వికీసోర్స్:రచ్చబండ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="te">
  <siteinfo>
    <sitename>వికీసోర్స్</sitename>
    <dbname>tewikisource</dbname>
    <base>https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">మీడియా</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ప్రత్యేక</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">చర్చ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">వాడుకరి</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">వాడుకరి చర్చ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">వికీసోర్స్</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">వికీసోర్స్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">దస్త్రం</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">దస్త్రంపై చర్చ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">మీడియావికీ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">మీడియావికీ చర్చ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">మూస</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">మూస చర్చ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">సహాయం</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">సహాయం చర్చ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">వర్గం</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">వర్గం చర్చ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ద్వారము</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ద్వారము చర్చ</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">రచయిత</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">రచయిత చర్చ</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">పుట</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">పుట చర్చ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">సూచిక</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">సూచిక చర్చ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">మాడ్యూల్</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">మాడ్యూల్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>వికీసోర్స్:రచ్చబండ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>5373</id>
    <revision>
      <id>582982</id>
      <parentid>582973</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T12:17:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* చందమామ */</comment>
      <origin>582982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49753" sha1="abz815v5s9q49uzrwigh7b9cq3z7epx" xml:space="preserve">{{రచ్చబండ}}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;10%&quot;
||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]]  [[/పాత చర్చ 6| ..6]]  [[/పాత చర్చ 7| ..7]]  [[/పాత చర్చ 8| ..8]]  [[/పాత చర్చ 9| ..9]]  [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}}
|-
|&lt;inputbox&gt; 
type=fulltext
prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ
break=no
width=15
searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు
&lt;/inputbox&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;20%&quot;
||{{సహకారం_స్థితి}}
|}
&lt;!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు   ==

{{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు,  మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో  సమస్య పరిష్కరించబడింది.  పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC)

== ప్రాచీన ఫాంట్  &lt;s&gt;&quot;౯&quot;&lt;/s&gt; ౝ ==

{{ping|Arjunaraoc}}
{{ping| Rajasekhar1961}}

కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9.  కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము.  కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా  తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు  ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది.  ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది.  నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత  వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి.  మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో  Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి.  ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu  Font స్థాపించుకొని  ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు.  [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::: క్రోమ్ బ్రౌజర్  లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC)
::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]).   వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])&lt;/bdi&gt; 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు ==

@[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]]  సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC)

== క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి ==

ఈ రోజు చూడగా  క్రాప్ ఇమేజ్  ఈ  సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి.  దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]],  @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC)
: {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC)
=== ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!index_title!!transclusion_count
|-
|  [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593
|-
|  [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179
|-
|  [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134
|-
|  [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134
|-
|  [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133
|-
|  [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126
|-
|  [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125
|-
|  [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120
|-
|  [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113
|-
|  [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105
|}
[https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC)

== WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. ==

ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా,

WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము.

WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది.

ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం:

“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”

వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది.

=== స్వీయ నిధులతో నమోదు ===
స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది.

* నమోదు చేసుకోవడానికి: &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;
* మరిన్ని వివరాలకు: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం ===
సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి.

వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు.

మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి.

* మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;
* ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026'''

WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం:

* పూర్తి ప్రకటన: &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి.

సాదరంగా,

WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026  ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===

https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:25, 24 జూలై 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,
 
We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
 
'''Campaign Focus:'''
 
* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages
* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media
* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics
 
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
 
For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.
 
Best regards,
''Communications Team, WCI 2026''
 
[[వాడుకరి:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[వాడుకరి చర్చ:Shadabgdg|చర్చ]]) 16:12, 25 జూలై 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 ఆగస్టు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&amp;oldid=28221043 --&gt;

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[వాడుకరి:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kuldeepburjbhalaike|చర్చ]]) 15:32, 13 ఆగస్టు 2026 (UTC)

== సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది ==
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు.

ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-09-23|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది

దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. 

ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. 
ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు.

'''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.'''

* {{#time:l j xg Y|2026-09-23|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు.
* మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము.

''ఇతర ప్రభావాలు'':

* నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది.
* ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు.

అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. 

'''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;

== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''

Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.&lt;br/&gt;
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).

We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.&lt;br/&gt;
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of &quot;Language Link&quot; edits as seen in the Recent Changes feed]]

The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. 

Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]

Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:18, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31080967 --&gt;

== చందమామ ==
చందమామ సంచికలు 1947 జూలైనుంచి 1965 డిసెంబరువరకు అన్నిటినీ ఎక్కిస్తున్నాను. 2009 లో చందమామ పబ్లికేషను రైట్సు సుబ్రహ్మణ్యన్ గారికి విక్రయించబడినవి. భారతీయ కాపీరైట్ లా ప్రకారం 60 సంవత్సరాలతరువాత పత్రికలన్నీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వస్తాయి. 1966 తదనంతర సంచికల కాపీరైటు స్థితి పరిశీలించినతరువాత వాాటిగురించి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:09, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: వికీమీడియా కాపీహక్కులను సీరియస్ గా పరిగణిస్తుంది. [[చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక]] కొన్ని (3-4) పత్రికలను నేను అప్లోడ్ చేశాను. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం పత్రికలు ముద్రించబడిన 60 సంవత్సరాల తర్వాత కాపీహక్కులు చెల్లిపోయినా, వాటిలోని రచయితల జీవితకాలం ప్రకారం కాపీహక్కులు ఉంటాయని నా అవగాహన. ఒకసారి పరిశీలించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:18, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::All editions of Chandamama have already entered open source. I sent you the details on Whatsapp. Check it. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 08:31, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: The link is on Internet Archieve; according to some the Opensource tag (for that sake any copyright tag) unless given by the copywright holder needs to be verified by the knowledgeable people.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:17, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)</text>
      <sha1>abz815v5s9q49uzrwigh7b9cq3z7epx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582983</id>
      <parentid>582982</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T12:42:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>1688</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist */ కొత్త విభాగం</comment>
      <origin>582983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51300" sha1="frwxhaqmw3rv2rgynikp4z4432tru9p" xml:space="preserve">{{రచ్చబండ}}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;10%&quot;
||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]]  [[/పాత చర్చ 6| ..6]]  [[/పాత చర్చ 7| ..7]]  [[/పాత చర్చ 8| ..8]]  [[/పాత చర్చ 9| ..9]]  [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}}
|-
|&lt;inputbox&gt; 
type=fulltext
prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ
break=no
width=15
searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు
&lt;/inputbox&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;20%&quot;
||{{సహకారం_స్థితి}}
|}
&lt;!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు   ==

{{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు,  మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో  సమస్య పరిష్కరించబడింది.  పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC)

== ప్రాచీన ఫాంట్  &lt;s&gt;&quot;౯&quot;&lt;/s&gt; ౝ ==

{{ping|Arjunaraoc}}
{{ping| Rajasekhar1961}}

కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9.  కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము.  కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా  తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు  ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది.  ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది.  నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత  వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి.  మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో  Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి.  ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu  Font స్థాపించుకొని  ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు.  [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::: క్రోమ్ బ్రౌజర్  లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC)
::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]).   వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])&lt;/bdi&gt; 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు ==

@[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]]  సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC)

== క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి ==

ఈ రోజు చూడగా  క్రాప్ ఇమేజ్  ఈ  సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి.  దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]],  @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC)
: {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC)
=== ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!index_title!!transclusion_count
|-
|  [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593
|-
|  [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179
|-
|  [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134
|-
|  [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134
|-
|  [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133
|-
|  [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126
|-
|  [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125
|-
|  [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120
|-
|  [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113
|-
|  [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105
|}
[https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC)

== WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. ==

ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా,

WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము.

WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది.

ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం:

“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”

వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది.

=== స్వీయ నిధులతో నమోదు ===
స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది.

* నమోదు చేసుకోవడానికి: &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;
* మరిన్ని వివరాలకు: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం ===
సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి.

వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు.

మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి.

* మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;
* ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026'''

WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం:

* పూర్తి ప్రకటన: &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి.

సాదరంగా,

WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026  ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===

https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:25, 24 జూలై 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,
 
We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
 
'''Campaign Focus:'''
 
* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages
* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media
* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics
 
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
 
For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.
 
Best regards,
''Communications Team, WCI 2026''
 
[[వాడుకరి:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[వాడుకరి చర్చ:Shadabgdg|చర్చ]]) 16:12, 25 జూలై 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 ఆగస్టు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&amp;oldid=28221043 --&gt;

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[వాడుకరి:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kuldeepburjbhalaike|చర్చ]]) 15:32, 13 ఆగస్టు 2026 (UTC)

== సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది ==
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు.

ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-09-23|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది

దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. 

ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. 
ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు.

'''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.'''

* {{#time:l j xg Y|2026-09-23|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు.
* మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము.

''ఇతర ప్రభావాలు'':

* నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది.
* ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు.

అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. 

'''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;

== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''

Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.&lt;br/&gt;
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).

We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.&lt;br/&gt;
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of &quot;Language Link&quot; edits as seen in the Recent Changes feed]]

The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. 

Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]

Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:18, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31080967 --&gt;

== చందమామ ==
చందమామ సంచికలు 1947 జూలైనుంచి 1965 డిసెంబరువరకు అన్నిటినీ ఎక్కిస్తున్నాను. 2009 లో చందమామ పబ్లికేషను రైట్సు సుబ్రహ్మణ్యన్ గారికి విక్రయించబడినవి. భారతీయ కాపీరైట్ లా ప్రకారం 60 సంవత్సరాలతరువాత పత్రికలన్నీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వస్తాయి. 1966 తదనంతర సంచికల కాపీరైటు స్థితి పరిశీలించినతరువాత వాాటిగురించి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:09, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: వికీమీడియా కాపీహక్కులను సీరియస్ గా పరిగణిస్తుంది. [[చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక]] కొన్ని (3-4) పత్రికలను నేను అప్లోడ్ చేశాను. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం పత్రికలు ముద్రించబడిన 60 సంవత్సరాల తర్వాత కాపీహక్కులు చెల్లిపోయినా, వాటిలోని రచయితల జీవితకాలం ప్రకారం కాపీహక్కులు ఉంటాయని నా అవగాహన. ఒకసారి పరిశీలించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:18, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::All editions of Chandamama have already entered open source. I sent you the details on Whatsapp. Check it. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 08:31, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: The link is on Internet Archieve; according to some the Opensource tag (for that sake any copyright tag) unless given by the copywright holder needs to be verified by the knowledgeable people.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:17, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)

== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''

Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].&lt;br/&gt;Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]])  sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:42, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31106967 --&gt;</text>
      <sha1>frwxhaqmw3rv2rgynikp4z4432tru9p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:Narasabhupaleeyamu.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>70397</id>
    <revision>
      <id>582985</id>
      <parentid>502426</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T13:18:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>582985</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="454" sha1="5gnlunku551re05helm6lw3noi1t6r0" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[నరసభూపాలీయము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:రామరాజభూషణుడు|రామరాజభూషణుడు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=[[వేదిక:వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్|వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్]]
|చిరునామా=చెన్నపురి
|సంవత్సరం=1920
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=V
|పుటలు=&lt;pagelist 
7=1
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>5gnlunku551re05helm6lw3noi1t6r0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582986</id>
      <parentid>582985</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T13:19:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>582986</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="449" sha1="a1t1ek5ehafr46xzl5gy7olix5hisxk" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[నరసభూపాలీయము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:రామరాజభూషణుడు|రామరాజభూషణుడు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=[[వేదిక:వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్|వావిళ్ల రామస్వామి శాస్త్రులు అండ్ సన్స్]]
|చిరునామా=చెన్నపురి
|సంవత్సరం=1920
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=V
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>a1t1ek5ehafr46xzl5gy7olix5hisxk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Narasabhupaleeyamu.pdf/68</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120199</id>
    <revision>
      <id>582999</id>
      <parentid>376738</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:31:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>582999</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4201" sha1="shhpukq92mo9lo4q02gsu0e9bs12x5s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|68|కావ్యాలంకారసంగ్రహము|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|al|fwb}}వాక్యసంకీర్ణము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఏకడ వాక్యాంతరితప, దాకీర్ణము వాక్యకీర్ణ మగుఁ బొగడుదు రీ
భూకాంతుఁడు జను లెల్ల న, నేకగుణాన్వితుఁ డటంచు నిలలో ననఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=28}} 
{{p|al|fwb}}వ్యాకీర్ణము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;భ్రాంతికరం బగు నన్వయ, మెంతయు వ్యాకీర్ణ మయ్యె నీడుఁడు తిలకముం
గుంతనములఁ గాంతకును ల, తాంతంబులు సెరువుఁ డిప్పుడనంగన లనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=29}} 
{{p|al|fwb}}అధికపదము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తలఁపఁగ మిక్కిలిపదములు, గలిసిన యది యధిక పదము కమలారికలా
కలితవిలాససముల్లస, దలఘుయశోవిభవశాలి యగు నితఁ డనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=30}} 
{{p|al|fwb}}వాచ్యవివర్జితము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;వాచ్య ముజ్జగింప వాచ్యవివర్జితం, బనఁగ నెగడు నాజి నభవుఁ నైనఁ
బెగడు నీతనిబాహుదీప్తాసి యనునెడ, నాజి నభవుఁ దెగడు ననుచుఁ బలుక.&lt;/poem&gt;|ref=31}} 
{{p|al|fwb}}అరీతి —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;రసమున కనుచితమగుపద, విసర మరీతి యనఁ బొల్చు విటజనహృదయ
గ్రసనాగ్రహగ్రహిళదృ, ష్టిసమగ్రోదగ్ర మతివశృంగార మనన్.&lt;/poem&gt;|ref=32}}
{{p|al|fwb}}న్యూనోపమము, అధికోపమము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఉపమ చాల కున్న న్యూనోపమం బది, కోపమాఖ్య మధిక ముపమ యైన
హైమవసనుఁ డైన హరి మేఘనిభుఁ డన, నతివ పల్లవితలతాభ యనఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=33}}
{{p|al|fwb}}సమాప్తపునరాత్తము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్రమ ముడిగి మగుడఁ బూనిన, సమాప్తపునరాత్త మయ్యె శాశ్వతు నభవుం
గమలాక్షుఁ గమలనాభుం, గమలాపతిఁ గొల్తు ముక్తికై విభు ననఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=34}} 
{{p|al|fwb}}అస్థానసమాసము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అపదసమాసం బస్థా, నపటుసమాసంబు రిపుల ననిఁ దునిమెద నే
నిపు డని వికటభ్రుకుటీ, విపులక్రోధాంధుఁ డయ్యె వీరుం డనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=35}} 
{{p|al|fwb}}ఛందోభంగము, యతిభంగము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఛందము యతియుం దప్పిన, ఛందోయతిభంగము లగుసంగతి నితఁడున్
కుందేందువిశదయశుఁ డై, ముందుగఁ బూజించినాఁడు నరహరి ననఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=36}} 
{{p|al|fwb}}పతత్ప్రకర్షము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్షితి నుత్కర్షము దక్కినఁ, బతత్ప్రకర్షంబు గవయ భల్లూకమృగీ
వితతివిభేదనగర్వా, యతసింహాభీల మీమహాటవి యనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=37}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>shhpukq92mo9lo4q02gsu0e9bs12x5s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Narasabhupaleeyamu.pdf/69</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120201</id>
    <revision>
      <id>583031</id>
      <parentid>376742</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T09:14:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583031</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4321" sha1="s2czaj9pwn7acnnnba6sljqr5smp1yh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh||నరసభూపాలీయము. ఆ. 4|69}}&lt;/noinclude&gt;{{p|al|fwb}}భిన్నలింగము, భిన్నవచనము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ఉవిదఁ బురుషుఁ బోల్ప నొకనిఁ బల్వురఁ బోల్ప, భిన్నలింగ మనఁగ భిన్నవచన
మనఁగఁ జెలఁగు నింతి వనజారివలె నన, ఖడ్గ మురగవరులకరణి ననఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=38}} 
{{p|al|fwb}}అక్రియము లేక అశరీరము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తుదలఁ గ్రియాశూన్యము లగు, పదంబు లశరీర మనఁగఁ బరఁగు న్విభవా
స్పద మగుమధుమాసంబునఁ, బొదలు తరూత్కరము కుసుమపూర్ణం బనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=39}}
{{p|al|fwb}}సంబంధవర్జితము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సంబంధవర్జితం బగు, సంబంధము విడువఁ గరులు శైలములు తురం
గంబులు భంగంబులు సమ, రాంబుధివరతరణి యితనియసిలత యనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=40}} 
{{p|al|fwb}}వాక్యగర్భితము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నడుమ నొకవాక్య పద్ధతి, తొడరిన నది వాక్యగర్భదోషము ఖలు లౌ
వెడమతులతోడిసంగతి, కడుహిత మిది నీ కొనర్పఁగా వల దనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=41}} 
{{p|al|fwb}}అర్థదోషములు —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్రమమున నిఁక నర్థదో, షముల నెఱింగింతు సుకవిజనులకు హీనో
పమ మధితోపమ మసమో, పమ మఖ్యాతోపమంబు పరుషము మఱియున్.&lt;/poem&gt;|ref=42}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వ్యర్థ మేకార్థము ససంశయం బపక్ర, మము విరుద్ధంబు విరసాతిమాత్రహేతు
రహితనిరలంకృతాశ్లీలసహచరచ్యు, తములు భిన్నంబు నన వీనిక్రమ మొనర్తు.&lt;/poem&gt;|ref=43}} 
{{p|al|fwb}}హీనోపమము, అధికోపమము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఉర్వి ఘను నల్పుఁ బోల్ప హీనోపమంబు, శ్వానమునబోలె నితఁడు విశ్వాసి యనఁగ
నరయ నధికోపమం బల్పు నధికుఁ బోల్పఁ, బునుకపట్టినపే నీశుఁ బోలు ననఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=44}} 
{{p|al|fwb}}అసమోపమము, అఖ్యాతోపమము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఉపమ సరివోని దిల నసమోపమంబు, హలధరుఁడు మేరుగిరివోలె నలరు ననఁగ
విను ప్రసిద్ధంబు గాని దవిశ్రుతోప, మంబు వదనంబు కుముదంబుమాడ్కి యనఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=45}}
{{p|al|fwb}}పరుషము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పరుషార్థంబులు గలయం, పరుషం బనుదోష మయ్యెఁ బరఁగెడు నీభూ
పరుసౌందర్యముసకు వే, మఱు సరి యౌ మంటఁ బడ్డ మదనుం డనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=46}} 
{{p|al|fwb}}వ్యర్థము, ఏకార్థము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అప్రయోజనంబు వ్యర్ధ మౌ ఫేనిలం, బైనజలధి దాఁటె ననిలతనయుఁ
డన నభిన్నవాక్య మరయ నేకార్థ మౌ, సుగుణఖనిచరిత్రశోభి యనఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=47}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s2czaj9pwn7acnnnba6sljqr5smp1yh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf/111</title>
    <ns>104</ns>
    <id>161941</id>
    <revision>
      <id>582988</id>
      <parentid>466311</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T15:36:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>582988</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4682" sha1="3xtnt62txwczdlg32nirecq6yqg8wqw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;{{rh|108|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}&lt;/noinclude&gt;యించిరి. ఆ సంగతి ఆయనకు తెలిసి పోలీసువారు ఆయనను అరెస్టు
చేయుటకు రాకముందే బెజవాడనుండి నా వద్ద అవసరమైన సొమ్ము తీసు
కొని మారువేషముతో పుదుచ్చేరికి పారిపోయెను. అపుడు మద్రాసునుంచి
ఈవిధముగానే వచ్చిన సుబ్రహ్మణ్యభారతి, సుబ్రహ్మణ్యము మొదలగు
దేశాభిమానులతో కలసి 1912 వ సంవత్సరమువరకు పుదుచ్చేరిలోనే నివ
సించుచుండెను. అది ఫ్రెంచివారిప్రాంతము కనుక అక్కడికి పోయి
బ్రిటిషువారు రాజద్రోహనేరస్థులను పట్టుకొని తీసుకొనివచ్చుటకు వీలు
లేదు. అందువల్ల ఈ నాయకులు అచట స్వేచ్ఛగా నివసించుచుండిరి.
1911 వ సంవత్సరము డిశెంబరునెలలో పంచమజార్జి చక్రవర్తిగారు
పట్టాభిషేకకారణముగా ఢిల్లీకివచ్చి అచట జరిగిన దర్బారులో అదివరకు
గవర్నరుజనరలు కర్జనుప్రభువుచే గావించబడిన బంగాళావిభజనమును రద్దు
చేయుచు ప్రకటన గావించెను. ఆ సమయముననే రాజకీయఖైదీలలో కొంద
రికి ప్రభుత్వమువారు క్షమాపణ నిచ్చినందున వారి నేరములు రద్దుపరచ
బడెను. పింగళి లక్ష్మీనారాయణగారిమీద నిలవయున్న రాజద్రోహనేరము
రద్దుఅయినది. ఆయన పుదుచ్చేరినుండి 1912 సంవత్సరము డిశంబరు
నెలలో మరల బెజవాడ వచ్చి తన కుటుంబముతో చేరెను.

