పోతన తెలుగు భాగవతము/ప్రథమ స్కంధము/కృతిపతి నిర్ణయము

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="te">
  <siteinfo>
    <sitename>వికీసోర్స్</sitename>
    <dbname>tewikisource</dbname>
    <base>https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.21</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">మీడియా</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ప్రత్యేక</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">చర్చ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">వాడుకరి</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">వాడుకరి చర్చ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">వికీసోర్స్</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">వికీసోర్స్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">దస్త్రం</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">దస్త్రంపై చర్చ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">మీడియావికీ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">మీడియావికీ చర్చ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">మూస</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">మూస చర్చ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">సహాయం</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">సహాయం చర్చ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">వర్గం</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">వర్గం చర్చ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ద్వారము</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ద్వారము చర్చ</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">రచయిత</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">రచయిత చర్చ</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">పుట</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">పుట చర్చ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">సూచిక</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">సూచిక చర్చ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">మాడ్యూల్</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">మాడ్యూల్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>పోతన తెలుగు భాగవతము/ప్రథమ స్కంధము/కృతిపతి నిర్ణయము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13889</id>
    <revision>
      <id>581848</id>
      <parentid>376717</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T12:45:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>581848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38640" sha1="46fl8vs9rlpopnlgfrejjpjys2iwlvu" xml:space="preserve">{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[పోతన తెలుగు భాగవతము]] | రచయిత = బమ్మెర పోతన | మూలం = వ్యాస మహర్షి  | విభాగము =[[పోతన తెలుగు భాగవతము/ప్రథమ స్కంధము|ప్రథమ స్కంధము]] : కృతిపతి నిర్ణయము  | ముందరి = [[పోతన తెలుగు భాగవతము/ప్రథమ స్కంధము/ఉపోద్ఘాతము|ఉపోద్ఘాతము]] | తదుపరి = [[పోతన తెలుగు భాగవతము/ప్రథమ స్కంధము/గ్రంథకర్త వంశవర్ణనము|గ్రంథకర్త వంశవర్ణనము]]  | వివరములు = [[తెలుగు భాగవతము]] |సంవత్సరం= }} 
__NOTOC__

&lt;p&gt;తెభా-1-13-ఉ.&lt;br&gt;&lt;big&gt;&lt;u&gt;ఇ&lt;/u&gt;&lt;b&gt;మ్మ&lt;/b&gt;నుజేశ్వరాధముల  &lt;u&gt;కి&lt;/u&gt;చ్చి, పురంబులు వాహనంబులున్&lt;br  /&gt;&lt;u&gt;సొ&lt;/u&gt;&lt;b&gt;మ్ము&lt;/b&gt;లుఁ గొన్ని పుచ్చుకొని,  &lt;u&gt;చొ&lt;/u&gt;క్కి, శరీరము వాసి కాలుచే&lt;br  /&gt;&lt;u&gt;స&lt;/u&gt;&lt;b&gt;మ్మె&lt;/b&gt;ట వ్రేటులం బడక  &lt;u&gt;స&lt;/u&gt;మ్మతితో హరి కిచ్చి చెప్పె నీ&lt;br  /&gt;&lt;u&gt;బ&lt;/u&gt;&lt;b&gt;మ్మె&lt;/b&gt;ర పోతరాజొకఁడు  &lt;u&gt;భా&lt;/u&gt;గవతంబు జగద్ధితంబుగన్.&lt;/big&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;టీక:-  &lt;/b&gt;ఈ = ఈ; మనుజ = మానువులకు; ఈశ్వర = రాజులలో; అధముల = అధముల; కున్ = కు;  ఇచ్చి = అంకితమిచ్చి; పురంబులు = ఊళ్ళు; వాహనంబులున్ = ప్రయాణ సాధనములు;  సొమ్ములున్ = ధనం; కొన్ని = మొదలైన కొన్నిటిని; పుచ్చుకొని = తీసుకొని; చొక్కి =  అలసిపోయి; శరీరము = శరీరము; వాసి = వదలి; కాలు = యముడి; చేన్ = చేత; సమ్మెట =  సుత్తి; వ్రేటులన్ = దెబ్బలు; పడక = తినకుండ; సమ్మతి = ఇష్ట; తోన్ = పూర్వకముగా,  కలిగి; హరి = హరి; కిన్ = కి; ఇచ్చి = ఇచ్చి; చెప్పెన్ = చెప్పెను; ఈ = ఈ;  బమ్మెర = బమ్మెర వంశపు; పోతరాజు = పోతన అనే సమర్ధుడు; ఒకఁడు = అనబడేవాడు ఒకడు;  భాగవతంబున్ = భాగవతమును; జగత్ = లోకానికి; హితంబుగన్ = మేలు  సమకూరునట్లుగా.&lt;br&gt;&lt;b&gt;భావము:- &lt;/b&gt;విశ్వశ్రేయస్సు సమకూర్చాలనే  సంకల్పంతో సమర్ధంగా వ్రాసిన భాగవతాన్ని మానవమాతృలు మాత్రమే అయినట్టి రాజులెవరికి  ఇవ్వటానికి మనస్సు ఏమాత్రం అంగీకరించటం లేదు. అలా చేసి ఊళ్లు, అగ్రహారాలు హారాలు  వస్తు వాహనాలు లాంటివి ఏవేవో తీసుకొని, ఆ సుఖాలలో మైమరచి ఈ లోకంలో అనుభవించినా,  మరణించాక నరకంలో యమధర్మరాజు వేసే శిక్షలనే సుత్తిదెబ్బలు తప్పవని తెలుసు. అందుకే  బమ్మర పోతరాజు అనే నేను చక్కగా ఆలోచించుకొని మనస్ఫూర్తిగా అతి పవిత్ర గ్రంథమైన ఈ  భాగవతాన్ని భగవంతుడైన ఆ శ్రీహరికే సమర్పించాను.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;తెభా-1-14-తే.&lt;br&gt;&lt;big&gt;&lt;u&gt;చే&lt;/u&gt;తులారంగ  శివునిఁ బూ&lt;u&gt;జిం&lt;/u&gt;పఁడేని,&lt;br /&gt;&lt;u&gt;నో&lt;/u&gt;రు  నొవ్వంగ హరికీర్తి &lt;u&gt;ను&lt;/u&gt;డువఁడేని,&lt;br  /&gt;&lt;u&gt;ద&lt;/u&gt;యయు సత్యంబు లోనుగాఁ &lt;u&gt;ద&lt;/u&gt;లఁపఁడేనిఁ,  &lt;br /&gt;&lt;u&gt;గ&lt;/u&gt;లుగ నేటికిఁ దల్లుల &lt;u&gt;క&lt;/u&gt;డుపుఁ  జేటు.&lt;/big&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;టీక:- &lt;/b&gt;చేతులు = చేతులు; ఆరంగ =  నిండుగ; శివుని = శివుడిని; పూజింపఁడు = పూజింపనివాడు; ఏని = ఐతే; నోరు = నోరు;  నొవ్వంగ = నొప్పెట్టేలా; హరి = విష్ణువుయొక్క; కీర్తి = శ్రవణము; నుడువఁడు =  పలుకడు; ఏని = ఐతే; దయయు = దయ మఱియు; సత్యంబు = సత్యము; లోనుగాన్ = కలుగునట్లు;  తలఁపఁడేనిన్ = ఎంచకపోతే; కలుగన్ = పుట్టుట; ఏటి = ఎందుల; కిన్ = కు; తల్లుల =  వారి తల్లుల యొక్క; కడుపు = కడుపు; చేటు = చెడపుటకు.&lt;br&gt;&lt;b&gt;భావము:-  &lt;/b&gt;ఈ లోకంలో జన్మించిన ప్రతి ఒక్కడు చేతులారా శివుణ్ణి పూజించాలి, నోరారా  కేశవుణ్ణి కీర్తించాలి, సత్యం కరుణ మొదలైన సద్గుణాలను అలవర్చుకోవాలి. అలా చేయని  నిర్భాగ్యుడు ఈ లోకంలో పుట్టటం దేనికి తల్లి కడుపు చెడగొట్టటం దేనికి&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;తెభా-1-15-వ.&lt;br&gt;&lt;big&gt;అని  మఱియు మదీయ పూర్వజన్మ సహస్ర సంచిత తపఃఫలంబున శ్రీమన్నారాయణ కథా  ప్రపంచవిరచనాకుతూహలుండనై, యొక్క రాకా నిశాకాలంబున సోమోపరాగంబు రాకఁ గని,  సజ్జనానుమతంబున నభ్రంకష శుభ్ర సముత్తుంగభంగ యగు గంగకుం జని, క్రుంకులిడి వెడలి, మహనీయ  మంజుల పులినతలంబున మహేశ్వర ధ్యానంబు సేయుచుఁ, గించి దున్మీలిత లోచనుండనై యున్న  యెడ.&lt;/big&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;టీక:- &lt;/b&gt;అని = అని పలికి; మఱియున్ =  ఇంకా; మదీయ = నాయొక్క; పూర్వ = క్రితపు; జన్మ = జన్మలు; సహస్ర = వేలకొలదుల లోను;  సంచిత = సంపాదించిన; తపః = తపస్సుల యొక్క; ఫలంబున = ఫలితము వలనను; శ్రీమన్ =  శోభనకరమైన; నారాయణ = హరియొక్క; కథా = కథల; ప్రపంచ = మొత్తం సమూహాన్ని; విరచనా =  రచించాలనే; కుతూహలుండను = బలీయమైన కోరికగల వాడను; ఐ = అయి; ఒక్క = ఒక; రాకా =  పౌర్ణమి నాటి; నిశా = రాత్రి; కాలంబున = కాలంలో; సోమ = చంద్ర; ఉపరాగంబు =  గ్రహణము; రాకన్ = వస్తుందని; కని = తెలిసికొని; సజ్జన = సజ్జనుల; అనుమతంబున =  అనుమతితో; అభ్రంకష = ఆకాశమును; కష = ఒరసుకనేలా; శుభ్ర = శుభ్రమైన; సముత్తుంగ =  పెద్ద; భంగ = అలలు కలది; అగు = అగు; గంగ = గంగానది; కున్ = కి; చని = వెళ్ళి; క్రుంకులు  = మునుగుటలు - స్నానము; ఇడి = చేసి; వెడలి = బయటకువచ్చి; మహనీయ = గొప్పదైన;  మంజుల = మనోహరమైన; పులిన = ఇసుకతిన్నెల; తలంబున = గట్టుమీద; మహేశ్వర = శివుని;  ధ్యానంబు = ధ్యానం; సేయుచున్ = చేస్తూ; కించిత్ = కొంచెము; ఉన్మీలిత = తెరచిన;  లోచనుండను = కన్నులుగలవాడను; ఐ = అయి; ఉన్న = ఉన్నటువంటి; ఎడ =  సమయములో.&lt;br&gt;&lt;b&gt;భావము:- &lt;/b&gt;వేల వేల జన్మలు ఎత్తి  కూడబెట్టుకున్న నా తపస్సు పండింది. నా హృదయంలో శ్రీమన్నారాయణ దేవుని పుణ్యకథలను  విస్తరించి రచించాలనే కుతూహలం నిండింది. ఒక పున్నమి రాత్రి చంద్రగ్రహణం ఉంది.  అవాళ చందమామ నిండుగా ఉన్నాడు. పండు వెన్నెలలు కురుస్తున్నాయి. పెద్దల అనుజ్ఞ  పొంది ఆకాశాన్నంటే ఉత్తుంగ తరంగాలతో పొంగి ప్రవహిస్తున్న గౌతమీగంగకు వెళ్లాను. ఆ  నదిలో స్నానం చేసి వచ్చి ఒక తెల్లని ఇసుక తిన్నెమీద పరమశివుణ్ణి ధ్యానిస్తూ  అర్ధనిమీలిత నేత్రాలతో కూర్చున్నాను. అప్పుడు....&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;తెభా-1-16-సీ.&lt;br&gt;&lt;big&gt;&lt;u&gt;మె&lt;/u&gt;ఱుఁగు  చెంగటనున్న &lt;u&gt;మే&lt;/u&gt;ఘంబు కైవడి- &lt;br /&gt;&amp;emsp;  &lt;u&gt;ను&lt;/u&gt;విద చెంగట నుండ &lt;u&gt;నొ&lt;/u&gt;ప్పువాఁడు,&lt;br  /&gt;&lt;u&gt;చం&lt;/u&gt;ద్రమండల సుధా&lt;u&gt;సా&lt;/u&gt;రంబు పోలిక- &lt;br  /&gt;&amp;emsp; &lt;u&gt;ము&lt;/u&gt;ఖమునఁ జిఱునవ్వు  &lt;u&gt;మొ&lt;/u&gt;లచువాఁడు,&lt;br /&gt;&lt;u&gt;వ&lt;/u&gt;ల్లీయుత తమాల  &lt;u&gt;వ&lt;/u&gt;సుమతీజము భంగిఁ- &lt;br /&gt;&amp;emsp;  &lt;u&gt;బ&lt;/u&gt;లువిల్లు మూఁపునఁ&lt;u&gt;బ&lt;/u&gt;రఁగువాఁడు,&lt;br  /&gt;&lt;u&gt;నీ&lt;/u&gt;లనగాగ్ర స&lt;u&gt;న్ని&lt;/u&gt;హిత భానుని  భంగి-&lt;br /&gt;&amp;emsp; &lt;u&gt;ఘ&lt;/u&gt;న కిరీటము దలఁ  &lt;u&gt;గ&lt;/u&gt;లుగువాఁడు,&lt;/big&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;తెభా-1-16.1-ఆ.&lt;br&gt;&lt;big&gt;&lt;u&gt;పుం&lt;/u&gt;డరీకయుగముఁ  &lt;u&gt;బో&lt;/u&gt;లు కన్నుల వాఁడు,&lt;br /&gt;&lt;u&gt;వె&lt;/u&gt;డఁద  యురమువాఁడు, &lt;u&gt;వి&lt;/u&gt;పులభద్ర&lt;br  /&gt;&lt;u&gt;మూ&lt;/u&gt;ర్తివాఁడు, రాజ&lt;u&gt;ము&lt;/u&gt;ఖ్యుఁ డొక్కరుఁడు  నా&lt;br /&gt;&lt;u&gt;క&lt;/u&gt;న్నుఁగవకు నెదురఁ  &lt;u&gt;గా&lt;/u&gt;నఁబడియె.&lt;/big&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;టీక:-  &lt;/b&gt;మెఱుఁగు = మెఱుపుతీగ; చెంగటన్ = ప్రక్కన; ఉన్న = ఉన్నటువంటి; మేఘంబు =  మబ్బుల; కైవడిన్ = విధంగా; ఉవిద = స్త్రీ (భార్య), లక్ష్మి; చెంగట = దగ్గఱ;  ఉండన్ = ఉండగా; ఒప్పు = చక్కగ యండెడి; వాడు = వాడు; చంద్ర = చంద్ర; మండల =  బింబపు; సుధా = వెన్నెల; సారంబు = వెలుగు; పోలిక = వలె; ముఖమున = ముఖములో;  చిఱునవ్వు = చిఱునవ్వు; మొలచు = వెలయు - ప్రకాశించు; వాఁడు = వాడు; వల్లీయుత =  పూలతీగతోకూడిన; తమాల = గానుగు; వసుమతీ = భూమిని; జము = పుట్టినది - చెట్టు;  భంగిన్ = వలె; పలు = బలిష్టమైన; విల్లు = విల్లు; మూఁపునన్ = భుజమున; పరఁగు =  ప్రవర్తిల్లే; వాఁడు = వాడు; నీల = నీల; నగ = గిరి; అగ్ర = శిఖరము; సన్నిహిత =  సమీపంగానున్న; భానుని = సూర్యుడి; భంగిన్ = లాగ; ఘన = గొప్ప; కిరీటము = కిరీటము;  తలన్ = తలపైన; కలుగు = కల; వాఁడు = వాడు; &lt;br&gt; పుండరీక = పద్మముల,  తెల్లతామరల; యుగము = జంట; పోలు = వంటి; కన్నుల = కళ్ళుకల; వాఁడు = వాడు; వెడఁద =  విశాలమైన; ఉరము = వక్షముగల; వాఁడు = వాడు; విపుల = విస్తారమైన; భద్ర =  శుభలక్షణముల; మూర్తి = ఆకారముగల; వాఁడు = వాడు; రాజ = రాజులలో; ముఖ్యుఁడు =  ముఖ్యమైనవాడు; ఒక్కరుఁడు = ఒకడు; నా = నాయొక్క; కన్నున్ = కళ్ళ; గవ = జంట; కున్  = కు; ఎదురన్ = ఎదురగ; కానఁబడియె = సాక్షత్కరించెను;&lt;br&gt;&lt;b&gt;భావము:-  &lt;/b&gt;ఆ సమయంలో రాజశేఖరుడు ఒకడు నా కళ్ళ ముందు సాక్షాత్కరించాడు. మేఘం  ప్రక్కన మెరుపులాగ ఆయన ప్రక్కన ఒక స్త్రీమూర్తి ఉంది. చంద్ర మండలంలోంచి కురిసే  అమృత ధారలా ఆయన ముఖంలో మందహాసం చిందుతూ ఉంది. కానుగవృక్షాన్ని చుట్టుకొన్న తీగలా  ఆయన భుజాగ్రాన ధనుస్సు వ్రేలాడుతోంది. నీలగిరి శిఖరాన ప్రకాశించే భానుబింబంలాగ  ఆయన శిరస్సుపై కిరీటం విరాజిల్లుతూ ఉంది. ఈ విధంగా విరిసిన తెల్ల తామరరేకులవంటి  కన్నులతో, విశాలమైన వక్షస్థలంతో, విశ్వమంగళ స్వరూపంతో, ఆ రాజశ్రేష్ఠుడు నా  కట్టెదుట కనువిందు చేసాడు.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;తెభా-1-17-వ.&lt;br&gt;&lt;big&gt;ఏను  నా రాజశేఖరుం దేఱి చూచి భాషింప యత్నంబు సేయునెడ నతఁడు దా,”రామభద్రుండ  మన్నామాంకితంబుగా శ్రీమహాభాగవతంబుఁ దెనుంగు సేయుము; నీకు భవబంధంబులు  దెగు&quot;నని, యానతిచ్చి తిరోహితుం డయిన, సమున్మీలిత నయనుండనై వెఱఁగుపడి చిత్తంబున.&lt;/big&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;టీక:-  &lt;/b&gt;ఏను = నేను; ఆ = ఆయొక్క; రాజ = రాజులలో; శేఖరున్ = శ్రేష్ఠుని -  మహారాజుని; తేఱి = తేరిపార; చూచి = చూచి; భాషింప = మాట్లాడుటకు; యత్నంబు =  ప్రయత్నం; సేయు = చేస్తున్న; ఎడ = సమయంలో; అతఁడు = అతడు; తాన్ = తను; రామభద్రుండ  = రామభద్రుండననియు; మన్ = నాయొక్క; నామ = పేరునకు; అంకితంబుగా = అంకితముగా; శ్రీ  = శ్రీ; మహా = మహా; భాగవతంబున్ = భాగవతమును; తెనుంగు = తెలుగులోకి (అనువాదము);  చేయుము = చేయుయు; నీకు = నీకు; భవ = సంసార వలన; బంధంబులు = బంధనములు; తెగును =  తెగుతాయి; అని = అని; ఆనతి = ఆజ్ఞ; ఇచ్చి = వేసి; తిరోహితుండు = మాయము; అయిన =  అవ్వగా; సమున్మీలిత = బాగాతెరచిన; నయనుండను = కళ్ళుగలవాడను; ఐ = అయి; వెఱఁగున్ =  ఆశ్చర్యములో; పడి = పడి; చిత్తంబున = మనస్సులో.