వికీసోర్స్ tewikisource https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ వికీసోర్స్ వికీసోర్స్ చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ ద్వారము ద్వారము చర్చ రచయిత రచయిత చర్చ పుట పుట చర్చ సూచిక సూచిక చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 0 70701 578675 255566 2026-09-17T03:25:34Z Rajasekhar1961 50 /* తెలంగాణ రచయితలు */ 578675 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = తెలంగాణ | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = }} ==తెలంగాణ చరిత్ర== * తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం * తెలంగానా శాసనములు (రచయిత: వేపా రామేశం పంతులు) : సంపుటము 1 (1935) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.387377 ఆర్కీవులో ప్రతి.] * ఆంధ్ర ప్రదేశ్ విభజన చట్టం ==తెలంగాణ సంస్కృతి== * [[జయ జయహే తెలంగాణ]] * వీర తెలంగాణ : సాంఘిక యక్షగానం (1988) - సుద్దాల హనుమంతు మరియు సుద్దాల అశోక్ ==తెలంగాణ వ్యక్తులు== * [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] * [[రచయిత:రామదాసు]] * [[రచయిత:సురవరం ప్రతాపరెడ్డి]] * [[రచయిత:అందెశ్రీ]] ==తెలంగాణ పత్రికలు== * [[గోలకొండ కవుల సంచిక]] (1934) [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:భారత దేశము]] 3u5b6yduoc8cp66k9vb63zznu4o7u86 578676 578675 2026-09-17T03:26:03Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:తెలంగాణ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 578676 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = తెలంగాణ | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = }} ==తెలంగాణ చరిత్ర== * తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం * తెలంగానా శాసనములు (రచయిత: వేపా రామేశం పంతులు) : సంపుటము 1 (1935) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.387377 ఆర్కీవులో ప్రతి.] * ఆంధ్ర ప్రదేశ్ విభజన చట్టం ==తెలంగాణ సంస్కృతి== * [[జయ జయహే తెలంగాణ]] * వీర తెలంగాణ : సాంఘిక యక్షగానం (1988) - సుద్దాల హనుమంతు మరియు సుద్దాల అశోక్ ==తెలంగాణ వ్యక్తులు== * [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] * [[రచయిత:రామదాసు]] * [[రచయిత:సురవరం ప్రతాపరెడ్డి]] * [[రచయిత:అందెశ్రీ]] ==తెలంగాణ పత్రికలు== * [[గోలకొండ కవుల సంచిక]] (1934) [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:భారత దేశము]] [[వర్గం:తెలంగాణ]] 4hkt8zwj0tsfargt20cs85mg7ww7g6x 578680 578676 2026-09-17T03:30:27Z Rajasekhar1961 50 /* తెలంగాణ సంస్కృతి */ 578680 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = తెలంగాణ | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = }} ==తెలంగాణ చరిత్ర== * తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం * తెలంగానా శాసనములు (రచయిత: వేపా రామేశం పంతులు) : సంపుటము 1 (1935) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.387377 ఆర్కీవులో ప్రతి.] * ఆంధ్ర ప్రదేశ్ విభజన చట్టం ==తెలంగాణ సంస్కృతి== * [[తెలంగాణ గిరిజనుల సంస్కృతి]] * [[జయ జయహే తెలంగాణ]] * వీర తెలంగాణ : సాంఘిక యక్షగానం (1988) - సుద్దాల హనుమంతు మరియు సుద్దాల అశోక్ ==తెలంగాణ వ్యక్తులు== * [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] * [[రచయిత:రామదాసు]] * [[రచయిత:సురవరం ప్రతాపరెడ్డి]] * [[రచయిత:అందెశ్రీ]] ==తెలంగాణ పత్రికలు== * [[గోలకొండ కవుల సంచిక]] (1934) [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:భారత దేశము]] [[వర్గం:తెలంగాణ]] 4uana29dt4en3onya6ykzcqzrrydv6n 578681 578680 2026-09-17T03:32:52Z Rajasekhar1961 50 /* తెలంగాణ సంస్కృతి */ 578681 wikitext text/x-wiki {{portal header | title = తెలంగాణ | class = | subclass1 = | reviewed = | shortcut = | notes = }} ==తెలంగాణ చరిత్ర== * తెలంగాణ సాయుధ పోరాటం * తెలంగానా శాసనములు (రచయిత: వేపా రామేశం పంతులు) : సంపుటము 1 (1935) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.387377 ఆర్కీవులో ప్రతి.] * ఆంధ్ర ప్రదేశ్ విభజన చట్టం ==తెలంగాణ సంస్కృతి== * [[తెలంగాణ గిరిజనుల సంస్కృతి]] * [[జయ జయహే తెలంగాణ]] * వీర తెలంగాణ : సాంఘిక యక్షగానం (1988) - సుద్దాల హనుమంతు మరియు సుద్దాల అశోక్ * [[పటం కతలు]] ==తెలంగాణ వ్యక్తులు== * [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] * [[రచయిత:రామదాసు]] * [[రచయిత:సురవరం ప్రతాపరెడ్డి]] * [[రచయిత:అందెశ్రీ]] ==తెలంగాణ పత్రికలు== * [[గోలకొండ కవుల సంచిక]] (1934) [[వర్గం:వేదికలు]] [[వర్గం:భారత దేశము]] [[వర్గం:తెలంగాణ]] 901jv66ak9as47g82j6lz4ms9n6qw8t 104 205342 578746 537269 2026-09-17T10:13:51Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578746 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude><section begin="14A" />ఈక్లబ్బు లన్ని టీయందు 'విమర్శనా సంఘం' ముండును. అందువలన ఇయ్యది గ్రంథాలయమునకు చాల తోడ్పాటొ సఁగుచు ఎక్కువమందిని చదువునట్లు చేయుటకు తోడ్పడుచున్నది. అప్పుడప్పుడు ఈ "క్లబ్బు" లఁదు పోటీలు కల్గి ఎక్కువ గ్రంథములుగల గ్రంథాలయమునకు బహుమతులో సంగబడుటచే ఎక్కువ ప్రోత్సాహము కల్గుచున్నది. అమితబీదలైన పనివారికి ఇంకను చులకనగ నుండు నట్లు చేయుట అవసరము, వారు "క్లబ్బులకు” చందా చెల్లింపలేదు. "సంచారగ్రంథాలయములకు " రుసుము చెల్లింపలేరు. కాని వారు సారాయి దుకాణములకు వెళ్ళుట, డబ్బు ఖ్చడుట, కాలము వృథాచేయుట సామాన్యము. కనుక ఆదుకాణములందు “పత్రికలును, పుస్తకములు” గల భాగ మేర్పరచుట మంచిదని కనిపెట్టబడినది. అప్పుడే కొన్ని దుకాణములందు "గ్రంధాలయములు" బయలుదేరినవి. కొన్నిటిని స్వయముగా చూచిసమీదట ఉపయోగ కారిగా నున్నవని తట్టినది. "పనివారి విద్యాసంఘము ” వారు సంచార గ్రంథాలయము నేర్పరచి తమ విద్యార్థులకు పుస్తకముల నప్పిచ్చుచున్నారు. ఇవియన్నియు నిట్లు సాధ్యమగుటకు కారణమేమి? పోస్టు చాల చౌకగనుండి ప్రతి గ్రామమునకు అనుదినము పోస్టుండి ప్రతివారు చదువుకొన్నవారై యుండుటవలన త్వరలో పత్తనమునుండి గ్రంధము నప్పుగా తెప్పించి చదివి తిరిగిపంపుటకు పలనుపడుచున్నది. సారాయిదుకాణములో గ్రంధాలయము ముండుటవలన లాభము హెచ్చగానున్నది. అన్నిటికంటే డంబముగా యఱవక వ్యాపారబుద్దితో లాభముగనున్న పరులనెల్ల చేయుస్వభావము తోడెనది. ఇంతవరకు వివిధతరగతి గ్రంథాలయ ములగూర్చి క్లుప్తముగ జూచితిమి. కాని పరిపాలన మెట్లున్నది? సంచార గ్రంథాలయములఁదు చదువరుల కేమి యధికారము లేదు. క్లబ్ గ్రంధాలయములందు సభ్యులందరు సర్వాధికారులై యున్నారు. సంస్కారలు ఈగ్రంథాలయము లన్నిటి పైనను ప్రభుత్వయాజమాన్యముండుట గత్యమని వీనికి మునిసిపలు గ్రంథాలయములకు సఖ్యత పరస్పర సహాయముండు టవపరమనియు సంచారగ్రం థాలయములను లాభముకై యేర్పరచు వర్తకుల రూపుమాపి వానినే స్థానిక ప్రభుత్వము స్థాపించుట మేలనియు “పత్రికాలయ గ్రంథాలయములకు హెచ్చుసాయ మిచ్చుట" లాభ మరియు పల్కు చున్నారు. మన దేశమునందున్నట్లు ప్రత్యేక గ్రంథాలయోద్యమమిచ్చటలేదు. అందువలన పరదేశస్థులు గ్రంథాలయము లిచ్చట తక్కువస్థానమునం దున్నవని తలంచున్నారు. కాని వారు భ్రమపడుచున్నారు. గ్రంథాలయము లేని యూరురు, పత్తనము లేనేలేదు. పైగా గ్రంథాలయ ప్రభుత్వమనే యుపయోగకరమగు విషయసులు బయల్పరచుచున్నది. స్థానిక ప్రభుత్వ ప్రజాప్రతినిధు లనేకప్రదేశములందు నా కెంతియో శ్రద్ధతో, గ్రంథాలయముల గూర్చిచూప, అనేక విషయముల గ్రహీంప వీలైనది. నేను మనదేశమునందున్నప్పుడు గ్రంథాలయోద్యమమునం దెక్కవ శ్రద్ధిడి కొన్ని గ్రంథాలయముల స్థాపించు వారితో పని చేసియుంటి. ఇచ్చట చూచినమీదట తలంచునదియేమి? ప్రధాన ప్రభుత్వము సంచార గ్రంథాలయముల నేర్పరచుట - స్థానిక ప్రభుత్వ సంస్థణ “గ్రంథాలయముల వస్తు, పదర్శనశాలల" నేర్పరచుట - పత్రికాలయములు సంచార గ్రంధాలయముల నేర్పరచుట-లాభకరమని ఇప్పుడున్న గ్రంథాలయములపై ప్రభుత్వము సూపరివిజను పెట్టి ధనసాయ మిచ్చుట మఖ్యము. కాని పరిపాలన యందు సభ్యులకు సర్వస్వతంత్ర ముండుటావసరము. {{right|-జి. రంగనాయకులు,}} {{right|ఆక్సఫర్డు నగరము}} <section end="14A" /> <section begin="14A" /><section end="14A" /> <section begin="14B" />నేల ఘోరాటవుల యందు వ వేడిపించెద వూ! అమృతాంశ్రుఁ బోని యానన మంగు, ముంగురులఁ బడిను 8 నీరజంబున, భ్రమరకుల ముల నెలమిఁ బోలుఛ నూ!<section end="14B" /><noinclude><references/></noinclude> h17p16n5zipi33t0g1odettr2mwwixq 578748 578746 2026-09-17T10:15:26Z Brjswiki 6801 578748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude><section begin="14A" />ఈక్లబ్బు లన్ని టీయందు 'విమర్శనా సంఘం' ముండును. అందువలన ఇయ్యది గ్రంథాలయమునకు చాల తోడ్పాటొ సఁగుచు ఎక్కువమందిని చదువునట్లు చేయుటకు తోడ్పడుచున్నది. అప్పుడప్పుడు ఈ "క్లబ్బు" లఁదు పోటీలు కల్గి ఎక్కువ గ్రంథములుగల గ్రంథాలయమునకు బహుమతులో సంగబడుటచే ఎక్కువ ప్రోత్సాహము కల్గుచున్నది. అమితబీదలైన పనివారికి ఇంకను చులకనగ నుండు నట్లు చేయుట అవసరము, వారు "క్లబ్బులకు” చందా చెల్లింపలేదు. "సంచారగ్రంథాలయములకు " రుసుము చెల్లింపలేరు. కాని వారు సారాయి దుకాణములకు వెళ్ళుట, డబ్బు ఖ్చడుట, కాలము వృథాచేయుట సామాన్యము. కనుక ఆదుకాణములందు “పత్రికలును, పుస్తకములు” గల భాగ మేర్పరచుట మంచిదని కనిపెట్టబడినది. అప్పుడే కొన్ని దుకాణములందు "గ్రంధాలయములు" బయలుదేరినవి. కొన్నిటిని స్వయముగా చూచిసమీదట ఉపయోగ కారిగా నున్నవని తట్టినది. "పనివారి విద్యాసంఘము ” వారు సంచార గ్రంథాలయము నేర్పరచి తమ విద్యార్థులకు పుస్తకముల నప్పిచ్చుచున్నారు. ఇవియన్నియు నిట్లు సాధ్యమగుటకు కారణమేమి? పోస్టు చాల చౌకగనుండి ప్రతి గ్రామమునకు అనుదినము పోస్టుండి ప్రతివారు చదువుకొన్నవారై యుండుటవలన త్వరలో పత్తనమునుండి గ్రంధము నప్పుగా తెప్పించి చదివి తిరిగిపంపుటకు పలనుపడుచున్నది. సారాయిదుకాణములో గ్రంధాలయము ముండుటవలన లాభము హెచ్చగానున్నది. అన్నిటికంటే డంబముగా యఱవక వ్యాపారబుద్దితో లాభముగనున్న పరులనెల్ల చేయుస్వభావము తోడెనది. ఇంతవరకు వివిధతరగతి గ్రంథాలయ ములగూర్చి క్లుప్తముగ జూచితిమి. కాని పరిపాలన మెట్లున్నది? సంచార గ్రంథాలయములఁదు చదువరుల కేమి యధికారము లేదు. క్లబ్ గ్రంధాలయములందు సభ్యులందరు సర్వాధికారులై యున్నారు. సంస్కారలు ఈగ్రంథాలయము లన్నిటి పైనను ప్రభుత్వయాజమాన్యముండుట గత్యమని వీనికి మునిసిపలు గ్రంథాలయములకు సఖ్యత పరస్పర సహాయముండు టవపరమనియు సంచారగ్రం థాలయములను లాభముకై యేర్పరచు వర్తకుల రూపుమాపి వానినే స్థానిక ప్రభుత్వము స్థాపించుట మేలనియు “పత్రికాలయ గ్రంథాలయములకు హెచ్చుసాయ మిచ్చుట" లాభ మరియు పల్కు చున్నారు. మన దేశమునందున్నట్లు ప్రత్యేక గ్రంథాలయోద్యమమిచ్చటలేదు. అందువలన పరదేశస్థులు గ్రంథాలయము లిచ్చట తక్కువస్థానమునం దున్నవని తలంచున్నారు. కాని వారు భ్రమపడుచున్నారు. గ్రంథాలయము లేని యూరురు, పత్తనము లేనేలేదు. పైగా గ్రంథాలయ ప్రభుత్వమనే యుపయోగకరమగు విషయసులు బయల్పరచుచున్నది. స్థానిక ప్రభుత్వ ప్రజాప్రతినిధు లనేకప్రదేశములందు నా కెంతియో శ్రద్ధతో, గ్రంథాలయముల గూర్చిచూప, అనేక విషయముల గ్రహీంప వీలైనది. నేను మనదేశమునందున్నప్పుడు గ్రంథాలయోద్యమమునం దెక్కవ శ్రద్ధిడి కొన్ని గ్రంథాలయముల స్థాపించు వారితో పని చేసియుంటి. ఇచ్చట చూచినమీదట తలంచునదియేమి? ప్రధాన ప్రభుత్వము సంచార గ్రంథాలయముల నేర్పరచుట - స్థానిక ప్రభుత్వ సంస్థణ “గ్రంథాలయముల వస్తు, పదర్శనశాలల" నేర్పరచుట - పత్రికాలయములు సంచార గ్రంధాలయముల నేర్పరచుట-లాభకరమని ఇప్పుడున్న గ్రంథాలయములపై ప్రభుత్వము సూపరివిజను పెట్టి ధనసాయ మిచ్చుట మఖ్యము. కాని పరిపాలన యందు సభ్యులకు సర్వస్వతంత్ర ముండుటావసరము. {{right|-జి. రంగనాయకులు,}} {{right|ఆక్సఫర్డు నగరము}} <section end="14A" /> <section begin="14A" /><section end="14A" /> <section begin="14B" /><section end="14B" /><noinclude><references/></noinclude> m4wgn6fknc0zgobv1hnxezbmqp1u099 104 205343 578749 537268 2026-09-17T10:18:32Z Brjswiki 6801 578749 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vjsuseela" /></noinclude><section begin="12A" />గ్రంధము మెడకూ పూసుకుని పసుపూ కుంఖం రాచుకొని కంటికి కాటుక పెటుకొని ఆడవె ఆడ వె అమ్మఢీ! తెలలో పువ్వులు తురుముకొని తిలకము నుదటా దిద్దుకొని బుగ్గను చుక్కా పెట్టుకొని ఆడవె ఆడవె అమ్మణ్ణి! జ ట ల గ్రంథాలయ సర్వస్వము • చేతికి గొలుసులు పెట్టుకొని కాళ్లకు X స్థలు కట్టుకొని పువ్వులచొక్కా తొడుగుకొ" "ని ఆడవె ఆడవే అమ్మణీ! అమ్మణ్ణి. m ట నోట్లో బూరా పెట్టుకొని చేతో ఢాక్కా పట్టుకొని దండలు మెడలో వేసుకొని ఆడవే ఆడవే అమ్మణీ! గాజుల చేతులు తట్టుతును చిటపట అడుగులు తొక్కుతును బోసినవ్వులూ నవ్వుతును ఆడ వె ఆడవె అమ్మణీ! w ముదులం కురిసెడు నీయాటా త్రిభువనమోహనకరమమ్మా! సూర్య చంద్రులూ ఉండేదాకా ఆడవె ఆడవె అమ్మణీ! చింతా దీక్షితులు, బి. ఏ., బి. ఎల్. <section end="12A" /> <section begin="12A" /><section end="12A" /> <section begin="12B" />{{Center|{{p|fs150}}ఆంగ్లేయులు - గ్రంథాలయోద్యమము</p>}} మన దేశమునం దింతవరకు బరోడా రాజ్యమునందు తప్ప, గ్రంథాలయోద్యమము ప్రజలచే సృష్టింపబడి, పోషింపబడి, ప్రోద్బల పరుపబడుచున్నది. ప్రతి “సంస్థ” యు ప్రభుత్వమునుండియే వచ్చిన, ప్రజలస్వతంత్ర వ్యక్తిత్వము సృష్టి నైపుణ్యత విజృంభించుటకు వీలుండదు. పైనుండివచ్చిన “సంస్థ" లెచ్చటను ఏకాలము నందును ప్రజల సహకారము ప్రజల బాధ్యతాయుత వ్యక్తిత్వమును కల్గియుండనిచో, జనుల కెక్కువ లాభకారులు కాకుఁడుటయేకాక, అనేక కష్టములకు దుర్మార్గములకు కారణభూతులై యున్నవి. ఎక్కువ దూరము పోకినే మనకీ సిద్ధాంతియు నిరూపించుటకు జర్మనీ దేశము సాక్ష్యమిచ్చుచున్నది. అచ్చట ప్రతి సంస్థయ ప్రభుత్వముచే స్థాపితమగుట, ప్రతికార్యము ప్రభుత్వము చేయుట, అందువలన ప్రజలు తమ వ్యక్తిత్వమును మరచి ఎల్లవిషయములకు ఉద్యోగుల సాయమపేక్షంచుట జరుగుటవలన అనేక కష్టములు నండుటయు, ప్రజల స్వతంత్రస్వభావము మరుగుపడుటయు, తద్వారా యుద్దాదిపర్యపసానములు కల్గుట సంభవించేను. కాని ప్రభుత్వము దుర్మార్గమైనది. ప్రభుత్వము చేనే “సంస్థ” ను పరీక్షింపచేయరాదు. అంతయు ప్రజలనుండియే రావలయుననుటయు మంచిది కాదు. ప్రభుత్వముచే ప్రజాధీనమైనంతవరకు ప్రజల సంయుక్తి వ్యక్తిత్వమును తెల్పునంతవరకు అయ్యది ఎల్లవిషయములందు అవసరమై లాభకరమై యున్నది. ప్రభుత్వము ఒక “ సంస్థ” గదా! అన్ని సంస్థలకంటే అయ్యది "పెద్దది”. అందువలన తదితర “సంస్థలు” చేయలేని కార్యముల కొన్నిటినయ్యది చేయగలదు. ఇతర సంస్థలకు సాయ మనేక విధులు చేయగలదు. కాని ప్రజాపరిపాలన ప్రజల శక్తి సామర్థ్యముల ప్రయోజకత్వము, చిన్ని చిన్ని “సంస్థల" యందు కన్పడునట్లు ప్రభుత్వమునందు కన్పడ జాలవు కనుక అంతవరకు అనగా ప్రజల వ్యక్తిత్త్వమును ప్రకటించునంతవరకు, ప్రజలకు స్వరాజ్యశక్తి నొసంగుటలో యుపాధ్యాయిగా నుండువరకు ప్రత్యేక "సంస్ట" యెక్కువ యుపయోగకారి. కాన ప్రభుత్వయాజమాన్యము క్రింద ప్రభుత్వ సాయముతో స్వతంత్రముగల ప్రత్యేక “సంస్థలు” ప్రజల సహకారమువలన యేర్పడుట, తద్వారా అన్ని పనులు నెరవేరుట ఎల్లప్పుడు ప్రజల భావిభాగ్యమునకు అవసరము. ఇట్టి రెండు విధములైన "సంస్థలను" పరస్పర మైత్రితో మెలంగునట్లుచేసి స్వపరిపాలనాసూత్రము నెల్లసంస్థలయం దుపయోగించి, ప్రజల గొప్పతనమును<section end="12B" /><noinclude><references/></noinclude> md6z9argzbe2zfbnj6xtcmfn3kjut0g 0 206310 578678 538435 2026-09-17T03:27:43Z Rajasekhar1961 50 578678 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[తెలంగాణ గిరిజనుల సంస్కృతి]] | రచయిత = కె. కుసుమారెడ్డి | అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం | ముందరి = | తదుపరి =[[../Foreword|Foreword]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2023 }} <pages index="తెలంగాణ గిరిజనుల సంస్కృతి.pdf" from=1 to=4 /> {{CC-BY-SA-4.0}} fv2zkna4nm27qds6h4u4z8pkjbwt73l 578679 578678 2026-09-17T03:29:38Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:తెలంగాణ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 578679 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[తెలంగాణ గిరిజనుల సంస్కృతి]] | రచయిత = కె. కుసుమారెడ్డి | అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం | ముందరి = | తదుపరి =[[../Foreword|Foreword]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2023 }} <pages index="తెలంగాణ గిరిజనుల సంస్కృతి.pdf" from=1 to=4 /> {{CC-BY-SA-4.0}} [[వర్గం:తెలంగాణ]] q4nlrugyvufs9wg29hcdmr5oes9kc1j 0 206319 578673 538506 2026-09-17T03:02:44Z Rajasekhar1961 50 578673 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[తెలంగాణ గిరిజనుల సంస్కృతి]] | రచయిత = కె. కుసుమారెడ్డి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి =[[../Foreword|Foreword]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2023 }} <pages index="తెలంగాణ గిరిజనుల సంస్కృతి.pdf" from=38 to=189 /> {{CC-BY-SA-4.0}} [[వర్గం:తెలంగాణ]] 555c2g5j6lbjpdr7389g0scdpb10nxi 578677 578673 2026-09-17T03:27:25Z Rajasekhar1961 50 578677 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[తెలంగాణ గిరిజనుల సంస్కృతి]] | రచయిత = కె. కుసుమారెడ్డి | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి =[[../Foreword|Foreword]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2023 }} <pages index="తెలంగాణ గిరిజనుల సంస్కృతి.pdf" from=38 to=189 /> [[వర్గం:తెలంగాణ]] dn1ccns73frbbasr03cl8iu4ul8pf6c 0 206947 578691 540254 2026-09-17T06:45:06Z Rajasekhar1961 50 578691 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[శాసనోపాసన: డా. పుచ్చా వాసుదేవ పరబ్రహ్మ శాస్త్రి జీవన ప్రస్థానం]] | రచయిత = [[రచయిత:ఈమని శివనాగిరెడ్డి|ఈమని శివనాగిరెడ్డి]]; [[రచయిత:పి. చెన్నారెడ్డి|పి. చెన్నారెడ్డి]] | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=2023 }} <pages index="శాసనోపాసన.pdf" from=1 to=48 /> {{CC-BY-SA-4.0}} [[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]] g8a4erds2ozvu8qsw1h0tyu70sxxhim 0 207250 578689 550459 2026-09-17T06:42:39Z Rajasekhar1961 50 578689 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[తెలుగు కార్టున్ (తెలుగు భాషపై కార్టూన్‌ల సంకలనం)]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలుగు కార్టున్.pdf" from=1 to=106 /> {{CC-BY-SA-4.0}} [[వర్గం:తెలుగు భాష]] 9ppr1xtpv98cpnpwte0yk6g8kqpx2dx 0 208516 578690 544877 2026-09-17T06:43:41Z Rajasekhar1961 50 578690 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[మిత అయ్యల్‌వార్లు (భాష, సాహిత్యం, సామాజికత, సంస్కృతి)]] | రచయిత = ఆవాల వీణ | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=2023 }} <pages index="మిత అయ్యల్ వార్లు.pdf" from=1 to=7 /> {{CC-BY-SA-4.0}} rnhdkat6u4icrjbzuuikkilw35sfd6i 106 209619 578647 551999 2026-09-16T14:30:54Z Rajasekhar1961 50 578647 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[పటం కతలు]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత:మామిడి హరికృష్ణ]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=2017 |సంవత్సరం= |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} bowm3roxnvjwo9ncif179ut3affnyim 578693 578647 2026-09-17T06:49:51Z Rajasekhar1961 50 578693 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[పటం కతలు]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్=[[రచయిత:మామిడి హరికృష్ణ]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=2017 |సంవత్సరం= |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 18=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} azpdoeprikgff1mbyyxpty4pbzgcev6 104 211575 578698 551705 2026-09-17T07:07:59Z Rajasekhar1961 50 578698 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" />{{rh|4||పటం కతలు}}</noinclude> జిల్లాకు చెందినవారు. వేములవాడ దగ్గర నున్న తిప్పాపురం వీరి స్వస్థలం. 1944 ప్రాంతంలో ధనాలకోట వెంకట్రామయ్య బతుకుదెరువు కోసం వరంగల్ జిల్లా చేర్యాలకు వలస వచ్చారు. వెంకట్రామయ్యకు ముగ్గురు సంతానం. వారిలో పెద్ద కొడుకు పెంటయ్య దర్జీ పనిలో స్థిరపడగా, మిగతా ఇద్దరు కొడుకులు చంద్రయ్య, వైకుంఠం నకాశీ చిత్రకళ వృత్తిలో స్తిరపడ్డారు. ప్రస్తుతం చంద్రయ్య మృతి చెందగా ఆయన కొడుకులు నాగేశ్వర్, వెంకటరమణ, పవన్ కుమార్, చంద్రయ్య భార్య భారతమ్మ, కోడలు పద్మ ఇదేవృత్తిని నమ్ముకొని జీవిస్తున్నారు. చంద్రయ్య తమ్ముడు వైకుంఠం, అతని భార్య వనజ నకాశీ చిత్రకళపైనే ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. '''పటాలు ''' అన్ని కుల పురాణ కథలకు సంబంధించిన చిత్రాలను కాన్వాస్ గుడ్డ (ఒకరకమైన ముతకగుడ్డ)పై చిత్రీకరిస్తారు. వీటిలో ప్రధానంగా మహాభారతాన్ని తెలిపే వివిధ ఘట్టాలు, నాభికా పురాణం, మడేలు పురాణం, జంభ పురాణం, బసవ పురాణం మార్కండేయ పురాణం, గౌడ పురాణం, పద్మనాయకుల వృత్తాంతాలకు సంబంధించిన పటాలను చిత్రిస్తారు. ఊక, పేడ, పొనిక కర్రలు వాడటం వల్ల బొమ్మలు బరువు లేకుండా తేలికగా ఉంటాయి. మందెచ్చు కళాకారులకు చెందిన కాటమరాజు చరిత్రను తెలిపే సుమారు యాభైమూడు బొమ్మలతోపాటు పెద్దమ్మలోళ్లకు పెద్దమ్మ గుడిని తయారు చేస్తారు. మందెచ్చుల బొమ్మలు వివిధ ఆకృతులలో ఉంటాయి. పెద్దమ్మగుడి పెద్దదిగా ఉండి దానిలో పెద్దమ్మను నిలబెడతారు. వీటన్నింటిని తయారు చేసి వాటికి రంగులు వేస్తారు. ఒక భాగం 'గుగ్గిలం' (సాంబ్రాణి). దానిలో సగభాగం 'రోజన' మిశ్రమానికి తోడు తగిన పాళ్లలో వేరుశనగ నూనె, కిరోసిన్ పోసి బాగా ఉడికిస్తే కొంత సేపటికి వార్నీష్ తయారవుతుంది. వార్నీష్ను బొమ్మలకు మాత్రమే పూస్తారు. వార్నీష్ వేయడం వల్ల బొమ్మలు మెరుస్తుండటమే కాకుండా, వాటికున్న రంగు వెలిసిపోకుండా కూడా కాపాడుతుంది. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 4w8d7juknl6l945508yqqevjz5o3ptl 104 212052 578758 553182 2026-09-17T11:56:26Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> {{Css image crop |Image = పటం కతలు.pdf |Page = 156 |bSize = 600 |cWidth = 489 |cHeight = 194 |oTop = 89 |oLeft = 49 |Location = center |Description = }} {{p|fs150|ac}}'''16. తెరచీరల పటం కత '''</p> {{rule}} {{di|వృ}}త్తి పురాణాల్లో మనకు కనిపించే 15 పటం కథల్లో తెరచీరల కథ ఒక ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది. యాదవ వంశంలో పుట్టిన చారిత్రక వీరుడు కాటమరాజు కథ ఇది. ఈ కథాగానం అరుదైందే కాదు.. అద్భుతమైంది. కూడా. ఇందులో యదు వంశాన్ని కీర్తిస్తూ కృష్ణలీలలు ఇతివృత్తంతో యాదవ కళాకారులు గానం చేస్తారు. యాదవ పురాణాన్ని చెప్పేందుకు ఏర్పడిన ఎనిమిది మంది కళాకారులలో ఈ తెరచీరల వారు ఒకరు. 19వ శతాబ్ది నాటికే తెరబొమ్మల ప్రదర్శన కోసం ఈ కళారూపం ఏర్పడటం విశేషం. అంతేకాదు.. తెలంగాణలో ఈ కళాకారులని తెరచీర భక్తులని, యాదవపటం కథాకారులని పిలుస్తుంటారు. '''తెరచీరల చరిత్ర ''' అన్ని ఆశ్రిత కళాకారులకు ఉన్నట్టే ఈ తెరచీరల వారికి కూడా చరిత్ర ఉంది. వీరు స్థిరమందుల వంశానికి<noinclude><references/></noinclude> 97kqmpko5782fj92fdo7afn429m3pv7 578759 578758 2026-09-17T11:56:47Z Rajasekhar1961 50 578759 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> {{Css image crop |Image = పటం కతలు.pdf |Page = 156 |bSize = 600 |cWidth = 489 |cHeight = 194 |oTop = 89 |oLeft = 49 |Location = center |Description = }} {{p|fs150|ac}}'''16. తెరచీరల పటం కత '''</p> {{rule}} {{di|వృ}}త్తి పురాణాల్లో మనకు కనిపించే 15 పటం కథల్లో తెరచీరల కథ ఒక ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది. యాదవ వంశంలో పుట్టిన చారిత్రక వీరుడు కాటమరాజు కథ ఇది. ఈ కథాగానం అరుదైందే కాదు.. అద్భుతమైంది. కూడా. ఇందులో యదు వంశాన్ని కీర్తిస్తూ కృష్ణలీలలు ఇతివృత్తంతో యాదవ కళాకారులు గానం చేస్తారు. యాదవ పురాణాన్ని చెప్పేందుకు ఏర్పడిన ఎనిమిది మంది కళాకారులలో ఈ తెరచీరల వారు ఒకరు. 19వ శతాబ్ది నాటికే తెరబొమ్మల ప్రదర్శన కోసం ఈ కళారూపం ఏర్పడటం విశేషం. అంతేకాదు.. తెలంగాణలో ఈ కళాకారులని తెరచీర భక్తులని, యాదవపటం కథాకారులని పిలుస్తుంటారు. '''తెరచీరల చరిత్ర ''' అన్ని ఆశ్రిత కళాకారులకు ఉన్నట్టే ఈ తెరచీరల వారికి కూడా చరిత్ర ఉంది. వీరు స్థిరమందుల వంశానికి<noinclude><references/></noinclude> 10r376tlhr7jhmmfba7v3rlx919vq2u 104 212063 578653 553896 2026-09-16T17:43:50Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{Css image crop |Image = %E0%B0%AA%E0%B0%9F%E0%B0%82_%E0%B0%95%E0%B0%A4%E0%B0%B2%E0%B1%81.pdf |Page = 1 |bSize = 450 |cWidth = 447 |cHeight = 802 |oTop = 0 |oLeft = 0 |Location = center |Description = }}<noinclude><references/></noinclude> i5c8je4in15nqabzks8oshjq9j7rjbn 104 212065 578666 552588 2026-09-17T02:50:04Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> PATAM KATHALU (A collection of All India Radio talks on Scroll Narratives of Telangana) Edited by Mamidi Harikrishna, Director Dept. of Language and Culture, Telangana. V. Udaya Sankar, Director All India Radio, Hyderabad. Dept of Language and Culture First Edition: 2017 December 1000 copies ISBN: 978-81-936345-4-7 Price: 250/- Layout & Design K. Padma Publisher The Director, Dept. of Language and Culture, Kalabhavan, Ravindra Bharathi, Hyderabad. Printed at Samhitha Graphics Hyderabad. Ph: 040-23731620/23741620 For Copies The Director, Dept. of Language and Culture, Kalabhavan, Ravindra Bharathi, Hyderabad. Ph: 040-23212832 Cover and other Nakashi illustrations Madhu Merugoju- 9848581044<noinclude><references/></noinclude> ld6fzimr1t05eu5sffs6aqzyjupj2n9 104 212067 578658 552590 2026-09-16T18:02:03Z Rajasekhar1961 50 578658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="A.Murali" /></noinclude> తెలుగు సాహితీ జగతి - తెలంగాణ ఘనకీర్తి తెలంగాణలో పరిఢవిల్లిన తెలుగు భాషా సాహిత్య వైభవాన్ని చాటి చెప్పాలనే ఆశయంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలను ప్రతిష్టాత్మకంగా నిర్వహిస్తున్నది. అజంత భాషగా, సంగీతాత్మకమైన భాషగా, సుసంపన్న సాహిత్య వారసత్వం కలిగిన భాషగా తెలుగుభాష కీర్తి పొందింది. నికోలె డి కాంటి అనే పాశ్చాత్య పండితుడు తెలుగును 'ఇటాలియన్ ఆఫ్ ద ఈస్ట్'గా కొనియాడారు. తమిళ జాతీయ కవి సుబ్రహ్మణ్య భారతి 'సుందర తెలుంగు' అని కీర్తించారు. మన తెలంగాణ ప్రాచీనకాలం నుంచి విభిన్న ప్రక్రియల్లో తెలుగు సారస్వత సంపదను వెలయించిన సాహితీ సుక్షేత్రం. చరిత్రకు అందినంత వరకు తెలంగాణలో 2000 ఏండ్ల పూర్వం నుంచే తెలుగు భాషా పదాల ప్రయోగం ఉన్నట్టు చారిత్రక ఆధారాలు నిరూపిస్తున్నాయి. క్రీ.శ. ఒకటవ శతాబ్దానికి చెందిన హాలుని 'గాథా సప్తశతి'లో తెలుగుకు సంబంధించిన మౌలిక పద ప్రయోగాలు కనిపిస్తున్నాయి. కరీంనగర్ జిల్లా కురిక్యాల వద్ద బొమ్మలమ్మ గుట్టపై ఉన్న జినవల్లభుని శాసనం కంద పద్యాలలో ఉండటం విశేషం. దీనిని బట్టి క్రీ. శ. 947 నాటికే తెలంగాణలో ఛందోబద్ధ సాహిత్యం ఉన్నదని చరిత్ర చాటి చెబుతున్నది. ఎలుగెత్తి పాడుకునే ద్విపద వంటి దేశీయ ఛందస్సులకు తెలంగాణనే జన్మభూమి. ఉరుతర గద్య పద్యోక్తుల కన్న సరసమైన పరగిన జాను తెనుగులో కావ్యసృష్టి చేస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేసి, అచ్చ తెలుగు పలుకుబడికి పట్టం కట్టిన పాల్కురికి సోమన మన జనగామ జిల్లా పాలకుర్తి నివాసి. అనేక సాహిత్య ప్రక్రియలకు తెలంగాణనే ఆదిగా నిలిచింది తెలుగులో అనేక సాహిత్య ప్రక్రియలకు తెలంగాణనే ఆదిగా నిలిచింది. తెలుగులో తొలి స్వతంత్ర రచన 'బసవ పురాణం' తొలి శతకం 'వృషాధిప శతకం', తొలి ఉదాహరణ కావ్యం బసవోదాహరణం పాల్కురికి సోమన వెలువరించిన అనర్ఘ కావ్యరత్నాలు, తొలిగా సోమన చేసిన విభిన్న సాహిత్య ప్రయోగాలే తర్వాత కాలానికి ప్రామాణికాలుగా నిలిచాయి. దీనిని బట్టి తెలుగు భాషా సాహిత్య ప్రస్థానానికి తెలంగాణనే మార్గదర్శకంగా నిలిచిందన్నది నిర్వివాదాంశం.<noinclude><references/></noinclude> k6eghwba3q25409ilj932ncisoja0r2 104 212068 578652 552591 2026-09-16T15:42:43Z Rajasekhar1961 50 578652 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude>తేట తెలుగు నుడికారపు సొంపును వెలయిస్తూ గోన బుద్ధారెడ్డి వెలువరించిన 'రంగనాథ రామాయణం' తెలుగులో తొలి 'ద్విపదకావ్యం'. మెదక్ జిల్లా పటాన్ చెరువు నివాసి పొన్నిగంటి తెలగన రచించిన 'యయాతి చరిత్రం' తొలి అచ్చ తెలుగు కావ్యం. సకల నీతి సమ్మతం అనే తొలి నీతిశాస్త్ర గ్రంథాన్ని రచించిన మడికి సింగన పెద్దపల్లి జిల్లా రామగిరి నివాసి. తొలి కథాసంకలన కావ్యం సింహాసన ద్వాత్రింశిక'ను రచించిన కొఱవి గోపరాజు నిజామాబాద్ జిల్లా భీమ్గల్ నివాసి. చాటు పద్యాలతో ప్రసిద్ధుడైన వేములవాడ భీమకవిది వేములవాడ. 'వాణి నా రాణి' అని ప్రకటించిన 'జైమినీ భారత' కర్త పిల్లలమర్రి పినవీరభద్రుడు నల్లగొండ జిల్లా వాసి. రాచకొండనేలిన సర్వజ్ఞ సింగభూపాలుడు రాజు మాత్రమే కాదు కవిరాజు కూడా. తెలుగువారి పుణ్యపేటిగా భావించే బమ్మెర పోతన రచించిన 'శ్రీమద్భాగవతం' మధురభక్తికి, మంజుల పదవిన్యాసానికి, మనోహరమైన అలంకారిక శైలికి అలవాలమై అజరామర కీర్తి పొందింది. ఆ మహనీయుడు జీవించిన బమ్మెర తెలంగాణ ప్రజల సుసంపన్న సాహిత్య వారసత్వానికి గొప్ప ప్రతీక. ద్వ్యర్థి, త్యర్థి, చతురర్థి కావ్యాలు, చిత్ర, బంధ అవధాన పదవిద్యకు తెలంగాణ ఆలవాలంగా నిలిచింది. శిష్ట సాహిత్యంతో పాటు జానపద జీవధారలకు తెలంగాణ పుట్టినిల్లు. నిరక్షరాస్యులైన శ్రామికుల నోటి నుంచి ఆశువుగా వెలువడి, అలవోకగా అందమైన తెలుగు పరిమళాలు వెదజల్లే జానపద గీతాలు తెలంగాణ కాపాడుకుంటున్న సజీవ నిధులు. ఆయా శ్రమ సందర్భాల్లో పాడుకునే నాటుపాటలు, రాటు పాటలు, మోటపాటలు, కల్లాలదగ్గర పాడుకునే పాటలు, దంపుడు పాటలు, ఇసుర్రాయి పాటల్లో పల్లె జనుల హృదయ సౌందర్యం ప్రతిఫలిస్తుంది. వివిధ పండుగల సందర్భంగా సామూహికంగా ఆడిపాడే బతుకమ్మ పాటలు, కాముని పున్నమి పాటలు, అసోయి ధూల అని పాడే పీరీల పాటలు ప్రజల సంఘజీవన సంస్కృతిని చాటుతున్నాయి. ఒకతరం నుంచి మరోతరానికి సజీవమైన తెలుగు పద సంపదను, నుడికారపు సొగసును వారసత్వంగా అందిస్తున్నాయి. చిరుతల రామాయణం, హరికథ, యక్షగానాలు, ఒగ్గు కథలు, బుడిగ జంగాల శారద కథలు, బాలసంతుల పాటలు ఇంకా ఎన్నో విశిష్ట, విలక్షణ కళారూపాల్లో నిండుగా పండిన తెలంగాణ తెలుగు భాష దర్శనమిస్తుంది. సమైక్య రాష్ట్రంలో తెలంగాణ సాహిత్య ప్రశస్తి మసకబారింది పాక్షిక దృష్టితో రాసిన సాహిత్య చరిత్రే చరిత్రగా చలామణి అయింది. మన సాహితీమూర్తుల కృతులు మట్టిలో మాణిక్యాలుగా మిగిలిపోయాయి. వేములవాడ భీమకవి, బమ్మెర పోతన వంటి కవీశ్వరుల జన్మస్థలాల గురించిన చరిత్ర వక్రీకరణకు గురైంది. ఒకదశలో 'తెలంగాణలో కవులే లేరు' అనే స్థాయిలో వాదన చెలరేగిన విపరీతాలు చోటుచేసుకున్నాయి.<noinclude><references/></noinclude> jki8s4oyyxzy3adsk7uislmlst8tg07 578654 578652 2026-09-16T17:46:05Z Rajasekhar1961 50 578654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude> తేట తెలుగు నుడికారపు సొంపును వెలయిస్తూ గోన బుద్ధారెడ్డి వెలువరించిన 'రంగనాథ రామాయణం' తెలుగులో తొలి 'ద్విపదకావ్యం'. మెదక్ జిల్లా పటాన్ చెరువు నివాసి పొన్నిగంటి తెలగన రచించిన 'యయాతి చరిత్రం' తొలి అచ్చ తెలుగు కావ్యం. సకల నీతి సమ్మతం అనే తొలి నీతిశాస్త్ర గ్రంథాన్ని రచించిన మడికి సింగన పెద్దపల్లి జిల్లా రామగిరి నివాసి. తొలి కథాసంకలన కావ్యం సింహాసన ద్వాత్రింశిక'ను రచించిన కొఱవి గోపరాజు నిజామాబాద్ జిల్లా భీమ్గల్ నివాసి. చాటు పద్యాలతో ప్రసిద్ధుడైన వేములవాడ భీమకవిది వేములవాడ. 'వాణి నా రాణి' అని ప్రకటించిన 'జైమినీ భారత' కర్త పిల్లలమర్రి పినవీరభద్రుడు నల్లగొండ జిల్లా వాసి. రాచకొండనేలిన సర్వజ్ఞ సింగభూపాలుడు రాజు మాత్రమే కాదు కవిరాజు కూడా. తెలుగువారి పుణ్యపేటిగా భావించే బమ్మెర పోతన రచించిన 'శ్రీమద్భాగవతం' మధురభక్తికి, మంజుల పదవిన్యాసానికి, మనోహరమైన అలంకారిక శైలికి అలవాలమై అజరామర కీర్తి పొందింది. ఆ మహనీయుడు జీవించిన బమ్మెర తెలంగాణ ప్రజల సుసంపన్న సాహిత్య వారసత్వానికి గొప్ప ప్రతీక. ద్వ్యర్థి, త్యర్థి, చతురర్థి కావ్యాలు, చిత్ర, బంధ అవధాన పదవిద్యకు తెలంగాణ ఆలవాలంగా నిలిచింది. శిష్ట సాహిత్యంతో పాటు జానపద జీవధారలకు తెలంగాణ పుట్టినిల్లు. నిరక్షరాస్యులైన శ్రామికుల నోటి నుంచి ఆశువుగా వెలువడి, అలవోకగా అందమైన తెలుగు పరిమళాలు వెదజల్లే జానపద గీతాలు తెలంగాణ కాపాడుకుంటున్న సజీవ నిధులు. ఆయా శ్రమ సందర్భాల్లో పాడుకునే నాటుపాటలు, రాటు పాటలు, మోటపాటలు, కల్లాలదగ్గర పాడుకునే పాటలు, దంపుడు పాటలు, ఇసుర్రాయి పాటల్లో పల్లె జనుల హృదయ సౌందర్యం ప్రతిఫలిస్తుంది. వివిధ పండుగల సందర్భంగా సామూహికంగా ఆడిపాడే బతుకమ్మ పాటలు, కాముని పున్నమి పాటలు, అసోయి ధూల అని పాడే పీరీల పాటలు ప్రజల సంఘజీవన సంస్కృతిని చాటుతున్నాయి. ఒకతరం నుంచి మరోతరానికి సజీవమైన తెలుగు పద సంపదను, నుడికారపు సొగసును వారసత్వంగా అందిస్తున్నాయి. చిరుతల రామాయణం, హరికథ, యక్షగానాలు, ఒగ్గు కథలు, బుడిగ జంగాల శారద కథలు, బాలసంతుల పాటలు ఇంకా ఎన్నో విశిష్ట, విలక్షణ కళారూపాల్లో నిండుగా పండిన తెలంగాణ తెలుగు భాష దర్శనమిస్తుంది. సమైక్య రాష్ట్రంలో తెలంగాణ సాహిత్య ప్రశస్తి మసకబారింది పాక్షిక దృష్టితో రాసిన సాహిత్య చరిత్రే చరిత్రగా చలామణి అయింది. మన సాహితీమూర్తుల కృతులు మట్టిలో మాణిక్యాలుగా మిగిలిపోయాయి. వేములవాడ భీమకవి, బమ్మెర పోతన వంటి కవీశ్వరుల జన్మస్థలాల గురించిన చరిత్ర వక్రీకరణకు గురైంది. ఒకదశలో 'తెలంగాణలో కవులే లేరు' అనే స్థాయిలో వాదన చెలరేగిన విపరీతాలు చోటుచేసుకున్నాయి.<noinclude><references/></noinclude> rm4wi4xhraezrv771ecjn48d7ahgkpz 104 212069 578651 552592 2026-09-16T15:42:04Z Rajasekhar1961 50 578651 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="A.Murali" /></noinclude>ఆ సందర్భంలోనే మహెరాన్నత చారిత్రక పరిశోధకుడు, తెలుగు సాహిత్య శిఖరంగా వెలుగొందిన కవి, పండితుడు సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలంగాణ సాహిత్య ప్రతిపత్తిని ప్రపంచానికి చాటాలనే సంకల్పంతో శ్రమకోర్చి, తెలంగాణ నాలుగు చెరుగులా తిరిగి, 354 మంది కవుల రచనలతో 'గోలకొండ కవుల సంచిక'ను వెలువరించారు. అది మన స్వాభిమాన ప్రతీక. సాహిత్య జయపతాక, జలపాత సదృశమైన ధారతో, అద్భుతమైన ప్రౌఢిమతో 'అగ్నిధార', 'రుద్రవీణ' వంటి పద్య కావ్యాలను సృజించిన మహాకవి దాశరథి నా తెలంగాణ తల్లి కంజాత వల్లి' అని మాతృభూమిని అపూర్వంగా అభివర్ణించారు. 