హరిసర్వోత్తమరావు, బోడి నారాయణరావుగారలమీద మోపబడిన
రాజద్రోహకేసు విజయవాడ సబుడివిజనలు మేజిస్ట్రేటుగారివల్ల విచారించ
బడి కృష్ణాజిల్లా సెషన్సుకోర్టుకు పంపబడెను. హరిసర్వోత్తమ
రావుగారిపక్షమున విజయవాడలో చింతకింద సూర్యనారాయణమూర్తిగారును
బందరు జిల్లా సెషన్సుకోర్టులో జె. డి. శామ్యూలు, రామాచార్యులుగార్లు
లాయర్లుగా పనిచేసిరి. గవర్నమెంటుపక్షమున ప్రత్యేక న్యాయవాదిగా కళ్లి
నారాయణరావుగారు మద్రాసునుంచి వచ్చి వాదించెను. సెషన్సుకోర్టులో మున
గాలరాజాగారు హరిసర్వోత్తమరావుగారిపక్షమున సాక్ష్యమిచ్చెను. విచారణ
పూర్తిఅయినపిమ్మట జిల్లా సెషన్స్‌జడ్జి కెర్షాస్పుగారు బోడి నారాయణరావు
గారికి తొమ్మిదినెలల కారాగారవాసమును, హరిసర్వోత్తమరావుగారికి ఆరు
నెలలు విడిఖైదును విధించెను. హరిసర్వోత్తమరావుగారు వ్రాసిన వ్యాస
ములో రాజద్రోహ మంతగా లేదని, ఉద్రేకపూరితముగామాత్ర మున్నదని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3xtnt62txwczdlg32nirecq6yqg8wqw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf/112</title>
    <ns>104</ns>
    <id>161942</id>
    <revision>
      <id>582989</id>
      <parentid>466362</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T15:41:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>582989</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4706" sha1="c1jne1rza36789bb6jq4nzoy3sza3ze" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;{{rh||వందేమాతరం - హోంరూలు - గ్రంథాలయోద్యమము|109}}&lt;/noinclude&gt;తనతీర్పులో వ్రాసెను. అందుమీద బ్రిటిషుప్రభుత్వమువారు మద్రాసు
హైకోర్టులో అప్పీలు దాఖలుచేయగా హైకోర్టు న్యాయమూర్తి బెన్సన్‌గారు
హరిసర్వోత్తమరావుగారిశిక్షను ఆరునెలలనుంచి మూడుసంవత్సరముల
కఠినఖైదుగా హెచ్చుచేసిరి. బోడి నారాయణరావుగారి 9 నెలలఖైదును
ఖాయపరచిరి. కెర్షాస్పుగారు పారసీకుడగు ఐ. సి. యస్. హరిసర్వోత్తమ
రావుగారికి తగినశిక్ష నివ్వనందున ఆయనను జిల్లాజడ్జిపదవినుండి సబుకలె
క్టరుపదవికి తగ్గించి నర్సారావుపేటకు బదలాయించిరి. హరిసర్వోత్తమరావు
గారు మూడుసంవత్సరముల కఠినఖైదును అనుభవించిరి. అపుడు రాజ
కీయఖైదీలకు ప్రత్యేకసౌకర్యములు లేవు. తక్కినఖైదీలవలెనే తలకు
మురికిటోపీ, కాళ్ళకు ఇనుపకడియములు తగిలించడం, మట్టలాగులు
తొడగడం, గొంగట్లో పడుకోవడము, నెయ్యి, మజ్జిగ లేకుండా పప్పుపులు
సుతో మట్టిచిప్పలో అన్నపుముద్ద తినడము, మట్టిముంతతో నీరు త్రాగడము,
పిండివిసరడము మొదలైన జైలుపనులు చేయడము అంతా తక్కిన
మామూలుఖైదీలతోపాటే జరిగినది. కాకినాడ కెంపు అల్లరికేసులో శిక్షితు
లైన రాజకీయఖైదీలుకూడ నిట్టి కష్టములకే లోబర్చబడిరి. హరిసర్వోత్తమ
రావుగారు విడుదలఅయి వచ్చిన పిమ్మట ఆయనభార్యకు కొంతకాలము
పిచ్చెత్తినది కూడాను. ఆయనకు ఒక్కతే కూతురు కలదు. ఆమె సంగీత
ములో ఎమ్.ఏ. ప్యాసైనది. ఆమెభర్తకూడా సంగీతములో ప్యాసైనవాడే.
వారుభయులు ఉద్యోగముచేసుకొని జీవించుచున్నారు. హరిసర్వోత్తమరావు
గారి సతీమణి కొన్నిసంవత్సరాలక్రిందట మరణించినది.

హరిసర్వోత్తమరావుగారిని బందరులో అరెస్టుచేసినదినముననే లోక
మాన్య బాలగంగాధరతిలకుగారిని పూనాలో అరెస్టుచేసిరి. బొంబాయి
హైకోర్టుజడ్జియెదుట కేసు పదిరోజులు విచారణజరిగెను. ఆయన బాంబు
ఉత్పత్తియగుటకు కారణము బ్రిటిషుప్రభుత్వముయొక్క నిర్బంధవిధానమే
ననియు దుష్పరిపాలనయేననియు తన దినపత్రికయైన కేసరిలో మహారాష్ట్ర
భాషలో వ్యాసము వ్రాసినందున రాజద్రోహనేరముక్రింద ఆయనను పట్టు
కొనిరి. ఆయనను విచారించిన పారశీకుడగు హైకోర్టుజడ్జి అదివరకు
ఆయనమీద బ్రిటిషుప్రభుత్వమువారు పెట్టిన యొక క్రిమినలుకేసులో తిలకు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c1jne1rza36789bb6jq4nzoy3sza3ze</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf/113</title>
    <ns>104</ns>
    <id>161943</id>
    <revision>
      <id>582990</id>
      <parentid>466363</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T15:44:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>582990</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4455" sha1="itftdc0w786pr6iplpnb4xkji6k4vdw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;{{rh|110|నా జీవితకథ - నవ్యాంధ్రము|}}&lt;/noinclude&gt;గారిపక్షమున వాదనచేసిన న్యాయవాదియై యుండెను. కాని ఆయన యిపుడు
బ్రిటిఘప్రభుత్వమువారిచే హైకోర్టుజడ్జిగా నియమింపబడి యింకను ఆ
ఉద్యోగము ఖాయముకానిస్థితిలో నుండెను. పదిరోజులు విచారణ జరిగిన
పిమ్మట ఆరుసంవత్సరములకారాగారశిక్షను తిలకుగారికి విధించెను. రాత్రి
ప్రొద్దుపోయి తీర్పుచెప్పి ఎవరికీ తెలియకుండా ఆవెంటనే సిద్ధముగానుంచ
బడిన యొక పొగయోడలో తిలకుగారిని తీసుకొనిపోయి బర్మారాజధానియైన
మాండలే నగరములోని యొకకోటలో అరుసంవత్సరములు ఖైదీగానుంచిరి.
వారికి సహవాసముకాని. వారితో మాట్లాడేవారుకాని ఎవరూలేరు. ఆయనకు
జైలులో అతిమూత్రవ్యాధి కలిగెను. ఆయన జైలులోవుండగానే పూనాలో
ఆయనధర్మపత్ని మరణించినది. అయినప్పటికిని బ్రిటిషుప్రభుత్వము
వారు ఆయనను విడుదలచేయలేదు. ఆయన జైలులో మహారాష్ట్రభాషలో
భగవద్గీతకు జగత్ప్రసిద్ధమైన గొప్పభాష్యమును వ్రాసినాడు. అది అన్ని
భాషలలోనికి తర్జుమాఅయినది. తెనుగులోనికి తెనాలి వాస్తవ్యులగు శ్రీ
నోరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారు దానిని భాషాంతరీకరించిరి. దానిని నేను తెను
గులో చదివినాను. అది గొప్ప యుద్గ్రంథము. శంకరాచార్యులవారు జ్ఞాన
మార్గముననే మోక్షము లభించునని వ్రాసియుండగా లోకమాన్య బాలగంగా
ధరతిలకుగారు కర్మయోగమువల్లనే విద్యుక్తధర్మమును నిష్కామబుద్ధితో
భగత్ప్రీత్యర్థము ఫలమును కోరకుండా ఆచరించినయెడల మోక్షము లభిం
చుటయే భగవద్గీతయొక్క సారాంశమని వ్యాఖ్యానము వ్రాసిరి. ఆ వ్యాఖ్యా
నమే, ఆ అర్థమే ఇపుడు లోకమంతయు అంగీకరించుచున్నది. బాలగంగా
ధరతిలకుగారు 1914 వ సంవత్సరము మాండలేకోటనుంచి విడుదలై
పూనాకు విచ్చేసిరి. అంతటితో యావద్భారతదేశానికి ఆయనయే
యేకైక నాయకుడయ్యెను. &quot;స్వరాజ్యము నా జన్మహక్కు. దానిని తీసుకొని
తీరుతాను&quot; అని మొట్టమొదట నిర్భయముగాను సుస్పష్టముగాను ప్రకటిం
చిన భారతీయనాయకుడు ఆయనయే.

{{c|(6)}}

బెజవాడలోని స్వరాజ్యపత్రికతోపాటు ఇంతకన్న నెక్కుడు తీవ్ర
ముగా బందరులోని కృష్ణాపత్రిక, నవయుగ అను రెండు వారపత్రికలు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>itftdc0w786pr6iplpnb4xkji6k4vdw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangitarasataran022902mbp.pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212197</id>
    <revision>
      <id>582991</id>
      <parentid>553270</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T17:33:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>582991</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3549" sha1="6hx5mu9j1dk09e7vgbncu2qem6aovm1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;మద్ర - అతికించున్నాయి. తీయడంయెట్లా. యేడుపు పోనిస్తూ.

భద్ర - పుమ్మిరాచి తియ్వరాదు. చదుబుకొన్న భ్యామ్మర్లు కూడా వుమ్మి రాచి  వుమ్మించి వుత్తరాలతికిస్తూవుండారు.

మద్ర — ఆజిగురేమిటనుకున్నావు. కోడిగుడ్డుసొన. అయితే సర్కారువుత్తరాలెవ్వళ్లూ యిప్పకుండా యీసంగల్పుతారంట నిజమేనా?

భద్ర - యిసంగల్చితే నాకి మోడీసస్తాడుగాని అందులో యాముండదో నూతూ యిందులో యిసంలేదులే.

మద్ర - (ఐప్పిగూచి) &quot;మీ పుత్రమిత్రకళత్ర సహితముగా విచ్చేసి&quot; అందరినీ రమ్మన్నమాటేరా.

భద్రా — అయితే సాధారణంగా శుభలేకల్లో &quot;సకుటుంబసపరివారసహితంగా” అని వాస్తారు. వీరిట్లారాశారేమిరా?

మద్ర — ఇదిగో యీమధ్య రాజు గారి పురోహిత్యుడు మిత్తరయ్య గారికిన్నీ వోరో సదువుకున్నా యనంట ఆయనకిన్ని దెబ్బలాటొచ్చింది. ఆసుబలేకల్లోరాసేది సుద్దబూతంట.తెలిసిందా.

భద్ర — సరిలే. పేర్లు మాత్తరంబాగా గ్యాపకంబెట్టుకో మరిల్సిమోకు. పోదాం రా.
{{right|(అని నిష్క్రమించుచున్నారు)}}
{{rule |6em }}  

{{Center|{{p|fs125}}చతుర్ధరంగము - ఉద్యానవనము&lt;/p&gt;}}
{{Custom rule|sp|100|d|6|sp|10|d|10|sp|10|d|6|sp|100}}
{{Center|(సర్వార్థసిద్ధుఁడును, ఛన్నుఁడును బ్రవేశించుచున్నారు)}}

సర్వా - ఛన్నా! నేఁడు నామానసమునకింతటి యుత్సాహము కలుగుటకేమి కారణము?  
{{Telugu poem|type=సీ॥|lines=&lt;poem&gt;పేద పెద్దయటంచు భేదంబులరయక బంధువులర్కాడు సంభ్రవమొయేమొ?
ఆన్యోన్యసంప్రీతి౯ కాకరంబగునట్టి కూటంబు:సమకూఱుకూర్మియేమొ?
దుఃఖంబులనుబారఁదోలి సౌఖ్యముగ్రోలు సఖులఁగాంచెడినంత సంబోయేమొ?
పూపుఁదోఁటలఁగమ్మతావులీనెడు మేలుతీవచెట్టులఁ గాంచుతృప్తియేమొ&lt;/poem&gt;|ref=}}{{Telugu poem|type=గీ॥|lines=&lt;poem&gt;పూర్వభవకృతసంస్కార బుద్ధియేమొ
యూహ సేయంగరాని యుత్సాహ మొదవె&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6hx5mu9j1dk09e7vgbncu2qem6aovm1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582992</id>
      <parentid>582991</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T18:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>582992</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3668" sha1="lbxrbe2n6tvwes8wt8enenjmjnkkvse" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{dialogue/begin}}
{{dialogue|మద్ర:|అతికించున్నాయి. తీయడంయెట్లా. యేడుపు పోనిస్తూ.}}

{{dialogue|భద్ర:|పుమ్మిరాచి తియ్వరాదు. చదుబుకొన్న భ్యామ్మర్లు కూడా వుమ్మి రాచి వుమ్మించి వుత్తరాలతికిస్తూవుండారు.}}

{{dialogue|మద్ర:|ఆజిగురేమిటనుకున్నావు. కోడిగుడ్డుసొన. అయితే సర్కారువుత్తరాలెవ్వళ్లూ యిప్పకుండా యీసంగల్పుతారంట నిజమేనా?}}

{{dialogue|భద్ర:|యిసంగల్చితే నాకి మోడీసస్తాడుగాని అందులో యాముండదో నూతూ యిందులో యిసంలేదులే.}}

{{dialogue|మద్ర:|(ఐప్పిగూచి) &quot;మీ పుత్రమిత్రకళత్ర సహితముగా విచ్చేసి&quot; అందరినీ రమ్మన్నమాటేరా.}}

{{dialogue|భద్రా:|అయితే సాధారణంగా శుభలేకల్లో &quot;సకుటుంబసపరివారసహితంగా” అని వాస్తారు. వీరిట్లారాశారేమిరా?}}

{{dialogue|మద్ర:|ఇదిగో యీమధ్య రాజు గారి పురోహిత్యుడు మిత్తరయ్య గారికిన్నీ వోరో సదువుకున్నా యనంట ఆయనకిన్ని దెబ్బలాటొచ్చింది. ఆసుబలేకల్లోరాసేది సుద్దబూతంట.తెలిసిందా.}}

{{dialogue|భద్ర:|సరిలే. పేర్లు మాత్తరంబాగా గ్యాపకంబెట్టుకో మరిల్సిమోకు. పోదాం రా.}}

{{Div end}}
{{right|(అని నిష్క్రమించుచున్నారు)}}
{{rule |6em }}  

{{Center|{{p|fs125}}చతుర్ధరంగము - ఉద్యానవనము&lt;/p&gt;}}
{{Custom rule|sp|100|d|6|sp|10|d|10|sp|10|d|6|sp|100}}
{{Center|(సర్వార్థసిద్ధుఁడును, ఛన్నుఁడును బ్రవేశించుచున్నారు)}}