&lt;br&gt;&lt;b&gt;భావము:-  &lt;/b&gt;అప్పుడు నేనా మహారాజుని రెప్పవాల్చకుండా చూసి మాట్లాడదామని ఇంకా  ప్రయత్నిస్తున్నాను. ఇంతలో ఆయనే”నేను రామభద్రుణ్ణి. నా పేరు మీదుగా శ్రీ  మహాభాగవతాన్ని తెలుగు చేయుము.. నీ భవబంధాలు పటాపంచలౌతాయి” అని సెలవిచ్చి అంతలోనే  అంతర్ధానమయ్యాడు. నేను పూర్తిగా కళ్ళు తెరచుకొని అంతా ఆశ్చర్యంగా చూస్తూ, నాలో  నే నిట్లా అనుకున్నాను.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;తెభా-1-18-క.&lt;br&gt;&lt;big&gt;ప&lt;b&gt;లి&lt;/b&gt;కెడిది  భాగవత మఁట, &lt;br /&gt;&lt;u&gt;ప&lt;/u&gt;&lt;b&gt;లి&lt;/b&gt;కించెడివాడు  రామ&lt;u&gt;భ&lt;/u&gt;ద్రుం డఁట, నేఁ&lt;br /&gt;బ&lt;b&gt;లి&lt;/b&gt;కిన  భవహర మగునఁట, &lt;br /&gt;&lt;u&gt;ప&lt;/u&gt;&lt;b&gt;లి&lt;/b&gt;కెద,  వేఱొండు గాథ &lt;u&gt;బ&lt;/u&gt;లుకఁగ  నేలా?&lt;/big&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;టీక:- &lt;/b&gt;పలికెడిది = పలుకునది;  భాగవతము = భాగవతము; అఁట = అట; పలికించెడి = పలికించెడి; వాడు = వాడు;  రామభద్రుండు = రాముడు; అఁట = అట; నేన్ = నేను; పలికిన = పలికినట్లయిన; భవ =  సంసార బంధనములు; హరము = తొలగుట; అగునఁట = అవుతుందట; పలికెద = (అందుకే)  పలుకుదును; వేఱొండు = ఇంకొక; గాథ = కథ; పలుకఁగన్ = పలకటం; ఏలా =  ఎందుకు.&lt;br&gt;&lt;b&gt;భావము:- &lt;/b&gt;వ్రాయబడేదేమో పరమ పవిత్రమైన  శ్రీమద్భాగవతం. కరుణా సముద్రుడైన శ్రీరామచంద్రప్రభువేమో వ్రాయించేవాడుట. వ్రాసి  నందువల్ల భవభందాలు పరిహారము అవుతాయిట. అంచేత భాగవతాన్ని వ్రాస్తాను. మిగతా వేవి  వ్రాయను.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;తెభా-1-19-ఆ.&lt;br&gt;&lt;big&gt;&lt;u&gt;భా&lt;/u&gt;గవతము  దెలిసి &lt;u&gt;ప&lt;/u&gt;లుకుట చిత్రంబు, &lt;br  /&gt;&lt;u&gt;శూ&lt;/u&gt;లికైనఁ దమ్మి&lt;u&gt;చూ&lt;/u&gt;లికైన, &lt;br  /&gt;&lt;u&gt;వి&lt;/u&gt;బుధజనుల వలన &lt;u&gt;వి&lt;/u&gt;న్నంత,  కన్నంత,&lt;br /&gt;&lt;u&gt;దె&lt;/u&gt;లియ వచ్చినంత,  &lt;u&gt;దే&lt;/u&gt;టపఱతు.&lt;/big&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;టీక:-  &lt;/b&gt;భాగవతము = భాగవతమును; తెలిసి = తెలుసుకొని; పలుకుట = పలుకుట; చిత్రంబు  = చిత్రమైనది; శూలి = శూలధారి శివుని; కిన్ = కి; ఐనన్ = ఐనప్పటికి; తమ్మి =  పద్మము నందు; చూలి = పుట్టినవాని; కిన్ = కి; ఐనన్ = అయినప్పటికి; విబుధ =  విశేషమైన జ్ఞానముగల; జనుల = జనుల; వలనన్ = వలన; విన్న = వినిన; అంత = అంత; కన్న  = చూసిన; అంత = అంత; తెలియవచ్చిన = తెలిసిన; అంత = అంత; తేట = తెలిసేలా; పఱతు =  చేస్తాను.&lt;br&gt;&lt;b&gt;భావము:- &lt;/b&gt;అయితే చిత్రమేమంటే భాగవతాన్ని  చక్కగా సమగ్రంగా అర్థం చేసుకున్నాం అని ఎవరు చెప్పలేరు. ఆఖరికి ఆ త్రిశూలధారి  పరమశివుడైనా సరే, పద్మభవుడైన బ్రహ్మదేవుడైనా సరే అలా అనలేరంటే ఇక నా సంగతి వేరే  చెప్పాలా. అయినా పెద్దల వల్ల ఎంత విన్నానో, వారి సన్నిధిలో ఎంత నేర్చుకున్నానో,  స్వయంగా ఎంత తెలుసుకోగలిగానో అదంతా తేటతెల్ల మయ్యేలా చెప్తాను.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;తెభా-1-20-క.&lt;br&gt;&lt;big&gt;కొం&lt;b&gt;ద&lt;/b&gt;ఱకుఁ  దెనుఁగు గుణమగుఁ, &lt;br /&gt;&lt;u&gt;గొం&lt;/u&gt;&lt;b&gt;ద&lt;/b&gt;ఱకును  సంస్కృతంబు &lt;u&gt;గు&lt;/u&gt;ణమగు, రెండుం&lt;br  /&gt;గొం&lt;b&gt;ద&lt;/b&gt;ఱికి గుణములగు, నే &lt;br /&gt;&lt;u&gt;నం&lt;/u&gt;&lt;b&gt;ద&lt;/b&gt;ఱ  మెప్పింతుఁ గృతుల &lt;u&gt;న&lt;/u&gt;య్యై  యెడలన్.&lt;/big&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;టీక:- &lt;/b&gt;కొందఱు = కొంతమంది; కున్  = కి; తెనుఁగు = తెలుగు {తెనుగు గుణమగు - తెలుగు(దేశీయ) పదాల ప్రయోగం ఎక్కువ  వుంటే నచ్చుతుంది}; గుణము = బాగుగ; అగున్ = ఉండును; కొందఱకును = కొంతమందికి;  సంస్కృతంబు = సంస్కృతము {సంస్కృతంబు గుణమగు - సంస్కృతమూలపదాల ప్రయోగం ఎక్కువ  వుంటే నచ్చుతుంది}; గుణము = బాగుగ; అగున్ = ఉండును; రెండున్ = రెండూ; కొందఱి =  కొంతమంది; కిన్ = కి; గుణములగు = బాగుగ ఉంటాయి; నేన్ = నేను; అందఱ = అందర్ని;  మెప్పింతు = మెప్పిస్తాను; కృతులన్ = రచనలలో; ఆయ్యై = ఆయా; ఎడలన్ =  సందర్భానుసారంగా.&lt;br&gt;&lt;b&gt;భావము:- &lt;/b&gt;తెలుగు పదాలతో కూర్చి  వ్రాసినవి కొంతమందికి నచ్చుతాయి. సంస్కృత పదాలుతో కూర్చి వ్రాసిన రచనలు  మరికొంతమందికి నచ్చుతాయి. ఇంకొంతమందికి రెండు రకాల పదప్రయోగాలు నచ్చుతాయి. నేను  అందరు మెచ్చుకొనేలా భాగవతం ఆంధ్రీకరిస్తాను.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;తెభా-1-21-మ.&lt;br&gt;&lt;big&gt;&lt;u&gt;ఒ&lt;/u&gt;&lt;b&gt;న&lt;/b&gt;రన్  నన్నయ తిక్కనాది కవు లీ &lt;u&gt;యు&lt;/u&gt;ర్విం బురాణావళుల్&lt;br  /&gt;&lt;u&gt;తె&lt;/u&gt;&lt;b&gt;నుఁ&lt;/b&gt;గుం జేయుచు, మత్పురాకృత  శుభా&lt;u&gt;ధి&lt;/u&gt;క్యంబు దా నెట్టిదో,&lt;br  /&gt;&lt;u&gt;తె&lt;/u&gt;&lt;b&gt;నుఁ&lt;/b&gt;గుం జేయరు మున్ను భాగవతమున్,  &lt;u&gt;దీ&lt;/u&gt;నిం దెనింగించి, నా&lt;br  /&gt;&lt;u&gt;జ&lt;/u&gt;&lt;b&gt;న&lt;/b&gt;నంబున్ సఫలంబుఁ జేసెదఁ  బున&lt;u&gt;ర్జ&lt;/u&gt;న్మంబు లేకుండఁగన్.&lt;/big&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;టీక:-  &lt;/b&gt;ఒనరన్ =ఇంపుగా; నన్నయ = నన్నయ; తిక్కన = తిక్కన; ఆది = మొదలైన; కవులు  = కవులు; ఈ = ఈ; ఉర్విన్ = భూమ్మీద; పురాణ = పురాణ {పురాణలక్షణములు - సర్గము,  ప్రతిసర్గము, వంశము, మన్వంతరము, వంశానుచరితము}; ఆవళుల్ = సమూహములు; తెనుఁగు =  ఆంధ్రీకరణ; చేయుచున్ = చేస్తూ; మత్ = నాయొక్క; పురా = పూర్వ జన్మలలో; కృత =  చేసిన; శుభ = పుణ్యపు; అధిక్యంబు = గొప్పతనం; తాన్ = అది; ఎట్టిదో = ఎలాంటిదో  కాని; తెనుఁగు = ఆంధ్రీకరణ; చేయరు = చేయలేదు; మున్ను = ఇంతకు ముందుగ; భాగవతమున్  = భాగవతాన్ని; దీనిన్ = దీనిని; తెనింగించి = ఆంధ్రీకరించి; నా = నాయొక్క;  జననంబున్ = జన్మని; సఫలంబు = సార్థకము; చేసెదన్ = చేసుకుంటాను; పునః = పునః;  జన్మంబున్ = జన్మమును; లేకుండఁగన్ = లేకుండే లాగ.&lt;br&gt;&lt;b&gt;భావము:-  &lt;/b&gt;సంస్కృతంలో ఉన్న పురాణగ్రంథాలు అనేకం ఇప్పటికే నన్నయ భట్టారకుడూ,  తిక్కన సోమయాజి మొదలైన కవీశ్వరులు తెలుగులోకి తీసుకొచ్చారు. నేను పూర్వజన్మలలో  ఎంతో గొప్ప పుణ్యం చేసుకొని ఉంటాను. అందుకే ఆ మహామహులు భారత రామాయణాలు తప్ప  భాగవతం జోలికి రాలేదు. బహుశః నా కోసమే భాగవతాన్ని వదిలిపెట్టి ఉంటారు. ఇంకెందుకు  ఆలస్యం ఈ మహాగ్రంథాన్ని తెలుగులోకి వ్రాసి మళ్లీ జన్మంటూ లేకుండా ఈ నా జన్మను  సార్థకం చేసుకుంటాను.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;తెభా-1-22-మ.&lt;br&gt;&lt;big&gt;&lt;u&gt;ల&lt;/u&gt;&lt;b&gt;లి&lt;/b&gt;తస్కంధము,  కృష్ణమూలము, శుకా&lt;u&gt;లా&lt;/u&gt;పాభిరామంబు, మం&lt;br  /&gt;&lt;u&gt;జు&lt;/u&gt;&lt;b&gt;ల&lt;/b&gt;తాశోభితమున్,  సువర్ణసుమన&lt;u&gt;స్సు&lt;/u&gt;జ్ఞేయమున్, సుందరో&lt;br  /&gt;&lt;u&gt;జ్జ్వ&lt;/u&gt;&lt;b&gt;ల&lt;/b&gt;వృత్తంబు, మహాఫలంబు,  విమల&lt;u&gt;వ్యా&lt;/u&gt;సాలవాలంబునై&lt;br  /&gt;&lt;u&gt;వె&lt;/u&gt;&lt;b&gt;ల&lt;/b&gt;యున్ భాగవతాఖ్యకల్పతరు  వు&lt;u&gt;ర్విన్&lt;/u&gt;&lt;u&gt; &lt;/u&gt;సద్ద్విజశ్రేయమై.&lt;/big&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;టీక:-  &lt;/b&gt;లలిత = చక్కని, అందమైన; స్కంధము = కొమ్మలతో, స్కంధములతో; కృష్ణ =  నల్లని, కృష్ణుని కథలు; మూలము = వేళ్ళుతో, మూలాధారముగ; శుక = చిలుకల, శుక యోగి;  ఆలాప = పలుకులతో, పలుకులచే; అభిరామంబు = రమణీయంగా, మిక్కిలి శోభాకరమై; మంజులత =  అందమైన పూల తీగలతో, మనోహరమైన వాక్కులతో; శోభితమున్ = అలంకరింపబడుతూ, అలరారుతూ;  సువర్ణ = మంచి రంగులు గల, మంచి అక్షర ప్రయోగాలు కలిగి; సుమనస్ = మంచి పువ్వులతో,  మంచి మనసున్నవారికి; సుజ్ఞేయమున్ = చక్కగ కనిపిస్తున్న, చక్కగ తెలిసే లాగ; సుందర  = అందంగా, అందమైన; ఉజ్జ్వల = బాగా పెరిగిన, విలాసవంత మైన; వృత్తంబున్ =  గుండ్రముగా నున్న, చక్కటి పద్య వృత్తములతోను; మహా = పెద్ద, గొప్ప; ఫలంబు =  పళ్ళతో, ఫలితా న్నిచ్ఛే లాగను; విమల = విస్తార మైన, నిర్మల మూర్తి యైన; వ్యాసా =  చుట్టుకొలత గల, వ్యాసు డనే; ఆలవాలంబున్ = పాదుతో ఉన్నది, పునాది కలిగినది; ఐ =  అయి; వెలయున్ = రూపుకట్టి యున్నది, రూపొంది యున్నది; భాగవత = భాగవత మనే; ఆఖ్య =  పేరు గల; కల్పతరువు = కల్పవృక్షము; ఉర్విన్ = భూమిమీద, లోకంలో; సద్ద్విజ =  చక్కటి పిట్టలకు, సజ్జనులకు మరియు ద్విజులకు; శ్రేయము = మేలుకూర్చునది, శ్రేయస్కరము;  ఐ = అయి.&lt;br&gt;&lt;b&gt;భావము:- &lt;/b&gt;బ్రహ్మదేవుడికైన పరమశివునికైన  భాగవతమును తెలిసి పలుకుట చిత్రమైనట్టి శ్రీమద్భాగవతం కల్పవృక్షంతో సాటిరాగలిగి  ప్రకాశించేది. ఏమాత్రం సందేహం లేదు. దీనిని రెండు రకాల అన్వయార్థాలు గల  పదప్రయోగాలతో ఇలా వివరించారు. కల్పవృక్షం కొమ్మలతో మనోజ్ఞ మైంది అయితే భాగవతం  స్కంధాలనే 12 భాగాలతో లలిత మనోహర మైనది. కల్పవృక్షం నల్లగా ఉండే వేళ్ళు కలది  అయితే భాగవతానికి మూలం భగవాను డైన శ్రీకృష్ణుడుగా కలది. కల్పవృక్షం చిలుకల  పలుకలతో సతతం కూడి మనోహరంగా ఉంటుంది, అలాగే భాగవతం శుకమహర్షి మధుర వాగ్ధారలతో  మనోజ్ఞంగా ఉంటుంది. కల్పవృక్షం అందమైన పూల తీగలచే అలంకరింప బడినది, మరి భాగవతం  మనోహర మైన వాక్కులుతో అలరారేది. కల్పవృక్షం మంచి రంగురంగుల పూలతో శోభిల్లు  తుంటుంది, అదేవిధంగా భాగవతం అక్షర సార్థక మై సజ్జనుల మనసులు అలరించేది.  కల్పవృక్షం సుందరంగా ఉజ్వలంగా ప్రకాశిస్తు గుండ్రంగా ఉంటుంది, అదే మరి భాగవతమో  సుందరము ఉజ్వలము అయిన చక్కటి పద్య వృత్తాలు గలది. కల్పవృక్షం ఎంత గొప్ప  కామితార్థాల నైనా అందిస్తుంది, అయితే భాగవతం కైవల్యాది కామిత ప్రయోజనాలు సర్వం  సమకూర్చేది. కల్పవృక్షం విశాలమైన చుట్టుకొలత గల మాను కలిగినది, అలాగే భాగవతం  స్వచ్ఛమైన వ్యాస కృత వ్యాసాలతో నిండినది. కల్పవృక్షం స్వర్గంలో విలసిల్లు తుంది,  మరి భాగవతమో భూలోకంలో విరాజిల్లుతోంది. కల్పవృక్షం శుక పికాది పక్షులకు సైతం  శ్రేయస్కర మైనది, అదే భాగవతం అయితే ఉత్తములకు సద్బ్రాహ్మణులకు శ్రేయోదాయక  మైనది.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;తెభా-1-23-వ.&lt;br&gt;&lt;big&gt;ఇట్లు  భాసిల్లెడు శ్రీ మహాభాగవతపురాణ పారిజాత పాదపసమాశ్రయంబునను, హరికరుణావిశేషంబునను  గృతార్థత్వంబు సిద్ధించె నని, బుద్ధి నెఱింగి లేచి మరలి కొన్ని దినంబులకు  నేకశిలానగరంబునకుం జనుదెంచి; యందు గురు, వృద్ధ, బుధ, బంధుజనానుజ్ఞాతుండనై.&lt;/big&gt;&lt;br&gt;&lt;b&gt;టీక:-  &lt;/b&gt;ఇట్లు = ఈ విధంగా; భాసిల్లెడు = ప్రకాశించే; శ్రీ = శుభప్రదమైన; మహా =  గొప్ప; భాగవత = భగవంతుని గురించిన; పురాణ = పురాణమనే; పారిజాత = పారిజాత; పాదప =  వృక్షమును; సమ = చక్కగా; ఆశ్రయంబునన్ = ఆశ్రయించుట వలనను; హరి = విష్ణుని; కరుణా  = దయయొక్క; విశేషంబునను = విశిష్టత్వంవలనను; కృతార్థత్వంబు = ప్రయోజనకరమైనది;  సిద్ధించెనని = సిద్దించిందని; బుద్ధిని = బుద్ధియందు; ఎఱింగి = గ్రహించి; లేచి  = లేచి (ధ్యానస్థానంనుంచి); మరలి = వెనుకకు వచ్చి; కొన్ని = కొన్ని; దినంబుల =  రోజుల; కున్ = కు; ఏకశిలానగరంబున = ఏకశిలానగరాని; కున్ = కి; చనుదెంచి = చేరి;  అందున్ = అందు; గురు = గురువులు; వృద్ధ = పెద్దలు; బుధ = జ్ఞానవంతులు; బంధు =  బంధువులు; జన = ఐన జనులచే; అనుజ్ఞాతుండన్ = అనుమతి పొందినవాడిని; ఐ =  అయి.&lt;br&gt;&lt;b&gt;భావము:- &lt;/b&gt;ఈ విధం బహు ప్రకాశమానమైన పురాణరాజమైన  భాగవతం అనే కల్పవృక్షాన్ని సమాశ్రయించటం వల్ల, శ్రీహరి విశేషంగా అనుగ్రహించటం  వల్ల నా జన్మ చరితార్థమైంది అని చక్కగా అర్థమైంది. అప్పుడు నేను ఆ నదీ ప్రదేశం  నుంచి కదలి కొన్నాళ్ళకు ఏకశిలానగరానికి తిరిగివచ్చాను. అక్కడ గురువులూ,  వృద్ధులూ, పండితులూ, బంధువులూ మొదలైన పెద్దలందరి అనుజ్ఞ తీసుకున్నాను.&lt;/p&gt;</text>
      <sha1>46fl8vs9rlpopnlgfrejjpjys2iwlvu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:TELUGU-NAVALA.pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>69290</id>
    <revision>
      <id>581900</id>
      <parentid>334144</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T11:14:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MYADAM ABHILASH</username>
        <id>4730</id>
      </contributor>
      <comment>సంవత్సరం సరిచేశాను</comment>
      <origin>581900</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4697" sha1="pwox1qsdk57glqzinlisng15673tyj3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Bhaskaranaidu&quot; /&gt;{{rh|6||తెలుగు నవల}}&lt;/noinclude&gt;భార్య చనిపోతే భార్య శవంతోపాటు సజీవుడైన భర్తను పూడ్చి పెట్టటం ఆడ
మలయాళంలో సదాచారం. అక్కడ స్త్రీలే ఉద్యోగాలు చేస్తారు. పురుషుడు ఇల్లు
విడిచి బయట ఆడుగు పెట్టకూడదు. వ్రతాలు, నోములు, ఉద్యాపనలూ అన్నీ
పురుషులకే. ఇక్కడ ఈ దేశంలో బోగంవాళ్ళు ఉన్నట్లే, అక్కడ భోగపురుషులుంటారు. ధనవంతురాండ్రు, పెద్ద పెద్ద అధికారులు అయిన స్త్రీలు, అక్కడ
భోగ పురుషులను ఉంచుకొంటారు. మగవాళ్ళకు పత్నీ సేవననమే పరమధర్మమనీ, మోక్షప్రదమనీ, ఆడ మలయాళంలో పెద్దలు బోధిస్తుంటారు. గ్రంథాలు
ఘోషిస్తాయి. తన కాలంలో సంఘంలో కనపడుతున్న సర్వదురాచారాలను,
వ్యంగ్యంగా, హేళనపూర్వకంగా, ఆడమలయాళం దేశానికి అంటకట్టి వీరేశ
లింగం వర్ణించాడు. లిల్లిపుట్ దేశయాత్ర అనే గలివర్స్ ట్రావెల్స్ ప్రథమ
భాగానికి ఆడ మలయాళం అనుసరణం. బ్రాబ్డింగ్ నాగ్ యాత్ర అనే గలివర్స్
ట్రావెల్స్ రెండో భాగానికి, లంకాద్వీపమన్న భాగం అనుసరణ. లంకాద్వీపంలో
ముహూర్తాలు, జాతకాలు, ప్రశ్నలు, శకునాలు, మొదలైనవన్నీ విమర్శకు
గురిఅయినవి. సత్యరాజాపూర్వదేశ యాత్రల యీ రెండు భాగాలూ, అరవం,
కన్నడం వంటి ఇరుగు పొరుగు భాషల్లోకి అనూదితావైనాయి. తెలుగుదేశం
బాగా ఆకర్షితమైంది.

