వికీసోర్స్:రచ్చబండ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="te">
  <siteinfo>
    <sitename>వికీసోర్స్</sitename>
    <dbname>tewikisource</dbname>
    <base>https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">మీడియా</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ప్రత్యేక</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">చర్చ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">వాడుకరి</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">వాడుకరి చర్చ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">వికీసోర్స్</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">వికీసోర్స్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">దస్త్రం</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">దస్త్రంపై చర్చ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">మీడియావికీ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">మీడియావికీ చర్చ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">మూస</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">మూస చర్చ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">సహాయం</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">సహాయం చర్చ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">వర్గం</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">వర్గం చర్చ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ద్వారము</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ద్వారము చర్చ</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">రచయిత</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">రచయిత చర్చ</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">పుట</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">పుట చర్చ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">సూచిక</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">సూచిక చర్చ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">మాడ్యూల్</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">మాడ్యూల్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>వికీసోర్స్:రచ్చబండ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>5373</id>
    <revision>
      <id>584235</id>
      <parentid>583146</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T11:18:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saiphani02</username>
        <id>6247</id>
      </contributor>
      <comment>/* సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన */ కొత్త విభాగం</comment>
      <origin>584235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53752" sha1="8jh2fe6ph8hwkf2j721lh304vkqfivw" xml:space="preserve">{{రచ్చబండ}}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;10%&quot;
||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]]  [[/పాత చర్చ 6| ..6]]  [[/పాత చర్చ 7| ..7]]  [[/పాత చర్చ 8| ..8]]  [[/పాత చర్చ 9| ..9]]  [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}}
|-
|&lt;inputbox&gt; 
type=fulltext
prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ
break=no
width=15
searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు
&lt;/inputbox&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;20%&quot;
||{{సహకారం_స్థితి}}
|}
&lt;!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు   ==

{{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు,  మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో  సమస్య పరిష్కరించబడింది.  పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC)

== ప్రాచీన ఫాంట్  &lt;s&gt;&quot;౯&quot;&lt;/s&gt; ౝ ==

{{ping|Arjunaraoc}}
{{ping| Rajasekhar1961}}

కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9.  కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము.  కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా  తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు  ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది.  ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది.  నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత  వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి.  మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో  Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి.  ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu  Font స్థాపించుకొని  ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు.  [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::: క్రోమ్ బ్రౌజర్  లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC)
::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]).   వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])&lt;/bdi&gt; 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు ==

@[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]]  సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC)

== క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి ==

ఈ రోజు చూడగా  క్రాప్ ఇమేజ్  ఈ  సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి.  దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]],  @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC)
: {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC)
=== ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!index_title!!transclusion_count
|-
|  [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593
|-
|  [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179
|-
|  [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134
|-
|  [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134
|-
|  [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133
|-
|  [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126
|-
|  [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125
|-
|  [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120
|-
|  [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113
|-
|  [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105
|}
[https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC)

== WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. ==

ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా,

WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము.

WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది.

ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం:

“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”

వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది.

=== స్వీయ నిధులతో నమోదు ===
స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది.

* నమోదు చేసుకోవడానికి: &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;
* మరిన్ని వివరాలకు: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం ===
సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి.

వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు.

మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి.

* మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;
* ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026'''

WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం:

* పూర్తి ప్రకటన: &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి.

సాదరంగా,

WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026  ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===

https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:25, 24 జూలై 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,
 
We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
 
'''Campaign Focus:'''
 
* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages
* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media
* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics
 
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
 
For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.
 
Best regards,
''Communications Team, WCI 2026''
 
[[వాడుకరి:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[వాడుకరి చర్చ:Shadabgdg|చర్చ]]) 16:12, 25 జూలై 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 ఆగస్టు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&amp;oldid=28221043 --&gt;

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[వాడుకరి:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kuldeepburjbhalaike|చర్చ]]) 15:32, 13 ఆగస్టు 2026 (UTC)

== సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది ==
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు.

ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-09-23|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది

దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. 

ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. 
ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు.

'''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.'''

* {{#time:l j xg Y|2026-09-23|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు.
* మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము.

''ఇతర ప్రభావాలు'':

* నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది.
* ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు.

అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. 

'''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;

== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''

Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.&lt;br/&gt;
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).

We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.&lt;br/&gt;
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of &quot;Language Link&quot; edits as seen in the Recent Changes feed]]

The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. 

Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]

Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:18, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31080967 --&gt;

== చందమామ ==
చందమామ సంచికలు 1947 జూలైనుంచి 1965 డిసెంబరువరకు అన్నిటినీ ఎక్కిస్తున్నాను. 2009 లో చందమామ పబ్లికేషను రైట్సు సుబ్రహ్మణ్యన్ గారికి విక్రయించబడినవి. భారతీయ కాపీరైట్ లా ప్రకారం 60 సంవత్సరాలతరువాత పత్రికలన్నీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వస్తాయి. 1966 తదనంతర సంచికల కాపీరైటు స్థితి పరిశీలించినతరువాత వాాటిగురించి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:09, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: వికీమీడియా కాపీహక్కులను సీరియస్ గా పరిగణిస్తుంది. [[చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక]] కొన్ని (3-4) పత్రికలను నేను అప్లోడ్ చేశాను. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం పత్రికలు ముద్రించబడిన 60 సంవత్సరాల తర్వాత కాపీహక్కులు చెల్లిపోయినా, వాటిలోని రచయితల జీవితకాలం ప్రకారం కాపీహక్కులు ఉంటాయని నా అవగాహన. ఒకసారి పరిశీలించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:18, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::All editions of Chandamama have already entered open source. I sent you the details on Whatsapp. Check it. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 08:31, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: The link is on Internet Archieve; according to some the Opensource tag (for that sake any copyright tag) unless given by the copywright holder needs to be verified by the knowledgeable people.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:17, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)

== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''

Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].&lt;br/&gt;Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]])  sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:42, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31106967 --&gt;

== Poem Template ==
Is there any way to change the orientation of a picture in a page? Right now there is only scope for lateral positioning. Can we add a &quot;rotate&quot; parameter? [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 04:41, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
* crop toool లో వీలుకాదు. కానీ కామన్స్ లో ఈ సౌలభ్యం ఉంది--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:51, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)

== సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన ==
తెలుగు వికీసోర్స్ లో నేను ([https://xtools.wmcloud.org/ec/te.wikisource.org/Saiphani02 వాడుకరి:Saiphani02]) నిర్వాహకునిగా ఉండేందుకు అభ్యర్థన చేసుకుంటున్నాను. గత రెండు సంవత్సరాలుగా తెలుగు వికీసోర్సులో కొత్త పుస్తకాలు చేర్చటం, అచ్చుదిద్దటం, సూచికలు తయారు చెయ్యటం, వికీడేటా లింకింగ్ చెయ్యటం, చేసాను. అంతే గాక, టెక్నికల్ విషయాల్లో నాకు తెలిసినంత వరకు సహాయపడ్డాను. మూసలు, మాడ్యూల్స్, వికీసొర్స్ మొబైల్ ఆప్, వికీ ఇండెక్స్ టూల్, ఓసీఆర్  పై పని చేసాను. నిర్వాహకత్వం భాద్యత తీసుకొని మరింత చురుగ్గా తెలుగు వికీసోర్సు ప్రాజెక్టు అభివృద్ధికై సహాయపడాలనుకుంటున్నాను. ధన్యవాధాలు! [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 11:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)</text>
      <sha1>8jh2fe6ph8hwkf2j721lh304vkqfivw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584237</id>
      <parentid>584235</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T11:21:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saiphani02</username>
        <id>6247</id>
      </contributor>
      <comment>/* సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన */</comment>
      <origin>584237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53752" sha1="ok0lwpkrcmmgwn9p0xqw7cgsu84gg1k" xml:space="preserve">{{రచ్చబండ}}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;10%&quot;
||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]]  [[/పాత చర్చ 6| ..6]]  [[/పాత చర్చ 7| ..7]]  [[/పాత చర్చ 8| ..8]]  [[/పాత చర్చ 9| ..9]]  [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}}
|-
|&lt;inputbox&gt; 
type=fulltext
prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ
break=no
width=15
searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు
&lt;/inputbox&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;20%&quot;
||{{సహకారం_స్థితి}}
|}
&lt;!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు   ==

{{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు,  మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో  సమస్య పరిష్కరించబడింది.  పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC)

== ప్రాచీన ఫాంట్  &lt;s&gt;&quot;౯&quot;&lt;/s&gt; ౝ ==

{{ping|Arjunaraoc}}
{{ping| Rajasekhar1961}}

కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9.  కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము.  కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా  తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు  ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది.  ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది.  నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత  వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి.  మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో  Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి.  ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu  Font స్థాపించుకొని  ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు.  [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::: క్రోమ్ బ్రౌజర్  లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC)
::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]).   వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])&lt;/bdi&gt; 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు ==

@[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]]  సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC)

== క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి ==

ఈ రోజు చూడగా  క్రాప్ ఇమేజ్  ఈ  సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి.  దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]],  @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC)
: {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC)
=== ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!index_title!!transclusion_count
|-
|  [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593
|-
|  [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179
|-
|  [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134
|-
|  [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134
|-
|  [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133
|-
|  [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126
|-
|  [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125
|-
|  [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120
|-
|  [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113
|-
|  [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105
|}
[https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC)

== WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. ==

ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా,

WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము.

WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది.

ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం:

“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”

వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది.

=== స్వీయ నిధులతో నమోదు ===
స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది.

* నమోదు చేసుకోవడానికి: &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;
* మరిన్ని వివరాలకు: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం ===
సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి.

వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు.

మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి.

* మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;
* ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026'''

WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం:

* పూర్తి ప్రకటన: &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి.

సాదరంగా,

WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026  ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===

https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:25, 24 జూలై 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,
 
We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
 
'''Campaign Focus:'''
 
* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages
* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media
* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics
 
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
 
For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.
 
Best regards,
''Communications Team, WCI 2026''
 
[[వాడుకరి:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[వాడుకరి చర్చ:Shadabgdg|చర్చ]]) 16:12, 25 జూలై 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 ఆగస్టు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&amp;oldid=28221043 --&gt;

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[వాడుకరి:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kuldeepburjbhalaike|చర్చ]]) 15:32, 13 ఆగస్టు 2026 (UTC)

== సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది ==
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు.

ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-09-23|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది

దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. 

ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. 
ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు.

'''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.'''

* {{#time:l j xg Y|2026-09-23|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు.
* మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము.

''ఇతర ప్రభావాలు'':

* నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది.
* ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు.

అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. 

'''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;

== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''

Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.&lt;br/&gt;
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).

We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.&lt;br/&gt;
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of &quot;Language Link&quot; edits as seen in the Recent Changes feed]]

The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. 

Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]

Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:18, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31080967 --&gt;

== చందమామ ==
చందమామ సంచికలు 1947 జూలైనుంచి 1965 డిసెంబరువరకు అన్నిటినీ ఎక్కిస్తున్నాను. 2009 లో చందమామ పబ్లికేషను రైట్సు సుబ్రహ్మణ్యన్ గారికి విక్రయించబడినవి. భారతీయ కాపీరైట్ లా ప్రకారం 60 సంవత్సరాలతరువాత పత్రికలన్నీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వస్తాయి. 1966 తదనంతర సంచికల కాపీరైటు స్థితి పరిశీలించినతరువాత వాాటిగురించి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:09, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: వికీమీడియా కాపీహక్కులను సీరియస్ గా పరిగణిస్తుంది. [[చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక]] కొన్ని (3-4) పత్రికలను నేను అప్లోడ్ చేశాను. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం పత్రికలు ముద్రించబడిన 60 సంవత్సరాల తర్వాత కాపీహక్కులు చెల్లిపోయినా, వాటిలోని రచయితల జీవితకాలం ప్రకారం కాపీహక్కులు ఉంటాయని నా అవగాహన. ఒకసారి పరిశీలించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:18, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::All editions of Chandamama have already entered open source. I sent you the details on Whatsapp. Check it. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 08:31, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: The link is on Internet Archieve; according to some the Opensource tag (for that sake any copyright tag) unless given by the copywright holder needs to be verified by the knowledgeable people.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:17, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)

== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''

Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].&lt;br/&gt;Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]])  sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:42, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31106967 --&gt;

== Poem Template ==
Is there any way to change the orientation of a picture in a page? Right now there is only scope for lateral positioning. Can we add a &quot;rotate&quot; parameter? [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 04:41, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
* crop toool లో వీలుకాదు. కానీ కామన్స్ లో ఈ సౌలభ్యం ఉంది--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:51, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)

== సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన ==
తెలుగు వికీసోర్స్ లో నేను ([https://xtools.wmcloud.org/ec/te.wikisource.org/Saiphani02 వాడుకరి:Saiphani02]) నిర్వాహకునిగా ఉండేందుకు అభ్యర్థన చేసుకుంటున్నాను. గత రెండు సంవత్సరాలుగా తెలుగు వికీసోర్సులో కొత్త పుస్తకాలు చేర్చటం, అచ్చుదిద్దటం, సూచికలు తయారు చెయ్యటం, వికీడేటా లింకింగ్ చెయ్యటం, చేసాను. అంతే గాక, టెక్నికల్ విషయాల్లో నాకు తెలిసినంత వరకు సహాయపడ్డాను. మూసలు, మాడ్యూల్స్, వికీసొర్స్ మొబైల్ ఆప్, వికీ ఇండెక్స్ టూల్, ఓసీఆర్  పై పని చేసాను. నిర్వాహకత్వం భాద్యత తీసుకొని మరింత చురుగ్గా తెలుగు వికీసోర్సు ప్రాజెక్టు అభివృద్ధికై సహాయపడాలనుకుంటున్నాను. ధన్యవాదాలు! [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 11:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)</text>
      <sha1>ok0lwpkrcmmgwn9p0xqw7cgsu84gg1k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584241</id>
      <parentid>584237</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T11:57:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన */</comment>
      <origin>584241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54274" sha1="k6rfs132j8kgszpbcla0k6caoqh946p" xml:space="preserve">{{రచ్చబండ}}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;10%&quot;
||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]]  [[/పాత చర్చ 6| ..6]]  [[/పాత చర్చ 7| ..7]]  [[/పాత చర్చ 8| ..8]]  [[/పాత చర్చ 9| ..9]]  [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}}
|-
|&lt;inputbox&gt; 
type=fulltext
prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ
break=no
width=15
searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు
&lt;/inputbox&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;20%&quot;
||{{సహకారం_స్థితి}}
|}
&lt;!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు   ==

{{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు,  మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో  సమస్య పరిష్కరించబడింది.  పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC)

== ప్రాచీన ఫాంట్  &lt;s&gt;&quot;౯&quot;&lt;/s&gt; ౝ ==

{{ping|Arjunaraoc}}
{{ping| Rajasekhar1961}}

కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9.  కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము.  కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా  తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు  ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది.  ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది.  నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత  వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి.  మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో  Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి.  ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu  Font స్థాపించుకొని  ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు.  [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::: క్రోమ్ బ్రౌజర్  లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC)
::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]).   వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])&lt;/bdi&gt; 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు ==

@[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]]  సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC)

== క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి ==

ఈ రోజు చూడగా  క్రాప్ ఇమేజ్  ఈ  సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి.  దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]],  @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC)
: {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC)
=== ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!index_title!!transclusion_count
|-
|  [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593
|-
|  [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179
|-
|  [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134
|-
|  [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134
|-
|  [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133
|-
|  [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126
|-
|  [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125
|-
|  [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120
|-
|  [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113
|-
|  [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105
|}
[https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC)

== WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. ==

ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా,

WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము.

WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది.

ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం:

“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”

వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది.

=== స్వీయ నిధులతో నమోదు ===
స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది.

* నమోదు చేసుకోవడానికి: &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;
* మరిన్ని వివరాలకు: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం ===
సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి.

వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు.

మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి.

* మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;
* ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026'''

WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం:

* పూర్తి ప్రకటన: &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి.

సాదరంగా,

WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026  ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===

https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:25, 24 జూలై 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,
 
We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
 
'''Campaign Focus:'''
 
* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages
* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media
* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics
 
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
 
For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.
 
Best regards,
''Communications Team, WCI 2026''
 
[[వాడుకరి:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[వాడుకరి చర్చ:Shadabgdg|చర్చ]]) 16:12, 25 జూలై 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 ఆగస్టు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&amp;oldid=28221043 --&gt;

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[వాడుకరి:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kuldeepburjbhalaike|చర్చ]]) 15:32, 13 ఆగస్టు 2026 (UTC)

== సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది ==
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు.

ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-09-23|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది

దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. 

ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. 
ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు.

'''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.'''

* {{#time:l j xg Y|2026-09-23|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు.
* మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము.

''ఇతర ప్రభావాలు'':

* నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది.
* ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు.

అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. 

'''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;

== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''

Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.&lt;br/&gt;
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).

We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.&lt;br/&gt;
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of &quot;Language Link&quot; edits as seen in the Recent Changes feed]]

The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. 

Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]

Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:18, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31080967 --&gt;

== చందమామ ==
చందమామ సంచికలు 1947 జూలైనుంచి 1965 డిసెంబరువరకు అన్నిటినీ ఎక్కిస్తున్నాను. 2009 లో చందమామ పబ్లికేషను రైట్సు సుబ్రహ్మణ్యన్ గారికి విక్రయించబడినవి. భారతీయ కాపీరైట్ లా ప్రకారం 60 సంవత్సరాలతరువాత పత్రికలన్నీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వస్తాయి. 1966 తదనంతర సంచికల కాపీరైటు స్థితి పరిశీలించినతరువాత వాాటిగురించి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:09, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: వికీమీడియా కాపీహక్కులను సీరియస్ గా పరిగణిస్తుంది. [[చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక]] కొన్ని (3-4) పత్రికలను నేను అప్లోడ్ చేశాను. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం పత్రికలు ముద్రించబడిన 60 సంవత్సరాల తర్వాత కాపీహక్కులు చెల్లిపోయినా, వాటిలోని రచయితల జీవితకాలం ప్రకారం కాపీహక్కులు ఉంటాయని నా అవగాహన. ఒకసారి పరిశీలించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:18, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::All editions of Chandamama have already entered open source. I sent you the details on Whatsapp. Check it. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 08:31, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: The link is on Internet Archieve; according to some the Opensource tag (for that sake any copyright tag) unless given by the copywright holder needs to be verified by the knowledgeable people.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:17, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)

== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''

Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].&lt;br/&gt;Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]])  sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:42, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31106967 --&gt;

== Poem Template ==
Is there any way to change the orientation of a picture in a page? Right now there is only scope for lateral positioning. Can we add a &quot;rotate&quot; parameter? [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 04:41, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
* crop toool లో వీలుకాదు. కానీ కామన్స్ లో ఈ సౌలభ్యం ఉంది--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:51, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)

== సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన ==
తెలుగు వికీసోర్స్ లో నేను ([https://xtools.wmcloud.org/ec/te.wikisource.org/Saiphani02 వాడుకరి:Saiphani02]) నిర్వాహకునిగా ఉండేందుకు అభ్యర్థన చేసుకుంటున్నాను. గత రెండు సంవత్సరాలుగా తెలుగు వికీసోర్సులో కొత్త పుస్తకాలు చేర్చటం, అచ్చుదిద్దటం, సూచికలు తయారు చెయ్యటం, వికీడేటా లింకింగ్ చెయ్యటం, చేసాను. అంతే గాక, టెక్నికల్ విషయాల్లో నాకు తెలిసినంత వరకు సహాయపడ్డాను. మూసలు, మాడ్యూల్స్, వికీసొర్స్ మొబైల్ ఆప్, వికీ ఇండెక్స్ టూల్, ఓసీఆర్  పై పని చేసాను. నిర్వాహకత్వం భాద్యత తీసుకొని మరింత చురుగ్గా తెలుగు వికీసోర్సు ప్రాజెక్టు అభివృద్ధికై సహాయపడాలనుకుంటున్నాను. ధన్యవాదాలు! [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 11:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# సాంకేతిక విషయాలపై అవగాహన కలిగిన సాయిఫణి, మరికొంత చురుకుగా పనిచేయడానికి నిర్వాహకత్వం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. నేను సమర్ధిస్తున్నాను.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)</text>
      <sha1>k6rfs132j8kgszpbcla0k6caoqh946p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వికీసోర్స్:నిర్వాహకులు</title>
    <ns>4</ns>
    <id>9487</id>
    <revision>
      <id>584236</id>
      <parentid>274025</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T11:19:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Saiphani02</username>
        <id>6247</id>
      </contributor>
      <comment>కొత్త ప్రతిపాదన</comment>
      <origin>584236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5584" sha1="e7h0mb9cxb1mt38a8ynbp5h9z1h7pbe" xml:space="preserve">తెలుగు వికీమూలాల ప్రస్తుత నిర్వాహకుల జాబితా ఇది. నిర్వాహకులకు సగటు వాడకరులకంటెఁ హక్కులు ఎక్కవగా వుండును. 

== ప్రస్తుత నిర్వాహకులు, నిర్వాహకత్వ తేదీలు ==


#[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|రాజశేఖర్]], ప్రారంభం:13 మే 2013
#[[ వాడుకరి:T.sujatha|సుజాత]], ప్రారంభం:13 మే 2013
#[[వాడుకరి:రహ్మానుద్దీన్ |రహ్మానుద్దీన్ ]], ప్రారంభం:25 జూన్, 2013
#[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]], ప్రారంభం: 7 ఏప్రిల్ 2016

==గతంలో నిర్వాహకులు, నిర్వాహకత్వ తేదీలు==
#[[వాడుకరి:రాకేశ్వర|రాకేశ్వర]], ప్రారంభం: 17 అక్టోబర్ 2010, ముగింపు:2019-06-23 15:31
#[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]], ప్రారంభం:  5 ఫిబ్రవరి 2013,ముగింపు:5మే 2013
#[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]], ప్రారంభం:  20 మార్చి 2015,ముగింపు:20 సెప్టెంబర్ 2015
# [[వాడుకరి:Anveshi|Anveshi]],ప్రారంభం:2007-07-21 20:53   ముగింపు:2014-08-25 06:28
# [[వాడుకరి:వైఙాసత్య|వైఙాసత్య]],ప్రారంభం:2006-09-10 11:48   ముగింపు:2014-08-25 06:29 	

== ముగిసిన నిర్వాహకప్రతిపాదనా చర్చలు ==
=== రాకేశ్వర ===
:{{ప్రతిపాదన|రాకేశ్వర}}

మూఁడేండ్లకు పైగా వికీమూలాలలో సభ్యత్వం. అనేకానేక మూసల అనువాదం. ఇక అనేక నిర్వాహణా మూసలల అనువాదం. వికీమూలాల మూలస్థంబాలపై మంచి అవగాహన. ఇతర వికీపీడియనులకు సహాయం. గీతామృత తరంగం వంటి ప్రాజెక్టులు. వికీమూలాలు విస్త్రుతంగా పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో సరిపడా నిర్వాహకులు లేరనిపించి ప్రతిపాదించుకుంటున్నాను. ఆమోదం తెలుపగలరు. - రాకేశ్వర
: I support giving sysop rights to Rakesvara. Current administrators of the group are not active (which includes me too) and Rakesvara well aware of the wikisource working. Hence, I strongly support his candidature -[[వాడుకరి:వైఙాసత్య|వైఙాసత్య]] 20:13, 4 ఫిబ్రవరి 2010 (UTC)
: I support. &amp;mdash;[[వాడుకరి:Veeven|వీవెన్]] 06:31, 6 ఫిబ్రవరి 2010 (UTC)
: I too support - [[వాడుకరి:Srinivasa|Srinivasa]] 10:17, 6 ఫిబ్రవరి 2010 (UTC)
: I support -  - [[వాడుకరి:Suneel VLN|Suneel VLN]] 19:45, 6 ఫిబ్రవరి 2010 (IST)
: నా అంగీకారం కూడా.  __[[వాడుకరి:Mpradeep|Mpradeep]] 16:30, 6 ఫిబ్రవరి 2010 (UTC)
: నేను కూడా. [[వాడుకరి:Nani1only]]
: support. [[వాడుకరి:John Vandenberg|John Vandenberg]] 21:27, 17 అక్టోబరు 2010 (UTC)

::[[meta:Steward_requests/Permissions#Administrator_access]] request made. [[వాడుకరి:John Vandenberg|John Vandenberg]] 21:34, 17 అక్టోబరు 2010 (UTC)
:::[https://secure.wikimedia.org/wikipedia/meta/w/index.php?title=Special%3ALog&amp;type=&amp;user=&amp;page=User%3A%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%95%E0%B1%87%E0%B0%B6%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%B0%40tewikisource&amp;year=&amp;month=-1&amp;tagfilter=  done]. --[[వాడుకరి:John Vandenberg|John Vandenberg]] 22:03, 17 అక్టోబరు 2010 (UTC)

===రాజశేఖర్===
*[[వికీసోర్స్:రచ్చబండ]] చూడండి.
===సుజాత===
*[[వికీసోర్స్:రచ్చబండ]] చూడండి.
===రహ్మనుద్దీన్ ===
*[[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత_చర్చ_3# రహ్మనుద్దీన్  నిర్వాహకత్వానికి వోటు ప్రక్రియ]]
===అర్జున===
* [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత_చర్చ_7#అర్జున_శాశ్వత_నిర్వాహక_హోదాకై_ప్రతిపాదన_(Permanent_adminship_for_Arjunaraoc)]]

