వికీసోర్స్ tewikisource https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ వికీసోర్స్ వికీసోర్స్ చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ ద్వారము ద్వారము చర్చ రచయిత రచయిత చర్చ పుట పుట చర్చ సూచిక సూచిక చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 0 17062 580685 277654 2026-09-20T12:16:59Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:21వ శతాబ్దపు రచనలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 580685 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[నా కలం - నా గళం]] | రచయిత = తుర్లపాటి కుటుంబరావు | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి =[[నా కలం - నా గళం/తొలిపేజీలు|తొలిపేజీలు]] | వివరములు = [[నా కలం - నా గళం/‌విషయసూచిక|విషయసూచిక]],{{featured download|pagename=నా కలం - నా గళం}} |సంవత్సరం=2012 |cover=Naa_Kalam_-_Naa_Galam.pdf/1 }} <pages index="Naa_Kalam_-_Naa_Galam.pdf" from=1 to=1 /> ==పూర్తి విషయసూచిక== {{:నా కలం - నా గళం/‌విషయసూచిక}} {{:చర్చ:నా కలం - నా గళం/ఈ-ప్రతి (Epub) కూర్పు పరిచయం}} {{CC-BY-SA-3.0}} [[వర్గం:ఆత్మకథ]] [[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]] [[వర్గం:విశేష గ్రంథాలు]] [[వర్గం:UDC 929]] [[వర్గం:UDC 82-94]] [[వర్గం:21వ శతాబ్దపు రచనలు]] 716ifc8myxnlzs1ijruvcdv5ig3k9gi 0 20621 581026 247901 2026-09-21T08:10:39Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:12వ శతాబ్దపు రచనలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 581026 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[లీలావతీ గణితము]] | రచయిత = భాస్కరాచార్యుడు | అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం | ముందరి = | తదుపరి =[[/భూమిక|/భూమిక]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1936 }} <pages index="Lilavatiganitamu00bhassher.pdf" from=8 to=8 /> ==ఇతర మూల ప్రతులు== *[https://archive.org/details/lilavatiganitamu00bhassher అర్కీవ్.ఆర్గ్ లో ప్రతి] {{PD-old}} [[వర్గం:12వ శతాబ్దపు రచనలు]] r0vgnnbf05q0qxilfdr6g7w1govuxbk 0 61240 580687 252398 2026-09-20T12:24:03Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:21వ శతాబ్దపు రచనలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 580687 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[ఆనందం మనిషైనవాడు]] | రచయిత = |అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=2014 }} <pages index="Anandam Manishainavadu.pdf" from=1 to=2 /> {{page break|label=}} <pages index="Anandam Manishainavadu.pdf" from=3 to=3 /> {{page break|label=}} <pages index="Anandam Manishainavadu.pdf" from=4 to=4 /> {{page break|label=}} <pages index="Anandam Manishainavadu.pdf" from=5 to=7 /> {{page break|label=}} <pages index="Anandam Manishainavadu.pdf" from=8 to=11 /> {{page break|label=}} <pages index="Anandam Manishainavadu.pdf" from=12 to=12 /> {{CC-BY-SA-4.0}} [[వర్గం:జీవితచరిత్రలు]] [[వర్గం:21వ శతాబ్దపు రచనలు]] 42kytv6yv7nxdaeu4crcqy03rnffumo 106 89147 580711 472181 2026-09-21T02:10:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 580711 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[సింహగిరి వచనములు]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:కృష్ణమాచార్యుడు|కృష్ణమాచార్యుడు]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=శ్రీ సింహాచల దేవస్థానము |చిరునామా=విశాఖపట్నం |సంవత్సరం=1988 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=2 |పురోగతి=V |పుటలు=<pagelist 1=ప్రవి 2=ముఖచిత్రం 3=విసూ 4=నివేదనం 5=- 6=1 70=1 126=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు={{:పుట:Sinhagiri-Vachanamulu.pdf/3}} |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} k5ki4j4pziolytgjs75whztht4oftls 104 98070 581033 326555 2026-09-21T10:42:32Z Demoaco 7542 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 581033 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Demoaco" /></noinclude>________________ (29) “ఉత్పాదన" అనగా ఏదేని ఆవరణలకు సరఫరా చేయుట కొరకు లేక అట్లు సరఫరా చేయుటకు వీలుగా ఉన్న ఉత్పాదన స్టేషను నుండి విద్యుచ్ఛక్తిని ఉత్పత్తి చేయుట అని అర్ధము; (30) "ఉత్పాదన 'స్టేషను" లేక " స్టేషను" అనగా, ఏదేని భవనము మరియు " , స్టెప్-అప్ - ట్రాన్సఫార్మరు, స్విచ్ గేర్, స్విచ్ యార్డ్, కేబుళ్లు లేక అందునిమిత్తము వినియోగించిన ఇతర అనుబంధ సాధన సామాగ్రి, ఏదేని ఉన్నచో, వాటితో కూడిన మరియు అది ఉన్నట్టి స్థలముతో కూడిన ప్లాంటుతో సహా విద్యుత్ ఉత్పాదన కొరకైన ఏదేని స్టేషను అని అర్థము. ఉత్పాదన స్టేషనులో పనిచేయుచున్న సిబ్బంది నివాసము కొరకు వినియోగించిన ఏదేని భవనముతో సహా విద్యుచ్ఛక్తి ఉత్పాదన స్టేషను అని అర్థము మరియు జలశక్తి ద్వారా విద్యుచ్ఛక్తి ఉత్పాదన చేసిన యెడల, ఇందులో పెన్ స్టాక్స, హెడ్ అండ్ టేల్ పనులు, మెయిన్ మరియు రెగ్యులేటింగ్ జలాశయములు, ఆనకట్టలు మరియు ఇతర హైడ్రాలిక్, పనులు చేరిఉండును. అయితే ఇందులో ఎట్టి సందర్భములోను, విద్యుత్ సబ్ స్టేషను చేరి ఉండదు; (31) "ప్రభుత్వ కంపెనీ” అను పదబంధము కంపెనీల చట్టము, 1956లోని 617వ పరిచ్ఛేదములో దానికి ఈయబడిన అర్థము నే కలిగి యుండును; (32) "గ్రిడ్' అనగా అంతర్గతంగా జోడించిన ప్రసార లైన్లు, సబ్-స్టేషను మరియు ఉత్పాదన ప్లాంట్ల ప్రధాన హైవోల్టేజీ ఆధార వ్యవస్థ అని అర్థము; (33) "గ్రిడ్ కోడ్" అనగా 79వ పరిచ్ఛేదములోని ఉప పరిచ్చేదము (1) యొక్క ఖండము (హెచ్ క్రింద కేంద్ర కమీషనుచే నిర్దిష్ట పరచబడిన గ్రిడ్ కోడ్ అని అర్థము; (34) "గ్రిడ్ ప్రమాణములు" అనగా ప్రాధికార సంస్థ చే 73వ పరిచ్చేదము యొక్క ఈ ఖండము (డి) క్రింద నిర్దిష్టపరచబడిన గ్రిడ్ ప్రమాణములు అని అర్థము: (35) "హైవోల్టేజి లైను" అనగా ప్రాధికార సంస్థ చే ఆయా సమయము లందు నిర్దిష్ట పరచబడునట్టి విద్యుత్ లైను లేక నామ మాత్రపు వోల్టేజి గల కేబులు అని అర్థము (36) "అంతర్ రాజ్య ప్రసార వ్యవస్థ " అను పదబంధ పరిధిలో, (i) ఒక రాజ్య క్షేత్రము నుండి మరియొక రాజ్య క్షేత్రమునకు ప్రధాన ప్రసార లైను ద్వారా విద్యుచ్ఛక్తి సరఫరా కొరకైన ఏదేని వ్యవస్థ; (ii) మధ్యలోనున్న రాజ్య క్షేత్రములో ఒకప్రక్క నుండి మరియొక ప్రక్కకు దానితో పాటు రాజ్యము లోపల విద్యుచ్ఛక్తి సరఫరా కోరకు అంతర్ రాజ్య విద్యుచ్ఛక్తి ప్రసారమునకు ఆనుషంగికమైన ఏడేని వ్యవస్థ;<noinclude><references/></noinclude> bip10qsjml4hrv0qe4uxu6o38y8otjo 104 98080 581032 329714 2026-09-21T10:40:09Z Demoaco 7542 /* అచ్చుదిద్దారు */ 581032 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Demoaco" />{{rh||151 G15|}}</noinclude> అయితే, అట్టి ప్రవేశ సౌలభ్యము. (ఓపెన్ యాక్సెస్) తగినంత ప్రసార సౌకర్యం లభ్యతకు లోబడి ఉంటుంది మరియు అట్టి ప్రసార సౌకర్య లభ్యత కేంద్ర ప్రసార వినియోగము లేక సందర్భానుసారముగ రాజ్య ప్రసార వినియోగముచే నిర్ధారించబడవలెను. అంతేకాక, ప్రసార సౌకర్యం లభ్యతను గూర్చిన ఏదేని వివాదము సముచిత కమీషనుచే అధి నిర్ణయించబడవలెను. <poem>ఉత్పాదన కంపెని విధులు</poem> 10:(1) ఈ చట్టపు నిబంధనలకు లోబడి. ఈ చట్టము లేక దాని క్రింద చేయబడిన నియమములు లేక వినియమములననుసరించి ఉత్పాదక స్టేషన్లను, టై లైన్లను, సబ్ స్టేషన్లను మరియు వాటికి జోడించబడిన ప్రసార లైన్లను నెలకొల్పుట, నడుపుట మరియు నిర్వహించుట ఉత్పాదక కంపెనీ యొక్క విధులై ఉండును. (2) ఉత్పాదక కంపెనీ, ఈ చట్టము మరియు దాని క్రింద చేయబడిన నియమములు లేక వినియమములననుసరించి ఎవరేని లైసెన్సుదారుకు విద్యుచ్చక్తి సరఫరా చేయవచ్చును. మరియు 42వ పరిచ్ఛేదము యొక్క ఉప పరిచ్ఛేదము (2) క్రింద చేసిన వినియమములకు లోబడి ఎవరేని వినియోగదారునికి విద్యుచ్ఛక్తి సరఫరా చేయవచ్చును. (3) ప్రతి ఉత్పాదక కంపెనీ, (ఎ) తమ ఉత్పాదక స్టేషన్లకు సంబంధించిన సాంకేతిక వివరములను సముచిత కమీషను మరియు ప్రాధికార సంస్థకు సమర్పించవలెను; (బి) ఆది. ఉత్పాదన చేసిన విద్యుచ్ఛక్తి ప్రసారము కొరకు కేంద్ర ప్రసార వినియోగము లేక సందర్భానుసారముగ రాజ్య ప్రసార వినియోగముతో సమన్వయము చేయవలెను. <poem>ఉత్పాదక కంపెనీలకు ఆదేశములు</poem> 11 (1) సముచిత ప్రభుత్వము, ఉత్పాదక కం పెనీ, అసాధారణ పరిస్థితులలో ఆ ప్రభుత్వ ఆదేశములననుసరించి ఏదేని ఉత్పాదన స్టేషనును నడుపమనియు మరియు నిర్వహించుమనియు నిర్దిష్ట పరచవచ్చును. విశదీకరణ: - ఈ పరిచ్చేదము నిమిత్తము "అసాధారణ పరిస్థితులు " అనగా రాజ్య భద్రత, ప్రజాశాంతికి ఏర్పడిన ప్రమాదము నుండి ఉత్పన్నమైన పరిస్థితులు లేక ప్రకృతి వైపరీత్యము - లేక ప్రజాహితము నుండి ఉత్పన్నమైన ఇతర పరిస్థితులు అని అర్థము. (2) సముచిత కమీషను, ఉప-పరిచ్చేదము (1)లో నిర్దేశించిన ఆదేశముల వలన ఏదేని ఉత్పాదక కంపెనీకి వాటిల్లిన ప్రతికూల విత్తీయ ప్రభావమును తాము సముచితమని భావించునట్టి రీతిలో సమతుల్యము చేయవచ్చును. {{rule}} * విద్యుచ్ఛక్తి సవరణ చట్టము, 2007లోని 3వ పరిచ్చేదము ద్వారా 15-6-2007 నుండి చొప్పించబడినది.<noinclude><references/></noinclude> kezhxc6cpmp93zld5sunvcqaxvq6r9g 104 120121 580698 376465 2026-09-20T21:07:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 580698 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" />{{rh||నరసభూపాలీయము. ఆ. 3.|47}}</noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>దని సతి దెల్పినం దెలియఁ డౌర నిషాదులఁ జాపహస్తులం గని విపినేభపంక్తిఁ గని క్రమ్మఱ నాజియకాఁ దలంచుచున్.</poem>|ref=18}} {{p|al|fwb}}జుగుప్స —</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పలలాస్థిశోణితాదులఁ, బలమాఱును జూడ నరుచిభావము లోనం దళుకొత్తు నిగర్హణ మది, తలపోయ జుగుప్స యనఁగఁ దగు నెట్లన్నన్.</poem>|ref=19}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>తలలు సరోజము ల్మెదడు తండము క్రొన్నురు వెంత్రజాలముల్ జలఫణు లస్థిఖండములు శంఖము లై తగు నెత్రుటేర్లలోఁ గలభికపాలనౌచయము గ్రక్కున నెక్కి చరించు సంగర స్థలుల నృసింహనిర్దళితశత్రు వసారసమస్తభూతముల్.</poem>|ref=20}} {{p|al|fwb}}క్రోధము —</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అపకారకారు లగునరు, లపరాధ మొనర్ప <ref>ఁగా</ref>నే మహామహునిమనం బు పరిజ్వలితం బగు నది, యపరిమితక్రోధ మయ్యె నది యె ట్లన్నన్.</poem>|ref=21}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>స్థిరభుజవిక్రమక్రమనృసింహ నృసింహ భవత్కరాగ్రభీ కరకరవాలసిద్ధుఁ డతిగాఢయశోరససిద్ధిఁ గోరి బం ధురహయసింధురావళుల తోరణదుర్గకవర్గళోన్నతి న్నరబలి వెట్టు దుర్మదసనాథరిపుక్షితినాథయూథమున్.</poem>|ref=22}} {{p|al|fwb}}విస్మయము —</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వివిధాపూర్వము లగువ, స్తువులు గనుంగొనినయెడల సుజనునిమది<ref>కిం</ref>లో దవిలిన <ref>విస్తారంబది, య</ref>ప్రమోదవిస్తర, మవిరళవిస్మయ మనంగ నగు నె ట్లన్నన్.</poem>|ref=23}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>ధరణి నృసింహభూవరుప్రతాపమహాతప మబ్జజాండక ర్పరములు నిండి తీవ్రగతి బర్వ నఖర్వసగర్వవైరిభూ వరులు వడంక సాగుదు రవార్యనవవ్యజనాతపత్రవై ఖరులు దొలంగఁ జేయుదురు కన్నులఁ జీఁకటి కప్పుచుండఁగన్.</poem>|ref=24}} {{p|al|fwb}}శమము —</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నిరుపమవైరాగ్యాదుల, కిర వై నిశ్చలత పూని హృదయము తిర మై నరులకుఁ బరిణతిఁ జెందిన, ధరలో నది శమ మనంగఁ దగు నె ట్లన్నన్.</poem>|ref=25}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఘోరభవాదిదుఃఖములఁ గుందఁగ నీక నృసింహుఁ డౌర దు ర్వారఫలప్రదం బగువిరక్తిసుఖం బొనరించె నంచు నీ వైరులు మౌను లై విపినవాటిని నీవ గురుండ వంచు నీ పేరిటి యక్షరంబులె జపింతురు శ్రీనరసింహభూవరా.</poem>|ref=26}}<noinclude><references/></noinclude> svei3fisvhbz1j8rcn4la0s3gxpetli 0 147316 580688 452513 2026-09-20T12:29:07Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:21వ శతాబ్దపు రచనలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 580688 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = ఎందరో వికీమీడియన్లు | రచయిత = వాడుకరి | అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం, విషయసూచిక | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = {{featured download|pagename=ఎందరో వికీమీడియన్లు}} |సంవత్సరం=2024 }} <pages index="Endaro Wikimedianlu.pdf" from=1 to=9 /> {{CC-BY-SA-4.0}} [[వర్గం:వికీపీడియా పుస్తకాలు]] [[వర్గం:21వ శతాబ్దపు రచనలు]] cythoh83cmrp5mvs7bp6vktm18mo2p8 0 206310 580684 578679 2026-09-20T12:14:19Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:21వ శతాబ్దపు రచనలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 580684 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[తెలంగాణ గిరిజనుల సంస్కృతి]] | రచయిత = కె. కుసుమారెడ్డి | అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం | ముందరి = | తదుపరి =[[../Foreword|Foreword]] | వివరములు = |సంవత్సరం=2023 }} <pages index="తెలంగాణ గిరిజనుల సంస్కృతి.pdf" from=1 to=4 /> {{CC-BY-SA-4.0}} [[వర్గం:తెలంగాణ]] [[వర్గం:21వ శతాబ్దపు రచనలు]] giz0x67v72en2o370f42nus926u296k 0 207250 580686 578689 2026-09-20T12:20:18Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:21వ శతాబ్దపు రచనలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 580686 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[తెలుగు కార్టున్ (తెలుగు భాషపై కార్టూన్‌ల సంకలనం)]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలుగు కార్టున్.pdf" from=1 to=106 /> {{CC-BY-SA-4.0}} [[వర్గం:తెలుగు భాష]] [[వర్గం:21వ శతాబ్దపు రచనలు]] 0t7nnxz7pjj8eoiclcrdpc7tivtynpk 0 212989 580680 578672 2026-09-20T12:09:02Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:21వ శతాబ్దపు రచనలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 580680 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=2017 }} <pages index="తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf" from=1 to=21 /> {{CC-BY-SA-4.0}} [[వర్గం:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] [[వర్గం:21వ శతాబ్దపు రచనలు]] j1svepgrp4riio0qm1u5wlrf24bp9nk 106 214214 580716 560144 2026-09-21T02:28:52Z Rajasekhar1961 50 580716 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[సారసంగ్రహగణితము]] |భాష=te |సంపుటి=ప్రథమభాగము |రచయిత=మహావీరాచార్య |అనువాదకులు=[[రచయిత:పావులూరి మల్లన|పావులూరి మల్లన]] |ఎడిటర్=[[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=[[వేదిక:తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు|తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు]] |చిరునామా=తిరుపతి |సంవత్సరం=1952 |ఆధారం=Sri Venkatesvara Oriental Series No. 38 |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=7 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1-పుస్తకం అట్ట 2to6=- 7=ముఖచిత్రం 8=- 9to12=పీఠిక 13to14=మున్నుడి 15=1 139to143=- /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} bkoz0yob11fsbjzudwkpm3zuizjftaf 580826 580716 2026-09-21T03:33:12Z Rajasekhar1961 50 580826 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[సారసంగ్రహగణితము]] |భాష=te |సంపుటి=ప్రథమభాగము |రచయిత=మహావీరాచార్య |అనువాదకులు=[[రచయిత:పావులూరి మల్లన|పావులూరి మల్లన]] |ఎడిటర్=[[రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి|వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=[[వేదిక:తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు|తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు]] |చిరునామా=తిరుపతి |సంవత్సరం=1952 |ఆధారం=Sri Venkatesvara Oriental Series No. 38 |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=7 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1-పుస్తకం అట్ట 2to6=- 7=ముఖచిత్రం 8=- 9to12=పీఠిక 13to14=మున్నుడి 15=1 135to138="advt" 139to143=- /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} cbf8axzu8bk5pdj6qhyragx6o9glspb 104 214374 580706 560022 2026-09-20T22:28:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 580706 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}PREFACE</p> Even while the late Mr. M. Rangacharya was editing the ''Ganitasarasangraha'' of Mahāvirächārya in the first decade of this century, my brother S. P. L. Narasimhaswami of Visakhapatnam collected several manuscripts of this ''Sarasugrahaganita'' by Pavuluri Mallana, and later he began to publish it and printed about 16 pages. But the enterprise had to be given up for want of funds. The idea of publishing this rare and ancient Mathematical work in Telugu, however, never left his mind and he was working at it off and on. After I came to this place as the Director of the Institute, I formed the idea of issuing the work as a volume of the Sri Venkatesvara Oriental Series, but owing to pressure of other work I had not the opportunity to command the necessary time for preparing the work for publication. The late Mr. V. Prabhakarasastri knew about the enterprise from its inception and as soon as he assumed charge of the post of Reader in Telugu, he offered to undertake the edition of the book as part of the programme of his work in the Institute. I gladly accepted his offer and placed all the manuscript material with me at his disposal. It is really unfortunate that the hand of Providence should have snatched him away from our midst before he could carry the work completely through the Press. The first two books of the treatise were printed and the work had to be suspended for want of an editor. It is decided to publish the portion printed so far without waiting indefinitely till the completion of the whole work. It is under these circumstances that I am issuing a part of the book to the public. We learn from the introductory verses in the work, that the author is Mallana, son of Sivvana and grand-son of Mallana who was the recipient of the grant of a village<noinclude><references/></noinclude> 11vl40ebaiclxzbn0ey43s6b28z2nbh 104 214391 580705 560066 2026-09-20T22:24:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 580705 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>'''<u>SRI VENKATESVARA ORIENTAL SERIES No. 38</u>'''.<br> ''Editor'' :—Prof: P. V. RAMANUJASWAMI, M.A. {{Center|{{p|fs150}}సారసంగ్రహగణితము</p> '''పావులూరి మల్లన (మల్లికార్జున) ప్రణీతము'''<br> <br> <br> ప్రథమభాగము<br> {{p|fs125}}పరికర్మభిన్నగణితములు</p><br> <br> <br> శ్రీ వేంకటేశ్వరప్రాచ్యపరిశోధనాలయములో ఆంధ్రవాఙ్మయపరిశోధకుడగు<br> '''వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రిచే'''<br> బరిశోధింపబడినది<br> <br> <br> <br> తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానముల బోర్డు ఆఫ్ ట్రస్టీస్{{ZWNJ}}వారి తరఫున<br> ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసరువారగు<br> '''శ్రీ చెలికాని అన్నారావు, B. A. వారియనుమతిని'''<br> ప్రకటింపఁబడినది<br> <br> <br> <br> {{Css image crop |Image = 1950 SaaraSangrahaGanditamu Telugu PDF.pdf |Page = 7 |bSize = 450 |cWidth = 67 |cHeight = 45 |oTop = 522 |oLeft = 198 |Location = center |Description = }}<br> <br> <br> <br> తిరుపతి<br> తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానముల ముద్రాశాల<br> 1952}}<noinclude><references/></noinclude> 3q2s4vogml8b3sl9yg4kvr7hmsquhcp 104 214410 580707 560116 2026-09-20T22:43:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 580707 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" />{{c|ii}}</noinclude>called Navakhaṇḍavāda near Piṭhāpuram from the Andhra King, Rājarājanarēndra. As Räjaräjanarendra's dates are known, we may safely assign the author of our work to the last quarter of the 11th century A. C. He belonged to the village Pāvulūru in Kammanāḍu and was a Brahman of Gärgyagōtra following Āpastambasūtra. His parents were Sivvana and Gauramma. He made obeisance to Siva in the beginning of the work. The author summarises the utility of Mathematics in the third introductory verse of the work. Mathematics helps one in calculating the motion of the heavenly bodies and the time of the eclipses, in understanding the intricacies of different sciences like Logic, Grammar, etc. and in finding out the form and extent of the earth and of the continents. The treatise, ''Sārasaṅgrahagaṇita'' consists of the following ten books:- 1. Parikarmagaṇitamu 2. Bhinnagaṇitamu 3. Prakirnagaṇitamu 4. Trairäsikagaṇitamu 5. Miśragaņitamu 6. Sūtragaņitamu 7. Kshētragaņitaniu 8. Suvarņagaņitamu 9. Khātāgaņitamu 10. Chāyāgaņitamu By reason of the treatment of the above ten topics in the treatise, it is also popularly khown as ''Daśavidhagaņitamulu''. The contents of the different chapters of ''Sārasaṅgrahagaṇita'' closely follow those of Mahāvīrāchārya's ''Gaṇitasārasaṅgraha'' so far as they are found in the latter. From this and from the fact that Mahāvīrāchārya lived about two centuries prior to Mallana, we may conclude that the latter was indebted to the former at least partially, if not wholly. There are several problems in the Telugu work which are not found in the Sanskrit work and some of the statements in the latter work are wanting in the former. Some of the chapters in the Telugu work<noinclude><references/></noinclude> kok1ruz15211jsdu7ewh43wmfuwfyg8 104 214411 581008 560117 2026-09-21T07:06:34Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 581008 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" />{{c|iii}}</noinclude>have no parallel in the Sanskrit prototype. This much we can say with confidence that Mallana at least got his inspiration from the Sanskrit author, although Mallana nowhere refers to the earlier Sanskrit work. Mallana is said to be the village 'Karanam’ of Pavuluru, and has thus naturally evinced interest in the study of Mathematics and field survey. Mahāvīrācharya's work was perhaps popular in his day, and having studied it, he must have thought that it would be useful to those following his profession, if the work was adapted into Telugu. It has become a practice in our country to adopt the form of verse, even in writing works on technical subjects. Most of our Nighaņțus like those of Amara and Medini, works on Medicine like Charaka and Suśruta, works on Astronomy etc., and oven this work of Mahävĭrācharya itself, are all put in verse form. Our Mallana did not choose to break this tradition, and it must be said to his high credit, that he has very well succeeded in it. Though we have not got any of his other works in Telugu, we may be sure that he is an adept in writing Telugu poetry; for, in this work, he calls himself a "Sukavi-malla", ’a wrestler among good poets', with a pun on his own name, and feels so well equipped to write even a Mathematical work in Telugu verse. He writes in simple, idiomatic Telugu, free from all artificiality, and adopts a free and flowing style in his versificaton. Though coming just after Nannaya, he avoids long Sanskrit compounds, and adopts a style quite suitable to the subject he has taken on hand. Mallana stands as the second poet after Nannaya in the history of Telugu literature, and his work on Gaņita is the second work so far known in Telugu. I am obliged to Mr. Amuru Narasingarao, M.A., D.Sc., Professor of Applied Mathematics in the Madras Institute of Technology and President of the Indian Mathematical Society for the valuable Foreword to the work and to my friend, Mr. V. Apparao, M.A., Principal, Andhra University Colleges, Waltair for securing the Foreword. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> gtkvx4lgs4p3nji51ks9tdhoph2rbe6 104 214418 581009 560135 2026-09-21T07:08:10Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దారు */ 581009 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Rajasekhar1961" />{{c|iv}}</noinclude> An account of the manuscript material on which the prosent edition is based will be given in the Introduction to the second and completing part of the work. I must however in advance express my gratitude to my brother for placing at my disposal the whole manuscript material that he secured and to the Government Oriental Manuscripts Library, Madras and to the Telugu Academy, Kakinada for the loan of their manuscripts. {{right|P. V. RAMANUJASWAMI}} {{right|''Director.''}} {{rule|4em}}<noinclude><references/></noinclude> pephpfpgia7dotn42y2r2cty2hl7b29 104 215521 581006 562902 2026-09-21T04:57:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 581006 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" />{{rh|12|పరికర్మగణితము|}}</noinclude>{{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem><ref>ఇవిమూలశ్లోకములే.</ref>ఏకంతు ప్రథమం స్థానం ద్వితీయం దశసంజ్ఞికమ్ తృతీయం శత మిత్యాహుః చతుర్థం తు సహస్రకమ్ పంచమం దశసాహస్రం షష్ఠం స్యాల్లక్ష మేన చ సప్తమం దశలక్షంతు అష్టమం కోటి రుచ్యతే నవమం దశకోటిస్తు దశమం శతకోటయః అర్బుదం రుద్రసంఖ్యాచ న్యర్బుదం ద్వాదశం భవేత్ ఖర్వం త్రయోదశస్థానం మహాఖర్వం చతుర్దశమ్ పద్మం పంచదశం చైవ మహాపద్మంచ పోడశం క్షోణీ సప్తదశంచైవ మహాక్షోణీ దళాష్టకమ్ శంఖం నవదశం స్థానం మహాశంఖం తు వింశతిః క్షిత్యైకవింశతిః స్థానం మహాక్షిత్యాద్వివింశతిః త్రివింశక మథ క్షోభం మహాక్షోభం చతుర్నయమ్<ref>సంస్కృతమున మహాక్షోభాంతముగా నిర్విదినాల్గుస్థానములే చెప్పఁబడినవి.</ref> నిధిశ్చ పంచవింశత్యా షడ్వింశత్వా మహానిధిః పరతం సప్తవింశత్యా అనంతం చాష్టవింశతిః నవవింశ త్యధో భూరి మహాభూరి దశత్రికమ్ ఏకత్రిదశకం మేరుః మహామేరు ర్ద్విషోడశమ్ త్రిత్రింశం బహుశం స్థానం చతుస్త్రింశంచ బాహుశమ్ పంచత్రింశం సముద్రంచ షటింశం సాగరం భవేత్॥</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఏకం, దశం, శతం, సహస్రం, దశసాహస్రం, లక్షం, దశలక్షం, కోటి, దశకోటి, శతకోటి, అర్బుదం, న్యర్బుదం, ఖర్వం, మహాఖర్వం, పద్మం, మహాపద్మం, క్షోణి, మహాక్షోణి, శంఖం, మహాశంఖం, క్షితి, మహాక్షితి, క్షోభం, మహాక్షోభం, నిధి, మహానిధి, పరతం, అనంతం, భూరి, మహాభూరి, మేరు, మహామేరు, బహుశం, బాహుశం, సముద్రం, సాగరం, ఈ ముప్పదియాఱును స్థానముల సంజ్ఞలు.</poem>|ref=}}<noinclude> {{rule}} {{smallrefs}}</noinclude> 1q6hdifyqssaq8e9qo79andvklgep9h 104 215522 581007 562907 2026-09-21T05:03:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 581007 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" />{{rh||సారసంగ్రహగణితము| 13}}</noinclude>{{p|ac|fwb}}సంఖ్యాపరిభాష</p> {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>తొమ్మిది లెక్కలకును బరిభాషసంజ్ఞలు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=శ్లో॥|lines=<poem>శశీ సోమ శ్శశాంకశ్చ ఇందు శ్చంద్రశ్చ రూపకమ్ ప్రళయం భూమి నిలయం మృగాంకశ్చ కళాధరః భూనాచకాస్తు శబ్దా యే ఏకస్థానస్య వాచకాః అక్షి చక్షుః కరం నేత్రం లోచనం బాహు కర్ణకమ్ పక్షదృష్ట ద్వయం యుగ్మ మంబకం నయనాఖ్యకమ్ వహ్నీ రామ శ్శిఖీ రత్నం పావకో దహనోనలః శంకరాక్షి పురీ లోకా స్త్రయః కాలా స్త్రయో గుణాః అబ్ధి సాగర బ్రహ్మాస్య వనరాశి యుగార్ణవాః చతు ర్వార్థి ర్వేదా జలధి ర్నీరధి స్తథా ఇంద్రియం పంచమం జ్ఞానం కావ్యం బాణశ్చ మార్గణః వ్రతభూతవిషయశరముష్టికళ్యాణభూషణమ్ ఋతు శాస్త్ర రసం చైవ షద్దర్శన షదంగకమ్ తర్కం షడ్గుణ షట్కంచ ద్రవ్యార్థం ఋతవస్తథా అద్రిశైలనగా అశ్వా స్సప్త చాచలగోత్రకాః ముని ర్గిరి తురంగౌ చ నగదారా [ఘావయోః?] అష్టమం గజకర్ణచ దిగ్గజం దన్తిహస్తికమ్ ద్విరదం మత్తమాతంగ వన్నగా వసువారణాః నవమం నందనంచైవ బ్రహ్మాపురుషపరార్థకమ్ నిధిర్గ్రహశ్చవేధాశ్చ భవలబ్ధంచరంధ్రకమ్ ఆకాశం గగనం శూన్యం అంబరం మరుత్పథమ్ <ref>అర్థ మొకటే అయినను సంస్కృతమూలమున నున్నశ్లోకములు వేఱు ఇవి వేఱు. ఈ శ్లోకములుకూర్పు సరిగా లేదు.</ref>తారాపథం విష్ణుపదం వ్యోమ ఖం దివి పుష్కరమ్</poem>|ref=}}<noinclude>{{rule}} {{smallrefs}}</noinclude> nyq6uq0wxupa9ph93n72ece6qjnamkm 106 215748 581018 569252 2026-09-21T07:51:33Z Rajasekhar1961 50 581018 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=కాకినాడ |సంవత్సరం=1911 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=2 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1=- 2="ముఖచిత్రం" 3=- 4="half-title" 5=- 6="ముఖచిత్రం" 18=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} lbyiha6j6ecsw6rodmmvcjt9v3z7jop 581019 581018 2026-09-21T07:52:23Z Rajasekhar1961 50 581019 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=కాకినాడ |సంవత్సరం=1911 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=2 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1=- 2="ముఖచిత్రం" 3=- 4="half-title" 5=- 6="ముఖచిత్రం" 7=- 8to10="preface" 18=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} sqdh0oqroruat5ac7qgxv0wb9vxdq9m 581020 581019 2026-09-21T07:53:20Z Rajasekhar1961 50 581020 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=కాకినాడ |సంవత్సరం=1911 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=2 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist 1=- 2="ముఖచిత్రం" 3=- 4="half-title" 5=- 6="ముఖచిత్రం" 7=- 8to16="preface" 17=- 18=1 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} eyv7v6la12wmlbw5daebk4i3b79svbt 581021 581020 2026-09-21T07:54:28Z Rajasekhar1961 50 581021 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[ఆంధ్ర భగవద్గీత]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:తాడూరి లక్ష్మీనరసింహరాయకవి]] |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా=కాకినాడ |సంవత్సరం=1911 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=djvu |బొమ్మ=2 |పురోగతి=V |పుటలు=<pagelist 1=- 2="ముఖచిత్రం" 3=- 4="half-title" 5=- 6="ముఖచిత్రం" 7=- 8to16="preface" 17=- 18=1 161to166=- /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} c2fcgc5aq1ao3ffpxzps5q3r4e24i12 104 218972 580689 571804 2026-09-20T14:04:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 580689 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{nop}} సరసభూపాలుని ప్రతాపము బ్రహ్మాండమంతయుఁ గప్పి మిఱుమిట్లు గొలుపుచుండెను. ఈ యపూర్వవస్తుదర్శనమువలన శత్రురాజులకు విస్మయము గలుగుచున్నది. వారి చేష్ట లా విస్మయమును వ్యక్తము సేయుచున్నవి. {{p|ac|fwb}}శమలక్షణము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నిరుపమవైరాగ్యాదుల కిరవై నిశ్చలతఁ బూని హృదయము తిరమై నరులకుఁ బరిణతిఁ జెందిన ధరలో నది శమ మనంగఁ దగు నె ట్లన్నౝ.</poem>|ref=25}} '''తా'''. వైరాగ్యాదులచే మనస్సు విషయములనుండి నివృత్తమగుట శమము. "వైరాగ్యాదినా నిర్వికారచిత్తత్వం శమః” (వైరాగ్యాదులచే జిత్తము నిర్వికారమైయుండుట శమము) అని ప్రతాపరుద్రీయము . “నిత్యానిత్య వస్తునిచార జన్మావిషయవిరాగాఖ్యో నిర్వేదశ్శమః" (ఇది నిత్యము, ఇది యనిత్యము అను విచారమువలనఁ బుట్టిన విషయవిరాగ మనుపేరు గల చిత్తవృత్తివిశేషమగు నిర్వేదము శమము) అని రసగంగాధర లక్షణము· {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఘోరభవాదిదుఃఖములఁ గుందఁగ నీక నృసింహుఁ డౌర! దు ర్వారఫలప్రదం బగువిరక్తిసుఖం బొనరించె నంచు నీ వైరులు మౌనులై విపినవాటిని నీవ గురుండ వంచు నీ పేరిటి యక్షరంబులె జపింతురు శ్రీనరసింహభూవరా!</poem>|ref=26}} '''తా'''. నరసభూపాలుని, శాత్రవులు సంసారపరిత్యాగము సేసి యడవుల నాశ్రయించిరని చెప్పుటచే వారి వైరాగ్యము వ్యక్తమగుచున్నది. ఇట శత్రురాజులు సంసారపరిత్యాగము సేయుట వాస్తవికమగు వైరాగ్యమునఁగాదు. ప్రాణాపాయము దప్పించుకొనుటకై యరణ్యావాసము సేసిరి. ఆట్టిచో నిది యుక్తమైన యుదాహరణము గాదనవచ్చును. కాని మొదటఁ బ్రాణాపాయభయముచేతనే సంసారపరిత్యాగము సేసి యరణ్యముల నాశ్రయించిరి. క్రమముగా వారి కచ్చట యథార్థమైన వైరాగ్యము గలిగినది. కావుననే వారు నృసింహనామాక్షరములు జపించుచుండిరి. మొదట వారి కా సంసారపరిత్యాగము కష్టముగా నున్నను దుదికిఁ ‘గీళ్లును మేళ్లకే వచ్చు' నను లోకోక్త్యనుసారముగా వారు<noinclude><references/></noinclude> 3ywepe58lytguwdnpypxrkb180m40zv 580690 580689 2026-09-20T14:05:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 580690 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{nop}} సరసభూపాలుని ప్రతాపము బ్రహ్మాండమంతయుఁ గప్పి మిఱుమిట్లు గొలుపుచుండెను. ఈ యపూర్వవస్తుదర్శనమువలన శత్రురాజులకు విస్మయము గలుగుచున్నది. వారి చేష్ట లా విస్మయమును వ్యక్తము సేయుచున్నవి. {{p|ac|fwb}}శమలక్షణము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నిరుపమవైరాగ్యాదుల కిరవై నిశ్చలతఁ బూని హృదయము తిరమై నరులకుఁ బరిణతిఁ జెందిన ధరలో నది శమ మనంగఁ దగు నె ట్లన్నౝ.</poem>|ref=25}} '''తా'''. వైరాగ్యాదులచే మనస్సు విషయములనుండి నివృత్తమగుట శమము. "వైరాగ్యాదినా నిర్వికారచిత్తత్వం శమః” (వైరాగ్యాదులచే జిత్తము నిర్వికారమైయుండుట శమము) అని ప్రతాపరుద్రీయము . “నిత్యానిత్య వస్తునిచార జన్మావిషయవిరాగాఖ్యో నిర్వేదశ్శమః" (ఇది నిత్యము, ఇది యనిత్యము అను విచారమువలనఁ బుట్టిన విషయవిరాగ మనుపేరు గల చిత్తవృత్తివిశేషమగు నిర్వేదము శమము) అని రసగంగాధర లక్షణము· {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఘోరభవాదిదుఃఖములఁ గుందఁగ నీక నృసింహుఁ డౌర! దు ర్వారఫలప్రదం బగువిరక్తిసుఖం బొనరించె నంచు నీ వైరులు మౌనులై విపినవాటిని నీవ గురుండ వంచు నీ పేరిటి యక్షరంబులె జపింతురు శ్రీనరసింహభూవరా!</poem>|ref=26}} '''తా'''. నరసభూపాలుని, శాత్రవులు సంసారపరిత్యాగము సేసి యడవుల నాశ్రయించిరని చెప్పుటచే వారి వైరాగ్యము వ్యక్తమగుచున్నది. ఇట శత్రురాజులు సంసారపరిత్యాగము సేయుట వాస్తవికమగు వైరాగ్యమునఁగాదు. ప్రాణాపాయము దప్పించుకొనుటకై యరణ్యావాసము సేసిరి. అట్టిచో నిది యుక్తమైన యుదాహరణము గాదనవచ్చును. కాని మొదటఁ బ్రాణాపాయభయముచేతనే సంసారపరిత్యాగము సేసి యరణ్యముల నాశ్రయించిరి. క్రమముగా వారి కచ్చట యథార్థమైన వైరాగ్యము గలిగినది. కావుననే వారు నృసింహనామాక్షరములు జపించుచుండిరి. మొదట వారి కా సంసారపరిత్యాగము కష్టముగా నున్నను దుదికిఁ ‘గీళ్లును మేళ్లకే వచ్చు' నను లోకోక్త్యనుసారముగా వారు<noinclude><references/></noinclude> bf4g4okltr8vy0b3v8kxjmj2h9hqx8d 104 218973 580699 571805 2026-09-20T21:25:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 580699 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దానిని మేలుగానే తలఁచిరి. కావున వారిది యథార్థమైన వైరాగ్యమే యని గ్రహింపవలెను. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఈరసముల కుత్పాదన కారణము విభావ మనఁగ గల; దది ద్వివిధం బై రంజిలు నాలంబన మారయ నుద్దీపనంబు ననఁగ ధరిత్రిన్.</poem>|ref=27}} ఇంతవఱకును స్థాయిభావములే చెప్పఁబడియుండఁగా “ఈ రసములకు” అని యిటఁ జెప్పుట యనుచితము. రసము లన నిట నుపచారముచే స్థాయిభావము లనియే యర్థమును చెప్పుకొనవలెను. “రత్యాద్యుద్భోధకాలోకే విభావాః కావ్యనాట్యయోః” (లోకవ్యవహారమున రత్యాద్యుత్పత్తికిఁ గారణములయిన నాయకాదులు కావ్యములలో విభావము లని వ్యవహరింపఁబడుదురు) అని సాహిత్యదర్పణము. “విభావ్యంతే ఆస్వాదాంకురప్రాదుర్భావయోగ్యాః క్రియంతే సామాజికరత్యాదిభావాః” (సామాజికులహృదయమున వాసనారూపముగా బీజప్రాయముగా నున్న రత్యాదిభావములు నేనిచే నంకురరూపమున నాస్వాద్యమానము లగునో యవి విభావములు) అని వ్యుత్పత్యర్థము. ఆ విభావ మాలంబనవిభావ మనియు, నుద్దీపనవిభావ మనియు నిరుదెఱఁగులు. ఈ గ్రంథమున నొక్కశృంగారమునే కవి ప్రదర్శింపఁదలఁచుటచే శృంగారవిభాసములను మాత్రమే పేర్కొనుచున్నాఁడు. {{p|ac|fwb}}విభావస్వరూపము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వనితయుఁ బతియును నాలం బన మగు నుద్దీపనంబు ప్రాయంబును సొ మ్మును, జేష్టలు, మదనాదులు ననఁదగు; నేర్పఱుతు వీని కగులక్ష్యంబుల్.</poem>|ref=28}} శృంగారరస స్థాయిభావమగు రతికి నాయికానాయకు లాలంబనవిభావము. వారి ప్రాయము, భూషణములు, చేష్టలను నుద్దీపనవిభావములు. ఆలంబన మన నవలంబము. “ఆలంబనం నాయకాదిస్త మాలంక్యా రసోద్గమాత్” (ఏ నాయికానాయకులవలన రసావిర్భావము గలుగునో యా నాయికానాయకు లాలంబనవిభావములు అనఁగా రసమునకు సమవాయికారణములు. సమవాయికారణ మన నేది లేకపోవుటచే నిట రసోదయము గాదో యది సమవాయి కారణము. నాయికానాయ<noinclude><references/></noinclude> pq5zxccjzoxpkdkm0rxazmf0g59oode 580700 580699 2026-09-20T21:26:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 580700 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దానిని మేలుగానే తలఁచిరి. కావున వారిది యథార్థమైన వైరాగ్యమే యని గ్రహింపవలెను. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఈరసముల కుత్పాదన కారణము విభావ మనఁగ గల; దది ద్వివిధం బై రంజిలు నాలంబన మారయ నుద్దీపనంబు ననఁగ ధరిత్రిన్.</poem>|ref=27}} ఇంతవఱకును స్థాయిభావములే చెప్పఁబడియుండఁగా “ఈ రసములకు” అని యిటఁ జెప్పుట యనుచితము. రసము లన నిట నుపచారముచే స్థాయిభావము లనియే యర్థమును చెప్పుకొనవలెను. “రత్యాద్యుద్భోధకాలోకే విభావాః కావ్యనాట్యయోః” (లోకవ్యవహారమున రత్యాద్యుత్పత్తికిఁ గారణములయిన నాయకాదులు కావ్యములలో విభావము లని వ్యవహరింపఁబడుదురు) అని సాహిత్యదర్పణము. “విభావ్యంతే ఆస్వాదాంకురప్రాదుర్భావయోగ్యాః క్రియంతే సామాజికరత్యాదిభావాః” (సామాజికులహృదయమున వాసనారూపముగా బీజప్రాయముగా నున్న రత్యాదిభావములు వేనిచే నంకురరూపమున నాస్వాద్యమానము లగునో యవి విభావములు) అని వ్యుత్పత్యర్థము. ఆ విభావ మాలంబనవిభావ మనియు, నుద్దీపనవిభావ మనియు నిరుదెఱఁగులు. ఈ గ్రంథమున నొక్కశృంగారమునే కవి ప్రదర్శింపఁదలఁచుటచే శృంగారవిభాసములను మాత్రమే పేర్కొనుచున్నాఁడు. {{p|ac|fwb}}విభావస్వరూపము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వనితయుఁ బతియును నాలం బన మగు నుద్దీపనంబు ప్రాయంబును సొ మ్మును, జేష్టలు, మదనాదులు ననఁదగు; నేర్పఱుతు వీని కగులక్ష్యంబుల్.</poem>|ref=28}} శృంగారరస స్థాయిభావమగు రతికి నాయికానాయకు లాలంబనవిభావము. వారి ప్రాయము, భూషణములు, చేష్టలను నుద్దీపనవిభావములు. ఆలంబన మన నవలంబము. “ఆలంబనం నాయకాదిస్త మాలంక్యా రసోద్గమాత్” (ఏ నాయికానాయకులవలన రసావిర్భావము గలుగునో యా నాయికానాయకు లాలంబనవిభావములు అనఁగా రసమునకు సమవాయికారణములు. సమవాయికారణ మన నేది లేకపోవుటచే నిట రసోదయము గాదో యది సమవాయి కారణము. నాయికానాయ<noinclude><references/></noinclude> 77h7qc103tzbc6u59plwgqs1isvf5cy 104 218974 580701 571807 2026-09-20T21:42:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 580701 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కులు లేనిచో రసోదయము గాదుగదా!) అని సాహిత్యదర్పణము. ఉద్దీపనవిభావ మన నుద్దీపింపఁజేయు విభావము. “ఉద్దీపనవిభావాస్తే రసముద్దీపయంతియే” (రసము నుద్దీపింపఁజేయునవి యుద్దీపనవిభావములు.) యౌవనాదు లారసము నుద్దీపింపఁజేయునవికదా! ఈ యుద్దీపనవిభావము సహజ మనియుఁ దటస్థ మనియు ద్వివిధము. ఈ శృంగారమున నాయికానాయకుల యౌవన, భూషణ, చేష్టలు మూఁడును సహజము లగు ననఁగా నాలంబనముయొక్క గుణము లగు నుద్దీపనవిభావములు. నాల్గవవిభావమగు మదనాదులు తటస్థరూపమగు నుద్దీపనవిభావము. సహజము గానిది తటస్థము. “మలయానిలచంద్రాద్యా స్తటస్థాః పరికీర్తితాః" అని ప్రతాపరుద్రీయమున నుండఁగా నిటఁ బై పద్యమున 'మదనాదు' లుద్దీపనవిభావము లని చెప్పఁబడినది. ఉద్దీపనవస్తుకోటిలో మన్మథుని నాలంకారికు లెవ్వరును జేర్పలేదు. కాని కవులు తమ ప్రబంధములలో నాయికావిరహవర్ణనప్రకరణమునఁ దదుద్దీపకవస్తువు లగు మలయానిలచంద్రాది దూషణములతోపాటు మన్మథదూషణమును గూడఁ జేసిరి. అందుచేఁ నీ గ్రంథకర్త మన్మథునిఁగూడ ముద్దీపనవిభావమునుగాఁ బేర్కొనెను. {{p|ac|fwb}}ఆలంబనవిభావోదాహరణము</p> {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అలరురతిన్ రతీశు, దమయంతి నలు న్నలు వొంద ముందుగా నలువ సృజించి యందుకతనం దనచే యళు కెల్లఁ దీఱి నే ర్పలవడ నోలతాంగి; నరసాధిపునిౝ నిను గూర్చి ప్రేమసం కలితము గాఁగ దంపతులుగా నొనరింపఁగఁబోలు నెంతయున్.</poem>|ref=29}} ఓ లతాంగీ! రతీమన్మధులను, నలదమయంతులను, బ్రహ్మదేవుఁడు ప్రప్రథమమున సృజించి జంకుదీఱి పిమ్మట నిన్నును నరసభూపాలుని సృజించి ప్రేమపూర్ణు లగు దంపతులుగా నొనరించియుండును. ఇట నాయికానాయకు లాలంబనవిభావములు. {{p|ac|fwb}}ఉద్దీపనవిభావము - ప్రాయము</p> {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>వరవక్త్రేందువిలాసకృన్ననవయోవర్షావససానంబుసం దరుణీశైశవసింధు లింకునెడఁ దత్తత్కాలలక్ష్యంబు లౌ స్వరసాంతఃస్థితగండశైలము లనం జందోయి యంతంతకుం బరఁగుం; దత్క్రమశోభరేఖ లనఁ గన్పట్టున్ వళీపుంజముల్.</poem>|ref=30}}<noinclude><references/></noinclude> iktuqdmly2cwkxxbqrwc63ebuksuj7r 104 218975 580702 571808 2026-09-20T22:18:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 580702 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ముఖచంద్రునికిఁ జక్కని యందమును గూర్చు యౌవనరూప మగు శరత్కాలమున నా యువతియొక్క బాల్యమును నదు లెండిపోయెను. అప్పు డచ్చోఁ దేలిన గండశైలములో యనునట్లు చనుదోయి క్రమక్రమముగాఁ గనఁబడెను. నీరు దీసినపుడు గనఁబడు రేఖలో యనునట్లు వళులు గనఁబడెను. ఇట నాయకుని రతి నుద్దీపింపఁజేయు నాయికయొక్క జవ్వనము వర్ణింపఁబడినది. {{p|ac|fwb}}ఉద్దీపనవిభావము - సొమ్ము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వెలఁదికి మణితాటంకము లలరున్ దిగ్విజయకాంక్ష నతనుఁడు చూపున్ ములుకులు నిశాతములుగా నలవడ వడిఁదీడు శాణయంత్రము లనఁగన్.</poem>|ref=31}} ఆ యువతియొక్క రవలకమ్మలు మన్మథుఁడు దిగ్విజయార్థియై దాని చూపులను బాణములను నూఱుటకై యుంచిన సానరాళ్ళన వెలుఁగును. ఇట నాయకరతి నుద్దీపింపఁజేయు నాయికయొక్క సొమ్ము వర్ణింపఁబడినది. {{p|ac|fwb}}ఉద్దీపనవిభావము - చేష్ట</p> {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>సుదతి నృసింహుని న్మరల చూచె విలాసవివర్తితాస్య యై వదలనిప్రేమ వెన్తవిలి వచ్చె ముఖేందుఁ డటంచు భీతిచేఁ జెదరి గిరీంద్రదుర్గములు సేరినచీఁకటివోలె వాసనా స్పద మగు వాలుఁగొప్పు వలిచన్నులపై నసియాడుచుండఁగన్.</poem>|ref=32}} {{Center|వెన్తవిలి (పా) వెన్దగిలి.}} ఒకయువతి యెయ్యరముగా మొగమును ద్రిప్పి ప్రేమతో ముఖచంద్రుఁడు దన్ను వెంబడించి వచ్చెనన్న భయముతోఁ బర్వతదుర్గముల దాఁగుటకై చేరిన చీకటియో యన్నట్లున్న కేశభారము స్తనములమీఁదఁ జలిందుచుండఁగాఁ నరసభూపాలునిఁ జూచెను. ఇట నాయకరతి కుద్దీపకమయిన నాయికాచేష్ట వర్ణింపఁబడినది.<noinclude><references/></noinclude> nwauundm7askw7j30oeofpl70i5ammm 580703 580702 2026-09-20T22:20:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 580703 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ముఖచంద్రునికిఁ జక్కని యందమును గూర్చు యౌవనరూప మగు శరత్కాలమున నా యువతియొక్క బాల్యమును నదు లెండిపోయెను. అప్పు డచ్చోఁ దేలిన గండశైలములో యనునట్లు చనుదోయి క్రమక్రమముగాఁ గనఁబడెను. నీరు దీసినపుడు గనఁబడు రేఖలో యనునట్లు వళులు గనఁబడెను. ఇట నాయకుని రతి నుద్దీపింపఁజేయు నాయికయొక్క జవ్వనము వర్ణింపఁబడినది. {{p|ac|fwb}}ఉద్దీపనవిభావము - సొమ్ము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వెలఁదికి మణితాటంకము లలరున్ దిగ్విజయకాంక్ష నతనుఁడు చూపున్ ములుకులు నిశాతములుగా నలవడ వడిఁదీడు శాణయంత్రము లనఁగన్.</poem>|ref=31}} ఆ యువతియొక్క రవలకమ్మలు మన్మథుఁడు దిగ్విజయార్థియై దాని చూపులను బాణములను నూఱుటకై యుంచిన సానరాళ్ళన వెలుఁగును. ఇట నాయకరతి నుద్దీపింపఁజేయు నాయికయొక్క సొమ్ము వర్ణింపఁబడినది. {{p|ac|fwb}}ఉద్దీపనవిభావము - చేష్ట</p> {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>సుదతి నృసింహుని న్మరల చూచె విలాసవివర్తితాస్య యై వదలనిప్రేమ వెన్తవిలి వచ్చె ముఖేందుఁ డఁటంచు భీతిచేఁ జెదరి గిరీంద్రదుర్గములు సేరినచీఁకటివోలె వాసనా స్పద మగు వాలుఁగొప్పు వలిచన్నులపై నసియాడుచుండఁగన్.</poem>|ref=32}} {{Center|వెన్తవిలి (పా) వెన్దగిలి.}} ఒకయువతి యొయ్యారముగా మొగమును ద్రిప్పి ప్రేమతో ముఖచంద్రుఁడు దన్ను వెంబడించి వచ్చెనన్న భయముతోఁ బర్వతదుర్గముల దాఁగుటకై చేరిన చీకటియో యన్నట్లున్న కేశభారము స్తనములమీఁదఁ జలిందుచుండఁగాఁ నరసభూపాలునిఁ జూచెను. ఇట నాయకరతి కుద్దీపకమయిన నాయికాచేష్ట వర్ణింపఁబడినది.<noinclude><references/></noinclude> jkeng4vv3ezpmdijcax0ic2hp63xv0a 580704 580703 2026-09-20T22:21:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 580704 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ముఖచంద్రునికిఁ జక్కని యందమును గూర్చు యౌవనరూప మగు శరత్కాలమున నా యువతియొక్క బాల్యమను నదు లెండిపోయెను. అప్పు డచ్చోఁ దేలిన గండశైలములో యనునట్లు చనుదోయి క్రమక్రమముగాఁ గనఁబడెను. నీరు దీసినపుడు గనఁబడు రేఖలో యనునట్లు వళులు గనఁబడెను. ఇట నాయకుని రతి నుద్దీపింపఁజేయు నాయికయొక్క జవ్వనము వర్ణింపఁబడినది. {{p|ac|fwb}}ఉద్దీపనవిభావము - సొమ్ము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వెలఁదికి మణితాటంకము లలరున్ దిగ్విజయకాంక్ష నతనుఁడు చూపున్ ములుకులు నిశాతములుగా నలవడ వడిఁదీడు శాణయంత్రము లనఁగన్.</poem>|ref=31}} ఆ యువతియొక్క రవలకమ్మలు మన్మథుఁడు దిగ్విజయార్థియై దాని చూపులను బాణములను నూఱుటకై యుంచిన సానరాళ్ళన వెలుఁగును. ఇట నాయకరతి నుద్దీపింపఁజేయు నాయికయొక్క సొమ్ము వర్ణింపఁబడినది. {{p|ac|fwb}}ఉద్దీపనవిభావము - చేష్ట</p> {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>సుదతి నృసింహుని న్మరల చూచె విలాసవివర్తితాస్య యై వదలనిప్రేమ వెన్తవిలి వచ్చె ముఖేందుఁ డఁటంచు భీతిచేఁ జెదరి గిరీంద్రదుర్గములు సేరినచీఁకటివోలె వాసనా స్పద మగు వాలుఁగొప్పు వలిచన్నులపై నసియాడుచుండఁగన్.</poem>|ref=32}} {{Center|వెన్తవిలి (పా) వెన్దగిలి.}} ఒకయువతి యొయ్యారముగా మొగమును ద్రిప్పి ప్రేమతో ముఖచంద్రుఁడు దన్ను వెంబడించి వచ్చెనన్న భయముతోఁ బర్వతదుర్గముల దాఁగుటకై చేరిన చీకటియో యన్నట్లున్న కేశభారము స్తనములమీఁదఁ జలిందుచుండఁగాఁ నరసభూపాలునిఁ జూచెను. ఇట నాయకరతి కుద్దీపకమయిన నాయికాచేష్ట వర్ణింపఁబడినది.<noinclude><references/></noinclude> bh27wu0a8wahgaexbbf1h450z7rr37a 104 218976 580710 571809 2026-09-21T02:01:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 580710 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}తటస్థవిభావము</p> {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>చిగురుఁగటారితోఁ జెఱకుసింగిణితో నలరంపగుంపుతో నిగనిగమించుచెంగలువనేజముతో వడిఁజిల్కతేజిపై మగఁటిమి నెక్కి శూరుఁ డయి మారుఁడు కోకిలకంఠకాహళుల్ నెగడ లతాంగిపై వెడలె నేఁడు నృసింహ! యెఱుంగఁ జెప్పితిౝ.</poem>|ref=33}} ఇట నాయికారతి కుద్దీపనవిభావములుగా మదనుఁడును గోకిలాలాపములును వర్ణితములు. {{left margin|3em}}<poem>గీ. ఇరులపయ్యంట జాఱంగ, మరులు గొనుచు నుదయశైలస్తనాగ్రమం దునిచి కరము కలువకన్నులు వికసింపఁ జలి వెలుఁగు అమరపతిదిఙ్ముఖంబు ముద్దాడుచుండె.</poem> </div> ఇట నాయికానాయకుల రతి కుద్దీపకుఁడగు చంద్రుఁడు వర్ణింపఁబడెను. నాయికానాయకాదుల నవలంబించి రత్యాదు లావిర్భవించునుగాన నాలంబనవిభావము జనకకారణమనియు, నావిర్భూతములయిన రత్యాదులకుఁ బోషకము లగుటచే యౌవనాదులు పరిపోషకకారణమనియును గొందఱండ్రు. {{p|ac|fwb}}అనుభావము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కారణ మైనవిభావము చే రస ముత్చన్న మైనఁ జెలఁగెడిదానం బ్రారూఢకటాక్షాదిక మారయ ననుభావ మయ్యె నది యె ట్లన్నన్.</poem>|ref=34}} '''తా'''. విభావముచే రసముత్పన్న మయినపిమ్మటఁ గలిగెడు కటాక్షాదు లనుభావములు. ఈలక్షణముకన్న సాహిత్యదర్పణలక్షణము లెస్సగా నున్నది చూడుఁడు. {{left margin|3em}}<poem>ఉద్బుద్ధం కారణైః స్వై స్వైర్బహిర్భావం ప్రకాశయౝ లోకే యఃకార్యరూపస్సో౽నుభావః కావ్యనాట్యయోః.</poem> </div> తమతమకారణములచే ననఁగా వెనుకటి జనకపోషకరూపములగు నాలంబనోద్దీపనకారణములచే లోకమున సీతారామాదులం దుద్బుద్ధమైన రత్యాదికమగు స్థాయిభావమును వెలుపలికిఁ దెలుపుక్రియావిశేషము కావ్యనాట్యములలో ననుభావ మనఁబడును.<noinclude><references/></noinclude> 2k4e3rm6kbmvk7dqppa12sio81p2je3 104 218977 581017 571810 2026-09-21T07:38:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 581017 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{nop}} "అను = పశ్చాత్; భావః = ఉత్పత్తిః యేషాంతే అనుభావాః” (కారణమగు రతి కవ్యవహితముగాఁ దటస్థించు కార్యము) అనియు, ‘అనుభావయతి రత్యాదికం' (రత్యాదికమగు స్థాయిభావమును సామాజికునిచే ననుభవింపఁజేయునది యనుభావము) అనియు వ్యుత్పత్తులు స్వీకరింపఁబడి యున్నవి. ఈ యనుభావము లెవ్వియో యిటఁ దెలుపఁబడలేదు. సాహిత్యదర్పణమున నిట్లు గలదు. {{left margin|3em}}<poem>ఉక్తాః స్త్రీణామలంకారా అంగజాశ్చస్వభావజాః తద్రూపాసాత్త్వికా భావాస్తథాచేష్టాః పరాఅపి.</poem> </div> అంగజములయిన (మనోభావములు) భావ, హావ, హేలలు మూఁడును, అయత్నజములయిన శోభ, కాంతి, దీప్తి, మాధుర్యము, ప్రగల్భత, ఔదార్యము, ధైర్యము, అనునేఁడును, స్వభావజములయిన లీలా, విలాస, విచ్ఛిత్తి, బిబ్బోక, కిలికించిత, మోట్టాయిత, కుట్టమిత, విభ్రమ, లలిత, మద, విహృత, తపన, మౌగ్ధ్య, విక్షేప, కుతూహల, హసిత, చకిత, కేళులు, అను పదునెనిమిదియుఁ, జెప్పఁబోవు సాత్త్వికభావము లెనిమిదియు, నింకను సంభావ్యమానములయిన చేష్టలను, శృంగారమున ననుభావములు; మరొకచో “అనుభావశ్చతుర్థా స్యాన్మనోవాక్కాయబుద్ధిభిః” అను భావములు మనోభావములు, వాగ్భవములు, కాయజములు, బుద్ధిజములు, అని నాలుగు విధములు అనియును జెప్పఁబడినది. 67, 68 పద్యములలో లీలాదులు పదునైదుమాత్రమే చెప్పఁబడినవి. కాని సాహిత్యదర్పణమునఁ బదునెనిమిది యీయబడినవి. వీని కుదాహరణములు ముందీయఁబడినవి. విభావములు కారణరూపములు. అనుభావములు కార్యరూపములు. వెనుకఁ జేష్ట యుద్దీపనవిభావముగాఁ బేర్కొనఁబడినది. ఇటఁ "బ్రారూఢ కటాక్షాదిక మనుభావము” అని గ్రంథకర్త చెప్పినాఁడు. కటాక్షాదికము చేష్ట గాదా? మరియు ముందు చెప్పఁబోవు వ్యభిచారులుగూడఁ గార్యరూపము లగుటవలన ననుభావములు గావా? అట్లగుచో నీ వ్యవస్థ యెట్లు? అను నీ శంకను బ్రతాపరుద్రీయవ్యాఖ్యాత లేవఁదీసి సమాధానమును జెప్పియున్నాఁడు. దాని నిట వివరింతుము. "ననుచేష్టాలక్షణోద్దీపనవిధానానాం భావహావాదీనాం శృంగారకార్యతయా అనుభావత్వం ప్రతీయతే । కటాక్షభ్రూనిక్షేపాదీనా మనుభావానా మనురాగజనకత్యేన సంభవత్యేన విభావత్వం । ఉక్తానా ముభయేషాం కల్లోలాయమానతయా రసపరిపోషణాత్ సంవాదితా౽పి । సమస్తసంచారిణామపి చింతాదీనా మను<noinclude><references/></noinclude> 1zcdx0a1jnbszq6w7pg39gdk3f4lk0j 104 218978 581029 571811 2026-09-21T08:56:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 581029 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రాగకార్యతయా అనుభావత్వం । తద్దర్శన శ్రవణాభ్యా మనురాగాతిశయజననా ద్విభావత్వం చానుభూయతే । తదుక్తం భావప్రకాశే {{left margin|3em}}<poem>"విభావో౽ప్యనుభావస్స్యా దనుభావో విభావవత్ తా పునశ్చారిణౌస్యాతాంతే చ తౌ స్యుః పరస్పరం”</poem> </div> అత్ర పరస్పరశబ్దేన సంచారిణామేవ మిధో౽నుభావత్వం చేత్యాది ద్రష్టవ్యం । అతః కథంపూర్వోక్తా విభావాదివ్యవస్థా ఇతి చేత్సత్యం । కస్యాశ్చి దనురాగవ్యక్తే ర్యాని కార్యకారణ సహకారీణితానితాం ప్రతితథైవ । నహించిదపి సాంకర్యమస్తి । వ్యక్త్యంతరాపేక్షయా తస్యా ఏవ ఆకారభేదాపేక్షయా వా అన్యథాభావే కో విరోధః? । యథైకస్య పుత్రాపేక్షయా పితృత్వం పిత్రపేక్షయా పుత్రత్వం చ వ్యవతిష్ఠతే । అతో విభావాదీనామపి ప్రతియోగిభేదాదిభిః కల్పితాకారాంతరాణాం సాంకర్యశంకానవకాశా ద్విభావరూపతా నియతైవేతి సిద్ధం॥” '''తా'''. శృంగారరసమునఁ జేష్ట యుద్దీపనవిభావమని వెనుకఁ జెప్పితిమి. భావహావాదులు చేష్టలు. అవి శృంగారకావ్యము లగుటచే ననుభావము లగుచున్నవి. కటాక్షభ్రూవిక్షేపాదు లనుభావములుగదా! అవి నాయకుని కనురాగజనకము లగుటచే విభావములును నగుచున్నవి. ఈ రెండును గల్లోలాత్మకములై రసపరిపోషకము లగుటచే సంచారులును నగుచున్నవి. సమస్తసంచారిభావములును (చింతాదులు) అనురాగకార్యము లగుటచే ననుభావములును నగును. వానిని దర్శించుటవలనను వినుటవలనను ననురాగాతిశయము జనించుటచే విభావములును నగుచున్నవి. భావప్రకాశములో “విభావ మనుభావ మగును. అనుభావము విభావ మగును. అవి రెండును సంచారు లగును. ఆ సంచారిభావములు పరస్పర మనుభావములును నగును” అని చెప్పఁబడినది. ఇక విభావాది వ్యవస్థ యెట్లు? అనఁగా నిది విభావము; ఇది యనుభావము; ఇవి వ్యభిచారిభావ మను విభాగ మెట్లు? అని అన్నచో నిదంతయు సత్యమే! ఒకరి యనురాగవ్యక్తిలో నే విభావానుభావసంచారిభావములు గలవో వానిలో సాంకర్య ముండదు. అనఁగా నాయికాచేష్ట నాయకున కుద్దీపనవిభావము. మరియు నా చేష్టయే నాయకున కనుభావముగా నుండదు. అది నాయికాశృంగారమున ననుభావమై యుండవచ్చును. ఒకఁడే మనుష్యుఁడు తన పుత్త్రునికిఁ దండ్రియుఁ దన తండ్రికిఁ దాను బుత్త్రుఁడును గావచ్చునుగదా! కావున విభావాదులు వ్యక్తిభేదమును బట్టి రూపాంతరమును బొందును. కాన విభావాదివ్యవస్థ నియతమే!<noinclude><references/></noinclude> frogk3b9zxf6lwm5p5wtbdmm2k9vcqc 104 218979 581030 571812 2026-09-21T09:10:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 581030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అల సాలోలము లై యచంచలము లై యాకేకరాగ్రంబు లై యలఘువ్రీడము లై యనిందితము లై యానందపూర్ణంబు లై సులభాసూయము లై సుతీక్ష్ణరుచు లై సువ్యక్తరాగంబు లై చెలువం బొందెడుచూపు లింతి నెఱపెౝ శ్రీనారసింహేంద్రుపై.</poem>|ref=35}} ఇందు నాయికానురాగముయొక్క కార్యములయిన చూపులు వర్ణింపఁబడెను. {{p|ac|fwb}}సాత్త్వికభావములు</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పరగతసుఖదుఃఖాదుల నరయఁగ భావించి యట్ల యలరుట సత్త్వ స్ఫురణము; తద్భవభావము లరయఁగ సాత్త్వికము లయ్యె నవి యె ట్లన్నౝ.</poem>|ref=36}} పరగతములయిన సుఖదుఃఖాదులను భావించి తన్మయత్వమును బొందుట సత్త్వ మనఁబడును. ఈ సత్త్వశబ్దమునకుఁ బెక్కర్థములు గలవు. “అభినయాదిముఖేన అన్యగత సుఖదుఃఖాది భావనాయా మంతఃకరణస్య అనుకూలత్వం సత్త్వం” (అభినయాదులమూలమునఁ బరగతసుఖదుఃఖములయెడ నంతఃకరణము సుముఖమగుట సత్త్వము) అనియు, “రజస్తమోభ్యా మస్పృష్టం రజస్సత్త్వ మిహోచ్యతే” (రజస్తమస్పర్శ లేని మనస్సు సత్త్వము) అనియు, “స్వాత్మవిశ్రామప్రకాశకారీ కశ్చ న అంతరో ధర్మస్సత్త్వం” (తన యాత్మయందు విశ్రమించిన రత్యాదులను బ్రకాశింపఁజేయు నాంతరధర్మము సత్త్వము) అనియు, “భావాంతర నైరపేక్ష్యేణ రసాపరోక్షీకరణత్వలక్షణో బలవిశేషస్సత్వం” (భావాంతరముతోఁ బనిలేక రసమును బ్రత్యక్ష మొనర్చు బలవిశేషము సత్త్వము) అనియును వివిధలక్షణములు కనఁబడుచున్నవి. ఆ సత్త్వమునఁ బుట్టినవగుట సాత్త్వికభావములని వ్యవహారము. లేక యాసత్త్వదశయందుఁ గలిగిన కార్యములే సాత్త్వికభావములు. ఇవియుఁ కార్యరూపము లగుటచే ననుభావములే యగును. అయినను “సత్త్వైకమూలత్వాత్ సాత్త్విక ప్రథా” కేవలము సత్త్వమునుండియే పుట్టినవి కావున సాత్త్వికములు. మిగిలిన యనుభావములు శరీరజములు. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>స్తంభ మచంచలత్వ; మవశత్వ మగుం బ్రళయంబు; దృగ్జలో జ్జృంభణ మశ్రువౌఁ; జెమట స్వేదము; గద్గదవాక్యవైఖరీ</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> pzctoicouteatzxgiyi8cqlchq6rvf7 0 223926 580683 578671 2026-09-20T12:12:25Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:21వ శతాబ్దపు రచనలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 580683 wikitext text/x-wiki {{header | title = పటం కతలు | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = 2017 | notes = }} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=1 to=1 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=2 to=3 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=4 to=7 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=8 to=9 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=10 to=15 /> {{page break}} <pages index="పటం కతలు.pdf" from=16 to=17 /> {{CC-BY-SA-4.0}} [[వర్గం:21వ శతాబ్దపు రచనలు]] dj8iif0k82pvdle44c1jwoaxe8lyhis 14 225614 580681 2026-09-20T12:09:46Z Rajasekhar1961 50 ఖాళీ పేజీని సృష్టించారు 580681 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 580682 580681 2026-09-20T12:10:09Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:రచనలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 580682 wikitext text/x-wiki [[వర్గం:రచనలు]] oe0y4qfju14m7kps2v7c43rolw5s5qq 0 225615 580691 2026-09-20T15:56:32Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '{{header | title = సారసంగ్రహగణితము | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = | notes = }}' 580691 wikitext text/x-wiki {{header | title = సారసంగ్రహగణితము | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = | notes = }} 343q5lsb68jr69klfpq144hqaoqsixm 580692 580691 2026-09-20T15:58:43Z Rajasekhar1961 50 580692 wikitext text/x-wiki {{header | title = సారసంగ్రహగణితము | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = | notes = }} <pages index="Kankanamu02031mbp.pdf" from=1 to=9 /> c0k909byepddt9mhm0qsptvzzu8bnb1 580693 580692 2026-09-20T15:59:57Z Rajasekhar1961 50 580693 wikitext text/x-wiki {{header | title = సారసంగ్రహగణితము | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = | notes = }} <pages index="1950 SaaraSangrahaGanditamu Telugu PDF.pdf" from=1 to=9 /> gudo3vh7hl2si6l88b4vtn9b71e5syi 580694 580693 2026-09-20T16:01:04Z Rajasekhar1961 50 580694 wikitext text/x-wiki {{header | title = సారసంగ్రహగణితము | author = | translator = | section = | previous = | next = | year = | notes = }} <pages index="1950 SaaraSangrahaGanditamu Telugu PDF.pdf" from=1 to=14 /> dgpfuba4fpuvivqub6fa4mlteh7pkgu 580695 580694 2026-09-20T17:25:47Z Rajasekhar1961 50 580695 wikitext text/x-wiki {{header | title = సారసంగ్రహగణితము | author = పావులూరి మల్లన | translator = | section = | previous = | next = | year = | notes = }} <pages index="1950 SaaraSangrahaGanditamu Telugu PDF.pdf" from=7 to=7 /> {{page break}} <pages index="1950 SaaraSangrahaGanditamu Telugu PDF.pdf" from=8 to=14 /> req1m0utlqp71mcb7pedb647grwrxnm 580696 580695 2026-09-20T17:27:10Z Rajasekhar1961 50 580696 wikitext text/x-wiki {{header | title = సారసంగ్రహగణితము | author = పావులూరి మల్లన | translator = | section = | previous = | next = | year = | notes = }} <pages index="1950 SaaraSangrahaGanditamu Telugu PDF.pdf" from=7 to=7 /> {{page break}} <pages index="1950 SaaraSangrahaGanditamu Telugu PDF.pdf" from=8 to=12 /> {{page break}} <pages index="1950 SaaraSangrahaGanditamu Telugu PDF.pdf" from=13 to=14 /> 431nne49c5d1jv0tja71xerpigihjq2 580712 580696 2026-09-21T02:22:34Z Rajasekhar1961 50 580712 wikitext text/x-wiki {{header | title = సారసంగ్రహగణితము | author = పావులూరి మల్లన | translator = | section = | previous = | next = | year = 1952 | notes = }} <pages index="1950 SaaraSangrahaGanditamu Telugu PDF.pdf" from=7 to=7 /> {{page break}} <pages index="1950 SaaraSangrahaGanditamu Telugu PDF.pdf" from=8 to=12 /> {{page break}} <pages index="1950 SaaraSangrahaGanditamu Telugu PDF.pdf" from=13 to=14 /> efusd0x05h627p4j0frp0t28k5jbz7d 104 225616 580697 2026-09-20T17:29:46Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'SRI VENKATESVARA ORIENTAL INSTITUTE, TIRUPATI Price list of Publications General Editor-PROF. P. V. RAMANUJASWAMI, MA, Director, Sri Venkatesvara Oriental Series:- 1. Sri Venkatesvara Kavya Kalapa, (Sanskrit) Ed. by Sri D. T. Tatacharya, M.O.L. Rs. A 4 O 1 8 2. History of Tirupati, Volume II (English) by Dr. S. Krishnaswami Aiyangar, M.A., Ph.D. (Out of Stock) 3. A Glossary of Indian Philosophical Terms, (Sans- krit-English) by Sri C. V.... 580697 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>SRI VENKATESVARA ORIENTAL INSTITUTE, TIRUPATI Price list of Publications General Editor-PROF. P. V. RAMANUJASWAMI, MA, Director, Sri Venkatesvara Oriental Series:- 1. Sri Venkatesvara Kavya Kalapa, (Sanskrit) Ed. by Sri D. T. Tatacharya, M.O.L. Rs. A 4 O 1 8 2. History of Tirupati, Volume II (English) by Dr. S. Krishnaswami Aiyangar, M.A., Ph.D. (Out of Stock) 3. A Glossary of Indian Philosophical Terms, (Sans- krit-English) by Sri C. V. Sankara Rao, M.A.... 4. Psychology, (Telugu) by Dr. K. C. Varadachari, M.A., Ph.D. 5. Isavasyopanishad Bhashya, of Venkatanatha, (Sanskrit-English) Ed. & Translated by Dr. K. C. Varadachari, M.A., Ph.D. & Sri D. T. Tatacharya, (Out of Stock) M.O.I.. (Out of Stock) 6. Samurtarchanadhikarana (Atri Samhita), (Sans- krit) Ed. by Mr. Raghunatha Chakravarthi Bhattacharya & Sri M. Ramakrishna Kavi,M.A. 60 7. Suvarnasaptati Sastra. (Sanskrit) Reconstructed from the Chinese & Ed. by Sri N. Aiyaswami Sastri 8. Kenopanishad Bhashya, by Rangaramanuja (Sans- krit-English) Ed. & Translated by Dr. K. C. Varadachari, M.A., Ph.D. & Sri D. T. Tatacharya, M.O.L. 9. Tirukkural-Kamattuppal, with the commentaries of Kalingar and Paripperumal (Tamil) Ed. by Sri T. P. Palaniappa Pillai, B.O.L. 3 0 10 20<noinclude><references/></noinclude> nsfmvu1u3iode78ez34wczragnclcz5 104 225617 580708 2026-09-20T23:01:29Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 580708 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}2</p> {{p|fs125}}తుపాను</p> {{Largeinitial|ప}}దునెనిమిదవ డిసెంబరు కొకనాఁ డటో యిటో రెం డోడలును లంగరువేసెను. దక్షిణ-ఆఫ్రికా రేవులలో డాక్టరువచ్చి ప్రతియాత్రికుని పట్టిపట్టి పరీక్షచేయును. దారిలో నెవరికేని ఏదేని అంటురోగ మంటుకొనినచో కొంతకాలము ఓడక్వారంటీను (సంసర్గనిషేధము)లో ఉంచఁబడును. మేము బొంబాయినుండి బయలు దేఱునాఁడు అచట ప్లే గుండెను. దీన మాకును క్వారంటీనుబాధ కలుగునని కొంచెము భయపడితిమి. రేవున లంగరు వయిచినతరువాత ఓడ ప్రప్రధమమున పచ్చజెండా ఎత్తవలెను. డాక్టరు పరీక్షించి చీటి యిచ్చువఱకు పచ్చ జెండా ఎగురుచునే యుండవలయును. మఱియు పచ్చజెండాను దింపిన పిదపనే యాత్రికులను గలిసికొనుట కోడమీఁదికి ఇతరులను రానిత్తురు. ఈనియమముల ననుసరించి మాయోడపయిఁగూడ పచ్చజెండా ఆడుచుండెను. డాక్టరు వచ్చెను. పరీక్షించి అయిదు దినములు క్వారంటీను అని ఆజ్ఞయిచ్చెను. ఏలనఁగా ప్లేగుక్రిములు ఇరువదిమూఁడు దినములవఱకు ఉండునని వారి యుద్దేశము. మేము బొంబాయినుండి బయలుదేఱి పదునెనిమిది దినము లాయెఁగాన ఈ యయిదురోజు లున్నచో నిరువది మూఁడు దినములును ముగియును. కాని మమ్ము క్వారంటీనులో నుంచుటకు హేతువు కేవల మారోగ్యము కాదు. డర్బనులోని తెల్లవారు మమ్ము త్రిప్పి పంపి<noinclude><references/> {{c|283}}</noinclude> ritfnsqc1h3qc42u9pkjwjc04uy1vx8 104 225618 580709 2026-09-20T23:10:39Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 580709 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|<big>ఆత్మకథ</big>||}}</noinclude>వేయుటకు కొన్నాళ్లనుండి పాతాళహోమము చేయుచున్నారు. ఈ యాజ్ఞకు నదియును నొకకారణము. దాదాఅబ్దుల్లా కంపెనీవారు పట్టణములోని సంగతులను మాకు ఏనాఁటికి ఆనాఁ డెఱిఁగించుచుండిరి. తెల్లవా రొకనాఁటికంటె మఱియొకనాఁడు పెద్దపెద్దసభలు జరుపుచుండిరి. దాదాఅబ్దుల్లాగారి కొకవంకభయమును, ఒక వంక లాలనమును చూపుచుండిరి. ఈ రెండోడలను మరల త్రిప్పిపంపివేయుచో దాదా అబ్దుల్లాగారికి నష్టపరిహార మిచ్చుటకు సిద్ధముగ నుండిరి. దాదా అబ్దుల్లాగా రీజడుపులకు బెదురువారు కారు. అపుడు భాగస్వాములయిన సేట్ అబ్దుల్ కరీంహాజీఆదంగారు కంపెనీతరఫున వ్యవహర్తలు. ఎంతనష్టము సంభవించినను ఓడలను రేవు పట్టించి యాత్రికులను దింపి తీఱుదునని ఆయన ప్రతిన, ఏనాఁటివార్త లానాఁడు పూసగ్రుచ్చినటు లాయన నా కెఱిఁగించుచుండెను. స్వర్గీయులగు మనసుఖలాల్ హీరాలాల్ నాజరుగారు నాఁడు నన్ను జూచుటకు భాగ్యవశమున డర్బను వచ్చియుండిరి. వారు చాల చతురులు, వీరులును, లోకులు వీరిసలహాను గైకొనుచుందురు. వీరి వకీలు మిస్టర్ లాటన్. వీరును అంతటివారు. వీరు తెల్లవారి చేఁతలు దూఱిరి. నడచుకొనవలసిన రీతి లోకులకు తెలిపిరి. కేవలము డబ్బు ఫుచ్చుకొను వకీలువలెఁగాక నిక్కమైన మిత్రునివలె వీరికి సాయపడు చుండిరి. ఈ రీతిగా డర్బనులో ద్వంద్వయుద్ధ మారంభమాయెను. ఒక వంక కూటికిలేని నల్లవారును, వీరికి మిత్రులయిన కొలఁదిమంది తెల్లవారును; మఱియొక వంక ధనబలము, బాహుబలము, అక్షరబలము, సంఖ్యాబలమును కల తెల్లవారును. మఱియు ఇట్టి బలశాలులైన తెల్లవారికి రాజ<noinclude><references/> {{c|284}}</noinclude> 17z1rpkthmri7m7frmgvhryb18nl2ta 6 225619 580713 2026-09-21T02:23:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 580713 wikitext text/x-wiki == లైసెన్సింగ్ == {{PD-India}} hj0sf97r04cynfx14q7glftdni7a88z 106 225620 580714 2026-09-21T02:28:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '' 580714 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[వివేకచూడామణి]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:ఆదిశంకరాచార్య|ఆదిశంకరాచార్య]] |అనువాదకులు=[[రచయిత:కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య|కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య]] |ఎడిటర్=[[రచయిత:పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి|పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వావిళ్ళ రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ |చిరునామా=చెన్నపురి |సంవత్సరం=1937 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} dney9bjjgny7paa67ca9hhobxteguy3 580715 580714 2026-09-21T02:28:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 580715 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[వివేకచూడామణి]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:ఆదిశంకరాచార్య|ఆదిశంకరాచార్య]] |అనువాదకులు=[[రచయిత:కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య|కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య]] |ఎడిటర్=[[రచయిత:పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి|పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వావిళ్ళ రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ |చిరునామా=చెన్నపురి |సంవత్సరం=1937 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} qv6gtkp280r9ih4jdnsarvaql9y2c0f 581014 580715 2026-09-21T07:23:43Z Rajasekhar1961 50 581014 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[వివేకచూడామణి]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:ఆదిశంకరాచార్య|ఆదిశంకరాచార్య]] |అనువాదకులు=[[రచయిత:కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య|కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య]] |ఎడిటర్=[[రచయిత:పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి|పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వావిళ్ళ రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ |చిరునామా=చెన్నపురి |సంవత్సరం=1937 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1="ముఖచిత్రం" 2=3 /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 9bb9lpzj1gc0diqttlnvoixuwg1g233 581015 581014 2026-09-21T07:26:10Z Rajasekhar1961 50 581015 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[వివేకచూడామణి]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:ఆదిశంకరాచార్య|ఆదిశంకరాచార్య]] |అనువాదకులు=[[రచయిత:కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య|కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య]] |ఎడిటర్=[[రచయిత:పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి|పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వావిళ్ళ రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ |చిరునామా=చెన్నపురి |సంవత్సరం=1937 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1="ముఖచిత్రం" 2=3 285="advt" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} l4r7c01iuwrulgtzuglhlcgy5zik1ub 581016 581015 2026-09-21T07:27:32Z Rajasekhar1961 50 581016 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[వివేకచూడామణి]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:ఆది శంకరాచార్యులు|ఆదిశంకరాచార్య]] |అనువాదకులు=[[రచయిత:కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య|కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య]] |ఎడిటర్=[[రచయిత:పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి|పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వావిళ్ళ రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ |చిరునామా=చెన్నపురి |సంవత్సరం=1937 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=MS |పుటలు=<pagelist 1="ముఖచిత్రం" 2=3 285="advt" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} nwhs2hge79ge1dkxbf8llwmc8utqrb4 581031 581016 2026-09-21T09:15:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 581031 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=[[వివేకచూడామణి]] |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత=[[రచయిత:ఆది శంకరాచార్యులు|ఆదిశంకరాచార్య]] |అనువాదకులు=[[రచయిత:కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య|కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య]] |ఎడిటర్=[[రచయిత:పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి|పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి]] |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త=వావిళ్ళ రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ |చిరునామా=చెన్నపురి |సంవత్సరం=1937 |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=C |పుటలు=<pagelist 1="ముఖచిత్రం" 2=3 285="advt" /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 6wf8x85kbajvzj7q5lq8wffjahjtxxb 0 225621 580717 2026-09-21T02:32:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వివేకచూడామణి]] | రచయిత = ఆదిశంకరాచార్య | అనువాదం= కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [వివేకచూడామణి[/ఉపోద్ఘాతము|ఉపోద్ఘాతము]] | వివరములు = |సం...' 