'భూగర్భమున గనులు, పొంగిపారే నదులు నా తల్లి తెలంగాణరా! వెలలేని నందనోద్యానమ్మురా!' అంటూ ఖమ్మం జిల్లాకు చెందిన రావెళ్ల వెంకట రామారావు తెలంగాణ తల్లి యశస్సును అద్భుతంగా గానం చేశారు. వెక్కిరించిన వారికి కాళోజీ కవితలు దీటైన సమాధానం ప్రజాకవి కాళోజీ తన కవితలతో తెలంగాణ ప్రజల జీవద్భాష గొప్పతనాన్ని ప్రకటిస్తూనే, తెలంగాణ ప్రజల తెలుగును వెక్కిరించినవారికి దీటైన సమాధానమిచ్చారు. ఈ నేపథ్యంలోనే తెలంగాణ ప్రజలు తమపై అన్ని రంగాల్లో అమలవుతున్న వివక్ష నుంచి బయటపడేందుకు ఉద్యమించి రాష్ట్రాన్ని సాధించుకున్నారు. ప్రజల ఆకాంక్షలు సాకారం చేస్తూ ఏర్పడిన స్వరాష్ట్రంలో తెలంగాణలో వెలుగొందిన తెలుగు భాషా వైదుష్యాన్ని విశ్వవ్యాప్తం చేసేందుకు ప్రభుత్వం ధృఢ సంకల్పంతో ఉన్నది. నేటి తరానికి మాతృభాష విశిష్టతను తెలిజేయాలని, మన సాహిత్య వారసత్వాన్ని అందించాలని కృత నిశ్చయంతో కృషి చేస్తున్నది. తెలంగాణ సాహిత్యంపై నిరంతర అధ్యయనం, పరిశోధన, విశ్లేషణ, ప్రచురణ, ప్రచారం జరుగవలసిన అవసరాన్ని గుర్తించిన ప్రభుత్వం ఇందుకోసం తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీని ఏర్పాటు చేసింది. అకాడమీ అధ్యక్షుడిగా ప్రసిద్ధ కవి నందిని సిధారెడ్డిని నియమించి, సారథ్య బాధ్యతలు అప్పగించింది. అలాగే, డిసెంబర్ 15 నుంచి 19 వరకు (ఐదు రోజులపాటు) తెలంగాణలో మహోత్సవంగా ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు నిర్వహించాలని భావించింది. ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల సందర్భంగా వివిధ అంశాలపై పుస్తకాల్ని ప్రచురించడం అత్యావశ్యకం. ఈ పుస్తకాలు వివిధ రంగాలలో తెలంగాణ జాతి వైభవాన్ని ప్రపంచానికి చాటి చెప్పే దిక్సూచిగా ఉంటాయి. ఈ దిశగా చొరవ చూపి అందంగా, హృద్యంగా ప్రచురించిన భాషా సాంస్కృతిక శాఖను అభినందిస్తున్నాను. ॥ శ్రీ క్వుకుంట్ల చంద్ర శేఖరరావు ముఖ్యమంత్రి తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం<noinclude><references/></noinclude> qgx4kbvyzvzh17e8b3bsg4qepqn5pcn 104 212322 578655 553798 2026-09-16T17:57:08Z Rajasekhar1961 50 578655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude>ఆధారాలెన్నో ఉన్నాయి. వాటికి ప్రత్యక్ష నిదర్శనమే వేలాది సంవత్సరాలు దాటినప్పటికీ ఇప్పటికి ప్రజల నాల్కలమీద నడయాడుతున్న మౌఖిక సంప్రదాయ గాథలే అని చెప్పాలి. కథన సంప్రదాయం - పరిణామ దశలు : ఈ 'మౌఖిక కథన భాషా సంప్రదాయం' భాషను ఎంతో సుసంపన్నం చేసిందని చెప్పాలి. కొత్త పదాలు పుట్టడానికి, ఆ పదాలకు ప్రచారం లభించడానికి, అవి ఇతరులు ఉపయోగిస్తూ భాషాపదకోశంలో చేరడానికి, సర్వజనామోదయోగ్యత ఏర్పడటానికి ఈ కథాసంప్రదాయం ఎంతగానో దోహదపడింది. అలా ఈ కథా కధన సంప్రదాయం పరిణామం ఈ క్రింది దశలుగా జరిగిందని చెప్పవచ్చు. 1. ఏదైనా జరిగిన సంఘటన, పురాణం, రామాయణ, మహాభారత ఘట్టాలను కథగా సాధారణంగా చెప్పేదశ. 2. వాటికి విశేషణాలు జోడించి, ఘట్టాలను వివరిస్తూ, సంఘటనలకు తగిన హావభావ ముఖ విన్యాసాలను తోడుచేసి కథను చెప్పేదశ. 3. కథకుడు తను చెప్తున్న కథలోని ఆయా పాత్రల స్వభావాన్ని బట్టి, సన్నివేశాన్నిబట్టి అన్ని పాత్రలనూ తానొక్కడే అభినయిస్తూ అంగిక విన్యాసాలను ప్రదర్శిస్తూ, గొంతులో ఆయా భావోద్వేగాలను పలికిస్తూ అన్నీ తానై వివరించే దశ. 4. కథను గంటలతరబడి చెప్పాల్సిరావడంవల్ల ఒక్క కథకుడే చెపుతూపోలేడు. కనుక, ప్రధాన కథకుడికి సహాయకులు తోడైన దశ. దీన్ని అనుసరించి కథ మధ్యలో సంభాషణలు, హాస్య సంభాషణలను జోడించిన దశ. 5. కథను చెప్తున్న క్రమంలో కేవలం కథనం మాత్రమేకాక, ఆయా సందర్భం, సన్నివేశాన్ని అనుసరించి కథనాన్ని రాగయుక్తంగా, లయబద్ధంగా చెప్పే దశ. కథాగానం ఇక్కడే పాదులువేసుకుంది. కథన సంప్రదాయంలో పద్యం పునాదులు ఇక్కడే మొదలయ్యాయి. 6. కథాగానం జరుగుతున్న క్రమంలో కథనానికి మరింత రంజకత్వాన్ని తీసుకురావడానికి సహాయకుల చేతుల్లో వాయిధ్యాలను జత చేసి కథాగానానికి ధ్వనిని, సంగీతాన్ని అందించిన దశ. 7. వివిధ రకాల విశేషణాలు, పదాలు, గానాలతో, సంగీత రాగాలతో కథను చెప్తున్న స్థితిలో మాటలతోనే ప్రేక్షకులకు సన్నివేశాలను ఊహా దృశ్యాలుగా కళ్ళకు కట్టినట్టు చెప్తున్న కాలంలోనే, ఆ కథాగానానికి 'భౌతిక దృశ్యాన్ని' కూడా జోడు చేసి సన్నివేశాన్ని మరింత రక్తికట్టిస్తూ ప్రేక్షకుల అవధానాన్ని, దృష్టిని మరల్చకుండా కొనసాగించే దశ వచ్చింది. ఆ భౌతిక దృశ్యాలే చిత్రపటాలుగా, చిత్ర పటాల శ్రేణిగా రూపొంది, కథకుడు తను చెప్పాల్సిన కథను చిత్రాలశ్రేణిగా ముద్రించి కథను నడిపించిన దశ. 'కథ చెప్పడం' అనే మౌఖిక కథన సంప్రదాయంలో ఈ ఏడవదశ దగ్గర ఆవిర్భవించిన కథన కళారూపాలే 'పటం కతలు'? అంటే కథకి, కథాగానానికి ఈ 'పటం' ఒక 'స్క్రీన్ప్లే' లాంటిదన్నమాట! సినిమా భాషలో చెప్పాలంటే ఈ 'పటాలచుట్ట' ఓ 'స్టోరీ బోర్డ్' అని చెప్పొచ్చు.<noinclude><references/></noinclude> c9w75xzthbeljf2pxectybq0lj1tgz7 104 212323 578656 553799 2026-09-16T17:58:53Z Rajasekhar1961 50 578656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude> పటం కత కళాకారులు - ఆశ్రిత వర్గాలు: ప్రాచీనకాలం మధ్యయుగాలనాటి తెలంగాణ పల్లెలలోని వృత్తికులాలలో, ఉత్పాదకతకు సంబంధించిన సామాజిక వర్గాలలో ఈ 'పటం కతలు' ఎంతో ఆదరణని పొందాయి. ప్రతీ ఉత్పాదక వర్గం తనకు, తన సామాజిక వర్గానికి కావలసిన వినోదం కోసం, మనోల్లాసం కోసం తమకే సొంతమైన కొందరు పటంకతల కళాకారులను పోషించడం మొదలెట్టాయి. ఆ కళాకారులు, వారి వారసులు క్రమంగా ఉత్పత్తి క్రియలనుంచి దూరమై కేవలం కతలు చెప్పడానికి పరిమితమైపోయారు. దాంతో 'జీవిక' కోసం వారు అనివార్యంగా ఉత్పత్తి వర్గాలపై ఆధారపడాల్సి వచ్చింది. వారే క్రమంగా 'ఆశ్రితకులాలు'గా గ్రామీణ సమాజంలోని ప్రధాన కులాన్ని ఆశ్రయించేలా ఈ పటంకతల కళాకారులు రూపొందారు. అలా తెలంగాణా గ్రామీణ సమాజంలో పద్మనాయకులను ఆశ్రయించినవారు కొర్రాజులవారుగా, పద్మశాలి వారిని ఆశ్రయించిన వారు కూనపులివారుగా, గౌడ కులాన్ని ఆశ్రయించినవారు గౌడజెట్టీలుగా, దళితులను ఆశ్రయించినవారు డక్కలివారుగా రకరకాల పేర్లని పొందారు. కథావస్తువులేంటి? పటంకతల కళాకారులు చెప్పే కథనాలు నవరసభరితంగా, ఆయా కులాల గొప్పతనాన్ని కీర్తించేలా ఉండటం సహజం అయిపోయింది. అయితే వీరు గానంచేసే కథలకు కథా వస్తువు ఏంటో గమనిస్తే ఈ క్రింది రకాలుగా ఉంటుందని అర్థమవుతుంది. 1. పురాణాల గాధలు, మహాభారత, రామాయణం ఇతిహాసాలలోని వివిధ ఘట్టాలు. 2. కులపురాణాలు, వంశ చరిత్రలు, ఆయా కులాలలోని పూర్వీకుల శౌర్య వీర పరాక్రమాలు. 3. నీతిని, విలువలను బోధించే 'కట్టుడుకతలు' (కాల్పనిక కథలు) ప్రస్తుత పరిస్థితి? 'పటంకతలు' వాటిని చెప్పే కళాకారులు ప్రస్తుతం తెలంగాణలో అతి తక్కువమంది ఉన్నారు. వీరు 15 రకాల పటంకతల కథకులుగా ఉన్నారని గత మూడు సం॥రాల నుంచి భాషా సాంస్కృతికశాఖ చేస్తున్న పరిశోధనకృషిలో వెల్లడయింది. అవి: 1. అద్దపు పట 2. ఏనూటి పటం కత - 3. గౌడ జట్టీల పటం కత 4. కాకి పడిగెల పటం కత - 5. పుజరి పటం కత - 6. గుఱ్ఱపు పటం కత 7. డక్కలి పటం కత 8. కొమ్ము పటం కత 9. మందెచ్చుల పటం కత 10. తెర చీరల పటం కత నాయీ బ్రాహ్మణ పురాణం గౌడ పురాణం పురాణ పాండవుల కథలు పాండవుల కథలు మాల చెన్నయ్య పురాణం జాంబ పురాణం కాటమరాజు, యాదవ కథలు యాదవ కథలు యాదవ కథలు<noinclude><references/></noinclude> qb0asumwtw4ei09zzl7pondsn91swoi 104 212324 578657 553800 2026-09-16T17:59:59Z Rajasekhar1961 50 578657 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude>11. మాసయ్య పటం కత 12 పెక్కర్ల పటం కత 13. కోయ పటం కత 14. కూనపులి పటం కత 15. కొర్రాజుల పటం కత మడేలు పురాణం గుండ బ్రహ్మయ్య పురాణం పురాణం మార్కండేయ పురాణం పద్మనాయక పురాణం కొన్ని వందల ఏళ్ళపాటు తెలంగాణ గ్రామీణ ప్రాంతాలలో వినోదంగా, కళగా, హోదా ప్రదర్శనకు ఆలంబనగా, ఉంటూ వస్తున్న కథన కళారూపాలు (Narrative art forms) ఈ 'పటం కతలు'! అయితే ఈ కళారూపాలు గత కొన్ని దశాబ్దాల కాలం నుంచీ నిర్లక్ష్యానికి, నిరాదరణకు గురైనాయనేది నిజం! మరోవైపు, నాటకం, నృత్యం, సినిమావంటి నవీన, ఆధునిక కళారూపాలు రావడంతో, సంప్రదాయ గ్రామీణ వృత్తి కళాకారులైన ఈ పటం కతల కళాకారులు తను 'ప్రభ'ను కోల్పోయారు. ఇపుడు వీరి సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గిపోయింది. అందుకే భాషా సాంస్కతిక శాఖ ఈ 'పటంకతల' కళారూపాన్ని వాటిలోని రకాలని, విశిష్టతలని ఒక్కచోట పేర్చి ఓ పుస్తకంగా డాక్యుమెంట్ చేయాలనుకుంది. కథన సంప్రదాయానికి చెందిన ఈ పటం కతలు 'రికార్డు' కావలసిన ఆవశ్యకతను గమనించిన తెలంగాణ ప్రభుత్వం వీటిని 'విజువల్ డాక్యుమెంటేషన్'గా కూడా చేయాలని సంకల్పించింది. ఆదిశగా గత రెండేళ్ళ క్రితమే అడుగులు వేసి, ఈ పటంకతలలో ఒకటైన 'కూనపులి పటంకత' తీరు తెన్నులను 'వటంకత' పేరుతో డాక్యుమెంటరీగా సాంస్కృతికశాఖ, నిర్మించింది. దీనిని ప్రఖ్యాత చిత్రకారుడు డా. ఏలె. లక్ష్మణ్ తీసారు. అలాగే గౌడ జెట్టీ పటం కతపై మరో డాక్యుమెంటరీ నిర్మాణాన్ని ఆరంభించింది. ఇక కళారూపంగా పటంకతలను అర్థం చేసుకోవాలనే లక్ష్యంతో భాషాసాంస్కృతిక శాఖ ప్రస్తుత గ్రంథం 'పటంకతలు'ను ప్రచురించాలని సంకల్పించింది. ఇవన్నీ ఒక్కచోట చదవడం ద్వారా పటంకతలలోని వైవిధ్యత, విశిష్టత తులనాత్మకంగా అవగతమయ్యే అవకాశం కూడా ఏర్పడ్తుంది. - - మామిడి హరికృష్ణ<noinclude><references/></noinclude> nsbqk56ydemv61ip2qlm42frnr6nyi5 0 212989 578672 570570 2026-09-17T03:02:03Z Rajasekhar1961 50 578672 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf" from=1 to=21 /> {{CC-BY-SA-4.0}} [[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] 972r3y8oqp6phjg45y57c6wsq3q9v8p 104 218946 578688 571773 2026-09-17T06:04:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578688 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{nop}} నాట్యశాస్త్రములో శాంతరసప్రస్తావము లేదనువారు భరతుఁడు ప్రకృతిరసములనే పేర్కొనదలఁచెనని సమాధానింతురు. ఆ ప్రశంస గలదనుమతమున విప్రతిపత్తియే లేదు. ఆత్మయే స్థాయిభావముగా నభినవగుప్తుఁడు పేర్కొన్నను "శాంతోనామశమస్థాయిభావాత్మక!” అని శమమే స్థాయిభావ మనుపాఠము చిరంతననాట్యశాస్త్రగ్రంథములలో నున్న ట్లతనిచేతనే యుదాహరింపఁబడుటచే స్థాయిభావభేదము గన్పట్టుచున్నదని సంశయింపవచ్చును. మరియు మొదట దెలిపినవిధమున శమమే స్థాయిభావ మగుచో 50 భావము లగునను నాక్షేపము మరల వచ్చుచున్నది గదా! అన్నచో నట్లు గాదు. శమము, నిర్వేదము అనునది యాత్మస్వభావము. ఇది వికృతి గాదు. ఆత్మయొక్క ప్రకృతిధర్మమే. కాన నాత్మయే స్థాయి యన్నచో శమ మంతర్గతమే యగుచున్నదిగదా! కాన శమస్థాయిక మన్నను దోషము లేదు. శాంతరసప్రధానములగు దృశ్యశ్రవ్యకావ్యము లున్నవా? యనుసందేహ మక్కఱలేదు. మహాభారతము, సౌందరనందకావ్యము, బుద్ధచరిత్రము మొదలయిన శ్రవ్యకావ్యములును, భర్తృహరి నిర్వేదము, ప్రబోధచంద్రోదయము మొదలయిన దృశ్యకావ్యములును రమారమీ యేఁబది శాంతరసప్రధానములు గలవు. అసలు శాంతరసమే ప్రధానరసమని యానందవర్థనాభినవగుప్తుల సిద్ధాంత మయినట్లు కొందఱివ్రాఁతలవలన స్ఫుటమగుచున్నది. మరియు నభినవగుప్తుని గురువగు భట్టతౌతుఁడుగూడ నిదే యభిప్రాయమును దెలిపినట్లు కాణేపండితుఁడు తన Introduction to Sahityadarpana లో వ్రాసెను. We know that Bhattatouta was the Guru of Abhinavagupta and that he wrote a work called కావ్యకౌతుక on which అభినవగుప్త wrote a Vivarana. One of his doctrine was that Santa was at the head of all Rasas as it led on to Moksha. {{p|ac|fwb}}ప్రేయోరసము</p> రుద్రటుఁడు ‘దశమోరసః ప్రేయాౝ' (పేయోరసము పదవది) అని చెప్పి "స్నేహప్రకృతిః ప్రేయాౝ" అనిదానికి స్నేహము స్థాయిభావముగాఁ బేర్కొనెను. మరియు “అన్యోన్యం ప్రతిసుహృదోర్వ్యవహారో౽యంమతస్తత్ర” (స్నేహితుల పరస్పరవ్యవహారమే ప్రేయోరసము) అని నుడివెను. ఇంతేకాక రసములు పదియే కాదు; నిర్వేదాదులుగూడ శృంగారాదులవలెఁ బరిపుష్టములయినయెడల రసత్వమును బొందును.<noinclude><references/></noinclude> 6udg9qlp8zojntdsndb5cyvd6zef3n0 104 218947 578712 571774 2026-09-17T07:25:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578712 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left margin|3em}}<poem>రసనాద్రసత్వ మేతేషాం మధురాదీనామివోక్తమాచార్యైః నిర్వేదాదిష్వసి తన్నికామమస్తీతి తే౽పి రసాః.</poem> </div> “రస్యమానత్వరూపధర్మమును బురస్కరించుకొని శృంగారాదులకు రసత్వమును నాచార్యులు తెలిపిరి. ఆ రస్యమావత్వము నిర్వేదాదులందును గలదు. కావున నవియు రసములే” అని యాతని వాదము. ఈ వాదమును బ్రప్రథమమున భట్టలోల్లటుఁడే లేవఁదీసెను. ఆతఁడు రసము లనంతము లనియు, లోకప్రసిద్ధి ననుసరించి భరతుఁడు గొన్నింటినే రసములని యుదాహరించెననియు నుడివెను. రుద్రటుఁ డాసిద్ధాంతమునే బలపఱచెను. వ్యభిచారిభావములు గూడ విభావాదిసంయోగమున రసము లగునని నిష్కృష్టార్థము. అభినవగుప్తుఁ డీ సిద్ధాంతము నంగీకరింపలేదు. {{p|ac|fwb}}వత్సలరసము</p> భరతుఁడు "హాస్య శృంగారయో స్స్వరితోదాత్తైః, వీరరౌద్రాద్భుతేషు ఉదాత్తకంపితైః, కరుణ వాత్సల్య భయానకేషు అనుదాత్తస్వరితకంపితైః వర్ణైః పాఠ్య ముపపాదయతి” అని యా యా రసములందు వర్ణములు నె ట్లుచ్చరింపవలయునో చెప్పుచు వాత్సల్యమును బేర్కొనెను. దీని నెనిమిది రసములలోఁ జెప్పలేదు. ఇటనే యీ పదమును వాడెను. దీనినిఁ జూచియే సాహిత్యదర్పణకారుఁడు “అథ మునీంద్ర సమ్మతో వత్సలో రసః” అని యారంభించి, {{left margin|3em}}<poem>స్ఫుటం చమత్కారితయావత్సలంచ రసం విదుః స్థాయీ వత్సలతా స్నేహః పుత్రాద్యాలంబనం మతం ఉద్దీపనాని తచ్చేష్టా విద్యా శౌర్యోదయాదయః ఆలింగనాంగసంస్పర్శ శిరశ్చుంబన మీక్షణం పులకానందబాష్పాద్యా అనుభావాః ప్రకీర్తితాః సంచారిణో౽నిష్టశంకా హర్ష గర్వాదయో మతాః.</poem> </div> మిక్కిలి చమత్కారిగా నుంటఁబట్టి వత్సలమును గూడ రసముగాఁ దలంతుము. దీని స్థాయి ప్రేమయుక్తమగు రతి. దీనికిఁ బుత్త్రభ్రాత్రాదు లాలంబనము. వారిచేష్టలును, విద్యా, శార్యోదయాదులును నుద్దీపనములు. ఆలింగనము, గాత్రసంస్పర్శము, శిరశ్చుంబనము, ఈక్షణము, పులకలు, ఆనందబాష్పములు మొదలగునవి యనుభావములు. అనిష్టశంక, హర్షము, గర్వము మొదలగునవి వ్యభిచారిభావములు.<noinclude><references/></noinclude> sbnujs5yfl9yvnrl5piewmxmcbu2t20 104 218948 578719 571775 2026-09-17T07:57:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578719 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{nop}} భ్రాత్రాలంబనమున గల వత్సలమున కుదాహరణము {{left margin|3em}}<poem>దేశదేశే కళత్రాణి దేశేదేశే చ బాంధవాః తంతు దేశం న పశ్యామి యత్రభ్రాతా సహోదరః.</poem> </div> “దేశదేశమునందును గళత్రములు సంభవింతురు. దేశదేశమునను బంధువులు కానవత్తురు. కాని తోఁబుట్టువు గల దేశము గానరాదు.” ఇది శ్రీరామునివచనము. పుత్రాలంబనము గల వత్సలరసము నూహించుకొనవలెను. జగన్నాథుఁ డీ వత్సలరసమును, ముందు చెప్పఁబోవు భక్తిరసమును రసములు గావనియు భావములే యనియు నుడివెను. (ఏతేవ వాత్సల్యాఖ్యం పుత్రాద్యాలంబనం రసాంతర మితి పరాస్తం.) మరియుఁ గొందఱు మృగయా, అక్షక్రీడా, ప్రీతి, శ్రద్ధలును, ఆర్ద్రతాస్థాయికమగు స్నేహమును, గరస్థాయికమగు లౌల్యమును, ఆసక్తిస్థాయికమగు వ్యసనమును, అరతిస్థాయికమగు దుఃఖమును, సంతోషస్థాయికమగు సుఖమును, మతిస్థాయికమగు నుదాత్తమును, గర్వస్థాయికమగు నుద్ధతమును, స్పృహాస్థాయికమగు కార్పణ్యమును రసములుగా గణించిరి. మొదటి నాల్గింటికి స్థాయిభావము లెవ్వియో వారు తెలుపరైరి. అభినవగుప్తుఁ డివి యన్నియును రసములు గావనియు భావములే యనియుఁ దెలిపెను. అతఁడు రసభావముల కిట్లు భేదము నిరూపించెను. “రసములు సహృదయహృదయావర్జకములు. పురుషార్ధోపయోగులు. రంజనాధిక్యము గలవి. భావము లట్లు గాదు. మరియు రసమనఁగా నేమి? యని భరతుఁడు శంకించి “యేది యాస్వాద్యమో యది రసము” అని నిర్వచించెను.రుద్రటుఁడు “నిర్వేదాదులందును నాస్వాద్యత్యమున్నది. కాన నవియు రసములే” యనెను. భరతుఁడు సహృదయహృదయావర్జకము లగుటచే నెనిమిదో తొమ్మిదో మాత్రమే రసములని తెలిపెను. అంతేకాని భరతుఁడు నిర్వేదాదు లన్నియును రసములని సిద్ధాంత మొనర్పలేదు. అభినవగుప్తుఁడు అంత్యాదులగు స్థాయిభావములు నవిభావానుభావసంచారిభావములచేఁ బరిపుష్టములై శృంగారాదిరసస్వరూపమును బొందునట్లు నిర్వేదాదివ్యభిచారిభావములు పొందఁజాలవనియుఁ గావున రసలక్షణమగు నాస్వాద్యత్వము శృంగారాదులందువలె నిర్వేదాదులందు లేదనియు దానినిఁ బట్టి నిర్వేదాదులందుఁ బురుషార్థోపయోగియగు రంజనాధిక్యము లేమిని నవి రసములు గావనియు భావములే యనియును సిద్ధాంత మొనర్చెను.<noinclude><references/></noinclude> 8xiemu4jals5ypg7hljo4kii9a8k8qz 104 218949 578726 571776 2026-09-17T08:21:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}భక్తిరసము</p> పూర్వాచార్యులు భక్తిరసము గాదనియు “రతిర్దేవాదివిషయా వ్యభిచారీ తథాంజితః భావః ప్రోక్తః” అని యుంటచే దేవతావిషయక మగు రతిభావము గాన భక్తిభావమే యని వ్యవహరించిరి. భక్తి రసము గాదను సిద్ధాంతమును బ్రతిపాదించిన ప్రథముఁడు దశమశతాబ్దివాఁడగు ధనంజయుడు. ఆతని యాశయ మిది:― {{left margin|3em}}<poem>ప్రీతిభక్త్యాదయో భావా మృగయాక్షాదయో రసాః హర్జోత్సాహాదిషు స్పష్ట మంతర్భావాన్నకీర్తితాః</poem> </div> ప్రీతిభక్త్యాదులగు భావములును, మృగయ, అక్షక్రీడ మొదలగునవియు హర్షోత్సాహాదులలోనే అంతర్భవించును. కానీ వానినిఁ బ్రత్యేకించి తెలుపమైతిమి. దీని యభిప్రాయ మిది:― విభావానుభావవ్యభిచారిభావములచే వ్యక్తము చేయఁబడిన స్ధాయిభావమే రసమగును; కాని యన్యముగాదు! అను ముని వచనము ననుసరించి స్థాయిభావమునకే రసత్వము. కాంతావిషయకమగు రీతి స్థాయిభావములలోఁ బరిగణింపఁబడినది. కాని పరమేశ్వరవిషయక మగు రతి పరిగణింపఁబడలేదు. కావున నీ పరమేశ్వరవిషయికరతి హరోత్సాహాది వ్యభిచారిభావములలోఁ బరిగణింపఁబడుటవలన నిది రసత్వమును బొందదు. ఇట్లే హేమచంద్రుఁడును నిరాకరించెను. మమ్మటుఁడు రసము గాదనియు భావమే యనియును దెలిపెను. జగన్నాథుఁడు మొట్టమొదట భక్తికి విభావానుభావవ్యభిచారిసామగ్రిని నిర్దేశించి రసత్వమును బ్రతిపాదింప ననుకూలమగు వాదమును లేవనెత్తి తుట్టతుదికిఁ గ్రిందికి ద్రొబ్బెను. ఎట్లన అథ కథ మేత ఏవ రసాః? భగవదాలంబనస్య రోమాంచాశ్రుపాతాదిభి రనుభావితస్య హర్షాదిభిః పరిపోషితస్య భాగవతాది పురాణశ్రవణసమయే భగవద్ఙక్తే రనుభూయమానస్య దురపహ్నవత్వాత్। భగవదనురాగరూపా భక్తిశ్చాత్రస్థాయిభావః। వ చాసౌ శాంతరసే౽౦తర్భావ మర్హతి। అనురాగస్య వైరాగ్య విరుద్ధత్వాత్। ఉచ్యతే। భక్తేర్దేవాది విషయరతిక్వేన భావాంతర్గతతయా రసత్వా నుపపత్తేః। {{left margin|3em}}<poem>రతిర్దేవాదివిషయా వ్యభిచారీ తథాంజితః భావః ప్రోక్తస్తదాభాసా హ్యనౌచిత్యప్రవర్తితాః।