==కొత్త నిర్వాహక ప్రతిపాదనలు==
* [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ#సాయి_ఫణి_నిర్వాహక_హోదాకై_ప్రతిపాదన]]

==వనరులు==
*[https://xtools.wmflabs.org/ec/te.wikisource.org xtools వాడుకరి హక్కుల మార్పులకు ఉపకరణం]

[[వర్గం:వికీసోర్స్ నిర్వహణ]]

[[en:Wikisource:Administrators]]</text>
      <sha1>e7h0mb9cxb1mt38a8ynbp5h9z1h7pbe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Narasabhupaleeyamu.pdf/93</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120278</id>
    <revision>
      <id>583923</id>
      <parentid>377046</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T05:03:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583923</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5032" sha1="6avctnl10dpath9ulrdvy62lgjhcgoo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh||నరసభూపాలీయము. ఆ. 5|93}}&lt;/noinclude&gt;{{p|al|fwb}}విభావనావిశేషోక్తులు —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కారణము లేక కార్యము, ప్రారూఢం బైన నది విభావన పెక్కు
ల్కారణము లయ్యుఁ గార్యము, చేరక యుండుట మహి న్విశేషోక్తి యగున్.&lt;/poem&gt;|ref=134}}
{{p|al|fwb}}విభావన —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;నలినారి లేనివెన్నెలలు రాత్రులు లేని, తారలు లత లేనికోరకములు
కొలను లేనిసితాబ్జములు స్వాతిచిన్కులు, లేనిముత్తెము లేఱు లేనిమరువు
లలరు వెల్తురు లేనివెడమబ్బులు హిమాద్రి, లేనిమంచులు వార్థి లేనిసుధలు
గని లేనివజ్రము ల్గంధాద్రి లేనిగం, ధములు పాదము లేనితారవితతు&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;లౌర నీకీర్తిరుచులు మహానుభావ, భావజాకార కారుణ్యభాసమాన
మానకురురాజ రాజన్యమకుటనిహిత, చరణరాజీవ యోబభూవరునృసింహ.&lt;/poem&gt;|ref=135}} 
{{p|al|fwb}}విశేషోక్తి —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని నీ చాపఘనాఘన, ఘనము శరోత్కరముఁ గురియఁ గపటాహితరా
డ్వనితలకు నెట్టి చోద్యమొ, యను నొందవు కంకణంబు లౌబళనరసా.&lt;/poem&gt;|ref=136}}
{{p|al|fwb}}అసంగతి —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నేరుపుతోఁ గార్యంబును, గారణమును భిన్నదేశగతములు గా ని
ద్ధారణిలోన నసంగతి, యై రంజిలు నండ్రు సుకవు లది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=137}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనిలోన నీభుజాగ్రం, బనుపమతరవారిధార నందిన నేలా
యనయంబుఁ దాము వడఁకుదు, రన తారులు శ్రీనృసింహ యతిబలసింహా.&lt;/poem&gt;|ref=138}} 
{{p|al|fwb}}విచిత్రాన్యోన్యములు —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;స్వవిరుద్ధఫలంబునకై, యవిరళయత్నము విచిత్ర మన్యోన్యము భూ
ష్యవిభూషణభావంబునఁ, దవులుట యన్యోన్య మయ్యె ధర నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=139}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నతిఁ జెందుదు రున్నతికై, ప్రతీపభూపతులు నీదుభువనాగ్రబహిః
స్థితిఁ జెందుదురు గృహాంత, స్థితికై నరసింహ శౌర్యజితనరసింహా.&lt;/poem&gt;|ref=140}} 
{{p|al|fwb}}అన్యోన్యము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;లలన నృసింహునిఁ జెందెడి, తలపున మైఁదొడవు లిడఁగ దనులత చెలఁగెన్
గలితవిభూషణములచే, లలితవిభూషణము లంగలతచేఁ జెలఁగెన్.&lt;/poem&gt;|ref=141}} 
{{p|al|fwb}}విషమము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అవిరళవిశుద్ధకార్యో, ద్భవమున నర్థాంకురాభిపతనవిధానం
బు విరూపఘటన మనఁగా, నవనిం ద్రివిధంబు విషమ మది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=142}} 
{{p|al|fwb}}విరుద్ధకార్యవిషమము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కాలాహినీల మగునీ, వా లాహవభూమియందు వఱలుచు రిపుభూ
పాలాననవైవర్ణ్యవి, భాలాభ మొనర్చు నోబపౌర్థివనరసా.&lt;/poem&gt;|ref=143}} 
{{p|al|fwb}}అనర్థవిషమము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అమరు భవత్ప్రతాపతపనాతప మంబరవీథిఁ బర్వఁగా
సమదవిరోధిభూరమణచంద్రముఖీవదనారవిందముల్&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6avctnl10dpath9ulrdvy62lgjhcgoo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>190696</id>
    <revision>
      <id>583926</id>
      <parentid>523646</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T06:06:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583926</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="368" sha1="ilzggnsw8ojr133ms1a7wwxmlwvafzw" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)|కావ్యాదర్శము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:దండి|దండి]]
|అనువాదకులు=[[రచయిత:అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి|అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి]]
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=2
|పురోగతి=MS
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>ilzggnsw8ojr133ms1a7wwxmlwvafzw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584231</id>
      <parentid>583926</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T09:43:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584231</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="374" sha1="rc80phcyr71w8c7nlerpzkn1n1oy6v4" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)|కావ్యాదర్శము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:దండి|దండి]]
|అనువాదకులు=[[రచయిత:అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి|అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి]]
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=2
|పురోగతి=MS
|పుటలు=&lt;pagelist 
60=1
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>rc80phcyr71w8c7nlerpzkn1n1oy6v4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584232</id>
      <parentid>584231</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T09:43:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584232</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="373" sha1="1lxzs5r2sipyedgz768v5lfc9jva4rk" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)|కావ్యాదర్శము]]
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=[[రచయిత:దండి|దండి]]
|అనువాదకులు=[[రచయిత:అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి|అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి]]
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=2
|పురోగతి=C
|పుటలు=&lt;pagelist 
60=1
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>1lxzs5r2sipyedgz768v5lfc9jva4rk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/6</title>
    <ns>104</ns>
    <id>190895</id>
    <revision>
      <id>583929</id>
      <parentid>509576</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T06:10:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>583929</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2512" sha1="lvwikw3wslb6sbf8vi5e6ubw2828o40" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{c|శ్రీ మహాగణపతయేనమః}}

{{c|శ్రీ మహాసరస్వత్యైనమః}}

{{p|fs150|ac}}గ్రంథకర్త జీవితచరిత్రము&lt;/p&gt;
కీ॥ శే॥ అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి మహోదయులు, పండిత కవులుగా, శతావధానులుగా, విద్వదాశుకవులుగా, అలంకారాదిశాస్త్రవేత్తలుగా, అద్భుతబోధనాచతురతగల ఆచార్యవర్యులుగా, ప్రఖ్యాతి పడయుటయే గాక, సచ్ఛీలము నందును, నిరంతర సత్కర్మానుష్ఠాననిరతియందును, ఆదర్శప్రాయమైన జీవితమును నడపుచు, భాష్యశాంతిఁ జేసి బ్రహ్మవేత్తలై విలసిల్లిన మహనీయులు.

వీరు, గుంటూరు జిల్లా, బాపట్ల తాలూకా, కొమ్మూరు నొద్దగల గార్లపాడు అనుగ్రామమున అవ్వారివారి వంశమున, మహలక్ష్మమ్మ, రామయ్య అను పుణ్యదంపతులకు, ఇర్వురు సోదరులకుఁ దమ్ముడుగను, ఇరువురు సోదరులకును, ఒక సోదరికిని అగ్రజుడుగను క్రీ॥శ॥ 1883 సంవత్సరమునకు సరియగు స్వభాను సంవత్సరమున, నాషాఢమాసమున జన్మించి, సన్నిహితసగోత్రులును, కొమ్మూరు వాస్తవ్యులును నగు, లక్ష్మీదేవమ్మ, వెంకటప్పయ్య అను దంపతులకు దత్తపుత్రులుగ నేగిరి.
{{p|fs125|ac}}బాల్యము, విద్యాభ్యాసము&lt;/p&gt;
శాస్త్రిగారికి బంధువులై, వారితోఁబాటు చిన్నప్పుడు కవితాసంచారము చేసిన శ్రీ ఆచార్య రాయప్రోలు సుబ్బా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lvwikw3wslb6sbf8vi5e6ubw2828o40</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>190932</id>
    <revision>
      <id>583930</id>
      <parentid>509577</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T06:13:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>583930</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3115" sha1="fl2xw3yip1itv4vmmhlco6tac3t7bxz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{c|ii}}&lt;/noinclude&gt;రావుగారు, కవిగారి బాల్యమును గుఱించి యిట్లు వ్రాసిరి. “సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారు చిన్నప్పుడుకూడా అందరుపిల్లలువలె, ఆటపాటలలోనికి వచ్చేవారుకాదు. ఏదో సుదీర్ఘమైన గభీరచ్ఛాయ వారిముఖాన తొంగి చూస్తూఉండేది. ఆగంతుకముగా వచ్చిన ఒక మధ్వబ్రాహ్మణునికి భోజన భాజనాది సౌకర్యాలు, తమ యింటనే అమర్చి, పుత్రుల చదువుకై వీరి జనకులు నిలిపిరి. ఆ పంతులుగారు కొంత ఇంగ్లీషు, కొంత సంస్కృతము చదివినవాడు. ఆయనకు యింతో అంతో కవిత్వమల్లడము కూడా అలవాటు ఉండేది. వారి దగ్గరనే వీరి సోదరులందరికి బడి చదువు పూర్తి అయినది. అనంతరము, బ్రహ్మశ్రీ బొడ్డుపల్లి సుబ్బరాయశాస్త్రి గారి (బాపట్లయొద్దగల వెదుళ్ళపల్లి కాపురస్థులు) వద్ద సంస్కృతము నభ్యసించిరి. కాళిదాసత్రయము పాఠము చెప్పడములో శ్రీ సుబ్బారాయుడు శాస్త్రిగారు పేరుమోసిన బోధకులు.&quot; అటుతరువాత కొలదికాలమునకే ఇంటిలోఁ జెప్పకుండ శాస్త్రిగా రెచటికో విద్యాభ్యాసమునకై యేగి, అందు స్థిరత గుదిరిన పిమ్మటనే యింటికి తెలియఁజేయుట తటస్థించినది. మొదట తెనాలిలో శ్రీ ముదిగొండ చంద్రమౌళీశ్వరశాస్త్రిగారియొద్ధను తరువాత కోడితాడిపర్రులో శ్రీ జమ్ములమడక సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారియొద్దను, ఆతరువాత జంపనిలో విఖ్యాతతర్కపండితులు కొలచలమ నృసింహశాస్త్రిగారియొద్దను విద్యాభ్యాసము సాగినట్లు తెలియవచ్చుచున్నది. 1909 ప్రాంతమున, అనగా సుమారు 25 సంవత్సరముల వయసున కోనసీమలో&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fl2xw3yip1itv4vmmhlco6tac3t7bxz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>190944</id>
    <revision>
      <id>583931</id>
      <parentid>509590</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T06:15:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>583931</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3133" sha1="k4hm3ew3tycbycafs46lyyn3hcz8dbg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{c|iii}}&lt;/noinclude&gt;శాస్త్రిగారు చదువుకొనుచున్నట్లును, తాము తమ మొదటి కావ్యమును వ్రాసిపంపగా, శాస్త్రిగారు దానిని కొంత సవరించినట్లును, శ్రీ రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారివలన తెలియవచ్చుచున్నది. ఆ తరువాత శ్రీ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రిగారి సహాధ్యాయిత్వమున తార్కికాగ్రణులగు శ్రీ అద్దేపల్లి సోమనాధశాస్త్రిగారివద్ద, కృష్ణాజిల్లా, చల్లపల్లిలోను, అప్పటికే ఆంధ్రదేశమంతటను ఆశుకవితాశతావధానప్రదర్శనములను వెదజల్లి, అనేకబిరుదముల నంది తెనుగుభాషకు నూతనోత్తేజమును కల్పించుచుండిన శ్రీ తిరుపతి వెంకటకవులలో నొకరగు శ్రీ చెళ్ళపిళ్ళ వెంకటశాస్త్రిగారివద్ద బందరులోను శాస్త్రాధ్యయనము సాగినది. అంతటితో విద్యాభ్యాసములోని మొదటిఘట్టము పూర్తియై, సంస్కృతముతో ప్రారంభించి, దిటమగు పాండిత్యమును సంపాదించిన సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారు, తెనుగు కవిత్వమువైపు దృష్టి మరల్చి, గురువుల యడుగుజాడలలో నడుచుచు, నవధానాదికమునకు గడంగి, పండితకవులుగా తాము కీర్తివడసి, గురువులగు తిరుపతి వెంకటకవులకును కీర్తిఁ దెచ్చునంతటివారైరి. వీరి విద్యాభ్యాసమును గుఱించి శ్రీ రాయప్రోలు సుబ్బారావుగా రిట్లు వ్రాసిరి. “ఒక్కవిషయము నిశ్చయము. గురుముఖముగా నభ్యసించిన గ్రంథముకంటె స్వయముగా చదివి సాధించిన శాస్త్ర సాహిత్య పాండిత్యమే అధికము శాస్త్రిగారికి.” ఈ భావమునే వెలిబుచ్చుచు, గురువులు చెళ్ళపిళ్ళ వెంకటశాస్త్రిగారు వ్రాసినది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k4hm3ew3tycbycafs46lyyn3hcz8dbg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>190945</id>
    <revision>
      <id>583932</id>
      <parentid>509592</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T06:19:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>583932</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2679" sha1="d6fsxnvtc60sq80rr7mwb5mjwfw5zvk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;iv&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;అస్మదాచార్య కతయేమి! యఖలవిద్య
 లీతడు స్వయంకృషినె గ్రహించె!&quot;&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{p|fs125|ac}}అవధానాశుకవిత్వాదికము&lt;/p&gt;
శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారు, గురువులగు శ్రీ తిరుపతి వెంకటకవులవద్దనుండి గ్రహించి, వారి ప్రోత్సాహమున మిక్కిలి కృషి చేసి మెరుగులు దిద్దికొనినది ఆశుకవిత్వ ప్రదర్శనశక్తి. గంటకు వందలకొలది పద్యములు నిర్దిష్టమై, రసవంతమై, పండితరంజకమైన శైలిలోఁజెప్పి, 'ఆశుకవితిలక' 'విద్వదాశుకవి' మున్నగు బిరుదముల నార్జించిరి. కొప్పరపుకవులతో గురువులకు గల్గిన వివాదములో, శ్రీ వేలూరి శివరామశాస్త్రిగారు శతావధానములోవలె, వీరాశుకవితాప్రదర్శనమున పలుచోట్ల బోటికి నిలిచి, విజయము గాంచి గురువుల మన్ననకుఁ బాత్రులైరి. గుంటూరు జిల్లాలోని వేమవరమను గ్రామములో జరిగిన తిరుపతి వెంకటకవుల శతావధానానంతరము, గురువులచే నాదేశింపఁబడి, సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగా రత్యాశువునుఁ బ్రదర్శింపగా, నమితానంద మొంది, ఇరువురు గురువులు చెప్పిన రెండుపద్యములు వారి 'నానారాజసందర్శన' మనుగ్రంథమును నేటికిని అలంకరించుచున్నది.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;'అన్నం బెక్కడనో భుజించితివి, విద్య న్నాకడ న్నేర్చి, తెం
 దు న్నీయందు లవంబు గాననుసుమీ దోషమ్ము! దుశ్శాత్రవుల్&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d6fsxnvtc60sq80rr7mwb5mjwfw5zvk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>190946</id>
    <revision>
      <id>583933</id>
      <parentid>510109</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T06:23:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583933</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2623" sha1="qmbo5opxn7zu1rxmyqggzz7fvejdhh8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt; నన్నున్ మార్చొన, వారి యాశువుల చందంబెల్ల నవ్వారి సు
 బ్బన్నా! చూపి ఋణమ్ము దీర్చితివి సుమ్మా! శిష్యచూడామణీ!&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{right|(శ్రీ వెంకటశాస్త్రిగారు)}}
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;'ప్రకటతరాశుధారను సభాసదులందరు మెచ్చుచుండ, నా
 యకమణి సంతసింపగ నయారె రచించినవాడ వీవు! వా
 రక యరవిందసుందరమకందఝరంబు స్రవించుచుండు నీ
 సుకవితఁ గాచుకోదగవె! సుబ్బనశాస్త్రి! జగద్దితమ్ముగన్!&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
{{right|(శ్రీ తిరుపతిశాస్త్రిగారు)}}
వీరి యష్టావధాన, శతావధాన, ఆశుకవిత్వప్రదర్శనవివరములు పూర్తిగా లభింపలేదు. కాని, సికిందరాబాదు, గద్వాల, ముక్త్యాల, పెద్దాపురము, కందుకూరు, కావలి, నెల్లూరు, బుచ్చిరెడ్డిపాలెం, కనిగిరి, వేమవరం, నాగులవరం, నందివెలుగు, మొదలగు ననేకచోట్ల నిట్టి ప్రదర్శనములు జరిగినవని తెలియవచ్చుచున్నది.

శ్రీ ఆచార్య రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు కవితాసంచారంలో శాస్త్రిగారికి, తమకు గల సంబంధమును గూర్చి వ్రాయుచు, ఆశుకవిత్వధోరణి యెట్లు ప్రారంభమైనదో యీ క్రింది విధముగా వ్రాసిరి.

“తరువాత శ్రీశాస్త్రిగారు ఆశుకవిత్వకలాపం ప్రారంభించారు. గార్లపాడు చెరువుకట్టమీద వృద్ధవటవృక్ష మున్నది - ఇప్పటికి కూడా. ఆ చెట్టు చల్లనినీడలలో ఆశువుగా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qmbo5opxn7zu1rxmyqggzz7fvejdhh8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:దండి</title>
    <ns>102</ns>
    <id>202039</id>
    <revision>
      <id>584203</id>
      <parentid>523645</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T09:30:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>584203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="697" sha1="h90tcmg8k4iext0yjitwuk54fxei618" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = 
 |అసలుపేరు = దండి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ద
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 8వ శతాబ్దపు సంస్కృత కవి
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = దండి 
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==

* [[ఆంధ్ర దశకుమార చరిత్రము]]
* [[దశకుమారచరిత్రము]] (ముద్రణ: 1925)
* [[ కావ్యాదర్శము]]</text>
      <sha1>h90tcmg8k4iext0yjitwuk54fxei618</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584205</id>
      <parentid>584203</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T09:30:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>584205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="696" sha1="a4262ffuoum4bxzrf6t0b7opiqhpx3n" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = 
 |అసలుపేరు = దండి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ద
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 8వ శతాబ్దపు సంస్కృత కవి
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = దండి 
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==

* [[ఆంధ్ర దశకుమార చరిత్రము]]
* [[దశకుమారచరిత్రము]] (ముద్రణ: 1925)
* [[కావ్యాదర్శము]]</text>
      <sha1>a4262ffuoum4bxzrf6t0b7opiqhpx3n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584214</id>
      <parentid>584205</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T09:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>584214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="720" sha1="s09e795xum2lm2wx5i2dq4stc6tj6l2" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = 
 |అసలుపేరు = దండి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = ద
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 8వ శతాబ్దపు సంస్కృత కవి
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = దండి 
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==

* [[ఆంధ్ర దశకుమార చరిత్రము]]
* [[దశకుమారచరిత్రము]] (ముద్రణ: 1925)
* [[కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)]]</text>
      <sha1>s09e795xum2lm2wx5i2dq4stc6tj6l2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215432</id>
    <revision>
      <id>583915</id>
      <parentid>562706</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T00:57:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583915</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1689" sha1="jk0p9fb2d3vockih8s7jj7qj2030mxu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{P|fs100|ac}}శ్రీం&lt;/p&gt;

{{p|fs200|ac}}దశమహావిద్యాః&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf
|Page = 5
|bSize = 600
|cWidth = 120
|cHeight = 28
|oTop = 137
|oLeft = 251
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs150|ac}}ప్రథమః కాలీ పటలః&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
1. కాలీం వ్యాఖ్యాస్యామః ।

2. ఆద్యా సా దశసు మహావిద్యాసు ।

3. క్రియాశక్తిః కాలీ మధ్యమాత్వధిదైవతమ్ ।


4. సర్వవ్యాపినీ ।

5. విద్యుచ్ఛక్తే ర్నాతిరిచ్యతే ।

6. సర్వాణి భూతాని పచత్యజస్రమేషా ।

7. పాక ఏవ శాస్త్రేషు వ్యవహ్రియమాణః పరిణామః ।


8. పాచకత్వమేవ కాలస్య స్వరూపమ్ ।

9. కాల ఏవ స్త్రీలింగేన కాల్యుచ్యతే ।

10. అభూదనయా బహూనాం అండానాం సంహారః ।


11. తస్యాః కంఠే ఆస్మాభిః చింత్యమానా ముండమాలా తదేత దండ సంహారవైభవం స్మారయితుం ।

12. నిత్యసంగ్రామకారిణీతి పిశాచికేవ భీమరూపా వర్ణ్యత ఇయం పరిణమయిత్రీ శక్తిః ।
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jk0p9fb2d3vockih8s7jj7qj2030mxu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/6</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215433</id>
    <revision>
      <id>583916</id>
      <parentid>562707</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T01:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583916</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2526" sha1="ivwcyzn3zsj245wwek0mn8ulkxi8w2m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs100|ac}}శ్రీ&lt;/p&gt;

{{p|fs200|ac}}దశమహావిద్యలు&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf
|Page = 6
|bSize = 600
|cWidth = 120
|cHeight = 22
|oTop = 140
|oLeft = 248
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs150|ac}}1. కాళీ పటలము&lt;/p&gt;

1. కాళిని గుఱించి వ్యాఖ్యానించెదము.

2. ఆమె దశమహావిద్యలలో మొదటిది.

3. క్రియాశక్తియగు కాళీ విద్య కధిదైవతము 'మధ్యమ' (గౌరి). (భువనముల కావల కేవలమైయుండు శక్తీశ్వరు లుత్తములనియు, భువనకారణత్వమును వహించి భువనాధిష్టానులైనపుడు మధ్యములనియు వ్యవహారము. దండనాధ యొకవైపు, మంత్రిణి యొకవైపునున్న కారణమువల్లను మధ్యమయగును.)

4. కాళియను శక్తి సర్వవ్యాపిని.

5. విద్యుచ్ఛక్తికంటె వేఱుకాదు.

6. ఈమె సర్వభూతముల ననునిత్యము పచన మొనర్చుచుండును.

7. పాకమే (పచనక్రియయే) శాస్త్రములందు పరిణామముగా వ్యవహరింపబడెను.

8. పాచకత్వమే కాలముయొక్క స్వరూపము.

9. స్త్రీలింగవచనముచే కాలమును కాలి (కాళి) యనిరి.

10. అట్టి యీమెచే ననేక అండరూపములు సంహరింపబడెను. (పిండాండ, అండాండ, బ్రహ్మాండములు మూడింటికి నన్వయించును).

11. ఆ యండ సంహారమును స్మరింపజేయుటకే మనమామె కంఠమందు ముండమాల నూహింతుము.

12. పరిణామకారిణియైన యీశక్తి నిత్యసంగ్రామ కారిణియని భయంకర పిశాచి రూపముగా వర్ణింపబడెను.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ivwcyzn3zsj245wwek0mn8ulkxi8w2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/2</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215434</id>
    <revision>
      <id>583906</id>
      <parentid>562709</parentid>
      <timestamp>2026-10-08T23:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583906</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3369" sha1="gwidotqp1te982sckdh9b1n42rvnof0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}విజ్ఞప్తి&lt;/p&gt;

ఇందలి సూత్రగ్రంథములను, అనుబంధమును రచించిన మహాకవియగు కావ్యకంఠ శ్రీ వాసిష్ఠగణపతిముని యాంధ్రుడు. పండితప్రవరుడు, తపస్స్వరూపుడు, సిద్ధకవియైన యీ మహాపురుషుని రచనములు పూర్వఋషి ప్రోక్తములవలె పరావాక్ప్రేరితములు. ఆధునికులలో సూత్రరచనమును జేసిన కవి యీత డొక్కడే యని నిష్కర్షగా చెప్పగలము. అంతేగాక, మభ్యపడి పండితుల కలవిగాక యున్న మంత్రతంత్రాదిరహస్యములను భేదించి, వేద - శాస్త్రేతిహాసములయం దట్టి రహస్యములను సూచించు కథలకు గల లక్షణార్థములను తగువిధమున నన్వయించి, యింతవఱకు వానిని గుఱించి పండితులందును వ్యాపించిన యల్పదృష్టిని నివారించిన ధీరు డితడు. ఆంధ్రుల పుణ్యఫలముగా వెలసిన యీగణపతిరూపము క్రీ. శ. 1878–1936 వఱకు భువి నలంకరించెను.