580717 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వివేకచూడామణి]] | రచయిత = ఆదిశంకరాచార్య | అనువాదం= కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [వివేకచూడామణి[/ఉపోద్ఘాతము|ఉపోద్ఘాతము]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1937 }} <pages index="వివేకచూడామణి.pdf" from=1 to=1 /> o39kgoqekhnq52sa5y82w9a63m227t3 580718 580717 2026-09-21T02:32:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 580718 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[వివేకచూడామణి]] | రచయిత = ఆదిశంకరాచార్య | అనువాదం= కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య | విభాగము = | ముందరి = | తదుపరి = [[వివేకచూడామణి/ఉపోద్ఘాతము|ఉపోద్ఘాతము]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1937 }} <pages index="వివేకచూడామణి.pdf" from=1 to=1 /> bgf762yil59qxfycdk5knogoi1avwwu 104 225622 580719 2026-09-21T02:39:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీ ర స్తు. శ్రీమచ్ఛంకరాచార్య విరచిత వివేక చూడామణి శ్రీ కామర్షి వెంకటసుబ్బయ్య గారిచే న చియిం tiం బడిన ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. బ్రహ్మశ్రీ పండిత 'పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్...' 580719 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీ ర స్తు. శ్రీమచ్ఛంకరాచార్య విరచిత వివేక చూడామణి శ్రీ కామర్షి వెంకటసుబ్బయ్య గారిచే న చియిం tiం బడిన ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. బ్రహ్మశ్రీ పండిత 'పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి గారి చే 'స్త్రీ'గారి' పరిష్కృతము. 18.30 చెన్న ప గి వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ వారిచే కటితము. 1937. All Rights Reserved.<noinclude><references/></noinclude> f2hteyowo1xdqn5eyk5lb6e3fp7cawf 581005 580719 2026-09-21T04:44:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 581005 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Center|శ్రీరస్తు}} {{Center|శ్రీమచ్ఛంకరాచార్యవిరచిత}} {{p|fs150|ac|fwb}}వివేకచూడామణి</p> {{p|ac|fwb}}శ్రీ కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్యగారిచే</p> {{Center|రచియింపఁబడిన}} {{Center|ఆంధ్రతాత్పర్యవివరణసహితము}} {{Center|బ్రహ్మశ్రీ పండిత}} {{p|ac|fwb}}పేరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారిచే</p> {{Center|పరిష్కృతము}} {{Css image crop |Image = వివేకచూడామణి.pdf |Page = 1 |bSize = 600 |cWidth = 125 |cHeight = 131 |oTop = 537 |oLeft = 243 |Location = center |Description = }} {{Center|చెన్నపురి}} {{p|ac|fwb}}వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ వారిచే</p> {{Center|బ్రకటితము.}} {{Center|1937}} {{Center|All Rights Reserved.}}<noinclude><references/></noinclude> 4avhif3eh1z1i1tncikcdy9jppftw1q 104 225623 580720 2026-09-21T02:39:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'త ము. శ్రీపరమేశ్వర సృష్టిలోని సమస్త ప్రాణికోటియు సుఖ మునే కోరుచుండును. అసుఖము . ఐహికము, ఆముష్మికము, శైవల్యము సని త్రివిధము. ఈలోకమునందు ధనవనితాది విషయభోగముల వలనఁ గలుగుసుఖము...' 580720 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>త ము. శ్రీపరమేశ్వర సృష్టిలోని సమస్త ప్రాణికోటియు సుఖ మునే కోరుచుండును. అసుఖము . ఐహికము, ఆముష్మికము, శైవల్యము సని త్రివిధము. ఈలోకమునందు ధనవనితాది విషయభోగముల వలనఁ గలుగుసుఖము ఐహికము. పరలోక మండు స్వర్గాదిభోగములవలనఁ గలుగుసుఖము ఆముష్మికము. ఆత్మత స్త్వజ్ఞాసమువలనఁ గలుగుసుఖము కైవల్యము. ఐహికా ముష్మికసుఖములు విషసంసృష్టాన్నమువలె దుఃఖమి శ్రితములు. కైవల్యసుఖము ముఖ లేశరహితమగు నిత్యసుఖమడు. ఎట్లన 1. ఇహముడు రాజ్యముగల వాఁడు రాజ్యచ్యుతుఁ డగు 'నేని వానికి దుఃఖము కలుగును. ధనికునకు ధననష్టము గలిగిన యడల వానికిని దరఖమే కలుగును. రూపవతీయను భార్య గలవానికి భార్య గయ్యాళియైనను పరాభిలాషినమునను మృతి జెందినను దరఖమే సంభవించును. ఇట్లు సహసంబంధమగు సమస విషయములు దుఃఖభా "జసమ్ములై అంతులేని జన్మ మరణరూప సంసారమునకుఁ గారణములగును. కావున ఐహిక సుఖము నిశ్య సుఖము కాదుగనుక కోరదగినదికాదు. 2. యజ్ఞాశపుణ్యకర్మలవలన లభించు స్వర్గాభోగములు "క్షీణి పుణ్య మర్త్యలోకం ఏశని” చుసున్యాయమున పుణ్యము క్షీణింయంగా మఱలు మస్త్యలోకమునందు జన్మించి భవసాగరమునఁ జిక్కి- జీవులనే విధదుగఖముల ననుభవించుచుండ<noinclude><references/></noinclude> pxd1bfdjuypw1ox26uesawze7jfbvx2 104 225624 580721 2026-09-21T02:39:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '4 బరితపింపవలసివచ్చును. కావున ఆముష్మిత సుఖము సంబందిం దుగఖభాజనమగుటచేఁ గోరఁదగిన సిన 1 u గౌటీ 3. కైవల్యము దుఃఖనేశరహితమై విశ్వముఖంను గూర్చును గనుక నవశ్యము గోరణమేమనగా జీవుఁడు తా...' 580721 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>4 బరితపింపవలసివచ్చును. కావున ఆముష్మిత సుఖము సంబందిం దుగఖభాజనమగుటచేఁ గోరఁదగిన సిన 1 u గౌటీ 3. కైవల్యము దుఃఖనేశరహితమై విశ్వముఖంను గూర్చును గనుక నవశ్యము గోరణమేమనగా జీవుఁడు తాను స్వయముగ నచ్చి దాని మందు అవిద్యా ప్రతిబంధముచే తన నిజస్వరూపించి, శ్రీహిష్ తాననుకొని భ్రమఁజెంది, సంసారబంధముందు జిల్లా సహజముష్ఠికి సంబంధదుఃఖముల ననుభవించుచున్నాడు. స్వజ్ఞానమనలన దన నిజస్వరూపమును వెలిసికొన్న 'జు గ్రహృన్మి' య నిశ్చయజ్ఞానము గలిగి సంసార బంధ సమస్తువు తానే సచ్చిదా నందపరబ్రహ్మమై విలసిల్లుచు స.వి ఆపిందమునే యనుభ వించును. ప్రచండమార్తాండునియులడు అంధ కార మెట్లు ఉందో యట్లు ఆత్మసుఖమందు ఊరిఖ లితోమీ లేదు. ఇట్టి జనమూ సిస్ట దుఃఖాభావమగు నిత్యసుఖము, ఇరియే జీవన్ కావున సర్వ ప్రయత్న ములచేతను కైవల్యసుఖమీ ప్రాణీయము. 4< ఇట్టి జీవస్తుక్తిప్రాస్దికొఱకే ఋషులు మడి: లును చీర ప్రయత్నము చేయుదురు. అగ్రయతకాలం సమకు జన్మమందేకాని తదితర జన్మములం దనువున కాననే తలు సయితము మనుష్యజన్మమునే యభిలషింతుకని "వాంగంతో జన్మ మానుష్యం భుని 'దేవైః శతక్రతుః” అని దత్తాత్రేయ సంహితయందుఁ జెప్పఁబడినది. మఱియు, “మహతా పుణ్యప ణ్యే శ్రీ తేయం కాయనౌ స్వయా, పారం దుఃఖోద ధీరమ్మ తల్లి యావన్న భిద్యతే.” (ఓయీ నీ వీదుగఖసాగరమును దాటుటడ గొప్పపుణ్యమనెడి ధనము నిచ్చి నరశరీరమనెడి యీ యోడన<noinclude><references/></noinclude> d89e5pcwuivhjp114jgnqwhiejycyd7 104 225625 580722 2026-09-21T02:40:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'CH సంపాదించితివి. కావున నీశరీరనౌక భిన్నముగాకముంచె దుగఖ సాగరమును బాటుమా) అని ఆర్యవచనము. ఈ గ్రంథ ముందు ౨, 3, 8, ౫ శ్లోకములలో శ్రీమద్యాల వారును నరజన్మ మందే మోక్ష ప్రయత్నము సేయవలెన...' 580722 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>CH సంపాదించితివి. కావున నీశరీరనౌక భిన్నముగాకముంచె దుగఖ సాగరమును బాటుమా) అని ఆర్యవచనము. ఈ గ్రంథ ముందు ౨, 3, 8, ౫ శ్లోకములలో శ్రీమద్యాల వారును నరజన్మ మందే మోక్ష ప్రయత్నము సేయవలెనని సుడువుచున్నారు. కనుక పరమేశ్వరుఁడు మనకు నశరీరము సము గ్రహించినందుకు మోలీ ప్రొ పెంచే సర్వవిధముల చేతను బయన్నించుటయే శ్రీయము. “జ్ఞానాదేవ తు కైశాల్యమ” "కైవల్యము జ్ఞానమువలననే కాని య్ యితరోపాయముచేతను సిద్ధింపడు. అట్టి సుజ్ఞానమును బ్రజలకు బోధించుటకై ఆత్మజ్ఞులకు పూర్వఋషులు సదయ హృదయులై లోకో కారము ఱకు తమతమ యనుభవము లనుబట్టి యనేకోపనిషత్తులను రచియించిరి. ఆయుపనిషత్తులు దురవగాహములగుటటి శ్రీమచ్ఛంకరాచార్యులవారు ఈశాది దశోపనిషత్తులకును, నృసింహతాసన్యా తరోపనిషత్తులకును, బ్రహ్మసూత్రములకును, భగవద్గీతలకును, విష్ణుసహ స్ర నామా ద్యనేక వేదాంత గ్రంథములకును భాష్యములను రచియించుటయే కాశ; ఉపదేశసాహస్రి, వివేకచూడామణి, ప్రపంచసారము, మహావాక్యదర్పణము, ప్రబోధసుధాకరము మున్నగు ననేక ప్రకరణ గ్రంథములను, భజగోవింద స్తుతి, లక్ష్మీనృసింహస్తోత్రము త్రిపురసు శరీమానసపూజ, ఆత్మానంద ష్టకము, ఆత్మపంచకము మున్న గుసనేక లఘు గ్రంథములను రచియించి తద్వారా వేదాంత విజ్ఞ నామృతమును భక్తిమకరందమును వర్షించిరి. శ్రీమదా బాహ్యలవారు రచియించిన గ్రంథములలో 'వివేకచూడామణి' యను సీ గ్రంథము వేదాంతవిద్యావిదుషీమణికి చూడామణియై<noinclude><references/></noinclude> 6xkijnjkutvy6zpseqsubwueot64rk1 104 225626 580723 2026-09-21T02:40:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '6 యలరారుచు, ముముక్షువులకుఁ బెన్నిధియై, అజ్ఞానతమో భాస్కరమై, సర్వవేదాంతవిషయములను గరతలామలకముగ బోధించుచున్నది. ఈ గ్రంథమును బ్రశాంతనిర్మలచి త్తముతోఁ బఠించి, సద్గురుముఖమున స...' 580723 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>6 యలరారుచు, ముముక్షువులకుఁ బెన్నిధియై, అజ్ఞానతమో భాస్కరమై, సర్వవేదాంతవిషయములను గరతలామలకముగ బోధించుచున్నది. ఈ గ్రంథమును బ్రశాంతనిర్మలచి త్తముతోఁ బఠించి, సద్గురుముఖమున సంశయవిముక్తినిఁ బొంది బ్రహ్మతత్వ మును దెలిసికొనువారలు తప్పక మోక్షసౌధాగ్రమునఁ జేరఁ: గలరు. అట్టి మహోన్నతమోక్ష సౌధాగ్రమును జేరుటకు నీ గ్రంథములోని 376–వ శ్లోకములో వివరింపఁబడినయట్లు పక్షికి లెక్కలవలెనే ముముక్షువునకు 'వివేక వైరాగ్యము' లనెడి రెండు లెక్క లుండవలెను. ఈ రెండింటిలో నెయ్యది లోపించి. నను బ్రయత్నము నిష్ఫలమగును. ఇదివరలో కాశీ, లాహోకు, బొంబయి మున్నగు పట్టణ ములలో ననేక వేదాంత గ్రంథములు నాగరలిపిలో ముద్రింపఁ బడినవి. ఏతద్గ్రంథములు సంస్కృతభాషాపరిచయము లేని ఆంధ్ర లోకమున కుపకరింపకపోవుటచే కీ॥ శే. శ్రీ వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులవారు నైష్కర్మ్యసిద్ధి మున్నగు గ్రంథములను స్వయ ముగ నాంధ్రీకరించియుఁ గొన్నిటినిఁ బండితులచే నాంధ్రీకరిం పించియు ముద్రించి ఆంధ్రలోకమునకు మహోపకార మొన రించిరి. శ్రీ రామస్వామిశాస్త్రులవారి పుత్రరత్నమగు బ్రహ్మశ్రీ వేంక టేశ్వరశాస్త్రి గారు స్వర్ణ మునకుఁ బరిమళ మబ్బినట్లు తమ తండ్రి గారిమార్గమునే యనుసరించి, దశోపనిషద్భాష్యాది గ్రంథ ములను బునర్ముద్రి తములఁగావించియు, కొన్ని యుపనిషత్తులను నితర వేదాంత గ్రంథములను టీకా తాత్పర్యవిశేషార్థసహితముగ ముద్రించియు, ఆంధ్ర లోకమున కత్యంతోపకార మొనర్చు<noinclude><references/></noinclude> ee5id9mdmsjc1tgvengelef384ftdhb 104 225627 580724 2026-09-21T02:40:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '7 X5.3.13 26935 చున్నారు. మఱియు నిడివఱకు ముద్రితములైన గ్రంథములలో తెనుఁగుతాత్పర్యము సమగ్రముగను సుబోధముగను లేని గ్రంథ ములను, అచ్చుపొరబాట్లుగలవానిని సవరణ చేయించి పును ద్రితములఁ గా...' 580724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>7 X5.3.13 26935 చున్నారు. మఱియు నిడివఱకు ముద్రితములైన గ్రంథములలో తెనుఁగుతాత్పర్యము సమగ్రముగను సుబోధముగను లేని గ్రంథ ములను, అచ్చుపొరబాట్లుగలవానిని సవరణ చేయించి పును ద్రితములఁ గావించుచున్నారు. అట్లు వాసు దేవమసనము, వేదాంత పంచదశి, నైష్కర్మ్యసిద్ధి మొదలగు కొన్ని గ్రంథముల నిదివఱలో పునర్ముద్రణము గావించిరి. నాయం దనిమానము వివేకచూడామణి మున్నగు కొన్ని గ్రంథములను సవరణ ఱగు నాకుం బంపిరి. నాకు సంస్కృత హిందీ భాషలయందుఁ బ్రవేశమే కాని విశేషపరిశ్రమ లేదు. అందువలన 'నేనిట్టి కార్యమునకుఁ బూనుట సాహసమే యైనను ఏతద్రూపమున నాకు జ్ఞానాభివృద్ధి యగునను ఉత్సాహముతో నియ్యకొంటిని. ఈ వివేకచూడామణి యిదిననలో 1925, 19:31-3 సంవత్స రములలో ముద్రింపఁబడినది కాని యందలి ఆం ఆంధ్ర తి "త్పర్యము మూలల్లో కాభి ప్రాయముల ననుసరించి సమగ్రముగను సుబోధి ముగను లేకపోవుటచేత, శ్రీ మరపించి నందయణేశ్వర ప్రణీత హిందీ వ్యాఖ్యానము ననుసరించియు, శ్రీ చంద్ర శేఖరపండిన హిందీ తాత్పర్యము ననుసరించియు, నాయిష్ట దేవగా ప్రసాదము నను సద్గురుకటాక్షమునను జగద్గురు శ్రీమచ్ఛంకర వ్యా పాదారవిందముల స్మరింపుచు యథాశక్తిని ప్ర త్యేకముగ వివరణసహితముగ నాం శ్రీకరించినాడను. విజ్ఞ లించలి స్థా ములను మన్నింఁ బ్రార్థితులు.<noinclude><references/></noinclude> 6dd7oe9j10ipe5i9mmcfev2yzvpm4n1 104 225628 580725 2026-09-21T02:40:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3 వ్యయ ప్రయాసములను సరకుగొనక లోకోపకారమే ప్రధానముగ నెంచి, విద్యాప్రచారముచే నాంధ్రలోకమునకు జ్ఞానామృతమును బంచి పెట్టుచున్న బ్రహ్మ శ్రీ వావిళ్ల వేంక టేశ్వరశాస్త్రి గారి యుద...' 580725 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>3 వ్యయ ప్రయాసములను సరకుగొనక లోకోపకారమే ప్రధానముగ నెంచి, విద్యాప్రచారముచే నాంధ్రలోకమునకు జ్ఞానామృతమును బంచి పెట్టుచున్న బ్రహ్మ శ్రీ వావిళ్ల వేంక టేశ్వరశాస్త్రి గారి యుద్యమమున కెల్లరును దోడ్పడుదురుగాక అనియు, వారికీర్తి దినదినాభివర్ధమానమై ఆచంద్రార్క స్థాయిగ నిలచుఁగాక యనియుఁ బర మేశ్వరునిఁ బ్రార్థించెద. పేరూరు పేట. 22-12-1937 } ఇట్లు సజ్జనవి ధేయుఁడు, కామర్షి వెంకటసుబ్బయ్య.<noinclude><references/></noinclude> a6ct5mfk6uvb40inf1f6tpzy5rzkh1w 104 225629 580726 2026-09-21T02:40:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పారిభాషిక పదవివరణము. -అంతఃకరణము = మనస్సు, బుద్ధి, చిత్తము, అహంకారము. అక్షః = ఇంద్రియములు. అక్షరం నాశము లేనిది అజః = పరమాత్మ, పుట్టుక లేనిది అధికారి = బ్రహోపదేశమునకు అర్హడు అధిష్...' 580726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పారిభాషిక పదవివరణము. -అంతఃకరణము = మనస్సు, బుద్ధి, చిత్తము, అహంకారము. అక్షః = ఇంద్రియములు. అక్షరం నాశము లేనిది అజః = పరమాత్మ, పుట్టుక లేనిది అధికారి = బ్రహోపదేశమునకు అర్హడు అధిష్టానము = ఆధారము = అధ్యాసము=ఒక వస్తువును జూచి అని మరియొకటి ముసుకొనుట అనవచ్ఛిన్నము = ఆవరణరహిత పరిపూర్ణ వస్తువు -అమృతత్వం = జన్మమృత్యురహిత బ్రహ్మస్వరూపము నొందుట, ముక్తి అవచ్ఛిన్నము = ఆవరణముతోఁ గూడిన చిన్న వస్తువు “అవిద్య = అజ్ఞానము, జీవాత్మ పరమాత్మలు ఒకటియే యని తెలిసి కొనలేని మూఢావస్థలో నుండుట అవ్యక్తము = మూలానిద్య, ఇంద్రియములకు గోచరించని అవ్యయము = నాళము లేని కి అసత్ = సత్యము కానిది, ఆత్మేశరము అసద్వస్తుః = ఆత్మే తరపదార్థము<noinclude><references/></noinclude> 06jcluf96mtzvv5hd1lmnnsg4hwqjzj 104 225630 580727 2026-09-21T02:40:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '10 10 ఆగమాః వేదములు = ఆత్మనిష్ఠః = నిరంతరాత్మావలోకనముగలవాఁడు, బ్రహ్మనిష్ఠుఁడు ఆభాసః = లేనిది యున్నట్లు తోఁచుట ఈశ్వరః = మాయయందు ప్రతిబింబించిన బ్రహ్మము ఉపాదానం = ముఖ్య కారణము, ఆ...' 580727 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>10 10 ఆగమాః వేదములు = ఆత్మనిష్ఠః = నిరంతరాత్మావలోకనముగలవాఁడు, బ్రహ్మనిష్ఠుఁడు ఆభాసః = లేనిది యున్నట్లు తోఁచుట ఈశ్వరః = మాయయందు ప్రతిబింబించిన బ్రహ్మము ఉపాదానం = ముఖ్య కారణము, ఆధారము ఉపాదేయం = గ్రాహ్యము ఏ ఏకరసః = మాఱులేని తన్మాత్రము కరణం = = ఇంద్రియము, సాధనము కుసూలః = (ధాన్యము పోయు) పొణక, గాదె కూటస్థః = జననాదిర హిత బ్రహ్మము, ప్రత్యగాత్మ, సాక్షి, క్షతిః హాని క్షరం నశించునది = క్షేత్రం = శరీరము గుహా కోశ పంచకము = K గ్రంథిః = (జ్ఞానావరోధకమగు) ముడి, అడ్డంకి గ్రాహః = మొసలి<noinclude><references/></noinclude> d219uql60kadsz8g89okayjspeo9zh7 104 225631 580728 2026-09-21T02:46:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '11 చిదాత్మ = ప్రత్యగాత్మ = చిదాభాసః = జీవుఁడు, ప్రతిబింబుఁడు 25 జిజ్ఞాసుః = ఆత్మను దెలియఁగోరు ముముక్షువు జీవః = చిదాభాసుఁడు, అంతఃకరణమందు ప్రతిఫలించిన ప్రత్యగాత్మ లింబము జ్ఞానం =...' 580728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>11 చిదాత్మ = ప్రత్యగాత్మ = చిదాభాసః = జీవుఁడు, ప్రతిబింబుఁడు 25 జిజ్ఞాసుః = ఆత్మను దెలియఁగోరు ముముక్షువు జీవః = చిదాభాసుఁడు, అంతఃకరణమందు ప్రతిఫలించిన ప్రత్యగాత్మ లింబము జ్ఞానం = బోధ, తెలివి, పరమాత్మను తెలిసికొనుట త తమః = అజ్ఞానము; చీఁకటి; రాహువు తాదాత్మ్యం = ఐక్యము, ఏకత్వము త్రిపుటి = జ్ఞాతృ జ్ఞాన జ్ఞేయములు ద దృక్ = ఆత్మ దృశిః = ఆత్మ దృశ్యం = చూడఁబడునది దేశికః = గురువు, తత్త్వోపదేశకుఁడు ద్రష్టా = చూచువాఁడు = ధ ధీః = బుద్ధి, జ్ఞానము, ఆత్మ జ్ఞానము<noinclude><references/></noinclude> of14wnzgmpmtw6nuwf7rey04o1tioyj 104 225632 580729 2026-09-21T02:46:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '12 సశ్వరం = నశించునది . నిగమః = వేదము, శ్రుతి ర్వయనీ = (పాము) కుబుసము - నిర్వృతిః = నిత్యసుఖము, మోక్షము, భవబంధవిముక్తి - నిష్పత్తిః= అప్రవృత్తి, ప్రాపంచిక విషయములనుండి మఱలఁబాటు ప 'పం...' 580729 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>12 సశ్వరం = నశించునది . నిగమః = వేదము, శ్రుతి ర్వయనీ = (పాము) కుబుసము - నిర్వృతిః = నిత్యసుఖము, మోక్షము, భవబంధవిముక్తి - నిష్పత్తిః= అప్రవృత్తి, ప్రాపంచిక విషయములనుండి మఱలఁబాటు ప 'పండితః = తత్వజ్ఞుఁడు, విద్వాంసుఁడు 'పరతత్త్వం = ఆత్మతత్త్వము ప్రతియోగి = విరోధి (తిమిరమునకు తేజస్సువలె) ప్రత్యగాత్మ = కూటస్థుఁడు ప్రత్యయః = జ్ఞానము, ప్రసిద్ధి ప్రమితి = యథార్థజ్ఞానము; ప్రమాత ప్రవృత్తి = ప్రపంచవాసన ప్రాగభావః = పూర్వము లేనిది బంధః = సంసారబంధము, కర్తృత్వాద్యభిమానమువలనిబంధమ బహిర్ముఖః = అంతఃకరణమును ఆత్మ ధ్యానమందు నిలుపక బాహ్యవ్యాపారము దాస్థగలవాఁడు, అజ్ఞాని భ భవము = జననమరణరూపసంసారము భాగత్యాగము = విరుద్ధాంశ పరిత్యాగము విరుద్ధాంశపరిత్యాగము<noinclude><references/></noinclude> ej5p2o4y3o8lwotk0gkx29j8t8ibpbt 104 225633 580730 2026-09-21T02:47:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '13 భానం = ప్రకాశము భాసకం = ప్రకాశింపఁ జేయునది, ఆత్మ భాస్యం = ప్రకాశింపఁ జేయఁబడునది = మనోరాజ్యము=సంతతవిషయధ్యాసము మహా న్తః = ఉదాంతులు ముముక్షుః = ఆత్మజ్ఞానమందు ఆసక్తిగల పొంగు లిం...' 580730 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>13 భానం = ప్రకాశము భాసకం = ప్రకాశింపఁ జేయునది, ఆత్మ భాస్యం = ప్రకాశింపఁ జేయఁబడునది = మనోరాజ్యము=సంతతవిషయధ్యాసము మహా న్తః = ఉదాంతులు ముముక్షుః = ఆత్మజ్ఞానమందు ఆసక్తిగల పొంగు లింగం = లింగశరీరము, సూక్ష్మశరీరము; హేతువు వస్తు = ఆత్మ, బ్రహ్మము వాసనా = పూర్వసంస్కారము విశేః = బహిర్ద ృష్టి = వికృతిః = ప్రకృతికార్యము ప్రశించము విద్వాంసః విపశ్చితః = ఆశ్మత స్త్వము నెఱిఁగిన పండితులు = విద్యా = ఆత్మజ్ఞానము విపర్యయః = విపరీత గ్రహణము విపర్యాసః = అదికానిదానిని అదియసుకొనుట విరుద్ధస్వభావముగలది విలక్ష వివర్తం = స్వరూపహాని లేకుండ పరాంతముగ తోఁమిట విషయాః = దృశ్యములగు జనములు విషయీ ఆత<noinclude><references/></noinclude> 8uaxojc9er5xvuq95gio7evlfkah8e5 104 225634 580731 2026-09-21T02:47:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '14 విస్మృతిః = విస్మరణము, మఱపు వేదనం = జ్ఞానము శ్రీశైలూషః a శైవాలం = నాచు సంసృతిః = సంసారము, జన్మ మరణరూపప్రవాహము సంవిత్ = జ్ఞానము స న్తః = ప్రాతిభాసికవి క్షేపరహితముగ నుండు శాంతచిత...' 580731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>14 విస్మృతిః = విస్మరణము, మఱపు వేదనం = జ్ఞానము శ్రీశైలూషః a శైవాలం = నాచు సంసృతిః = సంసారము, జన్మ మరణరూపప్రవాహము సంవిత్ = జ్ఞానము స న్తః = ప్రాతిభాసికవి క్షేపరహితముగ నుండు శాంతచిత్తులు స్మృతి = గడచినదానిని స్మరించుట స్వస్వరూపం = ఆత్మ ప్రోతస్సు = ప్రవాహము, నది హేయం విడువదగినది =<noinclude><references/></noinclude> sq8k20o1fotqitt5e202ar4dggg699u 104 225635 580732 2026-09-21T02:47:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్రీ రస్తు. వివేక చూడామణి ఆంధ్రతాత్పర్యవివరణ సహితము. మంగళాచరణము. శ్లో. సర్వవేదా న్తిసిద్ధాన్తగోచరం తమగోచరమ్, గోవిన్దం పరమానన్దం సద్గురం ప్రణతోస్మ్యహమ్. 1 తా. “సర్వ వేదాంత...' 580732 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్రీ రస్తు. వివేక చూడామణి ఆంధ్రతాత్పర్యవివరణ సహితము. మంగళాచరణము. శ్లో. సర్వవేదా న్తిసిద్ధాన్తగోచరం తమగోచరమ్, గోవిన్దం పరమానన్దం సద్గురం ప్రణతోస్మ్యహమ్. 1 తా. “సర్వ వేదాంత సిద్ధాంతగోచరం తమగోచరమ్" అని గ్రంథ మారంభింపఁబడినది. ఇంగు ప్రతిపాద్యవిషయము అవా జ్ఞానసగోచరమై వేదాంత సిద్ధాంత జన్య జ్ఞానముఁ దెలిసి ic దగిన పరబ్రహ్మము. కనుక నీవాక్యము నిరూప్య నిరూప శభావ సంబంధమును సూచించుచున్నది. "నిర్విఘ్న సమాప్తి కామో మంగళమాచరేత్"" అనడి శ్రుతివాక్యానుసారముగ గ్రంథారంభమున మంగళాచరణ మావశ్యకము. గురునమస్కారపూర్వకమంగళి "చరణము శిష్టా చారము. వేదాంతాచార్యులసం ప్రదాయము ప్రకారము నిష్ఠణ బ్రహ్మమునకు మంగళ మాచరింపన లేను. భౌతిక విగ్రహమునకు మంగళాచరణము అనుచితము. ప్రతిపాద్యవిషయము నిణ బ్రహ్మము. కావున గురువునకును నిగ్గుణ బ్రహ్మమునుగును తాణ్వ యించునట్లు ఈశ్లోకము చెప్పఁబడినది. ఎట్లనగా——— ess మలా యేతాసుత్సాదన హేతుశక్తిపాతీస, యోజయతి గరి<noinclude><references/></noinclude> qpo7wb6wzz4g50p3d6jgqbxw4v38t44 104 225636 580733 2026-09-21T02:47:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '16 నగు వివేకచూడామణి " త ల్డ్వే సదీక్షయాచార్యమూర్తిస్థః, (రాగ ద్వేషాదిమలరహితుఁ డును, ప్రత్యగభిన్న పరమాత్మ తాదాత్మ్యమునుబొందినవాఁడును ఆచార్యమూర్తియందుఁగల బ్రహ్మమే గురువయ...' 580733 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>16 నగు వివేకచూడామణి " త ల్డ్వే సదీక్షయాచార్యమూర్తిస్థః, (రాగ ద్వేషాదిమలరహితుఁ డును, ప్రత్యగభిన్న పరమాత్మ తాదాత్మ్యమునుబొందినవాఁడును ఆచార్యమూర్తియందుఁగల బ్రహ్మమే గురువయి ఈశ్వరా రాధనచే నిర్మలచిత్తులగు శిష్యులకు అవిద్యాతత్కార్య నివారకమగుశ క్తినిఁ గలిగించి పరతత్వమును బోధించును. మఱియు, “గోభిర్వేదా స్తవాక్యైర్విద్య లభ్యతే ఇతి గోవిన్దః" అను వ్యుత్పత్తినిఁబట్టియు గోవింద శబ్దము సరబ్రహ్మవాచకము. "యస్య దేవే పరాభక్తిర్యథా దేవే తథా గురౌ, తస్యైతే కథి తాహ్యర్థాః ప్రకాశన్తో మహాత్మనః ” ఇతి శ్రృతివచనరీత్యా, ఏ పురుషునకు సర్వోత్కృష్టదైవభక్తిగలదో యాపురుషునకు ఆత్మ జ్ఞానోపదేష్టయగు గురువునందును పరమభక్తి యుండును. అట్టి మహాతుఁడే బ్రహ్మాత్మైక్యబోధోపయోగమగు ఉభయపదార్థశో ధన, ద్రష్టృదర్శనదృశ్యతి పుటీవి వేశాది శుభసంపత్తియుఁ గలిగి యుండును. మఱియు, "బ్రహ్మవిద్భదాన భవతి,” “జ్ఞానీ త్వాత్తైనమే మతమ్,” “జ్ఞానీ చ విశిష్యతే” ఇత్యాది శ్రుతి స్మృతిపురాణ వచనప్రమాణముగ ఆత్మ వేత్త పరమాత్మ యగు టకు సందియము లేదు. ఇట్టి కారణములవలన గురు దై వా భేద మును సూచించుచు శ్రీమదాచార్యుల వారు తమ అద్వైతజ్ఞానో ద్రేకమును వెల్లడించుచు గురుపరముగను శ్రీహరి (ఆత్త పరముగను అన్వయించునట్లు ద్వ్యర్థముగ నీ మంగళాచరణ శ్లోకమును నుడివిరని యూహింపఁదగియున్నది. శ్లో కార్థము. శాంతసిద్ధాంతరూప గురుపరము....ఉపనిషదాది సకల వేదాంత సిద్ధాంత రూప త త్త్వమస్యాది మహా వాక్యములచే లక్షణానృత్తిజస్యజ్ఞానమును<noinclude><references/></noinclude> cc1x1cqw0rdg22il1uquyyl7lgp7dp1 104 225637 580734 2026-09-21T02:47:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 17 గలుగఁ జేసి, అజ్ఞానాంధకారమును దొలఁగించి, శిష్యులకు మాత్మను గోచరింపఁజేయువాఁడును, జితేంద్రియుఁడును, బ్రహ్మా త్రైక్యనిష్ఠవలన సదా సమానందస్వరూప...' 580734 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 17 గలుగఁ జేసి, అజ్ఞానాంధకారమును దొలఁగించి, శిష్యులకు మాత్మను గోచరింపఁజేయువాఁడును, జితేంద్రియుఁడును, బ్రహ్మా త్రైక్యనిష్ఠవలన సదా సమానందస్వరూపుఁడును లగు గోవింద భగవత్పాదాచార్యలనుగూర్చి సమస్కరించుచున్నాను. విష్ణుపరము. ఉనిషదారి ప్రస్థానసిద్ధాంతరూః తత్వ మస్యాది మహావాక్యములకు గోచగుండును, అనఁగా లక్షణా వృత్తిజస్యజ్ఞానమును విషయుండును, స్వయం ప్రకాశిస్వరూపుల డగుటచే తత్ప్రతిబింబచిదాభ సునకు అవిషయుడు, అలసింగా అవాజ్ఙ్మానసగోచరఁడును, వసమానందస్వరూపుండును, (“గుకాల శ్చాంధకారస్తు రుకాగ సన్నిరోధకృత్" అనే గుడికొట్టము యొక్క వ్యుత్పత్తినిఁబట్టి) అజ్ఞానాంధకారమునకు భాస్క డును అగు గోవిందశబ్దవాచ్యనికి బ్రహ్మమనకు సవఃస్కరించు చున్నాను. U అవతారిక, మోతవ ప మనుష్య తీరుని యక్క ఆవశ్యకతను ప్రళ స్తత్వమును మన్నా జన్తూనాం నరజన్మ డిప్రభవఈ పం స్వం తో రాత్రి ఆత్మానాత్మవివేచనం స్వసుభహా బ్రహ్మాత్మణం సహృతి 2 - b పై తా". సకల స్థావరజంగమరూః భూతము లో మను జన్మము దుర్లభము. ఆ సంజన మందు పురుషరీర్ భము. పురషశరీగము కలిగినను బ్రాహ్మణత్వం రము దుర్లభము. బ్రాహ్మణత్వ విశిష్ట పుష వేద ప్రతిపాద్యధ్యయనా ధ్యామ నాటి పట్కము బూతు వివేక 2<noinclude><references/></noinclude> f6utsg2m804m2bkbweci7birr93ybj6 104 225638 580735 2026-09-21T02:48:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '18 మణి ధర్మపరాయణత కలుగుట దుర్ల భము. వైదికధ ర్మాచరణము గలిగి యున్నను విద్వత్త్వము (పరోక్ష జ్ఞానము) కలుగుట దుర్ఘటము. పరోక్ష జ్ఞానము కలిగినను ఆత్మానాత్మ వివేచనము (నిత్యానిత్యవ...' 580735 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>18 మణి ధర్మపరాయణత కలుగుట దుర్ల భము. వైదికధ ర్మాచరణము గలిగి యున్నను విద్వత్త్వము (పరోక్ష జ్ఞానము) కలుగుట దుర్ఘటము. పరోక్ష జ్ఞానము కలిగినను ఆత్మానాత్మ వివేచనము (నిత్యానిత్యవస్తు వివేకము) కలుగుట కష్టము. అట్టి వివేకము కలిగినను ఆత యొక్క యథార్థజ్ఞానము (అపరోక్ష జ్ఞానము, అనఁగా ఆత్మాను. భవము) కలుగుట కడు దుర్ఘటము. ఆత్మానుభవము కలిగినను బ్రహ్మరూపమును బొంది నిరంతరము నిరంతరాయముగ ఆత స్థితుఁడై సంపూర్ణ జీవన్ముక్త్యవస్థనుండుట అత్యంత దుర్లభము. నూరుకోట్లజన్మములందుఁ జేసికొనిన పుణ్యపరిపాక వళ మునఁగాని మోక్షము లభింపదః: వివరణము. "బ్రహ్మవిద్ బ్రహైవ భనతి”, జ్ఞానీ త్వా త్తైనమే మతమ్,” “జ్ఞానీ చ విశిష్యతే” ఇత్యాది శ్రుతిస్మృతి పురాణవాక్యములు ప్రత్యగభిన్న బ్రహ్మసాక్షాత్కారముగల బ్రహ్మవేత్తయే సర్వోత్కృష్టుఁడని ఘోషించుచున్నవి. మను ష్యునకు ప్రాపణీయము భవబంధనివర్తకమగు మోక్షము. మోక్ష ప్రాప్తికై యత్నింపని నరజన్మము వ్యర్థము. బ్రాహ్మ ణేతరుఁడైనను బ్రహ్మసాక్షాత్కారముగల పురుషుఁడు కృత కృత్యుఁడు. బ్రాహ్మణత్వము లేని అజాతశత్రుజన కాగిత త్రి త్రి విదురాదిళూద్రులును, ఉపనయనసంస్కారమః లేని గాధీమైత్రేయీసులభాదిక స్త్రీలును, రైక్వాదివర్ణాశ్రమా జ్ఞాతలును, కహలాది వైశ్యులును, ఇంద్రాది దేవతలును, ప్రహ్లాదాది రాక్షసులును, బ్రహ్మజ్ఞానము చేతనే ముక్తులై కృత కృత్యు లైనట్లు శ్రుతిస్మృతితిహాసములవలనఁ దెలియుచున్నది. ఇట్లు శ్రీమదరవిందానంద యతీశ్వరుని హిందీ వ్యాఖ్యాసమంద యులును,<noinclude><references/></noinclude> 0a5dhntw9qym4v7nbok2d98og6qyqmh 104 225639 580736 2026-09-21T02:48:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 19 చునాది వక్కాణింపఁబడినది. దీనివలన ఆత్మ జ్ఞానఫలమగు మోక్షము కుల భేదముతోను స్త్రీపురుష భేదముతోను నిమిత్తము లేకయే అందఱకును సమానమైనదని సూచింపఁబ...' 580736 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 19 చునాది వక్కాణింపఁబడినది. దీనివలన ఆత్మ జ్ఞానఫలమగు మోక్షము కుల భేదముతోను స్త్రీపురుష భేదముతోను నిమిత్తము లేకయే అందఱకును సమానమైనదని సూచింపఁబడినది. కావున మోక్షు ప్రాప్తి దుర్ఘటమయినదనిగాని, బ్రాహ్మణుఁడై వేదాధ్య షట్కర్మనిరతుఁడై నంగాని వేదాంతవిచారమున కర్హత కలుగ దనిగాని ముముక్షువులు నిరాశఁ జెందరాదు. పూర్వజన్మ వాసనను బట్టియు సద్గుసుకరుణాకటాక్షమునకు అమనస్క 'రాజయోగా రూఢులగువార లనేకులు, విద్యాగంధము నివార “లయ్యును, మోక్షసామ్రాజ్య సుఖము ననుభవించువారల నేగులు గలరు. “ చెలువుగఁ బువ్వులు జీగుటకంటె, బొలుపుగఁ గల్గవ మూయుటకంటెక్, నలువగు నీయమనస్కనదంబే, సులభము సౌఖ్యము సూక్ష్మము వత్సా.” అని సీతారామాంజనేయు సంవాదమునందు శ్రీరామచంద్రుఁడు అంజనీసుతుఁ రుచీ శించెను. గురుకటాక్షము లేనివారలకును వైరాగ్యబోధోన తులు గలుగనివాగలకును వింధ్యత్వతమును పూర్తిమత ఎత్తుట యెటుల కలలోనివాప్తయో అటులు సాధ్యము కారు. " మఱియు, "ఈశ్వరః సర్వభూతానాం వృన్దేశ జన తిష్ఠతి, గ్రామయ సర్వభూతాని యస్ట్రారూఢాని మాయమా. అనెడి గీతావచనము ప్ర కారము పిపీలికాని బ్రహ్మపర్యంతమును గల సకలో సాధులందును కూటస్థుఁడుగానుండి జీవరూపియిన దేహాదిసర్వ ప్రపంచమును నడిపించు సూత్ర ధాపఁడు సర్వవ్యాపి యగు పరమాత్మయే. కనుక సకలజీవులును తమ నిజస్వరూప మును దెలిసికొని పరమాత్మయం దైశ్యమగుటకు (ముజాలకు టకు) అర్హులే. ఆత్మజ్ఞానమును బడయుటకు జాతి భావముతోను<noinclude><references/></noinclude> 40issmum2samj01lzfpq2m2dlq3b3a9 104 225640 580737 2026-09-21T02:48:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '20 వివేకచూడామణి స్త్రీ పురుష భేదముతోను నిమిత్తము లేదు. పరమార్థదృష్టియందు సర్వము నొకటియే. అయినను సత్వరజస్తమోగుణములయొక్క న్యూ నాధిక్య భేదమువలన జ్ఞానమార్గము నవలంబింప నందఱ...' 580737 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>20 వివేకచూడామణి స్త్రీ పురుష భేదముతోను నిమిత్తము లేదు. పరమార్థదృష్టియందు సర్వము నొకటియే. అయినను సత్వరజస్తమోగుణములయొక్క న్యూ నాధిక్య భేదమువలన జ్ఞానమార్గము నవలంబింప నందఱకును సాధ్యముకాదు. సత్వగుణ ప్రధాను లగువారలకు ఆత్మజ్ఞాన ప్రాప్తి సుసాధ్యము. రజోగుణ ప్రధానులకు కష్టసాధ్యము, తమోగుణప్ర ధానులకు అసాధ్యము. పూర్వజన్మమందు జ్ఞానవిషయమై కృషి సల్పి ఫలప్రాప్తి లేకయే జన్మాంతరమును బొందిన వారలు ఏజాతి వారలైనను జన్మారభ్య బ్రహ్మనిష్ఠు చేయుండి తరింతురు. అట్టివారలు బ్రాహ్మణేతరులలో నేకాక మహమ్మ దీయులలోను పంచములలోను గలరనుట ప్రసిద్ధము. జన 'బాహుళ్యములో రజస్సత్వగుణోపేతులగు వారలు కొందఱు మాత్రమే సద్గురూపదేశమున ఆత్మతత్త్వమును దెలిసికొన గలరు. అనేకులకు తమోగుణాధిక్యమువలన జ్ఞానమార్గమందు బ్రవేశమే కలుగదు. కాఁబట్టి సర్వజనులకును భక్తియే తరణో పాయము. భక్తికి స్త్రీపురుష భేదముతోఁగాని, వర్ణాశ్రమాడి ధర్మములతో ఁగాని, విద్యతోఁ గాని నిమిత్తము లేదు. సంపూర్ణ వైరాగ్యముగలిగి, ఆరూఢభక్తితో నామస్మరణభజనాది రూప మున ఇష్టదైవము నారాధింతులేని పరమేశ్వరానుగ్రహమ వలన జ్ఞానోత్పత్తియై తద్వారా ముక్తులగుటకు సంశయమ లేదు. “చితే సత్త్వోత్పత్తా తటిదిన బోధోదయో భవతి తక్త్యేన స స్థిరః స్యాద్యది చిత్తం శుద్ధముపయాతి.” అని శ్రీశంకరాచార్యవచనము. కావున, అందఱకును పరమేశ్వరభ గలిగియుండుట శ్రేయః ప్రదమగును. భక్తిజ్ఞానవైరాగ్యముల చే గొందఱు పుణ్యాత్తు లొక జన్మమందే తరింతురనియు, అజ్ఞాన<noinclude><references/></noinclude> 3hvrcqs8rtfl2qcupaa0xcfwvpnc8bl 104 225641 580738 2026-09-21T02:48:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివర ణసహితము. 21 బీజము నశించి, జ్ఞానమనెడి బీజము నాటుకొనినయెడల నాజ్ఞాన బీజము ఉ త్తరజస్మమందు అంకురించి మహావృక్షమై కైవల్య ఫలము నిచ్చుననియు విజ్ఞులు నుడువుగుర...' 580738 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివర ణసహితము. 21 బీజము నశించి, జ్ఞానమనెడి బీజము నాటుకొనినయెడల నాజ్ఞాన బీజము ఉ త్తరజస్మమందు అంకురించి మహావృక్షమై కైవల్య ఫలము నిచ్చుననియు విజ్ఞులు నుడువుగురు. దుర్లభం త్రయమే వైతద్దే వాసు గ్ర హ హేతుకమ్, మనుష్యత్వం ముముడుత్వం మహాపురుషసంశ్రయంతి తా. మనుష్యశరీక్ష ప్రాప్తము, మోషేచ్ఛయు, మహా పురుష (సద్గురు) సేవయు నను నీమూఁడును దుర్లభమైనవి. దై వాసు గ్రహమునఁగాని లభించవు. అవ. ప్రాస్తనక జనుఁడై భవబంధవిముక్తి ఉన్నయని వాఁడు ఆత్మఘాతకుఁడని చెప్పుచున్నారు: --- లబ్ధ్వా కథంచిన్న రజన్మ దుర్లభం తత్రాపి పుం స్వం త్ప్రతిపాదర్శనమ్, 3 4 యః స్వాత్మము క్త్యా స యతీత మూసధీః స ఆత్మహా స్వం వినిహస్త్యసృహాత్. తా. పూర్వజన్మార్జితపుణ్యమమును శ్రీవాసు గ్రహము వలనను దుర్లభమగు మనుష్యజన్మము ప్రహించి, పురుషశ్రీక మును దాల్చి, సాంగ వేదపారగుఁడ య్యును ఏమూర్ఖుఁడు తన ముక్తికొఱకు ప్రయత్నింపక, సనిత్యమగు పుత్రి కళత్ర విజ సంగ్రహలోలుఁడగునో, వాఁడు దేహాభిమానముచే తనను దానే చంపుకొనునట్టి ఆత్మఘాతకుఁ డగును. A 16. 0 ఇతః కో స్వస్తి మూఢాత్మా యస్తు స్వార్థ ప్రమాద్యము, దుర్లభం మానుషం దేహం ప్రాభవ్య తశ్రవ హోయమ్. 5 తా. డష్ట్రావ్యమగు మనుష్యశిరోగము ప్రాపించి, వేదాంతశాస్త్రవిచాంతి యోగ్యమగు పురుషత్వము గలిగిండు,<noinclude><references/></noinclude> jbsi1vb4tiep5q9p13n5ymh3i586klp 104 225642 580739 2026-09-21T02:48:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '22 అవశ్యక ర్తవ్యమగు వివేకచూడామణి బంధమోచనవిషయమై యు ప్రమాదమును బొందు వానికంటె మూడుఁ డెవఁడు? అనఁగా 'మోక్షమునకై యత్నింపని మనుష్యుఁడు ద్విపాదపశు వనఁ బడును. పఠన్తుశాస్త్రాణి య...' 580739 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>22 అవశ్యక ర్తవ్యమగు వివేకచూడామణి బంధమోచనవిషయమై యు ప్రమాదమును బొందు వానికంటె మూడుఁ డెవఁడు? అనఁగా 'మోక్షమునకై యత్నింపని మనుష్యుఁడు ద్విపాదపశు వనఁ బడును. పఠన్తుశాస్త్రాణి యజన్తు దేవా కుర్వన్తు కర్మాణి భజన్తు దేవతాః, ఆత్మైక్యబోధేన వినా విముక్తి ర్న సిధ్యతి బ్రహ్మళతా న్త రేపి. తా. షట్ శాస్త్రములను వ్యాఖ్యానసహితముగఁ బఠియ తురుగాక, యజ్ఞాదికర్మలవలన నింద్రాది దేవతలను తృప్తినొందిం తురుగాక, కామ్యకర్మల నెల్లను జేయుదురు గాక, శివకేశవాది దేవ తల భజియింతురుగాక, వీనివలనఁ బ్రయోజనమేమి? ఇవి యన్ని యుఁ గామ్యములగుటవలన మోదములు కావు. 'జ్ఞానా దేవ తు `కైవల్యమ్' అని ఆత్మజ్ఞానము దక్క నితరోపాయముల వలన మోక్ష ప్రాప్తి లేదు. కావున ఆత్మైక్యజ్ఞానము కలుగనిదే నూఱు బ్రహ్మకల్పముల కైనను ముక్తి సిద్ధింపడు. అవ. ఉక్తాంశమునే స్థిరీకరించుచున్నారు:. అమృతత్వస్య నాళా స్త్రీ వి తేనేత్యేవ హి శ్రుతిః, బ్రవీతి కర్మణో ము_కేర హేతుత్వం స్ఫుటం యతః తా. వి త్తమువలనఁగాని విత్తసాధ్యమగు యజ్ఞాది కర్మల వలనఁగాని అమృతత్వము (ముక్తి లభింపదని "అమృతత్వస్యత నా శా స్త్రీ వి త్తేన” అనెడి శ్రుతివాక్యము చెప్పుచున్నది. కావు ఆత్మైక్యజ్ఞానమువలననే కాని కర్మవలన ముక్తికలుగదు. మఱియు “న కర్మణా స ప్రజయా ధనేన త్యాగినైకే అమృతత్త్వ<noinclude><references/></noinclude> lq8vccvum9j5t7fld3c8ikrychm6zqa 104 225643 580740 2026-09-21T02:49:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆం. ంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము, 23 మానశుః" అనెడి శ్రతియు అమృతత్వమనఁగా జన్మమారణ P రూప ప్ర వాహవర్జితమగుడు (స్వస్వరూపావస్థితి), స్వరూప తత్త్వజ్ఞానబలమున ఆహంకారమమకార త్యాగమువలనన...' 580740 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆం. ంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము, 23 మానశుః" అనెడి శ్రతియు అమృతత్వమనఁగా జన్మమారణ P రూప ప్ర వాహవర్జితమగుడు (స్వస్వరూపావస్థితి), స్వరూప తత్త్వజ్ఞానబలమున ఆహంకారమమకార త్యాగమువలననే లభిం చుసుగాని, యాగాది పుణ్యకర్మలవలనఁగాని, గుణగదాయుష త్పుత్ర ప్రాప్తివలనఁగాని, దానభోగసహితధన ప్రార్థనలనఁగాని లభింపదని చెప్పుచున్నది. అవ. 'మోక్షోపాయమును జెప్పుచున్నా : అతో విముక్యై ప్రయజేత విద్వా సంస్య సబాహ్యార్థసుఖస్పృహః స౯, సన్తం మహాస్త్రం సముపేత్య దేశశం "తేనోపదిష్టార్థ సమాహితా "కా". తా. కాఁబట్టి నిత్యా నిత్యనస్తుని వేకశాలియగు ముము తువు, స్థూలశబ్దాదిక బాహ్య విషయ సంసర్గ లేనివాఁడును, అంత రంగమందు సర్వదా ఆనందా కారన్న ప్రియంచే (బ్రహ్మమునం దే) ఇచ్ఛగలవాఁడును, ప్రాతిభా "సిక విశేష రహిత శాంతచిత్తుఁడును, ఉదారాత్తుఁడును ఆగు పరతత్వబోధన సమర్థఁడగు దేశికుని (గురువును శరణుపొంది, ఆయన యుపదేశించు మహావాక్యాని తత్త్వబోధను సమాహితచిత్తముతో విని మననము నేయుడు బంధవిముక్తికొఱకు అధిక ప్రయత్నము చేయవలెను. అవ. అట్లు గురూపదేశమును బొందుచు అశితో మెటులఁ జేసికొనవలెనో చెప్పుచున్నారు:-- ఉద్ధ రేదాత్మ నాశ్మాసం మగ్నం సంసారవారిధి", యోగారూఢత్వమాసాద్య సమృద్దమ్మ ననిష్ఠయా. එය 4 9<noinclude><references/></noinclude> khxrhuziyu9dhfbdrni5w5r3dje7zum 104 225644 580741 2026-09-21T02:51:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '24 24 వివేకచూడామణి తా. చి త్తనిరోధరూప యోగారూ వనమును బొంది, త త్వసాక్షాత్కారనిష్ఠతో (ఆత్మసాక్షాత్కారము కావ లెననెడి పట్టుదలతో), సంసారసాగరనిమగ్ను ఁడయ్యును, తనను తానే ఉద్ధరించుక...' 580741 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>24 24 వివేకచూడామణి తా. చి త్తనిరోధరూప యోగారూ వనమును బొంది, త త్వసాక్షాత్కారనిష్ఠతో (ఆత్మసాక్షాత్కారము కావ లెననెడి పట్టుదలతో), సంసారసాగరనిమగ్ను ఁడయ్యును, తనను తానే ఉద్ధరించుకొనవ లెను. వి. ఇచట “ఉద్ధ రేవాత్మ నాత్మానం నాత్మా సమవసాదయేత్, ఆత్మైవ హ్యాత్మనో బంధురా శైవ రిపురాత్మనః" అనెడి గీతావాక్యము ప్రమాణము. జ్ఞానమార్గము నవలంబించి ము_క్తినొందుటకును, ఉపేక్షచే నథపతనమును జెందుటకును మనస్సే కారణముగనుక ముందుగ మనస్సును వశపర్చుకొనవలె నని అభిప్రాయము. “యోగశ్చి తవృత్తినిరోధః" అనెడి పాతం జలసూత్ర ప్రకారము చిత్తవృత్తినిరోధమే యోగము. అవ. శామ్యకర్మ త్యాగము తత్వజ్ఞాన హేతువని చెప్పు చున్నారు: ---- సంన్యస్య సర్వకర్మాణి భవబంధవిముక్తయే, యత్యతాం పండి తైర్థీరై రాత్యాభ్యాస ఉపస్థితైః. 10 తా. రాగ ద్వేషాదులతోడను, కర్తృత్వభోక్తృత్వా ద్యభిమానముతోడను గూడిన) సంసార బంధము నివృత్తికార లే నని కోరు ధీరుఁడగు పండితుఁడు చిత్తనిరోధరూప యోగా భ్యాసమునందు వ్యవధానర హితనికంత స్థితిగలిగి, (కాయిక వాచిక మానసిక) సర్వకామ్యకర్మలను బూర్తిగఁ ద్యజించి, నిరంత రము వేదాంతవిచారము చేయవలెను. ఢిపఁడన శీతోష్ణాజి ద్వంద్వములను సహించుచు సదా బ్రహ్మనిష్టగలవాఁడు పండితుఁ డనఁగా నిత్యానిత్యనస్తుని వేకముగలవాఁడు.] !<noinclude><references/></noinclude> 30d59bzydc88rp83lbl2sse8o8fn380 104 225645 580742 2026-09-21T02:52:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3) భ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. ✓ 25 అన. “వేగాసురచనేన బ్రాహ్మణా వివివిషన్తి యజ్ఞేన దానేన తపస్కానాళ కేనేతి," అనెడి శ్రుతి యజ్ఞదాసతపస్సులవల “నను, అనశ నాది గ్రా తములచేతను, పదాధ్యయనా...' 580742 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>3) భ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. ✓ 25 అన. “వేగాసురచనేన బ్రాహ్మణా వివివిషన్తి యజ్ఞేన దానేన తపస్కానాళ కేనేతి," అనెడి శ్రుతి యజ్ఞదాసతపస్సులవల “నను, అనశ నాది గ్రా తములచేతను, పదాధ్యయనానికమ్మలులనను తత్త్వజ్ఞానము కలుగునని చెప్పుచుండంగా కర్మత్యాగము జ్ఞాన ప్రాప్తి హేతు వెట్లగును? అనెడి శంకకు సమాధానము:-- చిత్తస్య చి తస్య శుద్ధయే కర్మ న తు వస్తూపలబ్ధయే, వస్తుసి ర్విచారణ న కు చిత్కరకోటిభిః 11 తా. శ్రుతియందుఁ జెప్పఁబడిన కర్మలు చిత్తశుబ్ధఱకే కాని ప్రత్యగభిన్ని బ్రహ్మోపలబ్ధి (అనుక్ష జ్ఞానము) కలుగునని కాదు. పరమార్థ బ్రహ్మరూపుని స్తుసిద్ధి తత్వవిచారము తనే యగును'గాని 'వేదాధ్యయన యజ్ఞ దాన తప ప్రతాది కోటి కర్తలు చేసినను సిద్ధింపదు. వి. "ధర్మ రజ్జ్వా ప్రజేదూర్ధ్వం పాపరఖ్వా ప్ర జీవధః, ద్వయం జ్ఞానాసీనా ఛిత్వా విదేహః శానిమృచ్ఛతి. కర్మణా బధ్యతే జన్తుర్విద్య నూ చ విముచ్యతే, తస్మాన్కర్మన సువ్వస్తి యతయః పారదర్శినః." కర్మచే బంధము కలుగుననియు జ్ఞానము వలన బంధవిముక్తి యగునియు శ్రని చెప్పామిున్నది కనుక దూరదృష్టిగలయతులు కర్త కర్మను ద్యజింతును. అవ. సమ్యగ్విచారణచే సంసార భ్రాంతి తొలఁగు ననుట కుదాహరణము: సమ్యగ్విచారతః సిద్ధా రజ్జుతర్వాసన ధారణా, 12 తా. గ్రాడును జూచి యని సర్వమని భీషజనవాడు భయకంపాదులుగలిగి దఃరఖించును. (హితో విదేశములను అ<noinclude><references/></noinclude> ogtt6bai74702tztpe2lqzxxaupjwq4 104 225646 580743 2026-09-21T02:52:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '26 వివేకచూడామణి సర్పముకాదు త్రోడు మాత్ర మే యని రజ్జువుయొక్క యథార్థ స్వరూపజ్ఞానము కలుగఁగనే వాని భయకంపాదులు తొలంగును. ఆప్రకారమే (గురూపదేశమువలన) జన్మ మరణరూపసంసారము యొక్క యథ...' 580743 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>26 వివేకచూడామణి సర్పముకాదు త్రోడు మాత్ర మే యని రజ్జువుయొక్క యథార్థ స్వరూపజ్ఞానము కలుగఁగనే వాని భయకంపాదులు తొలంగును. ఆప్రకారమే (గురూపదేశమువలన) జన్మ మరణరూపసంసారము యొక్క యథార్థస్థితిని సమ్యగ్విచారణ చేఁ దెలిసికొనఁగా సంసార దుఃఖము తొలఁగి బ్రహ్మసాక్షాత్కార మగును. అవ. స్నానదానాదిబహిరంగ సాధనములు తత్త్వనిశ్చయ మున కుపకరింపవని చెప్పుచున్నారు:-- అర్థస్య నిశ్చయో దృష్టో విచారేణ హితోక్తితః, న స్నా నేన న చానేన ప్రాణాయామళతేన వా. 13. తా. సద్గురూపదిష్టత త్త్వమస్యాది మహావాక్యార్థమును విచారణవలన నిశ్చయింపఁగా అపరోక్ష, జ్ఞానము కలుగును. గంగాదినదులయందు మునుఁగుట వలనఁగాని, గోభూహిరణ్యాది దానములు చేయుటపలనఁగాని, దీర్ఘ కాలము ప్రాణాయామము సేయుటవలనఁగాని తత్వనిశ్చయము (అపరోక్ష జ్ఞానము) కలుగదు. ఖు 66 తపాంసి వి. ఇచట ప్రమాణము “ వ్రతాని దానాని యజ్ఞః సత్యం చ తీర్థాశ్రమకర్మ యోగాః, స్వర్గార్థ మేవాశుభ మధ్రువం చ జ్ఞానం ధ్రువం శా నికరం మహార్థమ్.” వ్రతములు, దానములు, తపస్సు, యజ్ఞములు, సత్యవ్రతము, తీర్థయాత్రలు, ఆశ్ర మస్వీకారము మొదలగు బాహ్యకర్మలు పునర్జన్మ హేతువు లగుటచే అనిత్యమును నశుభమును నగు స్వర్గ ప్రాప్తికేశాని ముక్తికొఱకుఁ గావు. సర్వతాపోపశమనికరమగు మోక్షమును ధ్రువముగఁ గూర్చునది జ్ఞానమే.<noinclude><references/></noinclude> mjkbupgzabin4g0w12ag1aktzrn2wqm 104 225647 580744 2026-09-21T02:52:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వినగః ణసహితము. 27 అవ. సాధనసంపన్నుఁడే తత్త్వోపదేశమున కధికారిఁయని చెప్పుచున్నారు.--- అధికారిణమాళా స్తే ఫలసిద్ధిర్వి శేషతః, ఉపాయా దేశకాలాద్యాః సస్త్యస్మి సహకా 3...' 580744 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వినగః ణసహితము. 27 అవ. సాధనసంపన్నుఁడే తత్త్వోపదేశమున కధికారిఁయని చెప్పుచున్నారు.--- అధికారిణమాళా స్తే ఫలసిద్ధిర్వి శేషతః, ఉపాయా దేశకాలాద్యాః సస్త్యస్మి సహకా 3 ac. ౯ 14 తా. బ్రహ్మజ్ఞానఫల ప్రాప్తికి సాధనసంపన్ను (జీ అధికారి. ఈయధి కారిత్వమునకు దేశకాలాదులు సహకాలు. అనఁగా, జ్ఞానసిద్ధికై యత్నించు ముముతువు యమని..మకాంతరంగ సాధనసంపత్తియు వై రాగ్యమున్ను, అత్యంతానముఁ గలిగి యుండవలెను. ప్రతిబంధరహితమను నిర్మల ప్రదేశము, బ్రాహ్మ ముహూర్తాది యు క్తకాలమున్ను సహకారులు గుసని యభి ప్రాయము. అవ. ఈ ప్రకార మధికారియగు మమ్ముడువు బ్రహ్మ వే త్తయగు గురువు నాశ్రయింపను లేనని చెప్పుతున్నా అతో విచారః కర్తవ్యో ముముటో రాత ముసు సమాసాద్య దయాసిస్థుం గుణ బ్రహ్మపము గరుపు. 15 తా. కావున, ఆత్మ వస్తువును దెలియఁ గోపి ముపముళ్ళవు దయాసముద్రుడును బ్రహ్మవేత్వము నగు ఉత్తమగురువు రాశ్రయించి, తద్గురూ పదిష్ట మార్గమున తత్వవిచారము సీ.మి) వ లెను. అవ. తత్త్వోపదేశమున కర్ణుఁడగు ముముడుపుయుక్క లక్షణములు: - మేధావీ పురషో విద్వానూ హాపోహలిన కు అధికార్యాత్మ విద్యయామళ్లలమాలజ 16<noinclude><references/></noinclude> r69rnehxm0w0obm6dqb2c13ynq59dkq 104 225648 580745 2026-09-21T02:52:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '29 :28 వివేకచూడామణి తా. పూర్వోక్తలక్షణములు గలిగి ధారణశక్తిగల వాఁడును, శాస్త్రపఠనమందు నిపుణుఁడును, ఊహాపోహ (తర్క వితర్క) సమర్థుఁడును నగు పురుషుఁడు ఆత్మవిద్యోప దేశమున కధికారి....' 580745 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>29 :28 వివేకచూడామణి తా. పూర్వోక్తలక్షణములు గలిగి ధారణశక్తిగల వాఁడును, శాస్త్రపఠనమందు నిపుణుఁడును, ఊహాపోహ (తర్క వితర్క) సమర్థుఁడును నగు పురుషుఁడు ఆత్మవిద్యోప దేశమున కధికారి. వివేకితో విరక్తస్య శనూది గుణశాలినః, ముముతో రేన హి బ్రహ్మజిజ్ఞాసాయోగ్యతా మతా. 17 తా. మఱియు, సారాసారవిచక్షుణుఁడు, వైరాగ్యసంప న్నుఁడు, శమానిషట్క సంపత్తిగలవాడును నగు ముముకు వే బ్రహ్మోపదేశమున కర్ణుఁడు. అవ. సాధనచతుష్టయమును వివరించుచున్నారు: — సాధనానృత చత్వారి కథితాని మనీషిభిః, యేషు సత్స్వేన సన్ని స్థా యదభావేన సిద్ధ్యతి. 18 తా. బ్రహ్మోపాసనకు నాలుగు సాధనములు చెప్పఁబడినవి. ఈసాధనచతుష్టయసంపన్ను ఁడే బ్రహ్మవిద్య కధికారి. అది లేని వానికి బ్రహ్మనిష్ఠ సిద్ధింపదు. ఆదౌ నిత్యాఒనిత్యవస్తుని వేకః పరిగణ్యతే, ఇహాముత్ర ఫలభోగవిరాగ సదన న్దరమ్. 19 తా. ఆసాధనచతుష్టయములో మొదటిది 'నిత్యానిత్య వస్తునివేకము,' రెండవది 'ఇహాముత్ర ఫలభోగవిరాగము,' అని చెప్పఁబడును. శమాదిషట్క సంప త్తిరుముకుత్వమితి స్ఫుటమ్, తా. మూఁడనది శమాది షట్క సంపత్తి. నాల్గవది ముము ఝుత్వము. ఈనాల్గును సాధనచతుష్టయ మనఁబడును. శమము,<noinclude><references/></noinclude> 5gdotv2xz453sk09in6rmjtwayjkp2t 104 225649 580746 2026-09-21T02:52:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 29 దమము, ఉపరతి, తితిక్ష, శ్రద్ధ, సమాధానము సనునవి శీ మాది షట్కము. మోక్షమునం దశ్యంతాసక్తి ముముకుత్వము. బ్రహ్మ సత్యం జగన్మిథ్యత్యేవం రూపో వినిశ్చయ స...' 580746 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 29 దమము, ఉపరతి, తితిక్ష, శ్రద్ధ, సమాధానము సనునవి శీ మాది షట్కము. మోక్షమునం దశ్యంతాసక్తి ముముకుత్వము. బ్రహ్మ సత్యం జగన్మిథ్యత్యేవం రూపో వినిశ్చయ సోయం నిత్యానిత్యవస్తుని వేశః సముదాహృతః, 20 తా. శ్రీకాలాబాధ్యము, దేశకాల వస్తువృతఃరి వరహి శ్రీ తము, సర్వాధిష్ఠానము నగు బ్రహ్మము సత్యము, బ్రహ్మతిరి కనుగు సకల ప్రపంచము మిథ్య యనెడి నిశ్చయజ్ఞానము 'నీతి "నిత్యనిస్తు వివేక' మనఁబడును. తద్వైరాగ్యం జిహాసా యా దర్శన శ్రవణాదిభిః. దేహాది బ్రహ్మపర్య స్తే హ్యనిత్యే భోగ్యగస్తుని, 21 తా. దేహము మొదలు బ్రహ్మహాత్యంతమునుగల ఆనిత్య ములగు సమస్తభోగ్య వస్తువుల యొక్క సన్నని శ్రీ భోగములు దిచ్ఛ లేకుండుట 'వైరాగ్య' మనఁబడును. విరజ్య విషయ వ్రాతాదోషదృష్ట్యా మన సంప స్వల య్యే నియగానస్థా మనసః నామ ఉచ్యతే, <)) తా. తాపత్రయ హేతుభూతములగు విషయములందుఁ గల దోషములను మాటిమాటికిఁ దలంచి వానియండు విన క్లి జెంది, మనోబుద్ధిచి హంకారములనిడి అంతరం శ్రియములను వానివృత్తులయందుఁ బ్ర వేశింపనీయక సర్వదా వానిని బ్రహ్మ లక్ష్యమందే నిలుపుట 'శమ' మనఁబడును. విషయేభ్యః సంసగ్య స్థాపనం స్వస్వగోళకే. ఉభయేషామిన్డ్రియాణాం న దమః పరిశీ గినః 28<noinclude><references/></noinclude> c4zt8kh5bcycn8we4yoba9r6c26kkdd 104 225650 580747 2026-09-21T02:53:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '.30 వివేకచూడామణి నిజాని తా. జ్ఞానేంద్రియ కర్మేంద్రియములను వ్యాపారములందుఁ బ్ర వేశింపనీయక వానిని సర ,వేశింపనీయక నానిని పరబ్రహ్మమునందు ఐక్యమొనరించుట 'దమ' మనఁబడును. వి. జ్ఞానే...' 580747 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>.30 వివేకచూడామణి నిజాని తా. జ్ఞానేంద్రియ కర్మేంద్రియములను వ్యాపారములందుఁ బ్ర వేశింపనీయక వానిని సర ,వేశింపనీయక నానిని పరబ్రహ్మమునందు ఐక్యమొనరించుట 'దమ' మనఁబడును. వి. జ్ఞానేంద్రియములు 5. శబ్ద స్పర్శ రూప-రస-గంధ ములను గ్రహించు శ్రీత్రము, త్వక్కు, నయనము, జిహ్వ, · ఘ్రాణము ననునవి. . కర్మేంద్రియములు 5. వాక్కు, పాణి, పాదము, పొ - యువు, ఉపస్థ. బాహ్యానాలంబనం వృత్తే రేపోపరతిరుత్తమా. 24 తా. చంచలమగుమనస్సును నిశ్చలముగఁజేసి బాహ్య : విషయములనుండి మఱలించి సర్వదా బ్రహ్మలక్ష్యమందే నిలు పుట 'ఉపరతి' యనఁబడును. సహనం సర్వదుఃఖానామ ప్రతీకార పూర్వకమ్, చిన్తా విలాపరహితం సా తితి నిగద్యతే. 25 తా. శీతోష్ణ ముత్పిపాసా మానావమానాది ద్వంద్వముల వలనఁ గలుగు దుగఖముల నోర్చుచు, పగులవలన సంభవించు దుఃఖమునకు స్వయముగ శరీరబుద్ధిదార్ధ్యములు గలిగియుండియు, . ప్రతీకారము సేయక, చిత్తవ్యాకులముగాని వాక్పానిష్యము గాని లేకుండ సహించియుండుట 'తితిక్ష' యనఁబడును. శాస్త్రస్య గురువాక్యస్య సత్యబుద్ధ్యావధారణ, సా శ్రద్ధా కథితా సద్భిగ్యయా వస్తూపలభ్యతే. 26 తా. శాస్త్రమున్ను గురువాక్యమున్ను సత్యమనెడి .నిశ్చయబుద్ధితో నమియుండుట 'శ్రద్ధ' యనఁబడును. అట్టి !<noinclude><references/></noinclude> 6hn34h0jc6qxwp28pdsa5oeudva7htc 104 225651 580748 2026-09-21T02:53:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 31 శ్రద్ధవలన అద్వయానంద ప్రశ్యగ్బోధస్వరూపాత్మ ఉపలభ్య మగును (పొందఁబడును), అనఁగా 'అహం బ్రహ్మస్మి' యనెడి నిశ్చయజ్ఞానము కలుగును. సమ్య గా స్థాపనం బుద్...' 580748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 31 శ్రద్ధవలన అద్వయానంద ప్రశ్యగ్బోధస్వరూపాత్మ ఉపలభ్య మగును (పొందఁబడును), అనఁగా 'అహం బ్రహ్మస్మి' యనెడి నిశ్చయజ్ఞానము కలుగును. సమ్య గా స్థాపనం బుద్ధేః శుద్ధే బ్రహ్మణి సర్వదా, తత్సమా ధానమిత్యుక్తం నతు చి లాలనమ్. చి తస్య 27 తా. ప్రత్యగభిన్న పర బ్రహ్మమునందు సర్వదా బుద్ధిస్థాప నము (ఏకాగ్ర లక్ష్యముతో బుద్ధిని నిలుపుట) 'సమాధాన' మనఁబడును. చిత్తలాలనము, అనఁగా హఠ యోగమునందు వలె చి త్తమును ఆయాచక్రములందు నిలుపుట సమాధానము కాదు. గుకు వుపదేశించినదియు వేదాంతశాస్త్రమందుఁ జెప్పఁ బడినదియు నొక్కటే యని నిశ్చయించుకొని శ్రత్యు క్త్యనుభ వములచేత మనస్సును లక్ష్యవస్తువు (బ్రహ్మము) నందే నిరంత రము నిలుపుట సమాధానము. ఆహంకారాది దేహాన్తా బస్టా సజ్ఞాసకల్పితాన్, స్వస్వరూ పానబోధన మోస్తుమిచ్ఛా ముమడుగా. తా. అజ్ఞానకల్పితములగు 28 అహంకారాల దేహాంతము వఱకునుగల బంధములలోఁ జిక్కి, అగ్ని చే గాల్పఁబడుచున్న వానివలె పరితపించుచు, సద్గు బోధవలన నట్టి బంధమునుండి విముక్తుఁ డగుటకుఁ గలిగేడి తీవ్రేచ్ఛ 'ముముడుత్వ' మనఁ బడును. అవ. ఇట్లు సాధన చతుష్టయమును వివరించి, ముముడు వులలో అధికారి భేదమును దెలుపుచున్నా గు: మందమధ్యమరూపాపి వైరాగ్యణ సమాజం, ప్రసాదేన గురోః నేయం సూయితీ ఫలమ్ . 20 ప్రవృద్ధా<noinclude><references/></noinclude> 2ldlqgpk47hs0uj69bxwot2b6il5bnl 104 225652 580749 2026-09-21T02:53:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '32 వివేకచూడామణి తా. పూర్వోక్తలక్షణవిశిష్టముముకుత్వము వైరాగ్య ముచేతను, శమాది షట్క సంపత్తిచేతను న్యూనాధిక భేదముచే మందము మధ్యము ఉత్తమము నని త్రివిధము. ఈముముకు త్వము సద్గురు...' 580749 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>32 వివేకచూడామణి తా. పూర్వోక్తలక్షణవిశిష్టముముకుత్వము వైరాగ్య ముచేతను, శమాది షట్క సంపత్తిచేతను న్యూనాధిక భేదముచే మందము మధ్యము ఉత్తమము నని త్రివిధము. ఈముముకు త్వము సద్గురుకటాక్షమున దృఢమై, అజ్ఞాననివృత్తిపూర్వకముగ పరమానందరూప మహాఫలము నిచ్చును. వైరాగ్యం చ ముముక్షుత్వం తీవ్రం యస్య తు విద్యతే, తస్మి న్నే వార్థవ న్తః స్యుః ఫలవన్తః శమాదయః. 30° తా. ఏ పురుషునకు వైరాగ్యమున్ను ముముకుత్వ మున్ను తీవ్రమై (దృఢతరమై యుండునో వానికే శమాదులు సార్థకములై శీఘ్రఫలము నొసఁగును. ఏతయోక్మన్దతా యత్ర విర క్తత్వముముక్షు యోః, మరౌ సలిలవత్తత్ర శమాదేర్భానమాత్రతా. 31 తా. ఏపురుషునకు వైరాగ్యమున్ను మోక్షేచ్చము. మందముగ నుండునో వానియొక్క శమాదులు మరుభూమి యందు జలమున బాహ్యమునకుఁ గనుపించునే కాని వాస్తర ముగ ఫలవంతములు కాఁజాలవు. అనఁగా బాహ్యమునకు శమావెషట్కసంపన్ను ఁడై నట్లు నటించుచు, అంతరమున విషయా సక్తుఁడగువానికి జ్ఞానోత్పత్తి కాఁజాలదని యభి ప్రాయము. అవ. మోక్షసాధనములలో భక్తియే ప్రధానమని చెప్పు చున్నారు:---- మోక్షకారణసామగ్ర్యాం భక్తి రేవ గరీయసీ, స్వస్వరూపానుసస్ధానం భక్తిరిత్యభిధీయతే. 32<noinclude><references/></noinclude> 02tamhkiwk6jelknihtiu0v2bbaxmgg 104 225653 580750 2026-09-21T02:53:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 33 శమాదులతోఁ తా. మోకు కారణసాధనములలో గూడిన అంతరంగభక్తి శ్రేష్ఠము. "యస్య దేవే పరా భక్తి ర్యథా దేవే తథా గురౌ, తస్యైతే కథితా హ్యర్థాః ప్రకా శ స్తే మహాత...' 580750 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 33 శమాదులతోఁ తా. మోకు కారణసాధనములలో గూడిన అంతరంగభక్తి శ్రేష్ఠము. "యస్య దేవే పరా భక్తి ర్యథా దేవే తథా గురౌ, తస్యైతే కథితా హ్యర్థాః ప్రకా శ స్తే మహాత్మనః” అనఁగా, ఈశ్వరునియందును ఆచార్యుని యందును దృఢభ_క్తిగలమహాత్తునకు మహా వాక్యార్థము ప్రకా శమై ఫలప్రదమగును. మఱియు, ప్రత్యగభిన్న పర బ్రహ్మము నందు నిరంతర చింతన భక్తి యనఁబడును. ఆనిరంతరచింతన యెట్లుండవలె ననఁగా, “సర్వజ్ఞ్కో హమనన్తో హం సర్వేశః సర్వశక్తిమాన్, ఆనన్దసత్యబోధోఒ హమితి బ్రహ్మనుచిన్తనమ్.” అనఁగా, నేను సర్వజ్ఞుఁడను, త్రివిధపరిచ్ఛేదరహితుఁడను, సర్వ శక్తిమంతుఁడను, సచ్చిదానందస్వరూపుఁడను, అని బ్రహ్మభావ ముతో తలంచుచుండుటయే బ్రహ్మనుచింతన. ఆవ. అట్టిభక్తి దృఢమగుటకు స్మార్తమతానుసారముగు నింకొక లక్షణమును జెప్పుచున్నారు:-- స్వాత్మతత్త్వానుసంధానం భక్తిరిత్యపరే జగుః, తా. వ్యవధానరహితముగ 'ఆహం బ్రహ్మస్మి', 'బ్రహై వాహమ్' అని బ్రహ్మైకత్వానుసంధానము భక్తియని అహం గ్రహోపాసకులు వచియింతురు. (అహం గ్రహోపాసన యన 'స్కోహ' మ్మని బ్రహ్మాను సంధాన చింతన.) అవ. పూర్వో క్త సాధనసంపన్నుఁడగు అధికారి సద్గురువు. నాశ్రయించు విధానమును జెప్పుచున్నారు: --- ఉ క్త సాధనసంపన్న స్తత్వజిజ్ఞాసురాత్మనః. ఉపసీదేద్గురుం ప్రాజ్ఞం యసాద్భర్ధ విమోక్షణమ్, వివేక 3 33<noinclude><references/></noinclude> 8xo5m0r0znjef3ax7zhb58g07ypak5b 104 225654 580751 2026-09-21T02:53:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '31 వివేకచూడామణి తా. పూర్వో కవివేకాదిసాధనసంపన్ను ఁడగుముములువు ఆత్మస్వరూపమును దెలియ నిచ్ఛగలవాఁడై, బ్రహ్మనిష్ఠుఁడగు ఆచాక్యు నాశ్రయించి, తనకు సంసారబంధవిముక్తి యెట్లగునో తె...' 580751 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>31 వివేకచూడామణి తా. పూర్వో కవివేకాదిసాధనసంపన్ను ఁడగుముములువు ఆత్మస్వరూపమును దెలియ నిచ్ఛగలవాఁడై, బ్రహ్మనిష్ఠుఁడగు ఆచాక్యు నాశ్రయించి, తనకు సంసారబంధవిముక్తి యెట్లగునో తెలిసికొనవలయును. వి. “తద్విజ్ఞానార్థం స గుకు మేవాభిగచ్ఛేత్ సమిత్పాణి శ్రీశ్రోత్రియం బ్రహ్మనిష్ఠమితి” (ఆత్మతత్త్వమును దెలిసికొనఁగోరు ముముక్షువు సమిత్పాణియై బ్రహ్మనిష్ఠాగరిష్ఠుఁడగు ఆచార్యుని నాశ్రయింపవలెను అని శ్రతి చెప్పుచున్నది. (సమి తనంగా పుష్పాద్యువహారము). విశేషణములను జెప్పుచున్నారు:-- శ్రీత్రియో వృజిన్కో కామహతో యో బ్రహ్మని త్తమః 31 బ్రహ్మణ్యుపకతః శాన్తో నిరిర్ధన ఇవానలః, ఆ హేతుకదయా॰సిన్దుర్బంధురానమతాం సతామ్. ఆవ, ఆచార్యుని 35 తా. వేద వేదాంతముల యొక్క యథార్థజ్ఞానముగల వాఁడు, కిల్బిషరహితుఁడు, తృష్ణాళూన్యుఁడు అనఁగా మనో జయముగలిగి వాసనాశూన్యుడై తత్వవిదుఁడగుటచే నెట్టి కోరికలు లేనివాఁడు, బ్రహ్మవేత్తలలో నుత్తముఁడు, నిరం తరము బ్రహ్మకారవృత్తితో నుండుటవలన నిర్ధూమాగ్ని సదృశుఁ డగు శాంతమూర్తి, అ హేతుక జాయమానకృపాసముద్రుఁడు, వినమ్రులను శిష్యులకు బంధుసమాన్యుడును అగు (ముందుశ్లోక ముతో నన్వయము). తమారాధ్య గురుం భక్త్యా ప్రహ్వ ప్రశ్రయసేవనైః, ప్రసన్నం తమను ప్రావ్య పృచ్ఛేజ్ఞాతవ్య మాత్మనః. 36<noinclude><references/></noinclude> 5nfvr687kszbdmt3gofkr0hb9wx66e8 104 225655 580752 2026-09-21T02:54:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 35 తా. అట్టి సద్గురువును భక్తితో నారాధించి, వాగ్రూపము నను, శుశ్రూషవల్లను వినయభయభక్తులతో సేవఁజేసి, ఆయనను బ్రసన్ను నిగఁ జేసికొని, తాను తెలిసికొనవ...' 580752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 35 తా. అట్టి సద్గురువును భక్తితో నారాధించి, వాగ్రూపము నను, శుశ్రూషవల్లను వినయభయభక్తులతో సేవఁజేసి, ఆయనను బ్రసన్ను నిగఁ జేసికొని, తాను తెలిసికొనవలసిన ఆత్మ జ్ఞానవిషయ మై ప్రశ్నింపవలెను. అవ. శిష్యుఁడు గురువును బ్రార్థింపవలసినవిధానము :- స్వామిన్నమ స్తే నతలోకబద్ధో కారుణ్యసిద్ధి పలితం భవాబ్ధి, మాముద్ధ రాత్మీయకటాక్ష దృష్ట్యా ఋజ్వా ్యతి కారుణ్య సుధాభివృష్ట్యా. 37 తా. స్వామీ! మీ చరణారవిందములకు నమస్కారము. తమకు నమ్రులగువారలకు జననీజనకులయట్లు బంధువుఁడవును దయాసముద్రుఁడవునగు స్వామి! నేను సంసారసాగర నిమగ్నుఁడ నయితిని. తమ కరుణామృతవర్ష ధారలచేతను, సరళ కటాక్ష వీక్షణము చేతను నన్ను నుద్ధరింపవేఁడుచున్నాను. దుర్వాకసంసారదవాగ్నిత ప్తం దోధూయమానం దురదృష్టవాతైః, భీతం ప్రవన్నం పరిపాహి మృత్యోః శరణ్యమన్యం యదహం న జానే. 38 తా. గురుస్వామీ! నేను దుర్వారసంసారదవానల ములోఁ జిక్కీ పరితపించుచు, ప్రారబ్ధవాయువుచేఁ గంపింపఁ బడుచు, మృత్యువువలన భీతి జెంది తమకు శరణాగతుఁడ నయితిని. నన్ను రక్షింపుఁడు. తమకంటే శరణాగతరక్షకుల నితరుల నెవరిని నే నెఱుంగను.<noinclude><references/></noinclude> dzoj3e7iyu324pkkvzszhdgxflckkux 104 225656 580753 2026-09-21T02:54:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '30 వివేక చ మణి శాన్తా మహాన్తో నివసన్తి సన్తో వస _స్తవల్లోకహితం చర_స్త్రః, తీర్ణాః స్వయం భీమభవార్ణవం జనా న హేతునాన్యానికి తారయన్తః. 39* తా. (ఇంద్రియవ్యాపారము నుపశమింపఁజేసి వాసన...' 580753 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>30 వివేక చ మణి శాన్తా మహాన్తో నివసన్తి సన్తో వస _స్తవల్లోకహితం చర_స్త్రః, తీర్ణాః స్వయం భీమభవార్ణవం జనా న హేతునాన్యానికి తారయన్తః. 39* తా. (ఇంద్రియవ్యాపారము నుపశమింపఁజేసి వాసనా శూన్యులై) ప్రశాంతచిత్తులగు (తమవంటి) మహాత్తులు, (పత్ర పుష్పఫలభరితమై లోకమునకు హితకారియగు) వసంతఋతువు. వలె లోకోపకార మొనరించుచు, భయంకరమగు సంసారార్ణవ మునుండి తాము స్వయముగ తరించి, నిర్హేతుకకటాక్షముతో నితరులను సయితము తరింపఁ జేయుచుందురు. వి. 'మహా సః' అనఁగా, “భిద్యతే హృదయ గ్ర నిశ్ఛిద్య నే సర్వసంశయాః, క్షీయ న్తో చాస్య కర్మాణి తస్మిక్ దృష్టే పరా వ రే.” అనెడి' ముణ్డక శ్రుతివచనానుసారముగ, ఆవిద్యా వాసనా రూపహృదయ గ్రంథి నశించి, జ్ఞేయవిషయమునుగూర్చిన సర్వ విధ సంశయములు నివర్తించి, ఆగామిసంచితకర్త జాలమంతయు నశించి, కాకణస్వరూపముచేత పరుఁడనియు, కార్యాత్మక స్వరూపముచేత అవరుఁడనియు గ్రహింపఁబడుచుండుట చేత 'పరావరుఁ' డనంబడు 'బ్రహ్మమే నేను' అని తెలిసికొనిన మహ నీయులు. శ అవ. మహాత్తులయొక్క స్వభావసిద్ధకరుణారసమునకు దృష్టాంతమును బ్రకటించుచున్నారు: — అయం స్వభావః స్వత ఏవ యత్పర శ్రీమాపనోద ప్రవణం మహాత్మనామ్,.<noinclude><references/></noinclude> e9v9d7958co4iroazj7ywfxnt0pnhra 104 225657 580754 2026-09-21T02:54:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ง ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. నాంశు రేషః స్వయమర్క కర్కశ ప్రభాభితప్తమవతి క్షితిం కిల. 37 40 తా. ఇతరులయొక్క శ్రమను నివారించుటయే, అనఁగా న్యతాపత్రయముచే పరితపించుచుండువారలయొక్క...' 580754 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ง ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. నాంశు రేషః స్వయమర్క కర్కశ ప్రభాభితప్తమవతి క్షితిం కిల. 37 40 తా. ఇతరులయొక్క శ్రమను నివారించుటయే, అనఁగా న్యతాపత్రయముచే పరితపించుచుండువారలయొక్క పరి ను మహావాక్యోప దేశ ద్వారా స్వస్వరూపానంద మును జేయుటవలనఁ బోఁగొట్టుటయే, యీ మహాత్తులయొక్క ్వభావము. ఎట్లనఁగా, సూర్యునియొక్క ప్రచండకిరణ త తపింపఁబడిన భూమిని శీతకరుఁడు తన అమృతకిరణ త రక్షించును గదా. సంసారతాపతప్తులగుజనుల నుద్ధరిం మహాత్తులస్వభావము. హానన్దరసానుభూతికలితైః వూతైః సుశీతైద్యతై షద్వాక్కలశోష్ఠీ,తెః శ్రుతిసుఖై ర్వాక్యామృతైః నేచయ కప్తం భవతా పదావదహనజ్వాలాభి రేనం ప్రభో వ్యాస్తే భవదీక్షణక్షణగ తేః పాత్రీకృతాః స్వీకృతాః 41 తా. ఓ ప్రభూ! గురువతంసా! ఆధ్యాత్మి కాదితాపత్ర ! కోఁగూడిన సంసారదుఃఖరూప దావానలజ్వాలలచేఁ బీడి • మీకు శరణు చొచ్చినాఁడను. బ్రహ్మానంద రసానుభవ కొప్పిదమై పవిత్రమై అత్యంత శీతలమై యొప్పెడి శ్రుతి క్యామృత ధారలను మీ వాక్కలశమునుండి నాపై నాతాపము నుపశమింపఁజేయుడు. ప్రభూ! ఎవని పై -క్షవీక్షణ మొకక్షణమైనను ప్రసరించుకో వాఁడు పాత్రుఁడై మి యంగీకారమును బడసినవాఁడై ధన్యుఁ<noinclude><references/></noinclude> 1qy5lip9pw5s4kkncaciihc6dvsvogl 104 225658 580755 2026-09-21T02:54:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '38 వివేకచూడామణి కథం త రేయం భవసిద్ధు మేతం కా వా గతి కతమోఒస్త్యుపాయః, జానే న కించిత్కృపయ్కావ మాం ప్రభో సంసారదుగఖక, తిమాతనుష్వ. 42 తా. మహాత్మా! నే నీ సంసారసాగరమును తరించుట కుపాయ మె...' 580755 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>38 వివేకచూడామణి కథం త రేయం భవసిద్ధు మేతం కా వా గతి కతమోఒస్త్యుపాయః, జానే న కించిత్కృపయ్కావ మాం ప్రభో సంసారదుగఖక, తిమాతనుష్వ. 42 తా. మహాత్మా! నే నీ సంసారసాగరమును తరించుట కుపాయ మెడ్ది? నాకు గతియేమి? ఏయుపాయముచేత నే నీ సంసారసముద్రమును దాటఁగలను? స్వామీ! నాకేమియుం దెలియదు. నాయం దనుగ్రహించి రక్షించి, యీ జన్మమృత్యు. రూపసంసారదుఃఖమును బోఁగొట్టుఁడు. అవ. శిష్యుఁ డిట్లు ప్రార్థింపఁగా విని ఆచార్యులు శరణాగతుఁడయిన శిష్యునిపై కరుణించి యిట్లభయ మివ్వ వలెనని చెప్పుచున్నారు:--- తథా వదస్త్రం శరణాగతం స్వం సంసారదావానలతాపత ఫ్లమ్, నిరీక్ష్య కారుణ్య రసార్ద్ర దృష్ట్యా దద్యాదభీతిం సహసా మహాత్మా. తా. సంసారమనెడి దావాగ్ని దావాగ్ని చేఁ దపింపఁబడి 43 పరిత పించుచు, దీనుఁడై శరణాగతుఁడయి యిట్లు ప్రార్థించు శిష్యుని కరుణారసార్ద్ర దృష్టితోఁ గనుంగొని మహాత్త్ముఁడగు గురువు వాని కభయదాన మొసంగును, విద్వా స తస్త్మా ఉపస్పతివియు షే ముముక్ష వే సాధు యథో క్తకారిణే, ప్రశాన్త చిత్తాయ శమాన్వితాయ తత్త్వోపదేశం కృపయైన కుర్యాత్. 44<noinclude><references/></noinclude> hfpbjwtes297wz6edjahr02re3qipn1 104 225659 580756 2026-09-21T02:55:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 39 నేయు తా. అనంతరము శిష్యుని సమీపించి, మోక్షమం దధి కేచ్ఛగలవాఁడును, గురువాక్యపరిపాలనము వాఁడును, నిర్మలచిత్తుఁడు అనఁగా రాగద్వేషాదిదోషరహితుఁ డున...' 580756 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 39 నేయు తా. అనంతరము శిష్యుని సమీపించి, మోక్షమం దధి కేచ్ఛగలవాఁడును, గురువాక్యపరిపాలనము వాఁడును, నిర్మలచిత్తుఁడు అనఁగా రాగద్వేషాదిదోషరహితుఁ డును, శమదమాదిసాధనసంపన్ను ఁడును, ఉత్తమాధికారియు నగు శిష్యునకు దయతో తత్త్వోపదేశము చేయవలెను. మా భైష్ట విద్వం స్తవ నా స్యపాయః సంసారసింధో స్తరణేఒస్త్యుపాయః, యేనైవ యాతా యతయో ఒస్య పారం తమేవ మార్గం తవ నిర్దేశామి. 45 తా. ఓయీ! విద్వాంసుఁడా! భయపడకుము. నీ కపాయ మెద్దియు లేదు. సంసారసాగరమును దాటుట కుపా యము కలదు. యతులు (వివిదిషాసన్న్యాసులును విద్వత్స న్న్యాసులును) ఏయుపాయముచేత సంసారసముద్ర ముయొక్క పారమును బొందిరో, అనఁగా సంసారదుగఖమునుండి విముక్తు లయి పరబ్రహ్మస్వరూపమును బొందిరో, అట్టి యుపాయ మును నీకుఁ దెలిపెద. వి. ఈశ్లోకమందు 'యతయః' అనెడి శబ్దము వివిధిషా సన్న్యాసులను విద్వత్సన్న్యాసులను సూచించుచున్నది. వివిదిషా సన్న్యాస మనఁగా తత్వజ్ఞానమును సంపాదింపవలెననెడి దృఢ నిశ్చయముతోఁగూడిన ఇచ్ఛచేఁ జేయఁబడు సన్న్యాసము. విద్వ త్సన్న్యాస మనఁగా తత్వజ్ఞానము కలిగినతరువాతఁ జేయఁ బడుసన్నా ్యసము. వివిదిపాసన్న్యాసమునకు ఫలము విదేహ ముక్తి. విద్వత్సన్న్యాసమునకు ఫలము జీవను క్తి. సన్న్యా సమునకు ముఖ్య కారణము పూర్ణవైరాగ్యము. సంసారియైనను<noinclude><references/></noinclude> rjiytwf4aoa5nr7atcq8d8q0ekyvwpq 104 225660 580757 2026-09-21T02:55:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '40 వివేకచూడామణి సన్న్యాసియైనను సంపూర్ణ వైరాగ్యము కలుగనిదే అవిద్యా నిశ్శేష వినాశపూర్వక పరమానందరూపస్వాత్మ ప్రాప్తి యను మోక్షము సిద్ధింపదని సూచింపఁబడినది. అవ. మోక్షసాధనమగ...' 580757 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>40 వివేకచూడామణి సన్న్యాసియైనను సంపూర్ణ వైరాగ్యము కలుగనిదే అవిద్యా నిశ్శేష వినాశపూర్వక పరమానందరూపస్వాత్మ ప్రాప్తి యను మోక్షము సిద్ధింపదని సూచింపఁబడినది. అవ. మోక్షసాధనమగు జ్ఞానవిషయమై ప్రశంసించు చున్నారు:--- అస్త్యుపాయో మహాన్కశ్చిత్స సాకభయనాశనః, తేన తీర్త్వా భవాంభోధి పరమావద్దమాస్స్యసి. తా. ఓయీ! ఈసంసారభయమును 46 బోఁగొట్టుటకు మహ త్తరమగు నుపాయము కలదు. ఆయుపాయ మెద్దియన “న హి జ్ఞానేన సదృశం పవిత్రమిహ విద్యతే" (జ్ఞానమునకంటె పవిత్రమైన దెద్దియును లేదు) అని భగవద్వచనము. అట్టి జ్ఞానమువలన భవసాగరమును తరించి పరమానందముసు బొందగలవు. వేదాన్తార్థవిచా రేణ జాయతే జ్ఞానము త్తమమ్, తేనాత్య న్తికసంసారదుఃఖనాశో భవత్యను. 47 తా. ఉపనిషదాది వేదాంత వాక్యములను సద్గురుముఖ మున విని మహావాక్యార్థవిచారము చేయఁగా సర్వోత్కృష్ట మగు అపరోక్ష (బ్రహ్మాత్తైక్య)జ్ఞానము కలుగును. అట్టిజ్ఞానము వలన సంసారదుగఖము తప్పక నినర్తించును. వి. వేదాంతార్థవిచార మెట్లుండవలెననఁగా, “న ద్యూరు దనసరం కించిత్ కామావేశాం మనాగపి, ఆసుప్తేరామృతేః కాలు న యేద్వేదా శచి న్తయా” అని శాస్త్రాంతర ప్రసిద్ధి.<noinclude><references/></noinclude> 6eudfyfmc64072d045lzdqmkhinw1vj 104 225661 580758 2026-09-21T02:55:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 41 అవ. శ్రద్ధాభక్తిధ్యానయోగములు ముక్తి హేతువు “లని చెప్పుచున్నారు: - శ్రద్ధాభక్తిధ్యాన యోగానుముతో రు క్లేరే తూన్వక్తి సాచ్చు తేదీ:, ఏతేష్వేవ తి...' 580758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 41 అవ. శ్రద్ధాభక్తిధ్యానయోగములు ముక్తి హేతువు “లని చెప్పుచున్నారు: - శ్రద్ధాభక్తిధ్యాన యోగానుముతో రు క్లేరే తూన్వక్తి సాచ్చు తేదీ:, ఏతేష్వేవ తిష్ఠత్యముష్య మోజో ఒవిద్యాకల్పితా దేహబద్ధాత్. యో 48 తా. అన్యప్రమాణా పేరహితముగ వేదవాణి ముము తువులకు అజ్ఞానతత్కార్యనివృత్తిద్వారా పరమానంద ప్రాప్తి రూపమోక్ష ప్రాప్తికి పరంపరానిచాకోపయోగములగు నాలుగు సాధనములను బ్రత్యక్షముగఁ జెప్పుచున్నది. ఆ సాధనము లెవ్వియన శ్రద్ధాభక్తిధాన్య యోగములు. 'శ్రద్ధ' యనఁగా గురు వేదాంత వాక్యములందు విశ్వాసము. 'భక్తి' యనఁగా స్వస్వరూపానుసంధానము. 'ధ్యాన' మనఁగా నిరంతరము ధ్యేయా కారవృత్తియందు ప్రవాహరూపచింతన. 'యోగ' మన ననాత వృత్తినిరోధము. అధికారియగు ముముక్షువునకు నీసాధనాభ్యాసమందు నిరంతరస్థితి నిరంత రాయముగఁ గలిగె నేని, నానాశరీరసంబంధరూపబంధము (అనాత్మయం దాత్మా ధ్యాసము) వీడి, పరమానంద ప్రాప్తిరూపముక్తి కలుగును. నశించునని చెప్పు అవ. కారణాధ్యాసద్వారా కార్యాధ్యాసము, అనఁగా త్మజ్ఞానమువలన అజ్ఞాన కార్యము చున్నా... ఆత్మ అజ్ఞాన యోగాత్పరమాత్మన స్తవ హ్యనాత్మ బద్ధ స్తత ఏవ సంసృతిః,<noinclude><references/></noinclude> k5ahyumskpeie7o1j47ykqd1w39m0gi 104 225662 580759 2026-09-21T02:55:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '42 వివేకచూడా తయోర్వి వేకోదితబోధవహ్ని రజ్ఞానకార్యం ప్రద హేత్స తా. శిష్యా! నీవు స్వతఃసిద్ధము) పరమాత్మవే. కాని, అవిద్యాశ్రయ ధ్యాసము (శరీరమే నేను అనెడి అధా వలన 'నేను కర్తను నేను భ...' 580759 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>42 వివేకచూడా తయోర్వి వేకోదితబోధవహ్ని రజ్ఞానకార్యం ప్రద హేత్స తా. శిష్యా! నీవు స్వతఃసిద్ధము) పరమాత్మవే. కాని, అవిద్యాశ్రయ ధ్యాసము (శరీరమే నేను అనెడి అధా వలన 'నేను కర్తను నేను భోక్త శరీరసంబంధరూపసంసారము కలిగినది. గలుగు అపరోక్షజ్ఞానమనెడి అగ్ని మూలాఒవిద్యాసహితముగ దహింపః స్వస్వరూపాపరోక్ష జ్ఞానము కలుగునో ర్యనిన్నత్తిపూర్వక పరమానంద ప్రా ! సిధ్ధమగునని భావము. అవ. ఆచార్యు లిట్లు బోధింప శిష్యుడు ప్రశ్నించును: శిష్య ఉవాచ. కృపయా శ్రూయతాం స్వామి ప్రశో యదుత్తరమహం శ్రుత్వా కృతార్థః సా తా. శిష్యుఁడు చెప్పుచున్నా (c వరా ! నేనొక ప్రశ్నము జేయుచున్నాన మీ ముఖాంబుజమునుండి ప్రత్యుత్తర కృతార్థుఁడ నయ్యెద. కో నామ తః కథం ప్రతిష్ఠస్య కథం విమె<noinclude><references/></noinclude> 6gvwvuarld1faoc960drz2c84db2jpp 104 225663 580760 2026-09-21T02:55:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్యవివరణసహితము. క్కోసావనాత్మా పరమః స్వ ఆత్మా తయోర్వివేకః కథ మేతదు చ్యతామ్. 43 51 తా. స్వామీ! బంధమన నేమి? ఆది యెట్లు కలిగినది? దాని స్థితి యెట్టిది? ఆబంధముయొక్క విముక...' 580760 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్యవివరణసహితము. క్కోసావనాత్మా పరమః స్వ ఆత్మా తయోర్వివేకః కథ మేతదు చ్యతామ్. 