్రిగారి నుండి వకాలత్ వృత్తిని స్వీకరించి, సమర్థవంతంగా వృత్తి ధర్మాన్ని నిర్వహించటంతో పాటు, &quot;రెడ్ క్రాస్&quot; నిర్వహణ బాధ్యతను స్వీకరించి, సమర్ధవంతంగా నిర్వహిస్తూ వచ్చినారు. కొండుపల్లి వాసుదేవరావుగారి కుమార్తె డా॥పద్మ (శిశువైద్య నిపుణురాలు) ను వివాహమాడియున్నారు. ఈ మధ్యనే అనారోగ్యం వల్ల - రామ్మోహనరావుగారు తమ తనువును చాలించి యున్నారు. రెండవ కుమారుడు శ్యాంమోహన్ రావుగారు పట్టభద్రులు, మెడికల్ రిప్రజెంటేటివ్ గా హైదరాబాదులో స్థిరపడి యున్నారు. చేతినిండా, విసుగులేకుండా పని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ |402 | తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gr6qvmdu7fqrxefdhias0hyjtw55l2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/424</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212129</id>
    <revision>
      <id>578612</id>
      <parentid>577738</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T07:51:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiPBR</username>
        <id>6863</id>
      </contributor>
      <origin>578612</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8545" sha1="g6r3qcnbcjv6vgeiliz7r14eynw70l0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Nagarani Bethi&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
చేయటానికి తమను తాము రూపొందించుకున్నారు.

విద్యార్ధి దశ నుండీ పుస్తకాల మీద శ్రద్ధ, విస్తృత అధ్యయనపు సామర్థ్యం మెండుగా వుంటూ వచ్చినవి పులిజాల రంగారావుగారికి. సాహిత్యంతోపాటుగా సంగీతంలో కూడా ప్రవేశం కలిగి, అతి త్వరలోనే వారు శ్రావ్యంగా రాగాలాపనలు చేస్తూ రాగలిగినారు. శాస్త్రీయంగా పాడుకునేందుకు మిక్కిలిగా యిష్టపడేవారు. ముఖ్యంగా, పద్యాలను రాగ- భావయుక్తంగా పాడుతూ, యువతరానికి ప్రేరణ కలిగించాలనెంచుతూ వుండేవారు. నాటకాలను ఎంతో యిష్టపడటమే కాకుండా, కొన్ని కొన్ని పాత్రలను కూడా ధరిస్తూ వుండేవారు. స్త్రీ పాత్రలను కూడా పోషిస్తూ, ప్రేక్షకులను రంజింపచేస్తూ వచ్చేవారన్నది సమకాలికుల అభిప్రాయం.

సాహిత్యం విషయంలో కేవలం అభిమానంతో చర్చించడానికే పరిమితం కాకుండా, ఉత్తమ రచనలను చేస్తూ
వచ్చినారు రంగారావుగారు. వారి కాలానికి చెందిన అనేకానేక అంశాలమీద, వాంఛితమూ - ఉదాత్తమూ అయిన భావాలకు చోటిస్తూ, ఆనాటి దిన - వార - మాస పత్రికల్లో వ్యాసాలను ప్రకటిస్తూ వచ్చేవారు. తమ కాలానికి
అవసరమూ, అనివార్యమూ అయిన రచనలతో పాటుగా, పద్యరచనక్కూడా సముచితమైన స్థానాన్ని కల్పించుకుంటూ
వచ్చేవారు రంగారావుగారు.

లక్ష్యాన్ని సాధించే విషయంలో ఎన్నెన్నో సాహసాలకు, అకుంఠిత దీక్షకు తార్కాణమౌతూ, యువతకు ఆదర్శప్రాయంగా నిలిచేవారు. 1929లో స్థాపింపబడిన 'ఆంధ్ర మహాసభ'ల స్థాపనకూ, నిర్వహణకూ శ్రీరంగారావుగారు కనబరచిన శ్రద్ధ, నిబద్ధతలన్నవి నిస్సందేహంగా, అనితర సాధ్యాలే అవుతాయి.

ప్రజాక్షేమమే ప్రతిఫలాపేక్ష అనుకున్న రంగారావుగారు ప్రతి ఒడిదుడుకు నుండి బయటపడటానికి ఒక ప్రశాంత
పథం వుండి తీరుతుందని నమ్మినట్టి శాంతి కాముకులు. అదే సమయంలో, రంగారావుగారిది అతి కఠినమైన
నిజాయితీ కూడా. అందువల్ల వారి సరసన నిలబడి పనిచేయడానికి జంకేవారు చాలామంది. మీటింగులు పెట్టి,
పది పర్యటనలు చేసి, డబ్బును వృథా చేసే బదులు, ఒక గ్రంథాలయాన్ని స్థాపించడమో, ఒక సహకార సంఘాన్ని
నెలకొల్పడమో చేయబూనితే అది ఉత్తమ సేవకాగలదని భావించేవారు. ఇందువల్లనే పేరాశలు గలవారి మధ్య ఆయన యిమడలేకపోయారు. పెద్దపనిలోను, చిన్నపనిలోను వారిది ఒకేవిధమైన శ్రద్ధ. వారికి అప్పగించిన ఏ బాధ్యతలోను, యింకొకరి సహాయాన్ని వారు కోరలేదు. అందువల్లనే 'అసాధారణ కార్యసాధనాపరుని'గా పెద్దల ప్రశంసలను పొందగలిగినారు. పిన్నవయస్సులోనే అందరి దృష్టిని ఆకర్షించగలిగినారు.

ఇరవయ్యవ శతాబ్దంలో రంగారావుగారు నల్లగొండ జిల్లాకు భీష్మాచార్యుల వంటివారు. ఏ పనిని మొదలుపెట్టినా,
అది పూర్తయ్యేవరకు వారు నిద్రపోలేదు. సహచరులనూ నిద్రపోనివ్వలేదు. విపరీతమైన పట్టుదలతో పనిలో
నిమగ్నమౌతూ వుండిపోయేవారు. 

1921లో ప్రారంభమైన ఆంధ్రోద్యమం ఎనిమిది సం౹౹ల పాటు అనగా 1929 వరకు మొదటిదశను పూర్తి చేసుకొని, ఆ తరువాతి 2వ దశలోకి ప్రవేశించిన పిదప - ఈ ఉద్యమం గ్రంథాలయాల స్థాపన, వెట్టిచాకిరి విముక్తి. వర్తక సంఘాల అభివృద్ధి కొరకు కృషి; వార్తాపత్రికల ప్రచురణ, చిన్నపుస్తకాల ముద్రణ వంటి వాటితో తెలంగాణా- ఆంధ్రుల సర్వతోముఖాభివృద్ధికి కృషి చేసింది.

నల్లగొండలో జరిగిన ఆంధ్రజనసంఘం సమావేశంలో పాల్గొన్న స్ఫూర్తితో పులిజాల వెంకటరంగారావుగారు ఆంధ్ర
మహాసభలకు తగిన సహాయమందించి, ఆంధ్రోద్యమానికి పూర్తిగా అంకితులైనారు.

దాదాపు ఆరు దశాబ్దాల పాటు వివిధరంగాలలో ప్రజాభ్యుదయానికి గణనీయమైన కృషి చేసిన పులిజాల రంగారావుగారు నిరాడంబర, నిస్వార్థ, ప్రజాసేవాతత్పరులు, పూర్ణ పురుషులు, ప్రజానాయకులు. నిద్రాణమైవున్న తెలంగాణ ప్రజలలో జాగృతి కలిగించడానికి అవిరళ కృషిచేసిన వైతాళికులు, కృషీవలురు. కనుకనే వారిని గురించి
'నూరుశరత్తుల పులిజాల రంగారావు&quot; గ్రంథ రచయిత శ్రీ జి. వెంకటరామారావుగారు - &quot;కవితారసపు జల్లు / ఖడ్గాల
గలగలు / పులిజాలకే చెల్లు&quot; నని శ్లాఘించి యున్నారు.
{{Center|{{Css image crop
|Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf
|Page = 23
|bSize = 600
|cWidth = 94
|cHeight = 66
|oTop = 527
|oLeft = 296
|Location = center
|Description = 
}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ |403 | తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g6r3qcnbcjv6vgeiliz7r14eynw70l0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/425</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212130</id>
    <revision>
      <id>578613</id>
      <parentid>577740</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T07:53:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiPBR</username>
        <id>6863</id>
      </contributor>
      <origin>578613</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5937" sha1="464baec918z6dis4dvuf1lxnkbrh8y0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Nagarani Bethi&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|{{p|fs150}}'''115. ఆర్. విద్యాసాగర్ రావు '''&lt;/p&gt;}}
{{rule}}
{{right|-డా॥ '''జె. విజయకుమార్ జీ'''}}

{{di|సా}}గునీటిపై సాధికారికంగా మాట్లాడమేకాదు. నదీజలాల్లో తెలంగాణకు న్యాయంగా దక్కవలసిన వాటాపై విద్యాసాగర్ రావు చేసిన కృషి తెలంగాణ ప్రజలకు మార్గదర్శకత్వంగా నిలుస్తుంది. ఆయన ఉద్యమ కాలంలో నీటి నిజాలను నిగ్గుతేల్చి తెలంగాణ మట్టి రుణాన్ని తీర్చుకున్న ముద్దుబిడ్డ. ఉద్యమంలో కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు అడుగులో అడుగై నడిచిన విద్యాసాగర్ రావు బీడు భూములకు నీటిని ఎలా తరలించారో మేధో యజ్ఞం చేశారు. అందుకే ఆయన 'సాగునీటి నిపుణుడి'గా యావత్తు తెలంగాణ ప్రజలకు దీపపు స్థంభమై కనిపిస్తారు. కానీ, నటుడిగా, నాటక రచయితగా, ప్రయోక్తగా ఈ తరానికి దాదాపు తెలియదు. విద్యాసాగర్ రావు జీవితంలో జలవిజ్ఞానం, నాటక విజ్ఞానం ఒక జమిలిగా కనిపిస్తాయి. ఆయన చేసిన వృత్తి శాస్త్రవేత్తగా నిలబెడితే, ప్రవృత్తి నటుడిగా, రచయితగా నాటకరంగంలో సుస్థిరం చేసింది.

ఆర్. విద్యాసాగర్ రావు నల్లగొండ జాజిరెడ్డిగూడెంలో 1939 నవంబర్ 14న ఆర్. రాఘవరావు, లక్ష్మయ్య దంపతులకు జన్మించారు. తండ్రి ఉపాధ్యాయుడు కావడంతో ఇంట్లో వారంతా ఉన్నత చదువుల్లో రాణించారు. ఆయన
విద్యాభ్యాసం 10వ తరగతి వరకు సూర్యాపేటలో సాగింది. విద్యాసాగర్ రావు బాల్యం నుండి చదువుతో పాటు ఆటలు, సాహిత్యం, నాటకాలపట్ల ఆకర్షితుడయ్యాడు. ఎక్కువ సమయం లైబ్రరీలో గడిపేవాడు. గిరీశం కలం పేరుతో
కవిత్వాలు రాయడం, సినిమా పత్రికల్లో సినిమా రివ్యూలు పంపడంతో ప్రారంభమైన రచనా వ్యాసాంగం తర్వాత
కాలంలో ఆయనను నాటక రచయితగా, కాలమిస్టుగా, వ్యాసకర్తగా ఆవిష్కరించింది. ఉన్నత చదువులకు హైదరాబాద్
నిజాం కళాశాలలో చేరిన విద్యాసాగర్ రావు ఇంటర్ కాలేజి ఉత్సవాల్లో నాటకాలను ప్రదర్శించడం హాబీగా మార్చు
కున్నారు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఇంజనీరింగ్ లో చేరినప్పటికి ఆయన ధ్యాసంతా నాటకంపైనే ఉండేది.
ప్రతిరోజు సాయంత్రం నాటకం మిత్రులతో గడవడం అలవాటయింది. ఇంజనీరింగ్ చదువుకుంటున్న సమయం
లోనే నాట్య విద్యాలయంలో నటశిక్షణలో డిప్లొమా కోర్సును పూర్తి చేసారు. అబ్బూరి రామకృష్ణారావు, మంత్రి
శ్రీనివాసరావు, ఎ.ఆర్. కృష్ణలు అధ్యాపకులుగా ఉండేవారు. మంత్రి శ్రీనివాసరావును నాటక రంగంలో తనకు మొదటి గురువుగా విద్యాసాగర్ రావు పేర్కొంటారు.

