పుట:Narasabhupaleeyamu.pdf/67

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="te">
  <siteinfo>
    <sitename>వికీసోర్స్</sitename>
    <dbname>tewikisource</dbname>
    <base>https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">మీడియా</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ప్రత్యేక</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">చర్చ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">వాడుకరి</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">వాడుకరి చర్చ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">వికీసోర్స్</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">వికీసోర్స్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">దస్త్రం</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">దస్త్రంపై చర్చ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">మీడియావికీ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">మీడియావికీ చర్చ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">మూస</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">మూస చర్చ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">సహాయం</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">సహాయం చర్చ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">వర్గం</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">వర్గం చర్చ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ద్వారము</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ద్వారము చర్చ</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">రచయిత</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">రచయిత చర్చ</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">పుట</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">పుట చర్చ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">సూచిక</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">సూచిక చర్చ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">మాడ్యూల్</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">మాడ్యూల్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>పుట:Narasabhupaleeyamu.pdf/67</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120198</id>
    <revision>
      <id>582922</id>
      <parentid>376731</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T07:36:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>582922</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4541" sha1="l5zij4wfhqxii13w3venpclhoynp412" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh||నరసభూపాలీయము. ఆ. 4|67}}&lt;/noinclude&gt;{{p|al|fwb}}విపరీతధీప్రదము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;జగతి న్విరుద్ధ మతికర, మగునది విపరీతధీప్రదాఖ్యం బనఁగా
దగుఁ గృతు లన కులహీనుం, డగు నీతఁ డన నంబికావిటాసక్తుఁ డనన్.&lt;/poem&gt;|ref=19}} 
{{p|al|fwb}}ఆవిమృష్టవిధేయము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అవిమృష్టవిధేయం బగుఁ, దవిలినవర్ణ్యాంశ మప్రధానం బైనన్
నవనవసంఫుల్లలతాం, తవసంతము వచ్చె నిపుడు ధరణి కనంగన్.&lt;/poem&gt;|ref=20}} 
{{p|al|fwb}}పరుషము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;శ్రుతికటువు లైనపదములు, కృతిఁ బరుషము లనఁగఁ జెలఁగు నిలఁ గుధ్రేడ్జా
పతిమూర్ధధృతార్థోడ్వధి, పతి గొల్తు నభీష్టసిద్ధి ఫలమున కనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=21}} 
{{p|al|fwb}}వాక్యదోషములు —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అక్రమంబు విసంధి ప్రక్రమభంగంబు, పునరుక్తియుత మసంపూర్ణతరము
వాక్యసంకీర్ణంబు వ్యాకీర్ణ మధికప, దంబు వాచ్యవిసర్జితం బరీతి
న్యూనోపమంబు బధికోపమంబు సమాప్త, పునరాత్తమస్థానఘనసమాస
మనియతచ్ఛందంబు యతిభంగ ముపతత్ప్ర, కర్షంబు భిన్నలింగంబు భిన్న&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వచన మక్రియసంబంధవర్జితములు, వాక్యగర్భితమును నన వాక్యదోష
వితతు లిరువదిరెం డయి వినుతిఁ గాంచు, వీని లక్షణలక్ష్యము ల్విస్తరింతు.&lt;/poem&gt;|ref=22}} 
{{p|al|fwb}}అక్రమము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్రమహీన మక్రమం బగు, సమధిక మగు నితనికీర్తి శౌర్యచ్ఛాయా
సముదయమునకున్ దినకర, హిమకరకిరణోత్కరంబు లెనయే యనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=23}} 
{{p|al|fwb}}విసంధి —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అపగతలక్షణమును గ్రా, మ్యపుసంధియుఁ దగ విసంధి యనఁ దగు నరిగె
న్నపరగిరి కినుఁ డనంగా, నృపు లొప్పుదు రధికగుణవినిద్ర తనంగన్.&lt;/poem&gt;|ref=24}} 
{{p|al|fwb}}ప్రక్రమభంగము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ప్రక్రమంబు విడువఁ బ్రక్రమభంగంబు, శౌరి దానవారిఁ జక్రధారి
నభవు నమితవిభవు ననవిద్యచారిత్రు, విష్ణుఁ గొల్తు జిష్ణుఁ గృష్ణు ననఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=25}}
{{p|al|fwb}}పునరుక్తియుతము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఎనయఁగ శబ్దార్ధంబులు, పునరుక్తము లైన నదియె పునరుక్తియుతం
బనఁదగుఁ జక్రాంచలమున, దనుజావళిఁ ద్రుంచు జక్రధరుఁ డితఁ డనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=26}}
{{p|al|fwb}}అపూర్ణము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ధరలోఁ గ్రియాన్వయంబుల, సరిపోని దపూర్ణ మనఁగ సన్నుతి కెక్కున్
నరపతి యొసఁగును ద్రవ్యము, పరఁగఁగ నౌదార్యశాలి బహుళము ననఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=27}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l5zij4wfhqxii13w3venpclhoynp412</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf/105</title>
    <ns>104</ns>
    <id>161935</id>
    <revision>
      <id>582917</id>
      <parentid>466301</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T06:45:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>582917</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4757" sha1="rbsvf3d2diw4uaxec1cvikkvf9zuxh3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;{{rh|102|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}&lt;/noinclude&gt;కరార్నామాను వ్రాసికొని ఆ స్వరాజ్య తెనుగువారపత్రికను ఆచార్యులుగారి
వద్దనుంచి తీసికొని దానిని బెజవాడనుండి నడపసాగిరి. అది త్వరితముగనే
వృద్ధిచెందినది. దానిలో నేనుకూడ దాదాపు ప్రతివారము వ్యాసములు వ్రాయు
చుంటిని. దానికి గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావుగారు సంపాదకుడుగను,
బోడి నారాయణరావుగారు ముద్రాపకుడుగను, ప్రచురణకర్తగను ఉండిరి.
నేను ముఖ్యముగా ఆంగ్లదేశచరిత్రనుండి వేల్సు, స్కాట్లండు, ఐర్లెండు
దేశీయులు స్వతంత్రముకొరకు ఇంగ్లాండుతోజరిపిన పోరాటములనుగూర్చి
వ్యాసములు వ్రాయుచుంటిని. కొంత ధనసహాయమునుగూడ చేసితిని.

1908 ప్రారంభమున సర్కార్ అను పేరుగల నొక బంగాళీ
యువకుడు కలకత్తానుండి బెజవాడలో మాయింటికి వచ్చి దిగెను. అతని
కాతిధ్యమిచ్చి నేను కోర్టుకుపోయి, సాయంత్రము యింటికి వచ్చితిని. ఈ
లోపుగా హరిసర్వోత్తమరావు, పింగళి లక్ష్మీనారాయణ, బోడి నారాయణ
రావు, కాశీనాధుని వీరమల్లయ్య గార్లు, మా యింటిపక్కనే కాపురమున్న
కలవటపు సుబ్బారావు అను మిత్రుడు, అతనితో తప్సీళ్ళన్నీ మాటలాడిరి.
నే నింటికివచ్చేసరికే సూరి వెంకటనరసింహశాస్త్రి, పెద్దిభొట్ల వీరయ్యగార్లు
కూడ వచ్చి ఆయనతో మాట్లాడుచుండిరి. ఇంతలో నేను వచ్చితిని. బంగా
ళములోని యువకులు బ్రిటిషుప్రభుత్వముపై సాయుధవిప్లవమును లేవదీయు
టకు ప్రయత్నించుచున్నారనియు, బాంబులను తయారుచేయుట, నదులమీది
వంతెనలను బద్దలుకొట్టుట మొదలగు కార్యములను ప్రారంభింపబోవు
చున్నారనియు, ఆంగ్లేయులను, ప్రభుత్వోద్యోగులను హత్యగావించనిది
ఆంగ్లేయులు దేశమునుండి లేచిపోరనియు, ఆంధ్ర కాంగ్రెసుయువకులు
గూడ తమతో చేరవలెనని కోరుటకు విప్లవకమిటీవారు తన్ను పంపిరనియు
తెలిపెను. కొన్ని పటములు, బాంబులుచేయువిధానములు మాకు చూపెను.
ఆయనతో ఆ మధ్యాహ్నము మాటలాడిన మా మిత్రులు నేను వచ్చినదాకా
ఏమిన్ని చెప్పలేమని చెప్పినారట. అన్ని తప్సీళ్ళు తెలుసుకొనినపిమ్మట నా
అభిప్రాయమును అడుగగా, ఆ భయానకవిప్లవములో నేను చేరజాలననిన్నీ,
బిపిన్‌చంద్రపాలుగారు బోధించివెళ్ళిన సాత్వికనిరోధములోనైతే (Passive
Resistance.) నేను చేరుటకు సిద్ధముగానున్నాననిన్ని ఖచ్చితముగా చెప్పి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rbsvf3d2diw4uaxec1cvikkvf9zuxh3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf/106</title>
    <ns>104</ns>
    <id>161936</id>
    <revision>
      <id>582918</id>
      <parentid>466302</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T06:49:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>582918</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4598" sha1="kbb6698u4jn8d2ci1w7rulfdkpl1ltf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;{{rh||వందేమాతరం - హోంరూలు - గ్రంథాలయోద్యమము|103}}&lt;/noinclude&gt;నాను. తక్కిన మిత్రులు కూడ నాతో ఏకీభవించినారు. ఆ బంగాళీయువ
కుడు అంతటితో బందరువెళ్ళి ముట్నూరు కృష్ణారావుగారిని, గుంటూరువెళ్ళి
ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ గారిని, రాజమహేంద్రవరము వెళ్ళి గున్నేశ్వరరావు
గారిని చూచి మాట్లాడి వెళ్ళినట్లున్నూ, వారు సానుభూతి చూపిననూ ఆ విప్ల
వోద్యమములో చేరుటకు ముందుకురాలేదనిన్నీ ఆయనకూడ ఆంధ్రదేశము
నందు పెట్టుకున్న ఆశలను విడిచి, మరల కలకత్తాకు వెళ్ళినటులున్నూ
తెలిసినది. కాని మాతో కలసిమెలసి అన్ని సంగతులూ విన్న కలపటపు
సుబ్బారావు ఆ యావత్తుకథను బెజవాడ రహస్యశాఖ డెప్యూటీ పోలీసు
సూపరింటెండెంటు పిలిపించి అడుగగా చెప్పినటుల తెలిసినది. ఈ సంగ
తులన్నీ పోలీసువారికి తెలిసేలోపుగనే ఆ బంగాళీ యువకుడు కలకత్తా
చేరినాడు. మేము విప్లవములో చేరజాలమని చెప్పినసంగతి కూడ పోలీసు
వారికి తెలిసియుండక మానదు. గాని, బెజవాడలోను, గుంటూరులోను,
బందరులోను, రాజమహేంద్రవరములోను విప్లవకమిటీలు ఏర్పడినట్లే
తమ దినచర్యపుస్తుకములలో నెక్కించుకొని పైకి రిపోర్టులు పంపి, మమ్ము
అందరిని అతి అనుమానముతో వెంబడించసాగిరి. నేను విప్లవములో
చేరనని చెప్పినది అసలు విప్లవమునకు వ్యతిరేకభావముండి కాదు. తమ
ప్రాణములను దేశస్వతంత్రమునకు బలియివ్వదలచిన యువకులయం
దత్యంత గౌరవమే యుండెను. కాని ప్రజలలో రాజకీయపరిజ్ఞానము కలుగ
చేయకుండానే విప్లవమును నడిపినను అది జయప్రదముగా సాగనేర
దనిన్నీ, ఇతరులను ఊరకనే హత్యలు చేయుటవలన ప్రజలకు హత్యచేయు
వారియందు వ్యతిరేకభావము కలుగునేమోననుసందేహమే కలదనిన్ని,
వృధాగా పోలీసువారి క్రూరహింసలకును యావజ్జీవఖైదులకును మరణ
శిక్షలకును మాత్రమే లోబడవలసివచ్చునేమోననిన్ని. 'సాత్వికనిరోధము'
'శాసనోల్లంఘనము' జరిపినచో అందులో చేరుటకు సిద్ధముగానున్నాననిన్ని,
ప్రస్తుత సాంఘిక రాజకీయస్థితిలో బాంబులనువేసి మనుష్యులనుచంపువిధా
నము మంచిది కాదేమోననిన్ని నేను చెప్పితిని. ప్రపంచచరిత్రలో సాత్విక
విరోధమునుగూర్చి చదివియుంటిని.

తరువాత రెండుసంవత్సరములకు బెజవాడలో గెలెటీగారు సబు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kbb6698u4jn8d2ci1w7rulfdkpl1ltf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf/107</title>
    <ns>104</ns>
    <id>161937</id>
    <revision>
      <id>582919</id>
      <parentid>466303</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T06:55:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>582919</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4698" sha1="f3qicovlwq0bloeufxuunwcla6j7khm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;{{rh|104|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}&lt;/noinclude&gt;కలెక్టరుగా నుండగా గవర్నరుగారి కార్యనిర్వాహకసభ్యులుగా నున్న శివ
స్వామిఅయ్యరుగారు మద్రాసునుండి బెజవాడ వచ్చిరి. టౌనుహాలులో వారికి
మునిసిపలు చైరుమనుగారిచ్చిన సన్మానమునకు నేనుకూడ వెళ్ళితిని. ఎవరో
కొందరు నేను బాంబులను తయారుచేసేకమిటీలో నున్నానని, నేను అల్లరి
చేయుటకే వచ్చుచున్నానని, న న్నాసభకు రానివ్వవద్దని తన కర్జీ పంపినా
రనిన్నీ, తాను దానిని నమ్మలేదనిన్నీ గెలెటీగారు నాతో చెప్పిరి. ఆయనకు
నేను కాంగ్రెసువాదినని తెలుసును. నామీద చాల గౌరవముండెను. &quot;మ్యుని
సిపలుకౌన్సిలుకు నామినేషన్ చేయించెదను ఒప్పుకుంటారా&quot; యని నన్నొక
సారి అడిగినాడు. నేను అంగీకరించను అని చెప్పినాను. ఆయనకు అంధ్ర
వాఙ్మయమునందు అభిరుచి యుండెను. అందువల్ల కొమర్రాజు లక్ష్మణ
రావుగారియందుకూడ చాల గౌరవముండెను. అపుడు తాడంకి వెంకటనర్స
య్యగారు మ్యునిసిపలుచైరుమనుగా నుండిరి. వారు, మ్యునిసిపలు కంట్రా
క్టరగు గురుమహంతి అప్పలస్వామిగారు కలసి ఎన్నికలుజరుపుచుండగా
ఎల్లేవద్ది జానకిరామయ్య, చల్లపల్లి హనుమాన్లు. కవుతా పూర్ణానందం,
మానక్జీ మొదలగువారు వ్యతిరేకపార్టీగా నేర్పడగా మేము వెంకటనర్సయ్య
గారివ్యతిరేకులకు మద్దతుచేసినందుకు నామీదను, పెద్దిభొట్ల వీరయ్య,
సూరి నరసింహశాస్త్రిగారిమీదను చైరుమనుపార్టీవా రా బాంబుకథల అర్జీని
సబు కలెక్టరుగారికి పెట్టినటుల తెలిసినది. నేనుకూడ సన్మానసభలో శివ
స్వామిఅయ్యరుగారిని కలసితిని. ఆయన నన్ను గౌరవించెను. అదివరకే
ఆయనతో లాయరుగా పరిచయముగలదు.