43 51 తా. స్వామీ! బంధమన నేమి? ఆది యెట్లు కలిగినది? దాని స్థితి యెట్టిది? ఆబంధముయొక్క విముక్తి యెట్లు? అనాత్మ యన నేమి? పరమాత్మయన నేమి? స్వస్వరూప జీవాత్మ యెవరు? ఆజీవాత్మ పరమాత్మలను దెలిసికొను విధాన మేద్ది? కృపయుంచి యీ ప్రశ్న మున కుత్తర మొసంగుఁడు. అవ. శిష్యుఁ డిట్లు విన్న వింపఁగా నాచార్యులు త్తరమిచ్చు చున్నారు:-- గురు రువాచ.. ధన్యోసి కృతకృత్యోఒసి స్వాతం తే కులం త్వయా, యదవిద్యా బన్ధముక్త్యా బ్రహ్మీభవితుమిచ్ఛసి. 52 తా. గురువు చెప్పుచున్నాఁడు. శిష్యా ! అజ్ఞానబంధ నివృత్తిద్వారా బ్రహ్మరూపమును పొందఁగోరుచున్నావు. కనుక నీవు ధన్యుఁడవును కృతకృత్యుఁడవును. నీమూలమున నీకులము (మాతృపి త్రాదివంశావళి) పవిత్రమైనది. ఋణమోచనకర్తారః పితుః సన్తి సుతాదయః, బద్ధమోచనకర్తా తు స్వస్మాదన్యో న కశ్చన. 53 తా. వత్సా! (శ్రాద్ధాదికర్మలవలన పితరుల ఋణమును పుత్రాదులు తీర్చఁగలకు. కాని ఎవని భవబంధము వాఁడే విము_క్తిఁజేసికొనవలెగాని యితరులు చేయఁజాలరు. కనుక నిబంధ మోచనమునకు నీవే యత్నింపవలెను. మ స్తకన్య స్తభారా దేర్దుశిఖనువ్యైర్ని వార్యతే, ఝు ధాదికృతదుఃఖం తు వినా స్వేన న కేనచిత్. 54<noinclude><references/></noinclude> ayoll4nyn4vo1ocp375nx7n3vpi7iol 104 225664 580761 2026-09-21T02:56:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '44 వివేకచూడామణి తా. నీకస్సుపై నుండు భారమువలనఁ గలుగుదుగఖ మితరు “లాభారమును దొలఁగింపఁగా నివారణమగును. క్షుత్పిపాసల వలనఁ గలుగు నీదుగఖము నీవు స్వయముగ భుజియించినఁగాని నివృత్తి...' 580761 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>44 వివేకచూడామణి తా. నీకస్సుపై నుండు భారమువలనఁ గలుగుదుగఖ మితరు “లాభారమును దొలఁగింపఁగా నివారణమగును. క్షుత్పిపాసల వలనఁ గలుగు నీదుగఖము నీవు స్వయముగ భుజియించినఁగాని నివృత్తికాదు. పథ్యమౌషధసేవా చ క్రియతే యేన రోగిణా, ఆరోగ్య సిద్ధిన్ద ృష్ట్యా నాన్యానుష్ఠితకర్మణా. 55 తా. వ్యాధిగ్రస్తుఁడు తాను స్వయముగ నౌషధమును సేవించి పథ్యము జేసినయెడల వాని కారోగ్యము కలుగును. వానికై యితకులు ఔషధసేవయు పథ్యమును జేసినయెడల రోగియొక్క రోగము కుదురునా? కుదురదు. అవ. పూర్వోక్త దృష్టాంత త్రయమునకు అన్యదృష్టాంత సహితముగ దార్ఘాంతమును నిరూపించుచున్నారు.:--- వస్తుస్వరూపం స్ఫుటబోధచక్షుషా స్వనైవ వేద్యం న తు పణ్ణితేన, చద్ద స్వరూపం నిజచకు షైవ యెడల జ్ఞాతవ్య మన్యైరవగమ్యతే కిమ్. 56 తా. చంద్రు నియొక్క స్వరూపము స్వయముగఁ జూచిన తెలియఁగలదు గాని తనకొఱకు నితరులు చూచిన యెడల తెలియునా? ఎంతమాత్రము దెలియదు. ఆప్రకారమే ఆత్మస్వరూపము స్వకీయనిర్మలజ్ఞాన చక్షువునకు గోచరించును గాని, పండితునకు అనఁగా శాస్త్ర జన్యజ్ఞానమువలన గోచరింపదు. వి. ఈచెప్పఁబడిన దృష్టాంతముల ఫలితార్థ మేమనఁగా, ముల్ఫీడితుఁడు స్వయముగ భుజియించినఁగాని వానియాకలి<noinclude><references/></noinclude> 4z97fjgncrkqde3pdvuzpf3cqknlq0h 104 225665 580762 2026-09-21T02:56:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 45: తీరనియట్లును, రోగపీడితుఁడు స్వయముగ నౌషధమును సేవించి పథ్య మొనరించినఁగాని వానిరోగము కుడుక నియట్లును, చంద్రునిరూపము స్వయముగఁ జూచినఁగాని తెలి...' 580762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 45: తీరనియట్లును, రోగపీడితుఁడు స్వయముగ నౌషధమును సేవించి పథ్య మొనరించినఁగాని వానిరోగము కుడుక నియట్లును, చంద్రునిరూపము స్వయముగఁ జూచినఁగాని తెలియనియట్లును, సంసారబంధనివృత్తికొఱకు పరతత్వమును గోర ముముక్షువు పూర్వో కసాధనసంపన్ను ఁడయి, సద్గురువు నాశ్ర యించి తత్త్వరహస్యములఁ దెలిసికొని స్వయముగ శ్రద్ధాభక్తి ధ్యానయోగములచే నిరంతరము నిరంతరాయముగ బ్రహ్మ. నిష్టాపరుఁడయినంగాని ప్రయోజనము కలుగదు. దీనిచే, ఉప నిషదాది వేదాంతశాస్త్రముల నెంత చదివినను స్వానుభవము లేని చదువు నిరర్థకమగునని సూచింపఁబడినది. అవిద్యా కామక ర్మాది పాశ బద్ధం విమోచితుమ్, కః శక్నుయాద్వినాత్మానం కల్పకోటిశ తై రపి. 57 తా. జన్మ హేతువులగు అవిద్యా కామకరాదిపాశముల వలనఁ గలిగెడి ప్రతిబంధము ఆత్మజ్ఞానమువల్ల నే విమోచనము కావలెనుగాని, జ్ఞానోదయము కానియెడల శతకోటికల్పముల కయినను బంధముక్తి కాఁజాలదు. వి. అవిద్య (అజ్ఞానము), కామము (కోరిక), కర్మము (సుకృతదుష్కృతములు), పృథివ్యాదిపంచతన్మాత్రలు నను నీయెని. మిదియు 'అష్టవసువు' లనఁబడును. ఒక శరీరమును విడిచి మఱి యొకశరీరమును ధరించునపుడు పూర్వ ప్రజ్ఞచే నీఅష్టవసువులు తోడను శరీరారంభమగును. పూర్వ ప్రజ్ఞ చేతనే ముక్తుఁడననెడి జ్ఞానము కలుగును. అట్టి ఆత్మజ్ఞానము కలుగుపర్యంతము జన్మ మృత్యురూపసంసారమునకు విముక్తి కలుగదు.<noinclude><references/></noinclude> ojyzxck2720km8lcmsjhwymq6o2emgt 104 225666 580763 2026-09-21T02:56:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '46 వివేకచూడామణి "ఘృణా లజ్జా భయం శంకా జుగుప్సా చేతి పంచమి, కులం శీలం చ జాతి శ్చేత్యష్టా పాశాః ప్రకీర్తితాః." ఈఘృణా దులు అష్టపాళము లనఁబడును. ఈ పాశములు బంధ హేతువు -లని విజ్ఞులు చె...' 580763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>46 వివేకచూడామణి "ఘృణా లజ్జా భయం శంకా జుగుప్సా చేతి పంచమి, కులం శీలం చ జాతి శ్చేత్యష్టా పాశాః ప్రకీర్తితాః." ఈఘృణా దులు అష్టపాళము లనఁబడును. ఈ పాశములు బంధ హేతువు -లని విజ్ఞులు చెప్పుదురు. న యోగేన న సాంఖ్యేన కర్మణా నో న విద్యయా, బ్రహ్మాత్రైకత్వబోధేన మోక్షః సిద్ధ్యతి నాన్యథా. 58 తా. హఠాదియోగాభ్యాసమువలనఁగాని, సాంఖ్య శాస్త్ర, రీత్యా ప్రకృతిపురుషవి వేచనవలనఁగాని, యజ్ఞాదిక ర్యాచరణవలనఁ గాని, తక్కమీమాంసాది శాస్త్రాధ్యయనమువలనఁగాని పూర్వో _క్తబంధవిముక్తిపూర్వకముగ పరమానంద ప్రాప్తిరూపమోక్షము సిద్ధింపదు. బ్రహ్మాత్తెకత్వజ్ఞానమువలననే మోక్ష ప్రాప్తి యగును. ఇంతకంటె సాధనాంతరము లేదు. అన, తత్వజ్ఞానమునకు లౌకిక చతుర్దశ విద్యలు నను పయోగములని చెప్పుచున్నారు: - వీణాయా రూపసౌన్దక్యం తస్త్రీ వాదనసౌష్ఠవమ్, ప్రజారంజనమాత్రం తన్న సామ్రాజ్యాయ కల్పతే. 59 తా. వీణాదిసాధనములయొక్క రూపసౌందర్యములును, తంతువులను మీటుచు పాడెడినై పుణ్యమున్ను పాటను విను నట్టి ప్రజలను రంజింపఁజేయుటకే కాని మోక్షసామ్రాజ్యమును గూర్పఁజాలవు. అవ. తక్క_మీమాంసాద్యష్టాదశ విద్యలును భుక్తిఱకే కాని ముక్తికొఱకు కాదని చెప్పుచున్నారు:—<noinclude><references/></noinclude> shhtp7231el8sqqclyanj3ms9wg5puu 104 225667 580764 2026-09-21T02:56:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 47 వాగ్వైఖరీ శబ్దఝరీ శాస్త్ర వ్యాఖ్యాన కౌశలమ్, వైదుష్యం విదుషాం తద్వద్భుక్తయే న తు ముక్తయే. 60 తా. ఆప్రకారమే పండితులయొక్క వాక్చాతుర్య మున్ను, అనర...' 580764 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 47 వాగ్వైఖరీ శబ్దఝరీ శాస్త్ర వ్యాఖ్యాన కౌశలమ్, వైదుష్యం విదుషాం తద్వద్భుక్తయే న తు ముక్తయే. 60 తా. ఆప్రకారమే పండితులయొక్క వాక్చాతుర్య మున్ను, అనర్గళలలితపద ప్రయోగ కౌశలమున్ను, శాస్త్రములు కనేకవిధముల వ్యాఖ్యాన మొనరించునేర్పున్ను, పాండిత్య మున్ను; భుక్తికొఱకేకాని ముక్తికొఱకు కాదు. అ సంగీతసాహిత్యాదిసమస్తవిద్యలు మోక్షమును గూర్పఁజాలవని యభి ప్రాయము. అవిజ్ఞాతే పరే త త్త్వే శాస్త్రాధీతిస్తు నిష్ఫలా, విజ్ఞాత్కేపి పరే త త్త్వే శాస్త్రాధీతిస్తు నిష్ఫలా. 61 తా. పరమాత్మకంటే ప్రతిబింబుఁడగు జీవాత్మ వేఱు గాక పరమాత్మయే యని గురుప్రసాదమువలనను మననాది కమువలనను దృఢబోధ కలిగినఁగాని కేవల తక్క వ్యాకరణాది శాస్త్ర పఠనమువలనఁ బ్రయోజనములేదు. వంట సిద్ధమైనపిమ్మట కట్టెలతోఁ బని లేనియట్లు, జీవబ్ర హైక్యజ్ఞానము దృఢమయిన పిమ్మట శాస్త్రాధ్యయనముతోఁ బ్ర యోజనము లేదు. శాస్త్రాధ్యయనముతో పాటు పరతత్త్వజ్ఞానాభ్యాసము గూడ నుండవ లెననియు, పరబ్రహ్మాఖండా కారవృత్తిగలిగినంతట శాస్త్ర ముతో నిమి త్తే ముండదనియు నభి ప్రాయము. అనఁగా వి. “జ్ఞానామృతేన తృప్తస్య కృతకృత్యస్య యోగినః, నై వాస్తి కించిత్కర్తవ్యమ చేన్న సతత్త్వవిత్,” (జ్ఞానామృత మువలన తృప్తినొంది కృతకృత్యుఁడగు యోగికి తత్త్వజ్ఞానము కొఱకుఁ జేయఁదగిన ప్రయత్న మెద్దియును లేదు. ప్రయత్నము చేయవలసిఁయుండెనేని యతఁడు తత్త్వవేత్తయే కాఁడు).<noinclude><references/></noinclude> o7qr0tfjcyhn57h65698nw72w3w995g 104 225668 580765 2026-09-21T02:56:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '48 ములను వివేకచూడామణి మఱియు,"లోక వాసనయా జన్తోః శాస్త్ర వాసనయాఒపిచ, దేహవాసనయా జ్ఞానం యథావన్నైన జాయతే.” స్వనిష్ఠ గుణ కటించుకొఱకు నగులోకవాసనయు, శాస్త్రపఠ నము, కర్త్యానుష్ఠానమ...' 580765 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>48 ములను వివేకచూడామణి మఱియు,"లోక వాసనయా జన్తోః శాస్త్ర వాసనయాఒపిచ, దేహవాసనయా జ్ఞానం యథావన్నైన జాయతే.” స్వనిష్ఠ గుణ కటించుకొఱకు నగులోకవాసనయు, శాస్త్రపఠ నము, కర్త్యానుష్ఠానము ననెడి శాస్త్ర వాసనయు, శరీరభరణపోష ణార్థమై నిరంతర సంకల్పమనెడి దేహ వాసనయు నను నీవాసనా త్రయము తత్త్వజ్ఞాన ప్రాప్తి కవరోధక మగును. శబ్దజాలం మహారణ్యం చిత్తభ్రమణకారణమ్, అతః తత్త ప్రయత్నాజ్ఞాతవ్యం త త్త్వజ్ఞాత్తత్త్వమాత్మనః. 62 తా. వ్యాకరణాది శబ్దసముదాయము మహారణ్యము వంటిది. మహారణ్యములో చిక్కు పడినవానికి దారి తెలియకను, క్రూరజంతువులవలని భయమువల్లను ఎట్లు చిత్తభ్రమము కలు గునో యట్లే, శాస్త్రపరిశోధనవలన చిత్తభ్రమము కలుగును. ఏలయనఁగా, శాస్త్రమునం దొకశబ్ధమున కనేకార్థము లుండును. ఒక వాక్యమున కనేక భావము లుండును. అందువలన ననేక సంశ యములు కలుగును. ఇదమిత్థమని నిశ్చయింప శక్యముకాదు. కనుక బుద్ధిమంతుఁడగువాఁడు శాస్త్ర వాసనలోఁ జిక్కి వృథా కాలక్షేపము సేయక, బ్రహ్మవేత్తయగు సద్గురువు నాశ్రయించి అత్యంత ప్రయత్న ముతో ఆత్మతత్త్వమును దెలిసికొనవలెను. అజ్ఞానసర్పదష్టస్య బ్రహ్మజ్ఞానౌషధం వినా, కిము వేదైశ్చ శాస్త్రైశ్చ కిము మస్త్రైః కిమౌషధైః. 63 తా. అజ్ఞానమనెడి సర్పముచేఁ గఱవఁబడినవానికి బ్రహ్మ జ్ఞానరూప దివ్యౌషధము దక్క నితర ప్రయత్నములు నిష్ఫ లములగును. వేదాధ్యయనము, శాస్త్రపఠనము, గాయ 1<noinclude><references/></noinclude> qyoz4h3tdshpblba600dj9cts282xyo 104 225669 580766 2026-09-21T02:57:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 49 సహామృత్యుంజయాదిమంత్రోపాసన, వృద్ధిసిద్ధి మొదలగు దివ్యౌ ములును ఆజ్ఞానసర్పదష్టమువలనఁ గలుగు మృత్యువును ఏఱలింపఁజాలవు. అనఁగా సర్పదష్టుఁడైనవాన...' 580766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 49 సహామృత్యుంజయాదిమంత్రోపాసన, వృద్ధిసిద్ధి మొదలగు దివ్యౌ ములును ఆజ్ఞానసర్పదష్టమువలనఁ గలుగు మృత్యువును ఏఱలింపఁజాలవు. అనఁగా సర్పదష్టుఁడైనవానిని మణిమం త్రా ధములవలన బ్రతికింపవచ్చునుగాని అజ్ఞానమువలనఁ గలుగు మృత్యువును నివారింపజాలవు. కనుక జన్మమృత్యు రూపసంసా ము నశించుటకు బ్రహ్మజ్ఞానమే దివ్యౌషధము, అని యభి యము. అవ. అపరోక్షజ్ఞానమువలననే అజ్ఞాన నివృత్తి యగునని కత్రయముచే వ్యతి రేకరూపదృష్టాంతములతో విశదీకరించు సున్నారు:- న గచ్ఛతి వినా పానం వ్యాధిరౌషధశ బ్దతః, విన్కా_పరోక్షానుభవం బ్రహ్మశభైర ముచ్యతే. దానికి 64 తా. రోగ పీడితుఁడు ఔషధమును సేవింపనిదే ఔష భీముయొక్క పేరును వినినంతమాత్రాన వాని రోగము కుదు రదు. ఆప్రకారమే అజ్ఞానమువలన భవబంధమునఁ జిక్కీ యున్న బ్రహ్మాక్షైక్యసాత్కారము కలుగనిదే, 'అహం బ్రహ్మాస్మి' యని నోట పల్కినమాత్రాన మోక్షము లభింపదు. అకృత్వా దృశ్యవిలయమజ్ఞాత్వా తత్వమాత్మనః, బాహ్యశ బైః కుతో ము_క్తిరు_క్తిమాత్రఫలైర్నృణామ్. 65 తా. బ్రహ్మత్తైక్యవృత్తిగల జ్ఞానికి దృశ్య ప్రపంచము స్ఫురింపదు. ఆప్రకారము సర్వదృశ్యమును విలయమగునట్లు ఆత్మతత్వజ్ఞానము కలుగనిదే, గురూపదేశములేని శాస్త్రావలోక నమువలనఁ గలిగిన అర్థజ్ఞానముచే 'అహం బ్రహ్మ అహం బ్రహ్మ ' వివేక<noinclude><references/></noinclude> cl029ebg032z3y84vg6n6l6agqj1q9i 104 225670 580767 2026-09-21T02:57:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '5) £ వేకచూడామణి యని శద్రోచ్చారణముఁ జేసినంతమాత్రాన ముక్తిసిద్ధింపదు. అది బ్రహ్మణోచ్చారణమాత్రమే యగును. పెట్టెలో 'మణీయున్నది మణి యున్నది' యని నోట నుచ్చరించినమాత్రాన యామణి బే...' 580767 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>5) £ వేకచూడామణి యని శద్రోచ్చారణముఁ జేసినంతమాత్రాన ముక్తిసిద్ధింపదు. అది బ్రహ్మణోచ్చారణమాత్రమే యగును. పెట్టెలో 'మణీయున్నది మణి యున్నది' యని నోట నుచ్చరించినమాత్రాన యామణి బేంజిక్కునా? బాహ్యమున బ్రహ్మళళోచ్చారణమును నట్టిదే. ఆకృత్వా శత్రుసంహారముగత్వా *లభూశ్రియమ్, రాజాహమితి శబ్దాన్నో రాజా భవితుమర్హతి. 66 జౌ. శత్రువుల నిశ్శేషముగ సంహరించి, అఖిలభూమండ : లాధిపత్యమును నహించినవాఁడే రాజగునుగాని 'నేను రాజును, నేను రాజును' అని చెప్పినంతమాత్రాన వాఁడు రాజు కాజాలడు. వి. కామక్రో ఛాజశత్రు వర్గమును సంహరించి, మనో రాజ్యమును జయించి స్వయముగ పరబ్రహ్మమై విలసిల్లు వాఁడే బ్రహవేత్త యగునుగాని 'నేను బ్రహ్మవేత్తను' అని చెప్పి కొనిసమాత్రమున వాఁడు బ్రహ్మవేత్త కాఁడని భావము. అవ. ఆవిద్యాతత్కాక్యమువలన మఱుఁగుపడియున్న ఆత్మనస్తువును దుష్యు క్తులచేఁ దెలియశక్యము కాదని సదృష్టాంత ముగఁ జెప్పుచున్నారు: — [8. ఆప్తోక్తిం ఖననం తథోకరి శిలాపాకర్షణం స్వీకృతిం నిక్షేప సమపేక్షతే న హీ బహిః శబ్దాస్తు నిర్గచ్ఛతి, తద్వత్ప్ర్బహ్మవిదోపదేశ మనన థ్యా నాదిభిర్ల భ్యతే మాయా కార్యతిరోహితం స్వమమలం తత్త్వం న దుర్యుక్తి తా. భూమిలో ధశము పాతి పెట్టఁబడియున్నదని తెలిసి నప్పుడు, ఆనిధి యెచటనున్నదో ధృవముగఁ జెప్పఁగల ఆప్తుని<noinclude><references/></noinclude> ic93mdvx7narw1026k7lsbvvjn3ceco 104 225671 580768 2026-09-21T02:58:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 51 వలనఁ దెలిసికొని, ఆచోట త్రవ్వి పై మట్టినిఁ దొలఁగించి, తాళ్లను పెల్లగించి తీసివేసి, పిమ్మట ధనమును గనుఁగొని దానినిఁ దీసికొనవలెను. ఖననాది క్రియల...' 580768 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 51 వలనఁ దెలిసికొని, ఆచోట త్రవ్వి పై మట్టినిఁ దొలఁగించి, తాళ్లను పెల్లగించి తీసివేసి, పిమ్మట ధనమును గనుఁగొని దానినిఁ దీసికొనవలెను. ఖననాది క్రియలను నోట నుచ్చరించిన మాత్రాన, అనఁగా నిచట నిధియున్నదని యనుకొనినంతమాత్రమున యానిధి లభింపదు. ఆప్రకారమే ఆత్మ వస్తువు లభింపవలెననిన, సద్గురూపదిష్ట మార్గమున ఆత్మానాత్మవివేచనపూర్వకముగ పంచ కోశములను శోధించి, మనననిదిధ్యాసనాదుల వలన మాయా తత్కావ్యములగు అహంకారాదులచే మాటుపడియున్న నిర్మ లాత్మతత్త్వమును గ్రహింపవలెను. తక్కసాంఖ్యా జియుక్తుల వలన ఆత్మతత్వము లభించదు. ఖరనము, వి. అవిద్యారూప భూమియందు, ప్రత్యగభిన్నా ద్వయానందమనెడి పెన్నిధి పంచకోశములనెడి తాళ్ల చేతను, రాగ ద్వేషాదులనెడి నుట్టిచేతను గప్పఁబడియున్నది. ఆశ్వయ వ్యతి రేకయు క్తులవలన ఉభయపదార్థశోధనము భాగత్యాగలక్షణచే నుభ యోపాధిత్యాగమే శిలాపాకర్షణము. ఏతర్దృష్టాంతరీత్యా ప్రతిబంధనివృత్తిద్వారా నిరావరణస్వరూ పానందము ననుభవించువాఁడే బ్రహ్మవేత్త యని భావము. తస్మాత్సర్వ ప్రయత్నేన భవబద్ధవిముక్తయే, స్వైరేన యత్నః కర్తవ్యో రోగాదావిన పండితై 8. 68 తా. ఇట్టి కారణములవలన, కర్తృత్వభోక్తృశ్వరూప సంసార బంధనివృత్తికొఱకు, శ్రవణమననాదిసకలో పాయముల చేతను, సదసద్విచార శీలుఁడగుపండితుఁడు, రోగి, స్వయముగ నౌషధమును సేవించి ఆరోగ్యవంతుఁడయినట్లు, స్వప్రయత్నము<noinclude><references/></noinclude> ah6dy9zopy48tvj1sx3p5n04heb9w0h 104 225672 580769 2026-09-21T02:58:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '52 వివేకచూడామణి వలన ఆధ్యాతి కాడితాపత్రయమును బోగొట్టుకొని బ్ర నందసుఖము ననుభవింపవలెను. అన. ఇంకను శిష్యుఁ డాకంభమందు చేసిన ప్రశ్న విషయమై ప్రశంసించుచున్నారు: యస్త్వయాద్యకృతః...' 580769 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>52 వివేకచూడామణి వలన ఆధ్యాతి కాడితాపత్రయమును బోగొట్టుకొని బ్ర నందసుఖము ననుభవింపవలెను. అన. ఇంకను శిష్యుఁ డాకంభమందు చేసిన ప్రశ్న విషయమై ప్రశంసించుచున్నారు: యస్త్వయాద్యకృతః ప్రశ్నో వరియాజ్ శాస్త్ర విన్మతః, సూత్రప్రాయో నిగూఢార్థి జ్ఞాతవ్యళ ముముతుభిః.. తా. శిష్యా ! నీచే నిపుడు చేయఁబడిన ప్రశ్నము ఉ త్త మైనదియు, శాస్త్ర సమ్మతమయినవియు, సూత్రప్రాయమై యును, ముముకువులు తెలిసికొనఁదగిన గూఢార్థముగలదిం నైయున్నది. శృణుష్వాసహితో విద్వజ్ యన్మయా సముదీర్యతే, తదేతచ్ఛవణాత్సద్యో భవబద్ధాద్విమోక్యనే. తా. ఓయి విద్వాంసుఁడా! నా చేఁ జెప్పఁబడు విషం మును సావధానముగ వినుము. ఆవిషయమును వినుటవల నిప్పుడే భవబంధవిముక్తుఁడ వగురువు. అవ. పూర్వో క్షప్రశ్నమున కుత్తరముగా మోట హేతువును జెప్పుచున్నారు: మోక్షస్య హేతుః ప్రథమో నిగవ్యతే వైరాగ్యమత్యస్త మనిత్యవస్తుషు, తతః శమళ్చాపి దమ స్థితికా న్యాసః ప్రసక్తాఖిలకక్ష్మణాం భృశమ్. 7 తా. మోక్ష హేతువులు మొదట చెప్పఁబడును. అ యెవ్వియనఁగా:—1. అనిత్యవస్తువులయందు సంపూర్ణ వైరా<noinclude><references/></noinclude> d2zx5mg94m8wkqvogcjjakmuo1mc7yl 104 225673 580770 2026-09-21T02:58:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 53 ము, 2. శమము, 3. దమము, 4. తితిక్ష, 5. సమస్తకామ్య పరిత్యాగము. (21, 22, 23, 24, 25, శ్లోకములలో వైరా ్యము, శమము, దమము, తితిక్షయు వివరింపఁబడినవి). తతః శ్రుతి స్తన్మననం స్వ...' 580770 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 53 ము, 2. శమము, 3. దమము, 4. తితిక్ష, 5. సమస్తకామ్య పరిత్యాగము. (21, 22, 23, 24, 25, శ్లోకములలో వైరా ్యము, శమము, దమము, తితిక్షయు వివరింపఁబడినవి). తతః శ్రుతి స్తన్మననం స్వతత్త్వ ధ్యానం చిరం నిత్యనిర స్తరం మునేః, తత్కోవికల్పం పరమేత్య విద్వా నిహైవ నిర్వాణసుఖం స మృచ్ఛతి. 72 తా. దృఢవైరాగ్యము గలిగి శమాదుల నభ్యసించిన చుట, 6. గురుముఖమున వేదాంత వాక్య శ్రవణము (షడ్విధ కు_క్తిభిర్వేదా సు_క్తిభి ర్వేదా స్తవాక్యానా మద్వితీయ బ్రహ్మణి తాత్పర్య శ్చయః శ్రవణమ్,” అనఁగా ఉపక్రమోపసంహా రాది షడ్విధ ౦గములచేత బ్రహ్మవిషయమయిన తాత్పర్య నిశ్చయము శ్రీ వ ము], 7. మననము, ["శ్ర తస్యార్థస్యోపపత్తిభిశ్చి స్తనం మన మ్” _వినినదాని అర్థమును శ్రుత్యనుకూలయుక్తులచేతఁ బలు రాఱు చింతించుట మననము], 8. నిదిధ్యాసనము, అనఁగా జీవ ' క్తి సుఖప్రాప్తికొఱకు, పరోక్ష జ్ఞానముగలిగి, అనవచ్ఛిన్న ముగ త్మ ధ్యానమునేయుట [విజాతీయ ప్రత్యయతిరస్కా రేణ విజా య ప్రత్యయే మనసః ప్రవాహీకరణం నిదిధ్యాసనమ్”], చుట, 9. సంకల్పనిక ల్పరహితముగ అద్వయానందరూపాను 'వము. ఈప్రకార మభ్యసించి ఆత్మానందము ననుభవించుజ్ఞాని హముదే నిర్వాణ (జీవను క్తి) సుఖము పొందును. వి. షడ్విధలింగములు.—“ఉపగ్ర మోససంహా రావ వ్యాస్కోపూర్వతాఫలం, అర్థవాదోపపత్తిశ్చ లింగం తాత్పర్య ర్ణ యే.” అనఁగా 1. ఉపక్రమోపసుహారములు, 2. అభ్యాసము<noinclude><references/></noinclude> 4nib9ar8lywlszbvb16lolm4qofxvmg 104 225674 580771 2026-09-21T02:58:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '54 వివేకచూడామణి 3. ఆపూర్వత్వము, 4 ఫలము. 5. ఆర్థవాదము, 6. ఉపపత్తి అనునవి. ఈలింగములచేత నుపనిషద్వాక్యములకు తాత్పర్య నిర్ణయమునేయుటవలన బ్రహ్మము అసంగమనియు, మాయికుఁ డయిన ఈశ్వరుఁడు జగత...' 580771 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>54 వివేకచూడామణి 3. ఆపూర్వత్వము, 4 ఫలము. 5. ఆర్థవాదము, 6. ఉపపత్తి అనునవి. ఈలింగములచేత నుపనిషద్వాక్యములకు తాత్పర్య నిర్ణయమునేయుటవలన బ్రహ్మము అసంగమనియు, మాయికుఁ డయిన ఈశ్వరుఁడు జగత్తును సృష్టించుచున్నాఁడనియుఁ దెలియఁబడును. 'లీనమర్థం గమయతీతి లింగం' అని నిర్వ చనము. యద్యోదన్యం త వేదానీమాత్మానాత్మ వివేచనమ్, తదుచ్యతే మయా సమ్యక్ ఛుత్వాత్మన్యవధారయ. 73 తా. శిష్యా! ఇపుడు నీవు తెలిసికొనవలసిన ఆత్మానాత్మ వివేచనమును జెప్పుచున్నాను. శ్రద్ధతో విని లెస్సగ మననము సేయుము. అవ స్థూలశరీరనిరూపణము:- మజ్జాస్థిమేదఃపలక_క్తచర్మ త్వగాహ్వయైధ్ధాతుభి రేభిరన్వితమ్, పాదోకువతో భుజవృష్ఠమ సక్తే రంగైకుపాంగైరుపయుక్తమేతత్. 74 తా. ఈస్థూలశరీరము మజ్జ ఎముకలు మెదడు మాంసము రక్తము చర్మము తక్కు ననెడి సప్తధాతువులతోఁగూడి, పాదములు తొడలు తొమ్ము భుజములు వీపు శిరము ననెడి అవయవములతోడను, నేత్రాద్యు పాంగములతోడను గూడి యున్నది. అహం మమేతి ప్రథితం శరీరం మోహాస్పదం స్థూలమితీర్యతే బుధైః, "<noinclude><references/></noinclude> 9bzos6qhg3atod47e2uo79g5cpccoob 104 225675 580772 2026-09-21T02:59:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. నభోనభస్వద్దహనాంబుభూమయః సూక్షోణి భూతాని భవన్తి తాని. పరస్పరాంశైర్మిలితాని భూత్వా స్థూలాని చ స్థూలశరీర హేతవః, మాత్రా స్తదీయా విషయా భవన్తి శబ్...' 580772 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. నభోనభస్వద్దహనాంబుభూమయః సూక్షోణి భూతాని భవన్తి తాని. పరస్పరాంశైర్మిలితాని భూత్వా స్థూలాని చ స్థూలశరీర హేతవః, మాత్రా స్తదీయా విషయా భవన్తి శబ్దాదయః పంచ సుఖాయ భోక్తుః. 55 75 76 తా. 'నేను, నాది' యనెడి ప్రసిద్ధి గలిగి మోహాస్పద మయిన యీశరీరము స్థూలదేహమని విజ్ఞులు చెప్పెదరు. ఆకా శము, వాయువు, అగ్ని, జలము, పృథ్వి యనెడి సూక్ష్మభూత ములు పంచీకరణమువలన నితరేతర భాగములతోఁ గూడి స్థూల భూతములై స్థూలశరీర హేతువు లగుచున్నవి. వాని ఆంశములే శబ్దా౬విషయాకారములై భోక్తయగు జీవునకు సుఖదుఃఖము లను గూర్చుచున్నవి. వి. పంచీకరణమనఁగా పృథివ్యాదిపంచభూతములను రెండేసిభాగములుగఁజేసి, తక్కిన అర్ధభాగములను నాలు గేసి భాగములుగఁ జేసి, ఒక్కొక్క భూతముయొక్క అర్ధ భాగమునకు తక్కినభూతములయొక్క అష్టభాగమును (సగములో నాల్గవ భాగమును) జేర్పఁగా నేర్పడిన భూతసమేళనము: - పృథివి జలము అగ్ని వాయువు ఆకాశము పృథివి అగ్ని వాయువు ఆకాశము 14/01/01/0711/0711/07 ++ +++ -100-100-100-1100-1100 + +++ 18101110000 1100 ++ + ++ 110101100-100-1100 +++ ++ 1100 100 100-1100-100 = = = = 1 1 1 1 1<noinclude><references/></noinclude> 55hus421uv2m7nthhv7tan7yf75qz1h 104 225676 580773 2026-09-21T02:59:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '56 ములో వివేకచూడామణి స్థూలశరీరములోపల సూక్ష్మశరీరమును, సూక్ష్మశరీర కారణశరీరమును గలవు. ఈశరీరత్ర యవిషయమై ముందు గ్రంథములో వివరింపఁబడుచున్నది. విశేషముగఁ దెలియఁ గోరువారలు శ్...' 580773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>56 ములో వివేకచూడామణి స్థూలశరీరములోపల సూక్ష్మశరీరమును, సూక్ష్మశరీర కారణశరీరమును గలవు. ఈశరీరత్ర యవిషయమై ముందు గ్రంథములో వివరింపఁబడుచున్నది. విశేషముగఁ దెలియఁ గోరువారలు శ్రీ వేదాంత పంచదశిలోని తత్వవివేక ప్రకరణమును జూడవలెను. య ఏషు మూఢా విషయేషు బద్ధా రాగోరుపాశేన సుదుర్ద మేన, ఆయాన్తి నిర్యా వ్యధ ఊర్ధ్వముచ్చైః స్వకర్మ దూతేన జవేన నీతాః. 77 తా. ఏమూఢమానవులు శబ్దస్పర్శ రూపరసగంధములనెడి విషయపంచకమం దనురాగమనెడి దుర్దమమగు పాశముచే బంధింపఁబడుదురో వారలు కర్మమనెడి దూతచేత వేగముగ నూర్ధ్వలోకములకు గెంటికొని పోఁబడి, మఱల నీలోకమునకు వచ్చుచున్నారు. అనఁగా ననేక యోనులందుఁ బుట్టుచుఁ జచ్చుచు భవసాగరమున పడుచున్నారు. రాగపాశబద్ధులగువారలకు జన్మ రాహిత్యము కానేరదు. శబ్దాదిభిః పంచభిరేవ పంచ పంచత్వమాపుః స్వగుణేన బద్ధాః, కురంగ మాతంగ పతంగ మీన భృంగా నరః పంచభిరంచితః కిమ్. 78 తా. కురంగము, కరే, మిడుత, మత్స్యము, తుమ్మెద యనునవి శబ్దాది విషయములలో నొక్కొక్క విషయమందు మాత్రమే రాగాధిక్యముగలిగి మరణము నొందుచున్నవి. ఎట్ల 1<noinclude><references/></noinclude> 4u6m0zazu3ff3k42mzbsraxf94iudg1 104 225677 580774 2026-09-21T02:59:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 57 నఁగా, లేడి వేణుగానమునకు భ్రమపడి పరుగిడిపోయి కిరాతుని వలలోఁ జిక్కి శ్రవణేంద్రియముచేత మోసపోవుచున్నది. కరి (మగ యేసుఁగు) కరిణి (ఆడ యేనుఁగు ) యొక్క...' 580774 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 57 నఁగా, లేడి వేణుగానమునకు భ్రమపడి పరుగిడిపోయి కిరాతుని వలలోఁ జిక్కి శ్రవణేంద్రియముచేత మోసపోవుచున్నది. కరి (మగ యేసుఁగు) కరిణి (ఆడ యేనుఁగు ) యొక్క కరస్పర్శకు బ్రమసి దానితోఁ బోయి గుర్తములోఁ బడి స్పర్శేంద్రియమువలన మోస పోవుచున్నది. మిడుత అగ్ని జ్వాలకు భ్రమజెంది మంటలోఁ బడి నయనేంద్రియముచేత మోసపోవుచున్నది. మీనము ఎఱలకు ఆశపడి గాలమునఁ జిక్కి రసనేంద్రియముచేత మోసపోవు చున్నది. భృంగము చంపక పుష్ప పరిమళమున కాసఁ జెంది ఘ్రాణేం ద్రియమువలన ప్రాణముల గోల్పోవుచున్నది. శభ్దాదిపంచవిషయ ములచేతను ప్రేరేపింపఁబడు మనుష్యునిగతి యిఁక నేమని చెప్పవలెను? [అడవిలో క్రొత్తయేనుఁగును బట్టుటకు, లోఁతగు గర్త మును త్రవ్వి, దానిపైని వెదుళ్లును ఆకువలము వేసి కప్పియుంచి, మచ్చికపడిన ఆడ యేనుఁగును వదలి పెట్టుదురు. ఈ ఆడయేనుఁ గుసు జూచి మగయేనుఁగు దానితుండమును బట్టుకొనగా నాడ యేనుఁగు గుర్తము కేసి పరుగిడును. మగయేనుఁగు దానిని వెంబడించి గ స్తములో పడిపోవును.] దోషేణ తీవ్ర విషయః కృష్ణసర్పవిషాదపి, మయినవి. విషం నిహన్తి భోక్తారం ద్రష్టారం చక్షుషాప్యయమ్. 79 తా. శబ్దాదివిషయములు కాలసర్పవిషముకంటెను తీవ్ర ఏలయనఁగా, సర్పవిషము దానిని తినిన వానినే చంపును. శబ్దాదివిషయములన్ననో కంటితోఁ జూచినమాత్ర ముననే హత మొనరించును. అనఁగా విషయలోలత్వమువలన నజ్ఞానము నశింపక బంధ హేతువగునని యభిప్రాయము.<noinclude><references/></noinclude> 96at9jitgy7izr646kwsspmwk1oxeyh 104 225678 580775 2026-09-21T02:59:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '58 వివేకచూడామణి విషయాశ్రామహాపాశాద్యో విముక్తః సుదుస్యజాత్, స ఏచ కల్పతే ముక్త్యా నాన్యః షట్ శాస్త్ర వేద్యపి. 80 తా. విషయేచ్ఛ యనెడి ఛేదింప శక్యముగాని పెను త్రాటినుండి ఏపురుషు...' 580775 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>58 వివేకచూడామణి విషయాశ్రామహాపాశాద్యో విముక్తః సుదుస్యజాత్, స ఏచ కల్పతే ముక్త్యా నాన్యః షట్ శాస్త్ర వేద్యపి. 80 తా. విషయేచ్ఛ యనెడి ఛేదింప శక్యముగాని పెను త్రాటినుండి ఏపురుషుఁడు విముక్తుఁడగునో, వాఁడే మోక్ష మున కర్హుఁడు. ఈవిషయపాశమునుండి విడిపించుకొనఁజాలని వాఁడు (విషయలోలుఁడు) షట్ శాస్త్ర పండితుఁడయినను వానికి ముక్తి లభింపదు. ఆపాతపై 'రాగ్యవతో ముముకూ భవాబ్ధిపారం ప్రతియాతుముద్యతా, ఆశాగ్రహో మజ్జయత్కే న్తరాళే నిగృహ్య కణే వినివర్త్య వేగాత్. 81 తా. మందవై రాగ్యముగల పురుషుఁడు భవసాగరమును దాటుటకు యత్నించునేని ఆశయనెడి మొసలి వానికంఠమును బట్టుకొని భవసాగరములో ముంచివేయును. అనఁగా సంపూర్ణ వైరాగ్యము కలుగనివానికి ముక్తిలేదని భావము. వి. కొందఱు దారపు త్రాదులవల్లను, ఇతరకష్టముల వల్లను సంసార బాధల కోర్వఁజాలక సన్న్యసింతురు, కాని వారల నాశాపిశాచము విడువదు. కొంద ఱుదరపోషణమునకుసు. స్వనిష్ఠగుణ ప్రకటనకొఱకును నత్యంతవిరాగులవలె నటింతురు. ముక్తివార్త శ్రవణమాత్రమే ఇట్టివారలకు భావము. విషయాఖ్య గ్రహో యేన సువిక క్త్యసినా హతః, స గచ్ఛతి భవాంభో ఛేః పారం ప్రత్యూహవర్జితః. యగునని 82.<noinclude><references/></noinclude> df4cvbzod4676dgpq3grttz3erzv2tu 104 225679 580776 2026-09-21T02:59:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 59 తా. పరిపూర్ణవై రాగ్యమనెడి ఖడ్గముచే విషయ వాసన యనెడి పెద్ద మొసలిని ఎవఁడు నరికివేయఁగలఁడో వాఁడే సంసారసాగరమును నిర్విఘ్న ముగ దాటఁగలఁడు. విషమవిషయ...' 580776 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 59 తా. పరిపూర్ణవై రాగ్యమనెడి ఖడ్గముచే విషయ వాసన యనెడి పెద్ద మొసలిని ఎవఁడు నరికివేయఁగలఁడో వాఁడే సంసారసాగరమును నిర్విఘ్న ముగ దాటఁగలఁడు. విషమవిషయమా ర్గే గచ్ఛతో ఒనచ్ఛబుద్ధేః ప్రతిపద మభిఘాతో మృత్యురప్యేష విద్ధి, హితసుజనగురూక్త్యా గచ్ఛతః స్వస్య యుక్త్యా ప్రభవతి ఫలసిద్ధిః సత్యమిత్యేష విధి. 83. తా. శిష్యా! ఎవఁడు మందబుద్ధివలన కష్టసాధ్యమగు విషయరూపమార్గమునఁ బోవునో, (విషయముల ననుభవించు చునే ముక్తికొఱకు యత్నించునో వాఁడు అడుగడుగునను విపత్తులపాలై మృత్యువు వాతఁబడును. తన మేలు గోరు సజ్జనుల యొక్క యు సద్గురూపదేశముల ననుసరించియు, స్వయముగ యోచించియు, విషయవాసనల మొదలంట నశింపఁ జేసి జ్ఞాన మార్గమునఁ బోవువాఁడు తప్పక ఫలసిద్ధి గాంచును. ఇది సత్య మని తెలిసికొనుము. మోక్షస్య కాంత్ యది వై తవాప్తి త్యజాతిదూ రాద్విషయాక్ విషం యథా, పీయూషవత్తోషదయాక్షమార్జవ ప్రశాన్తి దా స్త్రీః భజ నిత్యనూద రాత్ . 84. తా. శిష్యా! సర్వానర్థములను దొలఁగించి నిత్య సుఖ మునుగూర్చు మోక్షమునందు నీకు నిచ్ఛగలదేని, అనర్థదాయక మగు విషము నెటుల పరిహరింతువో యటులనే భవబంధ హేతువులగు దేహాదివిషయములయం దాస క్తినిఁ బూర్తిగ విడు<noinclude><references/></noinclude> f5b18zsrbve4ujnhzxaih0pgrg0ov3z 104 225680 580777 2026-09-21T03:00:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '60 వి వేకచూడామణి వుము. మఱియు, సంతోషము దయ క్షమ ఆర్జవము ప్రశాంతి దాంతి యను వీనిని అమృతమువలె నత్యంతాదరముతో భజిం పుము. వి. దేహము మొదలు అహం కారపర్యంతముగల దృశ్య వస్తువులన్నియు విష...' 580777 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>60 వి వేకచూడామణి వుము. మఱియు, సంతోషము దయ క్షమ ఆర్జవము ప్రశాంతి దాంతి యను వీనిని అమృతమువలె నత్యంతాదరముతో భజిం పుము. వి. దేహము మొదలు అహం కారపర్యంతముగల దృశ్య వస్తువులన్నియు విషయములే కనుక వీనిని విషమువలె పరిహ రెండవ లేను. అనఁగా విషయవాసన పూర్తిగ నశింపవలెను. తోష మనఁగా, నిత్యసంతోషము. దుఃఖమునకు నగవక నెల్లప్పుడు బ్రహ్మానందమందే మనస్సు లగ్నమై యుండుట. దయ యనఁగా, భూతదయ. నిర్హేతుకముగ నెల్లపుడు సమ స్త ప్రాణులయొక్క హితవును గోరుచుండుట. క్షమ యన సర్వసహనము. ఆర్జన మనఁగా ఋజుభావము. కుటిలత లేని సత్ప్రవర్తనము శాంతి యన కామ క్రోధాదివృత్తులు ఉపశమించి సవా శాంతచి త్తముతో నుండుట. దాంతి యన అంతరింద్రియబాహ్యేంద్రియనిగ్రహము గలిగి బ్రహ్మచర్యాదితప క్లేశములు నోర్చియుండుట. అనుక్షణం యత్పరిహృత్య కృత్య మనాద్య విద్యాకృతబద్ధ మోక్షణమ్, పరార్థో యమముష్య పోషణే యః సజ్జతే సః స్వమనేన హన్తి. 85 తా. అనాదియగు అవిద్యవలనఁ గలిగిన కర్తృత్వ భోక్తృత్వరూసబుధమునుండి విముక్తుఁ డగుటకొఱకు, దేహ మెట్టిది? నే నెవఁడను? దేహమునకు నాకుసుంగల సంబంధ<noinclude><references/></noinclude> 58khe9milpdb94woupjmhdn63i7u6t2 104 225681 580778 2026-09-21T03:00:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 61 మెట్టిది? అని విచారించి, దేహాభిమానమును విడిచి, ప్రతిక్షణ మును బ్రయత్నింపవలసిన బంధమోక్షోపాయము నుపేక్షించి,. అనాత్మ యగుదేహమును బోషించుకొనుటయ...' 580778 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 61 మెట్టిది? అని విచారించి, దేహాభిమానమును విడిచి, ప్రతిక్షణ మును బ్రయత్నింపవలసిన బంధమోక్షోపాయము నుపేక్షించి,. అనాత్మ యగుదేహమును బోషించుకొనుటయందే ఆసక్తుఁడగు. వాఁడు తనను తానే చంపుకొన్న వాఁడగును. శరీరపోషణార్థీ స య ఆత్మానం దిదృక్ష, తే, గ్రాహం దారుధియా ధృత్వా నదీం తర్తుం స గచ్ఛతి. 86: తా. ఏపురుషుఁడు శరీరపోషణాతత్పరుఁడై ఆత్మసాక్షా రమును గోరునో వాఁడు మొసలిని తెప్పకొయ్యగాఁ బట్టుకొని నదిని దాటుటకు యత్నించు మూఢునివలె మోస పోవును. మోహ ఏవ మహామృత్యురు ముజో క్వపురాడిషు, 'మోహో వినిర్జితో యేన స ముక్తిపదమర్హతి. 87 తా. మోక్షార్థియగు పురుషునకు స్వశరీరమందును తత్సం బంధి దారపుత్రాదులయందునుగల మోహమే మహామృత్యువు.. ఇట్టిమోహము నెవఁడు జయించునో వాఁడే ముక్తిపదమున కరుడు. మోహం జహీ మహామృత్యుం దేహదారసుతాదిషు, యం జిత్వా మునయో యా న్తి తద్విష్ణోః పరమం పదమ్.88 తా. దేహమందును దారపు త్రాదులయందును గలుగు మోహమే మహామృత్యువు. కనుక నట్టిమోహమును జయింప వ లెను. అట్టి మోహమును జయించియే మునులు విష్ణువు. యొక్క పరమపదమును బొందుచున్నారు, అనఁగా ముక్తులగు చున్నారు. “విజ్ఞానసారథిర్యస్తు మనః ప్రగ్రహవాన్నరః .<noinclude><references/></noinclude> rp6t411wvsjy3ah1cq4n6f39fsjm86d 104 225682 580779 2026-09-21T03:01:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '62 వివేకచూడామణి సోధ్వర పాకమాప్నోతి తద్విష్ణోః పరము పదమ్.” (బుద్ధి సారథిగను, మనస్సు పగ్గములుగను, తాను (సంసారి) తెరువరి గను నెనఁడుండునో వాఁడు కైవల్యమును బొందును) కకోపనిషద్వాక...' 580779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>62 వివేకచూడామణి సోధ్వర పాకమాప్నోతి తద్విష్ణోః పరము పదమ్.” (బుద్ధి సారథిగను, మనస్సు పగ్గములుగను, తాను (సంసారి) తెరువరి గను నెనఁడుండునో వాఁడు కైవల్యమును బొందును) కకోపనిషద్వాక్యము. ఆవ, స్థూలశరీర గర్హణము:- త్వజ్ఞాంసకుధికస్నాయు మేదోమజ్జాస్థిసంకులమ్, అని పూర్ణం మూత్ర పురీషాభ్యాం స్థూలం నింద్యమిదం వపుః. 89 తొ. చర్మము, మాంసము, రక్తము, నరములు, మెదడు, మజ్జ, ఎములతోడను గూడి, మూత్ర పురీషములతో నిండియుండు ఈస్థూలశరీరము మిక్కిలి హేయమయినది. పంచీకృతేభ్యో భూతేభ్యః స్థూలేభ్యః పూర్వకర్మణా, సముత్పన్న మిదం స్థూలం భోగాయతనమాత్మనః. అవస్థా జాగర సస్య స్థూలార్థానుభవో యతః. 90 తా. పృథివ్యాది పంచ స్థూలభూతములయొక్క పంచీ కరణమువల్ల పూర్వజన్మకృతకర్మవశమున నుత్పన్నమై, జీవా త్మకు భోగసాధనమయినది యీస్థూలదేహము. ఈస్థూల దేహాభి మానియగు జీవాత్మ విశ్వుఁ డనఁబడును. స్థూలార్థానుభవము గలిగిన యిది జాగ్ర దవస్థ. బాహ్యేన్డ్రియైః స్థూలపదార్థ సేవాం ప్రక్చన్దన స్యాదివిచిత్ర రూపామ్, కరోతి జీవః స్వయమేతదాత్మ నా తస్మాత్ప్రశ స్థిర్వపుష్కోస్య జాగ రే. 91<noinclude><references/></noinclude> ly0ydbxlw0fxm8i11hkkso0506t0zu6 104 225683 580780 2026-09-21T03:01:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్యవివరణసహితము. 63 జీవాత్మ యీస్థూలశరీరముతో తాదాత్మ్యభావము రాది బాహ్యేంద్రియములద్వారా పుష్పమాలలు మొదలగు ననేకస్థూలపదార్థములను సేవించు అందువలన నీస్థూలదేహమున...' 580780 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్యవివరణసహితము. 63 జీవాత్మ యీస్థూలశరీరముతో తాదాత్మ్యభావము రాది బాహ్యేంద్రియములద్వారా పుష్పమాలలు మొదలగు ననేకస్థూలపదార్థములను సేవించు అందువలన నీస్థూలదేహమునకు జాగ్ర దవస్థయ నేడి బాహ్యసంసారః పురుషస్య యదాశ్రయః, 'మిదం స్థూలం గృహవద్ద ృహ మేధినః. 92 శిష్యా ! గృహస్థుఁడు గృహములో నివసించుచు 'రము నెట్లు నిర్వర్తించునో యట్లే జీవుఁ డీస్థూల శ్రయించి నేను చూచుచున్నాను వినుచున్నాను దలగు దలగు బాహ్యవ్యవహారమును జరుపుచుండునని x. స్థూలశరీరధర్మములను నిరూపించుచున్నారు: -- సుభవజరామరణాని ధరాః ల్యాచయో బహువిధాః శిశుతాద్యవస్థాః, వాదినియమా బహుధామయాః స్యుః ూజావమాన బహుమానముఖా విశేషాః 93 జన్మజరామరణములు, పెరుగుట చిక్కుట మొద బాల్య యౌవన కౌమార వార్ధ కావస్థలును, వర్ణా సమములును, నానావిధం గానుభవము, ఇతరులచే ఏట అవమానింపఁబడుట సు స్థూలశరీరధర్మములు. యీ మొదలగు విశే జ్ఞానేంద్రియ కర్మేంద్రియ నిరూపణము:---<noinclude><references/></noinclude> kfgy1wo14w7jf72o5u4l0q416qaofyi 104 225684 580781 2026-09-21T03:01:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '64 వివేకచూడామణి బుద్ధీన్డ్రియాణి శ్రవణం త్వర ఘ్రాణం చ జిహ్వా విషయావబోధనాత్, వాక్పాణి పాదా గుదమప్యువస్థః కర్మేన్డ్రియాణి ప్రవణేన కర్మను. 94 తా. శ్రోత్రము, త్వక్కు, అక్ష్మి, జ...' 580781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>64 వివేకచూడామణి బుద్ధీన్డ్రియాణి శ్రవణం త్వర ఘ్రాణం చ జిహ్వా విషయావబోధనాత్, వాక్పాణి పాదా గుదమప్యువస్థః కర్మేన్డ్రియాణి ప్రవణేన కర్మను. 94 తా. శ్రోత్రము, త్వక్కు, అక్ష్మి, జిహ్వ, ఘ్రాణము ననెడి పంచేంద్రియములు క్రమముగ శబ్దము, స్పర్శము, రూపము, రసము, గంధము ననెడి పంచవిషయములను గ్రహించును గనుక నివి జ్ఞానేంద్రియము లనఁబడును. వాక్కు, పాణి, పాదము, పాయువు, ఉపస్థ యనునవి క్రమముగ వచన, దాన్కాదాన, గమన, నీసర్గ, ఆనందాదికర్మ ప్రవృత్తము లగుట వలన కర్మేంద్రియము లనఁబడును. అంతఃకరణవివరణము:- నిగద్యత్కేZ_స్తకరణం మనో ఢీ రహంకృతిశ్చి తమితి స్వవృత్తిభిః, మనస్తు సంకల్పవికల్పనాదిభి ర్బుద్ధిః పదార్థాధ్యవసాయధర్మతః. త్రాభిమానాదహమిత్యహంకృతిః స్వార్థానుసంధానగుణేన చి త్తమ్. 95 96. తా. అంతఃకరణము వృత్తిభేదము ననుసరించి మనస్సు బుద్ధి అహంకారము చి త్తము నని నాల్గువిధములుగఁ జెప్పఁ బడును. సంకల్పవికల్పములు మనోధర్మములు, పదార్థనిశ్చయము బుద్ధిధర్మము, నేను నాది యనెడి అభిమానము ఆహంకార ధర్మము, విషయచింతనము చి తధర్మము.<noinclude><references/></noinclude> ptnkr9dzdpy8dg2qbqb945lscnb0gib 104 225685 580782 2026-09-21T03:01:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. అవ. ప్రాణపంచక నిరూపణము:-- ణాపానవ్యానోదానసమానా భవత్యసౌ ప్రాణః, స్వయ మేవ వృత్తి భేదాద్వికృతే ర్భేదాత్సువర్ణ సలిలమివ. 65 97 తా. శరీరమంతకును ముఖ్య ప్రా...' 580782 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. అవ. ప్రాణపంచక నిరూపణము:-- ణాపానవ్యానోదానసమానా భవత్యసౌ ప్రాణః, స్వయ మేవ వృత్తి భేదాద్వికృతే ర్భేదాత్సువర్ణ సలిలమివ. 65 97 తా. శరీరమంతకును ముఖ్య ప్రాణము ఒక్కటే. అది వృత్తి భేదమును బట్టియు, వికృతి భేదమును బట్టియు, హృదయ స్థానమందుండి ఉచ్ఛ్వాసనిశ్శ్వాసరూపమున 'ప్రాణ' మనియు, పాయుస్థానమందుండి మలమూత్ర విసర్జనము గావింపుచు ‘అపాన’ మనియు, శరీరమంతటను వ్యాపించినదై కన్నులు, చెవులు, కాలి మడెమలు, పిరుదులు, ముక్కు నను నీస్థానములయందుండి ప్రాణాపానవాయుసంచారమును గలుగఁ జేయుచు 'వ్యాన' మనియు, కంఠస్థానమందుండి వాయుకర్షణాకర్షణ క్రియఁ గావించుచు 'ఉదాన' మనియు, నాభి ప్రదేశమందుండి భుక్త పీతాన్న జలములను దేహమందంతటను సమముగ 'సమాన' మనియు నిట్లు పంచవిధములై, స్వర్ణము కటక కుండ లాదులుగ మాఱినట్లును, జలము భిన్న భిన్న ప్ర దేశముల భిన్న భిన్న రుచులు గలిగియుండునట్లును పరిణమించును. పంచుచు అవ. ఇంతవఱకు స్థూలశరీరతద్ధర్మములను నిరూపించిరి. ఇంకను సూక్ష్మశరీరతద్ధర్మములను నిరూపించుచున్నారు: — వాగాదిపఞ్చ శ్రవణాదిపఞ్చ ప్రాణాదిపఞ్చభ ముఖాని పఞ్చ బుద్ధ్యాద్యవిద్యాపి చ కామకర్త ణీ పుర్యష్టకం సూక్ష్మశరీరమాహుః. 98 తా. 1. వాగాది కర్మేంద్రియపంచకము, 2. శ్రవణాది జ్ఞానేంద్రియపంచకము, 3. ప్రాణాది వాయుపంచకము, 4. ఆకా వి 5<noinclude><references/></noinclude> iumwnxobk88kna7fk3nu09r9nevu3se 104 225686 580783 2026-09-21T03:01:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '65 వివేకచూడామణి కాశభూతపంచకము, 5. అంతఃకరణ చతుష్టయము, 6. అవిద్య, 7. కామము, 3. కర్మము నేను నీయెనిమిదియునుగూడి పుర్వష్టక మరఁబడును. ఇది సూక్ష్మశరీరము. (విశేషముగఁ దెలియఁ గోడవారు శ్రీ వే...' 580783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>65 వివేకచూడామణి కాశభూతపంచకము, 5. అంతఃకరణ చతుష్టయము, 6. అవిద్య, 7. కామము, 3. కర్మము నేను నీయెనిమిదియునుగూడి పుర్వష్టక మరఁబడును. ఇది సూక్ష్మశరీరము. (విశేషముగఁ దెలియఁ గోడవారు శ్రీ వేదాంతపంచదశీ, తత్వవివేక ప్రకరణము జూడ నగును). కదం శరీరం శృణు సూక్ష్మ సంజ్ఞ తం లింగం త్వపంచీకృతభూతసంభవమ్, సవాసనం కర్త ఫలాను భావకం స్వాజ్ఞానతో ఒనాదిరుపాధిరాత్మనః. ఈ 99 తా. శిష్యా! వినుము. ఈ సూక్ష్మశరీరము అపంచీ కృకపంచభూతసమేళనమువలన నుత్పన్నమై, పూర్వ వాసనా (సంస్కార) సహితమై, సుఖదుశిఖరూపకర్త్మ ఫలముల ననుభ మించునదియై, అజ్ఞానమువలన, అనఁగా బ్రహ్మభావమును పొందకపోవుటచేత, జీవునకు ప్రవాహరూపానాద్యు పాధి యగుచు లింగశరీరమనియుఁ జెప్పఁబడును. స్వప్నా భవత్యస్య విభ క్త్యవస్థా స్వమాత్ర శేషేణ విభాతి యత్ర, స్వప్నే తు బుద్ధిః స్వయమే జాగ్ర త్కాలీననానావిధ వాసనాభిః, కర్ణాదిభావం ప్రతిపద్య రాజతే యత్ర స్వయం భాతి హ్యహం పరాతా. ఢీమా త్ర కోపాధిన శేషసాక్షి న లిప్యతే తత్కృతకర్మలే పైః, 100<noinclude><references/></noinclude> 82dt3vkhvirym3zww0pmgdsl402p8pm 104 225687 580784 2026-09-21T03:01:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. యస్మావసంగ స్తత ఏవ కర్మభి న్న లిప్యతే కించిదుపాధినా కృతైః 67 101 తా. జీవునియొక్క యీవిభక్త్యవస్థ (సూక్ష్మ శరీరావస్థ) స్వప్న మనఁబడును. ఈస్వప్నావస్థయ...' 580784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. యస్మావసంగ స్తత ఏవ కర్మభి న్న లిప్యతే కించిదుపాధినా కృతైః 67 101 తా. జీవునియొక్క యీవిభక్త్యవస్థ (సూక్ష్మ శరీరావస్థ) స్వప్న మనఁబడును. ఈస్వప్నావస్థయందు సూక్ష్మశరీరము మాత్రమే శేషించియుండి ప్రకాశించుచుండును. స్వప్న మందు బుద్ధి జాగ్ర వవస్థయం దనుభవించిన విషయములయొక్క నానా ప్రకారసంస్కారములచే కర్తృత్వాదిభావములను జెంది స్వయ ముగ ప్రకాశించును. ఆసమయమందు ప్రత్యగాత్మ (ఇతర ప్రకా ళాపేక్ష లేకయే) స్వయంప్రకాశుఁడై, బుద్ధిమాత్రమే యుపా ధిగాఁ గలిగి సమస్తభావములకు సాక్షిభూతుఁడై, ఉపాధికృత కర్త ములచేఁ దాఁకఁబడడు. ఈ హేతువువలన ఆత్మ అనుగుఁడు, ఉపాధి (బుద్ధి) కృతకర్మ లేశములచే నెంతమాత్రము లిప్తుఁడు కాఁడు. సర్వవ్యాపృతికరణం లింగమిదం స్యాచ్చిదాత్మనః పుంసః, వాస్యాదికమివ తక్ష స్తేనై వాత్యా భవత్య సంగోయమ్. 102 మొదలగు తా. వడ్రంగికి బాడిస పనిముట్లపలె చిదాత్మ (ప్రత్యగాత్మ) కు దర్శన శ్రవణాది సర్వవ్యాపారము లందును లింగశరీరము సాధనము. కనుక జీవసాక్షియగు ఆత ఆసంగుఁడు. అర్ధత్వమన్దత్వపటుత్వధ రాః సౌగుణ్యవై గుణ్యవశార్ధి చయుషః, బాధిక్యమూకత్వముఖా స్తశైవ శ్రీత్రాదిధర్మానతు వేత్తురాత్మనః. 103<noinclude><references/></noinclude> rhxk2qvvrvvyc7e6qjx1la20sud03s6 104 225688 580785 2026-09-21T03:02:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '68 వివేకచూడామణీ తా. అంధత్వము, మందదృష్టి, స్ఫుటదృష్టి యనునవి నేత్రముల యొక్క దోషాదోషములతో సంబంధించినవిగాని ఆత్మకుసంబంధించినవి కావు. అలాగుననే బాధిర్యమూకత్వాదులు గ్రాములయొ...' 580785 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>68 వివేకచూడామణీ తా. అంధత్వము, మందదృష్టి, స్ఫుటదృష్టి యనునవి నేత్రముల యొక్క దోషాదోషములతో సంబంధించినవిగాని ఆత్మకుసంబంధించినవి కావు. అలాగుననే బాధిర్యమూకత్వాదులు గ్రాములయొక్క దోషములతో సంబంధించినవిగాని ఆత్మ విశాకములు కావు. ఆత్మ నిస్సంగుఁడు గనుక నింద్రియాదివ్యా. పారములతో ఆత్మకు సుబంధము లేదని భావము. ఉచ్ఛ్వాసనిశ్శ్వాసవిజృంభణము త్ప్రస్పన్దనాద్యుతమణాది కాః క్రియాః, ప్రాణాదిక రాణి వదన్తి తజ్ఞః ప్రాణస్య ధర్మానళ నాపిపాటే. 104 తా. ఉచ్ఛ్వాసనిశ్శ్వాసములు, ఆవులింతలు, ఆఁకలి, కద లుట, లేచుట మొదలగు క్రియలును ప్రాణాదిపంచ వాయువుల యొక్క వ్యాపారములని పండితులు చెప్పెదరు. ఆఁకలి దప్పియు ప్రాణధర్మములు. అంతఃకరణ మేతేషు చదురాదిషు వరణి, 으로 అహమిత్యభిమానేన తిష్ఠత్యాభాసతేజసా. అహంకారః స విజ్ఞేయః కర్తా భోక్తాభిమాన్యయమ్, సత్వాదిగుణ యో గేనావస్థాత్రి త్రయమశ్నుతే. 105 106. తా. అంతఃకరణము స్థూలశరీరమందును చక్షురా దీంద్రియములందును అహం ద్రష్టా, అహం శ్రోతా, అహం గంతా (నేను చూచుచున్నాను, నేను వినుచున్నాను, నేను పోవుచున్నాను) ఇత్యాద్యభిమానముతో కూటస్థతా భాస వలన ప్రకాశించుచున్నది. అనఁగా కూటస్థాభాస లేని కేవల<noinclude><references/></noinclude> fux8n4rx2cc783ow8uf3k24r7pbetwx 104 225689 580786 2026-09-21T03:02:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 69 భౌతికాంతఃకరణము జడమగుటచే స్వయముగఁ బ్రకా శింపఁజాలదు. అందువలన ఆత్మాభాసలేని కేవలభౌతి కాంతఃకర ణము అంతఃకరణమనియు, ఆత్మాభాసగల అంతఃకరణము ప్రమాత యని...' 580786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 69 భౌతికాంతఃకరణము జడమగుటచే స్వయముగఁ బ్రకా శింపఁజాలదు. అందువలన ఆత్మాభాసలేని కేవలభౌతి కాంతఃకర ణము అంతఃకరణమనియు, ఆత్మాభాసగల అంతఃకరణము ప్రమాత యనియుఁ జెప్పఁబడును. ఇట్లు శ్రీమదాచార్యుల వారి పరిభాష). కర్తృత్వ భోక్తృత్వాభిమానియగు నాప్రమాతయే అహం కారశబ్దవాచ్యుఁడు. ఆప్రమాత సత్త్వరజస్తమోగుణ సంబంధమువలన(తాదాత్మ్యాధ్యాసమువలన), అవస్థాత్రయమును బొందుచున్నాఁడు. అనఁగా, జాగ్ర దవస్థయందు సత్త్వగుణము ప్రధానముగఁగలిగి, విశ్వుఁడనఁబడి, స్థూలశ ఔదివిషయములను భోగించును. స్వప్నావస్థయందు రజోగుణము ప్రధానముగఁ గలిగి తైజసుఁ డనఁబడి మనఃకల్పితశ బ్దాదివిషయములను భోగిం చును. సుషు వ్యవస్థయందు తమోగుణము ప్రధానముగఁగలిగి, ప్రాజ్ఞుఁ డనఁబడి, అవిద్యావృతస్వరూపానందము ననుభ వించును. విషయాణామానుకూల్యే సుఖీ దుఃఖీ విపర్యయే, సుఖం దుఃఖం చ తద్ధర్మః సదానన్దస్య నాత్మనః 107 తా. అనుకూలవిషయ ప్రాప్తివలన 'అహం సుఖి' (నేను సుఖని) అనియు, ప్రతికూల విషయసంబంధమువలన 'అహం దుగఖి' (నేను దుఃఖితుఁడను) అనియు వ్యవహరించును. సుఖ దుగఖములు అంతఃకరణధర్మములు. నిత్యానందస్వరూపుఁడగు ఆత్మకు సుఖదుఃఖములు లేవు. యోన ఆత్యార్థత్వేన హి ప్రేయాన్విష యో న స్వతః ప్రియః, స్వత ఏవ హి సర్వేషామాత్మా ప్రియతమో యతః. 108<noinclude><references/></noinclude> ao1tl6rbjmkeq9e0b1tq6xsv61e58al 104 225690 580787 2026-09-21T03:02:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '70 వివేకచూడామణి తా. విషయములయందు ఆత్మీయబుద్ధి కలిగినపు డావిష యములు ప్రియముగఁ దోఁచును. విషయములను ప్రేమించుట ఆత్త కొఱకే కాని విషయములు తమంతట స్వరూపముచేతఁ బ్రియ మైనవిశావు. ఆ హే...' 580787 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>70 వివేకచూడామణి తా. విషయములయందు ఆత్మీయబుద్ధి కలిగినపు డావిష యములు ప్రియముగఁ దోఁచును. విషయములను ప్రేమించుట ఆత్త కొఱకే కాని విషయములు తమంతట స్వరూపముచేతఁ బ్రియ మైనవిశావు. ఆ హేతువువలన నెల్లరకు స్వరూపమగు ఆత్మయే. ప్రియతమము. (ఇచట “న వాఅరే పత్యుః కామాయ పతిః ప్రియో భవతి, ఆత్మనస్తు కామాయపతిః ప్రియో భవతి,” ఇత్యాది శ్రుతులు ప్రమాణము. విశేషముగఁ దెలియఁగోరు వార్తలు శ్రీ వేదాంత పంచదశీలోని ఆత్మానంద ప్రకరణమును జూడవ లెను.) తత ఆత్మా సదాళ్లన్డో నాస్య దుఃఖం కదాచన, యత్సుషుప్తా నిర్విషయ ఆత్మానుభూతే. శ్రుతిః 'ప్రత్యకు మైతిహ్యమనుమానం చ జాగ్రతి.' 109 తా. ఆ హేతువువలన ఆత్మ. సర్వదా ఆనందస్వరూపుఁడు. వానికి ఆధ్యాతి కాడితాపములతో నెప్పుడును సంబంధము లేదు. సుషుప్త్యవస్థయందు సర్వవిషయశూన్యమై సుఖవి శేషాసు భవము కలుగుచున్నది. ఆడియే ఆత్మానందము. ఇట్టి ఆత్మానంద స్వరూపమును ప్రత్యక్షముచేతను, ఐతిహ్యమువలనను, ఆను మాన ప్రమాణముచేతను దెలియనగునని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. వి. గాఢనిద్రయందు సకలేంద్రియ వ్యాపారశూన్యమై జీవుఁడు కారణశరీరమందు ఆజ్ఞానావృతస్వరూపానందము ననుభ వించును. కావుననే నిద్రనుండి మేల్కొనినవాఁడు 'నిదురలో నేనేమియు నెఱుఁగను, హాయిగా నిదురించితిని' అని చెప్పును. ఇందువలన సుషుప్తియందు నిర్విషయానందము గలదనియు,<noinclude><references/></noinclude> q8lwnirr0in39y4n45tid0wi93jy1if 104 225691 580788 2026-09-21T03:02:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 71 విషయములు ప్రియములు కావనియుఁ దేలుచున్నది. ఇది ప్రత్యక్ష ప్రమాణము. ఒక వటవృక్షముమీఁద బ్రహ్మరక్షస్సుగలదని పితృపితా మహుల నాటనుండియు ప్రతీతియుం...' 580788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 71 విషయములు ప్రియములు కావనియుఁ దేలుచున్నది. ఇది ప్రత్యక్ష ప్రమాణము. ఒక వటవృక్షముమీఁద బ్రహ్మరక్షస్సుగలదని పితృపితా మహుల నాటనుండియు ప్రతీతియుండుటవలన ఆవటవృక్షము దరికి నెవ్వరును బోవరు. అట్లే వృద్ధపరంపరగా సుష ప్తియందు సుఖముగలదని తెలిసికొనుట ఐతిహ్యము. నిదురపోయి మేలుకొనినవాఁడు హాయిగా నిదురించి తినని చెప్పుట సర్వజనానుభవమే. కనుక నిదురయం దానందము గలదని తెలిసికొనుట అనుమాన ప్రమాణము. అవ. మాయాస్వరూపమును వివరించుచున్నారు: - అవ్య క్తనామ్ని పరమేశ శక్తి రనాద్యవిద్యా త్రిగుణాత్మికా పరా, కార్యానుమేయా సుధియైన మాయా యయా జగత్సర్వమిదం ప్రసూయతే. 110 తా. అవ్యక్తమను పేరుగల పరమేశ్వరుని శక్తి (మూల ప్రకృతి) మాయ యనియు అవిద్య యనియుఁ జెప్పఁబడును. ఇది అనాదియైనదై, కార్యవర్గమునకు పరమైనదై, సత్త్వరజస్త మోగుణవిశిష్టమై, త త్త్వజ్ఞులవలన కార్యమునుబట్టి యూహింపఁ బడఁదగినది. ఈమాయనుండియే చరాచరరూపమగు సర్వప్రపం చము నుత్పన్న మగుచున్నది. వి. మూలప్రకృతి బ్రహ్మముతోఁ గూడినపుడు మాయ యనఁబడి సత్త్వగుణ ప్రధానయై జ్ఞానసాధన మగును. జీవునితోఁ గూడినపుడు ఆవిద్య యనఁబడి రజస్తమోగుణ ప్ర ధానయై సంసార కారణ మగును. అని తత్త్వజ్ఞులు నుడువుదురు.<noinclude><references/></noinclude> 4qmlkiq5i36ob5cb5c7ad337r7s6xj3 104 225692 580789 2026-09-21T03:02:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '72 వివేకచూడామణి సన్నావ్యసన్నాప్యుభయాత్మికా నో భిన్నా వ్యభిన్నా ప్యుభయాత్మికా నో, సాంగాప్యనంగాప్యుభయాత్మి కా మహాద్భుతా నిర్వచనీయరూపా. 111 తా. ఈమాయాస్వరూప మెట్టిది యన, అది స...' 580789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>72 వివేకచూడామణి సన్నావ్యసన్నాప్యుభయాత్మికా నో భిన్నా వ్యభిన్నా ప్యుభయాత్మికా నో, సాంగాప్యనంగాప్యుభయాత్మి కా మహాద్భుతా నిర్వచనీయరూపా. 111 తా. ఈమాయాస్వరూప మెట్టిది యన, అది సద్రూప -మునుగాదు అసద్రూపమును గాదు. అనఁగా నిజముగ నున్న దియుఁగాదు లేనిదియునుగాడు. ఏలయన, అజ్ఞానులకుఁ గనఁబడు చున్నను జ్ఞానదృష్టిచే లేనిదే యగుచున్నది. మఱియు సదసద్రూప మునుగాదు. చైతన్యముకంటె వేలైనదియుఁ గాదు. చైతన్యా భిన్న మునుగాదు. అనఁగా నీమాయ జడత్వము-చిద్రూపత్వము, ఆనందత్వము-అనానందత్వము, సద్వితీయత్వము. అద్వితీయత్వము, ఇత్యాదికధర్మములుగల భేదాభేదరూపముగలది. భిన్నా భిన్న రూపమునుగాదు. అవయవజన్య రూపముగ లదియుఁగాదు. అంగ రహితమైనదియుఁగాదు. ఉభయమునుగాదు. కావున నీమాయ మహాద్భుతమగు ఆనిర్వచనీయరూపముగలది. అవ. అవిద్యానిన రకోపాయమును దృష్టాంతపూర్వక ముగ సూచించుచున్నారు:- శుద్ధాద్వయ బ్రహ్మవిబోధ నాళ్యా సర్వభ్రమో రజ్జువివేకతో యథా, రజస్తమః సత్త్వమితి ప్రసిద్ధా గుణా స్తదీయాః ప్రధితైః స్వకార్యైః 112 తా. కనుచీఁకటివేళ త్రాటినిఁ జూచి యది సర్పమనుకొని భ్రమ జెందినపుడు దీపసహాయమున అది సర్పము కాదు త్రాడు మాత్రమే యని తెలిసికొనఁగా సర్పభ్రాంతి తొలఁగును.<noinclude><references/></noinclude> 2pcqhnu3vazb2sobbgfrieko1u1s938 104 225693 580790 2026-09-21T03:03:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 73 -ఆప్రకారముననే సద్గురూ పదిష్ట మార్గమున అవిద్యా మలర హిత మగు అద్వితీయ బ్రహ్మ వస్తువును అపరోక్ష జ్ఞానమువలన దెలిసి కొనఁగా మాయ నశించును. సత్త్వరజ...' 580790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 73 -ఆప్రకారముననే సద్గురూ పదిష్ట మార్గమున అవిద్యా మలర హిత మగు అద్వితీయ బ్రహ్మ వస్తువును అపరోక్ష జ్ఞానమువలన దెలిసి కొనఁగా మాయ నశించును. సత్త్వరజ సమములు మాయయొక్క గుణములు. తెలుపు ఎఱుపు నలుపు వర్ణములుగల నూలుదార ములతో వేనఁబడిన త్రాటివలె మాయ యీ త్రిగుణములతో మిశ్రమై యుండును. వానివాని కార్యముల ననుసరించి యీత్రి సణములును దెలియఁబడును. ఎట్లనఁగా, ప్రసన్న చిత్తముగలిగి శాంతముతో నుండునపుడు సత్వగుణము ప్రధానముగ నుండి రజస్తమములు తగ్గియుండును. చంచలచిత్తముతో క్రోధాది వికారములు గలిగియుండునపుడు రజోగుణము ప్రకటమగును. . నిద్రాలస్యాది దోషములతోఁ గూడియుండునపుడు తమో . గుణము ప్రధానమైయుండి తక్కినగుణములు తగ్గియుండును. అవ. అవిద్యావిభాగనిరూపణము. విక్షేపశక్తీ రజసః క్రియాత్మికా యతః ప్రవృత్తిః ప్రసృతా పురాణీ, స్యాః ప్రభవన్తి నిత్యం రాగాదయో దుఃఖాదయో యే మనసో వికారాః. విక్షేపశక్తివివర 113 తా. ఈ త్రిగుణములలో క్రియారూపమును దాల్చు “నది రజోగుణము. ఇది మాయ యొక్క 'విశేపశక్తి' యనఁ -బడును. ఇది అనాదియై దీని నుండియే సకలసృష్టియు, మనుష్యు ·లకుఁ బ్రవృత్తియు గలుగును. మనోవికారములగు రాగద్వేషా దులును సుఖదుగఖానలును విశేపశక్తియొక్క కార్యములు.<noinclude><references/></noinclude> ra7c47v34oxqeqbodzcxx6udvz94n54 104 225694 580791 2026-09-21T03:03:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '74 వివేకచూడామణి కామః క్రోధో లోభ దంభాభ్య సూయా హంకా రేర్ష్యామత్సరాద్యాస్తు ఘోరాః, ధర్మా ఏతే రాజసాః పుం ప్రవృత్తి ర్యస్మాదేతత్తద్ర జో బద్ధ హేతుః. 114 తా. "కామము (విషయవాసన), క్రోధము...' 580791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>74 వివేకచూడామణి కామః క్రోధో లోభ దంభాభ్య సూయా హంకా రేర్ష్యామత్సరాద్యాస్తు ఘోరాః, ధర్మా ఏతే రాజసాః పుం ప్రవృత్తి ర్యస్మాదేతత్తద్ర జో బద్ధ హేతుః. 114 తా. "కామము (విషయవాసన), క్రోధము, లోభము, దంభము, అసూయ, అహంకారము, ఈర్ష్య, మత్సరము నను నీ మొదలగుభయానక వృత్తులు రజో గుణధర ములు. దీనికి వశుఁ డగు పురుషునకు ప్రవృత్తి కలుగును. కనుక రజోగుణము బంధ హేతువు. అవ. అవిద్య యొక్క చున్నారు:----- ఆవరణశక్తిని ఏషావృతిర్నామ తమోగుణస్య శక్తిర్యయా వ స్త్వనభాసత్కేన్యథా ร సైషా నిదానం పురుషస్య సంస్కృతే ర్వితే పశ ప్రసరస్య హేతుః. నిరూపించు 115 తా. మాయయొక్క తమోగుణము 'ఆవరణశక్తి' యనఁ బడును. వస్తువుయొక్క యథార్థరూపమును మాటుపఱిచి దానిని మఱియొకరూపముగఁ దోఁచునట్లు చేయుట ఆవరణశక్తి యొక్క కార్యము. ఇదియే జీవునకు సంసార కారణమున్ను, విక్షేపశక్తి (కామక్రోధాదులతో ప్రవాహరూపముగ). వ్యాపించుటకుఁ గారణమున్ను ఆగును. ప్రజ్ఞావానపి పణ్ణితోఒపి చతుర్కోప్యత్యన్తసూత్యార్థ దృ గ్వ్యాలీఢ స్తమసా న వేత్తి బహుధా సంబోధితో పిస్ఫుటమ్<noinclude><references/></noinclude> mqut39xslw2fupcq53tut1hhu7guh9y 104 225695 580792 2026-09-21T03:03:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 75 భ్రాన్త్యారోపితమేవ సాధు కలయత్యాలంబతే తద్గుణా ' హన్తాసౌ ప్రబలా దురన్త తమసః శక్తిర్మహత్యావృతిః. తా. తమోగుణ ప్ర ధానయగు ఆవరణశ యొక్క ప్రభావ మేమని...' 580792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 75 భ్రాన్త్యారోపితమేవ సాధు కలయత్యాలంబతే తద్గుణా ' హన్తాసౌ ప్రబలా దురన్త తమసః శక్తిర్మహత్యావృతిః. తా. తమోగుణ ప్ర ధానయగు ఆవరణశ యొక్క ప్రభావ మేమని చెప్పవచ్చును! ఎంతబుద్ధిశాలియైనను, ఎంతపండి తుఁడయినను, విద్యయం దెంత చతురుఁడై నను, ఎంత సూక్ష్మ దృష్టిగలవాఁడయినను తమోరూపావరణశక్తిచే నాచ్ఛాదింపఁ బడిన వాఁడు(త్రమోగుణరహితుఁడు గానివాఁడు)పల మాఱు శ్రుతి,. స్మృతి, యుక్తి ఆనుభవములచేత స్ఫుటముగ బోధింపఁబడియు, స్వస్వరూపము నెఱుంగఁజాలక, భ్రాంతిచే నారోపింపఁబడిన ఆస ద్వస్తువే (డేహాది ప్రపంచమే) సత్యమని నమ్మి దానిగుణముల నే అవలంబించును. అందువలన వానికి ఆత్మజ్ఞానము కలుగదు,. సంసారదుఃఖమును వదలదు. దురంతమగు నీయావరణశ మిగుల ప్రబలమయినది. అభావనా వా విపరీతభావనా సంభావనా విప్రతిప త్తిరస్యాః, సంసర్గయుక్తం న విముఖతి ధ్రువం విక్షేపశక్తిః క్షపయత్యజస్రమ్. 117 తా. కూటస్థుఁడు లేఁడనుకొనుట, దేహమే ఆత్మ యను కొనుట, గురూపదిష్టార్థమం దవిశ్వాసము ననునవి ఆవరణశక్తి కార్యములు. ఈయావరణశక్తి సత్యవస్తువును గప్పిపుచ్చగా విశేషపశక్తి అసద్వస్తువులందు మోహము గలిగించి సంస్కాదు గఖ- మునఁ గూల్చును. వి. సత్యవస్తువు లేదనుకొనుట ఆభావన, ఆసత్యవస్తువును సత్యవస్తువుగా భావించుట విపరీతభావన, గురూపదిష్ట సత్యవస్తు<noinclude><references/></noinclude> nhgh2ytd4g8015cudg0zoj6gnll032b 104 225696 580793 2026-09-21T03:03:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '76 వివేకచూడామణి “జ్ఞానమగు సంభావన ఇట్లగునో కాదో యని శంకించుట సంభావ నావి ప్రతిపత్తి (అసంభావన). ఈమూఁడును ఆవరణసంసక్తిగల వానిని విడువవు. ఈదోషత్రయముతోఁ గూడిన ఆవరణశక్తిచేఁ గప్పఁ...' 580793 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>76 వివేకచూడామణి “జ్ఞానమగు సంభావన ఇట్లగునో కాదో యని శంకించుట సంభావ నావి ప్రతిపత్తి (అసంభావన). ఈమూఁడును ఆవరణసంసక్తిగల వానిని విడువవు. ఈదోషత్రయముతోఁ గూడిన ఆవరణశక్తిచేఁ గప్పఁబడినవానిని విక్షేపశక్తి సంసారదుఃఖమునఁ గూల్చును. అజ్ఞానమాలస్యజడత్వని ద్రా ప్రమాదమూఢత్వముఖా స్తమోగుణాః, ఏతైః ప్రయుక్తో న హి వేత్తి కించి న్ని ద్రాలువత్ స్తంభవదేవ తిష్ఠతి. 118 తా. అవివేకము, బద్ధకము, జడత్వము, నిద్ర, అజాగ్రత, -మూఢత్వము మొదలగునవి తమోగుణధర్మములు. ఈగుణములు గలవానికి జ్ఞాన మెంతమాత్రమును గలుగదు అట్టివాఁడు నిద్రించువానివలెను స్తంభమువలెను జడుఁడై యుండును. అన. “సత్వాత్సంజాయతే జ్ఞానమ్” అనెడి భగవద్వచ నానుసారముగ లింగరీ సత్వగుణ ప్ర భావమువలన సర్వాత్మ జ్ఞానమున్ను పదార్థజ్ఞానమున్ను అవశ్యముగఁ గలుగునని చెప్పుచున్నారు:——— సత్వం విశుద్ధం జలవ తథాపి తాభ్యాం మిళిత్వా శరణాయ కల్పతే, యత్రాత్మ బింబః ప్రతిబింబితః సన్ ప్రకాశయత్యర్క ఇవాఖిలం జడమ్. 119 తా. శుద్ధజలమువంటి సత్త్వగుణము ప్రధానముగ విశే షముగ) నుండి స్వల్పముగ రజస్తమోగుణమిశ్రమై యుండినను అది లింగశరీక యోగ్యమగును. అట్టి సత్త్వగుణ ప్ర ధానమగు<noinclude><references/></noinclude> h3xs0jp3uyre4baxbue5fxlmgirxuy3 104 225697 580794 2026-09-21T03:04:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 77 జడములగు సకలవృత్తులను బుద్ధియందు ప్రతిఫలించిన ఆత్మబింబము, సూర్యుఁ డగ త్తును బ్రకాశింపఁజేయునటుల, కాశింపఁ జేయునటుల, బ్రకాశింపఁజేయును. అవ. మిశ్...' 580794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 77 జడములగు సకలవృత్తులను బుద్ధియందు ప్రతిఫలించిన ఆత్మబింబము, సూర్యుఁ డగ త్తును బ్రకాశింపఁజేయునటుల, కాశింపఁ జేయునటుల, బ్రకాశింపఁజేయును. అవ. మిశ్రసత్త్వగుణ ధర్మములను వివరించుచున్నారు:-- మిశ్రస్య సత్త్వస్య భవన్తి ధర్మాః స్వమానితాద్యా నియమా యమాద్యాః, శ్రద్ధా చ భక్తిశ్చ ముముక్షుతా చ దైవీ చ సంపత్తిరసన్ని వృత్తిః 120% తా. స్వమానిత్వము అనఁగా స్వనిష్ఠ గుణముల నితరులు ప్రశంసించునపుడు అభిమానము లేకుండుట, అహింసాదిపంచ నియమములు, యమనియమాదులు, శ్రద్ధ, భక్తి, ముముడు. త్వము, అహింసాసత్యా ధాది దై వీసంపద్గుణములు, అసన్ని, వృత్తి అనఁగా మాయాకల్పిత దేహేంద్రియాదికము ఆత్మ కాదని యుపేక్షించుట, యనునివి రజస్తమోగుణమిశ్రమగు. సత్త్వగుణధర్మములు. అవ. శుద్ధసత్వగుణములను విశదీకరించుచున్నారు:-- విశుద్ధసత్వస్య గుణాః ప్రసాదః స్వాత్మానుభూతిః పరమా ప్రశాన్తిః, తృప్తిః ప్రహర్షః పరమాత్మ నిష్ఠా యయా సదానన్దరసం సమృచ్ఛతి. 121* తా. (రజ స్తమోగుణమీ శ్రముగాని శుద్ధసత్వగుణము లెవ్వి యనఁగా ప్రసన్నత, స్వాత్యానుభవము (అహం బ్రహ్మాస్మి యనెడి అపరోక్షజ్ఞానము), పరమప్రశాంతి, నిత్యసంతోషము,.<noinclude><references/></noinclude> 9h1b8rjws9p25iiz5v3o8ulyh3otqd9 104 225698 580795 2026-09-21T03:04:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '78 వివేకచూడామణి (నిత్యతృప్తి), ప్రహర్షము (పరమాత్మ సాక్షాత్కారమువలనఁ గలిగిన నిరతిశయానందము), పరమాత్మనిష్ఠ యనునవి. వీనివలన నుత్కృష్టమగు సచ్చిదానందరసానుభవము కలుగును. అన, కారణశ...' 580795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>78 వివేకచూడామణి (నిత్యతృప్తి), ప్రహర్షము (పరమాత్మ సాక్షాత్కారమువలనఁ గలిగిన నిరతిశయానందము), పరమాత్మనిష్ఠ యనునవి. వీనివలన నుత్కృష్టమగు సచ్చిదానందరసానుభవము కలుగును. అన, కారణశరీర నిరూపణము. కారణ సూక్ష్మశరీరము -లకుఁగల తారతమ్యము:- అవ్య క్త మేతత్త్రి గుణైర్నిరుక్తం తత్కారణం నామ శరీర మాత్మనః, సుషుప్తి రేతస్య విభ క్త్యవస్థా ప్రలీనస ర్వేన్డ్రియబుద్ధివృత్తిః. 122 తా. సత్త్వరజస్తమోగుణములయొక్క సామ్యావస్థ 'అవ్యక్త' మనఁబడును. ఈ అవ్యక్తమే ప్రకృతి యనఁబడి ఆత్మకు కారణశరీరమగును. కారణశరీరముయొక్క మాన సేంద్రి యాదిరహితావస్థ సుషుప్తి యనఁబడును. అనఁగా, సుషుప్తి యందు సకలేంద్రియములును బుద్ధివృత్తులును ప్రలీనమై కారణ రూపస్థితినిఁ బొందియుండును. సర్వప్ర కార ప్రమితి ప్రశాన్తి రీజాత నా౭వస్థితి రేవ బుద్ధేః, సుషుప్తిన త్రాస్య కిల ప్రతీతిః కించిన్న వేద్మీతి జగత్ప్రసిద్ధేః. 123 తా. సర్వవిధజ్ఞానమున్ను ప్రశాంతినిఁబొంది, బుద్ధి బీజ రూపముగ నణఁగియుండుటయె సుషుప్తి యనఁబడును. 'దీనికిఁ బ్రమాణ మేమనఁగా, నిద్రనుండి మేల్కొనినవాఁడు 'నాకే మియుఁ దెలియదు, సుఖముగ నిదురించితి' నని చెప్పుచుండుట లో కానుభవమే.<noinclude><references/></noinclude> svlj3m82kawgj4glo8g4oiibzjig0db 104 225699 580796 2026-09-21T03:04:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. అవ. అనాత్మ వస్తునిరూపణము:---- దే హేన్దియ ప్రాణమనో హనూదయః సర్వే వికారా విషయాః సుఖాదయః, వ్యోమాదిభూతాన్య ఖిలం చ విశ్వ మవ్య క్త పర్యన్త మిదం హ్యనాత్మ...' 580796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. అవ. అనాత్మ వస్తునిరూపణము:---- దే హేన్దియ ప్రాణమనో హనూదయః సర్వే వికారా విషయాః సుఖాదయః, వ్యోమాదిభూతాన్య ఖిలం చ విశ్వ మవ్య క్త పర్యన్త మిదం హ్యనాత్మా. 79 124 తా. స్థూలశరీరము, దశేంద్రియములు, పంచ ప్రాణ ములు, అహంకారము, మనస్సు, బుద్ధి, సుఖదుగఖాదివిషయ ములు, అంతఃకరణపరిణామములగు 'రాగేచ్ఛాదులు, వృథి వ్యాది పంచభూతములు, సమష్టి వ్యష్టి రూపసకల ప్రపంచము, అవ్యక్తము (మూలావిద్య) మొదలు స్థూలదేహపర్యంతమును గల సర్వదృశ్యవస్తువులును అనాత్మ వస్తువులు అని తెలిసికొన వలెను. మాయా మాయా కార్యం సర్వంమహదాది దేహపర్యన్తమ్, అసవేదమనాత్మకం " త్వం విద్ధి మరు మరీచి కాకల్పమ్. 125 తా. శిష్యా ! మహత్తు మొదలు దేహపర్యంతమును గల మాయాకల్పితమగు సకల ప్రపంచమున్ను మాయయు, అసత్తనియు (మిథ్యయనియు), ఆనాత్మకమనియుఁ కొనుము. ఎండమావులందు జలము లేనిదే జలమున్నట్లు యెట్ల గపడుచున్నదో అట్లే పరిపూర్ణాత్మయందు గల్పింపఁబడిన మాయవలనఁ యీజగము మిథ్యయయ్యును భ్రాంతివలన నున్న ట్లే తోఁచుచున్నది. అవ. ఇఁకను స్వా భిన్న రూపజ్ఞేయవస్తువును నిరూపించు 1 అనాత్మతత్త్వం విద్ధి<noinclude><references/></noinclude> 457yehkudargth3katr4aqaoeiqr35q 104 225700 580797 2026-09-21T03:04:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '50 80 వివేకచూడామణి అథ తే సంప్రవక్ష్యామి స్వరూపం పరమాత్మనః, యద్విజ్ఞాయ నరో బద్ధానుక్తః కైవల్యమళ్ను తే. తా. శిష్యా! ఇట్లనాత్మ స్వరూపమును 126 నిరూపించియుం టీమి. ఇంకను పరమాత్మ స్వర...' 580797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>50 80 వివేకచూడామణి అథ తే సంప్రవక్ష్యామి స్వరూపం పరమాత్మనః, యద్విజ్ఞాయ నరో బద్ధానుక్తః కైవల్యమళ్ను తే. తా. శిష్యా! ఇట్లనాత్మ స్వరూపమును 126 నిరూపించియుం టీమి. ఇంకను పరమాత్మ స్వరూపమును బోధించుచున్నాము. ఆపరమాత్మస్వరూపమును యథార్థముగఁ దెలిసికొనిన నరుఁడు. బంధవిముక్తుఁడై కైవల్యమును పొందును. అస్తి కశ్చిత్ స్వయం నిత్యమహం ప్రత్యయ 'లంబనః, అవస్థాత్రయసాక్షీ సక్ పంచకోశ విలక్షుణః. 127 తా. ఆహం ప్రత్యయముచే (నేను అన్ని తెలియఁబడుచు, నిత్యమై, జాగ్ర దాద్యవస్థలకు సాక్షియై, అన్న మయాదిపంచ కోశములకు విలక్షణుఁడై, సర్వప్రకాశకుఁడగు పరమాత్మ యొకఁడు గలడు. యో విజానాతి సకలం జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్తిషు, బుద్ధితద్వృత్తి సద్భావమభావమహమిత్యయమ్. 128 'తా. ఆ అహం ప్రత్యయగోచరుఁడగు పరమాత్మ జాగ్ర త్స్వప్న సుషుప్త్యవస్థలందు బుద్ధియొక్క యు బుద్ధివృత్తుల యొక్క యు సద్భావములను అభావములను అహం (నేను) అని తెలిసికొనుచున్నాఁడు. యః పశ్యతి స్వయం సర్వం యం న పశ్యతి కశ్చన, యశ్చేతయతి బుద్ధ్యాది న తు యం చేతయన్త్యయమ్. 129 తా. ఆయాత్మ సర్వమును స్వయముగఁ జూచుచున్నాఁడు. వాని నెవ్వఁడును జూడఁజాలఁడు. వాఁడే బుద్ధ్యా దిసక లజడ పదార్థములకు చైతన్యమును గలిగించి వానిని వ్యవహార క్షమ 1 గోచరః<noinclude><references/></noinclude> q6bn6uk3w906k8ydfwny46rpt657h0k 104 225701 580798 2026-09-21T03:04:44Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 81 ముగఁ జేయుచున్నాఁడు. ఇతర మెద్దియు నాస్వయంప్రకాశా త్మకుఁ జైతన్యమును గలిగింపఁజాలదు. యేన విశ్వమిదం వ్యా ప్తం యన్న వ్యాప్నోతి కించన, ఆభారూపమిదం స...' 580798 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 81 ముగఁ జేయుచున్నాఁడు. ఇతర మెద్దియు నాస్వయంప్రకాశా త్మకుఁ జైతన్యమును గలిగింపఁజాలదు. యేన విశ్వమిదం వ్యా ప్తం యన్న వ్యాప్నోతి కించన, ఆభారూపమిదం సర్వం యం భా స్తమను భాత్యయమ్. 130 తా. వానిచైతన్యముచేతనే సర్వ ప్రపంచము వ్యాపింపఁ బడియున్నది. వానీ నెద్దియు వ్యాపింప (ప్రకాశింపఁ జేయఁ జాలదు. నామరూపాత్మకమగు నీ సర్వప్రపంచము ఆభారూపము, అనఁగా ప్రకాశింపఁబడఁదగినదిగాని స్వయముగ ప్రకాశింపఁ జాలదు. కనుక నీ ప్రపంచము ఆత్మ ప్ర కాశముచేతనే శింపఁబడుచు తాను ప్రకాశించుచున్నది. ప్రకా వి. ఆత్మ ఉపాదనము, ప్రపంచ ముపాదేయము నని భావము. ఇచట “అవినాశి తు తద్విద్ధి యేన సర్వమిదం తతమ్,” “మయా తత మిదం సర్వం జగదవ్య క్తమూర్తినా,” “మజ్ఞాని సర్వభూతాని న చాహం తే చాహం తే ష్వవస్థితః,” అనెడి స్మృతులును, “తేనేదం పూరితం పురుషేణ సర్వమ్,” ఇత్యాది శ్రుతులును ప్రమాణము. యస్య సన్ని ధిమాత్రేణ దేహేన్డ్రియమనోధియః, విషయేషు స్వకీయేషు వర్తన్డే ప్రేరితా ఇవ. 131 తా. ఆయాత్మయొక్క సన్ని ధిమాత్రాన దేహము ఇంద్రి యములు మనస్సు బుద్ధి యనునవి వానివానివిషయములందుఁ (వ్యాపారములందు) బ్రేరింపఁబడిన వానివలే ప్రవర్తించుచున్నవి. అహం కారాది దేహాన్తా విషయాశ్చ సుఖాదయః, వేద్యస్తే ఘటవద్యేన నిత్యబోధస్వరూపిణా. వివేక 6 132<noinclude><references/></noinclude> o858w5lyahpode4ehx7njh6kajr4f4j 104 225702 580799 2026-09-21T03:04:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వివేకచూడామణి తా. నిత్యబోధ (జ్ఞాన స్వరూపుఁడగు నాసచ్చిదానంద రూపపరమాత్మ యొక్క కృపచేత, (జడములగు) అహంకారాది దేహపర్యంతముగల సర్వవిషయములును సుఖాదికవిషయము లును ఘటములవలె తెలియఁబ...' 580799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వివేకచూడామణి తా. నిత్యబోధ (జ్ఞాన స్వరూపుఁడగు నాసచ్చిదానంద రూపపరమాత్మ యొక్క కృపచేత, (జడములగు) అహంకారాది దేహపర్యంతముగల సర్వవిషయములును సుఖాదికవిషయము లును ఘటములవలె తెలియఁబడుచున్నవి. అనఁగా దేహాదిసర్వ విషయములును జడములు గనుక పరమాత్మ యొక్క ప్రకాశ ముచేఁ బ్రకాశింపఁబడి చక్షురాదీంద్రియములవలనఁ దెలియఁ బడుచున్నవి. ఏష్కో న్తరాత్మ్యా పురుషః పురాణో నిర స్తరాఖణ్డసుఖానుభూతిః, సదైకరూపః ప్రతిబోధమాత్రో యేనేషితా వాగసవశ్చర న్తి. 133 తా. ఈ అంతరాత్మ నిరంతరాఖండసుఖానుభవస్వరూ పుఁడు. పురాణపురుషుఁడు. ఏమార్పులు లేని బోధస్వరూపుఁడు. జడములగుమనోవాగింద్రియములు ఈయాత్మ సాన్నిధ్యమువలన స్వస్వవ్యాపారములను జేయఁగలుగుచున్నవి. అ త్రైవ సత్త్వాత్మని ధీగుహాయా మవ్యాకృతాకాశ ఉరు ప్రకాశః, ఆకాశ ఉచ్చై రవివత్ప్రకాశ తే స్వతేజసా విశ్వమిదం ప్రకాశయన్. 134 ము తా. సత్త్వగుణరూపబుద్ధిగుహయందు (సూక్ష్మాకాశము) ఉజ్జ్వలముగఁ బ్రకాశించుచుండును. అనఁగా మనస్సు నిర్మలమై బుద్ధి రజస్తమోగుణరహితమై కేవలసత్త్వ గుణ ప్రధానమై చిదాకాశమాత్రస్థితి గలిగి యుండునపుడు<noinclude><references/></noinclude> op2pkdidvdu9ozdx2r79xc4mu8vsdjh 104 225703 580800 2026-09-21T03:05:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 83 ఆత్మ కూటస్థుఁడనియు సాక్షియనియుఁ జెప్పఁబడును. చిదాకా శోపరిభాగమున నీకూటస్థుఁడు (ప్రత్యగాత్మ), ఆకాశముదు సూర్యునివలె, స్థావరజంగమరూపసకల ప్రపంచమ...' 580800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 83 ఆత్మ కూటస్థుఁడనియు సాక్షియనియుఁ జెప్పఁబడును. చిదాకా శోపరిభాగమున నీకూటస్థుఁడు (ప్రత్యగాత్మ), ఆకాశముదు సూర్యునివలె, స్థావరజంగమరూపసకల ప్రపంచమును తన తేజ స్సుచేఁ బ్రకాశింపఁజేయుచు తాను ప్రకాశించుచుండును. ఇచట, “తస్య భాసా సర్వమిదం విభాతి,” “జ్యోతిషామపి తజ్యోతి స్తమసః పరముచ్యతే.” ఇత్యాది శ్రుతిస్మృతి వాక్యములు ప్రమాణము. జ్ఞాతా మన్కో హుకృతివి క్రియాణాం దే హేన్రియ ప్రాణకృత క్రియాణామ్, అయోగ్ని వత్తాననువర్తమానో న చేష్టతే నో వికరోతి కించన. 135 దెలిసికొను తా. ఆపరమాత్మ మనోహం కారములయొక్క సకల వికారములను, దేహము, ఇంద్రియములు, ప్రాణాదివాయు వులును జేయుచుండు సర్వవ్యాపారములను చుండును. ఇనుమునంటిన అగ్నివలె జడములగు దేహేంద్రి యాదులతోఁ గూడి వానిని వ్యవహార క్షమములుగఁ జేయుచు, తాను నిష్క్రియుఁడై, అసంగుఁడగుటవలన తానేలాటివి కార ములను జెందక తటస్థుఁడయి యుండును. అవ. ఆత్మ షడ్భావవికారరహితుఁడని చెప్పుచున్నారు: --- స జాయతే నో మ్రియతే న వర్ధతే న శ్రీయతే నో వికరోతి నిత్యః విలీయమా నేపి వపుష్యముష్మిక్ న లీయతే కుంభ ఇవాంబరం స్వయమ్. 136<noinclude><references/></noinclude> kghpz3ysq7z9nxj06un1my2zg7b2xcf 104 225704 580801 2026-09-21T03:05:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '84 వివేకచూడామణి తా. ఆత్మకు పుట్టుట, చచ్చుట, పెరుగుట, క్షీణించుట, పరిణామాదివికారములను జెందుట యనునవి షడ్భావవికార ములు) లేవు. నిత్యుఁడు, అనఁగా నాశరహితుఁడు.' ఈశరీర ముతో విలీయమాను...' 580801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>84 వివేకచూడామణి తా. ఆత్మకు పుట్టుట, చచ్చుట, పెరుగుట, క్షీణించుట, పరిణామాదివికారములను జెందుట యనునవి షడ్భావవికార ములు) లేవు. నిత్యుఁడు, అనఁగా నాశరహితుఁడు.' ఈశరీర ముతో విలీయమానుఁడయినను (సంబంధము గలిగియున్నను, ఘటా కాళమునకు నాళములేనియటులనే ఆత్మ కెన్నఁడును. నాళములేదు. వి. షడ్భానవికారములు:—జాయతే, అస్తి, వర్ధతే, పరిణ మతే, అపక్షీయతే, వినశ్యతీతి. ప్రకృతివికృతిభిన్నః శుద్ధబోధస్వభావః సదసదిదమ శేషం' భాసయన్ని ర్విశేషః, విలసతి పరమాత్తా జాగ్ర దాదిష్వవస్థా స్వహమహమితి సాఔత్సా రూపేణ బుధ్ధిః 137 తా. ప్రకృతి యనఁగా ప్రపంచమున కుపాదాన కారణ మగు అజ్ఞానము. వికృతి యనఁగా ప్రకృతికార్యమగు ప్రపం చము. పరమాత్మ యీ రెండింటికిని అధిష్ఠాన (ప్రకాశ) రూప ముగ నుండినను వానికంటె భిన్నుఁడు, జ్ఞానమాత్రస్వరూపుఁ డునై సదసదాత్మకమగు సర్వమును బ్రకాశింపఁజేయుచు, జాగ్రత్స్వప్న ములయందు వ్యవహరించుబుద్ధికిని, సుషుప్తియందు లీనమగుబుద్ధ్య భావమునకును సాక్షిమాత్రుఁడై 'అహమహమ్' (నేను నేను) అని ప్రకాశించుచుండును. 'అహం' శబ్ద వాచ్యుఁడు పరమాత్మ యేకాని దేహము కాదని భావము). నియమితమనస్కాముం త్వం స్వమాత్మానమాత్మ న్యయమహమితి సాక్షాద్విద్ధి బుద్ధి ప్రసాదాత్,<noinclude><references/></noinclude> 0vkybv8e087zsg07l8jl22hainu7hf5 104 225705 580802 2026-09-21T03:05:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. జనిమరణతరంగాపారసంసారసిద్ధుం 85 ప్రతర భన కృతార్ధ బ్రహ్మరూపేణ సంస్థః. 188 తా. ఓయీ! శిష్యా! నీబుద్ధిని నిర్మలము గావించి, ఏకా గ్రచిత్తముతో నీలో నీయాత్మ...' 580802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. జనిమరణతరంగాపారసంసారసిద్ధుం 85 ప్రతర భన కృతార్ధ బ్రహ్మరూపేణ సంస్థః. 188 తా. ఓయీ! శిష్యా! నీబుద్ధిని నిర్మలము గావించి, ఏకా గ్రచిత్తముతో నీలో నీయాత్మను' (అహం శబ్దముచేఁ దెలియఁ బడువ స్తువును) గనుఁగొనుము. సూక్ష్మశరీరావభాసక రూపమునఁ బ్ర కాశించుచుండువస్తువే 'నేను' (అహం బ్రహ్మాస్మి అని నీబుద్ధి ప్రసాదమునఁ దెలిసికొని, జన్మమరణరూపతరంగములతో ద గూడి దరి లేని యీసంసారసాగరమును దాటి, బ్రహ్మరూపమున సుస్థితుఁడవై (నీవే బ్రహ్మమవై) కృతకృత్యుఁడవు కము. అవ. సంసారబంధ హేతువును జెప్పుచున్నారు: -- అత్రానాత్మన్యహమితి మతిర్బద్ధ ఏస్కోస్య పుంసః ప్రాప్తో జ్ఞా నాజ్జననమరణ క్లే ళసంపాత హేతుః, యేనై వాయం వపురిదమసత్సత్య మిత్యాత్మ బుద్ధ్యా పుష్యత్యుక్షత్యవతి విషయై సస్తుభిః కోళకృద్వత్. తా. అనాత్మయగు ‘దేహమే నేను' అనుకొనెడి బుద్ధి పురుషునకు బంధమగును. ఈ దేహాత్మబుద్ధి అజ్ఞానమువల్లఁ గలిగి నదై జన్మమరణరూపసంసారమునకు హేతువగును. ఈకార ణమువల్ల జీవాత్మ యీమి థ్యాశరీరమందు ఆత్మ బుద్ధితో శబ్దాది విషయములందుఁ దగిలి శరీరమును పోషించుచు దానిసేవఁ జేయుచు దానిని రక్షించుచున్నాఁడు. సాలెపురుగు తనతంతువు లతోఁ దానే గూటి నల్లుకొని దానియందుఁ జిక్కు కొనునట్లు, పురుషుఁడు దేహాత్మబుద్ధివలస తనకు బంధమును తానే కలిగించు కొనుచున్నాఁడు.