సర్వా - ఛన్నా! నేఁడు నామానసమునకింతటి యుత్సాహము కలుగుటకేమి కారణము?  
{{Telugu poem|type=సీ॥|lines=&lt;poem&gt;పేద పెద్దయటంచు భేదంబులరయక బంధువులర్కాడు సంభ్రవమొయేమొ?
ఆన్యోన్యసంప్రీతి౯ కాకరంబగునట్టి కూటంబు:సమకూఱుకూర్మియేమొ?
దుఃఖంబులనుబారఁదోలి సౌఖ్యముగ్రోలు సఖులఁగాంచెడినంత సంబోయేమొ?
పూపుఁదోఁటలఁగమ్మతావులీనెడు మేలుతీవచెట్టులఁ గాంచుతృప్తియేమొ&lt;/poem&gt;|ref=}}{{Telugu poem|type=గీ॥|lines=&lt;poem&gt;పూర్వభవకృతసంస్కార బుద్ధియేమొ
యూహ సేయంగరాని యుత్సాహ మొదవె&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lbxrbe2n6tvwes8wt8enenjmjnkkvse</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangitarasataran022902mbp.pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212199</id>
    <revision>
      <id>582993</id>
      <parentid>553296</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T19:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>582993</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3639" sha1="938ku0jebhe0c5dfowucbplkv5iy5ig" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|8em}}&lt;poem&gt;మానసంబునకొకరీతి మార్పుకలిగెఁ 
జొన్నెలివియెట్టిఫలను సూచించునెక్కొ&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{dialogue/begin}}
{{dialogue|ఛన్ను:|రాజకుమారా! ఈయుత్సాహము శుభమునే సూచించునుగదా! అదిగో! రాజబంధువులందఱును విచ్చేయుచున్నారు. శుద్ధోదనమహారాజును గౌతమీ దేవియును వచ్చియున్నారు.}}
{{Div end}}
::(మంత్రి బంధువులు మొదలగువారితో శుద్ధోదన గౌతములు ప్రవేశించుచున్నారు)
{{dialogue/begin}}
{{dialogue|గౌత:|నాథా! మనముద్దులకొమరుఁడగు సర్వార్థసిద్ధునిగూర్చి జనులాడికొను పల్కులు విశ్వసనీయములుకావుసుమీ! ఆతనిమొగమెట్లు
వికసించుచున్నదో వీక్షింపుము.}}
{{Div end}}
{{Center|{{p|fs125}}పంచచామరము&lt;/p&gt;}}
{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;మొగంబునంగణింపరాని మొల్కనవ్వులూరగా
సగంబువాంచియున్న కన్ను జాణయంచుఁదెల్పఁగా
వగల్ నిగుడ గాఁబదారు వన్నె మేల్మిమేనితో
మృగాంకబింబమోయనంగ మించియేగుదెంచెడి౯&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{dialogue/begin}}
{{dialogue|శుద్ధో:|ప్రాణేశ్వరీ! నేఁడీతనిముఖవికాసము నాకునువింతగనేయున్నది. ఇట్లుండుట మనయదృష్టమే. వేగమేయాతనింబిలిచి యిచ్చటికివిచ్చేసియున్న రాజశేఖరుల సన్మానించెదముగాక. (ముందునడచి సర్వార్థసిద్ధునిజూచి) కుమారా! సిద్ధార్థా! నాకోరికకు మారు విప్పకవిచ్చేసియున్న రాజన్యవరులనుచిత రీతినిమన్ననజేయుము.}}
{{Div end}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;మన్న నఁజేసియన్యులను మాన్యులు గారెతలంపసజ్జనుల్
మన్నునుమిన్నుఁ గానక ప్రమత్తులుగారెగణింపదుర్జనుల్
క్రొన్నెలఁ గాంచిసంతె నీలి కోలుఁజకోరముసన్న వెన్నెలౝ
గన్నులు నెత్తిఁ బెట్టుకొని కాంచదుఘూశములోక బాంధవు౯ః&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{dialogue/begin}}
{{dialogue|సర్వా:|తండ్రీ! నీయాజ్ఞశిరసావహించెద.}}
{{Div end}}
{{Center|{{p|fs125}}పాట.శంకరాభరణము-ఏక&lt;/p&gt;}}
ఎంతయుసంత సమందుచు౯ దయసేయ౯ వేడెద - భూవరులనువినుము: ఎ: 
ఇంతులుబాలురునెల్లరుగూడ౯&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>938ku0jebhe0c5dfowucbplkv5iy5ig</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582994</id>
      <parentid>582993</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T19:05:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>582994</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3639" sha1="k97y35cc40dt4bretmc12fzk9m2uoeh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|6em}}&lt;poem&gt;మానసంబునకొకరీతి మార్పుకలిగెఁ 
జొన్నెలివియెట్టిఫలను సూచించునెక్కొ&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{dialogue/begin}}
{{dialogue|ఛన్ను:|రాజకుమారా! ఈయుత్సాహము శుభమునే సూచించునుగదా! అదిగో! రాజబంధువులందఱును విచ్చేయుచున్నారు. శుద్ధోదనమహారాజును గౌతమీ దేవియును వచ్చియున్నారు.}}
{{Div end}}
::(మంత్రి బంధువులు మొదలగువారితో శుద్ధోదన గౌతములు ప్రవేశించుచున్నారు)
{{dialogue/begin}}
{{dialogue|గౌత:|నాథా! మనముద్దులకొమరుఁడగు సర్వార్థసిద్ధునిగూర్చి జనులాడికొను పల్కులు విశ్వసనీయములుకావుసుమీ! ఆతనిమొగమెట్లు
వికసించుచున్నదో వీక్షింపుము.}}
{{Div end}}
{{Center|{{p|fs125}}పంచచామరము&lt;/p&gt;}}
{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;మొగంబునంగణింపరాని మొల్కనవ్వులూరగా
సగంబువాంచియున్న కన్ను జాణయంచుఁదెల్పఁగా
వగల్ నిగుడ గాఁబదారు వన్నె మేల్మిమేనితో
మృగాంకబింబమోయనంగ మించియేగుదెంచెడి౯&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{dialogue/begin}}
{{dialogue|శుద్ధో:|ప్రాణేశ్వరీ! నేఁడీతనిముఖవికాసము నాకునువింతగనేయున్నది. ఇట్లుండుట మనయదృష్టమే. వేగమేయాతనింబిలిచి యిచ్చటికివిచ్చేసియున్న రాజశేఖరుల సన్మానించెదముగాక. (ముందునడచి సర్వార్థసిద్ధునిజూచి) కుమారా! సిద్ధార్థా! నాకోరికకు మారు విప్పకవిచ్చేసియున్న రాజన్యవరులనుచిత రీతినిమన్ననజేయుము.}}
{{Div end}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;మన్న నఁజేసియన్యులను మాన్యులు గారెతలంపసజ్జనుల్
మన్నునుమిన్నుఁ గానక ప్రమత్తులుగారెగణింపదుర్జనుల్
క్రొన్నెలఁ గాంచిసంతె నీలి కోలుఁజకోరముసన్న వెన్నెలౝ
గన్నులు నెత్తిఁ బెట్టుకొని కాంచదుఘూశములోక బాంధవు౯ః&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{dialogue/begin}}
{{dialogue|సర్వా:|తండ్రీ! నీయాజ్ఞశిరసావహించెద.}}
{{Div end}}
{{Center|{{p|fs125}}పాట.శంకరాభరణము-ఏక&lt;/p&gt;}}
ఎంతయుసంత సమందుచు౯ దయసేయ౯ వేడెద - భూవరులనువినుము: ఎ: 
ఇంతులుబాలురునెల్లరుగూడ౯&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k97y35cc40dt4bretmc12fzk9m2uoeh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583016</id>
      <parentid>582994</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T04:37:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>583016</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3640" sha1="etx1n3cpphutnlqw0e1iz3fu1xvnf5k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|6em}}&lt;poem&gt;మానసంబునకొకరీతి మార్పుకలిగెఁ 
జొన్నెలివియెట్టిఫలను సూచించునెక్కొ&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{dialogue/begin}}
{{dialogue|ఛన్ను:|రాజకుమారా! ఈయుత్సాహము శుభమునే సూచించునుగదా! అదిగో! రాజబంధువులందఱును విచ్చేయుచున్నారు. శుద్ధోదనమహారాజును గౌతమీ దేవియును వచ్చియున్నారు.}}
{{Div end}}
::(మంత్రి బంధువులు మొదలగువారితో శుద్ధోదన గౌతములు ప్రవేశించుచున్నారు)
{{dialogue/begin}}
{{dialogue|గౌత:|నాథా! మనముద్దులకొమరుఁడగు సర్వార్థసిద్ధునిగూర్చి జనులాడికొను పల్కులు విశ్వసనీయములుకావుసుమీ! ఆతనిమొగమెట్లు
వికసించుచున్నదో వీక్షింపుము.}}
{{Div end}}
{{Center|{{p|fs125}}పంచచామరము&lt;/p&gt;}}
{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;మొగంబునంగణింపరాని మొల్కనవ్వులూరగా
సగంబువాంచియున్న కన్ను జాణయంచుఁదెల్పఁగా
వగల్ నిగుడ గాఁబదారు వన్నె మేల్మిమేనితో
మృగాంకబింబమోయనంగ మించియేగుదెంచెడి౯&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{dialogue/begin}}
{{dialogue|శుద్ధో:|ప్రాణేశ్వరీ! నేఁడీతనిముఖవికాసము నాకునువింతగనేయున్నది. ఇట్లుండుట మనయదృష్టమే. వేగమేయాతనింబిలిచి యిచ్చటికివిచ్చేసియున్న రాజశేఖరుల సన్మానించెదముగాక. (ముందునడచి సర్వార్థసిద్ధునిజూచి) కుమారా! సిద్ధార్థా! నాకోరికకు మారు విప్పకవిచ్చేసియున్న రాజన్యవరులనుచిత రీతినిమన్ననజేయుము.}}
{{Div end}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;మన్న నఁజేసియన్యులను మాన్యులు గారెతలంపసజ్జనుల్
మన్నునుమిన్నుఁ గానక ప్రమత్తులుగారెగణింపదుర్జనుల్
క్రొన్నెలఁ గాంచిసంతె నీలి కోలుఁజకోరముసన్న వెన్నెలౝ
గన్నులు నెత్తిఁ బెట్టుకొని కాంచదుఘూశములోక బాంధవు౯ః&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{dialogue/begin}}
{{dialogue|సర్వా:|తండ్రీ! నీయాజ్ఞశిరసావహించెద.}}
{{Div end}}
{{Center|{{p|fs125}}పాట.శంకరాభరణము-ఏక&lt;/p&gt;}}
::ఎంతయుసంత సమందుచు౯ దయసేయ౯ వేడెద - భూవరులనువినుము: ఎ: ఇంతులుబాలురునెల్లరుగూడ౯&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>etx1n3cpphutnlqw0e1iz3fu1xvnf5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/509</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219159</id>
    <revision>
      <id>582984</id>
      <parentid>572038</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T12:58:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582984</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3940" sha1="flq5ekis1v4sbatghgh4wa8c30r948n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అన్నియు దీర్ఘసమాసభూయిష్టములై శృంగారరసమునకుఁ బ్రతిబంధకములై యున్నవి. ఇట్లే రౌద్రరసమునకు దీర్ఘసమాసత్వమును, వికటవర్ణత్వమును సముచితములు. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;శా. దుర్వారోద్యమబాహువిక్రమరసాస్తోకప్రతాపన్ఫుర
    ద్గర్వాంధప్రతివీరనిర్మథనవిద్యాపారగుల్ మత్పతుల్
    గీర్వాణాకృతు లేవురిప్డు నిను దోర్లీలౝ వెసంగిట్టి గం
    ధర్వుల్ మానముఁ బ్రాణముంగొనుట తథ్యం బెమ్మెయిం గీచకా!&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఈరీతి రౌద్రరసానుకూలము. అసమాసమగు రచన దీని కనుచితము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;చ. ఖలులయి నాఁడు లక్కయిలు గాల్చి, విషాన్నముఁ బెట్టి జూదపుం
    గొలువుఁ బ్రవేశపెట్టి మముఁ గ్రూరత జీవధనంబులందుఁ బే
    దల నొనరించి చాలకది ద్రౌపదిఁగొప్పును బట్టి యీడ్చి చీ
    రల సభ నొల్చినట్టి ధృతరాష్ట్రజులేఁ గలుగంగ స్వస్థులే?&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇట్టి శిథిలమగు రచన రౌద్రమునకుఁ దగదు. మిగిలినరసములయందుఁగూడఁ బ్రతికూలరచన నూహింపవలెను. ఈ దోషమును దర్పణకారాదులు వర్ణప్రతికూలతాదోష మనిరి.
{{p|ac|fwb}}11. న్యూనోపమము - 12. అధికోపమము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఉపమ చాల కున్న న్యూనోపమం; బధి
కోపమాఖ్య మధిక ముపమ యైన;
హైమవసనుఁ డైన హరి మేఘనిభుఁ డన
నతివ పల్లవితలతాభ యనఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=33}}
ఉపమానకోటిలోఁ గొఱఁతయున్నచో న్యూనోపమము. అధికమన్నచో నధికోపమము అను దోషములు. “బంగారుచేల గట్టిన కృష్ణుఁడు మెఱుఁగుదీఁగతోఁ గూడిన మేఘునితోఁ దుల్యుఁడు&quot; అన్నచో నుపమానము పరిపడును. కేవలము మేమనిభుఁ డన్నచో నుపమేయకోటిలోని 'బంగారుచేల’కుఁ దగినట్లు సమాసకోటిలోఁ బదములేమిఁ గొఱఁత యేర్పడును. కావున న్యూనోపమమగును. “అతివ చిగిరించినతీఁగవలె నున్నది” అనుచోట 'భూషణములు ధరించిన యతివ' అని యున్నచో నుపమానము సరిపడును. అదిలేమి నుపమానకోటిలోని 'పల్లవిత' పద మధికము. కాన నధికోపమము. దర్పణకారాదు లీరెంటిని నధికపదత్వ, న్యూనపదత్వ దోషములలోనే చేర్చిరి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>flq5ekis1v4sbatghgh4wa8c30r948n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/510</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219160</id>
    <revision>
      <id>582987</id>
      <parentid>572039</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T14:54:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582987</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3745" sha1="0b8eis8v8r07r9l7ijm5ot60stziwl5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}1౩. సమాప్తపునరాత్తము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్రమ ముడిగి మగుడఁ బూనిన
సమాప్తపునరాత్త మయ్యె; శాశ్వతు నభవుం
గమలాక్షుఁ, గమలనాభుం,
గమలాపతిఁ గొల్తు ముక్తికై విభు ననఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=34}}
సమాప్తమయినదానినిఁ దిరిగి పూనుట సమాప్తపునరాత్తదోషము. ‘కమలాక్షు...ముక్తికై' అనుచోట వాక్యము సమాప్తమైనది. మరల 'విభుౝ’ అని వేరొకటి దానికి విశేషణాంతరము వేయఁబడినది.
ఇది దోషము. ఈ విధముగా వాక్యము సమాప్తమైన పిమ్మట విశేషణాంతరము ప్రయుక్తమైనచోటనే సమాప్తపునరాత్తదోషము. భిన్నమగు వాక్యాంతరమును బ్రయోగించినచో దోషములేదు. దీని కుదాహరణమును బతత్ప్రకర్షదోషమనఁ జూపుదుము.
{{p|ac|fwb}}14. అస్థానసమాసము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అపదసమాసం బస్థా
నపటుసమాసంబు; “రిపుల ననిఁ దునిమెద నే
నిపు” డని వికటభ్రుకుటీ
విపులక్రోధాంధుఁ డయ్యె వీరుం డనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=35}} 
'రిపులఁ దునిమెద నేను' అనునది వీరుని భాషణము. వాని మాటలయందుఁ గ్రోధము వ్యక్తము గావలయును. (శత్రులను గాలను నేలను రాచెదను. వారిని ఖండించి కాకులకును గ్రద్దలకును వేసెదను' అను నభిప్రాయమును దెలుపు సమాసము నుపయోగింపవలెను.) కాన సమాస ముచితము. అట సమాసమును వాడక కవియొక్క భాషణమున (వికటభ్రుకుటీవిపులక్రోధాంధుఁడు) సమాసము ప్రయుక్తమైనది. ఇది యస్థానసమాసము. స్థానము గాని స్థానమున సమాసమును వేయుట. ఈ దోష మొకానొకచో గుణమే యగును.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;రక్తాశోక! కృశోదరీ క్వనుగతాత్యక్త్వామునురక్తం జనం?
నోదృష్టేతి ముదైవ చాలయసి కిం వాతావధూతం శిరః
ఉత్కంఠాఘటమానషట్పదఘటాసంఘట్టదష్టచ్చద
స్తత్పాదాహతిమంతరేణ భవతః పుష్పోద్గమో౽యం కుతః.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
రక్తాశోకమా? అనురక్తుఁడగు నన్ను విడిచి నా ప్రియురా లెటు పోయెను? నేను జూడలేదని యేల యూరక (తెలిసియు) వాతావధూతమగు శిరస్సు నాడిం&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0b8eis8v8r07r9l7ijm5ot60stziwl5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/511</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219161</id>
    <revision>
      <id>582995</id>
      <parentid>572040</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:12:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582995</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3717" sha1="oovmbp9l8idx54g28jrwl0p026ovw3d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;తువు? కౌత్సుక్యముచే నీకడకు వచ్చిన తేంట్లమొత్తముయొక్క నలుగుడులచేఁ గొఱికివేయఁబడిన చిగురాకులు గలదానవై దాని (నాప్రియురాలి) పాదతాడనము లేక నీవెట్లు చిగురు పెట్టుదువు?

ఇట విప్రలంభమున విరహివాక్యమున దీర్ఘసమాస మనుచితము. కాని తా నడిగినదానినిఁ దెలిసియుఁ జెప్పక యా రక్తాశోకము తల నాడించుచున్నదని విరహికుపితుఁడైనాఁడు. కావున నా కోపమును వ్యక్తము సేయుటకు దీర్ఘసమాసత్వమును గష్టత్వమును గుణములే యగును. ఈ దీర్ఘసమాసముచే వ్యక్తమైన యంగభూతమగు కోపప్రకర్షముచే నంగి యగు విప్రలంభమున కుత్కర్షమే కలుగును.

మరియు నదీపర్వతాదివర్ణనములందు సమాస ముచితముగానే యుండును. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;శా. ఆకాంచీనగరంబు వెల్వడి సముద్యత్పూగపున్నాగరం
    భాకకేళిరసాలసాలసుమనఃపాళీజధూళీమధూ
    ళీకేళీపరగంధవాహపృథుకాళీచంక్రమాలంకృత
    క్ష్మాకప్రాంగణచోళమండలమహాగ్రామంబు లీక్షించుచుౝ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;శా. ఆవీణాధరుఁ డేఁగి కన్గొనియెఁ బుణ్యఖ్యాతదర్పోల్లస
    ద్దైవద్వీపవతీసమత్సరవివాదప్రౌఢిమానర్గళ
    వ్యావల్గత్కరభావభృల్లహరికావర్గావృతవ్యోమముం
    గావేరీతటినీలలామము నఘౌఘక్షాళనోద్దామముౝ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;మ. బహురత్నద్యుతమేదురోదరదరీభాగంబులం బొల్చు ని
    మ్మిహికాహార్యమునం జరింతు మెపుడుం బ్రేమన్నభోవాహినీ
    లహరీశీతలగంధవాహపరిఖేలన్మంజరీసౌరభ
    గ్రహణేందిందిరతుందిలంబు లివి మత్కాంతారసంతానముల్.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఈ సమాసరచనను గూర్చి చతుర్థాశ్వాసములోని గుణప్రకరణముయొక్క తుదియందుఁ జూడవలెను.
{{p|ac|fwb}}15. ఛందోభంగము - 16. యతిభంగము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఛందము యతియుం దప్పిన
ఛందోయతిభంగము లగుసంగతి నితఁడున్
కుందేందువిశదయశుఁ డై
ముందుగఁ బూజించినాఁడు నరహరి ననఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=36}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oovmbp9l8idx54g28jrwl0p026ovw3d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582996</id>
      <parentid>582995</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>582996</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3711" sha1="99ltgb2jj2tfwvmywq07ek20juoz7jy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;తువు? కౌత్సుక్యముచే నీకడకు వచ్చిన తేంట్లమొత్తముయొక్క నలుగుడులచేఁ గొఱికివేయఁబడిన చిగురాకులు గలదానవై దాని (నాప్రియురాలి) పాదతాడనము లేక నీవెట్లు చిగురు పెట్టుదువు?

ఇట విప్రలంభమున విరహివాక్యమున దీర్ఘసమాస మనుచితము. కాని తా నడిగినదానినిఁ దెలిసియుఁ జెప్పక యా రక్తాశోకము తల నాడించుచున్నదని విరహికుపితుఁడైనాఁడు. కావున నా కోపమును వ్యక్తము సేయుటకు దీర్ఘసమాసత్వమును గష్టత్వమును గుణములే యగును. ఈ దీర్ఘసమాసముచే వ్యక్తమైన యంగభూతమగు కోపప్రకర్షముచే నంగి యగు విప్రలంభమున కుత్కర్షమే కలుగును.