1907 వ సంవత్సరము డిశంబరునెలలో సూరతులో కాంగ్రెసుమహా
సభ జరిగెను. అది నాగపూరులో జరుగవలసియుండగా ఫిరోజిషా మెహతా,
సురేంద్రనాథబెనర్జీ మొదలగు మితవాదనాయకులు తమకు సంపూర్ణపలుకు
బడిగల సూరతుకు మార్పించుకొనిరి. కలకత్తా కాంగ్రెసులో చేయబడిన
స్వరాజ్యము మొదలగు తీర్మానములను సూరతులో మార్పించి కాంగ్రెసును
పాతపద్ధతికే తీసుకొనిపోవలయునని వారియత్నము. అది జాతీయవాదులకు
దుస్సహముగ నుండెను. అధ్యక్షుడుగా డాక్టరు రాసవిహారిఘోష్‌ను ప్రతి
పాదించగానే బాలగంగాధరతిలకు అడ్డుతగిలెను. మితవాదులకు జాతీయ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f3qicovlwq0bloeufxuunwcla6j7khm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf/108</title>
    <ns>104</ns>
    <id>161938</id>
    <revision>
      <id>582926</id>
      <parentid>466305</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T07:54:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>582926</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4706" sha1="qyh6tp05gadx248ombt9rx4sdf9sy64" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;{{rh|14]|వందేమాతరం - హోంరూలు - గ్రంథాలయోద్యమము|105}}&lt;/noinclude&gt;వాదులకు కలహములు చెలరేగి, సూరతుకాంగ్రెసు విచ్ఛిన్నమయ్యెను.
ఎక్కడివారక్కడ లేచిపోయిరి. బెజవాడనుండి పెద్దిభొట్ల వీరయ్య, గాడిచర్ల
హరిసర్వోత్తమరావు, బందరునుంచి కోపల్లె హనుమంతరావు ఆ కాంగ్రె
సుకు పోయి జాతీయవాదులతోనే చేరిరి. అఖిలభారతజాతీయవాదులకమిటీలో
పెద్దిభొట్ల వీరయ్యగారిని సభ్యునిగ వేసుకొనిరి. 1908 ప్రారంభములో మిత
వాదనాయకులు అలహాబాదులో నొక కన్వెన్షనును జరిపి కలకత్తా కాంగ్రెసు
తీర్మానములను తిరగదోడి, క్రమక్రమముగా అంచెలవారీగా బ్రిటిషు
సామ్రాజ్య అంతర్భాగముగ స్వపరిపాలనను పొందుటయే కాంగ్రెసుయొక్క
లక్ష్యమని తీర్మానించిరి. కాంగ్రెసుమహాసభను 1908 డిసెంబరునెలలో
మద్రాసులో డాక్టరు రాసవిహారీ ఘోషుగారి అధ్యక్షతనే జరుపుటకు నిశ్చ
యించిరి. కాంగ్రెసు కొక అంగవిధానమునుకూడ నిర్మాణముగావించిరి.
జాతీయవాదులు తమ ప్రత్యేకసమావేశమును నాగపూరులో జరుపుటకు
నిశ్చయించిరి. ఇంతటినుంచి బ్రిటిషుప్రభుత్వమువారు మితవాదులను ప్రోత్స
హించి, జాతీయవాదులను నిర్బంధవిధానములచే అణచివేయు రాజనీతిని
దృఢముగా నవలంబించిరి.

1908 వ సంవత్సరం ఏప్రిలు 30 వ తేదీన బంగాళములోని
ముజఫర్‌పూరువద్ద యిద్దరు ఆంగ్ల స్త్రీలమీద రెండుబాంబులు వేయబడగా
వారిద్దరు మృతిచెందిరి. 18 సంవత్సరముల వయసుగల కుదీరామ్ బోసు
అను యువకుని పట్టుకొని బ్రిటిషుప్రభుత్వమువా రురిదీసిరి. అతను భగవద్గీ
తను చేతపట్టుకొని ఉరిస్థంభమునెక్కెను. దేశస్వాతంత్ర్యముకొరకు మర
ణించుచున్నానని చెప్పెను. అతనిపటములు బంగాళములో విరివిగా పంచి
పెట్టబడెను. భారతదేశస్వాతంత్ర్యపోరాటములో ప్రాణములర్పించిన ప్రథమ
యువకు డతడు. ఆ వెంటనే యుగంధర్ పత్రికాసంపాదకుడగు ఉపేంద్ర
దత్తును రాజద్రోహముక్రింద పట్టుకొని 5 సంవత్సరముల శిక్షవేసిరి. ఆతడు
వివేకానందస్వాములవారి కనిష్టతమ్ముడు. అతనితల్లి కోర్టువద్దకు వచ్చి తన
కుమారుడు దేశముకొరకు త్యాగముచేయుచున్నందుకు చాలా సంతోషమును
వెలిబుచ్చినది. అయిదువందలమంది బంగాళీస్త్రీలు ఆమెగారియింటికివచ్చి
ఆట్టికుమారుని కనినందుకు ఆమెను అభినందించిరి. అటుపిమ్మట కొలది&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qyh6tp05gadx248ombt9rx4sdf9sy64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf/110</title>
    <ns>104</ns>
    <id>161940</id>
    <revision>
      <id>582927</id>
      <parentid>466310</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T08:05:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>582927</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4887" sha1="ewwwtp3qgq90pouo9y1fylunl0js3bh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;{{rh||వందేమాతరం - హోంరూలు - గ్రంథాలయోద్యమము|107}}&lt;/noinclude&gt;రావుగారు &quot;అరే అరే ఫిరంగి క్రూరవ్యాఘ్రమా, ఇద్దరు భారతీయులను
పొట్టనుపెట్టుకొంటివిరా&quot; మొదలైన మాటలతో ఉద్రేకముగా నొక వ్యాస
మును వ్రాసి భీమవరమునుండి పంపెను. ఆ వ్యాసము బెజవాడలో నా
వద్దకు తెచ్చి చూపించబడగా నేను దానిని రాజద్రోహముక్రిందికి వచ్చు
తీవ్రమైనమాటలను తీసివేయుచు దిద్ది పంపితిని. కాని ముద్రాపకులగు బోడి
నారాయణరావుగారు నా కొట్టివేతలను తీసివేసి అసలు వ్యాసమునే ప్రచు
రించెను. అందుమీద 1908 వ సంవత్సరము జూలై 18 వ తేదీన గాడిచర్ల
హరిసర్వోత్తమరావుగారిని రాజద్రోహనేరము క్రింద బందరులో అరెస్టుచేసి
బెజవాడ సబుజైలుకు తీసికొనివచ్చిరి. హరిసర్వోత్తమరావుగారి సతీమణి,
ఆయన పినతండ్రి మార్కాపురం ప్లీడరు నరసిములుగారు మొదలగు బంధు
వులు బెజవాడకు మా యింటికి వచ్చి విచారణకాలములో నా అతిథులుగా
నుండిరి. బందరులో డాక్టరు పట్టాభి సీతారామయ్యగారిగృహమును, బెజ
వాడలో మా యింటిని, సూరి వెంకటనరసింహశాస్త్రిగారియింటిని పోలీసులు
సోదాచేసిరి. మా యిళ్ళలో నేరమునకు సంబంధించిన కాగితములేవియు
దొరకలేదు. నేను స్వరాజ్యపత్రికకు అపుడపుడు వ్రాయుచుండిన వ్యాసము
లను ప్రభుత్వపక్షమువారు అతి జాగ్రత్తగా చదివి వీలైతే నామీదకూడ
రాజద్రోహనేరమును మోపవలెనని యుద్దేశించిరి. కాని ఆ వ్యాసములు
శిక్షార్హ మైనవిగా కనపడనందున విడచిపెట్టి యూరుకొనిరి. బెజవాడ సబు
డివిజనలు మేజస్ట్రేటుకోర్టులో కొన్నినెలలు హరిసర్వోత్తమరావుగారికేసు
విచారణజరిగినది. సంపాదకులైన హరిసర్వోత్తమరావుగారితోపాటు ముద్రా
పకులును, ప్రకటన కర్తలు నైన బోడి నారాయణరావుగారినికూడ అరెస్టు
చేసి రాజద్రోహకేసును పెట్టిరి. వారిద్దరితోపాటు స్వరాజ్యపత్రికానిర్వహణము
నకు కాశీనాథుని వీరమల్లయ్యగారు, పింగళి లక్ష్మీనారాయణగారలుకూడ
నొక కంపెనీగా చేరి భాగస్వాముల కరారునామాను వ్రాసుకొన్నారని ఇది
వరకే చెప్పియున్నాను. వీరితో కాశీనాథుని వీరమల్లయ్యగారిని ప్రభుత్వము
వారు అప్రూవరుగా, అనగా కేసును ఒప్పుకొని జరిగినసంగతులను కోర్టులో
సాక్ష్యమిచ్చువారినిగా తీసుకొనిరి. ఆయనమీద కేసు పెట్టలేదు. నాలుగవ
వారైన పింగళి లక్ష్మీనారాయణగారిమీద రాజద్రోహపు కేసుపెట్టుటకు నిశ్చ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ewwwtp3qgq90pouo9y1fylunl0js3bh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/323</title>
    <ns>104</ns>
    <id>209114</id>
    <revision>
      <id>582903</id>
      <parentid>582876</parentid>
      <timestamp>2026-09-29T22:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>582903</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4904" sha1="o3aqkerwmt9ddpah1cnivf1ywyg94hd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 304 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;భూరుహౌషధీలతాళి భూరిరోమము ల్విరా
ట్పూరుషుండ నైననాకు బోధశుద్ధమానసా&lt;/poem&gt;|ref=45}}
'''టీ'''. బోధశుద్ధమానసా ― బోధ = జ్ఞానముచేత, శుద్ధ = పవిత్రమైన, మానస = మనస్సు గలవాఁడా, ఓసూరి = ఓవిద్వాంసుఁడా, విరాట్పూరుషుండనైననాకున్ = విరాట్పురుషుఁడనై యున్న నాకు, ధారుణీసురులు = బ్రాహ్మణులు, ముఖంబు = ముఖము, ధాత్రిపులు = క్షత్రియులు, భుజంబులు = బాహువులు, వైశ్యులు, ఊరువులు = తొడలు, సుశూద్రులు = శ్రేష్ఠులగు శూద్రజాతివారు, అంఘ్రులు = పాదములు, మహా...ళి ― మహాభూరుహ = గొప్పపృక్షములు, ఓషధి = మూలికలు, లతా = తీఁగెలు, ఆళి = వీనిసమూహము, భూరిరోమములు = అధికములగు వెండ్రుకలు.

'''తా'''. నిర్మలజ్ఞానము గల యో విద్వాంసుఁడా! విరాట్పురుషుఁడనైన నాకు ముఖము బ్రాహ్మణులు. బాహువులు క్షత్రియులు. ఊరువులు వైశ్యులు, పాదములు శూద్రులు, వృక్షములు నోషధులును తీవియలును రోమములు.
{{Telugu poem|type= వనమయూరము.|lines=&lt;poem&gt;శైలములు శల్యములు సన్నదులు నాడీ
జాలములు వార్ధులు పిచండము త్రిసంధ్యా
కాలములు చేలములు కాలజలదాళు
ల్వాలములు విశ్వతనువర్తి నగునాకున్.&lt;/poem&gt;|ref =46}}
'''టీ'''. విశ్వతనువర్తినగునాకున్ = ప్రపంచరూప మగుశరీరమునందున్న (లేక సర్వశరీరములయందున్న) నాకు, శైలములు = పర్వతములు, శల్యములు = ఎముకలు, సన్నదులు = శ్రేష్ఠములగునదులు, నాడీజాలములు = నరములు, వార్ధులు = సముద్రములు, పిచండము = గర్భము, త్రిసంధ్యాకాలములు = ప్రాతర్మధ్యాహ్నసంధ్యాకాలములు, 
చేలములు = వస్త్రములు, కాలజలదాళులు = నల్లని మేఘములు, వాలములు = శిరోజములు.

'''తా'''. మఱియు నేను ప్రపంచరూపుఁడ నగుటచే పర్వతములు నాకు ఎముకలు, నదులు నాడులు. (నరములు) సముద్రములు కుక్షి. ప్రాతర్మధ్యాహ్నసంధ్యాకాలములు వస్త్రములు, మేఘసమూహములు కేశములు, (వృక్షములు మొదలగునవి రోమములని ఇదివఱకుఁ జెప్పఁబడియున్నవి. ఇప్పుడు మేఘములు కేశములని చెప్పఁబడియున్నవి! మొదట చెప్పినది శరీరమునందలిరోమములను గూర్చి యనియుఁ నిప్పుడు చెప్పినది శిరోజములను గూర్చి యనియుఁ దెలిసికొనునది.)
{{Telugu poem|type= శా.|lines=&lt;poem&gt;ఆధారం బిల యై జలంబు మణిపూరాంభోజ మై వహ్ని యై
స్వాధిష్ఠాన మనాహతం బనిల మై చంపద్విశుద్ధంబు ఖం
బై ధీమానసరూపక ప్రకృతి యాజ్ఞాబ్జాతమై యొప్పుస 
ర్వాధారోన్నత విశ్వమూర్తి  నగునా దిత్యసంపూజితా!&lt;/poem&gt;|ref=47}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o3aqkerwmt9ddpah1cnivf1ywyg94hd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/324</title>
    <ns>104</ns>
    <id>209115</id>
    <revision>
      <id>582904</id>
      <parentid>582886</parentid>
      <timestamp>2026-09-29T22:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>582904</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4371" sha1="1esr4x2e5ssd6ltmq3osaf7ppivopvp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |ద్వి తీ యా శ్వా స ము. |305 }}&lt;/noinclude&gt;'''టీ'''. ఆదిత్యసంపూజితా ― ఆదిత్య = దేవతలచేత, సంపూజిత = పూజింపఁబడినవాఁడా, సర్వా...మూర్తిన్ ― సర్వ = సమస్తమునకు, ఆధార = ఆధారమైనట్టియు, ఉన్నత = ఉత్తమమైనట్టియు, విశ్వమూర్తినగునాకున్ = ప్రపంచశరీరముగల నాకు, ఆధారంబు = ఆధారముచక్రము, ఇలయై = భూమియై, జలంబు = ఉదకము, మణిపూరాంభోజమై = మణిపూరకకమలమై, స్వాధిష్టానము = స్వాధిష్ఠానకమలము, వహ్నియై = అగ్నిహోత్రమై, అనాహతంబు = అనాహతచక్రము, అనిలమై = వాయుదేవుఁడై, చంచద్విశుద్ధంబు = ప్రకాశించుచున్న విశుద్ధచక్రము, ఖంబై = ఆకాశమై, ధీమా...కృతి ― ధీ = బుద్ధి, మానస = మనస్సు అనునట్టి, రూపక = రూపముగల, ప్రకృతి = మాయ, ఆజ్ఞాబ్జాతమై = ఆజ్ఞాకమలమై, ఒప్పున్ = ప్రకాశించును.