<noinclude><references/></noinclude> 6v4j2okh0iivwg70w8wyswmhgjj5kh9 104 225706 580803 2026-09-21T03:05:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '86 వివేకచూడామణి ఆవ. పూర్వశ్లోకమందుఁ జెప్పఁబడిన అజ్ఞానమూలకమగు బంధమునకు హేతువగు అధ్యాసరూపము సదృష్టాంతముగ విశదీకరించుచున్నారు: - అతస్మిం సద్బుద్ధిః ప్రభవతి విమూఢస్య తమసా వ...' 580803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>86 వివేకచూడామణి ఆవ. పూర్వశ్లోకమందుఁ జెప్పఁబడిన అజ్ఞానమూలకమగు బంధమునకు హేతువగు అధ్యాసరూపము సదృష్టాంతముగ విశదీకరించుచున్నారు: - అతస్మిం సద్బుద్ధిః ప్రభవతి విమూఢస్య తమసా వివేకాభా వాద్వై స్ఫురతి భుజగే రజ్జధిషణా, తతో ఒనర్థ వ్రాతో నిపతతి సమాచాతురధిక స్తతో యోఒసద్దాహః స హిభవతి బన్ధః శృణు సథే. • తా. సఖుఁడవగు శిష్యా ! మూడునకు అజ్ఞానమువలస ఆతద్వస్తువునందు తద్బుద్ధి కలుగును. అనఁగా నొకవస్తువును జూచి యది మఱియొకవస్తు వనుకొనును. అందువలన అనర్థము వాటిల్లును. ఎట్లనఁగా, సర్వమును జూచి యవివేకముచే నది ప్రౌడనుకొని దానినిఁ బట్టుకొనిన వానికి తప్పక ముప్పు వాటిల్లును. అటులనే, అజ్ఞానమువల్ల అసత్యమును నానాత్మయు నగ్గు దేహాదికమందు సత్యత్వబుద్ధి కలుగుటయే బంధ హేతు వగును. దానివలన తాపత్రయాది నానావిధదుఃఖములు సంభ వించును. కనుక దేహాదికమందు ఆత్మబుద్ధి తగదని భావము. అఖనిత్యాద్వయబోధశక్త్యా స్ఫుర స్తమాత్మానమన వైభవమ్, సమావృణోత్యావృతిశ_క్తి రేషా తమోమయీ రాహురి వార్క బింబమ్. 141 తా. అఖండము నిత్యము అద్వితీయమును బోధశక్తి (జ్ఞానము) చే స్ఫురించునట్టి అనంతవైభవోపేతమగు ఆత్మను, రాహు గ్రహము సూర్యబింబము నాచ్ఛాదించునట్లు తమో<noinclude><references/></noinclude> 0vmjg50w6jxlgyuuyiu6ckfa2jqqd0o 104 225707 580804 2026-09-21T03:05:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 87 గుణమయమగు ఆవరణశక్తి ఆవరించుచున్నది. ('కూటస్థుఁడు లేఁడు, ప్రకాశించుట లేదు' అను నీ మొదలగునాపాదన ఆవరణ శ క్తివల్లఁ గలుగును.) తిరోభూతే స్వాత్మన్యమలత...' 580804 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 87 గుణమయమగు ఆవరణశక్తి ఆవరించుచున్నది. ('కూటస్థుఁడు లేఁడు, ప్రకాశించుట లేదు' అను నీ మొదలగునాపాదన ఆవరణ శ క్తివల్లఁ గలుగును.) తిరోభూతే స్వాత్మన్యమలతర తేజోవతి పుమా ననాత్మానం మోహాదహమితి శరీరం కలయతి, తతః కామక్రోధః ప్రభృతిభిరముం బద్ధకగుణైః పరం విక్షేపాఖ్యా రజస ఉరుశక్తిర్వ్యథయతి. 142 తా. అత్యంతవిశుద్ధ ప్ర కాశస్వరూపుఁడగు ఆత్మను మాయయొక్క ప్రబలమగు ఆవరణశక్తి ఆచ్ఛాదింపఁగా, పురు షుఁడు (జీవుఁడు) మోహవశుఁడై అనాత్మ యగు శరీరమే తాననుకొని దేహాభిమానియై వ్యవహరించును. అప్పుడు రజో గుణ ప్రధానయగు గొప్ప విశేపశక్తి కామక్రోధాదిబంధక గుణములచేత పురుషునకు దుఃఖము గలిగించును. మహామోహ గ్రాహ గ్రసనగలితా త్యాగమనో ధియో నానావస్థాం స్వయమభినయం సద్గుణతయా, అపారే సంసారే విషయవిషపూరే జలని ధౌ నిమజ్యోన్మఙ్ఞ్యాయం భ్రమతి కుమతిః కుత్సితగతిః. తా. ఆప్రకారము విక్షేపశక్తి ప్రేరితుఁడైన పురుషుని యొక్క ఆత జ్ఞానము మహామోహమనెడి మొసలిచే మ్రింగి వేయఁబడఁగా, అనఁగా వానికి జ్ఞానము శూన్యమై అవిద్య హెచ్చఁగా, వానిబుద్ధి తమోగుణవిశిష్టమయి, దానివలన వాఁడు నానా వస్థలపాలై, విషయములనెడి విషజలముతో నిండిన సంసారసాగరమందు మునిగి, జన్మమరణాది క్లేశములచేఁ బరి భ్రమించుచుండును.<noinclude><references/></noinclude> awgdfkbl55kaa8tagoi6an7dt09dv8x 104 225708 580805 2026-09-21T03:05:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '88 వివేకచూడామణి భాను ప్ర భాసంజనితాభ్రపక్తి ర్భానం తిరోఛాయ విజృంభతే యథా, ఆత్మోదితాహంకృతిరాత్మతత్వం తథా తిరోధాయ విజృంభతే స్వయమ్. 144 తా. సూర్యకిరణములచే నుత్పన్నమైన మేఘమండలము...' 580805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>88 వివేకచూడామణి భాను ప్ర భాసంజనితాభ్రపక్తి ర్భానం తిరోఛాయ విజృంభతే యథా, ఆత్మోదితాహంకృతిరాత్మతత్వం తథా తిరోధాయ విజృంభతే స్వయమ్. 144 తా. సూర్యకిరణములచే నుత్పన్నమైన మేఘమండలము సూర్యుని మాటుపఱిచి యెట్లు విజృంభించునో యటుల నాత్మ వలనఁ గలిగిన అహంకారము ఆత్మను గప్పిపుచ్చి తాను విజృంభించును. కబళితదిననాథే దుర్దినే సాన్ద్రమేఘై ర్వ్యథయతి హిమఝంఝా వాయురు గ్రో యథై తాజ్, అవిరతతమసాత్మ న్యావృతే మూఢబుద్ధిం క్షపయతి బహుదుఃఖై స్త్రీవ్రవీ క్షేపశక్తిః. 145 తా. దట్టమైన మేఘమండలము సూర్యుని మఱుఁగుపఱ చిన దుర్దినమందు శీతలజలకణములతో ప్రబలమగు వాయువు వీచుచు లోకమున కెట్లు వ్యథను గలిగించునో, యట్లే యెడ తెగని తమోగుణముచే ఆత కప్పఁబడియుండు మూడులను తీవ్రమగు విశేపశక్తి యనేకవిధముల వీడించును. ఏతాభ్యా మేవ శక్తిభ్యాం బన్ధః పుంసస్సమాగతః, యాభ్యాం విమోహితో దేహం మత్త్వాత్థానం భవత్యయమ్. తా. ఈవి క్షే పావరణశక్తుల మూలముననే పురుషునకు బంధము కలుగుచున్నది. వీనిచ్చే మోహితుఁడగువాఁడు దేహ మే ఆత్మయనుకొని వర్ణాశ్రమాద్యధ్యాసను పొందును. అవ. సంసారరూపమహావృక్షము నభివర్ణించుచున్నారు:-<noinclude><references/></noinclude> 0nvx4b2orq0ewtpdj5bi6ucg74byx5q 104 225709 580806 2026-09-21T03:06:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 89 89 జం సంసృతిభూమిజస్య తు తమో దేహాత్మ ధీరంకురో గః పల్లవమంబు కర్మ తు వపుః స్కన్ధ సవః శాఖ కాః, గ్రాణీన్ది యసంహతిశ్చ విషయాః పుష్పాణి దుఃఖం ఫలం నాకర్మ...' 580806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 89 89 జం సంసృతిభూమిజస్య తు తమో దేహాత్మ ధీరంకురో గః పల్లవమంబు కర్మ తు వపుః స్కన్ధ సవః శాఖ కాః, గ్రాణీన్ది యసంహతిశ్చ విషయాః పుష్పాణి దుఃఖం ఫలం నాకర్మ సముద్భవం బహువిధం భోక్తాత్ర జీవః ఖగః. 147 తా. సంసారరూపమహావృక్షమునకు అజ్ఞానము (అవిద్య) దేహాత్మబుద్ధి అంకురము (మొలక). (దేహాదిక మందు) ము చిగురుకొమ్ము. కామ్యకర్మ జలము. 5. దేహమే నము (మ్రాను), ప్రాణాదిపంచవాయువులు కొమ్మలు. యసముదాయము ఉపశాఖలు (లేక పై భాగము). శబ్దాది సములు పుష్పములు. నానావిధకర్త లవలనఁ త్మి కాదిబహువిధదుఃఖసముదాయమే ఫలము. ఈఫలము వించెడి జీవుఁడే పక్షి. వి. సంసారవృక్షము అజ్ఞానులు విషయమై యిట్లు Sఁబడినది. ఈశ్లోకమందుఁ బ్రయోగింపఁబడిన తుశబ్దము తత్త్వవేత్తలకు నిదియే సత్ఫలవృక్షముగా క్రిందిళ్లోకము గ్రహింపఁదగును. ఆనందమూలగుణపల్లవతత్వశాఖా వేదా స్తపుష్పఫలమోక్షురసాదిపూర్ణమ్, తోవిహంగ హరితుంగతరుం విహాయ, సంసారశుష్క విటమే వద కిం రతో సి.” 147 జ్ఞానమూలో2యమనాత్మ బద్ధో నైసర్గిలో నాదిరనన ఈరితః, న్యాప్యయం వ్యాధిజ రాదిడుగఖ ప్రవాహపాతం జనయత్యముష్య. 148<noinclude><references/></noinclude> 3x588ehopt38eeawhc8blh8zjdj72sk 104 225710 580807 2026-09-21T03:06:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '90 వివేకచూడామణి తా. అజ్ఞానమూలమగు నీయనాత్మ బంధము పురుషునకు ననంతమును స్వభావసిద్ధమై ప్రవాహరూపమున సనాదియు నయియున్నదని చెప్పఁబడును. ఈ అనాత్మ బంధములోఁ దగులు కొనినపురుషుఁడు జన...' 580807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>90 వివేకచూడామణి తా. అజ్ఞానమూలమగు నీయనాత్మ బంధము పురుషునకు ననంతమును స్వభావసిద్ధమై ప్రవాహరూపమున సనాదియు నయియున్నదని చెప్పఁబడును. ఈ అనాత్మ బంధములోఁ దగులు కొనినపురుషుఁడు జన్మము మరణము వ్యాధి ముదిమి మొద లగుదుఃఖములయొక్క ప్రవాహములోఁ బడిపోవును. అవ. పూర్వోక్త బంధనివర్తకోపాయముఁ జెప్పు. చున్నారు:-- నా స్త్రైర శస్త్రైరనిలేన వహ్ని నా ఛేత్తుం న శక్యో న చ కర్మకోటిభిః, వివేకవిజ్ఞానమహాసినా వినా ధాతుః ప్రసాదేన సీతేన మజ్జునా. 149 తా. ప్రబలమగు నీ ఆజ్ఞానరూపబంధము ఈశ్వరాను గ్రహమువలనఁ గలిగిన మంజులమగు వివేక విజ్ఞాన (ఆత్మజ్ఞాన). మనెడి మహాఖడ్గముచేత ఛేదింపఁబడవలెనేకాని యేయిత రోపాయముచేతను ఛేదింపఁబడదు. కారణమేమనఁగా, అస్త్ర ములు శస్త్రములును దానిని ఖండింపఁజాలవు, మహావాయువు చలింపఁజేయఁజాలదు, అగ్నియును జలమును దానిని నశింపఁ జేయఁజాలవు. మఱియు కోటికర్మలయినను నీ అజ్ఞానమును నివారింపఁజాలవు. ఆత జ్ఞానము మాత్రమే అజ్ఞానమును నిరూ లించును. శ్రుతిప్రమాణైకమతేః స్వధర్మ నిష్టా తయైవాత్మ విశుద్ధికస్య, విశుద్ధబుద్ధేః పరమాత్మ వేదనం తేనైవ సంసారసమూలనాశః. 150<noinclude><references/></noinclude> r2xso3ws1je8hoo8tkm2qlq8opnzgxc 104 225711 580808 2026-09-21T03:06:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తా. ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 91 వేద ప్రమాణమందు నమ్మకముగల పురుషునకు స్వధర్మక రానుష్ఠానమందు శ్రద్ధయు భక్తియుఁ గలుగును. అట్టి కర్మానుష్ఠానమువలన బుద్ధి పరిశుద్ధమగును. విశ...' 580808 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>తా. ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 91 వేద ప్రమాణమందు నమ్మకముగల పురుషునకు స్వధర్మక రానుష్ఠానమందు శ్రద్ధయు భక్తియుఁ గలుగును. అట్టి కర్మానుష్ఠానమువలన బుద్ధి పరిశుద్ధమగును. విశుద్ధబుద్ధివలన 'అహం బ్రహ్మాస్మి' యనెడి అపరోక్ష జ్ఞానము కలుగును. అప కొత్త జ్ఞానమువలన సంసారము సమూలముగ నశించును. (ఏవశబ్దమువలన కర్మవలన అజ్ఞానము నశింపదనియు, కేవల జ్ఞానమువలననే అజ్ఞానము నశించుననియు (గ్రాహ్యము.) కోశై రన్నమయాద్యైః పంచభిరాత్మా న సంవృతో భాతి, నిజశక్తిసముత్పన్నెః శైవలపటలై రివాంబు వాపీర్థమ్. 151 తా. దిగుడుబావియందుఁగల నీటివలనఁ బెరిఁగిననాచు నీటిని ఎటుల మాటుపఱుచునో యటులనే, ఆత్మ శ క్తివలన (అవిద్యచే) నుత్పన్న మైన అన్న మయాదిపంచకోశములు ఆత్మను లెస్సగ నాచ్ఛాదించుటవలన ఆత్మ ప్రకాశింపకున్న ది. తచ్ఛైవాలాపనయే సమ్యక్ సలిలం ప్రతీయతే శుద్ధమ్, తృష్ణాసన్తాపహరం సద్యః సౌఖ్యప్రదం పరం పుంసః పంచానామపి కోశానామపవాదే విభాత్యయం శుద్ధః, త్యానక్షైకరసః ప్రత్య గ్రూపః పరం స్వయంజ్యోతిః 152 153 తా. బావిలోనినీటినిఁ గప్పియున్న నాచును తొలఁగించిన యెడల దాహముగొన్న పురుషునకు దాహశాంతిఁజేసి సౌఖ్యము నిచ్చు అత్యంతనిర్మలమగు జలము బయల్పడును. ఆవిధముననే ఆత్మను మాటుపఱుచుచున్న పంచకోశములను అన్వయవ్యతి రేకములచే నిషేధింపఁగా నిత్యానందైకరసస్వరూపుఁడును,<noinclude><references/></noinclude> frlfnhfwstuasi1hzc9gft2orchw2fg 104 225712 580809 2026-09-21T03:06:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '.92 వివేకచూడామణి -జన్మాదిరహితుఁడును, స్వయం ప్రకాశమానుఁడునునై ప్రత్య గ్రూపముననున్న పరిశుద్ధాత్మ ప్రకాశించును. లేక వి. అన్వయవ్యతి రేకములనఁగా వేదాంత శాస్త్రమందు అనువృత్తివ...' 580809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>.92 వివేకచూడామణి -జన్మాదిరహితుఁడును, స్వయం ప్రకాశమానుఁడునునై ప్రత్య గ్రూపముననున్న పరిశుద్ధాత్మ ప్రకాశించును. లేక వి. అన్వయవ్యతి రేకములనఁగా వేదాంత శాస్త్రమందు అనువృత్తివ్యావృత్తులు. అనువృత్తి యనఁగా హారములోని దారమువలె నంతటను అనుస్యూతమై (ఎడ తెగక) యుండుట. “వ్యావృత్తి యనఁగా నొక అవస్థ మఱియొక అవస్థలో పోవుట. ఆత్మ జాగ్ర దాద్యవస్థాత్రయమందును అనుగతమై “యున్నది ఇదియే అనువృత్తి జాగ్ర దవస్థ స్వప్న మందు లేదు, -స్వప్నావస్థ సుషుప్తియందు లేదు, జాగ్రత్స్వప్నావస్థలు సుషుప్తి యందు లేవు. ఇదియే వ్యావృత్తి. కావున, అన్న మయాదిపంచ కోశములు అనిత్యములు గనుక నిత్యుఁడగు ఆత్మ కాఁజాలవు. జాగ్ర దాద్యవస్థాత్ర యమందును నీపంచకోశములయందు :వర్తించు ఆత్మమాత్ర మే నిత్యము. కనుక బావిలోని నాచును దొలఁగించినట్లు పంచకోళములను ఉపేక్షించి నిత్యవస్తువగు 'ఆత్మను అన్వయవ్యతి రేకములచేఁ దెలిసికొనవలెనని యభి ప్రాయము. ఆత్మానాత్మ వివేకః కర్తవ్యో బద్ధముక్తయే విదుషా, తేనై వానన్ద భవతి స్వం విజ్ఞాయ సచ్చిదానన్దమ్. అను 154 తా. బంధవిముక్తినిఁ గోరు విద్వాంసుఁడు (ముముతువు) ఆత్మానాత్మ విచారము జేయవలెను. ఆత్మానాత్మ వివేకమువలన నే తనయొక్క నిజమగు సచ్చిదానందస్వరూపమును దెలిసికొని పరమానందమును బొందును. ముంజాదిషీ కామివ దృశ్యవర్గాత్ 'ప్రత్యంచ మాత్మాన 'మసంగమ క్రి యమ్,<noinclude><references/></noinclude> oahenjb6kjvwyd9c9s6ttzfiol0053w 104 225713 580810 2026-09-21T03:07:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. వివిచ్య తత్ర ప్రవిలాప్య సర్వం తదాత్మనా తిష్ఠతి యః స ముక్తః 93: 155 తా. ముంజగడ్డినుండి దానిపై పొరలను దీసివేయఁగా నందు గర్భిభూతమై ప్రవృద్ధి కారణమగు స...' 580810 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. వివిచ్య తత్ర ప్రవిలాప్య సర్వం తదాత్మనా తిష్ఠతి యః స ముక్తః 93: 155 తా. ముంజగడ్డినుండి దానిపై పొరలను దీసివేయఁగా నందు గర్భిభూతమై ప్రవృద్ధి కారణమగు సూక్ష్యాంకురము. మాత్రమే మిగులును. ఆవిధముననే దృశ్యవర్గమునందు 'సగ్వ త్రానుస్యూతమై, త్రితయసంబంధరహితుఁడై కర్తృత్వాది ధర్మరహితుఁడై యుండు ఆత్మను పంచుకోళములనుండి వేఱు పఱచి, దృశ్యవర్గముసర్వమును 'లయింపఁజేసి యేపురుషుఁడు స్వస్వరూపమున, అనఁగా, ప్రత్యగభిన్నాద్వయానంద బ్రహ్మ రూపమున సుస్థితుఁడగునో వాఁడె ముక్తుఁడు. అవ. అన్న మయకోశవివరణము: --- దేహ్కోయమన్న భవన్కోన్న మయస్తు కోళ శ్చాన్నేన జీవతి వినశ్యతి తద్విహీనః, త్వక్చర మాంసకుధి రాస్థిపురీష రాశి ర్నాయం స్వయం భవితుమర్హతి నిత్యశుద్ధః. 156. తా. ఈస్థూలశరీరము అన్న మువలన నుత్పన్న మై,. అన్న మువలన జీవించుచు, అన్నము లేనియెడల నశించునది కనుక అన్న మయకోశ మనఁబడును. (ఖడ్గమును ఒఱ ఆచ్ఛాదించునట్లు ఆత్మ నాచ్ఛాదించుటవలన కోశ మనఁబడును). ఈ దేహము త్వక్కు చర్మము మాంసము రక్తము ఎముకలు పురీషము మున్నగు. వానియొక్క సముదాయమై మిక్కిలి హేయమైనది. మఱియు నశ్వరమయినది. కనుక నిట్టి దేహము నిత్యుఁడును పరిశుద్ధుఁడును. నగు ఆత్మ కాఁజాలదు. (ఆత్మ యనుట కర్హృతయే లేదు.)<noinclude><references/></noinclude> nvcxq2qdqxsuobbg5nbry6ot8s64pnu 104 225714 580811 2026-09-21T03:07:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '.94 వివేకచూడామణి పూర్వం జనేరపి మృతేరపి నాయమ స్తి జాతక్షణఃక్షణగుణ్కోనియతస్వభావః, నైకో జడశ ఘటవత్పరిదృశ్యమానః స్వాతా కథం భవతి భావవికారవేత్త. 157 తా. ఈ దేహము ఉత్పత్తికిఁ బూర్వము...' 580811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>.94 వివేకచూడామణి పూర్వం జనేరపి మృతేరపి నాయమ స్తి జాతక్షణఃక్షణగుణ్కోనియతస్వభావః, నైకో జడశ ఘటవత్పరిదృశ్యమానః స్వాతా కథం భవతి భావవికారవేత్త. 157 తా. ఈ దేహము ఉత్పత్తికిఁ బూర్వము లేనిది. (జనన కాల ఈ మందు మాత్రము ప్రతీతమై మరణానంతరము ఉండదు. ప్రతిక్షణమునను మాఱుచుండును. సదా ఏకరూపమున నుండదు. జడమై ఘటమువలె దృష్టనష్ట స్వభావముగలది. ఇట్టి నశ్వర శరీరము దానిభావవికారములను దెలిసికొనెడి నిత్యాత్మ యెట్ల .గును? (కాదనుట). పాణిపాదాదిమాన్ దేహో నాత్తా వ్యంగే పి జీవనాత్, గ్కేపి తత్తచ్ఛ కేరనాశాచ్చ న నియమ్యో నియామకః 158 తా. హ స్తపాదాద్యవయవములతోఁ గూడిన యీశరీ రము కూటస్థాత్మ కాదు. ఏలయన, దేహముయొక్క కొన్ని అవయవములు లోపించినను దేహము జీవించియే యుండును, -ఆత్మయొక్క సత్తాస్ఫూర్తులు నశింపవు. కావున దేహము ఆత్మ శాదు. ఆత్మ నియామకుఁడు, శరీరము నియమ్యము. దేహ తద్ధర్మ తత్కర్మ తదవస్థాదిసాక్షిణః, స్వత ఏవ స్వతః సిద్ధం తదై ్వలక్షణ్యమాత్మనః. 159 తా. స్థూలదేహము, దాని యుత్పత్త్యాదిషడ్ ధర్మములు, గమనాగమనాది క్రియలు, బాల్య యావనాద్యవస్థలు, వీనినన్ని టినిఁ బ్రకాశింపఁజేయు (సాక్షియగు ఆత్మకు దేహముకంటె వైలక్షణ్యము సహజముగనే యున్నది.<noinclude><references/></noinclude> 4ws2ea7dshdfz0u1u8v57b05kys196b 104 225715 580812 2026-09-21T03:07:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము, శల్య రాశిర్యాంసలిప్తో మలపూర్ణోతికశ్మలః, కథం భవేదయం వేత్తా స్వయమేతద్విలక్షణః. 95 160 తా. ఎముల ప్రోవును, మాంసలి_ప్తమును, మలపూర్ణ మునై అతికశ్మలమగు నీ...' 580812 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము, శల్య రాశిర్యాంసలిప్తో మలపూర్ణోతికశ్మలః, కథం భవేదయం వేత్తా స్వయమేతద్విలక్షణః. 95 160 తా. ఎముల ప్రోవును, మాంసలి_ప్తమును, మలపూర్ణ మునై అతికశ్మలమగు నీస్థూలదేహము సర్వజ్ఞాతయగు ఆత యెట్లగును? ఆత్మ మలినమగు నీ దేహముకంటె స్వయముగ విలక్షణుఁడు. త్వజ్ఞాంస మేదోఒస్థి పురీష రాశా వహంమతిం మూఢజనః కరోతి, విలక్షణం వేత్తి విచారశీలో నిజస్వరూపం పరమార్థభూతమ్. 161 తా. త్వక్కు మాంసము మేదస్సు పురీషము ననువాని సముదాయమగు నీ దేహమందు మూడుఁడు (అజ్ఞాని) 'నేను' అని అభిమానించును. కాని వివేకి (జ్ఞాని) దేహమును విలక్షణ ముగఁ జూచి, ప్రత్యగభిన్నాద్వయరూపమగు తన నిజస్వరూప మును దెలిసికొని ఆనందించును. దేహ్కో హమిత్యేవ జడస్య బుద్ధి ర్దేహే చ జీవే విదుషస్వహంధీః, వివేక విజ్ఞానవతో మహాత్మనో బ్రహ్మాహమిత్యేవ మతిః సదాత్మని. 162 తా. (ఆత్మానాత్మ వివేకశూన్యుఁడగు) మూడుఁడు దేహమే ఆత్మయని తలంచును. శుష్క శాస్త్రజ్ఞానముగలపండితుఁడు చిదా భాసుఁడగు జీవుఁడే ఆత్మ యనుకొనును. దృఢమగు అపరోక్ష జ్ఞానముగల మహాత్ముఁడు 'అహం బ్రహ్మస్మి' యనెడి బుద్ధితో<noinclude><references/></noinclude> svfu4oehbeg4oenx7jzyt6pwpnmhyop 104 225716 580813 2026-09-21T03:07:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '96 96 వివేకచూడామణి సదా కూటస్థరూప స్వస్వరూపమే తాననెడి దృఢనిశ్చయము గలిగియుండును. వి. ఇందలి రహస్య మేమనఁగా లోకాయతమత వాది స్థూలశరీరమే ఆత్మ యనును. శాస్త్రజ్ఞానమాత్ర మే కలపండి తుఁ...' 580813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>96 96 వివేకచూడామణి సదా కూటస్థరూప స్వస్వరూపమే తాననెడి దృఢనిశ్చయము గలిగియుండును. వి. ఇందలి రహస్య మేమనఁగా లోకాయతమత వాది స్థూలశరీరమే ఆత్మ యనును. శాస్త్రజ్ఞానమాత్ర మే కలపండి తుఁడు, లింగశరీరాభిమానియై కూటస్థజీవుఁడే ఆత్మ యనును. కరామలకమువ లె నపరోక్ష జ్ఞానముగల మహాత్యుఁడు 'శివోహం. శుద్ధోహం' అని స్మరించును. అవ. లో కాయతమతనిరాకరణపూర్వకముగ శిష్యునకు తత్వార్థమును బోధించుచున్నారు.--- అత్రాత్మబుద్ధిం త్యజ మూఢబుద్ధే త్వజ్ఞాంస మేదోస్థిపురీష రాశౌ, సర్వాత్మని బ్రహ్మణి నిర్వికల్పే కురుష్వ శాస్త్రం పరమాం భజస్వ. 163 తా. [లో కాయతికునిఁగూర్చి] ఓమూడుఁడా! త్వజ్ఞాంస మేదోఒస్థి పురీష రాశియగు నీస్థూలశరీరమందు ఆత్మబుద్ధిని విడువుము. సర్వాత్మయగు ప్రత్యగభిన్న పర బ్రహ్మమునందు నిర్వి కల్పముగ 'అహం బ్రహ్మాస్మి' యనెడివృత్తిని అవిచ్ఛిన్న తైలధార వలె దృఢపఱిచి పరమశాంతినిఁ బొంది సుఖింపుము. దేహేన్డ్రియాదావసతి భ్రమోదితాం విద్వానహన్తాం న జహాతి యావత్, తావన్న తస్యాస్తి విముక్తివార్తా వ్యధ్వేష వేదా న్దనయా న్తదర్శీ. 164<noinclude><references/></noinclude> 1vcozef9fd0vw84xwcrhdr38ra0sinv 104 225717 580814 2026-09-21T03:08:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 97 తా. శాస్త్రవేత్త స్థూలదేహము పంచేంద్రియములు పంచ ప్రాణములు బుద్ధి మొదలగువానినిఁ దెలిసికొని, స్వసత్తా శూన్యములగు నీదేహాదివిషయములందు భ్రాంతి...' 580814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 97 తా. శాస్త్రవేత్త స్థూలదేహము పంచేంద్రియములు పంచ ప్రాణములు బుద్ధి మొదలగువానినిఁ దెలిసికొని, స్వసత్తా శూన్యములగు నీదేహాదివిషయములందు భ్రాంతిఁ జెంది "నేను మనుష్యుఁడను, పండితుఁడను, కృష్ణుఁడను, బధిరుఁడను అను నీ మొదలగు నథ్యాసములు గలిగియుండును. ఈఅహంతామమ తలు ఎంతపర్యంతము విడువకుండునో అంతపర్యంతము మోక్ష మనుశబ్దమును వినుటమట్టుకే కాని వానికి ముక్తి యెంత మాత్రము ప్రాపింపదు. ఆవిద్వాంసుఁడు వేదాంతసిద్ధాంతము లను సంపూర్ణముగఁ దెలిసికొని, వేదాంతవిచారపరుఁడయినప్ప టికి, భ్రమబుద్ధి విడువదేని (అపరోక్ష, జ్ఞానము కలుగ దేని) వానికి తత్వజ్ఞానప్రాప్తిలేదు. “అధిత్య చతురో వేదాన్సూత్యం బ్రహ్మన విన్దతి, వేదభారభరాక్రా స్తః స విప్రో గర్దభఃస్మ ృతః ” అని సనత్సుజాతీయసంహితయందుఁ జెప్పఁబడినది. ఛాయాశరీరే ప్రతిబింబగా త్రే యత్స్వప్న దేహే హృది కల్పితాంగే, యథాత్మ బుద్ధి స్తవ నాస్తి కాచి జీవచ్ఛరీ రే చ తదైవ మాస్తు. 165 తా. శిష్యా! నీయొక్క ఛాయాశరీరమందును (నీడ యందును, నీటియందు ప్రతిఫలించిన ప్రతిబింబితశరీరమందును, నీ స్వప్న మందుఁ దోచు దేహమందును, జాగ్రదావస్థయందు హృదయమందుఁ గల్పింపఁబడిన శరీరమందును ఆత్మబుద్ధి కలుగదో, ఆప్రకారమే జాగ్రదావస్థయందు దృశ్యమగు నీస్థూల దేహమందు సయితము ఆత్మబుద్ధి గలుగనీయకుము. ఛాయా 235-7<noinclude><references/></noinclude> qijh9pi7w931rwoef71w2ot1suligo1 104 225718 580815 2026-09-21T03:08:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '98 వివేకచూడామణి శరీరాదు లెటుల అసత్యమో ప్రత్యక్షస్థూల దేహమున్ను అటు అసత్యమని భావము. ఆవ. దేహాత్మబుద్ధి విడిచిన వానికి ముక్తి · సుసాధ్యమని చెప్పుచున్నారు.... దేహాత్మధీ రేవ నృణ...' 580815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>98 వివేకచూడామణి శరీరాదు లెటుల అసత్యమో ప్రత్యక్షస్థూల దేహమున్ను అటు అసత్యమని భావము. ఆవ. దేహాత్మబుద్ధి విడిచిన వానికి ముక్తి · సుసాధ్యమని చెప్పుచున్నారు.... దేహాత్మధీ రేవ నృణామసిద్ధియాం జన్మాదిదుఃఖప్రభవస్య బీజమ్, యత స్తత స్త్వం జహీ తాం ప్రయత్నాత్ త్యక్తే తు చిత్తే న పునర్భ వాశా. 16 తా. అసద్బుద్ధి (భ్రాంతి) వలనఁ గలిగెడి దేహాత్మబుద్ధియే నరులకు జన్మమరణాదిదుఃఖములకు బీజము (కారణము). అంద వలన శరీరాభ్యాసముగల పురుషునకు జన్మమృత్యువులు (భవ సుసారము) కలుగుచునే యుండును. కాఁబట్టి శిష్యా! సర్వ ప్రయత్నముల చేతను దేహాత్మబుద్ధిని విడువుము. నీచి త్తమఁ దీదేహాత్మబుద్ధిని విడుతు వేని యిఁకను నీకు పునర్జన్మము కలుగు ననెడి ఆశ (భయము) ఎంతమాత్రమును లేదు. అవ. ఇంతదనుక నన్నమయకోళతత్కార్యములు వివ ఇకను ప్రాణమయకోశ తత్కార్యములను రింపఁబడినవి. వివరించుచున్నారు: క ర్తేన్దియైః పంచభిరంచితో ఒయం ప్రాణో భవేత్ర్పాణమయస్తు కోశః, యేనాత్మ వానన్న మయోన్న పూర్ణాత్ ప్రవర్తతే సౌ సకల క్రియాసు. 167 తా. వాగాది పంచక ర్మేంద్రియములతోఁ గూడిన ప్రాణ మే ప్రాణమయకోశ మనఁబడును. ఈ ప్రాణమయకోశ సంశ్రయము<noinclude><references/></noinclude> bdq56ah9ytesh9hxrasot96jpvryiho 104 225719 580816 2026-09-21T03:08:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '5 ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 99 అన్నమయకోశము అన్నపూరితమై, ప్రాణాపానాది ముపూరితమై, ఆత్మశబ్దవాచ్యమగు అహం ప్రతీతికి విష మై, ప్రాణయుక్తమగు స్థూలశరీరము గమనాదిసకల క్రియలం బ్రవర...' 580816 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>5 ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 99 అన్నమయకోశము అన్నపూరితమై, ప్రాణాపానాది ముపూరితమై, ఆత్మశబ్దవాచ్యమగు అహం ప్రతీతికి విష మై, ప్రాణయుక్తమగు స్థూలశరీరము గమనాదిసకల క్రియలం బ్రవర్తింపఁగలుగుచున్నది. ఇట్లు అన్వయ వ్యతి రేకములచే రింపఁగా అన్నమయకోశమువలెనే ప్రాణమయకోశము తము ఆత్మ కాదు, అని అభి ప్రాయము. త కాక ఆవ. స్థూలశరీరము (అన్న మయకోశము) యినను, 'ప్రాణమయకోళమునకు ఆత్మత్వ ప్రతీతి కలదు. ణసంబంధమువలననే జీవనవ్యవహారము కలుగుచున్నది. జ్యో స్తరాత్మా ప్రాణమయ" అనెడి శ్రుతియే ప్రాణమున తత్వము గలదనుటకుఁ బ్రమాణము. జీవనమరణములు ణాధీనములు. ఈ హేతువువలన ప్రాణమయకోళమే ఆత్మ డి వాదమును నివర్తించుచున్నారు: --- 168 నై వాతాపి ప్రాణమయో వాయువికారో గన్తాగన్తా వాయువద స్తర్బహి రేషః, యస్త్మాత్కించిత్క్వాపిన వేతీష్ట మనిష్టం స్వం వాన్యం వా కించన నిత్యం పరత స్త్రః తా. ప్రాణమయకోశముసయితము ఆత్మ కాదు. యువికారము. "ప్రాణో నాత్మ్యా భవితుమర్హతి వాయు కారత్వాత్,” ఈఅనుమానమువలన ప్రాణమునకు అనాత్మ ము సిద్ధించుచున్నది. మఱియు, ప్రాణము బాహ్య వాయువు అది లోపలకు వెలుపలకును గమనాగమనములఁ జేయును. దువలన ప్రాణము ఆత్మ కాదు. కనుకనే ప్రాణము ఇష్టానిష్ట లను ఎంతమాత్రము నెప్పుడును దెలియఁజాలదు. ఆప్రకా<noinclude><references/></noinclude> jmru5trj3xp9ulm1qm4zi98g5ybebln 104 225720 580817 2026-09-21T03:08:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '100 వివేకచూడామణి రమే తననుగాని అన్యమునుగాని యెంతమాత్రము నెఱుంగదు. ఎల్లప్పుడును పరతంత్రమైనది, అనఁగా ఆత్మాధీనమై ఆత్మ ప్రసాద ముననే క్రియాసమర్థ మగుచున్నది. అవ. మనోమయ కోశవిచారమ...' 580817 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>100 వివేకచూడామణి రమే తననుగాని అన్యమునుగాని యెంతమాత్రము నెఱుంగదు. ఎల్లప్పుడును పరతంత్రమైనది, అనఁగా ఆత్మాధీనమై ఆత్మ ప్రసాద ముననే క్రియాసమర్థ మగుచున్నది. అవ. మనోమయ కోశవిచారము - అయ్యా! అన్న మయకోశమువలెనే ప్రాణమయ కోశ మున్ను అనాత్మ కావచ్చును. బంధమోక్షములు మనస్సున కధీనములు. బాహ్యప్రవృత్తియందును, బాహ్యవ్యాపార మందును మనస్సునకే స్వాతంత్ర్యము కలదు. కాఁబట్టి మనస్సే ఆత్మ యగును. అనెడి వాదమును పరిహరించుటకుఁగాను ముందుగ మనోమయకోళస్వరూపమును వివరించుచున్నారు:--- జ్ఞానేన్డ్రియాణి చ మనశ్చ మనోమయః స్యాత్ కోశో మమాహమితి వస్తువికల్ప హేతుః, సంజ్ఞాది భేదక లనాకలితో బలీయాం తా. 169 స్తత్పూర్వకోశమభిపూర్య విజృంభతేయః. శ్రోత్రాదిపంచేంద్రియములును మనస్సును గూడి మనోమయకోశ మనఁబడును. ఇందు మనస్సు ప్రధానమగుట వలన నిది మనోమయకోళమని చెప్పఁబడుచున్నది. ఆత్మను ఆచ్ఛాదించియుండుటవలన కోశ మనఁబడును. ఈమనోమయ కోశము నాది, నాభార్య, నాపుత్రుఁడు నను నీమొదలగునభి. మానమునకును, నేను బ్రాహ్మణుఁడను క్షత్రియుఁడ నీ మొదలగు అహంభావముతో గూడిన వస్తుకల్పనకును హేతు వగుచున్నది. మఱియు, నామజాత్యాది భేదకల్పన జేయుచు బలీయమైనదై ప్రాణమయకోశమునందు వ్యాపించి విజృంభించు చున్నది. నను<noinclude><references/></noinclude> 08qr9jlukui2v3zfh4p6vnjueubzjs6 104 225721 580818 2026-09-21T03:08:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 6930101 3.73 అవ, మనోమయకోశము ఆత్మ కాదనుటకు హేత్వంత రమును జెప్పుచున్నారు: -- పంచేన్ద్రయైః పంచభి రేవ హోతృభిః ప్రచీయమానో విషయాజ్య ధారయా, జాజ్వల్యమానో బహువా...' 580818 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 6930101 3.73 అవ, మనోమయకోశము ఆత్మ కాదనుటకు హేత్వంత రమును జెప్పుచున్నారు: -- పంచేన్ద్రయైః పంచభి రేవ హోతృభిః ప్రచీయమానో విషయాజ్య ధారయా, జాజ్వల్యమానో బహువాస నేన్దనై ర్మనోమయాగ్నిర్దహతి 'ప్రపంచమ్. 170 తా. పంచేంద్రియములనెడి హోతృపంచకము (యజ్ఞము విషయముల నెడి చేయించుఋత్విక్కులు) ఆజ్యధారలచే వేల్చఁగా నతిశయించి వృద్ధియగుచు, (ననేకజన్మ) వాసనలనెడి ఇంధనము (సమిధ)లచే నత్యంత ప్రచండమై యీమనోమయ కోశరూపాగ్ని ప్రపంచమును దహించుచున్నది. అవ. అయ్యా! బంధము అవిద్యామూలకము గనుక, అవిద్యవలననే జీవునకు ప్రపంచస్మృతి కలుగుచున్న దిగాని మనస్సువలనఁగాదు. చున్నారు.:--- అనెడిశంకకు సమాధానము నహ్య స్త్యవిద్యా మనస్కో తిరిక్తా మనో హ్యవిద్యా భవబద్ధ హేతుః, తస్మిన్విన ష్టే సకలం వినష్టం విజృంభితే స్మిన్సకలం విజృంభతే. చెప్పు 171 తా. మనస్సుకంటె అవిద్య వేఱుగలేదు. మనస్సే అవిద్య. అనఁగా మనస్సునుండి అవిద్య పరిణమించి సంసారరూపబంధము నకుఁ గారణ మగుచున్నది. మనస్సు నశించినయెడల కర్తృత్వ “భోక్తృత్వరూప సకలబంధమును వినష్టమగును. మనస్సు .<noinclude><references/></noinclude> mhaiwk7wdlgatoan8nlptur1558l36x 104 225722 580819 2026-09-21T03:09:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '102 వివేకచూడామణి విజృంభించెనేని సకలకర్తృత్వభో కృత్వరూపసంసారవిస్తృతి కలుగుచున్నది. "అస్య సంసారవృక్షస్య మనోమూలమవస్థితిః” అని వసిష్ఠ వచనము. అవ. మనస్సు విలయమయ్యెనేని సర్వము...' 580819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>102 వివేకచూడామణి విజృంభించెనేని సకలకర్తృత్వభో కృత్వరూపసంసారవిస్తృతి కలుగుచున్నది. "అస్య సంసారవృక్షస్య మనోమూలమవస్థితిః” అని వసిష్ఠ వచనము. అవ. మనస్సు విలయమయ్యెనేని సర్వమును విలయ మగునని ప్రకారాంతరముచేఁ జెప్పుచున్నారు: -- స్వప్నే ఒర్థశూన్యే సృజతి స్వశక్త్యా భోజెవిశ్వం మన ఏవ సర్వమ్, తథైవ జాగ్రత్యపి నో విశేష _స్తత్సర్వమేతన్మనసో విజృంభణమ్. 172 తా. అర్థశూన్యమగు స్వప్నావస్థయందు భోక్తృభోగ్య భోగరూప సమసప్రపంచమును మనస్సే స్వశక్తి (విక్షేపశక్తి) వలన సృజించుచున్నది. ఆప్రకారమే జాగ్రదావస్థయందు సయి తము సృజించుచున్నది. కాఁబట్టి స్వప్న జాగ్ర దవస్థలు రెండును సమానమేకాని విశేష మెద్దియు లేదు. ఈయుభయావస్థలందును స్ఫురించు విశ్వమంతయు మనోవిజృంభణమాత్ర మేకాని వాస్త వము కాదు. సుషు ప్తికాలే మనసి ప్రలీనే నై వా స్త్రీ కించిత్సకలప్రసిద్ధేః, అతో మనఃకల్పిత ఏవ పుంసః సంసార ఏతస్య న వస్తుత్కో స్త్రీ, 173 తా. సుషు ప్తికాలమందు మనస్సు లయింపఁగా, అనఁగా మనస్సు కారణరూపమును పొందియుండఁగా, ద్వైత మెంత మా త్రము స్ఫురింపదు. ఇది లో కానుభవమే. ఈ హేతువువలన<noinclude><references/></noinclude> 6cytt1l9g3irnhwb2d3lfu5i4v545lx 104 225723 580820 2026-09-21T03:09:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 103 ఘనకు క ర్తృత్వభో క్తృత్వరూపబంధము మనఃకల్పితమే వాస్తవముగ లేదు. ఇట్లు తెలిసికొనిన పురుషునకు సంసార లేదని అభిప్రాయము. న్నా అవ. ఈయంశమునే సదృష్టాం...' 580820 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 103 ఘనకు క ర్తృత్వభో క్తృత్వరూపబంధము మనఃకల్పితమే వాస్తవముగ లేదు. ఇట్లు తెలిసికొనిన పురుషునకు సంసార లేదని అభిప్రాయము. న్నా అవ. ఈయంశమునే సదృష్టాంతముగ విశదీకరించు రు: వాయునానీయతే మేఘః పున నేనైవ నీయతే, మనసా కల్ప్యతే బద్ధో మోక్ష స్తేనైవ కల్ప్యతే. 174 తా. వాయువుచే రప్పింపఁబడిన మేఘము మఱల నావా వుచేతనే మఱియొక చోటునకు కొట్టుకొనిపోఁబడుచున్నది. విధముననే సంసారబంధము మనస్సుచేతఁ గల్పింపఁబడి, మఱల మనస్సుచేతనే విడిపింపఁబడుచున్నది. అనఁగా విషయాసక్త గు మనస్సు బంధ హేతువు, నిర్విషయమగు మనస్సు మోక్షు తువని భావము. దేహాదిసర్వవిషయే పరికల్ప్యరాగం బధ్నాతి తేన పురుషం పశువద్గుణేన, వైరస్యమత్ర విషవత్సు విధాయ పశ్చా దేనం విమోచయతి తన్మన ఏవ బద్ధాత్. 175 (ఆది తా. మనస్సు దేహాదిక సర్వవిషయములందును 'బ్దమువలన శబ్దాదివిషయములు ముదాది ప్రా ణవిషయములు కని గ్రహింపవలెను). అనురాగమును గల్పించి, త్రాటిచే పశు బంధించినట్లు రాగమనెడి పాశముచే జీవుని బంధించు చున్నది. మఱల నావిషయములందు విషమునందువలె వైరస్య నం 1 లీయతే.<noinclude><references/></noinclude> j00l0oltzrp2vo2w067g04cu40ustl4 104 225724 580821 2026-09-21T03:09:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '104 వివేకచూడామణి మును (విరసనభావమును గల్పించి ఆమనస్సే పురుషుని బంధ విముక్తునిగఁ జేయుచున్నది. తస్మాన్మనః కారణమస్య జన్తో ర్బర్ధస్య మోక్షస్య చ వా విధానే, బన్ధస్య హేతుర్మలినం ర...' 580821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>104 వివేకచూడామణి మును (విరసనభావమును గల్పించి ఆమనస్సే పురుషుని బంధ విముక్తునిగఁ జేయుచున్నది. తస్మాన్మనః కారణమస్య జన్తో ర్బర్ధస్య మోక్షస్య చ వా విధానే, బన్ధస్య హేతుర్మలినం రజోగుణే రోక్షస్య శుద్ధం విరజ స్తమస్కమ్. 176 తా. ఈ హేతువువలన జీవుని బంధమునకును మోక్షము నకును మనస్సే కారణము. రజోగుణసంసర్గముచే మలినమై బంధ హేతు వగుచున్నది. రజోగుణతమోగుణరహితమై శుద్ధసత్వ ప్రధానమగు మనస్సు మోక్ష హేతు నగుచున్నది. వివేక వై రాగ్యగుణాతి రేకా చ్ఛుద్ధత్వమాసాద్య మనోవిము కె భవత్యతో బుద్ధిమతో ముముక్షో స్తా భ్యాం దృఢాభ్యాం భవితవ్యమ గ్రే 177 తా. పూర్వో కవివేక వైరాగ్యా దిగుణములు వృద్ధియగు కొలది మనస్సు పరిశుద్ధమై మోక్షసాధనమగును. కనుక, బుద్ధి మంతుఁడగు ముముక్షువు నిరంతరదృఢాభ్యాసమువల్ల వైరాగ్యాదులను సమగ్రముగ సంపాదింపవలెను. మనో నామ మహా వ్యాఘ్రా విషయారణ్య భూమిషు, చకత్యత్ర న గచ్ఛన్తు సాధవో యే ముముక్షువః. వేక 173 తా. ధనవనితాదివిషయప్రపూర్ణమైన మహారణ్యమందు మనస్సనెడి పెద్ద పులి సర్వదా సంచరించుచుండును. కావున<noinclude><references/></noinclude> q8zfcilzg53sjjuzshk5ijyr1wypnnq 104 225725 580822 2026-09-21T03:09:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 105 మోటెస క్తులగుసాధువు లావిషయారణ్యమునఁ బ్రవేశింప కుందురుగాక. మనః ప్రసూతే విషయాన శేషాజ్ స్థూలాత్మనా సూక్ష్మ తయాచ భోక్తుః, శరీరవర్ణాశ్రమజాతి భ...' 580822 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 105 మోటెస క్తులగుసాధువు లావిషయారణ్యమునఁ బ్రవేశింప కుందురుగాక. మనః ప్రసూతే విషయాన శేషాజ్ స్థూలాత్మనా సూక్ష్మ తయాచ భోక్తుః, శరీరవర్ణాశ్రమజాతి భేదా౯ గుణక్రియా హేతుఫలాని నిత్యమ్. 179 తా. మనస్సు జాగ్రదవస్థయందు స్థూలరూపమునను, స్వప్నమందు సూక్ష్మరూపమునను భోగించుటకొఱకు సమ విషయములను, శరీర భేదమును, వర్ణాశ్రమజాతి భేదములను, తత్తతియలను, ఆక్రియలకుఁ దగినఫలములను సర్వదా కల్పించుచుండును. అసంగ చిద్రూపమముం విమోహ్య డే హేన్ది య ప్రాణగుణైర్ని బధ్య, ఆహం మ మేతి భ్రమయత్యజ్ఞ స్త్రం మనః స్వకృత్యేషు ఫలోపభుక్తిషు. 180 తా. మనస్సు నిస్సంగుఁడగు చిదాత్మను అన్యోన్యాధ్యాస ముచే మోహపెట్టి, దేహేంద్రియ ప్రాణములచేతను సత్వరజ _స్తమోగుణములచేతను బంధించి ఆయా క్రియలందును క్రియా ఫలభోగములందును అహం మమాధ్యాసమువలన సర్వదా భ్రమింపఁజేయును. అధ్యాసదోషాత్పురుషస్య సంస్కృతి కధ్యాసబద్ధ స్వమునైన కల్పితః, రజస్తమోదోషతో ఏ వేకి జన్మాదిచుగఖస్య నిదాన మేతత్ . 181<noinclude><references/></noinclude> ra732avg1x5reniel3zwmwf84wvivci 104 225726 580823 2026-09-21T03:10:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '106 వివేకచూడామణి తా. స్థూలసూక్ష్మ శరీరవిశిష్ట చిదా భాసరూపని క్షేపము అధ్యాసము. ఈ అధ్యాసదోషమువలన పురుషునకు సంసారము ప్రాపించును. అనంతరము కర్తృత్వభోక్తృత్వరూపాధ్యాస బంధము కల...' 580823 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>106 వివేకచూడామణి తా. స్థూలసూక్ష్మ శరీరవిశిష్ట చిదా భాసరూపని క్షేపము అధ్యాసము. ఈ అధ్యాసదోషమువలన పురుషునకు సంసారము ప్రాపించును. అనంతరము కర్తృత్వభోక్తృత్వరూపాధ్యాస బంధము కలుగును. ఇది మనగకల్పితము. రాజసతామసగుణము లచే వివేకమును గోల్పోయినపుడషునకు జన్మాదిగఖము కలు గుట కిదియే కారణము. అతః ప్రాహుర్మనో విద్యాం పణ్ణితా స్తత్వదర్శినః, యేనైవ భ్రామ్యతే విశ్వం వాయునేవా భ్రమణ్డలమ్. 182 తా. ఈ చెప్పఁబడిన హేతువులవలన మనస్సే అవిద్య యని బ్రహ్మత్మైక్యజ్ఞానముగల మహాత్త్ములు చెప్పిరి. వాయువు వలన మేఘమండలము పరిభ్రమించునట్లు మనస్సుచేతనే సమస్త ప్రపంచము భ్రమింపఁబడుచున్నది. తన్మనఃశోధనం కార్యం ప్రయత్నేన ముముక్షుణా, విశుద్ధే సతి చైతస్మిస్తు క్లిః కరఫలాయతే. 183 తా. కావున మోషేచ్ఛగలపురుషుఁడు మనస్సును శుద్ధ పర్చవలెను. మనస్సు పరిశుద్ధమగు నేని ముక్తి హస్తామలకము వ లె స్వతస్సిద్ధమగును. 'మోకైకసక్త్యా విషయేషు రాగం నిరూల్య సన్న్యస్య చ సర్వకర్మ, సత్ప్రద్ధయా యః శ్రవణాదినిపో రజస్స్వభావం స ధునోతి బుద్ధేః. 184 తా. మోక్షమం దత్యంతాసక్తిగల పురుషుఁడు శబ్దాది విషయవాసనలను నిర్మూలించి, సర్వకర్మలను పరిత్యజించి, గురు :<noinclude><references/></noinclude> mym2gfgsurxb8oj9aa7lfwi0z6dewje 104 225727 580824 2026-09-21T03:10:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 107 వేదాంత వాశ్యములందు విశేష శ్రద్ధతో శ్రీమాణమననాదుల సభ్య సించినయెడల, నట్టివానిబుద్ధి రజోగుణరహితమై గరిశుద్ధు మగును. అవ. “మనో బ్రహ్మేత్యుపాసీత"...' 580824 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 107 వేదాంత వాశ్యములందు విశేష శ్రద్ధతో శ్రీమాణమననాదుల సభ్య సించినయెడల, నట్టివానిబుద్ధి రజోగుణరహితమై గరిశుద్ధు మగును. అవ. “మనో బ్రహ్మేత్యుపాసీత" అనెది శ్రుతి మనస్సే బ్రహ్మమని చెప్పుచున్నది గనుక మనస్సే బ్రహ్మము కాదా యనెడివాదమునకుఁ బరిహారము జెప్పుచున్నారు:- మనోమయో నాపి భవేత్పరాలే హ్యాద్య స్తన్వత్పరిణామిభావాత్, దుఃఖాత్మకత్వాద్విషయత్వ హేతో ష్టా హి దృశ్యాత్మ తయా స దృష్టః. 185 తా. మనస్సు బ్రహ్మమని చెప్పెడి శ్రుతివాక్యము ఉపా సకులకొఱకు జెప్పఁబడినదిగాని సిద్ధాంతముకాడు. మనోమయ కోశము అవాఙ్మనసగోచరమగు పరమాత్మ కాదు. ఏలయన, ను ఆద్యంతములు (ఉత్ప వినాశములు) గలది, వృద్ధిషయములు గలది. దుఃఖరూపము జడము దృశ్యమునుపై ఆత్మకు విష యమైనది. ఆత్మయన్ననో సర్వ ద్రష్ట అనంగా సనాత్మ బస్తువుల యొక్క రాకపోకలను జూచువాడుగాని దృశ్యముకాఁడు. మనోమయము దృశ్యము. ఆత్మకును మనస్సునును నిట్టి కరస్పతి విలక్షణములు గలవు గనుక మనోమయము ఆత్మ కాదు. అన. అయ్యా! మనోమయ కోశము ఆత్మ ణిని విజ్ఞాన మయకోశము ఆత్త కావలయును. ఏలయన, “నస్మాది" పలిస్తా దన్యో స్తరాత్మా" అసుశ్రుతివలన మనోమయళముకంటే అంతరమగు విజ్ఞానమయకోశము ఆత్మీయని సర్ధించుదాన్ని అనెడి వాదమునకుఁ బరిహారము జెప్పుతున్నారు:- 64)<noinclude><references/></noinclude> lbgilimv9rpxzhrhljes6ywb8fizvy6 104 225728 580825 2026-09-21T03:10:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '108 వివేకచూడామణి బుద్ధిర్బద్ధీన్దియైః సార్ధం సవృత్తిః కర్త ృలక్షణః, 'విజ్ఞానమయకోశః' స్యాత్పుంసః సంసార కారణమ్. 186 తా. క్షణిక విజ్ఞానరూపమగు బుద్ధి జ్ఞానేంద్రియసహితము “గను, వా...' 580825 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>108 వివేకచూడామణి బుద్ధిర్బద్ధీన్దియైః సార్ధం సవృత్తిః కర్త ృలక్షణః, 'విజ్ఞానమయకోశః' స్యాత్పుంసః సంసార కారణమ్. 186 తా. క్షణిక విజ్ఞానరూపమగు బుద్ధి జ్ఞానేంద్రియసహితము “గను, వానివృత్తులతోడను,కర్తృత్వాద్యహంకారముతో సుగూడి విజ్ఞానమయకోశ మనఁబడును. ఈవిజ్ఞానమయ కోశము పురుషు నకు జస్మమృత్యురూపబంధ హేతువు. కాఁబట్టి ఆత్మ కుపాధి యైనను బుద్ది ఆత్త కాఁజాలదు. అనుప్రజచ్చిత్ప్రతిబింబశక్తి ర్విజ్ఞానసంజ్ఞః ప్రకృతేర్వి కారః, జ్ఞాన క్రియావానహమిత్యజ్ఞస్త్రం దేహేన్డ్రియాదిష్వభిమన్యతే భృశమ్. 187 తా. హారమునందలి సూత్రమువలె జాగ్ర దాద్యవస్థా త్రయమందును అనుగతమగు చైతన్యముయొక్క ప్రతిబింబము విజ్ఞానమయకోశ మనఁబడును. ప్రకృతివికారమగు సీవిజ్ఞాన మయకోశమే జీవుఁ డనఁబడును. ఈ జీవుఁడు 'ఇది శరీరము, ఇది ఘటము' నను నీమొదలగు జ్ఞానముగలిగి 'నేను చేయు చున్నాను, నేను వ్రాయుచున్నాను' అను నీమొదలగు క్రియ లందు కర్తృత్వాభిమానముగలిగి సంసారసుఖదుగఖముల నను భవించుచుండును. అనాది కాలో యమహంస్వభావో జీవః సమస్త వ్యవహారవోఢా, కరోతి కర్మాణ్యనుపూర్వవాసనః పుణ్యాన్యపుణ్యాన్యపి తత్ఫలాని 188 :<noinclude><references/></noinclude> dwn9jsjdcob7zlet8zw9mcw0rntyr7m 104 225729 580827 2026-09-21T04:03:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 109 తా. (చిత్ప్రతిబింబమగు) జీవుఁడు అనాదికాలము (జన్మ పరంపరల) నుండి ఆహం కారస్వభావయుక్తుఁడై (రథసారథినల్) సమస్తవ్యవహారములను జేయుచు, పూర్వ వాసనాప్రేరి...' 580827 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 109 తా. (చిత్ప్రతిబింబమగు) జీవుఁడు అనాదికాలము (జన్మ పరంపరల) నుండి ఆహం కారస్వభావయుక్తుఁడై (రథసారథినల్) సమస్తవ్యవహారములను జేయుచు, పూర్వ వాసనాప్రేరితుఁడై పుణ్యకర్మలను పాపకర్మలను జేయుచు వానిఫలముల ననుభ వించుచుండును. భుల్డ్కే విచి త్రాస్వపి యోనిషు ప్రజ న్నాయాతి నిర్యాత్యధ ఊర్ధ్వ మేషః, అస్యైవ విజ్ఞానమయస్య జాగ్ర త్స్వప్నాద్యవస్థా సుఖదుఃఖభోగః. 189 తా. ఈవిజ్ఞానమయుఁడు పశుపక్ష్యాద్యనంత యోను లందుఁ బుట్టుచు పూర్వకర్మ ఫలాలనుభవానంతరము స్థిరలోకమున కేగి మఱల జన్మించుచుండును. వీనికి జాగ్రత్స్వప్నసుఃగుర్తు లవస్థలు. సుఖదుగఖములు అనుభవము. దేహాదినిష్టాశ్ర మధర్మకర్త గుణాభిమాసః సతతం మమేతి, విజ్ఞానమయకోశోఒయమతి ప్ర కాశః ప్రకృష్టసాన్ని ధృవశాశ్వంత్మనః, అతో భవత్యేష ఉపాధిరస్య యదాత్మధీః సంసరతి భ్రమేణ. 190 తా. ఈవిజ్ఞానమయకోశము (బుద్ధిగుహ) పంస్మకు (ప్రత్యగాత్మకు) సత్యంతసన్ని హితమై యుండు కారణమున, అతిప్రకాశమానమై, జడుములగు శ్రీ హేంద్రియాదులను ప్రకాశింపఁ జేయుచు, దేహస్థమై వ్య్యశ్రమధర్మములందును,<noinclude><references/></noinclude> 0rjgcwjfs6o4u0s4ukmojhyheywjbdq 104 225730 580828 2026-09-21T04:03:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '110 వివేకచూడామణి ..తత్తత్కర్మలందును, సత్వాదిగుణములందును తాదాత్మ్యమును -బొంది సర్వదా వర్తించుచుండును. ఈ హేతువువలన విజ్ఞాన 'మయకోశము ఆత్మకు ఉపాధి యగును. మఱియు దేహాదిక మందు ఆత్...' 580828 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>110 వివేకచూడామణి ..తత్తత్కర్మలందును, సత్వాదిగుణములందును తాదాత్మ్యమును -బొంది సర్వదా వర్తించుచుండును. ఈ హేతువువలన విజ్ఞాన 'మయకోశము ఆత్మకు ఉపాధి యగును. మఱియు దేహాదిక మందు ఆత్మ బుద్ధిగలిగి భ్రాంతిచే సంసారమందు పరిభ్రమించును. యోజయం విజ్ఞాననుయః ప్రాణేషు హృది స్ఫురత్యయం కూటస్థః సన్నాత్మ్యా కర్తా భోక్తా భవత్యు సాధిస్థః. [జ్యోతిః, తా. విజ్ఞానమయకోశ సంపర్కమువలన స్వయం ప్రకాశ “స్వరూపుఁడగు పరమాత్మయు విజ్ఞానమయుఁడని అజ్ఞానమువలనఁ జెప్పఁబడుచున్నాఁడు. ఈవిజ్ఞానమయుఁడు ప్రాణేంద్రియాంతః కరణములందుఁ బ్రకాశించుచుండును. కూటస్థుఁడే ఉపాధి -యుక్తుఁ డగుటవలన కర్తయు భోక్తము ననఁబడును. వి. “మిథ్యాబుద్దిచిదాభానే అసంగరూపత్వన కూటపత్తి సృతీతి కూటస్థః" అని కూటస్థశబ్దమున కర్ణము. హృది పద మందలి 'హృత్' శబ్దమునకు బుద్ధి యని భావము. కారణమేమన బుద్ధి హృదయకమలమందు 'ఉపస్థితమై యున్నది. అందువలన హృదయమనఁగా బుద్ధి యనియుఁ దెలియఁబడుచున్నది. బుద్ధి పరిశుద్ధమై ఆత్మకు సమానమం దుండునపుడు ఆత్మచైతన్య జ్యోత బుద్ధియందుఁ బ్రతిబింబించును. ఈసంబంధమువలన బుద్ధియందు ఆత్యాభిమానము కలుగును. బుద్ధికి సమీపమున మనస్సున్ను, మనస్సుతో సంబంధించి ఇంద్రి యగణమున్ను, ఇంద్రియగణ ముతో సంబంధించి సర్వశరీరమున్ను ఉండుటచే బుద్ధియందుఁ బ్రతిబింబించిన ఆత్మ చైతన్యమే సకలేంద్రియములకు సర్వశరీర మునకును చైతన్యము గలిగించుచున్నది. పర్యవసాన మేము 1 స్ఫురత్స్వయం జ్యోతిః-<noinclude><references/></noinclude> kdrn813daez09hunm3xzwu5m09nv6ac 104 225731 580829 2026-09-21T04:03:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 111 నఁగా, సహస్రారముయొక్క కర్ణిక (The Centre of the Brains) యే బుద్ధిగుహ యనియు, దానియందు పరమాత్మ (ప్రత్యగాత్మ) యుండునని ము, ఆయాత్మ చైతన్యము బుద్ధి ద్వారా సర్వత్ర వ్...' 580829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 111 నఁగా, సహస్రారముయొక్క కర్ణిక (The Centre of the Brains) యే బుద్ధిగుహ యనియు, దానియందు పరమాత్మ (ప్రత్యగాత్మ) యుండునని ము, ఆయాత్మ చైతన్యము బుద్ధి ద్వారా సర్వత్ర వ్యాపించి దేహేంద్రియాదులను వ్యవహార సమర్థములుగఁ జేయుచుండుననియు ఆత్మ వేత్తలు చెప్పెదరు. స్వయం పరిచ్ఛేదము పేత్య బుద్ధే సాదాత్మ్యదోషేణ పరం మృషాత్మనః, సర్వాత్మకః సన్న పి స్వయం స్వతః పృథ క్ష్వేన మృదో ఘటాన్ని. 192 తా. పరమాత్మ స్వయముగ సర్వాత్మకుడును సర్వ స్వరూపుఁడు నైయుండియు, మిథ్యాత్మ బుద్ధి వలనఁగలిగిన తాదా త్మ్యదోషము చేత, కారణ దేహమందు జీవభావమునుబొంది, మృత్తు వేఱు ఘటము వేఱు సని యనుకొనినట్లు, తాను వేఱు దృశ్యము వేఱు అని యనుకొనుచున్నాడు. నిజము విచా రింపఁగా (జ్ఞానదృష్టిచే) ఆత్మేతర మెద్దియును. లేదు. ఉపాధిసంబద్ధ వశాత్పరాణా వ్యు సాధిధర్యానను భౌతి తగ్గుణః, అయోవి కారానవి కారవహ్నివ త్సదైకరూప్కోపి పరః స్వభావాత్. d 193 తా. అవికారియగు వహ్ని కాల్పఁబడిన యినుమియొక్క ఆకృతినిఁబొంది వికృతిగాఁ గనుబడునట్టు పరమాత్ర బుద్ధిరూపో పాధియొక్క తాదాత్మ్యసంబంధమువలన కృశ్వభో శృ త్వాది ఉపాధిధర్మ విశిష్టుఁ డయినట్లు తోచునేకొని, స్వ+"సము<noinclude><references/></noinclude> q8uw1lxrxattezd3jmheo78exfv1z90 104 225732 580830 2026-09-21T04:03:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '112 వివేకచూడామణి చేత సర్వదా ఏకరూపుఁడు. బుద్ధధర్మము ఆయన కొంతమాత్ర ముసు లేవు. శిష్య ఉవాచ... భ్రమేణాప్యన్యథా వాస్తు జీవభావః పరాత్మనః, తదుపా ధేరనాదిత్వాన్నా నా దేర్నాశ శిష్యతే. అ...' 580830 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>112 వివేకచూడామణి చేత సర్వదా ఏకరూపుఁడు. బుద్ధధర్మము ఆయన కొంతమాత్ర ముసు లేవు. శిష్య ఉవాచ... భ్రమేణాప్యన్యథా వాస్తు జీవభావః పరాత్మనః, తదుపా ధేరనాదిత్వాన్నా నా దేర్నాశ శిష్యతే. అతోఒస్య జీవభావ్కోపి నిత్యో భవతి సంస్కృతిః, న నివర్తేత తనోక్షః కథం మే శ్రీగులో పద. శిష్యుఁడు చెప్పుచున్నాఁడు:--- 194 195 తా. మహాత్మా! గురువరా! పరమాత్మకు జీవభావము భ్రాంతివలననే కలుగుఁగాక, మఱి యేయితర కారణము చేతనో కలుగుఁగాక, జీవునకు ఉపాధియగు అవిద్య అనాదియైనది కనుక నా అవిద్యకు నాశము లేదు. ఆ కారణమువలన ఆత్మకు జీవ భావముసయితము నిత్యమే యగును. అందువలన జస్మమృత్యు రూప సంసారముసయితము నిత్యమగుట నివర్తించదు. ఇంకను ఈయనర్థనివృత్తియు, తన్ని వృత్తిద్వారా పరమానంద ప్రాప్తియు నెట్లగునో దయయుంచి ఆనతీయుడు. సమ్యక్పృష్టం త్వయా వత్స సావధానేన తచ్ఛృణు, ప్రామాణికీన భవతి భాన్త్యా మోహితకల్పనా, శ్రీ గురుస్వామి చెప్పుచున్నారు: *196 తా. వత్సా! నీవు మంచి ప్రశ్నమునే చేసితివి. నీ ప్రశ్న మునకు సమాధానము జెప్పెన. సావధానముగ వినుము. భ్రాంతికల్పితమగువస్తువు యథార్థము కాదు. భ్రమసిద్ధమగుట వలన నది కల్పన మాత్రమే యగును.<noinclude><references/></noinclude> b54btwxuyxzc0p0qdvcvpdjh96jhfhz 104 225733 580831 2026-09-21T04:04:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. శ్రాన్తిం వినా త్వసంగస్య నిష్క్రియస్య నిరాకృతే, న ఘటేతార్థసంబద్ధో నభసో నీలతాదివత్ . 113 197 తా. శూన్యమును రూపరహితమునగు ఆకాశము నల్లగ నున్నదనుట భ్రా...' 580831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. శ్రాన్తిం వినా త్వసంగస్య నిష్క్రియస్య నిరాకృతే, న ఘటేతార్థసంబద్ధో నభసో నీలతాదివత్ . 113 197 తా. శూన్యమును రూపరహితమునగు ఆకాశము నల్లగ నున్నదనుట భ్రాంతిమాత్ర మేయైనట్లు సంగరహితుఁడును, నిష్క్రియుఁడును, నిరాకారుఁడును అగు పరమాత్మకు విషయ సంబంధమును ఘటించుట భ్రాంతిమాత్రమే. స్వస్య ద్రష్టుర్నిర్గుణస్యా క్రియస్య ప్రత్యగ్భో దానన్దరూపస్య బుద్ధేః, బ్రాన్త్యా ప్రాప్తో జీవభావో న సత్యో మోహాపాయే నా స్త్యవస్తు స్వభావాత్. 198 తా. స్వయంద్రష్టయు, నిగ్గుణుఁడును, నిష్క్రియుఁడును, ప్రత్యగ్బోధానందస్వరూపుఁడును అనఁగా సర్వసాక్షియు కేవలా నందస్వరూపుఁడును అగు ఆత్మకు జీవభావము బుద్ధి ప్రమాదము వల్ల ప్రాప్తించినదిగాని సత్యముకాదు. కనుక భ్రాంతి తొలఁగఁ గనే జీవభ్రాంతీయుఁ దొలంగును. యావద్భా నిస్తావ దేవాస్య సత్తా మిథ్యాజ్ఞానోజ్జృంభితస్య ప్రమాదాత్, రజ్జ్వాం సర్పో భ్రాన్తికాలీన ఏవ భ్రాన్తోర్నాశేనైన సర్పోఒపి తద్వత్. 199 తా. త్రాడును జూచి యది సర్పమనుకొనుట బుద్ధి ప్రమాదము. ఎంతదనుక నీమిథ్యాజ్ఞానముండునో అంతవఱకు మాత్ర మే సర్ప భ్రాంతి యుండును. ఆధాంతి తొలఁగఁగనే సన్పి బుద్ధి తొలంగి యథార్థమగు త్రాడు మాత్రమే శేషించును. (ఆ<noinclude><references/></noinclude> tt6mob8ne5z17c8jm62ur0rolnrl84w 104 225734 580832 2026-09-21T04:04:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '114 వివేకచూడామణి విధముసనే ఎంత కాలపర్యంతము జన్మమరణరూపజీనత్వ ధర్మ ప్రతీతిరూపభ్రాంతి నిలిచియుండునో అంతపర్యంతము మిథ్యా కల్పితజీవసత్త యుండును. ఆభ్రాంతి నివారణ కాఁగా భావము త...' 580832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>114 వివేకచూడామణి విధముసనే ఎంత కాలపర్యంతము జన్మమరణరూపజీనత్వ ధర్మ ప్రతీతిరూపభ్రాంతి నిలిచియుండునో అంతపర్యంతము మిథ్యా కల్పితజీవసత్త యుండును. ఆభ్రాంతి నివారణ కాఁగా భావము తొలఁగి ఆత్మసత్త స్ఫురించును. అనాదిత్వమవిద్యాయాః కార్యస్యాపి తథేష్యతే, జీవ ఉత్పన్నాయాం తు విద్యాయామావిద్యశమనాద్యపి. 200 ప్రబోధే స్వప్న వత్సర్వం సహమూలం వినశ్యతి, తా. స్వప్నమందుఁ దోచు సమ సవిషయములును మెలఁకువరాఁగా సదృశ్యమగును. ఆప్రకారమే, అనాదియగు అవిద్యయు అవిద్యాకార్యమున్ను జ్ఞానోత్పత్తి యైనంతనే నశించును. అనఁగా అవిద్య అనాదియైనను విద్యచే నశించును. అనాద్యపీఠం నో నిత్యం ప్రాగ భావ ఇన స్ఫుటమ్. అనాదేరపి విధ్వంసః ప్రాగ భావస్య వీక్షితః, 201 తా. ప్రాగభాన మనఁగా, ప్రాక్ పూర్వము, అభావః = లేనిది. ఎట్లన, ఘటముపుట్టకముందు ఘటము లేదుగనుక, అపుడు ఘటాభావము అనాదిగా నున్నది. ఘటము పుట్టినపిమ్మట ఆ అనాదియగు అభావము నశించును. ఆఘట ప్రాగ భావమువలెనే మాయ (అవిద్య) అనాదియైనను దానికి ప్రతియోగియగు జ్ఞానము (విద్య) ఉత్ప త్తికాఁగా మాయ నశించును. మఱియు, తిమిరమునకు తేజస్సు ప్రతియోగియగుటవలన తేజ స్తిమిరములు రెండును ఏక కాలమందు ఉండవు. తేజస్సు లేనప్పుడు తిమిర ముండవచ్చునుగాని, తేజస్సు ఉండఁగా తిమిర ముండుట అసంభవము. అట్లే జ్ఞానోదయమైనపిమ్మట అజ్ఞానము సహజము గనే నశించునని యభిప్రాయము.<noinclude><references/></noinclude> 7pbl4397nr8vgup6tulv43izonkpwsi 104 225735 580833 2026-09-21T04:04:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. యద్బుద్ధ్యు సాధిసంబం ధాత్పరికల్పితమాత్మని. జీవత్వం న తతో ఒన్యత్తు స్వరూపేణ పిలక్షణః, సంబద్ధః స్వాత్మనో బుద్ధ్యా మిథ్యాజ్ఞానపు కస్సరః t 115 202 203 త...' 580833 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. యద్బుద్ధ్యు సాధిసంబం ధాత్పరికల్పితమాత్మని. జీవత్వం న తతో ఒన్యత్తు స్వరూపేణ పిలక్షణః, సంబద్ధః స్వాత్మనో బుద్ధ్యా మిథ్యాజ్ఞానపు కస్సరః t 115 202 203 తా. బుద్ధ్యు సాధిసంబంధమువలన పరమాత్మయందు జీర త్వము కల్పింపఁబడుచున్నది. కాని, అని ఆశ్మీ కంటే సన్యముగాడు. అయినను ఆత్మగా నేల స్ఫురించదనిస, దృగ్రూపమగు ఆత్మనుండి విలక్షణమగు దృశ్య ప్రపంచముగఁ దోఁచుట మిథ్యాణ్ణి కనుగు బుధ్ధిచేతఁ గల్పింపఁబడినది. ఇచట "నిసంతకం భాసమానే హట స్థ జ్ఞ ప్తిరూపతః, తద్భాసా భాస్య మానేయం బుద్ధిన్న ృశ్యత్య కథా.” అనెడి వేదాంతపంచవళీవాశ్యము ప్రమాణము. వినిశృత్తిక్భ వే స్తస్య సభ్యుజ్ఞానేక నాస్య థా, బ్రహ్మాస్త్రైకత్వవిజ్ఞానం సర్యుగ్ జ్ఞానం శ్రీ తేగ్మతమ్. తా. ఈ మిథ్యాజ్ఞానము సమృజ్ఞానముకల 201 ఈ కొలం -2 గుసుగాని కరోపాసన మొదలగు నేయినూపాయలు చేతను దొలఁగదు. సమ్యగ్ జ్ఞానమనఁగా బ్రహ్మాత్మకత్వవిజ్ఞానము. అని శ్రీ తిసమ్మతము. తదాత్మానాత్మనోః సమ్యగ్వివేకేవైన సిద్ధృతి, తతో వివేకః కర్తవ్యః ప్రత్యగాత్యాస వాత్మ నోట 205 తా. ఆసమ్యగ్ జ్ఞానము (యథార్థజ్ఞానము) ప్రత్యగాత్మ యొక్కయు అనాత్మయు దేహ దృశ్య ప్రపంచముయున్కము నిజస్వరూపమును పలుమాఱు లెస్సగ విచారించుటవలన సం చుసు. కనుక ప్రత్యగాత్మ అనాత్మ లయొక్క సమర్థస్వరూ మును విచారించిన లెను.<noinclude><references/></noinclude> 9rkijpz74k9gpkpt5dpx2b5hz7njv4i 104 225736 580834 2026-09-21T04:04:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '116 వి వేకచూడామణి అన. అనాత్మ భ్రాంతినివృత్తియు పదాత్మ జ్ఞానమును ఎట్లు గునో సదృష్టాంతముగఁ జెప్పుచున్నారు:--- జలం 'పఙ్కవదస్పష్టం ఙ్కాపాయే జలం స్ఫుటమ్, యథా భాతి తథాతాపి దోషాభావ...' 580834 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>116 వి వేకచూడామణి అన. అనాత్మ భ్రాంతినివృత్తియు పదాత్మ జ్ఞానమును ఎట్లు గునో సదృష్టాంతముగఁ జెప్పుచున్నారు:--- జలం 'పఙ్కవదస్పష్టం ఙ్కాపాయే జలం స్ఫుటమ్, యథా భాతి తథాతాపి దోషాభావే స్ఫుట ప్ర భః. 206 తా. బురదతోఁ గూడియున్న నీటిని చిల్ల గంధముతో శుద్ధపర్చగా బురద వేతై శుద్ధజలము లభించును. ఆ ప్రకారమే బ్రహ్మజ్ఞాన ప్రసాదమువలన గాత స్ఫుటముగ స్ఫురించును. శ ఆవరణాదిదోషరహితమై ప్రత్య అసన్ని వృత్తా తు సదాత్మనః స్ఫట ప్రతీతి రేతస్య భవేత్ప్రతీచః, తతో నిరాసః కరణీయ ఏవా సదాత్మనః సాధ్వహమాదివస్తునః. తా. అవిద్యాతత్కార్యనివృత్తివలన 207 ప్రత్యగభిన్న సదాత్మ స్ఫుటముగ, అనఁగా అవిద్యాదోషరహితముగ ప్రతీత మగును. కాఁబట్టి సాధువులు (బ్రహ్మజ్ఞానాస క్తులు) అహం కారాది సకలానాత్మ వస్తుసముదాయమును బూర్తిగ నివసింప వలెను. అనఁగా అనాత్మ వస్తువులందు ఆత్మ బుద్ధిని విడువవలెను. అతో నాయం పరాత్మ్యా స్యాద్విజ్ఞానమయశ బ్ద భౌక్, వికారిత్వాజ్ఞడత్వాచ్ఛ పరిచ్ఛిన్న త్వ హేతుతః, దృశ్యత్వాద్వ్యభిచారిత్వాన్నా నిత్యో నిత్య ఇష్యతే. 208 తా. పూర్వోక్త కారణములవలన విజ్ఞానమయకోళము పరాత్మ కాదు. ఏలయన, విజ్ఞానమయకోశము వృద్ధిక్షయాది 1 పఙ్క పదత్యస్తం.<noinclude><references/></noinclude> rtj9z12v8b866k3ybhampc4nhicq5hw 104 225737 580835 2026-09-21T04:04:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్యవివరణసహితము. 117 వికారములుగలది, జడము, పరిచ్ఛిన్నము, అసఁగా నేక దేశీ (ఒక ఆవరణములో నిమిడియుండునది), దృశ్యము, వ్యభిచారి (సదా ఏకరూపమున నుండనిది), అనిత్యము. కనుక పరాత్మ...' 580835 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్యవివరణసహితము. 117 వికారములుగలది, జడము, పరిచ్ఛిన్నము, అసఁగా నేక దేశీ (ఒక ఆవరణములో నిమిడియుండునది), దృశ్యము, వ్యభిచారి (సదా ఏకరూపమున నుండనిది), అనిత్యము. కనుక పరాత్మ కాదు. అవ. ఆనందమయకోశ వివరణము:-- ఆనన్ద ప్రతిబింబ చుంబితతనుర్వృఆ సమోజృంభితా స్యాదానన్ద మయః ప్రీయాదిగుణకః స్వష్టార్థ లాభోదయః, పుణ్యస్యానుభ'వే విభాతి కృతినామానన్దరూపః స్వయం భూత్వా నందతి యత్ర సాధు తనుభృనాత్రః ప్రయత్న దేవినా- యగును. ఈ తా. తమోగుణపరిణామ మగు ఆనందప్రతిబింబము, సూక్ష్మాంతఃకరణవృత్తి ఆనందమచుకోశ మనఁబడును. ఆనందమయకోశము ప్రియమోద ప్రమోదా? గుణములుగలది. ఇష్టవ స్తుసంబంధమువలన నుత్పతి పుణ్యపురు షులకు పుణ్యఫలానుభవరూపమునఁ బ్రకాశించును. అంతర్ముఖ మైన బుద్ధివృత్తిగలవారలను తాను స్వయముగ ఆనందరూపమై ప్రసన్ను లుగఁ జేయును. అట్టి ఆనందస్వరూపమున సవిత్ర శరీర ధారులగు మహత్తులకు నప్రయత్నముగనే ఆనంద ప్రాప్తి యగును. జూచుటవలనఁ గలుగుసుఖము వి. ఇష్టవస్తువును ప్రియము. ఇష్ట వస్తు ప్రాప్తివలనఁ గలుగుసుఖము మోచము. ఇష్టన స్త్వనుభవమువలనఁ గలుగుతృప్తి ప్రమోదము. ఆనన్దమయకోశస్య సుషుప్తా స్ఫూర్తిగున్కటా, స్వప్న జాగర యోరీష దిష్ట సందర్శనాదినా. 210<noinclude><references/></noinclude> peh9zo6j5rrtvd3aa4pq8uuwtqe8xdb 104 225738 580836 2026-09-21T04:04:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '118 వివేకచూడామణి తా. సుషు వ్యవస్థయందు(వృత్తు అంతఃకరణమందు లీనమై యుండుటవలన) ఆనందమయ కోశముయొక్క ప్రతీతి (స్ఫూర్తి): అధికమై యుండును. స్వప్న జాగ్ర దవస్థలందు ఇష్టన సుసందర్శ నాది బా...' 580836 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>118 వివేకచూడామణి తా. సుషు వ్యవస్థయందు(వృత్తు అంతఃకరణమందు లీనమై యుండుటవలన) ఆనందమయ కోశముయొక్క ప్రతీతి (స్ఫూర్తి): అధికమై యుండును. స్వప్న జాగ్ర దవస్థలందు ఇష్టన సుసందర్శ నాది బాహ్య కారణములవలస ఆనందమయ కోశ ప్రతీతి తక్కు వయి యుండును. అ. ఈ ఆనందమయ కోశముసయితము అత్త కాదని స్ఫుటపర్చుచున్నారు: --- నై వాయమానస్దమయః పరాత్మా సోపాధిక త్వాత్ప్రకృతేః్వకారాత్', కార్యత్వ హేతోః సుకృత క్రియాయా వి కారసంఘాతసమాహితత్వాత్. తా. ఈ ఆనందమయ కోశ ముసయితము, 211 తమోగుణ రూపోపాధిగలది గనుకను, ప్రకృతిపరిణామ మగుటచేతను, సుకృతకర్మఫలానుభవము గలది కనుకను, నానావిధవి కారసము దాయరూపమగుటచేతను ఆత్మ కాదు. అవ. ఇట్లు పంచకోశనిషేధానంతరము శేషించు సర్వ ధిష్ఠానపరమాత్మను దెలిసికొను విధానము జెప్పుచున్నారు:--- పంచానామపి కోశానాం నిషేధే యుక్తితః శ్రుతే, తన్ని షేధావధిః సాక్షీ బోధరూపో వశిష్యతే. 212 తా. యు_క్తిచేతను, శ్రుతిప్రమాణములచేతను అన్న మయాదిపంచకోశములను నిషేధింపఁగా, సర్వసాక్షియు బోధ (జ్ఞాన స్వరూపుఁడునగు పరమాత్మ శేషించును.<noinclude><references/></noinclude> cj1ce67250oafzx2h02ld53vuirfw9b 104 225739 580837 2026-09-21T04:05:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 119 వి. స్థూలశరీరము అన్న మయకోశము. దానిలోపలిని ప్రాణమయకోశము. ఆ ప్రాణమయకోశములోపల మనోమయ కోశము గలదు. మనోమయ కోశములోపల విజ్ఞానమయకోశము గలదు. దానిలోపల ఆన...' 580837 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 119 వి. స్థూలశరీరము అన్న మయకోశము. దానిలోపలిని ప్రాణమయకోశము. ఆ ప్రాణమయకోశములోపల మనోమయ కోశము గలదు. మనోమయ కోశములోపల విజ్ఞానమయకోశము గలదు. దానిలోపల ఆనందమయ కోశము (బుద్దిగుహ) కలదు. ఈపంచకోశములును జడములగుటవలన పరాత్మ కాజాలవు. పరాత్మ 134 శ్లోకములో సూచింపఁబడినట్లు ఈబుద్ధి గుహ యందుఁ గల చిదాకాశోపరిభాగమున కూటస్థాత్మ (ప్రత్యగాత్మ) ప్రకా శించుచుండునని అభి ప్రాయము. యోయమాత్మా స్వయం జ్యోతిః పంచకోశవిలక్షుణ అవస్థాత్రయసాక్షి సన్నిర్వికారో నిరంజనః, సదానన్దః స విజ్ఞేయః స్వాత్మ ల్వేస విశ్చితాం. పుఁడు, 213 తా. అట్లు శేషించిన పరమాత్మ స్వయంప్రకాశ స్వరూ పంచకోశ విలక్షణుఁడు, జాగ్ర దాద్యవస్థాత్రయము సకు సాక్షియునై స్వమహిమతోఁ బ్రకాశించ నుండును. మఱియు నీ పరమాత్మ కర్తృత్వానికారములు లేనివాఁడు. నిరంజనుఁడు అనఁగా ఆవిద్యాతిత్కావ్యసంపర్కము లేనివాఁడు సర్వదా ఆనందస్వరూపుడు. అట్టి పరమాత్మయే 'నేను' అని పండితుఁడు (తత్వజ్ఞాన్ని తెలిసికొననలేను. శిష్య ఉవాచ..---- མདཉྷཾ శిష్యుఁడు ప్రశ్నించుచున్నాఁడు:--- మిథ్యాత్వేన నిషిద్ధేషు కోశేష్వేలేషు పెంచను, సర్వాభావం వినా కించిన్న విశ్యామ్యశ్రీ పేజీ గురో, విజ్ఞేయం కిము వ స్వస్తి స్వాత్మ నాత్ర విపశ్చితా 214<noinclude><references/></noinclude> h7mh2hnhbkzrcuqqne362ocof4i9ujc 104 225740 580838 2026-09-21T04:05:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '120 వివేకచూడామణి తా. స్వామీ! గురువరా! అన్న మయాదిపంచకోశము లును మిథ్యయని నిషేధింపఁగా సర్వేభావమై నా కెద్దియును గోచరించుట లేదు. ఇట్లు ద్వితీయవస్తు వెద్దియు గోచరింపనపుడు ఆత్మజ్...' 580838 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>120 వివేకచూడామణి తా. స్వామీ! గురువరా! అన్న మయాదిపంచకోశము లును మిథ్యయని నిషేధింపఁగా సర్వేభావమై నా కెద్దియును గోచరించుట లేదు. ఇట్లు ద్వితీయవస్తు వెద్దియు గోచరింపనపుడు ఆత్మజ్ఞాని తెలియఁదగినవస్తు పెద్ది? శ్రీ గురురు వాచ. శ్రీ గురు వుత్తరమిచ్చుచున్నారు..... 215 సత్యముక్తం త్వయా విద్వన్ని పుణ్కోసి విచారణే, అహమాదివికారా స్తే తదభావ్కోయ మప్యను. సర్వే యేనానుభూయ స్తే యః స్వయం నానుభూయతే, తమాత్మానం వేదితారం విద్ధి బుద్ధ్యా సుసూక్ష్మయా. 216 తా. వత్సా! త త్త్వమును లెస్సగ విమర్శించెడి నీవు సత్య మునే వచించితివి. ఆత్మవిచారమందు నీవు నిపుణుఁడవు. అహం కారాది దేహాంతముగఁగల ధర్మాధర్మాదిని కారములును తదభావ మున్ను సాక్షియగు నేయాత్మ వలన ననుభవింపఁబడుచున్న వో, ఏయాత్మ తాను స్వయముగ ననుభవించుటలేదో, “యేన సర్వం విజానాతి తత్కేన విజానీయాత్ విజ్ఞాతారమరే కేన విజా నీయాత్," అనెడి శ్రుతిప్రమాణముగ అట్టి సర్వజ్ఞుఁడగు వాఁడే ఆత్మయని సూక్ష్మబుద్ధిచే నెఱుంగుము. తత్సాక్షికం భవే త్త త్తద్యద్యద్యేనాను భూయతే, కస్యాప్యననుభూతార్థే సాక్షిత్వం నోపయుజ్యతే. 217 తా. ఏయేపదార్థము ఎవని (చైతన్యము) వలన ననుభ వింపఁబడునో ఆయావస్తువున కతఁడు సాక్షియగును. అట్లను భవింపఁబడనియెడల అనుభవమునకు సాక్షిత్వము కలుగదు.<noinclude><references/></noinclude> 1xts3iu1qqpd73vozpo7qvvbnl3bfr2 104 225741 580839 2026-09-21T04:05:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 121 “తాననుభవించినదానికిఁ దాను సాక్షియగునుగాని, అనుభవింపని వస్తువున కెవ్వఁడును సాక్షి కాఁజాలడు. ఇది లోక ప్రసిద్ధము. అసౌ స్వసాక్షిలో భావో యతః స్వ...' 580839 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 121 “తాననుభవించినదానికిఁ దాను సాక్షియగునుగాని, అనుభవింపని వస్తువున కెవ్వఁడును సాక్షి కాఁజాలడు. ఇది లోక ప్రసిద్ధము. అసౌ స్వసాక్షిలో భావో యతః స్వేనాసుభూయతే, అతః పరం స్వయం సాక్షాత్ప్రత్యగాత్తాన చేతరః. 218 తా. (అనుభవరూపమగు ఈయాత్మ స్వేతరముచే నను భవింపఁబడదు గనుక స్వయంజ్యోతి యగును. తనకంటే సన్య మగు జ్ఞానముగాని జ్ఞాతగాని లేమిచే సర్వసాక్షి యగు ఆత్మ దేని చేతను అనుభవింపఁబడదు. ఇట్లు "స్వయమేవానుభూతిత్వాత్ విద్యతే నాను భావ్యతా, జ్ఞాతృష్ణానాంతరాజా వాద ణ్ణి యోసత్వ సత్తయా.” అని శ్రీవిద్యారణ్యముని వచించెను. కావున ప్రత్య గాత్మ స్వసం వేద్యుఁడే కాని యితరము చేఁ దెలియఁబడదు. జాగ్రత్స్వప్న సుషు ఫ్లిషుస్ఫుటతరం యో సౌసముజ్జృంభతే, ప్రత్యగ్రూపతయా సదాహమహమిత్య సః స్ఫురన్నే కథా, నానా కారవికారభాజిన ఇమాన్పశ్యన్న హంధీముఖా న్ని త్యానస్ధ చిదాత్మనా స్ఫురతి తం విద్ధి స్వమేతం హృది. తా. ప్రత్య గ్రూపమున సర్వదా అహమహమ్ (నేను నేను)అని అవిచ్ఛిన్నముగ అంతఃకరణమండు నాన్నా నానా ప్ర కారముల స్ఫురించుచు, జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్త్యవస్థలండు స్ఫుటకరమై ప్రకాశించుచు, అహంబుద్ధితో నానావికారములను బొందెడి అనాత్మ పదార్థములను జూచుచు, సచ్చిదానందస్వరూపమున స్ఫురించుచుండు పరాత్మను నీహృదయగుహయందుఁ గనుఁగొని, ఆ ఆత్మయే నీవని తెలిసికొనుము. అన, చిదాభాసుఁడు ఆత్మ కానేరఁడని సదృష్టాంతముగఁ జెప్పుచున్నారు:-----<noinclude><references/></noinclude> 4ov1dddko9tixv3x0u95agj2a3nix1k 104 225742 580840 2026-09-21T04:05:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '122 వివేకచూడామణి ! } ఘటోదకే బింబితమర్క బింబ మాలోక్య మూడో రనిమేవ మన్యతే, తథా చిదాభాసముపాధిసంస్థం భౌన్త్యాహమిత్యేవ జడో2 భీమన్యతే. 220 తా. మూఢుఁడు ఘటోదళమందుఁ బ్రతిఫలించిన సూర్య బి...' 580840 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>122 వివేకచూడామణి ! } ఘటోదకే బింబితమర్క బింబ మాలోక్య మూడో రనిమేవ మన్యతే, తథా చిదాభాసముపాధిసంస్థం భౌన్త్యాహమిత్యేవ జడో2 భీమన్యతే. 220 తా. మూఢుఁడు ఘటోదళమందుఁ బ్రతిఫలించిన సూర్య బింబమును జూచి ఆప్రతిబింబమే సూర్యఁడని తలంచును. ఆప్రకారమే తత్వంపదార్థని వేకశూన్యుఁడగు బుద్ధ్యో పాధిస్థితుఁడగు భ్రాంతిచే ననుకొనును. జడుఁడు చిలాభాసుఁడే తానని ఆత్మ యని) ఘటం జలం తద్గత మక్కబింబం విహాయ సర్వం దివి వీక్ష్య త్కేర్క, తటస్థ ఏతత్రితయాన భాసకః స్వయంప్రకాళో విదుషా యథా తథా. దేహం ధియం చిత్ప్రతిబింబ మేతం ಬುದ್ಧ విసృజ్య బుడ్డా నిహితం గుహాయామ్, ద్రష్టాకమాత్మానమఖణ్ణబోధం సర్వప్రకాశం సదసద్విలక్షణమ్. నిత్యం విభుం సర్వగతం సుసూతు మ స్తర్బహిః శూన్యమనన్యమాత్మనః, విజ్ఞాయ సమ్యజ్ని జరూప మేత త్పుమాన్విపాప్మా విశోక ఆసన్దఘనో విపశ్చి విరజా విమృత్యుః త్స్వయం కుతశ్చిన్న బిఖితి కశ్చిత్, 221 222 11 223.<noinclude><references/></noinclude> 3v1jtunsbrk9vhw2cfk5fhehz0ts32w 104 225743 580841 2026-09-21T04:05:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. నాన్యోఒ స్త్రీ పద్ధా భవబద్ధము ర్వినా స్వతత్త్వావగమం ముములోకి. 123 221 తా. (పైని నుదాహరింపఁబడిన) ఘటము జలము ఘట జలమందుఁ బ్రతిఫలించిన సూర్య ప్రతిబింబము...' 580841 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. నాన్యోఒ స్త్రీ పద్ధా భవబద్ధము ర్వినా స్వతత్త్వావగమం ముములోకి. 123 221 తా. (పైని నుదాహరింపఁబడిన) ఘటము జలము ఘట జలమందుఁ బ్రతిఫలించిన సూర్య ప్రతిబింబము నను నీసర్వమును ద్యజించి, వీనికిఁ దటస్థముగ నుండి, వీనినిఁ బ్రకాశింపఁ జేయుచు, గగనమున తాను స్వయముగఁ బ్రకాశించు సూర్యునిఁ బండి తులు ఘటాదికముకంటె భిన్ను నిగ నెంచుతున్నారు. ఆప్రకా రమే (ఘటమువంటి) స్థూలశరీరము, (జలమువంటి)బుద్ధి, (సూర్య ప్రతిబింబమువంటి) చిత్ప్రతిబింబుఁడగు జీవుఁడునను నీమూడిం టిని త్యజించి, సర్వ ద్రష్టయు, ఆఖండ జ్ఞానస్వరూపుఁడును, సర్వ వ్యష్టి సంఘాత ప్ర కాశ కుఁడును, సదసద్విలక్ష, ణుఁడుసు, నిత్యుఁడును, ప్రభువును, సర్వగతుఁడును, అత్యంత సూక్ష్మస్వరూపుఁడును, బాహ్యాభ్యంతర భావరహితుఁడును, బుద్ధి గుహయం దుండు వాఁడును అగు కూటస్థాత్మను సంశయామిహితముగను అప రోక్షముగను దెలిసికొనిన పురుషుఁడు రజ "గులకు (విశేపరహితుఁడై), మృత్యువు లేనివాఁడై, శోకరహితుడై నిత్యానందస్వరూపుఁ డగును. అట్టి విద్వాంసునకు (జ్ఞానికి) భయ కారణ మెంతమాత్రమును లేదు. కనుక ముముమువునకు సంసార బంధవిముక్తికి స్వస్వరూపజ్ఞానముకంటె మార్గము లేదు. అవ. ఆత్మ విజ్ఞానస్వరూపమును దాని ఫలమును విరించి చున్నా....... బ్రహ్మభిన్న త్వవిజ్ఞానం భవమోక్షస్య కారుడు, యేనా ఒద్వితీయమానికం బ్రహ్మ సంపపద్యత్ జున *30*<noinclude><references/></noinclude> 7glhkvw0a43wvz0elan6jiaxyozd59r 104 225744 580842 2026-09-21T04:05:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '124 వివేకచూడామణి తా. 'అహం బ్రహ్మాస్త్రి' (నేనే బ్రహ్మమను) అనేది బ్రహ్మా భిన్నా ఖండాకారవృత్తి విజ్ఞాన మనఁబడును. అట్టి విజ్ఞానము సంసారబంధవిముక్తికి హేతువగును. అట్టి విజ్ఞానము...' 580842 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>124 వివేకచూడామణి తా. 'అహం బ్రహ్మాస్త్రి' (నేనే బ్రహ్మమను) అనేది బ్రహ్మా భిన్నా ఖండాకారవృత్తి విజ్ఞాన మనఁబడును. అట్టి విజ్ఞానము సంసారబంధవిముక్తికి హేతువగును. అట్టి విజ్ఞానముగల పండి “తుఁడు అఖండానందమును బొందును. అనఁగా తానే సచ్చి దానందరూప బ్రహమై విలసిల్లును. అవ, అయ్యా! బ్రహ్మప్రాప్తిగల విద్వాంసునకు సంసారా 'పత్తి కలదా లేదా యసుప్రశ్నమునకు సమాధానము జెప్పు చున్నారు:- బ్రహ్మభూతస్తు సంస్కృత్యై విద్వాన్నావర్తతే పునః, విజ్ఞాతవ్యమతః సమ్యగహ్మభిన్న త్వమాత్మనః. 226 తా. పై నిఁ జెప్పఁబడినట్లు బ్రహ్మస్వరూపుఁడైన విద్వాం సుఁడు తల్లి గర్భమున మఱల జనింపఁడు అనఁగా పునర్జన్మరహి తుఁడై బ్రహ్మమే తానగును. కావున బ్రహ్మాభిన్నత్వజ్ఞాన ప్రాప్తికై లెస్సఁగఁ బ్రయత్నింపవలెను. వి. పండితుఁడన్న ను విద్వాంసుఁడన్నను ఆత్మతత్త్వమును దెలిసికొనినవిజ్ఞాని'యే కాని బ్రహ్మవిద్యయందు శాస్త్రజ్ఞాన మాత్రమే కలవాఁడుకాఁడు. అవ. జ్ఞాతన్య నస్తువుయొక్క శ్రుత్యు క్తస్వరూపలక్షణ ములను జెప్పుచున్నారు: — సత్యం జ్ఞానమనస్త్రం బ్రహ్మ విశుద్ధం పరం స్వతః సిద్ధమ్, నిత్యానదైకరసం ప్రత్యగభిన్నం నిరస్తరం జయతి. 227 తా. అబాధితసత్తాస్వరూపము అనఁగా శాలత్రయ మందును నాశరహితమయినది, స్వప్రకాశము, దేశకాలవస్తుపరి<noinclude><references/></noinclude> as86ovjvkjst2yl9j38r92tnlhbd1co 104 225745 580843 2026-09-21T04:06:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 125 చ్ఛేదరహితమగుటచే అనంతము, అత్యంతశుద్ధస్వరూపము,. సర్వోత్కృష్టము, అనాదియగుటచే స్వతఃసిద్ధము, శాశ్వతా నందస్వరూపము, కూటస్థాత్యాభిన్నమును అగు పరబ...' 580843 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 125 చ్ఛేదరహితమగుటచే అనంతము, అత్యంతశుద్ధస్వరూపము,. సర్వోత్కృష్టము, అనాదియగుటచే స్వతఃసిద్ధము, శాశ్వతా నందస్వరూపము, కూటస్థాత్యాభిన్నమును అగు పరబ్రహ్మము నిరంతరము ప్రకాశించుచుండును. సదిదం పరమాద్వైతం స్వస్మాదన్యస్య వస్తునో భావాత్, న హ్యన్యద స్తి కించిత్సమ్యక్పరతత్త్వ బోధ సుదళాయామ్. తా. తనకంటే (ఆత్మకంటె) నితరవస్తువు గోచరింపకుండు స్థితియే పరమాద్వైతము. అట్టి పరతత్త్వబోధకలిగిన శుభావస్థ యందు బ్రహ్మతిరిక్తమగువస్తు పెద్దియు గోచరించక సర్వమును బ్రహ్మముగానే స్ఫురించుచుండును. ఏమనఁగా, సృష్టికిఁ బూర్వ మందును బరమందును గల్పిత ప్రపంచము లేనిది. పరతత్త్వము (పరమాత్మ) మాత్రము సత్యము నిత్యము. కనుక పరతత్వ బోధకలిగినదశయందు బ్ర హేతర మెద్దియు స్ఫురించదు. ఇలియ జీవను కిసితి. రా 'అవ. ఇట్లు పై ౧ర శ్లోకములలో విజ్ఞేయన సుస్వరూప మును నిరూపించి, యిఁకను దృశ్య ప్రపంచముయొక్క మిథ్యా త్వమును విశదీకరించుచున్నారు. యదిదం సకలం విశ్వం నానారూపం ప్రతీతమజ్ఞానాత్, తత్సర్వం బ్ర హైవ ప్రత్యస్తా శేషభావనాదోషమ్. 220 తా. ఈసర్వ ప్రపంచమును అజ్ఞానమువలన నానా రూప ములుగఁ బ్రతీతమగుచున్న దేశాని జ్ఞానదశయందు ఆన నామరూపములు స్ఫురించిక అధిష్ఠాన బ్రహ్మముమాత్రమే స్ఫురించును. 'S<noinclude><references/></noinclude> 3b3vkp63cmzvg8dbo6ozn99s0bepihj 104 225746 580844 2026-09-21T04:06:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '126 వివేకచూడామణి మృత్కార్యభూతో ఒపి మృదో న భిన్నః కుంభోస్తి సర్వత్ర తు మృత్స్వరూపాత్, న కుంభరూపం పృథగ స్తీ కుంభః కృతో మృషాకల్పితనామసూత్రః. 230 తా. ఘటము మృత్తికయొక్క కార్యమయినన...' 580844 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>126 వివేకచూడామణి మృత్కార్యభూతో ఒపి మృదో న భిన్నః కుంభోస్తి సర్వత్ర తు మృత్స్వరూపాత్, న కుంభరూపం పృథగ స్తీ కుంభః కృతో మృషాకల్పితనామసూత్రః. 230 తా. ఘటము మృత్తికయొక్క కార్యమయినను (తన కారణమగు) మృత్తుకంటే వేఱకాదు. ఏలయనఁగా, శుభము యొక్క ఆకారము బాహ్యాభ్యంతరములందు మృదూపము కంటె భిన్నముగ లేదు. ఇట్లుండఁగా, అవిద్యచేఁ గల్పించబడిన నామమాత్ర ముగలకుంభము స్వరూపముతో నెట్లుండును? అనఁగా కారణముకంటె భిన్నముగఁ గార్యముండదని యభి ప్రాయము. కేనాపి మృద్భిన్న తయా స్వరూపం ఘటస్య సందర్శయితుం న శక్యతే, అత ఘటః కల్పిత ఏవ మోహా న్మృదేవ సత్యం పరమార్థ భూతమ్. 231 తా. మట్టినుండి ఘుటస్వరూపమును వేఱుగాఁ జూపుట కెవ్వనికిని శక్యముకాదు. కనుక ఘటముయొక్క నామరూప ములు 'మోహ (అజ్ఞాన కల్పితములు, ఘటకారణమగు మృత్తిక 'మాత్రమే సత్యము. ఇచట, “యథైకేన మృత్పిక్షైన సర్వం మృణ్మయం స్యాద్వికారో నామధేయోమృత్తికేత్యేన సత్యమ్.” అను శ్రుతి ప్రమాణము. అవ. మృత్తునుండి ఘటాది కార్యమువలెనే బ్రహ్మము నందుఁ గల్పితమగు కార్యము బ్రహ్మమేకాని వేఱు కాదని చెప్పు చున్నారు:<noinclude><references/></noinclude> pb1jgu29f6qa7ctsltiygx5vvle9xbl 104 225747 580845 2026-09-21T04:06:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. సదహ్మకార్యం సకలం సదేవ సన్మాత్ర మేతన్న తతో ఒన్యద స్త్రీ, అ స్త్రీతి యో వక్తి న తస్య మోహో వినిర్గతో నిద్రితవత్ప్రజల్పః. 127 282 తా. సద్రూపమగు బ్రహ్మము...' 580845 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. సదహ్మకార్యం సకలం సదేవ సన్మాత్ర మేతన్న తతో ఒన్యద స్త్రీ, అ స్త్రీతి యో వక్తి న తస్య మోహో వినిర్గతో నిద్రితవత్ప్రజల్పః. 127 282 తా. సద్రూపమగు బ్రహ్మమునుండి యుత్పన్నమైన సకల జగత్తు బ్రహ్మమాత్ర మే కాని బ్రహ్మముకంటే వేఱు కాదు. భిన్న మే యని యెవఁడు చెప్పునో వానికి అజ్ఞానము నశింపక పోవుటవలన వానిమాటలు నిద్రితునియొక్క పలవరింతలని చెప్పవచ్చును. శ్రీవేదం విశ్వమిత్యేవ వాణీ శ్రాతీ బ్రూతే థర్వ నిష్టా పరిష్ట, తస్మాత్సర్వం బ్రహ్మమాత్రం హి విశ్వం నాధిష్ఠానాద్భిన్న తా గోపితస్య. 233 తా. ఈవిశ్వమంతయు బ్రహ్మమే యని శ్రీృష్ణమగు అధర్వ వేద వాక్కు. సుశువుచున్నది. కనుక, గుజ్జుపునం వా పింపఁబడిన సర్పము రజ్జువుకంటే వేఱు కానియట్టు, సర్వాధిష్టాన మగు బ్రహ్మమునందు అజ్ఞానముచే నాగోయబడిన ప్రపంచము బ్రహ్మముకంటె భిన్నముకాదు. కల్పితవస్తువు అధిష్టాను నువు కంటె వేఱుకాదు. సత్యం యది స్యాజ్జగ చేత దాత్మనోడి న స్తత్వహానిర్ని గమా ప్రమాణతో, అసత్యవాదిత్వ మవీశితుః స్యా న్నైతత్ప్రయం సాధుహితం మహాత్మనామ్. 234<noinclude><references/></noinclude> loa4kzj0c9l7rnbe5qvseucxscou9vd 104 225748 580846 2026-09-21T04:06:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '128 వివేకచూడామణి తా. దృశ్యప్రపంచము స్వరూపముచేత సత్యమగ `నేని, ఆత్మతత్వమున కెంతమాత్రము భంగముకలుగదు. కా ఆత్త అనంతమని చెప్పెడి "సత్యం జ్ఞానమనంతం బ్రహ్మ” అన శ్రుతికి భంగముకలుగు...' 580846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>128 వివేకచూడామణి తా. దృశ్యప్రపంచము స్వరూపముచేత సత్యమగ `నేని, ఆత్మతత్వమున కెంతమాత్రము భంగముకలుగదు. కా ఆత్త అనంతమని చెప్పెడి "సత్యం జ్ఞానమనంతం బ్రహ్మ” అన శ్రుతికి భంగముకలుగుటయు, అందువలన “బ్రహ్మసత్యం జ న్మిథ్య,” ఏక మేవాద్వితీయమ్,” “మాయానూ త్ర మిదం ద్వై మద్వైతం పరమార్థతః” ఇత్యాది వాక్యములచే ప్రపంచము మిథ్యయనియు బ్రహ్మము సత్యమనియు, బ్రహేతరము లే నియుఁ జెప్పెడు వేదములు అప్రమాణములగుటయు, దా వలన వేదముల నావిర్భవింపఁ జేసిన భగవంతుని వాక్య మసత మగుటయు నను మూఁడుదోషములు సంభవించును. ఈదోప త్రయమును మహత్తులు (జ్ఞానులు) అంగీకరింపరు. కార్యమగ కనకకటకము. కారణమగు స్వర్ణముకంటె భిన్నము కానియట్లు కారణమగు (అధిష్ఠానమగు) బ్రహ్మమునందుఁ గొల్పింపఁబడిన జగత్తు బ్రహ్మముకంటే వేఱు కాదు. కనుక మాయాకల్పి ప్రపంచము సత్యముకాదు. అవ. పైశ్లోకమునందు సూచింపఁబడిన భగవద్వాక్య ప్రతీ మగు అర్థమును దృఢీకరించుచున్నారు: -- ఈశ్వరో వస్తుత త్వజ్ఞో న చాహం తేష్వవస్థితః, న చ మజ్ఞాని భూతానీత్యేన మేన వ్యచీ క్లపత్. 