ఇవికాక చంద్రమతీ చరిత్రాన్ని కూడా వీరేశ లింగం వచన ప్రబంధంగానే
పేర్కొన్నాడు కాని, ఇది వచన ప్రబంధం కాదు. చంద్రమతి బాల్యంలో, ఆమె
గురువుగారైన విద్యాసముద్రుడు, ఆరోగ్యం, సత్ప్రవర్తన, దయ, ధర్మం,
సత్యం, శౌచం మొదలైన విషయాలపై ఆమెకు బోధించిన విషయాలు, పదిహేను
ప్రకరణాలుగా కూర్చడమే జరిగింది కాని, కథాకల్పనం ఏమీలేదు.

వీరేశలింగంతోనే తెలుగు నవల వికాసం ప్రారంభమైంది. తెలుగులో
ఆప్పటిదాకా లేని ఎన్నో సాహిత్య ప్రక్రియలను తెచ్చి పెట్టి వాటికి వన్నె చిన్నెలు
చేకూర్చినట్లే, ఆనంతర కాలంలో నవలగా వ్యవహృతమైన వచన ప్రబంధాన్ని
వీరేశలింగమే తొలినాళ్ళలో తీర్చిదిద్దాడు.

ఇంచుమించుగా 1880 వ సంవత్సరం నుంచి 1890 వ సంవత్సరం దాకా
తెలుగు దేశంలో వీరేశలింగం ఒక్కడే నవలా రచయిత ఏమోననుకోవాలి.
1881 వ సంవత్సరంలో రాజమండ్రి నుంచి 'చింతామణి' అనే సాహిత్య మాస
పత్రిక వెలువడటం ప్రారంభమైంది. 1893 వ సంవత్సరంలో ఈ మాసపత్రిక&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pwox1qsdk57glqzinlisng15673tyj3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:TELUGU-NAVALA.pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>69307</id>
    <revision>
      <id>581902</id>
      <parentid>334125</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T11:38:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MYADAM ABHILASH</username>
        <id>4730</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>581902</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4762" sha1="l5a0kdtl68duf6ykpl3bgci93f9xemk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;MYADAM ABHILASH&quot; /&gt;{{rh|6||తెలుగు నవల}}&lt;/noinclude&gt;సంవత్సరం పోటీకి చిలకమర్తి మళ్ళీ నవల పంపించాడు ఆ నవల హేమలత.
దానికి ప్రథమ బహుమానం వచ్చింది. మళ్ళీ {{SIC|రెంతో|రెండో}}బహుమానం ఈసారి కూడా
ఖండవల్లి రామచంద్రుడే గెల్చుకొన్నాడు. ఆయన నవల లక్ష్మీ సుందరవిజయం.
1887 లో మళ్ళీ చిలకమర్తి నవల అహల్యాబాయికి ప్రథమ బహుమానం
వచ్చింది. ఈ సంవత్సరం రెండో బహుమానం లేదు. 1898 లో మళ్ళీ చిలకమర్తి
కర్పూర మంజరికి ప్రథమ బహుమానం వచ్చింది. కూనపులి లక్ష్మీనరసయ్యగారి
భక్షీ అనే నవలకు ద్వితీయ బహుమానం వచ్చింది. అటు తరవాత చింతామణి
పత్రిక ఆగిపోయింది. వీరేశలింగంగారు సెలవు పెట్టి మద్రాసులో ఉన్నారు. ఈ
విధంగా ఆరుసంవత్సరాలు చింతామణి మాసపత్రిక నవలా పోటీలు నిర్వహించి
ఆధునిక సాహిత్యానికి మహోపకారం చేసింది. ఈ పోటీలు లేకపోతే చిలకమర్తి
వంటి గొప్ప నవలారచయితలు నవలలు వ్రాసే వారే కాదేమో. చింతామణి
మాసపత్రిక నవలా పోటీలలో గెలుపొందిన ప్రథమ ద్వితీయ బహుమాన నవలలకు, ధనరూపకమైన బహుమానాలివ్వడమే కాక, ఆ నవలలను పుస్తకరూపాన
ప్రచురించి కొన్ని ప్రతులు రచయితలకు బహూకరించేది. ఆ రోజుల్లో నవలా
రచయితల కది గొప్ప ప్రేరకమయింది.

1893 వ సంవత్సరంలో తొలిసారిగా నవలా పోటీలను నిర్వహించి
నప్పుడు, రచయితలకు మార్గదర్శకంగా ఉండేందుకు ఈ పత్రిక కొన్ని నియమ
నిబంధనలను ప్రకటించింది. ఈ నవలా పోటీలు నిర్వహించినప్పుడు కూడా
చింతామణి నవలను వచన ప్రబంధంగానే వ్యవహరించింది. వచన ప్రబంధం ఎట్లా
వ్రాయాలి, దాని లక్షణాలేమిటి ? కథ ఎట్లా ఉండాలి. కథనం ఏవిధంగా
ఉండాలి మొదలైన విషయాలు సవివరంగా ప్రకటించింది. పోటీలో పాల్గొనదలచిన వాళ్లు, కందుకూరి వీరేశలింగంగారి రాజశేఖర చరిత్రం, సత్యవతీ
చరిత్రం మొదలైన వచన ప్రబంధాలు చదివి, లక్షణాలు గ్రహించవచ్చుననీ
ప్రకటించింది. ఏకసూత్రత ఉండాలనీ, అనువాదం కారాదనీ, అక్కడక్కడ
సంభాషణరూపంగా కథసాగితే బాగా ఉంటుందనీ,
చింతామణి పత్రిక సూచించింది. అందుకే కాబోలు చిలకమర్తి &quot;నవలలు వ్రాయుటకు మాకప్పుడు
వీరేశలింగముగారు వ్రాసిన రాజశేఖర చరిత్ర మను నవలయే  యాదర్శకము.
ఆ నవలను నే నామూలాగ్రముగా చదివి నవలలు రచియించు పద్ధతిని తెలిసి
కొని రామచంద్ర విజయమును వ్రాసితిని&quot; అని స్వీయ చరిత్రలో వ్రాసు-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l5a0kdtl68duf6ykpl3bgci93f9xemk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Hello Doctor Final Book.pdf/453</title>
    <ns>104</ns>
    <id>148296</id>
    <revision>
      <id>581861</id>
      <parentid>434618</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T17:17:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>581861</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1729" sha1="r2ymqwcwxwixmtjmo9xuf0lgr278lpz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;( గ.న )

Indirect Bilirubin = పరోక్షబిలిరుబిన్  (గ.న)

Induration = గట్టితనము

Infarction  = ప్రసరణరహిత మరణము (గ.న)

Infection = సూక్ష్మజీవుల  ఆక్రమణ (దాడి) (గ.న)

Infestation  = ఆక్రమణవ్యాధి (గ.న)

Inferior Venacava = అధోబృహత్సిర

Influenza = వ్యాపకజ్వరము (గ.న)

Inhaler = పీల్పువు (గ.న)

Inter Ventricular Septum = జఠరికాంతర కుడ్యము (గ.న)
జఠరికల నడిమి గోడ (గ.న)

Intermediate Artery = మధ్యస్థధమని (గ.న)

Intermediate Density Lipoproteins = అల్పతర సాంద్ర లైపో ప్రోటీనులు (గ.న)

Intermittent Claudication  = సవిరామపు పోటు (గ.న)

Intermittent Pneumatic Compression Devices = సవిరామ వాయుపీడన సాధనములు (గ.న)

Internal Auditory Meatus =  అంతర శ్రవణరంధ్రము (గ.న)

Internal Capsule = ఆంతరగుళిక (గ.న)

Internal Carotid Artery = అంతర కంఠధమని (గ.న)

Internal Ileac Vein = అంతర శ్రోణిసిర (గ.న)

Internal Mammary Artery = అంతర స్తనధమని (గ.న)

Internalileac Artery = అంతర శ్రోణిధమని

Intertriginous Tinea Pedis = అంగుళాంతర శిలీంధ్రవ్యాధి (గ.న)

Intestinal metaplasia = ఆంత్రకణజాల పరిణామము (గ.న)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
:: 452 ::&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r2ymqwcwxwixmtjmo9xuf0lgr278lpz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Hello Doctor Final Book.pdf/454</title>
    <ns>104</ns>
    <id>148297</id>
    <revision>
      <id>581862</id>
      <parentid>434619</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T17:45:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>581862</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1841" sha1="o9j4lhsha3zxj0403nc3nnsykr924o1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
Intima = రక్తనాళపు లోపొర  (గ.న)

Intracranial Pressure = కపాలాంతర పీడనము (గ.న)

Intraparenchymal Hemorrhage = (మస్తిష్క) కణజాలాంతర
రక్తస్రావము  (గ.న)

Intravenous Drugs = సిరాంతర ఔషధములు (గ.న)

Intrinsic Factor = అంతరాంశము (గ.న)

Invasive Procedures = ఆక్రమణ ప్రక్రియలు (గ.న)

Ischemia = రక్తప్రసరణ లోపము (గ.న)

Ischemic Heart Disease= హృదయరక్తప్రసరణ లోపవ్యాధి ( గ.న)

Jaundice = పచ్చకామెర్లు, కామెర్లు, పసరికలు  

Jejunum = మధ్యాంత్రము

Keratitis = స్వచ్ఛపటల తాపము (గ.న)

Kerions =  శిలీంధ్ర రోమకూపవ్రణములు (గ.న)

Kidneys = మూత్రాంగములు (గ.న), మూత్రపిండములు

Kyphosis = గూని

Laparoscopy = ఉదరదర్శనము (గ.న)/ఉదరాంతర దర్శనము (గ.న)

Laryngeal Edema = స్వరపేటికలో పొంగు (గ.న), గొంతుకోవి పొంగు (గ.న)

Laryngeal Spasm = స్వరపేటిక బిగుతు (గ.న)

Lateral Plantar Artery = పార్శ్వ పాదతలధమని (గ.న)

Lateral Sulcus = పార్శ్వగర్తము (గ.న)

Left Anterior Descending Artery = వామ పూర్వఅవరోహణ ధమని (గ.న)

Left Circumflex Artery = వామపరిభ్రమణధమని (గ.న)

Left Coronary Artery = వామహృద్ధమని (గ.న)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
:: 453 ::&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o9j4lhsha3zxj0403nc3nnsykr924o1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Hello Doctor Final Book.pdf/455</title>
    <ns>104</ns>
    <id>148299</id>
    <revision>
      <id>581863</id>
      <parentid>434620</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T17:52:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>581863</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1711" sha1="31jz8d2kk259w248xkcb9xad0kg5wo4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Left Ventricular Ejection Fraction = ఎడమ జఠరిక (రక్త) ప్రసరణశాతము (గ.న)

Lesser Saphenous Vein = కనిష్ఠదృశ్యసిర (గ.న)

Leukocytes = తెల్లకణములు

Levator Labii Superioris = అధర ఉద్ధరణకండరము ; ఊర్ధ్వ
అధరోద్ధరణకండరము (గ.న)

Life Styles  = జీవనరీతులు (గ.న)

Lining Cells = పూతకణములు (గ.న)

Liver = కాలేయము

Liver Enzymes = కాలేయ జీవోత్ప్రేరకములు (గ.న)

Liver Function Tests = కాలేయవ్యాపార పరీక్షలు

Liver Transplantation = పరకాలేయదానము (గ.న)

Low Density Lipoproteins = అల్పసాంద్రపు కొలెష్టరాలు (గ.న) /అల్పసాంద్రపు లైపోప్రోటీనులు (గ.న)

Lower Motor Neuron Paralysis = అధశ్చలననాడీ పక్షవాతము
(గ.న)

Lower Motor Neurons   = అధశ్చలన నాడీకణములు (గ.న)

Lymph Glands/Lymph Nodes = రసిగ్రంథులు

Lymphatic Channels = రసినాళికలు (గ.న)

Lymphocytes = రసికణములు (గ.న)

Lypolysis = మదవిచ్ఛిన్నము (గ.న)

Macrocytes = పృథుకణములు

Macrocytosis = పృథుకణత్వము (గ.న)

Macrophages = పృథుభక్షకకణములు (గ.న)

Magnetic Resonance Angiogram = అయస్కాంత ప్రతిధ్వని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
:: 454 ::&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>31jz8d2kk259w248xkcb9xad0kg5wo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Hello Doctor Final Book.pdf/456</title>
    <ns>104</ns>
    <id>148300</id>
    <revision>
      <id>581864</id>
      <parentid>434621</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T17:58:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>581864</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1894" sha1="n0baogzv8m6r0iq89fiw4t6refmopue" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
రక్తనాళ చిత్రీకరణము (గ.న)/అయస్కాంత ప్రతిధ్వని ధమనీ
చిత్రీకరణము (గ.న)

Magnetic Resonance Imaging = అయస్కాంత ప్రతిధ్వని
చిత్రీకరణము (గ.న)/అయస్కాంత ప్రతినాద చిత్రీకరణ (గ.న)

Magnetic Resonance Perfusion Imaging = అయస్కాంతప్రతిధ్వని ప్రసరణ చిత్రీకరణము (గ.న)

Major Depression = పెనుదిగులు (గ.న)

Malaise = నలత  (గ.న)

Mammogram = స్తనచిత్రీకరణము (గ.న)

Mandibular Nerve = అధోహనువునాడి (గ.న)

Mania = ఉన్మాదపుపొంగు (గ.న)

Manometry = పీడనపర్యవేక్షణ; పీడనచిత్రీకరణము (గ.న)

Masks = కప్పులు; ఆచ్ఛాదనములు

Mastocytes / Mast cells =  స్తంభకణములు (గ.న)

Mastocytosis = స్తంభకణవ్యాధి (గ.న)

Matrix = మాతృక

Maxillary Nerve = హనువునాడి (గ.న)

Medial Plantar Artery = మధ్యస్థ పాదతలధమని (గ.న)

Medially = మధ్యస్థముగా

Medulla = అంతర్భాగము (గ.న)

Melena = నల్ల విరేచనములు (జీర్ణమండలములో రక్తస్రావము జరిగి 
రక్తము నల్లరంగుని పొందుట వలన కలుగుతాయి) (గ.న)

Membrane Attack Complexes (Macs) = కణవేష్టన ఆక్రమణ
వ్యవస్థలు (గ.న)

Memory Cells = జ్ఞాపకకణములు (గ.న)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
:: 455 ::&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n0baogzv8m6r0iq89fiw4t6refmopue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangitarasataran022902mbp.pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212091</id>
    <revision>
      <id>581851</id>
      <parentid>552972</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T14:02:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>581851</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3482" sha1="3f80dt8urkyoajnnbc6w6tesbijxk2q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;దేవ — రాజకుమారా! వాదులేల? అవును నాకోలతగిలి కూలినరాయంచను నాకిమ్మనుటయును దోషమేయాయెనా?
{{Telugu poem|type=గీ॥|lines=&lt;poem&gt;ఎగసిమింటనుజరియించు ఖగములందుఁ
నగ వనమ్ములఁజరియించు మృగములందుఁ
దగిలి పట్టినవారి స్వాతంత్య్రమెందు
దగవుదీనికిసుజనులు తప్పరెందు॥&lt;/poem&gt;|ref=}}
సర్వా — దేవదత్తా! నీధర్మోపదేశముంటుండనిమ్ము. కోమలాంగంబులురు, స్వచ్ఛములైన పక్షములును, స్వచ్ఛతరమైన మానసంబునుగల యీమానసౌకంబును నీవేలహింసింపఁదలంచితివో యెఱుఁగఁజాలను గదా!

దేవ---ఆహా! ఆహారార్థమయ్యును, వినోదార్థమయ్యును.

సర్వా — (అధిక్షిపించి) ఆహారార్ధమంట. వినోదార్థమంట. ఔరా! మాంసాహారుల మానసంబెంతటి హింసకోరుచున్నది?
{{Telugu poem|type=సీ॥|lines=&lt;poem&gt;మేపినుచ్చికజేసి మెడద్రువ్వియెుకనాఁడు గోంతుఁగోసెడిజంతుహంతయొకఁడు 
చిఱుతపాయమునుండి చేతులాఱఁగఁబెంచి కట్టిచంపెడుపాణిమాతియొకఁడు
దారిఁబోవుచునున్న నోరెఱుంగని జీవరాశిహింసించుపలాశి యొకఁడు 
దైవంబుపేరిట దయమాలిపనుల నోర్మూసిఖండించెడిమూర్ఖుఁడొకఁడు॥&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ॥|lines=&lt;poem&gt;చండి మగటిమిఁదనుమేనికండక్రొవ్వుఁ
బెంపవేఱోకజీవిని జంపువారు
నిర్ణయాత్ములుకఠినులు నీతిదూరు
లఖిలజగదపకారకులైనవారు॥&lt;/poem&gt;|ref=}}

దేవ — ఔరా! రాజకుమారా! మిన్ను మన్నుఁగానక నన్నీ రీతి నెన్న రానిమిన్నత నంబున దూషింపసమకట్టితివి. నీకిదిధర్మంబుకాదు. నారాయంతను నాకొసంగుము.
{{Center|{{p|fs125}}పాట. జంఝూటి - ఆదితాళము&lt;/p&gt;}}

{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;విడువిడు రాయంచ విడువవదేలా
అడుగడుగున నిన్న డుగఁగనేలా
వడివడినీరీతి వాదములేలా॥&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt; 
{{right|॥విడు॥}}   

సర్వా -  సరిసరియూపిరిసల్గిపెడు జీవీ
::శరమునఁగూల్సనీ కరములెట్లాడేమో&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3f80dt8urkyoajnnbc6w6tesbijxk2q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>581855</id>
      <parentid>581851</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T14:41:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>581855</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3454" sha1="chgb7amxag31wmlpqeakym78i3dfzmr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;దేవ — రాజకుమారా! వాదులేల? అవును నాకోలతగిలి కూలినరాయంచను నాకిమ్మనుటయును దోషమేయాయెనా?
{{Telugu poem|type=గీ॥|lines=&lt;poem&gt;ఎగసిమింటనుజరియించు ఖగములందుఁ
నగ వనమ్ములఁజరియించు మృగములందుఁ
దగిలి పట్టినవారి స్వాతంత్య్రమెందు
దగవుదీనికిసుజనులు తప్పరెందు॥&lt;/poem&gt;|ref=}}
సర్వా — దేవదత్తా! నీధర్మోపదేశముంటుండనిమ్ము. కోమలాంగంబులురు, స్వచ్ఛములైన పక్షములును, స్వచ్ఛతరమైన మానసంబునుగల యీమానసౌకంబును నీవేలహింసింపఁదలంచితివో యెఱుఁగఁజాలను గదా!

దేవ---ఆహా! ఆహారార్థమయ్యును, వినోదార్థమయ్యును.

సర్వా — (అధిక్షిపించి) ఆహారార్ధమంట. వినోదార్థమంట. ఔరా! మాంసాహారుల మానసంబెంతటి హింసకోరుచున్నది?
{{Telugu poem|type=సీ॥|lines=&lt;poem&gt;మేపినుచ్చికజేసి మెడద్రువ్వియెుకనాఁడు గోంతుఁగోసెడిజంతుహంతయొకఁడు 
చిఱుతపాయమునుండి చేతులాఱఁగఁబెంచి కట్టిచంపెడుపాణిమాతియొకఁడు
దారిఁబోవుచునున్న నోరెఱుంగని జీవరాశిహింసించుపలాశి యొకఁడు 
దైవంబుపేరిట దయమాలిపనుల నోర్మూసిఖండించెడిమూర్ఖుఁడొకఁడు॥&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ॥|lines=&lt;poem&gt;చండి మగటిమిఁదనుమేనికండక్రొవ్వుఁ
బెంపవేఱోకజీవిని జంపువారు
నిర్ణయాత్ములుకఠినులు నీతిదూరు
లఖిలజగదపకారకులైనవారు॥&lt;/poem&gt;|ref=}}

దేవ — ఔరా! రాజకుమారా! మిన్ను మన్నుఁగానక నన్నీ రీతి నెన్న రానిమిన్నత నంబున దూషింపసమకట్టితివి. నీకిదిధర్మంబుకాదు. నారాయంతను నాకొసంగుము.
{{Center|{{p|fs125}}పాట. జంఝూటి - ఆదితాళము&lt;/p&gt;}}

::విడువిడు రాయంచ విడువవదేలా
::అడుగడుగున నిన్న డుగఁగనేలా
::వడివడినీరీతి వాదములేలా॥{{gap|6em}} . . .{{pline|విడు}}
సర్వా -  సరిసరియూపిరిసల్గిపెడు జీవీ
::శరమునఁగూల్సనీ కరములెట్లాడేమో&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>chgb7amxag31wmlpqeakym78i3dfzmr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangitarasataran022902mbp.pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212092</id>
    <revision>
      <id>581854</id>
      <parentid>553056</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T14:35:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>581854</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4251" sha1="4qom5p9y69gs8k161dqizlr1clovn3r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కరుణయొకించుక కలుగకయుండెనోట  {{gap|6em}} . . . {{pline|విడు}}

దేవ - వెడవెడలింకము నుడివెదవేలా
::పొడిపొడిమాటల బొంకెదవేలా
::మిడిమిడినీతుల మీఱెదవేలా {{gap|6em}} . . .  {{pline|విడు}}
సర్వా - కొరకొరయేటికిఁ గొరతనీకేటికి
::మురిపెపుటంచల ముట్టఁగనేటికి
::పరిపరివిధములఁ బలుకఁగ నేటికి {{gap|6em}} . . .  {{pline|విడు}}
:: తమ్ముఁడా! దేవదత్తా! దయారాహిత్యంబునకును గాఠిన్యంబునకును గౌర్యంబునకును మూలబీజంబై తామసవృత్తికిఁ బ్రధానకారణంబై  పలువిధంబులయిన రోగంబులకు సాధనంబైన మాంసభక్షణమును బెద్దలుగర్హింతురుగదా! అట్టిదానిని నియట్టిజ్ఞానసంపన్నులైన మానవులంగీకరింపఁ బాడియగునె. ఆది యటుండఁగాఁ దమ్ముఁజూచునందఱిలి కన్నులకువిందొనర్చుచు నళ్లారుముద్దుగు సంచరించుచు మురిపెముగా ఱెక్కలల్లార్చుచు వింతవింతగాఁ దలయెత్తుచునేమేమో యాటలాడుచుఁ బాడుచుఁదనలోఁ దానేసంతసించుచునేపున్నెమును బాపము నెఱుంగక యొరులకించుకయును బాధయొనర్పక మింటినంటిచరియించునోరులేని యీరాయంచనలయింప నీకెట్లుమనసోప్పెనో యెఱుంగఁజాలను గదా! సూది మొనవంటి ముఖంబుగల నీ శీలీముఖము పూవుమొగ్గవలె సుకుమారమైన యీహంసశరీరంబునఁ జివుక్కునఁ గ్రుచ్చికొనినప్పుడది యెంతగాసుక్కెనో, యెట్టిబాధననుభవించెనో? ఆబాణప్రఘాతంబునకుఁ దాళకయెగయనేరక రాతివలెనింగినుండి భూమికింబడువేళ నెట్టుపరితపించెనో యూహింపఁజాలవైతినిగదా! అనుజా! ప్రాణికోటికెల్లనుసుఖదుఃఖానుభవంబు లొక్కరీతినెయుండును గదా! అట్టిప్రాణికోటి ననవసరంబుగాను వినోదార్థమయ్యును హింసించుట స్థూలసూక్ష్మశరీరంబులు రెంటికి నపాయకరంబేకాని ప్రయోజన మొక్కింతయు లేదుగదా! మనుష్యశరీరపోషణార్థమై భూతలంబుననానావిధధాన్యంబులును, ఫలంబులును, శాకపదార్థంబులును, బెక్కులుకొల్లలుగనుండఁ గ్రూరకర్మంబగు మాంసభక్షణంబునకు మనుజుఁడాసఁజెంద నేల? దేవదత్తా! నాచేఁజిక్కిన యీరాయంచనీకిచ్చునది కాదు. వృధాకలహమేటికి? నాదయిన కారుణ్యబుద్ధిచే దీనినే నార్జించుకొంటిని. మారాడకపొమ్ము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4qom5p9y69gs8k161dqizlr1clovn3r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>581856</id>
      <parentid>581854</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T14:44:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>581856</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4253" sha1="1d1k0xpegea75vzgn8h66psdzcr5h7a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