'''తా'''. దేవతలచే వినుతింపఁబడుచున్న యాంజనేయా! సకలప్రపంచమున కాధారభూతుఁడ నైనట్టియు స్వరూపభూతుఁడనై నట్టియు నాకు భూమి మూలాధారకమలము, పహ్ని స్వాధిష్ఠానకమలము, జలము మణిపూరకకమలము, వాయు వనాహతకమలము. ఆకాశము విశుద్ధకమలము. మనోబుద్ధిరూపిణియగు ప్రకృతి యాజ్ఞాకమలము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మేరు వగుబ్రహ్మదండియె
యారయఁగా దక్షిణోత్తరాయణములు సొం
పార నిడాపింగళలో!
సూరిపరమపదము వరసుషుమ్నకుమారా!&lt;/poem&gt;|ref=48}}
'''టీ'''. కుమారా = పుత్రా, (లేక, కుత్సితులగు కామక్రోధాద్యభ్యంతరశత్రువులను బాహ్యశత్రువులనుగూడ జయించిన), ఓసూరి = ఓ బ్రహ్మజ్ఞాని, బ్రహ్మదండియే = బ్రహ్మదండియను పేరు గలవెన్నెముకయే, మేరువగును  = మేరుపర్వతమైయున్నది, సొంపారన్  = అందముగా, ఆరయఁగాన్ = విచారింపఁగా, ఇడాపింగళులు = ఇడా పింగళా నాడులు, దక్షిణోత్తరాయణములు = క్రమముగా దక్షిణాయనోత్తరాయణములు, వరసుషుమ్న = శ్రేష్ఠమగుసుషుమ్నానాడి, పరమపదము = కైవల్యము, అగున్ = అయియున్నది.

'''తా'''. ఓజ్ఞాని! పుత్రా! మేరువు నాకు బ్రహ్మదండి (వెన్నెముక) దక్షిణాయన మిడానాడి. ఉత్తరాయణము పింగళానాడి. మోక్షము సుషుమ్నానాడి.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అతలంబు పదములు వితలంబు గుల్భముల్
          సుతలంబు జంఘిక ల్సుజననివహ
నుత! రసాతలము జానువులు దారుణమహా
          తల మూరువులు తలాతలము కటియు&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1esr4x2e5ssd6ltmq3osaf7ppivopvp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/325</title>
    <ns>104</ns>
    <id>209116</id>
    <revision>
      <id>582901</id>
      <parentid>546645</parentid>
      <timestamp>2026-09-29T17:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582901</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4601" sha1="2tsqz4b1qwjoud35cvuqgsowcmlx42m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;{{rh|306  | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;
{{Telugu poem|type=  |lines=&lt;poem&gt;
&lt;/poem&gt;| ref =}}

   నాగలోకము మహానాభ్యధోభాగంబు
        భూర్భువస్స్వర్లోకములును నాభి
   జఠరవక్షంబులు సరి మహార్లోకంబు
        కంఠంబు సుజనలోకంబు ముఖము

తే. మఱి తపోలోక మరియ భ్రూమధ్యమంబు
    సత్యలోకంబు విపులమస్తకము సుమ్ము
    విశ్వరూపధరుండ నై వెలయునాకు
    జలనిధిగభీర! వీర కేసరి కుమార! {{float right|49 }}

టీ. సుజననిహవనుత = సత్పురుష సమూహము చే స్తోత్రము చేయఁబడుచున్నట్టి
యు, జలనిధిగభీర - జలనిధి = సముద్రమువలె, గభీర = గాంభీర్యముగలవాఁడా' వీరకేసరి 
కుమార = పరాక్రమవంతుఁ డగు కేసరి యనువానరునకుఁ బుత్రుఁడా, విశ్వరూపధరుఁడ
నై = ప్రపంచమే స్వరూపముగా ధరించి, వెలయునాకు = ప్రకాశీంచు చున్న నాకు,
ఆతలంబు = అతలలోకము, పదములు  = పాదముల, వితలంబు = వితలలోకము, గుల్ళ,
ములు = చీలమండలు, సుతలంబు = సుతలలోకము, జంఘికలు = పిక్కలు, రసాత
లము = రసాతలలోకము, జానువులు = మోఁకాళ్లు, దారుణమహాతలము = ఘోరమైన
మహాతలలోకము, ఊరువులు = తొడలు, తలాతలము = తలాతలలోకము, కటియున్ =
పిఱుఁదులును, నాగలోకము = పాతాళ లోకము, మహానాభ్యధోభాగంబు = నాభికి క్రింది  
భాగము, భూర్భువస్వర్లోకములును = భూలోకము, భువర్లోకము, సువర్లోకము క్రమ
ముగ, వాభిజఠరపక్షంబులు - నాభి = నాభిస్థానము, జకర = కుక్షి, వక్షంబులు = వక్షస్థ 
లము అనునవయవములు, సరి, మహర్లోకంబును = మహర్లోకము, కంఠంబు = కంఠము,
సుజనలోకంబులు  = శ్రేష్ఠనుగు జనలోకము, ముఖము, మఱి = ఇదియును గాక, ఆరయన్ =
విచారింపఁగా, తపోలోకము, భ్రూమధ్యంబు =  బొమలనడిమి భాగము, సత్యలో
కంబు, విపులమస్తకముసుమ్ము = విశాలమగు శిరస్సుసుమీ !

తా. సముద్రునివలె మిగుల గాంభీర్యము గలిగినట్టియుఁ గేసరి యను వానరు 
నకుఁబుత్రుఁడ వైనట్టియు నాంజనేయా! విరాట్పురుషుఁడనై యున్న నాకు అతలలో
కము పాదము. వితలలోకము చీలమండలు. సుతలలోకము పిక్కలు, ' సత్పురుషులచే
నభివర్ణింపఁబడిన రసాతలలోకము మోకాళ్లు. మహాతలలోకము తొడలు. తలాతల
లోకము కటిప్రదేశము, పాతాళలోకము వస్తి  (పొత్తికడుపు.) భూలోకము నాభి 
భువర్లోకము గర్భము. సువర్లోకము పక్షస్థలము, మహర్లోకము కంఠము. జనలోకము
ముఖము(నోరు). తపోలోకము  భ్రూమధ్యప్రదేశము, సత్యలోకము శిరస్సు,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2tsqz4b1qwjoud35cvuqgsowcmlx42m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582902</id>
      <parentid>582901</parentid>
      <timestamp>2026-09-29T17:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <origin>582902</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4563" sha1="ak040ndpbmj2u25nncbgvrcqfcssv4x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;{{rh|306  | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;
&lt;poem&gt;
   నాగలోకము మహానాభ్యధోభాగంబు
        భూర్భువస్స్వర్లోకములును నాభి
   జఠరవక్షంబులు సరి మహార్లోకంబు
        కంఠంబు సుజనలోకంబు ముఖము

తే. మఱి తపోలోక మరియ భ్రూమధ్యమంబు
    సత్యలోకంబు విపులమస్తకము సుమ్ము
    విశ్వరూపధరుండ నై వెలయునాకు
    జలనిధిగభీర! వీర కేసరి కుమార! {{float right|49 }}
&lt;/poem&gt;

టీ. సుజననిహవనుత = సత్పురుష సమూహము చే స్తోత్రము చేయఁబడుచున్నట్టి
యు, జలనిధిగభీర - జలనిధి = సముద్రమువలె, గభీర = గాంభీర్యముగలవాఁడా' వీరకేసరి 
కుమార = పరాక్రమవంతుఁ డగు కేసరి యనువానరునకుఁ బుత్రుఁడా, విశ్వరూపధరుఁడ
నై = ప్రపంచమే స్వరూపముగా ధరించి, వెలయునాకు = ప్రకాశీంచు చున్న నాకు,
ఆతలంబు = అతలలోకము, పదములు  = పాదముల, వితలంబు = వితలలోకము, గుల్ళ,
ములు = చీలమండలు, సుతలంబు = సుతలలోకము, జంఘికలు = పిక్కలు, రసాత
లము = రసాతలలోకము, జానువులు = మోఁకాళ్లు, దారుణమహాతలము = ఘోరమైన
మహాతలలోకము, ఊరువులు = తొడలు, తలాతలము = తలాతలలోకము, కటియున్ =
పిఱుఁదులును, నాగలోకము = పాతాళ లోకము, మహానాభ్యధోభాగంబు = నాభికి క్రింది  
భాగము, భూర్భువస్వర్లోకములును = భూలోకము, భువర్లోకము, సువర్లోకము క్రమ
ముగ, వాభిజఠరపక్షంబులు - నాభి = నాభిస్థానము, జకర = కుక్షి, వక్షంబులు = వక్షస్థ 
లము అనునవయవములు, సరి, మహర్లోకంబును = మహర్లోకము, కంఠంబు = కంఠము,
సుజనలోకంబులు  = శ్రేష్ఠనుగు జనలోకము, ముఖము, మఱి = ఇదియును గాక, ఆరయన్ =
విచారింపఁగా, తపోలోకము, భ్రూమధ్యంబు =  బొమలనడిమి భాగము, సత్యలో
కంబు, విపులమస్తకముసుమ్ము = విశాలమగు శిరస్సుసుమీ !

తా. సముద్రునివలె మిగుల గాంభీర్యము గలిగినట్టియుఁ గేసరి యను వానరు 
నకుఁబుత్రుఁడ వైనట్టియు నాంజనేయా! విరాట్పురుషుఁడనై యున్న నాకు అతలలో
కము పాదము. వితలలోకము చీలమండలు. సుతలలోకము పిక్కలు, ' సత్పురుషులచే
నభివర్ణింపఁబడిన రసాతలలోకము మోకాళ్లు. మహాతలలోకము తొడలు. తలాతల
లోకము కటిప్రదేశము, పాతాళలోకము వస్తి  (పొత్తికడుపు.) భూలోకము నాభి 
భువర్లోకము గర్భము. సువర్లోకము పక్షస్థలము, మహర్లోకము కంఠము. జనలోకము
ముఖము(నోరు). తపోలోకము  భ్రూమధ్యప్రదేశము, సత్యలోకము శిరస్సు,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ak040ndpbmj2u25nncbgvrcqfcssv4x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582905</id>
      <parentid>582902</parentid>
      <timestamp>2026-09-29T23:02:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>582905</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4591" sha1="4qjodzldj9kf0mspu4e940alax0hnjc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|306  | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;నాగలోకము మహానాభ్యధోభాగంబు
        భూర్భువస్స్వర్లోకములును నాభి
జఠరవక్షంబులు సరి మహార్లోకంబు
        కంఠంబు సుజనలోకంబు ముఖము&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;మఱి తపోలోక మరియ భ్రూమధ్యమంబు
సత్యలోకంబు విపులమస్తకము సుమ్ము
విశ్వరూపధరుండ నై వెలయునాకు
జలనిధిగభీర! వీరకేసరికుమార!&lt;/poem&gt;|ref=49}}
'''టీ'''. సుజననిహవనుత = సత్పురుషసమూహముచే స్తోత్రము చేయఁబడుచున్నట్టియు, జలనిధిగభీర ― జలనిధి = సముద్రమువలె, గభీర = గాంభీర్యముగలవాఁడా, వీరకేసరికుమార = పరాక్రమవంతుఁ డగు కేసరి యనువానరునకుఁ బుత్రుఁడా, విశ్వరూపధరుఁడనై = ప్రపంచమే స్వరూపముగా ధరించి, వెలయునాకు = ప్రకాశించుచున్న నాకు, అతలంబు = అతలలోకము, పదములు  = పాదముల, వితలంబు = వితలలోకము, గుల్భములు = చీలమండలు, సుతలంబు = సుతలలోకము, జంఘికలు = పిక్కలు, రసాతలము = రసాతలలోకము, జానువులు = మోఁకాళ్లు, దారుణమహాతలము = ఘోరమైన మహాతలలోకము, ఊరువులు = తొడలు, తలాతలము = తలాతలలోకము, కటియున్ = పిఱుఁదులును, నాగలోకము = పాతాళలోకము, మహానాభ్యధోభాగంబు = నాభికి క్రిందిభాగము, భూర్భువస్వర్లోకములును = భూలోకము, భువర్లోకము, సువర్లోకము క్రమముగ, నాభిజఠరవక్షంబులు ― నాభి = నాభిస్థానము, జఠర = కుక్షి, వక్షంబులు = వక్షస్స్థలము అనునవయవములు, సరి, మహర్లోకంబును = మహర్లోకము, కంఠంబు = కంఠము, సుజనలోకంబులు  = శ్రేష్ఠమగు జనలోకము, ముఖము, మఱి = ఇదియును గాక, అరయన్ = విచారింపఁగా, తపోలోకము, భ్రూమధ్యంబు =  బొమలనడిమి భాగము, సత్యలోకంబు, విపులమస్తకముసుమ్ము = విశాలమగు శిరస్సుసుమీ!

'''తా'''. సముద్రునివలె మిగుల గాంభీర్యము గలిగినట్టియుఁ గేసరి యను వానరునకుఁ బుత్రుఁడ వైనట్టియు నాంజనేయా! విరాట్పురుషుఁడనై యున్న నాకు అతలలోకము పాదము. వితలలోకము చీలమండలు. సుతలలోకము పిక్కలు, సత్పురుషులచే నభివర్ణింపఁబడిన రసాతలలోకము మోకాళ్లు. మహాతలలోకము తొడలు. తలాతలలోకము కటిప్రదేశము, పాతాళలోకము వస్తి (పొత్తికడుపు.) భూలోకము నాభి భువర్లోకము గర్భము. సువర్లోకము వక్షస్థలము, మహర్లోకము కంఠము. జనలోకము ముఖము (నోరు). తపోలోకము భ్రూమధ్యప్రదేశము, సత్యలోకము శిరస్సు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4qjodzldj9kf0mspu4e940alax0hnjc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/326</title>
    <ns>104</ns>
    <id>209117</id>
    <revision>
      <id>582911</id>
      <parentid>546646</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T01:35:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582911</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5007" sha1="syqh98u5y7wqoih1zezja2762qankjx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;{{rh|  |ద్వి తీ యా శ్వా స ము. |307 }}&lt;/noinclude&gt;
ఆవ. ఇట్లు ప్రపంచసృష్టిని దెల్పి యధ్యారోపమును ముగించి జీవేశ్వరైక్య
ప్రతిపాదనపూర్వకంబుగా నపవాదంబు నుపక్రమించుచున్నాఁడు.