మరియు నదీపర్వతాదివర్ణనములందు సమాస ముచితముగానే యుండును. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;శా. ఆకాంచీనగరంబు వెల్వడి సముద్యత్పూగపున్నాగరం
    భాకకేళిరసాలసాలసుమనఃపాళీజధూళీమధూ
    ళీకేళీపరగంధవాహపృథుకాళీచంక్రమాలంకృత
    క్ష్మాకప్రాంగణచోళమండలమహాగ్రామంబు లీక్షించుచుౝ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;శా. ఆవీణాధరుఁ డేఁగి కన్గొనియెఁ బుణ్యఖ్యాతదర్పోల్లస
    ద్దైవద్వీపవతీసమత్సరవివాదప్రౌఢిమానర్గళ
    వ్యావల్గత్కరభావభృల్లహరికావర్గావృతవ్యోమముం
    గావేరీతటినీలలామము నఘౌఘక్షాళనోద్దామముౝ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;మ. బహురత్నద్యుతమేదురోదరదరీభాగంబులం బొల్చు ని
    మ్మిహికాహార్యమునం జరింతు మెపుడుం బ్రేమన్నభోవాహినీ
    లహరీశీతలగంధవాహపరిఖేలన్మంజరీసౌరభ
    గ్రహణేందిందిరతుందిలంబు లివి మత్కాంతారసంతానముల్.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఈ సమాసరచనను గూర్చి చతుర్థాశ్వాసములోని గుణప్రకరణముయొక్క తుదియందుఁ జూడవలెను.
{{p|ac|fwb}}15. ఛందోభంగము - 16. యతిభంగము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఛందము యతియుం దప్పిన
ఛందోయతిభంగము లగుసంగతి నితఁడు
కుందేందువిశదయశుఁ డై
ముందుగఁ బూజించినాఁడు నరహరి ననఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=36}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>99ltgb2jj2tfwvmywq07ek20juoz7jy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/512</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219162</id>
    <revision>
      <id>582997</id>
      <parentid>572041</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:28:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>582997</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4047" sha1="5e3huuyq2s3iw13lptgswknmca322i1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఇట రెండవపాదమున ఛందోభంగము. కందమున ద్వితీయపాదాంతవర్ణము గురువై యుండవలెను. ఇట లఘువుగానే యున్నది. నాల్గవపాదమున యతిభంగము. దీనిని దర్పణకార ప్రకాశకారులు దెలుపలేదు. వామనుఁడు దెలిపెను.

సామాన్యముగాఁ గవులు ఛందోభంగదోషమును జేయరు. వ్యాకరణశిరోమణి చలమచర్ల రంగాచార్యులవారు ఆంద్ర ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణమున నీ క్రింది పద్యమున ఛంగోభంగమును జేసిరి.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;గీ. విశ్వవిఖ్యాత కాకతి వీరరుద్రు
   నిరతిశయ మైన భూమి పాణిగ్రహోత్స
   వంబు విని బొటనవ్రేళ్ళఁ బాదపీఠి
   ధరణిపతులెల్ల గీఱిరి తలలు వాల్చి.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇట మూఁడవపాదమున ఛందోభంగమయినది.

సీ. వాల్మీకి వ్యాసుల వన్నెలు దఱుగవే రామభారతసభారామసీమ? ఇట వాల్మీకి వ్యాసులన్నచో 'కి' గురువై ఛందోభంగమయినది. ఇట్టి దోషము లనఁగాఁ దెలుఁగుపదములలో సంయుక్తాక్షరమునకుఁ బూర్వాక్షరమును గురువు సేయుటయు సంస్కృతపదములలో సంయుక్తాక్షరమునకుఁ బూర్వాక్షరమును లఘువు సేయుటయు వీరి కవిత్వమున దండోపతండములుగాఁ గానవచ్చును.

సంస్కృతభాషలో వ్యస్తపదములలో రేఫసంయోగమునకుఁ బూర్వాక్షరము క్వాచిత్కముగా లఘువుగా గనఁబడుచున్నది. ఏకపదమున మాత్రము గాదు. ఎట్లన, 'అనువ్రజ్య' చక్రము మొదలగుచోట్ల 'ను చ' వర్ణములు గురువులే. 'అల్పవ్యయేన సుందరి । గ్రామ్యజమో మృష్టమశ్నాతి' అనుచో 'గ్రా'కుఁ బూర్వాక్షరమగు ‘రి′ వర్ణము లఘువు. ఇట్టి లఘుత్వము క్వాచిత్కము. అంతేకాని యీ యాచార్యులవారివలె నాంధ్రపదములలో సంయుక్తాక్షరమునకుఁ బూర్వాక్షరమును గురువును, సంస్కృతపదములలో లఘువును జేసినవారు గానరారు.
{{p|ac|fwb}}16. పతత్ప్రకర్షము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్షితి నుత్కర్షము తక్కినఁ
బతత్ప్రకర్షంబు; గవయ భల్లూకమృగీ
వితతివిభేదనగర్వా
యశసింహాభీల మీమహాటవి యనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=37}}
ప్రారంభము నందలి యెత్తుగడ క్రమముగాఁ బడిపోవుట. ఈ పద్యమునఁ బతత్ప్రకర్షదోషము లేదు. ఈ క్రింది పద్య ముదాహరణీయము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5e3huuyq2s3iw13lptgswknmca322i1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>582998</id>
      <parentid>582997</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:30:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>582998</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4047" sha1="nxaikumgu7f7hslmi2by1kqnxislvcg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఇట రెండవపాదమున ఛందోభంగము. కందమున ద్వితీయపాదాంతవర్ణము గురువై యుండవలెను. ఇట లఘువుగానే యున్నది. నాల్గవపాదమున యతిభంగము. దీనిని దర్పణకార ప్రకాశకారులు దెలుపలేదు. వామనుఁడు దెలిపెను.

సామాన్యముగాఁ గవులు ఛందోభంగదోషమును జేయరు. వ్యాకరణశిరోమణి చలమచర్ల రంగాచార్యులవారు ఆంద్ర ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణమున నీ క్రింది పద్యమున ఛంగోభంగమును జేసిరి.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;గీ. విశ్వవిఖ్యాత కాకతి వీరరుద్రు
   నిరతిశయ మైన భూమి పాణిగ్రహోత్స
   వంబు విని బొటనవ్రేళ్ళఁ బాదపీఠి
   ధరణిపతులెల్ల గీఱిరి తలలు వాల్చి.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇట మూఁడవపాదమున ఛందోభంగమయినది.

సీ. వాల్మీకి వ్యాసుల వన్నెలు దఱుగవే రామభారతసభారామసీమ? ఇట వాల్మీకి వ్యాసులన్నచో 'కి' గురువై ఛందోభంగమయినది. ఇట్టి దోషము లనఁగాఁ దెలుఁగుపదములలో సంయుక్తాక్షరమునకుఁ బూర్వాక్షరమును గురువు సేయుటయు సంస్కృతపదములలో సంయుక్తాక్షరమునకుఁ బూర్వాక్షరమును లఘువు సేయుటయు వీరి కవిత్వమున దండోపతండములుగాఁ గానవచ్చును.

సంస్కృతభాషలో వ్యస్తపదములలో రేఫసంయోగమునకుఁ బూర్వాక్షరము క్వాచిత్కముగా లఘువుగా గనఁబడుచున్నది. ఏకపదమున మాత్రము గాదు. ఎట్లన, 'అనువ్రజ్య' చక్రము మొదలగుచోట్ల 'ను చ' వర్ణములు గురువులే. 'అల్పవ్యయేన సుందరి । గ్రామ్యజమో మృష్టమశ్నాతి' అనుచో 'గ్రా'కుఁ బూర్వాక్షరమగు ‘రి′ వర్ణము లఘువు. ఇట్టి లఘుత్వము క్వాచిత్కము. అంతేకాని యీ యాచార్యులవారివలె నాంధ్రపదములలో సంయుక్తాక్షరమునకుఁ బూర్వాక్షరమును గురువును, సంస్కృతపదములలో లఘువును జేసినవారు గానరారు.
{{p|ac|fwb}}16. పతత్ప్రకర్షము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్షితి నుత్కర్షము తక్కినఁ
బతత్ప్రకర్షంబు; గవయ భల్లూకమృగీ
వితతివిభేదనగర్వా
యతసింహాభీల మీమహాటవి యనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=37}}
ప్రారంభము నందలి యెత్తుగడ క్రమముగాఁ బడిపోవుట. ఈ పద్యమునఁ బతత్ప్రకర్షదోషము లేదు. ఈ క్రింది పద్య ముదాహరణీయము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nxaikumgu7f7hslmi2by1kqnxislvcg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/513</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219163</id>
    <revision>
      <id>583000</id>
      <parentid>572042</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:51:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583000</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4927" sha1="rhr7vunb3u2oxe5x3t64yict1c42ice" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;సీ. ముంగాల సింగారముం గ్రాల మేలుబంగారురంగారులంగా ధరించి
   దబ్బకాయలఁ జూచి యబ్బగారనిపించు గబ్బిగుబ్బలఁ గంచుకంబుఁ దొడిగి
   ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
సీ. కమనీయకింకిణీఘంటికాసాహస్రఘణఘణధ్వనిచేత గగన మగల
   వన్యజనాలోకనాభీలతరళోగ్రకాంచనధ్వజపతాకలు వెలుంగఁ
   బృథునేమిఘట్టనఁ బృథివిఁ కంపింపంగ వలనొప్పఁ బటుజవాశ్వములఁ బూన్చి
   నట్టి యున్నతరథం బత్యుగ్రగతి నెక్కి కరసహస్రమున భీకరతరాసి&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఈ పద్యములలోని మొదటిపద్యములోని మొదటిపాదమునందలి యెత్తుగడ రెండవపాదమున లేదు. రెండవపద్యమునఁ గ్రమక్రమముగా మూఁడు నాలుగు పాదములలో మరియును బడిపోయినది. కొన్నియెడలఁ బతత్ప్రకర్షము గుణమే యగును. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;ప్రాగప్రాప్తనిశుంభశాంభవధనుర్వేధావిధావిర్భవ
త్య్రోధప్రేరితభీమభార్గవభుజస్తంభాపవిద్ధఃక్షణాత్
ఉజ్జ్వాలః పరశుర్భవత్వశిథిలస్త్వత్కంఠసీరాతిథిః
యేనానేన జగత్సు ఖండపరశుర్దేవో హరఃఖ్యాప్యతే. (మహావీరచరిత్రము)&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
శివధనుర్భంగముఁ జేసిన శ్రీరామునితోఁ బరశురాముఁడు కుద్ధుఁడై యిట్లనుచున్నాఁడు. పూర్వ మెప్పుడును భంగము నొందని శివధనుస్సును (నీవు) రెండు తునియలు గావించుటచేఁ బైకుబికిన కోపముచేతఁ బ్రేరితమైన భయంకరుఁడగు భార్గవుని భుజాస్తంభమునుండి చలించిన యీ పరశువు మంటలు గ్రక్కుచు నీ కంఠపీఠమున కతిథి యగుఁ గాక. ఈ పరశువుచేత హరుఁడు లోకములలో 'ఖండపరశుఁడు' అను పేరు వహించెను. (హరుఁడు తన పరశువుయొక్క ఖండమును (అవయవమును) దన శిష్యుఁడగు పరశురాముని కిచ్చెనని పురాణప్రసిద్ధి.)

ఇటఁ గుపితుఁడగు పరిశురాముని వచనమున దీర్ఘసమాసమును పరుషవర్గాడంబరత్వమును దగియున్నవి. ఇందు మొదటిమూఁడుపాదములందును మొదటి యెత్తుగడకు భంగము రాలేదు. నాలవపాదమున నా దీర్ఘసమాసపరుషవర్ణాడంబరత్వములులేమినిఁ బతత్ప్రకర్షము
సంభవించినది. అయితే నాలవపాదమునకు వచ్చునప్పటికిఁ బరశురామునికిఁ దనగురువగు హరుని స్మృతి గలుగుటచేఁ గ్రోధము శాంతిల్లినది. కాన నట మసృణవర్ణబంధమే ప్రయుక్తమైనది. ఈ విధము దోషము గాక గుణమే యగును.

ఇట నాల్గవపాదమున సమాప్తపునరాత్తరూపమగు దోషము లేదా? యని శంకింపఁ బని లేదు. వాక్యము సమాప్తమైన పిమ్మట విశేషణాంతరము మాత్రము వేయఁబడినచో సమాప్తపునరాత్తదోష మగును. భిన్నవాక్యమే ప్రయుక్తమగుచో&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rhr7vunb3u2oxe5x3t64yict1c42ice</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/514</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219164</id>
    <revision>
      <id>583001</id>
      <parentid>572043</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T22:33:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583001</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3674" sha1="287icimjwbq5tbsmazrqj5viv3odafu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నీదోషము లేదు. ఇట నాలపపాదమున భిన్నవాక్యమే ప్రయుక్తమైనది కదా! కాన దోషము గాదు.
{{p|ac|fwb}}18. భిన్నలింగము. 19. భిన్నవచనము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ఉవిదఁ బురుషుఁ బోల్ప, నొకనిఁ బల్వురఁ బోల్ప భిన్నలింగ మనఁగ భిన్నవచన
మనఁగఁ జెలఁగు; నింతి వనజారివలె నన
ఖడ్గ మురగనరులకరణి ననఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=38}}
స్త్రీనిఁ బురుషునితోఁ బోల్చినచో భిన్నలింగదోషము. ఒకరినిఁ బలుమందితో బోల్చినచో భిన్నవచనదోషము. ఇట్లు గాదు చెప్పవలసిన విధము. ఉపమానోపమేయములు భిన్నలింగములలో నున్న భిన్నలింగదోషము. భిన్నవచనములలో నున్న భిన్నవచనదోషమును సంభవించునని చెప్పవలయును. ఎట్లన “తరుణి చంద్రునివలె
నున్నది” ఇట నుపమేయమగు తరుణి స్త్రీలింగము. ఉపమానమగు చంద్రుఁడు పుంలింగము. ఇది దోషము. ‘తరుణి చంద్రకళవలె నున్నది’ అన్నచో దోషము నివృత్తమగును. “ఖడ్గము సర్పములవలె నున్నది”  ఉపమేయమగు ‘ఖడ్గము’ ఏకవచనమున నున్నది. ఉపమానమగు ‘సర్పములు’ అను పదము బహువచనమున నున్నది. (ఖడ్గము సర్పమువలె నున్నదన్నచో దోషము తొలఁగును) ఇది దోషము.

కొన్నియెడల నీదోషములు దోషములు గావు. ఈ విషయమున దండి యిట్లు చెప్పుచున్నాఁడు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“న లింగవచనే భిన్నే న హీనాధికతే అపి।
 ఉపమాదూషణాయాలం యత్రోద్వేగో న ధీనుతాం
 స్త్రీవ గచ్ఛతి షండో౽యం వక్త్యేషాస్త్రీ పుమానివ।
 ప్రాణా ఇవప్రియో౽యంమే విద్యాధన మివార్జితా
 భవానివ మహీపాల! దేవరాజో విరాజతే।
 అలమంశుమతిః కక్షామారోఢుం తేజసా నృపః
 ఇత్యేవమాది సౌభాగ్యం న జహాత్యేన జాతుచిత్।
 అస్తి చ క్వచిదుద్వేగః ప్రయోగే వాగ్విదాంయథా
 హంసీవ ధవళశ్చంద్రస్సరాంసీవామలం నభః।
 భర్తృభక్తో భటశ్శ్వేవ ఖద్యోతో భాతి భానువత్
 ఈదృశం వర్జ్యతే సద్భిఃకారణం తత్ర చింత్యతాం”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>287icimjwbq5tbsmazrqj5viv3odafu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583002</id>
      <parentid>583001</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T22:34:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583002</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3674" sha1="kfvuxs3f245ergkcce1uupn4wts1ya0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నీదోషము లేదు. ఇట నాలపపాదమున భిన్నవాక్యమే ప్రయుక్తమైనది కదా! కాన దోషము గాదు.
{{p|ac|fwb}}18. భిన్నలింగము. 19. భిన్నవచనము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ఉవిదఁ బురుషుఁ బోల్ప, నొకనిఁ బల్వురఁ బోల్ప
భిన్నలింగ మనఁగ భిన్నవచన
మనఁగఁ జెలఁగు; నింతి వనజారివలె నన
ఖడ్గ మురగనరులకరణి ననఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=38}}
స్త్రీనిఁ బురుషునితోఁ బోల్చినచో భిన్నలింగదోషము. ఒకరినిఁ బలుమందితో బోల్చినచో భిన్నవచనదోషము. ఇట్లు గాదు చెప్పవలసిన విధము. ఉపమానోపమేయములు భిన్నలింగములలో నున్న భిన్నలింగదోషము. భిన్నవచనములలో నున్న భిన్నవచనదోషమును సంభవించునని చెప్పవలయును. ఎట్లన “తరుణి చంద్రునివలె
నున్నది” ఇట నుపమేయమగు తరుణి స్త్రీలింగము. ఉపమానమగు చంద్రుఁడు పుంలింగము. ఇది దోషము. ‘తరుణి చంద్రకళవలె నున్నది’ అన్నచో దోషము నివృత్తమగును. “ఖడ్గము సర్పములవలె నున్నది”  ఉపమేయమగు ‘ఖడ్గము’ ఏకవచనమున నున్నది. ఉపమానమగు ‘సర్పములు’ అను పదము బహువచనమున నున్నది. (ఖడ్గము సర్పమువలె నున్నదన్నచో దోషము తొలఁగును) ఇది దోషము.

కొన్నియెడల నీదోషములు దోషములు గావు. ఈ విషయమున దండి యిట్లు చెప్పుచున్నాఁడు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“న లింగవచనే భిన్నే న హీనాధికతే అపి।
 ఉపమాదూషణాయాలం యత్రోద్వేగో న ధీనుతాం
 స్త్రీవ గచ్ఛతి షండో౽యం వక్త్యేషాస్త్రీ పుమానివ।
 ప్రాణా ఇవప్రియో౽యంమే విద్యాధన మివార్జితా
 భవానివ మహీపాల! దేవరాజో విరాజతే।
 అలమంశుమతిః కక్షామారోఢుం తేజసా నృపః
 ఇత్యేవమాది సౌభాగ్యం న జహాత్యేన జాతుచిత్।
 అస్తి చ క్వచిదుద్వేగః ప్రయోగే వాగ్విదాంయథా
 హంసీవ ధవళశ్చంద్రస్సరాంసీవామలం నభః।
 భర్తృభక్తో భటశ్శ్వేవ ఖద్యోతో భాతి భానువత్
 ఈదృశం వర్జ్యతే సద్భిఃకారణం తత్ర చింత్యతాం”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kfvuxs3f245ergkcce1uupn4wts1ya0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583003</id>
      <parentid>583002</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T22:39:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583003</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3674" sha1="1ph28yv77ydprxgk6nsc181n41qr429" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నీదోషము లేదు. ఇట నాలపపాదమున భిన్నవాక్యమే ప్రయుక్తమైనది కదా! కాన దోషము గాదు.
{{p|ac|fwb}}18. భిన్నలింగము. 19. భిన్నవచనము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ఉవిదఁ బురుషుఁ బోల్ప, నొకనిఁ బల్వురఁ బోల్ప
భిన్నలింగ మనఁగ భిన్నవచన
మనఁగఁ జెలఁగు; నింతి వనజారివలె నన
ఖడ్గ మురగవరులకరణి ననఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=38}}
స్త్రీనిఁ బురుషునితోఁ బోల్చినచో భిన్నలింగదోషము. ఒకరినిఁ బలుమందితో బోల్చినచో భిన్నవచనదోషము. ఇట్లు గాదు చెప్పవలసిన విధము. ఉపమానోపమేయములు భిన్నలింగములలో నున్న భిన్నలింగదోషము. భిన్నవచనములలో నున్న భిన్నవచనదోషమును సంభవించునని చెప్పవలయును. ఎట్లన “తరుణి చంద్రునివలె
నున్నది” ఇట నుపమేయమగు తరుణి స్త్రీలింగము. ఉపమానమగు చంద్రుఁడు పుంలింగము. ఇది దోషము. ‘తరుణి చంద్రకళవలె నున్నది’ అన్నచో దోషము నివృత్తమగును. “ఖడ్గము సర్పములవలె నున్నది”  ఉపమేయమగు ‘ఖడ్గము’ ఏకవచనమున నున్నది. ఉపమానమగు ‘సర్పములు’ అను పదము బహువచనమున నున్నది. (ఖడ్గము సర్పమువలె నున్నదన్నచో దోషము తొలఁగును) ఇది దోషము.