కరుణయొకించుక కలుగకయుండెనోట  {{gap|6em}} . . . {{pline|విడు}}

దేవ - వెడవెడలింకము నుడివెదవేలా
::పొడిపొడిమాటల బొంకెదవేలా
::మిడిమిడినీతుల మీఱెదవేలా {{gap|6em}} . . .  {{pline|విడు}}
సర్వా - కొరకొరయేటికిఁ గొరతనీకేటికి
::మురిపెపుటంచల ముట్టఁగనేటికి
::పరిపరివిధములఁ బలుకఁగ నేటికి {{gap|6em}} . . .  {{pline|విడు}}
:: తమ్ముఁడా! దేవదత్తా! దయారాహిత్యంబునకును గాఠిన్యంబునకును గౌర్యంబునకును మూలబీజంబై తామసవృత్తికిఁ బ్రధానకారణంబై  పలువిధంబులయిన రోగంబులకు సాధనంబైన మాంసభక్షణమును బెద్దలుగర్హింతురుగదా! అట్టిదానిని నియట్టిజ్ఞానసంపన్నులైన మానవులంగీకరింపఁ బాడియగునె. ఆది యటుండఁగాఁ దమ్ముఁజూచునందఱిలి కన్నులకువిందొనర్చుచు నళ్లారుముద్దుగు సంచరించుచు మురిపెముగా ఱెక్కలల్లార్చుచు వింతవింతగాఁ దలయెత్తుచునేమేమో యాటలాడుచుఁ బాడుచుఁదనలోఁ దానేసంతసించుచునేపున్నెమును బాపము నెఱుంగక యొరులకించుకయును బాధయొనర్పక మింటినంటిచరియించునోరులేని యీరాయంచనలయింప నీకెట్లుమనసోప్పెనో యెఱుంగఁజాలను గదా! సూది మొనవంటి ముఖంబుగల నీ శీలీముఖము పూవుమొగ్గవలె సుకుమారమైన యీహంసశరీరంబునఁ జివుక్కునఁ గ్రుచ్చికొనినప్పుడది యెంతగాసుక్కెనో, యెట్టిబాధననుభవించెనో? ఆబాణప్రఘాతంబునకుఁ దాళకయెగయనేరక రాతివలెనింగినుండి భూమికింబడువేళ నెట్టుపరితపించెనో యూహింపఁజాలవైతినిగదా! అనుజా! ప్రాణికోటికెల్లనుసుఖదుఃఖానుభవంబు లొక్కరీతినెయుండును గదా! అట్టిప్రాణికోటి ననవసరంబుగాను వినోదార్థమయ్యును హింసించుట స్థూలసూక్ష్మశరీరంబులు రెంటికి నపాయకరంబేకాని ప్రయోజన మొక్కింతయు లేదుగదా! మనుష్యశరీరపోషణార్థమై భూతలంబుననానావిధధాన్యంబులును, ఫలంబులును, శాకపదార్థంబులును, బెక్కులుకొల్లలుగనుండఁ గ్రూరకర్మంబగు మాంసభక్షణంబునకు మనుజుఁడాసఁజెంద నేల? దేవదత్తా! నాచేఁజిక్కిన యీరాయంచనీకిచ్చునది కాదు. వృధాకలహమేటికి? నాదయిన కారుణ్యబుద్ధిచే దీనినే నార్జించుకొంటిని. మారాడకపొమ్ము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1d1k0xpegea75vzgn8h66psdzcr5h7a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>581857</id>
      <parentid>581856</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T14:45:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>581857</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4256" sha1="8utmcolmnrl5wo0eayabe20ispi15en" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

:: కరుణయొకించుక కలుగకయుండెనోట  {{gap|6em}} . . . {{pline|విడు}}

దేవ - వెడవెడలింకము నుడివెదవేలా
::పొడిపొడిమాటల బొంకెదవేలా
::మిడిమిడినీతుల మీఱెదవేలా {{gap|6em}} . . .  {{pline|విడు}}
సర్వా - కొరకొరయేటికిఁ గొరతనీకేటికి
::మురిపెపుటంచల ముట్టఁగనేటికి
::పరిపరివిధములఁ బలుకఁగ నేటికి {{gap|6em}} . . .  {{pline|విడు}}
:: తమ్ముఁడా! దేవదత్తా! దయారాహిత్యంబునకును గాఠిన్యంబునకును గౌర్యంబునకును మూలబీజంబై తామసవృత్తికిఁ బ్రధానకారణంబై  పలువిధంబులయిన రోగంబులకు సాధనంబైన మాంసభక్షణమును బెద్దలుగర్హింతురుగదా! అట్టిదానిని నియట్టిజ్ఞానసంపన్నులైన మానవులంగీకరింపఁ బాడియగునె. ఆది యటుండఁగాఁ దమ్ముఁజూచునందఱిలి కన్నులకువిందొనర్చుచు నళ్లారుముద్దుగు సంచరించుచు మురిపెముగా ఱెక్కలల్లార్చుచు వింతవింతగాఁ దలయెత్తుచునేమేమో యాటలాడుచుఁ బాడుచుఁదనలోఁ దానేసంతసించుచునేపున్నెమును బాపము నెఱుంగక యొరులకించుకయును బాధయొనర్పక మింటినంటిచరియించునోరులేని యీరాయంచనలయింప నీకెట్లుమనసోప్పెనో యెఱుంగఁజాలను గదా! సూది మొనవంటి ముఖంబుగల నీ శీలీముఖము పూవుమొగ్గవలె సుకుమారమైన యీహంసశరీరంబునఁ జివుక్కునఁ గ్రుచ్చికొనినప్పుడది యెంతగాసుక్కెనో, యెట్టిబాధననుభవించెనో? ఆబాణప్రఘాతంబునకుఁ దాళకయెగయనేరక రాతివలెనింగినుండి భూమికింబడువేళ నెట్టుపరితపించెనో యూహింపఁజాలవైతినిగదా! అనుజా! ప్రాణికోటికెల్లనుసుఖదుఃఖానుభవంబు లొక్కరీతినెయుండును గదా! అట్టిప్రాణికోటి ననవసరంబుగాను వినోదార్థమయ్యును హింసించుట స్థూలసూక్ష్మశరీరంబులు రెంటికి నపాయకరంబేకాని ప్రయోజన మొక్కింతయు లేదుగదా! మనుష్యశరీరపోషణార్థమై భూతలంబుననానావిధధాన్యంబులును, ఫలంబులును, శాకపదార్థంబులును, బెక్కులుకొల్లలుగనుండఁ గ్రూరకర్మంబగు మాంసభక్షణంబునకు మనుజుఁడాసఁజెంద నేల? దేవదత్తా! నాచేఁజిక్కిన యీరాయంచనీకిచ్చునది కాదు. వృధాకలహమేటికి? నాదయిన కారుణ్యబుద్ధిచే దీనినే నార్జించుకొంటిని. మారాడకపొమ్ము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8utmcolmnrl5wo0eayabe20ispi15en</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక చర్చ:పటం కతలు.pdf</title>
    <ns>107</ns>
    <id>212093</id>
    <revision>
      <id>581884</id>
      <parentid>581839</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T05:43:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arjunaraoc</username>
        <id>364</id>
      </contributor>
      <comment>/* బొమ్మల సమస్య */ సమాధానం</comment>
      <origin>581884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2825" sha1="1j94sfd9nig3qj204qiza4wcjsykvs9" xml:space="preserve">== బొమ్మల సమస్య ==

{{ping|Arjunaraoc}} బొమ్మలను క్రాపింగ్ చేస్తుంటే కొంతభాగం మాత్రమే వస్తుంది. ఒకసారి పరిశీలించి సహాయం చేయగలరా. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 14:30, 14 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] గారు, సమస్య నిర్ధారించాను. విశ్లేషించాలి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 11:41, 20 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] గారు,  బొమ్మ చూపుటలో కుదించబడుతున్నందున సరిగా రాలేదని గమనించాను.  మానవీయంగా cHeight పరామితి పెంచి, మునుజూపులో ధృవికరించి, భద్రపరచండి. ఉదాహరణకు [https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%9F:%E0%B0%AA%E0%B0%9F%E0%B0%82_%E0%B0%95%E0%B0%A4%E0%B0%B2%E0%B1%81.pdf/1&amp;diff=prev&amp;oldid=553896 తొలిపేజీ సవరణ] చూడండి.-- [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 12:02, 20 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
::[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]]  గారూ, ధన్యవాదాలు. మీరు చెప్పినట్లు చేశాను. ఒకసారి చూడండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:22, 23 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ఏ పేజీ? [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:33, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]]  గారూ, పిడిఎఫ్ 8 పేజీ చూడండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 10:41, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::బాగానే వుంది. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:43, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)</text>
      <sha1>1j94sfd9nig3qj204qiza4wcjsykvs9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangitarasataran022902mbp.pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212192</id>
    <revision>
      <id>581858</id>
      <parentid>553116</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T15:19:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>581858</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3606" sha1="rtyf5eicvfa5tbzig90z4cjuxasqufg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;దేవ.— ఆహా! యేమి యీరాజపుత్రుని వేదాంతము? నానాట వెట్టితనమునఁబడు చున్నదే. అందుచేనెుకయుక్తివెదకి వీనియున్మాదము
పోఁదోలేదఁగాక.
{{right|(ఒక ఋషి ప్రవేశించును)}}
{{Center|{{p|fs125}}పాట. సురటి - ఆదితాళము&lt;/p&gt;}}
ఋషి —— దయాసత్యశాచంబులే గురుతపఃఫలం బెంచు౯ ఇల{{gap|6em}} . . . {{pline|దయా}}  
:: తత్వముశాస్త్రము ధర్మము లెల్ల౯
:: ధర్మంబిదియంచు౯ గణించు౯॥ {{gap|6em}} . . . {{pline|దయా}}  
:: పరపీడనమే పాపంబనుచు౯
:: ప్రాజ్ఞుఁడుయోజించు౯ ద్యజించు౯॥ {{gap|6em}} . . . {{pline|దయా}}  
దేవ— (తనలో) ఎవ్వఁడో మునివర్యుఁడిట్లు వచ్చుచున్నాఁడు. ఇది మంచి సమయము గదా! (ప్రకాశముగా) మునివర్యా! నమస్కరించుచున్నాను. వెదుకఁబోయిన తీఁగపాదములకుఁ దగిలెనన్న రీతిని మాపుణ్యవశమున మీదర్శనము చేకూఱెను. ఆయెదుటనున్న రాజకుమారునకును నాకును నొకధర్మసందేహము కల్గి యింతవఱగును వాదులాడుచుంటిమి. నాకోలందగిలి నింగినుండి యాతని చేతను వ్రాలిన నారాయంచను నాకొసంగుమనిన నీయకున్నవాఁడు. ఇదియేటితగవు? 

సర్వా - కరుణామయా! ఈ పులుఁగు తనయొడలినంటిన బాణంబుతోఁగూడి బొటబొట నెత్తురులు గురియుచు నాకరంబుల దైవికంబుగా వాలిన, నాబాణము నూడ్చి నాశక్తికొలంది సాయమొసంగి ప్రాణరక్షణము సేయఁజూచుచున్నాఁడను. ఈ పక్షిరాజముపై, దీనింజంపిన శత్రువునకు స్వాతంత్య్రమెట్లుగలదు? 

ఋషి - ఓహో! కార్యావసరంబున వేవేగంబోవుచున్న నాకిదియొక పెద్దచిక్కుపెట్టితిరే? రాజకుమారులారా! కానిండు. వినుండు.
{{Telugu poem|type=గీ॥|lines=&lt;poem&gt;బాణహతిఁదీర్చి పోనున్నప్రాణమిచ్చి
కరుణఁజూపినమాత్రనే కాదుసుమ్ము
దైవికంబుగమెకనికై ధరణిఁగూలె
దేవదత్తార్థమిదికాదె తెలివిలేదె॥&lt;/poem&gt;|ref=}}
::రాజకుమారులారా! నేనింక నిలువఁదడవులేదు.
{{right|(అని నిష్క్రమించుచున్నాఁడు)}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rtyf5eicvfa5tbzig90z4cjuxasqufg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangitarasataran022902mbp.pdf/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212193</id>
    <revision>
      <id>581859</id>
      <parentid>553132</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T16:19:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>581859</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3178" sha1="qwwt33r2f971t4jeqbv2qmnzzdm2b19" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సేవ — రాజకుమారా! ఈ యంచమాదేవదత్తునిదేయనియును నీయదికాదనియును నీ ఋషి చెప్పిపోయె. మా పక్షిని మాకొసంగుము. (లాగిపుచ్చుకోనఁబోవును).

దేవ - ఔను. సేవకా! సరియైనమాటచెప్పితిని. పక్షి మొసంగకున్న నీవేగ్రహింపుము.

ఛన్ను - సరిసరి. ఈఋషిసత్తముని వాక్యమును యదార్థముగా గ్రహింపనేరక దేవదత్తార్థనుని పలికినంతనే నీదేయనుకొంటివి కాఁబోలును.

సర్వా — ఆహా! యేమియీవినోదము! కారుణ్యబుద్ధి కనపఱచుటంజేసియును దేవుఁడే నాచేతంబడునట్లు చేయుటచే దేవదత్తంబగుటను, ఈపక్షి నాదేయని ఋషివక్కాణించెంగాని నీ పేరు దేవదత్తుఁడనియు నదినీసొమ్మనియు నతఁడెఱిఁగి చెప్పినది కాదు. కావున నీమానసౌకంబు నీకియ్యంబనిలేదు.

దేవ — ( కోపముతో) సేవకా! వీనితో వాదాడంబనియేమి? వీనిస్వభావమిదివఱకే యెఱింగియుంటిమి. నానాటనునున్మాదము ప్రబలమగు
చున్నది. తొండముదిరి యుసరివెల్లియయ్యె. వీనింగూర్చి దీని తండ్రి కడనెఱింగింపవలసిన విషయము చాలఁగానున్నది. పోదము. రమ్ము.
{{right|(అని సేవకునితో నిష్క్రమించుచున్నాఁడు)}}

సర్వా — అవురా! కాలగతి! ఎంతవిపరీతముగానున్నది? మదమాత్సర్యాది దుర్గణ సమేతులై క్రూరులును, హింసాపరాయణులునగు మానవులకన్నులకు దయాసత్యాదిసాత్విక గుణంబులధర్మంబులుగానే తోచునుగదా!
{{Telugu poem|type=గీ॥|lines=&lt;poem&gt;పదుగురాచరించు పాపమేధర్మంబు
నీతిఁగఱపబోవ నిందయగును
కామిలోపహతుల కన్నులకఖిలంబు
లేనిపసిమివన్నె గానిపించు॥&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|(అని ఛన్ను నితో  నిష్క్రమించుచున్నాఁడు)}}
{{rule|6em}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qwwt33r2f971t4jeqbv2qmnzzdm2b19</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>581860</id>
      <parentid>581859</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T16:21:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>581860</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3177" sha1="q0ibz3vci4osqhybyu2urw2brmbcxp9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సేవ — రాజకుమారా! ఈ యంచమాదేవదత్తునిదేయనియును నీయదికాదనియును నీ ఋషి చెప్పిపోయె. మా పక్షిని మాకొసంగుము. (లాగిపుచ్చుకోనఁబోవును).

దేవ - ఔను. సేవకా! సరియైనమాటచెప్పితిని. పక్షి మొసంగకున్న నీవేగ్రహింపుము.

ఛన్ను - సరిసరి. ఈఋషిసత్తముని వాక్యమును యదార్థముగా గ్రహింపనేరక దేవదత్తార్థనుని పలికినంతనే నీదేయనుకొంటివి కాఁబోలును.

సర్వా — ఆహా! యేమియీవినోదము! కారుణ్యబుద్ధి కనపఱచుటంజేసియును దేవుఁడే నాచేతంబడునట్లు చేయుటచే దేవదత్తంబగుటను, ఈపక్షి నాదేయని ఋషివక్కాణించెంగాని నీ పేరు దేవదత్తుఁడనియు నదినీసొమ్మనియు నతఁడెఱిఁగి చెప్పినది కాదు. కావున నీమానసౌకంబు నీకియ్యంబనిలేదు.

దేవ — (కోపముతో) సేవకా! వీనితో వాదాడంబనియేమి? వీనిస్వభావమిదివఱకే యెఱింగియుంటిమి. నానాటనునున్మాదము ప్రబలమగు
చున్నది. తొండముదిరి యుసరివెల్లియయ్యె. వీనింగూర్చి దీని తండ్రి కడనెఱింగింపవలసిన విషయము చాలఁగానున్నది. పోదము. రమ్ము.
{{right|(అని సేవకునితో నిష్క్రమించుచున్నాఁడు)}}

సర్వా — అవురా! కాలగతి! ఎంతవిపరీతముగానున్నది? మదమాత్సర్యాది దుర్గణ సమేతులై క్రూరులును, హింసాపరాయణులునగు మానవులకన్నులకు దయాసత్యాదిసాత్విక గుణంబులధర్మంబులుగానే తోచునుగదా!
{{Telugu poem|type=గీ॥|lines=&lt;poem&gt;పదుగురాచరించు పాపమేధర్మంబు
నీతిఁగఱపబోవ నిందయగును
కామిలోపహతుల కన్నులకఖిలంబు
లేనిపసిమివన్నె గానిపించు॥&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|(అని ఛన్ను నితో  నిష్క్రమించుచున్నాఁడు)}}
{{rule|6em}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q0ibz3vci4osqhybyu2urw2brmbcxp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangitarasataran022902mbp.pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212194</id>
    <revision>
      <id>581888</id>
      <parentid>553152</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T09:34:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>581888</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3397" sha1="bdsz5wkdwxzo2emcvs8cnnt2qvbr79b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs150}}సంగీతరసతరంగిణి&lt;/p&gt;}}
{{Center|{{p|fs125}}యను&lt;/p&gt;}} 
{{Center|{{p|fs150}}బుద్ధ నాటకము&lt;/p&gt;}}
{{Custom rule|sp|100|d|6|sp|10|d|10|sp|10|d|6|sp|100}}
{{Center|{{p|fs125}}ద్వితీయరంగము౼రాజసదనము&lt;/p&gt;}}
{{custom rule|c|6|sp|40|do|7|fy1|40|do|7|sp|40|c|6}}{{Center|'''(శుద్దోదనుఁడు మంత్రి దేవదత్తుఁడు మిత్రాచార్యుఁడు ప్రవేశించుచున్నారు)'''}}
శుద్దో - దేవదత్తా! నీవు పల్కినరీతీయెల్ల నాహృదయంబునకు నిక్కవముగానే కన్పట్టుచున్నది. చూడఁజూడ నా కొమరునిచర్యలెల్ల నాశ్చర్యమునే  కల్గించుచున్నవి. 
{{Telugu poem|type=సీ॥|lines=&lt;poem&gt;శాత్రవసంహారపాత్రంబులైనట్టి పౌత్రవిద్యలబుద్దిసలుపఁడౌర 
రాజ్యతంత్రక్రియా ప్రాజ్యమార్గములందు ప్రాజ్ఞుఁడైబుద్ధికన్పఱచఁడౌర 
రమ్యహర్మ్యతిరాది కామ్యార్థ వితితిపై సౌమ్యానుభవబుద్ధిఁజాటడౌర  
శృంగారవైభవా నంగప్రియాలాప భంగ్యల్లసితబుద్ధిఁబడయఁడౌర &lt;/poem&gt;|ref=}}{{Telugu poem|type=గీ॥|lines=&lt;poem&gt;పలుకుఁబలుకుచు వేఱొండు తలంచునౌర
నిజనతలముననేమొ భాపించునౌర
తోడివారలజత విడవాడునౌర 
బేలవలెనుండు నెఱుఁగంగఁ జాలనౌర౹౹ &lt;/poem&gt;|ref=}}
దేవ - మహాప్రభూ! ఆపక్షిని దనయొడీలోనిడుకొని యాతఁడొందినదుఃఖమింతని వర్ణింపఁజాలనుగదా! ఇట్టి మూర్ఖతగల రాజకుమారుఁడెట్లు నీరాజ్యఁబు పరిపాలించుమో చెప్పఁజాలను. నోరెత్తిన నాతోడయుద్ధమునకు సిద్ధమాయెను. వీనినేమిసేయఁదలంచితివో నీవేయోజించవలయును.

శుద్దో — ఆచార్యవర్యా! నాసుతునిజననంబు మహత్తరంబయినదనియును, నతఁడు నిరుపమశుభలక్షణలక్షితుందనియును, నఖండ       
తేజోధనుండనియును సప్తద్వీపసంయుతంబగు భూతలంబేలు చక్రవర్తియైనగావలయుననియు లేకున్న నసమానతపోబలార్జిత 
తత్వజ్ఞానసంపన్నుండైనట్టి ధర్మసంస్థాపకుఁడైనను గావల&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bdsz5wkdwxzo2emcvs8cnnt2qvbr79b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu</title>
    <ns>106</ns>
    <id>217212</id>
    <revision>
      <id>581891</id>
      <parentid>567972</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T10:12:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>581891</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="625" sha1="cqfullhonrs1mycvhcm2z48lybcwryf" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[ఆత్మకథ]]
|భాష=te
|సంపుటి=[[ఆత్మకథ/ప్రథమసంపుటము|ప్రథమసంపుటము]]
|రచయిత=[[రచయిత:మోహన్ దాస్ కరమ్ చంద్ గాంధీ|మోహన్ దాస్ కరమ్ చంద్ గాంధీ]]
|అనువాదకులు=[[రచయిత:వేలూరి శివరామ శాస్త్రి]]
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=[[రచయిత:కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు]]
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1931
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 
1=&quot;ముఖచిత్రం&quot;
2=&quot;ప్రవి&quot;
3to6=&quot;విసూ&quot;
7to8=&quot;సూచన&quot;
9=1
20=-
21=half-title
22=-
23=1
35=17
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>cqfullhonrs1mycvhcm2z48lybcwryf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu</title>
    <ns>106</ns>
    <id>217457</id>
    <revision>
      <id>581892</id>
      <parentid>577776</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T10:14:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>581892</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="696" sha1="aten9lj1me5sfc71ka2k6i1vtr4rhmu" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[ఆత్మకథ]]
|భాష=te
|సంపుటి=[[ఆత్మకథ/ద్వితీయసంపుటము|ద్వితీయసంపుటము]]
|రచయిత=[[రచయిత:మోహన్ దాస్ కరమ్ చంద్ గాంధీ|మోహన్ దాస్ కరమ్ చంద్ గాంధీ]]
|అనువాదకులు=[[రచయిత:వేలూరి శివరామ శాస్త్రి]]
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=[[రచయిత:కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు]]
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=1930
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=djvu
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 
1=&quot;ముఖచిత్రం&quot;
2=&quot;ప్రవి&quot;
3to4=&quot;సూచన&quot;
5to10=&quot;విసూ&quot;
11=-
12=&quot;బొమ్మ&quot;
13=&quot;half-title&quot;
14=-
15=3
204=-
205=195
399=1
411=- 412=- 413=13
447=-
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>aten9lj1me5sfc71ka2k6i1vtr4rhmu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/426</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219053</id>
    <revision>
      <id>581846</id>
      <parentid>571902</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T12:02:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581846</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3494" sha1="durze842jx61ua3b9mtev7u30tjto4c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;    జలకము లాడియాడి యొకచాన కరస్థితకేశయై నృపుౝ
    వెలువడిచూచె లోపడితి నీ కని బాసకు నిల్చెనో యనౝ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇట నా రాజును వీథివెంటఁ జనుచున్నవానిని దర్శింప నాయిక చాపలము గనఁబఱచుచున్నది.