స్టాన్ స్లావిస్కీ నట శిక్షణతోనే తాను నటుడిగా రూపొందానని అంటారు. ఆయన ఆనాటి తరగతి గది జ్ఞాపకాలను గుర్తుచేస్తూ నట శిక్షణలో భాగంగా మంత్రి శ్రీనివాసరావు తనను ఏదైనా పాత్రను నటించి చూపమని అడిగితే దానికి ఆయన &quot;సార్! ముందు మీరు చేసి చూపించండి. నేను చేస్తానని సమాధానం చెప్పాడట. దానికి మంత్రి &quot;నేను చెబితే నీవు చేయడంకాదు, నీకు నీవుగా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ |404 | తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>464baec918z6dis4dvuf1lxnkbrh8y0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/బి.యన్. శాస్త్రి</title>
    <ns>0</ns>
    <id>213114</id>
    <revision>
      <id>578625</id>
      <parentid>556216</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T10:06:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>578625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="556" sha1="cf9dhnntjdkun3xtytz5epqizwtesi0" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = జె. చెన్నయ్య
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = బి.యన్. శాస్త్రి
 | ముందరి = [[../బి. భానుప్రకాష్/]]
 | తదుపరి = [[../]]
 | వివరములు =  
|సంవత్సరం=2017
}}
&lt;pages index=&quot;తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf&quot; from=60 to=63 /&gt;

[[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]]</text>
      <sha1>cf9dhnntjdkun3xtytz5epqizwtesi0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/కోదాటి నారాయణరావు</title>
    <ns>0</ns>
    <id>216396</id>
    <revision>
      <id>578634</id>
      <parentid>565299</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T11:24:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>578634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="706" sha1="r4urfp6a0tx38mku7bmwi840x3vihrc" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత =  టి. గౌరీశంకర్
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కోదాటి నారాయణరావు
 | ముందరి = [[../ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం/]]
 | తదుపరి = [[../]]
 | వివరములు =  
|సంవత్సరం=2017
}}
&lt;pages index=&quot;తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf&quot; from=597 to=597 onlysection=&quot;597B&quot; /&gt;

&lt;pages index=&quot;తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf&quot; from=280 to=282 /&gt;

[[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]]</text>
      <sha1>r4urfp6a0tx38mku7bmwi840x3vihrc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/కుమ్రం భీం</title>
    <ns>0</ns>
    <id>216613</id>
    <revision>
      <id>578633</id>
      <parentid>565553</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T11:23:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>578633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="686" sha1="jgen8tglv89ys6s6vran3m07wqnqcmw" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత =  ఎస్.ఎం. ప్రాణారావు
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = కుమ్రం భీం
 | ముందరి = [[../కోదాటి నారాయణరావు/]]
 | తదుపరి = [[../]]
 | వివరములు =  
|సంవత్సరం=2017
}}
&lt;pages index=&quot;తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf&quot; from=597 to=597 onlysection=&quot;597A&quot; /&gt;

&lt;pages index=&quot;తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf&quot; from=283 to=286 /&gt;

[[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]]</text>
      <sha1>jgen8tglv89ys6s6vran3m07wqnqcmw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/పాలకుర్తి ఐలమ్మ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>217072</id>
    <revision>
      <id>578635</id>
      <parentid>566756</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T11:53:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>578635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="765" sha1="tdtg6bvdbfqypbee0ycy0ehiyljeowx" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = తిరునగరి దేవకీదేవి 
 | అనువాదం=
 | విభాగము  = పాలకుర్తి ఐలమ్మ
 | ముందరి = [[../పాకాల యశోదారెడ్డి/]]
 | తదుపరి = [[../]]
 | వివరములు =  
|సంవత్సరం=2017
}}
&lt;pages index=&quot;తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf&quot; from=597 to=597 onlysection=&quot;597C&quot; /&gt;

&lt;pages index=&quot;తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf&quot; from=394 to=396 /&gt;

[[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]]
[[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]]</text>
      <sha1>tdtg6bvdbfqypbee0ycy0ehiyljeowx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:జె. చెన్నయ్య</title>
    <ns>102</ns>
    <id>218453</id>
    <revision>
      <id>578626</id>
      <parentid>571010</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T10:07:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>578626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="881" sha1="4orvgs1fmvze4rxoveav6lcvponjeco" xml:space="preserve">
{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = జె.
 |అసలుపేరు =  చెన్నయ్య
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = చ
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = జె. చెన్నయ్య
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

== రచనలు==
# [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/బి.యన్. శాస్త్రి]]
# [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/సి. నారాయణరెడ్డి]] (2017)
# [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/చుక్క సత్తయ్య]] (2017)

[[వర్గం:తెలుగు రచయితలు]]</text>
      <sha1>4orvgs1fmvze4rxoveav6lcvponjeco</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/330</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218936</id>
    <revision>
      <id>578570</id>
      <parentid>571749</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T13:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578570</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4123" sha1="gjlqzy5yk6r58wjlacskdyk0q1cr1e6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కాలములయందు నాట్యము విశ్రాంతికారణమగును. అని నిష్కృష్టార్థము. ఇందు &quot;క్వచిచ్ఛమః” అనియుంటఁబట్టి యభినవగుప్తుఁడు శాంతరసమును స్థాపించుఘట్టమున “మునినా౽ప్యంగీ క్రియతే క్వచిచ్ఛమ ఇతివదతా” (క్వచిచ్ఛమః అని చెప్పుటచే మునియు నీశాంతము నంగీకరించెను) అని వచించెను. మరియును భరతుఁడు
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“తుష్యంతి తరుణాః కామే విదగ్ధాస్సమయాశ్రితే
 అర్థేష్వర్థరాశ్చైవ మోక్షేష్వధ విరాగిణః.”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
“విదగ్ధులగు తరుణులు సమయమునఁ గామమున (శృంగారమున) హర్షింతురు. అర్థపరు లర్థములఁ గాంచి సంతసింతురు. విరాగులు మోక్షవిషయమున సంతోషింతురు.” అనియును నుడివెను. దీనినిఁబట్టి విరాగులు శాంతరసాస్వాదకులని సారాంశము.

మరియును భరతుఁడు శాంతరసము నంగీకరింపకున్నచో నాట్యము త్రైలోక్యానుకరణమని యెట్లు చెప్పఁగలుగును?
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“నానాభావో పసంపన్నం నానావస్థాంతరాత్మకం
 లోకవృత్తానుకరణం నాట్యమేతన్మయాకృతం
 .................................
 సప్తద్వీపానుకరణం నాట్యే౽హ్యస్మిౝ ప్రతిష్ఠితం”{{float right|(నాట్యశాస్త్రము)}}&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
అని కదా కలదు. ఇంతేకాక నాట్యాంగము కాని దేదియు లేదని యిట్లు తెలిపెను.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;సతత్ జ్ఞానం సతచ్ఛిల్పం ససా విద్యా ససా కళా
 న స యోగో సతత్కర్మ నాట్యే౽స్మిౝ యన్న దృశ్యతే”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఈ కారణములను బట్టి భరతుఁడు ఋజుమార్గమున శాంతరసము నంగీకరింపకున్నను వక్రమార్గమున నంగీకరించెననుట స్పష్టము. భరతుఁ డేల ఋజుమార్గమునఁ దెలుపలేదో యను ప్రశ్నమున కభినవగుప్తుఁడు పిమ్మటఁ బ్రత్యుత్తరించును.

దశరూపకవ్యాఖ్యాతయగు ధనికుఁడు శాంతమును గుఱించిన పరమతము నిట్లు నుడివెను. &quot;అన్యేతు వస్తుతత్తస్య అభావం వర్ణయంతి అనాదికాలప్రవాహా యాతరాగద్వేషయో రుచ్ఛేత్తు మశక్యత్వాత్” (కొందఱు శాంతరసము లేనే లేదందురు. ఏలన, ననాది కాలప్రవాహమునఁ బడి వచ్చుచున్న రాగద్వేషములను శమింపఁజేయుట యశక్యము.) దీని కానందవర్ధనుఁ డిట్లు సమాధాన మిచ్చెను.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gjlqzy5yk6r58wjlacskdyk0q1cr1e6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/331</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218937</id>
    <revision>
      <id>578571</id>
      <parentid>571750</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T13:37:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578571</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5027" sha1="2c54lr0h0b7qhuqu6iz39n1b2y2ctsz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
“యది నామ సర్వజనానుభవగోచరతా తస్య నాస్తి నైతావతా అసౌ అలోక సామాన్య చిత్తవృత్తిపత్ ప్రతిక్షేప్తుంశక్యః” ( ఇది సర్వజనములకును ననుభవగోచరము కానంతమాత్రమునఁ దీనినిఁ ద్రోసివేయరాదు.) మరియు నభినవగుప్తుఁడు

&quot;యథాచ కామాదిషు సముచితాశ్చిత్తవృత్తయః రత్యాది శబ్దవాచ్యాః కవి నటవ్యాపారేణ ఆస్వాదయోగ్యతాప్రాపణద్వారేణ తథావిధహృదయసంవాదవతః సామాజికాౝ ప్రతి రసత్వం శృంగారాదితయా నీయతే తథామోక్షాభిధాన పురుషార్ధోచితా చిత్తవృత్తిః మితి రసత్వం నానీయతే? ఇతి వక్తవ్యం” (ఎట్లు చిత్తవృత్తివిశేషములగు రత్యాదులు కవి నటుల వ్యాపారముచే నాస్వాదయోగ్యములై సామాజికులకు శృంగారాదిరసములుగా నాస్వాద్యము లగుచున్నవో యట్లే మోక్షరూపమగు పురుషార్థమున కుచితమగు చిత్తవృత్తి యేల రసస్వరూపమును బొంది యాస్వాద్యము గాదు?&quot; అని వాదించెను. దీనిచే ననాదికాలప్రవాహపతితములగు రాగద్వేషముల నుచ్ఛేదించెడు వీతరాగు లుందురనియు వారే మోక్షమునకు అధికారు లనియు వారే యీశాంతరసము నాస్వాదించు సామాజికు లనియును సారాంశము.

దశరూపకర్తయగు ధనంజయుఁడు
{{left margin|3em}}&quot;శమ మితి కేచిత్ప్రాహుః పుష్టిర్నాట్యేషు నైతస్య” &lt;/div&gt;
(కొందఱు శమమను (శాంతము) రసమును బేర్కొనిరి. కాని దానికి నాట్యమునఁ బుష్టి లేదు) అని చెప్పెను. కాని తద్వ్యాఖ్యాతయగు ధనికుఁడు మాత్రము “ననుశాంతస్య అభినేయత్వాత్ యద్యపి నాట్యే౽సు ప్రవేశోనాస్తి । తథాపి సూక్ష్మాతీతవస్తూనాం సర్వేషామపి శబ్దప్రతిపాద్యతాయాః విద్యమానత్వాత్ కాన్యవిషయత్వం నవార్యతే' (శాంత మభినయింపఁదగినది కామి నాట్యమునఁ బ్రవేశము లేకపోవును గాక. అతిసూక్ష్మములగు వస్తువులను గుఱించియు శబ్దముచేఁ జెప్పవచ్చును గదా! కావున శ్రవ్యకావ్యమున శాంతమును నిబంధింపవచ్చును) అని శాంతమును శ్రవ్యకావ్యమున నిబంధింప ననుమతించెను. ధనంజయుఁ డీమాత్రపుమాటనుగూడఁ దెలుపలేదు. మరియు నాధనికుఁడు శాంతరసస్వరూపము నిట్లు తెలిపెను.

&quot;శాంతోహితావత్ -నయత్ర దుఃఖం ససుఖం నచింతా నద్వేషరాగౌ నచకాచిదిచ్ఛా
రసస్తుశాంతః కథితో మునీంద్రై స్సర్వేషు భావేషు శమప్రధానః ఇత్యేవం లక్షణః; తదాతస్య మోక్షావస్థాయా మేవ ఆత్మస్వరూపాపత్తి లక్షణాయాం ప్రాదుర్భావాత్ తస్య స్వరూపేణ అనిర్వచనీయతా। తథాహి శ్రుతి రపి స ఏషనేతినేతి అవ్యాపోహరూపేణ అహ” (శాంత మనఁగా నేదశలో దుఃఖము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2c54lr0h0b7qhuqu6iz39n1b2y2ctsz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/332</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218938</id>
    <revision>
      <id>578575</id>
      <parentid>571751</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T18:44:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578575</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4831" sha1="45m39rxl1ikmyg7kfq5i3i6s42bjj1i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;గానీ ప్రపంచసుఖము గానీ రాగద్వేషములు గానీ యిచ్ఛ గానీ లేవో యాదశయే శాంతము. ఎల్లవిషయములందును శమమే ప్రధానమగు రసము శాంతము. ఇట్టి శాంత మాత్మస్వరూపప్రాప్తిరూపమగు మోక్షావస్థయందే లభించును. దానికి సంచార్యాదులు లేవు. మరియు నా శాంతమును సూటిగాఁ స్వరూపముచేఁ చెప్పఁజాలము. శ్రుతియును బరమాత్మను సూటిగా నిర్వచింపఁజాలక &quot;ఇది గాదు; ఇది గాదు” అనియే యన్యాపోహరూపమునఁ దెలిపెను. ‘అట్టి స్వరూపముచే నిర్వచింపఁబడని శాంతము నాస్వాదించు సహృదయులు లేరు. ఇక నిత్యసంతుష్టి, మైత్రీ, దయా, ఉపేక్షా రూపమున నారస మెల్లరిచే ననుభవింపఁబడును. ఆయాప్వాదము గూడ మిగిలిన రసముల నాస్వాదించునపుడు గలుగు చిత్తద్రుతి, వికాస, విస్తారరూపమే' అనియు నాతఁడు తెలిపెను.

విశ్వనాథుఁ డీపైనున్న &quot;అట్టిస్వరూపముచే నిర్వచింపఁబడని శాంతము మోక్షావస్థయందే కలుగును. దానికి సంచార్యాదులు లేవు. శాంతమును సూటిగాఁ జెప్పఁజాలము. నిత్యసంతుష్ట్యాదులమూలముననే దాని ననుభవింపవలెను” అనునభిప్రాయము నీవిధమున ఖండించెను.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;యుక్తవియుక్తదశాయామవస్థితో యశ్శమస్స ఏవయతః
 రసతామేతి తదస్మిౝ సంచార్యాదేః స్థితిశ్చన విరుద్ధా”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
మోక్షావస్థయందున్న శమమేకాక యుక్తవియుక్తదశయందు ననఁగా నాత్మసాక్షాత్కారదశయందును, దదసాక్షాత్కారదశయందును సాధారణముగా నుండు శమము రసత్వమును బొందును. దానికి సంచార్యాదు లుండును.