నేనీ మహనీయుని చరిత్రమును తెనుగున రచించి, దానికి 'నాయన' యను పేరిడి, విళంబిసంవత్సరాదికి సరియగు తే21-3-1958దీ నాడు వెలువరించి, దాని విక్రయమువలన వచ్చులాభముతో శ్రీ గణపతిముని విరచిత గ్రంథప్రకాశనము జేయదలచియుండగా, వానిపై గల సర్వస్వామ్యములు శిరసిపురనివాసియు, 'నాయన'కు
ప్రీతిభాజనుడు అయిన శ్రీ డి. యస్. విశ్వామిత్ర (వకీలు) గారికి సంక్రమించినట్లు తెలిసినది. వెంటనే నేను ప్రచురణానుమతిని వేడుచు వారికి తే 8-4-58 దీని వ్రాయుట తడవుగా, గురుభక్తిత్యాగాదిసుగుణములతో
పరిమళించు జవాబును తే 14-4-58 దీని వా రంగీకారపూర్వకముగా వ్రాసి, తే 8-5-58 దీ గల లేఖద్వారమున తదనుమతిని ధృవపరచిరి. తత్ఫలముగా నచ్చొత్తించబడిన స్వల్ప సంపుటియే యీ 'మహావిద్యాది సూత్రావళి'.

{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gwidotqp1te982sckdh9b1n42rvnof0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/1</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215435</id>
    <revision>
      <id>583905</id>
      <parentid>562710</parentid>
      <timestamp>2026-10-08T22:50:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583905</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="313" sha1="ekc05lxsz1a3lq64kwuf5bkfau24rpc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf
|Page = 1
|bSize = 600
|cWidth = 501
|cHeight = 511
|oTop = 52
|oLeft = 46
|Location = center
|Description = 
}}


{{c|కావ్యకంఠ శ్రీ వాసిష్ఠగణపతిముని}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ekc05lxsz1a3lq64kwuf5bkfau24rpc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/676</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219330</id>
    <revision>
      <id>583890</id>
      <parentid>572210</parentid>
      <timestamp>2026-10-08T12:15:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583890</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3484" sha1="kg2e4217nkslozl14jo2gh0onu5ev3o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
విరోధమన నుద్ద్యోతకారుఁ డిట్లు తెలిపెను. “విరోధశ్చ ఏకాధికరణ సంబద్ధత్వేన ప్రసిద్ధయో రర్థయోర్భాసమానైకాధికరణాసంబద్ధత్వం । ఏకాధికరణాసంబద్ధత్వేన ప్రసిద్ధయో రేకాధికరణసంబద్ధత్వేవ ప్రతిపాదనం వా&quot;

విరోధమన నొక్కచోట సంబద్ధములుగా స్థిరపడియున్న రెండుధర్మములు పైకి సంబద్ధములు గానట్లు తెలుపుట కానీ యొక్కచోట సంబద్ధములుగాని రెండుధర్మములు పైకి సంబద్ధములవలెఁ దెలుపుటకానీ యగును. ఈ విషయము లక్ష్యముమీఁద లెస్సగా నవగతమగును.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;జాతి జాత్యాదికముతోడ, జగతిఁ గ్రియ క్రి
యాదికముతోడ, గుణము గుణాదితోడ,
ద్రవ్యమున ద్రవ్యము విరోధంబుఁ జెందఁ,
బది విరోధంబు లగు; వీనిఁ బదిలపఱతు.&lt;/poem&gt;|ref=124}}
జాతి జాతిగుణద్రవ్యక్రియలతోను, గుణము గుణక్రియాద్రవ్యములతోను, క్రియ క్రియాద్రవ్యములతోడను, ద్రవ్యము ద్రవ్యముతోడను విరోధమును జెందును. ఈ విధముగా నీ యలంకారము పది భేదములగును.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ధారాధరం బయ్యుఁ దనరు నీకౌక్షేయ
                    మనతవాహిని కజీవనద మయ్యె
కమలాకరం బయ్యు నమరు నీశౌర్యంబు
                    ఘనరాజహంసభీకరతఁ దాల్చె
నీరంధ్రగతి మహావారణం బయ్యు నీ
                    సత్కీర్తి హరిఘటాసఖ్య మొందె
నవనిఁ బ్రభానిధి యయ్యు నీనెమ్మేను
                    జైవాతృకత్వంబు సంఘటించె&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ధర్మకర మయ్యుఁ బ్రతిపక్షధర్మభేది
నరనుతవిహార మయ్యుఁ గర్ణప్రమోద
శీల, మురుగోత్రధృతి యయ్యు జిష్ణు వగుచుఁ
జెలఁగు నీబాహుయుగము నృసింహభూప.&lt;/poem&gt;|ref=125}}
1. లోకమున ధారాధరము (మేఘము) జీవనదము; (జలముల నిచ్చునది) కాని యిట జీవనదము కాకున్నది. ధారాధరిత్వజాతికిని జీవనదానక్రియా౽భావము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kg2e4217nkslozl14jo2gh0onu5ev3o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/677</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219331</id>
    <revision>
      <id>583891</id>
      <parentid>572211</parentid>
      <timestamp>2026-10-08T14:36:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583891</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4302" sha1="f6uxl4ba2xey7sjajqs7fgerc9khovu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నకును విరోధము. కాన విరోధమును బరిహరింపవలెను. ఎట్లన, నీ కౌక్షేయకము (కత్తి) ధారాధరమును (వాదరను వహించునది), అనతులగు శత్రువుల వాహినికిఁ బ్రాణ మీయనిదియు, అనఁగా బ్రదుకు నీయనిది; వారిని వధించునది అను నర్థముచే విరోధము పరిహరణీయము.

ఇట జాతిక్రియావిరోధము.

2. కమలాకరము (సరస్సు) లోకమున రాజహంసలకు నాహ్లాదకరము. కాని యిట భీకరమగుచున్నది. కమలాకరత్వజాతికిని భయరూపగుణమునకును విరోధము. విరోధమును బరిహరింపవలెను. కమలా + కరము = లక్ష్మినిఁ జేయునది; రాజహంసలు = రాజశ్రేష్ఠులు; అను నర్థమును స్వీకరించి నీ కార్యము లక్ష్మినిఁ జేయును. రాజశ్రేష్ఠు (శత్రురాజులు) లకు భయము గలిగించును. అన్నచో విరోధము తొలఁగును. ఇట జాతిగుణవిరోధము.

3. మహావారణమునకు (గజము) హరిఘటా (సింహబృంద) సఖ్య మెట్లు పొసఁగును? వారణత్వజాతికిని హరిత్వజాతికిని విరోధము. మహావారణము = పెద్దపెద్దయావరణములు గలది. ఇట ఆవారణ శబ్ద మావరణవాచకము. (స్వార్థణిజంత మగు 'వృ' ధాతువుయొక్క రూపము). మహావారణమన నీరంధ్రమగువిధమునఁ బెద్దమూఁతలు గలది. అనఁగా దట్టముగా నన్నింటిని లెస్సగాఁ గప్పివేయునది. అని యర్థము. నీ కీర్తి లెస్సగా దట్టముగా నన్నింటినిఁ గప్పునదియు, సింహబృందమును (తెలుపు గలిగియుంటచే) బోలునదియునను నర్థముచే విరోధము పరిహరణీయము.

ఇట జాతిద్వయమునకు విరోధము.

4. ప్రభానిధి యన సూర్యుఁడు. ప్రభానిధిత్వజాతికిని జైవాతృక (చంద్రుఁడు) రూపద్రవ్యమునకు విరోధము. ప్రభానిధి యనఁ గాంతినిధానము. జైవాతృకుఁడన దీర్ఘాయుష్మంతుఁడు. నీ నెమ్మేను గాంతిమంతమును దీర్ఘకాలము జీవించునదియును నను నర్దముచే విరోధము పరిహరణీయము.

ఇట జాతి ద్రవ్యములకు విరోధము. ప్రభానిధియన సూర్యుఁడు. &quot;ఈశబ్దము ద్రవ్యవాచక మగును. కాని జాతివాచకమె”ట్లని శంకింపవచ్చును. ద్వాదశార్కులు గలరు. కానఁ బ్రభానిధిశబ్దము జాతివాచకమగును. దీనికి మరొక యుదాహరణము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;సృజతి చ జగ దిద మవతి చ సంహరతి చ హేలయైన యో నియతం
అవసరవశత శ్శఫరో జనార్దన స్సో౽పి చిత్ర మిదం.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f6uxl4ba2xey7sjajqs7fgerc9khovu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/678</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219332</id>
    <revision>
      <id>583892</id>
      <parentid>572212</parentid>
      <timestamp>2026-10-08T14:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583892</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4329" sha1="nyxehii6ulmn2xq4uc40cx8zvrr5hkf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఎవఁడు తన లీలచే జగములను సృజించునో రక్షించునో సంహరించునో యతఁ డవసరమును బట్టి చేఁపగా నయ్యెను. ఇది చిత్రము.

ఇట శఫరత్వజాతికిని జనార్ధనరూపద్రవ్యమునకును విరోధము. అనఁగా జనార్దనుఁడు శఫర మెట్లగును? అని విరోధము. భగవంతుఁడు సర్వసమర్థుఁడగుటచే శఫరూపధారణము సాధ్యమే యను అర్థముచే విరోధము పరిహరణీయము.

5. ధర్మధరణరూపక్రియకును ధర్మభేదనరూపక్రియకును విరోధము. ధర్మ మన విల్లు. ‘తాను ధర్మమును ధరించువాఁడును బరుల ధర్మమును (విల్లును) భేదించువాఁడును' అను నర్థముచే విరోధము పరిహరణీయము.

ఇటఁ గ్రియాద్వయవిరోధము.

6. నరసుతవిహారము (అర్జునునియొక్క పొగడఁబడిన విహారము) కర్ణప్రమోదశీలము (కర్ణునికిఁ బ్రమోదము గలిగించు స్వభావము గలది) ఎట్లగును? కాన నరసుతవిహారము = నరులచేఁ బొగడఁబడిన విహరణక్రియ గలదియుఁ, గర్ణములకుఁ బ్రమోదము గలిగించు స్వభావము గలదియు (నీబాహుయుగము) అను నర్థముచే విరోధపరిహారము.

ఇది గుణక్రియావిరోధము. (ప్రమోదము గుణము; విహరణము క్రియ.) కాని యీ యుదాహరణ మంత బాగుగా లేదు. ఏలన, విహరణ, ప్రమోదముల విరోధము ప్రసిద్ధము గాదు. కాన మరొక టిచ్చుచున్నాము.
 ‘పేశల మసి ఖలవచనం దహతితరాం మానసం సతత్త్వవిదాం’
 ఖలవచనము పేశలమయ్యును మహాత్ముల మానసమును గాల్చును.
 ఇటఁ బేశలత్వగుణమునకును దహనరూపక్రియకును విరోధము.

7. గోత్రభృతి యన గోత్రాభరణము గలది. అనఁగా గోత్రములను (పర్వతములను) భరించునది. గోత్రములను భరించువాఁడు జిష్ణువు (ఇంద్రుఁడు) ఎట్లగును? ఇంద్రుఁడు గోత్రభేదిగదా! కాన నిట క్రియాద్రవ్యవిరోధము. కాన గోత్రభరణము = బ్రాహ్మణ క్షత్రియాది వంశములను భరించునది. అనఁగాఁ గాపాడునది యనియు జిష్ణువు = జయశీలము (బాహుయుగము) అనియు నర్థమును గ్రహించినచో విరోధము పరిహృతమగును.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;తలిరుంబోఁడి సరాగయయ్యు ధవళత్వం బొందు; నుచ్చైస్తనా
చలభారాసహయయ్యు దా నచలయౌఁ; జర్చింపఁగా నార్యయై
చెలుఁవం బందియు నన్యభాష యగు; నీచేతోజశస్త్రాహత
న్నలినాక్షీమణి నేలు మింక నరసేంద్రా! సాంద్రతేజోనిధీ!&lt;/poem&gt;|ref=126}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nyxehii6ulmn2xq4uc40cx8zvrr5hkf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583893</id>
      <parentid>583892</parentid>
      <timestamp>2026-10-08T15:01:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583893</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4364" sha1="9lswujncx5y5v716no35c2mhtxe428m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఎవఁడు తన లీలచే జగములను సృజించునో రక్షించునో సంహరించునో యతఁ డవసరమును బట్టి చేఁపగా నయ్యెను. ఇది చిత్రము.

ఇట శఫరత్వజాతికిని జనార్ధనరూపద్రవ్యమునకును విరోధము. అనఁగా జనార్దనుఁడు శఫర మెట్లగును? అని విరోధము. భగవంతుఁడు సర్వసమర్థుఁడగుటచే శఫరూపధారణము సాధ్యమే యను అర్థముచే విరోధము పరిహరణీయము.

5. ధర్మధరణరూపక్రియకును ధర్మభేదనరూపక్రియకును విరోధము. ధర్మ మన విల్లు. ‘తాను ధర్మమును ధరించువాఁడును బరుల ధర్మమును (విల్లును) భేదించువాఁడును' అను నర్థముచే విరోధము పరిహరణీయము.

ఇటఁ గ్రియాద్వయవిరోధము.

6. నరసుతవిహారము (అర్జునునియొక్క పొగడఁబడిన విహారము) కర్ణప్రమోదశీలము (కర్ణునికిఁ బ్రమోదము గలిగించు స్వభావము గలది) ఎట్లగును? కాన నరసుతవిహారము = నరులచేఁ బొగడఁబడిన విహరణక్రియ గలదియుఁ, గర్ణములకుఁ బ్రమోదము గలిగించు స్వభావము గలదియు (నీబాహుయుగము) అను నర్థముచే విరోధపరిహారము.

ఇది గుణక్రియావిరోధము. (ప్రమోదము గుణము; విహరణము క్రియ.) కాని యీ యుదాహరణ మంత బాగుగా లేదు. ఏలన, విహరణ, ప్రమోదముల విరోధము ప్రసిద్ధము గాదు. కాన మరొక టిచ్చుచున్నాము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;‘పేశల మసి ఖలవచనం దహతితరాం మానసం సతత్త్వవిదాం’
ఖలవచనము పేశలమయ్యును మహాత్ముల మానసమును గాల్చును.
ఇటఁ బేశలత్వగుణమునకును దహనరూపక్రియకును విరోధము.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
7. గోత్రభృతి యన గోత్రాభరణము గలది. అనఁగా గోత్రములను (పర్వతములను) భరించునది. గోత్రములను భరించువాఁడు జిష్ణువు (ఇంద్రుఁడు) ఎట్లగును? ఇంద్రుఁడు గోత్రభేదిగదా! కాన నిట క్రియాద్రవ్యవిరోధము. కాన గోత్రభరణము = బ్రాహ్మణ క్షత్రియాది వంశములను భరించునది. అనఁగాఁ గాపాడునది యనియు జిష్ణువు = జయశీలము (బాహుయుగము) అనియు నర్థమును గ్రహించినచో విరోధము పరిహృతమగును.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;తలిరుంబోఁడి సరాగయయ్యు ధవళత్వం బొందు; నుచ్చైస్తనా
చలభారాసహయయ్యు దా నచలయౌఁ; జర్చింపఁగా నార్యయై
చెలుఁవం బందియు నన్యభాష యగు; నీచేతోజశస్త్రాహత
న్నలినాక్షీమణి నేలు మింక నరసేంద్రా! సాంద్రతేజోనిధీ!&lt;/poem&gt;|ref=126}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9lswujncx5y5v716no35c2mhtxe428m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/679</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219333</id>
    <revision>
      <id>583902</id>
      <parentid>572213</parentid>
      <timestamp>2026-10-08T20:49:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583902</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3534" sha1="e487jn6734d92o9xoavf2rok8z2hduo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left|}}
8. 'సరాగయయ్య ధవళత్వమును బొందును' అన్నచో నిట రక్తత్వ, ధవళత్వ రూపగుణములకు విరోధము, 'సరాగ = అనురాగవతి’ అను నర్థముచే ననురక్తురాలును, (కనుకనే) ధవళత్వమును (పాలిపోవుటను) బొందినదియు నను నర్థముచే విరోధపరిహారము.

9. ‘స్తనాచలభారాసహయయ్యు' అనుచో అచల (భూమి) అచలభారాసహ యెట్లగును? భూమి పర్వతములను మోయునుగదా! ఇట 'అచల = కదలనిది' అను సనర్ధముచే నా యువతి స్తంభరూపసాత్వికభావమును బొందినదనియు, స్తనభారమును సహింపలేకున్నదనియు నర్థముచే విరోధపరిహారము. ఇట గుణద్రవ్య విరోధము ((అచల' ద్రవ్యవాచకము. భారము గుణము.)

10. ఆర్య (పార్వతి) అన్యభాష (అపరసరస్వతి) యెట్లగును? ఇట ద్రవ్యద్రవ్యవిరోధము, ఆర్యురాలును, నన్యభాష = పరాయత్తమైన లేక మతిమాలిన (ప్రలాపరూపమన్మథావస్థచే) మాటలు గలదియు నను నర్థముచే విరోధము పరిహార్యము.

మొత్తముమీఁద నీ విరోధాలంకారము శ్లేషమూలకము. ఉద్ద్యోతకారుఁడు తెలిపిన విరోధలక్షణము నిట ననుసంధించుకొనవలెను.

దీని నాంగ్లమున Paradox అందురు.
{{p|ac|fwb}}24. విశేషము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ధారుణి నాధేయమనా
ధారముగా, నొకటి నేకతలకలితముగా
సారెకు, నశక్యకరణం
బారూఢముగా విశేషమగు నెట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=}} 
ఆధారరహితముగా నాధేయమును నిబంధించుట, ఒకేవస్తు వనేకస్థలముల నున్నట్లుగా నిబంధించుట (ఏకానేకగోచరము), అశక్యవస్తువును జేయుట అని విశేషాలంకారము మువ్విధములు.
{{p|al|fwb}}1. ఆధారరహితాధేయము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;దురమున శ్రీనృసింహుఁ డతిదుర్మదవీరవిరోధిపంక్తిపై
సరభసవృత్తి నత్తలము సాఁపఁ బ్రదీప్తము లయ్యె దన్మహా
మరకతపుష్యరాగనవమౌక్తికవిద్రుమనీలకాంతిచే
సురపదవీథిపై జనులచూడ్కి కభిత్తకచిత్రకర్మముల్.&lt;/poem&gt;|ref=128}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e487jn6734d92o9xoavf2rok8z2hduo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/680</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219334</id>
    <revision>
      <id>583903</id>
      <parentid>572214</parentid>
      <timestamp>2026-10-08T21:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583903</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3152" sha1="0ya5mqoi37qwng2p031qpsom3m2erh1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పత్తలము = పాదతలము. నరసభూపాలుఁడు దన పాదతలమును శత్రురాజులపైఁ జాఁపఁగా నందలి మరకతపుష్యరాగాదులకాంతిచే నాకాశమున నభిత్తికమైన చిత్రములు జనుల కగపడినవి.

భిత్తి యాధారము, చిత్రకర్మ యాధేయము. అభిత్తికచిత్రకర్మ అనుచోట నాధారరహితాధేయము కనఁబడుచున్నది. కాని దీనియందు వైచిత్ర్యము దక్కుపగా నున్నది. ఈ క్రింది పద్యము సుందరమైనది.
గీ. మొలిచెఁ గమలంబు నిర్జలస్థలములందుఁ;
   గలువ లుదయించె దానిపైఁ; గానిపించెఁ
   గనకలతపైనివెల్ల; నా కనకలతయు
   లేతయట; యేమి యీ మహోత్పాతవితతి?
ఇటఁ బ్రసిద్ధాధారము లేకున్నను గమలము లుదయించెను. దానిపైఁ గలువ లుదయించెను. ఇవెల్లయుఁ గనకలతపై నిలిచెను.
{{p|al|fwb}}2. ఏకానేకగోచరము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కలఁడు కలఁడన్నచోటం
గలుగు నృసింహుఁడవు కానఁ గానల, గిరులం,
గలలోన, మ్రోలఁ, బిమ్మట
నలఘుస్థితి నీవయగుదు వరికి నృసింహా!&lt;/poem&gt;|ref=129}} 
ఒక నరసభూపాలుఁడే శత్రువునకుఁ గానలలో, గిరులలోఁ, గలలలో, ముందు, వెనుకలను గానఁబడుచున్నాఁడు. ఇట్టిదే
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;సా వసతి తవ హృదయే । సైవాక్షిషు సా చ వచనేషు
అస్మాదృశీనాం సుందర । అవకాశః కుత్ర పాపానాం?&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఆ యువతియే నీ హృదయమున, నీ నేత్రములముందు, నీ వచనములందును వసించుచున్నది. పాపాత్మలగు మావంటివారి కవకాశ మెక్కడ?
{{p|al|fwb}}3. అశక్యవస్తుకరణము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;దారుణాఖండమార్తాండమండలము ను
                    ప్పొంగి గుటుక్కున మ్రింగవచ్చు;
గంభీరఘుమఘుమారంభసంరంభదు
                    గ్ధపయోధి చెంగున దాఁటవచ్చుఁ;&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0ya5mqoi37qwng2p031qpsom3m2erh1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583904</id>
      <parentid>583903</parentid>
      <timestamp>2026-10-08T21:11:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583904</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3191" sha1="2k9wg0bkq9zenyjmgk95kf6je2k22tc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పత్తలము = పాదతలము. నరసభూపాలుఁడు దన పాదతలమును శత్రురాజులపైఁ జాఁపఁగా నందలి మరకతపుష్యరాగాదులకాంతిచే నాకాశమున నభిత్తికమైన చిత్రములు జనుల కగపడినవి.

భిత్తి యాధారము, చిత్రకర్మ యాధేయము. అభిత్తికచిత్రకర్మ అనుచోట నాధారరహితాధేయము కనఁబడుచున్నది. కాని దీనియందు వైచిత్ర్యము దక్కువగా నున్నది. ఈ క్రింది పద్యము సుందరమైనది.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;గీ. మొలిచెఁ గమలంబు నిర్జలస్థలములందుఁ;
   గలువ లుదయించె దానిపైఁ; గానిపించెఁ
   గనకలతపైనివెల్ల; నా కనకలతయు
   లేతయట; యేమి యీ మహోత్పాతవితతి?&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇటఁ బ్రసిద్ధాధారము లేకున్నను గమలము లుదయించెను. దానిపైఁ గలువ లుదయించెను. ఇవెల్లయుఁ గనకలతపై నిలిచెను.
{{p|al|fwb}}2. ఏకానేకగోచరము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కలఁడు కలఁడన్నచోటం
గలుగు నృసింహుఁడవు కానఁ గానల, గిరులం,
గలలోన, మ్రోలఁ, బిమ్మట
నలఘుస్థితి నీవయగుదు వరికి నృసింహా!&lt;/poem&gt;|ref=129}} 
ఒక నరసభూపాలుఁడే శత్రువునకుఁ గానలలో, గిరులలోఁ, గలలలో, ముందు, వెనుకలను గానఁబడుచున్నాఁడు. ఇట్టిదే
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;సా వసతి తవ హృదయే । సైవాక్షిషు సా చ వచనేషు
అస్మాదృశీనాం సుందర । అవకాశః కుత్ర పాపానాం?&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఆ యువతియే నీ హృదయమున, నీ నేత్రములముందు, నీ వచనములందును వసించుచున్నది. పాపాత్మలగు మావంటివారి కవకాశ మెక్కడ?
{{p|al|fwb}}3. అశక్యవస్తుకరణము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;దారుణాఖండమార్తాండమండలము ను
                    ప్పొంగి గుటుక్కున మ్రింగవచ్చు;
గంభీరఘుమఘుమారంభసంరంభదు
                    గ్ధపయోధి చెంగున దాఁటవచ్చుఁ;&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2k9wg0bkq9zenyjmgk95kf6je2k22tc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/681</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219335</id>
    <revision>
      <id>583911</id>
      <parentid>572215</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T00:01:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583911</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3882" sha1="2ostffbm7277dvyzruqbt3wofhlugq0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;జండికాజానేయగండప్రకాండము
                    ల్వీఁకఁ జరాలున వ్రేయవచ్చుఁ;
గుటిలోగ్రశతకోటికోటిసంఘాటము
                    ల్కినిసి ఘణిల్లునఁ దునుమవచ్చుఁ;&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;గాని పశ్యదళీకభీకరదృగగ్ర
జాగ్రదనలోజ్జ్వలజ్వాలజాలజటిల
గురుభుజాశౌర్యు నినుఁ జెన్కఁదరమె యరుల?
కౌబళేంద్రునినారసింహక్షితీంద్ర!&lt;/poem&gt;|ref=130}}
సూర్యుని మ్రింగుట మొదలగు నశక్యకార్యములను జేయుట విశేషాలంకారముగాఁ జెప్పఁబడినది. కాని ప్రకాశకారాదుల లక్షణము భిన్నముగా నున్నది.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;అన్యత్ప్రకుర్వతః కార్యమశక్యస్యాన్యవస్తునః
 తధైవకరణంచేతి విశేషస్త్రీవిధః స్మృతః”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
హడావడిగా నొకకార్యమును జేయఁబూని యదేయత్నముతో నశక్యమైన మరొకకార్యమును జేయుట విశేషము. ‘హడావడిగా’ అనుటచే 'నేకప్రయత్నముతోనే రెండుకార్యములను జేయఁగలను' అను పట్టుదల లేదని తెలియవలెను. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;స్ఫుర దద్భుతరూపముత్ప్రతాప | జ్వలనం త్వాం సృజతా౽నవద్యవిద్యం
విధినా ససృజే నవో మనోభూర్భువి సత్యం సవితా బృహస్పతిశ్చ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
అద్భుతమగు రూపమును, మహాప్రతాపమును, అవవద్యమగు విద్యయును గల నిన్ను సృజింప నారంభించిన యత్నముతోడనే యశక్యవస్తువులగు మన్మథ, సూర్య, బృహస్పతులు సృజింపఁబడిరి. అనఁగా నీయొక్క సృష్టితోనే ముగ్గురు సృష్టింపఁబడినట్లైనది అని భావము. ఇట ‘సస్భజే’ అను క్రియలలోనికి ‘మనోభూః, సవితా, బృహస్పతిః’ అను శబ్దములు సాక్షాత్తుగా అన్వయించుటచే శాబ్దమగు కార్యాంతరకరణము.