నరసభూపాలీయకర్త యిచ్చిన పదునెనిమిదిశృంగారచేష్టల నిటఁ జూపితిమి.వసాహిత్యదర్పణమున నిఱువదెనిమిదింటి నిచ్చెనని చెప్పితిమి. వానినిఁ గూడ నిటఁ జూపుచున్నాము.
{{p|ac|fwb}}19. శోభాలక్షణము&lt;/p&gt;
&quot;రూప, యౌవన, లాలిత్య, భోగాద్యైరంగభూషణం శోభా” రూపము, యౌవనము, సుకుమారత్వము, భోగము (స్రక్చందనతాంబూలాది సేవనము) మొదలగువానివలన నంగములకుఁ గలిగిన యందము శోభ. మొత్తముమీఁద నయత్నకృతమగు నందము శోభ.
{{Center|శోభోదాహరణము}}
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;అసంభృతం మండనమంగయష్టే, రనాసవాఖ్యం కరణం మదస్య,
కామస్య పుష్పవ్యతిరిక్తమస్త్రం, బాల్యాత్పరంసా౽ధ వయః ప్రపేదే.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
శరీరమున కయత్నసిద్ధమగు నలంకారమును, ఆసవరూపముగాని మదకారణమగు నొకసాధనమును, మన్మథునికిఁ బుష్పముగాని యొకబాణమును నగు యౌవనము నా పార్వతి పొందెను. ఇట యౌవనశోభ వర్ణింపఁబడినది. భోగకృతమగు శోభ కీ క్రిందిపద్య ముదాహరణము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. కనుదోయి కజ్జలంబును,
   దనూలతకు దువ్వలువయుఁ, దములపుటెఱ్ఱం
   దనమును మోవికి; నిదె భూ
   షణ మితరము దూషణంబు జవరాలి కిలౝ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
భోగమన స్రక్చందనతాంబూలాదిసేవనమని తెలిపితిమి. అయితే భోగకృతమైన శోభ యయత్నకృత మెట్లగును? అని ప్రశ్న యుదయించును. స్వభావసిద్ధమగు శోభ యున్ననే భూషణాదుల శోభయు మెరయును. స్వభావశోభ లేనిభూషణశోభ మెరయదుగదా! ఇట భోగకృతశోభ యన స్వభావశోభలేని కేవల భోగకృతశోభయని భ్రమింపరాదు. మిగిలిన రూపాదులశోభ యూహ్యము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>durze842jx61ua3b9mtev7u30tjto4c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/427</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219054</id>
    <revision>
      <id>581849</id>
      <parentid>571903</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T13:33:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581849</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2947" sha1="2in8avwjrw28usnopuenzms2a37xjmx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}20. కాంతిలక్షణము&lt;/p&gt;
&quot;సైవకాంతిర్మన్మథా ప్యాయితద్యుతిః” మన్మథునిచే వర్ధిల్లఁజేయఁబడిన యా శోభయే కాంతి యనఁబడును. మన్మథోన్మేషము గలుగకముందున్న యందచందములు మన్మథోన్మేషము గలిగినపిమ్మట మరింత లెస్సగా శోభిల్లును.
{{Center|కాంత్యుదాహరణము}}
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. తొలుప్రాయపు మగకొదమల
   తలఁపుల తమకములు మిగులఁ దను నెదురుకొనం
   జలజాక్షి జవ్వనము గడు
   వెలసెఁ బ్రతిక్షణము వింతవింతగ నంతౝ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇట యౌవనమన యౌవనశోభ ప్రతిక్షణమును వింతవింతగాఁ గనఁబడుట మదనోన్మేషముచేతనేకదా! కాన నిది కాంతి.
{{p|ac|fwb}}21. దీప్తిలక్షణము&lt;/p&gt;
&quot; కాంతిరేవాతివిస్తీర్ణా దీప్తిరిత్యభిధీయతే” అత్యంతమైన కాంతియే దీప్తి యనఁబడును.
{{Center|దీప్త్యుదాహరణము}}
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. ఎలజవ్వన మెలయింపఁగ
   విలాసముల నొడలిపైని, విరివిల్తుండున్
   ఇలు ద్రొక్కి యెసరువెట్టఁగఁ
   గలఁపదె చెలి తపసినేనిఁ గనుచూపులచేౝ?&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇట నాకాంతి మదనుఁ డెసరువెట్టుటచే మరింత వర్ధిల్లినది. కావుననే కనుచూపులచేతనే తపసినేనిఁ గలఁచును. కాన నిది దీప్తి.
{{p|ac|fwb}}22. ప్రగల్భతాలక్షణము&lt;/p&gt;
&quot;నిస్సాధ్వసత్వం ప్రాగల్భ్యం” బ్రియుఁడు బ్రియురాలితోఁ గాని ప్రియురాలు ప్రియునితోఁ గాని రమించుపట్ల నప్రతిబంధకముగా వర్తిల్లుట.
{{Center|ప్రగల్భతోదాహరణము}}
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;ఆ. కౌఁగిలింపఁ దమ్ముఁ గౌఁగిలించుచు బిగ్గ
    ముద్దులాడఁ దమ్ము ముద్దుగొనుచు&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2in8avwjrw28usnopuenzms2a37xjmx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/428</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219055</id>
    <revision>
      <id>581852</id>
      <parentid>571904</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T14:14:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581852</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2681" sha1="9vfrz9erljni3vf0rbnbfjma6fylfzi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;    మోవి గఱవరేఁగి మోవినిం గఱచుచుఁ
    జెలులు ప్రియుని దాసుఁ జేసికొండ్రు.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇందు నాయిక యప్రతిబంధముగాఁ బ్రగల్భముగా నాయకునితోఁ గ్రీడించుచున్నది.
{{p|ac|fwb}}23. ఔదార్యలక్షణము&lt;/p&gt;
‘ఔదార్యం వినయస్సదా' ఔదార్యమన వినయము. వినయమనఁ బ్రియుని యపరాధము దెలిసినను గోపమును వహింపకుండుట.
{{Center|ఔదార్యోదాహరణము}}
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;గీ. చిఱుతయలుకను వహియించి చిగురుఁబోఁడి
    నవ్వులు, సిగ్గులుఁ, గొలఁది యూర్పు,
    లలరఁ దాఁకకు! తాఁకకు మనుచు జరిగి
    పోయి మెలమెల్లఁగ గవాక్షమును బిగించె.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇట పాపరాధుఁడగు ప్రియునియం దలఁతి కోపమును మాత్రము పూని యాతఁడు చరణపాత మొనర్పరాఁగా నన్నుఁ దాఁకకుమని జరిగిపోయి కిటికీ మూసెను. (కేళికై).

అతని నమస్కార మక్కఱలేకయే నాయిక ప్రసన్నురా లైనందున నౌదార్యము చూపఁబడినది.
{{p|ac|fwb}}24. మదలక్షణము&lt;/p&gt;
“మదోవికారస్సౌభాగ్య యౌవనాద్యవలేపజః&quot; సౌభాగ్యము, యౌవనము మొదలగువానియొక్క గర్వమువలనఁ గలిగిన వికారము మదము.
{{Center|మదోదాహరణము}}
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;గీ. నాదు నునుజెక్కిళులపైని నాయకుండు
    స్వయముగా వ్రాసెఁ బుష్పమంజరి నటంచు
    మురిసిపో; కిట్టి వన్యయుం బొందకున్నె?
    పాడువణఁ కట్టిచో విఘ్న పఱపకున్న.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇట సౌభాగ్యగర్వమువలనఁ గలిగిన మదము స్పష్టము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9vfrz9erljni3vf0rbnbfjma6fylfzi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/429</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219056</id>
    <revision>
      <id>581853</id>
      <parentid>571905</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T14:28:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581853</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2825" sha1="n1nfy1rwfqblxyzwzc3ua56uu0qcj7g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}25. తపనలక్షణము&lt;/p&gt;
“తపనం ప్రియవిచ్ఛేదే స్మరావేగోత్థచేష్టితం&quot; ప్రియవిరహసమయమున మోహాతిరేకముచేఁ గలుగు చేష్ట.
{{Center|తపనోదాహరణము}}
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;మ. కడునిట్టూర్పులు వుచ్చు; నేలఁ బొరలుౝ; గాంచుౝ భవన్మార్గ మె
    ప్పుడు; బిట్టేడ్చు; గృశీభవించిన కరంబుల్ వేయు నట్టిట్టులున్
    బడయంగాఁ గలనైన నీకలయికన్ వాంఛించు నిద్రింపఁగా;
    నిడఁ డద్ధానినిఁ గూడఁ బాడువిధి యోయీ! యెంత దౌర్భాగ్యయో?&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{p|ac|fwb}}26. మౌగ్ధ్యలక్షణము&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;అజ్ఞానాదివ యా పృచ్ఛా ప్రతీతస్యా౽పివస్తునః
వల్లభాస్య పురఃప్రోక్తం మాద్యం తత్తత్త్వవేదిభిః.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
తెలిసియున్న వస్తువును గుఱించియుఁ దెలియనివిధమునఁ బ్రియసన్నిధినిఁ బ్రశ్నించుట మౌగ్ధ్యము.
{{Center|మౌగ్ధ్యోదాహరణము}}
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. చెలికాఁడ నాదు కంకణ
   ముల ముద్దులు మూటగట్టు ముక్తాఫలముల్
   గల వృక్షంబుల? నే
   స్థలంబునను? నాఁటిరెవరు? సరిగఁ దెలుపవే!&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{p|ac|fwb}}27. విక్షేపలక్షణము&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;భూషాణా మర్ధరచనా । మిథ్యా విష్వ గవేక్షణం
రహస్యాఖ్యాసమీషచ్చ । విక్షేపో దయితాంతి.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ప్రియునియెదుట భూషణములు సగము దాల్చుట, యూఱకయే యటునిటు చూచుట, రహస్యముగా భాషించుట మొదలగు చేష్ట విక్షేపము.
{{Center|విశేషోదాహరణము}}
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. అఱవిరిసిన వేనలితో
   నఱదీర్చిన బొట్టుతోడ నళుకునుగొన్న&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n1nfy1rwfqblxyzwzc3ua56uu0qcj7g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/430</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219057</id>
    <revision>
      <id>581865</id>
      <parentid>571906</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T21:15:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581865</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3654" sha1="5dhyfwpg8z69czn70rbl2b6p0iptf39" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;   ట్లరయుచు దెసలం బ్రియుతో
   జరుపును గోమలి రహస్యసంభాషణముల్.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{p|ac|fwb}}28. కేళిలక్షణము&lt;/p&gt;
&quot;విహారీ సహకాంతేన క్రీడితం కేళి రుచ్యతే” కాంతునితో విహరించునపు డొనర్చు చుంబనాలింగనాది క్రీడ కేళి.
{{Center|కేళ్యుదాహరణము}}
&lt;poem&gt;క. కనులౝ రాలిన పుప్పొడిఁ
   దన వదనానిలముచేతఁ దలఁగింపఁగఁజా
   లని ప్రియునిఁ బొడిచెఁ బీన
   స్తని యొకతె పయోధరమునఁ దద్వక్షమునౝ.&lt;/poem&gt;
తన ముఖవాయువుచేఁ బ్రియుఁడు ప్రియురాలి కను లూఁదుచుండఁగా నాప్రియురాలు కనులలోని పుప్పొడి పోయినను బోలేదని మరల మరల నూఁదించుకొనుటకై మరింత దగ్గఱకువచ్చుచుఁ దన స్తనాగ్రమున నాతనిఁ బొడుచుచున్నది.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;మఱియు శృంగార మంగనామణులయందు
నంకురితపల్లవితపుష్పితాదిభేద
వర్ణితాకృతి యై దళావస్థ లయ్యె
వీనినామక్రమంబులు విస్తరింతు.&lt;/poem&gt;|ref=124}}
స్త్రీలయందు శృంగార మంకురావస్థ, పల్లవావస్థ, కోరకావస్థ, పుష్పావస్థ, ఫలావస్థ యను పంచావస్థలను గ్రమముగాఁ బొందును. ఈ పంచావస్థాత్మకమగు శృంగారము దశావస్థలను బొందును. వీనినిఁ గ్రమముగా నెఱిఁగింతును.

ఇట శృంగారము విప్రలంభశృంగారము. ఈ విప్రలంభము సంభోగావస్థకు ముందును బిమ్మటనుగూడ సంభవించును. సంభోగావస్థకు మందున్న విప్రలంభమునకుఁ బూర్వరాగమని పేరు. ఆ పూర్వరాగరూప విప్రలంభశృంగారమేకదా యంకురాద్యవస్థలను బొందును. అనఁగాఁ శ్రమాభివృద్ధినిఁ బడని సంభోగమునఁ బర్యవసించును. మరియు శృంగారమన శృంగారరసమని కాక
దాని స్థాయిభావమగు రతియే నుద్దిష్టము. ఆరతి దశావస్థలను బొందుననుటయు దోషమే. ఇఁకేమనఁ బూర్వరాగరూపవిప్రలంభశృంగారముయొక్క స్థాయిభావమగు రతివలన దశావస్థలు గలుగును. రతియే దశావస్థలను బొందదు. అట్టి రతివలన దశావస్థలు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5dhyfwpg8z69czn70rbl2b6p0iptf39</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>581868</id>
      <parentid>581865</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T00:53:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>581868</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3654" sha1="slwee3bw0tf4lu2xne19k4a06o5l391" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;   ట్లరయుచు దెసలం బ్రియుతో
   జరుపును గోమలి రహస్యసంభాషణముల్.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{p|ac|fwb}}28. కేళిలక్షణము&lt;/p&gt;
&quot;విహారే సహకాంతేన క్రీడితం కేళి రుచ్యతే” కాంతునితో విహరించునపు డొనర్చు చుంబనాలింగనాది క్రీడ కేళి.
{{Center|కేళ్యుదాహరణము}}
&lt;poem&gt;క. కనులౝ రాలిన పుప్పొడిఁ
   దన వదనానిలముచేతఁ దలఁగింపఁగఁజా
   లని ప్రియునిఁ బొడిచెఁ బీన
   స్తని యొకతె పయోధరమునఁ దద్వక్షమునౝ.&lt;/poem&gt;
తనముఖవాయువుచేఁ బ్రియుఁడు ప్రియురాలి కను లూఁదుచుండఁగా నాప్రియురాలు కనులలోని పుప్పొడి పోయినను బోలేదని మరల మరల నూఁదించుకొనుటకై మరింత దగ్గఱకు వచ్చుచుఁ దన స్తనాగ్రమున నాతనిఁ బొడుచుచున్నది.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;మఱియు శృంగార మంగనామణులయందు
నంకురితపల్లవితపుష్పితాదిభేద
వర్ణితాకృతి యై దళావస్థ లయ్యె
వీనినామక్రమంబులు విస్తరింతు.&lt;/poem&gt;|ref=124}}
స్త్రీలయందు శృంగార మంకురావస్థ, పల్లవావస్థ, కోరకావస్థ, పుష్పావస్థ, ఫలావస్థ యను పంచావస్థలను గ్రమముగాఁ బొందును. ఈ పంచావస్థాత్మకమగు శృంగారము దశావస్థలను బొందును. వీనినిఁ గ్రమముగా నెఱిఁగింతును.

ఇట శృంగారము విప్రలంభశృంగారము. ఈ విప్రలంభము సంభోగావస్థకు ముందును బిమ్మటనుగూడ సంభవించును. సంభోగావస్థకు మందున్న విప్రలంభమునకుఁ బూర్వరాగమని పేరు. ఆ పూర్వరాగరూప విప్రలంభశృంగారమేకదా యంకురాద్యవస్థలను బొందును. అనఁగాఁ శ్రమాభివృద్ధినిఁ బడని సంభోగమునఁ బర్యవసించును. మరియు శృంగారమన శృంగారరసమని కాక
దాని స్థాయిభావమగు రతియే నుద్దిష్టము. ఆరతి దశావస్థలను బొందుననుటయు దోషమే. ఇఁకేమనఁ బూర్వరాగరూపవిప్రలంభశృంగారముయొక్క స్థాయిభావమగు రతివలన దశావస్థలు గలుగును. రతియే దశావస్థలను బొందదు. అట్టి రతివలన దశావస్థలు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>slwee3bw0tf4lu2xne19k4a06o5l391</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>581869</id>
      <parentid>581868</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T00:55:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>581869</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3680" sha1="cooe4arf769td8g079eg5pwha9pn4s7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;   ట్లరయుచు దెసలం బ్రియుతో
   జరుపును గోమలి రహస్యసంభాషణముల్.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{p|ac|fwb}}28. కేళిలక్షణము&lt;/p&gt;
&quot;విహారే సహకాంతేన క్రీడితం కేళి రుచ్యతే” కాంతునితో విహరించునపు డొనర్చు చుంబనాలింగనాది క్రీడ కేళి.
{{Center|కేళ్యుదాహరణము}}
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. కనులౝ రాలిన పుప్పొడిఁ
   దన వదనానిలముచేతఁ దలఁగింపఁగఁజా
   లని ప్రియునిఁ బొడిచెఁ బీన
   స్తని యొకతె పయోధరమునఁ దద్వక్షమునౝ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
తనముఖవాయువుచేఁ బ్రియుఁడు ప్రియురాలి కను లూఁదుచుండఁగా నాప్రియురాలు కనులలోని పుప్పొడి పోయినను బోలేదని మరల మరల నూఁదించుకొనుటకై మరింత దగ్గఱకు వచ్చుచుఁ దన స్తనాగ్రమున నాతనిఁ బొడుచుచున్నది.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;మఱియు శృంగార మంగనామణులయందు
నంకురితపల్లవితపుష్పితాదిభేద
వర్ణితాకృతి యై దళావస్థ లయ్యె
వీనినామక్రమంబులు విస్తరింతు.&lt;/poem&gt;|ref=124}}
స్త్రీలయందు శృంగార మంకురావస్థ, పల్లవావస్థ, కోరకావస్థ, పుష్పావస్థ, ఫలావస్థ యను పంచావస్థలను గ్రమముగాఁ బొందును. ఈ పంచావస్థాత్మకమగు శృంగారము దశావస్థలను బొందును. వీనినిఁ గ్రమముగా నెఱిఁగింతును.

ఇట శృంగారము విప్రలంభశృంగారము. ఈ విప్రలంభము సంభోగావస్థకు ముందును బిమ్మటనుగూడ సంభవించును. సంభోగావస్థకు మందున్న విప్రలంభమునకుఁ బూర్వరాగమని పేరు. ఆ పూర్వరాగరూప విప్రలంభశృంగారమేకదా యంకురాద్యవస్థలను బొందును. అనఁగాఁ శ్రమాభివృద్ధినిఁ బడని సంభోగమునఁ బర్యవసించును. మరియు శృంగారమన శృంగారరసమని కాక
దాని స్థాయిభావమగు రతియే నుద్దిష్టము. ఆరతి దశావస్థలను బొందుననుటయు దోషమే. ఇఁకేమనఁ బూర్వరాగరూపవిప్రలంభశృంగారముయొక్క స్థాయిభావమగు రతివలన దశావస్థలు గలుగును. రతియే దశావస్థలను బొందదు. అట్టి రతివలన దశావస్థలు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cooe4arf769td8g079eg5pwha9pn4s7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/431</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219058</id>
    <revision>
      <id>581874</id>
      <parentid>571907</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T01:52:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581874</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3977" sha1="lavf4sy9czo7mv0i1ti2ipepodz2abs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;గలుగును. పైపద్యమునఁ 'బల్లవిత’కుఁ బిమ్మట ‘కోరకిత' అని యుండవలెను. దానినిఁ జేర్పక తదనంతరావస్థ యగు పుష్పితత్వమును దెలుపుట దోషమగును.

మొత్తముమీఁదఁ బూర్వరాగరూపవిప్రలంభమునందే (అభిలాషరూపవిప్రలంభమునందే) దశావస్థలు గలుగును. సంభోగావస్థపిమ్మట సంభవించిన విప్రలంభమునందుఁ గూడ నీదశావస్థలలోఁ గొన్ని సంభవించును. అట నేయవస్థలు గలుగునో ముందు చెప్పుదుము.
{{p|ac|fwb}}దశావస్థలు&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఇలఁ జూచుట, చింతించుట
తలఁచుట, గుణవినుతి, యరతి, తాపము, లజ్జా
స్ఖలనము, గమనము, మూర్ఛయు
నల ధన్యత యన నవస్థ లగు నె ట్లన్నౝ.&lt;/poem&gt;|ref=125}}
చూచుట, చింతించుట, తలఁచుట, గుణవినుతి, యరతి, తాపము, లజ్జాత్యాగము, గమనము, మూర్ఛ, ధన్యత, అనునవి దశావస్థలని గ్రంథకర్తయుద్దేశము. దీని కాకర మిది:―
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;దృఙ్మనస్సంగ సంకల్పా, జాగరః కృశతా౽రతిః
హ్రీత్యాగోన్మాద మూర్ఛాంతా ఇత్యనంగదశాదశ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
దృక్కు (దర్శనము లేక చక్షుష్ప్రీతి), మనస్సంగము, సంకల్పము, జాగరము, కృశత, అరతి, హ్రీత్యాగము, ఉన్మాదము, మూర్ఛ, అంతము (మరణము) అనునవి పదిమన్మథావస్థలు. నాయిక నాయకునిఁ జూడఁగానే 'చక్షుష్ప్రీతి' యను ప్రథమావస్థ గలుగును. పిమ్మట మనస్సు వానిపైఁ బడును. ఇదియే మనస్సంగము. పిమ్మట నతనిసంగమచింత. ఇది సంకల్పము. ఆసంకల్పముచే నిదురలేకుంట తటస్థించును. ఇదే జాగరము. దానిచే శరీరము కృశించును. ఇది కృశత. దానివలన దేనియందును బ్రీతి లేకుండుట. ఇదియే యరతి. పిమ్మట లజ్జాత్యాగము సేసి మాటలాడుట. ఇదియే హ్రీత్యాగము. తదుపరి యున్మాదము. తుదికి మరణయత్నము (మరణము గాదు.)