&lt;poem&gt;
వ. ఇట్లు సర్వాధిష్ఠానంబు సర్వపరిపూర్ణంబు నామరూపగుణధర్మకర్మ 
    వికారరహితాఖండసచ్చిదానంద పరబ్రహ్మంబునైన నేను సమష్టికారణ
    సూక్ష్మ స్థూలశరీరోపాధివిశిష్టత్వంబువలన నవ్యాకృతుం డన హిరణ్య
    గర్భుం డన విరాట్పురుషుం డన సకల జీవోపాన్యుండనై ప్రకాశిం
    పుదు. మఱియు వ్యష్టికారణ సూక్ష్మస్థూల దేహోపాధి తాదాత్మ్యాభి
    మానంబురలనఁ బ్రాజ్ఞుం డనఁ తైజనుండన విశ్వుండన సుషుప్తిస్వప్న
    జాగ్రదనస్థల ననుభవించుచు నజ్ఞానవశుండనై జీవుండన నీశ్వరోపాస
    కుండ నై ప్రవర్తించిన చందమునం దోఁపుదు. నీజీవేశ్వరతత్త్వంబు
    లవిద్యాకల్పితంబు లయ్యవిద్య శశవిషాణవద్ధ్యాపుత్రగగనారవిందంబు
    లభంగి నాయందు నన్నెఱింగిన నభావం బగు నట్లు గావున నింక జీవే
    శ్వరైక్యం బుపదేశించెద సావధాన చిత్తుండవై యాకర్ణింపు మని యా
    త్మారాముం డాంజనేయున కిట్లనియె. {{float right|50 }}
&lt;/poem&gt;

టీ. ఇట్లు  = ఈవిధముగా, సర్వ = సమస్తమునకును, అధిష్ఠానంబును = ఆధా
రమైనట్టియు, సర్వపరిపూర్ణంబును = అంతటనిండినట్టియు,. నామ...బును - నామ =
పేర్లు, రూప = రూపములు, గుణ = గుణములు, ధర్మ = స్వభావములు, కర్మ =
క్రియలు, వికార = అనువికారములు, రహిత - లేని, అఖండ - విభాగములు లేని,
సచ్చిదానంద = సత్యజ్ఞానానందరూపమైనట్టి, పరబ్రహ్మంబును - పరబ్రహ్మమును,
ఐన నేను = ఐనట్టి నేను, సమ...వలనన్ - సమష్టి = సముదాయరూపములైన,
కారణ = కారణశరీరమమునట్టియు, సూక్ష్మ = సూక్ష్మశరీర మనునట్టియు, స్థూలశరీర = స్థూ
లశరీర మనునట్టియు, ఉపొధి = ఉసాధులతో, విశిష్టత్వంబువలనన్ = కూడియుండుట
చేత,అవ్యాకృతుండనన్ = అవ్యాకృతుఁడననియు, హిరణ్యగర్భుఁడనన్  = హిరణ్యగర్భుఁ
డ ననియు , విరాట్పురుషుఁడననియు, సకలజీవోపాస్యుఁడనై = సర్వజీవులచే నుపాసీం
పఁబడువాఁడనై, ప్రకాశింపుదున్, మఱియున్, వ్యష్టి……లన్ - వ్యష్టి = భిన్న భిన్న
రూపములైన కారణ = కారణశరీరములనునట్టియు, సూక్ష్మ = సూక్ష్మశరీరములనునట్టి
స్థూలదేహ = స్థూలశరీరము లనునట్టియు, ఉపాధి = ఉపొధులయందు, తా 
దాత్మ్యాభిమానంబువలనన్  = ఆదియే నే ననునభేదాభిమానమువలన, ప్రాజ్ఞుండనన్ =
ప్రాజ్ఞుడననియు, తైజసుండవన్  = తైజసుండననియు, విశ్వుండనన్ = విశ్వుండ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>syqh98u5y7wqoih1zezja2762qankjx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/327</title>
    <ns>104</ns>
    <id>209118</id>
    <revision>
      <id>582912</id>
      <parentid>546651</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T02:26:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582912</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5930" sha1="nbbvhydx1e07nsvkdnr6dtjxahorr7k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;{{rh| 308 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;

ననియు, సుషుప్తిస్వప్నజాగ్రదవస్థలన్  - సుషుప్తి = సుషుప్తియనునట్టియు, స్వప్న =
స్వప్న మనునట్టియు, జాగ్రదవస్థల = జాగ్రతయనునట్టి యవస్థలను, అనుభవించు
చున్, ఆజ్ఞానవశుండ నై =  అజ్ఞానమునకు లోఁబడి, జీవుండనన్ = జీవుఁడను పేరుతో,
ఈశ్వరోపాసకుండనై = ఈశ్వరు నుపాసనఁ జేయుచు, ప్రవర్తించినచందంబునన్ =
ఉన్నట్లుగా, తోఁపుదు౯ = తోఁచుచున్నాను. ఈ జీవితేశ్వర తత్త్వంబులు = ఈజీ.
వేశ్వరులరూపములు, ఆవిద్యాకల్పితంబులు = అవిద్యచే కల్పింపఁబడినవి, అయ్యవిద్య
= ఆయవిద్య, శశని... భంగిన్ - శశ = కుందేటియొక్క, విషాణ = కొమ్ము, వంధ్యా 
పుత్ర = గొడ్రాలికొడుకు, గగనారవిందంబులభంగిన్ = ఆకాశపుష్పము, వీనివలె,
నాయందున్  = పర బ్రహ్మస్వరూపుఁడ నైన నాయందు, నన్నెఱింగినన్ = నా స్వరూ  
పమును దెలిసికొనినచో, అభావంబగున్ = శూన్యమగును, అట్లుగావునన్ = కాఁబట్టి,
ఇంకన్ = ఇకమీఁద జీవేశ్వరైక్యంబు - జీవ = జీవునకును, ఈశ్వర - ఈశ్వరునకును
గల, ఐక్యంబు = అభేదమును, ఉపదేశించెదన్  = బోధించెదను, సావధానచిత్తుండ
వై = జాగరూకతో, ఆకర్ణింపుము = వినుము. అని, ఆత్మారాముఁడు = అంతర్యా
మిస్వరూపుఁ డగు శ్రీ రాముఁడు, అంజనేయునకున్ , ఇట్లనియెన్ .

తా. ఇట్లు బాగుగ విమర్పించినచో సర్వమునకు నాధారభూతుఁడనై సర్వవ్యా
పకుఁడ నై  నామము రూపము గుణములు ధర్మాధర్మములు (లేక స్వభావములు) పనులు
వికారములు మొదలగునవి  లేనివాఁడనై యున్న నేనే ప్రపంచరూపుఁడ నైయున్నా
ను. అందును సమష్టి కారణసూతస్థూలదేహో (ప్రపంచము) పాధులతోఁ గూడి య
వ్యాకృత హిరణ్యగర్భ విరాట్పురుష, నామములతో వ్యవహరింపఁబడుచు జీవులకు ను
పాసనాయోగ్యుఁడనై యున్నాను. జీవులు నన్నుఁ దమకంపై వేఱని తలంచి విష్ణురు  
ద్రాదిరూపములతో నుపాసించుచున్నారు. జీవులనిన మాత్ర మెవరు? నేనే. వ్యష్టి
కారణసూక్ష్మస్థూలదేహో (ప్రపంచో) పాధులతో గూడి వానియందాత్మాభిమానము
కలిగి ప్రాజ్ఞతైజసవిశ్వనామములతోఁ బిలువంబడుచు జీవుఁడపై యాయవస్థల నుపా 
ధించుచున్నట్లుతోఁచుచున్నాను. నాకు సుషుప్తి స్వప్న జాగ్రత్తల యనుభవము కూడఁ
గలదని లోకమునకుఁ దోచుచున్నది. ఇట్లు నేనొక్కఁడవయ్యు జీవేశ్వర ప్రపంచ
చరూపములతోఁ దోచునట్లు చెప్పినది. యజ్ఞానము (అవిద్య) కావున నాయజ్ఞాన
ము జ్ఞానము (పరబ్రహ్మతత్త్వము నెఱుంగుట) కలుగఁగానే నశించును. (అనఁ
గా: బాధనొందును. త్రికాలములయందును శూన్యములై యున్నవానికే కాని బాధ
లేదని ఇదివఱకే చెప్పియున్నాను). కావున నీ యవిద్య కానీ ప్రపంచజీవేశ్వర రూప
ములు కాని యెప్పటికిని లేవు. ఆవిషయమును స్పష్టము చేయుటకై. ప్రస్తుత స్థితిని
నాశ్రయించి ప్రపంచసృష్టిని (అనఁగా ప్రపంచజీవేశ్వరులు కల రనియు వారు నాకంటే
వేఱుకారనియుఁ జెప్పితిని, ఇదియే యధ్యారోపము (లేనిదాని నున్నయట్లు భావించి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nbbvhydx1e07nsvkdnr6dtjxahorr7k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/328</title>
    <ns>104</ns>
    <id>209119</id>
    <revision>
      <id>582913</id>
      <parentid>546652</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T02:49:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582913</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4521" sha1="d8ra7fonimf34mxxucv4kp21rq1ws0b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;{{rh|  |ద్వి తీ యా శ్వా స ము. |309 }}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;&lt;/poem&gt;
{{float right| }}


యారోపించి చెప్పుట) అనఁబడును. ఇఁక  నపవాదమును (వాస్తు ప్రపంచజీవేశ్వ
రాభావము) ఆశ్రయించి తత్త్వమును వివరించెద . (అజ్ఞానాదు లెప్పటికీ లేనివే  కావున
&quot;ఈ ప్రపంచ మసత్యము” అని వేఱొకమాఱు చెప్ప నక్కఱలేదు. ఇఁక నే మనినః
జీవుఁడు బ్రహ్మకంటె వేఱుగాఁగానవచ్చుచున్నాఁడు. కావున వారి కిరువురకును అనఁ
గా జీవేశ్వరుల కిరువురకు) గల యైక్యమును వినుము. ఓపార్వతీ! ఇట్లు ప్రతిజ్ఞఁ జేసి
రామచంద్రుఁడాంజ నేయునితో నీక్రింది విధముగాఁ జెప్పెను.

{{Center|'''జీవేశ్వరైక్య విచారఘట్టము'''}}

అవ. జీవేశ్వరైక్యమును నిరూపించుటకై మొదట దృష్టాంతమును వివరించు
చున్నాఁడు.---

{{Telugu poem|type= క.|lines=&lt;poem&gt; కలశాంబుదములఁ దధ్ధత
జలములఁ గడఁ ద్రోయ నాకసము ప్రతిబింబం
బులు లేమి నొకటి యై  యి,
మ్ములనుండు నఖండ మై యమూర్తం బగుటన్. &lt;/poem&gt;| ref =51}}

టీ. కలశాంబుదములన్ - కలశ - ఘటమును, అంబుదములన్  = మేఘమును, తద్దత
జలములన్  = వానియంచున్న నీటిని, కడద్రోయన్  = తీసి వేయఁగా, ప్రతిబింబంబులు
లేమిన్  = ప్రతిబింబములు లేకపోవుటచేత, ఆకసము- ఆకాశము, అమూర్తంబగుటన్ 
= స్వయముగా రూపము లేనిది కావున (లేక శరీరము లేనిది కావున) ఆఖండమై= భేద
ములు లేనిధై , (ఏకమైయనుట) ఒకటియై, ఇమ్ములనుండున్ = చక్కగానుఁడును (కల 
శోదకమునందు ప్రతిబింబించిన యాకాశముపలె జీవుఁడును మేఘోదకమునందలి యా
కాశ  ప్రతిబింబమువలె నీశ్వరుఁడును యున్నాడని చెప్పఁబడియున్నది. రెండును ఆకా
శప్రతిబింబములే కావున వానికి పరస్పర భేదము లెట్లు కలుగవో ఉపాధులు లేకపో
యిన నాకాశమంతయు నెట్లేకరూపమో అట్లే యుపాధులున్న సమయమునందు కూడ
సర్వము నేకరూపమే. జీవేశ్వరుల విషయమున కూడ నిట్లేయూహింపవలయు నని ఈ
శ్లోకమున సూచించియున్నాఁడు. ఉపాధుల పరిత్యజించుట యనఁగా లేదని భావిం
చుటయే యని తెలిసికొనవలయును).

తా. మేఘంబులును దానియందలి జలంబును ఘటంబును దానియందలి జలంబులును
కారణ కార్యములు) లేనిచో నాకాశమారెంటియందును బ్రతిబింబింపదు కదా! (అప్పు
డు ప్రతిబింబములు లేకపోవుటచే నాయాకాశ మంతయు నొక్కటియే యగును.
ఆకాశమునకు భాగములు గాని యాకారము గాని లేదు కదా)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d8ra7fonimf34mxxucv4kp21rq1ws0b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/329</title>
    <ns>104</ns>
    <id>209120</id>
    <revision>
      <id>582920</id>
      <parentid>546653</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T07:18:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582920</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4983" sha1="5suiqev1c177cqxpsxigra5tl49xo3m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;{{rh| 310 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;
అవ. వైదృష్టాంతమును దార్ష్టాంతికమునందు సంయోజనఁ జేయుచున్నాడు.

{{Telugu poem|type= క.|lines=&lt;poem&gt; ఆవిధమునఁదనువులమా, 
యావిద్యలఁదొలఁగఁ ద్రోయనంతటిలోనన్ 
జీవేశ్వరులు వెలుంగమిఁ, 
గేవలతత్త్వంబు వెలుఁగుఁ గీశాధీశా!&lt;/poem&gt;| ref = 52}}

టీ. గీశాధీశా= వానర శ్రేష్ఠా. ఆవిధమునన్  = పైనఁ జెప్పినవిధముగా, తనువులన్ =
(వ్యష్టి సమష్టి భేదములుగల) కారణ, సూక్ష్మ, స్థూలదేహములను,మాయావిద్యలన్ =జీవే
శ్వరోపాధులైన మాయా విద్యలను, తొలఁగఁద్రోయన్ = పరిత్యజించిన యెడల
(అనఁగా యథార్థముగా నామాయావిద్యలు అభావరూపములే కావున విచారదృష్టిచే
వానిని పోఁగొట్టినయెడల), అంతటిలోనన్  = తక్షణమే లేక యెచ్చటఁ జూచి
నను, జీవేశ్వరులున్ = జీవేశ్వరరూపములు, వెలుఁగమిన్ = కానరాక పోవుటచేత,
కేవలతత్వంబు - కేవల = పరిశుద్ధమైన, తత్త్వంబు = బ్రహ్మము, వెలుంగున్ = ప్రకా
శించును.

తా. ఓవానరశ్రేష్ఠా: పై దృష్టాంతమునందువలెనే దార్ష్టాంతికమునందును సమ
ష్టిసృష్టిశరీరమును కార్యకారణరూపము లగు నవిద్యామాయలను సంపూర్ణముగ లేనిదే
యగుటచే నందలి జీవేశ్వర ప్రతిబింబములు గూడ నెప్పుడును లేవు. ప్రతిబింబళూన్య
మగు శుద్ధాకాశముపల్లెనే పరబ్రహ్మము కూడ నిర్వికారుఁ డై సర్వపరిపూర్ణుఁడై యప 
రిచ్ఛిన్నుఁడై ప్రకాశించుచున్నాఁడు. ప్రపంచము స్పష్టముగాఁ గానవచ్చుచున్నది.
గదా దీని నెట్లు త్రోసివేయనగును? ఎట్లా బ్రహ్మమును సాక్షాత్కరింపనగును, అని 
సంశయింపులదు. విచారదృష్టిచే భ్రాంతివలనఁ దోఁచుచున్న సర్పము నభావముగాఁ
జూచి త్రాటిని గ్రహించునట్లు భ్రాంతివలనఁ దోఁచు జగమును (కారణ స్థూల సూక్ష్మ
వ్యష్టి సమష్టిశరీరమాయా విద్యలను) అభావముగాఁ జూచి జీవేశ్వర ప్రతిబింబకూన్యమైన
బ్రహ్మమును గ్రహింపవచ్చును.

వ. అది యెట్లంటేని.

{{Telugu poem|type= క.|lines=&lt;poem&gt;కలశజల ప్రతిబింబం, 
బులకు విలక్షణ మసంగము నమూర్తంబై
యలరుఘటాకాశము త
ద్జ్ఞులకు మహాకాశమదియె సుమివివరింపన్ &lt;/poem&gt;| ref = }}

టీ. కలళజలప్రతిబింబంబులన్ - కలశ = కుండకంటెను, జల - అందలినీటి
కంటెను, ప్రతిబింబములన్  = అనీటియందలి యాకాశప్రతిబింబమునకంటెను, విలక్ష
ణము = వేఱైనదియు, అసంగము = (ఆ ఘటముతోఁ గాని నీటితోఁగాని ప్రతిబింబము
తోఁగాని సంబంధము లేనిదియు, అమూర్తంబై = శరీరము లేనిదియునై, ఘటాకాశ
ము  = ఘటమునందున్న యాకాశము, (అనఁగా ఘటమునందలి జలమునకు నవకాశ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5suiqev1c177cqxpsxigra5tl49xo3m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582921</id>
      <parentid>582920</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T07:20:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <origin>582921</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5004" sha1="ccp6xf3e1edbny4cxjg8ye8t4oyv7fe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;{{rh| 310 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;
అవ. వైదృష్టాంతమును దార్ష్టాంతికమునందు సంయోజనఁ జేయుచున్నాడు.