</poem> </div> ఇతిహి ప్రాచాం సిద్ధాంతాత్। న తర్హి కామినీ విషయాయా అపి రతేర్భావత్వమస్తు। రతిత్వా౽విశేషాత్। అస్తువా భగవద్భక్తే రేవ స్థాయిత్వం।<noinclude><references/></noinclude> qbxd9fbhcr8td0dpea4hc0aims5qssu 104 218950 578750 571777 2026-09-17T10:26:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578750 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కామిన్యాది రతీనాం చ భావత్వం। వినిగమకాభాత్। ఇతి వాచ్యం। భరతముని వచనానా మేవ అత్ర రసభావాది వ్యవస్ధాపకత్వేన స్వాతంత్ర్యయోగాత్” (ఇవియే రసములని యేల యనవలెను? భగవంతుఁ డాలంబన విభావముగా, రోమాంచాశ్రుపాతాదులను భావములుగా, హర్షాదులు వ్యభిచారులుగాఁ గలిగి భాగవతాది పురాణశ్రవణసమయమున ననుభవింపఁబడు భక్తి రస మేల కాదు? ఇట భాగవదనురాగరూపమగు రతియే స్థాయిభావము. దీనిని శాంతరసమున నంతర్భవింపఁజేయరాదు. ఏలన, భక్తిరసమునకు స్థాయిభావ మనురాగరూపమగు రతి. శాంతరమునకు స్థాయిభావము వైరాగ్యము. ఇవి పరస్పరవిరుద్ధములు. భక్తి దేవతావిషయకమగు రతి యగుట రసము గాదనియు భావమనియుఁ జెప్పఁబడుచున్నది. “దేవతావిషయకమగు రతియు, వ్యభిచారులును భావమని చెప్పఁబడును" అని ప్రాచీనసిద్ధాంతము. అట్లగుచోఁ గామినీవిషయకమగు రతియు, భగవద్విషయకమగు రతియు రతియే కావున భగవద్విషయకమగు రతి భావ మగుచోఁ గామినీవిషయకమగు రతియు భావమే యగుఁ గాక! ఇది మాత్ర మేల రసమని వ్యవహరింపఁబడవలెను? స్ధాయిభావములలో నున్న రతి దేవతావిషయకరతియే యని యే ల యనరాదు? కామినీవిషయకమగు రతియే యని యేల యనవలెను? అని యనరాదు! ఏది రసమో? ఏది భావమో? అను వ్యవస్థావిషయమున భరతముని వచనమే ప్రమాణము) కాని రమారమీ యెల్ల సాహిత్యశాస్త్రకారులకును భక్తి రసము గాదనియు భావమే యను సిద్ధాంతమున నైకమత్యమే కలదు. కాని సాహిత్యశాస్త్రకారులలో నిరువురు మాత్రమే భక్తికి రసత్వము సంగీకరించి సవిస్తరముగాఁ బ్రతిపాదించిరి. వారిలోఁ బ్రథముఁడు "ఉజ్జ్వలనీలమణి' కర్త యగు వంగదేశీయుఁడు రూప గోస్వామి. ద్వితీయుఁడు పరివ్రాజకాచార్యుఁడైన మధుసూదన సరస్వతి. రూప గోస్వామి "పృథ గేవ భక్తిరసరాట్ సవిస్తరణోచ్యతే మధురః” అని ప్రతిజ్ఞ సేసి మధురము, ఉజ్జ్వలము ననుపేరితో భక్తిరసమును విస్తరించి తెలిపెను. యీ భక్తి శ్రీకృష్ణగోపీవిషయకము; శృంగారరూపము. దీనికిఁ జిత్తద్రవము స్థాయిభావము. ఇతర శృంగార ముపాదేయముగాదు! కాని శ్రీకృష్ణగోపీవిషయకమగు రతి యుపాదేయమనియు నది భక్తిరసమనియు నాతని మతము. ఇది నిజముగా భక్తి గాదు. భక్తిలో నేకదేశము. కాని “మధుసూదన సరస్వతి" తన భగవద్భక్తిరసాయన మను గ్రంథమునఁ బ్రతిసారించిన భక్తి సంపూర్ణమైనది. ఉదాత్తము. అకఁడు ప్రమాణ, ప్రమేయోపన్యాసపూర్వకముగా భక్తికి రసత్వమును స్థాపించెను. ఎట్లన,<noinclude><references/></noinclude> 6k6ftty3lw88ockeqap0ilgpoiepiy7 104 218951 578751 571778 2026-09-17T10:42:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578751 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left margin|3em}}<poem>"శోక క్రోధ భయాదీనాం సాక్షాత్సుఖవిరోధినాం రసత్వ మభ్యుపగం తథా౽నుభవ మాత్రతః ఇహానుభవ సిద్ధే౽పి సహస్రగుణితో రసః జడేనైవ త్వయాకస్మాదకస్మాదపలప్యతే? రతిర్దేవాదివిషయా వ్యభిచారీ తథాంజితః భావః ప్రోక్తో రసానేతి యదుక్తం రసకోవిదైః దేవాంతరేషు జీవత్వాత్పరానందా౽ప్రకాశనాత్ తద్యోజ్యం; పరమానందరూపేన పరమాత్మని.”</poem> </div> అనుభవమాత్రమువలననే సాక్షాత్సుఖవిశుద్ధములయిన శోక క్రోధ భయాదులకు రసత్వ మంగీకృతమై యున్నది. అనుభవసిద్ధమై మిగిలిన రసములకన్న వేయిరె ట్లధికముగా రస్యమానమగుచున్న భక్తి రసము గాదనుట యెట్లు? రసకోవిదులు దేవాదివిషయకరతి రసము గాదనియు, భావమనియును జెప్పిరి. ఇతర దేవతావిషయకమగు రతి భావమే! ఏలన, వారు జీవులే యగుటచేఁ బరమానందము గలుగదు. పరమాత్మస్వరూప శ్రీకృష్ణగతి పరమానందమునకు గొంపోవును. మరియు {{left margin|3em}}<poem>కాంతాదివిషయావా యే రసాద్యాస్తత్రసేదృశం రసత్వం పుష్యతే పూర్ణసుఖాస్పర్శిత్వ కారణాత్ పరిపూర్ణరసా క్షుద్రరసేభ్యో భగవద్రతిః ఖద్యోతేభ్య ఇవాదిత్యప్రభేవ బలవత్తరా.</poem> </div> “కాంతాది విషయకములగు నే రసములందును భగవద్రతియందువలెఁ బూర్ణసుఖము లేక యానందము గలుగదు. కాని వానియందుఁ దగిన రసపుష్టి లేదు. అవి క్షుద్రరసములు. భగవద్రతి పూర్ణరసము. అది మిడుఁగురుపుర్వులకన్న సూర్యకాంతి యెట్లు బలవత్తరమో యట్లే మిగిలిన రసములకన్న శ్రేష్ఠతరము; బలవత్తరము” అనియును వచించెను. ఈ భక్తిరసమునకు నాలంబనవిభావము భగవంతుఁడు; తచ్చరిత్రలు విభావములు; భగవదాకారచిత్తవృత్తియే స్థాయిభావము. అదియే భగవద్రతి. అనుభావములు తత్కాలమునఁ బుట్టిన నేత్రాది వికారములు. వ్యభిచారులు నిర్వేదశంకాహర్షాదులు. ఇవి పరమానందస్వరూపమగు భక్తిరసముగాఁ బరిణమించును. {{p|ac|fwb}}మాయారసము</p> దీనిని రసతరంగిణీ గ్రంథకర్త యగు భానుదత్తుఁడు లేవఁదీసెను. ఎట్లనఁ, "జిత్తవృత్తి ప్రవృత్తిరూపమనియు నివృత్తిరూపమనియుద్వివిధము. నివృత్తియందు<noinclude><references/></noinclude> 3lzdf7k1706gosd928lktjprf5tslby 578752 578751 2026-09-17T10:43:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 578752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left margin|3em}}<poem>"శోక క్రోధ భయాదీనాం సాక్షాత్సుఖవిరోధినాం రసత్వ మభ్యుపగం తథా౽నుభవ మాత్రతః ఇహానుభవ సిద్ధే౽పి సహస్రగుణితో రసః జడేనైవ త్వయాకస్మాదకస్మాదపలప్యతే? రతిర్దేవాదివిషయా వ్యభిచారీ తథాంజితః భావః ప్రోక్తో రసానేతి యదుక్తం రసకోవిదైః దేవాంతరేషు జీవత్వాత్పరానందా౽ప్రకాశనాత్ తద్యోజ్యం; పరమానందరూపేన పరమాత్మని.”</poem> </div> అనుభవమాత్రమువలననే సాక్షాత్సుఖవిశుద్ధములయిన శోక క్రోధ భయాదులకు రసత్వ మంగీకృతమై యున్నది. అనుభవసిద్ధమై మిగిలిన రసములకన్న వేయిరె ట్లధికముగా రస్యమానమగుచున్న భక్తి రసము గాదనుట యెట్లు? రసకోవిదులు దేవాదివిషయకరతి రసము గాదనియు, భావమనియును జెప్పిరి. ఇతర దేవతావిషయకమగు రతి భావమే! ఏలన, వారు జీవులే యగుటచేఁ బరమానందము గలుగదు. పరమాత్మస్వరూప శ్రీకృష్ణరతి పరమానందమునకు గొంపోవును. మరియు {{left margin|3em}}<poem>కాంతాదివిషయావా యే రసాద్యాస్తత్రసేదృశం రసత్వం పుష్యతే పూర్ణసుఖాస్పర్శిత్వ కారణాత్ పరిపూర్ణరసా క్షుద్రరసేభ్యో భగవద్రతిః ఖద్యోతేభ్య ఇవాదిత్యప్రభేవ బలవత్తరా.</poem> </div> “కాంతాది విషయకములగు నే రసములందును భగవద్రతియందువలెఁ బూర్ణసుఖము లేక యానందము గలుగదు. కాని వానియందుఁ దగిన రసపుష్టి లేదు. అవి క్షుద్రరసములు. భగవద్రతి పూర్ణరసము. అది మిడుఁగురుపుర్వులకన్న సూర్యకాంతి యెట్లు బలవత్తరమో యట్లే మిగిలిన రసములకన్న శ్రేష్ఠతరము; బలవత్తరము” అనియును వచించెను. ఈ భక్తిరసమునకు నాలంబనవిభావము భగవంతుఁడు; తచ్చరిత్రలు విభావములు; భగవదాకారచిత్తవృత్తియే స్థాయిభావము. అదియే భగవద్రతి. అనుభావములు తత్కాలమునఁ బుట్టిన నేత్రాది వికారములు. వ్యభిచారులు నిర్వేదశంకాహర్షాదులు. ఇవి పరమానందస్వరూపమగు భక్తిరసముగాఁ బరిణమించును. {{p|ac|fwb}}మాయారసము</p> దీనిని రసతరంగిణీ గ్రంథకర్త యగు భానుదత్తుఁడు లేవఁదీసెను. ఎట్లనఁ, "జిత్తవృత్తి ప్రవృత్తిరూపమనియు నివృత్తిరూపమనియుద్వివిధము. నివృత్తియందు<noinclude><references/></noinclude> sy55544046hmxjhfef4x0f1l9ath8m9 104 223510 578683 578473 2026-09-17T03:40:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 578683 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fs150}}శబ్దస్తబకము 1</p> {{p|ac|fs125}}1 ఛందోభ్యాసకుసుమము</p> {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>ఛందోభ్యాస ప్రసూనే౽త్రనేత్రభూతేవి పశ్చితాం। కథ్యం తేకే౽పిశబ్దాయై శ్ఛందో మందో౽పివిన్దతి॥</poem>|ref=1}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>శ్రీర్లక్ష్మీ కమలా పద్మాలయా చహరివల్లభా। దుగ్ధాబ్ధితనయా క్షీరసాగరాపత్య మిత్యపి॥</poem>|ref=2}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>క్షీరపాధోధితనయే త్యేవ మేకాక్షరాదికమ్॥</poem>|ref=}} '''అవ'''. పూర్వోక్తవిభాగానుసారము క్రమముగ గ్రంథప్రారంభమును జేయుచున్నాడు ― యై = ఏశబ్దములచేత, మందో౽పి = మందబుద్ధి గలవాడు కూడ, ఛందః = పద్యరచనాపద్ధతిని, విందతి = పొందుచున్నాడో (అట్టి) శ్రీః = 1, లక్ష్మీః = 2, కమలా = 3, పద్మాలయా = 4, (చ) హరివల్లభా = 5, దుగ్ధాబ్ధితనయా = 6, క్షీరసాగరాపత్యమ్ = 7, క్షీరపాధోధితనయా = 8, ఇత్యేవం = యీప్రకారము, ఏకాక్షరాదికమ్ = ఏకాక్షరాదికముగ, విపశ్చితాం = విద్వాంసులకు, నేత్రభూతా = నేత్రములగు కే౽పి = కొన్ని, శబ్దాః = శబ్దములు, అత్ర = ఈ, ఛందోభ్యాసప్రసూనే = ఛందోభ్యాసమను కుసుమమునందు, కథ్యంతే = చెప్పబడుచున్నవి. {{Telugu poem|type=|lines=<poem>ఆదౌ సాధ్యంపదంస్ధాప్యం శేషంకుర్యా ద్విశేషణైః॥</poem>|ref=౩}} '''అవ'''. పూర్వోక్తశబ్దముల ప్రయోగించి కవిత్వము వ్రాయుపద్ధతిని జెప్పుచున్నాడు. '''తా'''. వృత్తములో మొదట వీలగునట్టి తత్తద్వృత్తానుసారము గణావిరోధమగు విశేష్యవాచకపదము నునిచి మిగిలిన వృత్తము నద్దానివిశేషణములచే పూరింపవలయును.<noinclude><references/></noinclude> 4pm4oplkvq3qjd0ej97wzjuljg3epae 104 223517 578639 577927 2026-09-16T12:15:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578639 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>యతిభంగో నామధాతుభాగభేదే భవేత్యథా। పునాతు నరకారి శ్చక్రభూషితకరాంబుజః॥</poem>|ref=20}} '''అవ'''. యతిభంగదోషస్వరూపమును తదుదాహరణములను జూపుచున్నాడు. '''టీ'''. నామధాతుభాగభేదే ― నామ = ప్రాతిపదికముయొక్కయు (రామ, కృష్ణ, ఘట, ఇత్యాదులు), ధాతు = క్రియావాచకములయొక్కయు (భవతి, పచతి, ఇత్యాదులు), భాగ = అంతర్భాగములకు, (విభజనమునువలన), భేదే = విచ్ఛేదము (కలుగుచుండగా), యతిభంగ = యతిభంగము, భవేత్ = అగును, యథా = ఎట్లన, ఉదా. “పునాతు” అనునది. చక్రభూషితకరాంబుజః = చక్రాయుధముచే నలంకరింపబడిన హస్తపద్మము కల, నరకారిః = కృష్ణుడు, పునాతు = పవిత్రముచేయుగాత. ఇందు “చక్ర” అను నామమధ్యమమున విశ్రామాభావము గనుక యతిభంగము యతి యనగా విశ్రామస్ధానము. శ్లో॥ “యతిర్జిహ్వేష్టవిశ్రాంతి” అని గంగాదాసుడు జెప్పియున్నాడు. యోచింపగా “అర్ధవదధాతురప్రత్యయః ప్రాతిపదికం" అను సూత్రముచే సమస్తముసకు ప్రాతిపదికసంజ్ఞ యున్నను నిక్కడ నామగ్రహణముచేతను తదుదాహరణముచేతను వ్యస్తమునకు మాత్రమే యతిభంగదోషమని యూహింపవలసియున్నది. ద్వాత్రింశదక్షరసమన్వితమయిన “అనుష్టుప్” శ్లోకమున ప్రతిపాదమును నష్టాక్షరసమన్విత మయియుండుటచే తత్పాదస్ధమైన యష్టమాక్షరమే విరతి యగుటచే నిట నట్లు విశ్రాంతి యొనర్పనిచో యతిభంగమను దోషము సిద్ధించినది. మిగతా సర్వవృత్తములకు నిట్లే యూహించునది. {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>దివిషద్బృందవంద్యం వందే గోవిందపదాంబుజం।</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> kbpcdl4kkz39fl6kc63v9kn9c4tq9aa 104 223519 578640 577929 2026-09-16T12:33:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీ'''. దివిషద్బృంవంద్యమ్ = దేవతాసమూహముచే నమస్కరింపందగిన, గో...జం = కృష్ణుని పాదపద్మమును, వందే = నమస్కరించుచున్నాను. (ఇచ్చట “వందే” యను క్రియామధ్యమున విశ్రామాభావము గావున యతిభంగము. {{Telugu poem|type=|lines=<poem>స్వరసంధౌతు లక్ష్మీశో౽స్తు భూత్యై భవతో యథా॥</poem>|ref=21}} '''టీ'''. స్వరసంధౌతు = అచ్ సంధియందైతే, యథా = ఎట్లన, లక్ష్మీశ = విష్ణువు, భవతః = మీయొక్క, భూత్యై = సంపదకొరకు, అస్తు = అగుగాక. ఇచ్చట “అస్తు" అనుచోట "అ"కారసంధియందు విశ్రమాభావ మగుట యతిభంగము. {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>నస్యాద్విభక్తిభేదే భాత్యేష రాజేతి కుత్రచిత్। క్వచిత్తుస్యాద్యథా దేవాయ నమశ్చంద్రమౌళయే॥</poem>|ref=2}} '''అవ'''. విభక్తిభేదము గలుగుచున్న నొక్కొక్కచోట యతిభంగదోషము లేదని జెప్పుచున్నాడు స్పష్టము. ఇచ్చట “భాతి“ యనుచోట విశ్రామము కలిగియున్నను దోషము లేదు. “క్వచిత్తు" అనుదానిచే నొక్కొక్కచోట విభక్తిభేదము కలుగుచో యతిభాగదోషము కలుగును అని జెప్పియున్నాడు. ఉదా. "దేవాయ" అని ఇచ్చట దేవాయ యనుశబ్దమునం దంతమున విశ్రామాభావము గాన యతిభంగము. అర్ధము స్పష్టము {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>చాదయో నప్రయోక్తవ్యాః విచ్ఛేదాత్పరతో యథా। నమఃశివాయ కృష్ణాయ చదానవవినాశినే॥</poem>|ref=23}} '''టీ'''. విచ్ఛేదాత్ = యతిస్థానమునకంటె, పరతః = అనంతరమున, చాదయః ="చ" మొదలగు నవ్యయములు, నప్రయోక్తవ్యాః = ప్రయోగింపఁదగవు. యథా = ఎట్లన, ఉదా. “నమ” అనునది మొదలు స్పష్టము. ఇందు "చదానవ” అనుచోట విశ్రామానంతరము "చ"కారము దోషము.<noinclude><references/></noinclude> 2lg9pdb0hp8k98kintt7cxmliisleph 578641 578640 2026-09-16T12:33:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 578641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీ'''. దివిషద్బృంవంద్యమ్ = దేవతాసమూహముచే నమస్కరింపందగిన, గో...జం = కృష్ణుని పాదపద్మమును, వందే = నమస్కరించుచున్నాను. (ఇచ్చట “వందే” యను క్రియామధ్యమున విశ్రామాభావము గావున యతిభంగము. {{Telugu poem|type=|lines=<poem>స్వరసంధౌతు లక్ష్మీశో౽స్తు భూత్యై భవతో యథా॥</poem>|ref=21}} '''టీ'''. స్వరసంధౌతు = అచ్ సంధియందైతే, యథా = ఎట్లన, లక్ష్మీశ = విష్ణువు, భవతః = మీయొక్క, భూత్యై = సంపదకొరకు, అస్తు = అగుగాక. ఇచ్చట “అస్తు" అనుచోట "అ"కారసంధియందు విశ్రమాభావ మగుట యతిభంగము. {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>నస్యాద్విభక్తిభేదే భాత్యేష రాజేతి కుత్రచిత్। క్వచిత్తుస్యాద్యథా దేవాయ నమశ్చంద్రమౌళయే॥</poem>|ref=22}} '''అవ'''. విభక్తిభేదము గలుగుచున్న నొక్కొక్కచోట యతిభంగదోషము లేదని జెప్పుచున్నాడు స్పష్టము. ఇచ్చట “భాతి“ యనుచోట విశ్రామము కలిగియున్నను దోషము లేదు. “క్వచిత్తు" అనుదానిచే నొక్కొక్కచోట విభక్తిభేదము కలుగుచో యతిభాగదోషము కలుగును అని జెప్పియున్నాడు. ఉదా. "దేవాయ" అని ఇచ్చట దేవాయ యనుశబ్దమునం దంతమున విశ్రామాభావము గాన యతిభంగము. అర్ధము స్పష్టము {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>చాదయో నప్రయోక్తవ్యాః విచ్ఛేదాత్పరతో యథా। నమఃశివాయ కృష్ణాయ చదానవవినాశినే॥</poem>|ref=23}} '''టీ'''. విచ్ఛేదాత్ = యతిస్థానమునకంటె, పరతః = అనంతరమున, చాదయః ="చ" మొదలగు నవ్యయములు, నప్రయోక్తవ్యాః = ప్రయోగింపఁదగవు. యథా = ఎట్లన, ఉదా. “నమ” అనునది మొదలు స్పష్టము. ఇందు "చదానవ” అనుచోట విశ్రామానంతరము "చ"కారము దోషము.<noinclude><references/></noinclude> 2e733pbqc3lipaabvse52xo9kqods53 104 223520 578642 577930 2026-09-16T13:46:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>ఏకస్వరోపసర్గేణ విచ్ఛేదశ్శ్రుతిసౌఖ్యకృత్। యథా పినాకపాణిం ప్రణమామి స్మరశాసనమ్॥</poem>|ref=24}} '''టీ'''. ఏ...ణ ― ఏకస్వర = ఒక్కఅచ్చు కల, ఉపసర్గేణ = ఉపసర్గచేత (ప్ర, పర మొదలయినవి), విచ్చేదః = అవసానము (యతి), శ్రుతి = చెవులకు, సౌఖ్యకృత్ = సుఖమును కూర్చునది, యథా = ఎట్లన ఉదా. "పినాక” అనునది మొదలు స్పష్టము. ఇట ప్రణమామి యనుచో నొక్క అచ్చు గల “ప్ర” అను నుపసర్గచే విచ్ఛేదము కలిగినది కావున నిర్దోషము. {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>ఏవం యథా యథోద్వేగ స్సుధియాం నోపజాయతే। తథా తథా మధురతానిమిత్తం యతిరిష్యతే॥</poem>|ref=25}} '''అవ'''. ఇంతవరకును యతిభంగమును నిరూపించి యత్యావశ్యకతకు సామాన్యకారణమును జెప్పుచున్నాడు. '''టీ'''. ఏవం = పూర్వోక్తప్రకారము, యథాయథా = ఏఏప్రకారము, సుధియా = బుద్ధిమంతులకు, ఉద్వేగః = క్లేశము, నోపజాయతే = కలుగదో, తథాతథా = ఆయాప్రకారము, మధురతానిమిత్తం = మాధుర్యముకొరకు, యతిః = యతి, ఇష్యతే = కోరబడుచున్నది. {{Telugu poem|type=|lines=<poem>అబుద్ధార్ధాపి మధురామనోహరతి భారతీ। తమోనిచయసంకాశా <ref>"మంజులాదేవ” “పంచమాదేవ" అని పాఠభేదములు.</ref>మంజునా దేవకోకిలా॥</poem>|ref=26}} '''టీ'''. అబుద్ధార్ధాపి ― అబుద్ధ = బోధపడని, అర్థాపి = అర్ధము గలదైనను, మధురా = నిర్దుష్టమగు (యతిచే మధురమగు) భారతీ = కవిత్వరచనారూపమగువాక్కు, తమోనిచయసంకాశా = అంధకారసమూహముతో సమానమైన (నల్లనిశరీరము గలదయినను), మంజునాదా = మనోహరమగు కంఠధ్వనిగల, కోకిలేవ = కోకిలవలె, మనః = మనస్సును, హరతి = హరించుచున్నది.<noinclude><references/></noinclude> tw4k8wuysg9xrvtn8d6p96csnhpbsb4 578643 578642 2026-09-16T13:46:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 578643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>ఏకస్వరోపసర్గేణ విచ్ఛేదశ్శ్రుతిసౌఖ్యకృత్। యథా పినాకపాణిం ప్రణమామి స్మరశాసనమ్॥</poem>|ref=24}} '''టీ'''. ఏ...