విశ్వనాథుఁ డీవిధమున శాంతము గావ్యనాటకముల రెంటను నుండునని సమర్ధించెను.

ధనంజయుఁడు నాట్యమున శాంతరస ముండదనెను. ధనికుఁడు నాట్యమున లేదని యంగీకరించుచు శ్రవ్యకావ్యమున నుండవచ్చునని చెప్పెను. కాని శాంతరసము స్వస్వరూపముచే నిర్వచింపఁబడడనియు దానికి సంచార్యాదులు లేవనియును దెలిపెను. విశ్వనాథుఁడు శాంతము రసమగుననియు దానికి సంచార్యాదు లుండుననియు నది కావ్యనాటకముల రెంటను నుండవచ్చుననియు సిద్ధాంతించెను.

మఱికొందఱు రస మనుకర్తృనిష్ఠమని భావించి యిట్లు వచించిరి.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“శాంతస్య శమసాధ్యత్వాత్ నడిచి తదసంభవాత్
 అష్టావేవ రసానాట్యే న శాంత స్తత్ర యుజ్యతే”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
(శాంతరసము శమసాధ్య మగుటవలనను, ఆ శమము నటునియందు సంభావింపదు. కావునను నాట్యమున నెనిమిదిరసములే. అందు శాంతమునకుఁ దావు లేదు.)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>45m39rxl1ikmyg7kfq5i3i6s42bjj1i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/333</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218939</id>
    <revision>
      <id>578576</id>
      <parentid>571752</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T22:33:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578576</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4171" sha1="bq3ggtijz90eow0dr9pkbyi1qx21qjc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కాని యభినవగుప్తపాదాచార్యులవారు “రసము నటనిష్ఠము గాదు; సామాజికనిష్ఠము, సామాజికునియందు వాసనారూపముగా నున్న స్థాయిభావములగు రత్యాదులే నటుని నాట్యముచే నభివ్యక్తములై యాస్వాదింపఁబడి యలౌకికచమత్కారమును గలిగించును. అదియే రసము ” అని తెలిపిరి. దీనిచే రసము సామాజికనిష్ఠము. కావున శాంతము గూడ రసముగా నుండవచ్చును.
{{left margin|3em}}&lt;code&gt;&quot;నటేశమస్యైవాభావాదితి హేతుర సంగతః
 నటే రసాభివ్యక్తిస్తు నైన స్వీక్రియతే యతః
 సామాజికాస్సహృదయా శ్శాంతా స్తత్త్వవిచక్షణాః
 అతస్తే సాం రసోద్బోధే శమవత్వాన్న బాధకం.”&lt;/code&gt; &lt;/div&gt;
&quot;నటునియందు శమములేదు. కావుక శాంతము రసము గాదు” అను హేతు వసంగతము.
రసము నటనిష్ఠము గానేగాదుగదా! సామాజికులు సహృదయులు. శాంతులు; తత్వవివేచనాపరులు. కావున వారికి రసోదయ మగుటలో విప్రతిపత్తి లేదు. కావునఁ గావ్యమునందువలెనే నాట్యమునందును దొమ్మిది రసములు సిద్ధించును. ఈయభిప్రాయానుసారముగా &quot;శాంతో౽పి నవమోరసః” అని చెప్పఁబడియున్నది. మరియు సంగీతరత్నాకరమున,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;అష్టానేవ రసానాట్యే ఇతి కేచిదచూచూడౝ
తదచారు; యతఃకించిన్నరసం స్వదతే నటః”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
(నాట్యమున నెనిమిదిరసములే యుండునని కొందఱనిరి. అది యయుక్తము. నటుఁడు రసాస్వాదనపరుఁడు గాఁడు. అనఁగా రసము నటనిష్టము గాదు; అనియును జెప్పఁబడినది.

ధ్వన్యాలోకమునకు వ్యాఖ్యాతయగు చంద్రికాకారుఁడు శాంతరసమునుగుఱించి విచారణము సేసెను. ఆతని సిద్ధాంతమిది:— శాంతమును రసముగా నంగీకరింపవలెను. కాని దానిని కావ్యమున నంగిరసముగాఁ గాక యంగరసముగా మాత్రమే నిర్వహింపవలెను. నాగానందమున శాంతరస మంగిగా నిర్వహింపఁబడక యంగరసముగానే నిర్వహింపఁబడినది.

ఈయభిప్రాయము నభినవగుప్తుఁ డిట్లు ఖండించెను. &quot;ఆధికారికత్వేనతు శాంతోరసో ననిబద్ధవ్యః ఇతి చంద్రికాకారః తచ్చేహాస్మాభిర్న పర్యాలోచితం&quot; (చంద్రికాకారుఁడు శాంత మాధికారికరసముగా నిబంధింపఁగూడదని నుడివెను. దానిని మే మంగీకరింపము.)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bq3ggtijz90eow0dr9pkbyi1qx21qjc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578577</id>
      <parentid>578576</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T22:34:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>578577</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4171" sha1="ba290k2gsks31ha5l02j680l5qoj3si" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కాని యభినవగుప్తపాదాచార్యులవారు “రసము నటనిష్ఠము గాదు; సామాజికనిష్ఠము, సామాజికునియందు వాసనారూపముగా నున్న స్థాయిభావములగు రత్యాదులే నటుని నాట్యముచే నభివ్యక్తములై యాస్వాదింపఁబడి యలౌకికచమత్కారమును గలిగించును. అదియే రసము ” అని తెలిపిరి. దీనిచే రసము సామాజికనిష్ఠము. కావున శాంతము గూడ రసముగా నుండవచ్చును.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;నటేశమస్యైవాభావాదితి హేతుర సంగతః
 నటే రసాభివ్యక్తిస్తు నైన స్వీక్రియతే యతః
 సామాజికాస్సహృదయా శ్శాంతా స్తత్త్వవిచక్షణాః
 అతస్తే సాం రసోద్బోధే శమవత్వాన్న బాధకం.”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
&quot;నటునియందు శమములేదు. కావుక శాంతము రసము గాదు” అను హేతు వసంగతము.
రసము నటనిష్ఠము గానేగాదుగదా! సామాజికులు సహృదయులు. శాంతులు; తత్వవివేచనాపరులు. కావున వారికి రసోదయ మగుటలో విప్రతిపత్తి లేదు. కావునఁ గావ్యమునందువలెనే నాట్యమునందును దొమ్మిది రసములు సిద్ధించును. ఈయభిప్రాయానుసారముగా &quot;శాంతో౽పి నవమోరసః” అని చెప్పఁబడియున్నది. మరియు సంగీతరత్నాకరమున,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;అష్టానేవ రసానాట్యే ఇతి కేచిదచూచూడౝ
తదచారు; యతఃకించిన్నరసం స్వదతే నటః”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
(నాట్యమున నెనిమిదిరసములే యుండునని కొందఱనిరి. అది యయుక్తము. నటుఁడు రసాస్వాదనపరుఁడు గాఁడు. అనఁగా రసము నటనిష్టము గాదు; అనియును జెప్పఁబడినది.

ధ్వన్యాలోకమునకు వ్యాఖ్యాతయగు చంద్రికాకారుఁడు శాంతరసమునుగుఱించి విచారణము సేసెను. ఆతని సిద్ధాంతమిది:— శాంతమును రసముగా నంగీకరింపవలెను. కాని దానిని కావ్యమున నంగిరసముగాఁ గాక యంగరసముగా మాత్రమే నిర్వహింపవలెను. నాగానందమున శాంతరస మంగిగా నిర్వహింపఁబడక యంగరసముగానే నిర్వహింపఁబడినది.

ఈయభిప్రాయము నభినవగుప్తుఁ డిట్లు ఖండించెను. &quot;ఆధికారికత్వేనతు శాంతోరసో ననిబద్ధవ్యః ఇతి చంద్రికాకారః తచ్చేహాస్మాభిర్న పర్యాలోచితం&quot; (చంద్రికాకారుఁడు శాంత మాధికారికరసముగా నిబంధింపఁగూడదని నుడివెను. దానిని మే మంగీకరింపము.)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ba290k2gsks31ha5l02j680l5qoj3si</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/334</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218940</id>
    <revision>
      <id>578578</id>
      <parentid>571753</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T22:51:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578578</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4155" sha1="5okl2avljgtoccug5s6zdy55b40mvex" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
బౌద్ధజైనకవులు 5వ శతాబ్దిలోనే శాంతరసము నంగిరసముగా నంగీకరించిరి. జైనుల 'అన్వయోగాధ్వరసూత్రము' ప్రశాంతరస మనుపేరితో శాంతము నంగిరసముగా గ్రహించెను.

కొందఱు శాంతమును దయావీరమున నంతర్భవింపఁజేసిరి. అది కూడదు. ఏలన శాంతమునకు స్థాయిభావము నిర్వేదము. దయావీరమున కుత్సాహము. ఉత్సాహ మహంకారరూపము. శాంత మహంకారప్రశమరూపము. దీని కవష్టంభీకముగా సాహిత్యదర్పణకారుఁ డిట్లు చెప్పుచున్నాఁడు.
{{left margin|3em}}'నిరహంకారరూపత్వా ద్దయావీరాదిరేష నో’ &lt;/div&gt;
(శాంతము నిరహంకారరూప మగుటవలన దయావీరము గాదు) మరియు
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;'సర్వాకార మహంకారరహితత్వం వ్రజంతిచేత్।
అత్రా౽౦తర్భావ మర్హంతి దయావీరాదయస్తథా’&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
(దయావీరాదులు సర్వాకారముగా నహంకారరహితము లగుచో నాశాంతరసమందే యంతర్భవించును. అంతేకాని శాంతము దానిలో నంతర్భవింపదు)

హరిపాలుఁడు సంగీతసుధాకరమున శాంతరసమును శాంతరసమనియు, బ్రహ్మరసమనియు విభజించెను.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“బ్రహ్మోనామ రసస్సర్వ ప్రపంచోత్తీర్ణరూపకః
 నిత్యః స్థిరో౽తఏవాయం సార్థక్యేన ప్రకీర్తితః”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
బ్రహ్మరసము నిత్యము, స్థిరము ననియు, శాంతరస మనిత్యము, అస్థిరము, ననియును దెలిపెను. నిర్వేదస్థాయికమగు శాంతరసము మోక్షమునకుఁ గొనిపోవదనియు, ఆనందస్థాయికమగు బ్రహ్మరసము మోక్షమునకుఁ గొనిపోవుననియు ఇతని సిద్ధాంతము.

ఈవిధముగా భరతుఁడు నిర్దేశింపలేదు; కావున శాంతము రసమే కాదని కొందఱు; కావ్యమం దైనను నాధికారికరసముగాఁ గాక ప్రాసంగికరసముగా మాత్రమే గ్రాహ్యమని కొందఱు; తుదికిఁ గావ్యమునను నాటకమునను గూడ నంగిరసముగా గ్రాహ్యమే యని యభినవగుప్తపాదులవారు సిద్ధాంతీకరించిరి.

శాంతరసము స్థాపింపఁబడిన పిమ్మట దీనికి స్థాయి యేమి? అని ప్రశ్న వచ్చుచున్నది. ఈ విషయమునఁ బెక్కు మతభేదములు గలవు.

కొందఱు ‘శమము’ దీనికి స్థాయిభావ మందురు. (అథ శాంతో నామ శమ స్థాయిభావాత్మకో మోక్షప్రవర్తకః) భరతుఁడు నలువదితొమ్మిది భావములనే&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5okl2avljgtoccug5s6zdy55b40mvex</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578579</id>
      <parentid>578578</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T23:09:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>578579</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4152" sha1="jv01szxu1rjbn6jth0xal9ayd45z28z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
బౌద్ధజైనకవులు 5వ శతాబ్దిలోనే శాంతరసము నంగిరసముగా నంగీకరించిరి. జైనుల 'అన్వయోగాధ్వరసూత్రము' ప్రశాంతరస మనుపేరితో శాంతము నంగిరసముగా గ్రహించెను.

కొందఱు శాంతమును దయావీరమున నంతర్భవింపఁజేసిరి. అది కూడదు. ఏలన శాంతమునకు స్థాయిభావము నిర్వేదము. దయావీరమున కుత్సాహము. ఉత్సాహ మహంకారరూపము. శాంత మహంకారప్రశమరూపము. దీని కవష్టంభకముగా సాహిత్యదర్పణకారుఁ డిట్లు చెప్పుచున్నాఁడు.
{{left margin|3em}}'నిరహంకారరూపత్వా ద్దయావీరాదిరేష నో’ &lt;/div&gt;
(శాంతము నిరహంకారరూప మగుటవలన దయావీరము గాదు) మరియు
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;'సర్వాకార మహంకారరహితత్వం వ్రజంతిచేత్।
అత్రా౽౦తర్భావ మర్హంతి దయావీరాదయస్తథా’&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
(దయావీరాదులు సర్వాకారముగా నహంకారరహితము లగుచో నాశాంతరసమందే యంతర్భవించును. అంతేకాని శాంతము దానిలో నంతర్భవింపదు)

హరిపాలుఁడు సంగీతసుధాకరమున శాంతరసమును శాంతరసమనియు, బ్రహ్మరసమనియు విభజించెను.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“బ్రహ్మోనామ రసస్సర్వ ప్రపంచోత్తీర్ణరూపకః
 నిత్యః స్థిరో౽తఏవాయం సార్థక్యేన ప్రకీర్తితః”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
బ్రహ్మరసము నిత్యము, స్థిరము ననియు, శాంతరస మనిత్యము, అస్థిరము, ననియును దెలిపెను. నిర్వేదస్థాయికమగు శాంతరసము మోక్షమునకుఁ గొనిపోవదనియు, ఆనందస్థాయికమగు బ్రహ్మరసము మోక్షమునకుఁ గొనిపోవుననియు ఇతని సిద్ధాంతము.