23 తా. సర్వజ్ఞుఁడగు శ్రీకృష్ణభగవానుఁడు "మయాత మిదం సర్వం జగదవ్య క్తమూర్తినా, మత్సాని సర్వభూతాని ని చాహం తేష్వవస్థితః స చ మత్సౌని భూతాని '' (ఇంది) యాగోచరమగు నాచేత సమసప్రపంచము వ్యాపింపఁబడినది. 1 వ్యచీకథత్.<noinclude><references/></noinclude> muma70a41t2fvszdn4sss9w8i12glwp 104 225749 580847 2026-09-21T04:06:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 129 సర్వభూతములు నాయందున్నవి. నేనైతే ఆభూతములయం దున్న వాఁడనుగాను. భూతములు సన్నంటికొని యున్న వియుఁ గావు) అని యానతిచ్చెను. కావున బ్రహ్మము సర్వవ్యాప...' 580847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 129 సర్వభూతములు నాయందున్నవి. నేనైతే ఆభూతములయం దున్న వాఁడనుగాను. భూతములు సన్నంటికొని యున్న వియుఁ గావు) అని యానతిచ్చెను. కావున బ్రహ్మము సర్వవ్యాపకము, సర్వము బ్రహ్మస్వరూపమే యనెడి భగవద్వాక్యము సత్యము. అవ. ప్రపంచము మిథ్యయని చెప్పినమాటను యుక్తిచే ధ్రువపర్చుచున్నారు: -- యది సత్యం భ వేద్విశ్వం సుషుప్తావుసలభ్యతామ్, తన్నో పలభ్యతే కించిదతో సత్స్వప్న నస్మృపా. 236 తా. దృశ్యప్రపంచము సత్యమగునేని సుషుప్తికాల మందు సయితము ఆప్రపంచము తెలియఁబడనలేను. అబ్ధంత మాత్రము తెలియఁబడుట లేదు. కనుక స్వప్న కల్పిత ప్రపంచము వలెనే దృశ్య ప్రపంచముసయితము మిథ్యయే. అతః పృథజ్నా స్త్రీ జగత్పరాత్మ సం పృథక్రఎతీరిస్తు మృషా గుణాహిపిత్", ఆరోపితస్యా స్త్రీ కిమర్థనత్తా ధిష్ఠానమాభాతి తథా భ్రమేణ. 237 తా. ఈమిథ్యాత్వ హేతువుచేతనే జగత్తు పరబ్రహ్మము కంటె భిన్న సత్తాకము కాదు. పృథక్రఎతీతీయు (జగత్తు వేఱు బ్రహ్మము వేఱు నను ప్రతీతియు) మిథ్యయే. ఎట్లనఁగా భాంతి వలన త్రాటియం దారోపింపఁబడిన సర్పము యొక్క స్థితి అధిష్టాన మగుత్రాటికంటె వేఱుగాఁ గనఁబడుటలేదు. సప్పము ప్రాతి భాసికమాత్ర మే. అనఁగా త్రెడీ సర్పముగ తోచినది. ప్రతి వి వేళ 9<noinclude><references/></noinclude> ilgy11ke0ziujgicfqd5sx5p1gi1bty 104 225750 580848 2026-09-21T04:06:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '130 వివేకచూడామణి భాసికవస్తువు సత్యమగునా? కాదు. అటులనే సర్వాధిష్ఠానమ బ్రహ్మము సత్యము. ప్రాతిభాసిక ప్రపంచ మసత్యము. భా స్తస్య యద్యద్య్రమతః ప్రతీతం బ్రహైన తత్తద్ర జతం హి శుక్త...' 580848 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>130 వివేకచూడామణి భాసికవస్తువు సత్యమగునా? కాదు. అటులనే సర్వాధిష్ఠానమ బ్రహ్మము సత్యము. ప్రాతిభాసిక ప్రపంచ మసత్యము. భా స్తస్య యద్యద్య్రమతః ప్రతీతం బ్రహైన తత్తద్ర జతం హి శుక్తి, ఇదంతయా బ్రహ్మ సదైవ రూప్యతే త్వారోపితం బ్రహ్మణి నామమాత్రమ్. 2 i తా. భ్రాంతిఁ జెందిన నానికి భాంతిచే నేచేది ప్రతీ మగునో యరియది అధిష్టాన బ్రహ్మరూపమే యగును. ఎట్లనఁగా భ్రాంతివలన నారోపింపఁబడిన రజతము ముత్తెపుచిప్ప యగును. 'ఇదం జగత్' అనునపుడు సద్రూప బ్రహ్మ ' నిరూపింపఁబడుచున్నది. ఆ ఇదంశబ్దవాచ్యమగు బ్రహ్మము ! చాకోపింపఁబడిన జగత్తు నామమాత్రమున భిన్నముగాని సభ ముగ బ్రహ్మాభిన్న మే అనఁగా బ్రహ్మమే. అవ. అధిష్టాన బ్రహ్మస్వరూపమును నాల్గు శ్లోకముల వివరించుచున్నారు: అతః పరం బ్రహ్మ సదద్వితీయం విశుద్ధవిజ్ఞానఘనం నిరంజనమ్, ప్రశాన్తమాద్య స్తవిహీనమక్రియం నిక స్తరానన్ద రసస్వరూపమ్. నిర స్తమాయాకృతసర్వ భేదం నిత్యం ధ్రునం నిష్కలకు ప్రమేయమ్, అరూపమవ్య క్తమనాఖ్యమవ్యయం జ్యోతిః స్వయం కించిదిదం చశాస్త్రి. 2<noinclude><references/></noinclude> pgqluv4sgvgip2pc2o5ljlh5mwo9gqk 104 225751 580849 2026-09-21T04:07:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 131 తా. పూర్వోక్త హేతువులవలన, పరబ్రహ్మస్వరూపము ఎట్టిదియన, అది సద్రూపము, ద్వితీయరహితము తనకంటే రెండవది లేనివి), శుద్ధజ్ఞానస్వరూపము, నిరంజనము (మాయా...' 580849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 131 తా. పూర్వోక్త హేతువులవలన, పరబ్రహ్మస్వరూపము ఎట్టిదియన, అది సద్రూపము, ద్వితీయరహితము తనకంటే రెండవది లేనివి), శుద్ధజ్ఞానస్వరూపము, నిరంజనము (మాయా రహితము), ప్రశాంతము (విక్షేపశక్తిరహితము), ఉత్ప త్తినాళ రహితము, అక్రియము, అవిద్యారూపాంతర ళూస్యము, ఆనంద రసస్వరూపమునునై, మాయావృతజి విశ్వ రాజ సేవరహితము, త్రై కాలాబాధ్యము, అచలము, నిష్కలము, ఆప్రమేయము (ఊహింపశక్యము కానిపి), రూపశూన్యము, అవ్యక్తము, నామ రహితము, నాశరహితమునునై స్వయంజ్యో హుస్వరూపమున సర్వదా తేజరిల్లుచున్నది. జ్ఞాతృజ్ఞేయజ్ఞానశూన్యమనస్తం నిర్వికల్పశమ్, కేవలాఖ చిన్మాత్రం పరం తత్త్వం విదుష్భధాః 241 తా. మఱి:ము నాపరతత్త్వము జ్ఞాతృ జ్ఞాన శ్రేయసుల నెడి (తెలిసు వాడు, తెలియఁబరు, తెలివియనెపి త్రిపుటి లేనిది, అనంతము (త్రితయపు స్సవకూన్యము), మిశ్వశల్పకము అరఁగా పరిచ్ఛేనకల్పనగాని జాత్యానికల్పనగాని లేనిది, కేకలము అఖుడచిన్మాత్ర స్వరూపమైనణయును. ఇట్టి పరతత్వమును 'అహు బ్రహ్మాస్మి' యని ఆత్మాభిన్నరూపముగ, పండితులు (జ్ఞానులు) తెలిసికొందుకు. అనఁగా బ్రహ్మసాత్కారమును బొందుదురు. 212 అ హేయనుసుపాదేయం మనోవాచామగోచరమ్ , అప్రమేయమరావ్యస్తం బ్రహ్మ పూర్ణమహు మహః, తా. ఇంకను నాపర బ్రహ్మ మెట్టినరంగా, హేయోపా దేయములు (గ్రహింపఁదగినది, వికసనందగినది) లేని, మనస్సు<noinclude><references/></noinclude> ekilebhvqrm02fp5m6gunrevt09jg73 104 225752 580850 2026-09-21T04:07:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '132 వివేకచూడామణి నకును చాక్కునకుసు గోచరముకానికి, ఆగ్ర మేయము, శూన్యమును. ఆట్టి సర్వవ్యాపక పరిపూర్ణ బ్రహ్మమును 'అ' మహః' అనఁగా నాజ్యోతిఃస్వరూపమే నేను అని జ్ఞానులు కొందురు. అవ. ఇం...' 580850 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>132 వివేకచూడామణి నకును చాక్కునకుసు గోచరముకానికి, ఆగ్ర మేయము, శూన్యమును. ఆట్టి సర్వవ్యాపక పరిపూర్ణ బ్రహ్మమును 'అ' మహః' అనఁగా నాజ్యోతిఃస్వరూపమే నేను అని జ్ఞానులు కొందురు. అవ. ఇంకను తత్త్వమసి మహావాక్యార్ధమును ల విధానమున ప్రతిపాదించుచున్నారు: తత్త్వంపదాభ్యామభిధీయమాసయో స్ప్రహ్మాత్మనోః శోధితయోగ్యదీస్టమ్, త్యా తయో సత్వమసీతి సమ్య గేకత్వమేన ప్రతిపాద్యతే ముహుః శ్రుత్యా తా. 'తత్ త్వం' పదములకు జీవేశ్వరులు వాచా ములు. విశుద్ధధర్మములు గలవాడలగుట వీరలకు ఐక్య కుదురుకున్నాను లక్ష్యార్థమగు కేవలపై తన్యమా శ్రీమున భా త్యాగలక్షణచే నైక్యము సంభవింశము, తత్వవ యనుశ్రుతి విరుద్ధాంశములగు సర్వజ్ఞత్వకించిజ్ఞత్వధర్మము విడిచి లక్ష్యార్థమగు చైతన్యమాత్ర స్వీకారమువలన జీవేశ లకు ఐక్యమును బాగుగ బోధించుచున్నది. వి. భాగత్యాగలక్షణ మనఁగా, కల్పితాంశముల విడిచి ముఖ్యాంశమును గ్రహించుట. 1. జహల్లక్షణ, 2. ఆజహల్లక్షణ, 3. జహదజహల్లు యని లక్షణావృత్తి త్రివిధము. 1. జహల్లక్షణ——విపద్ధాంశమును విడిచి ముఖాళ మును మాత్రమే గ్రహించుట. ఉదాహరణము 'గం<noinclude><references/></noinclude> qqmlwik3iqva42eop1inme27nc6a2g0 104 225753 580851 2026-09-21T04:07:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 183 యాంఘోషః' (గంగయందు గొల్లపల్లె) యసునపుడు, గంగలో గొల్లపల్లె యుండదుగనుక గంగను విడిచి గంగయొడ్డున గొల్లపల్లె యుండునని గ్రహించుట. 2. అజహల్లక్షణ———వి...' 580851 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 183 యాంఘోషః' (గంగయందు గొల్లపల్లె) యసునపుడు, గంగలో గొల్లపల్లె యుండదుగనుక గంగను విడిచి గంగయొడ్డున గొల్లపల్లె యుండునని గ్రహించుట. 2. అజహల్లక్షణ———విశుద్ధాంశమును ముఖ్యాంశమును గ్రహించుట 'ఉదాహరణము: —'మంచాః ..క్రోశంతి' (మంచము లఱచుచున్నన్ని యసునపుడు, మంచము “లఱనవు గనుక మంచములమీఁద సున్న పురుషు లఱచుచున్నారని మంచములుసహితముగ పురుషులయాళమును గ్రహించుట. 3. జహదజహల్ల క్షణ —విడిచిపెడుపక, అనఁగా కొంత భాగమునువిడిచి మఱియొక భాగమును గ్రహించుట, ఉదాహర ణము:——'సోయం దేవదత్తః' (ఆదేవదత్తుఁడే యితఁడు) అను నపుడు, విరుద్ధధర్మములుగల ఆకాలము యీ కాలము, ఆదేశము యీ దేశము, ఆవయస్సు యీవయస్సు మొదలగు మీర ములను వదిలి కేవల లక్ష్యార్థ భూతుఁడగు దేవదత్తునిమాత్ర మే వాక్యార్థముగ గ్రహించుట. ఇటులనే తత్త్వమరీఖ్యాణ మహావాక్యముల యొక్క -లక్ష్యార్థమును లక్షణానిృత్తిచే గ్రహింపు లేని యభి ప్రాయము. లక్షణావృత్తిచే గ్రహించుటయనఁగా, వాచ్యార్ధమును మాత్రమే గ్రహించుట కాదు. మాయా విద్యలచే నేర్పడిన ఈశ్వరజీ వేశ్వర భేదమును విడిచి అధిష్ఠానమగు చైతన్య మాత్ర మును గ్రహించుట. అట్లు గ్రహించుటవలన జీ విశ్వ రైక్య భావము దృఢపడి దృశ్యమును మఱచి ఎఱుకమఱపులు లేని సచ్చి దానందస్వస్వరూపస్థితి అలవడును.<noinclude><references/></noinclude> eoojk505ldylcyndup74wmi8c4v9qk9 104 225754 580852 2026-09-21T04:07:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '134 వివేకచూడామణి . అట్టి స్వస్వరూపమును బోధించుటకై ఋగ్వేదమందు 'ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మ” యనియు, యజుర్వేదమందు "అహం బ్రహ్మస్మి”యనియు, సామవేదమునందు "తత్వమసి" యనియు, అధర్వణవేదమందు "ఆయమాత...' 580852 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>134 వివేకచూడామణి . అట్టి స్వస్వరూపమును బోధించుటకై ఋగ్వేదమందు 'ప్రజ్ఞానం బ్రహ్మ” యనియు, యజుర్వేదమందు "అహం బ్రహ్మస్మి”యనియు, సామవేదమునందు "తత్వమసి" యనియు, అధర్వణవేదమందు "ఆయమాత్మా బ్రహ్మ” యనియు, ప్రధాన ములగు నాలుగు మహావాక్యములు చెప్పఁబడినవి. ఆందు 'తత్త్వ మసి' మహావాక్యముయొక్క లర్థము నీళ్లోకమందు శ్రీశంకరా చార్యులవారు బోధించుచున్నారు. తత్త్వమసి యసువాళ్యములో "తత్ త్వమ్ ఆసి'' యను మూఁడుపదములు గలవు. వీనిలో - 'తత్' అనఁగా_సజాతీయ విజాతీయ స్వగత భేద శూన్యము, నామరూపరహితమునై, సృష్టికిఁ బూర్వమునను సృష్ట్యనంతరమునను ఏకరూపమున నుండు సద్వస్తువు. దీనికి వాచ్యార్థము ఈశ్వరస్వరూపము, లక్ష్యార్థము శరమాత్మ స్వరూపము. (త్వమ్) అన విసునటువంటి శిష్యునియొక్క దేహేం ద్రియాదులకు అతీతమై సాక్షిభూతమగు చైతన్యము. దీనికి కాచ్యార్థము ్యర్థము జీవస్వరూపము, లక్ష్యార్థము ప్రత్యగాత్మ స్వరూ పము. 'అసి' యనఁగాజీవేశ్వరైక్యము. అనఁగా ప్రత్యగాత్మ పరమాత్మైక్యము. ఐక్యం తయోర్ల క్షిత యోర్న వాచ్యయో తేన్యోన్య విరుద్ధధరిణోః, ఖద్యోతభాన్వోరిన రాజభృత్య యోః కూపాంబురాశ్యోః పరమాణు మేర్వోః 244<noinclude><references/></noinclude> l80poqjjdt7v8bsqwep933ccs6ax1bs 104 225755 580853 2026-09-21T04:07:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 135 - తా. మిణుగురుపురువు-సూర్యుఁడు, బంటు-రాజు, బావి - సముద్రము, పరమాణువు- మేరుపర్వతము ననువానికి ఎంత తార తమ్యముగలదో జీవేశ్వరులకును అంత తారతమ్యము గలద...' 580853 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 135 - తా. మిణుగురుపురువు-సూర్యుఁడు, బంటు-రాజు, బావి - సముద్రము, పరమాణువు- మేరుపర్వతము ననువానికి ఎంత తార తమ్యముగలదో జీవేశ్వరులకును అంత తారతమ్యము గలదు. కావున జీవపర మేశ్వరులకు ఐక్యము భాగత్యాగలక్షణద్వారా లక్ష్యముచేఁ గలుగవలెనే కాని వాచ్యార్ధముచే నెప్పటికినిఁ గలుగదు. తయోర్విరోధ్నోయముపాధికల్పితో న వా స్తవః కశ్చిదుపాధి రేషః, ఈశస్య మాయా మహదాది కారణం జీవస్య కార్యం శ్రుణు పంచకోళాఒ 245 తా. శిష్యా! వినుము. జీవేశ్వరులకుఁగల తారతమ్యము (తరతమభావము) ఉపాధికల్పితమేకాని వాసనముకాదు. జీవు నకుఁ గార్యమగు ఆవిద్యాకల్పితపంచకోశములును ఉపాధి. ఈశ్వరునకు మహత్తు మొదలు స్థూలశరీరక ర్యంతమును కారణ మగు మాయ ఉపాధి. ఏతావుపాధీ పరజీవయో_స్టయోః సమ్యజ్ని రాసేన పరో స జీవః, రాజ్యం న రేన్ద్రస్య భటస్య వేటక స్తయోరపోహే స భటో న రాజా. 246 తా. ఈశ్వరునకును జీవునకును కారణములగుమాయ అవిద్యలనెడి యుపాధులను నిరసించంగా, ఈశ్వరుఁడు జీవుఁడు నను వివక్ష యే యుండదు. ఎట్లనఁగా, ఒకడు రాజ్యపరిపాలన జేయుచుండినయెడల వాఁడు రాజనఁబడును. రాజ్యముపోయిన<noinclude><references/></noinclude> 145usuv907agaezizr51ccewgl4t3pf 104 225756 580854 2026-09-21T04:07:55Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '136 వివేకచూడామణి యెడల వాఁడు సామాన్యమనుష్య మాత్రుఁడే యగును. రాజ సేవజేయువాఁడు నేనుఁ డనఁబడును. ఆనేపకవృత్తి మానిన యెడల వాఁడును సామాన్యమనుష్యుఁడే యగును. కనుక నిపుడు 'రాజు' 'సేవకు...' 580854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>136 వివేకచూడామణి యెడల వాఁడు సామాన్యమనుష్య మాత్రుఁడే యగును. రాజ సేవజేయువాఁడు నేనుఁ డనఁబడును. ఆనేపకవృత్తి మానిన యెడల వాఁడును సామాన్యమనుష్యుఁడే యగును. కనుక నిపుడు 'రాజు' 'సేవకుఁడు' ననెడి భేదము లేక సుభయులును సమానులే యగుదురుకదా. ఆప్రకారమే జీవేశ్వరులకు ఉపా ధులగుమాయయు అవిద్యయు నష్ట మయినయెడల ఉభయులును శుద్ధచైతన్యమాత్రులే యగుదురు. అథాత ఆదేశ ఇతి శ్రుతిః స్వయం నిషేధతి బ్రహ్మణి కల్పితం ద్వయమ్, శ్రుతి ప్రమాణాను గృహీత యుక్త్యా తయోర్ని రాసః కరణీయ ఏవమ్. 247 తా. “అథాత ఆదేశ” అనెడి శ్రుతి బ్రహ్మమునందుఁ గల్పింపఁబడిన ద్వైతభావమును 'నేతి నేతి' యని నిషేధించు చున్నది. (ఈద్వైతము ఆగంతుకమేకాని నిత్యము కాదుసుమా యని శ్రుత్యభి ప్రాయము). కనుక శ్రుతి ప్రమాణముచే నను గ్రహింపఁబడిన యు క్తివలన ద్వైతమును 'నేతి నేతి' యని నిషే ధింపవలెను. నేదం నేదం కల్పితత్వాన్న సత్యం రజ్జె దృష్ట వ్యాల వత్స్వప్నవచ్చ, ఇత్థం దృశ్యం సాధుయుక్త్యా వ్యపోహ్య జ్ఞేయః పశ్చా దేశభావ స్తయోగ్యః 248 తా. రజ్జువునందుఁ దోఁచు సర్పమువలెను, స్వప్నమందు దృశ్యమగు నానాపదార్థములవలెను బ్రహ్మమునందు అజ్ఞాన<noinclude><references/></noinclude> 4v9hoffrzv3dpudvt74yi0to404pzha 104 225757 580855 2026-09-21T04:08:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. Q 137 ముచేఁ గల్పింపఁబడిన యీజగత్తు భ్రమమాత్ర మే కాని మేకాని సత్యముకాదు. సాధుయుక్తుల హేతువాక్యముల) చేత నీదృశ్య ప్రపంచమును నిషేధించి, జీవపరమాత్మలక...' 580855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. Q 137 ముచేఁ గల్పింపఁబడిన యీజగత్తు భ్రమమాత్ర మే కాని మేకాని సత్యముకాదు. సాధుయుక్తుల హేతువాక్యముల) చేత నీదృశ్య ప్రపంచమును నిషేధించి, జీవపరమాత్మలకు చైతన్య మాత్ర గ్రహణమువలన ఏక భావమును గనవలెను. తతస్తు తౌ లక్షణయా సుల్య తయోరఖగ్లైకరసత్వసిద్ధయే, Q నాలం జహత్యా న తథా జహత్యా కిం తూభయా ర్థేకతయైన భాగ్యమ్. 249 తా. ఆజీవేశ్వరుల యథార్థస్వరూపము భాగణ్యాగ “లక్షణచేతఁ దెలియవలెను. ఆజీవేశ్వరులయొక్క అఖండై కరసత్వ సిద్ధికి (జీవేశ్వరైక్య ప్రాప్తికి పూర్వోక్తలక్షణావృత్తులలో జహల్లక్షణయు అజహల్లక్షణయుఁ బ్ర యోజనకారులు రాజా లవు. కావున నిట జహదజహల్లక్షణయే గ్రహింపన లేను. (భాగత్యాగలక్షణవిషయమై జూడవలెను.) 248 అవ. జహదజహల్లక్షణచే బ్రహ్మమును కుదాహరణము:- Q స దేవదత్తో ఒయమితీహ చైకతా విశుద్ధధ ర్మాంశ మపాస్య కథ్యతే, యథా తథా త త్వమసీతి వాక్యే విరుద్ధధర్శా సుభయత్ర హిత్వా. తా. జీవేశ్వరుల అఖండైకరసశ్వసిద్ధికి శ్లోక వివరణము దెలిసికొనుట 250 జహనజహ!, క్షణయే ప్రయోజనకారియగుట యెట్టనంగా, నీలకుగుణ<noinclude><references/></noinclude> cevvh05zmjpol95hya4t8vw3u6ve5ic 104 225758 580856 2026-09-21T04:08:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '138 వివేకచూడామణి దెల్పఁబడిన ఉదాహరణమందు 'సోయం దేవదతః' యను నపుడు " దేశ కాలాదివిరుద్ధధర్మము లన్నిటిని నిరసించి లక్ష్యార్థ మగు దేవదత్తవ్య క్తిమాత్రమే చెప్పఁబడినది. అటులనే 'తత్...' 580856 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>138 వివేకచూడామణి దెల్పఁబడిన ఉదాహరణమందు 'సోయం దేవదతః' యను నపుడు " దేశ కాలాదివిరుద్ధధర్మము లన్నిటిని నిరసించి లక్ష్యార్థ మగు దేవదత్తవ్య క్తిమాత్రమే చెప్పఁబడినది. అటులనే 'తత్త్వ మని' యసు వాక్యమందు జీవేశ్వరలయొక్క కల్పితమాయా విద్యాద్యు పాధులు నివసింపఁబడి, లక్ష్యార్థమగు శుద్ధచైతన్య రూప బ్రహ్మముమాత్ర మే వ్యక్తీకరింపఁబడుచున్నది. సంలక్ష్య చిన్మాత్రతయా సదాత్మనో రఖభావః పరిచీయతే బుడై ః, ఏవం మహావాక్య! తేన కథ్యతే బ్రహ్మాత్మనో రైక్యమఖ భావః. 251 తా. పండితులు (జ్ఞానులు) ఇట్లు జీవేశ్వరుల విరుద్ధాంశ ములను నిరసించి వారలుభయులను చిన్మాత్రస్వరూపులనుగా అంతర్ల క్ష్యముచేత లక్షించి, అఖండై కస్వరూపులనుగాఁ దెలిసి కొనుచున్నారు. ఈ ప్రకారము జీవేశ్వరులకు ఏకత్వమున్ను అఖండత్వమున్ను అనేక మహావాక్యములచేతఁ జెప్పఁబడు చున్నది. ఆస్థూలమి త్యేతదనాన్ని రస్య సిద్ధం స్వతో వ్యోమనద ప్రతర్క్యమ్, అతో మృషామా త్రమిదం ప్రతీతం జహీహి యత్స్వాత్త తయా గృహీతమ్, బ్రహాహమిత్యేవ విశుద్ధబుద్ధ్యా విద్ధి స్వమాత్మానమఖ బోధమ్. 252 తా. శిష్యా! "అస్థూలమనణ్వహ స్వమదీర్ఘమలోహితమ స్నేహమ్” అనెడి బృహదారణ్యక శ్రుతివచన ప్ర కారము, అని<noinclude><references/></noinclude> hk3wq61eny5q9gqumtgrpoaf4lebw1x 104 225759 580857 2026-09-21T04:08:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 139 త్యములగు స్థూలాదిపదార్థములను నిరసించుటవలన, ఆకాశము వలే వ్యాపకమై యూహింప శక్యముగాని చైతన్యము మగును. ఈచైతన్యమునే ఆత్మ స్వరూపముగ గ్రహించి, మిథ్...' 580857 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 139 త్యములగు స్థూలాదిపదార్థములను నిరసించుటవలన, ఆకాశము వలే వ్యాపకమై యూహింప శక్యముగాని చైతన్యము మగును. ఈచైతన్యమునే ఆత్మ స్వరూపముగ గ్రహించి, మిథ్యా ప్రతీతిమాత్రమగు దేహాదిన స్తుసముదాయముండు ఆత్మ బుద్ధిని విడువుము. విశుద్ధమగు బుద్ధివలన "నేనే బ బ్రహ్మమను' అని నిశ్చ యించి ఆఖండబోధస్వరూపచైతన్యాత్మను వెలిసికొనుము. అన. విజాతీయ భేద భావనినృ త్తికొఱకు కార్యకారణ భేద మును సదృష్టాంతముగఁ బ్రతిపాదించుచున్నారః మృత్కార్యం సకలం ఘటాది సతతం "మృన్మాత్ర మేవాఛిత _సద్వత్సజ్జనితం సదాత్మకమిదం సన్మాత్ర మేహఖలమ్, యస్మాన్నా స్త్రీ సతః పరం కిమపి తత్సత్యం స ఆత్మ" స్వయం తస్మాత్త త్వమసి ప్రశాన్తమమలం బ్రహ్మాద్వయం యత్ఫరమ్. తా. ఘటళరావాదికము మృత్తికి యొక్క కార్యము (వివ_క్తవిశేషము). ఆఘటాదులు రూపమున సరిగా మృతు మాత్రమే యగును. ఆప్రకారమే సద్వస్తువునుండి యున్నన్న మైన నామరూప ప్రపంచమంతయు సంత్మకమే. సదరి కన్నా గు పదార్థ మెద్దియును లేదు. ఆసత్స్వరూపమే సాత్తుగ బ్రహ్మము. ఆ బ్రహ్మము ప్రత్యగభిన్నాద్వయనందస్వరూపము. కాఁబట్టి శిష్యా! ప్రశాంతరూపమై, అవిద్యములనిహితమై, అద్వితీయమై, సర్వనిషేధానధియై విలసిల్లు బ్రహ్మరుపు పి. అవ. స్వప్న దృష్టాంతమువలన అవిద్యాకృతమరు ప్రతి చముసయితము స్వప్నముకలే మిథ్యయని సూచించుచున్నాడు నిద్రాకల్పిత దేశ కాలవిషయజ్ఞాన సర్వం 1 మృన్మాత్ర మే వాహికం తద్వణ్.<noinclude><references/></noinclude> annmqjov6o9axfad4pita132g0go729 104 225760 580858 2026-09-21T04:08:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '140 వివేకచూడామణి మిథ్యా తద్వనిహాపి జాగ్రతి జగత్స్వాజ్ఞాన కార్యత్వతః, యస్మాదేవమిదం శరీరకరణ ప్రాణాహమాద్యవ్యస తస్మాతత్వమసి ప్రశాన్తమమలం బ్రహ్మాద్వయం యత్ఫరమ్ . తా. నిద్రయంద...' 580858 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>140 వివేకచూడామణి మిథ్యా తద్వనిహాపి జాగ్రతి జగత్స్వాజ్ఞాన కార్యత్వతః, యస్మాదేవమిదం శరీరకరణ ప్రాణాహమాద్యవ్యస తస్మాతత్వమసి ప్రశాన్తమమలం బ్రహ్మాద్వయం యత్ఫరమ్ . తా. నిద్రయందు (స్వప్న మందు) గల్పింపఁబడిన దేశము కాలము విషయములు జ్ఞాతృజ్ఞానజ్ఞేయములు మొదలగు సర్వ ముసు ఏప్రకార మసత్యమో ఆ విధముననే జాగ్రదావస్థయందు స్వాశ్రయ స్వవిషయాజ్ఞానమూలకమగు సదృశ్య ప్రపంచ మంతయు మిథ్యయే. ఆవిధముననే యీశరీరము, ఇంద్రియ ములు, ప్రాణము, అహంకారాది సర్వమున్ను మిథ్యటీ. కాఁబట్టి, శిష్యా! శాంతస్వరూపనిర్మలాద్వితీయపర బ్రహ్మము యైతివి. అవ. శరీరమును శరీరధర్మములను నిషేధించి బ్రహ్మ భావ మును బొందవలెనని యుపదేశించుచున్నారు:- జాతినీతికులగోత్ర దూరగం నామరూపగుణదోషవర్జితమ్, దేశ కాల విషయాతిన రియ ద్బహ్మ తత్వమసి భావయాత్మని. 255 తా. శిష్యా! ఆ పరబ్రహ్మము మనుష్యపశ్వాదిజాతితోఁ గాని, కర్తవ్యాక ర్తవ్యా సినీతితోఁగాని, బ్రాహ్మణాదికులముతోఁ గానీ, భారద్వాజ ఏగో త్రముతోఁ గాని సంబంధము లేని కి, నామ రూపగుణరహితమయినది, దేశ కాలవిషయాతిరి కమైనది. ఆపర బ్రహ్మమవు నీవే. కనుక శరీరాభిమానమును విడిచి "నేను బ్రహ్మమను' అని సర్వదా భావింపుము. 1<noinclude><references/></noinclude> g6hbp6do7nq4iltouhyryctsjo0zbu8 104 225761 580859 2026-09-21T04:08:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. యత్పరం 'సకలవాగగోచరం గోచరం విమలబోధచకుషః, శుద్ధచిర్ఘ ననునాదివ స్తు య దహ తత్త్వమసి భావయాత్మని. 141 256 తా. శిష్యా! ఆపరతత్త్వ మిట్టిదియని చెప్పఁజాలక 'వే...' 580859 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. యత్పరం 'సకలవాగగోచరం గోచరం విమలబోధచకుషః, శుద్ధచిర్ఘ ననునాదివ స్తు య దహ తత్త్వమసి భావయాత్మని. 141 256 తా. శిష్యా! ఆపరతత్త్వ మిట్టిదియని చెప్పఁజాలక 'వేద మాతసయితము . మూకీభావమును సహించినది, కనుక నవి వాగగోచరమయినది. నిర్మలమగు జ్ఞాననేత్ర మునకుమా త్రము . గోచరించునది. శుద్ధ చైతన్యఘనమగు ఆనాదివస్తువు ఎక్జియో. యదియే బ్రహ్మము. ఆ బ్రహ్మమవె నీవు. ఇట్లు సదా భావింపుము, షడ్భిరూరి భిక యోగి యోగిహృ ద్భావితం న కరణైర్విభావితమ్, బుద్ధ్య వేద్య మనపద్యభూతి య 2. దృహ్మ తత్వముసీ భారమాత్మని. 257 سة తా. "ప్రాణస్య ముతృపానే ద్వే, మనసు శ్లోకమోహసమే, జన్మమృత్యుశ్చ దేహస్య షడూర్మి రహఈ శిల" ప్రాణభిక్ష్మము లగు క్షుత్పిపాసలు, మనోధర ములగు శోకమోహములు, దేహ ధర్మములగు జన్మముణములు ననెడి యాఱుధర్మములును షడూరు లనఁబడును. ఈషడూర్ములు లేనివాఁడు శివుఁడు. (3రణ శామ్యతి పరమానందరూపత్వాన్నిర్వికారో భవతీతి 8:58, బ్రహ్మానందస్వరూపుఁడును నిర్వికారుఁడును గనుక శమించి యుండువాఁడు). అట్లు షడూసులను జయించిన యోగులును శివ స్వరూపులే యగుదురు. అట్టి శివస్వరూపులగు యోగులకు 1 సకలరాగగోచరం.<noinclude><references/></noinclude> tp3lv7dbdnnatbx7ggs8d1qclzvvq1r 104 225762 580860 2026-09-21T04:08:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '142 వివేకచూడామణి మాత్రమే హృగ్గోచరమగుచు, నేగ్రాదీంద్రియముల కగోచ రమై, బుద్ధికిసయితము నవేద్యమై, వృద్ధిపరిణామాపి సకలదోష వర్జితమై యుండు వస్తు వెదికలదో అదియె బ్రహ్మము. శిష్యా! -...' 580860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>142 వివేకచూడామణి మాత్రమే హృగ్గోచరమగుచు, నేగ్రాదీంద్రియముల కగోచ రమై, బుద్ధికిసయితము నవేద్యమై, వృద్ధిపరిణామాపి సకలదోష వర్జితమై యుండు వస్తు వెదికలదో అదియె బ్రహ్మము. శిష్యా! -ఆబ్రహ్మమవె నీవు. ఇట్లు సర్వదా భావింపుము. భా న్తికల్పితజగత్కలాశ్రయం స్వాశ్రయం చ సదసద్విలక్షణమ్, నిష్కలం నిరుపమానమృద్ధిమ దృహ్మ తత్త్వమసి భావయాన్మని. 258 తా. భ్రాంతికల్పితమగు జగత్తునకును జగత్కార్యముల కును స్వాశ్రయమై తనకుఁదానే ఆశ్రయమై), స్థూల సూక్ష్మ .జగద్విలక్షణమై, నిష్కలమై, ఉపమానరహితమై, సర్వపరి పూర్ణమై యుండు వస్తు పెద్దియో అదియే బ్రహ్మము. ఆ బ్రహ్మ -మవె నీవు. ఇట్లు సదా భావనజేయుము. జన్మవృద్ధిపరిణత్యపక్షయ వ్యాధి నాశ నవిహీనమవ్యయమ్, విశ్వసృష్ట్య వనఘాత కారణం బ్రహ్మతత్త్వమసి భావయాత్మని. 259 తా. జాయతే (పుట్టుట), అస్తి (పుట్టి ఉండుట), వర్ధతే (పెరుగుట) విపరిణమతే (పండుట), అపక్షీయతే (తఱు:గుట), వినశ్యతి (నశించుట) అనెడి దేహధర్మములు షడ్భానవికాసము లనఁబడును. ఈషడ్భానవికారములు లేనిది, నాశము లేనిది, విశ్వముయొక్క సృష్టిస్థితిలయములకుఁ గారణమైనదిఁగు :<noinclude><references/></noinclude> 52lprjdlwfkqzofg4f5femb0or17ug7 104 225763 580861 2026-09-21T04:09:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 143 బ్రహ్మము. ఆబ్రహ్మమవె నీవు. శిష్యా ! నీ వెల్లప్పుడు నిట్లు భావింపుము. అస్తభేదమనపా స్తలక్షణం ని స్తవజ్ఞజల రాశినిశ్చలమ్, నిత్యము _క్తమవిభక్త మూర...' 580861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 143 బ్రహ్మము. ఆబ్రహ్మమవె నీవు. శిష్యా ! నీ వెల్లప్పుడు నిట్లు భావింపుము. అస్తభేదమనపా స్తలక్షణం ని స్తవజ్ఞజల రాశినిశ్చలమ్, నిత్యము _క్తమవిభక్త మూర్తి య దృహ్మ తత్వమసి భావయాత్మని. 260 తా. భేదశూన్యమై, చిహ్నరహితమై, తరంగములు లేని -సముద్రమువలే నిశ్చలమై, సర్వదా బంధరహితమై, విభజింప శక్యముకానిదై యేయఖండస్వరూపముగలదో బ్రహ్మము. ఆ బ్రహ్మమవె నీవు. ఇట్లు సజా నీఅంతగశరణమందు భావింపుము. ఏక మేన సద నేక కారణం కారణాంతక నిరాసకారణమ్, కార్య కారణవిలక్షణం స్వయం బ్రహ్మ తత్త్వమసి భాదయాత్ర్మని. 14 261 తా. శిష్యా ! ఆపర బ్రహ్మము సజాతీయని జాతీయశూన్య మగు ఏకవస్తువు, త్రై కాలాబాధ్యము, భూతభౌతిక స్థూలసూ దిసర్వమునకు వివర్తో పాదానమై తనకు మఱియొక కారణము లేదని సూచించునది, అనఁగా, కారణాంతరరహితమగు అనాది వస్తువు, కార్య కారణవిలక్షణము, స్వయంప్రకాశమునైనది. ఆ బ్రహ్మమవు నీవే. నీ అంతకకరణమందు సదా యీవిధముగ భావింపుము.<noinclude><references/></noinclude> fdlx2zkc57snf47uitbxqquhjiuro39 104 225764 580862 2026-09-21T04:09:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '144 వివేకచూడామణి నిర్వికల్పకమనల్పమక్షరం యత్ క్షరాక్షరవిలక్షణం పరమ్, నిత్యమన్యయసుఖం నిరంజనం బ్రహ్మ తత్త్వమనీ భావయాత్మని. తా. ఆపరబ్రహ్మము కల్పనారహితము, 26 అనల్పము అనఁగా భూమస...' 580862 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>144 వివేకచూడామణి నిర్వికల్పకమనల్పమక్షరం యత్ క్షరాక్షరవిలక్షణం పరమ్, నిత్యమన్యయసుఖం నిరంజనం బ్రహ్మ తత్త్వమనీ భావయాత్మని. తా. ఆపరబ్రహ్మము కల్పనారహితము, 26 అనల్పము అనఁగా భూమస్వరూపము, అక్షరము (అవినాశి), చిదచిద్విలక్ష ణము అనఁగా పురుషో త్తమరూపము, శ్రీ కాలా బాధ్యమగు ఏకరసము, నాశరహితమగు సుఖస్వరూపమును మాయారహిత మును. ఆబ్రహ్మమవు నీవు. ఇట్లు సర్వవా భావింపుము. వి. "యత్ర నాస్యత్పశ్యతి నాన్యచ్ఛృణోతి నాన్యద్విజ నాతి స భూమా, అథ యత్రాస్యత్పశ్యత్యవ్యచ్ఛృణోత్యన్య ద్విజానాతి తదల్పమ్.” అని శ్రుతి. అల్పమసఁగా జీవుఁడు అనల్పమసఁగా భూమరూపపర బ్రహ్యము. “యస్తాత్ క్షరమతీతో ఒహముకు రాజప చో తమః, అతోఒస్తి లోకే వేదే చ ప్రథితః పురపోత్తమః." అని గీm | వాక్యము. క్షరాక్షరములను చిదచిత్తులు. తద్విలకణుఁడు పుస పోత్తముఁడు = పరబ్రహ్మము. యద్విభాతి సదనేకథా భ్రమా న్నామరూపగుణవి క్రియాత్మనా, హేమవత్స్వయమని క్రియం సదా బ్రహ్మ తత్త్వమసి భావయాత్మని. 263 తా. కటకకంకణాదినామరూపములను బొందినను సువ ర్ణము ఏకమైనట్లు, ప్రకాశ స్వరూపసద్రుప బ్రహ్మము భ్రాంతి<noinclude><references/></noinclude> ocpo5fa56pa290v2jzfstfbw0wse6me 104 225765 580863 2026-09-21T04:09:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆం ధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 145 వశమున నామరూపగుణములవలన వికార మొంది యనేకరూప ముల ప్రతీతమయ్యును 'వాస్తవముగ సర్వవికారశూన్యమగు బ్రహ్మమే. ఆ బ్రహ్మమవే నీవు. నీ వెల్లప్పుడు నిట్లు...' 580863 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆం ధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 145 వశమున నామరూపగుణములవలన వికార మొంది యనేకరూప ముల ప్రతీతమయ్యును 'వాస్తవముగ సర్వవికారశూన్యమగు బ్రహ్మమే. ఆ బ్రహ్మమవే నీవు. నీ వెల్లప్పుడు నిట్లు భావన చేయుము. యచ్చకా స్తనపరం పరాత్పరం ప్రత్య గోకరసమాత్మ లక్షణమ్, సత్యచిత్సుఖమన సమన్యయం బ్రహ్మ తత్వమసి భావయాత్మని. 204 తా. ఏసద్వస్తువు ప్రకాశరూపమో, “తదేతద్య్రహ్మ అపూర్వమనపరమన స్తరమ బాహ్యం అయమాత్మా బ్రహ్మ సర్వా నుభూ” ఇతి శ్రుతిప్రమాణముగ దేనికంటే పరములేదో, “యః క్ష రాత్పరతః పరః” ఇతి శ్రుతిరీత్యా ఏది పరముకంటే వర మైనదో, ఏది జీవసాక్షియగు కూటస్థమో, ఏది ఏకరసమో, ఏది ఆత్మస్వరూపమో, ఏది సచ్చిదానందస్వరూపమో, ఏది పరిచ్ఛేద రహితమో, ఏది అవినాశియో అదియె బ్రహ్మము. ఆ బ్రహ్మము నీవు. శిష్యా! ఇట్లల్లపుడు నీలంతఃకరణమండు భావింపుము. ఉ క్తమర్థమిమమాత్మని స్వయం భావయ ప్రథితయుక్తిభిరియా, సంశయాందిన హితం కరాంబువ తేన తత్వనిగమో భవిష్యతి. 265 తా. శిష్యా! ఈ చెప్పఁబడిన విషయమును నియంతఃకరణ మందు ఆత్మానాత్మవివేకముచేతను, ప్రసిద్ధముక్తుల చేతను, బుద్ధి చేతను సంశయవిపర్యయరహితముగ స్వయముగ విచారించిన 1 భావయేత్ప్రధితయు క్తి. వివేక 10 -<noinclude><references/></noinclude> 2i4jw03ebfvn74q8ym90ffoenx4nqjp 104 225766 580864 2026-09-21T04:09:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '146 వివేకచూడామణి యెడల వేదశాస్త్రముయొక్క సారార్థము కరాంబు వ విశదమై నీకు అపరోక్షజ్ఞానము తప్పక గలుగును. సంబోధమాత్రం పరిశుద్ధతత్త్వం విజ్ఞాయ సంఘే నృపవచ్చ సై న్యే, తదాశ్రయః స్...' 580864 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>146 వివేకచూడామణి యెడల వేదశాస్త్రముయొక్క సారార్థము కరాంబు వ విశదమై నీకు అపరోక్షజ్ఞానము తప్పక గలుగును. సంబోధమాత్రం పరిశుద్ధతత్త్వం విజ్ఞాయ సంఘే నృపవచ్చ సై న్యే, తదాశ్రయః స్వాత్మని సర్వదా స్థితో. విలాపయ బ్రహ్మణి విశ్వజాతమే. 26 తా. శిష్యా! సైన్యమందు రాజు సైన్యమునగు నియ తయు, తాను స్వతంత్రుఁడునై యుండునట్లు, సంఘాతరూ శరీరమునకుఁ బరిశుద్ధసమ్యగ్బోధమా శ్రాత్మ తత్వము నియంతీయ స్వతంత్రము నని తెలిసికొనుము. ఈయాత్మ తత్వము నాశ్ర యించి సదా ఆత్మస్థితుఁడవై బ్రహ్మభివ్యక్తమగు ప్రపంచమున బ్రహ్మమునందే విలీనమునేయుము. అనఁగా స్వువృత్తులన నశింపఁజేసి మనస్సును సర్వదా బ్రహ్మలక్ష్యమందే నిలువ లేన భావము. అవ. బ్రహ్మభావనస్థానమును దెలుపుచున్నారు: - బుద్ధా గుహాయాం సదసద్విలక్షణం బ్రహ్మ సత్యం మద్వితీయమ్, తదాత్మనా యోత్ర వన్డేగ్గుహాయాం పునర్న తస్యాఙ్గ గుహాగ్ర వేశః తా. శిష్యా ! బుద్దిగుహయందు సదసద్విలక్షణమున త్రికాలాబాధ్యమును, అద్వితీయమును, పరమార్థసత్యమున అగు బ్రహ్మము గలదు. బుద్ధి ప్రతిబింబిత చిదాభాసుఁడు (జీవుఁడ ఆబ్రహ్మమునుబొంది (బ్రహ్మమే తానై బుద్ధి గుహయందు ని : :<noinclude><references/></noinclude> hy7me8droklh8by33s73xndhe739vez 104 225767 580865 2026-09-21T04:09:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 147 సించెనేని (జీవ బ్ర హైక్యము సిద్ధించెనేని) వానికి మఱల నాబుద్ధి గుహయందుఁ బ్రవేశించుట ప్రాప్తింపదు. అనఁగా, "బ్రహైవ సత్ప్రహ్మవ్యేతి” అనుశ్రుతివ...' 580865 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 147 సించెనేని (జీవ బ్ర హైక్యము సిద్ధించెనేని) వానికి మఱల నాబుద్ధి గుహయందుఁ బ్రవేశించుట ప్రాప్తింపదు. అనఁగా, "బ్రహైవ సత్ప్రహ్మవ్యేతి” అనుశ్రుతివాక్యరీత్యా నట్టి ధన్యాత్తుఁడు బ్రహ్మరూపమునుబొంది ముక్తుఁడగును గనుక 'వానికి పునర్జ న్మములేదని భావము. అవ. సామాన్య వాసనాపటల్కాభావమే నిరూపించుచున్నారు.— జ్ఞాతే వస్తున్యపి బలవతీ వాసనా నాది రేషా 'మోక్షమని కర్తా భోక్తాప్యహమితి వృథా యాస్య సంసార హేతుః, నివసతా స్కాపనేయా ప్రయత్నా సుక్తిం ప్రాహు:స్తదిహ మునయో వాసనాతనవం యత్. తా. ప్రత్యగభిన్నాద్వయానందవస్తువును ( బ్రహ్మమును) దెలిసికొనినను, వృత్తి ప్రేరణచే 'నేను కర్తను భోక్తను' అనెడి అధ్యాస హేతుభూతములగు అనాది వాసనలు మిగుల బలీయ ములు గనుక నట్టి వాసనలుసయితము జీవునకు జన్మమృత్యు రూపసంసార హేతువులగును. కాఁబట్టి అత్యంత ప్రయత్నముతో వాసనల పూర్తిగ నిర్మూలించి ప్రత్యర్ద ృష్టితో ఆత్మయందు నివ సించుటయే (బ్రహ్మనిష్ఠ నుండుటయే ముక్తియని సూక్ష్మదర్శు లగుమునులు అనుభవము వలన వచియించిరి. అవ. వాసనలకుఁ గార్యభూతమగు అహంమమాధ్యా సము సయితము అవశ్యముగ నిరాకరణీయమని చెప్పుచు న్నారు:- అహం మమేతి యో భావో దేహతో దావనాత్మని, అధ్యాసోడియం నిర స్తవ్యో విదుషా స్వాత్మనిష్ఠయా. 269<noinclude><references/></noinclude> ev2qdq2mw48rya6ql7sr3ej83u7jy0e 104 225768 580866 2026-09-21T04:10:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '148 వివేకచూడామణి "తా. దేహము, ఇంద్రియములు మొదలగు అనాత్మ విషయ 'ములందు 'అహం మమ' (నేను నాగి) యను భాగము అధ్యాస మనఁబడును. పండితులు(జ్ఞానులు) స్వస్వరూప స్థితియండు నిష్ఠతో నీయ ధ్యాసమును...' 580866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>148 వివేకచూడామణి "తా. దేహము, ఇంద్రియములు మొదలగు అనాత్మ విషయ 'ములందు 'అహం మమ' (నేను నాగి) యను భాగము అధ్యాస మనఁబడును. పండితులు(జ్ఞానులు) స్వస్వరూప స్థితియండు నిష్ఠతో నీయ ధ్యాసమును బూర్తిగ నివర్తింపు లేను. జ్ఞాత్వా స్వం ప్రత్యగాతా "నం బుద్ధి తద్వృత్తి సాక్షి ణమ్, స్నో హమిత్యేవ సద్వృత్త్యానాత్మ వ్యాత్మ మతిం జపి. 270 తా. బుద్ధిని బుద్ధివృత్తులను బ్రకాశింపఁజేయుచు వానికి సాక్షియగు ప్రత్యగాత్మయే నీవని తెలిసికొని, 'సోహం (ఆయద్వయానందరూప బ్రహ్మమే నేను అనెడి అఖండాకార వృత్తియసు సద్భావముతో, అనాత్మ వస్తువులగు 'దేహేంద్రి యాదులందు ఆత్మ బుద్ధిని విడువుము. లో కానువర్తనం త్యక్త్వా త్యక్త్వా దేహానున క్లీనమ్, శాస్త్రానువర్తనం త్యక్త్వా స్వాధ్యాసావనయం గురు. 271 తా. శిష్యా ! లోక వాసనను దేహవాసనను శాస్త్ర వాస నను విడువుము. వాసనారూపాధ్యాసము జ్ఞానమునకు ప్రతి బంధకము గనుక నేవిధమైన వాససలున్నను అనాత్మ యగు దేహ మందు ఆత్యాధ్యాసము కలుగకమానదు. కావున 'వాసనాసహిత ముగ దేహాత్మబుద్ధిని విడువుము. వి ధనవనితాదివిషయములందు రాగము, స్వగుణ ప్రక టనమందు ప్రీతి, పరగుణవిషయమున ద్వేషము నను సీమొద లగునవి లోక వాసన యనఁబడును. దేహమందు రాగపూర్వక ముగ పోషణాసక్తి దేహవాసన యగును. పాఠానుష్ఠానాదులు శాస్త్రవాసన యనఁబదుసు. ఈ వాసనాత్రయము జ్ఞానమునకు<noinclude><references/></noinclude> 7oy1bmfif63o56ykpgyu482w9ry3ung 104 225769 580867 2026-09-21T04:10:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 149 ప్రతిబంధకములు గనుక వానిని విడువవలెనని యభిప్రాయము. “వాసనా ఏవ సంసార ఇతి సర్వా విముంచతాః, తత్త్యాగో వాసనాత్యాగాత్ స్థితిరద్య యథా తథా." అని శ్రీ...' 580867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 149 ప్రతిబంధకములు గనుక వానిని విడువవలెనని యభిప్రాయము. “వాసనా ఏవ సంసార ఇతి సర్వా విముంచతాః, తత్త్యాగో వాసనాత్యాగాత్ స్థితిరద్య యథా తథా." అని శ్రీ అష్టావక్ర ముని. లోక వాసనయా జన్తోః శాస్త్ర వాసనయాపి చ, దేహవాసనయా జ్ఞానం యథావన్నైవ జాయతే. رم 272 'తా. లోకవాసన శాస్త్ర వాసన దేహవాసన యను నీవాస నా త్రయ మెంతదనుకనుండునో అంతఃవఱకు మనుష్యునకు ఆత్మజ్ఞానము కలుగదు. “నా సంసార కారాగృహమోక్షమిచ్ఛో రయోమయం పాదనిబద్ధశృంఖలమ్, వదన్తి తజ్జాః పటు వాసనా త్రయం యోస్మాద్విముక్తః సముప్పైతి ముక్తిమ్. 273 తా. సంసారమనెడి కారాగృహమునుండి విముక్తిఁగోరు వానికి నీ చెప్పఁబడిన వాసనాశ్రయము కాళ్లకుఁ దగిలింపఁబడిన యినువసం కెళులని తజ్ఞులు చెప్పెదరు. కనుక నీవాసనాత్రయము నుండి విముక్తుఁడగువాఁడే మోక్షమును బడయఁగలడు. అవ. శుద్ధ వాసనలు మలిన వాసనలచేఁ ప్రయత్న మువలన చున్నారు:-- గప్పఁబడినను బయల్పడునని సదృష్టాంతముగఁ జెప్పు జలాదిసంపర్క వశాత్ప్ర భూత దుగ్గ దరూ తాగరుదివ్య వాసనా,<noinclude><references/></noinclude> 7sbq4aybxl928h08kstiwvwfrqbh1bn 104 225770 580868 2026-09-21T04:10:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '150 వి వేకచూడామణి సంఘర్షణేనైన విభాతి సమ్య గ్విధూయమానే సతి బాహ్యగ స్ధ. 274 తా. అగరుచందనాది కాష్ట మునగు జల సంపర్కము నలనఁ గలిగిన బాహ్యదుగ్గంధము ఆకాష్టము యొక్క సంఘర్షము (సానమీద రా...' 580868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>150 వి వేకచూడామణి సంఘర్షణేనైన విభాతి సమ్య గ్విధూయమానే సతి బాహ్యగ స్ధ. 274 తా. అగరుచందనాది కాష్ట మునగు జల సంపర్కము నలనఁ గలిగిన బాహ్యదుగ్గంధము ఆకాష్టము యొక్క సంఘర్షము (సానమీద రాపిడి)వలనఁ దొలఁగింపఁగా సుగంధము బయలు పడును. ఆ స్తఃశ్రితాస సదున స్తవాసనా ధూలీవిలిప్తా పరమాత్మ వాసనా, ప్రజ్ఞాతిసంఘర్షణతో విశుద్ధా ప్రతీయతే చన్దనగవవత్సు ఎటా. తా. అంతఃకరణమండుఁగల 270 రాజసతామసగుణసంబంధ మగు అనంతదుర్వాసనలనెడి ధూళిఁ గప్పఁబడియుండు వర మాత్మ వాసన, బుద్ధియందు ప్రణవోచ్చారణరూప సంఘర్ష ము వలనఁగాని,గురూపదిష్ట మహా వాక్యార్థ సంతతవిచారణవలనఁగాని చందన గంధమువలెనే, విశుద్ధమై స్ఫుటముగ ప్రతీతమగును. అనాత్మ వాసనాజాలై స్థిరోభూతాత్మ వాసనా, నిత్యాత్మనిష్ఠయా లేషాం నాకే భాతి స్వయం స్ఫుటమ్. 270 తా దేహాద్యనాత్మ వస్తువులందుఁగల మలిని వాసనా జాల ముచే మఱుఁగుపడియుండు ఆత్మ వాసన, ఎడతెగని ఆత్మ నిష్ఠలను మలిన వాసనలు నశింపఁగా, తనంతట స్ఫుటమగును. యథా యథా ప్రత్యగవస్థితం మన స్తథా తథా ముఖతి బాహ్య వాసనాః, నిశ్శేషమోజే. సతి వాసనా నా మాత్మానుభూతిః ప్రతిబద్ధతన్యా. 277<noinclude><references/></noinclude> q99stp8vr4s24t2akf9tlbu6ys2m895 104 225771 580869 2026-09-21T04:10:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '. ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 151 4) తా. మనస్సు ప్రత్యగాత్మలక్ష్యమం దెంతెంత స్థిర మగునో అంతంతగా విషయాది బాహ్య వాసనలు వదలిపోవును. ఆబాహ్యవాసనలు సంపూర్ణముగ నివర్తింపఁబడు నేని ఆ...' 580869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>. ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 151 4) తా. మనస్సు ప్రత్యగాత్మలక్ష్యమం దెంతెంత స్థిర మగునో అంతంతగా విషయాది బాహ్య వాసనలు వదలిపోవును. ఆబాహ్యవాసనలు సంపూర్ణముగ నివర్తింపఁబడు నేని ఆత్మ యొక్క అపరోక్షానుభవము ప్రతిబంధరహితముగ కలుగును. స్వాత్మ న్యేవ సదా స్థిత్వా మనో సశ్యతి యోగిసః, వాసనానాం క్షయశ్చాతః స్వాధ్యాసాపనయం గురు. 278 తా. నిరంతరము ప్రత్యగాత్మయందే లక్ష్యమును నిల్పి చిత్త వృత్తినిరోధరూప యోగాభ్యాసముచేయుపుడుషులకు (యోగు లకు) మనస్సు నశించును. అనఁగా మనస్సు స్థూలస్వభావరహిత మగును. ఆకారణమున వాసనాక్షయమగును. కనుక, శిష్యా! నీవును ఆవిధమున వాసనానినృప్తిపూర్వకముగ · అనాశ్మయం " దాత్మ రూపాధ్యాసమును విడువుము. . తమో ద్వాభ్యాం రజః సర్వాతృత్వం శుద్ధేన నశ్యతి, తస్మాత్సత్త్వమసష్టభ్య స్వాధ్యాసావిషయం గురు 279 తా. రజోగుణ సత్త్వగుణములచేత తమోగుణము గతిం చును. సత్త్వగుణమువలన రజోగుణము నశించును. రాజస్థ మోగుణళూన్యమగు సత్త్వగుణము మిశ్రితసత్త్వగుణము నశించి కేవలసత్త్వగుణము నిలుచును. కావున, శిష్యా! గుద్ధ సత్త్వగుణము నాశ్రయించి జహంస మాధ్యాసమునువిడువుము. ఆవ. విద్యాసంప్రదాయ ప్రవృత్తికై ఇతరదృష్ట్యములోరోధ మువలన విద్వద్వరిష్ట శరీరస్థితియందు నిమి సప్రదర్శన పూర్వక ముగ జీవన్ముక్తిసుఖార్థము ప్రాతిభాసిక బంధ నివృత్తిని ప్రదర్శిం చుచున్నారు......<noinclude><references/></noinclude> bqdgghvro7na8in6wttnohrc1bo9ki4 104 225772 580870 2026-09-21T04:10:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '152 వివేకచూడామణి ప్రారబ్ధం పుష్యతి నపురితి నిశ్చిత్య నిశ్చలు, ధైర్యమాలంబ్య యత్నేన స్వాధ్యాసావనయం గురు. 290 తా. శిష్యా! శరీరపోషణము ప్రాశజ్ఞానుసారముగ (తనం తట) జరుగఁగలదని నిశ్చయ...' 580870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>152 వివేకచూడామణి ప్రారబ్ధం పుష్యతి నపురితి నిశ్చిత్య నిశ్చలు, ధైర్యమాలంబ్య యత్నేన స్వాధ్యాసావనయం గురు. 290 తా. శిష్యా! శరీరపోషణము ప్రాశజ్ఞానుసారముగ (తనం తట) జరుగఁగలదని నిశ్చయించుకొని, అనఁగా శరీరపోషణ మునకై యత్నింపక, నిశ్చలచిత్తుఁడవై, ధైర్యమవలంబించి వాసనాక్షయమనోనాశతత్త్వజ్ఞానములను అభ్యసింపుడు, అనా త్మయందు ఆత్మరూపాధ్యాసమును దొలఁగింపుము. నాహం జీవః పరం బ్ర హేత్యత్వ్యన్నపూర్వకమ్, వాసనా వేగతః ప్రాప్తస్వాధ్యాసావనయం కురు. 281 తా. శరీరత్రయాభిమానియగు చిదాభి "సజీవుఁడను నేను గాను. "నేను "కేవల నిర్గుణ బ్రహ్మమను అని యిట్లు పూర్వోత్త పంచకోశరూప మిథ్యాపదార్థనిషేధిపూర్వకముగ బ్రహ్మనిష్ఠ గలిగి, అనేక జన్మములనుండి వచ్చునున్న వాసనా వేగమువలనఁ శ్రాప్తించిన అనాత్మయం బాగాధ్యాసమును దూరముగఁ దొలఁగింపుము. శ్రుత్యా యుక్త్యా స్వానుభూత్యా జ్ఞాత్వాసాశ్వాత్మ్యమాశ్ర్మనః, క్వచిదాభాసతః ప్రాప్తి స్వాధ్యాసావనయం గురు. 292 తియుక్తి తా. శిష్యా ! ఆత్మతత్త్వమును దెలియుటకు శ్రుతి యు అనుభవము ననునవి ఆధారములు. కనుక, 'సర్వం ఖల్విదం బ్రహ్మ' 'వాసుదేవః సర్వమితి,' 'నారాయణః సర్వమిదమ్ ' 'బ్ర హైవేదం సర్వమ్,' ఇత్యాది శ్రుతులవలనను, అధ్యారో<noinclude><references/></noinclude> nn8oduzc5p69vdzu4qnn6ts5t6weoaf 104 225773 580871 2026-09-21T04:10:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 158 పాపవాదరూపమగు యుక్తులవలనను, స్వానుభవమువలనను, బ్రహ్మముయొక్క సర్వాత్మ భావమును దెలిసికొని, రజ్జువునందు ర్వభ్రాంతివలె ఆభాసమునలనఁగలిగిన కర్తృ...' 580871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 158 పాపవాదరూపమగు యుక్తులవలనను, స్వానుభవమువలనను, బ్రహ్మముయొక్క సర్వాత్మ భావమును దెలిసికొని, రజ్జువునందు ర్వభ్రాంతివలె ఆభాసమునలనఁగలిగిన కర్తృత్వభోక్తృత్వాది రూపాధ్యాసమును పూర్తిగ విడువుము. అనాదానవిసర్గాభ్యామిషన్నాస్టి క్రియా మునేః, తదేకనిష్ఠయా నిత్యం స్వాధ్యాసాపనయం గురు. 283 తా. మననశీలునకు గ్రహణత్యాగములకంటే నితరమగు కర్తృత్వభో క్తృత్వరూ పారిక్రియ ఎంతమాత్రమును లేదు. కనుక, శిష్యా! నిరంతర బ్రహ్మనిష్ఠగలిగి అనాత్మయం దాణా ధ్యాస మును దొలఁగింపుము. తత్త్వమస్యాదివాక్యోత్థ బ్రహ్మత్మైకత్వబోధతః, బ్రహ్మణ్యాత్మత్వదార్థ్యాయ స్వాధ్యాసావసయం కుడు. 294 తా. శిష్యా! తత్త్వమసీత్యాది శ్రుతి వాక్యములవలన సుత్పన్నమైన బ్రహ్మత్మైకత్వబోధ (జీవేశ్వర క్యజ్ఞానము) వలన, 'బ్రహ్మమే నేను, నేనే బ్రహ్మమను' అని బుద్ధిని దృఢపఱచు కొని, దేహమే ఆత్మయనెడియభ్యాసమును విడువుము. అహంభావస్య దేహ్మేన్నిః శేషవిలయావధి, సావధానేన యుక్తాత్మా స్వాధ్యాసాపనయం కురు. తా. అహంభావము (దేహమే నేననెడిబుద్ధి) నిశ్శేషముగ విలయమగుపర్యంతము సావధానచి శ్రముతో కుఁడవై అనాత్మయం దాతాధ్యాసమును విడువుము. ప్రతీతిర్జీనజగతో: స్వప్న విద్భాతి యావలే, తావన్నిర స్తరం విస్వజ్ స్వాధ్యాసావనయం రురు. 285 బ్రహ్మతత్ప 286<noinclude><references/></noinclude> o2r23vitxkp1w4mt2hhlnj8cz3phuk2 104 225774 580872 2026-09-21T04:11:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '154 వివేకచూడామణి తా. స్వప్న మందుగలుగు అభ్యాసమువలె ఎంతపర్యం తము ప్రమాతయగుజీవుఁడు ప్రమేయమగు భూత భౌతిక రూప. ప్రపంచము, చతురాది ప్రమాణము ననెడి త్రిపుటీరూ:స భేద విశిష్టాపాధికాధ్...' 580872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>154 వివేకచూడామణి తా. స్వప్న మందుగలుగు అభ్యాసమువలె ఎంతపర్యం తము ప్రమాతయగుజీవుఁడు ప్రమేయమగు భూత భౌతిక రూప. ప్రపంచము, చతురాది ప్రమాణము ననెడి త్రిపుటీరూ:స భేద విశిష్టాపాధికాధ్యాసమున్ను, ప్రాతిభాసికసత్తి విశిష్ట జగత్ప్ర తీతియు నుండునో అంతపర్యంతము నిరంతరాఖండాకార వృత్తితో సుస్థిరమగు నిదిధ్యాసనజేయుడు, అనాత్మ యం జర్మ త్వరూపాధ్యాసమును దూరముగఁ దొలఁగింపుము. వి. 278.న శ్లోకము మొదలుగ సీతొమ్మిది శ్లోకములలో జీవన్ముక్తికి విరోధియగు కర్తృత్వాధ్యాసముయొక్క నిర్ణ కోపాయము సూచింపఁబడ లేదు. ఏమసఁగా, 'స్వాధ్యాసావన యం కుప' అనుటవలన ధ్యానధ్యాతృధ్యేయరహః త్రిపుటి కలుగుచున్నది. ఈత్రిపుటి అభివమైనంగాని జీవస్టు వ్యవస్థ కలుగదు. కారణమేమన, జ్ఞాన ప్రాకి ఆవరణశట్టి విశిష్టా జ్ఞాననిరృత్తి యైనప్పటికి విక్షేపశక్తి విశిష్టా - జ్ఞానము శేషించు చున్నది. ఆవిక్షేపశక్తి విశిష్టా జ్ఞానము లేదనుకొ" నైవ మేని యపుడు శరీరాభావమగును గనుక నట్టి శరీరాభావస్థితిలో బ్రహ్మవిద్యోపదేశ సంప్ర దాయమునకే భంగము మాత్రమేకాక జీవను క్తి ప్రతిపాదకశాస్త్ర వచనమునగు సయితము విరోధము సంభవించును. కనుక జ్ఞానోత్పత్యసంతరమందును విక్షేపశక్తి యుండునని అంగీకరింపవలయును. ఇందుకుఁ బ్రమా ణము—"అవిద్యావృత్తితాదాత్మ్యం విద్యయన వినశ్యతి, వి. పస్య స్వరూపం తు ప్రారబ్ధక్షయమిలీ. టీ." ఈ హేతువు చేత జీవన్ముక్తికై యత్నించుపురుషుఁడు దేహాదికము సుపేక్షించి కలుగుట<noinclude><references/></noinclude> n2562k4hjlbl09mwa5v20oe6sz4g4hr 104 225775 580873 2026-09-21T04:11:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 155 వివేకముతో పూర్వో క్తమగు అధ్యాసనివృత్తికొఱకు అత్యంత ప్రయత్నము చేయవలెనని యభి ప్రాయము. నిద్రాయా లోక వార్తాయాః శబ్దాదేరపి విస్మృతేః, క్వచిన్న...' 580873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 155 వివేకముతో పూర్వో క్తమగు అధ్యాసనివృత్తికొఱకు అత్యంత ప్రయత్నము చేయవలెనని యభి ప్రాయము. నిద్రాయా లోక వార్తాయాః శబ్దాదేరపి విస్మృతేః, క్వచిన్నా వసరం దత్వా చి న్తయాత్మానమాత్మని. 287 తా. స్వరూపానుసంధానసమయమున నిద్రకుఁగాని లౌకిక వ్యవహారసంబంధ వాక్యములకుఁ గాని, పరాకునకుఁగాని అవ సరము గలిగింపక నీయంతఃకరణమందు సర్వదా ప్రత్యగభిన్న పరమాత్మయందే చింతన గలిగియుండుము. అనఁగా ఆత్మ ధ్యాన సమయమున బాహ్యవాసన నిద్ర, పరాకును ఉండకూడదని భావము. “దద్యాన్నా వసరంకించిత్కా మాదీనాం మనాగపి, ఆసు ప్తేరామృతేః కాలం నయేద్వేదా నచి న్తయా,” అని ఆర్య. వచనము. అవ. దేహమందు దోషదృష్టి గలిగి యుండవలెనని చెప్పు చున్నా..: మాతాపిత్రోర్మలోద్భూతం మలమాంసమయం నపుః, త్యక్త్వా చాగ్దాలవద్దూరం బ్రహ్మీభూయ కృతీ భవ. 288 తా. శిష్యా! ఈశరీరము తల్లితండ్రులయొక్క శుక్ర శోణితములవల్ల సుత్పన్నమై మలమాంసమయమై మిక్కిలి హేయమయినది గనుక దీనిని అపవిత్రుఁడగు చండాలునివలె దూరముగఁ ద్యజించి, అనఁగా దానియం దాసక్తిని వదలి, బ్రహ్మరూపమును బొంది కృతకృత్యుఁడ నగుమా. స్వప్ర కాశ మధిష్ఠానం స్వయంభూయ సదాత్మని, బ్రహ్మాణమప పిణం త్యజ్యతాం మలబౌల్డబత్ . 289<noinclude><references/></noinclude> jdxn198hcv8khlfhy8lx9c9wsu0tmhz 104 225776 580874 2026-09-21T04:11:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '156 వివేకచూడామణి తా. స్వయంప్రకాశరూపము జగదధిష్ఠానమునగు వర బ్రహ్మమును సర్వదా నియంతఃకరణమం దసుభవించుచు, అనఁగా సర్వదా బ్రహ్మనుభవనిమగ్నుఁడవై, సమష్టి సంఘాతమును (బ్రహ్మాండమును,...' 580874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>156 వివేకచూడామణి తా. స్వయంప్రకాశరూపము జగదధిష్ఠానమునగు వర బ్రహ్మమును సర్వదా నియంతఃకరణమం దసుభవించుచు, అనఁగా సర్వదా బ్రహ్మనుభవనిమగ్నుఁడవై, సమష్టి సంఘాతమును (బ్రహ్మాండమును, వ్యష్టి సంఘాతమును (పిండాండమును) మల భాండములవలె విసర్జింపుము. అన. ఇట్లు సమష్టి వ్యష్టి త్యాగానంతరము జీవపరమాత్మల కైక్యము నెటులఁ గావింపవలెనో బోధించుచున్నారు: --- ఘటాకాశం మహాకాళ ఇవాత్మానం పరాత్మని, విలాప్యా ఖండభావేన తూష్ణం భవ సదా మునే. 290 తా. మననశీలుఁడవగు శిష్యా! ఘటము నశింపఁగా ఘటా కాళము మహాకాశమందు లీనమగునట్లు, జీవాత్మను పరమాత్మ లయింపఁ జేసి, అఖండస్వరూపమునుబొంది సర్వదా యందు తూప్లీంభావము (మౌనము)తో సుండుము. చిదాత్మని సదానన్దే దేహారూఢామహంధియమ్, నివేశ్య లింగముత్సృజ్య కేవలో భవ సర్వదా. 291 తా. దేహమందుఁగల ఆహంబుద్ధిని సదానందరూప చిదాత్మ యందుఁ బ్ర వేశ పెట్టి, అనఁగా అంతర్ముఖుఁడవై, లింగ దేహసంసర్గమును త్యజించి సదా కేవలచైతన్యస్వరూపుడవయి యుండుము. యత్రైష జగదాభాసో దర్పణా స్తః పురం యథా, తదహాహమితి జ్ఞాత్వా కృతకృత్యో భవిష్యసి. 292 తా. అద్దమందు ప్రతిబింబించిన పట్టణమువలె, ఏ బ్రహ్మమునందు జగత్తు ఆభాసరూపమున ప్రతీతమగుచున్న దో :<noinclude><references/></noinclude> pc6la8leyx5r1d2gdn8gpo2r803k029 104 225777 580875 2026-09-21T04:11:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 157 'ఆబ్రహ్మమే నేను' అని తెలిసికొనెద వేని నీవు కృతకృత్యుఁడ వగుదువు. యత్సత్యభూతం నిజరూపమాద్యం చిదద్వయానన్దమరూపము క్రియమ్, తదేత్య మిథ్యానపురుత్స...' 580875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 157 'ఆబ్రహ్మమే నేను' అని తెలిసికొనెద వేని నీవు కృతకృత్యుఁడ వగుదువు. యత్సత్యభూతం నిజరూపమాద్యం చిదద్వయానన్దమరూపము క్రియమ్, తదేత్య మిథ్యానపురుత్సృజై త చ్ఛైలూషన ద్వేషముపా త్తమాత్మనః. 293 తా. జీవాత్మయొక్క నిజరూపము సత్యభూతమగు చైతన్యాద్వయానందము, ఆకారశూన్యము, ఆ క్రియమును. కనుక నటుఁడు, తాను ధరించిన వేషమునం దభిమానము లేక స్వరూపముతో నుండునట్లు, యీమిథ్యాశరీరమం దభీమాన మును విడిచి స్వస్వరూపమునుబొంది సుఖంపుము. - సర్వాత్మనా దృశ్యమిదం మృషైన నై వాహమర్థః క్షణికత్వదర్శనాల్, జానామ్యహం సర్వమితి ప్రతీతిః కుతో హమాదేః క్షణికస్య సిధ్యేత్. 204 తా. ఇంద్రియములకును మనస్సునకును గోచరించున దెల్ల మిథ్యయే. బుద్ధి కర్మ మొదలగునవి క్షణికము అగుటవలన 'జానామ్యహం సర్వమ్' (నేను సర్వమును దెలిసికొను చున్నాను అనెడి . అహం ప్రత్యయము సయితము సత్యము కాదు. కనుక క్షణికములగు ఈజహం ప్రత్యయాదులు సత్యము లెట్లగును? అనఁగా సత్యములు కావనుట. అహంపదార్థ స్వహమాది సాక్షి నిత్యం సుషుప్తావని భావదర్శనాత్,<noinclude><references/></noinclude> 47xzwwpyfpuydpnzr43fprj8ivrnhvy 104 225778 580876 2026-09-21T04:11:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '158 వివేకచూడామణి బ్రూతే హ్యబో నిత్య ఇతి శ్రుతిః స్వయం తత్ప్రత్యగాత్మా సదసద్విలక్షణః 295 తా. అహంశబ్దమునకు అహంకారోపాధికుఁడగు జీవుఁడు ముఖ్యార్థము, కేవలచైతన్యము లక్ష్యార్థము....' 580876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>158 వివేకచూడామణి బ్రూతే హ్యబో నిత్య ఇతి శ్రుతిః స్వయం తత్ప్రత్యగాత్మా సదసద్విలక్షణః 295 తా. అహంశబ్దమునకు అహంకారోపాధికుఁడగు జీవుఁడు ముఖ్యార్థము, కేవలచైతన్యము లక్ష్యార్థము. ఈలక్ష్యార్థమగు ఆత్మ సర్వదృశ్యరహితమగు సుషుప్తియందును ఉండుట చేత · జాగ్రత్స్వప్నములందు దృశ్యములగు అహుకారాణసక లపదార్థ ములగును, సుషు ఫ్లియండు అవిద్యారూ పాజ్ఞానమునకును సాక్షియై నిత్యముగ నుండును. "ఆజో నిత్యః” అను శ్రతియు స్వయముగ నిశ్లేట్లే చెప్పుచున్నది. కావున ప్రత్యగాత్మ దృశ్యము -లగు స్వప్న జాగ్రదావస్థలకును, సకల కార్యా భానరూపమగు సుషు వ్యవస్థకును" ద్రష్టయగుటచేత అవస్థాత్రయముకంటే విలక్ష ణమై దృగ్రూపమగును. వికారిణాం సర్వవికార వేత్తా నిత్యోఒవికారో భవితుం సమగ్ధృతి, మనోరథ స్వప్న సుషు ఫ్లీషు స్ఫుటం పునః పునర్దృష్టమసత్త్వమేతయోః. 296 తా. కల్పితపదార్థములయొక్క రాకపోకలు నెఱిం గాడి ప్రత్యగాత్మ షడ్వికారములను బొందక నిత్యుఁడై యుండును. మనోరథములందును స్వప్నములందును నీవికారములస్థితియు, సుషు ప్తియందు దృశ్యవస్తువుల అభావమును, దృగాత్మ యొక్క సత్త్వమును సాక్షియగు ప్రత్యగాత్మ చేత స్పష్టముగ ననుభవింపఁ చున్నవి. 296<noinclude><references/></noinclude> 10bxpzlyoq1ev9yr50p8o9o3nfy95ul 104 225779 580877 2026-09-21T04:11:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. అతోఒభిమానం త్యజ మాంసపిణే పిణాభిమానిన్యపి బుద్ధికల్పితే, కాలత్ర యా బాధ్యమఖబోధం జ్ఞాత్వా స్వమాత్మానముపై హి శాన్తిమ్. 159 297 తా. శిష్యా! ఈ చెప్పఁబడి...' 580877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. అతోఒభిమానం త్యజ మాంసపిణే పిణాభిమానిన్యపి బుద్ధికల్పితే, కాలత్ర యా బాధ్యమఖబోధం జ్ఞాత్వా స్వమాత్మానముపై హి శాన్తిమ్. 159 297 తా. శిష్యా! ఈ చెప్పఁబడిన హేతువులవలన మాంస పిండమగు నీ దేహమందును, ఈశరీరాభిమానియగు అహం కారాదిలింగ దేహమందును, అహంబుద్ధిని విడిచి, త్రికాలా బాధ్యమును అఖండబోధస్వరూపమును అగు ఆత్మను జలిసి కొని జీవను క్తిరూప పరమశాంతినిఁబొంది సుఖింపుము. ఆవ. ఆభాసవిశిష్టలింగ శరీరధర్మ త్యాగమువలన అఖండ రూపత్వము సిద్ధించునని శ్రీ గురు వుపదేశించుచున్నారు: - త్యజాభిమానం కులగోత్ర నామ రూపాశ్ర మేష్వార్ద శవాశ్రి శేషు, లింగస్య ధక్ష్యానపి కర్తృతాదీం సక్త్వా భవాఖసుఖస్వరూపః. 298 తా. శిష్యా! జీవచ్ఛవమగు నీశరీరము నాశ్రయించుకొని యుండు కులగోత్ర నామరూపములందును, గృహస్థాశ్ర మాదిక మందును అహంమమాభిమానమును విడువుము. కధృత్వాది లింగశరీరధర్మములసయితము త్యజించి అఖండానందస్వరూపుఁ డవుకము. అవ. సర్వానర్థములకు సూచింపుచున్నారు: --- మూలము అహంకారమని సప్త్యన్యే ప్రతిబద్ధాః పుంసః సంసార హేతవో దృష్ట్యా, తేషామేషాం మూలం ప్రథమని కారో భవత్యహంకార<noinclude><references/></noinclude> bnvrxvy9dmr0xinke7jjr1ya8749nfe 104 225780 580878 2026-09-21T04:12:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'i 160 వివేకచూడామణి 'తా. పురుషునకు సంసార హేతువులగు ప్రతిబంధకమ లనేకములు కనఁబడుచున్నవి. ఈ ప్రతిబంధకము లన్నింటికి మూలము ప్రథమవికారమగు అహంకారము. అనఁగా అహ కారమునుండియే సమస్తప్రత...' 580878 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>i 160 వివేకచూడామణి 'తా. పురుషునకు సంసార హేతువులగు ప్రతిబంధకమ లనేకములు కనఁబడుచున్నవి. ఈ ప్రతిబంధకము లన్నింటికి మూలము ప్రథమవికారమగు అహంకారము. అనఁగా అహ కారమునుండియే సమస్తప్రతిబంధకములును గలుగుచున్నవి. అవ. సర్వ ప్రతిబంధకమూలభూతమగు అహంకారమున విడిచినఁగాని ముక్తియనువా గయైనను దుర్లభమని చెప్ప చున్నారు:-- యావత్స్యాత్స్వస్య సంబద్ధో హంకారేణ దురాత్మనా, తానన్న లేశమాత్రాపి ముక్తివార్తా విలక్షణా. తా. సంసారదుఃఖపరంపరను రూపాహంకారముతో 30 గూర్చెడి యీ కుత్సిత ఆత్మ కొంతపర్యంతము సంబంధ ముండునో అంతపర్యంతము అహంకార రాహిత్యమువలన సంభ వించెడిముక్తి ఇంచుకయినసు గలదనుటకు వలసుపడదు. అవ. అహంకారణ్యాగమువలన మోక్ష ప్రాప్తియగునని సదృష్టాంతముగఁ జెప్పుచున్నారు: --- అహంకార గ్రహాన్తుక్తః స్వరూపము పపద్యతే, చన్ద వద్విమలః పూర్ణః సదానస్ధః స్వయం ప్రభః. 301 తా. రాహుగ్ర హము క్తుఁడగు పూర్ణచంద్రుఁ డెట్లు నిర్మలముగఁ బ్ర కాశించునో యా ప్రకారము అహంకార రూపాధ్యాసమునుండి విముక్తుఁ డగుజీవుఁడు పరిపూర్ణానంద స్వయం ప్రకాశ స్వరూపుఁడై విలసిల్లును. యో వా పురై ప్కోహమితి ప్రతీతో బుద్ధ్యా విక్ష ప్త స్తమసాతి మూఢయా,<noinclude><references/></noinclude> qi874lmhxriqfgzhfls1gy5h4q91hrw 104 225781 580879 2026-09-21T04:12:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. తస్యైవ నిశ్శేషతయా వినా శే బ్రహ్మాత్మ భావః ప్రతిబద్ధశూన్యః 161 302 తా. జ్ఞానోదయము గాక పూర్వము తమోగుణ ప్రధాన మగుటచేత వి వేకరహితమగు బుద్ధిచేత మలమాంస...' 580879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. తస్యైవ నిశ్శేషతయా వినా శే బ్రహ్మాత్మ భావః ప్రతిబద్ధశూన్యః 161 302 తా. జ్ఞానోదయము గాక పూర్వము తమోగుణ ప్రధాన మగుటచేత వి వేకరహితమగు బుద్ధిచేత మలమాంసభూయిష్ఠమగు నీదేహమే ఆత్మ (నేను) యనెడి ఏ అధ్యాసము కల్పింపఁబడెనో ఆయధ్యాసము గురుకటాక్షముస మననాది దైవసంపద మొద లంట నిర్మూలింపఁబడఁగా బ్రహ్మత్మైక్యభావన ప్రతిబంధరహిత ముగ స్ఫురించును. అవ. బ్రహ్మానందమనెడి నిధిని అహంకారమనెడి క్రూర సర్పము ఆవరించి ప్రతిబంధకముగనున్నది. ఈసర్పమును నిర్మూ లించినఁగాని బ్రహ్మనందనిధి లభింపదని చెప్పుచున్నా : బ్రహ్మానన్దనిధిర్మహాబలవత్సాహం కారఘోరాహినా సంవేష్ట్యాత్మని రక్ష్యతే గుణమయెళ్చడై శ్రీ, భిర్మ సక్తి విజ్ఞానాఖ్య మహాసినా శ్రుతిమతా విఛ్ఛిద్య శీర్షి త్రయం నిరూల్యాహిమిమం నిధిం సుఖకరం ధీర్కోసుభోక్తుం క్షమః. తా. సత్త్వరజస్తమోగుణముల నెడి భయంకరముగు మూఁడుశిరస్సులుగల బలిష్ఠమైన అంహకారమనెడి ఘోర సర్పము బ్రహ్మనందమనెడి నిధిని పరివేష్టించి రక్షించుచున్నది. వేదాంతవిజ్ఞానమనెడి మహాఖడ్గముచే నామూఁడు శిరస్సులను త్రుంచి వేసి యాసర్పమును నిర్మూలించుధీనుఁ డా బ్రహ్మానంద నిధిని అనుభవింపఁగలుగును. అనఁగా అహంకారము పూర్తిగ నశించినగాని బ్రహ్మానందము లభించదని యభిప్రాయము. వివేక 11<noinclude><references/></noinclude> c6ifv07u21ng85adt8iq2rqyg6d134u 104 225782 580880 2026-09-21T04:12:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '162 వివేకచూడామణి *అన. అహంకారము పూర్తిగ నశించినఁగాని, తత్త జ్ఞానము కలుగదనుటకు నింకొక లౌకిక దృష్టాంతమును పాదించుచున్నారు: - యావద్వా యత్కించిద్విషదోషస్ఫూర్తి చేద్దేహే, కథమారో...' 580880 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>162 వివేకచూడామణి *అన. అహంకారము పూర్తిగ నశించినఁగాని, తత్త జ్ఞానము కలుగదనుటకు నింకొక లౌకిక దృష్టాంతమును పాదించుచున్నారు: - యావద్వా యత్కించిద్విషదోషస్ఫూర్తి చేద్దేహే, కథమారోగ్యాయ భనే త్తద్వదహంతాపి యోగినో ము తా. శరీరమం దెంత కాలపర్యంతము విషదోష మేమాత్ర మయిన నుండునో అంతఃపర్యంతము శరీరమున కారోగ్యమ కలుగదు. ఆవిధముననే ఎంతపర్యంత మహంకారము నిశ్శే ముగ నశింపకుండునో అంతవఱకు యోగికి ముక్తి లభింపదు. అహమోఒత్య స్తనివృత్త్యా తత్కృతనానావికల్పసంహృత్యా ప్రత్య కత్త్వవివే కాదయమహమన్మీతి విన్దతే తత్త్వమ్ . 30 తా. అహంకారము సంపూర్ణముగ నశించెనేని, అహ కారజన్యములగు సంశయవిపర్యయరూప నానావికల్పములున తొలఁగి ప్రత్యక్తత్త్వవివేకము (ప్రత్యగాత్మను దెలియుట వలన 'అహం బ్రహ్మస్మి' యనెడి తత్త్వానుభవ మగును. అహంకారేకర్తర్య హమితి మతిం ముఖ్య సహసా వికారాత్మ న్యాత్మ ప్రతిఫలజుషి స్వస్థితిముషి, యద ధ్యాసాత్య్రాప్తి జనిమృతిజ రాదు. బహుళా ప్రతీచశ్చినూ ర్తే స్తవ సుఖతనోః సంస్కృతిరియమ్. 30 తా. వత్సా! చిదానందరూప ప్రత్యగాత్మ వగు నీకు ఏ యహం కారసంబంధమువలన జననమరణాది దుఃఖభూయిష్టమగు నీసంసారము కలిగెనో, కర్తృత్వాదివి కారయుక్తమును ఆత్మా 1 అహంక రర్యస్మిన్న హమితి.<noinclude><references/></noinclude> m01et8ha37hbm663clkeobub3ifbtez 104 225783 580881 2026-09-21T04:13:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 163 నంద ప్రచ్ఛాదకమును చిత్ప్రతిబింబసహితమును నగు ఆయహం కారమే నేననెడిభ్రాంతిని దృఢబోధచే వేగముగ విడిచి యానం దింపుము. అవ, అహంకారము నిశ్శేషముగఁ దొలఁ...' 580881 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 163 నంద ప్రచ్ఛాదకమును చిత్ప్రతిబింబసహితమును నగు ఆయహం కారమే నేననెడిభ్రాంతిని దృఢబోధచే వేగముగ విడిచి యానం దింపుము. అవ, అహంకారము నిశ్శేషముగఁ దొలఁగఁగ బ్రహ్మావ బోధము సులభమని చెప్పుచున్నారు:--- సదైకరూపస్య చిదాత్మనో విభ· రానన్దమూ ర్తేరనవద్యకీ ర్తేః, నైవాన్యథా కావ్యవికారిణ స్తే వినాహమధ్యాసమముష్య సంస్కృతిః. 307 తా. జననమరణాదిని కారరహితుఁడవును, సర్వవ్యాపకుఁ డవును, నిష్కలంకుఁడవును నగు నీకు దేహతాదాత్మ్యమువలననే సంసారబంధము కలిగెనుగాని, యీయథ్యాసము లేని యెడల ఏవికారములును లేక నీవు సదానందస్వరూపుఁడవై ప్రకా శింతువు. అవ. ఈ అహంకారమే పరమశత్రువని సదృష్టాంతముగ చెప్పుచున్నారు....... తస్మాదహం కారమిమం స్వశత్రుం భో కుర్ల ళే కణ్ణకవత్ప్రతీతమ్, విచ్ఛిద్య విజ్ఞానమహాసినా స్ఫుటం భుజ్జ్వాత సామ్రాజ్య సుఖం యథేష్టమ్. 308 తా. ఓవిద్వాంసుఁడా! భోజనము చేయుచున్న వానికంఠ ములోఁ జిక్కుకున్న ముల్లువలె దుఃఖప్రదమును స్వశ త్రువును ఆగు అహంకారమును విజ్ఞానమనెడి మహాఖడ్గముతో ఛేదించి, ఆత్మ సామ్రాజ్యమును యరిష్టముగ ననుభవింపుము.<noinclude><references/></noinclude> gs14a0ew0fvba81nmy6qc0u03pohq7k 104 225784 580882 2026-09-21T04:14:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '164 వివేకచూడామణి తతో ఒహమా దేర్వినివర్త్య వృత్తం సంత్యక్త రాగః పరమార్ధలాభాత్ , తూప్లీం సమాస్స్వాత సుఖానుభూతా' పూర్ణాత్మనా బ్రహ్మణి నిర్వికల్ప 309 తా. ఆస్త్రకారము ఆహంకాం స్వువ...' 580882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>164 వివేకచూడామణి తతో ఒహమా దేర్వినివర్త్య వృత్తం సంత్యక్త రాగః పరమార్ధలాభాత్ , తూప్లీం సమాస్స్వాత సుఖానుభూతా' పూర్ణాత్మనా బ్రహ్మణి నిర్వికల్ప 309 తా. ఆస్త్రకారము ఆహంకాం స్వువృతులను మరియ జేసి, రాగళూన్యుఁడవై, పరమార్ధవస్తులాభమున మానసము వహించి, నిర్వికల్పుఁడపై, ఆత్మ సుఖానుభవముతో శిరిపూర్ణ బ్రహ్మస్థితి నుండుము. అవ. వృత్తిసహితముగ అహంకారము నశించినను సంకల్ప మాత్రమున నది పునరుద్భవమై విశేష పాత్రని గించునని చెప్పుచున్నారు...... సమూలకృత్తో ఒపి మహానహు పుస్త ర్వ్యుల్లేఖతః స్యాద్యని చేతసా క్షణపు, సంజీవ్య విశేషపళతం కపోతి నభస్వతా ప్రానృషి వారిదో యుథ, తా. అహంకారము మిగుల ప్రభావమయినది. 310 సమూలముగ నశింపఁజేయఁబడినను క్షణమాత్రము చిత్తసంఘ ర్షము కలిగెనేని యది పునర్జీవితమై పెరిగి, అనంతరములను (సంకల్పవికల్పములను) గలిగించును. ఎట్లనఁగా, వర్ష రువునందు వాయుసంఘగ మువలనఁ గలిగిన మేఘము నానావికారములఁ బొందునట్లే అహంకారము సంక ల్పరూపమునఁ బెరుఁగుచుండును అని తెలియవ లెను.<noinclude><references/></noinclude> eyvewd9tuz7scr1sjyucjarusnqlhhj 104 225785 580883 2026-09-21T04:14:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. నిగృహ్య శత్రోరహమ్కోవకాశః క్వచిన్న దేయో విషయానుచిన్తయా, స ఏవ సంజీవన హేతురస్య ప్రవీణజంబీర తరోరివాంబు. 165 311 తా. జంబీరవృక్షము (నిమ్మచెట్టు) మొదలు నఱ...' 580883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. నిగృహ్య శత్రోరహమ్కోవకాశః క్వచిన్న దేయో విషయానుచిన్తయా, స ఏవ సంజీవన హేతురస్య ప్రవీణజంబీర తరోరివాంబు. 165 311 తా. జంబీరవృక్షము (నిమ్మచెట్టు) మొదలు నఱకఁబడినను జలసంసర్గవలన చిగురించి యెప్పటివలె పెద్దవృక్ష మగును. ఆప్రకారమే అహంకారశ త్రువు నశింపఁజేయఁబడినను విషయా సుచింతనవలన నది పునర్జీవితమై యెప్పటివలె వృద్ధియగును. అనఁగా అహంకారోత్పత్తికి విషయచింతన కారణముగనుక, విషయచింత యెంతమూత్రము కలుగరాదని యభి ప్రాయము. దేహాత్మనా సంస్థిత ఏవ కామి విలక్షణః కామయితా కథం స్యాత్, అతోఒర్థసస్ధానపరత్వ మేన భేదప్రసక్త్యా భవబద్ధ హేతుః. 312 తా. దేహమం దాత్మబుద్ధిగలవాఁడు కామి యగును. దానికి విలక్షణుఁడు (దేహాత్మబుద్ధి లేనివాఁడు) కామి యెట్లగును? కాఁబట్టి భేదబుద్ధితో శభ్దాది విషయచింతనయే సంసారరూపబంధ మునకు హేతువగును. కార్య ప్రవర్ధ నాద్బీజ ప్రవృద్ధిః పరిదృశ్యతే, కార్యనాశాద్బీజనాశ సస్మాత్కార్యం నిరోధయేత్. 313 తా. విషయరూపకార్యవృద్ధివలన వాసనారూపకారణ (బీజ) వృద్ధి యగును. విషయరూప కార్యనాశమువలన వాసనా రూపబీజము నశించును. కనుక విషయరూపకార్యమును నశింపఁ<noinclude><references/></noinclude> h6wvgu398107dr5751pnbmvl6jyu0sw 104 225786 580884 2026-09-21T04:14:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '166 వివేకచూడామణీ జేయలేను. అనఁగా విషయవాసన పూ ర్తిని నటించక తనని భావము. వాసనావృద్ధితః కార్యం కార్యవృధ్యా చ వాసనా, వర్ధతే సర్వథా పుంసః సంపాతి స నిష్పత్ 314 తా. వాసనారూప బీ జనృస్థవల...' 580884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>166 వివేకచూడామణీ జేయలేను. అనఁగా విషయవాసన పూ ర్తిని నటించక తనని భావము. వాసనావృద్ధితః కార్యం కార్యవృధ్యా చ వాసనా, వర్ధతే సర్వథా పుంసః సంపాతి స నిష్పత్ 314 తా. వాసనారూప బీ జనృస్థవలన విషయరూ కార్యము వృద్ధియగును. విషయరూప కార్యవృద్ధివలన వాసనా రూజ బీజము వృద్ధియగును. ఇట్లు వాసనయు కార్యమున్ను పరస్పరము వృద్ధి యగుటవలన పురుషునకు సంసారము నిరి అవ. ప్రాతిభాసిక బంధ నిన్న తిఱకు వాసనయు సత్క ర్మయు తచ్చింతనయు నివారణమగుటకు సుపాయమును ఇప్పు చున్నారు:- -- 21 సంసారబద్ధ విచ్ఛి త్యై తద్ద ్వయం ప్రద హేద్యతిః, వాసనావృద్ధి రేతాభ్యాం చిత్తయా క్రిమియా బహీజ 315 తాభ్యాం ప్రవర్ధమానా సా సూతే సంసృతిమత్మజ త్రయాణాం చ క్ష యోపాయః సర్వాః స్థను సర్వణ". 316 తా. సంసార బంధ నివృత్తి గోపయతి విషయములను జ్ఞానాగ్నిచే దహింపను నేను. అంతర్విషయ చింతనవలన స్థూలశరీ రముయొక్క బాహ్యప్రవృత్తియు, దానివలన వాసనాబు యు విస్తరించును. అందువలన బాహ్య క్రియయు చింతనయు వృద్ధియగుచు ఆత్మకు సంసారమును బెంచను. వాసన, విషయచింతన, బాహ్య క్రియ యను సీమూఁడును వాళ మగుటకు ఉపాయమేమనఁగా, జాగ్ర వాది సుషుప్తి పర్యంతము, బాల్యాది వార్ధకపర్యంతముగల సర్వజ్ఞలుడును చెప్పబోవు మార్గముచు అనుసరించిన లెను. 2 అంతరవిషయ<noinclude><references/></noinclude> 22f79v3alpv4yaek0smanzvi99edvbz 104 225787 580885 2026-09-21T04:14:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. సర్వత్ర సర్వతః సర్వం బ్రహ్మమా త్రోవలోకనమ్, సద్భావ వాసనాదార్థ్యాతత్త్రియం లయమశ్ను తే. 167 317 తా. అంతటను సర్వకాలములందును సర్వ ప్రపంచమును బ్రహ్మమాత...' 580885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. సర్వత్ర సర్వతః సర్వం బ్రహ్మమా త్రోవలోకనమ్, సద్భావ వాసనాదార్థ్యాతత్త్రియం లయమశ్ను తే. 167 317 తా. అంతటను సర్వకాలములందును సర్వ ప్రపంచమును బ్రహ్మమాత్రముగఁ జూచుచు బ్రహ్మత్వభావవాసన దృఢమగు నేని పూర్వో క్తచింతనాది త్రయమున్ను లీనమగును. క్రియానాశే భవేచ్చిన్తానా శోZస్మాద్వాసనాక్షయః, స వాసనా ప్రక్షయో మోక్షః స జీవస్తు క్తిరిష్యతే. 318 తా. బాహ్య క్రియానాళమగునేని అంతరవిషయచింత నశించును. అందువలన బాహ్యాభ్యంతర వాసనలు క్షీణింపఁగా అనాత్మ వాసన సంపూర్ణముగ నశించి బంధ నివృత్తియై మోక్ష సిద్ధి యగును. ఇదియే జీవన్తుక్తి యనఁబడును. సద్వాసనాస్ఫూర్తివిజృంభణే సతి హ్యసౌ విలీనాత్వహమాదివాసనా, అతి ప్రకృష్టాప్యరుణ ప్రభోయాం విలీయతే సాధు యథా తమిస్రా. 319 తా. రాత్రియందుండు గాఢాంధకారము సూర్యో దయముకాఁగా తొలంగును. ఆప్రకారమే శుద్ధవాసనాస్ఫూర్తి వృద్ధియైన కొలఁది అహం కార్యామలిన వాసన లన్నియు విలయ మును బొందును. తమ_స్తమః కార్యమనర్థజాలం న దృశ్యతే సత్యుదితే దినేశే, తథార్వ వద్ద రసానుభూతా నైవా స్తి బద్ధో న చ దుఃఖగస్థతి 820<noinclude><references/></noinclude> o5pmiq1tr5poucu1xxo1m8zy37kdhp7 104 225788 580886 2026-09-21T04:14:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '168 వివేకచూడామణి తా. సూర్యుఁ డుదయింపఁగా చీకటియు, చీఁకటివలనఁ గలుగు సర్వానర్థములును తొలఁగునట్లు, అద్వయానందరసాను భవము కలుగఁగా, సంసారబంధమున్ను సంసార బంధ దురిఖ వాస నయు నుండవు. అ...' 580886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>168 వివేకచూడామణి తా. సూర్యుఁ డుదయింపఁగా చీకటియు, చీఁకటివలనఁ గలుగు సర్వానర్థములును తొలఁగునట్లు, అద్వయానందరసాను భవము కలుగఁగా, సంసారబంధమున్ను సంసార బంధ దురిఖ వాస నయు నుండవు. అనఁగా ఆత్మజ్ఞానమువలన ఆధ్యాత్మి కాది సమ స్తదుఃఖములున్ను నశించునని భావము. దృశ్యం ప్రతీతం ప్రవిలాపయ స్వన సన్మాత్ర మానన్దఘనం విభావయక్, సమాహితః సన్బహిర స్తరం కాలం నయేథాః సతి కర్మబదే. 321 తా. (కర్మ బంధమునఁ జిక్కి) నీకు దృశ్యము ప్రతీతమై (తోఁచి) నపుడెల్ల దృశ్యమంతయు మిథ్యయని దానియందు లక్ష్యముంచక దానిని లయింపఁజేయుడు, సన్మాత్ర మగు ఆనంద స్వరూపానుభవముగలిగి, అనఁగా సచ్చినానందాత్తతో తానా త్మ్యమును బొందుచు, 'బాహ్యాభ్యంతరముల సమాహితుఁడవై కాలక్షేపము జేయుము. అందువలన నీకు మఱల సంసార వాసన కలుగదు. అవ. పూర్వో క్తజీవన్తు క్తి ప్రావ్యనంతరము బ్రహ్మనిష్ట బ్రమాదము కలిగెనేని యది మృత్యురూపమగునని చెప్పుచున్నా....... ప్రమాదో బ్రహ్మనిష్ఠాయాం న కర్తవ్యః కదాచన, ప్రమాదో మృత్యురిత్యాహ భగవాస్పృహ ణః సుతః. 322 తా. బ్రహ్మనిష్ఠయందు స్వస్వరూప ప్రచ్యుతిరూప ప్రమా దము నెన్నఁడును గలుగునియఁగూడదు. అట్టి ప్రమాదము<noinclude><references/></noinclude> am7y16nahtokhvbzg3z79rrvcqdvz6d 104 225789 580887 2026-09-21T04:14:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 169 (ఏమఱుపాటు) మృత్యువగునని భగవంతుఁడగు సనత్కు మారుఁడు చెప్పెను. అవ. బ్రహ్మనిష్ఠయందు గలుగు ప్రమాదమువలన ఘటించు అనర్థములను జెప్పుచున్నారు:-- స ప్రమా...' 580887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 169 (ఏమఱుపాటు) మృత్యువగునని భగవంతుఁడగు సనత్కు మారుఁడు చెప్పెను. అవ. బ్రహ్మనిష్ఠయందు గలుగు ప్రమాదమువలన ఘటించు అనర్థములను జెప్పుచున్నారు:-- స ప్రమాదాదనర్థో 2న్యో జ్ఞానినః స్వస్వరూపతః, తతో 'మోహ స్తతో ఒహంధీ సతో బద్ధ స్తతో వ్యథా. 323 జ్ఞానికి స్వస్వరూపానుసంధానమందు ప్రమాదము (మఱపు) కంటే వేతే అనర్థము లేదు. ఏమనఁగా, ప్రమాదము వలన మోహము, మోహమువలన అహంబుద్ధిరూపా హంకా రము, అహంకారమువలనఁ గర్త ృత్వభోక్తృత్వరూపబంధము కలుగును. ఈబంధమువలన జన్మమృత్యురూపసంసౌరదుగఖము కలుగును. కావున సంతత తైల ధారవలె అనవచ్ఛిన్నముగ అంత ర్లక్ష్యము ప్రత్యగభిన్న పరమాత్మయందే నిలిపి ఆలక్ష్యమును మఱవగుండన లెనని యభిప్రాయము]. విషయాభిముఖం దృష్ట్వా విద్వాంసమపి విస్మృతిః, విక్షేపయతి ధీదోషైగ్యోషా జారమిన ప్రియమ్. 824 తా. జారిణి జారపురుషునిఁ జూచి తనకటాక్షుని క్షేపాది గుణములచేత వానిని మోహింపఁజేయునట్లు, పండితుఁడయినను విషయాభిముఖుఁడయ్యెనేని, విస్మృతి (మఱపు) వానికి ఆత్మ తత్వమును గప్పిపుచ్చి, విషయములందుఁ బ్రవృత్తినిఁ గలిగించి నానా ప్ర కారముల వానిని విషయలంపటునిగఁ జేయును. యథా ప్రకృష్టం శైవాలం క్షణమాత్రం స తిష్ఠతి, ఆనృణోతి తథా మాచూ ప్రాజ్ఞం పోసి ప పరాఙుఖమ్. 325<noinclude><references/></noinclude> tn4lbp939rkhirkpb97mds0tas26fg7 104 225790 580888 2026-09-21T04:14:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '170 వివేకచూడామణి తా. నీటిపై దట్టముగఁ గ్రమునియుండు నాచును దొలఁగింపఁగా నది క్షణమాత్రమైనను దొలఁగియుండక నీటపై నెప్పటియట్ల క్రముకొనును. ఆప్రకారమే స్వస్వరూపానుసుధా నమునుండి ప...' 580888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>170 వివేకచూడామణి తా. నీటిపై దట్టముగఁ గ్రమునియుండు నాచును దొలఁగింపఁగా నది క్షణమాత్రమైనను దొలఁగియుండక నీటపై నెప్పటియట్ల క్రముకొనును. ఆప్రకారమే స్వస్వరూపానుసుధా నమునుండి పరాజు ఖుఁడై నవాఁడు పండితుండయినను మాయ వాని నాసరించుచునే యుండును. లక్ష్యచ్యుతం చేద్యది చి విష దృహిర్ముఖం సన్ని పతే ప్రతి స్థ ప్రమాదతః ప్రచ్యుత కేలికన్దునః www.ht సోపానపక్క వలితో యునా లేదా. 326 తా. ఆట చెండు ప్రమాదవశమున చేయి జారి సోపానా గ్రమునఁ బడినయెడల, అది యొక్కొక మెట్టుమీఁదను దొకు క్రిందకు పడిపోవును. ఆవిధముననే బ్రహ్మలక్ష్యముండు నుంచం బడిన చి త్తము క్షణకాలమైనను లక్ష్యము తప్ప బహిర్ముఖమైన యెడల మనస్సు నానాటికిఁ బ్రా వంచిక విషయములండి. జిక్క అధోగతినిఁ జెందును. విష ష యేష్వావిశచ్చితః సంకల్పయతి తరుణ, సమ్యగ్స౦కల్పనాత్కామః కామాతుృంసః ప్రవర్తనమ్. 327 తా. చి త్తమునకు క్షణమాత్ర మయినకు విషయ ప్రసక్తి కలిగెనేని, చిత్త పవిషయముల యొక్క సౌంద ర్యాదిగుణము లను సంకల్పించుచుండును. ఆందులను విషచ్ఛ కలుగును. ఆవిషయేచ్ఛ యధికము కాంగా పురుషులకు కానము (కోరిక) వృద్ధియగును. అందువలన విషణ భోగములందు ప్రవృత్తి కలుగును.<noinclude><references/></noinclude> 50crljk0fsrdknhntvawd2ak5w6grn5 104 225791 580889 2026-09-21T04:15:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. తతః స్వరూపవిభ్రంశో విభ్రష్టస్తు పతత్యధః, పలితస్య వినా నాశం పునర్నా రోహ ఈష్యతే సంకల్పం వర్ణయే తస్మాత్సర్వానర్ధస్య కారణమ్. 17] 328 తా. ఈ హేతువువలన పై...' 580889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. తతః స్వరూపవిభ్రంశో విభ్రష్టస్తు పతత్యధః, పలితస్య వినా నాశం పునర్నా రోహ ఈష్యతే సంకల్పం వర్ణయే తస్మాత్సర్వానర్ధస్య కారణమ్. 17] 328 తా. ఈ హేతువువలన పై శ్లోకముతో నన్వయము) సమాధికాలమందు ప్రమాదము కలిగెనేని స్వరూపవిభ్రంశ మగును. అనఁగా ఆత్మస్వరూపము లక్ష్యమునుండి తప్పిపోవును. ఆత్మ స్వరూపవిభ్రంశ మువలన పురుషునకు ఆధఃపతనమగును. అధఃపతనముగలిగినవానికి వినాశముగలిగి వానిచి త్తము మఱల బ్రహ్మలక్ష్యమందు నిలువదు. కావున సర్వానర్థ కారణమగు. సంకల్పమున కవకాశ మీ యఁగూడదు. అతః ప్రమాదాన్ని పరోసి మృత్యు ర్వివేకినో బ్రహ్మవిదః సమాధౌ, సమాహితః సిద్ధిముపై తి సమ్య కృమాహితాత్మా భవ సావధాసః 329 తా. కాఁబట్టి వివేకియగు బ్రహ్మవిదునకు సమాధియందు ప్రమాదముకంటె వేడె మృత్యువు లేదు. “సర్వథా వర్త మాన్కోపి న స భూయోభిజాయతే” యను భగవద్వా క్యానుసారముగ బ్రహ్మజ్ఞను జన్మాభి వినమగుటవలన ప్రాణ వియోగరూపమృత్యువు లేదు గనుక సమాధియందు ప్రమా ఏమే మృత్యువు. సమాహిత (ఏకాగ్ర) చిత్తముగలవానికి జీవ స్ముక్తి లభించును. కనుక శిష్యా! నీ వెల్లప్పుడును సావధానుఁడ. పై సమాహితచి త్తము గలిగియుండుము. యస్య కైవల్యం విదేహే చస కేవలః, యత్కించితత్పశ్యతో "భేదం భయం బ్రూతే యజుః శ్రుతిః.