ణ ― ఏకస్వర = ఒక్కఅచ్చు కల, ఉపసర్గేణ = ఉపసర్గచేత (ప్ర, పర మొదలయినవి), విచ్చేదః = అవసానము (యతి), శ్రుతి = చెవులకు, సౌఖ్యకృత్ = సుఖమును కూర్చునది, యథా = ఎట్లన ఉదా. "పినాక” అనునది మొదలు స్పష్టము. ఇట ప్రణమామి యనుచో నొక్క అచ్చు గల “ప్ర” అను నుపసర్గచే విచ్ఛేదము కలిగినది కావున నిర్దోషము. {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>ఏవం యథా యథోద్వేగ స్సుధియాం నోపజాయతే। తథా తథా మధురతానిమిత్తం యతిరిష్యతే॥</poem>|ref=25}} '''అవ'''. ఇంతవరకును యతిభంగమును నిరూపించి యత్యావశ్యకతకు సామాన్యకారణమును జెప్పుచున్నాడు. '''టీ'''. ఏవం = పూర్వోక్తప్రకారము, యథాయథా = ఏఏప్రకారము, సుధియా = బుద్ధిమంతులకు, ఉద్వేగః = క్లేశము, నోపజాయతే = కలుగదో, తథాతథా = ఆయాప్రకారము, మధురతానిమిత్తం = మాధుర్యముకొరకు, యతిః = యతి, ఇష్యతే = కోరబడుచున్నది. {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>అబుద్ధార్ధాపి మధురామనోహరతి భారతీ। తమోనిచయసంకాశా <ref>"మంజులాదేవ” “పంచమాదేవ" అని పాఠభేదములు.</ref>మంజునా దేవకోకిలా॥</poem>|ref=26}} '''టీ'''. అబుద్ధార్ధాపి ― అబుద్ధ = బోధపడని, అర్థాపి = అర్ధము గలదైనను, మధురా = నిర్దుష్టమగు (యతిచే మధురమగు) భారతీ = కవిత్వరచనారూపమగువాక్కు, తమోనిచయసంకాశా = అంధకారసమూహముతో సమానమైన (నల్లనిశరీరము గలదయినను), మంజునాదా = మనోహరమగు కంఠధ్వనిగల, కోకిలేవ = కోకిలవలె, మనః = మనస్సును, హరతి = హరించుచున్నది.<noinclude><references/></noinclude> t1l5ixrmmmb03v35pt7rr6unw1m1qet 104 223521 578659 577931 2026-09-16T23:17:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{nop}} '''తా'''. దురవగాహమగు నర్థసందర్భము కలిగియున్నను, యతిభంగదోషము లేని మధురమగు పద్యరచన మిగుల నానందదాయకమగునని భావము. {{Center|ఇతిశబ్దసబకే ఛందోభ్యాసోనామ ప్రథమంకుసుమమ్.}} {{Center|ఇది శబ్దస్తబకమునందలి మొదటిదగుఛందోభ్యాసకుసుమము.}} {{p|ac|fs150}}శబ్దస్తబకము 1</p> {{p|ac|fs125}}2 సామాన్యశబ్దకుసుమము</p> {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>సామాన్యశబ్దా కథ్యంతేక్రమా దేకాక్షరాదయః॥</poem>|ref=}} '''అవ'''. రెండవదియగు సామాన్యశబ్దకుసుమమునందు వక్తవ్యవిషయము నిర్దేశింపబడుచున్నది. '''టీ'''. (ఈకుసుమమునందు) క్రమా = వరుసగా, ఏకాక్షరాదయ = ఒక్కఅక్షరము ఆదిగా గల, సామాన్యశబ్దాః = సామాన్యశబ్దములు (పద్యాదుల నర్ధభంగము కాకుండ పూరింప నుపయోగించు శబ్దములు), కథ్యంతే = చెప్పబడుచున్నవి. ఆలోచింపగా నమరసింహాది నిఘంటుకారోక్తవిశేష్యనిఘ్నాది శబ్దములే సామాన్యశబ్దము లైనను నీ గ్రంథము కావ్యరచనానుకూల మగుటవలన వర్ణ్యపదార్ధములకు లోకోత్తరచమత్కారజనక మగువర్ణన కుపయోగించు గుణాలంకారసాభివ్యంజనము లగు శబ్దములును సామాన్యశబ్దముచే నిరూపింపబడుచున్నవి. ఈ ఏకాక్షరాదిశబ్దములఁ గేవలపాదపూరణమునకు మాత్రమే యుపయోగింపక అభ్యాసపాటవమును బట్టి క్రమక్రమముగ సార్ధకతాతిశయతను సంపాదింప యత్నింపవలయునని ముఖ్యాభిప్రాయము. {{Telugu poem|type=|lines=<poem>శ్రీ భో హే హినునిః సం ని ప్ర వి ప్రాక్ ద్రాక్ స ద్యథా॥</poem>|ref=1}} '''అవ'''. ఏకాక్షరశబ్దముల జూపుచున్నాడు.<noinclude><references/></noinclude> ofq86bqq91e40tktiuj27oid5d49y2o 104 223522 578660 577932 2026-09-16T23:44:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{nop}} '''టీ'''. స్పష్టము. శ్రీశబ్దము మాత్రము దేవతావాచకములగు శబ్దములకు పూర్వమే యుండవలయును "దేవం గురుం గురుస్థానం క్షేత్రక్షేత్రాధిదేవతాన్। సిద్ధంసిద్ధాధికారాంశ్చ శ్రీపూర్వం సముదీరయేత్॥" అని చెప్పఁబడినది. {{p|al|fwb}}ఉదాహరణము</p> {{Telugu poem|type=|lines=<poem>శ్రీకృష్ణః! భోః కేశవ! హే హరే ద్రా ఙ్ని ష్పీడితారే! సుమతిం ప్రయచ్ఛ। నికామ మాసేవ్య విభాసి ను త్వమ్ సద్యోగినాం చేతిసి సంగతో రహి॥</poem>|ref=2}} ఇట “భో” “హే” అనునవి సంబోధనార్ధములు. '''టీ'''. స్పష్టము. {{Telugu poem|type=|lines=<poem>స్ఫుటమ్ స్ఫూర్జత్ స్ఫురత్ స్ఫారం సారం తారం పరంపరమ్ ప్రాగ్ర్యం పాజ్యం ప్రియం ప్రేష్ఠం జ్యేష్ఠం శ్రేష్ఠం ముహుర్బహు॥</poem>|ref=3}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>కీర్త్యం కామ్యం కమ్రం కాతం మంజు మంక్షు మహ న్మిలత్ బాఢం గాఢం దృఢం పౌఢం వల్గు వల్గ ల్లల్లులత్॥</poem>|ref=4}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>స్వైరం సమ్యక్ సదా శశ్వత్ సత్యం సత్యం ధ్రువం ద్రుతమ్। థుర్యం వర్యం పునః ప్రాయః సుష్ఠు సద్యో భృశం లసత్॥</poem>|ref=5}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>నను నామ కిల క్రీడ చ్చంచ చ్చారు జవాత్ ఖలు। శ్రీమత్ప్రోచ్చై శ్శనై ర్మాద్యద్ రింఖ ద్రాజ చ్చిరం పరి॥</poem>|ref=6}} '''టీ'''. స్ఫుటం = స్పష్టమయిన, వికసించిన, స్ఫూర్జత్ = ధ్వని చేయుచున్న, స్ఫురత్ = అదరుచున్న, ప్రకాశించుచున్న, స్ఫారం = దట్టనగు, ప్రాగ్ర్యం = శ్రేష్టమగు, ప్రాజ్యం = తఱచగు, కమ్రం = మనోహరమగు, మంక్షు = శీఘ్రమగు, ప్రౌఢం = నిపుణమయిన, వల్గు = సుందరమయిన, వల్లత్ = నడచుచున్న ( చలించుచున్న), స్వైరం = స్వతంత్రము, థుర్యం = శ్రేష్ఠమగు, రింఖత్ = జారుచున్న<noinclude><references/></noinclude> oyjltbt19kb4pk7aba5yy5ilfnn1dz8 578661 578660 2026-09-16T23:45:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 578661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{nop}} '''టీ'''. స్పష్టము. శ్రీశబ్దము మాత్రము దేవతావాచకములగు శబ్దములకు పూర్వమే యుండవలయును "దేవం గురుం గురుస్థానం క్షేత్రక్షేత్రాధిదేవతాన్। సిద్ధంసిద్ధాధికారాంశ్చ శ్రీపూర్వం సముదీరయేత్॥" అని చెప్పఁబడినది. {{p|al|fwb}}ఉదాహరణము</p> {{Telugu poem|type=|lines=<poem>శ్రీకృష్ణః! భోః కేశవ! హే హరే ద్రా ఙ్ని ష్పీడితారే! సుమతిం ప్రయచ్ఛ। నికామ మాసేవ్య విభాసి ను త్వమ్ సద్యోగినాం చేతిసి సంగతో రహి॥</poem>|ref=2}} ఇట “భో” “హే” అనునవి సంబోధనార్ధములు. '''టీ'''. స్పష్టము. {{Telugu poem|type=|lines=<poem>స్ఫుటమ్ స్ఫూర్జత్ స్ఫురత్ స్ఫారం సారం తారం పరంపరమ్। ప్రాగ్ర్యం పాజ్యం ప్రియం ప్రేష్ఠం జ్యేష్ఠం శ్రేష్ఠం ముహుర్బహు॥</poem>|ref=3}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>కీర్త్యం కామ్యం కమ్రం కాతం మంజు మంక్షు మహ న్మిలత్ బాఢం గాఢం దృఢం పౌఢం వల్గు వల్గ ల్లల్లులత్॥</poem>|ref=4}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>స్వైరం సమ్యక్ సదా శశ్వత్ సత్యం సత్యం ధ్రువం ద్రుతమ్। థుర్యం వర్యం పునః ప్రాయః సుష్ఠు సద్యో భృశం లసత్॥</poem>|ref=5}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>నను నామ కిల క్రీడ చ్చంచ చ్చారు జవాత్ ఖలు। శ్రీమత్ప్రోచ్చై శ్శనై ర్మాద్యద్ రింఖ ద్రాజ చ్చిరం పరి॥</poem>|ref=6}} '''టీ'''. స్ఫుటం = స్పష్టమయిన, వికసించిన, స్ఫూర్జత్ = ధ్వని చేయుచున్న, స్ఫురత్ = అదరుచున్న, ప్రకాశించుచున్న, స్ఫారం = దట్టనగు, ప్రాగ్ర్యం = శ్రేష్టమగు, ప్రాజ్యం = తఱచగు, కమ్రం = మనోహరమగు, మంక్షు = శీఘ్రమగు, ప్రౌఢం = నిపుణమయిన, వల్గు = సుందరమయిన, వల్లత్ = నడచుచున్న ( చలించుచున్న), స్వైరం = స్వతంత్రము, థుర్యం = శ్రేష్ఠమగు, రింఖత్ = జారుచున్న<noinclude><references/></noinclude> 13d2ahxqxtytrt6gaahxbnzhqcmfkg2 578663 578661 2026-09-17T00:14:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 578663 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{nop}} '''టీ'''. స్పష్టము. శ్రీశబ్దము మాత్రము దేవతావాచకములగు శబ్దములకు పూర్వమే యుండవలయును "దేవం గురుం గురుస్థానం క్షేత్రక్షేత్రాధిదేవతాన్। సిద్ధంసిద్ధాధికారాంశ్చ శ్రీపూర్వం సముదీరయేత్॥" అని చెప్పఁబడినది. {{p|al|fwb}}ఉదాహరణము</p> {{Telugu poem|type=|lines=<poem>శ్రీకృష్ణః! భోః కేశవ! హే హరే ద్రా ఙ్ని ష్పీడితారే! సుమతిం ప్రయచ్ఛ। నికామ మాసేవ్య విభాసి ను త్వమ్ సద్యోగినాం చేతిసి సంగతో రహి॥</poem>|ref=2}} ఇట “భో” “హే” అనునవి సంబోధనార్ధములు. '''టీ'''. స్పష్టము. {{p|ac|fwb}}ద్వ్యక్షరములు</p> {{Telugu poem|type=|lines=<poem>స్ఫుటమ్ స్ఫూర్జత్ స్ఫురత్ స్ఫారం సారం తారం పరంపరమ్। ప్రాగ్ర్యం పాజ్యం ప్రియం ప్రేష్ఠం జ్యేష్ఠం శ్రేష్ఠం ముహుర్బహు॥</poem>|ref=3}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>కీర్త్యం కామ్యం కమ్రం కాతం మంజు మంక్షు మహ న్మిలత్ బాఢం గాఢం దృఢం పౌఢం వల్గు వల్గ ల్లల్లులత్॥</poem>|ref=4}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>స్వైరం సమ్యక్ సదా శశ్వత్ సత్యం సత్యం ధ్రువం ద్రుతమ్। థుర్యం వర్యం పునః ప్రాయః సుష్ఠు సద్యో భృశం లసత్॥</poem>|ref=5}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>నను నామ కిల క్రీడ చ్చంచ చ్చారు జవాత్ ఖలు। శ్రీమత్ప్రోచ్చై శ్శనై ర్మాద్యద్ రింఖ ద్రాజ చ్చిరం పరి॥</poem>|ref=6}} '''టీ'''. స్ఫుటం = స్పష్టమయిన, వికసించిన, స్ఫూర్జత్ = ధ్వని చేయుచున్న, స్ఫురత్ = అదరుచున్న, ప్రకాశించుచున్న, స్ఫారం = దట్టనగు, ప్రాగ్ర్యం = శ్రేష్టమగు, ప్రాజ్యం = తఱచగు, కమ్రం = మనోహరమగు, మంక్షు = శీఘ్రమగు, ప్రౌఢం = నిపుణమయిన, వల్గు = సుందరమయిన, వల్లత్ = నడచుచున్న ( చలించుచున్న), స్వైరం = స్వతంత్రము, థుర్యం = శ్రేష్ఠమగు, రింఖత్ = జారుచున్న<noinclude><references/></noinclude> j3n6swgsa8hjpzabeplyxlo05zx0f7z 104 223523 578662 577933 2026-09-17T00:12:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}త్ర్యక్షరములు</p> {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>ఝటితి ప్రకటం సపది ప్రసభం నిబిడం సుభగం సుచిరం ప్రవరమ్। విహస ద్వికస ద్విచర ద్విలస ద్విమలం సకలం బహులం ప్రవలమ్॥</poem>|ref=7}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>సర్వదా సర్వధా సర్వత శీఘ్రత సత్వరం సంతతం నిశ్చితం వేగత। ఉచ్ఛకై రఞ్జసా నిత్యశః సుందరం పేశలం మంజులం ప్రోల్లస ద్విస్ఫురత్॥</poem>|ref=8}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>ప్రోద్దామో విభ్రాజ దుత్తుఙ్గొ ద్విస్ఫూర్జ దుత్తాల శ్శోభాఢ్యో విస్ఫారో విక్రీడత్। సచ్ఛాయః సచ్ఛాభో నిశ్శంకో నిశ్శేషో లక్ష్మీవాన్ రమ్యశ్రీ ర్వర్యశ్రీః కామ్యశ్రీః॥</poem>|ref=9}} '''టీ'''. ఝటితి= శీఘ్రముగ, ప్రసభం = బలాత్కారముగ, అంజసా = శీఘ్రముగ, పేశలం = కోమలమయిన, ఉత్తాలః = ఉన్నతమైన, ప్రోద్దామ = ప్రచండమైన (సహింపరాని), మిగిలినవి స్పష్టము. ప్రోద్దామాదులకు = నపుంసకలింగరూపములును గ్రహించునది. {{p|ac|fwb}}చతురక్షరములు</p> {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>మనోరమం మనోహరం సమస్తత స్సమీహితమ్। వరద్యుతిం స్ఫురత్ప్రభం మహోజ్వలం జ్వలచ్చవి॥</poem>|ref=10}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>రయాదేవ లయాదేవ సర్వకాలం సునిశ్చితమ్। స్ఫారశోభం ప్రభాయుక్తం స్ఫురిచ్ఛాయం శ్రియాన్వితం॥</poem>|ref=11}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>వరాభోగం వరశ్రీకం లసత్కాన్తి స్ఫురద్యశః। ఘనచ్చాయం ఝటిత్యేవ శోభాయుక్తం వికస్వరం॥</poem>|ref=12}} '''టీ'''. వరాభోగం = మంచిపరిపూర్ణత గలది, వికస్వరం = వికసించినది, మిగిలినవి స్పష్టము. {{p|ac|fwb}}పంచాక్షరములు</p> {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>ప్రవరశ్రీకం రుచిరచ్ఛాయం స్ఫుటలక్ష్మీకం బహులశ్రీమత్। కలయాయుక్తం విలసద్రోచి ప్రచురజ్యోతి ర్ద్యుతిరోచిష్ణు॥</poem>|ref=13}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>విలసచ్ఛవి ప్రసరత్ప్రభం ప్రసరగ్రసం సుషమామయమ్। బహువైభవం రుచిభాసురం కలయాన్వితం బలవర్జితమ్॥</poem>|ref=14}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>స్ఫురితోదయం ఖచితంశ్రియా వికటోచ్ఛ్రయం ప్రమదాలయమ్। ఘనవిభ్రమం భువనాద్భుతం వరదీధితి ద్యుతిసున్దరమ్॥</poem>|ref=15}}<noinclude><references/></noinclude> onwmcp8jim34rlmiw2hehjqj5z2wmu5 104 223524 578664 577934 2026-09-17T01:54:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీ'''. సుషమామయమ్ = ఉత్కృష్ట మగుశోభతో కూడుకున్నది. మిగిలినవి స్పష్టము. {{p|ac|fwb}}షడక్షరములు</p> {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>అద్భుతవభవ మక్షిమహోత్సవ ముజ్వలభారతి భూరితరద్యుతి। కాంతినికేతన మిద్ధతమాకృతి చారుతరచ్ఛవి సుందరదీధితి॥</poem>|ref=16}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>మనోహరచ్ఛాయ ముదంచితద్యుతి స్ఫురత్ప్రభాచారు ఘనశ్రియాయుతం సముల్లసత్కాంతి విభావిభాసితం <ref>నియోజ్యు మేవంతు షడక్షరం పదం.</ref>నివేశ్యమిత్థంతు షడక్షరం పదమ్॥</poem>|ref=17}} '''టీ'''. అక్షిమహోత్సవం ― అక్షి = నేత్రములకు, మహోత్సవమ్ = గొప్ప ఉత్సవము. (నయనప్రీతికరమని భావము) మిగిలినది స్పష్టము. {{p|ac|fwb}}సప్తాక్షరములు</p> {{Telugu poem|type=శ్లో.|lines=<poem>జగదఘహరణం నవఘనవరణమ్ భవభయభయదం త్రిభువనకమనమ్। మురహరచరణం త్రినయన శరణమ్ గురుజనభరణం శుభచయకరణమ్॥</poem>|ref=18}} '''టీ''' స్పష్టము. {{p|ac|fwb}}అష్టాక్షరములు</p> {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>సముల్లసితశోభాడ్యో రోచిర్నిచయ౽రోచితః। చారుచఞ్చత్కలాశాలి కాన్తకాన్తినికేతనమ్॥</poem>|ref=19}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem><ref>వల్గువర్ణవపుర్లక్ష్మీః</ref>వల్గు వల్గద్వపుర్లక్ష్మీ ర్మహామహిమమందిరమ్। ఆభాసంభారసంశోభీ దీప్తిమండలమండితః॥</poem>|ref=20}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem><ref>ప్రభాప్రాప్తావనారశ్రీరుద్యద్ర్విధసమద్యుతిః</ref>ప్రభాప్రాగ్భారసారశ్రీ రుద్యద్ధ్రుద్యతరద్యుతిః। మనోరమతమచ్చాయో విభావైభవశోభితః॥</poem>|ref=21}}<noinclude><references/></noinclude> 2gnldwha68a2aq3jx45l1yv04zaro8v 578665 578664 2026-09-17T01:55:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 578665 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీ'''. సుషమామయమ్ = ఉత్కృష్ట మగుశోభతో కూడుకున్నది. మిగిలినవి స్పష్టము. {{p|ac|fwb}}షడక్షరములు</p> {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>అద్భుతవభవ మక్షిమహోత్సవ ముజ్వలభారతి భూరితరద్యుతి। కాంతినికేతన మిద్ధతమాకృతి చారుతరచ్ఛవి సుందరదీధితి॥</poem>|ref=16}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>మనోహరచ్ఛాయ ముదంచితద్యుతి స్ఫురత్ప్రభాచారు ఘనశ్రియాయుతం సముల్లసత్కాంతి విభావిభాసితం <ref>నియోజ్యు మేవంతు షడక్షరం పదం.</ref>నివేశ్యమిత్థంతు షడక్షరం పదమ్॥</poem>|ref=17}} '''టీ'''. అక్షిమహోత్సవం ― అక్షి = నేత్రములకు, మహోత్సవమ్ = గొప్ప ఉత్సవము. (నయనప్రీతికరమని భావము) మిగిలినది స్పష్టము. {{p|ac|fwb}}సప్తాక్షరములు</p> {{Telugu poem|type=శ్లో.|lines=<poem>జగదఘహరణం నవఘనవరణమ్ భవభయభయదం త్రిభువనకమనమ్। మురహరచరణం త్రినయనశరణమ్ గురుజనభరణం శుభచయకరణమ్॥</poem>|ref=18}} '''టీ'''. స్పష్టము. {{p|ac|fwb}}అష్టాక్షరములు</p> {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>సముల్లసితశోభాడ్యో రోచిర్నిచయ౽రోచితః। చారుచఞ్చత్కలాశాలి కాన్తకాన్తినికేతనమ్॥</poem>|ref=19}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem><ref>వల్గువర్ణవపుర్లక్ష్మీః</ref>వల్గు వల్గద్వపుర్లక్ష్మీ ర్మహామహిమమందిరమ్। ఆభాసంభారసంశోభీ దీప్తిమండలమండితః॥</poem>|ref=20}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem><ref>ప్రభాప్రాప్తావనారశ్రీరుద్యద్ర్విధసమద్యుతిః</ref>ప్రభాప్రాగ్భారసారశ్రీ రుద్యద్ధ్రుద్యతరద్యుతిః। మనోరమతమచ్చాయో విభావైభవశోభితః॥</poem>|ref=21}}<noinclude><references/></noinclude> h6qom8tetxdbyj16nio9n0ksovzx32n 104 223525 578674 577935 2026-09-17T03:18:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీ''' వల్గు...క్ష్మీ ― వల్గు = సుందరముగా, వల్గత్ = బయలువెడలుచున్న, వపుర్లక్ష్మీః = శరీరశోభ గలవాఁడు, మిగిలినవి స్పష్టము. {{p|ac|fwb}}షోడశాద్యనేకాక్షరములు</p> {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>చమత్కారకరస్పారప్రభాప్రాగ్భారభాసురః। మనోరమతమ క్రీడ త్కాంతిమండల మండితః॥</poem>|ref=22}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>మనోహరతరస్ఫూర్జదూర్జస్వలకలోజ్జ్వలః। అత్యద్భుతవపుర్లక్ష్మీక్షోభితక్షితిమండలః॥</poem>|ref=23}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>మనోహారతరోచ్ఛ్రాయకాయచ్ఛాయచయాన్వితః। ప్రీతిస్ఫీతికరప్రేఙ్ఖత్ప్రభాసంహతిసంహితః॥</poem>|ref=24}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>విస్ఫురద్రశ్మినివిస్మేరవిస్మయావిష్టవిష్టపః। నయనానన్దనోద్గామరామణీయకమందిరమ్॥</poem>|ref=25}} '''టీ'''. చమత్కా....ర ― చమత్కారకర = ఆశ్చర్య మొనరించు, స్ఫార = దట్టనైన, ప్రభాప్రాగ్భార = కాంతిపుంజముచేత, భాసురః = వెల్గొందువాడు, మనో...తః = అత్యంతమును ప్రకాశించు కాంతిసమూహముచే అలంకృతుడైనవాడు, మనో...జ్వల = అత్యంతము సుందరముగ ప్రకాశించు సంపూర్ణమగు కళతో తేజరిల్లువాడు, అత్య...మండలః = అత్యంతాశ్చర్యమగు శరీరశోభచే కంపింపచేయబడిన (శత్రువుల) భూమండలము కలవాడు, ప్రీతి...హత = ప్రీతిని వృద్ధి చేయునట్టియు వెలిగ్రక్కునట్టియు కాంతులయొక్క సమూహముచే దృఢమగువాడు, విస్ఫుర...ష్టపః = వ్యాపించెడు రశ్మిప్రకాశముచేత నాశ్చర్యపూర్ణమగులోకములు గలవాడు, నయ...రమ్ = నేత్రానందదాయక మగు నందమునకు స్థానమైనవాడు. చమత్కార అను శ్లోకము మొదలు 4 శ్లోకము లనుష్ఠుప్ వృత్తములు. లక్షణము — పంచమం లఘు సర్వత్ర సప్తమం ద్విచతుర్ధయోః। షష్ఠం గురువిజానీయా త్శేషేష్వనియమోమతః॥ {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>అవనీతలవర్తిదృశా మమృతాంశుస్సమ్పదైకకులగేహమ్। చిత్తాకర్షమహౌషధి రధివాసః కాంతికేతక్యాః॥