ప్రతాపరుద్రీయమున నీదశావస్థలకుఁ దోడుగా ప్రలాపము, సంజ్వరము అను మరిరెండవస్థలు చెప్పఁబడినవి. భావప్రకాశమున నీయవస్థలు భిన్నములుగా నున్నవి. ఎట్లన
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;దశధా మన్మథావస్థా భవేద్ద్వాదశధా౽పి వా
ఇచ్చోత్కంఠాభిలాషాశ్చ చింతాస్మృతి గుణస్తుతీ&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lavf4sy9czo7mv0i1ti2ipepodz2abs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/432</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219059</id>
    <revision>
      <id>581875</id>
      <parentid>571908</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T02:16:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581875</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4057" sha1="p3ei9m5ze2df7l943ukes4xvxdwpoid" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;ఉద్వేగో౽ధః ప్రలాపస్స్యాదున్మాదో వ్యాధిరేవచ
జాడ్యం మరణ మిత్యాద్యేద్వేకై శ్చిద్వర్జ్యతే బుధైః&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇచ్ఛ, ఉత్కంఠ, అభిలాష, చింత, స్మృతి, గుణస్తుతి, ఉద్వేగము, ప్రతాపము, ఉన్మాదము, వ్యాధి, జాడ్యము, మరణము, అను పండ్రెండింటిలో మొదటివి రెండును (ఇచ్ఛ, ఉత్కంఠ) గొందఱు విడిచిరి.

నరసభూపాలీయపద్యము నందలి 'గమనము, ధన్యత' యనునవి పై వేనియందును గానరావు. 'గుణవినుతి' భావప్రకాశలక్షణమునఁ గలదు. ‘తాపము’ సంజ్వరనామముతోఁ బ్రతాపరుద్రీయమునఁ గలదు.

ప్రలాప, సంజ్వరములు గలిపికొని దృఙ్మనస్సంగసంకల్పాదులగు పదియును స్వీకరించి మొత్తము పండెండవస్థలు స్వీకరించుట యుచితమగును.

ఆంధ్రకావ్యములలో నాయిక చేయు చంద్రాదిదూషణము లీ ప్రలాపరూపములే. ఈ ద్వాదశావస్థాత్మకమగు శృంగారమునకుఁ బూర్వరాగమని పేరు. అనఁగా సంభోగశ్భంగారమునకుఁ బూర్వావస్థ.

క్రమముగా నరసభూపాలీయ దశావస్థలకు లక్షణలక్ష్యములను జూపుదుము.
{{p|ac|fwb}}1. చూచుట (చక్షుష్ప్రీతి)&lt;/p&gt;
&quot;ఆదరాద్దర్శనం చక్షుష్ప్రీతి రిత్యభిధీయతే&quot; నాయిక నాయకుని నాదరముతోఁ జూచుట చక్షుష్ప్రీతి యనఁబడును.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;అనురాగాంబుధి యుబ్బి వెల్వడినయ ట్లాపూర్ణఘర్మాంబువుల్
దనువల్లిం డిగజాఱఁ గన్నుఁగవ లేఁదళ్కు ల్పిసాళించుచున్
ననవిల్కానిపురఃప్రవేశకలనానాళీకదామంబు లై
తనరం గోమలి నిన్నుఁ జూచె నరసేంద్రా! సాంద్రతేజోనిధీ!&lt;/poem&gt;|ref=126}}
అనురాగసముద్ర ముబ్బినవిధమునఁ జెమటజాలు శరీరమునుండి దిగజాఱఁగా మన్మథుని పురఃప్రవేశ సమయమునఁ గట్టిన తామరపువ్వులదండలైన చూపులతో నా యువతి నరసభూపాలా! నిన్నుఁ జూచెను.

ఇట నాయిక యాదరముతో నాయకునిఁ జూచినట్లు జెప్పఁబడినది. కావునఁ జక్షుష్ప్రీతి.

నాయిక నాయకునిఁ బ్రత్యక్షముగా దర్శించుటచేతనే కాక వానినిఁ గూర్చి వినుటవలనను, జిత్రమునఁ గాంచుటవలనను గూడఁ రతి గలుగునని యాలంకారికమతము. &quot;శ్రవణాద్దర్శనాద్వా౽పి&quot;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p3ei9m5ze2df7l943ukes4xvxdwpoid</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/433</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219060</id>
    <revision>
      <id>581876</id>
      <parentid>571909</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T03:05:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581876</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3917" sha1="a2x57zn430gw74gbphbuqo6s94u6adm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}2. చింతించుట (సంకల్పము)&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;అరవిందంబు విలాసమందిరము; నీహారాంశుఁ డేకోదరుం;
డరయ న్గోత్రవిరోధ మేటికి? ననర్హం బంచు నూహించి యి
ర్వురఁ బొందించుపయోధికన్యక్రియఁ జేర్చుం గేలు గండస్థలిం
దరుణీరత్నము చింతచేత; నరసేంద్రా! సాంద్రతేజోనిధీ!&lt;/poem&gt;|ref=127}}
పద్మము నాగృహము. చంద్రుఁ డేకసోదరుఁడు. వీరిరువురికిని విరోధమేల? వీరిరువురికినిఁ బొత్తును గూర్చెదనని లక్ష్మీదేవి తనహస్తమునఁ జెక్కిలి సేర్చియున్నవిధమున నిటఁ బ్రియునిఁ జింతించుచు నాయిక చెక్కిలిపైఁ జేయి చేర్చియున్నది. ఇట్లు గాక నాయికానాయకులు పరస్పరసంగమోపాయమును జింతించుచున్నట్లు చూపవలయును. ఎట్లన
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;కథ మీక్షే కురంగాక్షీం సాక్షాల్లక్ష్మీం మనోభువః?
ఇతి చింతాకులః కాంతో నిద్రాం నైతినిశీధినీం.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
మన్మధుని లక్ష్మివలెనున్న యాకాంతను నే నెట్లు చూడఁగలనని చింతాకులుఁడై కాంతుఁడు రేల నిద్రింపఁడు ― ఇట సంగమోపాయచింత గలదు. పై పద్యమున నవ్విధము లేదుగదా!
{{p|ac|fwb}}3. తలఁచుట — స్మృతి అనఁగా సంస్కారజన్యమగుజ్ఞానము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;వరభూషాదులపై మనం బిడక దృగ్వ్యాపార మెంతేఁ బర
స్పరసందర్శన నాతిభిన్న మయి చూపట్టంగఁ, గార్యాంతర
స్మరణం బేమియు లేక నిశ్చలత నీసాంగత్యముం గోరి మా
హరిణీలోచన యాత్మయందు నరసేంద్రా! నిన్ను భావించెరా!&lt;/poem&gt;|ref=128}}
ఓ నరసభూపాలా! భూషణములమీఁద మనస్సు పోనీక దృగ్వ్యాపార మొకరి నొకరు చూచుకొనుటకన్న భిన్నము గానిదిగా ననఁగా ని న్నదియు నది నిన్నును జూచుచున్నట్లుగానే చూపట్టఁగా దేనినిఁగూడఁ దలంపక నీసాంగత్యమును గోరి యాత్మయం దాయువతి నిన్నే స్మరించినది.

ఇచ్చటివ్యంగ్యము (ఒకానొకయోగిని భగవదైక్యమును గోరి ధ్యానించుచున్నది) నూహించుకొనునది. ఈస్మృతి పూర్వరాగమునందుకన్న నుత్తరవిప్రలంభమునందు రసవత్తరముగా నుండును. ఎట్లన&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a2x57zn430gw74gbphbuqo6s94u6adm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/434</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219061</id>
    <revision>
      <id>581879</id>
      <parentid>571910</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T03:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581879</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3156" sha1="h5vklmqyt3aonomwyjd4by1e0309x5v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. అలకలు సెదరఁగఁ బెనువే
   నలి విరియఁగ, నూర్పులకు స్తనద్వయ మెగయౝ
   వలువప్రిదుల, నెదఁ గేలిడి
   చెలి రతివివశతఁ బరున్న చెలువముఁ దలఁతుౝ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{p|ac|fwb}}4. గుణవినుతి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;పలుకుం దో డగువీణెతోఁ జెలియ నీపై గీతముల్ మీటఁ దొ
య్యలిమైనీడ మెఱుంగుఁగాయ నిరవై యవ్వీణలో వాణి “యో
లలితాంగీ! మనచిత్తముం బ్రియుఁడు కొల్ల ల్వెట్టెఁగా!” యంచు వె
ల్పలికిం దాను బుసాడ వచ్చె ననఁ గన్పట్టు న్నృసింహాధిపా!&lt;/poem&gt;|ref=129}}
నాయిక వీణెపై నరసభూపాలునిపై గీతములు మీటుచుండెను. అప్పుడు నాయికయొక్క బింబ మావీణెయొక్క కాయలోఁ బ్రతిఫలించెను. ఆప్రతిబింబ మావీణెలో నున్న సరస్వతీదేవి నాయికతో “నరసభూపాలుఁడు మనచిత్తమును గొల్లఁబెట్టెనుగదా!&quot; యనియు బుసాడుటకై వచ్చినట్లున్నది.

ఇట గుణము లేమియు నుతింపఁబడలేదు. గుణకథనము చేసినఁ గాని గుణవినుతి కాదుగదా! ఈ క్రింది దుదాహరణీయము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. ఆయందం బాచందం
   బా యా నెఱజాణతనము, లామాటతనం,
   బేయెడఁ గన; మాసుందరి
   యాయజు సామాన్యసృష్టి యగునే తలఁపౝ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
జాగరము, కృశత, అను రెండవస్థలును దృఙ్మనస్సంగశ్లోకమునఁ గలవు. వాని కుదాహరణము లివి:―

నాయకుని జాగరావస్థ కిది యుదాహరణము:—
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. ఏకడయం దేచెట్టున
   నేకొమ్మను గూరుచుండి యెట్లెత్తి మెడౝ
   శ్రీకరసుధాంశులేఖ వి
   లోకించెఁ జకోర మట్టులు నిశం గడపెౝ·&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{p|ac|fwb}}కృశత&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;గీ. వలపు గొని వెల్లువలకాఁక నలుగుడువడి
   పాప మాబాలయొడలు సాఁబాలుమాత్ర&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h5vklmqyt3aonomwyjd4by1e0309x5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/435</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219062</id>
    <revision>
      <id>581880</id>
      <parentid>571911</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T04:07:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581880</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3836" sha1="eitbdfpu2xty419i9nhuo7qre5l8dvy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;   మిగిలియున్నది నీకయి, మిత్తిగొంగ
   వేల్పుకయి గట్లరా యని బిడ్డవోలె.&lt;/poem&gt;
{{p|ac|fwb}}5. అరతి (విషయనివృత్తి)&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;నిరతం బాత్మకరాంఘ్రిబాహునఖకాంతిస్ఫూర్తికిం దిగ్గు డై
శరణం బొందు ప్రవాళపద్మబిసపుష్పశ్రేణికిం గ్రమ్మఱన్
శరణం బందుట హీన మంచునొ! మదిన్ శైత్యోపచారక్రియా
గరిమం బొల్లదు మానినీమణి కడంకన్ శ్రీనృసింహాధిపా!&lt;/poem&gt;|ref=130}}
తన చేతులు, కాళులు, బుజములు, గోళ్లు, వీనియొక్క కాంతి కోడి శరణుఁ బొందిన చిగురాకులను, దామరపూలను, దామరతూండ్ల, బూలను దాను శరణు గోరుట హీనకృత్యమని కాఁబోలు నాయిక శైత్యోపచార మొల్లకున్నది.

ఇట జైత్యోపచారమం దరతి చూపఁబడినది. కాని యరతి యన విషయనివృత్తి యని చెప్పితిమి. ఆహారాదులందుఁ బ్రీతి లేకుంట యరతి యనఁబడును. కాన నిది యదాహరణార్హము గాదు. ఈ క్రిందిపద్య ముదాహరణీయము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;శా. ఆహారంబును మాని, పూని విషయవ్యావృత్తినిౝ, జిత్తముౝ
   'సోహం' వృత్తికిఁ ద్రిప్పి, నిల్వఁబడ నాసాగ్రంబునం జూపు, వా
   గ్రాహిత్యంబు వహించి శూన్యముగ లోకం బెల్ల భావింతు వో
   హోహో! యోగినివో? వియోగినివొ? నాకోసీ! చెలీ! చెప్పవే!&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇందు విషయవ్యావృత్తి గలదు. కాన నరతి.
{{p|ac|fwb}}6. తాపము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;ధవళాక్షీమణిమేను హేమలతయ న్తత్త్వంబు ము న్నెల్లఁ ద
త్కవిలోకోక్తియటంచు నుంటి నది తథ్యం బయ్యె; నె ట్లన్న భ
వ్యవియోగానలతప్త మై నిబిడబాష్పాసిక్త మై డస్సియు
న్నవశోభాతిశయంబుఁ జెందె నరసేంద్రా! సాంద్రతేజోనిధీ!&lt;/poem&gt;|ref=131}}
ఓనరసభూపాలా! ‘ఆయువతి మేను బంగారు తీఁగ’ యనుమాటను గవిప్రౌఢోక్తిగాఁ దలఁచితిని. కాని యది వియోగాగ్నితప్తమై బాష్పాసిక్తమై కృశించియు నూతనశోభను వహించినది. కాన నిజమని యిప్పుడు గ్రహించితిని. బంగారుతీవను గాచి నీళ్ళ ముంచి తీయుదురు. అప్పు డది శోభాయమానముగా నుండును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eitbdfpu2xty419i9nhuo7qre5l8dvy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>581881</id>
      <parentid>581880</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T04:07:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>581881</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3862" sha1="cznn2dpnuwoffj0jbiq29d4mre466vo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;   మిగిలియున్నది నీకయి, మిత్తిగొంగ
   వేల్పుకయి గట్లరా యని బిడ్డవోలె.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{p|ac|fwb}}5. అరతి (విషయనివృత్తి)&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;నిరతం బాత్మకరాంఘ్రిబాహునఖకాంతిస్ఫూర్తికిం దిగ్గు డై
శరణం బొందు ప్రవాళపద్మబిసపుష్పశ్రేణికిం గ్రమ్మఱన్
శరణం బందుట హీన మంచునొ! మదిన్ శైత్యోపచారక్రియా
గరిమం బొల్లదు మానినీమణి కడంకన్ శ్రీనృసింహాధిపా!&lt;/poem&gt;|ref=130}}
తన చేతులు, కాళులు, బుజములు, గోళ్లు, వీనియొక్క కాంతి కోడి శరణుఁ బొందిన చిగురాకులను, దామరపూలను, దామరతూండ్ల, బూలను దాను శరణు గోరుట హీనకృత్యమని కాఁబోలు నాయిక శైత్యోపచార మొల్లకున్నది.

ఇట జైత్యోపచారమం దరతి చూపఁబడినది. కాని యరతి యన విషయనివృత్తి యని చెప్పితిమి. ఆహారాదులందుఁ బ్రీతి లేకుంట యరతి యనఁబడును. కాన నిది యదాహరణార్హము గాదు. ఈ క్రిందిపద్య ముదాహరణీయము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;శా. ఆహారంబును మాని, పూని విషయవ్యావృత్తినిౝ, జిత్తముౝ
   'సోహం' వృత్తికిఁ ద్రిప్పి, నిల్వఁబడ నాసాగ్రంబునం జూపు, వా
   గ్రాహిత్యంబు వహించి శూన్యముగ లోకం బెల్ల భావింతు వో
   హోహో! యోగినివో? వియోగినివొ? నాకోసీ! చెలీ! చెప్పవే!&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇందు విషయవ్యావృత్తి గలదు. కాన నరతి.
{{p|ac|fwb}}6. తాపము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;ధవళాక్షీమణిమేను హేమలతయ న్తత్త్వంబు ము న్నెల్లఁ ద
త్కవిలోకోక్తియటంచు నుంటి నది తథ్యం బయ్యె; నె ట్లన్న భ
వ్యవియోగానలతప్త మై నిబిడబాష్పాసిక్త మై డస్సియు
న్నవశోభాతిశయంబుఁ జెందె నరసేంద్రా! సాంద్రతేజోనిధీ!&lt;/poem&gt;|ref=131}}
ఓనరసభూపాలా! ‘ఆయువతి మేను బంగారు తీఁగ’ యనుమాటను గవిప్రౌఢోక్తిగాఁ దలఁచితిని. కాని యది వియోగాగ్నితప్తమై బాష్పాసిక్తమై కృశించియు నూతనశోభను వహించినది. కాన నిజమని యిప్పుడు గ్రహించితిని. బంగారుతీవను గాచి నీళ్ళ ముంచి తీయుదురు. అప్పు డది శోభాయమానముగా నుండును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cznn2dpnuwoffj0jbiq29d4mre466vo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>581882</id>
      <parentid>581881</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T04:10:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>581882</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3860" sha1="8hvd2m32uzkxdl831riloj8rinheb3a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;   మిగిలియున్నది నీకయి, మిత్తిగొంగ
   వేల్పుకయి గట్లరా యని బిడ్డవోలె.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{p|ac|fwb}}5. అరతి (విషయనివృత్తి)&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;నిరతం బాత్మకరాంఘ్రిబాహునఖకాంతిస్ఫూర్తికిం దిగ్గు డై
శరణం బొందు ప్రవాళపద్మబిసపుష్పశ్రేణికిం గ్రమ్మఱన్
శరణం బందుట హీన మంచునొ! మదిన్ శైత్యోపచారక్రియా
గరిమం బొల్లదు మానినీమణి కడంకన్ శ్రీనృసింహాధిపా!&lt;/poem&gt;|ref=130}}
తన చేతులు, కాళులు, బుజములు, గోళ్లు, వీనియొక్క కాంతి కోడి శరణుఁ బొందిన చిగురాకులను, దామరపూలను, దామరతూండ్ల, బూలను దాను శరణు గోరుట హీనకృత్యమని కాఁబోలు నాయిక శైత్యోపచార మొల్లకున్నది.

ఇట జైత్యోపచారమం దరతి చూపఁబడినది. కాని యరతి యన విషయనివృత్తి యని చెప్పితిమి. ఆహారాదులందుఁ బ్రీతి లేకుంట యరతి యనఁబడును. కాన నిది యదాహరణార్హము గాదు. ఈ క్రిందిపద్య ముదాహరణీయము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;శా. ఆహారంబును మాని, పూని విషయవ్యావృత్తినిౝ, జిత్తముౝ
   'సోహం' వృత్తికిఁ ద్రిప్పి, నిల్వఁబడ నాసాగ్రంబునం జూపు, వా
   గ్రాహిత్యంబు వహించి శూన్యముగ లోకం బెల్ల భావింతు వో
   హోహో! యోగినివో? వియోగినివొ? నాకోసీ! చెలీ! చెప్పవే!&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇందు విషయవ్యావృత్తి గలదు. కాన నరతి.
{{p|ac|fwb}}6. తాపము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;ధవళాక్షీమణిమేను హేమలతయ న్తత్త్వంబు ము న్నెల్లఁ ద
త్కవిలోకోక్తియటంచు నుంటి నది తథ్యం బయ్యె; నె ట్లన్న భ
వ్యవియోగానలతప్త మై నిబిడబాష్పాసిక్త మై డస్సియు
న్నవశోభాతిశయంబుఁ జెందె నరసేంద్రా! సాంద్రతేజోనిధీ!&lt;/poem&gt;|ref=131}}
ఓనరసభూపాలా! ‘ఆయువతిమేను బంగారుతీఁగ’ యనుమాటను గవిప్రౌఢోక్తిగాఁ దలఁచితిని. కాని యది వియోగాగ్నితప్తమై బాష్పాసిక్తమై కృశించియు నూతనశోభను వహించినది. కాన నిజమని యిప్పుడు గ్రహించితిని. బంగారుతీవను గాచి నీళ్ళ ముంచి తీయుదురు. అప్పు డది శోభాయమానముగా నుండును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8hvd2m32uzkxdl831riloj8rinheb3a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/436</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219063</id>
    <revision>
      <id>581883</id>
      <parentid>571912</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T04:27:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581883</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4218" sha1="ffry3yj87f3zjkods1kxlcfy4spdlrq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
ఇందు నాయికయొక్క తాపము వర్ణింపఁబడినది. కాని తాపమువలన నామెదేహమునఁ గలిగినకార్యములు వర్ణింపఁబడవలెను. అప్పు డది హృద్యముగా నుండును. ఎట్లన
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;చ. అల చెలిమేనిపైనిఁ గల యచ్చపుఁదామరతూండ్లు తేంట్లబా
    రులవలె నయ్యె; నింద్రమణిరూపు వహించెను నత్తుముత్తెమూ
    ర్పులకుఁ; దటాన బుస్సుమని పొంగెఁ జనుంగవ నిడ్డ కప్రమ
    క్కల! మెయిఁబడ్డ నీ ర్మఱఁగెఁ గ్రాఁగిన యిన్ముపయిం జలం బటుల్.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇటఁ దాపముయొక్క కార్యమాలు వర్ణింపఁబడినవి.
{{p|ac|fwb}}7. లజ్జాత్యాగము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;చెలి నీమూర్తి లిఖించి చిత్రఫలకం జెన్నొందుబాష్పాంబుపి
చ్ఛిల మౌపయ్యెదమీఁదఁ జేర్చుకొన నాచిత్రం బలక్ష్యంబుగా
బళిరే! కట్టినచీరయుం బగయ కాఁ బాటించె దైవం బటం
చలినీలాలక యార్తిఁ జెందు నరసింహా! యింకఁ బాలింపుమీ!&lt;/poem&gt;|ref=132}}
ఓనరసభూపాలా! నాయిక చిత్తరువున నీమూర్తిని వ్రాసి దానినిఁ గన్నీటఁ దడసిన పైఁటపైఁ బెట్టుకొన నాతడిచే నాచిత్తరువు కరిగి కనఁబడకపోయెను. అప్పు డది నాచీరయే నాకుఁ బగగా దైవము సేసెనే, యని యార్తినిఁ జెందెను.