{{Telugu poem|type= క.|lines=&lt;poem&gt; ఆవిధమునఁదనువులమా, 
యావిద్యలఁదొలఁగఁ ద్రోయనంతటిలోనన్ 
జీవేశ్వరులు వెలుంగమిఁ, 
గేవలతత్త్వంబు వెలుఁగుఁ గీశాధీశా!&lt;/poem&gt;| ref = 52}}

టీ. గీశాధీశా= వానర శ్రేష్ఠా. ఆవిధమునన్  = పైనఁ జెప్పినవిధముగా, తనువులన్ =
(వ్యష్టి సమష్టి భేదములుగల) కారణ, సూక్ష్మ, స్థూలదేహములను,మాయావిద్యలన్ =జీవే
శ్వరోపాధులైన మాయా విద్యలను, తొలఁగఁద్రోయన్ = పరిత్యజించిన యెడల
(అనఁగా యథార్థముగా నామాయావిద్యలు అభావరూపములే కావున విచారదృష్టిచే
వానిని పోఁగొట్టినయెడల), అంతటిలోనన్  = తక్షణమే లేక యెచ్చటఁ జూచి
నను, జీవేశ్వరులున్ = జీవేశ్వరరూపములు, వెలుఁగమిన్ = కానరాక పోవుటచేత,
కేవలతత్వంబు - కేవల = పరిశుద్ధమైన, తత్త్వంబు = బ్రహ్మము, వెలుంగున్ = ప్రకా
శించును.

తా. ఓవానరశ్రేష్ఠా: పై దృష్టాంతమునందువలెనే దార్ష్టాంతికమునందును సమ
ష్టిసృష్టిశరీరమును కార్యకారణరూపము లగు నవిద్యామాయలను సంపూర్ణముగ లేనిదే
యగుటచే నందలి జీవేశ్వర ప్రతిబింబములు గూడ నెప్పుడును లేవు. ప్రతిబింబళూన్య
మగు శుద్ధాకాశముపల్లెనే పరబ్రహ్మము కూడ నిర్వికారుఁ డై సర్వపరిపూర్ణుఁడై యప 
రిచ్ఛిన్నుఁడై ప్రకాశించుచున్నాఁడు. ప్రపంచము స్పష్టముగాఁ గానవచ్చుచున్నది.
గదా దీని నెట్లు త్రోసివేయనగును? ఎట్లా బ్రహ్మమును సాక్షాత్కరింపనగును, అని 
సంశయింపులదు. విచారదృష్టిచే భ్రాంతివలనఁ దోఁచుచున్న సర్పము నభావముగాఁ
జూచి త్రాటిని గ్రహించునట్లు భ్రాంతివలనఁ దోఁచు జగమును (కారణ స్థూల సూక్ష్మ
వ్యష్టి సమష్టిశరీరమాయా విద్యలను) అభావముగాఁ జూచి జీవేశ్వర ప్రతిబింబకూన్యమైన
బ్రహ్మమును గ్రహింపవచ్చును.

వ. అది యెట్లంటేని.{{float right|53 }}

{{Telugu poem|type= క.|lines=&lt;poem&gt;కలశజల ప్రతిబింబం, 
బులకు విలక్షణ మసంగము నమూర్తంబై
యలరుఘటాకాశము త
ద్జ్ఞులకు మహాకాశమదియె సుమివివరింపన్ &lt;/poem&gt;| ref = 54}}

టీ. కలళజలప్రతిబింబంబులన్ - కలశ = కుండకంటెను, జల - అందలినీటి
కంటెను, ప్రతిబింబములన్  = అనీటియందలి యాకాశప్రతిబింబమునకంటెను, విలక్ష
ణము = వేఱైనదియు, అసంగము = (ఆ ఘటముతోఁ గాని నీటితోఁగాని ప్రతిబింబము
తోఁగాని సంబంధము లేనిదియు, అమూర్తంబై = శరీరము లేనిదియునై, ఘటాకాశ
ము  = ఘటమునందున్న యాకాశము, (అనఁగా ఘటమునందలి జలమునకు నవకాశ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ccp6xf3e1edbny4cxjg8ye8t4oyv7fe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/64</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211154</id>
    <revision>
      <id>582915</id>
      <parentid>582881</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T05:22:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>582915</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5535" sha1="2nut17d4ziryx8dwicsgir030rykqck" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;WikiPBR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{rh|14|{{center|{{p|fs150}}'''బి. ఎస్. నారాయణ '''}}
{{rule}}
{{right|-'''వారాల ఆనంద్'''}}

{{di|తె}}లంగాణకు భౌతికంగా సుదూరంలో ఎక్కడో మద్రాస్లో వేళ్ళూనుకొని మానసికంగా మరింతో దూరంగా వుండిపోయిన ఆంధ్ర సినిమా రంగంలోకి 1952లో ఓ తెలంగాణా యువకుడు కాలుపెట్టి తనదయిన ముద్రవేసుకుని జాతీయస్థాయిలో రెండు అవార్డులు సాధించాడు. అంతేకాదు తెలుగు సినిమా ప్రపంచానికి మొట్టమొదటి సారి జాతీయ ఉత్తమ నటి అవార్డు నటి శారదకు సాధించి పెట్టిన మహా దర్శకుడు బి.ఎన్. నారాయణ. 'నిమజ్జనం' సినిమా బెంగళూరు అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవంలో పనోరమా విభాగంలో ప్రదర్శించబడి విశేషంగా మన్ననల్ని అందుకుంది. ఆయన దర్శకత్వం వహించిన నిమజ్జనం, ఊరుమ్మడిబతుకులు సినిమాలు మాస్కో బెర్లిన్, ఫ్రాన్స్ తదితర అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవాలల్లో ప్రదర్శించబడి మొట్టమొదటిసారిగా తెలంగాణ దర్శకుడి జెండా ఎగురవేసిన తెలంగాణ బిడ్డ
ఆయన.

బి.ఎస్. నారాయణ కరీంనగర్ జిల్లాలోని కొత్తపల్లి గ్రామంలో 1929లో ఫిబ్రవరి 17న జన్మించాడు. మొదట ఆయన నైజాంకు వ్యతిరేకంగా హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్లో పనిచేశాడు. జమలాపురం కేశవరావు, హయగ్రీవాచారి లాంటి వారితో కలిసి పనిచేశారు. స్వతహాగా కళాకారుడయిన బి.ఎస్. నారాయణ రాజకీయాలల్లో ఇమడలేక తనకు గల సినిమా ఆసక్తి మేరకు మద్రాస్ వయనమయ్యాడు.

వెనుకబడిన తరగతులకు చెందిన బి.ఎస్. సినిమా గురించి గొప్ప కలగన్నాడు. ఆ కల నెరవేర్చుకోవడానికి మాద్రాస్
పయనమయ్యాడు. 1952లో సినీ రంగ ప్రవేశం చేసిన ఆయన మొదట హెచ్.వి. బాబు వద్ద అసిస్టెంట్ గా 'ఆదర్శం'
సినిమాకు పనిచేశాడు. తరువాత కె.ఎస్. ప్రకాశరావు, కె.బి. తిలక్ వద్ద అసిస్టెంట్గాను, అసోసియేట్ గాను పనిచేశాడు.

1980 తర్వాత స్వంతంగా దర్శకత్వ బాధ్యతలు చేపట్టాడు. ఆయన మొట్టమొదట తీసిన సినిమా 'మాంగల్యం', రెండవ సినిమా 1963లో 'ఎదురీత'. ఇక అప్పటినుండి ఆయన వెనుదిరిగి చూసుకోలేదు. జాతీయ అవార్డులు అందుకున్న 'నిమజనం, ఊరుమ్మడి బతుకు'తోపాటు ఆయన 'శ్రీదేవి, పెళ్లినాటి ప్రమాణాలు, ఎదురీత, తిరుపతమ్మ కథ, ఆమె ఎవరు, శ్రీవారు మావారు, ఆనంద నిలయం, ఆడవాళ్ళు అపనిందలు, ఆడది గడప
దాటితే లాంటి 32 చిత్రాలకు పైగా దర్శకత్వం వహించారు.

ఎన్.టి.ఆర్., కృష్ణలాంటి అప్పటి స్టార్ హీరోలతో సినిమాలు తీశాడు. తెలుగు మాత్రమే కాకుండా తమిళంలో
'ఉల్లాస పయనం యార్నీ, తేదీ వంద, తిరుమగల్, దైవీగరవు' తదితర సినిమాల్ని తీశాడు.. ఇక హిందీలో 20 సూత్రాల పథకం ఆధారంగా హేమమాలిని, వినోద్ మెహ్రా తదితరులతో 'ఏక్ నయీ ఇతిహాస్' సినిమా తీశాడు.

బి.ఎస్. నారాయణ తీసిన దాదాపు అన్ని సినిమాలు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|43| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2nut17d4ziryx8dwicsgir030rykqck</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582916</id>
      <parentid>582915</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T05:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>582916</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5535" sha1="tt57d5djpfmnhhxkizywj6geqdvow0c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;WikiPBR&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|{{p|fs150}}'''14. బి. ఎస్. నారాయణ '''&lt;/p&gt;}}
{{rule}}
{{right|-'''వారాల ఆనంద్'''}}

{{di|తె}}లంగాణకు భౌతికంగా సుదూరంలో ఎక్కడో మద్రాస్లో వేళ్ళూనుకొని మానసికంగా మరింతో దూరంగా వుండిపోయిన ఆంధ్ర సినిమా రంగంలోకి 1952లో ఓ తెలంగాణా యువకుడు కాలుపెట్టి తనదయిన ముద్రవేసుకుని జాతీయస్థాయిలో రెండు అవార్డులు సాధించాడు. అంతేకాదు తెలుగు సినిమా ప్రపంచానికి మొట్టమొదటి సారి జాతీయ ఉత్తమ నటి అవార్డు నటి శారదకు సాధించి పెట్టిన మహా దర్శకుడు బి.ఎన్. నారాయణ. 'నిమజ్జనం' సినిమా బెంగళూరు అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవంలో పనోరమా విభాగంలో ప్రదర్శించబడి విశేషంగా మన్ననల్ని అందుకుంది. ఆయన దర్శకత్వం వహించిన నిమజ్జనం, ఊరుమ్మడిబతుకులు సినిమాలు మాస్కో బెర్లిన్, ఫ్రాన్స్ తదితర అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవాలల్లో ప్రదర్శించబడి మొట్టమొదటిసారిగా తెలంగాణ దర్శకుడి జెండా ఎగురవేసిన తెలంగాణ బిడ్డ
ఆయన.

బి.ఎస్. నారాయణ కరీంనగర్ జిల్లాలోని కొత్తపల్లి గ్రామంలో 1929లో ఫిబ్రవరి 17న జన్మించాడు. మొదట ఆయన నైజాంకు వ్యతిరేకంగా హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్లో పనిచేశాడు. జమలాపురం కేశవరావు, హయగ్రీవాచారి లాంటి వారితో కలిసి పనిచేశారు. స్వతహాగా కళాకారుడయిన బి.ఎస్. నారాయణ రాజకీయాలల్లో ఇమడలేక తనకు గల సినిమా ఆసక్తి మేరకు మద్రాస్ వయనమయ్యాడు.

వెనుకబడిన తరగతులకు చెందిన బి.ఎస్. సినిమా గురించి గొప్ప కలగన్నాడు. ఆ కల నెరవేర్చుకోవడానికి మాద్రాస్
పయనమయ్యాడు. 1952లో సినీ రంగ ప్రవేశం చేసిన ఆయన మొదట హెచ్.వి. బాబు వద్ద అసిస్టెంట్ గా 'ఆదర్శం'
సినిమాకు పనిచేశాడు. తరువాత కె.ఎస్. ప్రకాశరావు, కె.బి. తిలక్ వద్ద అసిస్టెంట్గాను, అసోసియేట్ గాను పనిచేశాడు.

1980 తర్వాత స్వంతంగా దర్శకత్వ బాధ్యతలు చేపట్టాడు. ఆయన మొట్టమొదట తీసిన సినిమా 'మాంగల్యం', రెండవ సినిమా 1963లో 'ఎదురీత'. ఇక అప్పటినుండి ఆయన వెనుదిరిగి చూసుకోలేదు. జాతీయ అవార్డులు అందుకున్న 'నిమజనం, ఊరుమ్మడి బతుకు'తోపాటు ఆయన 'శ్రీదేవి, పెళ్లినాటి ప్రమాణాలు, ఎదురీత, తిరుపతమ్మ కథ, ఆమె ఎవరు, శ్రీవారు మావారు, ఆనంద నిలయం, ఆడవాళ్ళు అపనిందలు, ఆడది గడప
దాటితే లాంటి 32 చిత్రాలకు పైగా దర్శకత్వం వహించారు.

ఎన్.టి.ఆర్., కృష్ణలాంటి అప్పటి స్టార్ హీరోలతో సినిమాలు తీశాడు. తెలుగు మాత్రమే కాకుండా తమిళంలో
'ఉల్లాస పయనం యార్నీ, తేదీ వంద, తిరుమగల్, దైవీగరవు' తదితర సినిమాల్ని తీశాడు.. ఇక హిందీలో 20 సూత్రాల పథకం ఆధారంగా హేమమాలిని, వినోద్ మెహ్రా తదితరులతో 'ఏక్ నయీ ఇతిహాస్' సినిమా తీశాడు.

బి.ఎస్. నారాయణ తీసిన దాదాపు అన్ని సినిమాలు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|43| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tt57d5djpfmnhhxkizywj6geqdvow0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/504</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219154</id>
    <revision>
      <id>582900</id>
      <parentid>572033</parentid>
      <timestamp>2026-09-29T14:53:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582900</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3826" sha1="3trf0kh7d96g8q9nhs6smnxy4dl6f2o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}3. ప్రక్రమభంగము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ప్రక్రమంబు విడువఁ బ్రక్రమభంగంబు
శౌరి, దానవారిఁ, జక్రధారి,
నభవు, నమితవిభవు, ననవిద్యచారిత్రు,
విష్ణుఁ గొల్తు జిష్ణుఁ, గృష్ణు, ననఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=25}}
ప్రారంభించిన మార్గమును విడిచినచోఁ బ్రక్రమభంగము. రెండవపాదమున ‘శౌరి దానవారిఁ జక్రధారి' అని 'రి' వర్ణాంతముగా మూఁడు పదములను జెప్పి మూఁడవపాదమున అభవు, అమితవిభవు, అని ‘వు’ వర్ణాంతముతో నారంభించి రెండు పదములను మాత్రమే చెప్పి నాలవవాదమున ‘విష్ణుఁ గొల్తుఁ జిష్ణుఁ గృష్ణు ననఁగ’ అని విశేషణములనుఁ ‘గొల్తు’ పదమానఁ జేర్చుటచే రెండవపాదమున నారంభించిన మార్గము విడువఁబడినది. ఇవ్విధము ప్రక్రమభంగము.