</poem>|ref=26}}<noinclude><references/></noinclude> pgsnv5uddj1hdr8zxv7bi5eaoyauy0p 578684 578674 2026-09-17T03:41:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 578684 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీ'''. వల్గు...క్ష్మీ ― వల్గు = సుందరముగా, వల్గత్ = బయలువెడలుచున్న, వపుర్లక్ష్మీః = శరీరశోభ గలవాఁడు, మిగిలినవి స్పష్టము. {{p|ac|fwb}}షోడశాద్యనేకాక్షరములు</p> {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>చమత్కారకరస్పారప్రభాప్రాగ్భారభాసురః। మనోరమతమ క్రీడ త్కాంతిమండల మండితః॥</poem>|ref=22}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>మనోహరతరస్ఫూర్జదూర్జస్వలకలోజ్జ్వలః। అత్యద్భుతవపుర్లక్ష్మీక్షోభితక్షితిమండలః॥</poem>|ref=23}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>మనోహారతరోచ్ఛ్రాయకాయచ్ఛాయచయాన్వితః। ప్రీతిస్ఫీతికరప్రేఙ్ఖత్ప్రభాసంహతిసంహితః॥</poem>|ref=24}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>విస్ఫురద్రశ్మినివిస్మేరవిస్మయావిష్టవిష్టపః। నయనానన్దనోద్గామరామణీయకమందిరమ్॥</poem>|ref=25}} '''టీ'''. చమత్కా....ర ― చమత్కారకర = ఆశ్చర్య మొనరించు, స్ఫార = దట్టనైన, ప్రభాప్రాగ్భార = కాంతిపుంజముచేత, భాసురః = వెల్గొందువాడు, మనో...తః = అత్యంతమును ప్రకాశించు కాంతిసమూహముచే అలంకృతుడైనవాడు, మనో...జ్వల = అత్యంతము సుందరముగ ప్రకాశించు సంపూర్ణమగు కళతో తేజరిల్లువాడు, అత్య...మండలః = అత్యంతాశ్చర్యమగు శరీరశోభచే కంపింపచేయబడిన (శత్రువుల) భూమండలము కలవాడు, ప్రీతి...హత = ప్రీతిని వృద్ధి చేయునట్టియు వెలిగ్రక్కునట్టియు కాంతులయొక్క సమూహముచే దృఢమగువాడు, విస్ఫుర...ష్టపః = వ్యాపించెడు రశ్మిప్రకాశముచేత నాశ్చర్యపూర్ణమగులోకములు గలవాడు, నయ...రమ్ = నేత్రానందదాయక మగు నందమునకు స్థానమైనవాడు. చమత్కార అను శ్లోకము మొదలు 4 శ్లోకము లనుష్ఠుప్ వృత్తములు. లక్షణము — పంచమం లఘు సర్వత్ర సప్తమం ద్విచతుర్ధయోః। షష్ఠం గురువిజానీయా త్శేషేష్వనియమోమతః॥ {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>అవనీతలవర్తిదృశా మమృతాంశుస్సమ్పదైకకులగేహమ్। చిత్తాకర్షమహౌషధి రధివాసః కాంతికేతక్యాః॥</poem>|ref=26}}<noinclude><references/></noinclude> d34jtiexmttv0wr6d138tr0o6hbsh5r 104 223526 578682 577936 2026-09-17T03:38:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578682 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీ''' సంప...గేహమ్ = సర్వసంపదలకును ప్రధానమగు కులగృహమువంటివాడు, చిత్తా...ధి = మనస్సును హరించు గొప్పమూలికవంటివాడు. ఇది ఆర్యావృత్తము. లక్షణము ― పాదే ద్వాదశవిషమే మాత్రా శ్చాష్టాదశద్వితీయేహి పంచదశచేత్తురీయే కథితా గాథా తథైవార్యా॥ {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>పరిస్ఫురత్కాన్తిభరప్రచారకః స్వపీడనేనా౽పి పరోపకారకః। సమీపభాజాం హృదయైకహారకః స్వభావసౌందర్యవిశేషభూషకః॥</poem>|ref=27}} '''టీ'''. పరి...కః = ప్రకాశించుచున్న కాంతిసమూహమును వ్యాపింపజేయువాఁడు, స్వపీ...కః ― స్వ = తనకు, పీడనేనాపి = బాధచేత నైనను, పరోపకారకః = పరుల కుపకరించువాడు, సమీ...రకః = ఆశ్రయించువారిహృదయములను ముఖ్యమగు హరించువాడు, స్వభా...షకః = సహజసౌందర్యాతిశయమే భూషణముగా గలవాఁడు. {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>జగత్ప్రమోదోదయదానసజ్జనః శుభౌఘలబ్దప్రబలప్రశంసనః। నియంత్రితానేకమనస్తురంగమః స్థిరీకృతాలోకిక<ref>దృగ్విహంగమః = స్థిరముగా చేయబడిన చూపరులదృష్టి యనుపక్షి కలవాడు</ref>హృద్విహంగమః॥</poem>|ref=28}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>ప్రమోదపాత్రీకృతసర్వభూతలః ప్రతిక్షణాక్షీణగుణోర్మిశీతల। సముల్లసద్దీధితిపుంజమంజులః సమస్తచిత్తోత్సవకృత్స్వభావతః॥</poem>|ref=29}} '''టీ'''. స్థిరీ...గమః = స్థిరముగా చేయబడిన చూపరులయొక్క హృదయమను పక్షి కలవాడు. మిగిలినవి స్పష్టము. పూర్వోక్తములగు పరి .<noinclude><references/></noinclude> s1rnbas0b8yd92gqn2wlagl0mcg9pn5 578685 578682 2026-09-17T03:41:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 578685 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''టీ'''. సంప...గేహమ్ = సర్వసంపదలకును ప్రధానమగు కులగృహమువంటివాడు, చిత్తా...ధి = మనస్సును హరించు గొప్పమూలికవంటివాడు. ఇది ఆర్యావృత్తము. లక్షణము ― పాదే ద్వాదశవిషమే మాత్రా శ్చాష్టాదశద్వితీయేహి పంచదశచేత్తురీయే కథితా గాథా తథైవార్యా॥ {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>పరిస్ఫురత్కాన్తిభరప్రచారకః స్వపీడనేనా౽పి పరోపకారకః। సమీపభాజాం హృదయైకహారకః స్వభావసౌందర్యవిశేషభూషకః॥</poem>|ref=27}} '''టీ'''. పరి...కః = ప్రకాశించుచున్న కాంతిసమూహమును వ్యాపింపజేయువాఁడు, స్వపీ...కః ― స్వ = తనకు, పీడనేనాపి = బాధచేత నైనను, పరోపకారకః = పరుల కుపకరించువాడు, సమీ...రకః = ఆశ్రయించువారిహృదయములను ముఖ్యమగు హరించువాడు, స్వభా...షకః = సహజసౌందర్యాతిశయమే భూషణముగా గలవాఁడు. {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>జగత్ప్రమోదోదయదానసజ్జనః శుభౌఘలబ్దప్రబలప్రశంసనః। నియంత్రితానేకమనస్తురంగమః స్థిరీకృతాలోకిక<ref>దృగ్విహంగమః = స్థిరముగా చేయబడిన చూపరులదృష్టి యనుపక్షి కలవాడు</ref>హృద్విహంగమః॥</poem>|ref=28}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>ప్రమోదపాత్రీకృతసర్వభూతలః ప్రతిక్షణాక్షీణగుణోర్మిశీతల। సముల్లసద్దీధితిపుంజమంజులః సమస్తచిత్తోత్సవకృత్స్వభావతః॥</poem>|ref=29}} '''టీ'''. స్థిరీ...గమః = స్థిరముగా చేయబడిన చూపరులయొక్క హృదయమను పక్షి కలవాడు. మిగిలినవి స్పష్టము. పూర్వోక్తములగు పరి .<noinclude><references/></noinclude> 3smqspn60lxjchfbb7vtp4hymdr1q3f 104 223527 578686 577937 2026-09-17T05:16:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578686 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>స్ఫురత్కాన్తి అనునది మొదలుగాగల మూడుశ్లోకములయొక్కయు ప్రతిపాదాంతమునందలి యక్షరముయొక్క లోపమువలన వృత్తాంతరము లగును. ఉదా. పరిస్ఫురత్కాన్తిభరప్రచారకః అనుచో పాదాంతమందలి ‘క’వర్ణము లోపింపగా “పరిస్ఫురత్కాన్తిభరప్రచారః” అని అగును. టీక స్పష్టము ఇట్లే మూడుశ్లోకములకు నెఱుంగునది. “పరిస్ఫురత్" అనునది మొదలు నీమూడుశ్లోకములును వంశస్థవృత్తములు. లక్షణము. శ్లో॥ “జతౌతువంశస్థమం దీరితంజరౌ” {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>జగత్రయైకాన్త మనోజ్ఞతాభూ రనన్యసాధారణకాన్తికాన్తః। అవ్యాజమాధుర్యసుధానిధానమ్ మనోవిహఙ్గానయనైకపాశః॥</poem>|ref=30}} {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>నిరవద్యసముద్యదుజ్వలస్వగుణశ్రేణి మనోహరాకృతిః। త్రిజగజ్జనచిత్తచిత్రకృ న్నయనానంద సితాభ్రవర్తికా॥</poem>|ref=31}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>అవనీతలవర్తిలోచనా౽మృతవర్తిః ప్రమదైకమందిరమ్। ఘనవిస్మయచిత్రశాలికాహృదయాంభోరుహభానుమండలః॥</poem>|ref=32}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>హృద్యతరద్యుతివారిపయోధిర్లోకవిలోకనశీతమయూఖః। చారుతమాపఘనౌఘనివేశో భూవలయస్థిత విస్మయహేతుః॥</poem>|ref=33}} '''టీ'''. నిరవద్య = అనింద్యమగు, సితాభ్రవర్తికా = కర్పూరవికార మగువత్తి. ఇందు “జగత్రయ” అనునది ఉపేంద్రవజ్రావృత్తము. లక్షణము "ఉపేంద్రవజతజాస్తతోగౌ” “నిరవద్య” అనునదిమొదలు రెండును సుందరీవృత్తములు. లక్షణము. శ్లో॥ అయుజో<noinclude><references/></noinclude> 2w1tvx8jnfehn1nnxl6ro27wla5o2bt 104 223528 578687 577938 2026-09-17T05:49:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 578687 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ర్యదిసౌజగౌయుజోస్సభరాల్గౌ యదిసుందరీతదా". హృద్యతర అనునది దోధకవృత్తము. లక్షణము “దోధక మిచ్ఛతి భత్రితయాద్గౌ” {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>ముఖ్యస్థానీ సమ్పదాం సమ్పదానామ్ లీలాశాలా భావితా భావితానైః। పుంసాం నేత్రక్షేత్రపీయూషవృష్టి ర్విశ్వోద్దామాశ్చర్య హర్యక్షశైలః॥ </poem>|ref=34}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>ఉద్యదుజ్జ్వలగుణౌఘమేదురో రామణీయకవిలాసమందిరమ్। సున్దరావయవసన్నివేశనమ్ కాంతకాంతిభరభాసురాకృతిః॥</poem>|ref=35}} “ముఖ్యస్థానీ” అనునది శాలినీవృత్తము. లక్షణము శ్లో॥ “మాత్ తౌగౌ చేచ్ఛాలినీ వేదలోకైః”. “ఉద్యదుజ్జ్వల" అనునది రథోద్ధతావృత్తము. లక్షణము “రాత్పరైర్నరలగైరథోద్ధతా” {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>గుణమణిప్రకరైకమహోదధిః సకలలోకవిలోచనచంద్రమాః। విలసదుజ్జ్వలకాంతినికేతనమ్ సహృదయౌఘచమత్కృతికారణమ్॥</poem>|ref=36}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>లసదఙ్గరుచిప్రచయేన యుతో నయనౌఘమధువ్రతఫుల్లవనమ్। హృదయాబ్జవిజృంభణతీక్ష్ణకరో ఘనవిస్మయసంపదవాసగృహమ్॥</poem>|ref=37}} '''టీ''' నికేతనమ్ = గృహము, సహృదయౌఘచమత్కృతికారణమ్ = సరసులైనవారియొక్క చమత్కారమునకు కారణమయినవాడు, ఫుల్ల = వికసించిన, హృదయా...కరః = హృదయమనుపద్మము వికసించుటకు సూర్యునివంటివాడు. “గుణమణి” అనునది ద్రుతవిలంబితవృత్తము. లక్షణము<noinclude><references/></noinclude> 56c1lzbiyq2o3myircwclwq3udqvr5n 102 223923 578636 2026-09-16T12:06:39Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{రచయిత |ఇంటిపేరు = కందాళై రాఘవాచార్య |అసలుపేరు = కందాళై రాఘవాచార్య |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కందాళై రాఘవాచార్య |వి...' 578636 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కందాళై రాఘవాచార్య |అసలుపేరు = కందాళై రాఘవాచార్య |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కందాళై రాఘవాచార్య |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/బి. ]] (2017) qix8wolbt906v66veao7m7dyuhp2305 578637 578636 2026-09-16T12:07:37Z Rajasekhar1961 50 578637 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కందాళై |అసలుపేరు = రాఘవాచార్య |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కందాళై రాఘవాచార్య |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/సైబ పరంధాములు]] (2017) rc4c4f7r7x0811181vjyzbkknqfmqe9 578638 578637 2026-09-16T12:08:24Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 578638 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కందాళై |అసలుపేరు = రాఘవాచార్య |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ర |పుట్టిన_యేడు = |గిట్టిన_యేడు = |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = కందాళై రాఘవాచార్య |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/కేశనకుర్తి వీరభద్రాచారి]] * [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/సైబ పరంధాములు]] (2017) al4ifgglsbuyk7wohm73ewb0xv2uz4l 104 223924 578644 2026-09-16T14:20:00Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు - ఓ సాంస్కృతిక ప్రయాణం! ఇది చాలా ఆసక్తిదాయకమైన ప్రయాణం! తెలంగాణ ఉద్యమకాలంలో ప్రారంభమై, రాష్ట్రం అవతరించిన తర్వాత తెలంగాణకు సంబంధించిన కళలు, కళారూపాలు, కళాకారులు, వ...' 578644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>పటం కతలు - ఓ సాంస్కృతిక ప్రయాణం! ఇది చాలా ఆసక్తిదాయకమైన ప్రయాణం! తెలంగాణ ఉద్యమకాలంలో ప్రారంభమై, రాష్ట్రం అవతరించిన తర్వాత తెలంగాణకు సంబంధించిన కళలు, కళారూపాలు, కళాకారులు, వైతాళికులు, చారిత్రక విషయాలు గురించిన చర్చ, పరిశోధన, ప్రచారం అనివార్యం అయింది. అయితే సాంస్కృతికశాఖ పక్షాన ఆ పరిశోధనను, ప్రచారాన్ని విస్తృతం చేయడం, శాస్త్రీయంగా నిర్వహించడం అవసరమైంది. అదే సమయంలో చాలామంది వ్యక్తులు, కళలు, కళాకారులు, చిరస్మరణీయులకు సంబంధించిన వివరాలు దొరకని పరిస్థితి కూడా నెలకొంది. ఈ పరిస్థితిని గమనించిన సాంస్కృతికశాఖ ఈ అంశాలను డేటా బ్యాంక్ లా తయారుచేయడం కోసం రకరకాల ప్రయత్నాలు చేసింది. అవన్నీ అసంపూర్ణంగానే కనిపించాయి. 'ఆకాశవాణి' వంటి జాతీయ ప్రసారసంస్థతో కలిసి ఈ బృహత్ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలని భావించాము. దాన్లోంచే ఆకాశవాణి, హైదరాబాద్ కేంద్రం డైరెక్టర్ శ్రీ ఉదయశంకర్ తో కల్పి ఈ కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టాం. తెలంగాణ అవతరణ నుంచి 'భాషా సాంస్కృతికశాఖ - ఆకాశవాణి' సంయుక్తంగా కొన్ని జానపద, సంగీత ఉత్సవాలను నిర్వహించడం జరిగింది. అవి మంచి విజయాన్ని, ప్రజాదరణను చూరగొన్నాయి. ఆ నేపద్యాన్ని పురస్కరించుకుని 'తెలంగాణ వైభవం' కార్యక్రమాన్ని ఆరంభించాం. అలా ఆకాశవాణిలో 2017, ఏప్రిల్ 2వ తేదినుంచి పూర్తిగా తెలంగాణ కేంద్రీకృతంగా ప్రత్యేక కార్యక్రమాలను రూపొందించి, ప్రసారం చేయాలని నిర్ణయం తీసుకున్నాము. తెలంగాణాకు సంబంధించి ఈ క్రింది అంశాలను కూడా నిర్ధారణ చేసాము. 1. వైతాళికులు/ చిరస్మరణీయులు / తేజోమూర్తులు - వారికి సంబంధించిన జీవిత విశేషాలు, వివిధ రంగాలలోవారు చేసిన కృషి. 2. కళలు - కళారూపాలు - వాటి ప్రత్యేకత 3. పర్యాటక, చారిత్రక ప్రదేశాలు - వాటి విశిష్టత స్థూలంగా ఈ క్యాటగిరీలను నిర్ధారించిన తర్వాత, ఆయా క్యాటగిరీలలోని మౌలికాంశాలను ఎంపిక చేయడానికి, తెలంగాణాకు సంబంధించిన లబ్దప్రతిష్టులైన ప్రముఖులతో కమిటీలను వేసాం. వారితో సుదీర్ఘంగా చర్చలు జరిపి, మేధోమధనం చేసి అంశాలను, వాటిగురించి రాయగలిగిన నిపుణలను కూడా ఎంపిక చేసి, ఆయా అంశాల రచనా బాధ్యతలను వారికి అప్పగించడం జరిగింది. ఇలా వచ్చిన పరిశోధనా పత్రాలను ఆకాశవాణి నుండి ప్రసారం చేయడం ప్రారంభించాం.<noinclude><references/></noinclude> pjpo1o7entdrch4ua4lwp0bphuvs1ry 578645 578644 2026-09-16T14:23:25Z Rajasekhar1961 50 578645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>పటం కతలు - ఓ సాంస్కృతిక ప్రయాణం! ఇది చాలా ఆసక్తిదాయకమైన ప్రయాణం! తెలంగాణ ఉద్యమకాలంలో ప్రారంభమై, రాష్ట్రం అవతరించిన తర్వాత తెలంగాణకు సంబంధించిన కళలు, కళారూపాలు, కళాకారులు, వైతాళికులు, చారిత్రక విషయాలు గురించిన చర్చ, పరిశోధన, ప్రచారం అనివార్యం అయింది. అయితే సాంస్కృతికశాఖ పక్షాన ఆ పరిశోధనను, ప్రచారాన్ని విస్తృతం చేయడం, శాస్త్రీయంగా నిర్వహించడం అవసరమైంది. అదే సమయంలో చాలామంది వ్యక్తులు, కళలు, కళాకారులు, చిరస్మరణీయులకు సంబంధించిన వివరాలు దొరకని పరిస్థితి కూడా నెలకొంది. ఈ పరిస్థితిని గమనించిన సాంస్కృతికశాఖ ఈ అంశాలను డేటా బ్యాంక్ లా తయారుచేయడం కోసం రకరకాల ప్రయత్నాలు చేసింది. అవన్నీ అసంపూర్ణంగానే కనిపించాయి. 'ఆకాశవాణి' వంటి జాతీయ ప్రసారసంస్థతో కలిసి ఈ బృహత్ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలని భావించాము. దాన్లోంచే ఆకాశవాణి, హైదరాబాద్ కేంద్రం డైరెక్టర్ శ్రీ ఉదయశంకర్ తో కల్పి ఈ కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టాం. తెలంగాణ అవతరణ నుంచి 'భాషా సాంస్కృతికశాఖ - ఆకాశవాణి' సంయుక్తంగా కొన్ని జానపద, సంగీత ఉత్సవాలను నిర్వహించడం జరిగింది. అవి మంచి విజయాన్ని, ప్రజాదరణను చూరగొన్నాయి. ఆ నేపద్యాన్ని పురస్కరించుకుని 'తెలంగాణ వైభవం' కార్యక్రమాన్ని ఆరంభించాం. అలా ఆకాశవాణిలో 2017, ఏప్రిల్ 2వ తేదినుంచి పూర్తిగా తెలంగాణ కేంద్రీకృతంగా ప్రత్యేక కార్యక్రమాలను రూపొందించి, ప్రసారం చేయాలని నిర్ణయం తీసుకున్నాము. తెలంగాణాకు సంబంధించి ఈ క్రింది అంశాలను కూడా నిర్ధారణ చేసాము. 1. వైతాళికులు/ చిరస్మరణీయులు / తేజోమూర్తులు - వారికి సంబంధించిన జీవిత విశేషాలు, వివిధ రంగాలలోవారు చేసిన కృషి. 2. కళలు - కళారూపాలు - వాటి ప్రత్యేకత 3. పర్యాటక, చారిత్రక ప్రదేశాలు - వాటి విశిష్టత స్థూలంగా ఈ క్యాటగిరీలను నిర్ధారించిన తర్వాత, ఆయా క్యాటగిరీలలోని మౌలికాంశాలను ఎంపిక చేయడానికి, తెలంగాణాకు సంబంధించిన లబ్దప్రతిష్టులైన ప్రముఖులతో కమిటీలను వేసాం. వారితో సుదీర్ఘంగా చర్చలు జరిపి, మేధోమధనం చేసి అంశాలను, వాటిగురించి రాయగలిగిన నిపుణలను కూడా ఎంపిక చేసి, ఆయా అంశాల రచనా బాధ్యతలను వారికి అప్పగించడం జరిగింది. ఇలా వచ్చిన పరిశోధనా పత్రాలను ఆకాశవాణి నుండి ప్రసారం చేయడం ప్రారంభించాం.<noinclude><references/></noinclude> 3kgwuyn2gz4gddl6dxsxqe0oaiw0ote 104 223925 578646 2026-09-16T14:25:22Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' ఇక పుస్తకం ప్రచురణ బాధ్యతను పూర్తిగా భాషాసాంస్కృతికశాఖ చేపట్టింది. ఒక్కచోట చేర్చి గ్రంథస్థం చేసే మహా యజ్ఞానికి శ్రీకారం చుట్టింది. ఆవిధంగా ఆకాశవాణి హైదరాబాద్ కేంద్రంల...' 578646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> ఇక పుస్తకం ప్రచురణ బాధ్యతను పూర్తిగా భాషాసాంస్కృతికశాఖ చేపట్టింది. ఒక్కచోట చేర్చి గ్రంథస్థం చేసే మహా యజ్ఞానికి శ్రీకారం చుట్టింది. ఆవిధంగా ఆకాశవాణి హైదరాబాద్ కేంద్రంలో 2017 ఏప్రిల్ 2వ తేదీ నుంచి ప్రతిరోజూ ఉదయం గం. 7.15 ని.ల నుండి గం. 7.30 ని.ల వరకు, రైన్బో ఎఫ్.ఎమ్ కేంద్రం నుండి మధ్యాహ్నం 2.45 ని.ల నుండి 3.00 గంటల వరకు (శనివారం మినహాయించి) ప్రసారం చేస్తూనే ఉంటాం. ఈ మొత్తం వ్యవహారాలను ఉదయశంకర్ (డైరెక్టర్) గారి సారధ్యంలో శ్రీమతి అయినంపూడి శ్రీలక్ష్మి, చావలి దేవదాస్, సి.