చిత్తరువునఁ బ్రియుని వ్రాయుట, నాచీరయే నాకుఁ బగ యయ్యెనని విలపించుటయు లజ్జాత్యాగకార్యములని కవి తలంచెను. చిత్తరువును వ్రాయుట చిత్తవినోదార్ధము. ఇది లజ్జాత్యాగోదాహరణము కాఁజాలదు. ఈక్రిందిపద్యమును గనుఁడు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;మ. అని చింతించుచు మీనకేతనధనుర్జ్యాముక్తనారాచదు
    ద్దినసమ్మూర్చితమానసాంబురుహయై దీపించు పెందత్తరం
    బునఁ బేటెత్తినలజ్జ నంఘ్రికటకంబుల్ మ్రోయ నడ్డంబు ని
    ల్చిన నయ్యచ్చరఁ జూచి చేరఁజని పల్కెన్ వాఁడు విభ్రాంతుఁడై.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇటవరూధుని లజ్జాత్యాగము సేసి (పేటెత్తిన లజ్జ) ప్రవరుని మార్గమున కడ్డము నిల్చినది. మరియు
నాయకుని గోత్రస్ఖలనములు, మొదలయినవియు లజ్జాత్యాగకార్యములే యగును.
{{p|ac|fwb}}8. గమనము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;చెలుల న్వంచన చేసి యొక్కతయుఁ దాఁ జెన్నొంద నీయొద్దకు
న్నలినాక్షీమణి రాఁ దలంచి నవరత్నప్రోతసౌధాంగణ&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ffry3yj87f3zjkods1kxlcfy4spdlrq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/437</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219064</id>
    <revision>
      <id>581887</id>
      <parentid>571913</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T08:56:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581887</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3478" sha1="3jnryns2kqtcvpzh9442700wm3tx2w2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;స్థలుల న్వె న్చని వచ్చునిర్మలతనుచ్ఛాయ న్నిరీక్షించి నె
చ్చెలి యేతెంచె నెఱుఁగఁ బోలు నని నిల్చెన్ శ్రీనృసింహాధిపా!&lt;/poem&gt;|ref=133}}
చెలికత్తెలను వంచించి తా నొక్కతయే నీవద్దకు రాఁదలఁచి రత్నసౌధాంగణమునఁ దన్ను వెంబడించివచ్చు నీచను గని త న్నెఱుఁగుటకై చెలికత్తె వచ్చుచున్నదని భ్రమపడి నిలిచెను.

ఈ గమనము నే యాలంకారికులును దెలుపలేదు. దీని స్థానమున ‘ఉన్మాదము’ గలదు.
{{p|ac|fwb}}ఉన్మాదము&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;గీ. అన్న భృంగంబ! భ్రమియింతు వఖిలదిశల
   నాదు వలపులరాణి గన్పట్టెనోయి!
   ‘ఔ’టందువు సఖ! తెల్పు మాలసింప
   కెచటఁ గల? దేమి గావించు? నెట్టి దామె?&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
భృంగమును గుఱించి యిట్టి ప్రశ్న యున్మాదకృతముగాక కింకృతము.
{{p|ac|fwb}}9. మూర్ఛ&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;బలితం బైనయనంగవేదనలచేఁ బల్మాఱు నిల్పోపలే
కలినీలాలక ప్రాణము ల్వెడలి నేత్రాంభోజమార్గంబునం
గలయం బ్రాఁకుచు వచ్చి యన్నెలవునం గన్నీటియే ఱడ్డమై
నిలుప న్నిల్చె నృసింహభూరమణ! మన్నింపంగఁ బాఁ డింతటన్.&lt;/poem&gt;|ref=134}}
మన్మథవేదన సహింపలేని నాయిక ప్రాణములు కన్నులమార్గమున వెడలిపోఁబూని యచటఁ గన్నీటిప్రవాహ మడ్డగింపఁగా నాఁగెను.

ప్రాణములు కన్నులలోనికి వచ్చుట మూర్ఛాకార్యముగాఁ దెలుపఁబడినది. ఇదియు హృద్యముగా లేదు. ఈ క్రిందిపద్యముఁ గనుఁడు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. పిలిచినను బలుక; దంగం
   బుల నట్టిట్టులు కదల్పఁబోవదు; కనుద
   మ్ములఁ దెఱవదు; రోఁజుచుఁ గడు
   వలవంతలఁ జిక్కి బాల పాన్పున సోలెౝ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
పిలిచినను బలుకుకుండుట, అట్టిట్టు కదలకుండుట, కనుదమ్ములు దెఱవకుండుట, రోజుఁట, అను నివి మూర్ఛాకార్యములు. వీనిచే మూర్ఛ వ్యక్తమగును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3jnryns2kqtcvpzh9442700wm3tx2w2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/438</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219065</id>
    <revision>
      <id>581899</id>
      <parentid>571914</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T10:57:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581899</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3692" sha1="4frmmuolsrmymnkaflau77atmirbl10" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}10. ధన్యత&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;శుకవర్గం బొకమాటలో మెలఁగె; నాసూనాయుధుం డాంతరం
గికుఁ డై యుండె; మరాళ మొక్కనడకం గ్రేళ్ళుబ్బి వర్తించెఁ; బా
యక వేడ్క న్సుముఖత్వ మొందె శశి మాయబ్జాక్షి నేమంబుతో
నకలంకస్థితి నీవు గూడ నరసింహా! రాజకంఠీరవా!&lt;/poem&gt;|ref=135}}
నీవు మా యువతినిఁ గలియఁగాఁ జిలుకలు దానిమాటలో మెలఁగెను. (పూర్వవైరము మానెను.) మన్మథుఁ డాంతరంగికుఁడై వర్తిల్లెను. (ఏఁచుట మానెను.) హంస లనుకూలముగా వర్తిల్లెను. (విరోధము మానెను.) చంద్రుఁడు సుముఖత్వ మొందెను. (ఆతఁడు వెనుక బాధించెను. ఇప్పు డనుకూలుఁడయ్యెను.)

ధన్యతను నేయాలంకారికులును దెలుపలేదు. ధన్యత సంభోగశృంగారలక్షణము. దశావస్థలును విప్రలంభముననే కలుగునని చెప్పితిమి. దానిలో ధన్యత యెట్లుండును? కాన నిది నిది దోషము. పదియవ యవస్థ మరణోద్యోగమునుగా నాలంకారికులు తెలిపిరి.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;గీ. ముసరఁగానిమ్ము! జుమ్మని దెసలఁదేంట్లు
   మలయఁగానిమ్ము! మెలమెల్ల మారుతంబు
   పాడఁగానిమ్ము! కోయిలల్ పంచమంబు
   నరుగఁగానిమ్ము! నా యయఃప్రాణములును.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇది మరణోద్యోగము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“రసవిచ్ఛేద హేతుత్వా స్మరణం నైవవర్ణ్యతే
 జాతప్రాయం తు తత్వాచ్యం చేతసా౽కాంక్షితం తథా
 వర్ణ్యతే౽పి యదిప్రత్యుజ్జీవనం స్యాదదూరతః.&quot;&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
కావ్యములందు రసవిచ్ఛేదము గలిగించును. కాన మరణమును వర్ణింపరాదు. 1. మరణము సంభవించుచున్నట్లు కానీ, 2. నాయికాదులు మరణమును గాంక్షించు
చున్నట్లు గానీ వర్ణింపవలెను. 3. ఒకవేళ నియతముగా మరణము సంభవించినట్లు వర్ణించినను ద్వరలోనే మరిల జీవించినట్లు వర్ణింపవలెను. లేకున్న రసభంగమగును. మొదటిదాని కుదాహరణము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. విరియంబాఱఁగ వావిలిఁ
   బరికించియు నెట్టొపట్టి ప్రాణము నిలిపెం&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4frmmuolsrmymnkaflau77atmirbl10</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/439</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219066</id>
    <revision>
      <id>581901</id>
      <parentid>571915</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T11:32:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581901</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3266" sha1="epca9wpiew6onv6ju5ls3est7iu808i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;   దరుణీమణి; యా పిమ్మట
   నెఱుఁగము విని కోఁడికూఁత నేమగునొ కటా!&lt;/poem&gt;
ఇటఁ గోఁడికూఁత విన్నపిమ్మట మరణము సంభవించునట్లున్నట్లు వర్ణింపఁబడెను. రెండవదానికి “ముసరఁగానిమ్ము” అను పైపద్యము లక్ష్యము. అందు నాయిక మరణమును గాంక్షించుచున్నది. మూఁడవదాని కుదాహరణము కాదంబరిలో మహాశ్వేతా పుండరీక వృత్తాంతము. అందుఁ పుండరీకుఁడు విరహతాపముచే మరణించును. పిమ్మటఁ గొంతకాలమునకు జీవించును.

ఈ దశావస్థలకును మొత్తముమీఁద నీ గ్రంథకర్త యిచ్చిన లక్ష్యములన్నియు దోషగ్రస్తములే.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;తెలియ శృంగార మిదియును ద్వివిధ మగుచుఁ
బరఁగు సంభోగవిప్రలంభంబు లనఁగ
నందు బహుభేదముల నగణ్యంబు గాక
యేకవిధ మయ్యె సంభోగ మె ట్లటన్న.&lt;/poem&gt;|ref=136}}
శృంగారము సంభోగశృంగారమనియు, విప్రలంభశృంగారమనియు ద్వివిధము. అందు సంభోగశృంగారము కేవలము సురతరూపమే కాక పరస్పరాలోకన, చుంబన, ఆలింగన, జలక్రీడా ద్యనంతప్రకారముల నుండును. ఆ ప్రకారములు లెక్కింప సాధ్యముగామి నేకవిధమనియే యాలంకారికులు వాక్రుచ్చిరి.
{{p|ac|fwb}}సంభోగశృంగారము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;మరుఁ డాచార్యుఁడుగా విశీర్ణకబరీమాల్యాళి పుష్పాంజలి
స్ఫురణల్గాఁ దదుపేతభృంగనినదస్తోమంబు గానంబుగా
వరమంజీరరవంబు తాళగతిగా వర్ధిల్లుశాతోదరీ
సురతవ్యత్యయవేగతాండవ మొనర్చుం జింతితాభీష్టముల్.&lt;/poem&gt;|ref=137}}
{{p|ac|fwb}}విప్రలంభశృంగారము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పురుషులకుఁ దలోదరులకు
నరయంగా విప్రలంభ మభిలాషేర్ష్యా
విరహప్రవాసకారణ
పరిణతిచే నాల్గుగతులఁ బరఁగుచు నుండున్.&lt;/poem&gt;|ref=138}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>epca9wpiew6onv6ju5ls3est7iu808i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/314</title>
    <ns>104</ns>
    <id>226546</id>
    <revision>
      <id>581847</id>
      <timestamp>2026-09-24T12:02:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>581847</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1643" sha1="573tgoheugb84jctlzzg74a3e1h76qe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}7&lt;/p&gt;

{{p|fs125}}బ్రహ్మచర్యము - 1&lt;/p&gt;

{{Largeinitial|ఇ}}ది నా బ్రహ్మచర్యవ్రతమునుగూర్చి వక్కాణింపఁదగినతఱి, పెండ్లినాఁడే ఏకపత్నీవ్రత మనునది నా హృదయమున తావుకొనెను. అది నా సత్యవ్రతమున కొకయంగము. గార్హస్థ్యమునందును బ్రహ్మచర్యముయొక్క ఆవశ్యకత నాకు దక్షిణ-ఆఫ్రికాలో కానిపించెను. ఏ ప్రసంగప్రభావమున, మఱి యేపుస్తకప్రభావమున ఈ బ్రహ్మచర్యావశ్యకత కానిపించెనో అది నేఁడు సరిగా గుర్తు చాలదు. రాయచందుభాయి ప్రధానకారణ మయియుండునని మాత్రము గుర్తు.

మా యిరువుర సంభాషణ మొకటి యింకను గుర్తుగలదు. ఒకతూరి నేను గ్లాడ్‌స్టన్‌గారియెడ వారి భార్యకుఁ గల ప్రేమను ప్రస్తావించుచుంటిని, హౌస్ఆఫ్‌కామన్సులో నుండునపుడుకూడ నామెభర్తకు తేనీరు కాచి యిచ్చు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|310}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>573tgoheugb84jctlzzg74a3e1h76qe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వాడుకరి చర్చ:Kamisett Hareesh</title>
    <ns>3</ns>
    <id>226547</id>
    <revision>
      <id>581850</id>
      <timestamp>2026-09-24T13:38:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* స్వాగతం */ కొత్త విభాగం</comment>
      <origin>581850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="202" sha1="qym61c1lgcz4s4absincbbbybwlromj" xml:space="preserve">{{స్వాగతం}} [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:38, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)</text>
      <sha1>qym61c1lgcz4s4absincbbbybwlromj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/315</title>
    <ns>104</ns>
    <id>226548</id>
    <revision>
      <id>581866</id>
      <timestamp>2026-09-24T23:13:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581866</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3225" sha1="2y969j56p2xn96s6mg6rs8dik28rih4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||7 బ్రహ్మచర్యము - 1}}&lt;/noinclude&gt;చర్య దొడ్డదా ? ఇట్టి సోదరియొక్కగాని, బంటుయొక్క గాని ఉదాహరణములు మనకు లేవా? ఈ ప్రేమ స్త్రీజాతిలోఁ గాక పురుష జాతిలో కానిపించినచో అపుడు మీ కానందాశ్చర్యములు కలుగునా? ఈ విషయము కొంచె మాలోచించి చూడుఁడు. &quot;

రాయచందుభాయి పెండ్లిఅయినవాఁడే. ఆసమయమున వీర మాటలు నాకు కఠోరముగా నుండెను. కాని యీ మాటలు సూదంటు రాతివలె నన్నాకర్షించెను. భార్యకుఁగల స్వామిభక్తియొక్క విలువకంటె పరిచారకుని స్వామిభక్తియొక్క విలువ వేయిమడుఁగు లెక్కుడు కాదా? భార్యా భర్తలకు ప్రేమ యుండుటలో ఆశ్చర్య మే మున్నది? స్వామి సేవకులకు ఇట్టి ప్రేమ అభిప్రేయము. రాయచందుగారి వచనబలము క్రమముగా నన్ను వశపఱిచికొనఁజొచ్చెను.

'నేను నాభార్యతో ఎట్టిసంబంధ ముంచుకొనవలయును ?' అని నాలో నాకు తోఁపఁదొడఁగెను. భార్యను భోగసాధనముగాఁ జేసికొనుట ఏకపత్నీ వ్రత మనఁజెల్లునా? ఎంతవఱకు నేను లంపటతకు అధీనుఁడనయి యుందునో అంతవఱకు ఏకపత్నీవ్రతమునకు విలువ లేదు. ఈ విషయము చెప్పఁదగియున్నది. నాభార్యన న్నెన్నఁడును మోహవశుని జేసి లోఁగొనలేదు. ఈదృష్టితో నే నీదినములలో బ్రహ్మచర్యమును సులభముగా పాలింపఁగల ననుకొంటిని. ఆశక్తియే లేక కామాసక్తియే నాకు అడ్డు.

జాగ్రత్తగా నున్న పిదపఁగూడ రెండుతూరులు పొరపడితిని. ప్రయత్నము చేయుచుంటినిగాని పడుచుంటిని. ఈ ప్రయత్నమునకు ముఖ్యమగు హేతువు దొడ్డదికాదు. కేవలము సంతానము కలుగకుండుటకు, సంతానము కలుగకుండఁ జేసికొనుటకు బాహ్యోపకరణములను&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|311}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2y969j56p2xn96s6mg6rs8dik28rih4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/316</title>
    <ns>104</ns>
    <id>226549</id>
    <revision>
      <id>581867</id>
      <timestamp>2026-09-24T23:26:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581867</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3551" sha1="6kocfmr2osn5nhszsvenv2wvfmpzout" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;గుఱించి కొలఁది గొప్ప సీమలో చదివితిని. ఆహారప్రకరణమందు డాక్టరు ఆలిన్సనుగారి ఈ యుపాయములగుఱించి తెలిపియుంటిని. కొంతకాల మది మంచి దనుకొంటిని. కాని డాక్టరు హిల్సుగారు దీనిని ఖండించి సంయమమే యుక్తమనిరి. ఆ విషయము నా నామనస్సులో పడి అనుభవముచే నిలిచిపోయెను. దీనిచే ఇఁక నాకు సంతు వలదనుకొంటిని. దానితో ఈ యింద్రియ నిగ్రహోద్యమ మారంభమాయెను.

ఇందులకు నా పడిన పాటులకు హద్దు లేదు. మా శయ్యలు దూరమాయెను. లెస్సగా అలసిన తరువాత నిదిరింపఁ బూనితిని. ఇంత ప్రయత్నమునకును విశేష ఫల మీసమయమున కానరాలేదు. కాని భూతకాలము దెస నొకసారి తేఱిపాఱఁ జూచినచో ఇన్ని విఫలప్రయత్నములే కడసారి బల మొసఁగెనని నాకు తెలియుచున్నది.

చివరనిశ్చయము సరిగా 1906 వ సంవత్సరమునఁగాని చేయఁబొసఁగలేదు. ఈ సమయమున నింకను సత్యాగ్రహమునకు గణేశపూజ కాలేదు. ఇంతవట్టు దానిని కలలోనైన ననుకొనలేదు. బోయరుయుద్ధ మయిన పిదప నేటాలులో జులూ తిరుగుబా టాయెను. అపుడు నేను జొహాన్సుబర్గులో వకాలతు చేయుచుంటిని ఆ తిరుగుబాటున నేటాలు సర్కారువారికి సేవ చేయవలెనని నాకు తోఁచెను.  నే నటులు విన్నవించుకొనఁగా వా రంగీకరించిరి. ఆ విషయము ముందు రాగలదు. అయితే ఈ సేవకు ఫలముగా నా మనస్సులో తీవ్రాలోచన కలిగెను. నా స్వభావముననుసరించి నా నెయ్యురతో ఆలోచించితిని. బిడ్డలను గనుట, వారిని పోషించుకొనుట-ఈరెంటికిని, లోక సేవకును పొత్తు లేదని నా తలఁపు. ఈ తిరుగుబాటులో పని చేయుటకు జొహాన్సుబర్గునుండి మకాము ఎత్తివేయవలసివచ్చెను. అలంకరించుకొనిన యింటిని, అమర్చుకొనిన వివిధసామగ్రిని ఒక నెల కాకమునుపే విడిచివేయవలసి వచ్చెను.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|312}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6kocfmr2osn5nhszsvenv2wvfmpzout</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/317</title>
    <ns>104</ns>
    <id>226550</id>
    <revision>
      <id>581870</id>
      <timestamp>2026-09-25T01:10:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581870</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3522" sha1="d23heg6aoo85d4i4hvi1jhgup1xs94k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||7 బ్రహ్మచర్యము - 1}}&lt;/noinclude&gt;ఆలుబిడ్డలను ఫీనిక్సులో నుంచితిని. పిదప నేను దెబ్బలు తినినవారికి శుశ్రూషచేయ సైన్యమును నడపింపఁ గడఁగితిని. ఆ యుద్ధమునందు అసిధారా సంచారములు చేయుచున్న తఱి లోక సేవాపరాయణుఁడనే యగుదునేని పుత్రైషణకును, ధనైషణకును ఒక నమస్కారము చేసి వానప్రస్థాశ్రమము తీసికొనవలయు ననుకొంటిని.

తిరుగుబాటులో మాసము నరకంటె నెక్కువ పని పట్టలేదు. ఆయాఱు వారములు నాజీవితమున అమూల్యకాలము. అదివఱకుకంటె నపుడు శపధముయొక్క గొప్పతనము నాకు గోచరించెను. శపధము తీసికొనుట స్వాతంత్ర్యమునకు ద్వారము కాదనుకొంటిని. ఇంతవఱకు నా చేసిన ప్రయత్నములకు కలుగవలసిన ఫలము కలుగలేదు. ఏలన నాకు నిశ్చలత కుదరలేదు. ఇందులకు నిలువఁబడఁగలనను విశ్వాసము లేదు. ఈశ్వరుఁడు కరుణించునను విశ్వాసము లేదు. కావున నా మనస్సు అనేకతరంగములకు, అనేకవికారములకు లోనగుచుండెను. శపథముచే తనను బంధించుకొనక విడిగా నుండు మనుష్యుఁడు మోహమునఁ బడునని నే నెఱింగితిని. శపథముచేఁ దనను బంధించుకొనినచో నది వ్యభిచారమునుండి తొలఁగించి ఏకపత్నీవ్రతమున నిలిపియంచును. 'ప్రయత్నమునందు నాకు విశ్వాసము; కాని శపథబంధనము మంచిదికాదు' అను నభిప్రాయము దౌర్బల్యసూచకము. ఇందు కొలఁది
కొలఁదిగా భోగేచ్ఛ కలదు. ఏపని చేయరానిదో దానిని విడనాడుచో నేమి చేటు పొసఁగును? పాము కా టందుకొను నని తెలియుచో నిశ్చయపూర్వకముగా పరుగెత్తుదుము: పరుగెత్తుటకు యత్నము మాత్రమే చేయము. ఏలనఁగా, కేవలము యత్నమే చేయుచు కూరుచుంటిమేని చావు సిద్ధమని మన మెఱుఁగుదుము. కేవలము ప్రయత్నముచేయుచు కూరుచుండుట యనఁగా సర్పమువలన మృత్యువు కలుగునని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|313}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d23heg6aoo85d4i4hvi1jhgup1xs94k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/318</title>
    <ns>104</ns>
    <id>226551</id>
    <revision>
      <id>581871</id>
      <timestamp>2026-09-25T01:20:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581871</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1321" sha1="d7ao7g65v0iyct6ub7gp7wtpyxrxtkj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;స్పష్టముగా తెలియదన్న మాట. కాఁగా, దేనిని మనము విడనాడుటకు ప్రయత్నముమాత్రము చేయుదుమో దాని విడనాడు నావశ్యకతను విస్పష్టముగా మనము గ్రహింపలేదని తేలుచున్నది. 'ముందీయూహలు మాఱిపోవుచో?' అను శంకచే పలుమాఱులు మనము శపథము తీసికొనుటకు భయపడుదుము. ఇది యంతయు స్పష్టదృష్టి లేకుండుట వలన కలుగును. దీనిగుఱించి నిష్కులానందుఁ డిటు లనెను:
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
&quot;త్యాగనటకే రేవై రాగ వినా.” &lt;ref&gt;1 భాగ. 3. ప్రక. 13. పుట చూ.&lt;/ref&gt;
&lt;/poem&gt;


ఎపుడు దేనియెడల పూర్ణముగా వైరాగ్యము కలుగునో అపుడే శపథము పూనుట తనంతఁ దా ననివార్య మయిపోవును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|314}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d7ao7g65v0iyct6ub7gp7wtpyxrxtkj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/319</title>
    <ns>104</ns>
    <id>226552</id>
    <revision>
      <id>581872</id>
      <timestamp>2026-09-25T01:31:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581872</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2477" sha1="epcdttm69habivnscs7g7c9dhka8oak" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}8&lt;/p&gt;

{{p|fs125}}బ్రహ్మచర్యము - 2&lt;/p&gt;

{{Largeinitial|మి}}గుల చర్చించి కడు నాలోచించి 1906 వ సంవత్సరమున నేను బ్రహ్మచర్య వ్రత ధారణ మొనరించితిని. వ్రతము పూనువఱకు ఈ విషయమున నాభార్యయుద్దేశము కైకొనలేదు. వ్రతసమయమున ననుమతిఁ గైకొంటిని. ఇందులకు ఆమె యెట్టి ఆతంకమును పెట్టలేదు.