ఈవిధముగా భరతుఁడు నిర్దేశింపలేదు; కావున శాంతము రసమే కాదని కొందఱు; కావ్యమం దైనను నాధికారికరసముగాఁ గాక ప్రాసంగికరసముగా మాత్రమే గ్రాహ్యమని కొందఱు; తుదికిఁ గావ్యమునను నాటకమునను గూడ నంగిరసముగా గ్రాహ్యమే యని యభినవగుప్తపాదులవారు సిద్ధాంతీకరించిరి.

శాంతరసము స్థాపింపఁబడిన పిమ్మట దీనికి స్థాయి యేమి? అని ప్రశ్న వచ్చుచున్నది. ఈ విషయమునఁ బెక్కు మతభేదములు గలవు.

కొందఱు ‘శమము’ దీనికి స్థాయిభావ మందురు. (అథ శాంతో నామ శమ స్థాయిభావాత్మకో మోక్షప్రవర్తకః) భరతుఁడు నలువదితొమ్మిది భావములనే&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jv01szxu1rjbn6jth0xal9ayd45z28z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/335</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218941</id>
    <revision>
      <id>578580</id>
      <parentid>571768</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T23:25:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578580</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4796" sha1="qh9gn0qh6k1u9xize3is4ktuc3gkehy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చూపెను. (ఎనిమిది స్థాయిభావములు; ఎనిమిది సాత్త్వికభావములు; ముప్పదిమూఁడు వ్యభిచారిభావములు.) శమమునుఁ గూడ గలిపినచో నేఁబదిభావము లగునుగదా! మరియు శమ, శాంత పదములు పర్యాయములు. కావున శమ స్థాయికము. శాంతమన్నచో శాంతిస్థాయికము శాంతరసమని యర్థము వచ్చును. ఇది దోషము. కాన శమము స్థాయిభాషము గాదని మఱికొంద ఱందురు. శమ శాంతములు పర్యాయములు గావు. ఏలన భయభయానకములు, విస్మయాద్భుతములు, హాసహాస్యములును నెట్లు భిన్నములో యివియును భిన్నములే. శమ, భయ, విస్మయ, హాసములు లౌకికములు. శాంత, భయానిక, అద్భుత, హాస్యము లలౌకికములు. కాన నవి భిన్నములే కావున నిది పెద్ద శంక గాదు. కాని యేఁబదిభావము లగుననుట యొకయాక్షేపమే.

రుద్రటుఁడు సమ్యజ్ఞానము స్థాయిభావ మనెను. (సమ్యగ్జ్ఞానం స్థాయిభావః) ఇతని యుద్దేశమున సమ్యగ్జ్ఞానమన్నను శ్రమమన్న నొక్కటియే.

ఆనందవర్ధనుఁడు తృష్ణాక్షయసుఖమే స్థాయిభావ మనెను. (శాంతశ్చ తృష్ణా క్షయ సుఖస్య యః పరిపోష సల్లక్షణో రసః ప్రతీయతే ఏవ) ఈ తృష్ణాక్షయసుఖ మనఁగా శమమనియే యీతని యభిప్రాయము. ఏలన, నితఁడు దయావీరమునుండి శాంతమును వేఱుపఱచుచు &quot;అస్య చ శాంతస్య అహంకార ప్రశమైకరూపతయా స్థితేః” (ఈ శాంత మహంకారశమైకరూపము) అని నుడివెను.

ఇట నభినవగుప్తుఁడు గూడ నహంకారప్రశమ మనఁగా 'నిరీహత్వము' అని వ్యాఖ్యానించెను. హేమచంద్రుఁడుగూడఁ దృష్ణాక్షయమన ‘శమ’మనియే తెలిపెను. (తృష్ణాక్షయరూపశ్శమః స్థాయిభావశ్చర్వణాం ప్రాప్తశ్శాంతో రసః). మఱికొందఱు “సర్వచిత్తవృత్తి ప్రశమము” స్థాయి యని చెప్పుదురు. సర్వచిత్తవృత్తి ప్రశమ మనఁగా &quot;సర్వథా చిత్తవృత్తులయొక్క నాశము లేక యభావము” అని యర్థము. అట్లగుచో నభావము భావ మెట్లగును? భావము చిత్తవృత్తి రూపము. కావున నభావము స్థాయిభావము గానేరదు.&quot; అని యభినవగుప్తుఁ డాక్షేపించెను.

ఇకఁ గొందఱు 'నిర్విశేషచిత్తవృత్తి' స్థాయిభావముగాఁ బేర్కొనిరి. (అనుపజాతవిశేషాంతరం చిత్తవృత్తిరూపం శాంతస్య స్థాయిభావం మన్యంతే) వీరు శాంతము ప్రకృతిరసమనియు మిగిలిన రసములు వికృతిరసములనియు వికృతిరూపవిశేషములు లేని చిత్తవృత్తియే శాంతమునకు స్థాయిభావమనియుఁ దెలుపుదురు. తృష్ణాక్షయసుఖము, నిర్విశేషచిత్తవృత్తి యనురెండును దాదాపుగాఁ బర్యాయములే.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qh9gn0qh6k1u9xize3is4ktuc3gkehy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/336</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218942</id>
    <revision>
      <id>578581</id>
      <parentid>571769</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T23:39:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578581</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5105" sha1="s2sxrht3yi7l8kn15yztd5hx9kkyt2v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
భోజుఁడు ‘ధృతిని” శాంతమునకు ' స్థాయిభావముగాఁ బేర్కొనెను. ధృతిః స్థాయిభావః వస్తుతత్త్వాలోచనాదిభి ర్వ్యభిచారిభావైః వాగారంభాదిభిరనుషజ్య మానః నిష్పన్నః శాంత ఇత్యభిధీయతే &quot;అన్యే పునరస్య శమం ప్రకృతి మామనంతి. సతుధృతేరేవ విశేషోభవతి”

ధృతియనఁగా నిత్యసంతుష్టి. ఇది శమరూపమగు తృష్ణాక్షయమే. 'అన్యేపునః' అను పైమాటలచే శమము ధృతియొక్క విశేషమని తెలియుచున్నది. భోజుఁడు శృంగారప్రకాశమున &quot;అత్రశమప్రకృతిశ్శాంతః అని శమమునే స్థాయిభావముగాఁ దెలిపెను. కావున ధృతియన్నను శమమన్న నొక్కటియే.

కొందఱు నిర్వేదము స్థాయిభావమందురు. (తత్త్వజ్ఞానజో నిర్వేదో౽స్య స్థాయీ) వీరు భరతుఁడు నిర్వేదమును స్థాయిభావముగా సూచించెనందురు. ఎట్లన స్థాయిభావముల నెనిమిదింటినిఁ దెలిపి వ్యభిచారిభావముల గణించుచుఁ బ్రప్రథమముననే 'నిర్వేదమును’ బేర్కొనెను. నిర్వేద మమంగళప్రాయము. వ్యభిచారులను బేర్కొనుచు “మంగళాదీని మంగళమధ్యాని మంగళాంతాని శాస్త్రాణి ప్రధంతే” అను న్యాయానుసారముగా మంగళప్రాయముగాఁ దెలుపవలసినభరతముని యమంగళప్రాయమగు నిర్వేదమును బ్రథమమున నేల పేర్కొనెను? ఇది యమంగళప్రాయ మైనను స్థాయిభావములవెంటనే దీనినిఁ బఠించుటఁబట్టి స్థాయిభావముగను వ్యభిచారిభావముగను గూడ దీని నుద్దేశించెను. ఆతని కీయుద్దేశమే లేనిచో భరతుఁడు దీనిని స్థాయిభావములవెంటనే వ్యభిచారిభావముల కగ్రమునఁ బఠింపఁడు. ఈ నిర్వేదము దారిద్య్ర, వ్యాధి, అవమాన, అధిక్షేప, క్రోధ, ఇష్టజనవియోగ, తత్వజ్ఞానాది విభావములవలనఁ గలుగును. కాని తత్త్వజ్ఞానమువలనఁ
గలిగిన నిర్వేదమే శాంతమునకు స్థాయిభావము.

కొంద ఱుత్సాహము స్థాయిభావమని తెలుపుదురు. (ఉత్సాహఏవఅస్య స్థాయీ త్యన్యే) “ఉత్సాహము వీరమునకు స్థాయిభావము&quot; వీరము, దాన, దయా, యుద్ధ, ధర్మ భేదములచే నలుదెఱఁగులు. ఇందు దయావీరమే శాంతము. కాన శాంతమున కుత్సాహమే స్థాయిభావము. అంతేకాక మోక్షపదవినిఁ బొందుటకుఁ దీవ్రయత్నము గావలెను. “ఆతీవ్రయత్నమే యుత్సాహము.” వీరు శాంతము ప్రత్యేకముగా లేదని దయావీరములోనే యంతర్భవింపఁజేసిరి. దీని నానందవర్థనుఁ డిట్లు ఖండించెను.

&quot;నతస్య వీరే౽౦తర్భావః కర్తుం యుక్తః; తస్య అభిమానమయత్వేన వ్యవస్థాపనాత్। అస్యచ అహంకార ప్రశమైకరూపతయా స్థితేః। తయోశ్చ ఏవంవిధ విశేషసద్భావే౽పి య్యద్యైక్యం పరికల్ప్యతే తద్వీరరౌద్రయోరపి తథా ప్రసంగ”&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s2sxrht3yi7l8kn15yztd5hx9kkyt2v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578582</id>
      <parentid>578581</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T23:40:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>578582</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5103" sha1="gl7lp1d9ra4idrjbz1khl27u0a43g0t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
భోజుఁడు ‘ధృతిని” శాంతమునకు స్థాయిభావముగాఁ బేర్కొనెను. ధృతిః స్థాయిభావః వస్తుతత్త్వాలోచనాదిభి ర్వ్యభిచారిభావైః వాగారంభాదిభిరనుషజ్య మానః నిష్పన్నః శాంత ఇత్యభిధీయతే &quot;అన్యే పునరస్య శమం ప్రకృతి మామనంతి. సతుధృతేరేవ విశేషోభవతి”

ధృతియనఁగా నిత్యసంతుష్టి. ఇది శమరూపమగు తృష్ణాక్షయమే. 'అన్యేపునః' అను పైమాటలచే శమము ధృతియొక్క విశేషమని తెలియుచున్నది. భోజుఁడు శృంగారప్రకాశమున &quot;అత్రశమప్రకృతిశ్శాంతః అని శమమునే స్థాయిభావముగాఁ దెలిపెను. కావున ధృతియన్నను శమమన్న నొక్కటియే.

కొందఱు నిర్వేదము స్థాయిభావమందురు. (తత్త్వజ్ఞానజో నిర్వేదో౽స్య స్థాయీ) వీరు భరతుఁడు నిర్వేదమును స్థాయిభావముగా సూచించెనందురు. ఎట్లన స్థాయిభావముల నెనిమిదింటినిఁ దెలిపి వ్యభిచారిభావముల గణించుచుఁ బ్రప్రథమముననే 'నిర్వేదమును’ బేర్కొనెను. నిర్వేద మమంగళప్రాయము. వ్యభిచారులను బేర్కొనుచు “మంగళాదీని మంగళమధ్యాని మంగళాంతాని శాస్త్రాణి ప్రధంతే” అను న్యాయానుసారముగా మంగళప్రాయముగాఁ దెలుపవలసినభరతముని యమంగళప్రాయమగు నిర్వేదమును బ్రథమమున నేల పేర్కొనెను? ఇది యమంగళప్రాయ మైనను స్థాయిభావములవెంటనే దీనినిఁ బఠించుటఁబట్టి స్థాయిభావముగను వ్యభిచారిభావముగను గూడ దీని నుద్దేశించెను. ఆతని కీయుద్దేశమే లేనిచో భరతుఁడు దీనిని స్థాయిభావములవెంటనే వ్యభిచారిభావముల కగ్రమునఁ బఠింపఁడు. ఈ నిర్వేదము దారిద్య్ర, వ్యాధి, అవమాన, అధిక్షేప, క్రోధ, ఇష్టజనవియోగ, తత్వజ్ఞానాది విభావములవలనఁ గలుగును. కాని తత్త్వజ్ఞానమువలనఁ
గలిగిన నిర్వేదమే శాంతమునకు స్థాయిభావము.

కొంద ఱుత్సాహము స్థాయిభావమని తెలుపుదురు. (ఉత్సాహఏవఅస్య స్థాయీ త్యన్యే) “ఉత్సాహము వీరమునకు స్థాయిభావము&quot; వీరము, దాన, దయా, యుద్ధ, ధర్మ భేదములచే నలుదెఱఁగులు. ఇందు దయావీరమే శాంతము. కాన శాంతమున కుత్సాహమే స్థాయిభావము. అంతేకాక మోక్షపదవినిఁ బొందుటకుఁ దీవ్రయత్నము గావలెను. “ఆతీవ్రయత్నమే యుత్సాహము.” వీరు శాంతము ప్రత్యేకముగా లేదని దయావీరములోనే యంతర్భవింపఁజేసిరి. దీని నానందవర్థనుఁ డిట్లు ఖండించెను.