ఎస్. రాంబాబు, ఎన్. విజయరాఘవరెడ్డి బృందం సమర్థవంతంగా రేడియో ప్రసారాలు చేసి తెలంగాణాకు సంబంధించి ప్రజలకు తెలియని ఎన్నెన్నో విషయాలను, విశేషాలను అందించాము. ఇక ఈ రేడియో ప్రసంగాలను పుస్తకంగా ప్రచురించే బాధ్యతను భాషా సాంస్కృతిక శాఖ మొదలు పెట్టి, వాటిని 'ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల'లో ఆవిష్కరించే ప్రణాళికను రూపొందించింది. మొత్తంగా దీనికి సంబంధించి ఆకాశవాణి ప్రసారాల విషయంలోనూ, పుస్తక ప్రచురణ విషయంలోనూ సమన్వయం, నిర్వహణ కూర్పు బాధ్యతలను సమర్ధవంతంగా నిర్వహించినవారు శ్రీమతి అయినంపూడి శ్రీలక్ష్మిగారు. అలా ఈ పుస్తకంలోని ఆయా అంశాలను పరిచయం చేయడంలో, వాటి విశిష్టతలను అద్దం పట్టడంలో రెండు శాఖలు సఫలీకృతం అయ్యాయి. వీటిని రాసిన రచయితలు కూడా ఆయా రంగాలలో లబ్ద ప్రతిష్టులు, విశేష కృషి చేసినవారు కనుక, ఈ పరిశోధనా, పరిశీలనా వ్యాసాలకు సాధికారత కూడా సమకూరిందని భావిస్తున్నాం. అందువల్ల భవిష్యత్లో ఇంకా లోతుగా జరిగే పరిశోధనలకు ఈ గ్రంథం ఒక ఆధార భూమికను, ఒక విశాల అవగాహనను కలిగిస్తుందని కూడా నమ్ముతాము. దాదాపు 18 నెలల నిరంతర కృషి ఫలితంగా వెలువడుతున్న ఈ గ్రంథం ఈ వరుసలో మొదటి సంపుటిగానే భావిస్తూ, మరింత విస్తృత పరిశోధనతో రాబోయే కాలంలో మరిన్ని పుస్తకాలుగా రావాలని దానికి తగిన ప్రయత్నాలను కూడా భాషాసాంస్కృతికశాఖ, ఆకాశవాణి సంయుక్తంగా పూనుకుంటాయని సవినయంగా మనవి చేస్తున్నాము. ఇలా ఎన్నెన్నో వ్యయ ప్రయాసలకోర్చి వెలువడుతున్న ఈ గ్రంథం తెలంగాణా పునర్నిర్మాణ ప్రస్థానంలో, సాంస్కృతిక కళారంగంలో ఓ అపురూప డాక్యుమెంట్ అని చెప్పడంలో ఎలాంటి సందేహంలేదు. ఇలాంటి అపూర్వ గ్రంథం తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా నిర్వహిస్తున్న 'ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు'లో ఆవిష్కృతం కావడం ఆనందంగా భావిస్తున్నాము. - - సంపాదకులు<noinclude><references/></noinclude> pagvhpv6muo66sp3wc5zskomjbgevsc 0 223926 578648 2026-09-16T14:31:33Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = పటం కతలు | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = 2017 | notes = }}' 578648 wikitext text/x-wiki {{header | title = పటం కతలు | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = 2017 | notes = }} ancxzt4jb376m1zi2vg823tkbo2r1zg 578649 578648 2026-09-16T15:07:21Z Rajasekhar1961 50 578649 wikitext text/x-wiki {{header | title = పటం కతలు | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = 2017 | notes = }} <pages index="తెలంగాణతేజోమూర్తులు.pdf" from=394 to=396 /> mkz550kcmlkclmavwrx3aoxpoqo7igi 578650 578649 2026-09-16T15:08:44Z Rajasekhar1961 50 578650 wikitext text/x-wiki {{header | title = పటం కతలు | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=1 to=17 /> 3hafyk903m4fiobdg5osaz8wlzgfjvb 578667 578650 2026-09-17T02:51:48Z Rajasekhar1961 50 578667 wikitext text/x-wiki {{header | title = పటం కతలు | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=1 to=1 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=2 to=3 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=4 to=17 /> dvk0y6ueev46lbsfj3vb59yysu995rj 578668 578667 2026-09-17T02:53:19Z Rajasekhar1961 50 578668 wikitext text/x-wiki {{header | title = పటం కతలు | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=1 to=1 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=2 to=3 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=4 to=7 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=8 to=17 /> ljndjjte3mvq674txe4lq17dn3jcfj1 578669 578668 2026-09-17T02:54:38Z Rajasekhar1961 50 578669 wikitext text/x-wiki {{header | title = పటం కతలు | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=1 to=1 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=2 to=3 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=4 to=7 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=8 to=9 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=10 to=17 /> 1otmxkz099oagmt8z6f8uo3jc4v1qxs 578670 578669 2026-09-17T02:55:34Z Rajasekhar1961 50 578670 wikitext text/x-wiki {{header | title = పటం కతలు | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=1 to=1 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=2 to=3 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=4 to=7 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=8 to=9 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=10 to=15 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=16 to=17 /> ozgy6rmgo01qvt1bsyds5bcoyp3ndqu 578671 578670 2026-09-17T03:01:13Z Rajasekhar1961 50 578671 wikitext text/x-wiki {{header | title = పటం కతలు | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=1 to=1 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=2 to=3 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=4 to=7 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=8 to=9 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=10 to=15 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=16 to=17 /> {{CC-BY-SA-4.0}} 5ycgdff9901tz14itccbgwhzosv1zmu 3 223927 578692 2026-09-17T06:46:07Z Rajasekhar1961 50 /* స్వాగతం */ కొత్త విభాగం 578692 wikitext text/x-wiki {{స్వాగతం}} [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:46, 17 సెప్టెంబరు 2026 (UTC) gwaychvmg5jqbii3h3krvanv67idbwl 104 223928 578694 2026-09-17T06:54:57Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '{{p|fs150|ac}}ఇదీ పటం కతల వరుస…</p> {{TOC begin|max-width=35em}} {{TOC row 1-1-1-1 | 1. |[[పటం కతలు/పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు|పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు]]| డా. గడ్డం వెంకన్న|1}}' 578694 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}ఇదీ పటం కతల వరుస…</p> {{TOC begin|max-width=35em}} {{TOC row 1-1-1-1 | 1. |[[పటం కతలు/పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు|పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు]]| డా. గడ్డం వెంకన్న|1}}<noinclude><references/></noinclude> 0i6m0ulf4cdgp1kgl492pbhl252w4ym 578695 578694 2026-09-17T07:02:58Z Rajasekhar1961 50 578695 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}ఇదీ పటం కతల వరుస…</p> {{TOC begin|max-width=35em}} {{TOC row 1-1-1-1 | 1. |[[పటం కతలు/పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు|పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు]]| డా. గడ్డం వెంకన్న|1}} {{TOC row 1-1-1-1 | 2.ఎ.|[[పటం కతలు/అద్దపు పటం కత|అద్దపు పటం కత (నాయి బ్రాహ్మణ పురాణం)]]| డా. అన్నావఝ్ఝల మల్లికార్జున్|17}} {{TOC row 1-1-1-1 | 2.బి.|[[పటం కతలు/నాయీ పటం కత|నాయీ పటం కత]]| కట్టా ప్రతిభా గౌడ్|23}}<noinclude><references/></noinclude> 49yd32m83e7hdq7embc5sxu2au5caq4 578710 578695 2026-09-17T07:23:34Z Rajasekhar1961 50 578710 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}ఇదీ పటం కతల వరుస…</p> {{TOC begin|max-width=35em}} {{TOC row 1-1-1-1 | 1. |[[పటం కతలు/పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు|పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు]]| డా. గడ్డం వెంకన్న|1}} {{TOC row 1-1-1-1 | 2.ఎ.|[[పటం కతలు/అద్దపు పటం కత|అద్దపు పటం కత (నాయి బ్రాహ్మణ పురాణం)]]| డా. అన్నావఝ్ఝల మల్లికార్జున్|17}} {{TOC row 1-1-1-1 | 2.బి.|[[పటం కతలు/నాయీ పటం కత|నాయీ పటం కత]]| కట్టా ప్రతిభా గౌడ్|23}} {{TOC row 1-1-1-1 | 3.|[[పటం కతలు/ఏనూటి పటం కత|ఏనూటి పటం కత (గౌడ పురాణం)]]| డా. బాసని సురేష్|31}} {{TOC row 1-1-1-1 | 4.|[[పటం కతలు/నాయీ పటం కత|నాయీ పటం కత]]| కట్టా ప్రతిభా గౌడ్|23}}<noinclude><references/></noinclude> 2c7vzqbiud43i3vpohrk23vdfnaitvg 578711 578710 2026-09-17T07:25:04Z Rajasekhar1961 50 578711 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}ఇదీ పటం కతల వరుస…</p> {{TOC begin|max-width=35em}} {{TOC row 1-1-1-1 | 1. |[[పటం కతలు/పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు|పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు]]| డా. గడ్డం వెంకన్న|1}} {{TOC row 1-1-1-1 | 2.ఎ.|[[పటం కతలు/అద్దపు పటం కత|అద్దపు పటం కత (నాయి బ్రాహ్మణ పురాణం)]]| డా. అన్నావఝ్ఝల మల్లికార్జున్|17}} {{TOC row 1-1-1-1 | 2.బి.|[[పటం కతలు/నాయీ పటం కత|నాయీ పటం కత]]| కట్టా ప్రతిభా గౌడ్|23}} {{TOC row 1-1-1-1 | 3.|[[పటం కతలు/ఏనూటి పటం కత|ఏనూటి పటం కత (గౌడ పురాణం)]]| డా. బాసని సురేష్|31}} {{TOC row 1-1-1-1 | 4.|[[పటం కతలు/డక్కలి పటం కత|డక్కలి పటం కత (జాంబ పురాణం)]]| డా. గూడూరు మనోజ|41}}<noinclude><references/></noinclude> avopv4g31bc8mnhxll3y7bcq7qsw9lp 578713 578711 2026-09-17T07:36:17Z Rajasekhar1961 50 578713 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}ఇదీ పటం కతల వరుస…</p> {{TOC begin|max-width=35em}} {{TOC row 1-1-1-1 | 1. |[[పటం కతలు/పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు|పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు]]| డా. గడ్డం వెంకన్న|1}} {{TOC row 1-1-1-1 | 2.ఎ.|[[పటం కతలు/అద్దపు పటం కత|అద్దపు పటం కత (నాయి బ్రాహ్మణ పురాణం)]]| డా. అన్నావఝ్ఝల మల్లికార్జున్|17}} {{TOC row 1-1-1-1 | 2.బి.|[[పటం కతలు/నాయీ పటం కత|నాయీ పటం కత]]| కట్టా ప్రతిభా గౌడ్|23}} {{TOC row 1-1-1-1 | 3.|[[పటం కతలు/ఏనూటి పటం కత|ఏనూటి పటం కత (గౌడ పురాణం)]]| డా. బాసని సురేష్|31}} {{TOC row 1-1-1-1 | 4.|[[పటం కతలు/డక్కలి పటం కత|డక్కలి పటం కత (జాంబ పురాణం)]]| డా. గూడూరు మనోజ|41}} {{TOC row 1-1-1-1 | 5.|[[పటం కతలు/గౌడ జట్టీల పటం కత|గౌడ జట్టీల పటం కత (గౌడ పురాణం)]]| డా. గడ్డం వెంకన్న|49}} {{TOC row 1-1-1-1 | 6.|[[పటం కతలు/గుఱ్ఱపు పటం కత|గుఱ్ఱపు పటం కత (మాలచెన్నయ్య పురాణం)]]| అబ్బు గోపాల్ రెడ్డి|59}} {{TOC row 1-1-1-1 | 7.|[[పటం కతలు/కాకిపడిగెల పటం కత|కాకిపడిగెల పటం కత (పాండవుల కతలు)]]| డా. గడ్డం వెంకన్న|69}} {{TOC row 1-1-1-1 | 8.|[[పటం కతలు/కొమ్ము పటం కత|కొమ్ము పటం కత (కాటమరాజు యాదవ కతలు)]]| డా. భట్టు రమేష్|79}} {{TOC row 1-1-1-1 | 9.|[[పటం కతలు/కొర్రాజుల పటం కత|కొర్రాజుల పటం కత (పద్మనాయక పురాణం)]]| అడ్లూరి శివప్రసాద్|85}} {{TOC row 1-1-1-1 | 10.|[[పటం కతలు/కోయ పటం కత|కోయ పటం కత (కోయ పురాణం)]]| కట్టా ప్రతిభా గౌడ్|95}} {{TOC row 1-1-1-1 | 11.|[[పటం కతలు/కూనపులి పటం కత|కూనపులి పటం కత (మార్కండేయ పురాణం)]]| డా. బాసని సురేష్|101}}<noinclude><references/></noinclude> rm8yu5p2cggkxaidxgibjk77phgl0iq 0 223929 578696 2026-09-17T07:05:02Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = పటం కతలు | author = | translator = | section = 1. పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు | previous = [[../]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=18 to=34 />' 578696 wikitext text/x-wiki {{header | title = పటం కతలు | author = | translator = | section = 1. పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు | previous = [[../]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=18 to=34 /> o1iw4xfn4ajvd73x5qxa0g8ojt3bb9i 578697 578696 2026-09-17T07:06:02Z Rajasekhar1961 50 578697 wikitext text/x-wiki {{header | title = పటం కతలు | author = గడ్డం వెంకన్న | translator = | section = 1. పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు | previous = [[../]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=18 to=33 /> pzij13jt459sp8t120vswukt6f12zi1 578709 578697 2026-09-17T07:20:00Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:పటం కతలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 578709 wikitext text/x-wiki {{header | title = పటం కతలు | author = గడ్డం వెంకన్న | translator = | section = 1. పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు | previous = [[../]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=18 to=33 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] 6mz8nb2g8kkqldxpuv00cc8sqitjww8 0 223930 578699 2026-09-17T07:11:04Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[./] | author = గడ్డం వెంకన్న | translator = | section = 2. అద్దపు పటం కత | previous = [[../పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=34 to=40 />' 578699 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[./] | author = గడ్డం వెంకన్న | translator = | section = 2. అద్దపు పటం కత | previous = [[../పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=34 to=40 /> heioy2i99q4l8r0tehfn6lhq6n9ra31 578700 578699 2026-09-17T07:11:27Z Rajasekhar1961 50 578700 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[./]] | author = గడ్డం వెంకన్న | translator = | section = 2. అద్దపు పటం కత | previous = [[../పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=34 to=40 /> edeyykii23nhvatvvq47g1nw08rd0wi 578701 578700 2026-09-17T07:11:50Z Rajasekhar1961 50 578701 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 2. అద్దపు పటం కత | previous = [[../పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=34 to=40 /> fmqyir0eji44k2fdazjru01h9b6rg0o 578702 578701 2026-09-17T07:12:55Z Rajasekhar1961 50 578702 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = అన్నావఝుల మల్లికార్జున్ | translator = | section = 2.ఎ. అద్దపు పటం కత | previous = [[../పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=34 to=39 /> hh9508d23wl85nhuebs71jpw2rvidp3 578708 578702 2026-09-17T07:19:25Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:పటం కతలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 578708 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = అన్నావఝుల మల్లికార్జున్ | translator = | section = 2.ఎ. అద్దపు పటం కత | previous = [[../పటం కతలకు ఆధారాలు-నకాశీ చిత్రాలు/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=34 to=39 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] nvdftl99khuoh0j2z8979cg7lplh0am 0 223931 578703 2026-09-17T07:15:49Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 2.బి. నాయీ పటం కత | previous = [[../అద్దపు పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=40 to=48 />' 578703 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 2.బి. నాయీ పటం కత | previous = [[../అద్దపు పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=40 to=48 /> awdneda5ov44bmppum8sj60u35x3h40 578704 578703 2026-09-17T07:17:16Z Rajasekhar1961 50 578704 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = కట్టా ప్రతిభా గౌడ్ | translator = | section = 2.బి. నాయీ పటం కత | previous = [[../అద్దపు పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=40 to=47 /> oqhmfpjyf9oki91i2gtyagb15ohw72d 578705 578704 2026-09-17T07:18:17Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:పటం కతలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 578705 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = కట్టా ప్రతిభా గౌడ్ | translator = | section = 2.బి. నాయీ పటం కత | previous = [[../అద్దపు పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=40 to=47 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] 3xbhzssl5q6yeykyfgux6oyweic0vsp 14 223932 578706 2026-09-17T07:18:43Z Rajasekhar1961 50 ఖాళీ పేజీని సృష్టించారు 578706 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 578707 578706 2026-09-17T07:18:59Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:కథలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 578707 wikitext text/x-wiki [[వర్గం:కథలు]] rezy0r4iflh5b2vmxrmidw34c515evz 104 223933 578714 2026-09-17T07:42:21Z Rajasekhar1961 50 /* సమస్యాత్మకం */ 578714 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Rajasekhar1961" /></noinclude> {{TOC row 1-1-1-1 | 12.|[[పటం కతలు/మందెచ్చుల పటం కత|మందెచ్చుల పటం కత (యాదవ కతలు)]]| డా. శ్రీమంతుల దామోదర్|109}} {{TOC row 1-1-1-1 | 13.|[[పటం కతలు/మాసయ్య పటం కత|మాసయ్య పటం కత (వండేలు పురాణం)]]| డా. చూరేపల్లి రవికుమార్|117}} {{TOC row 1-1-1-1 | 14.