బ్రహ్మ మొదట నిన్నుఁ బైవిధముగాఁ సృష్టింపఁబూనెను. అనుకొనకయే మన్మథాదులు మువ్వురునుగూడ సృష్టింపఁబడినట్లయిరి.

వ్యంగ్యమగు నీ తృతీయభేదమున కుదాహరణము
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;గృహిణీ, సచివస్సఖీ మిథః ప్రియశిష్యా లలితే కలావిధౌ
కరుణావిముఖేన మృత్యునా హరతా త్వాం బత కిం న మే హృతం?&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2ostffbm7277dvyzruqbt3wofhlugq0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583912</id>
      <parentid>583911</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T00:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583912</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3880" sha1="fx8sc1gxq1ff0n4970ppe8oatabbr5h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;జండికాజానేయగండప్రకాండము
                    ల్వీఁకఁ జరాలున వ్రేయవచ్చుఁ;
గుటిలోగ్రశతకోటికోటిసంఘాటము
                    ల్కినిసి ఘణిల్లునఁ దునుమవచ్చుఁ;&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;గాని పశ్యదళీకభీకరదృగగ్ర
జాగ్రదనలోజ్జ్వలజ్వాలజాలజటిల
గురుభుజాశౌర్యు నినుఁ జెన్కఁదరమె యరుల?
కౌబళేంద్రునినారసింహక్షితీంద్ర!&lt;/poem&gt;|ref=130}}
సూర్యుని మ్రింగుట మొదలగు నశక్యకార్యములను జేయుట విశేషాలంకారముగాఁ జెప్పఁబడినది. కాని ప్రకాశకారాదుల లక్షణము భిన్నముగా నున్నది.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;అన్యత్ప్రకుర్వతః కార్యమశక్యస్యాన్యవస్తునః
 తధైవకరణంచేతి విశేషస్త్రీవిధః స్మృతః”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
హడావడిగా నొకకార్యమును జేయఁబూని యదేయత్నముతో నశక్యమైన మరొకకార్యమును జేయుట విశేషము. ‘హడావడిగా’ అనుటచే 'నేకప్రయత్నముతోనే రెండుకార్యములను జేయఁగలను' అను పట్టుదల లేదని తెలియవలెను. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;స్ఫుర దద్భుతరూపముత్ప్రతాప | జ్వలనం త్వాం సృజతా౽నవద్యవిద్యం
విధినా ససృజే నవో మనోభూ ర్భువి సత్యం సవితా బృహస్పతిశ్చ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
అద్భుతమగు రూపమును, మహాప్రతాపమును, అవవద్యమగు విద్యయును గల నిన్ను సృజింప నారంభించిన యత్నముతోడనే యశక్యవస్తువులగు మన్మథ, సూర్య, బృహస్పతులు సృజింపఁబడిరి. అనఁగా నీయొక్క సృష్టితోనే ముగ్గురు సృష్టింపఁబడినట్లైనది అని భావము. ఇట ‘ససృజే’ అను క్రియలలోనికి ‘మనోభూః, సవితా, బృహస్పతిః’ అను శబ్దములు సాక్షాత్తుగా అన్వయించుటచే శాబ్దమగు కార్యాంతరకరణము.

బ్రహ్మ మొదట నిన్నుఁ బైవిధముగాఁ సృష్టింపఁబూనెను. అనుకొనకయే మన్మథాదులు మువ్వురునుగూడ సృష్టింపఁబడినట్లయిరి.

వ్యంగ్యమగు నీ తృతీయభేదమున కుదాహరణము
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;గృహిణీ, సచివస్సఖీ మిథః ప్రియశిష్యా లలితే కలావిధౌ
కరుణావిముఖేన మృత్యునా హరతా త్వాం బత కిం న మే హృతం?&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fx8sc1gxq1ff0n4970ppe8oatabbr5h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/682</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219336</id>
    <revision>
      <id>583913</id>
      <parentid>572216</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T00:16:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583913</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3205" sha1="a43lfd13m9y2aq6sz4k1z8ie6146jbi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నీవు నా గృహిణివి; సచివుఁడవు; సఖివి; లలితకళాభ్యాసమునఁ బ్రియశిష్యురాలవు. అట్టి నిన్ను హరించిన కరుణావిముఖమగు మృత్యువుచే నేమి హరింపఁబడలేదు?

ఇట నిందుమతీహరణరూపమగు నొకకార్యమును జేయఁబూనిన మృత్యువుచే నా ప్రయత్నముచేతనే గృహిణ్యాది హరణరూపకార్యాంతరముగూడఁ జేయఁబడినది. ఇటఁ గార్యాంతరకరణము వెనుకటి యుదాహరణమునందువలె శాబ్దము గాక వ్యంగ్యము. ఏలన, వెనుక 'మనోభూః' ఇత్యాదులు 'ససృజే' అను క్రియలలోనికి సాక్షాత్తుగా నన్వయించినవి. ఇట ‘కిం న మే హృతం’ అను హరణక్రియలోనికి గృహిణ్యాది శబ్దములు వ్యంగ్యముగా నవ్వయించుచున్నవి.
{{p|ac|fwb}}25. అధికము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఆధారం బల్పంబై
యాధేయం బధికమైన, నది యల్పంబై
యాధారంబును నధికం
బై ధర రంజిల్ల, నధిక మగు నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=131}}
ఆధారము చిన్నదియు, నాధేయము పెద్దదియు నైనయెడలను, ఆధేయ మల్పమును నాధార మధికమును మైనయెడలను నధికాలంకారము. ఇది యిట్లు ద్వివిధము.
{{p|al|fwb}}1. అధికాధేయము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఘనరోమకూపవాతా
యనముల కణుపంక్తు లగునజాండంబులచేఁ
దనకు హరికుక్షి నడఁగక
యనఘాబ్జత వెడలె నీదుయశము నృసింహా!&lt;/poem&gt;|ref=132}}
తన రోమకూపములను వాతాయనములలో నణువులుగాఁ దేలియాడు బ్రహ్మాండములతోఁ గూడిన శ్రీ మహావిష్ణువుయొక్క యుదరమున నీ కీర్తి యిముడక నాభీకమలరూపమున బయలికి వెడలెను.

ఆధారమగు నుదరముకన్న నాధేయమగు కీర్తి యధికముగా వర్ణింపఁబడినది.
{{p|al|fwb}}2. అధికాధారము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నీదు నిరవద్యకీర్తి మ
హాదుగ్ధపయోధిలోన నాదిమరాజ&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a43lfd13m9y2aq6sz4k1z8ie6146jbi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583914</id>
      <parentid>583913</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T00:46:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583914</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3205" sha1="k6ba02svjnpbv5ujrjqs1elmnkmm22c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నీవు నా గృహిణివి; సచివుఁడవు; సఖివి; లలితకళాభ్యాసమునఁ బ్రియశిష్యురాలవు. అట్టి నిన్ను హరించిన కరుణావిముఖమగు మృత్యువుచే నేమి హరింపఁబడలేదు?

ఇట నిందుమతీహరణరూపమగు నొకకార్యమును జేయఁబూనిన మృత్యువుచే నా ప్రయత్నముచేతనే గృహిణ్యాది హరణరూపకార్యాంతరముగూడఁ జేయఁబడినది. ఇటఁ గార్యాంతరకరణము వెనుకటి యుదాహరణమునందువలె శాబ్దము గాక వ్యంగ్యము. ఏలన, వెనుక 'మనోభూః' ఇత్యాదులు 'ససృజే' అను క్రియలలోనికి సాక్షాత్తుగా నన్వయించినవి. ఇట ‘కిం న మే హృతం’ అను హరణక్రియలోనికి గృహిణ్యాది శబ్దములు వ్యంగ్యముగా నన్వయించుచున్నవి.
{{p|ac|fwb}}25. అధికము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఆధారం బల్పంబై
యాధేయం బధికమైన, నది యల్పంబై
యాధారంబును నధికం
బై ధర రంజిల్ల, నధిక మగు నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=131}}
ఆధారము చిన్నదియు, నాధేయము పెద్దదియు నైనయెడలను, ఆధేయ మల్పమును నాధార మధికమును మైనయెడలను నధికాలంకారము. ఇది యిట్లు ద్వివిధము.
{{p|al|fwb}}1. అధికాధేయము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఘనరోమకూపవాతా
యనముల కణుపంక్తు లగునజాండంబులచేఁ
దనకు హరికుక్షి నడఁగక
యనఘాబ్జత వెడలె నీదుయశము నృసింహా!&lt;/poem&gt;|ref=132}}
తన రోమకూపములను వాతాయనములలో నణువులుగాఁ దేలియాడు బ్రహ్మాండములతోఁ గూడిన శ్రీ మహావిష్ణువుయొక్క యుదరమున నీ కీర్తి యిముడక నాభీకమలరూపమున బయలికి వెడలెను.

ఆధారమగు నుదరముకన్న నాధేయమగు కీర్తి యధికముగా వర్ణింపఁబడినది.
{{p|al|fwb}}2. అధికాధారము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నీదు నిరవద్యకీర్తి మ
హాదుగ్ధపయోధిలోన నాదిమరాజ&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k6ba02svjnpbv5ujrjqs1elmnkmm22c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/683</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219337</id>
    <revision>
      <id>583917</id>
      <parentid>572217</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T01:07:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583917</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3334" sha1="8i1299lfjtvls4hlm3q3zne9al76pn1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;ప్రాదుర్భూతయశంబులు
ప్రోదిమ బుద్బుదములట్లు పొలుచు నృసింహా!&lt;/poem&gt;|ref=133}}
నీ కీర్తి యను పాలసంద్రమునఁ బూర్వరాజుల కీర్తి బుద్భుదములవలె నడఁగెను. ఇట నాధేయమగు పూర్వరాజుల కీర్తికన్న నాధారమగు నరసభూపాల కీర్తిసముద్రము పెద్దదిగా వర్ణింపఁబడింది. ‘కీర్తి మహాదుగ్ధపయోధి' అనుచో రూపకముగూడఁ గలదు. కాని 'ప్రాధాన్యేవ వ్యపదేశా భవంతి' అను న్యాయానుసారముగా దేనివలన విచ్ఛిత్తివిశేషము గలుగునో యా యలంకారము ప్రధానము.
{{p|ac|fwb}}26. విభావన&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కారణము లేక కార్యము
ప్రారూఢం బైన నది విభావన ....&lt;/poem&gt;|ref=134}}
లోకమునఁ గారణములేక కార్యము పుట్టదు. కవిప్రౌఢోక్తిచే నట్లు పుట్టినట్లు చెప్పినచో విభావనాలంకారము.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;నలినారి లేనివెన్నెలలు, రాత్రులు లేని
                    తారలు, లత లేనికోరకములు,
కొలను లేనిసితాబ్జములు, స్వాతిచిన్కులు
                    లేనిముత్తెము, లేఱు లేనినురువు
లలరు వెల్తురు లేనివెడమబ్బులు, హిమాద్రి
                    లేనిమంచులు, వార్థి లేనిసుధలు,
గని లేనివజ్రము, ల్గంధాద్రి లేనిగం
                    ధములు, దారము లేనితారవితతు&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;లౌర! నీకీర్తిరుచులు మహానుభావ!
భావజాకార! కారుణ్యభాసమాన!
మానకురురాజ! రాజన్యమకుటనిహిత
వెన్నెల వచ్చుట, తార లుదయించుట మొదలగు కార్యములకుఁ జంద్రుఁడు, రాత్రులు మొదలగునవి కారణములు. ఆ కారణములు లేకయే యా యా కార్యములు గలిగినట్లు వర్ణింపఁబడుటచే విభావన. &quot;విభావ్యతే విచార్యతే కారణ మస్యాం” (ఇందుఁ గారణము విచారింపఁబడును. కాన విభావన అని వ్యుత్పత్తి.)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8i1299lfjtvls4hlm3q3zne9al76pn1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583918</id>
      <parentid>583917</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T01:10:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583918</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3421" sha1="1fgujggcftw9y9oybwda4vnoqus8vo4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;ప్రాదుర్భూతయశంబులు
ప్రోదిమ బుద్బుదములట్లు పొలుచు నృసింహా!&lt;/poem&gt;|ref=133}}
నీ కీర్తి యను పాలసంద్రమునఁ బూర్వరాజుల కీర్తి బుద్భుదములవలె నడఁగెను. ఇట నాధేయమగు పూర్వరాజుల కీర్తికన్న నాధారమగు నరసభూపాల కీర్తిసముద్రము పెద్దదిగా వర్ణింపఁబడింది. ‘కీర్తి మహాదుగ్ధపయోధి' అనుచో రూపకముగూడఁ గలదు. కాని 'ప్రాధాన్యేవ వ్యపదేశా భవంతి' అను న్యాయానుసారముగా దేనివలన విచ్ఛిత్తివిశేషము గలుగునో యా యలంకారము ప్రధానము.
{{p|ac|fwb}}26. విభావన&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కారణము లేక కార్యము
ప్రారూఢం బైన నది విభావన ....&lt;/poem&gt;|ref=134}}
లోకమునఁ గారణములేక కార్యము పుట్టదు. కవిప్రౌఢోక్తిచే నట్లు పుట్టినట్లు చెప్పినచో విభావనాలంకారము.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;నలినారి లేనివెన్నెలలు, రాత్రులు లేని
                    తారలు, లత లేనికోరకములు,
కొలను లేనిసితాబ్జములు, స్వాతిచిన్కులు
                    లేనిముత్తెము, లేఱు లేనినురువు
లలరు వెల్తురు లేనివెడమబ్బులు, హిమాద్రి
                    లేనిమంచులు, వార్థి లేనిసుధలు,
గని లేనివజ్రము, ల్గంధాద్రి లేనిగం
                    ధములు, దారము లేనితారవితతు&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;లౌర! నీకీర్తిరుచులు మహానుభావ!
భావజాకార! కారుణ్యభాసమాన!
మానకురురాజ! రాజన్యమకుటనిహిత
చరణరాజీవ! యోబభూవరునృసింహ!&lt;/poem&gt;|ref=135}}
వెన్నెల వచ్చుట, తార లుదయించుట మొదలగు కార్యములకుఁ జంద్రుఁడు, రాత్రులు మొదలగునవి కారణములు. ఆ కారణములు లేకయే యా యా కార్యములు గలిగినట్లు వర్ణింపఁబడుటచే విభావన. &quot;విభావ్యతే విచార్యతే కారణ మస్యాం” (ఇందుఁ గారణము విచారింపఁబడును. కాన విభావన అని వ్యుత్పత్తి.)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1fgujggcftw9y9oybwda4vnoqus8vo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/684</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219338</id>
    <revision>
      <id>583919</id>
      <parentid>572218</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T03:18:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583919</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3487" sha1="fd5c38os6y1dgvdfly5hzlngd2rz3kw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
వినోక్త్యలంకారమున కుదాహరణముగా నీయఁబడిన 'క్రూరతలేని చూపు&quot; అనుదానికిని దీనికిని భేదమేమనవచ్చును. &quot;క్రూరతలేని చూపు” ఇత్యాదులందు “నలినారి లేని వెన్నెలలు&quot; ఇత్యాదులందువలెఁ గారణకార్యభావము లేదుగదా!
{{p|ac|fwb}}27. విశేషోక్తి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;....
కారణములయ్యుఁ గార్యము
చేరకయుండుట మహిన్ విశేషోక్తి యగుౝ.&lt;/poem&gt;|ref=}}
పెక్కుకారణములున్నను గార్యము పుట్టకున్నట్లు వర్ణించుట విశేషోక్తి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అని నీ చాపఘనాఘన
ఘనము శరోత్కరముఁ గురియఁగం ద్వదహితరా
డ్వనితలకు నెట్టి చోద్యమొ?
యను నొందవు కంకణంబు లౌబళనరసా!&lt;/poem&gt;|ref=136}}
నీ చాపరూపమగు వర్షాకాలమేఘము శరజాలమును (జలధారలు - బాణధారలు) గురియఁగా నీ శత్రుకాంతలకుఁ గంకణంబులు (జలకణములు - గాజులు) అనువు పడుకున్నది.

ఇటఁ గంకణములు (జలకణములు) అనువుపడుటకుఁ దగినంత కారణమైన వర్షాకాలమేఘములయొక్క జలధారలున్నను అనువుపడకున్నవి. అనుటచేఁ గారణ మున్నను గార్యము పుట్టలేదు. కాన విశేషోక్తి.

ఇట శ్లేషచేతనే (కంకణశబ్దము) విశేషోక్తి యుత్థితమగుచున్నది. శ్లేష లేకున్నచో విశేషోక్తి లేదు.

అతద్గుణాలంకారమునఁ దగినంత కారణమున్నను నితరవస్తువుయొక్క గుణము స్వీకరింపఁబడుట లేదు. అనఁగాఁ గావ్యము పుట్టలేదనియేకదా యర్థము. అట్టిచో దానికిని దీనికిని భేదమేమి? అనవచ్చును. కారణగుణములు కార్యమునఁ బ్రవేశింపకున్నచో నతద్గుణము; కారణమున్నను కార్యమే పుట్టకుండుట విశేషోక్తి. అతద్గుణమునఁ గార్యము పుట్టును. కాని కారణగుణములు కార్యమునఁ బ్రవేశింపవు.
{{p|ac|fwb}}28. అసంగతి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నేరుపుతోఁ గార్యంబును
గారణమును భిన్నదేశగతములుగా ని&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fd5c38os6y1dgvdfly5hzlngd2rz3kw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/685</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219339</id>
    <revision>
      <id>583920</id>
      <parentid>572219</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T04:16:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583920</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2694" sha1="i9u9b4cs8psutkf4aa4q96y6g1h3904" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;ద్ధారణిలోన నసంగతి
యై రాజిలునండ్రు సుకవు లది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=137}}
కార్యకారణములు రెండును నేకదేశస్థములుగా నుండుట మర్యాద. అట్లు గాక భిన్నదేశస్థములుగాఁ గవిప్రతిభచే వర్ణింపఁబడినచో నసంగతి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనిలోన నీభుజాగ్రం
బనుపమతరవారిధార నందిన నేలా
యనయంబుఁ దాము వడఁకుదు
రనతారులు? శ్రీనృసింహ! యతిబలసింహా!&lt;/poem&gt;|ref=138}} 
నీ భుజము కత్తినిఁ బట్టఁగానే నీ శత్రువులు వడఁకుదురు. కారణమగు ఖడ్గ మొకచోటను గార్యమగు వడఁకుట మరొకచోటను వర్ణింపఁబడినది.
{{p|ac|fwb}}29. విచిత్రము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;స్వవిరుద్ధఫలంబునకై
యవిరళయత్నము విచిత్రము.........&lt;/poem&gt;|ref=139}}
విరుద్ధఫలమును గాంక్షించి ప్రయత్న మొనర్చుట విచిత్రాలంకారము. ఇది విరోధమూలకము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నతిఁ జెందుదు రున్నతికై
ప్రతీపభూపతులు నీదుభువనాగ్రబహిః
స్థితిఁ జెందుదురు గృహాంతః
స్థితికై నరసింహ! శౌర్యజితనరసింహా!&lt;/poem&gt;|ref=140}}
నీ శత్రురాజులు దమ యున్నతికై నతిఁ జెందుదురు. తమ గృహాంతఃస్థితికై నీ సౌధాగ్రబహిఃస్థితిని వహింతురు.

ఇట విరుద్ధఫలయత్నము నిబద్ధమైనది. విరోధపరిహారము సుగమము.
{{p|ac|fwb}}30. అన్యోన్యము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;........అన్యోన్యము భూ
ష్యవిభూషణభావంబునఁ
దవులుట యన్యోన్య మయ్యె ధర నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i9u9b4cs8psutkf4aa4q96y6g1h3904</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/686</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219340</id>
    <revision>
      <id>583921</id>
      <parentid>572220</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T04:35:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583921</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2825" sha1="iy9o945lp6xggf7ewpohevdjfjx0sjv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పరస్పరము రెండు వస్తువులు భూవ్యభూషణభావమును బొందినట్లు వర్ణించినచో నన్యోన్యాలంకారము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;లలన నృసింహునిఁ జెందెడి
తలపున మైఁదొడవు లిడఁగ దనులత చెలఁగెన్
గలితవిభూషణములచే
లలితవిభూషణము లంగలతచేఁ జెలఁగెన్.&lt;/poem&gt;|ref=141}}
నరసభూపాలుని కూటమికై యువతి ధరించిన భూషణములచే దాని శరీరము విలసిల్లెను. దాని శరీరముచే భూషణములు విలసిల్లెను. ఇట భూష్యభూషణభావము నిబద్ధము.
{{p|ac|fwb}}31. విషయము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అవిరళవిశుద్ధకార్యో
ద్భవము, ననర్థాంకురాభిపతనవిధానం
బు, విరూపఘటన, మనఁగా
నవనిం ద్రివిధంబు విషమ మది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=142}}
సమము గానిది విషమము. ఇది విరోధమూలకము. కారణమువలన విరుద్ధకార్యము పుట్టినచో నొకవిషమభేదమా; కారణమువలనఁ గార్యము గాక యనర్థము సంభవించినచో నది యొకవిషమభేదము; విరుద్ధములగు రెండువస్తువుల నొకచో సమకూర్చినచో మరొకవిషమభేదము.
{{p|al|fwb}}1. విరుద్ధకార్యవిషమము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కాలాహినీల మగునీ
వా లాహవభూమియందు వరలుచు రిపుభూ
పాలాననవైవర్ణ్యవి
భాలాభ మొనర్చు నోబపౌర్థివనరసా!&lt;/poem&gt;|ref=143}}
కాలసర్పమువలె నల్లనైన నీ ఖడ్గము శత్రురాజుల మొగమునకు వెల్లఁబాటును గూర్చుచున్నది.

నల్లని కత్తి యను కారణమువలన 'వెల్లఁబాటు' అను విరుద్ధకార్యము కలుగుచున్నట్లు నిబద్ధమైనది. ఇది విరుద్ధకార్యోత్పత్తి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iy9o945lp6xggf7ewpohevdjfjx0sjv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583922</id>
      <parentid>583921</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T05:01:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583922</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2827" sha1="q3eflhtwwdck792hxs979xgs3w984t2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పరస్పరము రెండు వస్తువులు భూవ్యభూషణభావమును బొందినట్లు వర్ణించినచో నన్యోన్యాలంకారము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;లలన నృసింహునిఁ జెందెడి
తలపున మైఁదొడవు లిడఁగ దనులత చెలఁగెన్
గలితవిభూషణములచే
లలితవిభూషణము లంగలతచేఁ జెలఁగెన్.&lt;/poem&gt;|ref=141}}
నరసభూపాలుని కూటమికై యువతి ధరించిన భూషణములచే దాని శరీరము విలసిల్లెను. దాని శరీరముచే భూషణములు విలసిల్లెను. ఇట భూష్యభూషణభావము నిబద్ధము.
{{p|ac|fwb}}31. విషయము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అవిరళవిశుద్ధకార్యో
ద్భవము, ననర్థాంకురాభిపతనవిధానం
బు, విరూపఘటన, మనఁగా
నవనిం ద్రివిధంబు విషమ మది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=142}}
సమము గానిది విషమము. ఇది విరోధమూలకము. కారణమువలన విరుద్ధకార్యము పుట్టినచో నొకవిషమభేదము; కారణమువలనఁ గార్యము గాక యనర్థము సంభవించినచో నది యొకవిషమభేదము; విరుద్ధములగు రెండువస్తువుల నొకచో సమకూర్చినచో మరొకవిషమభేదము.
{{p|al|fwb}}1. విరుద్ధకార్యవిషమము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కాలాహినీల మగునీ
వా లాహవభూమియందు వరలుచు రిపుభూ
పాలాననవైవర్ణ్యవి
భాలాభ మొనర్చు నోబపార్థివునరసా!&lt;/poem&gt;|ref=143}}
కాలసర్పమువలె నల్లనైన నీ ఖడ్గము శత్రురాజుల మొగమునకు వెల్లఁబాటును గూర్చుచున్నది.

నల్లనికత్తి యను కారణమువలన 'వెల్లఁబాటు' అను విరుద్ధకార్యము కలుగుచున్నట్లు నిబద్ధమైనది. ఇది విరుద్ధకార్యోత్పత్తి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q3eflhtwwdck792hxs979xgs3w984t2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/687</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219341</id>
    <revision>
      <id>583924</id>
      <parentid>572221</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T05:41:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583924</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3131" sha1="o7m1l3nbeq2xeu81tei385bzsnugmip" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|al|fwb}}2. అనర్థవిషమము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అమరు భవత్ప్రతాపతపనాతప మంబరవీథిఁ బర్వఁగా
సమదవిరోధిభూరమణచంద్రముఖీవదనారవిందముల్
క్రమమున హర్ష మొందమియ కా; దనయంబు దృగంబునిర్ఝరీ
హిమజలరూషితంబు లగు నెంతయు శ్రీనరసింహభూవరా!&lt;/poem&gt;|ref=144}}
లోకమున సూర్యాతపమునకుఁ దామరపూలు వికసించును. కానీ నీ ప్రతాపసూర్యాతపమునకు శాత్రవభార్యల ముఖారవిందములు వికసింపకున్నవి. అంతియే కాదు. శోకబాష్పరూపమగు హిమజలముచే దూషితము లగుచున్నవి.