'ఏవ ముక్తో మంత్రి ముఖ్యై రావణః ప్రత్యభాషత' (మంత్రులచే నీవిధముగాఁ చెప్పఁబడిన రావణుఁడు ప్రత్యుత్తరించెను.) 'ఉక్తః' అని వచధాతువుతో నారంభింపఁబడినపుడు ప్రతివచనముగూడ నాధాతువుతోడనే చెప్పవలెను. ఎట్లన ‘రావణః ప్రత్యవోచత’ అని యుండవలెను.

కాని యిట్టి ప్రక్రమభంగదోషములు చేయని కవియే యుండుఁడు. కావునఁ బై పద్యమునున్నట్టి దోషములవంటి దోషములు చేయరాదు.
{{p|ac|fwb}}4. పునరుక్తి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఎనయఁగ శబ్దార్ధంబులు
పునరుక్తము లైన నదియె పునరుక్తియుతం
బనఁదగుఁ; జక్రాంచలమున
దనుజావళిఁ ద్రుంచు జక్రధరుఁ డితఁ డనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=26}}
శబ్దము, అర్ధమును మరల నదేవిధమునఁ బ్రయోగింపఁబడినచోఁ బునరుక్తిదోషము. దీనిని దర్పణకారాదులు 'కథితపదము' అనిరి. “చక్రాంచలమునఁ జక్రధరుఁడు దనుజావళినిఁ ద్రుంచును” అన్నచోట 'చక్ర' పద మదేయర్థమునఁ బునరుక్తమైనది.

ఒకానొకచో నీ పునరుక్తిదోషము గుణమే యగును. ఎట్లన,

ఉదేతి సనితా తామ్ర స్తామ్ర ఏవాస్తమేతి చ (తామ్రరూపుఁడై సూర్యుఁ డుదయించుచున్నాఁడు. తామ్రరూపుఁడుగానే అప్తమించుచున్నాఁడు). ఇట నొకే&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3trf0kh7d96g8q9nhs6smnxy4dl6f2o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582906</id>
      <parentid>582900</parentid>
      <timestamp>2026-09-29T23:08:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>582906</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3832" sha1="dswrjfiajthxvz9pn3ur4udefdc39bt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}3. ప్రక్రమభంగము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ప్రక్రమంబు విడువఁ బ్రక్రమభంగంబు
శౌరి, దానవారిఁ, జక్రధారి,
నభవు, నమితవిభవు, ననవిద్యచారిత్రు,
విష్ణుఁ గొల్తు జిష్ణుఁ, గృష్ణు, ననఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=25}}
ప్రారంభించిన మార్గమును విడిచినచోఁ బ్రక్రమభంగము. రెండవపాదమున ‘శౌరి దానవారిఁ జక్రధారి' అని 'రి' వర్ణాంతముగా మూఁడు పదములను జెప్పి మూఁడవపాదమున అభవు, అమితవిభవు, అని ‘వు’ వర్ణాంతముతో నారంభించి రెండు పదములను మాత్రమే చెప్పి నాల్గవపాదమున ‘విష్ణుఁ గొల్తుఁ జిష్ణుఁ గృష్ణు ననఁగ’ అని విశేషణములనుఁ ‘గొల్తు’ పదమునఁ జేర్చుటచే రెండవపాదమున నారంభించిన మార్గము విడువఁబడినది. ఇవ్విధము ప్రక్రమభంగము.

'ఏవ ముక్తో మంత్రి ముఖ్యై రావణః ప్రత్యభాషత' (మంత్రులచే నీవిధముగాఁ చెప్పఁబడిన రావణుఁడు ప్రత్యుత్తరించెను.) 'ఉక్తః' అని వచధాతువుతో నారంభింపఁబడినపుడు ప్రతివచనముగూడ నాధాతువుతోడనే చెప్పవలెను. ఎట్లన ‘రావణః ప్రత్యవోచత’ అని యుండవలెను.

కాని యిట్టి ప్రక్రమభంగదోషములు చేయని కవియే యుండుఁడు. కావునఁ బై పద్యమునున్నట్టి దోషములవంటి దోషములు చేయరాదు.
{{p|ac|fwb}}4. పునరుక్తి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఎనయఁగ శబ్దార్ధంబులు
పునరుక్తము లైన నదియె పునరుక్తియుతం
బనఁదగుఁ; జక్రాంచలమున
దనుజావళిఁ ద్రుంచు జక్రధరుఁ డితఁ డనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=26}}
శబ్దము, అర్ధమును మరల నదేవిధమునఁ బ్రయోగింపఁబడినచోఁ బునరుక్తిదోషము. దీనిని దర్పణకారాదులు 'కథితపదము' అనిరి. “చక్రాంచలమునఁ జక్రధరుఁడు దనుజావళినిఁ ద్రుంచును” అన్నచోట 'చక్ర' పద మదేయర్థమునఁ బునరుక్తమైనది.

ఒకానొకచో నీ పునరుక్తిదోషము గుణమే యగును. ఎట్లన,

ఉదేతి సనితా తామ్ర స్తామ్ర ఏవాస్తమేతి చ (తామ్రరూపుఁడై సూర్యుఁ డుదయించుచున్నాఁడు. తామ్రరూపుఁడుగానే అప్తమించుచున్నాఁడు). ఇట నొకే&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dswrjfiajthxvz9pn3ur4udefdc39bt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582910</id>
      <parentid>582906</parentid>
      <timestamp>2026-09-29T23:46:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>582910</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3832" sha1="il7x0pwg9y5mvdhpys39uqi4qhi11dv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}3. ప్రక్రమభంగము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ప్రక్రమంబు విడువఁ బ్రక్రమభంగంబు
శౌరి, దానవారిఁ, జక్రధారి,
నభవు, నమితవిభవు, ననవిద్యచారిత్రు,
విష్ణుఁ గొల్తు జిష్ణుఁ, గృష్ణు, ననఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=25}}
ప్రారంభించిన మార్గమును విడిచినచోఁ బ్రక్రమభంగము. రెండవపాదమున ‘శౌరి దానవారిఁ జక్రధారి' అని 'రి' వర్ణాంతముగా మూఁడు పదములను జెప్పి మూఁడవపాదమున అభవు, అమితవిభవు, అని ‘వు’ వర్ణాంతముతో నారంభించి రెండు పదములను మాత్రమే చెప్పి నాల్గవపాదమున ‘విష్ణుఁ గొల్తుఁ జిష్ణుఁ గృష్ణు ననఁగ’ అని విశేషణములనుఁ ‘గొల్తు’ పదమునఁ జేర్చుటచే రెండవపాదమున నారంభించిన మార్గము విడువఁబడినది. ఇవ్విధము ప్రక్రమభంగము.

'ఏవ ముక్తో మంత్రి ముఖ్యై రావణః ప్రత్యభాషత' (మంత్రులచే నీవిధముగాఁ చెప్పఁబడిన రావణుఁడు ప్రత్యుత్తరించెను.) 'ఉక్తః' అని వచధాతువుతో నారంభింపఁబడినపుడు ప్రతివచనముగూడ నాధాతువుతోడనే చెప్పవలెను. ఎట్లన ‘రావణః ప్రత్యవోచత’ అని యుండవలెను.

కాని యిట్టి ప్రక్రమభంగదోషములు చేయని కవియే యుండుఁడు. కావునఁ బై పద్యమునున్నట్టి దోషములవంటి దోషములు చేయరాదు.
{{p|ac|fwb}}4. పునరుక్తి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఎనయఁగ శబ్దార్ధంబులు
పునరుక్తము లైన నదియె పునరుక్తియుతం
బనఁదగుఁ; జక్రాంచలమున
దనుజావళిఁ ద్రుంచు జక్రధరుఁ డితఁ డనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=26}}
శబ్దము, అర్ధమును మరల నదేవిధమునఁ బ్రయోగింపఁబడినచోఁ బునరుక్తిదోషము. దీనిని దర్పణకారాదులు 'కథితపదము' అనిరి. “చక్రాంచలమునఁ జక్రధరుఁడు దనుజావళినిఁ ద్రుంచును” అన్నచోట 'చక్ర' పద మదేయర్థమునఁ బునరుక్తమైనది.

ఒకానొకచో నీ పునరుక్తిదోషము గుణమే యగును. ఎట్లన,

ఉదేతి సనితా తామ్ర స్తామ్ర ఏవాస్తమేతి చ (తామ్రరూపుఁడై సూర్యుఁ డుదయించుచున్నాఁడు. తామ్రరూపుఁడుగానే అస్తమించుచున్నాఁడు). ఇట నొకే&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>il7x0pwg9y5mvdhpys39uqi4qhi11dv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/505</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219155</id>
    <revision>
      <id>582909</id>
      <parentid>572034</parentid>
      <timestamp>2026-09-29T23:45:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582909</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4032" sha1="b9lvetw3h07w8meot6ktjpqce7p4lc4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;యర్థముగల తామ్రశబ్దము పునరుక్తమైనది. అయినను దోషము గాదు. ఏలన, నిట నుద్దేశ్య ప్రతినిర్దేశ్యములు గాన దోషము లేదు. ఇట్టిచో 'రక్త ఏవాస్తమేతి చ’ ఆని రెండవపాదమును మార్చితిమేని నర్థాంతరము గాకున్నను నర్థాంతరమువలె భాసించుచుఁ బ్రతినిర్దేశ్యప్రతీతినిఁ గప్పివేయును. కావున నుద్దేశ్య ప్రతినిర్దేశ్యవిషయమునఁ బునరుక్తిదోషము గాదు. గుణమే యగును. మరియు నర్థాంతరసంక్రమితవాచ్యమునను (కమలాక్షు నర్చించు కరములు కరములు.) బునరుక్తిదోషము గాదు. మరియు,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;విషాదే, విస్మయే, హరే, దైన్యే, కోపే౽వధారణే
ప్రసాదనే౽నుకంపాయాం ద్విస్త్రిరుక్తం సన దుష్యతి.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
విషాద, విస్మయ, హర్ష, దైన్య, కోప, అవధారణ, ప్రపాదన, అనుకంపలయందుఁ బునరుక్తి దోషము గాదు. గుణమే యగును.