<noinclude><references/></noinclude> hz4usq6huwtn59i5p92bvca5bp8t7i7 104 225792 580890 2026-09-21T04:15:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '172 వివేకచూడామణి తా. సంకల్పత్యాగరూపనుగు జినస్తు క్తి ప్రాపంచినవాఁడు విదేహకై నల్యమును బొందును. అనఁగా జీవన్దనాయందు సంపూ ర్ణం కైవల్య సుఖము ననుభవించినవాడు ప్రకృతిబంధ వినిష్మ...' 580890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>172 వివేకచూడామణి తా. సంకల్పత్యాగరూపనుగు జినస్తు క్తి ప్రాపంచినవాఁడు విదేహకై నల్యమును బొందును. అనఁగా జీవన్దనాయందు సంపూ ర్ణం కైవల్య సుఖము ననుభవించినవాడు ప్రకృతిబంధ వినిష్మకుం డగుటవలన శరీరసాతానంతరము పరబ్రహ్మమే యగుసు. ఏ పురుషునకు బ్రహ్మాత్మవిషయమున నేమాత్రము జీవేశ్వర భినబుద్ధి కలిగినను వానికి జన్మమృత్యురూపమగు భయము గలవని "మృత్యోః స మృత్యుమాప్నోతి య ఇహ నాన్నే పశ్యతి” అనెడి యజుః శ్రుతి ఘోషించుచున్నది. యదా కదా వాపి విపశ్చి చేష బ్రహ్మణ్యన నే స్యణుమాత్ర 'భేదమ్, పశ్యత్య థాముష్య భయం తదేవ యదీక్షితం భిన్న తయా ప్రమాదాత్. 331 తా. ఏవిద్వాంసునకు అనంతమగు బ్రహ్మమునం దు మాత్రమయినను భేదబుద్ధి గొపుడు గలుగునో యపుడి వానికి భయము సమకూరును. ""ఏతస్మిన్న దరమస్తరం గుగుతే అథ తస్య భయం భవతి, ద్వితీయాద్వై భయం భవతి," అను శ్రీతియు నట్లే చెప్పుచున్నది. ఈ భదబుద్ధి బ్రహ్మనిష్ట యందుఁ బ్రమాదమువలనఁ గలుగును. కనుక సర్వదా సానధానచిత్త ముతో స్వస్వరూపప్రచ్యుతి కలుగకుండ నుండవలెనని యభి ప్రాయము. శ్రుతిస్మృతిన్యాయళ గైర్ని షిద్ధే దృశ్య త్ర యః స్వాత మతిం కరోతి, ఉపైతి దుగిళోపరి దుగఖజాతం నిషిద్ధ కర్తా స మలిమ్లుచో యథా. 332<noinclude><references/></noinclude> ituw39bu7mn0lhlkpom1b4lv7wjjjgf 104 225793 580891 2026-09-21T04:15:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 173: తా. "నేహ నానా స్తి కించన,” “అతో ఒన్యదా రమ్,” “అథాతో నేతి " ఇత్యాద్య నేక శ్రుతి ప్రమాణములవలనను,. “అయం ప్రపంచో మిద్యైవ సతతం బ్రహ్మహమద్వయమ్ ” ఇత్యాద...' 580891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 173: తా. "నేహ నానా స్తి కించన,” “అతో ఒన్యదా రమ్,” “అథాతో నేతి " ఇత్యాద్య నేక శ్రుతి ప్రమాణములవలనను,. “అయం ప్రపంచో మిద్యైవ సతతం బ్రహ్మహమద్వయమ్ ” ఇత్యాదిస్మృతి ప్రమాణములవలనను దృశ్యము నిషేధింపఁబడి నది. కాఁబట్టి యేపురుషునకు దేహాదిక మందు ఆత్మబుద్ధి కలు గునో వాఁడు, విధినిషిద్ధకర్యాచరణగలచోరుఁడు అనంతములగు మలినవ్యధలను బొందునట్లు, దుఃఖమును బొందును. అవ. సత్యానుసంధానపరుఁడు ముక్తుఁడనియు,మిథ్యాను. సంధానపరుఁడు నష్టముపొందుననియుఁ జెప్పుచున్నారు:-- సత్యాభిసంధానరతో విముక్తో మహ త్త్వమాత్మీయము పైతి నిత్యమ్ మిథ్యాభిసంధానరతస్తు నశ్యే దృష్టం తదేతద్యద చోరబోర యోః. 333 తా. అద్వితీయ బ్రహ్మరూపచింతనమందు నిరంతర ప్రీతిగల 'పురుషుఁడు జీవన్తు గుఁడై నిరాకరణస్వరూపానందమునుబొందును. మిథ్యయగు శరీరాదిక మందు అనురాగముగలపురుషుఁడు ప్రమాదరూపమృత్యువును బొందును. ఈ స్థితి నిర్దోషి యందును దోషి యందును స్ఫుటమగును. ఎట్లనఁగా, పూర్వకాలమున దోష మును గని పెట్టుటకు 'జలదీవ్యము' 'అగ్ని దీన్యము' నను రెండు ప్రమాణము లుండెడివి. జలదీప్య మనఁగా, కలితీచేయఁబడిన బంగారు వస్తువునందు దోషమును గనుగొనుట కానస్తువుయెత్తు మేలిమి బంగారమును ఒకసిబ్బెలో ను వస్తువును "రెండవసిబ్బెలోను ఉంచి, రెండు సిబ్బెలును నీటిలో ముంచి తూంచినయెడల వస్తువు. నందు దోషముండినయెడల నానస్తువుగల సిబ్బె తేలిపోవును..<noinclude><references/></noinclude> svyk4egog98twu1mh5cigiubdrilcm6 104 225794 580892 2026-09-21T04:15:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '174 వివేకచూడామణి కలితీ లేనియెడల రెండుసిబ్బెలును సమముగ తూగును. అగ్ని దీవ్యమనఁగా, సలసల కాగిన తైలములో ఆంధారి కాఁబడినవాని చెయ్యి యుంచినయెడల దోషియునేవి వాని చెయ్యి కాలును. నిర్...' 580892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>174 వివేకచూడామణి కలితీ లేనియెడల రెండుసిబ్బెలును సమముగ తూగును. అగ్ని దీవ్యమనఁగా, సలసల కాగిన తైలములో ఆంధారి కాఁబడినవాని చెయ్యి యుంచినయెడల దోషియునేవి వాని చెయ్యి కాలును. నిర్దోషియైనయడల వాని చెయ్యి కాలకు. ఈ ప్రమాణములవలన పూర్వకాలమున న్యాయస్థానములలో దోషనిర్ధారణ చేయఁబడుచుం పెడిదని ఐతిహ్యము. అవ. సత్యానుసంధానమునకై విద్యాసమేమి నియమ విధినిఁ జెప్పుచున్నారు: Q యతిరసదసుసంధిం బజ్జి హేతుం విహాయ స్వయమయమహమ్మర్యాదదృవ్యైః ఆస్ట్రేల్, సుఖయతి నను నిష్టా బ్రహ్మణి స్వానుభూత్యా హరతి పరమవిద్యా కార్యదరిఖల ప్రతిమ్. 334 తా. విర స్తుఁడగు మతి బంధ హేతుండు అనిత్యం స్వను' సంధాన మెంతమాత్రముంజేయక 'నేను స్వయం శ్రీ కాశాత్మను (అయమాగా బ్రహ్మ) అనెడి అపరోక్షజ్ఞానముతో, అహంకారణ దేహపర్యంతముగల సర్వమునకు సాక్షి రూపజీ వాడ నిగు నేను బ్రహ్మమనే యను నిశ్చయబుద్ధిగలిగి యుండని లెను. ఇట్లు ఆత్మ దృష్టియందు సుస్థిరుఁడై, ఆప్రకారమే ధ్యానించుచు, బ్రహ్మ - నిష్ఠనుండి బ్రహ్మానుభవపరుఁ డయ్య నేని ప్రతీయమానమగు సర్వసంసారదుఃఖమును వీడి పరమసుఖము నొందును. అవ. బాహ్యచింత వాసనా హేతువు గనుక దానినిఁ దృజింపవలెనని:--- బాహ్యానుసంధిః పరివర్ధ యేత్ఫలం దుర్వాసనా మేవ తత తో ఒధికామ్, }<noinclude><references/></noinclude> rgc67ve1etqkc9pwoqsjjtrr10nlswj 104 225795 580893 2026-09-21T04:15:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. జ్ఞాత్వా వివేకైః పరిహృత్య బాహ్యం స్వాత్యాసుసంధిం విదధీత నిత్యమ్. 175 335 తా. బాహ్య విషయచింతనకు దుర్వాసనాభివృద్ధియే ఫలము. ఆవాసన అంతకంతకు విస్తరించ...' 580893 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. జ్ఞాత్వా వివేకైః పరిహృత్య బాహ్యం స్వాత్యాసుసంధిం విదధీత నిత్యమ్. 175 335 తా. బాహ్య విషయచింతనకు దుర్వాసనాభివృద్ధియే ఫలము. ఆవాసన అంతకంతకు విస్తరించును. ఇట్లని వివేకియగు వాఁడు తెలిసికొని బాహ్యనస్తుచింతనము పరిహరించి సర్వదా ప్రత్యగభిన్న పరమాత్మ చింతననే చేయుచుండవలెను. బాహ్యే నిసుద్ధే మనసః ప్రసన్న తా మనఃప్రసాదే పరమాత్మ దర్శనమ్, తస్మిన్సుదృష్టే భవబన్ధనాశో బహిర్ని రోధః పదవీ విముక్తేః. 336 తా. బాహ్యవిషయచింతనను నిరోధించుటవలన మనస్సు నకుఁ బ్రసన్నత కలుగును. అనఁగా ఏకాగ్రత కలుగును. మనః ప్రసాదమువలన బ్రహ్మసాక్షాత్కారమగును. బ్రహ్మ సా త్కారమువలన కర్తృత్వభోక్తృత్వాది బంధవిముక్తి యగును. కనుక బాహ్యవృత్తినిరోధమే మోక్షమునకు మార్గము. కః పణ్ణితః సన్సదసద్వివేకీ శ్రుతి ప్రమాణః పరమార్థదర్శీ, జాన గుర్యాదసతో ఒవలంబం స్వపాత హేతోః శిశువముముతుః 337 తా. సదసద్వివేకియై (ఆత్మానాత్మవివేకము గలిగి), శ్రుతి ప్రమాణముల ననఁగా త తత్త్వమస్యాతిమహావాక్యార్థమును దెలిసికొనినవాఁడై, పరమాత్మ సాక్షాత్కారము గలిగి, మోగా సక్తుఁడగు నేపండితుఁడు "బాహ్య పదార్థచింతన స్వస్వరూపాను<noinclude><references/></noinclude> t4v91m60k9oi6szs2j1ltrtffqu863q 104 225796 580894 2026-09-21T04:16:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '176 వివేకచూడామణి భవమునకు ప్రతిబంధకమగునని తెలిసియు బాలునివలె ఆయ నాత్మనసుచింతన నెట్లు చేయఁగలుగును? అనఁగా బ్రహ్మానంద రసానుభనముగల యోగికి బాహ్య ప్రపంచవ్యాపారము కలుగ దని యభి ప...' 580894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>176 వివేకచూడామణి భవమునకు ప్రతిబంధకమగునని తెలిసియు బాలునివలె ఆయ నాత్మనసుచింతన నెట్లు చేయఁగలుగును? అనఁగా బ్రహ్మానంద రసానుభనముగల యోగికి బాహ్య ప్రపంచవ్యాపారము కలుగ దని యభి ప్రాయము. అవ. జ్ఞానికిని అజ్ఞానికినిఁగల భేదమును సదృష్టాంతముగ విశదీకరించుచున్నా గు:- దేహా సంస_క్రిమతో న ముక్తి రుక్తస్య దేహాద్యభిమత్యభావః, సుప్తస్య నో జాగరణం స జాగ్రతః స్వప్న స్తయోర్భిన్న గుణాశ్రయత్వాత్. 339 తా. సుషుప్తిచెందినవానికి జాగ్రదావస్థ లేదు. జాగ్ర వవస్థ యందు స్వప్నము కలుగదు. ఈసుషుప్తి జాగ్రదావస్థ ట్లు పన స్పరవిరుద్ధములో అట్లే ఆజ్ఞ్మానాత్మలును భిన్న గుణాశ్రయములే. అనఁగా, అనాత్మ సత్వరజస్తమోగుణ కార్యము. ఆని ఇనో యది గుణాతీతము. కనుక అనాత్మ వస్తువులగు దేహారికనుండు ఆసక్తిగలవానికి మోక్ష ప్రాప్తిలేదు, ముక్లపునిష్పనకు జీహాద్య సత్యవస్తువులం దనురాగము కలుగదు. “అవిద్యా సహకార్యేణ నాసీద స్త్రీ భవిష్యతి”, (జీవనుకునడు (జ్ఞానికి) జాగ్రదాంకాల త్రయమందును అవిద్యాతత్కార్యసంసక్తి లేదు] అని విద్వ న్ని శ్చయము. అవ. సర్వాత్మ భావరూప బ్రహ్మభ్యాసము జీవస్తు క్తి హేతు వని చెప్పుచున్నారు:—— అ స్తర్బహిః స్వం స్థిరజఙ్గ మేషు జ్ఞానాత్మ నాభారతయా విలోక్య,<noinclude><references/></noinclude> aa6gza3uwyjwsqx5o1njuv6j462bd85 104 225797 580895 2026-09-21T04:16:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. త్య శాఖలో పాధిర ఖణరూపః పూర్ణాత్మనా యః స్థిత ఏష ముక్తః. 177 339 స్థావరజంగమరూప సమస్త వస్తుసముదాయము యొక్క బాహ్యాభ్యంతరములందు వ్యాపించి సర్వాధారమై, జ...' 580895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. త్య శాఖలో పాధిర ఖణరూపః పూర్ణాత్మనా యః స్థిత ఏష ముక్తః. 177 339 స్థావరజంగమరూప సమస్త వస్తుసముదాయము యొక్క బాహ్యాభ్యంతరములందు వ్యాపించి సర్వాధారమై, జ్ఞానస్వరూపమున తానై యున్నట్లు (తననుతాను) చూచుచు, సకలోపాధులను (వాసన కర్మ సంసార సంకల్ప వికల్ప ములను త్యజించి, అఖండపరిపూర్ణ స్వరూపమునుబొంది యేపురుషుఁడు సుస్థితుఁడై యుండునో యాతఁడే ముక్తుఁడు. సర్వాత్మ నా బన్ధవిముక్తి హేతుః సర్వాత్మ భావాన్న పరోస్తీ కశ్చిత్, దృశ్యాగ్ర హే సత్యుపపద్య త్కే సౌ సర్వాత్మ భావోస్య సదాత్మ నిష్ఠయా. 340 తా. ఇట్లు సర్వమును (ఆత్మయగు) తానే యని నిశ్చయ బుద్ధిగలిగియుండుట సంసారబంధవిముక్తికిఁ గారణమగును. మోక్ష ప్రాప్తికి సర్వాత్మ భావముకంటె నితరోపాయము లేదు. అనఁగా, "నేముముకువునకు దేహాదిదృశ్య ప్రపంచము స్ఫురింపక సర్వమును ఆత్మగాఁ దోఁచుచుండునో అట్టిస్థితియే సర్వాత్మ భావము. అట్టివాఁడే సచ్చిదానంద పరమాత్మ యందు పూర్ణ నిష్ఠ కలిగియుండును. దృశ్యస్యా గ్రహణం కథం ను ఘటతే దేహాత్మనా తిష్ఠతో బాహ్యార్థానుభవ ప్రసక్తమనస సతత్రి యాం కుర్వతః, సన్న్యస్తాఖిలధర్మ కర్మ విషయైర్ని త్యాత్మ నిష్టాపరై స్తత్త్వక్షైః కరణీయమాత్మని సదాన న్దేచ్ఛుభిర్యత్నతః. 841 వివేక 12<noinclude><references/></noinclude> 3enb2l80vizyxkyrufnz9smsdszmxzk 104 225798 580896 2026-09-21T04:16:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '178 వివేకచూడామణి తా. దేహమే ఆత్మ యనుబుద్ధితో బాహ్యశణ విషయ చింతనాసక్తిగల మనస్సుతో తత్తద్విషయానుకూల క్రియలను జేయుచు, దృశ్యవస్తు గ్రహణముగల పురుషునకు సర్వాత భావము ఎట్లు కలుగు...' 580896 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>178 వివేకచూడామణి తా. దేహమే ఆత్మ యనుబుద్ధితో బాహ్యశణ విషయ చింతనాసక్తిగల మనస్సుతో తత్తద్విషయానుకూల క్రియలను జేయుచు, దృశ్యవస్తు గ్రహణముగల పురుషునకు సర్వాత భావము ఎట్లు కలుగుసు? కలుగ నేకలుగవసుట). మనసుకల్పితము లగు సకలధర్మములను కర్మలను విషయములను త్యజించి, సర్వదా ఆత్మనిష్టాపరుఁడై బ్రహ్మానందానుభవమందు ఉత్కట మైన యిచ్ఛగలత త్త్వజ్ఞునగుమాత్ర మే సర్వాత భావము సుస్థిర మగును. కనుక సటువంటిపురుషుఁడే అత్యంత ప్రయత్నముతో సర్వాత్మ భావన చేయఁగలుగును. విశదీకరించు అన. జీవన్తు క్తిగోరుయతి సర్వాత్మక ఱకుఁ జేయవలసిన సమాధి లక్షణములను శ్రుతి ప్రమాణముగ చున్నారు: - సర్వాత్మ సిద్ధయే భిక్షోః కృతశ్రవణకర్త In సమాధిం విదధాత్యేషా జ్ఙాన్తో దాస్త్ర ఇతి శ్రుతిః 398. 342 తా. బ్రహ్మనిష్ఠ గురుముఖమున వేదాంత వాక్యశ్రీమాణము సేయు భిషువు సర్వాత సిద్ధికొఱకు "శాన్లో దాన ఉపరత తియుః సమాహితో భూత్వా ఆస్త్మన్యేవాగ్దానం పశ్యేత్, (శమాదిషట్క సంపత్తిగలిగి సమాహితచిత్తుఁడై, తనియందే తన ఆత్మను గనుఁగొనవలెను) అని నిదిధ్యాసనముయొక్క పరిపక్వా వస్థయగు సమాధివిధానమును శ్రుతి చెప్పుచున్నది, ఆరూఢశ క్తేరహమో వినాశః కర్తుం న శక్యః సహసాపి పట్టీలే : యే నిర్వికల్పాఖ్యసమాధినిశ్చలా స్తాన స్తరాన స్తభవా హి వాసనా. 843<noinclude><references/></noinclude> gxst8hie157643kj7p76pzpgmwvzfch 104 225799 580897 2026-09-21T04:16:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 179 తా. అహం కారముయొక్క శక్తి అత్యంతబలిషమయినది. ఆ అహుకారమును శీఘ్రముగ నశింపఁజేయుటకు వేదాంత శాస్త్రజ్ఞానముగల పండితునికైనను సాధ్యముకాదు. ఇక నేవ ని...' 580897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 179 తా. అహం కారముయొక్క శక్తి అత్యంతబలిషమయినది. ఆ అహుకారమును శీఘ్రముగ నశింపఁజేయుటకు వేదాంత శాస్త్రజ్ఞానముగల పండితునికైనను సాధ్యముకాదు. ఇక నేవ నికి సాధ్యమగుననఁగా, నేపురుషుఁడు నిర్వికల్పకసమాధియందు నిశ్చలచిత్తుఁడగునో వానికి, అనంతానంతజస్మములనుండి వరం పరగా వచ్చుచుండు నశించును. వాససలసహితముగ అహం కారము వి. “సమ్ ఆజ్ ధాకిః ఇతి సమాధిః" అని వ్యుత్పత్తి. సమాధి యనఁగా యోగము. "ధ్యాతృధ్యానే పరిత్యజ్య క్రమా ధ్యేయైక గోచకం నివాతదీప వచ్చిత్తం సమాధిరభిధీయతే.” అని శ్రీ వేదాంత పంచదశి, తత్త్వవివేక ప్రకరణమందుఁ జెప్పఁబడి నది. ధ్యాతృధ్యానములను గ్రమముగఁ బరిత్యజించి ధ్యేయ వస్తువు (బ్రహ్మము) నండు, గాలి లేనిస్థలమున నుండు దీపమువలె చిత్తము ధ్యానాయ త్తమగుటయే సమాధి. ఈవిషయమై శ్వేతాశ్వతర, అమృతనాద, ధ్యానబిందూపనిషత్తులందు సవి స్త రముగఁ జెప్పఁబడినది. అన. అహంకార గ్రంథి ఛేదముగాని పురుషునికి ఆవరణ శక్తిద్వారా విక్షేపశక్తి ప్రబలమై చితవిక్షేపమును గలిగించు నని చెప్పుచున్నారు: అహంబుదైన మోహిన్యా యోజయిత్వావృతేర్బలాన్, విక్షేపశక్తిః పురుషం వి డిపయతి తగ్గుణైః 344 తా. విశేషవశక్తి ఆవరణశ_క్తియొక్క సహాయముచే పురు ఘనకు ఆహంకారరూపమోహమును గలిగించి దానిగు ణముల వలస జన్మాప త్తిరూపవి శ్రీపమును గలిగించును.<noinclude><references/></noinclude> pco2nei0ptlk9rdh44b47aqdo7utzvt 104 225800 580898 2026-09-21T04:16:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '180 దృదృశ్య వివేకచూడామణి విక్షేపశక్తి విజయో విషమో విధాతుం నిశ్శేషమావరణశక్తినివృత్యభావే, యోః స్ఫుటం యోజలనద్విభాగే సశ్యే తనామణమాత్ర్మని చ స్వభావాత్, నిఃసంశయేన భద్రత ప్రతి...' 580898 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>180 దృదృశ్య వివేకచూడామణి విక్షేపశక్తి విజయో విషమో విధాతుం నిశ్శేషమావరణశక్తినివృత్యభావే, యోః స్ఫుటం యోజలనద్విభాగే సశ్యే తనామణమాత్ర్మని చ స్వభావాత్, నిఃసంశయేన భద్రత ప్రతిభన్యో విశేషణం స హి తడా యరి చిన సంహి పార్టీ. 3.45 తా. ఆచరణతో నిశ్శేషముగ నిన్న కానియెడల విశేషశక్తిని జయించుట సాధ్యముకాదు. క్షీరనీరములను విభ జించినట్లు దృగ్దృశ్యములను (ద్రష్టయగు ఈశ్వరుని సృశ్య మగు జగత్తును) విభాగించినయెడల ఆవు తనంతట స్వాభావికముగ నశించును, అనఁగా ఆత్మయండిడి తీసకుగును. మిథ్యాపదార్థములుకు అధ్యాససహితమగు విడిన సపుడు నిశ్శేషముగ `లేకపోవునో యప్పుడు నిస్సంశయముగ యథార్థ తత్త్వజ్ఞాన ముత్పన్న ముగును. సన్యుగ్వి వేశః స్ఫుటబోధజన్యో విభజ్య దృగ్దృశ్యపదార్హత త్వమ్, ఛినల్లి మాయాకృతమోహబద్ధం యస్త్మా ణ్వము కస్య పునర్న సంస్కృతి 346 తా. ఆవరణవి ణీతములు నిశ్శేషముగ నివరింపంగా గురూపదిష్టమగు దృఢబోధవలనఁ గలిగిన ఆత్మానాత వివేకము దృగ్దృశ్యపదార్థములను విభజించి మాయా కల్పితమగు మోహ బంధమును ఛేదించును. ఇదియె ముక్తదశ. అట్లు మోహబంధము తెగుటవలస ముక్తుఁడగువానికి పునర్జన్మము (సంసారము) కలుగదు.<noinclude><references/></noinclude> hjq2ylx2g73xm8p1aeyzlnr5ygogw90 104 225801 580899 2026-09-21T04:16:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 181 అవ. అనంత జన్మార్జిత ప్రారబ్ధకర్మ ప్రేరితమగు' ప్రాతి భాసికావిద్యాజాలము నివర్తించెడి ముఖ్యోపాయమును జెప్పు చున్నారు: --- పరావ రై కత్వని వేకనహ్ని...' 580899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 181 అవ. అనంత జన్మార్జిత ప్రారబ్ధకర్మ ప్రేరితమగు' ప్రాతి భాసికావిద్యాజాలము నివర్తించెడి ముఖ్యోపాయమును జెప్పు చున్నారు: --- పరావ రై కత్వని వేకనహ్ని ర్ధహత్యవిద్యాగహనం హ్యశేషమ్, కిం స్యాత్పునః సంసరణస్య బీజ మద్వైతభావం సమువేయుష్కోస్య. 347 తా. 'తత్త్వమసీ’త్యాది మహావాక్యములవలనఁ గలిగిన జీవబ్రహ్మైకత్వజ్ఞానమనెడి అగ్ని అవిద్యారూపమహారణ్యమును నిశ్శేషముగ దహించును. సంసారమునకు బీజమగు అవిద్య నశించి అద్వైతభావము స్థిరపడినపురుషునకు సంసార కారణము ఉండదు. వి " రాగాదయః సన్తు కామం స తద్ భావోదపరాధ్యతి ఉద్ఘాతదం జ్ఞారగవదవిద్యా కిం కరిష్యతి.” (తత్త్వజ్ఞానికి రాగా దులున్నను అవి ఆభాసమాత్రములై, కోరలు పెఱకఁబడిన సర్పమువలె, అవిద్య వానిని బాధింపఁజాలదు) అని శాస్త్రాం తరోక్తి. ఆవరణస్య నివృత్తిర్భవతి చ సమ్యక్పదార్థదర్శనతః, మిథ్యాజ్ఞానవినాశ _స్తద్వద్వి తే పజనితదుఃఖనివృత్తిః 348 తా. సంశయాదిరహితముగ అధిష్టాన (ఆత్మవస్తు) దర్శ నముకాఁగా ఆవరణనివృత్తి యగును. ఆవరణనిషృత్తికాఁగా మిథ్యా(విపర్యయ) జ్ఞానము నశించును. (చకారమువలన విష యాధ్యాసనివృత్తియు అవిద్యానివృత్తియు గలుగునని భావము).<noinclude><references/></noinclude> 8kw4wwykpxsjppda5twz3zx7pft218s 104 225802 580900 2026-09-21T04:17:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '182 చును. వివేకచూడామణి మిథ్యాజ్ఞానము నశికంగా విశేషన జనిత సర్వం విములను నశిం "అనఁగా విపస్వభా""మగును గురము, రజ్జ్య కామాదిపీడయు నశించును. లేదా", వితో జన్యజ్ఞ్ము మర ణాదిదుఃఖము నశి...' 580900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>182 చును. వివేకచూడామణి మిథ్యాజ్ఞానము నశికంగా విశేషన జనిత సర్వం విములను నశిం "అనఁగా విపస్వభా""మగును గురము, రజ్జ్య కామాదిపీడయు నశించును. లేదా", వితో జన్యజ్ఞ్ము మర ణాదిదుఃఖము నశించునని యభి ప్రాయము. ఏతత్రితయం దృష్టం సమ్య గ్రస్వరూని విజ్ఞ తస్మాద్వస్తు సతత్త్వం జ్ఞాతస్యం బ్యము స్లిమ్ విశేషా. 349 4) తా. బ్రైటనిం జూచి యతి స్పమనుకో నిశిపుడు భయ కంపాదులు కలుగును. దీసి సహాయమున సిది పాముకాటు t మాత్రమే యని తెలిసికొనగా భయకంపాదులు ఆ' లఁగును. ఇచట రజ్జువువంటి సత్యాత్మను తెలియకుండంట భరరాము. త్రాటినిఁ జూఛి పామనుకొనినట్లు దేహమే అని యెమిటనుట విశేషము. భయకంసారికి ఆ వంటి సాంసారిక క్రమము దుఃఖము. కల్పితసర్పమున కధిష్టానమగు గ్రాటనిఁ వెలిని తో REAనే భయకంపాదులు తొలఁగిపోవునట్లు, అధిష్ఠానమగు బ్రహ్మమును దెలిసికొనఁగ నె సాంసారిక ద గఖము తో 'లంగును. కాఁబట్టి సంసార బంధవిముక్తినిఁ గోడవిద్వాంసుఁడు సద్వస్తుతత్వమును తెలిసి కొనవలెను. ఆయోఒగ్ని యోగాదివ సత్సమన్వయా న్మాత్రాదిరూపేణ విజృంభతే ధీః, తత్కార్య మేత స్త్రీ తయం యతో మృషా దృష్టం భ్రమస్వప్న మనోర థేషు. 350 తా. జడమగు ఇనుము అగ్ని సంపర్కమువలనఁ బ్రకా శించుచు దహింపఁగలిగినట్లు, జడమగు బుద్ధియు ఆత్మసంయో<noinclude><references/></noinclude> 7r0vgj5xyfxriy73nq3op9dcnws7eer 104 225803 580901 2026-09-21T04:17:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 183 గమువలన జ్ఞాతృజ్ఞానజ్ఞేయరూపముగఁ బరిణమించును. భ్రాంతి కాలమందును స్వప్న మందును సంకల్పములందును తోఁచెడి జ్ఞాతృజ్ఞాన జ్ఞేయరూప ప్రపంచము మిథ్య య...' 580901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 183 గమువలన జ్ఞాతృజ్ఞానజ్ఞేయరూపముగఁ బరిణమించును. భ్రాంతి కాలమందును స్వప్న మందును సంకల్పములందును తోఁచెడి జ్ఞాతృజ్ఞాన జ్ఞేయరూప ప్రపంచము మిథ్య యగునట్లు, మాయా కల్పితములగు నీజ్ఞాతృజ్ఞానజ్ఞేయములు ప్రబోధకాలమందు సత్య ములు కావు. తలో వికారాః ప్రకృతేరహంముఖా దేహావసానా విషయాశ్చ సర్వే, 1 క్ష న్యథా భావన ఏష ఆత్మా నో దేతి నాప్యేతి కదాపి నాన్యథా. 351 తా ఈజ్ఞాశ్రాదిత్రయము సత్యము కానందున ప్రకృతి (మాయా) కార్యములగు అహంకారాది దేహాంతములగు సర్వ వికారములురు దృశ్యపదార్థములును ప్రతిక్షణమున మాఱు చునే యుండును. కాని, యీ కార్య కారణసంఘాతమునకు సాక్షియగు ఆత్మకు పుట్టుట పెరుగుట నశించుట మొదలగు వికారము లెవ్వియును లేవు. నిత్యాద్వయాఖ చీ దేశరూపో బుద్ధ్యార్ధిసాక్షి సదసద్విలక్ష ణకి, అహంపద ప్రత్యయలక్షితార్థః ప్రత్యేక దానన్ద ఘనః పరాత్మ ఇత్థం విపశ్చిత్సదస్వుభజ్య నిశ్చిత్య తత్త్వం నిజబోధదృష్ట్యా, 352 1 క్షణేజన్యథా భకయా హ్యమిషామసత్త్వమాత్మా తు కదాపి నాన్యథా.<noinclude><references/></noinclude> k198bpp0rau6z0io2ihi8x5p6psbcx1 104 225804 580902 2026-09-21T04:17:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '184 వివేకచూడామణి జ్ఞాత్వా స్వమాత్మానమఖఃబోధం తేభ్యో విముక్తః స్వయమేన శామ్యతి. 358 తా. పరమాత్మ నిత్యుడు, క్వైత హితుడు, ఆఖండ చిన్మాత్ర స్వరూపుడు, బుద్ధ్యాములకు సాక్షి, ససినకర్ (క...' 580902 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>184 వివేకచూడామణి జ్ఞాత్వా స్వమాత్మానమఖఃబోధం తేభ్యో విముక్తః స్వయమేన శామ్యతి. 358 తా. పరమాత్మ నిత్యుడు, క్వైత హితుడు, ఆఖండ చిన్మాత్ర స్వరూపుడు, బుద్ధ్యాములకు సాక్షి, ససినకర్ (కార్య కారణ) విలక్షణుఁడు, అహం ప్రత్యయమునకు లద్యోర్థము (లక్షణావృత్తిచే గోచరపండు), సర్వమస్యూతను నించనునుఁ డును. మోసగుఁడగు పండితుఁ డిరిణిగా సత్యాసత్యవిభాగ జ్ఞానముచే సద్వస్తువును నిశ్చయించి, నిజజవృష్టి లా లాభేద దృష్టివలన) అఖండబోధస్వరూపుఁడగు అన్నము తెలిపిని, సర్వోపాధివినిరుక్తుఁడై, నిర్వికల్పా పనుండి, శాతచిత్తుఁడు కావలెను (ఇదియె జీవస్తు కత్వమని తెలియన లేసు, అజ్ఞాన హృదయ గ్ర జ్ఞేర్ని : శేషవిలను స్ధనా, సమాధినావిక ల్పేన యజద్వైతాత్మ దర్శనమ్. 351 తా. అజ్ఞానరూప హృదయ గ్రంధి సుపుకు నిశ్శేషముగ విలయమగు (వీడు)నో యపుడు నిర్వికల్ప సమాధియందు అవ్వ తీయాత్మ స్వయంప్రకాశమానమై స్ఫురించాను. ఏయితతో పాయమునను అజ్ఞానము నశింపదు. త్వమహమిదమితీయం కల్పనా బుద్ధిదోషా త్ప్రభవతి పరమాత్మ వ్యద్వయ వ్విశేష్, ప్రవిలసతి సమాధానస్య సర్వో వికల్ప విలయనముపగ చ్ఛేద్వస్తుతత్వాధృ'్య. 355 తా. (పూర్వవాసనావిశిష్ట) బుద్ధిదోషమువలన నిర్విశేషా ద్వితీయపరమాత్మయందు నీవు నారి అని ఇది మొదలగు కల్ప<noinclude><references/></noinclude> 4pomfev65m6uwhqziscompyvknub07i 104 225805 580903 2026-09-21T04:17:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 185 నలు పొడమును. నిర్వికల్పసమాధిదశయందు ఆత్మతత్వధారణ (బ్రహ్మత్మైక్యనృత్తి) గల పురుషునకు సర్వసంకల్పవికల్పములును నష్టమై కేవలాత్మ స్వరూపమే స్ఫుర...' 580903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 185 నలు పొడమును. నిర్వికల్పసమాధిదశయందు ఆత్మతత్వధారణ (బ్రహ్మత్మైక్యనృత్తి) గల పురుషునకు సర్వసంకల్పవికల్పములును నష్టమై కేవలాత్మ స్వరూపమే స్ఫురించుచుండును. కావున చిత్త నిరోధరూపనిర్వికల్పసమాధిని అభ్యసింపవలెనని యభి ప్రాయము. 2. " . “ప్రశాస్తవృత్తికం చిత్తం పరమానన్దదాయకమ్, అసంప్రజ్ఞాతనామాసౌ సమాధిర్యోగినాం ప్రియః” అఖిల వృత్తి శూన్యమగుచి తము పరమానందదాయకమగును. ఇట్టిస్థితి అసంప్రజ్ఞాతసమాధి యనఁబడును. ఈసమాధి యోగులకు ప్రియమయినది. ఈ అసంప్రజ్ఞాతసమాధియే యిచట సూచింపఁ బడినది. శాన్తో దాన్తః పరముపరతః న్తియుక్తః సమాధిం కుర్వన్నిత్యం కలయతి యతిః స్వస్వ సర్వాత్మ భావమ్, తేనావిద్యా తిమికజనితాన్సాధు దద్ద్వో వికల్పా సృహకృత్యా నివసతి సుఖం నిష్క్రి యో నిర్వికల్పః తా. శమదమయుక్తుఁడై (అంతరింద్రియబాహ్యేంద్రి యనిగ్రహముగలిగి) పరమోపరతుఁడై, క్షమాన్వితుఁడై, ఎల్ల పుడును సమాధినిష్ఠుఁడగు యతి, “సర్వమిదమహం చ బ్రహ్మ” యనెడి సర్వాత్మ భానమునుబొంది, యీసర్వాత్మ భావమువలన ఆవిద్యాంధ కారజన్యనక లవికల్పములును నిశ్శేషముగ నశింపఁగా, నిష్క్రియుఁడును నిర్వికల్పుఁడునై బ్రహ్మరూపమునుబొంది సుఖించును. సమాహితా యే ప్రవిష్య బాహ్యం శ్రీ గ్రామ చితః స్వమహం చిదాత్మని,<noinclude><references/></noinclude> 2zc2vqmow8yy0rtjt3kdaudg5rqp51j 104 225806 580904 2026-09-21T04:17:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '186 వివేకచూడామణి త వీన ముక్తా భవపాశబభై ర్నా న్యేతు పారోక్ష్యక థాభిధాయినః 357 తా. శబ్దాది బాహ్యవిషయములను, శ్రీరామంద్రియ ములను, చిత్తమును, 'స్వమ్ అహము' (నాటి నేను) అనేడి ప్రత్యయము...' 580904 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>186 వివేకచూడామణి త వీన ముక్తా భవపాశబభై ర్నా న్యేతు పారోక్ష్యక థాభిధాయినః 357 తా. శబ్దాది బాహ్యవిషయములను, శ్రీరామంద్రియ ములను, చిత్తమును, 'స్వమ్ అహము' (నాటి నేను) అనేడి ప్రత్యయములను ప్రత్యగ్రూవనిదాత్మయందు అయింతఁ జేసి, ఏకాగ్రచిత్తముతో నుండునట్టి పురుషుడు సంసా నిబంధము నుండి విముక్తుఁడగును. అట్లు సమాధినిష్టంచనుగాని యితరుడు వేదాంతశాస్త్ర పర సమా శ్రీ సుఖముగలవా ణీని మోద సుఖా నుభవశాలి కాఁజాలడు. "అనుభూతం శివా మూఢ సృథా బ్రహ్మణి మోదతే, ప్ర తిబింబిత శాఖాగ్ర మాల ఆస్వాదనమోదవత్” అట్టివాడు నీటియండు ప్రతిబింబించిన శాఖాగ్రమునండుగల ఫలమును జూచి అనినట్లు సంతోషించువానిని లే బ్రహ్మను భవములేకయే శాస్త్రజన్యజ్ఞానమువలన వ్యర్థమున సంతసించు వాడగును. ఉపాధి భేదాత్స్వయమేళ భిద్యతే చోపాధ్యపోహే స్వయమేళ కేవలః, తస్మాదు. ధేర్విలయాయ విద్వా స్వనేత్సడా కల్పసమాధినిష్ఠయా. 358 తా. ఆత్మ యందఱియందుమ నొక్కండయ్యను శరీరో పాధులనుబట్టియే పలువిధములుగఁ దోఁచను. కాని ఉపాధి. తొలఁగెనేని (దేహభావము స్ఫురింపని గొడల) బ్రహ్మమే కానై యుండును కనుక విద్వాంసుఁడు (ముముక్షువు) దేహాభిమాన రహితుఁడై సర్వదా నిర్వికల్ప సమాధిస్థితుడై బ్రహ్మస్వరూప మున నుండవలెను. '<noinclude><references/></noinclude> 2uanwo48hg3we3r652o4ne46k1kzwrx 104 225807 580905 2026-09-21T04:17:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 187 అవ. పూర్వోక్త నిర్వికల్పసమాధివలనఁగలుగుఫలమును దృష్టాంత పూర్వకముగ విశదీకరించుచున్నారు: -- సతీ సక్తో నరో యతి సద్భానం హ్యేకనిష్ఠయా, భ్రమరం ధ్యా...' 580905 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 187 అవ. పూర్వోక్త నిర్వికల్పసమాధివలనఁగలుగుఫలమును దృష్టాంత పూర్వకముగ విశదీకరించుచున్నారు: -- సతీ సక్తో నరో యతి సద్భానం హ్యేకనిష్ఠయా, భ్రమరం ధ్యాయత్ప్రమరత్వాయ కల్పతే. కీటకో 359 తా. కీటకము తు మైదవలని భయముచేత సర్వదా భ్రమ రమునే ధ్యానించుచు తానును భ్రమరమే యగును. ఆప్రకా రమే యేక నిష్ఠతో సర్వదా బ్రహ్మమునందే లక్ష్యమునుంచి బ్రహ్మమునే ధ్యానించుచుండు పురుషుఁడు తానును బ్రహ్మమే. యగును. క్రియా స్తరాస క్తిమపాస్య కీటకో ధ్యాయన్య థాలిం హ్యలి భావమృచ్ఛతి, తదైవ యోగీ పరమాత్మతత్త్వం ధ్యాత్వా సమాయాతి తదేక నిష్ఠయా. 360° తా. కీటకము ఇతర క్రియాసక్తిలేక సదా భ్రమరమునే ధ్యానించుచుండుటవలన తానును భ్రమరమే యగును. ఆవిధ ముననే క్రియాంతరాసక్తిలేక తదేశ నిష్ఠతో పరమాత్మతత్త్వ మునే ధ్యానించుచుండు యోగి తానును బ్రహ్మమే యగును. అతీవ సూక్ష్మం పరమాత్తతత్త్వం న స్థూలదృష్ట్యా ప్రతిఙ్ఞత్తుమర్హతి, సమాధినాత్య స్తసుసూక్ష్మవృత్త్యా జ్ఞాతవ్యమార్యైరతిశుద్ధబుద్ధిభిః. 61 తా. ఆపరమాత్మతత్త్వము, ప్రత్యగభిన్న బ్రహ్మస్వరూ హెచో నివర్తే పము) అత్యంతసూక్ష్మమైనది కాని,<noinclude><references/></noinclude> g3hq277ul5549tix8jwq72kgf7d3mtj 104 225808 580906 2026-09-21T04:18:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '188 వివేకచూడామణి అప్రావ్య మనసా సహ,” మనసా సహ,” “స చదుర్గచ్ఛతి వాగ్గచ్ఛతినో స మనః,” “న చదుషా పశ్యతి కశ్చిదేనమ్," ఇత్యాది శ్రు సస్మృతి ప్రమాణవాక్యరీత్యా, ఆతత్త్వము స్థూలదృష్టి ·...' 580906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>188 వివేకచూడామణి అప్రావ్య మనసా సహ,” మనసా సహ,” “స చదుర్గచ్ఛతి వాగ్గచ్ఛతినో స మనః,” “న చదుషా పశ్యతి కశ్చిదేనమ్," ఇత్యాది శ్రు సస్మృతి ప్రమాణవాక్యరీత్యా, ఆతత్త్వము స్థూలదృష్టి · తర్క శాస్త్రాదులచే ననుమానాని ప్రమాణములపల్ల అనంగా, దెలిసి కొనుటకు సాధ్యముకాదు. చిత్తున్న నిరాధరూప సమాధినలన సుత్పన్న మగు నత్యంతసూనున్న స్థావలసి మిక్కిలి నిర్మలబుద్ధిగల మహనీయులకు మాత్ర మే గోచరింపఁగలసిన యథా సువర్ణం పుటపాళళోధితం త్యక్త్వా మలం స్వాత్మ గుణం సమృచ్ఛతి, తథా మనః సత్వరజస్తమోమలం ధ్యానేన సంత్యజ్య సమేతి తత్త్వమీ. 362 తా. పుటపాకమువలన శోధింపఁబడిన సువర్ణము ఎట్లు 'మలరహితమై దానిస్వాభావికనిర్మలగుణమును బొందుకున్నదో ఆప్రకారమే సత్త్వరజస్తమోగుణమలఁయు ధమయిన మనస్సు నిరంతరాత్మ ధ్యానమువలన పరిశుద్ధమై (సశలమలరహితమై) యథార్థ (ఆత్మ) స్వరూపమును బొందును. వి. మనస్సును రాగద్వేషములు లేగుండుటయే నైర్మ ల్యము (మనశుద్ధి). నిర స్తరాభ్యాసవశాత్తవితం పక్వం మనోబ బ్రహ్మణి అయితే యదా, తదా సమాధిః స వికల్ప వర్జితః స్వతోఒద్వయాసన్దరసాను భావకః. 863 తా. నిరంతరాభ్యాసరశమున నీప్రకారము పరిపక్వ మయిన మనస్సు ఎపుడు బ్రహ్మమునందు లయమగునో (తాదా<noinclude><references/></noinclude> 1cxqm0k8p967xyv3h70hcf0pa8un7cw 104 225809 580907 2026-09-21T04:18:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 189 త్మ్యనుబొందునో) యపుడు సమాధి నిర్వికల్పకమగును. ఆ నిర్వి కల్పసమాధివలన అద్వయానందరసానుభవము స్వయముగనే. (తనంతట) సిద్ధించును. సమాధినానేన సమస్తవాసన...' 580907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 189 త్మ్యనుబొందునో) యపుడు సమాధి నిర్వికల్పకమగును. ఆ నిర్వి కల్పసమాధివలన అద్వయానందరసానుభవము స్వయముగనే. (తనంతట) సిద్ధించును. సమాధినానేన సమస్తవాసనా గ్రన్దేర్వినాశో ఖిలకర్మ నాళః, ఆ స్తర్బహిః సర్వత ఏవ సర్వదా స్వరూపవిస్ఫూర్తిరయత్నతః స్యాత్. 364 తా. ఈ చెప్పఁబడిన నిర్వికల్పక సమాధివలన శుద్ధశుద్ధ వాసనారూపతాదాత్మ్యగ్రంథి నశించును. వాసనాక్షయము. కాఁగా వాసనా కార్యభూతములగు సమస్తకర్మలు నశించును. క్షయముకాఁగా బాహ్యాభ్యంతరములందు సర్వదా సర్వత్ర అప్రయత్నముగనే స్వస్వరూపము ( బ్రహ్మస్వరూపము)స్ఫురించు. చుండును. శ్రుతేః శతగుణం విద్యాస్మ నసం మననాదపి, నిదిధ్యాసం లక్ష గుణమన స్తం నిర్వికల్పకమ్. 365. తా. కర్మత్యాగానంతరము గురుముఖమున వేదాంత వాక్య శ్రవణము ఉత్తమము. శ్రవణముకంటే మననము నూరు రె ట్లధికఫలము నిచ్చును. మననముకంటే నిదిధ్యాసనము లక్షమ డుంగు లధికఫల మిచ్చును. నిదిధ్యాసనముకంటే నిర్వికల్పక సమాధి అనంతఫలము నొసంగును. "ప్రథమం శ్రవణం కృత్వా ద్వితీయే మననం తథా, నివిధ్యాసనకం పశ్చాత్సా త్కార స్తదా భవేత్.” అని శ్రీ కపిలమహర్షి వాక్యము. కనుక నిర్వికల్పక. సమాజవలననే బ్రహ్మసాత్కారమగును.<noinclude><references/></noinclude> 7tduaix7ulkoaxhmg8qk6505h2jsopl 104 225810 580908 2026-09-21T04:18:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '190 వివేకచూడామణి నిర్వికల్పకసమాధినా స్ఫుటం బ్రహ్మతత్వమఃగమ్యతే స్ట్రుమ్, నాన్యథా చతయా మునోగ లే ప్రత్యయా సునిమి శ్రితం భవేశా. 36 తా. నిర్వికల్పక సమాధివలన బ్రహ్మతత్వము నిశ్య -య...' 580908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>190 వివేకచూడామణి నిర్వికల్పకసమాధినా స్ఫుటం బ్రహ్మతత్వమఃగమ్యతే స్ట్రుమ్, నాన్యథా చతయా మునోగ లే ప్రత్యయా సునిమి శ్రితం భవేశా. 36 తా. నిర్వికల్పక సమాధివలన బ్రహ్మతత్వము నిశ్య -యముగను స్పష్టముగను స్ఫురించును. విశ్వకుమాధి సిద్ధి పనియెడల మనస్సు చంచలమయిన నట బాహ్యఐస .(అనాత్మ వస్తు) చింతన గిలిగి ముండును గనుక బ్రహ్మోసిందసూ! కలుగదు. ఆతః సమాధత్స్వ మతేన్డ్రియః సదా నిరస్తనం శాస్త్రమనాః ప్రతిచి, విధ్వంసయ ధ్వా సమనాద్యవిద్య మా కృతం సదేశశ్వవిలోక సేన. . 36 తా. కావున ఇంద్రియములను నశించుకొని సః" విరా మము లేకుండ, శాంతచి త్తముతో సమాధిస్థితుఁడవై ప్రత్యగాత యందే మనస్సును నిల్పి, అనాదియగు సవిద్య వీఁ గల్పింపఁబడిన అజ్ఞానాంధకారమును అన్వితీయ బ్రహ్మలక్ష్యము నిరూ లింపుము. Lic అన. జీరను క్తికి నుపయోగనుగు చిత్తనిరోధరూప రాజ యోగసాధనములను వివరించుచున్నా గః యోగస్య ప్రథమం ద్వారం వాణ్ని గోధో ఒపరిగ్ర హః, నిరాశా చ నిరీహా చ నిత్య మేకా స్త్రశీలతా. 369<noinclude><references/></noinclude> 0ft59fq01ztlke22fovm018kaxoba7w 104 225811 580909 2026-09-21T04:18:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 191 తా. వాణ్ని రోధము (మౌనము), అపరిగ్రహము(ధనము నంటకుండుట), విషయవాంఛ (ఆశ) లేకుండుట, (పుత్రేషణ వి శ్లేషణ లో కేషణలనెడి) ఈషణము లేకుండుట, ఎల్లప్పుడును ఏ కాంత...' 580909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 191 తా. వాణ్ని రోధము (మౌనము), అపరిగ్రహము(ధనము నంటకుండుట), విషయవాంఛ (ఆశ) లేకుండుట, (పుత్రేషణ వి శ్లేషణ లో కేషణలనెడి) ఈషణము లేకుండుట, ఎల్లప్పుడును ఏ కాంతవాసమం దాసక్తి యనునివి యోగమునకు ప్రథమ సాధనములు. అవ. ఇకను ఏ కాంతవాసము మొదలు బ్రహ్మనందర సానుభవముగఱకు చున్నారు:--- నుండవలసిన సాధన క్రమమును జెప్పు ఏకా స్తస్థితిరిన్ది యోపరమణే హేతుర్దమశ్చేతసః సంరోధే కరణం శమేన విలయం యాయాదహంవాసనా, తేనానన్దరసానుభూతిరచలా బ్రాహ్మీ సదా యోగిన స్తస్మాచ్చి తనిరోధ ఏవ సతతం కార్యః ప్రయత్నాన్తునేః.369 తా. ఏకాంతవాసము ఇంద్రియోపరనుతారూపదమము నకు హేతువగును. ఇంద్రియనిరోధరూపమగు నాదమము చిత్త నిరోధ రూపకమమునకు హేతువగును. శమమువలన దేహేం ద్రియాదిక మందుగల ఆత్మబుద్ధియనెడి) ఆహం వాసనవిలయ మగును. ఆ అహం వాసనా విలయమువలన యోగికి సంతతా ఖండానందరసానుభనము కలుగును. కావున మునికి సర్వ ప్రయత్న ములచేతను యెల్లప్పుడు చిత్తనిరోధమే కర్తవ్యము. వి. "ఆదావంతే చ మధ్యే చ జనో యస్మిన్న విద్యతే, 1 యేనేదం సకలం వ్యాప్తం స దేశీ విజనః స్మృతః” అని అను భూతి ప్రకాశికయందుఁ జెప్పఁబడినది. వాచం నియచ్ఛాత్మని ని తం నియచ్ఛ బుద్ధా ధియం యచ్ఛ చ బుద్ధిసాక్షిణి,<noinclude><references/></noinclude> 0uhfsrc6bxntzocalycemzb1l2gpb5h 104 225812 580910 2026-09-21T04:18:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '· 194 వివేకచూడామణి ప్రభుద్ధత త్వస్య హి బధ్ధముక్తి రక్తాత్మనో నిత్యసుఖానుభూతిః. 376 తా. దృఢవైరాగ్యముగలవానికే ని విధ్యాసనము, లేక నిర్వికల్పక సమాధి స్థిరమగును. అట్టివానికే సంశయ...' 580910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>· 194 వివేకచూడామణి ప్రభుద్ధత త్వస్య హి బధ్ధముక్తి రక్తాత్మనో నిత్యసుఖానుభూతిః. 376 తా. దృఢవైరాగ్యముగలవానికే ని విధ్యాసనము, లేక నిర్వికల్పక సమాధి స్థిరమగును. అట్టివానికే సంశయగహితముగ దృఢబోధ కలుగును. అట్లు దృఢబోధగలిగినవానికే కర్తృ త్వాది (సంసార బంధనివృత్తిరూపమోక్ష ప్రాప్తి యగును. అట్టి ముక్తాత్తున కే నిత్యాఖండానందస్ఫూర్ది కలుగును. అవ. బోధవిశిష్టమగు వైరాగ్యముగలవానికే స్వారాజ్య సామ్రాజ్యము కలుగునని: - వైరాగ్యాన్న పరం సుఖస్య జనకం పశ్యామి వశ్యాత్మన _సచ్చే చ్ఛుద్ధత రాత్మ బోధసహితం స్వారాజ్య సామ్రాజ్య దుక్ ఏతద్ద్వాగమజస్రము క్రియున తేర్యస్మాత్వమస్మాత్పరం సర్వత్రాస్పృహయా సదాత్మని సదా ప్రజ్ఞాం కురు శ్రేయసే. తా. వత్సా! జితేంద్రియుఁడగు యోగికి వైరాగ్యము కంటె సుఖజనకమగునది యితర మెద్దియును లేదు. ఆవైరా గ్యము నిర్మలాత్మబోధతో ఁగూడిన దేని నిరతిశయానందము (ఆత్మ సామ్రాజ్య సుఖము) నొనగూర్చును. ఇట్టిదళ ముక్తికాంతా గారమునకు ద్వారము. కాఁబట్టి నీవు మోక్షముదక్క నితర స్పృహలేకుండ నిరంతరము నిరంతరాయముగ సచ్చిదానందా త్యానుసంధానపరుఁడవై యుండుము. ఆశాం ఛిన్ది విషోపమేషు విషయేష్వేషైన మృత్యోః సృతి<noinclude><references/></noinclude> r7a2rsu6nuriyx2a22epwofj1l42ci8 104 225813 580911 2026-09-21T04:19:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. స్వజాతికులా శ్రీ మేష్వ భీమతిం ముఞ్చతిదూరాత్రియాః, దేహాదావసతి త్యజాత్మ ధిషణాం ప్రజ్ఞాం కుకుష్వాత్మని త్వం. ద్రష్టాస్యమల్కోసి నిర్ద్వ యపరం బ్...' 580911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. స్వజాతికులా శ్రీ మేష్వ భీమతిం ముఞ్చతిదూరాత్రియాః, దేహాదావసతి త్యజాత్మ ధిషణాం ప్రజ్ఞాం కుకుష్వాత్మని త్వం. ద్రష్టాస్యమల్కోసి నిర్ద్వ యపరం బ్రహ్మాసి యద్వస్తుతః. 195 378 తా. శిష్యా! విషతుల్యములగు విషయములం చాళను ద్రుంచుము (విడువుము). ఆయాశయె జీవునకు మృత్యువగును, అనఁగా బ్రహ్మరూపస్థితికి విరోధియగును. జాతికులా శ్రీ మములం దభిమానమునున్ను, జాతికులాదులతో సంబంధించిన సమ 'కర్మలనున్ను దూరముగ తొలగింపుము. నశ్వరములగు దేహాదు లందు ఆత్మబుద్ధిని విడువుము. వస్తుతః (వా స్తవముగ) నీ వీదృశ్యవస్తుసముదాయమునకు ద్రష్టువు, అనఁగా బ్రకాశింపఁజేయువాఁడవు, సకలమలక హితుఁడవును అగు అద్వ యపక బ్రహ్మమవు. కనుక దేహ వాసనను విడిచి సర్వదా ప్రత్య గాత్మయందే స్థిరచిత్తుఁడవై యుండుము. నిని అవ. ప్రారబ్ధాధీనమగు దేహస్థితి నుపేక్షించి నిరంతరము బ్రహ్మానందానుభవస్థితినుండు విధానమును జెప్పుచున్నారు:- లయ్యే బ్రహ్మణి మాససందృఢతరం సంస్థాప్య బాహ్యేస్ట్రియం స్వస్థానే వినివేశ్య నిశ్చలతను శ్చో పేక్ష్య దేహస్థితిమ్, బ్రహ్మాధైక్యమువేత్య తన్మయతయా చాఖ నృత్యానిశం బ్రహ్మాసన్దరసం పిబాత్మని ముదా శూన్యైః కిమన్యైర్ద్రమైః. తా. నీమనోలక్ష్యమును సర్వదా బ్రహ్మమునందే దృఢ తరముగ నిలిపి, శ్రోత్రాది బాహ్యేంద్రియములు వెలుపలికిఁ<noinclude><references/></noinclude> 1sbis0hm3seaxb4gvp3w44luzjt93of 104 225814 580912 2026-09-21T04:19:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '196 వివేకచూడామణి బోకుండ వానివానిస్వస్థానములయందే ప్రవేశపెట్టి, అనంగా బాహ్యవిషయములమీదికిఁ బోకుండ వాని సరికట్టి, శరీరమును కదలకుండఁ జేసి, దేహధారణవిషయమై (యణి. ప్రాశస్థానుసార...' 580912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>196 వివేకచూడామణి బోకుండ వానివానిస్వస్థానములయందే ప్రవేశపెట్టి, అనంగా బాహ్యవిషయములమీదికిఁ బోకుండ వాని సరికట్టి, శరీరమును కదలకుండఁ జేసి, దేహధారణవిషయమై (యణి. ప్రాశస్థానుసార ముగ జరుగుఁగాక యని) యుపేక్షించి, జిబ్రహైశ్యమును బొంది, అనఁగా జీవాత్మను ప్రత్యగాత్మయందు లయించఁ జేసి, తనయుడఁపై, నిరంతరా ఖండా కారనృత్తితో బ్రహ్మ సంచలన మును ప్రీతితో నాస్వాదింపుము. శూన్యపదార్థములందు (దేహా దినశ్వర ప్రపంచమందు) భ్రమబెంచుము. వి. ప్రత్యగాత్మ పదమునకు వాచ్యార్థము జీవుండు, లక్ష్యార్థము కూటస్థుఁడు. అనాత్మ చి వనం త్యక్త్వా కశ్మలం దుఃఖ కారణమ్, చిన్తయాత్మానమానన్దరూపం యజ్ఞుక్తికారణమ్. י 380 తా. పాపజనకమును దుఃఖప్రదమును నగు అవాస్త (బాహ్యవిషయ) చింతనమును విడిచి, మోక్ష హేతువును ఆనంద స్వరూపమును సగు ఆత్మ నే సనా చింతింపుము. ఏష స్వయంజ్యోతిక శేషసాక్షి విజ్ఞానకోశే విలసత్య జస్రమ్, లక్ష్యం విధాయైనమసద్విలక్షణ మఖణ్ణవృత్త్యాత్మ తయానుభానయ. 381 తా. స్వయంప్రకాశస్వరూపుఁడును, సర్వసాక్షియు, అసద్వస్తువిలక్షుణుఁడును నగు ఆత్మ విజ్ఞానమయ కోశమందు నిరంతరము (కార్యకారణ ప్రకాశకుడై విలసిల్లుచుండును. B<noinclude><references/></noinclude> 7u4pirzayap4zwmc9lyn9wc2kd1qivw 104 225815 580913 2026-09-21T04:19:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్యవివరణసహితము. 197 శిష్యా ! ఆపరమాత్మయందె లక్ష్యమును నిలిపి ఆపరమాత్మయె స్వస్వరూపముగ నఖండాకారవృత్తితో ననుభవింపుము. ఏతమచ్ఛిన్నయా వృత్త్యా ప్రత్యయాన్దక శూన్యయా,...' 580913 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్యవివరణసహితము. 197 శిష్యా ! ఆపరమాత్మయందె లక్ష్యమును నిలిపి ఆపరమాత్మయె స్వస్వరూపముగ నఖండాకారవృత్తితో ననుభవింపుము. ఏతమచ్ఛిన్నయా వృత్త్యా ప్రత్యయాన్దక శూన్యయా, ఉల్లేఖయన్విజానీయాత్స్వస్వరూపతయా స్ఫుటమ్. తా. అట్టి యఖండా కారవృత్తితో 382 వృత్యంతర శూన్య ముగ (బాహ్యవ స్తు ప్ర తీతి లేకుండ) నాపరమాత్మ యే స్వస్వరూప మని స్ఫుటముగ తెలిసికొనవలెను. అత్రాత్మత్వం దృఢీకుర్వన్న హమాదిషు సంత్యజన్, ఉదాసీనతయా తేషు తిస్ట్రేదటపటాయినల్. 383 తా. ఆప్రకారము స్వస్వరూపలక్ష్యమును దృఢపఱుచు కొని, అహంకారాది సమస్తపదార్థములును ఘటపటాదులవలె ననిత్యములుగా నెంచి వానియం జాత్మబుద్ధిని విడిచి ఉదాసీ నుఁడవై స్థిరచిత్తముతో నుండుము. విశుద్ధమ సఃకరణం స్వరూపే నివేశ్య సాక్షిణ్యవబోధమాత్రే, శనైః శనైర్ని శ్చలతాము పొనయ న్పూర్ణ త్వమేవాను విలోక యేత్తతః. 384 తా. నిర్మలాంతఃకరణమును స్వరూపమందు (ప్రత్యగాత్మ యందు) లయింపఁ జేసి, క్రమక్రమముగ నిశ్చలతనొంది, సర్వ సాక్షియు బోధమాత్రమునగు పరిపూర్ణ బ్రహ్మమునే విలోకింప వలెను. (అనుభవింపవలెను). దేహేన్రియ ప్రాణమనోహమాదిభిః స్వాజ్ఞానక్ల పై రఖి లై రుపాధిభిః,<noinclude><references/></noinclude> k3pwigyl419sqncdgoiq7i5roqd0vdy 104 225816 580914 2026-09-21T04:19:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '198 వివేకచూడామణి విము క్తమాధ్యానముఖ రూపం పూర్ణం మహాకాశమి వానలోకమణి . اله 385 తా. స్వాశ్రయాజ్ఞాసకల్పితములను దేహము, ఇక్రియ ములు, మనస్సు, ఆహంకారము మొదలగు సమష్టి సంఘ రూప సర్వోపాధుల...' 580914 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>198 వివేకచూడామణి విము క్తమాధ్యానముఖ రూపం పూర్ణం మహాకాశమి వానలోకమణి . اله 385 తా. స్వాశ్రయాజ్ఞాసకల్పితములను దేహము, ఇక్రియ ములు, మనస్సు, ఆహంకారము మొదలగు సమష్టి సంఘ రూప సర్వోపాధులతో, (స్థూల సూక్ష్మి కాయములతో సంబం ధము లేక సర్వపరిపూర్ణమై మహాకాశమున లేనుంన శరమాత్మను అవలోకింపవలెను. (అనుభవింపవలెను). “మథా పూర్ణమివా కాశం భవత్యే కేస సర్వదా, శుభ్యం విన్య జవాధ్యం డు దేవా బ్రాహ్మణం విడు" గ్రుః 8. ఘటకలశ కుసూలసూచి ముఖ్య గ్గగనముపాధిశ గర్విముక్త'మేకమ్, Q భవతి న వివిధం తథైనా శుద్ధం పరమహమాదివిము మేళ మేన 386 తా. ఘటము, కలశము, కుసూలము (పొణక), సూచి మొదలగు ననంతస్థూలసూక్ష్మరూపములు గఁదోఁచినను ఖళము నానాత్వమును బొందక యేకమై యుండునట్లు :రిశుద్ధత్మ అహంకారాదులకు విలక్షణమై ఏకమై పూర్ణమై యున్నది. బ్రహ్మాది సంబపర్యన్తా మృపామాగ్రా ఉపాధియః, తతః పూర్ణం స్వమాత్మానం పశ్యేదేశాత్మనా స్థితమ్. 387 తా. బ్రహ్మ మొదలు గడ్డిపోఁచవఱకుఁగల సకలో పాడు లును (కల్పితమాత్రము లేకనుక) నసత్యములు, కావున స్వాత్మను. (ప్రత్యగాత్మను) సర్వపరిపూర్ణమగు నేకాత్మగాఁ గనుగొన వలెను.<noinclude><references/></noinclude> 2o1alfz2nanx5pk225ddlq54hva45tz 104 225817 580915 2026-09-21T04:19:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. యత్ర భాన్త్యా కల్పితం తద్వివేకే త తన్మాత్రం నైవ తస్మాద్విభిన్నమ్, భాన్త్ర్నా శే భౌ నిదృష్టాహితత్త్వం రజ్జు సద్వద్విశ్వమాత్మ స్వరూపమ్. 199 388 'త్...' 580915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. యత్ర భాన్త్యా కల్పితం తద్వివేకే త తన్మాత్రం నైవ తస్మాద్విభిన్నమ్, భాన్త్ర్నా శే భౌ నిదృష్టాహితత్త్వం రజ్జు సద్వద్విశ్వమాత్మ స్వరూపమ్. 199 388 'త్రాటినిఁజూచి యది సర్పమని భ్రమ జెందినపుడు, దీపసహాయమున దాని యథార్థస్వరూపమును దెలిసికొనఁగా భ్రాంతియు సర్పరూపమునుబోయి త్రాడు మాత్రమే నిలుచును. ఆప్రకారమే ఆత్మయందు భ్రాంతి చేఁదోఁచు విశ్వమును, ఆత్మ స్వరూపమునుగఁ దెలిసికొనఁగా విశ్వమసత్యమై ఆత్మస్వరూపమే యగును. అవ. సర్వమును సర్వాధిష్ఠానమగు బ్రహ్మమే యని శ్రుత్యు క్తముగ వివరించుచున్నారు: --- స్వయం బ్రహ్మా స్వయం విష్ణుః స్వయమిన్ద్రః స్వయం శివః, స్వయం విశ్వమిదం సర్వం స్వస్తాదన్యన్న కించన. 389 తా. బ్రహ్మజ్ఞానము కలిగినమీదట, అనఁగా స్వస్వరూప స్థితియందు, బ్రహ్మ విష్ణువు ఇంద్రుఁడు శివుఁడు సర్వప్రపంచ మును స్వస్వరూపమే (బ్రహ్మమే యగును. బ్రహ్యేతర మెద్దియు నుండదు. ఇచట “సహస్ర శీర్షా పురుషః సహస్రాక్షః సహస్ర పాత్, స భూమిం. . . . . . తిష్ఠతి.” అనుశ్రుతి ప్రమాణము. ఆ స్తః స్వయం చాపి బహిః స్వయం చ స్వయం పురస్తాత్స్వయమేవ పశ్చాత్, స్వయం హ్యవాచ్యా) స్వయమవ్యుదీచ్యాం తథోపరిష్టాత్స ్వయమవ్యధస్తాత్. 390<noinclude><references/></noinclude> lnlf3rnty6x3gsx0j9yfvw9yabkzg0i 104 225818 580916 2026-09-21T04:19:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '200 డామణి తా. పిండాండ బ్రహ్మాండములయొక్క) లోపలను నెలు పలను దశదిశలను సర్వనాం సర్వత్ర ఆత్మయే నిండి గున్నది. ఆత్మయే జడదృశ్య ప్రపంచవివర్తాభిప్రాసము. ఆత్మేతరము లేనే లేదు. తరఙ్గ ఫే...' 580916 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>200 డామణి తా. పిండాండ బ్రహ్మాండములయొక్క) లోపలను నెలు పలను దశదిశలను సర్వనాం సర్వత్ర ఆత్మయే నిండి గున్నది. ఆత్మయే జడదృశ్య ప్రపంచవివర్తాభిప్రాసము. ఆత్మేతరము లేనే లేదు. తరఙ్గ ఫేనభ్ర మ బుద్బుదాది సర్వం స్వరూపేణ జలం యథా తథా, చిదేవ దేహాద్యహమ స్తమేక త్సర్వం చిదేవై శరసు విశుద్ధము. 391 తా. నీటియంచుఁ బొడమిన అలలు మునగు సుళ్లు బుడ గలు మొదలగు సర్వమును స్వరూననముచే భిన్నముగఁ గను 'పించినను, అవియన్నియు జలమే మినట్లు, దేహము మొదలు అహం కారపర్యంతమునుగల సశ్వమును అఖువి విశుద్ధ చైతన్య స్వరూపమేకాని చైతన్యేతర మెట్టెమురు టీనేలేదు. సదేవేదం సర్వం జగద్వగతం వాఙ్మనసయోః సతోఒన్యన్నా స్యేవ ప్రకృతిః సిసీమ్ని స్థితవతః, పృథక్కిం మృత్స్నాయాః కలశ ఘటకుంభద్యవిగతం వద త్యేష భ్రాస్తస్త్వమహమితి మాత్రమటకయా. తా. వాక్కునకును మనస్సునగును గోచరించు సర్వజగ త్తును సద్రూపమే. ప్రకృతిః రసీమయుండు (మాయాకల్పిత ప్రపంచమందు) గనుపించువానిలో సబ్బన్న మెద్దియు లేనే లేదు. ఏమనఁగా, ఉపాదానమగు కారణముకంటే కార్యము భిన్నము కాదుగదా. ఎట్లన, మృ ఆశనుండి కల్పింపఁబడిన ఘట కలశాదులు మృత్తుకంటె భిన్నము కానట్లే, మాయయనెడి<noinclude><references/></noinclude> 9jrjofnvss0csslhlim9ucb2k0d5ru7 104 225819 580917 2026-09-21T04:20:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 201 మద్యముచేఁ బ్రమత్తులయిన మూఢులు భ్రాంతిచే నేను నాది అని ఇది యని భేద మెంచినను సర్వాధిష్ఠానాత్మకంటే భిన్న మద్దియు లేదు. క్రియాసమభిహా రేణ యత్ర న...' 580917 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 201 మద్యముచేఁ బ్రమత్తులయిన మూఢులు భ్రాంతిచే నేను నాది అని ఇది యని భేద మెంచినను సర్వాధిష్ఠానాత్మకంటే భిన్న మద్దియు లేదు. క్రియాసమభిహా రేణ యత్ర నాన్యదితి శ్రుతిః, బ్రవీతి ద్వైత రాహిత్యం మిథ్యాధ్యాసనివృత్తయే. 393 తా. "యత్ర నాన్యత్పశ్యతి నాన్యచ్ఛృణోతి నాన్యద్వి జానాతి స భూమా” అనెడి శ్రుతి మిథ్యాథ్యాసనివృత్తికొఱకు ద్వైత రాహిత్యమునే పలుమాఱు బోధించుచున్నది. ఆ కాశవన్ని కర్మలనిర్వికల్ప నిఃసీమనిస్పన్ద సనిర్వి కారమ్, అ స్తర్బహిఃశూన్యమనన్య మద్వయం స్వయం వరం బ్రహ్మ కిమ స్తి బోధ్యమ్. అ 394 తా. శిష్యా! ఆకాశమువలె నిర్మలము, సంకల్ప వికల్ప 'శూన్యము, అనంతము, అక్రియము, నిర్వికారము, బాహ్య భ్యంతరశూన్యము, అద్వితీయమును అగుపరబ్రహ్మము నీవే. ఇఁకను నీకుఁ దెలియఁదగిన దేమున్నది? వక్తవ్యం కిము విద్యతే త్ర బహుధా బ్రహ్మైవ జీవః స్వయం బ్రహై తజ్ఞగ దాపరాణు సకలం బ్రహ్మద్వితీయం శ్రుతేః, బ్ర హైవా హమితి ప్రబుద్ధమతయః సంత్యక్త బాహ్యాః స్ఫుటం బ్రహ్మీభూయ వసన్తి సంతత చిదానన్దాత్మనైన ధ్రువమ్ . 395 తా. విస్తరించి చెప్పఁదగిన దేమికలదు? జీవుఁడు స్వయ ముగ బ్రహ్మమే. "బ్ర హైవేదం సర్వమ్ " అణువు మొదలు 1 శజ్జగొదాఠతం ను. 2 చిద ని వాత నైతబ్ధు సేమ్.<noinclude><references/></noinclude> sbx8dipi8g6aj2tm1x0mkh2n89zx8co 104 225820 580918 2026-09-21T04:20:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '202 వివేకచూడామణి అని సకల ప్రపంచము బ్రహ్మమే, “ఏమేం బ్రహ్మము ఏకము అద్వితీయము, “ఆ వేదం సర్వమ్ ” స్వ మును ఆత్మయే, అని శ్రతులు ఘోషించుకున్నవి. కనుక నీప్రకారము 'అహం బ్రహ్మస్మి' (నేనే...' 580918 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>202 వివేకచూడామణి అని సకల ప్రపంచము బ్రహ్మమే, “ఏమేం బ్రహ్మము ఏకము అద్వితీయము, “ఆ వేదం సర్వమ్ ” స్వ మును ఆత్మయే, అని శ్రతులు ఘోషించుకున్నవి. కనుక నీప్రకారము 'అహం బ్రహ్మస్మి' (నేనే బ్రహ్మము) ప్రత్యగభిన్న ప్రత్యగ భిన్న బ్రహ్మజ్ఞానముగల వనరులు బాహ్య మిషను ములను స్మరింపక, బ్రహ్మీభూతులై, ఎల్లప్పడు చిదానంద రూప ముతో వర్తింతురు. ఇట్టి నిశ్చయదు. 17 అన. మలభూయిష్ఠనుగు స్థూల దేహమందును, లింగరీక మందును అభిమానమును విడచి బ్రహ్మభవమును పొందనితె. నని చెప్పుచున్నాడు: జర్చిస్, జహి మలమయకో హింధి యోగా ప్రేక ప్రసథమనిలకల్స్ లింగదే హే నిగమగదితకీర్తిం నిత్యమాసము॰ర్తి స్వయమితి పరిచీయ బ్రహ్మరూ వీణ తిన ణా. మలభూయిష్టముగు స్థూరాం శివారుండ అహ 396 బుద్ధిచేఁ గలుగు అభిమాసమును విడువుము. ఇచుట ప్రాణమఁచు మగు లింగశరీకమందును అభిమానమును తొలగింపును. ఉని షత్ప్రతిపాద్యుండును నిత్యానందస్వరూపుఁడుసుుగు 'బ్రహ్మమే 'నేను' అని భావించి, యా బ్రహ్మరూపమున గుండము. వి. అమేధ్యపూర్ణే కృమిురాశులు | స్వభాగ ప్యశు చౌస్రవద్ద వే, కలేక రే మూత్ర పురీష భజనే రమన్తి మూఢా విరమన్తి పణ్ణిగా” అర్థము మల మూత్రములతో నిండి, క్రిమిసముదాయసంకులమై, స్వభావములో సహంపకాని దుర్గం ధముతో గూడి యళుచియై అసద్రూపి మగు నీ మూత్రపురీష,<noinclude><references/></noinclude> 1imq42rc5f1ex2ctxaky8bkajymx9lj 104 225821 580919 2026-09-21T04:20:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 203 భాండమును మూఢులు ప్రేమింతురు గాని జ్ఞానులు ప్రేమించారు. శవాకారం యావద్భజతి మనుజస్తావదశుచిః పరేభ్యః స్యాక్లేశో జననమరణవ్యాధి' నిర్ణయాః, యదాత్...' 580919 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 203 భాండమును మూఢులు ప్రేమింతురు గాని జ్ఞానులు ప్రేమించారు. శవాకారం యావద్భజతి మనుజస్తావదశుచిః పరేభ్యః స్యాక్లేశో జననమరణవ్యాధి' నిర్ణయాః, యదాత్మానం శుద్ధం కలయతి శివాకారమచలం - తదా తేభ్యో ముక్తో భవతి హి తదాహ శ్రుతిరపి. తా. మనుజుఁ డీశపమువంటి జీవచ్ఛవ శరీరము నెంతకాల పర్యంతము ఆత్మబుద్ధితో సేవించుచుండునో అంతపర్యంతము నపవిత్రుఁడై నానావిధదుఃఖములచేఁ బీడింపఁబడుచు, జస్మమృత్యు వ్యాధిరూపమగు దుర్గతినిఁ బొందుచుండును. ఎపుడు శుద్ధ మును అచలమును శివస్వరూపమును నగు ఆత్మత్వమును. బొందునో, యపుడు జన్మమరణాది క్లేశములనుండి విముక్తుఁడై కైవల్యమును బొందును. ఇట్లు వేదమాతయు నుడువుచున్నది. బ్రహ్మణా సహతే సర్వే సంప్రాప్తే ప్రతిసంచ రే;పకస్యా కృతా త్మానం ప్రవిశన్తి నగరం పదమ్” “వేదా స్తవిజ్ఞానసునిశ్చితార్థాః సన్న్యాసయోగాద్యతయః శుద్ధసత్వాః, తే బ్రహ్మలో కేషు పరాస్తకాలే పరామృతాః పరిముచ్యన్తి సర్వే” ఇతి శ్రుతిః. స్వాత్మన్యారో పితా శేషాభా స్పస్తుని రాసతః, స్వయమేన పరం బ్రహ్మ పూర్ణమద్వయమ క్రియమ్. 398 తా. స్వాత్మయం దారోపింపఁబడు ఆభాస(మిథ్యా)వస్తు సముదాయమును నిరాకరించుటవలన, పరిపూర్ణమును అద్వితీ యమును ఆక్రియమును నగు పరబ్రహ్మము తానే యై విల పిలువు. (Y> 1 Do<noinclude><references/></noinclude> 9brzud0g7cuiktt6i4yorh6y6klmbv7 104 225822 580920 2026-09-21T04:20:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '204 వివేకచూడామణి సమాహితాయాం సతి చిత్తవృత్తా పరాత్మని బ్రహ్మణి నిర్వికల్పే, న దృశ్యతే కశ్చిదయం వికల్పః ప్రజల్పమాత్రః పరిశిష్యతే తతః 399 తా. నిర్వికల్పసమాధియందు చిత్తము పరమా...' 580920 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>204 వివేకచూడామణి సమాహితాయాం సతి చిత్తవృత్తా పరాత్మని బ్రహ్మణి నిర్వికల్పే, న దృశ్యతే కశ్చిదయం వికల్పః ప్రజల్పమాత్రః పరిశిష్యతే తతః 399 తా. నిర్వికల్పసమాధియందు చిత్తము పరమాత్మ ముందు లీనమై యుండునపుడు వికల్పము అంతమాత్రము గలుగవు. “వికల్పము” అనెడిమాటమాత్ర ముండును. అసత్కల్పో వికల్పోయం విశ్వమిత్యేక వస్తుని, నిర్వికారే నిరాకారే న్విశేషే భేదా గః 400 తా. వికారశూన్యమును నిరాకారమును నిర్విశేష (పరిపూర్ణమును అగు ఏకవస్తువునందు ఆజ్ఞానికన్పితిరుగు ప్రపంచ మిగి యనెడి వికల్ప మెటుల గలుగును ? ఎప్పుడును గలుగదనుట). ద్రష్టృదర్శనదృశ్యాది భావశూనై శవస్తుని, నిర్వికారే నిరాకారే నిర్విశేషే భవా గుణాః. 401 తా. ద్రష్ట దర్శనము దృశ్యము మొదలగు భావమే లేక, నిర్వికారమై నిర్వి శేషమగు నేక వస్తువునందు భేద మెటుల 'గలుగును ? కలుగనే కలుగదు. ☑ కల్పార్ణవ ఇహిత్య పరిపూ రేకవస్తుని, నిర్వికారే నిరాకారే నిర్వశేష భేదా కుతః. కల్పాంత శాలమహాసముద్రమువలె 402 సర్వపరిపూర్ణమై త్రివిధపరిచ్ఛేదర హితమై,అద్వితీయమైయుండు నిర్వికారనిరాకార<noinclude><references/></noinclude> 7sqosmd84rw4l6fjzlezavwapkt5s7m 104 225823 580921 2026-09-21T04:20:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 205 నిర్వి శేషవస్తువునందు (పరిపూర్ణ కాత్మయందు భేద మెక్కడిది? (భేదమే లేదనుట). తేజసీన తమో యత్ర విలీనం బ్రౌన్తి'కారణమ్, అద్వితీయే ఐరే తత్త్వే నిర్విశ...' 580921 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 205 నిర్వి శేషవస్తువునందు (పరిపూర్ణ కాత్మయందు భేద మెక్కడిది? (భేదమే లేదనుట). తేజసీన తమో యత్ర విలీనం బ్రౌన్తి'కారణమ్, అద్వితీయే ఐరే తత్త్వే నిర్విశేష భేదా కుతః 403 తా. సూర్యుఁ డుదయింపఁగా నంధకారము నష్టమగును. ఆవిధముననే భ్రమ కారణములగుమాయయు బాహ్యవిషయ ములును పరబ్రహ్మమందు లయము కాఁగా నట్టి యద్వితీయ నిర్వి శేషపరమాత్మయందు భేద మెటుల సంభవించును? (ఆ త్యేతర వస్తు వెద్దియు స్ఫురింపనపుడు నిర్విశేషాత్మయందు భేద మే లేదని. యభి ప్రాయము). ఏకాత్మ కే పరే తత్త్వే భేదవార్తా కథం భవేత్, సుషుప్తా సుఖమాశ్రయాం భేదః కేనావలోకితః. 404 'తా. సుఖమాత్ర మగుసుషుప్తియండు భేద మెదని కైనం. గనఁబడినడా? ఆప్రకారమే కేవల సుఖస్వరూపమును ఏకాత్మ యునగు పరతత్వమందు భేదవార్తయే కలుగదు. అనఁగా బ్రహ్మసాత్కారముగల యోగికి బ్ర హేతర మెద్దియు గోచరింపదని యభి ప్రాయము. స హ్యస్తి విశ్వం పరతత్త్వబోధా తృవాత్మని బ్రహ్మణి నిర్విక ల్పే, కాలత్రయే నాస్యపారీక్షితో గుణే స హ్యంబుబిన్ధు: మృగతృష్టి కాయామ్. 405 తా. బ్రహ్మజ్ఞానము కలిగిన పిమ్మట నిర్వికల్ప సచ్చిదానంద పరమాత్మయందు ప్రపంచ భ్రాంతి యెప్పటికినిఁ గలుగదు.<noinclude><references/></noinclude> 0r8xjewwiuj8fvsug1vu77e5hrab1ly 104 225824 580922 2026-09-21T04:20:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '*206 వివేకచూడా గుణి రజ్జువుయొక్క యథార్థస్వరూపము తెలిసికొనినట యందు సర్ప మెప్పటికయిన గనఁబడునా? పావులందు 性 -జలబిందు వొకటయిన నుపనా ? అనఁగా ప్ర్రాంతికమున త్రాటియందు సర్పరూపమును...' 580922 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>*206 వివేకచూడా గుణి రజ్జువుయొక్క యథార్థస్వరూపము తెలిసికొనినట యందు సర్ప మెప్పటికయిన గనఁబడునా? పావులందు 性 -జలబిందు వొకటయిన నుపనా ? అనఁగా ప్ర్రాంతికమున త్రాటియందు సర్పరూపమును, ఎండమావులంజలూ మును -దోఁచుచున్నవి. అభాంతి తొలఁగంగా సృష్టినిగాని జల భ్రాంతిగాని యెప్పటికిని తెలుగు ఆవిధముంచినే పర మాత్మయం దజ్ఞానమువలన దోకు ప్రపంచనంత అజ్ఞానము నశింపఁగా భాంతయు నశించునని యభిప్రాయం. మాయామాత్ర సుదం ద్వైతమ్మద్వైతం రిమా ఇతి బ్రూతే శ్రుతిః సాగే త్సుషుప్తావసుభూమితే. -106 తా. ద్వైతభ్రాంతి మాయాకల్పితమనియు కృష్వత మే పరమార్థసత్యమని ము ప్రతి చెప్పుకున్న ది. సుషుపై ముందు అద్వైతముమాత్రమే మిగుః సుగద. అటులనే జ్ఞానావృష్టి యందును అద్వైతముమాత్రమే మిగులును. [ఈవిషయమై · అనుభవము నిద్రనుండి మేల్కొనినపుడు కలిగిన సకలననే ఊహింపఁబడు చున్నట్లు వేదాంత పంచదశి, ఆశ్వనివేశ ప్రకరణ మున గ- శ్లోకములలో స్పష్టముగ వివయబడిన అనన్యత్వమధిష్ఠానాదారో ప్యస్య నిరీడితమ్, పక్షితై రజ్జుసర్పాజ వికల్పో భో న్టిజీషసః 407 తా. ప్రోటియందు సర్పభ్రాంతి అధ్యాసమాత్ర మే కనుక అరోపితసర్పమున్ను రజ్జువే యగునట్లు, అధిష్టాన బ్రహ్మమునం దాకోపింపఁబడిన ప్రపంచము సయితము బ్రహ్మమే యగును. రజ్జు ప్రపంచముసయితము వునందు సర్పమును, మృగతృష్ణయందు జలమును భ్రాంతి జన్య<noinclude><references/></noinclude> 9l8nn8nq970lmxn8a7dbmx3fe8hna0c 104 225825 580923 2026-09-21T04:21:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 207 ములు. ఇవి తత్వబోధకొఱకు పండితులచే దృష్టాంతములుగ గల్పింపఁబడినవే కాని యథార్థములుగావు. చి త్తమూలో వికల్పోఒయం చిత్తాభావే న కశ్చన, అతశ్చిత్తం సమా...' 580923 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 207 ములు. ఇవి తత్వబోధకొఱకు పండితులచే దృష్టాంతములుగ గల్పింపఁబడినవే కాని యథార్థములుగావు. చి త్తమూలో వికల్పోఒయం చిత్తాభావే న కశ్చన, అతశ్చిత్తం సమాధేహి ప్రత్యగ్రూపే పరాత్మని. 408 తా. చి తచంచలతవలన పరమాత్మయందు వికల్ప బుద్ధి కలుగును. చిత్తాభావమైనపుడు, అనఁగా, చిత్తము నిశ్చలమై బ్రహ్మలక్ష్యమందు స్థిరమై యుండునపుడు వికల్పము లెంత మాత్రము గలుగవు. కనుక నిర్వికల్పసమాధిస్థితుఁడవై చిత్త మును సర్వదా ప్రత్యగ్రూపపరమాత్మ యందు నిలుపుము, అపుడు వికల్పశూన్యమై కేవల బ్రహ్మతత్త్వమే (గోచరించును) మిగులును. అవ. మనోలయమందు వర్ణించుచున్నారు:-- స్వరూపస్ఫూర్తిలక్షణమును కిమపి సతతబోధం కేవలానన్దరూపం నిరుపమమతి వేలం నిత్యముక్తం నిరీహమ్, నిరవధి గగనాభం నిష్కలం నిర్వికల్పం హృది కలయతి విద్వాన్స్డ్ హ పూర్ణం సమాధౌ. ప్రకృతివికృతిశూన్యం భావనాతీత భావం సమరస మసమానం మానసం బధ్ధదూరమ్, నిగమనచనసిద్ధం నిత్యమస్మత్ర ఎ సిద్ధం హృది కలయతి విద్వాత్ప్రహ్మ పూర్ణం సమాధౌ. అజరమమరమస్తా భానవస్తు స్వరూపం స్త్రీ మితసలిల కాశి ప్రఖ్యమాఖ్యావిహీనమ్,<noinclude><references/></noinclude> 6s3wyn1usc5udcvmp4efcz68cz8gkh0 104 225826 580924 2026-09-21T04:21:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '208 వివేకచూడామణి శమితగుణవికారం శాశ్వతం శాస్త్రమేకం హృది కలయతి విద్వాశ హ్మ పూర్ణం సమాధౌ. తా. పండితుఁడు (జ్ఞాన్ని సమాధియందు చిత్తముని పూర్ణ బ్రహ్మమునే ధ్యానించుచుండును. ఆ బ్...' 580924 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>208 వివేకచూడామణి శమితగుణవికారం శాశ్వతం శాస్త్రమేకం హృది కలయతి విద్వాశ హ్మ పూర్ణం సమాధౌ. తా. పండితుఁడు (జ్ఞాన్ని సమాధియందు చిత్తముని పూర్ణ బ్రహ్మమునే ధ్యానించుచుండును. ఆ బ్రహ్మస్వరూః। మెట్టి దనఁగాః__*ఇట్టిదట్టిదని చెప్పనలవి కానిని, అనండు బోధస్వరూప ము దుఃఖమిశ్రముగాని ఆనందస్వరూపము, ఎంతమాత్రమును సాటి లేనిది, సంసార బంధములేనిది, కనుక దీనిని గోకని, హద్దు లేనిది, ఆకాశమువలె నిరాకారము, ఆయనరహితము, ఇట్టిదా అట్టిదా యని శంకింపఁదగనిది, కార్యకారణాతీతము, ఊహకు అందని సత్తామాత్రము, జాతిగో శ్రాని భేదము లేని నిత్యానంద రూపము, సజాతీయన_స్వంతరము లేమిచే సాటిలేని, నిదా గౌరవములుగాని తూకముగాని కొకొలత గాని లేని, ఉచి ద్వాక్యగోచరము, జననమరణాని వికారములు జీవి", "యుష్షున్న త్ర త్యయగోచరయో" అని చెప్పఁబడిన అస్మత ఎత్యము (నే న నెడిశుద్ధ జ్ఞాన) రూపము, జరామహరహితము, కల్పితలస్తు శూన్యముగ వాస్తవమైనది, ని సంగ సముద్రమున గంభీర మయినది, కల్పిత నామములు లేనిది, రాజసా గుణని కారశూన్యము, కాలత్రయా బాధ్యము, కల్పితవికారరహిత వాస్తవరూఃము. వి. యుష్మత్ర ఎత్యయములనఁగా శబ్దరూపాదివిషయ ములు, అస్మత్ప్రత్యయమనఁగా శబ్ద విషయములను గ్రహిం చెడి చిత్త అని తెలియవలెను. ఈయర్థమే రణం, రణణ శ్లోకములు చతుర్థపాదములకును.<noinclude><references/></noinclude> hvc4pke6or3pa0ktp1e2vvn4maa0rl5 104 225827 580925 2026-09-21T04:21:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. సమాహితౌ న్దగకరణః స్వరూపే విలోకయాత్మ్యానమఖణ్డవై భవమ్, విచ్ఛిద్ధి బద్ధం భవగస్థగస్థలం యత్నేన పుంస్త్వం సఫలీకురుష్వ. 209 412 తా. ఓయి శిష్యా ! సావధానాం...' 580925 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. సమాహితౌ న్దగకరణః స్వరూపే విలోకయాత్మ్యానమఖణ్డవై భవమ్, విచ్ఛిద్ధి బద్ధం భవగస్థగస్థలం యత్నేన పుంస్త్వం సఫలీకురుష్వ. 209 412 తా. ఓయి శిష్యా ! సావధానాంతగీకరణముతో స్వ · స్వరూపమును బొంది, అఖండ వైభవోపేతమగు పరమాత్మను అవలోకింపుచు జన్మమరణరూపసంసార వాసనతోఁ గూడినబంధ మును ద్రెంచుకొనుము. ఇట్లు జ్ఞానసంపాదనవలన అనేక జన్మార్జిత పుణ్య నశమునఁ భ్రాప్తించిన యీ పురుష శరీరమును సఫలము గావించుకొనుము. సర్వోపాధివినిరుక్తం సచ్చిదానన్ద మద్వయమ్, భావయాతానమాత్మస్థం న భూయః కల్పనే ఒధ్వనే. 413 తా. శిష్యా! ఈప్రకారము ఎట్టియుపాధిసంబంధమును లేక సచ్చిదానందస్వరూపమై, అద్వితీయమై యొప్పుచు, నీయాత్మ యందు సుస్థిరమైయున్న పరబ్రహ్మమును భావింతు వేని నీకు జన్మాంతరము కలుగనే కలుగదు. కృతకృత్యుఁడ వవుదువు. ఛాయేవ పుంసః పరిదృశ్యమాన మాభాసరూపేణ ఫలానుభూత శరీరమారాచ్ఛవవన్నిర సం పునర్న సంధిత్త ఇదం మహాతా. 414 తా. పురుషునియొక్క నీడవలె నా సరూపమునఁ గనఁ బడు నీశరీరముతోఁ గన్మజన్య సుఖాదిఫలముల ననుభవించు 035_14<noinclude><references/></noinclude> 5849ucz4xaa9sl3e70uy37uszpfza2i 104 225828 580926 2026-09-21T04:21:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '210 వివేకచూడామణి చున్నను, శరీరమును శవమునలే నిరసించుమహత్తులు మఱల శరీరమును ఆత్మ గా భావింపరు. సతతవిమలబోధానన్దరూపం సమేత్య త్యజ జడమలరూపోపాధి మేతం సుదూ రే, అథ పునరపి నైన స్మర్యత...' 580926 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>210 వివేకచూడామణి చున్నను, శరీరమును శవమునలే నిరసించుమహత్తులు మఱల శరీరమును ఆత్మ గా భావింపరు. సతతవిమలబోధానన్దరూపం సమేత్య త్యజ జడమలరూపోపాధి మేతం సుదూ రే, అథ పునరపి నైన స్మర్యతాం వాస్తవస్తు స్మరణవిషయభూతం కల్పతే సుత్సనాయ. 415 తా. శిష్యా ! ఎల్లప్పుడును నిర్మలజ్ఞా నానందస్వరూపమును బొంది, జడమును మలరూపమును అగు నీశరీరమును దూర ముగ వదిలి వేసి, అనఁగా శరీరాభిమానమును బూర్తిగఁ ద్యజించి, కక్కినపదార్థమునువలె దానిని మఱల స్మరింపకుము. స్మరించిన యెడల అది మఱల నిందితకర్మాచరణమునకుఁ గారణమగును. - అవ. శరీరత్యాగియు కర్మత్యాగి ము నగు బ్రహ్మవిద్వరి ష్ఠుని లక్షణములను జెప్పుచున్నారు: --- సమూల మేతత్పరిదహ్య వహ్నౌ సదాత్మని బ్రహ్మణి నిర్వికల్పే, తతః స్వయం నిత్యవిశుద్ధబోధా నన్దాత్మనా తిష్ఠతి విద్వరిష్ఠః. 416 తా. బ్రహ్మవిద్వరిష్ఠుఁడు (ఆత్మజ్ఞానులలో సుత్తమోత్తముఁ డగుయోగి) నిర్వికల్పసత్యాత్మ స్వరూప పర బ్రహ్మమనెడి అగ్ని యందు ఆవిద్యాతత్కార్యరూప ప్రపంచమును సమూలముగ వహించి, అనఁగా ప్రాపంచిక వాసన లేని వాఁడై, నిత్యనిర్మలజ్ఞానా నందస్వరూపుఁడై (పరబ్రహ్మమై విరాజిల్లును.<noinclude><references/></noinclude> afvc9iq0w7mpi14znqvopcybhu947hg 104 225829 580927 2026-09-21T04:21:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 211 వి. 1. శుభేచ్ఛ, 2. విచారణ, 3. తను మానస, 4. సత్వా పత్తి, 5. అసంసక్తి, 6. పదార్థాభావిని, 7. తురీయ యనెడి సప్త జ్ఞానభూమికలలో మొదటి మూడుభూమికలను దృఢముగ నభ్యసింపఁ...' 580927 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 211 వి. 1. శుభేచ్ఛ, 2. విచారణ, 3. తను మానస, 4. సత్వా పత్తి, 5. అసంసక్తి, 6. పదార్థాభావిని, 7. తురీయ యనెడి సప్త జ్ఞానభూమికలలో మొదటి మూడుభూమికలను దృఢముగ నభ్యసింపఁగా నిర్విశేష ప్రత్యగభిన్న బ్రహ్మసాదాత్కారమగును. అనంతరము నాల్గవ భూమిక నభ్యసించి యందు తీర్ణుఁడగు యోగి బ్రహ్మవిదుఁ డనఁబడును. పిమ్మట పంచమభూమిక నభ్యసించు యోగి బ్రహ్మవిద్వరుఁ డనఁబడును. తరువాత షష్టభూమిక సభ్య సించు మహనీయుఁడు బ్రహ్మవిద్వరీయుఁ డనఁబడును. అనంత రము సస్తమభూమిక సభ్యసించి యాభూమికయందు ఉండు యోగి బ్రహ్మవిద్వరిష్ఠుఁ డనఁబడు. ఆ వరిష్ణస్థితియే యీళ్లోక మందు వర్ణింపఁబడినది. (ఈవిషయమై విశేషముగఁ దెలియఁ గోరువారలు, జ్ఞానవాసిష్ఠము, వేదాంత పంచదశీ, జీవను క్తిప్రకా శిక యను గ్రంథములఁ జూడఁదగును.) ప్రారబ్ధసూత్ర గ్రథితం శరీకం ప్రయాతు నా తిష్ఠతు గోరివ త న తత్పునః పశ్యతి తత్త్వవేత్తా నద్దాత్మ ని బ్రహ్మణి లీసవృత్తి. స్ట్రక్, 417 తా. గోవు తన మెడకుఁ గట్టఁబడిన పూలదండ యుండి సను జారిపోయినను గమనింపదు. ఆప్రకారమే ఆత్మజ్ఞాని ప్రారబ్ధ మనెడిసూత్రముచేఁ గట్టఁబడిన ( ప్రారబ్ధనశమునఁగలిగిన శరీర మున్నను పడిపోయినను గమనింపక, సర్వదా ఆనందస్వరూప మగు బ్రహ్మమునందే లీనమై (బ్రహ్మమే) గుండును. అఖజ్ఞానన్దమాత్మానం విజ్ఞాయ స్వస్వరూపత, కిమిచ్ఛన్కస్య వా హేతో ర్దేహం పుష్టాతి తత్త్వవిత్, 418<noinclude><references/></noinclude> gl0kpjuv9jhe7qoofechkx1jaitr5pi 104 225830 580928 2026-09-21T04:21:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '212 వి వేకచూడామణి తా. నిత్యాఖండానందస్వరూపమగు ఆత్మను స్వస్వరూప ముగఁ దెలిసికొనినజ్ఞానికిఁ గోరఁదగిన దేమున్నది? ఎవనికొఱగు దేహమును బోషింప యత్నించును? అనఁగా, తత్త్వవిదునకు నేవ...' 580928 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>212 వి వేకచూడామణి తా. నిత్యాఖండానందస్వరూపమగు ఆత్మను స్వస్వరూప ముగఁ దెలిసికొనినజ్ఞానికిఁ గోరఁదగిన దేమున్నది? ఎవనికొఱగు దేహమును బోషింప యత్నించును? అనఁగా, తత్త్వవిదునకు నేవిధ మైన కోరికలును శరీరాభిమానమును ఉండవని భావము. “ఆత్మానం చేద్విజానీయాదయమస్మీతి పూరుషః, కిమిచ్ఛ కస్య కామాయ శరీరమసుసంజ్వరేత్” అనేది బృహదారణ్యకోప నిషద్ (ర.ర-౧౨) వాక్యము ననుసరించి యీ శ్లోకము చెప్పఁ బడినది. సంసిద్ధస్య ఫలం త్వేతజ్జీవస్తు క్తస్య యోగినః, బహిర స్తః సదానన్దరసాస్వాదనమాత్మని. 419 తా. యోగసిద్ధి గలిగి జీవన్ముక్తుఁడగు యోగికి ( బ్రహ్మవి ద్వరిష్ఠునకని భావము), బాహ్యాభ్యంతరములంస “సర్వం ఖల్విదం. బ్రహ్మ” యని సర్వదా సచ్చిదానందరసానుభూతియే ఫలము. అవ. వైరాగ్యము మొదలు పరమశాంతి పర్యంతము సాధ్య సాధనభావమును సూచించుచున్నారు:- వైరాగ్యస్య ఫలం బోధో బోధన్యోపరతిః ఫలమ్, స్వానన్దానుభవాచ్ఛా న్తి రేవైనోసర తేః ఫలమ్. ణ 420- .తా. సంపూర్ణ వైరాగ్యమునకు ఫలము తత్త్వజ్ఞానము, జ్ఞానమునకు ఉపరతి (చిత్తమును సర్వదా బ్రహ్మలక్ష్యమందు నిలుపుట) ఫలము. ఉపరతివలన స్వస్వరూపానుభవద్వారా పరమ శాంతి కలుగును.<noinclude><references/></noinclude> d301evcqmiypfcc0afqhrkx8l34h0a0 104 225831 580929 2026-09-21T04:22:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 213 అవ. వైరాగ్యాదులలో నెద్ది లోపించినను నిష్ఫలమగు నని చెప్పుచున్నారు: --- యద్యు త్తరోత్తరాభావః పూర్వపూర్వం తు నిష్ఫలమ్, నివృత్తిః పరమా తృప్తికానన...' 580929 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 213 అవ. వైరాగ్యాదులలో నెద్ది లోపించినను నిష్ఫలమగు నని చెప్పుచున్నారు: --- యద్యు త్తరోత్తరాభావః పూర్వపూర్వం తు నిష్ఫలమ్, నివృత్తిః పరమా తృప్తికానన్డో ఒనుపమః స్వతః. 421 తా. వైరాగ్యముగలిగి బోధకలుగనియెడల వైరాగ్యము నిష్ఫలమగును. వైరాగ్యమును జ్ఞానమును నుండి ఉపరతి లేని యెడల వైరాగ్యజ్ఞానములు నిష్ఫములగును. అన్నియు నుండి శాంతి కలుగనియెడల సర్వము నిష్ఫలమే యగును. వాసనానివృత్తివలన పరమతృప్తి కలుగును. తృప్తివలన అనుప మానంద ప్రాప్తి యగును. విషయ అవ. అజ్ఞానదశయందు దుష్కార్యములఁ జేసినను జ్ఞాన దశయందు జ్ఞాని అట్టి అవివేక కార్యములఁ జేయఁడని చెప్పు చున్నా గు:-- దృష్టదుగ ణేష్వను ద్వేగో విద్యాయాః ప్రస్తుతం ఫలమ్, యత్కృతం బ్రాన్తివేళాయాం నానాకర్మ జుగుప్సితమ్, పశ్చాన్న రో వివేకేన తత్కథం కస్తమర్హతి. 422 తా. దుఃఖము కలిగినపుడు పామరునివలె దుఖాబ్దిని మునుగకుండ ధైర్యముతో నుండుటయే జ్ఞానముకలిగినందుకు ప్రస్తుతఫలము. జ్ఞానోత్పత్తికి పూర్వము అజ్ఞానవశమున నానా నిషిద్ధ కర్మలను జేసినను వివేకము కలిగిన పిమ్మట నట్టి నిందిత కర్మల జ్ఞాని యెంతమాత్రము జేయఁజాలఁడు. విద్యాఫలం స్యాదసతో నివృత్తిః ప్రవృత్తిరజ్ఞానఫలం తదీక్షితమ్,<noinclude><references/></noinclude> fx1onmnw4tigmx1kh8l2mq1ptpjzlg3 104 225832 580930 2026-09-21T04:22:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '214 వివేకచూడామణి ఙ్ఞాజ్ఞ యోర్యన్మృగతృష్టి కాదౌ నో చేద్విదాం దృష్టఫలం కిమస్మాత్. 428 తా. అసద్వస్తువునందు (డేహాదిమిథ్యా ప్ర పంచమందు) నివృత్తికలుగుట జ్ఞానమునకు ఫలము; ప్రవృత్తి...' 580930 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>214 వివేకచూడామణి ఙ్ఞాజ్ఞ యోర్యన్మృగతృష్టి కాదౌ నో చేద్విదాం దృష్టఫలం కిమస్మాత్. 428 తా. అసద్వస్తువునందు (డేహాదిమిథ్యా ప్ర పంచమందు) నివృత్తికలుగుట జ్ఞానమునకు ఫలము; ప్రవృత్తి కలుగుట ఆజ్ఞాన మునకు ఫలము. ఈనివృత్తి ప్రవృత్తులు తజ్ఞులందును ఆజ్ఞులందును గనఁబడుచున్నవి. ఎట్లన, ఎండమావును జూచినపుడు జ్ఞానికి జల భ్రాంతి కలుగదు. ఆజ్ఞానికి జలభాంతి కలుగును. జ్ఞానా జ్ఞానముల తారతమ్యము జెలియుట కొంతకంటే నిదర్శన మేటు అజ్ఞానహృవయగ్ర స్థోర్వినాశో యద్య శేషతః, అనిచ్ఛోర్విషయః కిం ను ప్రవృత్తేః కారణం స్వతః. 424 తా. అజ్ఞానజన్యచివచిద్గ్రంథిని శ్శేషముగ నశించినయెడల సర్వైషణాశూన్యుఁడగు విద్వాంసునకు శబ్దాదివిషయములందు (సంసారమందు) ప్రవృత్తి కలుగుటకు కారణమే లేదు. అవ. పూర్వోక్త వైరాగ్యబోధోపరతుల కవధి జెప్పు చున్నారు: వాసనానుదయో భోగ్యే వైరాగ్యస్య తదావధిః, అహంభావోదయాభావో బోధస్య పరమావధిః, లీనవృత్తేరనుత్ప త్తిర్మర్యాదోపరలేస్తు సా. 425 తా. భోగ్యవస్తువులం దాసక్తి యెపుడు కలుగకుండునో యపుడు సంపూర్ణ వైరాగ్యము కలిగినదని తెలియనగును. కర్తృ త్వాదిరూపాహంకార ' మేపుడు కలుగకుండునో యపుడు ఆత్మ<noinclude><references/></noinclude> g80u1kubhfnquve684k9wnchv9elkqy 104 225833 580931 2026-09-21T04:22:29Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య నివరణసహితము. 215 జ్ఞానము కలిగినదని తెలియఁదగును. బ్రహ్మమునందు లయ భావము కలిగి పునరుత్థాన మేపుడు కలుగకుండునో యపుడు ఉపరతి గలదని తెలియనగును. (తు శబ్దమువలన జీవసుక...' 580931 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య నివరణసహితము. 215 జ్ఞానము కలిగినదని తెలియఁదగును. బ్రహ్మమునందు లయ భావము కలిగి పునరుత్థాన మేపుడు కలుగకుండునో యపుడు ఉపరతి గలదని తెలియనగును. (తు శబ్దమువలన జీవసుకు నకు వైరాగ్యబోధోపరతు మూఁడునుం గలిగియుండునని సూచింపఁబడు చున్నది.) అవ. వైరాగ్యబోధోపరతులు గలిగియుండు విద్వద్వ రీయునిఁ బ్రశంసించుచున్నారు:- --ས బ్రహ్మా కారతయా సదా స్థితతయా నిమ్మక బాహ్యాగధీ రన్యా వేదితభోగ్యభోగగలనో నిద్రాలు వచ్భాలవత్ స్వప్నా లో కితలోకవజ్జగదిదం పశ్యన్క (చిల్లబడి రా స్తే కశ్చిదన స్తపుణ్య ఫలభుర్ధన్యః స మాన్యో భువి. 426 తా. సర్వ కాలసర్వావస్థలందును బ్రహ్మాకార స్థితియందుండి, బాహ్యవస్తుస్ఫురణ మెంతమాత్రమును లేక, నిద్రాలువున లేసు, బాలునివలెను నితరులచేఁ బ్రేరేపింపఁబడినపుడు మాత్రము భోగ్యవ స్తువులను (ఆహారమును) స్వీకరించుచు, నీదృశ్య ప్ర పంచ మును స్వప్న ప్రపంచమువలె మిథ్యగాఁ జూచుచు, బ్రహ్మకార వృత్తితోనుండి, అనంతజన్మో పార్టీత పుణ్య ఫలానుభోగియై, కృత కృత్యుఁడగు నోకా నొక మహనీయుఁడు అరిదిగ నుండును. వృథివి యం దట్టిమహాత్తుఁడే పూజ్యుఁడు. వి. ఈశ్లోకమందు జ్ఞానభూమికలలో నాఱుభూమికయం దభ్యాసియగు బ్రహ్మవిద్వరీయుఁడు సూచియబడను చూ. వి. 416 శ్లోకము). సప్తమభూమికయందుండు బ్రహ్మవిశ్వమును నితరులచేఁ బ్రే రేపింపఁబడినను పునస్థానము కలుగనే కలుగడు.<noinclude><references/></noinclude> 2y8lozv9ceihg1of7hkg0cyn6rcgkf5 104 225834 580932 2026-09-21T04:23:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '216 వివేకచూడామణి అయినను బ్రహ్మవిద్వరీయ బ్రహ్మవిద్వరిష్ఠు లుభయులును స్థిత ప్రజ్ఞులగుటచే జీవనుకులే యగుదురు. అన. ఇంకను స్థిత ప్రజ్ఞుఁడగు యోగియొక్క లక్షణములను జెప్పుచున్నా...' 580932 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>216 వివేకచూడామణి అయినను బ్రహ్మవిద్వరీయ బ్రహ్మవిద్వరిష్ఠు లుభయులును స్థిత ప్రజ్ఞులగుటచే జీవనుకులే యగుదురు. అన. ఇంకను స్థిత ప్రజ్ఞుఁడగు యోగియొక్క లక్షణములను జెప్పుచున్నారు:-- స్థితప్రజ్ఞో యతిరయం యః సువాసన్దమళ్ను తే, బ్రహ్మణ్యేవ విలీనాత్మ్యా నిర్వికారో వినిష్క్రియః. 427 తా. ఏపురుషుఁడు సదా బ్రహ్మమునందే చిత్తమును లయింపఁజేసి ఆనంద పరవశత్వముచేత వికారతన్యుం నిష్క్రి యుఁడై యుండునో వాఁడు 'స్థితప్రజ్ఞుఁ' డనఁబడును. ఇచట, “ప్రజహాతి యదా కామా సర్వాజ్ పార్ధ మనోగతాన్, ఆత్మ న్యేవాత్మనా తుష్టః స్థితప్రజ్ఞ స్తదోచ్యతే” అను గీతా వాక్యము ప్రమాణము. అవ. జీవన్తు క్తునిలక్షణములను ౧ర' శ్లోకములచే వర్ణించు చున్నారు: ---- బ్రహ్మాత్మనోః శోధిత యో రేక భావానగాహినీ, నిర్వికల్పా చ చిన్తాత్రా వృత్తిః ప్రక్షేతి కథ్యతే, 'సా సర్వదా భవేద్యస్య స జీవ స్తుక్త ఇష్యతే. 