ఇట ముఖారవిందములు వికసింపకపోఁగా దృగంబుహిమదూషితములై చెడుతున్నవి. ఇట్టిదే

&quot;భక్ష్యాశయా౽హి మంజూషాం దష్ట్వా౽ఖుసేన భక్షితః&quot; ఎలుక తినుబండార మున్నదని యాశించి పాములబుట్టను బ్రవేశించి దానిచే భక్షింపఁబడినది.

ఈ రెంటను గారణమువలనఁ గార్యము పుట్టక యనర్థము గలిగినది.
{{p|al|fwb}}3. విరూపఘటనము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;హయగజారూఢులై యలరురాజన్యపుం
                    గవు లేడఁ? గవు లేడఁ? గంబుకంఠి!
ఘనభోగభాగ్యసంగతు లైనమంత్రికే
                    సరు లేడ? సరు లేడఁ? జంద్రవదన!
సౌధవీథికలలోఁ జరియించుపుష్పకో
                    మల లేడ? మల లేడఁ? దలిరుఁబోఁడి!
చీనిచీనాంబరశ్రీఁ జెందుబాలికా
                    వలు లేడ? వలు లేడ? వామనయన!&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;యనుచు నీదాడి కోడి కాఱడవిఁ బడిన
వైరిభూపాలకులదురవస్థఁ జూచి
కాంతతోఁ బల్కు వింధ్యపక్కణకిరాతుఁ
డరిజయాటోప! తొరగంటినరసభూప!&lt;/poem&gt;|ref=145}}
రాజన్యపుంగవు లేడ? గవు లేడ? ఇత్యాదిరూపమున విరుద్ధవస్తువుల సంఘటనము నిబద్ధమై యున్నది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o7m1l3nbeq2xeu81tei385bzsnugmip</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/688</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219342</id>
    <revision>
      <id>583925</id>
      <parentid>572222</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T05:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583925</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2762" sha1="m70t2u8n60f09if8incrkrbpthprew7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}32. సమాలంకారము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనురూపము లగువస్తువు
లనయము నెనయంగ నది సమాలంకృతి యై
ఘనత రసజ్ఞులమతమునఁ
దనరుం గార్యంబులందు ధర నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=146}}
పరస్పరానుకూలవస్తువుల సంబంధము వర్ణింపఁబడినచో సమాలంకారము.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అలరు రతిౝ రతీశు దమయంతి నలుౝ, నలువొంద ముందుగా
నలువ సృజించి యందుకతనం దనచే యళు కెల్లఁ దీఱి నే
ర్పలవడ నోలతాంగి! నరసాధిపు నిన్నును గూర్చి ప్రేమసం
కలితము గాఁగ  దంపతులఁ గా నొనరింపఁగ బోలు; మెచ్చితిన్.&lt;/poem&gt;|ref=147}} 
అనురూపదంపతులగు రతీమన్మథాదులను సృజించి గడిదేఱినవాఁడై బ్రహ్మ నరసాధిపునిని నిన్నును సృజించి దంపతులుగాఁ జేసినాఁడు.

ఇట ననుకూలదంపతులను సృష్టించినట్లు వర్ణించుటచే సమాలంకారము.
{{p|ac|fwb}}33. తుల్యయోగిత&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ప్రకృతంబులకైనను, న
ప్రకృతంబులకైనఁ దుల్యభావము గలుగం
బ్రకట మగుఁ దుల్యయోగిత
యకలంకౌపమ్య గమ్యమై యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=148}}
కేవలప్రకృతములకును, కేవలాప్రకృతములకును గమ్యమానమగు నౌపమ్యముచేఁ దుల్యభావము చెప్పినచోఁ దుల్యయోగిత.
{{p|al|fwb}}1. కేవలప్రకృతతుల్యయోగిత&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నరసింహ! రాజశేఖర!
నరనుత మగునీదువితరణంబును, రణమున్,
నిరతస్వాస్థ్యంబుగఁ గ్ర
మ్మఱ 'దేహి' యనంగనీక మనుచుం బరులన్.&lt;/poem&gt;|ref=149}}
స్వాస్థ్యము = సౌఖ్యము; స్వర్ధస్థితి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m70t2u8n60f09if8incrkrbpthprew7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/689</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219343</id>
    <revision>
      <id>583992</id>
      <parentid>572223</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T07:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583992</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3462" sha1="4kfznwuwiyafaehiq6cx0cl85aw8cde" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఇది నరసభూపాలవర్ణన మగుటచే నాతని వితరణము, రణము అను రెండును బ్రకృతములే. నీ వితరణమును, రణమును “నిరతస్వాస్థ్యంబుగ ... మనుచుంబరులౝ” అనుటచేఁ బ్రకృతములగు రెంటికిని ధర్మైక్యము చెప్పఁబడినది. కాన ‘వితరణము రణముతో సమానము' అను నౌపమ్యము వాచ్యముగాఁ గాక గమ్యముగా భాసిల్లుచున్నది.
{{p|al|fwb}}2. కేవలాప్రకృతతుల్యయోగిత&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కొండలు రంభాదులచనుఁ
గొండలు వడి నదరుచుండు ఘోరాజుల నీ
చండజయపటహరవము ల
జాండంబులు నిండ నోబయప్రభునరసా!&lt;/poem&gt;|ref=150}}
నీ జయపటహరవము బ్రహ్మాండము నిండఁగానే కొండలును రంభాదుల చనుఁగొండలును నదరుచుండును. ఇటఁ 'గొండలు, చనుఁగొండలు' అనునవి యప్రకృతములు. పటహధ్వనిచేఁ గొండ లదరుచున్నవి. శత్రురాజులు మరణించి తమసమీపమునకు వత్తురను శుభమును సూచింప రంభాదుల చనుఁగొండ లదరుచున్నవి.

‘అదరుట’ అను ధర్మైక్యముచే రెంటికిని (కొండలకుఁ, జనుగొండలకు) నౌపమ్యము గమ్యము.
{{p|ac|fwb}}34. దీపకము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ప్రకృతము లప్రకృతంబులు
బ్రకటంబుగఁ గూడి తుల్యభావముఁ జెందన్
సుకవీంద్రులమతమున దీ
పక మగు; నిది గమ్యసామ్యప;ర మె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=151}}
కేవలప్రకృతములకును, గేవలాప్రకృతములకును ధర్మైక్యముచే నౌపమ్యము గమ్య మయ్యెనేనిఁ దుల్యయోగిత యని చెప్పఁబడినది. ఇటఁ బ్రకృతాప్రకృతములకు రెంటికిని సమానధర్మసంబంధముచే నౌపమ్యము గమ్య మయ్యెనేని దీపకాలంకారము. దీప ఇవ దీపకం; ప్రాసాదమునఁ బెట్టిన దీపము వీథిలోనికిఁ గనఁబడును. కావున నది ప్రాసాదమునకును వీథికిని నుపకరించువిధమునఁ బ్రకృతాప్రకృతములకుఁ దుల్యముగా నెందు ధర్మ మన్వయించునో యది దీపాలంకారము. ఈ సమానధర్మము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4kfznwuwiyafaehiq6cx0cl85aw8cde</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వర్గం:అలంకారశాస్త్రములు</title>
    <ns>14</ns>
    <id>224313</id>
    <revision>
      <id>583989</id>
      <parentid>583754</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T07:28:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6236" sha1="8kc29izaxzr8o2nq7zo6me4mcpdo0yp" xml:space="preserve">*[[అప్పకవీయము]] ― కాకునూరి అప్పకవి
*[[అలంకారచంద్రోదయము]] ― ఇమ్మానేని శరభలింగకవి
*[[అలంకారమకరందః]] ― కొల్లూరి రాజశేఖర సుధీ
*అలంకారశేఖరము ― 
*అలంకారసర్వస్వమ్ ― రుయ్యకుడు
*[[ఆనందరంగరాట్ఛందము]] ― కస్తూరి రంగయ
*ఏకావలీ ― విద్యాధరుడు
*[[కవికల్పలత]] ― దేవేశ్వరుడు
**ఆంధ్రవివరణము ― కల్లూరి వెంకటసుబ్రహ్మణ్యదీక్షితులు
*[[శ్రీరంగమహత్త్వము/అనుబంధము|కవిగజాంకుశము]] ― భైరవుడు
*కవిచింతామణి (కవిలోకచింతామణి) - వెల్లంకి తాతంభట్టు
*[[కవిజనసంజీవని]] ― ముద్దరాజు రామభద్రుడు
*[[కవిజనాశ్రయము]] ― వేములవాడ భీమన
*[[కవిరాక్షసీయము]] ― కవిరాక్షసుడు
*[[కవిశిరోభూషణము]] ― అహోబలపండితుడు
*[[కావ్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు
*[[కావ్యప్రకాశము]] ― మమ్మటుడు
**బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు
*[[కావ్యమీమాంసా]] ― రాజశేఖరుడు
*కావ్యాదర్శః (కావ్యలక్షణము) ― దండి
**[[తెలుఁగు కావ్యాదర్శము|కావ్యాదర్శము]] ― అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి
*కావ్యానుశాసనము ― హేమచంద్రుడు
*[[కావ్యాలంకారచూడామణి]] ― విన్నకోట పెద్దన
*కావ్యాలంకారము ― భామహుడు
*కావ్యాలంకారసారసంగ్రహము ― ఉద్భటుడు
*[[కావ్యాలంకారసంగ్రహము]] [[నరసభూపాలీయము]] ― రామరాజభూషణుడు
*కావ్యాలంకారసూత్రాణి ― వామనుడు
*కువలయానందః ― అప్పయ్యదీక్షితుడు
*చమత్కారచంద్రికా ― విశ్వేశ్వరుడు
*[[చంద్రాలోకము]] ― జయదేవుడు
*చిత్రమీమాంసా ― అప్పయ్యదీక్షితుడు
*[[ఛందోదర్పణము]] ― అనంతుడు
*[[ధ్వన్యాలోకము]] ― ఆనందవర్ధనుడు
*[[ప్రతాపరుద్రీయమ్]] ― విద్యానాథ
*[[భరతరసప్రకరణము]] ― నీడామంగలం తిరువేంకటాచార్యులు
*[[యమకరత్నాకరమ్]] ― కూరత్తాళ్వార్
*[[నవరసగంగాధరము|రసగంగాధరము]] ― జగన్నాథ పండితరాయలు
*[[రసతరఙ్గిణీ]] ― భానుసూరి
*[[రసమఞ్జరీ]] ― భానుసూరి
*[[రసార్ణవసుధాకరము]] ― 
*[[రసార్ణవాలంకారము]] ― ప్రకాశవర్షుడు
*[[రసాభరణము]] ― అనంతామాత్యుడు
*లక్షణచంద్రిక ― చిల్లరిగె యోగానందకవి
*లక్షణదీపిక ― గౌరన
*[[లక్షణశిరోమణి]] ― పొత్తపి వేంకటరమణ
*[[లక్షణసారసంగ్రహము]] ― చిత్రకవి పెద్దన
*వక్రోక్తిజీవితము ― కుంతకుడు
*వాగ్భటాలంకారము ― వాగ్భటుడు
*[[వికృతివివేకము]] ― 
*వైజయంతీ ― యాదవప్రకాశుడు
*[[వ్యక్తివివేకము]] ― మహిమభట్టు
*శబ్దకల్పద్రుమః ― చౌఖాంబాసంస్కృత సీరీస్
*[[శృంగారరసాలవాలము]] ― వెణుతుర్ల వడ్డికవి
*శ్రీధరచ్ఛందము ― శ్రీధరుడు
*[[సరస్వతీకంఠాభరణము]] ― భోజుడు
*[[సర్వలక్షణసారసంగ్రహము]] ― కూచిమంచి తిమ్మన
*సాహిత్యకల్పద్రుమః ― రాజశేఖరుడు
*[[సాహిత్యచింతామణి]] ― 
*సాహిత్యదర్పణః ― విద్యానాథుడు
*[[సాహిత్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు
**ఆంధ్రసాహిత్యదర్పణము ― 
*[[సాహిత్యరత్నాకరము]] ― ధర్మసూరి
*[[సుకవి మనోరంజనము]] ― కూచిమంచి వేంకటరాయ
*[[సులక్షణసారము]] ― లింగమకుంట తిమ్మన
హనుమచ్ఛందము
అథర్వణచ్ఛందము
అనంతచ్ఛందము
కవిరాక్షసచ్ఛందము
జయదేవచ్ఛందము
శ్రీధరచ్ఛందము
గోకర్ణచ్ఛందము
నీలకంఠచ్ఛందము
[[వర్గం:సాహిత్యం]]</text>
      <sha1>8kc29izaxzr8o2nq7zo6me4mcpdo0yp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583990</id>
      <parentid>583989</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T07:29:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6239" sha1="c61n3p93av5sda59pvpfa4dq3ft7w3p" xml:space="preserve">*[[అప్పకవీయము]] ― కాకునూరి అప్పకవి
*[[అలంకారచంద్రోదయము]] ― ఇమ్మానేని శరభలింగకవి
*[[అలంకారమకరందః]] ― కొల్లూరి రాజశేఖర సుధీ
*అలంకారశేఖరము ― 
*అలంకారసర్వస్వమ్ ― రుయ్యకుడు
*[[ఆనందరంగరాట్ఛందము]] ― కస్తూరి రంగయ
*ఏకావలీ ― విద్యాధరుడు
*[[కవికల్పలత]] ― దేవేశ్వరుడు
**ఆంధ్రవివరణము ― కల్లూరి వెంకటసుబ్రహ్మణ్యదీక్షితులు
*[[శ్రీరంగమహత్త్వము/అనుబంధము|కవిగజాంకుశము]] ― భైరవుడు
*కవిచింతామణి (కవిలోకచింతామణి) - వెల్లంకి తాతంభట్టు
*[[కవిజనసంజీవని]] ― ముద్దరాజు రామభద్రుడు
*[[కవిజనాశ్రయము]] ― వేములవాడ భీమన
*[[కవిరాక్షసీయము]] ― కవిరాక్షసుడు
*[[కవిశిరోభూషణము]] ― అహోబలపండితుడు
*[[కావ్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు
*[[కావ్యప్రకాశము]] ― మమ్మటుడు
**బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు
*[[కావ్యమీమాంసా]] ― రాజశేఖరుడు
*కావ్యాదర్శః (కావ్యలక్షణము) ― దండి
**[[ కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)|కావ్యాదర్శము]] ― అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి
*కావ్యానుశాసనము ― హేమచంద్రుడు
*[[కావ్యాలంకారచూడామణి]] ― విన్నకోట పెద్దన
*కావ్యాలంకారము ― భామహుడు
*కావ్యాలంకారసారసంగ్రహము ― ఉద్భటుడు
*[[కావ్యాలంకారసంగ్రహము]] [[నరసభూపాలీయము]] ― రామరాజభూషణుడు
*కావ్యాలంకారసూత్రాణి ― వామనుడు
*కువలయానందః ― అప్పయ్యదీక్షితుడు
*చమత్కారచంద్రికా ― విశ్వేశ్వరుడు
*[[చంద్రాలోకము]] ― జయదేవుడు
*చిత్రమీమాంసా ― అప్పయ్యదీక్షితుడు
*[[ఛందోదర్పణము]] ― అనంతుడు
*[[ధ్వన్యాలోకము]] ― ఆనందవర్ధనుడు
*[[ప్రతాపరుద్రీయమ్]] ― విద్యానాథ
*[[భరతరసప్రకరణము]] ― నీడామంగలం తిరువేంకటాచార్యులు
*[[యమకరత్నాకరమ్]] ― కూరత్తాళ్వార్
*[[నవరసగంగాధరము|రసగంగాధరము]] ― జగన్నాథ పండితరాయలు
*[[రసతరఙ్గిణీ]] ― భానుసూరి
*[[రసమఞ్జరీ]] ― భానుసూరి
*[[రసార్ణవసుధాకరము]] ― 
*[[రసార్ణవాలంకారము]] ― ప్రకాశవర్షుడు
*[[రసాభరణము]] ― అనంతామాత్యుడు
*లక్షణచంద్రిక ― చిల్లరిగె యోగానందకవి
*లక్షణదీపిక ― గౌరన
*[[లక్షణశిరోమణి]] ― పొత్తపి వేంకటరమణ
*[[లక్షణసారసంగ్రహము]] ― చిత్రకవి పెద్దన
*వక్రోక్తిజీవితము ― కుంతకుడు
*వాగ్భటాలంకారము ― వాగ్భటుడు
*[[వికృతివివేకము]] ― 
*వైజయంతీ ― యాదవప్రకాశుడు
*[[వ్యక్తివివేకము]] ― మహిమభట్టు
*శబ్దకల్పద్రుమః ― చౌఖాంబాసంస్కృత సీరీస్
*[[శృంగారరసాలవాలము]] ― వెణుతుర్ల వడ్డికవి
*శ్రీధరచ్ఛందము ― శ్రీధరుడు
*[[సరస్వతీకంఠాభరణము]] ― భోజుడు
*[[సర్వలక్షణసారసంగ్రహము]] ― కూచిమంచి తిమ్మన
*సాహిత్యకల్పద్రుమః ― రాజశేఖరుడు
*[[సాహిత్యచింతామణి]] ― 
*సాహిత్యదర్పణః ― విద్యానాథుడు
*[[సాహిత్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు
**ఆంధ్రసాహిత్యదర్పణము ― 
*[[సాహిత్యరత్నాకరము]] ― ధర్మసూరి
*[[సుకవి మనోరంజనము]] ― కూచిమంచి వేంకటరాయ
*[[సులక్షణసారము]] ― లింగమకుంట తిమ్మన
హనుమచ్ఛందము
అథర్వణచ్ఛందము
అనంతచ్ఛందము
కవిరాక్షసచ్ఛందము
జయదేవచ్ఛందము
శ్రీధరచ్ఛందము
గోకర్ణచ్ఛందము
నీలకంఠచ్ఛందము
[[వర్గం:సాహిత్యం]]</text>
      <sha1>c61n3p93av5sda59pvpfa4dq3ft7w3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583991</id>
      <parentid>583990</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T07:32:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6237" sha1="h8m6e2qqdzkzinsqxanfvmc7wnda21g" xml:space="preserve">*[[అప్పకవీయము]] ― కాకునూరి అప్పకవి
*[[అలంకారచంద్రోదయము]] ― ఇమ్మానేని శరభలింగకవి
*[[అలంకారమకరందః]] ― కొల్లూరి రాజశేఖర సుధీ
*అలంకారశేఖరము ― 
*అలంకారసర్వస్వమ్ ― రుయ్యకుడు
*[[ఆనందరంగరాట్ఛందము]] ― కస్తూరి రంగయ
*ఏకావలీ ― విద్యాధరుడు
*[[కవికల్పలత]] ― దేవేశ్వరుడు; ఆంధ్రవివరణము ― కల్లూరి వెంకటసుబ్రహ్మణ్యదీక్షితులు
*[[శ్రీరంగమహత్త్వము/అనుబంధము|కవిగజాంకుశము]] ― భైరవుడు
*కవిచింతామణి (కవిలోకచింతామణి) - వెల్లంకి తాతంభట్టు
*[[కవిజనసంజీవని]] ― ముద్దరాజు రామభద్రుడు
*[[కవిజనాశ్రయము]] ― వేములవాడ భీమన
*[[కవిరాక్షసీయము]] ― కవిరాక్షసుడు
*[[కవిశిరోభూషణము]] ― అహోబలపండితుడు
*[[కావ్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు
*[[కావ్యప్రకాశము]] ― మమ్మటుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు
*[[కావ్యమీమాంసా]] ― రాజశేఖరుడు
*కావ్యాదర్శః (కావ్యలక్షణము) ― దండి
**[[ కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)|కావ్యాదర్శము]] ― అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి
*కావ్యానుశాసనము ― హేమచంద్రుడు
*[[కావ్యాలంకారచూడామణి]] ― విన్నకోట పెద్దన
*కావ్యాలంకారము ― భామహుడు
*కావ్యాలంకారసారసంగ్రహము ― ఉద్భటుడు
*[[కావ్యాలంకారసంగ్రహము]] [[నరసభూపాలీయము]] ― రామరాజభూషణుడు
*కావ్యాలంకారసూత్రాణి ― వామనుడు
*కువలయానందః ― అప్పయ్యదీక్షితుడు
*చమత్కారచంద్రికా ― విశ్వేశ్వరుడు
*[[చంద్రాలోకము]] ― జయదేవుడు
*చిత్రమీమాంసా ― అప్పయ్యదీక్షితుడు
*[[ఛందోదర్పణము]] ― అనంతుడు
*[[ధ్వన్యాలోకము]] ― ఆనందవర్ధనుడు
*[[ప్రతాపరుద్రీయమ్]] ― విద్యానాథ
*[[భరతరసప్రకరణము]] ― నీడామంగలం తిరువేంకటాచార్యులు
*[[యమకరత్నాకరమ్]] ― కూరత్తాళ్వార్
*[[నవరసగంగాధరము|రసగంగాధరము]] ― జగన్నాథ పండితరాయలు
*[[రసతరఙ్గిణీ]] ― భానుసూరి
*[[రసమఞ్జరీ]] ― భానుసూరి
*[[రసార్ణవసుధాకరము]] ― 
*[[రసార్ణవాలంకారము]] ― ప్రకాశవర్షుడు
*[[రసాభరణము]] ― అనంతామాత్యుడు
*లక్షణచంద్రిక ― చిల్లరిగె యోగానందకవి
*లక్షణదీపిక ― గౌరన
*[[లక్షణశిరోమణి]] ― పొత్తపి వేంకటరమణ
*[[లక్షణసారసంగ్రహము]] ― చిత్రకవి పెద్దన
*వక్రోక్తిజీవితము ― కుంతకుడు
*వాగ్భటాలంకారము ― వాగ్భటుడు
*[[వికృతివివేకము]] ― 
*వైజయంతీ ― యాదవప్రకాశుడు
*[[వ్యక్తివివేకము]] ― మహిమభట్టు
*శబ్దకల్పద్రుమః ― చౌఖాంబాసంస్కృత సీరీస్
*[[శృంగారరసాలవాలము]] ― వెణుతుర్ల వడ్డికవి
*శ్రీధరచ్ఛందము ― శ్రీధరుడు
*[[సరస్వతీకంఠాభరణము]] ― భోజుడు
*[[సర్వలక్షణసారసంగ్రహము]] ― కూచిమంచి తిమ్మన
*సాహిత్యకల్పద్రుమః ― రాజశేఖరుడు
*[[సాహిత్యచింతామణి]] ― 
*సాహిత్యదర్పణః ― విద్యానాథుడు
*[[సాహిత్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు
**ఆంధ్రసాహిత్యదర్పణము ― 
*[[సాహిత్యరత్నాకరము]] ― ధర్మసూరి
*[[సుకవి మనోరంజనము]] ― కూచిమంచి వేంకటరాయ
*[[సులక్షణసారము]] ― లింగమకుంట తిమ్మన
హనుమచ్ఛందము
అథర్వణచ్ఛందము
అనంతచ్ఛందము
కవిరాక్షసచ్ఛందము
జయదేవచ్ఛందము
శ్రీధరచ్ఛందము
గోకర్ణచ్ఛందము
నీలకంఠచ్ఛందము
[[వర్గం:సాహిత్యం]]</text>
      <sha1>h8m6e2qqdzkzinsqxanfvmc7wnda21g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584234</id>
      <parentid>583991</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T10:06:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6318" sha1="cy7ba7p8zhze0xk9t81tt975vgbxgdc" xml:space="preserve">*[[అప్పకవీయము]] ― కాకునూరి అప్పకవి
*[[అలంకారచంద్రోదయము]] ― ఇమ్మానేని శరభలింగకవి
*[[అలంకారమకరందః]] ― కొల్లూరి రాజశేఖర సుధీ
*అలంకారశేఖరము ― 
*అలంకారసర్వస్వమ్ ― రుయ్యకుడు
*[[ఆనందరంగరాట్ఛందము]] ― కస్తూరి రంగయ
*ఏకావలీ ― విద్యాధరుడు
*[[కవికల్పలత]] ― దేవేశ్వరుడు; ఆంధ్రవివరణము ― కల్లూరి వెంకటసుబ్రహ్మణ్యదీక్షితులు
*[[శ్రీరంగమహత్త్వము/అనుబంధము|కవిగజాంకుశము]] ― భైరవుడు
*కవిచింతామణి (కవిలోకచింతామణి) - వెల్లంకి తాతంభట్టు
*[[కవిజనసంజీవని]] ― ముద్దరాజు రామభద్రుడు
*[[కవిజనాశ్రయము]] ― వేములవాడ భీమన
*[[కవిరాక్షసీయము]] ― కవిరాక్షసుడు
*[[కవిశిరోభూషణము]] ― అహోబలపండితుడు
*[[కావ్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు
*[[కావ్యప్రకాశము]] ― మమ్మటుడు; బాలానందిని (తెలుగు వ్యాఖ్యానము) ― పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడు
*[[కావ్యమీమాంసా]] ― రాజశేఖరుడు
*కావ్యాదర్శః (కావ్యలక్షణము) ― దండి
**[[ కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)|కావ్యాదర్శము]] ― అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి
*కావ్యానుశాసనము ― హేమచంద్రుడు
*[[కావ్యాలంకారచూడామణి]] ― విన్నకోట పెద్దన
*కావ్యాలంకారము ― భామహుడు
*కావ్యాలంకారసారసంగ్రహము ― ఉద్భటుడు
*[[కావ్యాలంకారసంగ్రహము]] [[నరసభూపాలీయము]] ― రామరాజభూషణుడు
*కావ్యాలంకారసూత్రాణి ― వామనుడు
*కువలయానందః ― అప్పయ్యదీక్షితుడు
*చమత్కారచంద్రికా ― విశ్వేశ్వరుడు
*[[చంద్రాలోకము]] ― జయదేవుడు
*చిత్రమీమాంసా ― అప్పయ్యదీక్షితుడు
*[[ఛందోదర్పణము]] ― అనంతుడు
*[[ధ్వన్యాలోకము]] ― ఆనందవర్ధనుడు
*[[ప్రతాపరుద్రీయమ్]] ― విద్యానాథ
*[[భరతరసప్రకరణము]] ― నీడామంగలం తిరువేంకటాచార్యులు
*[[యమకరత్నాకరమ్]] ― కూరత్తాళ్వార్
*[[నవరసగంగాధరము|రసగంగాధరము]] ― జగన్నాథ పండితరాయలు
*[[రసతరఙ్గిణీ]] ― భానుసూరి
*[[రసమఞ్జరీ]] ― భానుసూరి
*[[రసార్ణవసుధాకరము]] (సింగభూపాలీయము) ― సింగభూపాలుఁడు
*[[రసార్ణవాలంకారము]] ― ప్రకాశవర్షుడు
*[[రసాభరణము]] ― అనంతామాత్యుడు
*లక్షణచంద్రిక ― చిల్లరిగె యోగానందకవి
*లక్షణదీపిక ― గౌరన
*[[లక్షణశిరోమణి]] ― పొత్తపి వేంకటరమణ
*[[లక్షణసారసంగ్రహము]] ― చిత్రకవి పెద్దన
*వక్రోక్తిజీవితము ― కుంతకుడు
*వాగ్భటాలంకారము ― వాగ్భటుడు
*[[వికృతివివేకము]] ― 
*వైజయంతీ ― యాదవప్రకాశుడు
*[[వ్యక్తివివేకము]] ― మహిమభట్టు
*శబ్దకల్పద్రుమః ― చౌఖాంబాసంస్కృత సీరీస్
*[[శృంగారరసాలవాలము]] ― వెణుతుర్ల వడ్డికవి
*శ్రీధరచ్ఛందము ― శ్రీధరుడు
*[[సరస్వతీకంఠాభరణము]] ― భోజుడు
*[[సర్వలక్షణసారసంగ్రహము]] ― కూచిమంచి తిమ్మన
*సాహిత్యకల్పద్రుమః ― రాజశేఖరుడు
*[[సాహిత్యచింతామణి]] ― 
*సాహిత్యదర్పణః ― విద్యానాథుడు
*[[సాహిత్యదర్పణము]] ― శ్రీరాజచూడామణి దీక్షితులు
**ఆంధ్రసాహిత్యదర్పణము ― 
*[[సాహిత్యరత్నాకరము]] ― ధర్మసూరి
*[[సుకవి మనోరంజనము]] ― కూచిమంచి వేంకటరాయ
*[[సులక్షణసారము]] ― లింగమకుంట తిమ్మన
హనుమచ్ఛందము
అథర్వణచ్ఛందము
అనంతచ్ఛందము
కవిరాక్షసచ్ఛందము
జయదేవచ్ఛందము
శ్రీధరచ్ఛందము
గోకర్ణచ్ఛందము
నీలకంఠచ్ఛందము
[[వర్గం:సాహిత్యం]]</text>
      <sha1>cy7ba7p8zhze0xk9t81tt975vgbxgdc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/1</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227850</id>
    <revision>
      <id>583894</id>
      <timestamp>2026-10-08T15:08:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583894</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="194" sha1="chvb2yty7bglzh27m0feqw4wvwlwvfb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf
|Page = 1
|bSize = 600
|cWidth = 595
|cHeight = 793
|oTop = 29
|oLeft = 5
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>chvb2yty7bglzh27m0feqw4wvwlwvfb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227851</id>
    <revision>
      <id>583895</id>
      <timestamp>2026-10-08T15:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వస్తే అందరూ ఇళ్లల్లో ఉంటారు అనగానే ఓదార్పు లభించింది.. మరుసటి ఉదయం వెళితే వీధి వీధంతా కదలి వచ్చారు.. మా ఇంటికి రండక్కా మా ఇంటికి రండి అంటూ అహ్వానించారు. ఎన్నో కబుర్లు చెప్పా...'</comment>
      <origin>583895</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10529" sha1="0pxnsnu7udldlgwct4f8q7n5t02rvtz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వస్తే అందరూ ఇళ్లల్లో ఉంటారు అనగానే
ఓదార్పు లభించింది.. మరుసటి ఉదయం
వెళితే వీధి వీధంతా కదలి వచ్చారు.. మా
ఇంటికి రండక్కా మా ఇంటికి రండి అంటూ
అహ్వానించారు. ఎన్నో కబుర్లు చెప్పారు...
అక్కడి నుంచి కుడాగమాకి వెళితే అక్కడా
అంతే పరిస్థితి.. దంబుల్లా బౌద్ధాలయం దగ్గర
ఉండే సోము - అక్కా నువ్వు నిన్న మా ఇంటికి
వచ్చావట.. నేను ఇక్కడ ఉన్నాను నిన్ను
కలుసుకోలేదే అని బాధపడుతున్నాను.. ఇక్కడ
కన్పించావు చాలా సంతోషంగా ఉంది అంటూ
నిమ్మకాయ షర్బత్ ఇప్పించాడు.. సోము వృత్తి
కోతుల్ని ఆడించడం. మరుసటి రోజు
సాయంత్రం దేవరగమకి వెళ్లాం.. అక్కడ
మసక్క, ఎర్రన్న, సరోజ, లక్ష్మి.. అబ్బో చాలా
మంది.. అందరూ అక్కా. చెల్లీ అంటూ సంబోధించేవాళ్లే.. మా ఆయన
నీకు శ్రీలంకలో ఇంతమంది చుట్టాలున్నట్టు ఎప్పుడూ చెప్పలేదే అంటూ
ఆశ్చర్యపోయారు. సిగిరియా కొండ కింద పాముల్ని ఆడించే మసన్న
చాలా సేపు మాతో పాటే గడిపాడు.. మేమంతా కార్లో భోజనానికని
హోటలికి వెళితే తనూ మోటార్ సైకిల్ మీద ఫాలోఅయ్యాడు.. మాతో
పాటే ఉన్నాడు.. బిల్లు తను చెల్లించడానికి వెళితే నేను వద్దని
మయన్మార్లో తెలుగువారితో
-వ్యాస రచయిత్రి శ్రీమతి డి.పి. అనూరాధ
వారించాను.. శ్రీలంక మనకంటే ఆర్థికంగా వెనుకబడిన దేశం.. మన
తెలుగు వాళ్ల జీవితాలు కూడా అంతే. ఇంకా చాలా చోట్ల
సంచారజాతుల్లాగానే బతుకున్నారు.. చదువులు లేవు.. వారసత్వంగా
వచ్చిన వృత్తుల్నే అంటే పురుషులు పాములు, కోతుల్ని ఆడించడం,
స్త్రీలేమో అరచేతుల్ని చూసి జోస్యం చెప్పడం లాంటి వాటితోనే జీవనం
సాగిస్తున్నారు.. కొద్ది మంది మాత్రమే చిరువ్యాపారాలు చేస్తూ జీవనం
సాగిస్తున్నారు.. కానీ పెద్ద మనసున్నవాళ్లు. నాకూ వాళ్లకూ ఉంది ఓ
తెలుగు బంధం మాత్రమే.. ఎంతో ప్రేమను కురిపించారు.. వీళ్లందరూ
శ్రీలంకలోని మూల జాతుల్లో ఒకరైన తెలుగువారు. బ్రిటీష్ సమయంలో
ఇండియా నుంచి వెళ్లిన తెలుగు వాళ్లని నేను కలుసుకోలేదు..