&quot;నతస్య వీరే౽౦తర్భావః కర్తుం యుక్తః; తస్య అభిమానమయత్వేన వ్యవస్థాపనాత్। అస్యచ అహంకార ప్రశమైకరూపతయా స్థితేః। తయోశ్చ ఏవంవిధ విశేషసద్భావే౽పి య్యద్యైక్యం పరికల్ప్యతే తద్వీరరౌద్రయోరపి తథా ప్రసంగ”&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gl7lp1d9ra4idrjbz1khl27u0a43g0t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/337</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218943</id>
    <revision>
      <id>578583</id>
      <parentid>571770</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T00:01:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578583</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4952" sha1="arbwql10gsgmgcc206rcaweeeuivc40" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;(శాంతమును వీరమున నంతర్భవింపఁజేయరాదు. వీర మభిమానమయము. శాంత మహంకారప్రశమైకరూపము. ఇట్టిభేదమున్నను వీని రెంటికిని నక్యము గల్పించినచో వీరరౌద్రములకుఁ గూడ నైక్యమును గల్పింపవచ్చును.

కొందఱు శాంతమునకు జుగుప్సను స్థాయిభావముగాఁ దెలిపిరి. (జుగుప్సేతి కేచిత్) బీభత్సరసము, క్షోభణము, శుద్ధము, ఉద్వేగి అని మువ్విధములనియు నందు శుద్ధబీభత్సము మోక్షసాధనమనియుఁ దెలిపిరి. “బీభత్సస్తావత్ విభావ విశేషాత్ యత్రతు సంసారనాట్యనాయక రాగప్రతిపక్షతయా మోక్షసాధనత్వాత్ శుద్ధః” దశరూపకావలోకమందుఁ గూడ “అన్యేతు వీరబీభత్సాద్ అంతర్భావం వర్ణయంతి” (ఇతరు లీ శాంతమును వీరబీభత్సములలో నంతర్భవింపఁజేయుదురు) అని చెప్పఁబడియున్నది. దీని కభినవగుప్తుఁడు “జుగుప్స శాంతమునకు వ్యభిచారి యగును; కాని స్థాయిభావము గానేర”దని యిట్లు నుడివెను. “కేవలం యథా విప్రలంభే ఔత్సుక్యం సంభోగే౽పి వా ప్రేమ అసమాప్తోత్సవం ఇతి, యథా చ రౌద్రే ఔగ్ర్యం, యథా చ కరుణ, వీర, భయానకాద్భుతేషు నిర్వేద, ధృతి, త్రాసహర్షాః వ్యభిచారిణో౽సిప్రాధాన్యేవ అవభాసంతే తథాశాంతే జుగుప్సాద్యాః సర్వథైవరాగప్రతిపక్షత్వాత్”

కొందఱు “ఆత్మరతి” శాంతస్థాయిభావముగాఁ బలికిరి. (తత్ర అనాహతానందమయస్త్వాత్మ విషయారతిరేవ మోక్షసాధన మితి సైవశాంతే స్థాయినీతి). తదనుకూలముగా భగవద్గీతలోని
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;'యస్త్వాత్మ రతి రేవ స్యాదాత్మతృప్తశ్చ మానవః
 ఆత్మన్మేవ చ సంతుష్టస్తస్య కార్యం న విద్యతే'&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
(ఎవఁ డాత్మరతుఁడును, ఆత్మతృప్తుఁడును, ఆత్మసంతుష్టుఁడునో వాని కిఁకఁ గర్తవ్యము లేదు) అను శ్లోకము నుదాహరింతురు. అభినవగుప్తుఁడు దీనిని జగుప్సవలెనే శాంతమునకు వ్యభిచారిగానే పరిగణించెను.

కొందఱు రత్యాదులకు నెనిమిది స్థాయిభావములలో నేదే నొకటి శాంతమునకు స్థాయిగా నుండవచ్చుననిరి. (అన్యే మన్యంతే రత్యాదయ ఏవ అష్టౌ చిత్తవృత్తి విశేషా ఉక్తాః। త ఏవ కథితవిభావ వివిక్తతయాశ్రుతాద్య లౌకిక విభావ విశేష సంశ్రయాః విచిత్రా ఏవతావత్। తతశ్చతన్మధ్యాదేవ అన్యతమో౽త్రస్థాయీ) అభినవగుప్తుఁ డీ వాదము నిట్లు విస్పష్టపఱచెను. &quot;సమస్తవిషయజాతము వికృతరూపముగాఁ దలఁచి హసించుచు, విశ్వమంతయును శోచ్యముగాఁ దలఁచి దుఃఖించుచు, సాంసారికమైన వృత్తమంత్రయుఁ దన కపకారిగా లేక శత్రువుగా నెంచి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>arbwql10gsgmgcc206rcaweeeuivc40</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578584</id>
      <parentid>578583</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T00:02:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>578584</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4955" sha1="qbi8svqg71oqhlc587bnletul7zwx49" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;(శాంతమును వీరమున నంతర్భవింపఁజేయరాదు. వీర మభిమానమయము. శాంత మహంకారప్రశమైకరూపము. ఇట్టిభేదమున్నను వీని రెంటికిని నైక్యము గల్పించినచో వీరరౌద్రములకుఁ గూడ నైక్యమును గల్పింపవచ్చును.

కొందఱు శాంతమునకు జుగుప్సను స్థాయిభావముగాఁ దెలిపిరి. (జుగుప్సేతి కేచిత్) బీభత్సరసము, క్షోభణము, శుద్ధము, ఉద్వేగి అని మువ్విధములనియు నందు శుద్ధబీభత్సము మోక్షసాధనమనియుఁ దెలిపిరి. “బీభత్సస్తావత్ విభావ విశేషాత్ యత్రతు సంసారనాట్యనాయక రాగప్రతిపక్షతయా మోక్షసాధనత్వాత్ శుద్ధః” దశరూపకావలోకమందుఁ గూడ “అన్యేతు వీరబీభత్సాద్ అంతర్భావం వర్ణయంతి” (ఇతరు లీ శాంతమును వీరబీభత్సములలో నంతర్భవింపఁజేయుదురు) అని చెప్పఁబడియున్నది. దీని కభినవగుప్తుఁడు “జుగుప్స శాంతమునకు వ్యభిచారి యగును; కాని స్థాయిభావము గానేర”దని యిట్లు నుడివెను. “కేవలం యథా విప్రలంభే ఔత్సుక్యం సంభోగే౽పి వా ప్రేమ అసమాప్తోత్సవం ఇతి, యథా చ రౌద్రే ఔగ్ర్యం, యథా చ కరుణ, వీర, భయానకాద్భుతేషు నిర్వేద, ధృతి, త్రాసహర్షాః వ్యభిచారిణో౽సిప్రాధాన్యేవ అవభాసంతే తథాశాంతే జుగుప్సాద్యాః సర్వథైవరాగప్రతిపక్షత్వాత్”

కొందఱు “ఆత్మరతి” శాంతస్థాయిభావముగాఁ బలికిరి. (తత్ర అనాహతానందమయస్త్వాత్మ విషయారతిరేవ మోక్షసాధన మితి సైవశాంతే స్థాయినీతి). తదనుకూలముగా భగవద్గీతలోని
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;'యస్త్వాత్మ రతి రేవ స్యాదాత్మతృప్తశ్చ మానవః
 ఆత్మన్మేవ చ సంతుష్టస్తస్య కార్యం న విద్యతే'&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
(ఎవఁ డాత్మరతుఁడును, ఆత్మతృప్తుఁడును, ఆత్మసంతుష్టుఁడునో వాని కిఁకఁ గర్తవ్యము లేదు) అను శ్లోకము నుదాహరింతురు. అభినవగుప్తుఁడు దీనిని జగుప్సవలెనే శాంతమునకు వ్యభిచారిగానే పరిగణించెను.

కొందఱు రత్యాదులకు నెనిమిది స్థాయిభావములలో నేదే నొకటి శాంతమునకు స్థాయిగా నుండవచ్చుననిరి. (అన్యే మన్యంతే రత్యాదయ ఏవ అష్టౌ చిత్తవృత్తి విశేషా ఉక్తాః। త ఏవ కథితవిభావ వివిక్తతయాశ్రుతాద్య లౌకిక విభావ విశేష సంశ్రయాః విచిత్రా ఏవతావత్। తతశ్చతన్మధ్యాదేవ అన్యతమో౽త్రస్థాయీ) అభినవగుప్తుఁ డీ వాదము నిట్లు విస్పష్టపఱచెను. &quot;సమస్తవిషయజాతము వికృతరూపముగాఁ దలఁచి హసించుచు, విశ్వమంతయును శోచ్యముగాఁ దలఁచి దుఃఖించుచు, సాంసారికమైన వృత్తమంత్రయుఁ దన కపకారిగా లేక శత్రువుగా నెంచి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qbi8svqg71oqhlc587bnletul7zwx49</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/338</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218944</id>
    <revision>
      <id>578585</id>
      <parentid>571771</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T01:02:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578585</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4968" sha1="1vamj3wqju56lsu3bvvy6nz50iya18o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;క్రోధముఁ గన్పఱచుచు, విషయవ్యామోహదూరీకరణరూపమగు వీర్యము నవలంబించుచు, సర్వవిషయసమూహమునుండి భయపడుచు, సర్వలోకరమణీయాకారములంగల ప్రమదాదులఁ గాంచి యసహ్యించుకొనుచు, అపూర్వమైన జ్ఞానలాభమునఁ దన్నుఁ గూర్చి తాను విస్మయపడుచు నుండెడివానికి మోక్షసిద్ధి యగును. కానఁ గ్రమముగా హాస, శోక, క్రోధ, ఉత్సాహ, భయ, జుగుప్సా విస్మయములు శాంతమునకు స్థాయిభావములుగా నుండవచ్చును” అతఁడే యావాదము నిట్లు ఖండించెను. &quot;స్థాయిభేదమును బట్టి రసభేద మేర్పడును. ఒకేరసమునకుఁ బెక్కుస్థాయిభావములుంట రససిద్ధాంతమునకు విరుద్ధము. ఇవన్నియుఁ గలిసియే స్థాయిభావముఁ కాఁగూడదా! అన్నచో నదియు నసంభవమే. ఇవన్నియుఁ జిత్తవృత్తి విశేషములు గదా! ఇన్ని చిత్తవృత్తు లేకకాలమున నె ట్లుత్పన్నము లగును? మరియు నివి పరస్పరవిరుద్ధములుగాఁ గూడ నున్న విక దా! కాన నివ్వన్నియుఁ గలిసి కాని ప్రత్యేకముగాఁ గాని శాంతమునకు స్థాయిభావములు గాఁజాలవు. ఇవన్నియు శాంతరసమునకు వ్యభిచారిభావములే యగును. (తత్తజ్ఞానలక్షణస్యవ స్థాయిన స్సమస్తో౽యిం లౌకికాలౌకికచిత్తవృత్తి కలాపో వ్యభిచారితామభ్యేతి) రస మొక్కస్థాయిభావమువలననే యేర్పడును. పెక్కుభావములు గనబడిన నవి వ్యభిచారిభావములే యగును.

అయితే యిట స్థాయి యేమి? అను ప్రశ్నకు నభినవగుప్తుఁడు 'తత్త్వజ్ఞానమే యయిభావ’ మని చెప్పుచున్నాఁడు. (“ఇహతత్త్వజ్ఞాన మేవతావన్మోక్షసాధనమితి తస్యైవ మోక్షేస్థాయితా యుక్తా తత్త్వజ్ఞానంచనామ ఆత్మజ్ఞానమేవ; తేన ఆత్మైవ జ్ఞానానందాది విశుద్ధధర్మయోగీ పరికల్పిత విషయోపభోగరహితో౽త్రస్థాయీ&quot;) (జ్ఞానానందాది విశుద్ధధర్మములు గలిగి విషయోపభోగశూన్యమైన యాత్మయే స్థాయి యని సారాంశము.) ఈస్థాయిభావ మితరస్థాయిభావముల వంటిదిగాదు. ఇది స్థాయితమము. మిగిలిన స్థాయిభావము లన్నింటికిని నిది మూలభూతము. ఏలన శాంతరసము ప్రకృతిరసము. మిగిలినవి వికృతిరసములు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;భావా వికారా రత్యాద్యా శాృంతస్తు ప్రకృతిర్మతః
 వికారః ప్రకృతేర్జాతః పునస్తత్రైవ లీయతే
 స్వంస్వం నిమిత్తమాస్వాద్య శాంతాద్భావః ప్రవర్తతే
 పునర్నిమిత్తాపాయే తు శాంత ఏవ ప్రలీయతే.”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
శాంతము ప్రకృతిరసము. రత్యాదిభావములు వికృతులు. ప్రకృతివలనఁ బుట్టిన వికృతి ప్రకృతియందే లీనమగును. ఆ యా నిమిత్తమునుబట్టి శాంతమునుండి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1vamj3wqju56lsu3bvvy6nz50iya18o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578586</id>
      <parentid>578585</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T01:07:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>578586</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4972" sha1="ouzp9gbrta7ic9k4gbvuc0h7lsisbrc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;క్రోధముఁ గన్పఱచుచు, విషయవ్యామోహదూరీకరణరూపమగు వీర్యము నవలంబించుచు, సర్వవిషయసమూహమునుండి భయపడుచు, సర్వలోకరమణీయాకారములంగల ప్రమదాదులఁ గాంచి యసహ్యించుకొనుచు, అపూర్వమైన జ్ఞానలాభమునఁ దన్నుఁ గూర్చి తాను విస్మయపడుచు నుండెడివానికి మోక్షసిద్ధి యగును. కానఁ గ్రమముగా హాస, శోక, క్రోధ, ఉత్సాహ, భయ, జుగుప్సా విస్మయములు శాంతమునకు స్థాయిభావములుగా నుండవచ్చును” అతఁడే యావాదము నిట్లు ఖండించెను. &quot;స్థాయిభేదమును బట్టి రసభేద మేర్పడును. ఒకేరసమునకుఁ బెక్కుస్థాయిభావములుంట రససిద్ధాంతమునకు విరుద్ధము. ఇవన్నియుఁ గలిసియే స్థాయిభావముఁ కాఁగూడదా! అన్నచో నదియు నసంభవమే. ఇవన్నియుఁ జిత్తవృత్తి విశేషములు గదా! ఇన్ని చిత్తవృత్తు లేకకాలమున నె ట్లుత్పన్నము లగును? మరియు నివి పరస్పరవిరుద్ధములుగాఁ గూడ నున్నవికదా! కాన నివ్వన్నియుఁ గలిసి కాని ప్రత్యేకముగాఁ గాని శాంతమునకు స్థాయిభావములు గాఁజాలవు. ఇవన్నియు శాంతరసమునకు వ్యభిచారిభావములే యగును. (తత్తజ్జ్ఞానలక్షణస్యచ స్థాయిన స్సమస్తో౽యిం లౌకికాలౌకికచిత్తవృత్తి కలాపో వ్యభిచారితామభ్యేతి) రస మొక్కస్థాయిభావమువలననే యేర్పడును. పెక్కుభావములు గనబడిన నవి వ్యభిచారిభావములే యగును.