కొన్నియెడల నీదోషములు దోషములు గావు. ఈ విషయమున దండి యిట్లు చెప్పుచున్నాఁడు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“న లింగవచనే భిన్నే న హీనాధికతే అపి।
 ఉపమాదూషణాయాలం యత్రోద్వేగో న ధీనుతాం
 స్త్రీవ గచ్ఛతి షండో౽యం వక్త్యేషాస్త్రీ పుమానివ।
 ప్రాణా ఇవప్రియో౽యంమే విద్యాధన మివార్జితా
 భవానివ మహీపాల! దేవరాజో విరాజతే।
 అలమంశుమతిః కక్షామారోఢుం తేజసా నృపః
 ఇత్యేవమాది సౌభాగ్యం న జహాత్యేన జాతుచిత్।
 అస్తి చ క్వచిదుద్వేగః ప్రయోగే వాగ్విదాంయథా
 హంసీవ ధవళశ్చంద్రస్సరాంసీవామలం నభః।
 భర్తృభక్తో భటశ్శ్వేవ ఖద్యోతో భాతి భానువత్
 ఈదృశం వర్జ్యతే సద్భిఃకారణం తత్ర చింత్యతాం”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ph28yv77ydprxgk6nsc181n41qr429</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583004</id>
      <parentid>583003</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T22:56:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583004</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3674" sha1="jpz1ikkxp1xtasahv4hqwqr2cnajhzu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నీదోషము లేదు. ఇట నాలవపాదమున భిన్నవాక్యమే ప్రయుక్తమైనది కదా! కాన దోషము గాదు.
{{p|ac|fwb}}18. భిన్నలింగము. 19. భిన్నవచనము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ఉవిదఁ బురుషుఁ బోల్ప, నొకనిఁ బల్వురఁ బోల్ప
భిన్నలింగ మనఁగ భిన్నవచన
మనఁగఁ జెలఁగు; నింతి వనజారివలె నన
ఖడ్గ మురగవరులకరణి ననఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=38}}
స్త్రీనిఁ బురుషునితోఁ బోల్చినచో భిన్నలింగదోషము. ఒకరినిఁ బలుమందితో బోల్చినచో భిన్నవచనదోషము. ఇట్లు గాదు చెప్పవలసిన విధము. ఉపమానోపమేయములు భిన్నలింగములలో నున్న భిన్నలింగదోషము. భిన్నవచనములలో నున్న భిన్నవచనదోషమును సంభవించునని చెప్పవలయును. ఎట్లన “తరుణి చంద్రునివలె
నున్నది” ఇట నుపమేయమగు తరుణి స్త్రీలింగము. ఉపమానమగు చంద్రుఁడు పుంలింగము. ఇది దోషము. ‘తరుణి చంద్రకళవలె నున్నది’ అన్నచో దోషము నివృత్తమగును. “ఖడ్గము సర్పములవలె నున్నది”  ఉపమేయమగు ‘ఖడ్గము’ ఏకవచనమున నున్నది. ఉపమానమగు ‘సర్పములు’ అను పదము బహువచనమున నున్నది. (ఖడ్గము సర్పమువలె నున్నదన్నచో దోషము తొలఁగును) ఇది దోషము.

కొన్నియెడల నీదోషములు దోషములు గావు. ఈ విషయమున దండి యిట్లు చెప్పుచున్నాఁడు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“న లింగవచనే భిన్నే న హీనాధికతే అపి।
 ఉపమాదూషణాయాలం యత్రోద్వేగో న ధీనుతాం
 స్త్రీవ గచ్ఛతి షండో౽యం వక్త్యేషాస్త్రీ పుమానివ।
 ప్రాణా ఇవప్రియో౽యంమే విద్యాధన మివార్జితా
 భవానివ మహీపాల! దేవరాజో విరాజతే।
 అలమంశుమతిః కక్షామారోఢుం తేజసా నృపః
 ఇత్యేవమాది సౌభాగ్యం న జహాత్యేన జాతుచిత్।
 అస్తి చ క్వచిదుద్వేగః ప్రయోగే వాగ్విదాంయథా
 హంసీవ ధవళశ్చంద్రస్సరాంసీవామలం నభః।
 భర్తృభక్తో భటశ్శ్వేవ ఖద్యోతో భాతి భానువత్
 ఈదృశం వర్జ్యతే సద్భిఃకారణం తత్ర చింత్యతాం”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jpz1ikkxp1xtasahv4hqwqr2cnajhzu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/515</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219165</id>
    <revision>
      <id>583007</id>
      <parentid>572044</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T23:22:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583007</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4331" sha1="exl5pi8mcik8q58eae2detehnkaeeda" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఏయుపమానము విన్నచోఁ బండితులకు వెగటు గలుగదో యట లింగవచనభేద మున్నను న్యూనత్వాధిక్యాదు లున్నను దోషము గాదు. ఎట్లన ఈ కొజ్జవాఁడు స్త్రీవలె నడచును (లింగభేదము) ఈ స్త్రీ పురుషునివలె మాటలాడును (లింగభేదము) నా కితఁడు ప్రాణములవలెఁ బ్రియుఁడు (వచనభేదము. సంస్కృతమునఁ బ్రాణశబ్దము నిత్యబహువచనము) విద్య ధనమువలె నార్జింపఁబడినది. (లింగభేదము) ఓరాజా! నీవలె నింద్రుఁడు వెలుఁగును. (ఉపమానగతి న్యూనత్వము. అనఁగా న్యూనోపమానము) ఈరాజు తన తేజస్సుచే సూర్యుని చంకలోని కెక్కుట కర్హుఁడు ― అనఁగా సూర్యునితోఁ దుల్యుఁడు (ఉపమానగతాధిక్యము) ఇత్యాదులందు సౌభాగ్య మావంతయుఁ దగ్గకున్నది. కొన్నయెడల నున్న యుపమానములు విన్నచోఁ బండితులకు వెగటు దోఁచుచున్నది. ఎట్లనఁ జంద్రుఁడు హంసిపలెఁ దెల్లనివాఁడు (లింగభేదము) ఆకాశము సరస్సులవలె నిర్మలము (వచనభేదము) భటుఁడు శ్వానమువలె భర్తృభక్తుఁడు (ఉపమానగతన్యూనత్వము) మిడుఁగురుపుర్వు సూర్యునివలె వెలుఁగును. (ఉపమానగతాధిక్యము) ఇట్టిచో సౌభాగ్య మావంతయును లేదు. కానీ లోకప్రసిద్ధి యున్నచో లింగవచనాదిభేద మున్నను దోషము లేదు. కావుననే యశస్సును గాంతగా నుపమించినను బండితుల కుద్వేగము గలుగుకున్నది. లోకప్రసిద్ధి లేకున్నచో దోషమే యగును.
{{p|ac|fwb}}20. అక్రియము లేక అశరీరము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తుదలఁ గ్రియాశూన్యము లగు
పదంబు లశరీర మనఁగఁ బరఁగుౝ విభవా
స్పద మగుమధుమాసంబునఁ
బొదలు తరూత్కరము కుసుమపూర్ణమి యనన్.&lt;/poem&gt;|ref=39}}
క్రియాపదములేని వాక్య మశరీరము. 'పొదలు' అను పద మిటఁ గ్రియ కాదు. తద్ధర్మార్థకవిశేషణము. ‘పొదలుచున్న తరూత్కరము' అని యర్థము. ‘భాసిలును’ అను సమాపకక్రియ లుప్తమైనది. దీనిని దర్పణకారాదులు &quot;సాకాంక్షము” అనిరి.

గ్రంథకర్త వెనుకటి 'అపూర్ణము' అను దోషమును, ఈ యశరీరదోషమును దుల్యముగానే యుదాహరించెను. అపూర్ణదోషమునకుఁ బ్రతాపరుద్రీయోదాహరణమే సరియైనదని చూపితిమి.
{{p|ac|fwb}}21. సంబంధవర్జితము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సంబంధవర్జితం బగు
సంబంధము విడువఁ; గరులు శైలములు, తురం&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>exl5pi8mcik8q58eae2detehnkaeeda</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583008</id>
      <parentid>583007</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T23:23:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583008</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4327" sha1="8klssqnobpznnyxuioiv2ks10tjxcq2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఏయుపమానము విన్నచోఁ బండితులకు వెగటు గలుగదో యట లింగవచనభేద మున్నను న్యూనత్వాధిక్యాదు లున్నను దోషము గాదు. ఎట్లన ఈ కొజ్జవాఁడు స్త్రీవలె నడచును (లింగభేదము) ఈ స్త్రీ పురుషునివలె మాటలాడును (లింగభేదము) నా కితఁడు ప్రాణములవలెఁ బ్రియుఁడు (వచనభేదము. సంస్కృతమునఁ బ్రాణశబ్దము నిత్యబహువచనము) విద్య ధనమువలె నార్జింపఁబడినది. (లింగభేదము) ఓరాజా! నీవలె నింద్రుఁడు వెలుఁగును. (ఉపమానగతన్యూనత్వము. అనఁగా న్యూనోపమానము) ఈరాజు తన తేజస్సుచే సూర్యుని చంకలోని కెక్కుట కర్హుఁడు ― అనఁగా సూర్యునితోఁ దుల్యుఁడు (ఉపమానగతాధిక్యము) ఇత్యాదులందు సౌభాగ్య మావంతయుఁ దగ్గకున్నది. కొన్నయెడల నున్న యుపమానములు విన్నచోఁ బండితులకు వెగటు దోఁచుచున్నది. ఎట్లనఁ జంద్రుఁడు హంసిపలెఁ దెల్లనివాఁడు (లింగభేదము) ఆకాశము సరస్సులవలె నిర్మలము (వచనభేదము) భటుఁడు శ్వానమువలె భర్తృభక్తుఁడు (ఉపమానగతన్యూనత్వము) మిడుఁగురుపుర్వు సూర్యునివలె వెలుఁగును. (ఉపమానగతాధిక్యము) ఇట్టిచో సౌభాగ్య మావంతయును లేదు. కానీ లోకప్రసిద్ధి యున్నచో లింగవచనాదిభేద మున్నను దోషము లేదు. కావుననే యశస్సును గాంతగా నుపమించినను బండితుల కుద్వేగము గలుగుకున్నది. లోకప్రసిద్ధి లేకున్నచో దోషమే యగును.
{{p|ac|fwb}}20. అక్రియము లేక అశరీరము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తుదలఁ గ్రియాశూన్యము లగు
పదంబు లశరీర మనఁగఁ బరఁగుౝ విభవా
స్పద మగుమధుమాసంబునఁ
బొదలు తరూత్కరము కుసుమపూర్ణమి యనన్.&lt;/poem&gt;|ref=39}}
క్రియాపదములేని వాక్య మశరీరము. 'పొదలు' అను పద మిటఁ గ్రియ కాదు. తద్ధర్మార్థకవిశేషణము. ‘పొదలుచున్న తరూత్కరము' అని యర్థము. ‘భాసిలును’ అను సమాపకక్రియ లుప్తమైనది. దీనిని దర్పణకారాదులు &quot;సాకాంక్షము” అనిరి.

గ్రంథకర్త వెనుకటి 'అపూర్ణము' అను దోషమును, ఈ యశరీరదోషమును దుల్యముగానే యుదాహరించెను. అపూర్ణదోషమునకుఁ బ్రతాపరుద్రీయోదాహరణమే సరియైనదని చూపితిమి.
{{p|ac|fwb}}21. సంబంధవర్జితము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సంబంధవర్జితం బగు
సంబంధము విడువఁ; గరులు శైలములు, తురం&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8klssqnobpznnyxuioiv2ks10tjxcq2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/516</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219166</id>
    <revision>
      <id>583009</id>
      <parentid>572045</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T23:54:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583009</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3879" sha1="qq8m5loi4oy6b8wqmtzlfgjup36yo5o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;గంబులు భంగంబులు సమ
రాంబుధివరతరణి యితనియసిలత యనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=40}} 
ఇష్టమైన సంబంధము లేనిది సంబంధవర్జితము. 'సమరాంబుధివరతరణి' అను సమాసమున గుణీభూతమైన 'సమరాంబుధి'తో కరులు శైలములు, తురంగములు అనువానికి సంబంధముండవలెను అనఁగా సమరమను నంబుధిలోఁ గరులు శైలములు, తురగములు తరంగములు అసిలతతరణి, అను నన్వయ మిష్టము. ఇట సమరాంబుధివరతరణి అను సమాసములో 'సమరాంబుధి' గుణీభూత మగుటచే వానితో సంబంధము సంభవింపకున్నది. దీనినే దర్పణకారాదులు 'అభవన్మతయోగము’ అనిరి. 'ఇష్టసంబంధము లేనిది’ అని యీ పేరికర్ధము.

'సమరాంబుధివరతరణి' అని సమాసమును జేయక 'సమరాంబుధిౝ' అని సప్తమ్యంతమును జేసినచో నీ దోషము రాదు.
{{p|ac|fwb}}22. వాక్యగర్భితము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నడుమ నొకవాక్యపద్ధతి
తొడరిన నది వాక్యగర్భదోషము ఖలు లౌ
వెడమతులతోడిసంగతి
“కడుహిత మిది నీ” కొనర్పఁగా వల దనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=41}}
ఒకవాక్యమున వేరొకవాక్యమును దూర్చి చెప్పుట వాక్యగర్భితదోషము. ఇట “ఖలులగు వెడమతులతోడి సంగతి నొనర్పఁగా వలదు” అను వాక్యమధ్యమున 'నీకిది కడు హితము' అను వాక్యాంతరము ప్రవేశించినది. ఇది దోషము. దీనినిఁ దర్పణకార ప్రకాశకారాదులు గర్భితమనిరి.

ఈ వాక్యగర్భితదోష మొకానొకచో గుణమే యగును. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“భవామ్యమపహస్తితరేఖో నిరంకుశో౽ధ వివేకరహితో౽పి
 స్వప్నే౽పి త్వయి పునః &quot;ప్రతీహి” భక్తిం నప్రస్మరామి”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇది యొకభక్తుని ప్రార్థనము. ఓ స్వామి! నే నపహస్తితరేఖుఁడను (మర్యాదను ద్యజించినవాఁడను) నిరంకుశుఁడను (ఉచ్ఛృంఖలుఁడను) వివేకరహితుఁడను (ధర్మాధర్మశూన్యుఁడను) స్వప్నమునఁ గూడ నీయందు “సత్యముగా నమ్ముము” భక్తిని మఱువను.

ఇటఁగూడ ‘ప్రతీహి’ (సత్యముగా నమ్ముము) అను వాక్యము “స్వప్నమునఁగూడ నీయందు భక్తిని మఱవను&quot; అను వాక్యమునఁ జొచ్చినది. అయినను నిట&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qq8m5loi4oy6b8wqmtzlfgjup36yo5o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/517</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219167</id>
    <revision>
      <id>583010</id>
      <parentid>572046</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T00:48:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583010</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4734" sha1="gxfgf9gk7eq89bg1w45m9b4v6d3b7bv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;దోషము గాదు. ఏలన, శపథము చేసి చెప్పుచున్నట్లు దృఢమైన నమ్మకము గలుగుటకై యీ వాక్యాంతర ముద్దేశింపఁబడినది. అంతకుమున్ను మర్యాదలేక యుచ్ఛ్భంఖలుఁడై వివేకరహితుఁడై ప్రవర్తించినవాఁడు భగవంతునికి దృఢప్రత్యయము గలిగింపవలసి యున్నదికదా! కావున శపథము చేసి చెప్పుచున్నట్లు తనమాట ముమ్మాటికిని సత్యమని నమ్మించుటకు 'ప్రతీహి' అను వాక్యాంతరమును నడుమఁ బ్రయోగించెను. కావున నిది యిట గుణమే కాని దోషము గాదు. అయితే పై నరసభూపాలీయోదాహరణ మగు “ఖలులౌ । వెడమతుల తోడి సంగతి । కడు హిత మిది నీ కొనర్పఁగావలదనఁగౝ” అనుచోట మాత్ర మిట్లే సమాధాన మేల చెప్పుకొనరాదు? అని శంకించవచ్చును. ఇట నట్లు పొసగదు. ఏలన, నిటఁ బ్రసిద్ధమగు నర్థమునే యుపదేశించుచున్నాడు. ప్రసిద్ధార్థము నుపదేశించునపుడు దాని కుపపత్తులతోఁ బని లేదు. ‘భవామ్యపహస్తిత’ అను శ్లోకమును నుచ్ఛృంఖలుఁడుగాఁ బ్రవర్తిల్లినవాఁ &quot;డికముందు నీ భక్తిని విస్మరింపను” అని చెప్పునపుడు స్వామికి నమ్మకము పుట్టించుటకై చెప్పవలసినవిధమున నిటఁ జెప్పఁ బని లేదుగదా! కాన నరసభూపాలీయ పద్యమున దోషమే. ఇట్లే
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;ఆతఁడు నెన నున్నతమదాంధత మాపురి కేగుదెంచి యా
పోతర మేమి చెప్ప? ననుఁ బూరికిఁ గైకొన కప్సరోవధూ
వ్రాతనిశాతపాణిరుహవారసలాలన నవ్యపల్లవం
బై తనరారు నందనమహావనిలో విడియించె సేనలౝ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{right|― ప్రభావతీప్రద్యుమ్నము}}
మాపురి కేగుదెంచి ననుఁ బూరికిఁ గైకొనక ― అను వాక్యమధ్యమున “ఆపోతర మేమి చెప్ప ?” అను వాక్యము చొచ్చినది. ఇది గుణమే. ఏలనఁ దెలియని కృష్ణునికి వజ్రనాభుని దర్పాతిశయమును నింద్రుఁడు బోధించుచున్నాఁడు.

వాక్యసంకీర్ణదోషమున వాక్యమున వాక్యాంతరపదములు ప్రవేశించినవి. ఇట వాక్యమున వాక్యాంతరమే ప్రవేశించును.

ప్రతాపరుద్రీయమున ‘శబ్దహీనము, విసర్గలుప్తము' అని మరి రెండు దోషములు గలవు. ఆంధ్రమున వాక్యమున విసర్గలుప్తదోషము సంభావింపదు. కాన దానిని విడువవచ్చును. శబ్దహీనమన శబ్దశాస్త్రవిరుద్ధమైనది. చ్యుతసంస్కారము పదదోషము. శబ్దహీనదోషము వాక్యదోషము. “ఈ రాజసింహుఁడు శూరుఁడు” ఉపమితసమాసమున సామాన్యధర్మవాచకపదమును బ్రయోగింపరాదు. 'రాజా సింహ ఇవ (శూరః) రాజసింహః’ ఇది యుపమితసమాసము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gxfgf9gk7eq89bg1w45m9b4v6d3b7bv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/518</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219168</id>
    <revision>
      <id>583015</id>
      <parentid>572047</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T04:27:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583015</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4448" sha1="msr4azi41fwgk93xheimx33onh3cm8p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;‘ఈ రాజసింహుఁడు శూరుఁడు' అనుచో సాధారణధర్మవాచక మగు ‘శూర’పదము ప్రయోగింపఁబడినది. సాధారణధర్మవాచకమును బ్రయోగించినచో సమాసమును జేయక వ్యస్తముగానే యుంచవలెను. ఎట్లనే, “ఈ రాజు సింహమువలె శూరుఁడు” కానఁ బైవాక్యము (రాజసింహుఁడు శూరుఁడు) శబ్దహీనదోషగ్రస్తము.