మయాన్మార్ తోబుట్టువులు

శ్రీలంక కంటే ఎక్కువ రోజులు మయన్మార్లో గడిపాను.. సుమారు
20 రోజుల్లో ఆ దేశంలోని అనేక ప్రాంతాలు తిరిగి తెలుగు వారిని
కలుసుకున్నాను.. ఏ ఒక్క రోజు కూడా హోటల్లో బస చేయలేదు..
భోంచేయలేదు.. రెండున్నర లక్షల మంది తెలుగు వాళ్లం ఉన్నాం..
మీరు మా ఇళ్లల్లోనే ఉండాలి అని అన్నారు. యాంగాన్లో తెలుగు ప్రింటింగ్
ప్రెస్ నడుపుతున్న గణేష్ అనే వ్యక్తి వచ్చి చెల్లమ్మా ఈ దేశంలో సిమ్
కార్డులు దొరకడం చాలా కష్టం.. నా దగ్గర రెండు నెంబర్లు ఉన్నాయి.
ఇది మీరు ఇక్కడ ఉన్నన్ని రోజులూ వాడండి.. నెల రోజులకు సరిపడా
రీఛార్జ్ చేయించా అని సిమ్ కార్డుతో పాటూ ఇన్స్ట్రుమెంట్, ఛార్జర్
ఇచ్చారు. మీ పేరుతో పాటు ఈ సెల్ నెంబరును కలిపి కొన్ని విజిటింగ్
కార్డులు ప్రింట్ చేశాను అంటూ అవి కూడా చేతిలో పెట్టారు. ఎందుకు
అన్నా ఇవన్నీ అంటే వినలేదు. ఈ దేశంలో మీరు ఇబ్బంది
పడకూడదమ్మా.. యాంగాన్ అంటే రాజధాని నగరం కదా, ఇండియా
గురించి అవగాహన ఉంటుంది అందుకే ఇంత మర్యాద అని
సరిపెట్టుకున్నాను. దక్షిణ బర్మాలో ఉన్న తటోను అనే నగరంలో ఓ
రోజంతా సందర్శించాను. నలుగురు యువకులు రెండు మోపెడ్లలో ఆ
రోజంతా మాతో పాటే ఉన్నారు.. మేం కార్లో వెళుతుంటే వాళ్లు వెనక
అనుసరించేవాళ్లు. ఆ నగరంలో ఓ తెలుగు గుడికి వెళ్లాం. నేను హారతి
నోటు(ఆ దేశ కరెన్సీ క్యాట్లలో) నా చేతిలో పెడుతూ హారతి పళ్లెంలో
వేసి మొక్కుకో అక్కా నీకు మంచిగవుతుంది అన్నాడు.. నీ డబ్బులు
ఎందుకు బాబూ వద్దు అన్నాను. ఓ తమ్ముడిగా మా అక్కకి ఇవ్వకూడదా
అన్నాడు. మా దేశంలో హారతి పళ్లెంలో తప్పనిసరిగా డబ్బులు వేస్తాం.
అని చెప్పుకొచ్చాడు. పక్కనే బౌద్ధ పగోదాలో తిరుగుతున్నాను. అది
చాలా పెద్ద ఆలయం. సూర్యుడు ఆరోజు చాలా తీవ్రంగానే ఉన్నాడు.
కళ్లకి అద్దుకుంటుంటే ఆ నలుగురిలో ఓ యువకుడు వెయ్యిరూపాయల
బౌద్ధారామం కాబట్టి చెప్పులు బయటే విడిచిపెట్టాలి. నా అవస్థని వీళ్లు
ఎలా గుర్తించారో ఏమిటో కానీ కాసేపటికి ఓ పెద్ద గొడుగు పట్టుకొచ్చి
ఎండ నుంచి రక్షించారు. అంతా చూస్తే పాతిక లోపు కుర్రాళ్లే.. వీళ్లకి
ఎందుకింత అభిమానం. ఒకరోజంతా వాళ్ల పనులన్నీ మానుకుని
నాతోపాటే తిరిగారే. ఒకవేళ వీళ్లు హైదరాబాద్కు వస్తే ఇంత సమయం
నేను ఇవ్వగలనా అనిపించింది.

మేక్ అనే ఓ ద్వీపానికి వెళ్లాం. అక్కడ ప్రతి పది మందిలో
ఏడుగురు తెలుగు వాళ్లు. ఆడవాళ్లు ఇప్పటికీ కుడి పైట వేసుకుని
కన్పిస్తారు. ఇక్కడ నాయుడు హోటల్ అని ఉంది. ఇప్పుడు ఆ హోటల్ని
నడిపిస్తున్నది నాలుగో తరం వాళ్లు. కానీ ఇప్పటికీ ఉప్మాపెసరట్టు,
అల్లం చెట్నీ ఫేమస్. వీధులు వీధులు తెలుగువాళ్లవి ఉన్నాయి. అందరూ
వచ్చారు. రోజంతా మాయింట్లోనే ఉండాలి.. మా ఇంటికి తప్పకుండా
భోజనానికి రావాలి అని పిలిచేవారే .. మా బర్మా లో తెలుగు వాళ్లందరినీ
కలవాలంటే మూడు నెలలు ఇక్కడే ఉండేలా రావాలి.. అంటూ
అమ్మలక్కలందరూ నా చుట్టూ చేరారు.. వాళ్లలో చాలా మందికి ఇండియా
16&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
| తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి | ఏప్రిల్ 2015 |&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0pxnsnu7udldlgwct4f8q7n5t02rvtz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227852</id>
    <revision>
      <id>583896</id>
      <timestamp>2026-10-08T15:25:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఎక్కడుందో తెలియదు.. తెలిసినా అందులో తెలుగు నేల ఎక్కడుందో తెలియదు.. ఎందుకంటే ఎప్పుడో రెండు వందల ఏళ్ల క్రితం వారి తాతముత్తాతలు అక్కడి రబ్బరు తోటల్లో పనిచేయడానికి వెళ్లారు. త...'</comment>
      <origin>583896</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12236" sha1="7the39vb6o0gb8oiolfs5smad1pdql0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఎక్కడుందో తెలియదు.. తెలిసినా అందులో తెలుగు నేల ఎక్కడుందో
తెలియదు.. ఎందుకంటే ఎప్పుడో రెండు వందల ఏళ్ల క్రితం వారి
తాతముత్తాతలు అక్కడి రబ్బరు తోటల్లో పనిచేయడానికి వెళ్లారు. తమ
తల్లి నేల గురించి కథలు మాత్రమే వాళ్లకి తెలుసు. అటువంటి తల్లినేల
నుంచి నేను వచ్చాననేసరికి నన్ను చూడాలని, నాతో మాట్లాడాలని
ముచ్చటపడ్డారు. ఒక్కమాటలో చెప్పాలంటే కాలగమనంలో ఎప్పుడో
తప్పిపోయిన వాళ్ల బిడ్డవో, అక్కనో, చెల్లినో మళ్లీ కలిసినట్టుగా
ఆత్రుతపడ్డారు. అక్కా ఓ ఫోటో అంటూ ఎంత మంది ఫోటోలు
తీసుకున్నారో...

మలేసియా తెలుగు ధనం

శ్రీలంక అయితే మనకంటే ఓ పదేళ్ల వెనక.. మయన్మార్ అయితే
మనకంటే ఓ ఇరవై ఏళ్ల వెనక ఉన్న దేశాలుగా కన్పిస్తే.. మలేషియా
మాత్రం మనకంటే ఓ ఇరవై ఏళ్ల ముందున్న దేశంలా అన్పించింది..
ఆర్థికంగా బాగా అభివ్రుద్ధిచెందిన దేశం.. తెలుగు వాళ్లు కూడా బాగా
స్థిరపడ్డారు. ప్రతి తెలుగు కుటుంబంలో ఇద్దరు ప్రొఫెషనల్ కోర్సులు
చేసినవారే.. డాక్టర్లు, ఇంజినీర్లు, లాయర్లు, టీచర్లు ఇలా చాలా మంది
తెలుగు వాళ్లు కన్పిస్తారు. చాలా చాలా బిజీగా కూడా ఉంటారు..
మలేషియాలోని తెలుగు వారిని కలవడానికి హైదరాబాద్ నుంచి
వస్తున్నాం అని చెప్పగానే మలేషియా తెలుగు సంఘం అధ్యక్షుడు డాక్టర్
అచ్చయ్యకుమార్
అచ్చయ్య కుమార్ చాలా సంతోషపడ్డారు. మీతో అన్ని ప్రాంతాలకు
తిరగడానికి మాకు వీలు కాదు కాబట్టి మీకు తోడుగా తెలుగు టాక్సీ
డ్రైవర్ని అరేంజ్ చేస్తాను. మీరు అడిగిన ప్రాంతాలకు అతడు
తీసుకువెళతాడు అని భరోసా ఇచ్చారు.

2012లో తిరుపతిలో ప్రపంచ మహాసభలు జరిగినప్పుడు
మలేషియాలో సెటిల్ అయిన తెలుగు సంతతికి చెందిన చప్పగడ్డి
సుబ్రమణ్యం పరిచయం అయ్యారు.. కౌలాలంపూర్లో ఆయన్ని కలిశాను...
ఇక్కడ మా కూతురు ఉంటుంది.. మా స్వస్థలం కెడా.. అమ్మా మీతో
పాటు నేనూ నా శ్రీమతి కూడా కెడా వరకూ వస్తాం.. దారిలో తెలుగు
వాళ్లు ఉండే నగరాలకు.. తెలుగు వాళ్ల ఇళ్లకు మిమ్మల్ని తీసుకువెళతాం
అంటూ 5 రోజులూ మాతో పాటే ఆ దంపతులు ఉన్నారు.. మా టాక్సీ
డ్రైవర్ పేరు రావు. చాలా నెమ్మది వ్యక్తి..

వాస్తవానికి అతడు డ్రైవర్ కాదు ఓనర్. అలాంటి టాక్సీలు అతడి
దగ్గర మూడు ఉన్నాయట.. సర్వీస్ టాక్సీ వ్యాపారం చేస్తున్నాడు.. తనకి
మలై, అరబిక్, ఇంగ్లీష్, తమిళం కూడా వచ్చట.. వాళ్లింట్లో తెలుగులోనే
మాట్లాడుకుంటారట.. తెలుగు వాళ్లు ఎక్కువగా ఉండే తెరంగితాన్ అనే
నగరానికి వెళ్లాం.. మేడం, మా పిన్ని వాళ్లు ఈ ఊర్లోనే ఉంటారు..
మిమ్మల్ని ఉదయం బ్రేక్ ఫాస్ట్కి తీసుకురమ్మన్నారు అంటూ మరుసటి
ఉదయం వాళ్లింటికి తీసుకువెళ్లాడు.. ఇల్లు చాలా పెద్దగానే ఉంది.
పొలం పక్కనే ఇళ్లు కట్టుకున్నారు.. పాతిక ఎకరాల పామొలివ్, కొబ్బరి
తోటలు ఉన్న ఆసాములు వాళ్లు.. కొబ్బరి బొబ్బట్లు, ఇడ్లీ సాంబారు,
చెట్నీ, సెమీయా ఉప్మా, దోశె ఇలా ఎన్నో వెరైటీలు చేశారు మాకోసం..
మలేషియాలో పనివాళ్లు ఉండరట.. ఆమె ఒక్కతే ఇన్నిరకాలు
వండిందంటే ఆశ్చర్యం వేసింది..

మరుసటి రోజు రావు వాళ్ల అమ్మానాన్న, ఉండే ఇప్పో
నగరానికి
వాళ్లతో నాకున్నది రక్తసంబంధం కాదు.. చుట్టరికమూ లేదు.
కేవలం తెలుగు బంధుత్వం. నాతో మాట్లాడినా
మాట్లాడకపోయినా వారి జీవితాలపై ఎటువంటి ప్రభావం
ఉండదు. అంతేకాదు తెలుగు నేలతో వాళ్లకు నేరుగా
ఎటువంటి సంబంధాలు లేవు. కానీ నేను వాళ్ల జాతి
అమ్మాయిని. వాళ్లను కలవడానికి ఎన్నో వేల కిలోమీటర్లు
దాటి వచ్చాను. అందుకే వాళ్ల పనులన్నీ పక్కన పెట్టి నన్ను
కలవడానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. వాళ్లకే తెలుగంటే ..
తెలుగు వాళ్లంటే అంత అభిమానం ఉన్నప్పుడు
తల్లి వేరు మీదే నివసిస్తున్న మనకు ఎంత ఉండాలి?
పక్క దేశాల్లోని తెలుగు వారిని ఎంతలా ఆదరించాలి?!
దయచేసి ఒక్క క్షణం ఆలోచించండి..

వెళ్లాం.. నేరుగా వాళ్లింటికే తీసుకువెళ్లాడు.. వాళ్ల నాన్నకు 70 ఏళ్ల
వయసుంటుంది.. రావు వాళ్ల అమ్మ కూడా ఎన్నో రకాల వంటలు
చేసింది.. ఎందుకమ్మా ఇంత శ్రమ పడ్డారు హోటల్లో తినేవాళ్లం
కదా అంటే 'మీరు మనోళ్లు, మనింట్లో కాక మరెక్కడ భోంచేసినా మేం
బాధపడతాం' అంది పెద్దావిడ. రావు వాళ్ల నాన్న పేరు దేవుడు. అమ్మా
ఇక్కడ మలేషియాలో మలై, చైనీస్, ఇండియా, ఇండోనేషియా ఇలా
ఎన్నో జాతుల వాళ్లం ఒన్ మలేషియా అంటూ ఐక్యతగా జీవిస్తున్నాం.
మరి అక్కడ ఇండియాలో తెలుగువాళ్లందరిలో ఎందుకు సఖ్యత లేదు.
మన జాతి చాలా పెద్దది కదా.. కలిసికట్టుగా ఉంటేనే మనుగడ కదా
మనవాళ్లు ఎందుకు ఇలా ఆలోచించలేకపోతున్నారు అంటూ ఆవేదన
వ్యక్తం చేశారు. నిజమే. ఉమ్మడి తెలుగు రాష్ట్రంలో 9 కోట్లు.. ఇతర
రాష్ట్రాలు, దేశాలలో ఉన్న తెలుగు వారి సంఖ్య మరో తొమ్మిది కోట్లు..
మొత్తం కలిపి సుమారు 18 కోట్లు. అంటే ఎంత పెద్దది!

కర్ణాటకలో కన్నడిగుల సంఖ్య 3.4 కోట్లు.. తమిళనాడులో
తమిళుల సంఖ్య 3 కోట్లు..

ఈ దేశాలు తిరిగినప్పుడు అక్కడి తెలుగు సంతతి వారితో
మాట్లాడినప్పుడు నాకు ఒక్కటే అన్పించింది. వాళ్లతో నాకున్నది.
రక్తసంబంధం కాదు.. చుట్టరికమూ లేదు. కేవలం తెలుగు బంధుత్వం,
నాతో మాట్లాడినా మాట్లాడకపోయినా వారి జీవితాలపై ఎటువంటి
ప్రభావం ఉండదు. అంతేకాదు తెలుగు నేలతో వాళ్లకు నేరుగా ఎటువంటి
సంబంధాలు లేవు. కానీ నేను వాళ్ల జాతి అమ్మాయిని. వాళ్లను
కలవడానికి ఎన్నో వేల కిలోమీటర్లు దాటి వచ్చాను. అందుకే వాళ్ల
పనులన్నీ పక్కన పెట్టి నన్ను కలవడానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. తల్లి
వేరు మన నేల మీదే ఉంది. ఇక్కడి నుంచి అక్కడికి విస్తరించిన పిల్ల
వేర్ల మీద వాళ్లున్నారు. వాళ్లకే తెలుగంటే .. తెలుగు వాళ్లంటే అంత
అభిమానం ఉన్నప్పుడు తల్లి వేరు మీదే నివసిస్తున్న మనకు ఎంత
ఉండాలి? పక్క దేశాల్లోని తెలుగు వారిని ఎంతలా ఆదరించాలి?! ప్లీజ్...
ఒక్క క్షణం ఆలోచించండి..

రచయిత ఫోన్ : 09441829339
17&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
| తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి | ఏప్రిల్ 2015 |&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7the39vb6o0gb8oiolfs5smad1pdql0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227853</id>
    <revision>
      <id>583897</id>
      <timestamp>2026-10-08T15:27:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తెలుగుదనం - శ్రీ శ్రీమతి డి.పి. అనూరాధ  సాటి తెలుగువారితో ఇలా వ్యవహరిస్తారా? నిజాలివి.  ప్రతి తెలుగు వాడూ చదవవలసిన కుమారి.. శ్రీలంకలోనే పుట్టి పెరిగిన మన జాతి యువతి.. వీరి మాతృ...'</comment>
      <origin>583897</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7867" sha1="t6mm8t7de694daxxshdwkma5wk6mv2n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;తెలుగుదనం
-
శ్రీ శ్రీమతి డి.పి. అనూరాధ

సాటి తెలుగువారితో ఇలా వ్యవహరిస్తారా?
నిజాలివి.