అయితే యిట స్థాయి యేమి? అను ప్రశ్నకు నభినవగుప్తుఁడు 'తత్త్వజ్ఞానమే యయిభావ’ మని చెప్పుచున్నాఁడు. (“ఇహతత్త్వజ్ఞాన మేవతావన్మోక్షసాధనమితి తస్యైవ మోక్షేస్థాయితా యుక్తా తత్త్వజ్ఞానంచనామ ఆత్మజ్ఞానమేవ; తేన ఆత్మైవ జ్ఞానానందాది విశుద్ధధర్మయోగీ పరికల్పిత విషయోపభోగరహితో౽త్రస్థాయీ&quot;) (జ్ఞానానందాది విశుద్ధధర్మములు గలిగి విషయోపభోగశూన్యమైన యాత్మయే స్థాయి యని సారాంశము.) ఈస్థాయిభావ మితరస్థాయిభావముల వంటిదిగాదు. ఇది స్థాయితమము. మిగిలిన స్థాయిభావము లన్నింటికిని నిది మూలభూతము. ఏలన శాంతరసము ప్రకృతిరసము. మిగిలినవి వికృతిరసములు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;భావా వికారా రత్యాద్యా శాృంతస్తు ప్రకృతిర్మతః
 వికారః ప్రకృతేర్జాతః పునస్తత్రైవ లీయతే
 స్వంస్వం నిమిత్తమాస్వాద్య శాంతాద్భావః ప్రవర్తతే
 పునర్నిమిత్తాపాయే తు శాంత ఏవ ప్రలీయతే.”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
శాంతము ప్రకృతిరసము. రత్యాదిభావములు వికృతులు. ప్రకృతివలనఁ బుట్టిన వికృతి ప్రకృతియందే లీనమగును. ఆ యా నిమిత్తమునుబట్టి శాంతమునుండి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ouzp9gbrta7ic9k4gbvuc0h7lsisbrc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/339</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218945</id>
    <revision>
      <id>578590</id>
      <parentid>571772</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T05:37:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578590</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5001" sha1="7f1wvtfd46dwbwohk3v0hiy4zht4td6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;రత్యాదులు ప్రవర్తిల్లును. ఆ నిమిత్త మడఁగఁగానే శాంతమే నిలుచును. కావున శాంతము భిత్తివంటిది. రత్యాదులు వానిపై వ్రాయఁబడిన చిత్తరువులవంటిది. భిత్తి స్థిరమైనది. చిత్తరువు లస్థిరములు. ఒకచిత్తరువును జెఱిపి మరొకచిత్తరువును వ్రాయుచున్నను భిత్తి యేకరూపముగా నిలుచును. కావున శాంతరసమునుండియే నిమిత్తమును బట్టి యితర రసములు వెడలును. నిమిత్త మడఁగఁగానే మరల శాంతమే నిలుచును. మరియు
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“శమార్థం సర్వశాస్త్రాణి నిర్మితాని మనీషిభిః
 తస్మాత్స సర్వశాస్త్రజ్ఞః యస్య శాంతం మనస్సదా”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
(ఎల్లశాస్త్రములను శమముకొఱకే పండితులు నిర్మించిరి. కావున నెవనిమనస్సు శాంతముగా నుండునో వాడు సర్వశాస్త్రజ్ఞుడు) అని చెప్పఁబడుటచే శాంతిరసము ప్రధానమని తేటపడుచున్నది. దీనికి రత్యాదులన్నియును వ్యభిచారులగును. ఈశాంతమునకు స్థాయిభావము తత్త్వజ్ఞానము యాత్మజ్ఞానము లేక జ్ఞానానందాది ధర్మోపేతమై విషయోపభోగరహితమైన యాత్మయే. రత్యాదులన్నియు శాంతమునకు వ్యభిచారులగున ట్లీశాంతరసముయొక్క యాత్మరూపస్థాయిభావమే యితరరసమునకును వ్యభిచారి కాఁజాలదు. భరతుఁడు వికృతిరసములనే పేర్కొనదలచెను. ఇది యన్నింటికన్న నుత్కృష్టమగుటచేతను, మూలభూతమగుటచేతను, బ్రకృతియగుటచేతను నుక్తప్రాయముగాఁ దలఁచి ఋజుమార్గమున రససంఖ్యాపరిగణనమునఁ బేర్కొనఁడయ్యె. కాని యభినవగుప్తునికన్నఁ గూడఁ బ్రాక్తనములగు నాట్యశాస్త్రగ్రంథములందుఁ బ్రప్రథమమున శాంతరసప్రస్తావమే కలదనియుఁ బిమ్మటనే మిగిలిన శృంగారాదిరసప్రసంగము గలదనియు నేలొకో యప్పటిగ్రంథములలో నీ ప్రశంస గానవచ్చుటలేదనియు నభినవగుప్తుని యీ క్రింది వ్రాఁతవలన నవగతమగుచున్నది. (తథా చ చిరంతన పుస్తకేషు స్థాయిభావాౝ రసత్వ ముపనేష్యామః ఇత్యనంతరం శాంతోనామ శమస్థాయిభావాత్మకః ఇత్యాది లక్షణం పఠ్యతే) ఇప్పటి నాట్యశాస్త్రగ్రంథములందే కాక యభినవగుప్తునికాలమందున్న నాట్యశాస్త్రగ్రంథములలోఁ గూడ శాంతరసప్రసంగము లేదు. కాని యాతనికాలమునకుఁ బూర్వమందున్న యతిప్రాచీనగ్రంథములలో మొట్టమొదటనే శాంతరసప్రస్తావ మున్నట్లు విశదమగుచున్నది. ఈ శాంతరసస్థాయియగు శమము స్థాయితమ మగుటచేతను, శాంతరసము ప్రకృతిరస మగుటచేతను రత్యాదులన్నింటికి నిదియే మూలభూత మగుటచేతను బ్రప్రథమమున నిదియే చర్చింపఁబడినదఁట.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7f1wvtfd46dwbwohk3v0hiy4zht4td6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578591</id>
      <parentid>578590</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T05:38:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>578591</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5004" sha1="hk8hhsfuipx7omievnxn3igtd681ub1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;రత్యాదులు ప్రవర్తిల్లును. ఆ నిమిత్త మడఁగఁగానే శాంతమే నిలుచును. కావున శాంతము భిత్తివంటిది. రత్యాదులు వానిపై వ్రాయఁబడిన చిత్తరువులవంటిది. భిత్తి స్థిరమైనది. చిత్తరువు లస్థిరములు. ఒకచిత్తరువును జెఱిపి మరొకచిత్తరువును వ్రాయుచున్నను భిత్తి యేకరూపముగా నిలుచును. కావున శాంతరసమునుండియే నిమిత్తమును బట్టి యితర రసములు వెడలును. నిమిత్త మడఁగఁగానే మరల శాంతమే నిలుచును. మరియు
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“శమార్థం సర్వశాస్త్రాణి నిర్మితాని మనీషిభిః
 తస్మాత్స సర్వశాస్త్రజ్ఞః యస్య శాంతం మనస్సదా”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
(ఎల్లశాస్త్రములను శమముకొఱకే పండితులు నిర్మించిరి. కావున నెవనిమనస్సు శాంతముగా నుండునో వాఁడు సర్వశాస్త్రజ్ఞుడు) అని చెప్పఁబడుటచే శాంతిరసము ప్రధానమని తేటపడుచున్నది. దీనికి రత్యాదులన్నియును వ్యభిచారులగును. ఈశాంతమునకు స్థాయిభావము తత్త్వజ్ఞానము యాత్మజ్ఞానము లేక జ్ఞానానందాది ధర్మోపేతమై విషయోపభోగరహితమైన యాత్మయే. రత్యాదులన్నియు శాంతమునకు వ్యభిచారులగున ట్లీశాంతరసముయొక్క యాత్మరూపస్థాయిభావమే యితరరసమునకును వ్యభిచారి కాఁజాలదు. భరతుఁడు వికృతిరసములనే పేర్కొనదలచెను. ఇది యన్నింటికన్న నుత్కృష్టమగుటచేతను, మూలభూతమగుటచేతను, బ్రకృతియగుటచేతను నుక్తప్రాయముగాఁ దలఁచి ఋజుమార్గమున రససంఖ్యాపరిగణనమునఁ బేర్కొనఁడయ్యె. కాని యభినవగుప్తునికన్నఁ గూడఁ బ్రాక్తనములగు నాట్యశాస్త్రగ్రంథములందుఁ బ్రప్రథమమున శాంతరసప్రస్తావమే కలదనియుఁ బిమ్మటనే మిగిలిన శృంగారాదిరసప్రసంగము గలదనియు నేలొకో యప్పటిగ్రంథములలో నీ ప్రశంస గానవచ్చుటలేదనియు నభినవగుప్తుని యీ క్రింది వ్రాఁతవలన నవగతమగుచున్నది. (తథా చ చిరంతన పుస్తకేషు స్థాయిభావాౝ రసత్వ ముపనేష్యామః ఇత్యనంతరం శాంతోనామ శమస్థాయిభావాత్మకః ఇత్యాది లక్షణం పఠ్యతే) ఇప్పటి నాట్యశాస్త్రగ్రంథములందే కాక యభినవగుప్తునికాలమందున్న నాట్యశాస్త్రగ్రంథములలోఁ గూడ శాంతరసప్రసంగము లేదు. కాని యాతనికాలమునకుఁ బూర్వమందున్న యతిప్రాచీనగ్రంథములలో మొట్టమొదటనే శాంతరసప్రస్తావ మున్నట్లు విశదమగుచున్నది. ఈ శాంతరసస్థాయియగు శమము స్థాయితమ మగుటచేతను, శాంతరసము ప్రకృతిరస మగుటచేతను రత్యాదులన్నింటికి నిదియే మూలభూత మగుటచేతను బ్రప్రథమమున నిదియే చర్చింపఁబడినదఁట.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hk8hhsfuipx7omievnxn3igtd681ub1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:కవి కల్పలత-మొదటి సంపుటి.djvu/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>223515</id>
    <revision>
      <id>578602</id>
      <parentid>577925</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T07:03:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578602</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3128" sha1="oko2idjiwag05s7j6cmom3kjz9dvisc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;పుష్పాణి పాణిదేశే౽సౌకృత్వా క్రీడతి కాముకః।
తామ్బూలికో౽త్ర తాంబూలమస్య పశ్యార్పయత్యసౌ॥&lt;/poem&gt;|ref=14}} 
'''అవ'''. కనఁబడుచేష్టలను వర్ణించుటకు

'''టీ'''॥ అసౌ = ఈ, కాముకః = విటుడు, పుష్పాణి = పుష్పములను, పాణిదేశే = హస్తప్రదేశమును, కృత్వా = ఉంచుకొని, క్రీడతి = క్రీడించుచున్నాడు, అసౌ = ఈ, తాంబూలిక = తాంబూలము నిచ్చు భృత్యుడు, అత్ర = ఇక్కడ, అస్య = ఇతనికి, తాంబూల = తాంబూలమును, అర్పయతి = ఇచ్చుచున్నాడు, పశ్య= చూడు.
{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;|ref=15}} తదర్ధాన్యపదైశ్చాన్యశ్లోకస్య పరివర్తనాత్।
తత్రైవఛందస్యభ్యస్యే తథ ఛందోన్తరే యథా॥
'''అవ'''. పద్యరచనాభ్యాసమునకు ప్రకారాంతమును జెప్పుచున్నాడు.