అయ్యో! అయ్యో! (విషాదము) ఔతార (విస్మయము) బళిబళీ (హర్షము) కటకటా (దైన్యము) పో పో (కోపము) నాఁడే వాఁడే (అవధారణము) రమ్ము రమ్ము (ప్రసాదనము) పాపము పాపము (అనుకంప). ఇట్టియెడఁ బునరుక్తి దోషము గాదు. ఏలన, నాపునరుక్తి విషాదాదివ్యంజక మగుచున్నది. కాన గుణమే యగును.
{{p|ac|fwb}}5. అపూర్ణము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ధరలోఁ గ్రియాన్వయంబుల
సరిపోని దపూర్ణ మనఁగ సన్నుతి కెక్కున్
నరపతి యొసఁగును ద్రవ్యము
పరఁగఁగ నౌదార్యశాలి బహుళము ననఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=27}}
సంపూర్ణమగు క్రియాన్వయములు లేనిది 'అపూర్ణము' “నరపతి ద్రవ్య మొసఁగఁగా బహుళముగా నాచార్యశాలి” అన్నచోఁ గ్రియలేదు. 'అనఁబడును' అని క్రియాపద ముండవలయును. అది లేకున్నచో వాక్య మసంపూర్ణము. ప్రతాపరుద్రీయోదాహరణ మింతకన్న మేలుగానున్నది. దీనిని దర్పణకార ప్రకాశకారులు దెలుపలేదు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;శైలేష్వస్మాకమావాసో వన్యైస్స్వోచ్ఛ్వసితా వయం
మృగైర్బంధుమతశ్చాస్మాౝ పశ్యౝధాతా ప్రమోదతాం.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
“మా నివాసములు శైలములు; వన్యాహారముతో మే మూపిరిగొనియున్నాము. మృగబాంధవుల మగు మమ్మ జూచుచు విధి ప్రమోదపడనిమ్ము.”&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b9lvetw3h07w8meot6ktjpqce7p4lc4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/506</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219156</id>
    <revision>
      <id>582923</id>
      <parentid>572035</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T07:47:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582923</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3196" sha1="56jg00pl5dui5737g88wefsh9s0nmb9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
ఇట శైలవాసులమును, వన్యవృత్తులమును, మృగబాంధవులమును నగు మమ్ముఁ జూది విధి ప్రమోద మొందనిమ్ము. అని యుద్దిష్టార్థము. 'చూచుచు' అను శత్రంతము పైశ్లోకవాక్యములో నీ విధముగా నన్వయించుటలేదు. 'మృగైర్బంధు మతశ్చాస్తాౝ’ అనుదానితోనే యన్వయించుచున్నది. మిగిలిన రెండు వాక్యములతో నన్వయింపకున్నది . కాన నసంపూర్ణము. ఈ నరసభూపాలీయోదాహరణమున నిట్టి యసంపూర్ణత కానరాదు.
{{p|ac|fwb}}వాక్యసంకీర్ణము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఏకడ వాక్యాంతరితప
దాకీర్ణము వాక్యకీర్ణ మగుఁ “బొగడుదు రీ
భూకాంతుఁడు జను లెల్ల న
నేకగుణాన్వితుఁ డటంచు నిలలో” ననఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=28}}
వాక్యాంతరపదములతో వాక్యాంతరపదములు సంకీర్ణములగుట వాక్యసంకీర్ణము. ఈభూకాంతుఁ డనేకగుణాన్వితుఁ డనుచు నిలలోఁ జనులెల్లఁ బొగడుదురు. ఇట నీ రెండు వాక్యములలోని పదములును సంకీర్ణత నొందినవి. దీనిని దర్పణకారాదులు ‘సంకీర్ణ’ మనిరి.
{{p|ac|fwb}}7. వ్యాకీర్ణము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;భ్రాంతికరం బగు నన్వయ
మెంతయు వ్యాకీర్ణ మయ్యె “నిడుఁడు తిలకముం
గుంతనములఁ గాంతకును ల
తాంతంబులు సెరువుఁ డిప్పు డలరు” ననంగన్.&lt;/poem&gt;|ref=29}}
‘తిలకమును గుంతలముల నిడుఁడు.’ అను భాంతికరమగు నన్వయము గలుగుచున్నది. దర్పణకారాదులు దీనిని ‘ఆస్థానపదదోషము’ అని పేర్కొనిరి. (స్థానము గాని స్థానమునఁ బదము నుంచుట.)
{{p|ac|fwb}}8. అధికపదము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తలఁపఁగ మిక్కిలిపదములు
గలిసిన యది యధికపదము “కమలారికళా
కలితవిలాససముల్లస
దలఘుయశోవిభవశాలి యగు నితఁ” డనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=30}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>56jg00pl5dui5737g88wefsh9s0nmb9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582924</id>
      <parentid>582923</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T07:48:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>582924</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3195" sha1="gtvfdudifsauvziozwo2nf3xn6vry2z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
ఇట శైలవాసులమును, వన్యవృత్తులమును, మృగబాంధవులమును నగు మమ్ముఁ జూది విధి ప్రమోద మొందనిమ్ము. అని యుద్దిష్టార్థము. 'చూచుచు' అను శత్రంతము పైశ్లోకవాక్యములో నీ విధముగా నన్వయించుటలేదు. 'మృగైర్బంధు మతశ్చాస్తాౝ’ అనుదానితోనే యన్వయించుచున్నది. మిగిలిన రెండు వాక్యములతో నన్వయింపకున్నది. కాన నసంపూర్ణము. ఈ నరసభూపాలీయోదాహరణమున నిట్టి యసంపూర్ణత కానరాదు.
{{p|ac|fwb}}వాక్యసంకీర్ణము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఏకడ వాక్యాంతరితప
దాకీర్ణము వాక్యకీర్ణ మగుఁ “బొగడుదు రీ
భూకాంతుఁడు జను లెల్ల న
నేకగుణాన్వితుఁ డటంచు నిలలో” ననఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=28}}
వాక్యాంతరపదములతో వాక్యాంతరపదములు సంకీర్ణములగుట వాక్యసంకీర్ణము. ఈభూకాంతుఁ డనేకగుణాన్వితుఁ డనుచు నిలలోఁ జనులెల్లఁ బొగడుదురు. ఇట నీ రెండు వాక్యములలోని పదములును సంకీర్ణత నొందినవి. దీనిని దర్పణకారాదులు ‘సంకీర్ణ’ మనిరి.
{{p|ac|fwb}}7. వ్యాకీర్ణము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;భ్రాంతికరం బగు నన్వయ
మెంతయు వ్యాకీర్ణ మయ్యె “నిడుఁడు తిలకముం
గుంతనములఁ గాంతకును ల
తాంతంబులు సెరువుఁ డిప్పు డలరు” ననంగన్.&lt;/poem&gt;|ref=29}}
‘తిలకమును గుంతలముల నిడుఁడు.’ అను భాంతికరమగు నన్వయము గలుగుచున్నది. దర్పణకారాదులు దీనిని ‘ఆస్థానపదదోషము’ అని పేర్కొనిరి. (స్థానము గాని స్థానమునఁ బదము నుంచుట.)
{{p|ac|fwb}}8. అధికపదము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తలఁపఁగ మిక్కిలిపదములు
గలిసిన యది యధికపదము “కమలారికళా
కలితవిలాససముల్లస
దలఘుయశోవిభవశాలి యగు నితఁ” డనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=30}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gtvfdudifsauvziozwo2nf3xn6vry2z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582925</id>
      <parentid>582924</parentid>
      <timestamp>2026-09-30T07:49:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>582925</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3195" sha1="2m4uhbqwe4ex7zxxbggcskixfflveru" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
ఇట శైలవాసులమును, వన్యవృత్తులమును, మృగబాంధవులమును నగు మమ్ముఁ జూచి విధి ప్రమోద మొందనిమ్ము. అని యుద్దిష్టార్థము. 'చూచుచు' అను శత్రంతము పైశ్లోకవాక్యములో నీ విధముగా నన్వయించుటలేదు. 'మృగైర్బంధు మతశ్చాస్తాౝ’ అనుదానితోనే యన్వయించుచున్నది. మిగిలిన రెండు వాక్యములతో నన్వయింపకున్నది. కాన నసంపూర్ణము. ఈ నరసభూపాలీయోదాహరణమున నిట్టి యసంపూర్ణత కానరాదు.
{{p|ac|fwb}}వాక్యసంకీర్ణము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఏకడ వాక్యాంతరితప
దాకీర్ణము వాక్యకీర్ణ మగుఁ “బొగడుదు రీ
భూకాంతుఁడు జను లెల్ల న
నేకగుణాన్వితుఁ డటంచు నిలలో” ననఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=28}}
వాక్యాంతరపదములతో వాక్యాంతరపదములు సంకీర్ణములగుట వాక్యసంకీర్ణము. ఈభూకాంతుఁ డనేకగుణాన్వితుఁ డనుచు నిలలోఁ జనులెల్లఁ బొగడుదురు. ఇట నీ రెండు వాక్యములలోని పదములును సంకీర్ణత నొందినవి. దీనిని దర్పణకారాదులు ‘సంకీర్ణ’ మనిరి.
{{p|ac|fwb}}7. వ్యాకీర్ణము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;భ్రాంతికరం బగు నన్వయ
మెంతయు వ్యాకీర్ణ మయ్యె “నిడుఁడు తిలకముం
గుంతనములఁ గాంతకును ల
తాంతంబులు సెరువుఁ డిప్పు డలరు” ననంగన్.&lt;/poem&gt;|ref=29}}
‘తిలకమును గుంతలముల నిడుఁడు.’ అను భాంతికరమగు నన్వయము గలుగుచున్నది. దర్పణకారాదులు దీనిని ‘ఆస్థానపదదోషము’ అని పేర్కొనిరి. (స్థానము గాని స్థానమునఁ బదము నుంచుట.)
{{p|ac|fwb}}8. అధికపదము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తలఁపఁగ మిక్కిలిపదములు
గలిసిన యది యధికపదము “కమలారికళా
కలితవిలాససముల్లస
దలఘుయశోవిభవశాలి యగు నితఁ” డనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=30}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2m4uhbqwe4ex7zxxbggcskixfflveru</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:భిన్నూరి నరసింహ శాస్త్రి</title>
    <ns>102</ns>
    <id>227304</id>
    <revision>
      <id>582895</id>
      <parentid>582894</parentid>
      <timestamp>2026-09-29T12:00:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>582895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="573" sha1="l8nfiy3oryrdevjohfprcke03o4sfpe" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = భిన్నూరి 
 |అసలుపేరు = నరసింహ శాస్త్రి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = న
 |పుట్టిన_యేడు = 1932
 |గిట్టిన_యేడు = 2002
 |వివరణ =చరిత్రకారుడు 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = బి. ఎన్. శాస్త్రి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==</text>
      <sha1>l8nfiy3oryrdevjohfprcke03o4sfpe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582896</id>
      <parentid>582895</parentid>
      <timestamp>2026-09-29T12:01:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>582896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="572" sha1="b8qlrpi214um6n4cja0xn86bazx1p5z" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = భిన్నూరి 
 |అసలుపేరు = నరసింహ శాస్త్రి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = న
 |పుట్టిన_యేడు = 1932
 |గిట్టిన_యేడు = 2002
 |వివరణ =చరిత్రకారుడు 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = బి.ఎన్. శాస్త్రి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==</text>
      <sha1>b8qlrpi214um6n4cja0xn86bazx1p5z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582897</id>
      <parentid>582896</parentid>
      <timestamp>2026-09-29T12:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>582897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="635" sha1="58dtnr99j6vxfxzt3nkatujwc95qggu" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = భిన్నూరి 
 |అసలుపేరు = నరసింహ శాస్త్రి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = న
 |పుట్టిన_యేడు = 1932
 |గిట్టిన_యేడు = 2002
 |వివరణ =చరిత్రకారుడు 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = బి.ఎన్. శాస్త్రి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==


==రచయిత గురించిన రచనలు==</text>
      <sha1>58dtnr99j6vxfxzt3nkatujwc95qggu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582898</id>
      <parentid>582897</parentid>
      <timestamp>2026-09-29T12:02:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచయిత గురించిన రచనలు */</comment>
      <origin>582898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="743" sha1="2jpycmd30n5faexn1nhb4ce2fryjomm" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = భిన్నూరి 
 |అసలుపేరు = నరసింహ శాస్త్రి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = న
 |పుట్టిన_యేడు = 1932
 |గిట్టిన_యేడు = 2002
 |వివరణ =చరిత్రకారుడు 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = బి.ఎన్. శాస్త్రి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==


==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/బి.యన్. శాస్త్రి]]</text>
      <sha1>2jpycmd30n5faexn1nhb4ce2fryjomm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582899</id>
      <parentid>582898</parentid>
      <timestamp>2026-09-29T12:04:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>582899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4956" sha1="ctf9agn2pe06j3wqe15kl7dgwl5vnsa" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = భిన్నూరి 
 |అసలుపేరు = నరసింహ శాస్త్రి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = న
 |పుట్టిన_యేడు = 1932
 |గిట్టిన_యేడు = 2002
 |వివరణ =చరిత్రకారుడు 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = బి.ఎన్. శాస్త్రి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
== భారతదేశ  చరిత్ర  - సంస్కృతీ (21 భాగాలు) ==

*01. 1994 భారతదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - 08 { ఢిల్లీ సుల్తానుల యుగము }
*02. 1994 భారతదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - 09 { విజయనగర యుగము }
*03. 1995 భారతదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - 10 { దక్కన్ సుల్తానుల యుగం }
*04. 1999 భారతదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - 11 { మొగలు యుగము - 1}
*05. 1999 భారతదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - 12 { మొగలు యుగము - 2}
*06. 1999 భారతదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - 13 { రాజపుత్ర యుగము }
*07. 1999 భారతదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - 14 { మరాఠ యుగము } 
*08. 1999 భారతదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - 15 { బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా యుగము - 1 }
*09. 1999 భారతదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - 16 { బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా యుగము - 2 }
*10. 1999 భారతదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - 17 { మహా విప్లవ యుగము }
*11. 1999 భారతదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - 18 { వైస్రాయిల యుగము - 1 }
*12. 1999 భారతదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - 19 { వైస్రాయిల యుగము - 2 } 
*13. 1999 భారతదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - 20 { సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవన యుగము } 
*14. 1999 భారతదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - 21 { సంస్థానాల యుగము }

== ఆంధ్రదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ ==

*01. 1990 ఆంధ్రదేశ చరిత్ర - సంస్కృతీ - మొదటి భాగము 
*01. 1975 ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర { క్రీ.పూ 400. క్రీ. శ 1100 వరకు }

== ప్రత్యేక సంచికలు ==

*01. 1975 జీవితం - గమనం
*02. 1976 గ్రామ జీవనం (నాటకం)
*03. 1974 శాసన సంపుటి 1,2 భాగాలు 
*04. 1984 కందూరు చోడుల శాసనములు - చరిత్ర - సంస్కృతి
*05. 1984 త్రిపురాంతక దేవాలయ శాసనములు
*06. 1985 బెజవాడ దుర్గామల్లీశ్వరాలయ శాసనములు
*07. 1985 ముఖలింగ దేవాలయ చరిత్ర - శాసనములు
*08. 1989 రేచర్ల రెడ్డి వంశచరిత్ర - శాసనములు
*09. 1989 గోలకొండ చరిత్ర - సంస్కృతి, శాసనములు
*10. 1989 చెరుకు రెడ్డి వంశచరిత్ర - శాసనములు 
*11. 1989 రేచర్ల పద్మ నాయకులు
*12. 1991 కాయస్థ రాజులు 
*13. 1991 వేములవాడ చరిత్ర - శాసనములు
*14. 1993 మహబూబ్ నగర్ జిల్లా సర్వస్వం
*15. 1994 నల్లగొండ జిల్లా కవులు - పండితులు 
*16. 1994 మల్యాల వంశ చరిత్ర - శాసనములు 
*17. 1998 రెడ్డి రాజ్య సర్వస్వము 
*18. 1999 మూసీ ద్వైవార్షిక ప్రత్యేక సంచిక 
*19. 2000 మూసీ త్రైవార్షిక ప్రత్యేక సంచిక
*20. 2001 పానుగల్లు పచ్చల తోరణము
*21. 2000 బ్రాహ్మణ రాజ్య సర్వస్వము

==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు/బి.యన్. శాస్త్రి]]</text>
      <sha1>ctf9agn2pe06j3wqe15kl7dgwl5vnsa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/365</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227305</id>
    <revision>
      <id>582907</id>
      <timestamp>2026-09-29T23:10:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582907</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3460" sha1="a0qih6ieeg5mb3posn8rjjjnzv0xjsz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||18 గోఖలేగారితో నొకనెల-2}}&lt;/noinclude&gt;ఆసమయమున ఒక వంగసంఘమువారు నన్ను విందునకుఁ బిలిచిరి. అచట నేనొక సజ్జనునితో ఘాతకమగు నీపూజనుగూర్చి ముచ్చటించితిని. వా రిటులనిరి: 'అచట బలిదానవేళలో చెవులు రింగుమన నవుబతులు
మ్రోఁగును. ఈగందరగోళములో గొఱియలు మృత్యుబాధ నెఱుఁగవు.'

ఈమాట నాకు రుచింపలేదు. నేనిటు లంటిని: 'ఆగొఱియలకు నో రుండుచో నిటు లనవు. ఈఘోరాచారమును ఆఁపవలెను.' నాకు బుద్ధదేవుని కధ గుఱుతువచ్చెను. కాని ఆపనిమాత్రము నాశక్తికి మించిన దని గోచరించెను.

ఈవిషయమున నాకు నాఁటి కే యభిప్రాయమో నేఁటికిని అదియే యభిప్రాయము. గొఱియప్రాణమువెల మనుష్యప్రాణము వెలకంటె తగ్గదు. మనుష్యశరీరమును పోషించుటకు గొఱియను కూనీ చేయ నే నెన్నఁటికి సంసిద్ధుఁడఁ గాను. జంతు వెంత నిస్సహాయమో మనుష్యహింసనుండి తప్పించుకొన మనుష్యునిసాయముఁ బడయుటకు అది అంత అధికారి. కాని యెంతోయోగ్యత, యెంతో యధికారము లేక మనుజుఁ డిట్టి యాశ్రయదానము చేయఁజాలఁడు. గొఱియల నీక్రూరహోమమునుండి తప్పింప ఇంకను నాకు చాల నాత్మశుద్ధియు, త్యాగమును ఆవశ్యకము. ఇంకను ఈశుద్ధిని, త్యాగమును గూర్చి ఘోషించుచుఘోషించుచునే ఈ దేహమును విడువనయ్యెడి నేమో యని తోఁచెడిని, మనుష్యుల నీమహాపాతకమునుండి తొలఁగించుటకు, నిర్దోషములగు నీజీవముల రక్షించుటకు, మఱి యీయాలయమును పవిత్రము చేయుట కెన్నఁడు పరమేశ్వరుఁ డేమహాపురుషుని, లేక యేమహాసతిని సృష్టించునో ! నేను సదా అందులకు ప్రార్ధించుచున్నాను. జ్ఞానవంతులు, బుద్ధిమంతులు, త్యాగులు, మఱి భావనాప్రధానులు నగు వంగవాసులు ఎటు లీవధను సహించి యూరకుండుచున్నారు?&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|361}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a0qih6ieeg5mb3posn8rjjjnzv0xjsz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/366</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227306</id>
    <revision>
      <id>582908</id>
      <timestamp>2026-09-29T23:20:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582908</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3002" sha1="e3cys201fyjcknuxia2jw672c45gpwx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}19&lt;/p&gt;

{{p|fs125}}గోఖలేగారితో నొకనెల —3&lt;/p&gt;

{{Largeinitial|కా}}ళీమాత నుద్దేశించి చేయఁబడుచున్న భయంకర మగు నీయజ్ఞమును గాంచిన తరువాత నాకు బంగాళీజీవితమును తెలిసికొను నిచ్చ యినుమడించెను. ఇందులకు బ్రహ్మసమాజమతగ్రంథములు బాగుగా
చదివితిని. ప్రతాపచంద్రమజుమదారుగారి జీవితమును కొలఁది గొప్ప చదివితిని. వారి యుపన్యాసములు వింటిని. వీరు వ్రాసిన కేశవచంద్రసేనుగారి చరిత్రమును కడు నాసక్తితోఁ జదివితిని. మఱియు సాధారణ బ్రహ్మసమాజమునకును, ఆదిబ్రహ్మసమాజమునకును భేదము తెలిసికొంటిని. పండితశివనాథశాస్త్రిగారిని దర్శించితిని. ప్రొఫెసర్ కాధవటేగారితో మహర్షి దేవేంద్రనాథ టాగూరుగారిని దర్శింపఁజనితిని. కాని ఆసమయమున వా రెవరికిని దర్శనమిచ్చుట లేదు. కాన వారి దర్శన మబ్బలేదు. కాని వారి యింట బ్రహ్మసమాజోత్సవమునకు మే మాహూతులమైతిమి. అపు డచట శ్రేష్ఠమగు వంగగానము వింటిని. నాఁటనుండి వంగగాన మనిన చెవులు కోసికొందును.