|[[పటం కతలు/పెక్కర్ల పటం కత|పెక్కర్ల పటం కత (గుండ బ్రహ్మయ్య పురాణం)]]| నేతి మాధవి|125}} {{TOC row 1-1-1-1 | 15.|[[పటం కతలు/పూజరి పటం కత|పూజరి పటం కత (పాండవుల కత)]]| అడ్లూరి శివప్రసాద్|131}} {{TOC row 1-1-1-1 | 16.|[[పటం కతలు/తెరచీరల పటం కత|తెరచీరల పటం కత (యాదవ కతలు)]]| నేతి మాధవి|139}}<noinclude><references/></noinclude> 1vpi9jq78611848ijxhuig2gzupyqfm 578715 578714 2026-09-17T07:44:20Z Rajasekhar1961 50 578715 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>{{TOC begin|max-width=35em}} {{TOC row 1-1-1-1 | 12.|[[పటం కతలు/మందెచ్చుల పటం కత|మందెచ్చుల పటం కత (యాదవ కతలు)]]| డా. శ్రీమంతుల దామోదర్|109}} {{TOC row 1-1-1-1 | 13.|[[పటం కతలు/మాసయ్య పటం కత|మాసయ్య పటం కత (వండేలు పురాణం)]]| డా. చూరేపల్లి రవికుమార్|117}} {{TOC row 1-1-1-1 | 14.|[[పటం కతలు/పెక్కర్ల పటం కత|పెక్కర్ల పటం కత (గుండ బ్రహ్మయ్య పురాణం)]]| నేతి మాధవి|125}} {{TOC row 1-1-1-1 | 15.|[[పటం కతలు/పూజరి పటం కత|పూజరి పటం కత (పాండవుల కత)]]| అడ్లూరి శివప్రసాద్|131}} {{TOC row 1-1-1-1 | 16.|[[పటం కతలు/తెరచీరల పటం కత|తెరచీరల పటం కత (యాదవ కతలు)]]| నేతి మాధవి|139}}<noinclude><references/></noinclude> oet84bivpu29pqtwnfuhiwv4agceiss 0 223934 578716 2026-09-17T07:53:13Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 3. ఏనూటి పటం | previous = [[../నాయీ పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=48 to=57 /> [[వర్గం:పటం కతలు]]' 578716 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 3. ఏనూటి పటం | previous = [[../నాయీ పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=48 to=57 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] acu7bzq159tu4x7mehnxino0xrucvlk 578717 578716 2026-09-17T07:53:29Z Rajasekhar1961 50 578717 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 3. ఏనూటి పటం కత | previous = [[../నాయీ పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=48 to=57 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] 826uxlxi08tjodpqa4h05qhn5q5snxf 578718 578717 2026-09-17T07:54:31Z Rajasekhar1961 50 578718 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = బాసని సురేష్ | translator = | section = 3. ఏనూటి పటం కత | previous = [[../నాయీ పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=48 to=57 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] iy8xnvdiyrmvp896whbd2wa84o1kfws 0 223935 578720 2026-09-17T07:59:35Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 4. డక్కలి పటం కత | previous = [[../ఏనూటి పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=58 to=66 /> [[వర్గం:పటం కతలు]]' 578720 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 4. డక్కలి పటం కత | previous = [[../ఏనూటి పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=58 to=66 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] oupo2myhko32xldcv9ekseak5wq9uic 578721 578720 2026-09-17T08:00:48Z Rajasekhar1961 50 578721 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = గూడూరు మనోజ | translator = | section = 4. డక్కలి పటం కత | previous = [[../ఏనూటి పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=58 to=65 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] duq12umonveb6xeop9b912ppsuara1g 0 223936 578722 2026-09-17T08:02:07Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 5. గౌడ జట్టీల పటం కత | previous = [[../డక్కలి పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=66 to=76 /> [[వర్గం:పటం కతలు]]' 578722 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 5. గౌడ జట్టీల పటం కత | previous = [[../డక్కలి పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=66 to=76 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] psr0lcx4euw7gf5hqbe05pacqxzinhs 578723 578722 2026-09-17T08:03:12Z Rajasekhar1961 50 578723 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = గడ్డం వెంకన్న | translator = | section = 5. గౌడ జట్టీల పటం కత | previous = [[../డక్కలి పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=66 to=75 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] 9edji5ozl3zc78k07pjlm2750b341a5 14 223937 578724 2026-09-17T08:06:23Z Rajasekhar1961 50 ఖాళీ పేజీని సృష్టించారు 578724 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 578725 578724 2026-09-17T08:06:37Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:2022]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 578725 wikitext text/x-wiki [[వర్గం:2022]] q71ucs0i8ywr67wjzwhlldnirwcpzzj 0 223938 578727 2026-09-17T09:44:31Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 6. గుఱ్ఱపు పటం కత | previous = [[../గౌడ జట్టీల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=76 to=85 /> [[వర్గం:పటం కతలు]]' 578727 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 6. గుఱ్ఱపు పటం కత | previous = [[../గౌడ జట్టీల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=76 to=85 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] 16b88gvrrzc10nv8gcdrov99kb65y0k 578728 578727 2026-09-17T09:45:18Z Rajasekhar1961 50 578728 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = అబ్బు గోపాల్ రెడ్డి | translator = | section = 6. గుఱ్ఱపు పటం కత | previous = [[../గౌడ జట్టీల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=76 to=85 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] ehb17u0rw9sagojo6thz17emvrtj4tf 0 223939 578729 2026-09-17T09:47:58Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = అబ్బు గోపాల్ రెడ్డి | translator = | section = 7. కాకిపడిగెల పటం కత | previous = [[../గుఱ్ఱపు పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=86 to=96 /> [[వర్గం:పటం కతలు]]' 578729 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = అబ్బు గోపాల్ రెడ్డి | translator = | section = 7. కాకిపడిగెల పటం కత | previous = [[../గుఱ్ఱపు పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=86 to=96 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] nk008egqkdnf7a4y78whssiizo4tt1s 578730 578729 2026-09-17T09:48:41Z Rajasekhar1961 50 578730 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = అబ్బు గోపాల్ రెడ్డి | translator = | section = 7. కాకిపడిగెల పటం కత | previous = [[../గుఱ్ఱపు పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=86 to=95 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] sy1l59a847myycac5b9qy9wdnq548zi 0 223940 578731 2026-09-17T09:50:45Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 8. | previous = [[../కాకిపడిగెల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=96 to=105 /> [[వర్గం:పటం కతలు]]' 578731 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 8. | previous = [[../కాకిపడిగెల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=96 to=105 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] 8yzt8z4nls3cghq1jwnl4jv4w8jigr5 578732 578731 2026-09-17T09:51:57Z Rajasekhar1961 50 578732 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = భట్టు రమేష్ | translator = | section = 8. కొమ్ము పటం కత | previous = [[../కాకిపడిగెల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=96 to=101 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] 8rpqab021lm02is0frj72w54n7tsx4r 0 223941 578733 2026-09-17T09:54:20Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 9. కొర్రాజుల పటం కత | previous = [[../కొమ్ము పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=102 to=111 /> [[వర్గం:పటం కతలు]]' 578733 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 9. కొర్రాజుల పటం కత | previous = [[../కొమ్ము పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=102 to=111 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] cemg5nnq5511yuwtlb9c75w5mp1iw4s 578734 578733 2026-09-17T09:55:05Z Rajasekhar1961 50 578734 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = అడ్లూరి శివప్రసాద్ | translator = | section = 9. కొర్రాజుల పటం కత | previous = [[../కొమ్ము పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=102 to=111 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] axzeeeaq1q48rsu097r25jem6g53lfu 0 223942 578735 2026-09-17T10:00:16Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 10. కోయ పటం కత | previous = [[../కొర్రాజుల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=112 to=117 /> [[వర్గం:పటం కతలు]]' 578735 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 10. కోయ పటం కత | previous = [[../కొర్రాజుల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=112 to=117 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] ejghr5pb5rqz5jyqbsdahp6bcoo217d 578736 578735 2026-09-17T10:01:27Z Rajasekhar1961 50 578736 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = కట్టా ప్రతిభా గౌడ్ | translator = | section = 10. కోయ పటం కత | previous = [[../కొర్రాజుల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=112 to=117 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] eif6jgjqzlry3pc3i15dgsz81nrq3ty 0 223943 578737 2026-09-17T10:03:31Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 11. కూనపులి పటం కతన | previous = [[../కోయ పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=118 to=127 /> [[వర్గం:పటం కతలు]]' 578737 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 11. కూనపులి పటం కతన | previous = [[../కోయ పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=118 to=127 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] aq8t95wryqknfidg79v20b4zckwzxxb 578738 578737 2026-09-17T10:04:10Z Rajasekhar1961 50 578738 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 11. కూనపులి పటం కతన | previous = [[../కోయ పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=118 to=125 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] nlaldymwvlupcc33uqqenx75yono2ne 578739 578738 2026-09-17T10:04:52Z Rajasekhar1961 50 578739 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = బాసని సురేష్ | translator = | section = 11. కూనపులి పటం కతన | previous = [[../కోయ పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=118 to=125 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] lltj96qq9wlvjerg4rd8lehnh2kera3 0 223944 578740 2026-09-17T10:06:34Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 12. మందెచ్చుల పటం కత | previous = [[../కూనపులి పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=126 to=134 /> [[వర్గం:పటం కతలు]]' 578740 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 12. మందెచ్చుల పటం కత | previous = [[../కూనపులి పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=126 to=134 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] bivz9j2n736bdz20ejlplvk3vfovdjo 578741 578740 2026-09-17T10:08:20Z Rajasekhar1961 50 578741 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = శ్రీమంతుల దామోదర్ | translator = | section = 12. మందెచ్చుల పటం కత | previous = [[../కూనపులి పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=126 to=133 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] 8ebq9t7tj872ikp3seebkdbcsizmz52 0 223945 578742 2026-09-17T10:09:59Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 13. | previous = [[../మందెచ్చుల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=134 to=140 /> [[వర్గం:పటం కతలు]]' 578742 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 13. | previous = [[../మందెచ్చుల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=134 to=140 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] hxb5l4zymy4tc53b83toh5i963wnhlc 578743 578742 2026-09-17T10:10:47Z Rajasekhar1961 50 578743 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 13. | previous = [[../మందెచ్చుల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=134 to=141 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] ex07qaeacogl34n7kd2yuogxmwrtay5 578744 578743 2026-09-17T10:11:48Z Rajasekhar1961 50 578744 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = చూరేపల్లి రవికుమార్ | translator = | section = 13. మాసయ్య పటం కత | previous = [[../మందెచ్చుల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=134 to=141 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] t5qz25g0l87sy3f8gami4n9o6nj8tza 0 223946 578745 2026-09-17T10:13:12Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 14. | previous = [[../మాసయ్య పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=142 to=147 /> [[వర్గం:పటం కతలు]]' 578745 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 14. | previous = [[../మాసయ్య పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=142 to=147 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] ipderbgr9yyvyk8zmm09yvwpmux8c01 578747 578745 2026-09-17T10:14:01Z Rajasekhar1961 50 578747 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = నేతి మాధవి | translator = | section = 14. పెక్కర్ల పటం కత | previous = [[../మాసయ్య పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=142 to=147 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] j2y2rx1c20lyjcbrypytju99woz4ed8 0 223947 578753 2026-09-17T11:09:16Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 15. పూజరి పటం కత | previous = [[../పెక్కర్ల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=148 to=157 /> [[వర్గం:పటం కతలు]]' 578753 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 15. పూజరి పటం కత | previous = [[../పెక్కర్ల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=148 to=157 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] 4zjw80uusifygq0jjrazritu4d1m3sr 578754 578753 2026-09-17T11:28:36Z Rajasekhar1961 50 578754 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = అడ్లూరి శివప్రసాద్ | translator = | section = 15. పూజరి పటం కత | previous = [[../పెక్కర్ల పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=148 to=155 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] 6mfl8eypjje6epm01fm576mugt8hbnh 0 223948 578755 2026-09-17T11:42:31Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 16. తెరచీరల పటం కత | previous = [[../పూజరి పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=156 to=159 /> [[వర్గం:పటం కతలు]]' 578755 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 16. తెరచీరల పటం కత | previous = [[../పూజరి పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=156 to=159 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] 61bsf9nipsx6qv7dgvozpb3e4bn7et3 578756 578755 2026-09-17T11:53:49Z Rajasekhar1961 50 578756 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = | translator = | section = 16. తెరచీరల పటం కత | previous = [[../పూజరి పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=156 to=161 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] bc13kqu6efuy22hyaoddhwq97rd4c4u 578757 578756 2026-09-17T11:54:18Z Rajasekhar1961 50 578757 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[../]] | author = నేతి మాధవి | translator = | section = 16. తెరచీరల పటం కత | previous = [[../పూజరి పటం కత/]] | next = [[../]] | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=156 to=161 /> [[వర్గం:పటం కతలు]] o8j9b9rrau2h1u6xqyy0286ybem29kk