'''టీ'''. తదర్ధ = ఆపద్యార్ధము గల, అన్యపదైః = వేఱుపదములచేత, అన్యశ్లోకస్య = వేఱుపద్యముయొక్క, పరివర్తనాత్ = మార్చుటవలన, తత్రైవఛందసి = ఆవృత్తమునే, అభ్యస్యేత్ = అభ్యసింపవలెను, అథ = అనంతరమునందు, ఛందో౽౦తరే = మరియొక్కవృతమునందు (అభ్యసింపవలెను) తా. అనగా ఒకపద్యమునందలి యర్ధము గల వేరొకపదములచేత నావృత్తమునందే వేఱొకపద్యముగా రచింపవలయును, తరువాత అదేయర్ధము కలపదములచేత వేఱొకవృత్తమును రచియింపవలెననియు. యథా = ఎట్లనగా
{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;ప్రత్యర్ధి పృథ్వీపాలతమోజాలదివాకరః।
నీతివ్రతతి పర్జన్యో రాజతే పృథివీపతిః॥&lt;/poem&gt;|ref=16}} 
'''టీ'''. ప్రత్యర్ధి...కరః — ప్రత్యర్ధి = శత్రువులైన, పృథ్వీపాల = రాజు లనెడు, తమోజాల = అంధకారసమూహమునకు, దివాకరః = సూర్యుని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oko2idjiwag05s7j6cmom3kjz9dvisc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578603</id>
      <parentid>578602</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T07:04:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>578603</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3128" sha1="ek5ciuydl7d4q9dkbbvoxph0lhsurk7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;పుష్పాణి పాణిదేశే౽సౌకృత్వా క్రీడతి కాముకః।
తామ్బూలికో౽త్ర తాంబూలమస్య పశ్యార్పయత్యసౌ॥&lt;/poem&gt;|ref=14}} 
'''అవ'''. కనఁబడుచేష్టలను వర్ణించుటకు

'''టీ'''॥ అసౌ = ఈ, కాముకః = విటుడు, పుష్పాణి = పుష్పములను, పాణిదేశే = హస్తప్రదేశమును, కృత్వా = ఉంచుకొని, క్రీడతి = క్రీడించుచున్నాడు, అసౌ = ఈ, తాంబూలిక = తాంబూలము నిచ్చు భృత్యుడు, అత్ర = ఇక్కడ, అస్య = ఇతనికి, తాంబూల = తాంబూలమును, అర్పయతి = ఇచ్చుచున్నాడు, పశ్య= చూడు.
{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;తదర్ధాన్యపదైశ్చాన్యశ్లోకస్య పరివర్తనాత్।
తత్రైవఛందస్యభ్యస్యే తథ ఛందోన్తరే యథా॥&lt;/poem&gt;|ref=15}} 
'''అవ'''. పద్యరచనాభ్యాసమునకు ప్రకారాంతమును జెప్పుచున్నాడు.

'''టీ'''. తదర్ధ = ఆపద్యార్ధము గల, అన్యపదైః = వేఱుపదములచేత, అన్యశ్లోకస్య = వేఱుపద్యముయొక్క, పరివర్తనాత్ = మార్చుటవలన, తత్రైవఛందసి = ఆవృత్తమునే, అభ్యస్యేత్ = అభ్యసింపవలెను, అథ = అనంతరమునందు, ఛందో౽౦తరే = మరియొక్కవృతమునందు (అభ్యసింపవలెను) తా. అనగా ఒకపద్యమునందలి యర్ధము గల వేరొకపదములచేత నావృత్తమునందే వేఱొకపద్యముగా రచింపవలయును, తరువాత అదేయర్ధము కలపదములచేత వేఱొకవృత్తమును రచియింపవలెననియు. యథా = ఎట్లనగా
{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;ప్రత్యర్ధి పృథ్వీపాలతమోజాలదివాకరః।
నీతివ్రతతి పర్జన్యో రాజతే పృథివీపతిః॥&lt;/poem&gt;|ref=16}} 
'''టీ'''. ప్రత్యర్ధి...కరః — ప్రత్యర్ధి = శత్రువులైన, పృథ్వీపాల = రాజు లనెడు, తమోజాల = అంధకారసమూహమునకు, దివాకరః = సూర్యుని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ek5ciuydl7d4q9dkbbvoxph0lhsurk7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578604</id>
      <parentid>578603</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T07:05:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>578604</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3134" sha1="b173n9shwfczrslh7piy0q5g5pq16yj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;పుష్పాణి పాణిదేశే౽సౌకృత్వా క్రీడతి కాముకః।
తామ్బూలికో౽త్ర తాంబూలమస్య పశ్యార్పయత్యసౌ॥&lt;/poem&gt;|ref=14}} 
'''అవ'''. కనఁబడుచేష్టలను వర్ణించుటకు

'''టీ'''॥ అసౌ = ఈ, కాముకః = విటుడు, పుష్పాణి = పుష్పములను, పాణిదేశే = హస్తప్రదేశమును, కృత్వా = ఉంచుకొని, క్రీడతి = క్రీడించుచున్నాడు, అసౌ = ఈ, తాంబూలిక = తాంబూలము నిచ్చు భృత్యుడు, అత్ర = ఇక్కడ, అస్య = ఇతనికి, తాంబూల = తాంబూలమును, అర్పయతి = ఇచ్చుచున్నాడు, పశ్య= చూడు.
{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;తదర్ధాన్యపదైశ్చాన్యశ్లోకస్య పరివర్తనాత్।
తత్రైవఛందస్యభ్యస్యే తథ ఛందోన్తరే యథా॥&lt;/poem&gt;|ref=15}} 
'''అవ'''. పద్యరచనాభ్యాసమునకు ప్రకారాంతమును జెప్పుచున్నాడు.

'''టీ'''. తదర్ధ = ఆపద్యార్ధము గల, అన్యపదైః = వేఱుపదములచేత, అన్యశ్లోకస్య = వేఱుపద్యముయొక్క, పరివర్తనాత్ = మార్చుటవలన, తత్రైవఛందసి = ఆవృత్తమునే, అభ్యస్యేత్ = అభ్యసింపవలెను, అథ = అనంతరమునందు, ఛందో౽౦తరే = మరియొక్కవృత్తమునందు (అభ్యసింపవలెను) తా. అనగా ఒకపద్యమునందలి యర్ధము గల వేరొకపదములచేత నావృత్తమునందే వేఱొకపద్యముగా రచింపవలయును, తరువాత అదేయర్ధము కలపదములచేత వేఱొకవృత్తమును రచియింపవలెననియు. యథా = ఎట్లనగా
{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;ప్రత్యర్ధి పృథ్వీపాలతమోజాలదివాకరః।
నీతివ్రతతి పర్జన్యో రాజతే పృథివీపతిః॥&lt;/poem&gt;|ref=16}} 
'''టీ'''. ప్రత్యర్ధి...కరః — ప్రత్యర్ధి = శత్రువులైన, పృథ్వీపాల = రాజు లనెడు, తమోజాల = అంధకారసమూహమునకు, దివాకరః = సూర్యుని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b173n9shwfczrslh7piy0q5g5pq16yj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:కవి కల్పలత-మొదటి సంపుటి.djvu/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>223516</id>
    <revision>
      <id>578615</id>
      <parentid>577926</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T08:10:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578615</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2539" sha1="80ui23silfdfqw6nxsfz8wq3q8g0dgt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వంటివాడును, నీతి...న్య ― నీతి = నీతి యను, ప్రతతి = లతకు, పర్జన్యః = మేఘునివంటివాడును నగు, పృథ్వీపతి = మేదినీనాథుడు, రాజతే = ప్రకాశించుచున్నాడు.
{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;ప్రత్యనీకావనీకాంతధ్వాంతవిధ్వంసనాంశుమాౝ।
నయవల్లీవనాంభోదః శోభతే భూమివల్లభః॥&lt;/poem&gt;|ref=17}} 
'''అవ'''. పైన జెప్పబడిన పద్యమున కావృత్తముచేతనే ప్రథమపరివర్తనావిధానమును జూపుచున్నాఁడు.

'''టీ'''. పైపద్యార్ధమునే జూచుకొనునది.
{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;ప్రత్యర్థిపృథ్వీహృదయాధినాథ
ధ్వాంతౌఘవిధ్వంసనవాసరేశ।
సన్నీతివల్లీవనవారివాహో
విశ్వంభరాయా దయితో విభాతి॥&lt;/poem&gt;|ref=18}} 
'''అవ'''. రెండవపరివర్తనాక్రమమును వేఱొకవృత్తమున జెప్పుచున్నాడు.

'''టీ'''. పైపద్యార్ధమునే చూచుకొనునది.
{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;దుర్ధరారిధరణీధరోద్ధత
ధ్వాంతమండల విఖండ నాంశుమాౝ।
నీతివల్లి&lt;ref&gt;‘నవ’ అని పాఠాంతరము&lt;/ref&gt;వన నూతనాంబుదో
మేదినీపరివృఢో విరాజతే॥&lt;/poem&gt;|ref=19}}
'''అవ'''. మరియొకపరివర్తినమును మూడవవృత్తముచేఁ జెప్పుచున్నాఁడు.

'''టీ'''. అర్ధము పూర్వోక్తప్రకారముగనే యెరుంగునది.

ఈప్రకారముగ కవితాభ్యాసవిధానముం దెలిపి యతినియమాదికవితాప్రధానములగు నంశములనుగురించి దెలుపుచున్నాడు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>80ui23silfdfqw6nxsfz8wq3q8g0dgt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578616</id>
      <parentid>578615</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T08:11:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>578616</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2536" sha1="nj56bohfb6ubujg3zdp8dypv1cu4cyp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వంటివాడును, నీతి...న్య ― నీతి = నీతి యను, ప్రతతి = లతకు, పర్జన్యః = మేఘునివంటివాడును నగు, పృథ్వీపతి = మేదినీనాథుడు, రాజతే = ప్రకాశించుచున్నాడు.
{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;ప్రత్యనీకావనీకాంతధ్వాంతవిధ్వంసనాంశుమాౝ।
నయవల్లీవనాంభోదః శోభతే భూమివల్లభః॥&lt;/poem&gt;|ref=17}} 
'''అవ'''. పైన జెప్పబడిన పద్యమున కావృత్తముచేతనే ప్రథమపరివర్తనావిధానమును జూపుచున్నాఁడు.

'''టీ'''. పైపద్యార్ధమునే జూచుకొనునది.
{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;ప్రత్యర్థిపృథ్వీహృదయాధినాథ
ధ్వాంతౌఘవిధ్వంసనవాసరేశ।
సన్నీతివల్లీవనవారివాహో
విశ్వంభరాయా దయితో విభాతి॥&lt;/poem&gt;|ref=18}} 
'''అవ'''. రెండవపరివర్తనాక్రమమును వేఱొకవృత్తమున జెప్పుచున్నాడు.

'''టీ'''. పైపద్యార్ధమునే చూచుకొనునది.
{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=&lt;poem&gt;దుర్ధరారిధరణీధరోద్ధత
ధ్వాంతమండల విఖండ నాంశుమాౝ।
నీతివల్లి&lt;ref&gt;‘నవ’ అని పాఠాంతరము&lt;/ref&gt;వన నూతనాంబుదో
మేదినీపరివృఢో విరాజతే॥&lt;/poem&gt;|ref=19}}
'''అవ'''. మరియొకపరివర్తనమును మూడవవృత్తముచేఁ జెప్పుచున్నాఁడు.

'''టీ'''. అర్ధము పూర్వోక్తప్రకారముగనే యెరుంగునది.

ఈప్రకారముగ కవితాభ్యాసవిధానముం దెలిపి యతినియమాదికవితాప్రధానములగు నంశములనుగురించి దెలుపుచున్నాడు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nj56bohfb6ubujg3zdp8dypv1cu4cyp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/283</title>
    <ns>104</ns>
    <id>223914</id>
    <revision>
      <id>578563</id>
      <timestamp>2026-09-15T12:15:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578563</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2609" sha1="gq0pehydaebssywmm7fc9eqtz0plll6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}1&lt;/p&gt;

{{p|fs125}}తుపాను చిహ్నములు&lt;/p&gt;

{{Largeinitial|కు}}టుంబముతో జలయాత్ర చేయుట నాకిదే మొదలు. నడుమరకపు హిందూకుటుంబములలో బాల్యవివాహములు జరుగుకతనభర్త చదివికొన్నవాఁడుగను, భార్య నిరక్షరకుక్షిగను ఉండునని ఈకథలో పలుమాఱులు చెప్పియుంటిని. భార్యాభర్తల జీవనమున సముద్ర మంత అంతర ముండును. భర్త భార్యకు ఉపాధ్యాయుఁడు కావలసి వచ్చును. నేను నాభార్యాపుత్రుల వేషభాషలమీఁద, భోజనభాజనములమీద ధ్యాన ముంపవలసినవాఁడనైతిని. నేను వీరి కునికిని మనికిని, రీతిని నీతిని బోధింపవలసినవాఁడ నైతిని. నాఁటి సంగతులు కొన్ని గుర్తుతెచ్చుకొన్నచో నాకిపుడు నవ్వు వచ్చుచున్నది. హిందూపత్ని పతిభక్తియే తనధర్మమునకు పరాకాష్ఠ యనుకొనును. హిందూపతి పత్ని కీశ్వరుఁడ ననుకొనును. ఈ కారణమున భర్త యెటు లాడించిన భార్య అటు లాడవలసివచ్చును.

మనము నాగరకుల మనిపించుకొనవలయు ననినచో తెల్లవారి ననుకరింపవలసి యుండుననియు, అటు లనుకరించినయెడలనే మనకు పలుకుబడి యుండుననియు, అది లేనిది దేశారాధనమునకు వీలుండ దనియు నే ననుకొనుచుండెడువాఁడను.