ప్రతి తెలుగు వాడూ చదవవలసిన
కుమారి.. శ్రీలంకలోనే పుట్టి పెరిగిన మన
జాతి యువతి.. వీరి మాతృభాష తెలుగే.. వాళ్ల
లాంటి మాటలు మాట్లాడేవాళ్లు చాలా దేశాల్లో
ఉన్నారన్న సంగతి ఈ మన జాతి వారికి చాలా
కాలం వరకూ తెలియదు.. ఇటీవల తెలుగు నేల
నుంచి వెళ్లిన పత్రికల వాళ్లు.. ఛానళ్ల వాళ్లు ఈ
మన జాతివారిని కలుసుకుని మాట్లాడటం వల్ల తమ
గుంపు చాలా పెద్దదని వాళ్లకి తెలిసి వచ్చింది.
శ్రీలంకలో అంతర్యుద్ధం ముగిసిన తరువాత
భారతదేశం నుంచి వెళ్లే టూరిస్టుల రాక ఎక్కువైంది..
ఓ రోజు పనిమీద మార్కెట్టుకి వెళ్లిన కుమారికి
కొంతమంది టూరిస్టులు తెలుగు లో
మాట్లాడుకోవడం కనిపించింది.. ఎంతో ఆశ్చర్యంగా
అంతే సంబంరంగా వాళ్ల దగ్గరకి వెళ్లింది.. నేను
కూడా మీ జాతి మహిళనే.. మా తల్లి బాస కూడా
తెలుగే అని చెప్పడానికి ప్రయత్నించింది.. కానీ ఆమె మాటలను వాళ్లు
అర్థం చేసుకోలేదు.. పైగా బిచ్చగత్తెగా భావించి దూరంగా వెళ్లిపోయారట..
కుమారి వెంటనే ఇండియా లో తనకు తెలిసిన తెలుగు భాష కార్యకర్త
సావెం రమేష్కు తన సెల్నుంచి ఫోన్చేసింది. అన్నా.. ఇక్కడ నా ముందు
మన జాతి వాళ్లు ఉన్నారు. నేనూ వాళ్ల జాతి మహిళనే అంటే అర్థం
చేసుకోలేక పోతున్నారు.. నువ్వు ఫోన్లో వాళ్లతో మాట్లాడన్నా అంటూ
ఆయన్ను కోరిందట.. ఆయన సరే అనడంతో బయల్దేరడానికి సిద్ధంగా
ఉన్న టూరిస్టు బస్సులో ఉన్న తెలుగు వాళ్లని వెతికి వారి చేతికి
ఫోన్అందించిందట కుమారి. స.వెం. రమేశ్ ముందుగా అయ్యా
నమస్కారం మీరు తెలుగువారా అని అడిగారట.. అవతలి నుంచి కాదు
మేం తెలంగాణ వాళ్లం అంటూ విన్పించిందట.. సరే అండీ మీ
మాతృభాష తెలుగే కదా అంటే కాదు మాది తెలంగాణ అంటూ అవతలి
వ్యక్తి జవాబిచ్చాడట.. అయ్యా దయచేసి ఒక్కమాట వినండి.. మన
రాజకీయ పరిధులను మన జాతి మీద చూపించొద్దు.. ఆ అమ్మాయి..
మన తెలుగు అమ్మాయి.. లంకలో మన తెలుగు వాళ్లు 9 లక్షల మంది
ఉండారు.. ఆ అమ్మాయిని తెలుగు తోబుట్టువుగా భావించి అర నిమిషం
మాట్లాడండి సంతోషపడుతుంది సార్ అంటూ రమేష్ ప్రాధేయపడ్డారట..
అవతలి వ్యక్తి 'ఎందుకు మాట్లాడాలి.. ఎక్కడికి పోయినా అడుక్కుతినే
వారి గోల తప్పడం లేదు.. మాకు వేరే పనిలేదని అనుకుంటున్నారా..

| తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి | ఏప్రిల్ 2015 |

అడ్డమైన వాళ్లతో మేం మాట్లాడం అంటూ కటువుగా ఫోన్పెట్టేశాడట..?
ఈ విషయం తెలిసిన వెంటనే నా మనస్సు చివుక్కుమంది.. పాపం
కుమారి మనస్సు ఎంత విలవిలలాడి పోయుంటుందో అన్పించింది.
తోటి తెలుగు వారికి మనం ఇచ్చే గౌరవం ఇదేనా.. ఆప్యాయతతో
అచ్చున చేర్చుకోవలసింది పోయి ఇంతలా చీదరించుకోవాలా.. శ్రీలంక,
మయన్మార్, మలేసియాలకు నేను వెళ్లినప్పుడు అక్కడి తెలుగు వారు
కురిపించిన ఆప్యాయత.. అభిమానాన్ని ఈ సందర్భంగా మీతో
పంచుకోవాలనిపింది....
దొడ్డమనసున్న శ్రీలంక తెలుగోళ్లు..
నా వృత్తి జర్నలిజం.. బ్రిటీష్ పాలకుల సమయంలో వివిధ
చేయడానికి వివిధ దేశాలు వెళ్లాను.. ముందుగా శ్రీలంకతో
దేశాలకు వెళ్లి అక్కడే స్థిరపడిన తెలుగు వాళ్ల మీద డాక్యుమెంటరీలు
మొదలు పెడతాను.. శ్రీలంకలో అహికుంటికలు అని అనాదిగా ఓ జాతి
వారు ఉన్నారని వారి తల్లి బాస తెలుగని, వాళ్లు ఇప్పటికీ కోతులు..
పాముల్ని ఆడిస్తూ జీవిస్తుంటారని ఎప్పుడో ఈనాడు పత్రికలో చదివాను..
మరింత సమాచారాన్ని సేకరించి శ్రీలంకకు వెళ్లాను. ఓ ఎనిమిది రోజులు
అక్కడే ఉండి వివిధ ప్రదేశాలలోని తెలుగు వారిని కలుసుకున్నాను..
కొలంబో నుంచి పుత్తలం వెళ్లేసరికి మధ్యాహ్నం మూడు
గంటలైంది.. అందరి ఇళ్లకీ తాళాలు వేసి ఉన్నాయి.. నిరాశగా
వెనుతిరుగుతుంటే ఓ పెద్దాయన కన్పించారు.. ఉదయం 6 గంటలకు
15&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t6mm8t7de694daxxshdwkma5wk6mv2n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/18</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227854</id>
    <revision>
      <id>583898</id>
      <timestamp>2026-10-08T17:07:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చరిత్ర - శ్రీ బొర్రా గోవర్ధన్ తెలుగమ్మ ఒడిలో బౌద్ధం-2  బౌద్ధగ్రంథం సుత్త పిటకంలోని ఖుద్ధక వికాయంలోని సుత్తనిపాతంలోని పారాయణవర్లలో ఉన్న బావరి, అతని శిష్యుల గురించి గత సంచిక...'</comment>
      <origin>583898</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8118" sha1="ocnnysndj61fo4je272pu8wu4mwi85y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చరిత్ర - శ్రీ బొర్రా గోవర్ధన్
తెలుగమ్మ ఒడిలో బౌద్ధం-2

బౌద్ధగ్రంథం సుత్త పిటకంలోని ఖుద్ధక
వికాయంలోని సుత్తనిపాతంలోని పారాయణవర్లలో
ఉన్న బావరి, అతని శిష్యుల గురించి గత సంచికలో
చూశాం.

దాదాపుగా అదేకాలంలో బుద్ధుని ప్రధాన
శిష్యుల్లో ఒకరైన మహాకాత్యాయనుడు స్వయంగా
తెలుగు ప్రాంతాలైన అస్సక, ములక రాజ్యాలకు వచ్చి
బౌద్ధాన్ని ప్రచారం చేసినట్టు కూడా బౌద్ధసాహిత్యంలో
ఉంది.

'విమానవస్తు'లో :

ఈ విషయం బౌద్ధగ్రంధం 'విమానవస్తు'లో
ఉంది. ఈ గ్రంధం కూడా సుత్తపిటకంలోని ఖుద్దక
వికాయంలోని గ్రంథమే, 'విమానవస్తు' అనేది బౌద్ధులు
దేవలోకాలైన తుషిత, అభస్సర లోకాలలోని భవనాలు,
ప్రదేశాల గురించి వర్ణించి చెప్పిన గ్రంథం. ఈ గ్రంథానికి ధర్మపాలుడు
'పరమార్థ దీపనీ' అనే వ్యాఖ్యానం రాశాడు. ఆ వ్యాఖ్యాన గ్రంథంలో
అస్సక రాజ్య ప్రభువుకి మహాకాత్యాయనుడు బౌద్ధధర్మం ఉపదేశించాడని
ఉంది. ఈ అస్సకరాజు తన కుమారునితో కలిసి బౌద్ధాన్ని స్వీకరించారనీ
ఉంది.

దీర్ఘ నికాయంలో:

అలాగే... మరో సమాచారం....... అది.

సుత్తపిటకంలోని 'దీర్ఘనికాయం'లో కన్పిస్తుంది. ఆ గ్రంథంలో
కళింగ ప్రాంతంలోని దంతపురం గురించిన వివరాలు ఉన్నాయి. ఈ
దంతపురమే శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని 'దంతవక్తృని కోట'గా గుర్తించారు.
బుద్ధుని చనిపోయాక, బుద్ధుని దేహానికి అగ్నిసంస్కారం చేశారు. మిగిలిన
బూడిదను, ఎముకల భాగాల్ని 8 భాగాలు చేసి 7 గురు రాజులు,
ద్రోణుడనే బ్రాహ్మణుడు కలసి పంచుకున్నారు. ఈ ధాతువుల మీద
బుద్ధునికి పెద్ద పెద్ద సమాధులు నిర్మించారు. ఈ సమాధుల్నే చైత్యాలు,
స్థూపాలు అంటారు.

'బుద్ధుని ధాతువుల్లో ఎడమ దంతాల్లోని ఒక దంతభాగాన్ని
తీసుకున్న 'కేసథేరుడు' (క్షేమ స్థవిరుడు) అనే భిక్షువు, ఆ ధాతువుని
కళింగరాజైన బ్రహ్మదత్తునికి ఇచ్చాడని, ఆ ధాతువుని ఒక బరిణెతో
పెట్టి దానిమీద ఒక మహాస్థూపాన్ని నిర్మించాడని, దాని చుట్టూ ఒక
పట్టణాన్ని నిర్మించాడని, అదే దంతపురం అని'దీఘనికాయంలో ఉంది.

అంటే.... బుద్ధుని కాలానికే బౌద్ధం ఇక్కడ బాగా వ్యాప్తిలో
ఉందనేది దీనివల్ల తెలుస్తుంది. ఇంకా, ఈ దంతపురం నుండి ధాతువుల్ని
తీసుకుని, నాగజాతి ఆధీనంలో ఉన్న ధాన్యకటకంలో ఒక ధాతుపేటికను
ఉంచి, దానిమీద స్థూపం నిర్మించి, అక్కడనుండి మరో ధాతువుని
తీసుకుని కృష్ణానది మార్గం గుండా ప్రయాణం చేసి, సముద్రం మీదుగా
సింహళానికి (శ్రీలంక, సిరిలంక) చేర్చినట్లు కూడా బౌద్ధ గ్రంథాలు
తెలియజేస్తున్నాయి. బౌద్ధగ్రంథాలు పేర్కొన్న కృష్ణానదీతీరంలోని
'వజ్రసైకతం' ఈనాటి కృష్ణాజిల్లాలోని 'పరిటాల'గా, 'మాజేరికా' అనే
ప్రాంతం, మాతేరుగా చరిత్రకారులు గుర్తించారు.

బౌద్ధసాహిత్యంలో మన తెలుగు ప్రాంతాల్ని 'అంధక' ప్రాంతంగా
పిలిచారు.

జాతక కథల్లో

బుద్ధుని జాతకకథల్లో మూడో జాతక కథ &quot;పేరిన వాణిజ
జాతకం&quot;తో కృష్ణానది విషయం ఉంది. కృష్ణానదిని తేలివాహకనది
అంటారు. తేలివాహకం అంటే 'తైలంరంగులో ఉన్న నీరు ప్రవహించేది'
అని అర్థం.

గోదావరినీరు బురద రంగులో ఉంటాయి. గంగానది నీరు కూడా
అంతే. కానీ కృష్ణానది నీరు తైలం రంగులో ఉండి 'నల్లగా' కన్పిస్తాయి.
అందుకే దీన్ని నల్లనది అని, కృష్ణనది, నల్లవాగు, నల్లయేరు అనీ
అంటారు. ఎందుకంటే....

భౌగోళికంగా ఇది దక్కను పీఠభూమిలో పుట్టి, ప్రవహించేనది.
ఈ భూమ్మీద 400 కోట్ల సంవత్సరాల నాకు ఏర్పడ్డ 'గోండ్వానా భాగంలో
ఈ పీఠభూమి కూడా ఒకటి. అంత పురాతనమైన నేల ఇది. అగ్నిపర్వత
చర్యలు జరిగి, లావా ప్రవహించి, ఘనీభవించిన పీఠభూమి ఇది.
ప్రపంచంలోనే అతి పురాతన పీఠభూమి కావడం వల్ల, ఎన్నో కోట్ల
సంవత్సరాలుగా వృక్ష జీవ సంబంధ పదార్థాలు కలసిపోవడం వల్ల
నల్లరేగడినేలగా మారిపోయింది. ఈ నేలలో ప్రవహించడం వల్ల ఈ
నది నీరు స్వచ్ఛంగా ఉంటాయి. నేల తీరు వల్ల నల్లగా కన్పిస్తాయి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
| తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి | ఏప్రిల్ 2015 | 18&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ocnnysndj61fo4je272pu8wu4mwi85y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227855</id>
    <revision>
      <id>583899</id>
      <timestamp>2026-10-08T17:13:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అందుకనే దీన్ని పూర్వకాలం నుండి 'తేలివాహకం' అనేవారు. పైగా 16. అగ్గి ఈ నేల వ్యాపారపంటలకు అనువైంది. ఆ రోజుల్లో అత్యావశ్యకమైన ఇటుకల, కుండల పరిశ్రమకు పుట్టిల్లు అయ్యింది. వ్యాపార...'</comment>
      <origin>583899</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9260" sha1="nqespdvr34nbh94nmyeu1qtyce3uafx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అందుకనే దీన్ని పూర్వకాలం నుండి 'తేలివాహకం' అనేవారు. పైగా 16. అగ్గి
ఈ నేల వ్యాపారపంటలకు అనువైంది. ఆ రోజుల్లో అత్యావశ్యకమైన
ఇటుకల, కుండల పరిశ్రమకు పుట్టిల్లు అయ్యింది. వ్యాపారవర్గాల్లో
బౌద్ధం చాలా బలీయంగా ఉండడం వల్ల కృష్ణా పరిసర ప్రాంత లోగిళ్ళన్నీ
బౌద్ధానికి వాకిళ్ళు తెరిచాయి. అందుకే బౌద్ధసాహిత్యంలో తేలివాహన
నదికి ఒక ప్రత్యేకత ఉంది.

'అంధ'కులంటే :

21. అమావాస అమావస, అమాస అమావాస్య
అలగ
22. అంగ్
శరీరభాగం
23. ఆణి
24. 20
అన్నం
భోజనం
ఆస
ఆశ
ఆర్!
ఎక్కువ
అయ్యకాడు
కరణం

జాతక కథలే కాదు, ఇతర బౌద్ధ తాత్త్విక గ్రంథాల్లో కూడా
తెలుగువారి ప్రస్థావన ప్రముఖంగానే ఉంది. 'అంధ'శబ్దం పాళీపదం.
ఇది సంస్కృతంలో 'ఆంధ్ర' అయ్యింది. బౌద్ధసాహిత్యం పాళీభాషలో 25. ఆసా
ఉంటుంది కాబట్టి మన ప్రాంతాన్ని 'అంధక', అనీ, 'అందకులు' అనీ
పిలిచారు. త్రిపిటకాల్లో ఒకటైన వినయపిటకంలో 'అంధకవనం',
'అందకవింద' అనే పదాలు ఉన్నాయి. అంటే అందకులు ఉండేవనాలు,
అందకుల ఆరామాలు, అందకుల నివాస ప్రదేశాలు అని.

బావరి శిష్యులు బుద్ధున్ని కలసి వచ్చాక, ఇక్కడి నుండి కొంత
మంది రాజగృహకు వెళ్ళారు. వారిలో కొందరు కళాకారులున్నారు.
వీరు బుద్ధుని జీవిత చరిత్రని, బౌద్ధ ధమ్మూన్నీ పాడుతూ, కళా రూపాలుగా
ప్రదర్శించే వారు. వీరంతా బుద్ధుడు ఉండే సప్తపర్ణి ఆరామం దగ్గరలోనే
ఉండేవారు. వీరికి అక్కడ నివాసాలుండేవి. ఆరామాలుండేవి. మన
తెలుగువారికి ప్రత్యేకమైన ఆరామా లుండేవి. అవే అంధక వనాలు.
దీన్ని బట్టే ఎందరో తెలుగువారు ఆనాడే బౌద్ధ భిక్షులయ్యారని అర్థం
చేసుకోవాలి.

బౌద్ధం పుట్టినప్పటినుండీ బౌద్ధ సంప్రదాయాన్ని గౌరవించడం,
ఆచరించడం వల్ల ఎన్నో తెలుగు పదాలు బౌద్ధసాహిత్యం ద్వారా
పాళీపదాలుగా మారిపోయాయి. పదాలే కాదు, పదబంధాలు, వాక్య
నిర్మాణాలు కూడా కొన్ని తెలుగు భాషారీతిని పోలి ఉంటాయి.
కొన్ని పాళీపదాలు చూద్దాం.

పాళీపదం తెలుగు పదం

1. అచ్చ అచ్చ
2. అకవాట
అక్కవాడ
3. అగణ అంకణం
4.
అంగుట
5. అటవీ అడవి
6. అడ్డ
7. అప్పణ
8.
9. అద్దర
10. అద్దా
11. అధి
12. అగలు
అప్ప
గారవం
అద్దమరాతిరి
అధి
అగలు
13. అబద్ద
అ
అ
15. అర్ఘ
అందమైన
వినోద క్రీడాకేంద్రం
రెండు దూలాల మధ్య ప్రదేశం
అరణ్యం
కుంచంలో సగం (కొలపాత్ర)
అప్పగించడం, పన్ను, కప్పం
గౌరవం
అర్థరాత్రి, నడిరేయి
నిజం
అధికం
అగరు, పరిమళద్రవ్యం
నిజం కానిది.
ముందరి భాగం
వెల, ధర
| తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి | ఏప్రిల్ 2015 |
26. అర్!
27. అతి
27. అయో

17. అర్హియ
18. అయ్యా
19. అమ్మా
20. సప్పి
అగ్గించు
కీర్తించు, పొగడ్త
అయ
ఆర్య
అమ్మ
తల్లి
నెయ్యి

ఇలా - దాదాపుగా భాషాపరిశోధకులు కొన్నివందల తెలుగుపదాల్ని,
పాళీపదాల్లో ఏరారు. డా॥కుర్రా జితేంద్ర బాబుగారు ఈ విషయంలో
ఎంతో కృషి చేశారు.

ఇలా, ఎన్నో తెలుగు పదాలు పాళీపదాల్లో కలిసిపోయి ఉండటానికి
కారణాలు

ఒకటి : బౌద్ధ సాహిత్య భాష పాళీభాష కావడం!.

రెండు : ఎందరో తెలుగువారు తొలి నుండీ బౌద్ధంలో ప్రధాన
పాత్ర పోషించడం.

అంటే... బౌద్ధానికి తెలుగువారికి అంతటి అనుబంధం
ఉందన్నమాట. ఈ అనుబంధాన్ని ఈ పదబంధాలు తేటతెల్లం
చేస్తున్నాయన్న మాట.

బౌద్ధ వ్యాప్తికి:

జాతక కథల్లో వారణాసి తర్వాత, ఆంధ్రప్రాంతానికి ప్రాముఖ్యత
నీయడాన్ని బట్టి కూడా బౌద్ధంలో ఆంధ్రుల పాత్ర అర్థమవుతుంది.
బౌద్ధాన్ని శ్రీలంక, బర్మా, థాయిలాండ్ (సువర్ణభూమి), గాంధార
(ఆఫ్ఘనిస్థాన్) ప్రాంతాలకు మొదటగా తీసుకుపోయినవారు కూడా తెలుగు
భిక్షువులే.

ఆనాడు కంచి కూడా బౌద్ధానికి కేంద్రంగానే ఉండేది. ఈ
ప్రాంతానికి చెందిన ‘బోధిధర్ముడు' తెలుగువాడేనని కొందరి అభిప్రాయం.
చైనా దేశానికి బౌద్ధాన్ని తీసుకుపోయింది ప్రపంచానికి 'మార్షల్ ఆర్ట్స్'ను
అందించింది ఈ బోధిధర్ముడే. (సెవెన్త్్సన్స్ సినిమా ఇటీవల వచ్చింది)

ఆశోకుని కుమార్తె సంఘమిత్ర, ఈనాటి తూర్పుగోదావరి
జిల్లాలోని ఆదుర్రులో ఉండి, అక్కడ స్థూపనిర్మాణం సాగించి, అక్కడినుండి
సింహళదేశం వెళ్ళిందనే, ప్రచారం ఉంది. చారిత్రక ఆధారాల్ని బట్టి
అశోకుని కాలంలో భట్టిప్రోలు (గుంటూరుజిల్లా), అదుర్రు స్థూపాల్ని
అశోకుడే నిర్మించాడని తేలింది. అశోకుడు మొత్తం 84 వేల
బౌద్ధస్థూపాలు నిర్మించాడు. బౌద్ధసాహిత్య సర్వస్వం అయిన త్రిపిటకాల్లో
84 వేల గాథలు (శ్లోకాలు) ఉన్నాయి. వాటికి సంకేతంగా ఈ 84 వేల
స్థూపాన్ని నిర్మించాడు. వాటిలో చాలా స్థూపాలు మన తెలుగునేల మీద
ఉన్నాయి. వాటి వివరాలు తర్వాత చూద్దాం.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nqespdvr34nbh94nmyeu1qtyce3uafx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227856</id>
    <revision>
      <id>583900</id>
      <timestamp>2026-10-08T17:18:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' అశోకుడు వేసిన 14 పెద్ద శాసనాలు, మరో రెండు చిన్న శాసనాలు మన కర్నూలు జిల్లాలోని ఎర్రగుడిలో దొరికాయి. అందులో 'తాను ఉపాసకుణ్ణి అయినట్టు తెలిపాడు. బౌద్ధంలోని పంచశీలల్ని ఆచరించే...'</comment>
      <origin>583900</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10515" sha1="rmyt9a922gc5nc0jo5p7b6lim4el6i1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
అశోకుడు వేసిన 14 పెద్ద శాసనాలు, మరో రెండు చిన్న శాసనాలు
మన కర్నూలు జిల్లాలోని ఎర్రగుడిలో దొరికాయి. అందులో 'తాను
ఉపాసకుణ్ణి అయినట్టు తెలిపాడు. బౌద్ధంలోని పంచశీలల్ని ఆచరించే
గృహస్తుల్ని ఉపాసకులు అంటారు. తాను ఉపాసకుణ్ణి అయినప్పటికీ,
ఒక సంవత్సరం తర్వాత సంఘాన్ని (బౌద్ధసంఘాన్ని) దర్శించుకున్నాననీ,
అప్పటినుండే ఉత్సాహవంతుఙ్ఞయ్యాననీ ఆ శాసనంలో చెప్పుకున్నాడు.
తానుచేసిన 256 ధర్మయాత్రలతో ఉత్సాహం మరింత పెరిగిందని' ఈ
శాసనంలో ప్రకటించాడు.

ఇలా బౌద్ధధర్మాన్ని, బౌద్ధధర్మంలోని నైతిక నియమాల్ని శాసనాల
ద్వారా ప్రకటించాడు. కాబట్టి వీటిని శాసనాలు అనకుండా &quot;ధర్మలిపులు&quot;
అని అన్నాడు.

తెలుగువారి స్థూపనిర్మాణం:

బౌద్ధంలో స్థూప, చైత్య సంప్రదాయం ఉంది. అంటే చైత్యాలకీ,
స్థూపాలకి పూజలు జరపడం. చనిపోయిన వ్యక్తి శరీరధాతువుల్ని ఒక
బరిణిలో ఉంచి, దానిమీద నిర్మించే నిర్మాణమే చైత్యం. పాళీలో దీన్ని
చేతియ అంటారు. ఇదో జ్ఞాపకచిహ్నం. స్కృతిమందిరం, అస్థికలు
లేకుండా నిర్మించిన చైత్యాన్ని స్థూపం అంటారు.

ఈజిప్ట్ లో పిరమిడ్లు కూడా చనిపోయినవారి స్కృతిచిహ్నాలే, కానీ,
వారి శరీరాల్ని, ఎండబెట్టి మమ్మీలుగా మార్చి వాటిని ఒక గదిలో
ఉంచి, వాటి మీద గొప్ప గొప్ప నిర్మాణాలు కట్టారు. ఫారోల మమ్మీలపై
లేచిన స్మృతిచిహ్నాలే పిరమిడ్లు. అది ఒక మతాచారం. ఒక నమ్మకం.
ఆత్మలు తిరిగివచ్చి ఆ ఎండిన శరీరాల్లోకి చేరతాయని, అప్పుడు
రాజులు తిరిగి బ్రతుకుతారనేది వారి నమ్మకం. రాజు అలా బ్రతికినప్పుడు
సేవచేయడం కోసం, కొందరు సేవకుల్ని, కొందరు సైనికుడ్ని కూడా
చంపి మమ్మీలుగా మార్చి ఆ గదిలోనే ఉంచేవారు. ఇదంతా ఒక మార్మిక
సంప్రదాయం.