ఈవ్రతము తీసికొనుటకు నాకు కుడు కష్టమయిపోయెను. నాకు శక్తి కొలఁది. వికారముల నడఁప నెటులు? భార్యయెడఁ గూడ వికారముల కంటక యుండుట అర్థములేని మాటగా కానిపించెను. అయినను అది నా కవశ్యకర్తవ్య మని తెలియుచుంటిని. నాలక్ష్యము శుద్ధము. కరుణించి ఈశ్వరుఁడు నాకు శ క్తిని, సాయమును ప్రసాదించుఁగాక యని ఇందు దుమికితిని.

నేఁడు ఇరువదియేండ్ల పిదప ఈవ్రతమును తలపోయుచుండఁగా నాకు ఆనందాశ్చర్యములు కలుగుచున్నవి. నిగ్రహమును గుఱించిన తలఁపును, తత్పరిపాలనమును 1911 వ సంవత్సరము మొదలు ప్రబలముగా నుండెను. కాని యిపుడు నాకుఁగల స్వతంత్రతయు, ఆనందమును 1906 వ సంవత్సరమునకు వెనుక నున్నటులు గుర్తులేదు. ఏలన, ఆ సమయమున వాసన లింకను నా కింక లేదు. ఏసమయముననైనను చ్యుతి కలుగునని భయ ముండెను. ఇపుడు ఆవాసన నామీఁద సవారు చేయఁ జాలదు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|315}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>epcdttm69habivnscs7g7c9dhka8oak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/320</title>
    <ns>104</ns>
    <id>226553</id>
    <revision>
      <id>581873</id>
      <timestamp>2026-09-25T01:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581873</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3432" sha1="0ttc816filtc522bj5t6ocv37u8gk0z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;మఱియు బ్రహ్మచర్య మహిమ ఒకనాఁటికన్న మఱియొక నాఁడెక్కువగా అనుభవము కాఁదొడఁగెను. ఫీనిక్సునందు బ్రహ్మచర్యము కైకొంటిని. సేననుండి సెలవుగొని ఫీనిక్సు వెళ్లితిని. అటనుండి వెంటనే జొహాన్సుబర్గు వెళ్లవలసి యుండెను. అటకు వెళ్లితిని. పిదప నెల లోపుగా సత్యాగ్రహ సంగ్రామమునకు ప్రతిష్ఠ జరిగెను. ఈ బ్రహ్మచర్యధారణము న న్నా సత్యాగ్రహ ప్రతిష్ఠాపనకు 'సిద్ధపఱచెను గాఁబోలు. ముందు ఆలోచించుకొని నేను 
సత్యాగ్రహమును కల్పింపలేదు. అది అనాయాసముగ కోరకుండ తనంతట ప్రభవించెను. కాని దీని ముందు నే నేయే పనులు చేసియుంటినో, అనఁగా ఫీనిక్సు వెళ్లుట, జొహాన్సుబర్గులో గృహవ్యయమును తగ్గించియుండుట, తుదకు బ్రహ్మచర్య వ్రతమును పూనుట, యివన్నియు దీనికి సూచకములవలె నుండెను.

బ్రహ్మచర్యమును సరిగా పాలించుట యనఁగా బ్రహ్మదర్శన మొనరించుట. ఈ జ్ఞానము నాకు శాస్త్రములవలనఁ గలుగలేదు. నా కీయర్థము మెల్ల మెల్ల గా అనుభవసిద్ధ మగుచువచ్చెను. శాస్త్రవచనములు పిదపఁ జదివితిని.  బ్రహ్మచర్యమువలన శరీరరక్షణము, బుద్ధిరక్షణము, ఆత్మరక్షణము సమస్తము కలుగునను సంగతి బ్రహ్మచర్యము
తాల్చిన పిదప దినదిన మధికాధికముగా అనుభవము కాఁదొడఁగెను. ఏలయనఁగా, బ్రహ్మచర్య మనిన ఘోరమగు తపశ్చర్య యనిపించుటకు బదులు నా కిపుడు రసమయ మనిపించుచున్నది; దీని బలమువలననే పనులు జరుగుచున్నవి. దీని సౌందర్యము దైనందిన మెక్కువగా కానిపించుచున్నది.

అయితే నే నిటు లీ రసనిష్యందములను క్రోలుచున్నను, దీని కాఁకగూడ నాకుఁ దగులుట లేదని యెవ్వరును అనుకొనకుందురుగాక!&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|316}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0ttc816filtc522bj5t6ocv37u8gk0z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/321</title>
    <ns>104</ns>
    <id>226554</id>
    <revision>
      <id>581877</id>
      <timestamp>2026-09-25T03:19:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581877</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3641" sha1="7tb9ohubr5q46n1a6lrhad6lfrybja4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||8 బ్రహ్మచర్యము - 2}}&lt;/noinclude&gt;నేఁటితో నా కేఁబదియా ఱేండ్లు నిండినవి; అయినను దీనికాఠిన్యము నాకు గోచర మగుచు నేయుండెను. ఇది యసిధారావ్రత మని నానాఁటి కెక్కువగా తోఁచుచున్నది. ఎల్లపుడును దీనియెడ మెలఁకువగా నుండు టావశ్యకమని గ్రహించుచున్నాను.

బ్రహ్మచర్య వ్రతపాలనమునకు నాలుకను కట్టుకొనవలయునని నా తలఁపు. నాలుకను జయించుచో బ్రహ్మచర్యము మిగుల తేలిక యయిపోవునని నేను కేవల మనుభవమువలన కనిపట్టితిని. ఈకారణమున నిటుపిమ్మట నాభోజన ప్రయోగము శాకాహారదృష్టితోఁగాక బ్రహ్మచర్యవృష్టితో కాఁదొడఁగెను. మితిమును, కేవలమును కారము పోపులు
లేనిదియు, వీలయినంతవట్టు వండక యున్నదియు, అనఁగా స్వాభావికమగు నాహారము మంచిదని అనుభవమువలన కనుఁగొంటిని. బ్రహ్మచారికి వనపక్వములగు పండ్లు సరియగు నాహారమని ఆ ఱేండ్లు తరిచి
తరిచి కనిపట్టితిని. కేవలము పండ్లు తిని యుండునపు డేసుఖమును, ఏ నిర్వికారతయు నాకు కలదో ఆసుఖమును, ఆనిర్వికాతయు పండ్లను మార్చి మఱియొక యాహారమును కైకొనునపుడు లేకపోయెను. పండ్లఁ దిను దినములలో బ్రహ్మచర్యము సులభమాయెను. పాలు పుచ్చుకొను దినములలో కష్టసాధ్యమాయెను. పండ్లు విడిచి పా లేల పుచ్చుకొనవలసి వచ్చెనో యది యథాసమయమున తెలుపఁగలను. బ్రహ్మచారికి పాలు విఘ్న
కారకములనుటలో నాకు తిలమాత్రమును సందియము లేదని మాత్రము చెప్పినచో నిటఁ జాలును. కాని బ్రహ్మచారికి పాలు నిషేధమని యెవరును అర్ధముచేసికొన కుందురుగాక ! బ్రహ్మచర్యమున కాహార ప్రాముఖ్య మెట్టిది? ఎంత? అను విషయ మింకను తరిచి తరిచి చూడవలసియున్నది. పాలంత స్నాయువర్ధకమును, జీర్ణకరమును నగు ఫలాహారము నా కింతవఱకును తెలియలేదు. ఏ వైద్యుఁడును, ఏహకీమును,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|317}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7tb9ohubr5q46n1a6lrhad6lfrybja4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/322</title>
    <ns>104</ns>
    <id>226555</id>
    <revision>
      <id>581878</id>
      <timestamp>2026-09-25T03:30:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581878</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3378" sha1="orfqm2gcsq388hmi8l4l6net06iuvbh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;ఏ డాక్టరును తెలుపఁజాలకపోయిరి. పాలు వికారము కలిగించునని తెలిసినను ఈ పయికారణమున పాలు త్యాజ్యమని చెప్పఁజాలను.

ఆహారప్రకారము, ఆహారనియమములవలె నుపవాసముగూడ నొక బాహ్యోపచారము. ఇంద్రియగ్రామమునకు రాక్షసబలము కలదు. నలుప్రక్కలు, పదిదిక్కులు, క్రిందు మీఁదులు కాఁపలా యుంచినఁ గాని అది లొంగదు. కడుపు మాడ్చినయెడల నింద్రియములు దుర్బలము లగునని అందఱకుఁ దెలియును. ఇచ్ఛాపూరక్వముగా చేయఁబడు
నుపవాసము ఇంద్రియదమమునకు తప్పక తోడుపడఁ గలదనుటలో నా కించుకయు సందియములేదు. అయితే ఉపవసించువారిలో పలువురు సఫలురగుట లేదు. కేవల ముపవాసమువలననే సమస్తమును సిద్దించునని వా రనుకొందురు. బాహ్యోపవాసము మాత్రము చేయుదురు కాని మనస్సులో భోగముల నన్నిటిని భోగించుచునే యుందురు. ఉపవాసానంతర మేమేమి తిందము ? అని ఆలోచించుచు ఆ తినఁబోవువానిరుచు లుపవాసదినములలోనే మనస్సునం దాస్వాదించుచుందురు. మరల రసనేంద్రియసంయమము లేకపోయెను, జననేంద్రియసంయమము లేకపోయె-నని నిరసించుచుందురు. మనస్సుకూడ నెపుడు ఇంద్రియనిగ్రహమునకు బాసట యగునో అపుడే ఉపవాసమునకు ఫలము కలుగును. అనఁగా మనస్సునందు విషయభోగముల యెడల వైరాగ్యము పుట్టవలయును. విషయములకు మూలము మనస్సు. మనస్సు వశమగునెడల నుపవాసాది సాధనములు ఎక్కువ ఉపకరించును. కానినాఁడు అంతగా నుపకరింపవు. అయితే ఉపవసించినను మనుష్యుఁడు విషయాసక్తుఁడు కాకపోఁడనవచ్చును గాని ఉపవాసము వినా విషయాసక్తి సమూలము నశింప దనవచ్చును. కావున ఉపవాసము బ్రహ్మచర్యమున కనివార్యమగు నుపకరణము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|318}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>orfqm2gcsq388hmi8l4l6net06iuvbh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/323</title>
    <ns>104</ns>
    <id>226556</id>
    <revision>
      <id>581885</id>
      <timestamp>2026-09-25T06:26:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581885</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3559" sha1="cy5gf8uw1va6wjdax73xqjhq4nrktcx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||8 బ్రహ్మచర్యము - 2}}&lt;/noinclude&gt;బ్రహ్మచర్యము చరించువా రనేకవిధముల విఫలత్వము పొందుచున్నారు. ఏలనఁగా వా రాహార విహారములందు అబ్రహ్మచారుల వలె వర్తించుచున్నారు. ఇటులు వర్తించియు బ్రహ్మచర్యమును రక్షించుకొనఁ దలఁచుచున్నారు. ఇది గ్రీష్మమున హేమంతమును గోరుట. స్వచ్ఛందవర్తనుని జీవనముకంటె సంయమము కలవాని జీవనమునందు భేద ముండవలయును. భోగిజీవనముకంటె త్యాగిజీవనమునందు భేద ముండవలయును. ఇరువురికిని పైపైని సామ్యమే కాని లోలోపల భేదమే. ఇరువురును చూచుచుందురు గాని బ్రహ్మచారి పరమేశ్వరుని జూచును; భోగి నాటకములను, సినీమాలను జూచను. ఇరువురును విందురు: బ్రహ్మచారి యీశ్వరభజన వినును; భోగి విలాస
గీతములు వినును. ఇరువురును జాగరణము చేయుదురు : ఒకఁడు హృదయ మందిరమున రాముని ఆరాధించును; మఱియొకఁడు నాట్యరంగములలో మైమఱచును.  ఇరువురును భుజింతురు: ఒకఁడు శరీరూపమయిన తీర్థ క్షేత్రముల రక్షామాత్రమునకు ఆరగించును; మఱియొకఁడు రుచులకు అనేకపదార్థములతో పొట్ట నింపి దుర్గంధము చేసివైచును. ఇటు లిరువురును ఆచారవిచారములలో భేద ముంచుకొనుచునే యుందురు. ఇది ప్రతిదిన మెక్కు నే కాని తగ్గదు.

బ్రహ్మచర్య మనఁగా మనోవాక్కాయములచే సర్వేంద్రియములను నిగ్రహించుట. ఇందులకు పూర్వోక్తముల నన్నిటిని 
విసర్జింప వలయునని దైనందినము నాకు విశదమగుచున్నది. నేఁటికిని అటులే విశదమగుచున్నది. త్యాగక్షేత్రమున
కెల్ల లేనటులే బ్రహ్మచర్య  మహిమకును ఎల్ల లేదు. ఇట్టి బ్రహ్మచర్య మల్పప్రయత్న సాధ్యముకాదు. పలువురి కిది యెల్లపుడు నాదర్శమాత్రముగనే యుండును. ప్రయత్న శీలుఁడగు బ్రహ్మచారి యెల్లపుడును తనలోటులను కని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|319}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cy5gf8uw1va6wjdax73xqjhq4nrktcx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/324</title>
    <ns>104</ns>
    <id>226557</id>
    <revision>
      <id>581886</id>
      <timestamp>2026-09-25T06:40:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>581886</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2811" sha1="tffcjh61r4rot2xp6l0uxzjcpqolixk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;పట్టుకొను చుండును. తన హృదయకుహరమున గూఢముగా దాగియున్న వికారములను పోఁగొట్టుకొను చుండును. ఎంత వఱకు వృత్తులను నిరోధింపలేఁడో అంతవఱకును అది సంపూర్ణబ్రహ్మచర్యము కాదు. వృత్తు లెన్నివిధములేని యగుఁగాక, అవన్నియు వికారమే. వీనిని వశపఱిచికొనుట యనిన మనస్సును వశపఱిచికొనుట ఇఁక మనోనిగ్రహము వాయునిగ్రహముకంటె సుదుష్కరము. ఇటులయినను మనస్సునం దీశ్వరుఁ డున్నచో నదియు సులభము కాఁగలదు. దారిలో కడుఁ జిక్కులు కలుగును. కావున నది యసాధ్యమని యెవ్వరు ననుకొన కుందురు గాక! అది పరమార్థము. అట్టి పరమార్థమునకు పరమప్రయత్న మావశ్యక మగుటలో ఆశ్చర్య మేమి?

అయితే ఇట్టి బ్రహ్మచర్యము కేవలప్రయత్న సాధ్యము కాదని దేశమునకు తిరిగివచ్చిన తరువాత తెలిసికొంటిని. అంతవఱకు ఫలాహారమువలన వికారములు సమూలము నశించిపోవు ననియు, తానన్మాత్రమున మఱియేమియు చేయఁబనిలేదనియు మోహమునఁ బడియుంటినని చెప్పనగును.

అయితే ఇందులకు నాచేసిన ప్రయత్నములను దెలుపుటకు విలంబము వలయును. ఈనడుమ ఈ విషయము తెలుపు టావశ్యకము. ఈశ్వరసాక్షాత్కారముకొఱకు నేను చెప్పియున్న బ్రహ్మచర్యమును చరింపఁ గోరువారు తమ ప్రయత్నముతో పాటు ఈశ్వరునిపై శ్రద్ధవహింపఁగలవా రగుదురేని యీ విషయమున నిరాశులగుట కిసుమంతయు కారణము లేదు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|320}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tffcjh61r4rot2xp6l0uxzjcpqolixk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వాడుకరి చర్చ:Prathipati venkatalakshmi</title>
    <ns>3</ns>
    <id>226558</id>
    <revision>
      <id>581889</id>
      <timestamp>2026-09-25T10:08:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* స్వాగతం */ కొత్త విభాగం</comment>
      <origin>581889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="202" sha1="r08hvq1yjmwlbxk7ipqybcfbyv2njli" xml:space="preserve">{{స్వాగతం}} [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 10:08, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)</text>
      <sha1>r08hvq1yjmwlbxk7ipqybcfbyv2njli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వాడుకరి చర్చ:TIPPANI SRINIVAS REDDY</title>
    <ns>3</ns>
    <id>226559</id>
    <revision>
      <id>581890</id>
      <timestamp>2026-09-25T10:09:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* స్వాగతం */ కొత్త విభాగం</comment>
      <origin>581890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="202" sha1="bwyk6carsrdcoaedosodpkrc7htrhvq" xml:space="preserve">{{స్వాగతం}} [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 10:09, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)</text>
      <sha1>bwyk6carsrdcoaedosodpkrc7htrhvq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ఆత్మకథ/ద్వితీయసంపుటము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>226560</id>
    <revision>
      <id>581893</id>
      <timestamp>2026-09-25T10:15:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{header  | title      = [[../]]  | author     =   | translator =   | section    = ద్వితీయసంపుటము  | previous   =   | next       =   | notes      =  }}'</comment>
      <origin>581893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="179" sha1="e6vkjqs4puyic5v15af1swlc9ko1xtl" xml:space="preserve">{{header
 | title      = [[../]]
 | author     = 
 | translator = 
 | section    = ద్వితీయసంపుటము
 | previous   = 
 | next       = 
 | notes      = 
}}</text>
      <sha1>e6vkjqs4puyic5v15af1swlc9ko1xtl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>581894</id>
      <parentid>581893</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T10:16:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>581894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="457" sha1="8ca5dn9nkhiygrwxn5at7j81t7aq20e" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[ఆత్మకథ]]
 | రచయిత = 
| అనువాదం=
 | విభాగము  =ముఖపత్రం
 | ముందరి = 
 | తదుపరి =[[ఆత్మకథ/Foreword|Foreword]]
 | వివరములు =  [[ఆత్మకథ/విషయసూచిక|విషయసూచిక]]
|సంవత్సరం=1930
}}
&lt;pages index=&quot;Kankana020631mbp.pdf&quot; from=1 to=12 /&gt;</text>
      <sha1>8ca5dn9nkhiygrwxn5at7j81t7aq20e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>581895</id>
      <parentid>581894</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T10:17:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>581895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="504" sha1="0478sqlm4sqig3yhu8dq3kjmarq0pav" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[ఆత్మకథ]]
 | రచయిత = 
| అనువాదం=
 | విభాగము  =
 | ముందరి = 
 | తదుపరి =[[ఆత్మకథ/Foreword|Foreword]]
 | వివరములు =  [[ఆత్మకథ/విషయసూచిక|విషయసూచిక]]
|సంవత్సరం=1930
}}
&lt;pages index=&quot;ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu&quot; from=1 to=12 /&gt;</text>
      <sha1>0478sqlm4sqig3yhu8dq3kjmarq0pav</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>581896</id>
      <parentid>581895</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T10:30:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>581896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="574" sha1="afd0kr7rckgyqx1hzn8h10fhk5ji2fk" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[ఆత్మకథ]]
 | రచయిత = మోహన్ దాస్ కరమ్ చంద్ గాంధీ
| అనువాదం=
 | విభాగము  =
 | ముందరి = 
 | తదుపరి =[[ఆత్మకథ/Foreword|Foreword]]
 | వివరములు =  [[ఆత్మకథ/విషయసూచిక|విషయసూచిక]]
|సంవత్సరం=1930
}}
&lt;pages index=&quot;ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu&quot; from=1 to=12 /&gt;</text>
      <sha1>afd0kr7rckgyqx1hzn8h10fhk5ji2fk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>581897</id>
      <parentid>581896</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T10:30:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>581897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="636" sha1="geodf4rt0vg6psj1lc0e13k7pdqavaw" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[ఆత్మకథ]]
 | రచయిత = మోహన్ దాస్ కరమ్ చంద్ గాంధీ
| అనువాదం= వేలూరి శివరామశాస్త్రి
 | విభాగము  =
 | ముందరి = 
 | తదుపరి =[[ఆత్మకథ/Foreword|Foreword]]
 | వివరములు =  [[ఆత్మకథ/విషయసూచిక|విషయసూచిక]]
|సంవత్సరం=1930
}}
&lt;pages index=&quot;ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu&quot; from=1 to=12 /&gt;</text>
      <sha1>geodf4rt0vg6psj1lc0e13k7pdqavaw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>581898</id>
      <parentid>581897</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T10:31:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>581898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="637" sha1="c8gn39hifk36udhspj100jvf5tpseud" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[ఆత్మకథ]]
 | రచయిత = మోహన్ దాస్ కరమ్ చంద్ గాంధీ
| అనువాదం= వేలూరి శివరామ శాస్త్రి
 | విభాగము  =
 | ముందరి = 
 | తదుపరి =[[ఆత్మకథ/Foreword|Foreword]]
 | వివరములు =  [[ఆత్మకథ/విషయసూచిక|విషయసూచిక]]
|సంవత్సరం=1930
}}
&lt;pages index=&quot;ఆత్మకథ 02 by వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu&quot; from=1 to=12 /&gt;</text>
      <sha1>c8gn39hifk36udhspj100jvf5tpseud</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>