ఆంధ్ర ప్రతాపరుద్రయశోభూషణమున వ్యాకరణశిరోమణి చలమచర్ల రంగాచార్యులవా రీ శబ్దహీనదోషమునకు ‘మేము అడవులపాలై చెడిరి’ అనుదాని నుదాహరించిరి. 'మేము చెడిరి' అని చిన్నపిల్లలు గూడ మాటలాడరు. ఆచార్యులవారి కీ దోషతత్త్వ మర్థము కాలేదు. సంస్కృత ప్రతాపరుద్రీయమున ‘న సంశృణు మహే హంతి హితమాప్తై ర్నిమంత్రితం' అని 'సం'పూర్వక‘శ్రు’ధాతు వాత్మనేపద మనియు నత్తఱి కర్మవాచకము నుపయోగింపరాదనియు దానినిఁ దెలియక 'హితం' అను కర్మవాచక ముపయోగింపఁబడుటచే దోషమనియు నుదాహరింపఁబడినవి. దీనివలన నిది సామాన్యజ్ఞానమునకు గోచరించు దోషము గాదనియు విశేషజ్ఞానమునకు గోచరించు దోషమనియు గుర్తెఱుంగవలెను. కాన ‘న సంశృణుమహే’ ఇత్యాదివంటిది గాదు 'మేము చెడిరి' అనునది. కావున వ్యాకరణశిరోమణిగారి ప్రయోగము ప్రామాదికము.

సాహిత్యదర్పణమున 23 దోషములును, గావ్యప్రకాశమున 20 దోషములును నీయఁబడినవి. సాహిత్యదర్పణమున విసంధిదోషభేదములను మూఁటినిఁ బ్రత్యేకముగాఁ గణించెను. ప్రకాశకారుఁ డొక్కటిగానే గణించెను.

ఇందు లేనివియు దర్పణ, ప్రకాశములలో నున్నవియు నగు మరి మూఁడు వాక్యదోషములను గూడఁ జూపుదుము.
{{p|ac|fwb}}1. హతవృత్తము&lt;/p&gt;
రసానుకూలముగాని వృత్తమును స్వీకరించుట. ఎట్లన,

హా నృప! హా బుధ! హా కవిబంధో! విప్రసహస్రసమాశ్రయ! దేవ! ముద్ధవిదగ్ధ సబాంధవరత్న! క్వాసిగతః క్వవయం చ తవైతే!―

అయ్యో! రాజా! హా పండితా| హా కవిబాంధవ! హా దేవ! నీ వెట నున్నావు? నీ వారమగు మే మెట నున్నారము?

ఒక రాజు మరణింపఁగా నాతని బంధుజాలము దుఃఖించుచున్న ఘట్టము. ఇటఁ గరుణరసము. ఈ దోధకవృత్తము హాస్యరసవ్యంజకము. కరుణమునకుఁ దగిన వృత్తములు వియోగినీ మందాక్రాంతా పుష్పితాగ్రాదులు. శృంగారమునకుఁ బృథ్వీ శిఖరిణ్యాదులు. రౌద్ర వీరములకు శార్దూలము మొ॥&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>msr4azi41fwgk93xheimx33onh3cm8p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/519</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219169</id>
    <revision>
      <id>583017</id>
      <parentid>572048</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T04:39:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583017</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4837" sha1="ij2bigartlbu5jh71cwbi178zbe3qdi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
ఆంధ్రమునఁ బూర్వకవు లెవ్వరును నీ వృత్తములకును రసములకు సంబంధమును గలుపలేదు. సామాన్యముగా వీర రౌద్రములకు మత్తేభ శార్దూలములు వాడిరి. కాని శృంగారాదులకుఁ గూడ నావృత్తములను వాడిరి. మొత్తముమీఁద నాంధ్రమున రసనియమము లేకుండనే వృత్తములను వాడిరి. కాని పై యుదాహరణమునవలెఁ గరుణాదులలో హాస్యాది విరుద్ధరసవ్యంజకములగు వృత్తములను వాడి రసదోషమును జేయలేదు. ఏలనఁ గవులెల్లరును గ్వాచిత్కముగా భుజంగప్రయాతము, పృథ్వీవృత్తము మొదలగువానిని వాడినను నత్యధికముగా ఉత్పలమాల, చంపకమాల, మత్తేభము, శార్దూలము, కందము, గీతము, ఆటవెలఁది, సీసము అను నీ యెనిమిది వృత్తములనే వాడిరి. వీనిలో రసభంగ మొనర్చు వృత్తములు లేవు.
{{p|ac|fwb}}2. ప్రసిద్ధిత్యాగము (ప్రసిద్ధిహతము)&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;మంజీరాదిషు రణిరప్రాయం పక్షిషు చ కూజిత ప్రభృతి
 మణితాది స మేఘాదిషు చ గర్జిత ప్రముఖం”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
మంజీరవలయాది భూషణధ్వనికి రణితమనియు, పక్షులధ్వనికిఁ గూజితమనియు, సురతధ్వనికి స్తనికమణితములనియు, మేఘసింహధ్వనికి గర్జితమనియును లోకప్రసిద్ధి. ఇట్లే రశనావీణాది ధ్వనికిఁ గ్వణితము, ఘంటానూపురాది ధ్వనికి శింజితము, భ్రమరధ్యనికి గుంజితము, మండూకధ్వనికి రవము, సముద్రధ్వనికి ఘోషము, మృదంగాదులధ్వనికి ధ్వనితము, గజధ్వనికి ఘీంకారము, బృంహితము, తురగధ్వనికి హేషితము, పటహధ్వని కారవము, వృషభధ్వనికి డేత్కారము, సర్పధ్వనికి ఫూత్కారము, కపిధ్వనికి బూత్కారము, ఘూకధ్వనికి ఘూత్కారము, అగ్నిస్ఫులింగధ్వనికి చటత్కారము, భంగధ్వనికి (చెట్లు మొదలగువాని విఱుగు
నప్పటి చప్పుడు) కటత్కారము, బాణధ్వనికి సూత్కారము, ఘుర్ఝరధ్వనికి ఘమఘమారవము, భేరీధ్వనికి భాంకారము, మయూరధ్వనికి గేకారవము, క్రేంకారము, కామినీధ్వనికి సీత్కారము, కింకిణీధ్వనికి ఝంకారము, మౌర్వీధ్వనికి టంకారము, నదీతరంగధ్వనికి ఘోషము అని ప్రసిద్ధి. ఈ ప్రసిద్ధినిఁ బరిత్యజించుట ప్రసిద్ధిత్యాగము.

కాని లోకమునఁ గోకిలారవము, నూపురరవము మొదలగుచోట మండూకధ్వనియందుఁ బ్రసిద్ధమగు రవ శబ్దము ప్రయుక్తమై యున్నది. స్తనిత శబ్దము “స్తనితం గర్జితం మేఘనిర్ఘోషో రసితాది చ” అనుచో మేఘధ్వనిగాఁ బ్రయుక్తమై యున్నది. అట్లే భ్రమరధ్వనికి ఝంకారమనియు వ్యవహారము గలదు. ఈ ప్రసిద్ధి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ij2bigartlbu5jh71cwbi178zbe3qdi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/520</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219170</id>
    <revision>
      <id>583018</id>
      <parentid>572049</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T04:50:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583018</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2844" sha1="kdpa0r15wfzuy0bwf8wez85uqomdouu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;త్యాగరూపమగు దోషము సార్వత్రికముగాఁ గవులు గణింపలేదు. మణిత, గర్జిత గుంజితాదులను మాత్రము ప్రసిద్ధమగు నర్థముననే వాడిరి.

ఇట్లే యాంధ్రభాషలోఁగూడఁ బశుపక్ష్యాది ధ్వనులకుఁ బ్రసిద్ధమగు ననుకరణశబ్దములు గలవు. వానినిఁగూడ నిటఁ జూపుదును.
# గప్పలు బెకబెకలాడును; గరరవరట్, కురరవరరగట్ అనును.
# పంది గుఱ్ఱుపెట్టును; ఘుర్ఘురించును.
# సింహము బొబ్బరించును; గర్జించును.
# పులి గాండ్రించును.
# గుఱ్ఱము సకిలించును.
# ఏనుగు ఘీంకరించును; గీపెట్టును.
# ఎద్దు ఱంకెవేయును.
# గాడిద యోండ్రపెట్టును.
# పిల్లి మ్యావుమనును,
# కుక్క మొఱుగును.
# కోళ్ళు కేరును; కొక్కొరొకో యనును.
# కొంగలు కొంగొంగురనును.
# పాములు బుసకొట్టును.
# మేఁక లఱచును.
# ఎలుకలు కిచకిచలాడును; గురగురలాడును.
# తుమ్మెదలు జుమ్మనును.
# చీము చిటుక్కుమనును.
# కోయిల కో కో యనును.
# చిలుకులు కూయును.
# గుడ్లగూబ కుహు కుహు మనును.
ఇంకను గొన్ని క్రియలకుఁ గూడ ననుకరణశబ్దములు గలవు. చూడుఁడు.
నవ్వుట — కికాకిక నవ్వుట, కవకవ నవ్వుట, పకపక నవ్వుట, కిలకిల నవ్వుట, కలకల నవ్వుట, ముసిముసి నవ్వుట, కిచకిచ నవ్వుట, వికవిక, వికావిక నవ్వుట. (విరుద్ధముగా నవ్వుటకు)

అల్లుట — అల్లిబిల్లిగ నల్లుకొనుట, చీకిలిమాకిలిగా నల్లుట.

ఆడుట — అల్లలనాడుట, అల్లలాడుట, జవజవలాడుట, చెండి చెకపికలాడుట.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kdpa0r15wfzuy0bwf8wez85uqomdouu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583019</id>
      <parentid>583018</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T04:50:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583019</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2845" sha1="enwlc2o2u82xajud1vvypumd46k87l0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;త్యాగరూపమగు దోషము సార్వత్రికముగాఁ గవులు గణింపలేదు. మణిత, గర్జిత గుంజితాదులను మాత్రము ప్రసిద్ధమగు నర్థముననే వాడిరి.

ఇట్లే యాంధ్రభాషలోఁగూడఁ బశుపక్ష్యాది ధ్వనులకుఁ బ్రసిద్ధమగు ననుకరణశబ్దములు గలవు. వానినిఁగూడ నిటఁ జూపుదును.
# గప్పలు బెకబెకలాడును; గరరవరట్, కురరవరరగట్ అనును.
# పంది గుఱ్ఱుపెట్టును; ఘుర్ఘురించును.
# సింహము బొబ్బరించును; గర్జించును.
# పులి గాండ్రించును.
# గుఱ్ఱము సకిలించును.
# ఏనుగు ఘీంకరించును; గీపెట్టును.
# ఎద్దు ఱంకెవేయును.
# గాడిద యోండ్రపెట్టును.
# పిల్లి మ్యావుమనును,
# కుక్క మొఱుగును.
# కోళ్ళు కేరును; కొక్కొరొకో యనును.
# కొంగలు కొంగొంగురనును.
# పాములు బుసకొట్టును.
# మేఁక లఱచును.
# ఎలుకలు కిచకిచలాడును; గురగురలాడును.
# తుమ్మెదలు జుమ్మనును.
# చీము చిటుక్కుమనును.
# కోయిల కో కో యనును.
# చిలుకులు కూయును.
# గుడ్లగూబ కుహు కుహు మనును.
ఇంకను గొన్ని క్రియలకుఁ గూడ ననుకరణశబ్దములు గలవు. చూడుఁడు.

నవ్వుట — కికాకిక నవ్వుట, కవకవ నవ్వుట, పకపక నవ్వుట, కిలకిల నవ్వుట, కలకల నవ్వుట, ముసిముసి నవ్వుట, కిచకిచ నవ్వుట, వికవిక, వికావిక నవ్వుట. (విరుద్ధముగా నవ్వుటకు)

అల్లుట — అల్లిబిల్లిగ నల్లుకొనుట, చీకిలిమాకిలిగా నల్లుట.

ఆడుట — అల్లలనాడుట, అల్లలాడుట, జవజవలాడుట, చెండి చెకపికలాడుట.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>enwlc2o2u82xajud1vvypumd46k87l0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583020</id>
      <parentid>583019</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T04:51:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583020</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2845" sha1="rjpf62ycsyme8rhzqodrwwe95bw4o3r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;త్యాగరూపమగు దోషము సార్వత్రికముగాఁ గవులు గణింపలేదు. మణిత, గర్జిత గుంజితాదులను మాత్రము ప్రసిద్ధమగు నర్థముననే వాడిరి.

ఇట్లే యాంధ్రభాషలోఁగూడఁ బశుపక్ష్యాది ధ్వనులకుఁ బ్రసిద్ధమగు ననుకరణశబ్దములు గలవు. వానినిఁగూడ నిటఁ జూపుదును.
# గప్పలు బెకబెకలాడును; గరరవరట్, కురరవరరగట్ అనును.
# పంది గుఱ్ఱుపెట్టును; ఘుర్ఘురించును.
# సింహము బొబ్బరించును; గర్జించును.
# పులి గాండ్రించును.
# గుఱ్ఱము సకిలించును.
# ఏనుగు ఘీంకరించును; గీపెట్టును.
# ఎద్దు ఱంకెవేయును.
# గాడిద యోండ్రపెట్టును.
# పిల్లి మ్యావుమనును.
# కుక్క మొఱుగును.
# కోళ్ళు కేరును; కొక్కొరొకో యనును.
# కొంగలు కొంగొంగురనును.
# పాములు బుసకొట్టును.
# మేఁక లఱచును.
# ఎలుకలు కిచకిచలాడును; గురగురలాడును.
# తుమ్మెదలు జుమ్మనును.
# చీము చిటుక్కుమనును.
# కోయిల కో కో యనును.
# చిలుకులు కూయును.
# గుడ్లగూబ కుహు కుహు మనును.
ఇంకను గొన్ని క్రియలకుఁ గూడ ననుకరణశబ్దములు గలవు. చూడుఁడు.

నవ్వుట — కికాకిక నవ్వుట, కవకవ నవ్వుట, పకపక నవ్వుట, కిలకిల నవ్వుట, కలకల నవ్వుట, ముసిముసి నవ్వుట, కిచకిచ నవ్వుట, వికవిక, వికావిక నవ్వుట. (విరుద్ధముగా నవ్వుటకు)

అల్లుట — అల్లిబిల్లిగ నల్లుకొనుట, చీకిలిమాకిలిగా నల్లుట.

ఆడుట — అల్లలనాడుట, అల్లలాడుట, జవజవలాడుట, చెండి చెకపికలాడుట.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rjpf62ycsyme8rhzqodrwwe95bw4o3r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/521</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219171</id>
    <revision>
      <id>583021</id>
      <parentid>572050</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:17:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583021</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2715" sha1="ip810nt0y9o4esrrtyc6g43ckxpt2zl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;స్రుక్కుట ― సుర సుర స్రుక్కుట.
మాఁడుట ― మలమల మాడుట.
వేఁగుట ― చిటపట వేఁగుట, పెటపెట వేఁగుట
మండుట ― బగ్గున మండుట.
మ్రోఁగుట ― గల్లున మ్రోఁగుట, గలగల మ్రోఁగుట, గుభగుభ మ్రోఁగుట, గణగణ మ్రోఁగుట.
ఏడ్చుట ―- హోరున నేడ్చుట, బావురని యేడ్చుట, కావుకావురని యేడ్చుట, గొల్లున నేడ్చుట, వలవల యేడ్చుట.
చొచ్చుట ― దురదురని చొచ్చుట, దడదడ చొచ్చుట.
పొక్కుట ― పురపుర పొక్కుట.
కాఱుట ― జొటజొట కాఱుట.
చినుకు పడుట ― చిటచిట చినుకులు పడుట.
రాలుట ― జలజల రాలుట, గులగుల రాలుట.
ఉడుకుట ― తుకతుక, కుతకుత, తెకతెక యుడుకుట.
కూయుట ― కలకల, కొలకొల కూయుట.
తెల్లవాఱుట ― బల్లున తెల్లవాఱుట, బలబల మని తెల్లవాఱుట.
కొఱుకుట ― పటపట కొఱుకుట, పెటపెట కొఱుకుట
పడుట ― గుభాలున పడుట.
చూచుట ― చురచుర చూచుట.
చుట్టుకొనుట ― ముసముస మని చుట్టుకొనుట.
కొట్టుకొనుట ― కటకట కొట్టుకొనుట, పటపట కొట్టుకొనుట, పెటపెట కొట్టుకొనుట
వెఱయుట - ధగధగ మెఱయుట.
జల్లుమనుట - గుండెలు జల్లుమనుట.
త్రిప్పుట ― గిరగిర త్రిప్పుట.
మరగుట ― నీరు కళపెళ మరగుట.
పొంగుట ― బుసబుస పొంగుట.
క్రాఁగుట - సలసల క్రాఁగుట.
జాఱుట - జరజర జఱుట మొ.
మరికొన్ని శబ్దము లనుకరణములవలె నుండి యర్థవిశేషమును బోధించును. ఎట్లన,
సాంపు సొటసొటవోవు = అందము తఱుగు.&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ip810nt0y9o4esrrtyc6g43ckxpt2zl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583022</id>
      <parentid>583021</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:17:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583022</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2714" sha1="ml5nz6b3czwn670ixyl5uu3aslaxdic" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;స్రుక్కుట ― సుర సుర స్రుక్కుట.
మాఁడుట ― మలమల మాడుట.
వేఁగుట ― చిటపట వేఁగుట, పెటపెట వేఁగుట
మండుట ― బగ్గున మండుట.
మ్రోఁగుట ― గల్లున మ్రోఁగుట, గలగల మ్రోఁగుట, గుభగుభ మ్రోఁగుట, గణగణ మ్రోఁగుట.
ఏడ్చుట ― హోరున నేడ్చుట, బావురని యేడ్చుట, కావుకావురని యేడ్చుట, గొల్లున నేడ్చుట, వలవల యేడ్చుట.
చొచ్చుట ― దురదురని చొచ్చుట, దడదడ చొచ్చుట.
పొక్కుట ― పురపుర పొక్కుట.
కాఱుట ― జొటజొట కాఱుట.
చినుకు పడుట ― చిటచిట చినుకులు పడుట.
రాలుట ― జలజల రాలుట, గులగుల రాలుట.
ఉడుకుట ― తుకతుక, కుతకుత, తెకతెక యుడుకుట.
కూయుట ― కలకల, కొలకొల కూయుట.
తెల్లవాఱుట ― బల్లున తెల్లవాఱుట, బలబల మని తెల్లవాఱుట.
కొఱుకుట ― పటపట కొఱుకుట, పెటపెట కొఱుకుట
పడుట ― గుభాలున పడుట.
చూచుట ― చురచుర చూచుట.
చుట్టుకొనుట ― ముసముస మని చుట్టుకొనుట.
కొట్టుకొనుట ― కటకట కొట్టుకొనుట, పటపట కొట్టుకొనుట, పెటపెట కొట్టుకొనుట
వెఱయుట - ధగధగ మెఱయుట.
జల్లుమనుట - గుండెలు జల్లుమనుట.
త్రిప్పుట ― గిరగిర త్రిప్పుట.
మరగుట ― నీరు కళపెళ మరగుట.
పొంగుట ― బుసబుస పొంగుట.
క్రాఁగుట - సలసల క్రాఁగుట.
జాఱుట - జరజర జఱుట మొ.
మరికొన్ని శబ్దము లనుకరణములవలె నుండి యర్థవిశేషమును బోధించును. ఎట్లన,
సాంపు సొటసొటవోవు = అందము తఱుగు.&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ml5nz6b3czwn670ixyl5uu3aslaxdic</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/522</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219172</id>
    <revision>
      <id>583023</id>
      <parentid>572051</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:00:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583023</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3382" sha1="blyc9dlgh489o943kc4k2bkhyutyotr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;చిత్తము వకావకలగు = మనస్సు చెదరు.
మేను నకనకలాడు = మేను కృశించు.
మాటలు తొకతొకలై వెడలుట = మాటలు ఆఁగిఆఁగి వచ్చుట.&lt;/poem&gt;
కొన్నియెడల నాయావస్తువ్యాపారము లనుకరణముచేఁ జెప్పఁబడును.