111 128 తా. పూర్వోక్తప్రకారము 'తత్ త్వం' పదార్థశోధన వలనఁ గలిగిన జీవేశ్వరైక్యభావము ప్రవాహరూపముగ నిర్వి కల్పమై చిన్మాత్రమై యుండెనేని ఆవృత్తి 'ప్రజ్ఞ' యనఁబడును. ఎవని శ్రీవ్రజ్ఞ నిరంతరాయముగ నిరంతరము నిల్చియుండునో వాఁడు జీవన్ముక్తుఁ డనఁబడును. 1 సుస్థితాసా భవేద్యస్య స్థిత ప్రజ్ఞః స ఉచ్యతే.<noinclude><references/></noinclude> 5xmum99cbuwedx49nccp2dvgftcdd7r 104 225835 580933 2026-09-21T04:23:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. యస్య స్థితా భవేత్ప్రజ్ఞా యస్యానన్డో నిరంతరః, ప్రపంచో విస్మృత ప్రాయః స జీషను క్త ఇష్యతే. 217 429 తా. ఎవని కీప్రజ్ఞ సుస్థిరమగునో, అనఁగా స్థితప్రజ్ఞుఁ...' 580933 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. యస్య స్థితా భవేత్ప్రజ్ఞా యస్యానన్డో నిరంతరః, ప్రపంచో విస్మృత ప్రాయః స జీషను క్త ఇష్యతే. 217 429 తా. ఎవని కీప్రజ్ఞ సుస్థిరమగునో, అనఁగా స్థితప్రజ్ఞుఁడైన ఎవనికి బ్రహ్మానందము నిరంతరాయముగ సంతత ధారగానుండి ప్రపంచస్మృతి లేకుండునో వాఁడు జీవస్తుక్తుఁ డనఁబడును. యో జాగర్తి సుషి, ఫైష్ణో యస్య జాగ్రన్న విద్యతే, యస్య నిర్వాసనో బోఢః స జీవన్తుక్త ఇష్యతే.” అని వసిష వచనము. లీనధీరపి జాగర్తి యోజాగ్రద్ధర్మ వర్జితః, బోధో నిర్వాసనో యస్య స జీవన్తు క్త ఇష్యతే. 430 తా. జాగ్రద్దశయందును నేపురుషుఁడు జాగ్రద్దరము “లగు విశేషపాదులు లేక చి త్తనిరోధము గలిగి మేల్కొని యుండునో, మఱియు ప్రాపంచిక వాసనలు లేకుండ దృఢబోధము గలిగియుండునో వాడు జీవన్ముక్తుఁడు. శాస్తసంసారకలనః కలావానపి నిష్కలః, 1యః సచిత్తో ఒపి నిశ్చిత్తః స జీవస్తుక్త ఇష్యతే. 431 తా. ఎవఁడు సంసారమున సున్నను అహంకారమమకార .ములు గలిగియుండఁడో, శాస్త్ర పారంగతుఁడయ్యును పాండిత్య ప్రకర్షమువలన దర్వాహంకారములు గలిగియుండఁడో, జాగ్ర దవస్థలో చిత్తము గలిగియున్నను సంకల్పవికల్పరూపవృత్తులు గలిగియుండఁడో వాఁడు జీవస్తుక్తుఁడు. వర్తమానేజెపి దేహ్మేంళ్ళా మానదసువర్తిని, అహంతా మమతాభావో జీవస్తు కన్య లక్షణమ్. 1 యస్య చిత్తం వినిశ్చిన్తం స జీవన్ముక్త ఇష్య త్ . 132<noinclude><references/></noinclude> ns2vml64685c055ewtvjibhlc68pwl5 104 225836 580934 2026-09-21T04:23:35Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '218 . వివేకచూడామణి తా. తననీడవ లే నంటియుండెడి తన శరీరమందు అహం కారమమకారములు లేకుండుటయే జీవిస్తున్తుని లక్ష్మీణము. [ప్రతిమనుజునకును తన నీడయందు అభిమాన ముండదు. ఆప్రకారమే ఆత్మజ్ఞ...' 580934 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>218 . వివేకచూడామణి తా. తననీడవ లే నంటియుండెడి తన శరీరమందు అహం కారమమకారములు లేకుండుటయే జీవిస్తున్తుని లక్ష్మీణము. [ప్రతిమనుజునకును తన నీడయందు అభిమాన ముండదు. ఆప్రకారమే ఆత్మజ్ఞానికి జీవచ్ఛరీరమందు అభిమాన మించు కేని యుండదని భావము]. అతీశాననుసంధానం భవిష్యద విచారణమ్, ఔదాసీన్యమపి ప్రాప్తే జీవస్తు కస్య లక్షణమ్. 433 తా. కడచినదానిని స్మరింపకుండుట, రాబోవు విషయమై విచారింపకుండుట, ప్రాప్తించినదానియందు ఉడా 'సీనత అనునివి యును జీవన్ముక్తుని లక్షణములు. గుణదోషవిశిష్టే స్మిన్స్వభావేన విలక్షణే, సర్వత్ర సమదర్శిత్వం జీవన్ముక్తస్య లక్షణమ్. 484 తా. ఆత్మ గుణదోషరహితమయినది. ఈ బహు విధ ప్రపంచము గుణదోష విశిష్టమగుట చేత ఆత్మకంటే విలక్షణముగు నీ ప్ర పంచమందలి నామరూపములు సుపేక్షించి, అంతటను నిండి యుండెడి చైతన్యమూ శ్రావలోకనము జీవస్తుకుని లక్షణము. ఇష్టానిష్టార్థసం ప్రాప్తా సమదర్శితయాత్మని, ఉభయ త్రావి కారిత్వం జీవస్తుక్తస్య లక్షణమ్. 135 తా. లోకములో ఇష్టవస్తువు దొరికినపుడు ప్రీతియు, అనిష్టము గలిగినపుడు దుగఖమును గలుగుట ప్రసిద్ధము. “సమతా సర్వభా వేషు యాసౌ సత్యప్తం స్థితి" అనునట్లు లోక మందంతట సమమగు బ్రహ్మమును మాత్రము సాక్షాత్కరించు.<noinclude><references/></noinclude> b9u2jdyv45g7m07fjdy95fefdx9f3rj 104 225837 580935 2026-09-21T04:23:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 219 కొనుట చేత, ఇష్టానిష్ట ప్రాప్తివలన మోద భేదములను జెందక యుండుట జీవన్ముక్తుని లక్షణము. బ్రహ్మానన్దరసాస్వాదాస క్తచిత్తతయా యతేః, అ స్తర్బహిక విజ్...' 580935 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 219 కొనుట చేత, ఇష్టానిష్ట ప్రాప్తివలన మోద భేదములను జెందక యుండుట జీవన్ముక్తుని లక్షణము. బ్రహ్మానన్దరసాస్వాదాస క్తచిత్తతయా యతేః, అ స్తర్బహిక విజ్ఞానం జీవస్తు కస్య లక్షణమ్. సుకన్య 430 తా. యతీయొక్క చిత్తము సదా బ్రహ్మనంద రసానుభన మగ్నమగుటవలన బాహ్యాభ్యంతరవిషయజ్ఞానము లేని యుని. కియె జీవన్ముక్తుని లక్షణము. దేహేన్ద్రయాదౌ కర్తవ్యే మమాహంభావవర్జితః, ఔదాసీ' న్యేన యత్తిష్టేత్స జీవసుక్త ఇష్యతే. 437 తా. దే హేంద్రియాదులందు అహంకారమమకారము లను విడిచి తటస్థుఁ డగువాఁడే జీవన్ముక్తుఁడు. విజ్ఞాత ఆత్మనో యస్య బ్రహ్మభావః శ్రుతేర్బలాత్, భవబద్ధ వీనిరుక్తః స జీవస్తు క్త ఇష్యతే. 438 తా. ఉపనిషద్వాక్యార్థశ్ర వణమననని వి ధ్యాసనములవలన నెవనికి బ్రహ్మభావము తెలియఁబడునో అట్టిపురుషుయు సంసార బంధమునుండి విడువఁబడిన జీవస్తుస్తుఁడు. దేహేన్డ్రియేష్వహంభావ ఇదం భావస్తదన్య, యస్య నో భవతః క్వాపి స జీవస్తుక్త ఇష్యతే. 489 తా దేహేంద్రియాదులందు ఆహంభావమున్ను, శబ్దా ద్యన్యవిషయములందు ఇదంభావమున్ను ఎవనికి చెప్పుడును గలుగకుండునో యాపురుషుఁడు జీవన్ముక్తుఁ డనఁబడును. న ప్రత్యగృహ్మణో ర్భేదం కదాపి బ్రహ్మసగ్గయోప న ప్రజ్ఞయా యో విజానాతి స జీవిస్తు ఒక ఇష్యత్. 410<noinclude><references/></noinclude> 0gyhtvd8oydyxrqmdaserle6r4it722 104 225838 580936 2026-09-21T04:23:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ':220 వి వేకచూడామణి తా. ఏపుగుషునియొక్క బుద్ధికి కూటస్థాత్తగును బ్రహ్మమున కుసు, అట్లే బ్రహ్మమునకును బ్రహ్మమందుఁ గల్పింపఁబడిన ప్రపంచ మునకును "భేద "మెన్న ఁడుసు గోచరింపగుండునో,...' 580936 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>:220 వి వేకచూడామణి తా. ఏపుగుషునియొక్క బుద్ధికి కూటస్థాత్తగును బ్రహ్మమున కుసు, అట్లే బ్రహ్మమునకును బ్రహ్మమందుఁ గల్పింపఁబడిన ప్రపంచ మునకును "భేద "మెన్న ఁడుసు గోచరింపగుండునో, అనఁగా సర్వము దృజ్ఞాత్రమై యితర మెద్దియు గోచరింపగుండునో, వాఁడే జిన ముక్తుఁ డనఁబడును. సాధుభిః పూజ్యమానేస్మినీడ్యమానే ఒపి దుర్జనైః, సమభావో భవేద్యస్య స జీవసు క్త ఇష్యతే. 441 తా. దృశ్యమగుటచేత ఘటానిక మువలె నశ్వరమగు ఈపాంచభౌతిక దేహము సజ్జనుల చేఁ బూజింపఁబడు చుండుట చే గర్వింపక, దుష్టులచే నిందింపఁబడుట చే ఖేదపడక, నిం 3 • స్తుతులు దేహమునకే కాని ఆత్మకు లేవనెడి సుజ్ఞానముతో సుపాసుల నువేక్షించుటచే ఆత్మ భావమున సమదృష్టిగలవాఁడు జీవమ్మకుఁ నఁబడును. అన. ఇంతదనుక జీవన్తు క్తలక్షణములు చెప్పఁబడినవి. -ఇంకను జీవన్ముక్తుని కర్మ ఫలవిచారమును జెప్పుచున్నా గు:-- యత్ర ప్రవిష్టా విషయాః వ రేరిగా నదీ ప్రవాహా ఇన వారి రాశౌ, నదీప్ర -- లిన న్తి సన్మాత్ర తయాన విక్రియా ముత్పాదయ స్త్యేవ యతిర్విముక్తః. 442 తా. నదీ ప్రవాహములు సముద్రమునుఁజేరి దానియందు 'లీనమగుటవలన సముద్రమునకు వృద్ధి కలుగదు. ఆప్రకారమే ప్రారబ్ధ ప్రేరితములగు శబ్దాదివిషయములు జ్ఞానికి కర్తృత్వాది -వికారములను గలిగింపక సన్మాత్రముగ వానియందు లీనమగును.<noinclude><references/></noinclude> 6ghdjsg30sab5uqqdkjjkswxgr6swqx 104 225839 580937 2026-09-21T04:24:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 221 అట్టి నిర్వికారియగు యతియె జీవస్తుక్తుఁడు. ఇచట, "ఆపూర్య, మాణమచల ప్రవిష్టం సముద్రమాపః ప్రవిశన్తి యద్వత్, తద్వ. త్కామా యం ప్రవిశన్తి సర్వే స శాన్...' 580937 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 221 అట్టి నిర్వికారియగు యతియె జీవస్తుక్తుఁడు. ఇచట, "ఆపూర్య, మాణమచల ప్రవిష్టం సముద్రమాపః ప్రవిశన్తి యద్వత్, తద్వ. త్కామా యం ప్రవిశన్తి సర్వే స శాన్తిమాప్నోతి న కామ కామీ.” యనెడి గీతావాక్యము ప్రమాణము. అన. కేవలతత్త్వజ్ఞునకును ప్రాతిభాసిక తత్త్వజ్ఞునకును గల తారతమ్యము:-- విజ్ఞాత బ్రహ్మతత్త్వస్య యథాపూర్వం న సంసృతిః, అస్తి చేన్న స విజ్ఞాత బ్రహ్మ భావో బహిర్ముఖః. 443 తా. సంశయవిపర్యయరహితముగ బ్రహ్మతత్వము నెఱిఁ గినపురుషుఁడు సంసారమం దుండినను మునుపటివలె సంసార బద్ధుఁడు కాఁడు. సంసార ప్రేరితుఁడగు నేని యతఁడు బహిర్ముఖుఁ డగుటచేత బ్రహ్మజ్ఞానియే కాడు. అనఁగా నట్టి సంసారలంప టుఁడగు పురుషుఁడు వాచికజ్ఞాని యగును. సూచిక జ్ఞాని యనఁగా, “కుళలో బ్రహ్మవార్తాయాం వృత్తిహీనః సురాగ్యం, న స జ్ఞానీ నాపి యోగీ కేవలో దుఃఖభాగసౌ” బ్రహ్మతత్త్వ మునుగూర్చి పలువిధముల సుహాస్యసించగలుగు నేకొని స్వయ ముగ ననుభవశాలి కాఁడు, రాగ ద్వేషాదులు గలిగియుండును. అట్టివాఁడు దుఃఖభాగీయే కాని యోగియుఁ గాఁడు జ్ఞానియుఁ డు. అవ. అనంతజన్యో పార్జిత వాసనా వేగమున జ్ఞానియు హానో పాదేయరూప ప్రాతిభాసికసంసారిగా సమాధానము: ప్రాచీనవాసనా వేగానీ సంసకతీతి చేత్, న సదేకత్వవిజ్ఞ నాస్మస్దాభవతి వాసనా 111<noinclude><references/></noinclude> f4m6o18xustiavht1bc7ed9jxbkfzq6 104 225840 580938 2026-09-21T04:24:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '222 వి వేకచూడామణి -తా. జ్ఞానియు: బ్రాచీనసుస్కా రవశమున నిశేని లేనే సుసరించునుండునుగదా యనేద వేని (న) అట్లనరాకు. ఏలయన, నతఁడు (జ్ఞాని) కల్పిత నానురూపాత్మకమగు జగన్లు మధ్య మని ఎఱింగి...' 580938 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>222 వి వేకచూడామణి -తా. జ్ఞానియు: బ్రాచీనసుస్కా రవశమున నిశేని లేనే సుసరించునుండునుగదా యనేద వేని (న) అట్లనరాకు. ఏలయన, నతఁడు (జ్ఞాని) కల్పిత నానురూపాత్మకమగు జగన్లు మధ్య మని ఎఱింగి సర్వాధారసత్ప్రహ్మమాత్రముగ సుమారు తాని సంస్కారములు మందగించి వేగినగింజలనటి వంశములు కాఁజాలవు. అనఁగా బాధషవు. నిమిషార్థం స నిష్టని వృతిం బ్రహ్మమయీం వినా, యథా తీక్షని బ్రహ్మా వ్యాజ సస సాస్యాః శుకాదయః.”సరకశుకాసులవలే జ్ఞానియొక్క ది త్వము బ్రహ్మకార వృత్తిరహితముగ నర్ధనిమిషమయిన నుండరు. ... U అన, జ్ఞానికి 'వాసనలు మందగించుననుట కొక ప్రసిద్ధ . దృష్టాంతమును జెప్పుచున్నారు: అత్యస్తకాముక స్యాని వృత్తిః స్మృతి మాత, తథైన బ్రహ్మణి జ్ఞాతే పూర్ణసన్దే మనిషి జ : చి 115 తా. ఎంతకాముఁడైనను వాని చితవృత్తి తల్లిముందర క్షీణించునట్లు అఖం డానంద బ్రహ్మవిజ్ఞానముగల యోగియొక్క చిత్తము దుఃఖభోజనములగు తుచ్ఛసుఖముల నవీక్షించారు. అవ. ఆత్మానందానుభవముగల యోగికి బాహ్య వాసన -లుండవా ? అనుశంకరు సమాధానము:- నిదిధ్యాసనశీలస్య బాహ్య ప్రత్యయ ఈష్యతే, బ్రవీతి శ్రుతి రేతస్య ప్రారబ్ధం ఫలదర్శనాత్. 446 తా. నిరంతరసమాధినిష్టుఁడగు యోగికి నొకానొకపుడు బాహ్యప్రవృత్తి కలుగుచుండును. ప్రారబ్ధము అవశ్య మనుభ వింపఁదగినదని శ్రుతి చెప్పుటచేత నాయాభో గాను భవమువలన విరోధ మేమియును లేదు.<noinclude><references/></noinclude> f213jr9g6g85zcg83tu2uruoj6h0rx7 104 225841 580939 2026-09-21T04:24:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 223 సుఖాద్యనుభవో యానత్తావతా శబ్ధమిష్యతే, ఫలోదయః క్రియాపూర్వో నిష్క్రియో నహి కుత్రచిత్ . తా. సుఖదుఃఖాద్యనుభవ ముండు నంతవఱకు ప్రారబ్ధము సంగీకరింప...' 580939 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 223 సుఖాద్యనుభవో యానత్తావతా శబ్ధమిష్యతే, ఫలోదయః క్రియాపూర్వో నిష్క్రియో నహి కుత్రచిత్ . తా. సుఖదుఃఖాద్యనుభవ ముండు నంతవఱకు ప్రారబ్ధము సంగీకరింపక తప్పదు. పూర్వము చేసికొనిన కర్మము లేకుండ సుఖదుఃఖానుభవము గలుగడం. ఎవడును ఒకప్పుడును ఏపని నైనను మనస్సు చేతనైనను చేయక యుండ లేఁడు. అవ. ప్రారబ్ధకర్మభోగమువలననె క్షీణించునని చెప్పఁ బడినది. ఇంకను సంచితాగామి కర్మలనుగూర్చి చెప్పుచున్నా గు:- అహం బ్ర హేతి విజ్ఞానాత్కల్ప కోటిళ తార్జితమ్, సంచితం విలయం యాతి ప్రబోధాత్స్వప్న కర్త్మవత్. 418 తా. స్వప్న మందుఁ గల్పితములగు శుభాశుభకర్మ లెల్లను మేల్కొనిన వెంటనే క్షీణించునట్లు, అజ్ఞానము వదలి, 'అహం బ్రహ్మ్మ' (నేను పరబ్రహ్మమను) అనేడి అపరోక్ష జ్ఞానము కలు గంగనే నూరుకోట్లజన్మములనుండి ఆర్జింపఁబడిన సంచితకర్మజాత మంతయు క్షణమాత్రములో నశించును. ఎట్లనఁగా:--- యత్కృతం స్వప్న వేళాయాం పుణ్యం వా పాపముల్బణమ్, సుప్తోర్థితస్య కిం తత్స్యాత్స్వర్గాయ నరకాయ వా. స్వమసంగ ముదాసీనం పరిజ్ఞాయ నభో యథా, న శిష్యతే యతిః కించిత్కదాచిద్భావి కర్మభిః 449 450 తా. స్వప్న కాలమందుఁ జేయఁబడిన ఆశ్వమేథాపపుణ్య కర్మలవలనఁగాని, గోహత్యా పాపకర్మలవలనఁగాని మేల్కొనిన పిమ్మట స్వర్గనరకములు ప్రాప్తించునా? స్వాన్ని కకర్మలకు కర్తృ త్వము లేనందున ప్రబోధము కలుగఁగనే యని ఫలదాయక<noinclude><references/></noinclude> 65ucr54bu3lybldcj73nsstdte57ygi 104 225842 580940 2026-09-21T04:24:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '224 వివేకచూడామణి గగనమున లే ములు ఁ కాఁజాలవు. ఆ ప్ర కారమే జ్ఞాని తాను సంగరహితుఁడును ఉదాసీసుఁడును అని తెలిసికొనేనేని భావి (ఆగామి) కర్తలతో సంబంధ మెంతమాత్రమును లేక సుఖం చును. “బ్ర...' 580940 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>224 వివేకచూడామణి గగనమున లే ములు ఁ కాఁజాలవు. ఆ ప్ర కారమే జ్ఞాని తాను సంగరహితుఁడును ఉదాసీసుఁడును అని తెలిసికొనేనేని భావి (ఆగామి) కర్తలతో సంబంధ మెంతమాత్రమును లేక సుఖం చును. “బ్రహ్మణ్యాదాయ కర్మాణి సంగం త్యక్త్వా కరోతి యః, లిప్యతే న స పాపేభ్యః పద్మపత్రమివాంభసా." అని గీతా వాక్యము. అన. కర్తృత్వాభిమానమే బంధ హేతువని సదృష్టాంత ముగఁ జెప్పుచున్నారు: న నభో ఘటయోగేన సురాగ స విష్యత్, తథాతోపాధియోగేన తధ్ధరైరైన లిద్యతే. 451 తా. ఆకాశమునకును ఘటమునకును సంబంధము లేదు. ఆకాశము నిర్మలము. ఘటము మలినమ ఈ రెండింటికి సంబంధము లేనందున ఘటనం యోగమువలన ఘటమునందుఁగల మద్యముయొక్క దుర్గంధము గగనము నంటదు. ఇట్ల ఉపాధి యగు దేహమునకును పరిశుద్ధాత్మకును సంబంధ మేమియు లేనందున లింగ దేహకృతమగు 'కర్తృత్వము వీడఁగనె ఆత్మ ఆయాపుణ్యపాపఫలమును జెందదు. అన, జ్ఞాన ముదయింపఁగా సంచితాగామి కర్మలు రెండును నశించినట్లు ప్రారబ్ధము సయితే మేలు నశింపదు? అనెడి శంకకు సదృష్టాంతముగ సమాధానమును చెప్పుచున్నారు: . జ్ఞానోదయాత్పురారబ్ధం కర్మ జ్ఞానాన్న సశ్యతి, ఆదత్త్వా స్వఫలం లక్ష్యముద్ధిళ్యోత్స ృష్ట బాణవత్. 452<noinclude><references/></noinclude> rmvhr7n34xw5831nlh5qghj2an4pb5g 104 225843 580941 2026-09-21T04:24:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 225 తా. తత్వజ్ఞానము గలుగకమున్ను ఆరంభింపఁబడిన కర్మము జ్ఞానమువలన నశింపదు. ఎట్లనఁగా గుఱి పెట్టి వదలఁబడిన బాణము లక్ష్యవస్తువును గొట్టక మానదు. అట్లే...' 580941 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 225 తా. తత్వజ్ఞానము గలుగకమున్ను ఆరంభింపఁబడిన కర్మము జ్ఞానమువలన నశింపదు. ఎట్లనఁగా గుఱి పెట్టి వదలఁబడిన బాణము లక్ష్యవస్తువును గొట్టక మానదు. అట్లే కర్తృత్వాభి మానముతోఁ బూర్వము చేయఁబడిన కర్మము దానిఫలము నియ్యక మానదు. అవి. ఈయర్థమునే స్పష్టపర్చుచున్నారు:-- 'వ్యాఘ్ర బుద్ధ్యా వినిర్ముక్తో బాణః పశ్చాత్తు గోమతౌ, న తిష్ఠతి ఛిన త్యేవ లక్ష్యం వేగేన నిశ్భరమ్. 458 తరు తా. మదాంధకారములో దూరముగనున్న జంతువును జూచి యది పులి యనుకొని బాణమును వదలెను. వాత ఆజంతువు వ్యాఘ్రము గాక గోవు అని తెలిసికొనినను ఆబాణము వేగముగఁ బోయి లక్ష్యమును గోవును) గొట్టునే కాని మధ్యను ఆగిపోదు. ఆప్రకారమే ప్రారబ్ధమున్ను కర్మ ఫలము నవశ్యము నిచ్చును, అని తెలియవలెను. ప్రారబ్ధం బలవత్తరం ఖలు విదాం భోగిన తస్య క్షయః సమ్య జై తాళనేన విలయః ప్రాక్సంచితాగామినామ్, బ్రహ్మత్మైక్యమవేష్య తన్మయతీయా యే సర్వదా సంస్థితా స్తేషాం తత్రితయం స హి క్వచిదపి బ్ర హైన తే నిగ్దణమ్. తా. ప్రారబ్ధము బలవత్తరమయినది గనుక విద్వాంసుని కైనను అనుభవింపక తప్పడు. “ప్రారబ్ధం భోగతో సశ్యేత్, "అవశ్యమేవ భోక్తవ్యం కృతం కర్మ శుభాశుభమ్. ” ఇతి శ్రుతిః. సంచిత ప్రారబ్ధగా ఒకర్మలు మూఁడును సమ్య జ్ఞాన వివేక 15 -<noinclude><references/></noinclude> qp0pi29m4tzb925dnb57phl5709295c 104 225844 580942 2026-09-21T04:24:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '226 వివేకచూడామణి " మనెడి అగ్నిచే దహింపఁబడును. "తద్య ఢిషీకాతులమగ్నౌ ప్రోతం ప్రదూయేత్తై వం హాస్య సర్వే పాపానః ప్రదూయన్ది.” అని శ్రుతి. ఇటుల చెప్పుటలో విరోధ మేమియు లేదు. కారణ మేమ...' 580942 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>226 వివేకచూడామణి " మనెడి అగ్నిచే దహింపఁబడును. "తద్య ఢిషీకాతులమగ్నౌ ప్రోతం ప్రదూయేత్తై వం హాస్య సర్వే పాపానః ప్రదూయన్ది.” అని శ్రుతి. ఇటుల చెప్పుటలో విరోధ మేమియు లేదు. కారణ మేమి యన, ఆగురుతువు (అభ్యాసి) సృజ్ఞానభూమికలలో నైదన భూమికయం దారూఢుఁ డగువఱకు నతనికి దేహాద్య ధ్యాస ముండును గనుక, అధ్యాసముతోపాటు ప్రారబ్ధమును ఉండును. ౫, ౬, ౭ భూమికలం దభ్యాసముగలిగి ఆరూఢుఁ డగుయోగికి దేహాద్యధ్యాసమే యుండక, బ్రహ్మముతో నైక్యమొంది, తన్మయుఁడై సర్వదా నిశ్లేణబ్రహ్మస్వరూపుఁడే యైయుండును. కనుక నట్టియోగిని సంచిత ప్రారభాగాములు మూఁడును ఎన్నఁడును సృశింపఁజాలవు. "జ్ఞానాగ్ని ' సర్వనర్మాణి భస్మ సాత్కురుత్కేర్జున” అని భగవద్వాక్యము. వి. సంచితమనఁగా అనేక జన్మాంతరములనుండి పెరిగిన కర్త జాలము. ప్రారబ్ధమనఁగా సంచితకర్మమునుండి యీజన్మ మం దనుభ వింపఁబడవలసినకర్మము. ఆగామి యనఁగా ఈజన్మమందుఁ జేయఁబడి ముందు జన్మములం దనుభవింపఁబడవలసిన కర్మము. అవ. ఈయర్థమునే వివరించుచున్నారు: ఉపాధితాదాత్మ్యవిహీన కేవల బ్రహ్మాత్మనైవాత్మని తిష్ఠతో మునేః, ప్రారబ్ధ సద్భావకథా న యుక్తా స్వప్నార్థసంబక దేవ జాగ్రతః. 455<noinclude><references/></noinclude> 8r8ror9qwbwt0a12ixtqjpa2qy0owcd 104 225845 580943 2026-09-21T04:25:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 227 తా. స్థూలసూక్ష్మ కారణ దేహోపాధులతో తాదాత్మ్య -మును జెందక, కేనల బ్రహ్మమాత్రముగ జీవన్ముక్తుఁడై యుండు యోగికి, నిద్రనుండి మేల్కొనినవానికి స్వప్న...' 580943 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 227 తా. స్థూలసూక్ష్మ కారణ దేహోపాధులతో తాదాత్మ్య -మును జెందక, కేనల బ్రహ్మమాత్రముగ జీవన్ముక్తుఁడై యుండు యోగికి, నిద్రనుండి మేల్కొనినవానికి స్వప్న దృష్టార్థసంబం ధము లేనియట్లు, ప్రారబ్ధకర్మ ఫలసంబంధము సయితము లేదు. న హి ప్రబుద్ధః ప్రతిభాసదే హే దేహోపయోగిన్యపి చ ప్రపశ్చి, కరోత్యహంతాం మమతా మిదం తాం కిం తు స్వయం తిష్ఠతి జాగ రేణ. 456 తా. నిద్రనుండి మేల్కొనినవాఁడు మనఃకల్పితస్వప్న దేహమందు అహంభావమున్ను, స్వప్న కల్పితప దార్థములందు మమకారమున్ను జెందక తాను మాత్రమే శేషించియుండును. గురుకృపావశమున జీవభాంతిని వదిలి కేవల కూటస్థ బ్రహ్మ మాత్రుఁ డగుయోగికి దేహోపాధియం దహంభావమున్ను గృహదారసుతాదులందు మమత్వమున్ను గలిగియుండక అద్వితీ యుఁడై యానందించును. న న తస్య మిథ్యార్థసమర్థ నేచ్ఛా సంగ్రహ సజ్జగతో ఒపి దృష్టః, తత్రానువృత్తిర్యది చేన్మృషాగే న నిద్రయా ముక్త ఇతీష్యతే గ్రురమ్. 457 తా. మఱియు, మేల్కొనినవానికి స్వప్న కాలమందల మిథ్యాభూతార్థమును సమర్థించుట యదుఁగాని, ఆమె ఖ్యాస దార్థ సంగ్రహమందుఁగాని వాంఛ యుండదు. ఆమి వ్యాస్వన్న పదార్థ ములందు అహంతామమతలు విడువ లేనివాఁడు నిరుక్తుఁడు కానివాఁడే యగును.<noinclude><references/></noinclude> j3fugukvblicuv9f2rcid93z9se66no 104 225846 580944 2026-09-21T04:25:18Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '228 వివేకచూడామణి తద్వత్ప రే బ్రహ్మణీ వర్తమానః సదాత్మనా తిష్ఠతి నాస్యదీక్ష తే, స్మృతిర్యథా స్వప్నవిలో కితా తథా విదః ప్రాశనమోచనా దౌ. 458 తా. ఆవిధముననే సదసద్వివేకముగలిగిన బ్రహ్...' 580944 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>228 వివేకచూడామణి తద్వత్ప రే బ్రహ్మణీ వర్తమానః సదాత్మనా తిష్ఠతి నాస్యదీక్ష తే, స్మృతిర్యథా స్వప్నవిలో కితా తథా విదః ప్రాశనమోచనా దౌ. 458 తా. ఆవిధముననే సదసద్వివేకముగలిగిన బ్రహ్మనిష్టుఁడు ఆత్మేతరములగు అసత్పదార్థముల నిక్షిపఁడు. జట్టు ఆత్మే తర గాననివానికి దేహయాత్ర యెట్లు జరిగునందు వేని వినుము. స్వప్న దృష్ట పదార్థములను స్మరించునట్లే జ్ఞాని అనివార్య ములగు ఆహారవిసర్గములను జేయుచుండును. మును అవ. దేహాభిమానముగలవానికే సంసారముగాని, ఆసం. గాత్మకు కర్మ లేదని చెప్పుచున్నారు:-- కర్మణా నిర్మితో దేహః ప్రారబ్ధం తస్య కల్ప్యణామ్, నానాదేరాత్మనో యుక్తం నైవాత్యా కర్మనిర్మి తః. 459 తా. మనుష్యాదిశరీరము పురాకృతకర్మముచే నిర్మింప బడినది. కనుక ప్రారబ్ధము దేహమునకే కల్పింఁబడినదిగాని, అనాదియగు ఆత్మకు ప్రారబ్ధమను మాటయే తగదు. ఆత్మ కర నిరి తము కాదు. ఆవ. ఈయర్థము శ్రుతివిహితమే యని చెప్పుచున్నారు:- అజో నిత్య ఇతి బ్రూతే శ్రుతిరేషా త్వమోఘవాక్, తదాత్మనా తిష్ఠతో ఒస్య కుతః ప్రారబ్ధకల్పనా. 460 తా. "అజో నిత్యః శాశ్వతః” అనెడి పరమేశ్వర వాక్య రూపమగుశ్రుతి ఆత్మ నిత్యుఁడనియు జననమరణములు లేని వాఁడనియుఁ జెప్పుచున్నది. కూటస్థానంగ చిన్మాత్రుఁడై ప్రశా<noinclude><references/></noinclude> 7z7q0o8on6uce1e8oxe80dcp4a9zm8e 104 225847 580945 2026-09-21T04:25:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 229 శించెడి యోగికి ప్రారబ్ధకల్పన యెట్లుండును? ఉండదు. ఇచట “న జాయతే మ్రియతే వా విపశ్చిన్నాయం కుతశ్చిన్న బభూవ కశ్చిత్, అజో నిత్యః శాశ్వతో ఒయం పురాణో...' 580945 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 229 శించెడి యోగికి ప్రారబ్ధకల్పన యెట్లుండును? ఉండదు. ఇచట “న జాయతే మ్రియతే వా విపశ్చిన్నాయం కుతశ్చిన్న బభూవ కశ్చిత్, అజో నిత్యః శాశ్వతో ఒయం పురాణో స హన్యతే హన్యమానే శరీ రే,” అనెడి కఠశ్రుతి ప్రమాణము. ప్రారబ్ధం సిధ్యతి తదా యదా దేహాత్మనా స్థితిః, దేహాత్మ భావో నై వేష్ఠః ప్రారబ్ధం త్యజ్యతా "మతః, శరీరస్యాపి ప్రారబ్ధకల్పనా భౌన్తిరేన హి. 461 తా. ఎంతకాలపర్యంతము దేహ మే నేననికి భ్రాంతి యుండునో అంతపర్యంతము ప్రారబ్ధము నిల్చియుండును. ఆరూఢునకు దేహభ్రాంతియే లేదు గనుక ఆత్మకు ప్రారబ్ధము లేదని నిశ్చయము. శరీరమునకు ప్రారబ్ధకల్పనము భ్రాంతి మాత్రమే యగును. అధ్యస్తస్య కుతః సత్త్వమసత్త్వస్య కులో జనిః, అజాతస్య కుతో నాశః ప్రారబ్ధమసతః కుతః. 462 తా. కారణ మేమనఁగా, కల్పితశరీరమునకు సత్యరూప మెట్లు సంభవించును? శశిశృంగముపలె స్వసత్తాళూస్యమగు శరీరమునకు ఉత్పత్తి యెట్లు? పుట్టనిదానికి నాళ మెట్లు? ఇట్టి శరీరమునకు ప్రారబ్ధమన నేమి? కావున స్వప్న శరీరమువలెనే జాగ్రచ్ఛరీరమునకు సయితము ఉత్పత్తివినాశములు ప్రారబ్ధ మును అసత్యము లని తాత్పర్యము. "స్వప్న దేహో యథా ధ్య స్తస్తథా వాయం స్వదేహకః, అధ్యస్తస్య కు జన్మా22భావే హి తత్కు త.” అని శాస్త్రాంతరము. ఆవ. సత్య వాదినియగు జన్మ తి సంచితాగామి కర్మద్వయ<noinclude><references/></noinclude> 4h26resur5t8yr6cjrz8vzzkqb7gaw9 104 225848 580946 2026-09-21T04:25:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '230 వివేకచూడామణి మును మాత్రమే చెప్పి యూరుకొనక ప్రారబ్ధమును గూడ నేల వచియించె న నెడిశంకకు సమాధానము:- జ్ఞానేనాజ్ఞాన కార్యస్య సమూలస్య లయో యది, తిష్ఠత్యయం కథం దేహ ఇతి శంకానతో జుడ...' 580946 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>230 వివేకచూడామణి మును మాత్రమే చెప్పి యూరుకొనక ప్రారబ్ధమును గూడ నేల వచియించె న నెడిశంకకు సమాధానము:- జ్ఞానేనాజ్ఞాన కార్యస్య సమూలస్య లయో యది, తిష్ఠత్యయం కథం దేహ ఇతి శంకానతో జుడ"క్, సమాధాతుం బాహ్యదృష్ట్యా ప్రారబ్ధం వదతి శ్రుతిః 403 న తు దేహాది సత్యత్వబోధనాయ విపశ్చితామ్, యతః శ్రుతేరభి ప్రాయః పరమా ర్థేకగోచరః. రా 464 తా. జ్ఞానము ఆజ్ఞానమును తత్కార్యమును నిర్మూలించు నేని అజ్ఞానకార్యమగు నీదేహ మెట్లు నిలిచియుండును? అని శంకించెడి జడమతులను సమాధానపర్చుటకై శ్రుతిమాత బాహ్యదృష్టితో ప్రారబ్ధము కలదని చెప్పనేకాని, దేహాదికము సత్యమే యని పండితులకు బోధించుటకు శ్రుతి ప్రవర్తింప ఏలయన, పరమార్థమగు అద్వితీయ బ్రహ్మమును బోధించుటే శ్రుతియొక్క యభిప్రాయము. పలేదు. అవ. 441-వ (సాధుభిః అను) శ్లోకము మొదలు ఇంత దనుక జీవన్తుక్తుని కర్మ విషయమై చెప్పఁబడినది. ఇతను స ప్తశ్లోక ములచేత సర్వని షే భావధిభూతాద్వైతమును చున్నారు... పరిపూర్ణ మనాద్య_స్తమప్రమేయమని క్రియమ్, ఏకమేవాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానాస్తికించన. సదనం చిదనం నిత్య మానన్దఘనమ క్రియమ్, ఏకమేవాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానాస్తికించన. బోధించు 465 466<noinclude><references/></noinclude> 379c6f4xvf64n8esifbgb5fv7yld44c 104 225849 580947 2026-09-21T04:25:49Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '231 467 468 469 470 471 ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. ప్రత్య గోకరసం పూర్ణమనస్త్రం సర్వతో ముఖమ్, ఏక మేవాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానాస్తి కించన. అ హేయమనుపాదేయమనా ధేయమనాశ్రయమ్, ఏకమేనాద్వయం బ్రహ్మ న...' 580947 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>231 467 468 469 470 471 ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. ప్రత్య గోకరసం పూర్ణమనస్త్రం సర్వతో ముఖమ్, ఏక మేవాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానాస్తి కించన. అ హేయమనుపాదేయమనా ధేయమనాశ్రయమ్, ఏకమేనాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానాస్తి కించన. నిర్గుణం నిష్కలం సూక్ష్మం నిర్వికల్పం నిరంజనమ్, ఏక మేవాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానా స్త్రీ కించన. అనిరూప్యస్వరూపం యన్న నోవాచామగోచరమ్, ఏక మేవాద్వయం బ్రహ్మ నేహ నానా స్తి కించన. సత్సమృద్ధం స్వతఃసిద్ధం శుద్ధం బుద్ధమనీదృశమ్, ఏకమేవాద్వయం బ్రహ్మ సహ నానాస్తి కించన. తా. ఆయద్వితీయ బ్రహ్మస్వరూప మెట్టిదనంగా. ( దేశ కాలవ స్తుపరి చ్ఛేదము లేని) సర్వవ్యాపకమయినది, ఆద్యంతములు లేనిది, జననమరణాదివికారములు లేనిది. 465; సర్వదా సద్రూపము, ఏకరసచైతన్యరూపము, శ్రీకాలం బాధ్య మగు ఆనందస్వరూపము, క్రియారహితము. 4611; ప్రత్య గ్రూపము, ఏక రసము, అనంతము, సర్వపరిపూర్ణము, సర్వమునకు అధిష్ఠానము. (ఎట్లనఁగా రజ్జువునందుఁ గల్పింపఁబడిన సర్పము రజ్జుమాత్రమే యైనట్లు, ఆవిద్యా గల్పితమగు నామరూపాత్మక జగత్తు "నాధిష్టాద్భిన్న తాఒ ఒరోపితస్య" యనునట్లు అధిష్టా నాత్మకంటె వేఱుకాదు గనుక బ్రహ్మమే సర్వాధిష్ఠానము 167; అత్యాజ్యము, అవాచ్యము, ఆ గ్రాహ్యము, తనకు తానే ఆశ్రయ మగుటచే నిరాశ్రయము లేనిది. 4068; నిర్గుణము, నిషయ వము, ప్రత్యం గోచరము, భావాభావరూ: కల్పనారహితము, మాయామలరహితము 460; ఇది యిట్టిదని వాక్కు టీ నిరూ<noinclude><references/></noinclude> ah69x4r8r2m073gdzyq4o4sogi43cep 104 225850 580948 2026-09-21T04:26:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ': 232 వివేకచూడామణి పించుటకును మనస్సుచేఁ దెలియుటకును శక్యముగాని.ని 470; స్వసత్తాస్ఫూర్తులచేత జడములగు మనోవాక్కులను బ్రకా శింపఁజేయునది, స్వతఃసిద్ధమయినది, సర్వక నారహితమగు జ్ఞా...' 580948 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>: 232 వివేకచూడామణి పించుటకును మనస్సుచేఁ దెలియుటకును శక్యముగాని.ని 470; స్వసత్తాస్ఫూర్తులచేత జడములగు మనోవాక్కులను బ్రకా శింపఁజేయునది, స్వతఃసిద్ధమయినది, సర్వక నారహితమగు జ్ఞాన స్వరూపము, ఉపమానరహితమును 471 ఇట్టి బ్రహ్మము ఏకము అద్వితీయము పరిపూర్ణమును; నానా భేద విశిష్టమగు దృశ్య ప్రపంచము బ్రహ్మభిన్నము. బ్రహేతరము లేనే లేదు. నిర స్తరాగా 'నిరపా సభోగాః శాన్తాః సుదాన్తాయత యో మహాన్తిః, విజ్ఞాయ తత్త్వం పరమే తదే ప్రాప్తాః పరం నిర్వృతిమాత్మ యోగాత్. 472 తా. రాగ ద్వేషములును భోగాసక్తియు లేని సమాహిత 'చిత్తులును, జితేంద్రియులును, మహనీయులును అగుయోగు శ్రీ లీపరతత్వమును లెస్సగఁ దెలిసికొని, అనఁగా ఆత్మ సాక్షాత్కార మును బొంది, పరమానందభరితు లగుదురు. విదేహముక్తు లగుదురని భావము. అవ. శ్రీశంకరాచార్య గురువు శిష్యున గుపదేశించు చున్నారు:-- భవానపీఠం పరతత్త్వమాత్మనః స్వరూపమానన్దఘనం విచార్య, విధూయ మోహం స్వమనః ప్రకల్పితం ముక్తః కృతార్థీ భవతు ప్రబుద్ధః. 1. వినిర స్తభోగా8- 173<noinclude><references/></noinclude> jjwftybtli5ht37opwhh48yohgxinhn 104 225851 580949 2026-09-21T04:26:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 233 తా. వత్సా! నీవును ఆనందఘనస్వరూపమగు ' ఈపర మాత్మతత్త్వమును లెస్సగ విచారించి, మనఃప్రకల్పితమగు మహా మోహమును, (అనఁగా అవిద్యాతత్కార్యపటలమును) విడిచి,...' 580949 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 233 తా. వత్సా! నీవును ఆనందఘనస్వరూపమగు ' ఈపర మాత్మతత్త్వమును లెస్సగ విచారించి, మనఃప్రకల్పితమగు మహా మోహమును, (అనఁగా అవిద్యాతత్కార్యపటలమును) విడిచి, కృతకృత్యుఁడపై అవిద్యానిద్రనుండి జ్ఞానరూపజాగ్ర దవస్థను బొంది సుఖింపుము. వి. స్వప్నావస్థయందుఁ ద్యోచు సింహశార్దూలాదులవలని భయము మేల్కొనినంతనే నశించును. ఆప్రకారమే, అజ్ఞాన మనెడి నిద్రనుండి మేల్కొనినంతనే (ఆత్మ జ్ఞానము కలుగఁగనె) జన్మ మరణాదిరూపసంసార భయము తొలఁగునని సూచింపఁబడినది. సమాధినా సాధు వినిశ్చలాత్మనా పశ్యాత్మతత్త్వం స్ఫుటబోధచకుషా, నిఃసంశయః సమ్యగ వేక్షితశ్చే చుతః పదార్థ న పునర్వికల్పతే. 474 తా. శిష్యా ! నిర్వికల్పక సమాధియందు ఏకాగ్రచిత్త 'ముతో జ్ఞాననేత్రముచేత ప్రత్యగభిన్న పరమాత్మతత్త్వమును గనుఁగొనుము. సంశయిరహితముగ శ్రుతమగు నీయాత్మతత్త్వ మును సాత్కరించుకొనెద వేని మఱల నీకు సంశయవిపర్య ·యములు గలుగవు. స్వస్యావిద్యా బద్ధసంబద్ధమోగా తృత్యజ్ఞానానన్దరూపాత్మ లబ్ధి, ప్ర ప్రమాణం స్తఃసిద్ధ స్వానుభూతి ప్రమాణమ్. ; శాస్త్రం యుక్తిర్దేశిలో 475 తా. అనాద్య విద్యా బంధసంబంధము వీడుటవలస సత్య జ్ఞానానందస్వరూపుఁడగును అనుటకు వేదాంతశాస్త్రము, యుక్తి,<noinclude><references/></noinclude> mo5z0tpz9eedfn4mvahb7vhm1xqpjvt 104 225852 580950 2026-09-21T04:26:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '234 వివేకచూడామణి సద్గురుపాక్యమును బ్రమాణములు, మణించు నంతరం రణ సిద్ధం మగు బ్రహ్మా త్తెక్యరూపస్వానుభవమే ముఖ్య ప్రమాణము. బన్ధ మోక్షశ్చ తృ ప్తిశ్చ చిన్తారోగ్యము ధారయః, న్వేనై...' 580950 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>234 వివేకచూడామణి సద్గురుపాక్యమును బ్రమాణములు, మణించు నంతరం రణ సిద్ధం మగు బ్రహ్మా త్తెక్యరూపస్వానుభవమే ముఖ్య ప్రమాణము. బన్ధ మోక్షశ్చ తృ ప్తిశ్చ చిన్తారోగ్యము ధారయః, న్వేనైన వేద్యా యజ్ఞానం పరేషామానుమానికమ. 176 తా. విచారము, ఆరోగ్యము, ఆఁకలి మొదలగునవి తన చేతనే యెట్లు తెలియఁబడునో ఆ ప్రకారమే బంధము మోక్షము. తృప్తి యసునవి తనకే గోచరించ వలయును. జ్ఞానమునునది పేరు లచే నూహింపఁబడును. అంతమా గ్రాన ప్రయోజనము లేదు. కావున శ్రద్ధాళువు సద్గురూపదిష్ట బ్ర హ్మస్వరూపమును మఱ వక నిరంతరము తదా కారమున నుండి ఆనంద సుఖము ననుభ వించుచుండవలెను. తటస్థితా బోధయన్తి గురవః శ్రుతయో యథా, ప్రజ్ఞయైన తరేద్విద్వానీశ్వరానుగృహీతయా. 477 తా. వేదాంతములు బోధించు అర్థమునే గురువులు తటస్థ ముగ నుపదేశింతురు. పురాకృతసుకృతిశయమున జ్ఞానప్రతి బంధకమగు పాపము క్షీణింపఁగా, ఈశ్వర ప్రసాదలబ్దాత్యుత్తమ ప్రజ్ఞచేతనే తత్వజ్ఞుడు సంసార సాగరమును దాఁటవలెను. స్వానుభవమునఁగాని తత్త్వము బోధపడడు. ఎట్లనఁగా, బెల్లము మధురముగ నుండుసని శాస్త్రమువలనఁ తెలిసికొనినపుడు ఆ బెల్ల మును స్వయముగ నాలుకపై వేసికొని చవిగొనినఁగాని దాని మాధుర్యము తెలియదు గద. ఆస్ట్రేట్లే పరతత్వమును స్వానుభవ వేద్యము. స్వానుభూత్యా స్వయం జ్ఞాత్వా స్వమాత్మానముణ్ణితమ్,<noinclude><references/></noinclude> h3fwnz5tt6n5dbyxnssir4el3k2y0ik 104 225853 580951 2026-09-21T04:26:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. సంసిద్ధః సుసుఖం తిష్టేన్ని ర్వికల్పాత నాత్మని. 235. 478 తా. ఆయఖండాత్మ స్వరూపము తానే యని స్వాను భవమువలనఁ దెలిసికొని, సమ్య కత్వనిష్ఠ గలిగి ఏకాగ్రచిత్...' 580951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. సంసిద్ధః సుసుఖం తిష్టేన్ని ర్వికల్పాత నాత్మని. 235. 478 తా. ఆయఖండాత్మ స్వరూపము తానే యని స్వాను భవమువలనఁ దెలిసికొని, సమ్య కత్వనిష్ఠ గలిగి ఏకాగ్రచిత్త ముతో నుండని లేను. వేదాన్తసిద్ధా_స్తనిరప రేషా బ్రహ్మైవ జీవః సకలం జగచ్చ, అఖరూపస్థితి రేవ మోక్షో బ్రహ్మాద్వితీయే శ్రుతయః ప్రమాణమ్. 479 తా. జీవుఁడును సకలజగత్తును బ్రహ్మమాత్రమే యని వేదాంత సిద్దాంతవచనము. ఆరోపితము అధిష్టానముకంటే భిన్నముకాదు. చిత్ర పటమునందు రచియింపఁబడిసి నగనరనదీ వృక్షలతాదిసకలచి త్రములును విమర్శింపఁగా పటము మాత్రమే యగునట్లు, సర్వాదిష్ఠానమగు బ్రహ్మమునందు మాయారచిత మగు సర్వ ప్రపంచమును బ్రహ్మమాత్రమే యగును. దేహాణ సకలదృశ్యము సుపేక్షించి సర్వదా అఖండానందస్వరూః స్థితి నుండుటయే మోక్షము. బ్రహ్మ మర్వితీయ మనుటకు "సర్వం హ్యేతదహ్మ”, “ఏకో దేవః సర్వభూతేషు గూఢః సర్వవ్యాపీ సర్వభూతా నరాత్మా, కర్మాధ్యక్షః సర్వభూతాధివాసః సాక్షి చేతా కేవలో నిర్గుణశ్చ.” ఇత్యాది శ్రుతులు ప్రమాణము. ఇతి గురువచనాచుతి ప్రమాణా త్పరమనగమ్య సతత్త్వమాత్మయుక్త్యా ప్రశమితకరణః సమాహితా క్వచిదచలాకృతిరాత నిష్టితో భూత్. 480<noinclude><references/></noinclude> n6z9pbnevpz4hdflosj2wizkye0tkru 104 225854 580952 2026-09-21T04:26:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '236 వివేకచూడామణి "తా. ఉత్తమాధికారియు శ్రద్ధాభక్తి సమన్వితుఁడును ఆగు శిష్యుఁడు పూర్వోక్తగుగుబోధవలనను, వేదాంత ప్రమాణ వచనములందు విశ్వాసమువలనను, స్వయుక్తులవలనను పరతత్త్వ ము...' 580952 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>236 వివేకచూడామణి "తా. ఉత్తమాధికారియు శ్రద్ధాభక్తి సమన్వితుఁడును ఆగు శిష్యుఁడు పూర్వోక్తగుగుబోధవలనను, వేదాంత ప్రమాణ వచనములందు విశ్వాసమువలనను, స్వయుక్తులవలనను పరతత్త్వ మును దృఢముగ ననుభవించి, ఇంద్రియములను అంతర్ముఖ ములుగ మఱలించి, పరతత్త్వమునందే చిత్రమును నిలిపి బాహ్య మును మఱచి, సమాహితచిత్తముతో సదలు, ఆత్మనిష్ఠుఁ డయ్యెను. అవ. శిష్యుఁడు తన అనుభవమును గురువునకు విన్న 'వించుచున్నాఁడు:— కంచిత్కాలం సమాధాయ పరే బ్రహ్మణి మానసమ్, వ్యుత్థాయ పరమానన్దాదిదం వచనమ బ్రవీత్. 181 తా. ఇట్లు సమాధిపరుఁడై చిత్తమును కొంతకాలము 'ఆత్మయందు లయింపఁజేసి, ఆనందమగ్ను ఁడై యుండి, సమాధిస్థితి 'నుండి లేచి పరమానందమున శ్రీ గురువుతో నిట్లు తన అనుభవ మును విన్న వించెను. బుద్ధిర్వినష్టా గలితా ప్రవృత్తి త్ప్రహాతనో రేకతయాధిగత్యా, ఇదం న జానే ఒప్యనిదం న జానే కిం వా కియద్వా సుఖమస్య పారమ్. 452 తా. ఓగురు న రేణ్యా! నా విన్నప మాలింపుఁడు. జీవాత్మ 'పరమాత్మల కైక్యానుసంధానము చేత నాబుద్ధి నష్టమైనది. బాహ్యప్రవృత్తి గళితమైనది. వ్యక్తమగు కార్యముగాని అవ్యక్తమగు కారణముగాని నాకు గోచరించుటలేదు. సుఖ మెద్దియో దానిపారమెంతో నాకుఁ దెలియుట లేదు.<noinclude><references/></noinclude> abr4eddswk6cf1e9wi0xqkwvsiupig7 104 225855 580953 2026-09-21T04:26:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 237 వాచా వక్తుమశక్యమేవ మనసా మస్తుం న వా శక్యతే స్వానన్దామృతపూరపూరితపర బ్రహ్మంబుధేగ్వైభవమ్, అంభో రాశివిశీర్ణ వార్షి కశిలా భావం భజనే మనో యస్యాంశ...' 580953 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 237 వాచా వక్తుమశక్యమేవ మనసా మస్తుం న వా శక్యతే స్వానన్దామృతపూరపూరితపర బ్రహ్మంబుధేగ్వైభవమ్, అంభో రాశివిశీర్ణ వార్షి కశిలా భావం భజనే మనో యస్యాంశాంశల వే విలీనమధునానన్దాతనా నిర్వృతమ్. 493 తా. ఆఖండానందామృతపూర్ణమగు పరబ్రహ్మమనెడి పారావారముయొక్క వైభవము వాక్కు చేతఁ జెప్పనలవి కాదు. మనస్సుచే నూహించుటకు శక్యముకాదు. అనుభవస్వరూపమే. యగుటచేత అనుభవింపఁబడునదియును గాడు. (ఇచట, “స్వయ మేవానుభూతిత్వాద్విద్యతే నానుభాన్యతా,” అనెడి వేదాంత పంచదశిలోని పంచకోశవివేక ప్రకరణ 13-వ శ్లోకము ప్రమా ణము). సముద్రమందు పడి కరిగిపోయిన వడగండ్లవలె నామనస్సు ఆత్మానందాబ్ధియందు ప్రవిలీనమయ్యెను. సమాధి నుండి లేచినప్పుడు నాచి త్తము ఆయానందాంశములో శముగ విలీనమై సుఖిం చెను. అల్పాం క్వ గతం కేస వా నీతం పుత్ర లీనమిదం జగత్", అధునైవ మయా దృష్టం నాస్తి కిం మహదర్భతమ్. 1914 తా. ఆసమాధిదళయందు ఈ దృశ్య ప్రపంచ మెచటికిఁ బోయెను, ఎవనిచే తేఁబడెను, ఎచ్చట లీనమయ్యెను, అప్పుడు లేకపోయెనా, ఇపుడే చూడఁబడెనా ? ఆహా! ఇది యెంత వింతగా నున్నది! కిం "హేయం కిముపాటేయం కిమన్యత్కిం విలక్షణమ్, అఖడొనబ్ద పీయూషపూర్ణే బ్రహ్మమహార్ణ మే. 485 తా. బ్రహ్మమనెడి యామహాసముద్రము అఖండానందా<noinclude><references/></noinclude> lt9km06epglni5j40liyoci3tn9otlp 104 225856 580954 2026-09-21T04:27:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ':239 వివేకచూడామణి మృత ప్రపూర్ణమై యుండఁగా యితను గ్రహించదగిన ని విడువదగినదిగాని యితరముగాని, బ్రహ్మనింణమైన వేగాని ఎద్దియును లేదు. నామరూపోపానులను ఉపయంగా సర్వ ముసు సచ్చిదానంద...' 580954 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>:239 వివేకచూడామణి మృత ప్రపూర్ణమై యుండఁగా యితను గ్రహించదగిన ని విడువదగినదిగాని యితరముగాని, బ్రహ్మనింణమైన వేగాని ఎద్దియును లేదు. నామరూపోపానులను ఉపయంగా సర్వ ముసు సచ్చిదానందపర బ్రహ్మమే యని భాణము, న కించినత్ర పశ్యామి న శృణోబున వేస్త్మ్యేహము, స్వాత్మనైన సదాసస్దరూ వేశాస్త్మి విలక్షణ 486 తా. ఇపుడు నా కెద్దియుఁ గనఁబ పెరిగేప, ఏమియు -వినఁబడుట లేదు, ఏమియుఁ దెలి గంట లేప, సహనంచార రూపముతోనున్న నాకంటే విలక్షణమైన స్థాడు నాకు స్ఫురిం చుట లేదు. నమో నను స్తే గురవే మహాత్మనే విము క్తసజ్ఞాయ సదు త్తమాయ, నిత్యాద్వయానన్దరసస్వరూపిణీ భూమ్నే సదాపారదయాంబుధామ్నే. యత్కటాక్షశశిద్ద చన్ది కా పాతధూతభవతాపజ్ఞశ్రమః, ప్రాప్తవానహమఖండ వైభవా నన్దమాత్మ పదమక్షయం క్షణాత్, 487 488 తా. ఏమహానుభావుని కటాక్షమనెడి దట్టమైన చంద్ర కిరణ ములయొక్క ప్రసారమువలన సంసారతాపము వఁ గలిగిన శ్రమ యంతయు క్షణమాత్రమున నివారింపఁబడి, అఖండ పై భవానంద మనెడి అక్షయమగు ఆత్మపదమును నేను పొందఁగలిగితినో యట్టి సర్వసంగవినిర్ముక్తుఁడును, వరిష్ఠుఁడును, నిత్యాద్వయానంద<noinclude><references/></noinclude> 7o67gxvwoj4og1jz90zauwuca9xyw10 104 225857 580955 2026-09-21T04:27:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '088 ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము 239 రసస్వరూపుఁడును, బ్రహ్మస్వరూపుఁడును, సదా అపారదయా సముద్రుఁడును అగు నాగుసమూర్తికి నమస్కారము నమస్కా రము. ధన్యోహం కృతకృత్యో హం విముక్తోఒహం భవి...' 580955 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>088 ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము 239 రసస్వరూపుఁడును, బ్రహ్మస్వరూపుఁడును, సదా అపారదయా సముద్రుఁడును అగు నాగుసమూర్తికి నమస్కారము నమస్కా రము. ధన్యోహం కృతకృత్యో హం విముక్తోఒహం భవి గ్రహాత్, నిత్యానన్దస్వరూపో హం పూర్ణో హంత్వదను గ్రహాత్.499 తా. స్వామీ! గురువరా! మీకటాక్షమున నేను ధన్యుఁడనైతిని. శ్రర్తవ్యా భావరూపు కృతకృత్యతను బొందితిని, సంసారరూప గ్రాహమునుండి విముక్తుఁడనయిజని, నిరతిశయా నందరూపపరబ్రహ్మము యితిని, అవ. ఇందుకు ఫలితమగు తన స్వరూపమును శిష్యుఁడు శ్రీ గురువునకు విజ్ఞాపింపుచున్నాఁడు:--- అసంగోహమనంగ్కో హమలింగో హమభంగురః, ప్రశాన్తో హ మనన్తో హమతాన్తో ఒహం చిరంతనః. అక హమభోక్తాహమవి కాగో బహమ క్రీ యః, శుద్ధబోధస్వరూప్కోహం కేనల్కోహం సదాశివః. 490 491 తా. స్వామీ! నే సద్వితీయుఁడ నగుటచే దేనితోను నాకు సంగములేదు. నిర్మలబోధస్వరూపుఁడను పరిపూర్ణుఁడను అగు నాకు హ స్తపాదాద్యవయవములు లేవుగనుక స్త్రీపురుషాది లింగ (చిహ్న) ములును లేవు. అజుఁడనగు నాకు నాళములేదు. ని స్తరంగ నీవరాశివలె సంకల్ప వికల్పరహితుఁడనైతిని. దేశకాల వస్తుపరిచ్ఛేదములేక అంతటను పరిపూర్ణుఁడనయితిని. తాపత్రయ రహితముగ ఆనందపరిపూర్ణుఁడనై సనాతనుఁడు అయితిని, 1 అనన్తో౬హమకులోహం చిరంతనః.<noinclude><references/></noinclude> 0fxwv26x9fov936y5imjqj3ymri0km7 104 225858 580956 2026-09-21T04:27:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '240 వివేకచూడామణి అక్రియుఁడను గనుక కర్తృత్వభోక్తృత్వాది వికారము లెవ్వి యును లేవు. కేవల బోధస్వరూపుఁడను. సదా శివస్వరూపుఁడను. ద్రష్టుః శ్రోతుర్వకుః కర్తుర్భో క్తుర్విభిన్న ఏ...' 580956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>240 వివేకచూడామణి అక్రియుఁడను గనుక కర్తృత్వభోక్తృత్వాది వికారము లెవ్వి యును లేవు. కేవల బోధస్వరూపుఁడను. సదా శివస్వరూపుఁడను. ద్రష్టుః శ్రోతుర్వకుః కర్తుర్భో క్తుర్విభిన్న ఏనాహమ్, నిత్యనిక_స్తరనిషియనిస్సీమాసంగ పూర్ణబోధా 402 తా. కూటస్థ చిదాత్మను నేను ద్రష్టను, నేను ద్రష్టను, శ్రోతను, వక్తను, కర్తను, భోక్తను గాను, ఆద్రష్టృత్వా క్రియలకు సాక్షి మాత్రుఁడను. మఱియు నిత్యుఁడను, పరిపూర్ణుఁడను, నిష్క్రి యుఁడను, పరిమితి లేనివాఁడను, అసంగుఁడను అగు పూర్ణ బోధాత్మను. వి. బ్రహ్మము సర్వపరిపూర్ణమయ్యును వ్యష్టియందు ఉపాధిపరిగ్రహమువలన ప్రత్యగాత్మ కూటస్ధాత్మ యనఁ బడును. ఈకూటస్థాత్మ బుద్ధియందు ప్రతిఫలించఁగా నా ప్రతి బింబము చీదాభాసుఁడు లేక జీవుఁడు అనఁబడి, కదృశ్వాది సాంసారికధర్మములతో సంసరించును. నీటియొక్క చలనమువలన నీటియండు ప్రతిఫలించిన చంద్ర బింబముయొక్క చలనము గగనస్థచంద్రునిదే యనుకొనునట్లు, చిదాభాసవిశిష్ట బుద్ధి ధర్మ ములు కూటస్థాత్మయందు అజ్ఞానముచేఁ గల్పింపఁబడినను గూట స్థాత్మ నిర్మలుఁడు నిస్సంగుఁడు నిష్క్రియుఁడు. "అజ్ఞానాన్మానసో పాధేః కర్తృత్వాదీని చాత్మని, కల్ప్యం తేజంబుగ తే చంద్రే చల నాదిర్య థాంభసః.” అనీ ఆత్మబోధయందుఁ జెప్పఁబడినవి. శిష్యుఁ డీభావమునే వ్య క్తీకరించుచున్నాఁడని యభి ప్రాయము. ముందు ౫౧౭-వ శ్లోకమునఱకు శిష్యుఁ డిట్టి భవమునే వ్యక్తీకరించు చున్నాఁడని తెలియవలెను.<noinclude><references/></noinclude> kugxxdpwgri8jlhajhrne30ab52x6r2 104 225859 580957 2026-09-21T04:27:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. నాహమిదం నాహమదో ౭౬ప్యుభ యోరవభాసకం పరం శుద్ధమ్, బాహ్యాభ్య నరశూన్యం పూర్ణం బ్రహ్మాద్వితీయమేవాహమ్. 241 493 తా. "నే.నీ స్థూల ప్రపంచమును గాను, సూక్ష్మ ప్ర...' 580957 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. నాహమిదం నాహమదో ౭౬ప్యుభ యోరవభాసకం పరం శుద్ధమ్, బాహ్యాభ్య నరశూన్యం పూర్ణం బ్రహ్మాద్వితీయమేవాహమ్. 241 493 తా. "నే.నీ స్థూల ప్రపంచమును గాను, సూక్ష్మ ప్రపంచ మును గాను. ఉభయమును బ్రకాశింపఁ జేయు చిద్రూపుఁడను. బాహ్యాభ్యంత రహితమును పరిపూర్ణమును అద్వితీయమును అగు పరబ్రహ్మమునే నేను. (అస్మచ్ఛబ్దలక్ష్య చైతన్యమని భావము.) నిడపనుమనాదిత త్త్వం త్వమహమిదమద ఇతికల్పనాదూరమ్, నిత్యాననైకరసం సత్యం బ్రహ్మాద్వితీయమేవాహమ్. 494 తా. నిరుపమానము, ఆద్యంతరహితము, 'నీవు నేను అది ఇది' యని నిరూపింప శక్యముకానిదియు, నిత్యానందై కరసము, అద్వితీయమును అగు బ్రహ్మము నేనే. అవ. సకలోపాధులందును గల చైతన్యము నేనే యని శిష్యుఁడు చెప్పుచున్నాఁడు:----- నారాయణోహం నరకా నక్కో హం పురాన్తకోహం పురుషో హమీళః, “అఖబోధో2 హమ శేషసాక్షి నిరీశ్వరోఒహం నిరహం చ నిర్మమః. తా. క్షీరసాగరశయనుఁడగు 495 నారాయణుఁడను నేనే. నరకాసురుని సంహరించిన శ్రీకృష్ణుఁడను నేనే. త్రిపురాసురు “లను వధించిన శివుఁడను నేనే పురాణపురుషుఁడగు ఈశ్వరుఁ డను నేనే. ఈసకలోపాధుల బాహ్యాభ్యంతరములు నిండి వివేక 16<noinclude><references/></noinclude> n7m4ut5ugu02whrhblhqp5rmgpe8ezp 104 225860 580958 2026-09-21T04:27:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '242. వివేకచూడానుణి జ్ఞానావస్థకుఁ గల భేదమును యుండం చైతన్యమును నేనే. సమస్తసాక్షియగు బోధస్వరూ. పుఁడను గనుక నాకు నియంత వేఱకఁడు లేదు. నేనే సర్వ నియంతను, అయినను నాకు ఆహంకార మమకారమ...' 580958 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>242. వివేకచూడానుణి జ్ఞానావస్థకుఁ గల భేదమును యుండం చైతన్యమును నేనే. సమస్తసాక్షియగు బోధస్వరూ. పుఁడను గనుక నాకు నియంత వేఱకఁడు లేదు. నేనే సర్వ నియంతను, అయినను నాకు ఆహంకార మమకారములు లేవు. అవ. అజ్ఞానావస్థకంటే జూపుచున్నాడు:- సర్వేషు భూతేష్వహమేన సంస్థితో జ్ఞాత్రాత్మనా స్తర్బహీరాశ్రయః ససీ, భోక్తా చ భోగ్యం స్వయమేన సర్వం తద్యత్ప వద్ద ృష్టమిదంతయా పురా 496 తా. సకల ప్రాణులందును బాహ్యాంతరములు జ్ఞానరూప మున నిండియుండి, అజ్ఞానదశ యందు ఇది భోక్త ఇది భోగ్యము నని పృథద్ద ృష్టితోఁ జూడఁబడిన సమస్థమును ఆత్మ గనే చూచు చున్నాను. అనఁగా నీవిజ్ఞాసదశయందు ఆర్యా తిరిళ్ల మెద్దియు గోచరించుట లేదని యభిప్రాయము. మయ్య ఖణ్డసుఖాంభో ధౌ బహుధా విశ్వవీచయ్య, ఉత్పద్య స్తే విలీయ న్డే మాయామారుత విభ్రమాత్. 497 తా. అఖండానందాంబుధినగు నాయందు మామియనెడి వాయుసంబంధమువలన ములగు జగత్తరంగములు స్థూలసూర్యది. బుట్టుచుఁ గిట్టుచు నున్నవి. అవ. అద్వితీయాఖండ బ్రహ్మమునందు ఎట్లు కలిగెనో సదృష్టాంతముగఁ జెప్పు. దేహ భేదము చున్నాడు:-- స్థూలాదిభావా మయి కల్పితా భ్రమా దారోపితానుస్ఫురణేన లో కై ః,<noinclude><references/></noinclude> 7fmvzgsxldxt9p9xku3b3m2p1phaag0 104 225861 580959 2026-09-21T04:27:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. కాలే యథా కల్పకవత్సరాయ నర్వాదయో నిష్కలనిర్వికల్పే. 243 398 తా. “దిక్కాలాత్మసమైన యస్య విభుతా" అనఁగా, దిక్కు కాలము ఆత్మ ఆకాశము ననునిని అఖండములు సర్వ వ...' 580959 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. కాలే యథా కల్పకవత్సరాయ నర్వాదయో నిష్కలనిర్వికల్పే. 243 398 తా. “దిక్కాలాత్మసమైన యస్య విభుతా" అనఁగా, దిక్కు కాలము ఆత్మ ఆకాశము ననునిని అఖండములు సర్వ వ్యాపకములు సని ప్రసిద్ధము. అవాంతర భేదమును వికల్పమును లేని అఖండకాలమందు ఆఖండత్వజ్ఞాసము లేని జనులచేత బ్రహ్మదికల్పములు, సంవత్సరములు, అయనములు, ఋతువులు, మాసములు మొదలగు భేదము లెట్లు కల్పింపఁబడినవో అట్లే అనంతాఖండపరమాత్మ నగు నాయందు స్థూల సూక్ష్మ భేదముగల మిథ్యాపదార్థములు (చరాచర ప్రపంచము) అజ్ఞానమూలమగు భ్రాంతిచే నారోపింపఁబడుచున్న వేకాని వా స్తవములు కావు. అవ. వా స్తవముగాని యీ కల్పితభావములు ఆత్మను బాధించునవి కావని సదృష్టాంతముగఁ జెప్పుచున్నాఁ ఁడు:--- ఆరోపితం నాశ్రయదూషకం భవే త్కదాపి మూడైర్మతిదోష దూషికైః నార్ద్రీకరోత్యూష భూమిభాగం మరీచి వారి మహా ప్ర వాహః తా. ఎండమావులయందలి 499 జలప్రవాహము ఊషర క్షేత్రమును తడుపఁజాలనియట్లు బుద్ధిదోషముగల మూఢుల చేతఁ గల్పింపఁబడిన ఆరోపితవస్తువు అధిష్టానవస్తువును దూషింప ఆకాశవత్కల్పవిదూరగోహ మాదిత్య వదాస్యవిలక్షణోఒహమ్,<noinclude><references/></noinclude> 5iq767biqruiuql93dljhlecrvqwqpl 104 225862 580960 2026-09-21T04:28:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '244 వివేకచూడామణి అహార్య వన్నిత్య వినిశ్చలో హ మంభోధివత్సార విజర్జితో ఒహమ్ 500 తా. ఆకాశమువలె నేను అసంగుఁడను, సూర్యుఁడు పర ప్రకాశకుఁడై తన చేఁ బ్ర కాశింపఁబడు వస్తువులకంటే విలక్ష...' 580960 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>244 వివేకచూడామణి అహార్య వన్నిత్య వినిశ్చలో హ మంభోధివత్సార విజర్జితో ఒహమ్ 500 తా. ఆకాశమువలె నేను అసంగుఁడను, సూర్యుఁడు పర ప్రకాశకుఁడై తన చేఁ బ్ర కాశింపఁబడు వస్తువులకంటే విలక్షణుఁ డైనట్లు సకల ప్రపంచ ప్ర కాశనుఁడ నగు నేను నా టిఁ బ్రకాశింపఁ బడు జగత్తుకంటే విలక్షుణుఁడను, పర్వతమువలె నిశ్చిలుఁడను. అనఁగా జగత్తు మాయాకల్పిత వికారములచే పరిణామమును బొందుచున్నను అట్టి వికారములు మాయాణీనుఁడ నగు నాకు లేవు. సముద్రమునకు పారము లేనియట్లు అఖండస్వరూపుఁడ నగు నాకు పారము లేదు. ఈ నాలుగు దృష్టాంతముల వలనను పరమాత్మ యొక్క అసంగత్వము, ప్రకాశకత్వము, అక్రియత్వము, అగోచరత్వమును సూచింపఁబడినవి. అసంగత్వ మునకు భగవద్వాక్య ప్రమాణము "యథా సర్వగతం సౌఖ్యా దాకాశం నోపలిప్యతే, సర్వ శ్రావస్థితో దేహో తథాగా నోపలిప్యతే.” న మే దే హేన సంబద్ధో మేఘేనేవ విహాయసః, అతః కుతో మే తద్ధర్మా జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్తయః. 501 తా. మేఘములయొక్క రాకపోకలవలన ఆకాశమునకు సంబంధములుగాని, లాభనష్టములు గాని లేనియట్లు, ప్రత్యగాత్మ నగు నాకుజాగ్రత్స్వప్న సుషుప్తులతోఁ గాని తధ్ధర్మములతోఁగాని సంబంధము లేదు. ఉపాధిరాయాతి స ఏవ గచ్ఛతి స ఏవ కర్మాణి కరోతి భుక్తే,<noinclude><references/></noinclude> 591b1enl07607y6n3wktv6mxl58942g 104 225863 580961 2026-09-21T04:28:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. స ఏవ జీవని యతే సదాహం కులాద్రి వన్ని శ్చల ఏవ సంస్థితః. Q 245 502 కాగ్యోపాధియగు నీశరీరము వచ్చుచు పోవుచు నుండును. ఇదియే క గయె కర్మములను జేయుచు సుఖదుఃఖాద...' 580961 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. స ఏవ జీవని యతే సదాహం కులాద్రి వన్ని శ్చల ఏవ సంస్థితః. Q 245 502 కాగ్యోపాధియగు నీశరీరము వచ్చుచు పోవుచు నుండును. ఇదియే క గయె కర్మములను జేయుచు సుఖదుఃఖాది కర్మ ఫలముల ననుభవించుచుండును. ఇదియే ప్రాణసంబంధము వలన జీవసంజ్ఞ గలిగి (జీవించి) ప్రాణవియోగమువలన మృత్యు వును బొందుచుండును. నేనయితే గులగిరులవలె నిశ్చలుఁడను. అనఁగా దేహమునకువలె జన్మ మరణములు కర్మము సుఖదుఃఖాది కమును ప్రత్యగాత్మకు లేవని భావము. న మే ప్రవృత్తిన్న చ మే నివృత్తిః సదైకరూపస్య నిరంశకస్య, ఏకాత్మకో యో నిబిడో నిరో వ్యోమేన పూర్ణః స కథం ను చేష్టతే. 503 తా. అవయవములు లేని యఖండా కారుఁడ నగు నాకు ప్రవృత్తిని వృత్తులు (వ్యాపారమును చేయుట చేయకుండుట) లేవు. ఏలయన, ఏకాత్మ నై పరిపూర్ణమై ఆకాశమువలె సర్వ వ్యాపకమై యుండునాకు (ఆత్మకు) చేష్ట లెట్లుండును? పుణ్యాని పాపాని నిరిన్ది యస్య నిశ్చేతసో నిర్వికృతేర్ని రాకృతేః, కుతో మమాఖణ్డసుఖానుభూతే రూతే హ్యనస్వాగతమిత్యపి శ్రుతిః. 504 తా. ఇంద్రియములుగాని మనస్సుగాని వ్యక్తిగాని లేనట్టి అఖండసుఖస్వరూపుఁడ నగునాకు పుణ్యపాపములు ఎట్లుండును?<noinclude><references/></noinclude> n39xqb9m4pdg6o5x0lemli9yxiuk4ds 104 225864 580962 2026-09-21T04:28:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '246 వివేకచూడామణి ఉండనే `యుండవు. ఆత్మ అసంగుఁడని "య తత్ర కించిన్వన్యాత్యన స్వాగత స్తేన భవత్యసంలో హ్యయం పురుషః" (ఆత్మజా గ్ర బాద్యవస్థలలో యేయవస్థయందు దేనినిఁ జూచునో దానిని ఆయవస్...' 580962 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>246 వివేకచూడామణి ఉండనే `యుండవు. ఆత్మ అసంగుఁడని "య తత్ర కించిన్వన్యాత్యన స్వాగత స్తేన భవత్యసంలో హ్యయం పురుషః" (ఆత్మజా గ్ర బాద్యవస్థలలో యేయవస్థయందు దేనినిఁ జూచునో దానిని ఆయవస్థయందే వదిలి వేయునుగాని మఱియొక అవస్థలోనికి దానినిఁ దీసికొనకను దానిసంబంధము లేకయు నుండును) అనేడి శ్రుతి చెప్పుచున్నది. ఛాయయా స్పృష్టముష్టం 'వా శీతం వా 'వా శీతం వా సుష్టు దుష్టు వా, న స్పృశత్యేవ యత్కించిత్పురుషం తన్విలక్షణము. 505 తా. ఛాయాశరీరము (నీడ)చే తాఁగఁబడిన వస్తువుల యొక్క ఉష్ణమున్ను శీతమున్ను అనుకూలమైనను ప్రతికూల మైనను అసలుశరీరమును ఎంతమాత్రము స్పృశింపవు. అట్లే దేహధర్మము లాత్మ నంటవని భావము. న సాక్షిణం సాక్ష్యధర్మాః సంస్పృశ ని విలక్షణమ్, అవికారముదానీనం గృహధర్మాః ప్రదీపవత్, దే హేన్డ్రియమనోధర్మా' 'నై వాత్మానం స్పృశస్త్యహో 506 తా. ఇంటియందు జరిగెడిపనులు దీపమును సోఁకనియట్లు లోకవ్యవహారమందలి సాక్ష్యధర్మములు (లాభనష్టములు) తట స్థుఁడగు సాక్షిని స్పృశించవు. ఆవిధముననే దేహేంద్రియమనో ధర్మములు వానికి విలక్షణుఁడును సకలవికారసాక్షియు నగు ఆత్మ నంటవు. అవ. కూటస్థాత్మకు వికారసంబంధము దృష్టాంతములను శిష్యుఁడు చెప్పుచున్నాడు:- రవేర్యథా కర్మణి సాక్షి భావో వహ్నేర్యథా వాజయసి దాహకత్వమ్, ద<noinclude><references/></noinclude> gpuq26bsfarxhiwqa2t2e2o2jen09ap 104 225865 580963 2026-09-21T04:28:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. నజ్జార్య థా2రోపితవస్తుసంగ సదైన కూటస్థచిదాత్మనో మే. 1247 507 తా. లోకమందు జను లొనరించు సర్వకర్మలయందు రవి తాను పాల్గొనక సర్వసాక్షియై యెట్లు భాసిల్లున...' 580963 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. నజ్జార్య థా2రోపితవస్తుసంగ సదైన కూటస్థచిదాత్మనో మే. 1247 507 తా. లోకమందు జను లొనరించు సర్వకర్మలయందు రవి తాను పాల్గొనక సర్వసాక్షియై యెట్లు భాసిల్లునో అట్లే చిదాభాసులు (జీవుల) కర్మలయందు కూటస్థుఁడనగు నేను పాల్గొనక సాక్షిమాత్రుఁడ నగుదును. నుఱియు, జడమగు లోహమునకు వహ్ని సంసర్గమువలన దాహకత్వ మొనరినట్లు, జడుఁడగు చిదాభాసునగు అధిష్టాన చైతన్యమునగు నాసంసర్గము వలన ప్రకాశకత్వము ఒసఁగూడును. మఱియు, రజ్జువునందు సర్పరూపాన్య వస్తుసంసర్గ మారోపితమైనయట్లు, చీదాభాసకృత కర్తృత్వభో కృత్వాదికము భ్రాంతి మూలమున కూటస్థచై తన్య స్వరూపుఁడనగునాయందు ఆరోపింపఁబడును. "అసంగోహ్యమనాః శుభ్ర" అని శ్రుతి. కర్తాపి వా కారయితాని నాహం ద్రష్టాపి భోక్తాపి వా భోజయితాపి నాహమ్, నా దర్శయితాపి నాహం సోహం స్వయంజ్యోతిర నీదృగాత్తా. 508 తా. నే నేక్రియకును కర్తను (చేయువాఁడను) గాను. కారయిత (ప్రేరకుఁడను) గాను. భోక్తను గాను, భోజయితను గాను. ద్రష్టను చూచువాఁడను) దర్శయిత చూపు వాఁడను) గాను. మఱి నే నెట్టివాఁడననఁగా స్వయంప్రకాశ స్వరూపుఁడను ఇంద్రియములకు అవిషయుఁడను నగు ఆత్మను. చలత్యుపాదౌ ప్రతిబింబలౌల్య మౌపాధికం మూఢధియో నయన్తి,<noinclude><references/></noinclude> 64wcly46ocrfbs1ak5l6i25mr65e2hk 104 225866 580964 2026-09-21T04:28:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '248 వివేకచూడామణి స్వబింబభూతం రవి ద్వినిష్క్రియం -5340. కర్తాస్మి భోకాస్మి హతోస్మి వాలి. 509 తా. చలించుచున్న నీటియందుఁ దోచు సూర్య ప్రతి బింబము యొక్క చలనము నిష్క్రియుఁడుగు గగనస్థు...' 580964 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>248 వివేకచూడామణి స్వబింబభూతం రవి ద్వినిష్క్రియం -5340. కర్తాస్మి భోకాస్మి హతోస్మి వాలి. 509 తా. చలించుచున్న నీటియందుఁ దోచు సూర్య ప్రతి బింబము యొక్క చలనము నిష్క్రియుఁడుగు గగనస్థు నియందు మూడు లాగో పింతురు. ఆప్రకారమే ఉపాధియగు దేహేంద్రి యాచకమందలి ఆత్మ ప్రతిబింబధర్మములు కూటస్థాల్మియం దారో పించుకొని 'నేను కర్తను, భోక్తను, అయ్యో! నేను హతుఁ డను' అని అజ్ఞానులు దుఃఖింతురు. జలే వాపి స్థలే వాపి లుఠ త్వేష జూడాత్మకః నాహం నిలిప్యే తధ్ధరైన టధర్తైన్నభో యథా- తా. ఓడమగు నీదేహము జలమందు 510 మునిఁగినను, ad భూమిపై పొర్లినను ఆనీకతంగాని బూడిదగాని, ఘటధర్మము లాకాశమున కంటనియట్లు, ఆత్మను అంటవు. అనఁగి" ములతో ఆత్మకు సంబంధము లేదు. "D కర్తృత్వ భోక్తృత్వఖలత్వము త్తతా జడత్వబద్ధత్వముక్తలె"వయః, బుద్ధేర్వికల్పా న తు సన్తి వస్తుతః స్వస్మిన్పరే బ్రహ్మణి కేరలేఒద్వయే. తా. కర్తృత్వము, భోక్తృత్వము, దేహధర్మ 511 దుర్జనత్వము, మత్తత, జడత్వము, బంధము, మోక్షము మొదలగు సర్వమును. బుద్ధిధర్మములేకాని, కేవలాద్వితీయ రబ్రహ్మమున పెట్టి విశార ములును లేవు. సస్తువికారాః ప్రకృతేర్దశథా శతథా సహస్రథా వాపి,<noinclude><references/></noinclude> sdsirptukqye6flvmit8lougmnsm116 104 225867 580965 2026-09-21T04:29:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 249 గ్రీః కిం మేఒసంగచితేర్న హ్యంబుడడంబరో ఒంబరం స్పృశతి. ప్రకృతియొక్క వికారములు వేలకొలఁది లక్షల కొలఁది కలిగినను గలుగుఁగాక, 'మేఘసంఘము లెన్ని వచ్చ...' 580965 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 249 గ్రీః కిం మేఒసంగచితేర్న హ్యంబుడడంబరో ఒంబరం స్పృశతి. ప్రకృతియొక్క వికారములు వేలకొలఁది లక్షల కొలఁది కలిగినను గలుగుఁగాక, 'మేఘసంఘము లెన్ని వచ్చుచుఁ బోవుచున్నను నిర్మలాకాశమున కెట్టివి కారమును గలుగనియట్లు. అసంగచిదాత్మనగునాకు ప్రకృతిసంబంధవికారము లెవ్వియు నంటవు. అవ్య దిస్థూలసర్య స్తమేత ద్విశ్వం యత్రాభాసమాత్రం ప్రతీతమ్, వ్యోమప్రఖ్యం సూక్ష్మమాద్య స్తహీసం బ్రహ్మద్వైతం య త్తదేవాహమస్తి . 513 తా. అవ్యక్తము మొదలు స్థూల దేహపర్యంతముగఁగల చరాచర ప్రపంచమంతయు నేపరబ్రహ్మమునందు ఆభాసమాత్ర ముగఁ బ్రతీతమగుచున్నదో అట్టి ఆకాశమువలె సర్వవ్యాపక మును, సూక్ష్మమును, ఆద్యంతశూన్యమును, అద్వితీయమును అగు బ్రహ్మము నేనే. బ సర్వాధారం సర్వవస్తుప్ర కాశం సర్వాకారం సర్వగం సర్వశూన్యమ్, నిత్యం శుద్ధం నిశ్చలం నిర్వికల్పం బ్రహ్మద్వైతం యత్తదేవాహమస్త్మి. 514 తా. కల్పితసకల ప్రపంచమున కధిష్ఠానమును, సకలజడ వస్తుప్రకాశకమును, (సర్వోపాధులయదు నుండుటచేత సర్వా కారమును, (అధిష్ఠానరూపమున) సర్వగతమును, (నామరూపాణి వర్జితమగుటచేత సర్వశూన్యమును, నిత్యమును, శుద్ధమును,<noinclude><references/></noinclude> 1pei775lgxl15m34hnzjstn99mtiddr 104 225868 580966 2026-09-21T04:29:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '. వివేకచూడామణి నిశ్చలమును, వికల్పశూన్యమును, అద్వితీయమును అగు ఏబ్రహ్మము గలదో ఆ బ్రహ్మమే 'నేను. యస్మిన్న స్తా శేషమాయావిశేషం ప్రత్యగ్రూపం ప్రత్యయాగమ్యమాసమ్, సత్యజ్ఞానాన_న్త...' 580966 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>. వివేకచూడామణి నిశ్చలమును, వికల్పశూన్యమును, అద్వితీయమును అగు ఏబ్రహ్మము గలదో ఆ బ్రహ్మమే 'నేను. యస్మిన్న స్తా శేషమాయావిశేషం ప్రత్యగ్రూపం ప్రత్యయాగమ్యమాసమ్, సత్యజ్ఞానాన_న్తమానన్దరూపం బ్రహ్మాద్వైతం యత్తదేవాహమస్త్మి. 515 తా. ఏబ్రహ్మ సాక్షాత్కారసమయమున మా చూకల్పిత సకలవిశేషములును నిలీనమై ప్రత్య గ్రూణమున సర్వాంతు రూప మున) బుద్ధివృత్తులకు నగోచరమై, సత్యజ్ఞానానందరూపమున అద్వితీయమైయుండునో అట్టి పరబ్రహ్మము నేనే. నిష్క్రియోస్మ్యవికార్కోస్మై నిష్కలోస్మి నిరాకృతః, నిర్వికల్పోఒస్మి నిత్యోఒస్మి నిరాలంబో స్మి నిర్ద్వరుః. 536 518 తా. ఆ బ్రహ్మమగు నాకు చలనానిక్రియలు లేవు. ఏవికా రములు (నూర్పులు) లేవు. ఆకారముగాని అవయవములుగాని లేవు. వికల్పములుగాని మఱియుక ఆధారము గాని నాకు 'లేదు. సర్వాత్మ కోహం సర్వో హం సర్వాతీతో ఒహమద్వయః, కేవలాఖణ్ణబోధో2 హమానన్గో ఒహం నిక స్తరః. 517 తా. సకలవస్తువులయందును సత్తారూపమున సర్వాత్మ 'కుఁడ నగుటవలన సర్వమును నేనే యైనను సర్వాతీతుఁడను, అద్వితీయ కేవలాఖండబోధస్వరూపుఁడను నిరంతరానందస్వరూ పుఁడను (అగు బ్రహ్మమను). 1 యత్పత్యస్తా శేషమాయావిశేషం. i<noinclude><references/></noinclude> 0ujzyhkk8kvwk59qjj1t60rnhsitn9q 104 225869 580967 2026-09-21T04:29:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 251 అన. గుగుకృతోపకారసూచనగా శిష్యుఁడు గురువునకు నమస్కరించుచున్నాఁడు:——— స్వారాజ్యాసామ్రాజ్యవిభూతి రేషా భవత్కృపా శ్రీమహిత ప్రసాదాత్, ప్రాప్తా...' 580967 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 251 అన. గుగుకృతోపకారసూచనగా శిష్యుఁడు గురువునకు నమస్కరించుచున్నాఁడు:——— స్వారాజ్యాసామ్రాజ్యవిభూతి రేషా భవత్కృపా శ్రీమహిత ప్రసాదాత్, ప్రాప్తా మయాః శ్రీగురవే మహాత్మ నే నమో నమస్తేస్తు పునర్న మోస్తు. 518 తా. “స్వేనైన రాజత ఇతి స్వరాట్, స్వరాజః భావః స్వారాజ్యం,” అనఁగా స్వయంప్రకాశమానైకస్వరూపము ఇది యనెడి మహారాజ్యము. ఇట్టి మహైశ్వర్యము, స్వామీ! గురు వరేణ్యా! మీ పరిపూర్ణ కటాక్షమున నాకు సంప్రాప్తమైనది. మహాత్మా! గురుమూర్తీ! నీకు నమస్కారసహస్రములు. మహాస్వప్నే మాయాకృతజనిజరామృత్యుగహనే భ్రమస్తం క్లీన్యస్తం బహుళతరతా పైరనుకలమ్, అహంకార వ్యాఘ్రవ్యధికమిమమత్య కృపయా ప్రబోధ్య ప్రస్వాపాత్పరమవితవాన్త్యామని గురో. తా. ఓగురునాథ! చరణకమలములకు నమస్కార ములు. మాయాకల్పిత జననజరామరణదుగఖములతో దురవగా హమగు సంసారరూపమహాస్వప్న మున పరిభ్రమించుచుఁ, బ్రతి దినము తాపత్రయతప్తుఁడ నగుచు, అహంకారమనెడి మహా వ్యాఘ్రముచే పీడింపఁబడుచున్న నన్ను నత్యంతదయతో మహా నిద్రనుండి మేల్కొలిపి రక్షించితిరి. ధన్యుఁడనై తిని. వి. జీవుఁడు తన నిజస్వరూపమును మఱచి మాయాకల్పిత ప్రాపంచిక విషయనిమగ్నుఁడగుటయే మహాస్వప్నము సద్గుడు<noinclude><references/></noinclude> 1ccsu2y9pik9ptoby9ksysfncf9kzgl 104 225870 580968 2026-09-21T04:29:31Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '252 వివేకచూడామణి కటాక్షమున స్వస్వరూపమును దెలిసికొని జీవభ్రాంతిని విడిచి. బ్రహ్మరూపస్థితి నుండుటయే జాగ్రత్తు. ఇది జ్ఞానికి మాత్రమే గోచరము. అన, శిష్యుఁడు బ్రహ్మస్వరూపుఁడగు...' 580968 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>252 వివేకచూడామణి కటాక్షమున స్వస్వరూపమును దెలిసికొని జీవభ్రాంతిని విడిచి. బ్రహ్మరూపస్థితి నుండుటయే జాగ్రత్తు. ఇది జ్ఞానికి మాత్రమే గోచరము. అన, శిష్యుఁడు బ్రహ్మస్వరూపుఁడగు గురువే విశ్వరూపుఁ డుగా నెంచి నమస్కరించుచున్నాడు: నమస్తస్మై సదేకస్మై సమశ్చిన్మ హనే ముహు యదేతద్విశ్వరూ వేణ రాజతే గుగుంజ తీ. 520 తా. పరమాత్మా భిన్ను ఁడవగు ఓగురునాథ! ఏ సీజవ్య తేజస్సు జగదా కారముగ భాసించుచున్నదో, అనిర్వాచ్యము అద్వితీయము కాలత్రయా బాధ్యమును అట్టి తేజోరూప మునకు నమస్కారము. అవ. శిష్యుఁ డిట్లు తన అనుభనమును విన్న వింతంగా విని, గురువు సంతోషించి, మిగుల ప్రసన్నుడై, జీవిస్తూ క్తిసుఖార్థము బ్రహ్మభ్యాసవిధానమును బోధించుచున్నాడు:- ఇతి నతమనలోక్య శిష్యవర్యం సమధిగతాత్మ సుఖం ప్రబుద్ధతత్త్వమ్, ప్రముదితహృదయః స దేశికేన్ద్రః పునరిదమాహ వచః పరం మహాత్మా. 521 తా. ఆత్మతత్త్వమును దెలిసికొని బ్రహ్మానంద నిమగ్నుఁడై తనకు నమస్కరించిన శిష్యనస్యనిఁ జూచి సంతోష చిత్తుఁడగు గురూత్తముఁడు శిష్యునితో నిట్లు చెప్పుచున్నాడు:-- బ్రహ్మప్రత్యయసంతతిర్జగదతో బ్రజ్ఞాన సత్సర్వతః పశ్యాధ్యాత్మదృశా ప్రశాస్తమనసా సర్వస్వవస్థాస్వపి,<noinclude><references/></noinclude> 3411nhgpxu3q6wzdtxlp5ntwb6datol 104 225871 580969 2026-09-21T04:29:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము, 258 రూపాదన్యద వేక్షితుం కిమభితశ్చతుష్మతాం విద్యతే తద్వత్ప్రహ్మవిదః సతః కనుపరం బుద్ధేర్విహారాస్పదమ్. 522 తా. వత్సా! రజ్జువునం దారోపింపఁబడిన సర్ప...' 580969 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము, 258 రూపాదన్యద వేక్షితుం కిమభితశ్చతుష్మతాం విద్యతే తద్వత్ప్రహ్మవిదః సతః కనుపరం బుద్ధేర్విహారాస్పదమ్. 522 తా. వత్సా! రజ్జువునం దారోపింపఁబడిన సర్పము తోఁచు నపుడు అధిష్ఠానమగు విజ్జువు కనఁబడదు. ఇదియే వివర్త మనఁ బడును. ఆప్రకారమే యీ ప్రపంచమంతయు బ్రహ్మముయొక్క వినర్తరూపమగుటవలన బ్రహ్మమే యగును. "ప్రతీతిత్వాత్ప్ర త్యయః” అనెడి వ్యుత్ప త్తివలన బోధయే బ్రహ్మము. కాఁబట్టి, సర్వావస్థలందును అధ్యాత్మదృష్టితో శాంతచిత్తుఁడవై సర్వ మును సద్రూపముగనే కనుఁగొనుము. అయ్యా! నేను బ్రహ్మ స్వరూపుఁడ నేకదా. ఇంకను బ్రహ్మమును జూచుటెట్లు? అనేద వేని వినుము. నేత్రములతోఁ జూచువాఁడు దృశ్యపదార్థమునే చూచునుగాని అన్యపదార్థమును జూడఁజాలఁడు. ఇది యటులఁ గాదు. బ్రహ్మవేత్త సద్రూపమునే చూచునుగాని తదితరమును జూడఁడు. ఎట్లన, "యత్ర యత్ర మనో యాతి తత్ర తత్ర సమాధయః" అనునట్లు బుద్ధి యేయేవిషయములను తలంచువో ఆయా విషయము లెల్ల బ్రహ్మమే యగును. అనఁగా, జ్ఞాన దృష్టితోఁ జూచువానికి బ్ర హేతరము గోచరింపదని భావము. కస్తాం పరాసన్దరసానుభూతి ముత్సృజ్య శూన్యేషు రమేత విద్వాన్, చన్ద్ర మహాహ్లాదిని దీప్యమానే చిత్రేన్దుమాలోకయితుం క ఇచ్ఛేత్ ? 523 తా. దుఃఖమిశ్రముగాని నిత్యనిరతిశయానందరసాను భవము నుపేక్షించి, ఆనందశూన్యములును తుచ్ఛములును అగు<noinclude><references/></noinclude> 8ggawvs06oywsu8pdrqxvy9bd60sdop 104 225872 580970 2026-09-21T04:29:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '254 వివేకచూడామణి విషయములు నేవిద్వాంసుఁడు (జ్ఞాని) అనిటించును? కరమా నంద ప్రదుఁడగు రాకాచంద్రుఁడు ప్రకాశించుచుండు చిత్రపట మందు వ్రాయఁబడిన చంద్రునిఁ జూడ నిచ్ఛయించు మూడుఁ డుం...' 580970 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>254 వివేకచూడామణి విషయములు నేవిద్వాంసుఁడు (జ్ఞాని) అనిటించును? కరమా నంద ప్రదుఁడగు రాకాచంద్రుఁడు ప్రకాశించుచుండు చిత్రపట మందు వ్రాయఁబడిన చంద్రునిఁ జూడ నిచ్ఛయించు మూడుఁ డుండునా? "న కేచన జగద్భావాస్తత్వజ్ఞం సంజఁ వింత్యమి, నాగరం నాగరీకాంతం కు గ్రామలలనా ఇం" అని వసిష్ట వాక్యము. అసత్పదార్థానుభ వే స కించి న్న హ్య తృప్తిన చ దఃఖహానికి సదద్వయా నన్ద రసానుభూత్యా తృప్తః సుఖం తిష్ఠ సదాత్మనిష్ఠయా. 524 తా. ఆసత్ (మిథ్యా) పద్యానుభవమువలన నిందు కైనను దృప్తి కలుగదు. ప్రా శదఃశఖమును దొలఁగడడు. గోవున వత్సా! అద్వితీయ బ్రహ్మానందరసము ననుభవింపుర, సంతృపఁడ వై బ్రహ్మనిష్ఠుఁడవై సుఖింపుము. స్వమేవ సర్వతః పశ్యస్మన్యమానః స్వమద్వయమ్, స్వానన్ద మనుభుంజనః కాలం నయ గుహామతే. 525 తా. ఓధీమంతుఁడా! 'నేను' అనునది శ్రీజ్ఞానము (బోధ) గాని, దేహము కాదు. దృశ్యపదార్థములయొక్క నామరూప ముల నుపేక్షింపఁగా శేషించునది బోధమాత్రమే కనుక నట్టి సజాతీయ విజాతీయ స్వగత భేదరహితమును అద్వితీయమును అగు 'జ్ఞాన (బ్రహ్మ) స్వరూపమే 'నేను' అని తలంచుచు ఆదా నందము ననుభవింపుచు కాలము గడపుము. అఖబోధాత్మని నిర్వికల్పే వికల్పనం వ్యోమ్ని పురః - ప్రకల్పనమ్,<noinclude><references/></noinclude> 7fi3ppnqyiiew1s684pjkpolm75jukg 104 225873 580971 2026-09-21T04:30:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. తపద్వయానన్దమయాత్మనా సదా శాన్తిం పంమేత్య భజస్వ మౌనమ్. 255 526 . సర్వవికల్ప శూన్యమై అఖండబోధరూపపరమాత్మ యంద ఇద్దిన అద్దియా యని వికల్పించుట ఆకాశమందు న...' 580971 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. తపద్వయానన్దమయాత్మనా సదా శాన్తిం పంమేత్య భజస్వ మౌనమ్. 255 526 . సర్వవికల్ప శూన్యమై అఖండబోధరూపపరమాత్మ యంద ఇద్దిన అద్దియా యని వికల్పించుట ఆకాశమందు నగరకల్పన వంటిది. కావున అద్వయా నందస్వరూపుఁడవై పరమ శాంతితో మౌనమును భజింపుము. " వి. "త్రి విధపరి ్ఛదశూన్యత్వం అఖండత్వం, దేశకాల వస్తువని చ్ఛేదరహితమే అఖండత్వము. మౌనలక్షణము:- “యస్మాద్వాచో నివర్తన్తో అప్రాప్య మనసా సహ, యజ్ఞ్యానం యోగిభిర్గమ్యం తద్భజేత్సర్వదా బుధః వాచో యస్మాన్నివర్హన్డే తద్వక్తుం కే శక్యతే, ప్రపంచో యది వక్తవ్యః స్కోపి శబ్దవివర్జితః ఇది వా తద్భవేనైనం సతాం సహజసంజ్ఞితమ్, గిరా మౌనం తు బాలానాం ప్రయుక్తం బ్రహ్మవాదిభిః. ” తూర్ణిమనస్థా పరమోపశాన్తి ర్బుద్ధేరసత్కల్పవికల్ప హేతోః, బ్రహ్మాత్మనా బ్రహ్మవిదో మహాత్మనో " 227 య శ్రాద్వయానన్ద సుఖం నిరస్తరమ్. తా. మిథ్యాసంకల్ప వికల్ప హేతునగు బుద్ధి యుండుటయే మౌనావస్థ. ఈయవస్థయందు బ్రహ్మవేత్తయగు మహాత్తునకు నిరవచ్ఛిన్న ముగ బ్రహ్మనందసుఖ మనుభవమగును. నాస్తి నిర్వాసనాన్మౌ నాత్పరం సుఖకృదుత్తమం, విజ్ఞతాత్మస్వరూపస్య . స్వానన్దరసపాయినః. 528 t<noinclude><references/></noinclude> gxd92dn0t8ik634f866mlome381ynml 104 225874 580972 2026-09-21T04:30:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '•256 నివేకచూడామణి తా. ఆత్మతత్త్వమును తెలిసికొని స్వస్వరూపానంద రసానుభవము గలయోగికి వాసనారహితమగు మాసముకంటె సుఖదాయక మితర మెట్టియును లేదు. గచ్ఛం స్తిష్ఠన్ను పవిశన్ శయానో వాన్...' 580972 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>•256 నివేకచూడామణి తా. ఆత్మతత్త్వమును తెలిసికొని స్వస్వరూపానంద రసానుభవము గలయోగికి వాసనారహితమగు మాసముకంటె సుఖదాయక మితర మెట్టియును లేదు. గచ్ఛం స్తిష్ఠన్ను పవిశన్ శయానో వాన్యథా వా, యథేచ్ఛయా పనేద్విద్వానాతారామః సమా మునిః 529 తా. ఆత్మజ్ఞాని నడుచునపుడును, కూర్చండు నప్పుతును, విశ్రమించి యుండునపుడును, శయనించి సు జరపుతును. లేక యితర క్రియలు చేయుచుండునపుడును సని ఆశిరాముఁడై స్వేచ్ఛతో వర్తించును. ఇచట భగవద్వాక్య ప్రమాణము:-- " ప్రలపన్విసృజన్గృహ స్నుని షన్ని మిషన్న ప, ఇన్ద్రయాణీల్దియా శేషు వర్తస్త ఇతి ధారయస్.” న దేశ కాలాసన దిగ్యమాది లక్ష్యాద్య వీణా ప్రతిబద్ధవృత్తేః, సంసిద్ధత త్త్వస్య మహాత్మనో స్త్రీ స్వవేదనే కా నియమాద్యవస్థా. 530 తా, చిత్తవృత్తులు నిరోధింపఁబడి బ్రహ్మణి సత్వసిద్ధిగల మహాత్త్మునకు దేశ కాలాససరిగ్య మాదిసాధనా పీకు లేదు. బ్రహ స్వరూపస్థితినుండు వానికి యమ నియమధ్యానాదులతోఁ బ్రయోజనమేమి ? ప్రయోజనమే లేదు. ఘటోఒయమితి విజ్ఞాతుం నియమః కో స్వవేష్యతే, వినా ప్రమాణసుష్టుత్వం యస్మిన్నతి పదార్థధీః. 581 తా. ఇది ఘటము అని తెలియుటకు తన నేత్రము సూర్య ప్రకాశము ననెడి స్ఫుట ప్రమాణమే కావలయునుగాని స్నాన<noinclude><references/></noinclude> gd5zyl3bbyehn2mpnqd952oawojt84u 104 225875 580973 2026-09-21T04:30:23Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 257 జపానినియమములతోఁ బని జేసి, ఆప్రకారమే ఆత్మజ్ఞానమునకు శాస్త్రాచార్యోపదేశమున్ను స్వానుభవమున్ను కావలయును గాని ఇతరనియమములతో నెంతమాత్రము బ్ర య...' 580973 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 257 జపానినియమములతోఁ బని జేసి, ఆప్రకారమే ఆత్మజ్ఞానమునకు శాస్త్రాచార్యోపదేశమున్ను స్వానుభవమున్ను కావలయును గాని ఇతరనియమములతో నెంతమాత్రము బ్ర యోజనము లేదు. అయమాగా నిత్యసిద్ధః ప్రమాణే సతి భాసతే, న దేశం నాటి వా కాలం న శుద్ధిం వాష్య పేక్ష తే. 532 తా. తత్త్వమస్యానిమహావాక్య ప్రమాణమువలన ఆత్మ అపరోక్షముగ నిత్యసిద్ధమై ప్రకాశించుచుండ, దేశము కాలము శరీరశుద్ధి (అపశబ్దమువలన యమనియమాదులు) మొదలగు వానితోఁ బ్రయోజనము లేదు. దేవదత్తో ఒహమిత్యేతద్విజ్ఞానం నిరపేక్షకమ్,, తద్వత్ప్రహ్మవిదో ఒక్యస్య బ్రహ్మహమితి వేదనమ్. 538 తా. “నేను దేవదత్తుఁడను' అని తెలిసికొనుట కిత రాపేక్ష యెట్లు లేదో, అట్లే బ్రహ్మవిషయనకు 'నేను బ్రహ్మమను' అని "తెలిసికొనుటకు ఆన్యాపేక్షు యుండదు. శాస్త్రాదులు ప్రతిబంధ మును నివర్తించునేని సిద్ధవస్తువును బోధింపఁజాలవు. అవ. ఆత్మజ్ఞానమునకు అన్యా పేక్ష లేదని సదృష్టాంతముగ నిరూపించుచున్నారు: భానునేన జగత్సర్వం భాసతే యస్య తేజసా, అనాత్మకమసత్తుచ్ఛం కం సు తస్యాసభాసకమ్. 534 తా. జగత్తంతయు సూర్యునియొక్క తేజస్సు చేఁ బ్రకా శించుచున్నది. ఆప్రకారమే, అనృతజడ దుఃఖాత్మకమును తుచ్ఛ మును నగు దృశ్య ప్రపంచము సర్వమును అధిష్ఠానాత్మ చే వివేళ 17 -<noinclude><references/></noinclude> 9ksdvfp8cixgaj3htn5v9i2jk812we8 104 225876 580974 2026-09-21T04:30:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '238 వివేకచూడామణి భాసించుచున్నది. ఆచూత్ర స్వయంప్రకాశిస్వరూపము. అన్య మెద్దియును అమ్మను బ్రకాశింపఁజే నిజాలను. ఇచట “తస్య భాసా సర్వమిదం విభాతి” అను ప్రతి ప్రమాణము, వేదశాస్త్రప...' 580974 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>238 వివేకచూడామణి భాసించుచున్నది. ఆచూత్ర స్వయంప్రకాశిస్వరూపము. అన్య మెద్దియును అమ్మను బ్రకాశింపఁజే నిజాలను. ఇచట “తస్య భాసా సర్వమిదం విభాతి” అను ప్రతి ప్రమాణము, వేదశాస్త్రపురాణాని భూతాని సరిల స్యం, యేనార్థనన్తి తం కిం ను విజ్ఞాతారం ప్రకాశయేత. 585 శా. సకల వేదశాస్త్రపురాణములు, స్థాం జంగ మరూప జంగమరూప సమస్తభూతములును ఏయాత్ర చైతన్యము చేతనే సాగరములగు చున్నవో అట్టి సకలప్రకాశక చైతన్యరూప పరమాత్మను దృశ్య వస్తు వెద్దియైన ప్రకాశింపఁజేయఁగలదా? ఎద్దియుఁ బ్రకాశింపఁ జేయఁజాలదు. ఏష స్వయంజ్యోతిరన శ రాత్మా ప్రమేయః సకలానుభూతిః, యమేవ విజ్ఞాయ విముక్తబద్ధో జయత్యయం బ్రహ్మవిదుత్తమోత్తమః 536 తా. ఈయాత్మ స్వయంజ్యోతిస్సు, (అనఁగా సూర్యా గ్న్యాదులు సయితము ఆత్మ తేజస్సు చేత నే భాసించుచున్నవి గాని ఆత్మకు పరాపేక్ష లేదని భావము), కర్తు మకర్తు మన్య థా కర్తుం సమర్థమగు శక్తిగలది, సజాతీయని జాతీయస్వగత భేదము లేనిది, సకలానుభూతి, అనఁగా సర్వ ప్రపంచరూపమున్ను అను భవాత్మకమున్ను. ఇట్టి సర్వాభిన్న పరమాత్మను తననుగాఁ దెలిసి కొనిన బ్రహ్మవిద్వరిష్ఠుఁడు సర్వబంధ వినిర్ముక్తుఁడై (ముక్తుఁడై) విరాజిల్లును.