ఈ కారణమున నాభార్యకును, పిల్లలకును వేషభాషలు నేనే నిర్ణయించితిని. పిల్లలు మొదలగువారిని చూచి లోకులు కాఠియా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|279}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gq0pehydaebssywmm7fc9eqtz0plll6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/284</title>
    <ns>104</ns>
    <id>223915</id>
    <revision>
      <id>578564</id>
      <timestamp>2026-09-15T12:37:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578564</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3198" sha1="2mdlbutsz0ebkvjru6eke0p3rzd43ta" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;వాడు కోమటులనినచో ఓర్వనగునా? పారసీకు లందఱకంటె నాగరకు లని వాడుక. ఈ కారణమున తెల్లవారివేష మనుకరించుట బాగు కాదని తోఁచఁగనే పారసీవేషము వేసితిమి. నాభార్యకు పారసీపద్ధతి చీర, పిల్లలకు పారసీలకోటు, పంట్లము. అందఱకును బూటులు మేజోళ్లు తప్పవు. నాభార్యకును పిల్లలకును 
ఈరెంటిలో నేదియు కొంతకాలమువఱకు ఇష్టము కాలేదు. బూటులు కాళ్లు కఱచును. మేజోళ్లవలన చెమట; బొటనవ్రేళ్లు బిగఁదీసికొనిపోవును. ఈ యడ్డంకులకు నాకడ కావలసినన్ని జవాబులు. నాప్రత్యుత్తరముల  ఔచిత్యము కంటె అధికారబల మధికమాయెను. కావున చేయునది లేక నా భార్యయు, పిల్లలును ఈ క్రొత్తవేషములు వేసిరి. అట్టి భావముతోడనే, అట్టి అనిష్టముతోడనే వారు భోజనసమయమున కత్తులను,
ఫోర్కులను వాడఁ దొడఁగిరి. నా కీవ్యామోహము పోయినవెంటనే వారు బూటులు, మేజోళ్లు, కత్తులు, ఫోర్కులు విడనాడిరి. మొదట నీక్రొత్తపద్ధతి నవలంబించు టెంత కష్టమాయెనో అది అలవాటయిన పిదప దానిని విడనాడుటయు అంతకష్టమాయెను. ఈ నాగరకతయను కుబుసమును విడిచివైచిన పిదప 'ఎంత తేలిక యైనదిరా' యని అనిపించుచున్నది.

ఈయోడలో బందుగులును, పరిచితులును గలరు. నాకు వీరితోడను, డెక్కుమీఁద పయనించు యాత్రికులతోడను బాగుగా పరిచితి కలిగెను. ఈయోడ కామందు నాకు ఒకవంక క్లయంటు, ఒక వంక 
మిత్రుఁడు. కావున ఆయోడలో స్వగృహములో నున్న చందముగనే యుండెను; ఆయోడలో ఎక్కడికి వెళ్లుటకు నా కిచ్చ వొడమునో అక్కడికి వెళ్లుటకే యిబ్బందియు లేదు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|280}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2mdlbutsz0ebkvjru6eke0p3rzd43ta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:కళాకృష్ణ</title>
    <ns>102</ns>
    <id>223916</id>
    <revision>
      <id>578565</id>
      <timestamp>2026-09-15T12:37:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత  |ఇంటిపేరు = కళాకృష్ణ   |అసలుపేరు =   |పేరు_మొదటి_అక్షరం = క  |పుట్టిన_యేడు =   |గిట్టిన_యేడు =   |వివరణ =   |బొమ్మ=   |వికీపీడియా_లంకె = కళాకృష్ణ   |వికీవ్యాఖ్య_లంకె =   |కామన్సు లంకె=  }}  ==రచన...'</comment>
      <origin>578565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="503" sha1="m1c75yur9ktl3iwv2n782jfj7fahz8r" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = కళాకృష్ణ 
 |అసలుపేరు = 
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = క
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = కళాకృష్ణ 
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[కృష్ణకథ]] (1924)</text>
      <sha1>m1c75yur9ktl3iwv2n782jfj7fahz8r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578566</id>
      <parentid>578565</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:38:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>578566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="581" sha1="2pb9ab5fwx8a6q3a7uth3674f0lp1mj" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = కళాకృష్ణ 
 |అసలుపేరు = 
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = క
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = కళాకృష్ణ 
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/నటరాజ రామకృష్ణ]] (2017)</text>
      <sha1>2pb9ab5fwx8a6q3a7uth3674f0lp1mj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578567</id>
      <parentid>578566</parentid>
      <timestamp>2026-09-15T12:40:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>578567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="585" sha1="273318jjgy7qat7sznaquqb69o95pa3" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = కళాకృష్ణ 
 |అసలుపేరు = 
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = క
 |పుట్టిన_యేడు = 1951
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = కళాకృష్ణ 
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/నటరాజ రామకృష్ణ]] (2017)</text>
      <sha1>273318jjgy7qat7sznaquqb69o95pa3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:కలరా.djvu</title>
    <ns>106</ns>
    <id>223917</id>
    <revision>
      <id>578594</id>
      <timestamp>2026-09-16T05:58:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with ''</comment>
      <origin>578594</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116" sha1="1023u63bd5f7iyeynqtmzlj2pb78jii" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=కలరా
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:ఆచంట లక్ష్మీపతి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>1023u63bd5f7iyeynqtmzlj2pb78jii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578595</id>
      <parentid>578594</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T06:00:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>578595</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="117" sha1="q3vk8hscp34ehkoy4pwpqm9zdepumcn" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=కలరా
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:ఆచంట లక్ష్మీపతి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=10
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>q3vk8hscp34ehkoy4pwpqm9zdepumcn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578596</id>
      <parentid>578595</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T06:03:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>578596</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="121" sha1="0iygigq80wi5k9uzy4a45anb6izr2h3" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=కలరా
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:ఆచంట లక్ష్మీపతి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1914
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=10
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>0iygigq80wi5k9uzy4a45anb6izr2h3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:వృక్షాయుర్వేదము.djvu</title>
    <ns>106</ns>
    <id>223918</id>
    <revision>
      <id>578598</id>
      <timestamp>2026-09-16T06:11:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with ''</comment>
      <origin>578598</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="153" sha1="7ovyvkcx8ofug7fodmv70elnw996yh5" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=వృక్షాయుర్వేదము
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:ఆచంట లక్ష్మీపతి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1945
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>7ovyvkcx8ofug7fodmv70elnw996yh5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:వనౌషధ విజ్ఞానము 02.djvu</title>
    <ns>106</ns>
    <id>223919</id>
    <revision>
      <id>578600</id>
      <timestamp>2026-09-16T06:19:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with ''</comment>
      <origin>578600</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="154" sha1="5wvjr6gt3p32dajhc66scajuto688x2" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=వనౌషధ విజ్ఞానము 02
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:ఆచంట లక్ష్మీపతి]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1945
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>5wvjr6gt3p32dajhc66scajuto688x2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:వేణు సంకోజు</title>
    <ns>102</ns>
    <id>223920</id>
    <revision>
      <id>578621</id>
      <timestamp>2026-09-16T09:47:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{author  | firstname    = వేణు  | lastname     = సంకోజు  | last_initial = సం  | birthyear    = &lt;!--data now imported from wikidata, please consider deleting once matched--&gt;  | deathyear    = &lt;!--data now imported from wikidata, please consider deleting once matched--&gt;  | description  =  }}  ==Works=='</comment>
      <origin>578621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="326" sha1="74nxw10nghf8dcauypj1p0452gnhvr0" xml:space="preserve">{{author
 | firstname    = వేణు
 | lastname     = సంకోజు
 | last_initial = సం
 | birthyear    = &lt;!--data now imported from wikidata, please consider deleting once matched--&gt;
 | deathyear    = &lt;!--data now imported from wikidata, please consider deleting once matched--&gt;
 | description  = 
}}

==Works==</text>
      <sha1>74nxw10nghf8dcauypj1p0452gnhvr0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578622</id>
      <parentid>578621</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T09:49:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>578622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="579" sha1="bqwrx6w1as7xl37xd41duwold00orqf" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = సంకోజు 
 |అసలుపేరు = వేణు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = వేణు సంకోజు 
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/ రామకృష్ణ]] (2017)</text>
      <sha1>bqwrx6w1as7xl37xd41duwold00orqf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578623</id>
      <parentid>578622</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T09:50:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>578623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="616" sha1="mye0kskld9yhky0uhai1x4pvml3dn2d" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = సంకోజు 
 |అసలుపేరు = వేణు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = వేణు సంకోజు 
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/పులిజాల వెంకట రంగారావు]] (2017)</text>
      <sha1>mye0kskld9yhky0uhai1x4pvml3dn2d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578624</id>
      <parentid>578623</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T09:51:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>578624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="ru7aeb93nlq5fgdqe2gd0xzuqcqu56m" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = సంకోజు 
 |అసలుపేరు = వేణు
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = వేణు సంకోజు 
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/కాంచనపల్లి చినవెంకటరామారావు]]
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/పులిజాల వెంకట రంగారావు]] (2017)</text>
      <sha1>ru7aeb93nlq5fgdqe2gd0xzuqcqu56m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:శ్రీధర్ బీచరాజు</title>
    <ns>102</ns>
    <id>223921</id>
    <revision>
      <id>578627</id>
      <timestamp>2026-09-16T10:20:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత  |ఇంటిపేరు =  బీచరాజు   |అసలుపేరు = శ్రీధర్   |పేరు_మొదటి_అక్షరం = బ  |పుట్టిన_యేడు =   |గిట్టిన_యేడు =   |వివరణ =   |బొమ్మ=   |వికీపీడియా_లంకె = శ్రీధర్ బీచరాజు  |వికీవ్యాఖ్య_లంకె =   |కామన్...'</comment>
      <origin>578627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="648" sha1="sakdxou9ywqalzilz3igetugxf1cjpp" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు =  బీచరాజు 
 |అసలుపేరు = శ్రీధర్ 
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = బ
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = శ్రీధర్ బీచరాజు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/ ]]
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/  ]] (2017)</text>
      <sha1>sakdxou9ywqalzilz3igetugxf1cjpp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578628</id>
      <parentid>578627</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T10:21:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>578628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="620" sha1="91q8eg9zvx356x8bfjwjck4m39u4jf5" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు =  బీచరాజు 
 |అసలుపేరు = శ్రీధర్ 
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = బ
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = శ్రీధర్ బీచరాజు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/బి. భానుప్రకాష్]] (2017)</text>
      <sha1>91q8eg9zvx356x8bfjwjck4m39u4jf5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578629</id>
      <parentid>578628</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T10:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>578629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="707" sha1="hx95ennachd5lo160v0bpls9dfsfxdy" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు =  బీచరాజు 
 |అసలుపేరు = శ్రీధర్ 
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = బ
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ=Sreedhar Beecharaju in an Award Function at Telugu University in Hyderabad (cropped).jpg
 |వికీపీడియా_లంకె = శ్రీధర్ బీచరాజు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/బి. భానుప్రకాష్]] (2017)</text>
      <sha1>hx95ennachd5lo160v0bpls9dfsfxdy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578630</id>
      <parentid>578629</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T10:23:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>578630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="711" sha1="io31vxatmq2at5efsgwplx289e71s7g" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు =  బీచరాజు 
 |అసలుపేరు = శ్రీధర్ 
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = బ
 |పుట్టిన_యేడు = 1973
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ=Sreedhar Beecharaju in an Award Function at Telugu University in Hyderabad (cropped).jpg
 |వికీపీడియా_లంకె = శ్రీధర్ బీచరాజు
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/బి. భానుప్రకాష్]] (2017)</text>
      <sha1>io31vxatmq2at5efsgwplx289e71s7g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/597</title>
    <ns>104</ns>
    <id>223922</id>
    <revision>
      <id>578631</id>
      <timestamp>2026-09-16T11:16:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '{{Css image crop |Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf |Page = 597 |bSize = 600 |cWidth = 301 |cHeight = 348 |oTop = 0 |oLeft = 0 |Location = center |Description =  }}  {{Css image crop |Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf |Page = 597 |bSize = 600 |cWidth = 301 |cHeight = 357 |oTop = -3 |oLeft = 299 |Location = center |Description =  }}  {{Css image crop |Image = తెలంగాణ త...'</comment>
      <origin>578631</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="833" sha1="1vuok2likspoz3hxjx4gyogp54xbzc4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf
|Page = 597
|bSize = 600
|cWidth = 301
|cHeight = 348
|oTop = 0
|oLeft = 0
|Location = center
|Description = 
}}

{{Css image crop
|Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf
|Page = 597
|bSize = 600
|cWidth = 301
|cHeight = 357
|oTop = -3
|oLeft = 299
|Location = center
|Description = 
}}

{{Css image crop
|Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf
|Page = 597
|bSize = 600
|cWidth = 302
|cHeight = 355
|oTop = 386
|oLeft = -1
|Location = center
|Description = 
}}

{{Css image crop
|Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf
|Page = 597
|bSize = 600
|cWidth = 296
|cHeight = 353
|oTop = 386
|oLeft = 303
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1vuok2likspoz3hxjx4gyogp54xbzc4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>578632</id>
      <parentid>578631</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T11:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>578632</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1022" sha1="kis7lzzc5s7r2lo76x1bhzfa2ind3j4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
&lt;section begin=&quot;597A&quot; /&gt;{{Css image crop
|Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf
|Page = 597
|bSize = 600
|cWidth = 301
|cHeight = 348
|oTop = 0
|oLeft = 0
|Location = center
|Description = 
}}

&lt;section end=&quot;597A&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;597B&quot; /&gt;{{Css image crop
|Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf
|Page = 597
|bSize = 600
|cWidth = 301
|cHeight = 357
|oTop = -3
|oLeft = 299
|Location = center
|Description = 
}}

&lt;section end=&quot;597B&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;597C&quot; /&gt;{{Css image crop
|Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf
|Page = 597
|bSize = 600
|cWidth = 302
|cHeight = 355
|oTop = 386
|oLeft = -1
|Location = center
|Description = 
}}

&lt;section end=&quot;597C&quot; /&gt;
&lt;section begin=&quot;597D&quot; /&gt;{{Css image crop
|Image = తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf
|Page = 597
|bSize = 600
|cWidth = 296
|cHeight = 353
|oTop = 386
|oLeft = 303
|Location = center
|Description = 
}}
&lt;section end=&quot;597D&quot; /&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kis7lzzc5s7r2lo76x1bhzfa2ind3j4</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>