కస్తూరి భుగభుగలు; బంగారు నిగనిగలు; మెఱుపుల తళతళలు; గర్వపు మిటమిటలు; మేని చకచకలు; మొ.
{{p|ac|fwb}}3. అమతపరార్థము&lt;/p&gt;
ప్రకృతివిరుద్ధమగు పరార్థము గల దోషము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;రామ మన్మథశరేణ తాడితా । దుస్సహేన హృదయే నిశాచరీ
గంధవద్రుధిర చందనోక్షితా । జీవితేశ వసతిం జగామ సా.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఆ నిశాచరి (తాటక) దుస్సహమైన శ్రీరాముఁడను మన్మథునియొక్క బాణముచే హృదయమునఁ గొట్టఁబడినదై వాసనగల చందనమువంటి రక్తముచేఁ దడిసినదై జీవితేశ వసతికి (యమసదనమునకు ― ప్రియుని గృహమునకు) వెళ్ళెను.

'తాటక రామబాణముచేఁ గొట్టఁబడినదై యమలోకమునకుఁ బోయెను' అనునది ప్రాకరణికార్ధము. అభిసారికారూపార్ధ మప్రాకరణికము. ఇందుఁ బ్రకృతరసమగు బీభత్సమునకు విరుద్ధమగు శృంగారముతో సమావేశము చేయఁబడినది. ఇది దోషము. (విరుద్ధరస సమావేశఘట్టమున నున్న దీని వివరణమును జూడవలెను.)

శృంగారబీభత్సములు, వీరభయానకములు, రౌద్రాద్భుతములు, హాస్యకరుణములును విరుద్ధరసములు. వీనికి సమావేశము గూడదు.
{{p|ac|fwb}}అర్థదోషములు&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్రమమున నిఁక నర్థజదో
షముల నెఱింగింతు సుకవిజనులకు హీనో
పమ, మధికోపమ మసమో
పమ, మఖ్యాతోపమంబు, పరుషము, మరియున్.&lt;/poem&gt;|ref=42}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వ్యర్థ, మేకార్థము, ససంశయం, బపక్ర
మము, విరుద్ధంబు, విరసా, తిమాత్ర, హేతు
రహిత, నిరలంకృ, తాశ్లీల, సహచరచ్యు
తములు, భిన్నంబు, నన వీనిక్రమ మొనర్తు.&lt;/poem&gt;|ref=43}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>blyc9dlgh489o943kc4k2bkhyutyotr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/523</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219173</id>
    <revision>
      <id>583024</id>
      <parentid>572052</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:15:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583024</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3761" sha1="6hvml72vxnmx45wgduzihtry9jke6mp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;1. హీనోపమము, 2. అధికోపమము, 3. అపమోపమము, 4. ఆఖ్యాతోపమము, 5. పరుషము, 6. వ్యర్థము, 7. ఏకార్థము, 8. ససంశయము, 9. అపక్రమము, 10. విరుద్ధము, 11. విరసము, 12. అతిమాత్రము, 13. హేతురహితము, 14. నిరలంకృతము, 15. అశ్లీలము, 16. సహచరచ్యుతము, 17. భిన్నము ― అని అర్థదోషములు పదునేఁడు.
{{p|ac|fwb}}1. హీనోపమము ― 2. అధికోపమము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఉర్వి ఘను నల్పుఁ బోల్ప హీనోపమంబు
శ్వానమునబోలె నితఁడు విశ్వాసి యనఁగ;
నరయ నధికోపమం బల్పు నధికుఁ బోల్పఁ
బునుకపట్టినపే నీశుఁ బోలు ననఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=44}}
ఘనుని నల్పునితోఁ బోల్చిన హీనోపమము. అల్పుని నధికునితోఁ బోల్చిన నధికోపమము. అంతేకాదు. అనల్పవస్తువు నల్పవస్తువుతోఁ బోల్చిన హీనోపమము. అల్పవస్తువు ననల్పవస్తువుతోఁ బోల్చిన నధికోపమము. అని చెప్పుకొనవలెను.

‘ఇతఁడు శ్వానమువలె విశ్వాసి.’ శ్వాన మల్పవస్తువు 'ఇతఁడు' అనల్పవస్తువు. ఇది హీనోపమము. &quot;పునుక పట్టిన పేను ఈశ్వరునిఁ బోలును.” అనుచో ‘పేను’ అల్పవస్తువు, ‘ఈశ్వరుఁడు' అనల్పవస్తువు. ఇది యధికోపమము.
{{p|ac|fwb}}3. అసమోపమము ― 4. అఖ్యాతోపమము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఉపమ సరివోని దిల నసమోపమంబు
హలధరుఁడు మేరుగిరివోలె నలరు ననఁగ
విను ప్రసిద్ధంబు గాని దవిశ్రుతోప
మంబు వదనంబు కుముదంబుమాడ్కి యనఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=45}}
బొత్తిగాఁ బోలిక కుదిరని దనమోపమము. హలధరునకు (బలరామునకు) సామ్యము బొత్తు లేదు. ఏలన, బలరాముఁడు దెల్లనివాఁడు. నల్లనివలువలు దాల్చువాఁడు. పేరు పర్వతము బంగారపుఁగొండ. పచ్చనిరంగు గలది. కావునఁ బోలికయే లేదు. కాన నిది యసమోపమము. అప్రసిద్ధమైన యుపమ యఖ్యాతోపమము. “మొగము కుముదమువలె నున్నది.” ముఖకమలములకు సామ్యము గలదు. అది ప్రసిద్ధము. ముఖకుముదముల కప్రసిద్ధము. ఇది యఖ్యాతోపమము. ఇట్టిదే “గ్రధ్నామి కావ్యశశినం వితతార్థరశ్మిం” (అర్థములను కిరణములు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6hvml72vxnmx45wgduzihtry9jke6mp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583025</id>
      <parentid>583024</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T07:16:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583025</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3761" sha1="lytylxhkv89ja9sqo6nea3fvf5hd14t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;1. హీనోపమము, 2. అధికోపమము, 3. అపమోపమము, 4. అఖ్యాతోపమము, 5. పరుషము, 6. వ్యర్థము, 7. ఏకార్థము, 8. ససంశయము, 9. అపక్రమము, 10. విరుద్ధము, 11. విరసము, 12. అతిమాత్రము, 13. హేతురహితము, 14. నిరలంకృతము, 15. అశ్లీలము, 16. సహచరచ్యుతము, 17. భిన్నము ― అని అర్థదోషములు పదునేఁడు.
{{p|ac|fwb}}1. హీనోపమము ― 2. అధికోపమము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఉర్వి ఘను నల్పుఁ బోల్ప హీనోపమంబు
శ్వానమునబోలె నితఁడు విశ్వాసి యనఁగ;
నరయ నధికోపమం బల్పు నధికుఁ బోల్పఁ
బునుకపట్టినపే నీశుఁ బోలు ననఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=44}}
ఘనుని నల్పునితోఁ బోల్చిన హీనోపమము. అల్పుని నధికునితోఁ బోల్చిన నధికోపమము. అంతేకాదు. అనల్పవస్తువు నల్పవస్తువుతోఁ బోల్చిన హీనోపమము. అల్పవస్తువు ననల్పవస్తువుతోఁ బోల్చిన నధికోపమము. అని చెప్పుకొనవలెను.

‘ఇతఁడు శ్వానమువలె విశ్వాసి.’ శ్వాన మల్పవస్తువు 'ఇతఁడు' అనల్పవస్తువు. ఇది హీనోపమము. &quot;పునుక పట్టిన పేను ఈశ్వరునిఁ బోలును.” అనుచో ‘పేను’ అల్పవస్తువు, ‘ఈశ్వరుఁడు' అనల్పవస్తువు. ఇది యధికోపమము.
{{p|ac|fwb}}3. అసమోపమము ― 4. అఖ్యాతోపమము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఉపమ సరివోని దిల నసమోపమంబు
హలధరుఁడు మేరుగిరివోలె నలరు ననఁగ
విను ప్రసిద్ధంబు గాని దవిశ్రుతోప
మంబు వదనంబు కుముదంబుమాడ్కి యనఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=45}}
బొత్తిగాఁ బోలిక కుదిరని దనమోపమము. హలధరునకు (బలరామునకు) సామ్యము బొత్తు లేదు. ఏలన, బలరాముఁడు దెల్లనివాఁడు. నల్లనివలువలు దాల్చువాఁడు. పేరు పర్వతము బంగారపుఁగొండ. పచ్చనిరంగు గలది. కావునఁ బోలికయే లేదు. కాన నిది యసమోపమము. అప్రసిద్ధమైన యుపమ యఖ్యాతోపమము. “మొగము కుముదమువలె నున్నది.” ముఖకమలములకు సామ్యము గలదు. అది ప్రసిద్ధము. ముఖకుముదముల కప్రసిద్ధము. ఇది యఖ్యాతోపమము. ఇట్టిదే “గ్రధ్నామి కావ్యశశినం వితతార్థరశ్మిం” (అర్థములను కిరణములు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lytylxhkv89ja9sqo6nea3fvf5hd14t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/524</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219174</id>
    <revision>
      <id>583026</id>
      <parentid>572053</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T08:26:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583026</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3528" sha1="3jjb7rnu7dms1ii1108zflm8n2q0nb0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;గల కావ్య మను చంద్రునిఁ గూర్తును.) అనుచోటఁ గావ్యచంద్రులకును, అర్థకిరణములకును సామ్య మప్రసిద్ధము.
{{p|ac|fwb}}5. పరుషార్థము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పరుషార్థంబులు గల యది
పరుషం బను దోష మయ్యెఁ; బరఁగెడు నీభూ
పరుసౌందర్యమునకు వే
మఱు సరి యౌ మంటఁ బడ్డ మదనుం డనఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=46}}
అతిపరుషమైన యనఁగా రూక్షమైన యర్థము గలది పరుషదోష మనఁబడును. ఈ రాజుయొక్క సౌందర్యమునకు మదనుఁడు వేమాఱులు మంటఁబడినచో సరియగును. బంగారమును బుటము పెట్టిన కొలఁదియు దానికి వన్నె హెచ్చువిధమున వేమాఱులు మంటఁబడినచో మన్మథుఁడు మిక్కిలి సౌందర్యమును వహించును. అప్పు డీ రాజును బోలును. అని భావము. ఇట భావము బాగుగా నున్నను 'మంటఁబడ్డ' అను పదము రూక్షముగా ననఁగా శ్రుతికటువుగా నున్నది. ఇట శబ్దమే శ్రుతికటువుగా నున్నది. ఇది శబ్దదోషమే యనుట లెస్స.
{{p|ac|fwb}}6. వ్యర్థము. 7. ఏకార్థము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అప్రయోజనంబు వ్యర్ధ మౌ; ఫేనిలం
బైనజలధి దాఁటె ననిలతనయుఁ
డన; నభిన్నవాక్య మరయ నేకార్థ మౌ
సుగుణఖనిచరిత్రశోభి యనఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=47}}
ప్రయోజనము లేని యర్థము వ్యర్థము. “అనిలతనయుఁడు ఫేనిలమగు (నురుగు గల) జలధిని దాఁటెను” అనుచో 'ఫేనిలము' అను విశేషణము వ్యర్థము. ఇట్లే
{{left margin|5em}}గీ. క్రిక్కిఱియుకొమ్మ లాశలకెక్కి చలువ । దట్టమగు నీడపందిళ్లు గట్టుచుండ. &lt;/div&gt;
చలువపందిళ్ళన్నఁ జాలును. మిగిలినది వ్యర్థము. ఇది రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారి ప్రయోగరత్నము.

యద్ధముగల వాక్యమును గానీ పదమును గానీ మరలఁ బ్రయోగించుట యేకార్థము, ‘సుగుణఖని’ అన్నను 'చరిత్రశోభి' అన్నను నేకార్థకమే.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;గీ. పదియు నాల్గు వసంతముల్ వదలనట్టి
   వయసు సొగసుందనం బా మెసయి నెసంగ&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3jjb7rnu7dms1ii1108zflm8n2q0nb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/525</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219175</id>
    <revision>
      <id>583032</id>
      <parentid>572054</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T09:16:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583032</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4519" sha1="rqg3jqkijk7yam6va2g4tklto5ayzzy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;    బాల్య మెడలిన గదియు జవ్వనపుఁబసలు
    ఒడలియం దందముగ నుట్టిపడుచునుండె.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇటఁ బూర్వోత్తరార్థము లేకార్థములే. ఇదియు ఆచార్య రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారిదే. ఈ వ్యర్థదోషమును దర్పణకార ప్రకాశకారాదు లపుష్టమనియును, ఏకార్థమును బునరుక్తమనియును వ్యవహరించిరి.

వామనుఁ డీ క్రిందిస్ధలములం దీ యేకార్థవ్యర్థదోషములు దోషములు గావని తెలుపుచున్నాఁడు. దీని నెల్లరును స్వీకరించిరి. ఎట్లన,

‘ధనుర్జ్యాధ్వని' అనుచోట 'జ్యా' శబ్దము చేతనే 'ధను’శ్శబ్దార్థము గతార్థ మగుచుండ మరల ధనుశ్శబ్దము ప్రయోగించుటవలన “ధనుస్సున నెక్కిడిన నల్లెత్రాడు” అని యర్థవిశేషము దోఁచును.

కర్ణావతంస, శ్రవణకుండల, శింశ్శేఖరాది పదములలో “అవతం”సాది పదములచేతనే తత్తదలంకారములని యర్థము దోఁచుచుండఁగాఁ గర్ణాది శబ్దప్రయోగము తత్సాన్నిధ్యరూపవిశేషార్థమును దెలుపును. అనఁగాఁ గర్ణాదులందు నిబద్ధములై యున్న యవతంసాదులని యర్థమగును.

‘ముక్తాహార’ శబ్దమున హారశబ్దముచేతనే గతార్థ మగుచుండఁగా 'ముక్తా’ శబ్దము ‘శుద్ధము లైన ముత్యములు' అను వర్ణవిశేషమును దోఁపించును.

'పుష్పమాలా' పదమున 'మాలా' పదముచేతనే గీతార్థమగుచుండఁ బుష్ప శబ్దము ‘శ్రేష్టములైన పుష్పములు' అని యర్థవిశేషమును దెలుపుచున్నది.

'కరికలభ’ శబ్దమునఁ గలభ శబ్దముచేతనే గతార్థమగుచుండఁ గరి శబ్దము 'తన రూపమువంటి రూపము గల' అను విశేషార్థమును బోధించును. (కరి = ప్రౌఢకుంజరము; తద్రూపమగు కలభము కరికలభము). అయితే యీవిధముగా నెల్లయెడలను యత్కించిద్విశేషమును జెప్పుకొనవచ్చునుగదా! అప్పు డేదియు దోషమే కాదనవలసివచ్చుచున్నది. కానఁ గావ్యప్రకాశకారుఁడు &quot;స్థితే ష్వేతత్సమర్థనం” (పూర్వప్రయోగము లుండఁగా నిట్లు సమర్థింతుము. కాని యెల్లయెడల నిట్లు చెప్పుకొనరాదు.) &quot;న ఖలు కర్ణావతంసాదివత్ జఘన కాంచీ ఇత్యాది క్రియతే” (కర్ణావతంసమన్నట్లు జఘనకాంచీ ఇత్యాది ప్రయోగములు ప్రయోగింపరాదు.) అని నూతనప్రయోగములకు ననుజ్ఞ నీయక తిరస్కరించెను.
{{p|ac|fwb}}8. ససంశయము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్రమమఱిపదములు సంది
గ్ధము లైన ససంశయంబు; ధరణీవరు ధై&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rqg3jqkijk7yam6va2g4tklto5ayzzy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/390</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227341</id>
    <revision>
      <id>583005</id>
      <timestamp>2026-10-01T23:07:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583005</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1918" sha1="oyxfs1mvzerdo5pzmnf4j5u1k3t35yv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{p|fs150|ac}}అకారాదిపదాది' సూచి&lt;/p&gt;&lt;/noinclude&gt;అబ్దుల్లా సేట్ దాదా 161, 162, 166, 167, 169, 171-2, 174-5, 181, 188, 198, 207, 210-11-12, 221-2-3, 226,286 ;-  బుద్ధి 161;- గారి యుప దేశము 164;—కలవలపడుట 168; గారివకీలు 179;- గారి వీడుకోలు విందు 210;- గారి ఇంట్లో సభ, 214;- గారి దావా 199;-గారు దావా గెలిచిరి 203, 210-12 ;— గారి గృహము, కార్యస్థానము, సత్రము 217, 220 ;——గారి తలపాగ 224;- గారి చందా 227;- 'కుర్ లేండ్' స్టీమరు కొనిరి, 276;- 'నాదరీ' స్టీమరు ఏజెంటు 276;—గారికి నష్టపరిహారము 284;- గారిని బెదరించుట 285.

అబ్దుల్ కరీమ్ జావేరీ సేట్ 153.

అబ్దుల్ కరీమ్ హాజీ ఆదం కంపెనీ వ్యవహర్తలు 284.

అబ్దుల్ గనీ సేట్ 175-6, 178.

అమెరికా 113, 116;- నీగ్రో 180; - హోటలు యజమాని వసతి ఇచ్చుట 180.

అమృతబజారుపత్రికా ఆఫీసు 274;- అధిపతి 341.

అమ్మ, మా 26, 32, 42, 55-7, 62, 66, 74 ;- పరమసాధ్వి 3; —కు సూర్యదర్శనము తెలియజేయుట 4;- గారి
అనుమతి 58;—గారి ఆజ్ఞ 61;- గారి చెంత శపధము 62, 108 ;-  గారి మీద బెంగ 69 ;- గారు చనిపోయిరి 133.

అయ్యా 'సర్'-Sir-68.

అరబీ 24, 25.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oyxfs1mvzerdo5pzmnf4j5u1k3t35yv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/391</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227342</id>
    <revision>
      <id>583006</id>
      <timestamp>2026-10-01T23:21:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583006</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1566" sha1="mbxkoqk6izkatso8jvs1tr5e81h97bm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{p|fs150|ac}}అకారాదిపదాది' సూచి&lt;/p&gt;&lt;/noinclude&gt;అరబ్బులము 162-3.

అరవవారు 163, 253, 307;- యతడు 232; - గుమాస్తా 232;—వంటయిల్లు దృష్టిదోషము 342.

అరవము 252, 253, 301; - బాగుగనే నేర్చితిని 252; — దక్షిణ ఆఫ్రికా చెరసాలలో నభ్యసించితిని 253.

అరేబియా సముద్రము 131.

అర్జీలు వ్రాయుట 143, 146.

అలెగ్జాండరు - పోలీసు సూపరిం టెండెంటు 291-293 ; - మిసెస్ 290;—గారికి వందనములు 293;- గారి చాతుర్యము 294.

అల్పత్వము, నా—ప్రస్తా 4.

అల్లిన్‌సన్ 75, 61-2.

అసెంబ్లీ ప్రెసిడెంటు 215.

అస్పృశ్యత 207.