<noinclude><references/></noinclude> skke7mbynbyx0jwpy09aolvchb8ltun 104 225877 580975 2026-09-21T04:30:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'న భిన్యతే నో ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. న విషయైః ప్రమోదతే స సజ్జతే నాపి విరజ్యతే చ, స్వస్త్మి స్సదా క్రీడతి నన్దతి స్వయం నిరస్తరానందరసేన తృప్తః. 259 537 తా. మఱియు నీ బ్రహ్మవిద్...' 580975 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>న భిన్యతే నో ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. న విషయైః ప్రమోదతే స సజ్జతే నాపి విరజ్యతే చ, స్వస్త్మి స్సదా క్రీడతి నన్దతి స్వయం నిరస్తరానందరసేన తృప్తః. 259 537 తా. మఱియు నీ బ్రహ్మవిద్వరిష్ఠుఁడు శబ్దాదిక విషయ ములయెడల భీనమోదములఁ జెందడు. దేనియందును ఆస క్తి గాని విరక్తిగాని కలిగియుండుఁడు. సర్వకాల సర్వావస్థలందును ఆశారాముఁడై ఆనందరసముచే సంతృప్తుఁడై విహరించు చుండును. కుఛాం దేహర్య థాం త్యక్త్వా బాలః క్రీడతి వస్తుని, తథైన విద్యా రమతే నిర్మమో నిరహం సుఖి. 538 తా. బాలుఁడు తనకు ఆటవస్తువు దొరికినపుడు ఆఁకలిని గాని శరీరాయాసమునుగాని పాటింపక యాడుకొనును. ఆవిధ ముసనే జ్ఞానియు అహంతా మమతా శూన్యుఁడై సర్వదా ఆత్మ వస్తువునంటే క్రీడించుచుండును. అవ. బ్రహ్మవేత్తల శాస్త్రవిహితవ్యవహారమును జెప్పు చిన్తాశూన్యముదై న్యభై క్ష్యమశనం పానం సరిద్వారిషు స్వాతశ్ర్యేణ నిరఙ్కుళా స్థితిరభిర్నిద్రాశ్మశానే వనే, వస్త్రం క్షాళనశోషణాదిరహితం దిగ్వాస్తు శయ్యా మహీ సంచారో నిగమా స్తవీధిషు విదాం క్రీడా పరే బ్రహ్మణి. తా. బ్రహ్మవేత్తలకు చిత్తమందు విచారముగాని దిగులు గాని యుండదు. భీకొన్న మును భుజియింతురు. నదీజలము<noinclude><references/></noinclude> nbhdhw147itinprgxbu7lxrha5m93pn 104 225878 580976 2026-09-21T04:30:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '260 వివేకచూడామణి పొనము. ఎట్టినిర్బంధమును లేక స్వతంత్రముగ విహరింతురు. నిర్భయులై వనమందుగాని శ శానమందుగాని నిజ. బంతురు. ఉదుకుటగాని ఆర వేయుటగాని ఎక్కడ లేని దిక్కు, లే వస్త్రము. (...' 580976 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>260 వివేకచూడామణి పొనము. ఎట్టినిర్బంధమును లేక స్వతంత్రముగ విహరింతురు. నిర్భయులై వనమందుగాని శ శానమందుగాని నిజ. బంతురు. ఉదుకుటగాని ఆర వేయుటగాని ఎక్కడ లేని దిక్కు, లే వస్త్రము. (దిగంబరులు) నేలపై పుళింతును. వేదవేదాంతరూప వనవీథులయందుఁ దిరుగుచు సర్వదా కర్మ బ్రహ్మమునం దే క్రీడించుచుందురు. విమానమాలంబ్య శరీర మేషన్ భునక్త్య శేషాన్విషయానుః స్థితా, ప రేచ్ఛయా బాలవదాత్త వేద్దా Q యోవ్య కలింగ్కో సనుష కృబాహ్యః 540 తా. బ్రహ్మవేత్త (విద్వరిష్ఠుడు) శరీరమనేవి విమానము నాశ్రయించి ప్రాస్తమగు శుభాశుభ విషయములను జారేచ్ఛతో ననుభవించుచుండును. మఱియు, బాహ్యవిషయములం దను రాగములేక, తొనిట్టివాఁడని యిప్పుడు తెలియకుండి వచ్చి వానివలెను బాలునివలెను విపరేచ్ఛా ప్రాక్తములు వసుభ వించుచుండును. 5 అవ. మఱియు బ్రహ్మవిద్వరిస్థుని చట్టాలను విజగించు చున్నారు:---- దిగంబరో వాపి చ సాంబర్లో వా త్వగంబరో వాపి చిదంబరస్థః, ఉన తవద్వాపి చ బాలనద్వా పిశాచనద్వపి చరత్యగన్యామ్. 541 తా. బ్రహ్మవిద్వరిష్ఠుఁడు సం" చిదాకాశ స్థితుఁడై యుండి, అనఁగా ప్రత్యగాత్మయందే విలీనమైయుండి, ఒకప్పుడు దిగంబరి<noinclude><references/></noinclude> rzk2s2r5txxvybtjgtxi2lgj3eluh53 104 225879 580977 2026-09-21T04:31:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 261 గాను, ఒకప్పుడు వస్త్రమును ధరించియు ఒకప్పుడు చర్మాంబర మును ధరించియు, పిచ్చివానివలెను బాలునివలెను పిశాచము వలెను భూమియందు సంచరించుచుండును. (దే...' 580977 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 261 గాను, ఒకప్పుడు వస్త్రమును ధరించియు ఒకప్పుడు చర్మాంబర మును ధరించియు, పిచ్చివానివలెను బాలునివలెను పిశాచము వలెను భూమియందు సంచరించుచుండును. (దేహవాసన పోవుటచేత మనస్సున్ను వాసనలున్ను క్షీణించి బ్రహ్మస్వరూపుఁ డై యుండుటవలన నిష్టస్థితియం చుండునని యభిప్రాయము.) 1 కామాన్నీ కామరూపీ సంశ్చర త్యేకచతో మునిః, స్వాత నైవ వ సదా తుష్టః స్వయం సర్వాత్మనా స్థితః. 542 తా. ఇట్టి విజ్ఞాని స్వస్వరూపమం దెస సంతుష్టుఁడగుచు తాను సర్వాత్మ స్వరూపుఁడై, అనఁగా సర్వమును బ్రహ్మమాత్ర ముగను అన్ని రూపములు తనవిగను తలంచుచు, విషయముల యందు కోరిక లేక ప్రాప్తము లనుభవించుచుండును. క్వచిస్తూడో విద్వాన్క్వచిదపి మహారాజవిభవః క్వచిత్ప్ర స్తః సౌమ్యః క్వచిదజగ రాచారకలితః, క్వచితా త్రీభూతః క్వచిదవమతః శ్వాప్యవిదిత శ్చర త్యేనం ప్రాజ్ఞః సతతపరమానన్ద సుఖతః. 543 తా. ఇట్టి మహాత్ముఁ డొకపుడు మూఢునివలెను, ఒకపుడు విద్వాంసునివలెను సంభాషించును. ఒకపుడు మహారాజభోగ ముల ననుభవించును. మఱియొకప్పుడు పిచ్చివాని పోలేను ఒకపుడు సాధువున లేను ఉండును. ఒకానొకపుడు అజగర (కొండచిలువ) వలె పడి యుండును. ఒకపుడు సర్వజనపూజ్యుడుగా నుండును. ఒకపు డెవరికినిఁ దెలియకుండ నుండును. ఇట్లు నానావిధముల వర్తించుచు సతతము పరమానందసుఖ మనుభవించుచుండును. 1 కామాన్ని స్కామరూపీ.<noinclude><references/></noinclude> m0ybhvhphoem97pcqqodyy54bkygbo1 104 225880 580978 2026-09-21T04:31:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '262 వివేకచూడామణి నిర్ధనోఒపి సదా తుష్టోఒవ్యసహాయో మహాబల, నిత్యతృప్తో వ్యభుంజానో ఒవ్యసము సమదర్శిని జ 544 తా. మఱియు నీమహనీయుఁడు నిర్ధనుఁడయ్యను నిత్య సంతోషి. అసహాయుఁడయ్యును మహాబ...' 580978 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>262 వివేకచూడామణి నిర్ధనోఒపి సదా తుష్టోఒవ్యసహాయో మహాబల, నిత్యతృప్తో వ్యభుంజానో ఒవ్యసము సమదర్శిని జ 544 తా. మఱియు నీమహనీయుఁడు నిర్ధనుఁడయ్యను నిత్య సంతోషి. అసహాయుఁడయ్యును మహాబలశాలి. భుజియింప కున్నను నిత్యతృప్తుఁడు. తనతో తుల్యవస్తువు లేకున్నను సర్వ మును సమదృష్టితోఁ జూచును. వి. సమదృష్టి యనఁగా బ్రహ్మభాసిన “సమతా సర్వ భావేషు యాఒసౌ సత్యఃరా స్థితి" అని ఆగ్యంచమ, అపి కుర్వన్న కుర్వాణశ్చాభో ఫలభోగ్యపి, శరీర్యవ్యశరీర్యేష పరిచ్ఛిన్నో ఒ పి సర్వగః. 545 తా. ఈ పరమవిజ్ఞాని బాహ్యదృష్టి కేదేని చేయుచున్నను కర్తృత్వాభిమానము లేమిచే నేమియుం జేయనివాఁ'డీ, కర్మ ఫల మనుభవించుచున్నను అనుభవింపనివాఁడే, శరీరధారియయ్యను (చిద్రూపమాత్రుఁడగుట త) శరీరము లేనివాఁడి, అచ్ఫిన్నుఁ డయ్యును (చైతన్యస్వరూపుఁడగుటచే సర్వవ్యాసియే యగును. అశరీరం సదా స భ్రమిమం బ్రహ్మవిదం శ్వచిత్, ప్రియాప్రియే న స్పృశత స్తథైవ చ శుభాశుభీ. 546 తా. సశరీరి యయ్యు నశరీరియగు నిట్టి బ్రహ్మవిదు త్తము నకు ప్రియా ప్రియములగు సుఖదు గఖములును, శుభాశుభము లగు పుణ్యపాపములును ఎంతమాత్రము స్పృశించవు. "ఆశరీరం వా వసస్తం న ప్రియాప్రియే స్పృశత” లను ఛాందోగ్య శ్రుతి ప్రమాణముగ నీశ్లోకము చెప్పఁబడినది. "<noinclude><references/></noinclude> ge8rn7g9ubqky8tcfyjdt86kyh0fkt0 104 225881 580979 2026-09-21T04:31:25Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 263 అన. ప్రియా ప్రియములును శుభాశుభములుగు గలిగి నప్పు డెసనికైనను సుఖదుగఖములు గలుగకుండునా యనుశంక గుత్తరము :-- స్థూలాదిసంబద్ధనతో ఒభిమానినః సుఖం చ ద...' 580979 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 263 అన. ప్రియా ప్రియములును శుభాశుభములుగు గలిగి నప్పు డెసనికైనను సుఖదుగఖములు గలుగకుండునా యనుశంక గుత్తరము :-- స్థూలాదిసంబద్ధనతో ఒభిమానినః సుఖం చ దుఃఖం చ శుభాశుభే చ, విధ్వసబద్ధస్య సదాత్మనో మునేః సతః శుభం వాక్యశుభం ఫలం వా. స్థూలసూక్ష్మశరీరములతో స్థూలసూక్ష్మ శరీరములతో 270 547 తాదాత్యాభిమానముగల వానికే సుఖడు శిఖములు శుభాశుభములు వర్తించునుగాని, కారణ సహితముగ దేహాదితాదాత్యాభిమానశూన్యుఁడును సద్రూపుఁ డును అగు జ్ఞానికి శుభాశుభకర్మలవలసఁ గలిగెడి సుఖదుగఖ ములు ఎట్లు కలుగును? కలుగనే కలుగవు. అవ. నిత్యశుద్ధబుద్ధము కస్వభావుఁడగు ఆత్మ అజ్ఞులదృష్టికి నెట్లు తోఁచునో సదృష్టాంతముగఁ జెప్పుచున్నారు:-- తమసా గ్ర సుద్భానాద గ్రస్కోపి రవిర్జనైః, గ్రస్త ఇత్యుచ్యతే బ్రన్యా హ్యక్షాత్వా వస్తులక్షణమ్.548 తద్వద్దేహాదిబన్దేభ్యో విముక్తం బ్రహ్మవిత్తమమ్, పశ్యన్తి దేహిపనూఢాః శరీరాభాసదర్శనాత్. 549 తా. రాహుగ్రహము సూర్యుని అడ్డగించియున్నప్పుడు, రాహువుచే సూర్యుఁడు మ్రింగఁబడెనని, వస్తులక్షణము తెలి యక, భ్రాంతిచే జనులు వచింతురు. కాని రాహువుచే సూర్యుఁడు మ్రింగఁబడుట లేదు. ఆప్రకారమే, దేహాదిబంధ విముక్తుఁడగు బ్రహ్మవిదుని శరీరాభాసకుఁడగుటచే శరీర బద్ధుఁ డని మూఢులు తలంతురు.<noinclude><references/></noinclude> 1zodoymeogakd6bkbqoq6flbbbxkmdq 104 225882 580980 2026-09-21T04:31:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '264 వివేకచూడామణి 10) అహినిర్ల్వయనీ వాయం ముక్త దేహస్తు ఉష్ణ ఇత స్తతశ్చాల్యమానో యత్కించిత్రాణవాయునా. 550 తా. పాముగూసము గాలి టి పటునిటు కదలు కుండునట్లు, దేహాభిమానశూన్యుఁడగు జ్ఞాన...' 580980 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>264 వివేకచూడామణి 10) అహినిర్ల్వయనీ వాయం ముక్త దేహస్తు ఉష్ణ ఇత స్తతశ్చాల్యమానో యత్కించిత్రాణవాయునా. 550 తా. పాముగూసము గాలి టి పటునిటు కదలు కుండునట్లు, దేహాభిమానశూన్యుఁడగు జ్ఞాని ప్రాణవాయువు చేత నిటుపటు కదలుచుండును. ప్రోతసా నీయతే దాని యథా నిమ్నోన్నతస్థలము, దై వేస నీయతే దేహో యథా కాలోటలు స 551 తా. ప్రవాహమందుఁ బడిన దారువు (శ్రీమ్యు) నిమ్నో న్న తస్థలములకు కొట్టుకొనిపోఁబడసినట్లు, నవాసననుగు దేహము ప్రారబ్ధానుసారముగ సుఖదుఃఖముల ననుభవించును, అని జ్ఞాని నిర్లిప్తుఁడై యుండును. ప్రారబ్ధకర్మ పరికల్పిత వాసనాభిః °. సంసారివచ్చరతి భు క్లిషు ముక్తదేహః, సిద్ధః స్వయం వసతి సాక్షి భదత్ర తూక్లీం చక్రస్య మూలమిన కల్ప వికల్పమా స్యః. 552 తా. బండిచక్రములు తిరుగుచున్నను ఇరును తిరుగక స్థిరముగ నుండునట్లు, జీరనుకుఁడగు యోగి, ప్రారబ్ధకర్మమునఁ గలుగు వాసనలచేత సంసారివలె కర్మఫలభోగశాలి యయ్యును, నిర్లేపుఁడై సాక్షిమాత్రుఁడుగ వర్తించును. నై వేన్డ్రియాణి విషయేషు నియుజ్ఞ ఏప నై వాషయు ఙ్క ఉపదర్శనలక్ష్మి ణస్థః, RI నైవ క్రియాఫలమపీషద పేక్ష తో చ స్వానన్దసాన్ద్ర రస పానసుమ త్తచిత్తః. 553 1<noinclude><references/></noinclude> sucigri28s8qebyxhvfvldma2evnbaz 104 225883 580981 2026-09-21T04:31:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 265 తా. సాక్షిమాత్రుడుగ వ్యవహరించు ఇట్టి బ్రహ్మవేత్త శబ్దాది విషయములందు ప్రవృత్తిగాని నివృత్తిగాని కలిగి ముందండు, ఆనందగసపానము చేత ఆనం గింపుచు...' 580981 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 265 తా. సాక్షిమాత్రుడుగ వ్యవహరించు ఇట్టి బ్రహ్మవేత్త శబ్దాది విషయములందు ప్రవృత్తిగాని నివృత్తిగాని కలిగి ముందండు, ఆనందగసపానము చేత ఆనం గింపుచు శుభాశుభ క్రియాఫలముల వెంతమాత్రము నపేక్షియఁడు. అతివ్యాలశ్యగతం త్యక్త్వా యత్కే వలాత్మనా, లేక ఏని స్వయం సాతోదయం బ్రహ్మవిదుత్తమః 554 N. సర్వ ప్రపంచమున్ను పరమాత్మ యొక్క వివర్తమే కనుక నేనును విక్రమాత్రమే యని తెలిసికొని ఇది గురూ. లక్ష్యమని, యి సదస్యమని భేదబుద్ధి లేనివాఁడై, బ్రహ్మ మాత్రిముగ నుండడి బ్రహ్మవిద్వరిష్ఠుఁడు స్వయముగ పరమ శివుఁడే (మగును. జీవన్నేవి సనా ముక్తః కృణాల్లో బ్రహ్మవిత్తమః, ఓపాధినాశాద్భ హైన సన్బ హ్యతి నిర్ద్వయమ్. 555 తా. జీవదారియందే సనా ముగ్గుఁడగు బ్రహ్మవేత్త కృత కృన్యుఁ డగును. ఉపాధి నాళమువలన, అనఁగా దేహ వాసన గోపించుట, నట్టి యోగి “బ్రహ్మవిద హైన భవతి" యను శ్రీ సప్రమాణమునుబట్టి అస్వతీయ బ్రహ్మమే యగును. వి. కృతకృత్యశ్వము "ఐహికాముష్మిక వ్రాతసి ద్యై ముక్చే సిద్ధయ్య, బహుకృత్యం పురాజ్యభూతత్సర్వ దుస్తునా కృతమే,” అని శ్రీ వేదంత పంచదశి (7-253) లోఁ జెప్పఁ బడిన. అనంగా, విద్వాంసునకు తత్త్వజ్ఞానోదయమునకుఁ బూర్వము శిష్ట ప్రాప్తికొఱనును, అనిష్టనిషృష్టికొఱగును కృషి వాణిజ్యాదికర్మము చేయఁదగియుండెను. చేయఁదగియుండెను. స్వర్గాదిసిద్ధి అకు<noinclude><references/></noinclude> 8zyfq7fl34gt4xvd2cfilysxh5n0alz 104 225884 580982 2026-09-21T04:31:56Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '266 వివేకచూడామణీ " యాగోపాసనాదికము చేయఁదగియుండును. సర్వజ్ఞాని సియ మైన పిమ్మట సాంసారిక ఫలేచ్ఛ లేమి తను, బ్రహ్మసాగా రము గలుగుటచేతను ఆకృషియాగానిక మంతయుఁ జేయఁబడిన ట్లాయెను, అని...' 580982 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>266 వివేకచూడామణీ " యాగోపాసనాదికము చేయఁదగియుండును. సర్వజ్ఞాని సియ మైన పిమ్మట సాంసారిక ఫలేచ్ఛ లేమి తను, బ్రహ్మసాగా రము గలుగుటచేతను ఆకృషియాగానిక మంతయుఁ జేయఁబడిన ట్లాయెను, అని జ్ఞాని తృప్తినొందును. ఇడియ కృతికృశ్యశ్వము. శైలూపో 'వేషసద్భవాభవ యోశ్చ మహా పుర తథైవ బ్రహ్మ విచ్ఛేష్ఠః సదా బ్రహోవ నామః -d 14 556 తా. నటుఁడు తాను ధరించిన వేషముని కనుగుణ్యముగ నానావిధముల నటించునపుడును, ఆవేషము తీసివేసినతర్వాతను యెప్పటిపురుషుఁడే యగును. ఆవిధముగనే బ్రహ్మనిద్వజ్ఞుండు యేయవస్థయందుండినను బ్రహ్మమే యగుసుగాని ఇబ్బన్నుఁడు యత్ర శ్వాపి విశీర్ణం వర్ణమిన ఈగోర్విపుః సనాత్, బ్రహ్మీభూతస్య యతేః ప్రాణిన హి వచ్చినన్ని నా దగ్ధమ్. తా. బ్రహ్మభావమును బొందెన యనేశ్వరి నియొక్క శరీ రము పూర్వమే చిదగ్నిలో దగ్ధమై యుండినటులను ఇతనిశరీరము, చెట్టునుండి వండినపత్రము రాలిపోవునట్లు, ఎప్పుడు ఎచ్చట పడిపోయినను నమహొత్తుఁడు చింతలపడను. సదాత్మని బ్రహ్మణి తిష్ఠతో మునే పూర్ణాద్వయానస్దమయానా సజా, న దేశ కాలా ద్యుచిత ప్రతీకా త్వజ్ఞాంసవిటి విసర్జనాయ. 558 తా. సర్వదా అద్వయానందమయుఁడై సచ్చిదానందా త్మకపర బ్రహ్మరూపమున నుండు రాజయోగికి, చర్మబద్ధమైన<noinclude><references/></noinclude> 1cvk9zhkuzqr1h5k6sn1bbtho8ukgkx 104 225885 580983 2026-09-21T04:32:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 267' మాంసపిండమగు సీతుచ్ఛళ రీ మును విడుచుటకు ఉత్తరాయణా ద్యుచితకాలముతో 'CA'ని, స్వగృహాణ ప్రదేశముతోఁ గాని ప్రయోజనములేదు. H “సహస్య మోక్ష" నో మోషీ న దణ్ణస...' 580983 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 267' మాంసపిండమగు సీతుచ్ఛళ రీ మును విడుచుటకు ఉత్తరాయణా ద్యుచితకాలముతో 'CA'ని, స్వగృహాణ ప్రదేశముతోఁ గాని ప్రయోజనములేదు. H “సహస్య మోక్ష" నో మోషీ న దణ్ణస్య కమణలోః, ఆవిద "్యహృదయ గ్రన్ధిమోజీ మోట యతస్తతః. 559 గ్రా. దేహమును విడుచుట మోక్షము కాదు. దండ కమందులువు ను విధించుట మోక్షము కాదు. మఱియేమనఁగా,. అవిద్యాహృదయ గ్రంధమోక్షమే మోక్షము. అనఁగా, అవిద్యా కల్పిత ముందు ంసాదిపూర్ణమగు నీశరీరమునందు అభిమాన త్యాగమే (కేవల చిద్రుభమున నుండుటయే) మోక్షము. అన. శరీరనాళమువలన ఆత్మకు హాని యేమియు లేదని. సదృష్టాంతముగఁ జెప్పుచున్నారు: -- కుల్యాయామథ సద్యాం వా శివ క్షేత్రే ప చత్వరే, ఒప వర్ణం పతని చేత్తైన తరోః కిం ను శుభాశుభమ్. పత్రస్య పుష్పస్య ఫలస్య నాళవ దేహేన్రియ ప్రాణధియాం వినాశః, వైవాత్మనః స్వస్య సదాత్మకస్యా నన్దాకృతేర్వృక్షవదా స్త ఏషః. 560 561 తా. ఒకనృక్షమునుండి దానియాకు యొకపిల్ల కాల్వలోఁ గాని, పెద్దనదిలోఁగాని, శివాలయములోఁగాని, ముంగిటిలోఁ గాని పడినయెడల వృక్షమునకు శుభాశుభఫలము లేనియ జ్ఞానియొక్క "దేహపతనమువలన ఫలమేమియు లేడు. మఱియు పత్రముగాని, పుష్పముగాని ఫలముగాని నష్టమైనందున చెటు<noinclude><references/></noinclude> ctbobwrhhsazt3jbcaakujz4m32hkm0 104 225886 580984 2026-09-21T04:32:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '268 వివేకచూడామణి నకు నష్టము లేసేట్లే, సచ్చిదానందస్వరూపులడుగు పరమయోగికి దేహేంద్రియ ప్రాధియాద్యనాత్మ విష్ణునష్టములు నతని పరిపూర్ణాత్తత్వమునకు అంగలేసి, అన, ఆత్మలక్షణమును...' 580984 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>268 వివేకచూడామణి నకు నష్టము లేసేట్లే, సచ్చిదానందస్వరూపులడుగు పరమయోగికి దేహేంద్రియ ప్రాధియాద్యనాత్మ విష్ణునష్టములు నతని పరిపూర్ణాత్తత్వమునకు అంగలేసి, అన, ఆత్మలక్షణమును చెప్పుచున్నాడు. ప్రజ్ఞానమని అత్యాత్మ లక్షణం సత్యసూచకము, అనూద్యౌ సాధిక స్యైన కథయని వినాశాసఘ్ 562 తా. 'ప్రజ్ఞానసును, ' అనేది శ్రుతి అత్మ సత్యమని సూచించుకున్నది. 'దేహేంద్రియాలు సమి' రాని మేల చెప్పవలె సనంగా, మాయోపాధిధు శరీరము సమిపించి శరీ రమునకు నాళమును శ్రుతి చెప్పుతున్నది. అవినాశీ హై అ రేయమాత్రం శ్రుతి తపు ప్రబ్రవీత్య వినాశిత్వం వినశ్యన్సు వినాలు. 563 తా. “అవినాశీ వారే యమానికి శ్రుతి దేహాలి వికారి పదార్థజాతము నశించినను అధిష్టానాళ్లకు వాళము లేదని “చెప్పుచున్నది. అన. ఈ యర్థమునే దృష్టాంతీయుక్తముగ నిరూపించు చున్నారు: పాషాణవృక్షతృణ ధాన్యకటాంబ వ్యి దద్దో భవన్తి హి మృదేశ మత, దే హేన్డ్రియాసుమన49 సను స్తదృశ్యం జ్ఞానాగ్ని దగ్ధముషమంతి సంత్మ భోజమ్ 564 తా.మృత్కార్యములగు తాళ్లు చెట్లు తృణము ధాన్యము వస్త్రము మొదలగునవి దగ్ధములై, స్వకారణమగు మృద్భాన<noinclude><references/></noinclude> cedublxmj4qvh4r04ant3m76w4w0es0 104 225887 580985 2026-09-21T04:32:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '1 ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 269 మునే పొందుతున్నవి. ఆప్రకారమే బ్రహ్మకార్యములగు దేహేంద్రియమునః ప్రాణా దృశ్యజాతమంతయు జ్ఞానాగ్ని చే దగ్ధములై, అడంగా నానిమిథ్యాత్వము నిశ్చయి...' 580985 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>1 ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 269 మునే పొందుతున్నవి. ఆప్రకారమే బ్రహ్మకార్యములగు దేహేంద్రియమునః ప్రాణా దృశ్యజాతమంతయు జ్ఞానాగ్ని చే దగ్ధములై, అడంగా నానిమిథ్యాత్వము నిశ్చయింపఁబడఁగా, బ్రహ్మభమమును బొందును. 0 తేజ స్తిమిరములవలె న దృష్టిృశ్యములు "రెండును విలణములను సీయమును దృఢపర్చుచున్నారు: — విలణం యథా ధ్వాంతం తీయతే భాను తేజసి, తరం సకలం దృశ్యం బ్రహ్మణి ప్రవిలీయతే. 565 గ్రా. సూర్యోదయము కాఁగా విలక్షణమగు చీఁకటి సూర్యుని తేజస్సులో విలీనమగునట్లు, ఆత్మజ్ఞానము కలుగఁగనే విలమను దృశ్యజాతమంతయు దృగ్రూపమగు బ్రహ్మము నం) విలీనమగును. ఘజీ సప్లై యథా వ్యోమ వ్యోమైన భవతి స్ఫుటమ్, తదైవవిధవిజయ్ బ్రహై బ్రహ్మవిత్స్వయమ్. 8 566 శా. ఘటము నష్టము కాగా ఘటాకాశము మహా కాశమే యైనట్లు, ఉపాధివిలయము కాఁగా బ్రహ్మవేత్త స్వయ ముగ బ్రహ్మమే యగును. అన, ప్రారబ్ధక్షయానంతరము ఉపాధివిలయపూర్వక ముగ బ్రహ్మవిడుఁడు విదేహముక్తుఁ డగునని శ్లోకత్రయముచే ప్రతిపాదింపుచున్నారు: -- క్షీరం క్షీరే యథా క్షిప్తం తైలం లైలే జలం జలే, సంయు క్తమేకతాం (నూతి తథాత్మ వ్యాత్మ విస్తునిః. 567<noinclude><references/></noinclude> haa59z0dl7ss1wcx4wxzqq3hkgmt8x7 104 225888 580986 2026-09-21T04:32:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '270 వివేకచూడామణి రాసుకు 'తా. శ్రీరమందు క్షీరమును, తలమందు జలమందు జలమును కలిసి ఏకమగునట్టు ఆత్మ వే శ్రయను యోగి ఆత్మయందే విలీనమై ఆత్మయే యగును. ఏవం విదేహకైవల్యం సన్మాత్ర త్వ ముఖ్...' 580986 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>270 వివేకచూడామణి రాసుకు 'తా. శ్రీరమందు క్షీరమును, తలమందు జలమందు జలమును కలిసి ఏకమగునట్టు ఆత్మ వే శ్రయను యోగి ఆత్మయందే విలీనమై ఆత్మయే యగును. ఏవం విదేహకైవల్యం సన్మాత్ర త్వ ముఖ్య క్తితమ్, బ్రహ్మభావం ప్రపద్యైన యతిర్నాన గతే పునః ال 568 తా. -ఈ ప్ర కారము సన్మాతాఖండరూపబ్రహ్మముతో విదేహకైవల్యమును బొందినయితి (జ్ఞాని)కి మలం జనసమరణ రూపసంసారము కలుగదు. సదాళై కత్వవిజ్ఞా నద విన్యాది నర్షణః, అముష్య బ్రహ్మభూతత్వాత్ప్రహ్మణః గుత ఉద్భవః 569 తా ఈ బ్రహ్మవిద్వరిష్ఠుఁడు ఆత్మకశ్వవిజ్ఞ సముగలవాఁ ఈ డగుటచేత తాను బ్రహ్మమే యై. విత్తనములు మొలుగుండ వేగించినట్లు, అవిద్యాతత్కావ్యములను దేవాదికమునున్ను జ్ఞానాగ్నిచే దహించినవాఁడయ్యెను. బ్రహ్మమునగు జననమరణ ములు లేవుగనుక బ్రహ్మభూతుఁడగు నిమ్మహాత్ములను పునగుద్భవ మెట్లగును? పునర్జన్మము లేదని భావము. అవ. నిష్క్రియ బ్రహ్మమునకు బంధమోక్షములు లేవను టకు దృష్టాంతము:--- మాయాక్షప్తా బద్ధమోష్ నసః స్వాత్మని వస్తుతః, యథా రజౌ నిష్క్రియాయాం సర్పా భాసనినిర్గ మా. 570 తా. క్రియాశూన్యమగు ప్రోటియందు స్వరూపా జ్ఞాన ముచే సర్పాభాసము కలుగుచున్నది. ఆ ఆభాసమున్ను సర్ప<noinclude><references/></noinclude> sfxy6ocat0errdyoufclfgcwkbd9cpd 104 225889 580987 2026-09-21T04:32:50Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 271 మున్ను నా స్థనములు గావు. ఆప్రకారమే, మాయాకల్పితము లగు బంధమోక్షములు ఆత్మయందు వా స్తవముగ లేవు. “అహం త్వం చైన చిన్మాత్ర మూర్తిమూర్తాది చిన్మాత్ర...' 580987 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 271 మున్ను నా స్థనములు గావు. ఆప్రకారమే, మాయాకల్పితము లగు బంధమోక్షములు ఆత్మయందు వా స్తవముగ లేవు. “అహం త్వం చైన చిన్మాత్ర మూర్తిమూర్తాది చిన్మాత్రమ్, దృగ్దృశ్యం యు చిన్మాత్రమస్తి చేచ్చిన్మయః సదా.” యని ఇత్యాది శ్రుతులు ఆత్మ చిన్మాత్ర మని ఘోషించుచున్నవి. అన, ఆవరణమే బంధమోక్ష హేతువనియు, నిరావరణ బ్రహ్మమునకు బంధమోక్షములు లేవనియుఁ జెప్పుచున్నారు: ఆసృతీః సదసత్త్వాభ్యాం నక్తవ్యే బద్ధమోక్షణే, నావృతిగృహ్మణః కాచిద న్యా భా వాదనావృతమ్, యద్యస్త్యద్వైతహానిః స్యాద్వైతం నో సహతే శ్రుతిః. 571 తా. అజ్ఞానమనెడి ఆవరణమే బంధము. ఆయావరణా భావమే మోక్షము. అద్వితీయ బ్రహ్మమునకు ఆవరణమే లేదు. ఆచరణకారకమగు ద్వితీయవస్తువు సంగీకరించినయెడల అద్వైత శాస్త్రమునకే భంగము కలుగును. అనఁగా ద్వైతమును శ్రుతి నిషేధించును. అవ. ద్వైతమే లేనియెడల బంధమోక్షములనెడి వ్యవ Q హార మెటులఁ గలిగె నను శంకకు సమాధానము: బద్ధశ్చ మోక్షశ్చ మృషైన మూఢా బుద్ధేర్గుణం వస్తుని కల్పయన్తి, దృగావృతిం మేఘకృతాం యథా రవౌ యతోఒద్వయాసంగచి దేకమక్షరమ్. తా. బంధమోక్షములు మిథ్యా భూతములేకాని వాస్త మిథ్యాభూతము వములు కావు. మఱి వీనివ్యవహార మెట్లు కలిగెననఁగా, మేఘము 572<noinclude><references/></noinclude> c6jr9p7cqw2awmxomm791nhri8w0x2g 104 225890 580988 2026-09-21T04:36:36Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '272 వివేకచూడామణి 26930 వలనఁ గలిగిన నే శ్రావరణము సూర్యని మూడు గొప్ప బంట్లు, బుద్ధి కార్యములగు బంధమోతములకు అజ్ఞంగా మతధర్మ ములని భ్రాంతిచే భావింతు రేకాని యం స రాదు. ఏలయనఁగా, పరబ్రహ...' 580988 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>272 వివేకచూడామణి 26930 వలనఁ గలిగిన నే శ్రావరణము సూర్యని మూడు గొప్ప బంట్లు, బుద్ధి కార్యములగు బంధమోతములకు అజ్ఞంగా మతధర్మ ములని భ్రాంతిచే భావింతు రేకాని యం స రాదు. ఏలయనఁగా, పరబ్రహ్మము అర్విసము సభనహితము, చిన్మాత్రము, ఏకము, నాశరహితము కనిక గోరంతో బంధ మోక్షములు లేవు. 5. అ స్త్రీని ప్రత్యయో ముశ్చ మళ్చీ వ్యాసతి జన్మని, బుద్ధీ రేసే గుణా వేతా నతు విద్యవ్య ఇస్తును 573 తా. ప్రపంచము సత్యమనియు బ్రహ్మము లేవనియు సిట్టి విరుద్ధజ్ఞానము బుద్ధిధర్మ మేకాని నిత్యమగు నక్క ధర్మమ కాదు. బ అతస్తా మామియా క్లప్తా బనిమాని " సింపు నిష్కలే నిష్క్రియే జానే నిజాన్యే నిరాజనే, అద్వితీయే పరే తత్త్వే వ్యోమత్కర్పాన్ని గురు 574 తా. కావున బంధ మోక్షములు మాన్పతము లేకాని ఆత్మధర్మములు కావు. నిరవయవము నిష్క్రిరము కాంతము నిరాకరణము నిరంజనము అద్వితీయమును, ఆకాశమునలే పరిపూర్ణమును అగు ఆత్మకు బంధమోరికల్పన పొసఁగదు. న నిరోధో న చోత్ప న్తిన్న బద్ధో న చ సాధకః, న మొముతున్న వై ముక్త ఇత్యేషా సమార్గగా. 575 తా. అట్టి అద్వితీయాత్మకు ఉత్పత్తులను లేపి, బంధమును లేదు. చిత్తనిరోధము లేదు. సాధకుఁడు ముముక్షువు ముక్తుఁడు<noinclude><references/></noinclude> cw98q8dh02j42de8vm5twz0lu19xbfd 104 225891 580989 2026-09-21T04:36:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్రప్రకాశ్పర్య వివరణసహితము. 273 ఆనుటయు బుద్ధికల్పితమేకాని వాస్తవములు కావు. ఇదియె పమార్గము. భ. శ్రీ గురువు శిష్యున కు దేశ కారణమును ఫలిత మును జెప్పుచున్నాము డా. సకలనిగమమాడా...' 580989 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్రప్రకాశ్పర్య వివరణసహితము. 273 ఆనుటయు బుద్ధికల్పితమేకాని వాస్తవములు కావు. ఇదియె పమార్గము. భ. శ్రీ గురువు శిష్యున కు దేశ కారణమును ఫలిత మును జెప్పుచున్నాము డా. సకలనిగమమాడాస్వా సిద్ధి స్తరూపం నిమిదము సహ్యం దర్శితం తే మయాద్య, సి గతకలిదోషః కామని శబుద్ధి అతి సదతుల సకృత్త్వం భావయేదం ముముక్షుః. 576 14. వత్సా! సకల వేదాంత సిద్ధాంతరూపమును రహస్యమును అగుతత్వమును నీకు బోధించితిని. కనుక సకల కలినృణదోష బర్జితుఁడ వై, విషయ వాసనా శూన్యుఁడ్డవై, మో సద్గుడపై నిసమానమగు సీత త్త్వమును సదా భావింపుము. ఇతి శ్రుత్వా గురోర్వాక్యం ప్రశ్రయేణ కృతానతిః, స తీస సమసుజ్ఞాతో ' మియా నిష్క్రు కబన్ధనః ర 577 9. ఇట్లు గుపు నుడువఁగా విని, శిష్యుఁడు వినయ భభ గులతో గురువునకు నమస్కరించి, వారియాజ్ఞంలోని, సర్వబంధని గుఁడై, అనఁగా జీవన్తుష్టుఁడై వెడలిపోయెను. గురు రేష సనానన్ద సిద్ధి" నిర్మగ్న మానసః, పాపమన్వసుథాం సర్వాం విచచార నిన స్తరః. 578 4. అనంతరము శ్రీ గురువు సదానందరససింధునిమగ్నుఁ 2. కృథ్విని సవిత్రముజేసి, అనంగా జనులను తరింపఁ జేసి, పరి పూషది విహరించెను. 1 బుద్ధిం 'స్వనుత వదనళ్ళత్త్వాం భావయిత్వా ముముక్షుప్. వివేక 18 14<noinclude><references/></noinclude> oto4g44v88hv0rwgefr1vm0bkwyxx98 104 225892 580990 2026-09-21T04:36:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '274 వివేకచూడామణి ఇత్యాచార్యస్య శిష్యస్య, సువా దేవాత్మ లక్షణమ్, నిరూపితం ముముకూణాం సుఖబోధోపత్తయే. 579 తా. ఇట్లు గురుశిష్య సంవాదరూ మున విరతత్వము ముముతువులకు సుఖముగాఁ టెలియునట్...' 580990 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>274 వివేకచూడామణి ఇత్యాచార్యస్య శిష్యస్య, సువా దేవాత్మ లక్షణమ్, నిరూపితం ముముకూణాం సుఖబోధోపత్తయే. 579 తా. ఇట్లు గురుశిష్య సంవాదరూ మున విరతత్వము ముముతువులకు సుఖముగాఁ టెలియునట్లు నిరూపింపఁబడినది. హితమిదముప దేశమా ద్రియం విహితనిర స్తసమ స్తచి త్తదోషాః, భవసుఖనిరతాః ప్రశా నచిః శు తిరసి యత యో ముముక యే. 580 తా. ఉత్కట బ్రహ్మజిజ్ఞాసువులగు యతులును ముముము వులును, అహంకారాది మనోదోషములు లేనివారలై, సంసార విషయసుఖవిముఖు లై,జి తేంద్రియులై, శ్రుతిగుగు వాక్యములందు విశ్వాసముగలిగి, యీహితోపదేశమును శ్రద్ధతో నాదరించి యానందింతురుగాక. సంసారాధ్వని తాపభానుకిరణ ప్రోద్భూతదా హవ్యథా భిన్నా నాం జల కాంక్షయా మరుభువి శ్రాన్త్యా పరిభ్రామ్యతామ్, అత్యాసన్న సుధాంబుధిం సుఖకరం బ్రహ్మద్వయం దర్శయ క్త్యేషా శంకరభారతీ విజయతే నిర్వాణసంచాయినీ. ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య శ్రీ గోవిన్ద భగవత్పూజ్య పాద శిష్యస్య శ్రీమచ్ఛంకరభగవతః కృతో వివేకచూడామణిః సమాప్తః. 591<noinclude><references/></noinclude> f5dpwfwle82tavgc35dahr8rwxy1xsz 104 225893 580991 2026-09-21T04:37:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 275 నా. ససారపథమందు ఆధ్యాత్మి కాది తాపత్రయరూప భాస్కలి నికొండములనే మరితపించి దుఃఖితులై దాహశాంతి "ఱసి "త్మవిచారూగజలమును కాంక్షించి వ్యర్థముగ విషయ...' 580991 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఆంధ్ర తాత్పర్య వివరణసహితము. 275 నా. ససారపథమందు ఆధ్యాత్మి కాది తాపత్రయరూప భాస్కలి నికొండములనే మరితపించి దుఃఖితులై దాహశాంతి "ఱసి "త్మవిచారూగజలమును కాంక్షించి వ్యర్థముగ విషయ హః ముభూట మంచు పరిభ్రమించి శ్రమజెందిన మానవులకు సుఖకననుగు మోడరూ సుధాంబుధిని అత్యంతసమీపమునఁ గనపర్చి నిర్వాణసుఖమును సమకూర్చు శ్రీశంకరాచార్యుల వారి సరసవాణి విరాజిల్లు చున్నది. ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్య శ్రీ గోవింద భగవత్పాద శిష్యులగు శ్రీమచ్ఛంకరాచార్యుల వారి చే విరచితమగు వివేకచూడామణి “కామర్షి వేంకటసుబ్బయ్య చే రచియింపఁబడిన ఆంధ్ర తాత్పర్య వివగణసహితము సమా ప్తము. ఓం తత్ సత్ 26930 23.73.<noinclude><references/></noinclude> 6mur3hbt2p6uaimu1qff5mnfek3rejz 104 225894 580992 2026-09-21T04:37:28Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్లోకసంఖ్య. వివేక చూడామణి శ్లోకపాదాసు క్రమణిః. (1) కసంఖ్య అనస్సమాధత్స్వ స్త్రీయం 1367 అకర్తాహమభోక్తాహమ్ అకృత్వా దృశ్యవిలయమ్ 491 571 65 అశ్మం సద్బుద్ధిః ప్రభజతి 1.40) అకృత్వా శత్రుసంహ...' 580992 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్లోకసంఖ్య. వివేక చూడామణి శ్లోకపాదాసు క్రమణిః. (1) కసంఖ్య అనస్సమాధత్స్వ స్త్రీయం 1367 అకర్తాహమభోక్తాహమ్ అకృత్వా దృశ్యవిలయమ్ 491 571 65 అశ్మం సద్బుద్ధిః ప్రభజతి 1.40) అకృత్వా శత్రుసంహారమ్ అఖండనిత్యాద్వయబోధ 66 అతీతానను సం ఘనం 483 361 అఖండబోధాత్త్మని నిర్వికల్పే అఖండానన్దనూ జ్ఞానం అజరమమరమస్తాభాసవస్తు అజో నిత్య ఇతి బ్రూతే అజ్ఞానమాలస్యజడత్వ 526 తో సరిత స్వాల్ 2008 11న అశోకాభిమానం త్యఃః 297 211 ఆతో విచార్య కర్తవ్యో 15 6() అతో విము 118 అశో…స్య జీవభావానితో, 195 అజ్ఞానమూలో యమనాత్మ. 14వ అభ్యసకాముక్య $15. అజ్ఞానయోగాత్పరమాత్మనః 376 అజ్ఞానసర్పదష్టన్య అజ్ఞానహృదయ గ్ర ర్ని శ్శేష గ్ర 35 63 ఆత్రాత్మశ్వం దృఢకుర్వ! ' 383 ఆత్మీ బుద్ధిం త్యజ మూఢ బుద్ధి 163 మూఢబుద్ధే అజ్ఞానహృదయ గ్ర నేర్వినాశో 221 అనాత్మన్యసమితి అతఃపరం బ్రహ్మనదద్వితీయం 239 239 అ ఆ భీమా 189 967 అతః పృథఙ్నాప్తి జగత్పరాత్మ 2:37 అక్రైన సత్త్వాత్మని ధీగుహాయాం 134 ఆతః ప్రమాదాన్ని పరోక్ష ప్తి 329 అధి తే సంప్రఐష్యాను - అతః ప్రాహుర్మనో విద్యాం 182 అధాత ఆదేశ ఇతిశ్రుతి 126 247<noinclude><references/></noinclude> fmwpfbh2fvwsoufks8ajlfjorab3910 104 225895 580993 2026-09-21T04:37:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '380 అధికారణమాశా అధ్యస్తన్య కుతః సత్త్వమ్ అసన్యత్వమని` నాల్ అనాత్మవాసనాజూలై శ్లోకపాదానుక్రమణిక, శ్లోకసంఖ్య. 277 ళ సంఖ్య 57 563 1.4 ఆవిద్యాశామకర్తాది 181 | అవినాశీ చా అరేఒయమ్ 40:2 అవ్యక్త...' 580993 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>380 అధికారణమాశా అధ్యస్తన్య కుతః సత్త్వమ్ అసన్యత్వమని` నాల్ అనాత్మవాసనాజూలై శ్లోకపాదానుక్రమణిక, శ్లోకసంఖ్య. 277 ళ సంఖ్య 57 563 1.4 ఆవిద్యాశామకర్తాది 181 | అవినాశీ చా అరేఒయమ్ 40:2 అవ్యక్త నామ్నీ వరమేళశక్తి 110 107 అవ్యక్త మేతత్తి గురైర్నిరుక్తం అవ్యక్తి ' నిష్ఠల పర్యన్తమ్ 122 513 276 అశరీరం సదాస సమిమం 516 283 అసత్కల్పో వికల్పో ఒయం 400 188 | అసత్పదార్థానుభ వేన 524 ని 20) అనంగ చిద్రూపమముం * 180 అనాదేషః విధ్వంసః 202 470 అనుక్షణం యత్పగిహృత్య 85 187 105 939 275 873 103 515 7 532 అనీరు స్వస్వరూపం అనుప్రజచ్చిన తిబింబశక్తి అస్య గుణ మే నేషు ఆ స్తర్బహిస్స్వం స్థిరజంగ మేఘు అనశ్రితాన న్తదుర న ఆసస్స్వయంచాసి బహిస్స్వయం 390 అన్తస్యాగో బహిస్త్యాగో అర్ధత్వమన్దత్వ పటుత్వ అః కుర్వన్న కుర్వాణశ్చా అభావనా విపరీతభావనా అమృతత్వస్య నాకా స్త్రీ అయమాత్మా నిత్యసిద్ధః ఆయం స్వభావస్స్వత ఏవ అయోఒగ్ని యోగాదివ సత్ ఆర్థస్య నిశ్చయో దృష్టో అవిజ్ఞాతే పరే శత్త్వే తే రె ఆస్తి కశ్చిత్స్వయం నిత్యం అస్తీతి ప్రత్యయో యశ్చ అస్త్యుపాయో మహాన్కశ్చిత్ అస్థూల మిత్యేతదసన్నీ రస్య అహంకార గ్ర హాన్తు క్తః అహంకారస్స విజ్ఞేయః అహంకారే కర్తర్యహమితి 40 |అహుపదార్థ స్వహమాది 350 | ఆహంబుద్ధ్యాన మోహిన్యా 341 13 అహం బ్రహ్మేతి విజ్ఞానాత్ ఓవరి • 61 | అహం భావస్య దేహేడెస్మిన్ 285 అసన్ని వృత్తి' తు సదాత్మనః 207 అసంగో ఒహమనంగో హం 490 అసౌ స్వసాక్షి కోభావో 218 | అస్తభేదమన పా స్తలక్షణం 260 127 573 46 252 301 106 117 అహంకారాదిదేహాన్తావిషయా 132 అహంకారాదిదేహాన్తాన్ 28 306 295<noinclude><references/></noinclude> dryg8k3sgpc0134udydhlrhdxzgi33f 104 225896 580994 2026-09-21T04:37:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '278 వివేకచూడామణీ శ్లోకసంఖ్య. కోసం ఖ్యం అహం మమేతి ప్రథితం అహం మమేతి యో భావో అహమో త్యన్త నివృత్త్య ఆహిగ్నిర్ణ్వయనీ వాయం 75 353 260 ఇంచార్యస్య శిష్యన్య 805 ఇదం శరీరం శృం. సూక్ష్మ 5:51 ఇష్ట...' 580994 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>278 వివేకచూడామణీ శ్లోకసంఖ్య. కోసం ఖ్యం అహం మమేతి ప్రథితం అహం మమేతి యో భావో అహమో త్యన్త నివృత్త్య ఆహిగ్నిర్ణ్వయనీ వాయం 75 353 260 ఇంచార్యస్య శిష్యన్య 805 ఇదం శరీరం శృం. సూక్ష్మ 5:51 ఇష్టానిష్టార్థన ప్రాజా 579 99 435 11 అహేయమను పాదేయం 212 “అహేయమను పాడేయమనా B ఈశ్వరో వస్తుంది. 235 ధేయ 468 394 108 19 209 210 ఆకాశవత్కల్పవిదూరగో౬హం 500 + సమర్థమిక మాత్రని స్వయం 265 ఆకాశ పన్నిర్మలసిర్వికల్ప ఆజ్ఞానాత్మ వివేకః కర్తవ్యో ఆత్యార్థ త్వేన మీ ప్రేయాస్ ఆదౌ నిత్యానిత్యవస్తు ఆనన్ద ప్రతిబింబచుంబిత ఆనన్దమయకో"శస్య A -కమర్థమికమని ఉచ్ఛ్వాసనిశ్వాసప్పింధిత ఉద్ధ రేదాత్మనాల నల 154 ఉపసీ దద్గురుం ప్రాజ్ఞం 101 9 34 ఉపాధి తాదాత నిపి ఆపాతవైరాగ్యవతో 81 ఆష్టోక్తిం ఖననం తథో పరి 67 ఉపాధి భేదాశ్స్వయ మీన ఉపాధిరాయిని స నీవ చ్ఛతి(02 Xaya502 ఉపాధిసంబంధఃశ సంత 193 ఉభయేషొమిన్ద యాణ "ణ 358 ส 26 ره 343 348 571 ఆరూఢశ కేరహ మో ఆరోపితం సో నాశ్రయ దూషకం ఆవరణన్య నివృత్తిర్భవతి ఆవృ లేస్సదసత్త్వాభ్యాం , ఆశాం ఛింది విషోప మేషు 2 499 ఋణ మోచనగరా ఋ 378 నిశాత శి పరే తత్త్వ ఏశాన్తస్థితిరింద్రి యె ఒరమ ఇతః కోన్వస్తి మూఢాత్మా ఇతి గురువచ నాచ్ఛుతి ప్రమణ HO "1 5 ఏత్పత్తిశయం దృష్టం సమ్యక్" 349 ఏజమచ్ఛిన్నయా వృత్తి'త ఇతి నతమవలోక్య శిష్పవర్యం 521 విత్తయోర్మన్ద యత్ర ఇతి శ్రుత్వా గురోర్వాక్యం 577 వితాభ్యామేవ శక్తీభ్యాం 382 31 1.16 5:3 ఏ ఏక మేవ సద నేక' 'రణం 261 401 369<noinclude><references/></noinclude> 5j0utgcgbqh1hibm8jy8wxr9p8uzap9 104 225897 580995 2026-09-21T04:38:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఏతావు సాధీ పరజీవి యో ఏవం విదేహ కైవల్యం ఏష స్వయంజ్యోతిర శేష విష స్వయంజ్యోతిరన న విమానృతిర్నాన తమో ఏస్కో నారాత్మ్యా పురుషః శ్లోక పాదాను క్రమణిక. శ్లోకసంఖ్య. 2.16 శివాపి మృద్భి...' 580995 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఏతావు సాధీ పరజీవి యో ఏవం విదేహ కైవల్యం ఏష స్వయంజ్యోతిర శేష విష స్వయంజ్యోతిరన న విమానృతిర్నాన తమో ఏస్కో నారాత్మ్యా పురుషః శ్లోక పాదాను క్రమణిక. శ్లోకసంఖ్య. 2.16 శివాపి మృద్భిన్న తయా 279 శ్లోకసంఖ్య 231 56గ రో నామ బద్ధః కథ మేష ఆగతః 51 331 లో రన్నమయాద్యైః పంచభి 151 536 క్రియాన్దరాస మపాస్య 360 115 కియనాళే భవేచ్చిస్తానా ళో 318 133 కియా సమభిహా రేణ 393 ఐక్యం తదార్ల షీతయో 2. క్వచిన క్వ గతం నేన వానీకం విద్యాస్ 484 543 答 క్షీరం క్షీరే యథాక్షీ పం 567 కంచిత్కాలం సమాధి'య 481 క్షుధాం దేహవ్యధాం త్యక్త్వా 538 శః పండితస్సన్ సదసద్వి : కీ 387 529 కబళితదిన నారో గుద్ది నే 1.45 134 578 కథం శరేయం భవసింధు"మేతం 62 గర్భం స్తిష్ఠన్ను పవిశస్ కరాసి వా కారయితాని నాహంప08 కర్రాజభాణం ప్రతిఃపస్య 'రాజతే 101 కర్తృత్వభాక్తృత్వ ఖలత్వ కర్మణా సిరితో 'దేహాగ్' కర్మేంద్రియైః పంచభినంచితో కల్పార్థ ప ఇవాత్యస్త గుణదోషవిశిష్టస్మిన్ గురు రేష సదానన్దసిం ధౌ ఘ 511 కుటం బలం తద్గతమర్క బింబు 221 DEY | సుటకలశకుసూలనూ చిముఖ్యై 386 167 ఘటాకాశం మహాకాశం 402 భుటే నష్టే యథా వ్యోమ 290 566 కస్తాం పరానన్దరసానుభూతిం 5:23 ముటోడానే బింబిత మర్క.. బింబ 220 కామాన్ని స్కామరూపీ కార్య ప్రవర్ధనార్భీజ కం "హేయం కిము పొదేయం కిమపి సనతబోధల కేవల నన్ద 116 లో జయమితి విజాతుం 531 313 చలత్యుపాశా ప్రతిబింబతాల్యం 509 ت ఉరఫ్ చిత్తములో ఒకలా 409 చిత్తశుద్ధడు కర్మ కుల్యాయ మధ నద్యాం హె 560 చిదాత్మని సధానంలో 1808 11 291 కృపయా శ్రూయతాం స్వామిస్ 50 | చినాశూన్యను దైన్య ఛైత్మళనం 5:39<noinclude><references/></noinclude> n8ppaf2vcuwtt2dpb0ggenpila6lrc5 104 225898 580996 2026-09-21T04:38:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '280 వివేకచూడామణి శ్లోకసంఖ్య, తతః స్వరూపని భ్రంశో ఛాయయా స్పృష్టముష్ణం నా 505 తత ఆత్మా సదానన్దో ఛాయాశరీరే ప్రతిబింబగాత్రే 165 | తతస్తు తో లక్షణయా ఛాయేవ పుంసః పరిదృశ్యమాన 614 ఠతో విక...' 580996 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>280 వివేకచూడామణి శ్లోకసంఖ్య, తతః స్వరూపని భ్రంశో ఛాయయా స్పృష్టముష్ణం నా 505 తత ఆత్మా సదానన్దో ఛాయాశరీరే ప్రతిబింబగాత్రే 165 | తతస్తు తో లక్షణయా ఛాయేవ పుంసః పరిదృశ్యమాన 614 ఠతో వికారాః ప్రకృతే ខ జన్తూనాం నరజన్మ దుర్ల భమతః ఈతో ఒహమాదేర్వినివర్త్య 2 తత్త్వం పదాభ్యామభిధీయ 259 తత్త్వమస్యాది వార్యోత్త కసంఖ్య 328 109 249 351 309 248 284 206 | తత్సా శీకం భవిత ర క 217 జలాది సంపర్కవశాత్ప్రభూత 274 తథా వదరం శరణాగతం 510 తదాత్మా నాత్మనోః సమ్యక్ " 205 జహీ మలమయతో శేహంధియః 396 తద్వత్ప రే జన్మ వృద్ధిపరిణత్యపక్షయ జలం వంక వదస్పష్టం జలే వాటి స్థలే వాషి బ్రహ్మణి "గ్రత్స్వప్న సుషు విషు 219 | తద్వదేహారిలం ధన్యో జాతినీతి కులగోత్ర దూరగం జీవతో యస్య కైవల్యం 3:30 శన నః శోధనం కార్యం జీవత్వం న తతోఒన్యత్తు 208 | తమసా సపద్భానాల్ 555 తమ సమః కార్యమనర్థ 5.19 255 తన్నినృత్యా మునేః నమ్మక్ 372 జీవన్నేవ సదా ముక్తః జ్ఞాతామనోఒహంకృతివి క్రియా జ్ఞాతృజ్ఞేయజ్ఞాన శూన్య జ్ఞాతే వస్తున్యపి బలవతీ జ్ఞాత్వా స్వం ప్రత్యగాత్థానం . జ్ఞానే నా జ్ఞాన కార్యస్య ౦ద్రియాణి చ మనశ్చ దయాత్పు రారబ్ధం త తచ్ఛైవాలాపనయే తటస్థితా బోధయన్తి తతః శ్రుతి సన్మననం 135 తమారాధ్య గురుం 2.41 తమో ద్వాభ్యాం రజః తయోర్విరోయము పాధి 268 270 తరంగ ఫిన భ్ర మ బుద్బుద 16: | తస్మాత్సర్వ ప్రయత్నేన 169 | తసాదహం కారమీనం 452 | తస్తాననః కారణమసృ 152 | తిరోభూతే స్వాత్మన్యముల తాభ్యాం ప్రవర్ధమానా సా 477 తూషీమవస్థా పరమోన 72. తేజసీన తమో యత్ర 183 518 320 36 279 2.15 391 68 308 176 316 142 527 403<noinclude><references/></noinclude> 8j4kqprmisu1pvxbhmtekqk70ke1snm 104 225899 580997 2026-09-21T04:38:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '371 త్యజాభిమానం కులగోత్ర శ్వఙంస మేదోస్థి త్వజాంనరుభిరస్నాయు త్వమహమిదమితీయం దిగంబర్ వాడి చ దుర్ల భం త్రయమే వై దుర్వారసంసారదవాగ్ని శ్లోకపాదాను క్రమణిక. శ్లోకసంఖ్య. దృశ్యం...' 580997 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>371 త్యజాభిమానం కులగోత్ర శ్వఙంస మేదోస్థి త్వజాంనరుభిరస్నాయు త్వమహమిదమితీయం దిగంబర్ వాడి చ దుర్ల భం త్రయమే వై దుర్వారసంసారదవాగ్ని శ్లోకపాదాను క్రమణిక. శ్లోకసంఖ్య. దృశ్యం ప్రతీతం ప్రవిలాపయ దృశ్యస్యాగ్రహణం కథన్ను దృష్టదుః థేష్వను ద్వేగో దేవదత్తో ఒహమి త్యేత కామిత్యేత దేహం ధియం చిత్ప్రతిబింబ దేహశద్ధర్మ తత్కర్మ దేహప్రాణేన్డ్రియమనో 'దేహస్య మోజో నో 161 | `నేహో2యమన్న భవనో 89 దేహో హమిత్యేవ 355 దోషణ తీవో విషయః ద్రముః శ్రోతుర్వక్తుః 5.11 ద్రష్టృదర్శనదృశ్యాది 3 ధ 38 ధన్యోసి కృతకృత్యో సి 321 | ధన్యో హం కృతకృత్యో..హం89 341 ధీమా త్రతోపాధి 422 533 న కించిదత్ర పశ్యామి 222 న భిద్యతే నో విషయైః 159 న గచ్ఛతి వినా పోనం 281 శ్లోకసంఖ్య- 298 | గేహేన్డ్రియేష్వహంభావ 489 156 162 79 492 401 52 101 న 486 537 64 న జూయతే నో మ్రియతే 136 న 559 న తస్య మిథ్యార్థ సమర్థ 457 'గేహాత్మధీ రేవ నృణామ్ దేహాత్మనా సంస్థిత 166 న తు దేహాదిసత్యత్వ 461 312 న దేశకాలాసందిగ్య మాది 530 దేహాదినిష్ఠా శ్రమధర్మ 190 న నభో ఘటయోగేన 451 దేహారి బ్రహ్మపర్యస్తే దేహాదిసంస ' గీమతో దేహాదిసర్వవిషయే దే హేన్డ్రియ ప్రాణమనో జే హేన్డ్రియ ప్రాణమనోహ 22 న నిరోలోన చోత్పత్తి 575 333 న ప్రత్యగహ్మణో ర్భేదం 440 175 న ప్రమాదా దనర్థోసైన్యో 323 124 నమస్తస్మై సదేక సై 520 న మే దేహీన సంబంధో 501 385 న మే ప్రవృత్తిర చ మే 503 దే హేన్ద్రయాదావసతి దేహేన్డ్రియానౌ కర్తవ్యే 164 న 'మో నమ స్త్రీ గురవే 487 437 న యోగీన న సాంఖ్యన 58<noinclude><references/></noinclude> 1ychb0yw5ejq1sff6enbj3abh7nz6lg 104 225900 580998 2026-09-21T04:38:42Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '282 వివేకచూడామణి శ్లోకసంఖ్య శ్లోకసంఖ్య.. న సాక్షిణం సాక్ష్యధర్మాః న హి ప్రబుద్ధః ప్రతిభాస న హ్యస్తి విశ్వం పరతత్త్వ న హ్యస్త్యవిద్యా మనసో నారాయణో ఒహం నరకాన్త నాస్తి నిర్వా...' 580998 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>282 వివేకచూడామణి శ్లోకసంఖ్య శ్లోకసంఖ్య.. న సాక్షిణం సాక్ష్యధర్మాః న హి ప్రబుద్ధః ప్రతిభాస న హ్యస్తి విశ్వం పరతత్త్వ న హ్యస్త్యవిద్యా మనసో నారాయణో ఒహం నరకాన్త నాస్తి నిర్వాసనానైనా నా స్త్రైర శస్త్రైరని లేన నాహం జీవః పరం బ్రహే నా మీద నాహమదో నిగద్య తేZ నఃకరణం నిగమవచనసిద్ధం నిత్య నిగృహ్య శత్రోరహ మో నిత్యం విభుం సర్వగతం నిత్యాద్వయా ఖండచిదేక నిది ధ్యాసనశీలస్య నిద్రాకల్పితదేశ గాల నిద్రాయా లోక వార్తాయా నియమితమసొముం నిరంతరాభ్యాసపశాల్ నిరసరాగా నిరహస్తభోగా నిరుపమ మనాదిత 506 "నేదం నేదం కల్పితత్వాన్న సత్యం మన 456 | నై వాతాపి ప్రాణమయో 405 నైనాయమాసిద్దమయ 168 211 171 జై పెన్డ్రియాణి విషదాలను 553 495 528 | వంచానామశానాలని 212 149 పంచానామసికొ శానామము శ్రీ 153 281 పంచీకృ లేఖ్యాతి భూతేద్యః 90 493 | పంపెద్దియైః పంచభి రేప 170 95 పఠన్తు శాస్త్రాణి (చుర)) 6 110 పత్రస్య పుష్పన్య ఫలస్య 561 311 పద్యమాషధ సేవా' జ 55 223 పరస్పరాం శైర్మిళిత "ని 76 C 352 పరారై కర్వని ఏక ఇన్ని 347 116 | పరిపూర్ణ మద్యస్తప్ 465 251 పాణిపాది గినస్' దేహి 158 564 138 పుణ్యాని పాపాసి 504 363 పూర్వం జనేగది మృత 157 నిర సమాయాకృతసర్వ భేదం 2.40 ప్రకృతివికృతిభిః 137 .172. ప్రకృతివికృతిశూన్యం 410 త్త్వం 494 ప్రజ్ఞానమైన ఇత్వాత్త JUS నిర్గుణం నిష్కలం సూక్ష్మం నిర్ధనోఒపి సదా తుష్టో 169 ప్రజ్ఞావాన.. పట్టీతోని కి 116 5hb 286 నిర్వికల్పకమనల్పమక్షరం నిర్వికల్పక సమాధినా నిష్క్రియోస్మ్యవికారో 262 ప్రత్యా గీకరసం పూర్ణమ్ 366 ప్రబోధే స్వప్న వశ్సర్వం 516 ప్రమాటో బ్రహ్మనిష్ఠాయాం 67 201<noinclude><references/></noinclude> dwprpvjtbbjvjrwqsr7sxd1wa0h165q 104 225901 580999 2026-09-21T04:38:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రాచీనఐ'సనా'వేగాత్' ప్రాణ "పాసవ్యానోద'న ప్రారబ్ధం పుష్యతి వపుః శ్లోకపాదాను క్రమణిక. శ్లోకసంఖ్య. 441 | బ్రహ్మానన్దరసాస్వాదాస క్త 97 బ్రహ్మాభిన్న శ్వవిజ్ఞానం 283 క సంఖ్య.. 436 225 280 శ్ర...' 580999 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రాచీనఐ'సనా'వేగాత్' ప్రాణ "పాసవ్యానోద'న ప్రారబ్ధం పుష్యతి వపుః శ్లోకపాదాను క్రమణిక. శ్లోకసంఖ్య. 441 | బ్రహ్మానన్దరసాస్వాదాస క్త 97 బ్రహ్మాభిన్న శ్వవిజ్ఞానం 283 క సంఖ్య.. 436 225 280 శ్రీ హే వేదం విశ్వమిత్యేవ ప్రారబ్ధం బలవత్తరం ప్రారబ్ధం సిధ్యతి కడా ప్రారబ్ధకర్మ పరికల్పిత 45-4 #GI | భవాన వీదం పరతత్త్వమాత్మ 473 552 భాను నేవ జగత్సర్వం 534 ప్రారబ్ధ సూత్ర శ్ర థతం 4117 | భాను ప్రభాసంజనితాభ్ర 1.14 బ బద్ధ మోక్షశ్చ మృషైన 20/2 బద్ధి పూశ్చ తృప్తిశ్చ బహిస్తు విషయ్యై సంగం బాహ్యానుసంధిః పరి వర్ధయేత్ బాహ్యే నిరుద్ధే మనస్య బాహ్యేన్దియైః స్థూలపదార్థ బీజం సంసృతిభూమియ్య బుద్ధిర్బుద్ధిస్ట్రియైః సార్ధం బుద్ధిర్వినట్టు Xలితో ప్రవృత్తి బుద్ధిన్ద్ర యాణి శ్రవణం బుద్ధి' గుహాయాం సదసద్వి బ్రహ్మణ్యుపరతః శానో, బ్రహ్మప్రత్యయ సంతతిః భుజ్కే విచిత్రాస్వసి యోనిషు 189 572 భ్రమీణ వ్యవృథావస్తు 476 బ్రౌ స్తస్య యద్యద మతః 37. బ్రౌన్తిం వినా శ్వసం సృ 335 బ్రౌనిక ల్పితజగత్కలా 336 త్వసంగస్య మ 194 238 197 258 74 91 మజ్జాస్థి మీదకి నలర క్త చర్మ 1.17 మనః ప్రసూతే విషయా నికేషాస్ 179 186 మనో నామ మహా వ్యాఘ్రా J మన్దమధ్య కురూ పాప 267 మయ్య ఖండసుఖాంభా ధౌ" నీలి మస్తకస్య స్తభారాణిః 178 432 మనోమయో నాప భవిత్ 185 29 497 143 519 288 బ్రహ్మదిస్తంబపర్భన్తా శ్రీహానన్దనిధిర్మహాబలవతా బన్ధ 570 బ్రహ్మనన్దరసానుభూతికలి "తైః 303 నయీమా త్రమిదం ట్వైతం 196 41 మాయా మాయా కార్యం 195 బ్రహ్మభూతస్తు సంస్కృత్యై బ్రహ్మకారకయా సదా 522 | మన మోహగ్రహ గ్రసన మహా 220 మహాస్వప్నే బయాకృత 426| మాతాపితోర్మలోద్భూతం 428 నూ భైష్ట విధ్వం స్తప<noinclude><references/></noinclude> c04m81ln4w4pwbo2611jg9r1nyu1yjb 104 225902 581000 2026-09-21T04:39:04Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '284 మిథ్యాల్వేన నిషిద్ధేషు మిశ్రస్య సత్త్వస్య భవన్తి ముంజదిషి కామిన వివేకచూడామణి శ్లోకసంఖ్య. మృత్కార్యం సకలం ఘటాది 214 యథా సువర్ణం పుటపాక 120 | యదా కణవాటి విపశ్చి నేష 155 యదినం సక...' 581000 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>284 మిథ్యాల్వేన నిషిద్ధేషు మిశ్రస్య సత్త్వస్య భవన్తి ముంజదిషి కామిన వివేకచూడామణి శ్లోకసంఖ్య. మృత్కార్యం సకలం ఘటాది 214 యథా సువర్ణం పుటపాక 120 | యదా కణవాటి విపశ్చి నేష 155 యదినం సకలం విశ్వం 253 యని సత్యం భవర్విశ్వం మృత్కార్యభూతోసి మృదో 230 యద్బోద్ధవ్యం తపదా నీం మేధావీ పురుషో విద్వా మోక్షకారణసామ గ్రాం మోక్షస్య కాంఔ యది మోక్షస్య హేతుః ప్రథమో మోకైకసక్త్యా విషయేస మోహం జహి మహామృత్యుం మోహ నీన మహామృత్యుః యః పశ్యతి స్వయం సర్వం య ఏషు మూర్ఖ విషయేషన్ 32 యద్విభూతి సద నీకనా 16 మద్యు త్తరోత్తం "భాజ్య 84 యస్త్వయావ్య కృశః 71 యస్మిన్న స్తా శేషయులకు - 18. యస్య సంసిధిమా శ్రీ 38 యస్య స్థితా భవస్వ క్షా ర్ణ సంఖ్య 362 331 229 783 421 69 515 131 $29 87 యాస త్స్యాత్స్వ్య సంబం: 300 యావం నిస్తావదేవ 129 యానద్వా యొక్కం దిగ్విష 77 యేన విశ్వమిదం వ్యాప్తం 264 యోగన్య ప్రధమం స్వారం 199 301 1:0 యచ్చకా స్తనపరం 368 334 యోడియం విజ్ఞానమ। 191 యత్కటాక్షశశిసాన్ద్ర 213 యత్కృతం స్వప్న వేళాయాం ఏ 260 గౌ నా పుట్టి షో హమితి 302 యత్పరు సకలవారగోచరం 256 యో విజానాతి సకలం 128 557 యతిరసవనుసంధిం చిజ్ఞానను। గురి ...యమాత్మా స్వNo యత్ర శ్వాపి విశీర్ణం పుత్ర ప్రవిష్టా విషయా యత్ర శ్రాన్త్యా కల్పితం యత్రైష జగదాభాసో యత్సత్యభూతం నిజరూప యథా ప్రకృష్టం శైవాలం యథా యథా ప్రత్యగవస్థితం 22 ర వీర్యథా కర్మణి సాక్షీ భాజ 507 388 292 లక్ష్యచ్యుతం చేద్యరి 233 లక్ష్యాలత్యగతిం త్య 325 ల ఖ్య బ్రహ్మణి మానసం 277 లబ్ధ్వ కథం చిన్న రజన్మ 826 55% 379<noinclude><references/></noinclude> tkrtxtwqnee19q5dfj1zjnhopeicuza 104 225903 581001 2026-09-21T04:39:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'లీన ధీరగ శవాసనయా జంతోః శ్లోకపాదానుక్రమణిక. శ్లోకసంఖ్య. 430 | వినేకినో విరక్తస్య 272 విశుద్ధమ సఃకరణం 285- 3 క సంఖ్య 17 384 లోకానువర్తనం త్యక్త్వా 271 విశుద్ధసత్త్వస్య గుణాః విశోక ఆనన్దమన...' 581001 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>లీన ధీరగ శవాసనయా జంతోః శ్లోకపాదానుక్రమణిక. శ్లోకసంఖ్య. 430 | వినేకినో విరక్తస్య 272 విశుద్ధమ సఃకరణం 285- 3 క సంఖ్య 17 384 లోకానువర్తనం త్యక్త్వా 271 విశుద్ధసత్త్వస్య గుణాః విశోక ఆనన్దమనో 121 224 వక్తవ్యం కిము విద్యతే 395 విషమవిషయమార్గే 83. వర్తమా నే... 'జీ హేడెన్స్టీన్ -132 విషయాఖ్య గహో యేన 82. సదనం శరణాగతం 43 విషయానామానుకూల్చే 107 పదస్తు శాస్త్రాణి యజన్తు 6 6 విషయాభిముఖం దృష్ట్వా 324 వస్తుస్వరూపం స్ఫుటబోధ విషయాశా మహాపాశా 80 56 ఐగాది పంచశ్రవణాది పంచ 98 వాగ్వైఖరీ శబ్దఝరీ 60 విషయే స్వామిశ చ్చేతః వీణాయా రూపసౌందర్యం 327 59 వాచం నియచ్ఛాత్మని 370 వేదశాస్త్రపురాణాన్ని 535 వాచా వక్త్రుమశక్య మేవ 483 వాయునా నీయతే మేఘుః వాసనానుదయో భోగ్యే వాసవాసృద్ధిన కార్యం వికారిణాం సర్వవికారవేత్తా విశ్నేవళి రజన విశేవళ క్లివిజయో విష మో 488 176 వేదా స్తసిద్ధాన్త నిరు •క్తి "వేదాన్తార్థవిచా రేణ 479 47 425 వైరాగ్యం చ ముముఖుత్వం 30 316 వైరాగ్యబోధా పురుషస్య 206 వైరాగ్యస్య ఫలం బోధః 375° 420 113 వైరాగ్యాన్న వరం సుఖస్య Q 377 453 35 వ్యాఘ్రబుద్ధ్యా వినిర్ముక్తః విజ్ఞాత ఆత్మనో యస్య విజ్ఞాత బ్రహ్మతత్త్వన్య 43 | శబ్దజాలం మహారణ్యం 62 విద్యాఫలం స్యాదనతో 423 శబ్దాదిభిః పంచభిరేవ 78. విద్వాన్స తస్తాదుపసత్తి వినిషృ త్తిర్భవేత్తస్య విమానము లంబ్య శరీర విలక్షణం యథా 'ధ్వాన్తం వి వకవై రాగ్యగుణాతిరేకా " 204 | శరీరపోషణార్థీ సన్ 510 శల్య రాశిరాంసలిప్తో 565 | శజ కారం యావద్భజతి * 177 శానసంసారకలనికి మీ శమాది షట్క సుపత్తి. 20 86 160 397 131<noinclude><references/></noinclude> b27haf163j73mbw3sxt6doz1cgrqtlx 104 225904 581002 2026-09-21T04:39:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '286 వివేకచూడామణి శాస్త్రస్య గురువాక్యస్య శుద్ధాన్వయ బ్రహ్మనిబోధ శైలూనూ వేషసద్భావా శాన్తా మహాన్తో నివసన్తి శాన్తో దాన్తః పరముపరతః శ్లోకసంఖ్య. 3) సత్యముక్తం శ్వ విశ్వత్ 215 356 3:...' 581002 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>286 వివేకచూడామణి శాస్త్రస్య గురువాక్యస్య శుద్ధాన్వయ బ్రహ్మనిబోధ శైలూనూ వేషసద్భావా శాన్తా మహాన్తో నివసన్తి శాన్తో దాన్తః పరముపరతః శ్లోకసంఖ్య. 3) సత్యముక్తం శ్వ విశ్వత్ 215 356 3:33 671 26 స్సమృద్ధం స్వతసిద్ధిం 112 సదాత్మని బ్రహ్మణి విల్లాలో 556 సదితే కశ్వవిజ్ఞాన السلام శ్రుణువ్వవహతో విద్వన్ 70 సరికం పరమా ము భక్తి ధ్యానయోగాస్" 48 250 ... H శ్రుతి ప్రమాణికమతేకి 150 సశి వేదం సర్వం 392 శ్రుతిస్మృతి న్యాయశ తై 332 సరైకరూపస్య దినో 307 శు తేః శతగుణం విద్యాణ్ శ్రుత్యాయుక్త్యాస్వానుభూత్యా 282 సహకార్యం సకలం 355 సద్దనం విజ్ఞానం విశ్వం 436 232 ప సద్వాస నాన్ఫూ గ్లివిజృంభణే 819 షడ్భిరూర్మి భిరయోగి 257 సస్తు వికారాః ప్రకృతేః 512 స సన్యన్యే ప్రతిబుధాః 299 సున్యస్య సర్వక రాణి 10 సన్నా వ్యసన్నాప్యుభం మాత్మికా 111 'సుబోధమాత్రం పరిశుద్ధ సంలక్ష్య చిన్మాత్ర తయా సంసారకారాగృహ మోట్ సంసారబంధవిచ్ఛిత్త్యై సంసారాధ్వని తాపభాను సంసిద్ధస్య ఫలం త్వేతత్ సకలనిగమచూడాస్వాన్త సకత విముల బోధానంద సతీ సకో నరో యాతి సత్త్వం విశుద్ధం జలవత్ సత్యం జ్ఞానమనన్తం బ్రహ్మ .సత్యం యది స్యాజ్జగదేతదా 266 సమాధిగా నేన నీకు న 881 251 సమాధినా సాధు వినిశ్చయి 474 273 సమాహితాంతఃకరణః 412 315 సమాహితాయాం నతి 399 581 సమాహితా యే ప్రవిలాస్య 1357 419 సమూలగృత్తో ఒపి 310 576 నమూల మేతత్పరిదహ్య $16 115 సమ్యకృృష్టం త్వయా 196 359 సమ్య స్థాపనం బుద్ధేః 27 119 సమ్యగ్విచారతః సిద్ధా 12 227 సమ్యగ్వి వేకః స్ఫుటబోధ 316 284 | సర్వత్ర సర్వతః సర్వం • 817<noinclude><references/></noinclude> 1ri92qp5so0vspgt142m9m62ylbdct0 104 225905 581003 2026-09-21T04:39:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'శ్లోకపాద సుక్రమణిక. 287 శ్లోకసంఖ్య. సర్వప్రకాగ భ్రమితి ప్రశాన్తి “సర్వ వేదాన్త సిద్ధాన సర్వవ్యాపృతికరణం సర్వాత్మహం సర్వఒహం కసంఖ్య- 123 స్థూలాది సంబంధవతో 1 ప్రోతసా నీయతే దారు 1...' 581003 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>శ్లోకపాద సుక్రమణిక. 287 శ్లోకసంఖ్య. సర్వప్రకాగ భ్రమితి ప్రశాన్తి “సర్వ వేదాన్త సిద్ధాన సర్వవ్యాపృతికరణం సర్వాత్మహం సర్వఒహం కసంఖ్య- 123 స్థూలాది సంబంధవతో 1 ప్రోతసా నీయతే దారు 102 | స్వ ప్నే ఒర్థకూ న్యే సృజతి 547 550 174 517 స్వప్నో భవత్యస్య విభక్త్యవస్థా 100 సర్వాత్మ నా దృశ్యమిదం 294 స్వప్రకాశమధిష్ఠానం 289 సర్వాత్మ నా బంధవిముక్తి 340 స్వమసంగము దాసీనం 450 సర్వాధారం సర్వసిస్తుప్రకాశం 51.1 స్వమేవ సర్వతః పశ్యన్ 525 సర్వేలకు నానుభూయే 216 స్వయం పరిచ్ఛేదము సేక్య 192 సర్వేషు భూతేష్వప మేప 496 స్వయం బ్రహ్మా స్వయం విష్ణుః 389 సర్వో పొధివినిర్ముక్త్రం 92 25 18 3.12 167 సర్వోఒపి బాహ్యః సంసారః సహనం సర్వదుఃఖానాం సాధనాన్యత్ర చత్వారి సాధుభిః పూజ్యమానేస్తే నీ సర్వాత్మ సిద్ధయ భజోః సుఖాద్యనుభవో యవగ్ సుఃఖ స్త్రీకాలే మనసి ప్రతీనే సోమయం నిత్యానిత్యవస్తు యితిరయం సీత వజో స్థిత ప్రజ్ఞా స్థూలస్య సంభవజరామరణాని స్థూలాదిభానా మయి కల్పితా స్వాత్మ స్యేవ సదా స్థిత్వా 17% స్వానుభూత్యా స్వయం జ్ఞాత్వా 78 స్వామిన్నమ స్తే నతలోక బంధో . 127 స్వారాజ్య సామ్రాజ్యవిభూతి 21 93 హ 98 హితమిదముపదేశమ్ 37 518 580 413 స్వలయ్యే నియతావస్థా 23 స్వస్య ద్రష్టుర్ని గుణస్యా 198 స్వస్యా విద్యా సం స్థం. 175 స్వాతీ న్యారోపితా శేష స్వాత్మ తత్త్వానుసంధానం 33 398 278. చెన్నపురి: వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండ్ సన్స్ వారి 'వావిళ్ల' ప్రెస్సున ముద్రితము 1937.<noinclude><references/></noinclude> g83xse90ggtxzmgvtzok61pl57qe5vs 104 225906 581004 2026-09-21T04:39:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* పాఠ్యం లేనిది */ 581004 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx 104 225907 581010 2026-09-21T07:15:27Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నూత్రగణితంబునను ననదశ [నవ ?]) ననియష్ట గణితంబు లగురుబుద్ధుల కగ్రాహ్యంబులు అందుఁ గొంతకొంత గురూపదిష్ట ప్రజ్ఞావిశేషంబున బుధుల యనుగ్రహంబున గురువులయనుమతంబున సంధ్రభాష గద్యపద్య...' 581010 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />సారసంగ్రహగణితము 15</noinclude>నూత్రగణితంబునను ననదశ [నవ ?]) ననియష్ట గణితంబు లగురుబుద్ధుల కగ్రాహ్యంబులు అందుఁ గొంతకొంత గురూపదిష్ట ప్రజ్ఞావిశేషంబున బుధుల యనుగ్రహంబున గురువులయనుమతంబున సంధ్రభాష గద్యపద్య రూపంబుల రచియించెద.<ref>(1) సంస్కృతమున 1 పరికర్మ 2 భిన్న 8 ప్రకీర్ణ 4 త్రైరాశిక 5 మిశ్ర 6 క్షేత్ర 7 ఖాత 8 ఛాయాగణితములని యెనిమిది గణితములున్నవి. అయిదవదగు మిశ్రగణితమే తెలుగున సూత్ర సువర్ణ గణితములని రెండుగా విభక్తమయినది. కవి పద్యరూప ప్రతిజ్ఞలో మిశ్రితసూత్రమణీ ప్రభాశోభితంబు' అన్నాడు కాని సువర్ణ గణితమును వేఱుగాఁ జెప్పలేదు. కాఁగా సంస్కృతమున నెన్మిది వ్యవహారములలోనున్న సారసంగ్రగణితము మిశ్రవ్యవహారము తెల్లున సువర్ణ సూత్ర గణితములుగా విభక్త మగుటచే దొమ్మిది గణితములు గలదయినది.</ref> {{c|గుణకారము}} మఱియు గుణకార భాగహార వర్గ వర్గమూల మన ఘనమూల సంకలిత వ్యుత్కలితంబులని చెప్పనొప్పు నయ్యెనిమిది పరిశర్మంబుల యందు బ్రథమపరికర్మంబైన గుణకారసూత్రం బెట్టి దనిన, క॥ వినుతగుణగుణ్య రాసులు నెనయంగఁ గవాటసంధి నిడి పెంపంగా ననులో మనిలో మంబులఁ దనరిన రాశ్యర్థ ఖండ తత్ స్థము లయ్యెన్ (2) దీనికి వివరణముగా మూలమున లేనివి యీ క్రింది గద్య పద్యములు కొన్ని ప్రతులలో నున్నవి. అందు ప్రథమపరికర్మంబునందుఁ బంచవిధగుణకారం బెట్టి దానిని అనులోమ విలోమ రాశ్యర్థ ఖండ తత్ స్థము లని యీపంచవిధాలను గుణించే క్రమం:- గుణకము ఒడ్డు మొదట అంకాలు అంకావళిక్రమానం బెట్టి గుణి స్తేను అనులోమము. తుదనుంచి మొదటికి గుణించేది విలోమము. రాశి అర్ధించి గుణకము ద్విగుణించేది రాశ్యర్ధము. రాశి ద్విగుణించి గుణకము అర్ధించేది ఖండము నిడుపు రేఖలు దీర్చి ఒడ్డు పెట్టి అడ్డ రేఖలలోన గుణకము పెట్టి వహ్ని వాయు కోణాదులుగా రేఖలుదీర్చి అయిమూల మార్గమున కూడితే తత్ స్థ మగును.<noinclude><references/></noinclude> en1wjlw9q9wvw6fx0jn2raj52ihyvuu 581011 581010 2026-09-21T07:17:56Z Rajasekhar1961 50 581011 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />సారసంగ్రహగణితము 15</noinclude>నూత్రగణితంబునను ననదశ [నవ ?]) ననియష్ట గణితంబు లగురుబుద్ధుల కగ్రాహ్యంబులు అందుఁ గొంతకొంత గురూపదిష్ట ప్రజ్ఞావిశేషంబున బుధుల యనుగ్రహంబున గురువులయనుమతంబున సంధ్రభాష గద్యపద్య రూపంబుల రచియించెద.<ref>(1) సంస్కృతమున 1 పరికర్మ 2 భిన్న 8 ప్రకీర్ణ 4 త్రైరాశిక 5 మిశ్ర 6 క్షేత్ర 7 ఖాత 8 ఛాయాగణితములని యెనిమిది గణితములున్నవి. అయిదవదగు మిశ్రగణితమే తెలుగున సూత్ర సువర్ణ గణితములని రెండుగా విభక్తమయినది. కవి పద్యరూప ప్రతిజ్ఞలో మిశ్రితసూత్రమణీ ప్రభాశోభితంబు' అన్నాడు కాని సువర్ణ గణితమును వేఱుగాఁ జెప్పలేదు. కాఁగా సంస్కృతమున నెన్మిది వ్యవహారములలోనున్న సారసంగ్రగణితము మిశ్రవ్యవహారము తెల్లున సువర్ణ సూత్ర గణితములుగా విభక్త మగుటచే దొమ్మిది గణితములు గలదయినది.</ref> {{c|గుణకారము}} మఱియు గుణకార భాగహార వర్గ వర్గమూల మన ఘనమూల సంకలిత వ్యుత్కలితంబులని చెప్పనొప్పు నయ్యెనిమిది పరిశర్మంబుల యందు బ్రథమపరికర్మంబైన గుణకారసూత్రం బెట్టి దనిన, క॥ వినుతగుణగుణ్య రాసులు నెనయంగఁ గవాటసంధి నిడి పెంపంగా ననులో మనిలో మంబులఁ దనరిన రాశ్యర్థ ఖండ తత్ స్థము లయ్యెన్<ref>దీనికి వివరణముగా మూలమున లేనివి యీ క్రింది గద్య పద్యములు కొన్ని ప్రతులలో నున్నవి. అందు ప్రథమపరికర్మంబునందుఁ బంచవిధగుణకారం బెట్టి దానిని అనులోమ విలోమ రాశ్యర్థ ఖండ తత్ స్థము లని యీపంచవిధాలను గుణించే క్రమం:- గుణకము ఒడ్డు మొదట అంకాలు అంకావళిక్రమానం బెట్టి గుణి స్తేను అనులోమము. తుదనుంచి మొదటికి గుణించేది విలోమము. రాశి అర్ధించి గుణకము ద్విగుణించేది రాశ్యర్ధము. రాశి ద్విగుణించి గుణకము అర్ధించేది ఖండము నిడుపు రేఖలు దీర్చి ఒడ్డు పెట్టి అడ్డ రేఖలలోన గుణకము పెట్టి వహ్ని వాయు కోణాదులుగా రేఖలుదీర్చి అయిమూల మార్గమున కూడితే తత్ స్థ మగును.</ref><noinclude><references/> {{rule}}</noinclude> 7ejzzu3lbqzz5x4qgfomamxpoyefm5i 581012 581011 2026-09-21T07:18:36Z Rajasekhar1961 50 581012 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />సారసంగ్రహగణితము 15</noinclude>నూత్రగణితంబునను ననదశ [నవ ?]) ననియష్ట గణితంబు లగురుబుద్ధుల కగ్రాహ్యంబులు అందుఁ గొంతకొంత గురూపదిష్ట ప్రజ్ఞావిశేషంబున బుధుల యనుగ్రహంబున గురువులయనుమతంబున సంధ్రభాష గద్యపద్య రూపంబుల రచియించెద.<ref>(1) సంస్కృతమున 1 పరికర్మ 2 భిన్న 8 ప్రకీర్ణ 4 త్రైరాశిక 5 మిశ్ర 6 క్షేత్ర 7 ఖాత 8 ఛాయాగణితములని యెనిమిది గణితములున్నవి. అయిదవదగు మిశ్రగణితమే తెలుగున సూత్ర సువర్ణ గణితములని రెండుగా విభక్తమయినది. కవి పద్యరూప ప్రతిజ్ఞలో మిశ్రితసూత్రమణీ ప్రభాశోభితంబు' అన్నాడు కాని సువర్ణ గణితమును వేఱుగాఁ జెప్పలేదు. కాఁగా సంస్కృతమున నెన్మిది వ్యవహారములలోనున్న సారసంగ్రగణితము మిశ్రవ్యవహారము తెల్లున సువర్ణ సూత్ర గణితములుగా విభక్త మగుటచే దొమ్మిది గణితములు గలదయినది.</ref> {{c|గుణకారము}} మఱియు గుణకార భాగహార వర్గ వర్గమూల మన ఘనమూల సంకలిత వ్యుత్కలితంబులని చెప్పనొప్పు నయ్యెనిమిది పరిశర్మంబుల యందు బ్రథమపరికర్మంబైన గుణకారసూత్రం బెట్టి దనిన, క॥ వినుతగుణగుణ్య రాసులు నెనయంగఁ గవాటసంధి నిడి పెంపంగా ననులో మనిలో మంబులఁ దనరిన రాశ్యర్థ ఖండ తత్ స్థము లయ్యెన్<ref>దీనికి వివరణముగా మూలమున లేనివి యీ క్రింది గద్య పద్యములు కొన్ని ప్రతులలో నున్నవి. అందు ప్రథమపరికర్మంబునందుఁ బంచవిధగుణకారం బెట్టి దానిని అనులోమ విలోమ రాశ్యర్థ ఖండ తత్ స్థము లని యీపంచవిధాలను గుణించే క్రమం:- గుణకము ఒడ్డు మొదట అంకాలు అంకావళిక్రమానం బెట్టి గుణి స్తేను అనులోమము. తుదనుంచి మొదటికి గుణించేది విలోమము. రాశి అర్ధించి గుణకము ద్విగుణించేది రాశ్యర్ధము. రాశి ద్విగుణించి గుణకము అర్ధించేది ఖండము నిడుపు రేఖలు దీర్చి ఒడ్డు పెట్టి అడ్డ రేఖలలోన గుణకము పెట్టి వహ్ని వాయు కోణాదులుగా రేఖలుదీర్చి అయిమూల మార్గమున కూడితే తత్ స్థ మగును.</ref><noinclude> {{rule}} {{smallrefs}}</noinclude> 4prioud0wcglt4n0saim8b11zza3xiq 104 225908 581013 2026-09-21T07:21:47Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' క) సున్నయు సున్న యుఁ బెంచిన సున్నయ; తత్కృతి ఘనంబు సున్నయ వచ్చుక్ సున్నయు లెక్క యుఁ బెంచిన సున్నయ తా నమరియుండు సుస్థిరరీతిగా. {{rule}} ఈప్రకారాన యెఱుగవలసినది:_ రాళ్యర్థనకు ఉదాహర...' 581013 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />16 పరికర్మగణితము</noinclude> క) సున్నయు సున్న యుఁ బెంచిన సున్నయ; తత్కృతి ఘనంబు సున్నయ వచ్చుక్ సున్నయు లెక్క యుఁ బెంచిన సున్నయ తా నమరియుండు సుస్థిరరీతిగా. {{rule}} ఈప్రకారాన యెఱుగవలసినది:_ రాళ్యర్థనకు ఉదాహరణ. రాశ్యర్ధ గుణితమునకును | రాశియు సర్ధించి గుణక రాశి ద్విగుణం బాళాసింపుచుఁ బెంచిన ! నానిన రాశ్యర్ధలబ్ధి పచ్చు మహేశా. క ధర ఖండ గుణితమును, సం। తరియింపఁగ నౌను ద్విగుణితముగా రాశి సరియించి గుణకమును స 1 కిలో నర్ధము చేసి పెంపఁగా ఖండముగుE పీఠి లెక్కలతోలఁదిని లిఖియింపవలయును నిడు పైనగీటులు నేర్పు మెఱయ వడ్డపు రేఖల నమర నిండులు గీసి వానికి నించగా వరుసదీసి మీఁదిండ్ల నొడ్డుంచి మించి గుణకముతో నొక్కొక్క లెక్కచే నోడ్డు వెంచి యాలబ్ధ మాయిండ్ల నటు వేడ్క నిల్చియు గీటులజాడ లెక్కించి చూచి తగిలి వరుసను గూడిన తత్ స్థ మయ్యెఁ । గాన యీరీతి గుణియింప గణకవరుల కొడ్డు లబ్దంబు సమకూడు నొప్పు ను గణనరీతులు తెలిపినఁ గ్రమముగాను. ప్రత్యంతరమున సీ ఒడ్డు మొదలనుంచి యొప్పుగా గుణియింప పనులోను మని దాని నండ్రు బుధులు ఆయొడ్డు తుద నుంచి యవగంగ గుణిలుంప లోకంబులోన పిలోమ మయ్యె ఆ యొడ్డు నైదింట సమగంగి గుణియింప సర్ధించి కలప రాశ్యర్ధ మయ్యె (గుణకంబురెట్టించి గుణము గా నాయొడ్డు వర్తించి పెంప రాళ్యర్ధమయ్య) ఒకదిక్కు ఖండించి యొ ఢీపలావల ఘనతతో గుణియించే ఖండమయ్యె గాన యీరీతి గుణియింప గణక వరుల | 5 దియు రోడ్డున లబ్ధమై యమరు పనియె పరగఁగొచ్చెర్లకోట గోపననుతుండు | గతుఁడు నారాయణ ప్రభురాజమౌళి. {{c|పరిభాషలు తెలిసేక్రమము}} వ॥ యుతమును యోగమును గదియుటయును గలుపుటయును చేర్చుటయును గూడుటయును నీయాఱును కూడేటందుకు నేకశబ్దము, అంతరించుట ఉరవుట గుది యుట అవియుట వియుతిగోనుట పచ్చుమనుట యీయాలున్ను రాశి లెక్కలలో తీపివేసే టందుకు నేకశబ్దము. దళమును నర్థమును నిగమును ఓలసితమును భాగమును నివియైదును సగము చేసేటందుకు నేక శబ్దము. పెంచుటయు గుణించుటయు హెచ్చుమనుటయు హతము వేయుటయు నీ నాలుగులు గుణకారాలకు సే శబ్దము. ఎత్తుమనుటయు భజింత మనుఓయు పాలుగొనుటయు భాగహారమనుటయు నీనాలు గున్ను భాగహారానకు సేక శబ్దము. కృతియును వర్గునమటయు ప్రతి సమ్ ప్రతి పెంపుటయు నీమూడును వర్గవున శబ్దము. పదమును మూలమును కృతిమూలమును వర్గుమూలమును నీ నాలుగున్ను వర్గు మూలమునకు "సేకశబ్దము<noinclude><references/></noinclude> 2ufqrev124go27d1vg35154cldm00dc 104 225909 581022 2026-09-21T07:58:59Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' క॥ హిమకరవసురసగతినిధి కమలాసనశైలనేత్రగణ మేర్పడ నీ క్రమమున నిడి శశిగతి వే దములం బెంచిన ఫలంబు దా నెంతయగు. గుణకం రరణ, ఒడ్డు …౭౯౯ర౬రణ, లబ్ధం ౧౩రర౩౨౧. క॥ సోమాంబుధివేదసుధా ధామాగ్...' 581022 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />20 పరికర్మగణితము</noinclude> క॥ హిమకరవసురసగతినిధి కమలాసనశైలనేత్రగణ మేర్పడ నీ క్రమమున నిడి శశిగతి వే దములం బెంచిన ఫలంబు దా నెంతయగు. గుణకం రరణ, ఒడ్డు …౭౯౯ర౬రణ, లబ్ధం ౧౩రర౩౨౧. క॥ సోమాంబుధివేదసుధా ధామాగ్ని శరంబు లిడి ముదంబున శశభృ త్సామజసంఖ్యను బెంచిన మి దాని సంఖ్య నెఱిఁగింపు మిల. గుణకం ౮౧, ఒడ్డు x౩౧రరణ, లబ్దం 83: ర౬౭౨౧. క॥ రామరసన గేంద్రియ సోముల నిడి నిధులఁ బెంచి స్రుక్కఁగఁ దత్సం ఖ్యామాన మెఱుఁగఁ జెప్పుము శ్రీమద్గుణనిలయ ! గణక శేఖర ! మాకు౯. గుణకం F, ఒడ్డు ౧౫౭౬౮కి, లబ్ధం ౧౧౪౭. క॥ ఎనిమిది దక్కఁగఁ దక్కిన లెక్కలను వరుస నిడి నవగుణ మీ <ref>(1) చనుఫలములు ద్విగుణాదుల నెనయఁగఁ బెంచిన ఫలంబు నేర్పఱుపు మిల</ref>చనఁగాఁ దద్ద్విగుణాదుల నెనయం గలఫలము లెల్ల నెఱిఁగింపు మిలతో. గుణకం F, ఒడ్డు ౧౨38 x౬౭౯, లబ్ధం 000000001 9999999191 33333333318888888881 xxxx మారు 122222222213333333 | XXXXX<noinclude>{{rule}} <references/></noinclude> e2zhib3nq4h99i1xlg5xsjd5n8pjbkz 104 225910 581023 2026-09-21T08:01:22Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' క॥ ఏడును నేనాట్లును గడు నాఱుమూళ్లు వెలయఁగ నిడి తా రూడిగ ముప్పదిమూఁటను దోడనె గుణించి చెప్పు ధ్రువముగ మాకు. గుణకం 33, ఒడ్డు BELLEE333333, క॥ రామగతిచంద్రభూభృత సామజకర వార్థిధర ణిసంఖ్య...' 581023 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />సారసంగ్రహగణితము</noinclude> క॥ ఏడును నేనాట్లును గడు నాఱుమూళ్లు వెలయఁగ నిడి తా రూడిగ ముప్పదిమూఁటను దోడనె గుణించి చెప్పు ధ్రువముగ మాకు. గుణకం 33, ఒడ్డు BELLEE333333, క॥ రామగతిచంద్రభూభృత సామజకర వార్థిధర ణిసంఖ్యం దురంగ స్తోమమునఁ బెంచి తత్ఫల 21 లబ్ధం. 9x95 మేమి యగునో యెఱుఁగఁ జెప్పుని గణక వరా! {{c|పాఠాంతరము}} క॥ పురగతిశశధరధరణీ ధరవసులోచనపయోధిధరణుల నిడిత ద్గిరిసంఖ్య నొనరఁ బెంచినఁ బరువడిఁ దద్గుణిత రాశిఫల మెంతయగు. గుణకం 2, ఒడ్డు శరవా వ్యాకరణ, లబ్ధం ౧౦౦౦౦౦౦౦. రణ నేత్రపయోధిశీతర శ్శులు గిరుల గుణితంబు చేసి చెప్పుము మణివిరచితూలికంఠమాలిక వచ్చు. గుణకం 2, ఒడ్డు ౧౪౩ర౭౧ర౩, @o oooooooon. క॥ గిరిపురంనాశ్వములు హరనయనాంబరనగాగ్ను లమరగ విడియుక వరుస రాములఁ బెంచినఁ బరువడి లబ్ధంబు మాకు బాగుగఁ జెపునూ,<noinclude><references/></noinclude> myzc02748hr81gpd7slxk8p1tf3hbe3 104 225911 581024 2026-09-21T08:05:20Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' {{c|పాఠాంతరము.}} అ॥ ఏడు మూఁడు సున్న యేడు మూఁడును సున్న యేడు మూఁడు లెక్క లెనగ నిల్చి మూఁటితోడఁ బెంచి ముదమున లెక్కించి గుణక ఫలము చెప్పు గణకతిలక ! గుణకం 9, ఒడ్డు 32032032, లబ్ధం 00000. క॥ తంగ...' 581024 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />పరికర్మగణితము</noinclude> {{c|పాఠాంతరము.}} అ॥ ఏడు మూఁడు సున్న యేడు మూఁడును సున్న యేడు మూఁడు లెక్క లెనగ నిల్చి మూఁటితోడఁ బెంచి ముదమున లెక్కించి గుణక ఫలము చెప్పు గణకతిలక ! గుణకం 9, ఒడ్డు 32032032, లబ్ధం 00000. క॥ తంగగాంబరాష్ లో చన శరచంద్రుల రామశై లసద్గుణితముగా ఁ బరగినఫల మది మఱియును <ref>(1) సరయఁగఁ దద్ద్విగుణఫలము నది యెంతయగున్.</ref>'నఁగఁ దగుణితాదిహతు లెన్ని యగు. గుణకం 23, ఒడ్డు ౧౨౨02, లబ్ధం 0000000 I 99000900143333333 888888881 xxxxx XXX | EEE. C. E. B. &. | 222222221 55555555 1 FFFFFFFFI గీ॥ గతిపయోధిచంద్రకరరస బాహుల వరుసతోడ నిడి ధ్రువమ్ము గాఁX వనధితర్క సంఖ్య నొనరంగం బెంచిన ఫలముఁ జెప్పు గణకతిలక 1 మాకు. గుణకం ౬.ర, ఒడ్డు ౨౬౨గిరిర లక్ష క. రుద్రాంబరంబర OE.222.90€. రుద్రుల వరుస నిడి శీతరుచిరంధ్రముల దద్రాశిఁ బెంచి చెప్పుము రుద్రార్చిత పుషృతిలక ! రూ పేర్పడఁగన్.<ref>(2) ఇంతవఱకే సంస్కృత మూలల్లోకములున్నవి. ఇటు పైఁగల పద్యములు అన్నియు నేని కొన్ని యేని పావులూరి మల్లన రచితములుగాక ప్రష్ ప్తములు కాలగూడును,</ref> గుణకం FC, ఒడ్డు 00000000,<noinclude>{{rule}} <references/></noinclude> mgbxeoj7a6365xlc457xw9epxcuz3z2 104 225912 581025 2026-09-21T08:07:17Z Rajasekhar1961 50 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' ఆ. అరయ రత్నములు సమర్పించె నొక్కొక గుండు గుణముగాఁగ రుద్రసంఖ్య వలయు రుద్రాలయము లెన్ని మణులు వచ్చు నెఱుఁగ మాకుఁ జెపుము. గుణకం 00, ఒడ్డు 00, 020 300. క॥ గరిగగనచంద్రజలధులఁ బరువడి నిడి మ...' 581025 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" />సారసంగ్రహగణితము</noinclude> ఆ. అరయ రత్నములు సమర్పించె నొక్కొక గుండు గుణముగాఁగ రుద్రసంఖ్య వలయు రుద్రాలయము లెన్ని మణులు వచ్చు నెఱుఁగ మాకుఁ జెపుము. గుణకం 00, ఒడ్డు 00, 020 300. క॥ గరిగగనచంద్రజలధులఁ బరువడి నిడి మూఁటఁ బెంపఁ బరగిన ఫలముల్ సొరిది గుణీయించి చెప్పుము పరమేశ పదాబ్జభృంగ ! పరమశుభాంగా ! గుణకం 3, లఒడ్డు రండి, లబ్ధం ౧౨౧. క॥ పూని శివారాధన మొక పూనిక దొంబదాఱుపుష్పంబులుగా నేనూర్పస్ట్రాన్గుళ్లకు మానుగఁ పుష్పంబు లెన్ని మంత్రివరేణ్యా ! గుణకం F౬, ఒడ్డు ౫౧౨, లబ్ధం శ౯౧౨. క॥ రాజాబ్దిఖిందుగిరినవ రాజీవభ వాష్ట మానిరతిపతి బాణ తెర్మాజలధికర శరద్విజ రాజుల శశికరులఁ బెంచి క్రమమునఁ జెపుమా. 28 ఒడ్డు ౧౨ర౭౭రణ లబ్ధం 038252X830. 38×2. క. కనగతి జరా మేంద్రియ గగనర ససముద్ర చంద్రగణ మొప్ప భవిష్ దగ నిడి భుజగ గతిశ్రుతు ల గుణించి వచింపుతూ ఫలము బుధు లెన్న. గుణకు కరూ, ఒడ్డు కారం x 3 శర్మ, లబ్దం ౬.83౨౧౨<noinclude><references/></noinclude> 9q5e5zlyav426r2xeqgys4y8glklky6 14 225913 581027 2026-09-21T08:11:35Z Rajasekhar1961 50 ఖాళీ పేజీని సృష్టించారు 581027 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 581028 581027 2026-09-21T08:11:47Z Rajasekhar1961 50 added [[Category:రచనలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 581028 wikitext text/x-wiki [[వర్గం:రచనలు]] oe0y4qfju14m7kps2v7c43rolw5s5qq 104 225914 581034 2026-09-21T10:54:22Z Demoaco 7542 /* అచ్చుదిద్దారు */ 581034 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Demoaco" /></noinclude>నన్న విషయము నిర్వివాదాంశము. హైద్రాబాద్ ప్రభుత్వ ఆహార సర ఫరాశాఖా సభ్యులు శ్రీ పి. హెచ్. కృష్ణారావుగారు 1949 ఆగస్టు 18వ తేదీన తమ రేడియో ఉపన్యాసంలో యీ విషయాన్ని అంగీక రించిరి:---- “కూలీలు, పశువులు మరియు ఎరువునకు అధిక పెట్టుబడి పెట్టగలుగు భూస్వాములు, కొద్దిపాటి అవకాశాలుగల చిన్న భూస్వాములకన్న యెకరం ఒక్కంటికి నేడు గూడా అధిక ఉత్పత్తి చేయగలుగుచున్నారు........... కఱ్ఱనాగలితో అయిదారు ఎక రాలు దున్ని నామమాత్రపు జీవితము గడుప గలగిన చిన్న రైతు దినములు నిస్సంశయముగా దాటిపోయినవి. ప్రస్తుతము మనము నూతన యంత్రములు వినియోగించి, సరి యైన పెట్టుబడిపెట్టి, యోగ్యులైన నిపుణులను నియమించి వ్యవసాయము చేయవలసిన కాలములో నున్నాము. మనసొంత అవసరాలను తీర్చుకొనుటకు యిట్టి విధానమును అవలంబింపక తప్పదు.” పెద్దవ్యవసాయములు ఉత్తమమైన శాస్త్రీయ వ్యవసాయ పద్ధతులకు ఆదర్శములుగా నున్నవి. ఈ పెద్ద వ్యవసాయదారులు నూతన మరియు శాస్త్రీయ వ్యవసాయ పద్ధతులను అమలులో బెట్టి, ట్రాక్టర్లు, బుల్ డోజర్లు, ఆయిల్ ఇంజన్లు, నీటిపంపులు మున్నగు నవీన యంత్రములు ఉపయోగించుట యందు మార్గదర్శులై నారు. వీరిపద్ధతులు భారత దేశ యితర ప్రాంతాల లోని ఉత్తమ పద్ధతులతో వెనుదీయవు. అంతేగాక యీ పెద్ద వ్యవసాయ దారుల పద్ధతులు యితరులకు శిక్షణ యిచ్చుచు క్రమముగా పరిసరము లలో వ్యవసాయపద్ధతులను మార్చుటకు తోడ్పడుచున్నవి. ఇట్టి పరిస్థితు లలో సొంతముగా సేద్యము చేయబడుచున్న భూ విస్తీర్ణములను తగ్గించి కుత్రిమప్రమాణాలు ఆచరణలో బెట్టినచో విజ్ఞానవంతులు మరియు "నేర్పరులైన యీ పెద్ద వ్యవసాయదారులు గ్రామములు విడిచిపోవుట సంభశించును. వారు గత్యంతరము లేక యిట్టి హద్దులు లేని వృత్తులలో ప్రవేశించెదరు. వారు పోయినచో వ్యవసాయమునకు తీరని నష్టము కలుగును.<noinclude><references/></noinclude> k8offddd0gll9is54hp4yp146eilous 104 225915 581035 2026-09-21T10:55:38Z Demoaco 7542 /* సమస్యాత్మకం */ 581035 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Demoaco" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 7gjvxhoiqrix6qzcj2ojefgd2fy9y7k 581036 581035 2026-09-21T10:55:57Z Demoaco 7542 /* పాఠ్యం లేనిది */ 581036 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Demoaco" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> rzf753k0a2o3r8j0qri2coum95uzf75