బ్రహ్మసమాజమునుగూర్చి యింత తెలిసికొనినతరువాత శ్రీ వివేకానందస్వామివారి దర్శన మొనరింపకుండ నుండు టెటులు? అత్యుత్సాహముతో బేలూరుమఠమువఱకు చాలవట్టు నడచియే వెళ్లితిని. ఎంతవట్టు నడచితినో నేఁడు సరిగ గుర్తు లేదు. అట్టి యేకాంతస్థలమున ఉండుటవలన ఆమఠమును నేను చాలఁ గొండాడితిని. అచటికి వెళ్లఁగా
స్వాములవారు జబ్బుపడి కలకత్తాగృహమునం దుండిరని తెలియ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|362}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e3cys201fyjcknuxia2jw672c45gpwx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వాడుకరి చర్చ:Yadla Appaji</title>
    <ns>3</ns>
    <id>227307</id>
    <revision>
      <id>582914</id>
      <timestamp>2026-09-30T05:19:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* స్వాగతం */ కొత్త విభాగం</comment>
      <origin>582914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="202" sha1="9cqtdyz0gw0h6srggfzxg80bn5q7xnb" xml:space="preserve">{{స్వాగతం}} [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:19, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)</text>
      <sha1>9cqtdyz0gw0h6srggfzxg80bn5q7xnb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/367</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227308</id>
    <revision>
      <id>582928</id>
      <timestamp>2026-09-30T11:17:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582928</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3405" sha1="ezqk80tbgq5rqda8ousd6xkvkjf6nhc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||19 గోఖలేగారితో నొకనెల-3}}&lt;/noinclude&gt;వచ్చెను. ఈ సమాచారము వినఁగా నా కాశ లుడిగెను. పిదప సోదరి నివేదిత నివాస మెఱిఁగికొంటిని. ఆమె యొక చౌరంగీమహలునందుండెను. అచట నామెను దర్శించితిని. ఆమె వైభవమును జూచి నిలువున నీరయితిని. మాటయందును పలుకునందుఁగూడ మాయిరువురికి పలక కుదురలేదు. నే నీ విషయమును గోఖలేగారికిఁ జెప్పితిని. 'ఆమె మిగుల తేజు గలది. మీ కిరువురికి ఏకవాక్యత కలుగుట కష్టమని గోఖలేగా రనిరి.

మఱియొకతూరి పేస్తన్ జీ పాదుషాగారి యింట మాయిరువురకు సమావేశము కలిగెను. ఆమె యచట నుండఁగా నే నేఁగితిని; ఆమె పేస్తన్‌జీగారి వృద్ధమాత కుపదేశ మిచ్చుచుండెను. ఇందు నే ననాయాసముగా దుబాసి నయితిని. సోదరి నివేదితకును నాకును భావైక్యము లేకున్నను, నే నామెకుఁగల హిందూమతమునందలి అగాధప్రేమను
గమనించితిని. ఈమె రచించిన గ్రంథములను నేను పిదపఁ జదివితిని.

అర్ధదినము దక్షిణ-ఆఫ్రికాకార్యములకు, కలకత్తాలోని నాయకులను దర్శించుటకును, మిగిలిన అర్ధదినము కలకత్తాలోని ధార్మిక సంస్థలను, ఇతరసార్వజనిక సంస్థలను దర్శించుటకును నేను నాదైనిక కార్యక్రమమును ద్విధా విభజించుకొంటిని. నే నొకనాఁడు డాక్టరు మల్లికుగారి అధ్యక్షతక్రింద బోయరుయుద్ధమునందు భారతీయపరిచారక సమూహము చేసిన పనినిగుఱించి యుపన్యసించితిని. 'ఇంగ్లీష్‌మన్' పత్రికాధిపతిపరిచితి యిపుడును నా కుపయుక్త మాయెను. సాండర్సు గారి కిన్నాళ్లును సుస్తీగానే యుండెను గాని 1896 సంవత్సరమునందు ఎటులు నాకు సాయము చేసిరో యిపుడును అటు లే సాయముచేసిరి. నా యీ యుపన్యాసమునకు గోఖలేగారు సంత&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|363}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ezqk80tbgq5rqda8ousd6xkvkjf6nhc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/368</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227309</id>
    <revision>
      <id>582929</id>
      <timestamp>2026-09-30T11:26:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582929</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3328" sha1="4k3os0jtvstf1tf39ni5m78ocviq29v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|&lt;big&gt;ఆత్మకథ&lt;/big&gt;||}}&lt;/noinclude&gt;సించిరి. మఱియు నది డాక్టరు రాయిగారి మెప్పు పడయఁగా మిగుల సంతసించిరి.

నే నిటులు గోఖలేగారి ఛత్రచ్ఛాయమునం దుండుటవలన బంగాళమునందు నా పని చాల తేలికయాయెను.  బంగాళమునందలి గొప్పగొప్ప కుంటుంబములతోడి పరిచితి, సులభముగాఁ గలిగెను. మఱియు నాకు బంగాళముతో సన్నిహితసంబంధ మేర్పడెను. చిరస్మరణీయమగు ఈకాలమునందలి విషయములు పెక్కు లున్నవి గాని వానిని విడనాడవలసివచ్చుచున్నది. ఈసమయముననే బ్రహ్మదేశ (బర్మా) మరిగితిని. ఇచటి ఫూంగీలఁ (సన్న్యాసులు) గనుఁగొంటిని. వారి సోమరితనమునకు వగపు కలిగెను. బంగారు పెగోడాలు (గోపురములు) చూచితిని. దేవళమునందు లెక్క పెట్టలేనన్ని చిన్న చిన్న క్రొవ్వత్తులు వెలుఁగుచుండెను. అవి నా కింపితము కాలేదు. గర్భాలయమున పరువులెత్తు నెలుకలను జూడఁగా మోర్బిలో దయానందస్వామివారి యనుభవము గుఱుతువచ్చెను. బ్రహ్మదేశమునందలి స్త్రీల స్వాతంత్ర్యమును, ఉత్సాహమును జూచి సంతసించితినిగాని పురుషుల
మాంద్యమును గాంచి దుఃఖించితిని. బొంబాయి ఎటులు హిందూదేశము కాదో రంగూనుకూడ అటులే బ్రహ్మదేశము కాదని చూచి తెలిసికొంటిని. మఱియు హిందూదేశమునందు మనము ఇంగ్లీషువర్తకులకు కమిషన్ ఏజెంట్ల మయినట్లే ఇంగ్లీషువర్తకులతో కలిసి బ్రహ్మదేశము వారిని మనకు కమిషన్ ఏజెంట్లగాఁ జేసికొంటి మనియుఁ దెలిసికొంటిని.

బ్రహ్మదేశమునుండి మరలివచ్చిన పిదప గోఖలేగారికడ సెలవు గొంటిని. వీరిని విడిచిపెట్టుట దుస్సహ మాయెను. అయితే నాకు వంగదేశముతో లేక కలకత్తాతో పని అయిపోయెను.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|364}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4k3os0jtvstf1tf39ni5m78ocviq29v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/369</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227310</id>
    <revision>
      <id>582930</id>
      <timestamp>2026-09-30T11:37:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582930</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3488" sha1="8armcclurw6tvci22wugucwbeu8qrss" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||19 గోఖలేగారితో నొకనెల-3}}&lt;/noinclude&gt;అన్ని పనులకంటె ముందు, హిందూదేశమున మూఁడవతరగతి రైలు బండ్లలో ప్రయాణము చేసి ఆతరగతిలో పయనించువారి కష్టములను తెలిసికొనవలయు నని తలఁచితిని. ఇట్లు గోఖలేగారికి విన్నవించితిని. వినీ వినుటతోడనే వీ రపహసించిరి. కాని నాయభిప్రాయములను నేను తెలుపుకొనఁగా సంతసించిరి. ముమ్మొదట కాశికి వెళ్లి ఆనిబిసెంటుగారి దర్శన మొనరించుకొనవలయునని స్థిరీకరించితిని. ఆమె యపుడు మంచ మెక్కియుండెను.

మూఁడవతరగతి రైలుబండి ప్రయాణమునకు తగిన సరంజామా సిద్ధపఱిచికొనవలసి వచ్చెను. లడ్డువులు, పూరీలు నించిన టిఫిన్‌బాక్ సు ఒకటి గోఖలేగారు బహుమతి చేసిరి. పండ్రెం డణాలకు ఒక రైలుసంచి కొంటిని. ఒకచాయ ఉన్ని (పోరుబందరు ప్రాంతమువారు నేయుదురు) కోటు, ఒకతువ్వాలు, ఒకదోవతి, ఒకకుడితినీ వీని నం దుంచితిని. కప్పుకొన నొక కంబళి నుంచికొంటిని. ఇవి గాక ఒక లోటా. ఈ సామానును తీసికొని రవాణా అయితిని.

గోఖలేగారును, డాక్టరు రాయిగారును నను సాగనంప స్టేషనుకు వచ్చిరి. రావలదని వీరిని నేను కడు వేఁడుకొంటిని గాని వీరు నామాట విన్నారు కారు. 'నీవు ఒకటవ తరగతిబండిలో పయనించుచో నేను రాను గాని యిపుడు రాకతప్పదు' అని గోఖలేగా రనిరి.

ప్లాటుఫారమ్‌మీఁదికి వెళ్లుచుండఁగా గోఖలేగారి నెవరును అవరోధింపలేదు. వీరు పట్టుపాగ చుట్టుకొనిరి, ధోవతి కట్టుకొనిరి. కోటు తొడుగుకొనిరి. డాక్టరు రాయిగారు బంగాళీవేసములో నుండిరి. ఈకారణమున టికెట్‌కలెక్టరుబాబు మొదట వీరి నాఁపెను గాని గోఖలేగారు 'నామిత్రు'లని చెప్పిన పిదప రానిచ్చెను. ఈరీతిగా వా రిరువురును నాకు సెల వొసఁగిరి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|365}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8armcclurw6tvci22wugucwbeu8qrss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/370</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227311</id>
    <revision>
      <id>582931</id>
      <timestamp>2026-09-30T11:47:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582931</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2750" sha1="jj4w87vmelpa2c2h7qr1nci4e9uurz7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}20&lt;/p&gt;

{{p|fs125}}కాశీలో&lt;/p&gt;

{{Largeinitial|ఈ}}పయనము కలకత్తానుండి రాజకోటకు. నడుమకాశి, ఆగ్రా, జయపురము, పాలనపురములు చూచుకొని రాజకోట పోఁదలఁచితిని. వీనిని చూచుటకు మాత్ర మవకాశ ముండెను. అన్నిస్థలములందును ఒకొక్కనాఁడే ఉంటిని. పాలనపురమునఁదక్క మిగిలిన స్థలములందు సత్రములందును, పండాల యిండ్లయందును ఉంటిని. ఈప్రయాణమున కయిన వ్యయ మంతయు రైలుఖర్చులతోకలిసి ముప్పదియొక్కరూపాయ లని గుఱుతు. మూఁడవతరగతిబండ్లలో వెళ్లుచున్నను మెయిలులో నెక్క లేదు. ఏలన, అందు జనము క్రిక్కిఱిసియుండునని
తెలియును. మిగిలిన బండ్లకంటె మెయిలుబండిలో మూఁడవతరగతి టికెట్టు కున్న వెల యెక్కువ. నా కిది కష్ట మనిపించెను.

మూఁడవతరగతిబండ్లలో చెత్తయు, మఱుఁగుదొడ్ల కంపును నేఁ డెటు లుండెనో నాఁడును అట్లేయుండెను. ఇన్నాళ్లకు కొంచెము సంస్కరణము జరిగియుండును గాని మూఁడవతరగతికిని మొదటితరగతికిని గల కిరాయిలోనుండు అంతరముకంటె ఆ రెండుతరగతులకును గల సౌకర్యములో నుండు అంతర మెక్కువ. మూఁడవతరగతి బాటసారులకును, గొఱియలకును భేదము లేదు. ఈబండ్లుగూడ గొఱియలకే తగినవి. యూరపులో మూఁడవతరగతిలో పయనించుటయే నా కలవాటు. ఎటు లుండునో చూతమని ఒకసారి మొదటితరగతి పెట్టె యెక్కితిని. మూఁడవతరగతికిని మొదటితరగతికిని అంతర&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|366}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jj4w87vmelpa2c2h7qr1nci4e9uurz7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/371</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227312</id>
    <revision>
      <id>582932</id>
      <timestamp>2026-09-30T11:57:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582932</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3342" sha1="3oeheq4xpu96xug4epjwboq0xzgqrw4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|||20 కాశిలో}}&lt;/noinclude&gt;మంతగా నాకుఁ గానరాలేదు. దక్షిణ-ఆఫ్రికాలో మూఁడవతరగతి బాటసారులు తఱుచు నీగ్రోలు. అక్కడ మూఁడవతరగతి బాటసారులకు సౌకర్యము చక్కఁగా నుండును. కొన్ని కొన్ని చోటుల మూఁడవతరగతిబండ్లలో పడుకొనుటకును ఏర్పాటు లుండును. కూరుచుండుటకు దిండు లుండును. పెట్టెలలో నియతి నతిక్రమించి యెక్కువమంది యెక్కరు. ఈమర్యాదాపాలనము మన దేశములో నెక్కడను గానరాదు.

రైల్వేవారి చెడు ఏర్పాటు లటుండ, బాటసారుల అశుచిత్వమును జూచినచో శుచిగా నుండువారం దెక్క సంకోచింతురు. సంకోచించి యేమిఫలము? ఆ పయనము వారి కొక శిక్షగఁగాన్పించును. పలువు రక్కడక్కడనే ఉమియుదురు. ముఱికి చేయుదురు. బీడీల పొగ పెట్టుదురు. తములపుటాకులు, పొగాకును నమలి పిచికారికొట్టుదురు. బిగ్గఱగా మాటలాడుదురు. ప్రక్కవారి బాధ నరయక దుర్భాషలాడుదురు. ఇట్టి మూఁడవతరగతి రైలు పయనపు పాట్లు అంతట ననుభవించితిని.

నేను 1902 సంవత్సరము మూఁడవతరగతిబండిలో పయనించితిని. 1915 నుండి సంవత్సరమువఱకును ఎడత్రెవ్వక మూఁడవతరగతిలోనే పయనించితిని. అప్పటికిని ఇప్పటికిని ఎక్కువ భేద మేమియు కానిపింపలేదు. ఈమహావ్యాధి కొకటేమందు. చదువుకొనినవా రందఱును మూఁడవతరగతిలోనే పయనించి బాటసారుల
దురభ్యాసములను మార్పఁ జూడవలయును. ఇంతియకాక అక్కఱకలవానినిగుఱించి అర్జీలు పంపి రైలు-అధికారులను నిదుర పోనీయఁగూడదు. తమతమ సౌఖ్యమునకు లంచము లీయరాదు; మఱి యేయితరములగు నన్యాయమార్గములను బట్టరాదు. మఱియు రైలునియమముల నతిక్రమింపరాదు. ఇటు లొనరించినచో కొలఁది గొప్ప సంస్కారము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|367}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3oeheq4xpu96xug4epjwboq0xzgqrw4</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>