అస్సాము స్టీమరు 127.

అహమ్మదాబాదు 55 ; - హైస్కూలు 302.

అహింస 36 ;—పాఠము 41; - విమర్శనము 261; - సిద్ధాంతముపై ప్రశ్న 287.

{{p|fs150|ac}}ఆ&lt;/p&gt;

ఆంగ్లము 23.

ఆంగ్ల పద్ధతులు 77.

ఆంగ్ల భాషాజ్ఞానము 251.

ఆంగ్ల దేశము 79, 80, 92, 93; —న హైందవవిద్యార్థులు 96.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|3}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mbxkoqk6izkatso8jvs1tr5e81h97bm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/392</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227343</id>
    <revision>
      <id>583011</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:31:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583011</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1573" sha1="8ibere4m86stbouwy0yid6rf65j59cg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{p|fs150|ac}}అకారాదిపదాది' సూచి&lt;/p&gt;&lt;/noinclude&gt;ఆంగ్లేయ ఉపాధ్యాయుడు 301; — సమాజము 77, 83.

ఆంగ్లేయుడు 66.

ఆంగ్లేయులు 97.

ఆంగ్లోఇండియన్ 73;-  పత్రికాసంపాదకులు 275.

ఆండ్ర్యూ ముర్రే 204.

ఆక్సఫర్డు 82.

ఆగ్రా 366.

ఆత్మ కథ 12;—ప్రస్తావనలో 1, 2 ;- పరీక్ష 80;- జ్ఞానము 47;- సాక్షాత్కారము 47;- హత్య 38.

ఆదంజీ మియాఖాన్ 166, 214, 217, 151-2, 300, 334.

ఆధ్యాత్మిక ప్రయోగములు, ప్రస్తావనలో 4;- ప్రసంగములు 245.

ఆనందస్వామి—ప్రస్తావనలో 2.

ఆనాకింగ్సుఫర్డు వ్రాసిన Perfect way in Diet 75.

ఆనిబిసెంటు సతి 103, 106,-365, 371.

ఆపదలో ఐక్యము 281.

ఆమోదజీవ 214, 217.

ఆరెంజి ఫ్రీస్టేటు 193-4, 210.

ఆర్థర్ –మంచి వ్రాయసకాడు 216.

ఆర్మీ ఆండు నేవీ స్టోర్సు 77.

ఆలిన్సన్ గారు-డాక్టరు, వారి సంతాననిరోధోపాయములు 312.

ఆసియా ఖండవాసులకు శాసనములు 194-5.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8ibere4m86stbouwy0yid6rf65j59cg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583012</id>
      <parentid>583011</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:32:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>583012</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1574" sha1="dyb83awjuymnk4i07ylh8tn1h50uihf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{p|fs150|ac}}అకారాదిపదాది' సూచి&lt;/p&gt;&lt;/noinclude&gt;ఆంగ్లేయ ఉపాధ్యాయుడు 301; — సమాజము 77, 83.

ఆంగ్లేయుడు 66.

ఆంగ్లేయులు 97.

ఆంగ్లోఇండియన్ 73;-  పత్రికాసంపాదకులు 275.

ఆండ్ర్యూ ముర్రే 204.

ఆక్సఫర్డు 82.

ఆగ్రా 366.

ఆత్మ కథ 12;—ప్రస్తావనలో 1, 2 ;- పరీక్ష 80;- జ్ఞానము 47;- సాక్షాత్కారము 47;- హత్య 38.

ఆదంజీ మియాఖాన్ 166, 214, 217, 151-2, 300, 334.

ఆధ్యాత్మిక ప్రయోగములు, ప్రస్తావనలో 4;- ప్రసంగములు 245.

ఆనందస్వామి—ప్రస్తావనలో 2.

ఆనాకింగ్సుఫర్డు వ్రాసిన Perfect way in Diet 75.

ఆనిబిసెంటు సతి 103, 106,-365, 371.

ఆపదలో ఐక్యము 281.

ఆమోదజీవ 214, 217.

ఆరెంజి ఫ్రీస్టేటు 193-4, 210.

ఆర్థర్ –మంచి వ్రాయసకాడు 216.

ఆర్మీ ఆండు నేవీ స్టోర్సు 77.

ఆలిన్సన్ గారు-డాక్టరు, వారి సంతాననిరోధోపాయములు 312.

ఆసియా ఖండవాసులకు శాసనములు 194-5.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|4}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dyb83awjuymnk4i07ylh8tn1h50uihf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/393</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227344</id>
    <revision>
      <id>583013</id>
      <timestamp>2026-10-02T01:48:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583013</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1851" sha1="s4pgzx8el3h2fyhrftza3e2qr5tuyvn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{p|fs150|ac}}అకారాదిపదాది' సూచి&lt;/p&gt;&lt;/noinclude&gt;ఆసెటిక్ ఆసిడ్ 70.

ఆస్తికమతము 106.

ఆస్తికుడు : నాస్తికుడు 107.

ఆహార పరీక్ష 75;- పరిశోధన 75.

{{p|fs150|ac}}ఇ&lt;/p&gt;

ఇంగ్లాండు 18, 22, 55-7, 59-60, 66, 69, 74, 98, 208 ;— బారిస్టర్ల పూర్వాచారము 122;- లో మాంస భక్షణము 87;—లో శాకాహారపరిశోధనకు బీజములు 89;- లోని హైందవ విద్యార్థులు 96;-  హైకోర్టులో నా పేరు రిజిస్ట రగుట 123.

ఇంగ్లీషు 23-4, 66, 71, 82, 111-3, 144, 154, 161-2, 253, 303 ;- ఉద్యోగులు 252;— నావద్ద చదువుకొనిరి192 ;- భాషాధికారము, కాంగ్రెసులో 346;-  వారి ఉడుపులు 59 ; - ఆచారములు 70, 76;- వర్తకులకు మనము కమీషన్ ఏజెంట్లము 364;- వంటకములు 114;— సంఘము 77; — సర్టిఫికేట్లు 221-2.

'ఇంగ్లీషుమన్ ' 274;- పత్రికాధిపతితో పరిచితి 363.

ఇండియా, 69, 75, 79, 113, 145;- కు దారి పట్టవలయునా?· 170;— వైస్రాయి, ఎల్గిన్ ప్రభువు 238 ;- సర్కారు 238 ;—కు బయలుదేరుట 252.

ఇండియన్ ఫ్రాంచైజ్ 210-11 ;- క్లబ్బునకు గోఖలే గారు బిలియర్డ్సు ఆడవచ్చుట 351;- లా 372.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|5}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s4pgzx8el3h2fyhrftza3e2qr5tuyvn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/394</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227345</id>
    <revision>
      <id>583014</id>
      <timestamp>2026-10-02T02:59:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583014</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1719" sha1="paz38puzniff8wrdzkkhilhiw9ip4qm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{p|fs150|ac}}అకారాదిపదాది' సూచి&lt;/p&gt;&lt;/noinclude&gt;ఇంద్రియములు, రాక్షసబలము కలిగినవి 318.

ఇంద్రియ నిగ్రహము 315;- నాపడినపాట్లు 302.

ఇంద్రియనిగ్రహోద్యమము ౩12.

ఇన్ డెన్ చెర్డు కూలీ 163, 234;- చట్టము చదువుట 233.

'ఇన్ ఫాలిబుల్ ఫ్రూఫ్‌స్ ' - పియర్సన్ గారి గ్రంథము 186.

ఇన్స్ ఆఫ్ కోర్టు 79.

ఇసా హాజీసుమర్ సేట్ 174-5.

ఇస్త్రీ పెట్టె 322; - నా ఇస్త్రీ : చాకలి ఇస్త్రీ 323.

ఇస్లాం 25, 161;—గ్రంథములు 208;- మతమున నాకు సామాన్య జానము 162.

{{p|fs150|ac}}ఈ&lt;/p&gt;

ఈవినింగ్ సూట్ 79.

ఈశ్వర-అనుగ్రహము 34, 159; - ఇచ్ఛా 44;- మహిమ 118;— రక్షితుడు 249;—సాక్షాత్కారము 317; - ప్రస్తావన 4;- 
దీనికొఱకు బ్రహ్మచర్యము 320.

ఈశ్వరుడు రక్షించుట 109:- పంపినదూత 247;-  సాగనివ్వలేదు 382.

ఈశ్వరుడే వినతి నంగీకరించెను 381.

ఈశ్వరునకు చేతు లెత్తితిని ౩78.

{{p|fs150|ac}}ఉ&lt;/p&gt;

ఉత్తమచందు గాంధీ 1.

ఉత్తమధర్మము 12.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|6}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>paz38puzniff8wrdzkkhilhiw9ip4qm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/395</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227346</id>
    <revision>
      <id>583027</id>
      <timestamp>2026-10-02T08:32:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583027</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1614" sha1="huuhlnh0tkuwis9unl0fy94rshjb5dj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{p|fs150|ac}}అకారాదిపదాది' సూచి&lt;/p&gt;&lt;/noinclude&gt;ఉపనిషత్తులు-దివ్యజ్ఞానసమాజమువారు ప్రకటించినది 242.

ఉపవాసము, ఇచ్ఛాపూర్వకము;—మనోనిగ్రహము;- విషయాసక్తి - బ్రహ్మచర్యమున కనివార్యోపకరణము 318 ;- దీక్ష 49.

ఉపాధ్యాయపదవి 144.

ఉపాధ్యాయుడు 6, 17, 19, 22, 47, 54; — మద్యమాంసములు 27 - 28.

ఉపాసన 110.

ఉర్దూ 25;— భాష చదువ దలచుట 252;- మున్షీ 252 ;- యెరవాడచెఱసాలలో నభ్యసించితిని 253.

{{p|fs150|ac}}ఎ&lt;/p&gt;

ఎడ్వర్డు - పట్టాభిషేకసమయము 261;— మెయిట్లండు 208-9.

ఎడ్విన్ ఆర్నాల్డు, సర్' 89;- గారి గీతానువాదము 102;- గారి లైట్ ఆఫ్ ఏషియా 103, 244.

“ఎథిక్స్ఆఫ్ డయట్ .ది” 75.

ఎఱ్ఱసముద్రము 76.

ఎల్గిన్  ప్రభువు, ఇండియావైస్రాయి 238; —గిర్మిటియా తలపన్ను తెల్ల వారికి లాభము కూర్చుట 239.

ఎల్లర్ థార్పు, మిస్టరు 273.

ఎవిడెన్సు ఆక్టు 141-2; 372.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|7}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>huuhlnh0tkuwis9unl0fy94rshjb5dj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/396</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227347</id>
    <revision>
      <id>583028</id>
      <timestamp>2026-10-02T08:44:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583028</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1417" sha1="4mbff5lyrr8ehhk8odky3h466imrnfw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{p|fs150|ac}}అకారాదిపదాది' సూచి&lt;/p&gt;&lt;/noinclude&gt;ఎస్కాంబీ హారీ 211-2, 215, 285, 295-6, 327;-  అటర్నీ జనరలు 221;- గారికబురు 289;- గారు పిలువనంపుట 294.

{{p|fs150|ac}}ఏ&lt;/p&gt;

ఏకపత్నీ వ్రతము 46, 15, 310-1, 313.

ఏకాదశి 49.

ఏడెన్ 131.

ఏఫిల్ టవర్ మానవుని అజ్ఞాన చిహ్నము, టాల్ స్టాయి గారి అభిప్రాయము 117-8-9.

ఏయిడాన్సుమిషన్ 307.

ఏసు - అద్వితీయ అవతారము, ఈ సిద్ధాంతము హృదయంగమము కాలేదు 285;— కుటుంబముతో పరిచితి 243, ఆగిపోవుట 244;—నకును, బుద్ధునకును తారతమ్యము 244;—మతము; నాఅంతరాత్మ 204;- మతముపై నాకు ఈసు 189;- మతమువారివాదన 189 ;- మతమున కలియనిచో ముక్తిరాదా ? 206.

ఏసేరక్షకుడు 288.

{{p|fs150|ac}}ఒ&lt;/p&gt;

ఒంటె, పై తొలిసారి ప్రయాణము 57.

{{p|fs150|ac}}ఓ&lt;/p&gt;

ఓటుపిండి - జావ 71;- పులుసు 57.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|8}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4mbff5lyrr8ehhk8odky3h466imrnfw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/397</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227348</id>
    <revision>
      <id>583029</id>
      <timestamp>2026-10-02T08:57:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583029</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1547" sha1="pc9lly454409mx6xl76dnt2id1t2e1h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{p|fs150|ac}}అకారాదిపదాది' సూచి&lt;/p&gt;&lt;/noinclude&gt;ఓతాగాంధి 1.

ఓల్డు టెస్టి మెంటు 104.

ఓల్డుఫీల్డుగారు 89-90.

{{p|fs150|ac}}క&lt;/p&gt;

కటిస్నానము 378.

కఠినశాసనము 198, 215.

కడపటిమాట 287·

కత్తిమీదిసాము ప్రస్తా - 8.

కన్సర్వేటివులు 226.

కబాగాంధీ 1-2.

కరంచందుగాంధీ 1.

కరపత్రములు రెండు 231;- దక్షిణఆఫ్రికాను గుఱించి 263.

కర్జన్ లార్డు—దర్బారు 352.

కలకత్తా 252, 255, 273, 276, 339, 351, 359, 364, 366.

కలకత్తాలో నాకార్యక్రమము 363;- లో ఓడదిగుట 254;-లో సభచేయుట సులభముకాదు 274 -5 ; — కాంగ్రెసు
343, 344;—అధ్యక్షుడు, డి. ఏ. వాచాగారు 339; — నాదక్షిణఆఫ్రికాతీర్మానము 340, 48;- అది ఆమోదింపబడుట 349-50 ;- నివాసములు 341; - ప్రతినిధులు 341;—వారు హుకుములు జారీచేయుదురు 342;- వారిలో
అంటరానితనము 342;- వీరికి ప్రేక్షకులకు అభేదము 349;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|9}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pc9lly454409mx6xl76dnt2id1t2e1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/398</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227349</id>
    <revision>
      <id>583030</id>
      <timestamp>2026-10-02T09:12:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583030</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1902" sha1="fxyb9o8mnsd2hr9okxop4ev1devxx0n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{p|fs150|ac}}అకారాదిపదాది' సూచి&lt;/p&gt;&lt;/noinclude&gt;—ప్రతినిధుల మలమూత్రవిసర్జనము 343;- దానిని బాగుచేయుగౌరవము నాకేదక్కెను 343;- ఆరంభము 347;- 
అన్నియు ఇంగ్లీషులోనే 347;- నాఉపన్యాసము 349;- ముగిసెను 351.

కలోనియల్-బారన్ ఇండియన్ ఎడ్యుకేషనల్ అస్సోసియేషన్ 230.

కస్తూరిబాయి 16, 339;— ఆమెకు చదువు 17-8;- ఒక బంగారుహారము 335.

కాంగ్రెస్ 345-350;- తంతు అంతయు తెలిసికొంటిని 346;- పనులు నడపుట 372;- మూణ్ణాళ్ల ముచ్చట 341; — లో పనిజేయవలెననియున్నది 345;- లో కాలము వృథా 346;—లో ఇంగ్లీషుభాషాధికారము 346:- సేవలో తలవెంట్రుకలు
నరసినవి 345, 351.

కాఠియావాడు 9, 17, 19, 54, 147-8, 151, 241;- కోమటులు 280;- జూడిషల్ అసిస్టెంటు 372-3;-లో నిన్ను ముఱుగనీయము 375;—సంస్థానములలో మాపూర్వులు మంత్రులు 1.

కాథవటే, ప్రొఫెసర్ 355, 362.

కానుకలు, దేశమునకు మఱలునపుడు 334-5;- వాటిని జీర్ణము చేసుకొనవచ్చునా? 336;- లోకసేవకుని నిజవస్తువులుకావు 338.

కార్డినల్ మానింగు 114-5 ;- మహల్ 115.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|10}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fxyb9o8mnsd2hr9okxop4ev1devxx0n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/399</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227350</id>
    <revision>
      <id>583033</id>
      <timestamp>2026-10-02T11:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583033</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1711" sha1="kijd57e3koaq62lbds4xljoa2fhmb6s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{p|fs150|ac}}అకారాదిపదాది సూచి&lt;/p&gt;&lt;/noinclude&gt;కార్లైల్ వ్రాసిన “హీరోస్ అండు హీరో వర్షిఫ్” 105; — గారి మహమ్మద్ స్తుతి 243.

కాలరు, ఉన్ని 322;- నేను బాగుచేసినది 322-3 ;- బారిస్టర్ల హాస్యము 323.

కాలేజీ, 54;- శ్యామలదాసుకాలేజీ 54-5.

కాళీ, ఆలయము 360;— మాతకుభయంకరయజ్ఞము 362;—చరణ బెనర్జీ గారి దర్శనము 358; వారి నిరాడంబర వేషము 359; వారితో సంభాషణ 359.

కాశీ 365-6 ;- కథ 368;- విశ్వనాథ - ఆలయము, భగవచ్చింతనకుతావులేదు; అశుచి, దుర్గంధము, రూపాయల తౌపటము 369-70 ;- దర్శనము 369-70.

కాసా, తలపాగాలు 352.

కాసిమ్ కమరుద్దీన్ మహమద్ 175.

&quot;కిరీటము లేని బొంబాయిపాదుషా &quot; 281.

'కీటు థియాసఫీ' 103.

'కుర్ లేండు' స్టీమరు 286; 296, దాదా అబ్దుల్లాగారు కొనిరి 276.

కురాన్, షరీఫ్ 161; - సేలుగారిది 208.

కులము - నుండివెలి 136.

కుష్ఠు-రోగి 306;— రామాయణ పఠనమున గుదురుట 48.

కూనీ - వైద్యము 378.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|11}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kijd57e3koaq62lbds4xljoa2fhmb6s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆత్మకథ 01 by శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి.djvu/400</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227351</id>
    <revision>
      <id>583034</id>
      <timestamp>2026-10-02T11:57:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583034</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1647" sha1="m4md2g1sp0bs741fghi74y9vlw9yslr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{p|fs150|ac}}అకారాదిపదాది సూచి&lt;/p&gt;&lt;/noinclude&gt;కూలివారు, రిక్రూటు 236;- భారతీయులకు పేరు 163.

'కూలీబారిస్టరు' 163, 177.

కృష్ణశంకరపాండ్యా 24.

కెప్టెన్ 156-8, 286-7, 289;- ఊరడించుట 281; — సెలూను, విందు 285.

కె. మాలెసన్, గారి విప్లవ (Mutiny) చరిత్ర 127.

కెమిస్ట్రీ 83.

కెల్నరుహోటల్ 255.

కేంబ్రిడ్జి 82.

కేదారేశ్వరుని మందిరము 38.

కేవల్ రాం, మావజీ, దవేగారు కేసులు తెచ్చియిచ్చుట 372, 374.

కేశవచంద్రసేను - గారి జీవితము చదువుట 362.

కేశవరావు దేశపాండే 266-7.

కేసులు - 143, 145; నామొదటికేసు 142; కే. మా. దవేగారు కేసులు తెచ్చియిచ్చువారు 372.

కొట్టినవారిపైకేసు 295.

కొళందవేలుపిళ్లెయి, ఎ 214.

కో కో 84;—రొట్టెలు 84.

కోట్సు 187-8, 197;- క్వేకరుతెగవారు 185;— హృదయము 186 ;- గారితో షికారు 195;- గారు పాపభీరువు 189;- 
గారిచ్చిన గ్రంథములన్నియు దండుగ 208.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{c|12}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m4md2g1sp0bs741fghi74y9vlw9yslr</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>