ఇలాంటి సంప్రదాయం బుద్ధునికి పూర్వమే తెలుగునేల మీద
ఉంది. చనిపోయినవారిని, ఒక కొండను తొలిచి, ఆ గదిలో ఉంచేవారు.
అలా వీలు కాకపోతే, రాతితో ఆ శవాలపై 'గుళ్ళు' కట్టేవారు. ఈ
రాతిగుళ్ళు స్మతాన ప్రాంతంలో ఒకచోట ఉండేవి. ఇలాంటి 'గుళ్ళు'
తెలుగునేల మీద ఎన్నోచోట్ల కన్పిస్తాయి. వీటికి 'రాక్షసగుళ్ళు' అని
కాలాంతరంలో పిలిచారు.

చైత్యం, స్థూపం- రాక్షసిగుళ్ళు:

బుద్ధుని ధాతువులమీద కూడా ఇలాంటి గుళ్ళ నిర్మాణం తొలుత
జరిగింది. ఆంధ్రదేశాలలో దొరికి కొన్ని చైత్యాల్లో ఇలాంటి ఆనవాళ్ళు
దొరికాయి.

మహాజ్ఞాని, మానవీయవాది, దయామయుడు అయిన బుద్ధుని
అవశేషాల మీద, ఈ 'రాక్షసిగుళ్ళను' పోలిన పెద్ద పెద్ద గుళ్ళు నిర్మించారు.
అవే కాలక్రమంలో చైత్యాలుగా మారాయి. అంటే తెలుగునేలమీద
ఒకనాటి మార్కిక 'గుళ్ళ' సంప్రదాయమే బౌద్ధ చైత్యాలుగా రూపు
దిద్దుకుందన్నమాట. అంటే... బౌద్ధంలోని చైత్యం, స్థూపంలాంటి
సంప్రదాయాలు తెలుగువారి సంప్రదాయాలే.

చైత్యాల్ని, స్థూపాల్ని పూజించడం, గౌరవించడం నేర్పింది.
మనవారే. ఈ పూజావిధానమే, ఆ తర్వాత తర్వాత బౌద్ధంతో మహాయాన
సంప్రదాయానికీ, వజ్రయాన సంప్రదాయానికీ (బౌద్ధమార్మిక వాదానికి)
దారితీసింది.

తెలుగు బొద్ధులు ఏర్పాటుచేసుకున్న బౌద్ధంలో ఒక శాఖని చైత్యక
శాఖగా పిలుస్తారు. ఆ రోజుల్లో ఈ చైత్యలు ఎంత పెద్దగా ఉండేవో,
భట్టిప్రోలు, అదర్రు, అమరావతి, ఘంటసాల, నాగార్జునకొండ,
వద్దనను, గోలి, గుడివాడ, పెదగంజాం, జగ్గయ్యపేటల్లో... చిన్న చిన్న
కొండలంత చైత్యాలు ఉండేవి. అవన్నీ కాలగర్భంతో కలిసిపోయాయి.

నాగార్జునసాగర్ బుద్ధవనం:

ప్రస్తుతం నాగార్జునసాగర్ లో బుద్ధవనం ఉంది. ఇది మాన్యులు
మాజీ ఐ.పి.యస్. అధికారి శ్రీ చెన్నూరు ఆంజనేయరెడ్డిగారి కృషివల్ల
రూపొందిన వనం. దీనిలో ఆనాటి అమరావతి స్థూపాన్ని 'నిజమైన
కొలతలతో నిర్మించారు. దాన్ని చూస్తుంటే చైత్యలు, స్థూపాలు ఇంత
పెద్దవా! అని ఆశ్చర్యపోతాం. ఇలా వాస్తవమైన కొలతలతో భారతదేశంలో
మూలానికి ప్రతిగా నిర్మించిన మొట్టమొదటి కట్టడం ఇదే కావడం కూడా
మన తెలుగువారికి గౌరవమే!

ఈ స్థూపనిర్మాణాలు మొదట్లో కేవలం రాళ్ళగుట్టల్లా ఉన్నప్పటికీ,
రానురాను దానిమీద శిల్పులు అద్భుతమైన కళాకౌశలం ప్రదర్శించారు.
అందమైన, అపురూపమైన ఎన్నెన్నో శిల్పాలకి జీవం పోశారు.
బౌద్ధస్థూపాలు శిల్పకళకి కొత్త జీవితాన్ని అందించాయి.

భారతదేశ బౌద్ధ శిల్పకళలో ప్రధానంగా మూడు శిల్పరీతు
లున్నాయి.

ఒకటి : గాంధారశిల్పకళ,
రెండు : మధురశిల్పకళ,
మూడు: అమరావతి శిల్పకళ.

వీటిలో అమరావతి శిల్పకళ అత్యద్భుతమైన శిల్పకళ.

బుద్ధుని జీవిత చరిత్ర, జాతక కథలకు చెందిన అందమైన
శిల్పసంపదను ఈ అమరావతి శిల్పకళాసంప్రదాయం ప్రపంచానికి
అందించింది.

ఈ విధంగా... బౌద్ధ సాహిత్య సంప్రదాయానికీ, శిల్పకళా
సంప్రదాయానికీ, చైత్య నిర్మాణ సంప్రదాయానికీ మన తెలుగునేల
తొలినుండీ ముందే వుంది.

(తర్వాత.... వచ్చేసంచికలో...)

‘అమ్మనుడి' లభించేచోట్లు
నవోదయ బుక్ హౌస్, ఆర్యసమాజ్ భవనం
ఎదురుగా, కాచిగుడా. హైదరాబాదు - 500 027.
ఫోన్ : 040-24652387
మైత్రీ బుక్ హౌస్, జలీల్ వీధి, కార్ల్ మార్క్స్ రోడ్డు,
ఏలూరు రోడ్డు, విజయవాడ - 520 002.
ఫోన్ : 9866211995
20&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
| తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి ఏప్రిల్ 2015 |&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rmyt9a922gc5nc0jo5p7b6lim4el6i1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227857</id>
    <revision>
      <id>583901</id>
      <timestamp>2026-10-08T17:25:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'గోదావరి లోయలో కొండరెడ్లు బతుకు కవలు - 2  - శ్రీ పల్లాల బొర్రంరెడ్డి  ఎండిపోతున్న నీటివనరులు  మారేడుమిల్లి మండలం వైదపూడి నుండి బందపల్లి మీదుగ, మద్దివీడి గ్రామము తాడేపల్లిమీద...'</comment>
      <origin>583901</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7932" sha1="j4s3vi7puqun0y78tzj52sd6cerqlkt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;గోదావరి లోయలో
కొండరెడ్లు
బతుకు కవలు - 2

- శ్రీ పల్లాల బొర్రంరెడ్డి

ఎండిపోతున్న
నీటివనరులు

మారేడుమిల్లి మండలం వైదపూడి నుండి బందపల్లి మీదుగ,
మద్దివీడి గ్రామము తాడేపల్లిమీదుగ, వేటుకూరి పంచాయితీపరిధి
పులిగొంది పూజారి పాకలమీదుగ, నూరుపూడినుండి చిలకమామిడి
మీదుగా, రంపకొండనుండి రంపమీదుగ, రంపచోడవరం మండలపరిధి
వేములకొండనుండి వేర్లమామిడిమీదుగ, గిన్నెపల్లి మీదుగ, ఈ ఒకకన్ను పోయిదని అది కావాలని తపస్సు చేయుచున్నడని, మరొకడు
జలవనరులు సీతపల్లివాగులో కలసి పూడిపల్లి దగ్గర గోదావరినదిలో
కలసినవి. ఈ జీవనదులు కాకుండ ఇంక ఎన్నో ఊటలు మన్నెంలో
ఉ. ఇవి అన్ని నిత్యం 40 సంవత్సరాల క్రితం పారుతుండేవి.

ఇవి 40 సంవత్సరాల క్రితం చెక్కుచెదరక ఉండివి. జనవరి,
ఫిబ్రవరినెలలో కాలువనీటి పరిమాణం ఎంత ఉండునో
వర్షాకాలం అంత పరిమాణంలో ఉంటున్నది.
ఇప్పుడు
వీడిని, నీవు ఏమి చేయుచున్నావో నీ వాటాలో నాకుకూడా అన్నడట.
అలాగే అన్నడట అవతలి తపళ్ళాలి. మొదటి వాడికి ఉన్న ఒక కన్నుకూడ
పోయిదట. వాటా కోరినవాడికి హాయిగ ఉన్న రెండుకండ్లు పోయివట.
అలాగ ఈ పథకాలవలన ఉన్న ఊటలు పోగొట్టుకొనుచున్నరు. మొదటి
సంవత్సరం చెట్లు నరుకుతున్నరు, రెండవ సంవత్సరంకు ఊటలు
ఎండిపోతున్నవి.

40 సంవత్సరాల క్రితం 50 సంవత్సరాల వయస్సుయున్న ఈ పూర్వం కాలువలు దాటివచ్చి కొలతలు చెప్పేవారు.
జీవజలాలు, ప్రస్తుతం 10 సంవత్సరాల వయస్సుకు వచ్చినవి. వీటి శక్తి

40 సంవత్సరాలు తగ్గిపోయినది. ఇంక 10 సంవత్సరాలకాలంనాటికి
ఇవి పూర్తికిపోయే ప్రమాదం ఉంది. వీటి ఇనుకుడువలన
గోదావరినది దెబ్బతిని పంటలు పండించలేని స్థితి ఏర్పడును.
కరువుకూడ రావచ్చును. గిరిజనులు అనగా కొండపోడు వ్యవసాయం
చేయు రైతులు వలస ప్రారంభించుతారు. ప్రస్తుతం పోడుభూమిలో
దిగుబడి మునుపటివలె రావడం లేదు. పంటలు సకాలంలో
వేయటంలేదు. వర్షాలు సకాలంలో కుర్సుట లేదు. అడవి అరణ్యంలో
నూటికి 25 వంతు ఉన్నది. 75 వంతు ఖర్చు అయిపోయినది.

అధికపంటను ఆశించి ఊటలు, సెలయేరులు, నూతులు ఉన్నచోట ఉన్న
చెట్లు నేలమట్టం రైతులు చేయుచున్నారు. పూర్వం పర్వతం అనగ, కొండ
మొదటిభాగంలో చెట్లుకొట్టి, అనగా పోడునరికి వ్యవసాయం చేసేవారు.
అధికపంటను ఆశించి పర్వతశిఖరంలో ఉన్న చెట్లు నరికి సేద్యం
చేయుచున్నారు. భూమి, ఆకాశం, సూర్యుడు దగ్గరై వేడివలన
జీవజలములు, ఊటలు, నూతులు, సెలయేరులు రోజు రోజుకు
క్షీణించిపోతున్నాయి.

1. చీలగిర్తలకి - అరికాలుమీది అతుకు.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
ఓరదుమ్బులకి - చీలగిర్తకి కాలిముదునుకు మధ్య
బొట్టుముడుకులకి - ముడుకుసమానం.
ఎదురుతొడలకి - ముడుకుమీది మధ్యనుండి ముడ్డితుంటుకింది
మెత్తని భాగం.
మక్కకీలకి - నడుముకింది ముడ్డి అతుకు.
మొలకట్లుకి - కట్టుపంచె మొలతాడుకట్టుచోటు.
బొడ్డు పేరుకు - బొడ్డుఉన్న భాగం పరిమాణంలో కాలువ
ప్రవహించుట.
చంకలకి
-
చంకల ఎత్తున ప్రవహించుట.
కుత్తికొండి - పీఠలఎత్తు పరిమాణంలో ప్రవహించుట.
అయితే కాలువలు ఎదురుతొడల ఎత్తుమించి ప్రవహించితే, ఆ
కాలువలు దాటి ప్రయాణం చేయరు. మొలత్రాడు కట్టిన పొద్దునుండి
మెడ పీకవరకు ప్రవహించు కాలువ ప్రమాదం అని అందులో ఈత,
దాటు ప్రయత్నం చేయరు.
గాలిని, నీటిని కొని ఎవరు బ్రతకలేరు. వాటికి శాపాలు, కష్టాలు
వస్తే మానవాళి మనుగడలేదు. చెక్ డాముల పేరుమీద ఊటలు,
సెలయేరులు అధికంగా దెబ్బతింటున్నవి. ప్రతిరైతు వరిని ఎవరు చేను చేయనిది.
పండించుదామని, బాగుపడదామని, కొండచేను పండుటలేదని ఊటలు,
నూతులచుట్టూ ఉన్న చెట్లు నరికి పొలం చేయుచున్నడు. ఒకప్పుడు ఎవరో
| తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి ఏప్రిల్ 2015 |

అడవిలో రకాలు

మన్నెం అంటే అడివి. అడవిలో రకాలు: 1. కారడవి =
చేను చేయుటకు అనుకూలమైనది. 3.
2. తారటడవి
లేతచిడిగ = చేను చేసి వదలినది.
21&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j4s3vi7puqun0y78tzj52sd6cerqlkt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/3</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227858</id>
    <revision>
      <id>583907</id>
      <timestamp>2026-10-08T23:13:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583907</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3448" sha1="flz7afeyj9ddj1cqrx5mdnaf8hyvg5l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{c|2}}&lt;/noinclude&gt;ఈ సంపుటిలో ప్రథమభాగమున తంత్రశాస్త్రసారభూతములగు కాళీ, తారా, త్రిపురసుందరీ మొదలుగాగల దశమహావిద్యల యొక్క తత్త్వములను వివరించు సూత్రగ్రంథము, ద్వితీయభాగమున మఱికొన్ని తత్త్వయోగావతారాది వ్యాఖ్యానసూత్రగ్రంథములు ముద్రింపబడియె. వీని కనుబంధముగా రుద్ర-విష్ణు-శక్తి-పంచభూత-సప్తధాత్వాదిపరములుగా తంత్రశాస్త్రకోవిదు లుపయోగించిన వివిధ నామములయొక్క సంజ్ఞ బీజాక్షరములను సూచించుటకు 21 శ్లోకములచే గణపతిముని రచించిన 'అక్షరావళి' యను గ్రంథము మంత్రో
పాసకులకు దోడ్పడుటకై ముద్రింపబడెను. వీని కన్నింటికి తెలుగు తాత్పర్యములను నా శక్తికొలది సమకూర్చి ముద్రింపించితిని గావున నందలి గుణదోషములను నావిగా భావింప ప్రార్థింతును.

ఏతత్సంపుటి వెలువడుట కనుమతి నొసగి తోడ్పడిన శ్రీ డి. యస్. విశ్వామిత్రగారికిని, యిందలి మూలములను నేను
వ్రాసికొనుటకు శిరసిగ్రామము పో నక్కరలేకుండ వానిప్రతులను నా కిచ్చి సహాయపడిన శ్రీ కె. నటేశఅయ్యరుగారికిని నా కృతజ్ఞతాభి వందనము లర్పింతును. అట్లే ముద్రణమును దోషములు లేకుండ శీఘ్రకాలములో ముగించి యిచ్చిన 'ది జ్యూపిటర్ ప్రెస్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్,' వారికిని నా కృతజ్ఞతాపూర్వకములగు వందనములు. 
ఈప్రచురణకార్యము సానుకూలమగుటకు దోహద మొనర్చి నావంతు శ్రమబూనిన కనిష్ఠసోదరప్రాయుడగు జే. జి. కే. మూర్తిపై భగవదనుగ్రహ మాయురారోగ్యాదిసంపదల నెల్లప్పుడు సమకూర్చుచు సాకుగాక.


{{rh|యలమంచిలి,||ఇట్లు}}
{{rh|శ్రీ విళంబి సం. 3 - 12 - 1958|| శ్రీ గణపతిముని సేవాభిలాషి}}
{{rh|(గణపతిముని జన్మదినము)|| గుంటూరు లక్ష్మీకాంతము.}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>flz7afeyj9ddj1cqrx5mdnaf8hyvg5l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583908</id>
      <parentid>583907</parentid>
      <timestamp>2026-10-08T23:14:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>583908</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3449" sha1="10hiwukykx7jywaxs2ytvevu58akz2p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{c|2}}&lt;/noinclude&gt;ఈ సంపుటిలో ప్రథమభాగమున తంత్రశాస్త్రసారభూతములగు కాళీ, తారా, త్రిపురసుందరీ మొదలుగాగల దశమహావిద్యల యొక్క తత్త్వములను వివరించు సూత్రగ్రంథము, ద్వితీయభాగమున మఱికొన్ని తత్త్వయోగావతారాది వ్యాఖ్యానసూత్రగ్రంథములు ముద్రింపబడియె. వీని కనుబంధముగా రుద్ర-విష్ణు-శక్తి-పంచభూత-సప్తధాత్వాదిపరములుగా తంత్రశాస్త్రకోవిదు లుపయోగించిన వివిధ నామములయొక్క సంజ్ఞ బీజాక్షరములను సూచించుటకు 21 శ్లోకములచే గణపతిముని రచించిన 'అక్షరావళి' యను గ్రంథము మంత్రో
పాసకులకు దోడ్పడుటకై ముద్రింపబడెను. వీని కన్నింటికి తెలుగు తాత్పర్యములను నా శక్తికొలది సమకూర్చి ముద్రింపించితిని గావున నందలి గుణదోషములను నావిగా భావింప ప్రార్థింతును.

ఏతత్సంపుటి వెలువడుట కనుమతి నొసగి తోడ్పడిన శ్రీ డి. యస్. విశ్వామిత్రగారికిని, యిందలి మూలములను నేను
వ్రాసికొనుటకు శిరసిగ్రామము పో నక్కరలేకుండ వానిప్రతులను నా కిచ్చి సహాయపడిన శ్రీ కె. నటేశఅయ్యరుగారికిని నా కృతజ్ఞతాభి వందనము లర్పింతును. అట్లే ముద్రణమును దోషములు లేకుండ శీఘ్రకాలములో ముగించి యిచ్చిన 'ది జ్యూపిటర్ ప్రెస్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్,' వారికిని నా కృతజ్ఞతాపూర్వకములగు వందనములు. 
ఈప్రచురణకార్యము సానుకూలమగుటకు దోహద మొనర్చి నావంతు శ్రమబూనిన కనిష్ఠసోదరప్రాయుడగు జే. జి. కే. మూర్తిపై భగవదనుగ్రహ మాయురారోగ్యాదిసంపదల నెల్లప్పుడు సమకూర్చుచు సాకుగాక.


{{rh|యలమంచిలి,||ఇట్లు,}}
{{rh|శ్రీ విళంబి సం. 3 - 12 - 1958|| శ్రీ గణపతిముని సేవాభిలాషి}}
{{rh|(గణపతిముని జన్మదినము)|| గుంటూరు లక్ష్మీకాంతము.}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>10hiwukykx7jywaxs2ytvevu58akz2p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/4</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227859</id>
    <revision>
      <id>583909</id>
      <timestamp>2026-10-08T23:19:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583909</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1263" sha1="a25boxxrvyii1ad5tbr55h5unbnkdfg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs200|ac}}మహా విద్యాది సూత్రావళి&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf
|Page = 4
|bSize = 600
|cWidth = 120
|cHeight = 25
|oTop = 132
|oLeft = 245
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs150|ac}}ప్రథమ భాగము&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf
|Page = 4
|bSize = 600
|cWidth = 120
|cHeight = 31
|oTop = 232
|oLeft = 250
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs125|ac}}దశ మహావిద్యలు&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf
|Page = 4
|bSize = 600
|cWidth = 120
|cHeight = 30
|oTop = 330
|oLeft = 240
|Location = center
|Description = 
}}

1. కాళీ పటలము

2. తారా పటలము

3. సుందరీ పటలము

4. భువనేశ్వరీ పటలము

5. భైరవీ పటలము

6. ప్రచండచండికా పటలము

7. ధూమావతీ పటలము

8. బగళాముఖీ పటలము

9. మాతంగీ పటలము

10. కమలాత్మికా పటలము

{{rule|2cm}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a25boxxrvyii1ad5tbr55h5unbnkdfg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583910</id>
      <parentid>583909</parentid>
      <timestamp>2026-10-08T23:21:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>583910</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1301" sha1="j5peuj1yvq79pt1ezv7ypxzkleyhvff" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs200|ac}}మహా విద్యాది సూత్రావళి&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf
|Page = 4
|bSize = 600
|cWidth = 120
|cHeight = 25
|oTop = 132
|oLeft = 245
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs150|ac}}ప్రథమ భాగము&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf
|Page = 4
|bSize = 600
|cWidth = 120
|cHeight = 31
|oTop = 232
|oLeft = 250
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs125|ac}}దశ మహావిద్యలు&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf
|Page = 4
|bSize = 600
|cWidth = 120
|cHeight = 30
|oTop = 330
|oLeft = 240
|Location = center
|Description = 
}}

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
1. కాళీ పటలము

2. తారా పటలము

3. సుందరీ పటలము

4. భువనేశ్వరీ పటలము

5. భైరవీ పటలము

6. ప్రచండచండికా పటలము

7. ధూమావతీ పటలము

8. బగళాముఖీ పటలము

9. మాతంగీ పటలము

10. కమలాత్మికా పటలము
&lt;/poem&gt;


{{rule|2cm}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j5peuj1yvq79pt1ezv7ypxzkleyhvff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/2</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227860</id>
    <revision>
      <id>583927</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తెలుఁగు కావ్యాదర్శము TELUGUKAVYADARSAMO Ed A Subramania Sastr TEL 2401 ఆంధ్రీకర్త స్వరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి శతావధాని 207'</comment>
      <origin>583927</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="255" sha1="rf1aqu09fujuv46x9wlftwoa2jrnsu7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;తెలుఁగు కావ్యాదర్శము
TELUGUKAVYADARSAMO
Ed
A Subramania Sastr
TEL
2401
ఆంధ్రీకర్త
స్వరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి
శతావధాని
207&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rf1aqu09fujuv46x9wlftwoa2jrnsu7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/4</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227861</id>
    <revision>
      <id>583928</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:07:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'Tell. 1401 తెలుఁగు కావ్యాదర్శము a TELUGU KAVYA DARSAME దణ్ణిమహాుని కృతమైన కావ్యాదర్శమును పలంకార గ్రంథమునకు తెలుఁగు లము టీకా పహితము Ed. al.42430 1990 ఆంధ్రీక ర కీ॥ శే॥ అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి శతావ...'</comment>
      <origin>583928</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="484" sha1="2wpt3b20twpwky56as128cmsz2sav4g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Tell. 1401
తెలుఁగు కావ్యాదర్శము
a
TELUGU
KAVYA DARSAME
దణ్ణిమహాుని కృతమైన కావ్యాదర్శమును
పలంకార గ్రంథమునకు
తెలుఁగు లము టీకా పహితము
Ed.
al.42430
1990
ఆంధ్రీక ర
కీ॥ శే॥ అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి
శతావధావి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2wpt3b20twpwky56as128cmsz2sav4g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583988</id>
      <parentid>583928</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T06:55:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>583988</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="512" sha1="aoy8oqbims0fvg46mr6fpqs7sitegmg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fs150}}తెలుఁగు కావ్యాదర్శము&lt;/p&gt;
{{Center|&lt;poem&gt;దణ్డిమహాకవి కృతమైన కావ్యాదర్శమను
నలంకారగ్రంథమునకు
తెనుఁగు లఘుటీకాసహితము&lt;/poem&gt;}}

{{Center|ఆంధ్రీకర్త}}
{{p|ac|fwb}}కీ॥ శే॥ అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి&lt;/p&gt;
{{Center|శతావధాని}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aoy8oqbims0fvg46mr6fpqs7sitegmg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227862</id>
    <revision>
      <id>583934</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'vi నాచాధోరణి సాగింది, నన్ను పిలిపించి వెంట ఉండమన్నారు. అక్కడక్కడ 'అందుకోరా' అనేవారు. ఏదో నేను కూడా అనుసరించేవాడిని. “తరువాత, శ్రీశాస్త్రిగారు, అవధాన, ఆశుకవితా దీక్షతో బయలు దే...'</comment>
      <origin>583934</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2672" sha1="t7nyjh0eauu9hhi7ulruvz241j9fyn9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;vi
నాచాధోరణి సాగింది, నన్ను పిలిపించి వెంట ఉండమన్నారు.
అక్కడక్కడ 'అందుకోరా' అనేవారు. ఏదో నేను కూడా
అనుసరించేవాడిని.
“తరువాత, శ్రీశాస్త్రిగారు, అవధాన, ఆశుకవితా
దీక్షతో బయలు దేరిరి. నన్ను వెంటకమ్మన్నారు. మొట్ట
మొదట కావలిలో దిగినాము, అక్కడ అష్టావధానం జరిగింది,
మరునాడు ఆశుకవితా సభకూడా సమకూర్చారు, సహృద
యులు. ఒక సువర్ణ పతకముతో 'కవితిలక'అనే లాంఛనమిచ్చి
బహూకరించారు.
“అక్కడనుండి నెల్లూరు వెళ్ళాము. శ్రీ తూములూరి
శివరామయ్య గారి యింట మా విడిది. దాదాపు మూడు
నాలుగు వారములు దీనవిందుగా
-
ఏనాటి చుట్టరిక మో
జరిగినది. నెల్లూరులో అవధానసభ, ఆశుకవితాసభ రెండుగా
జరిగినవి. ఆశుకవితా సభకు శ్రీవావిలకొలను సుబ్బారావుగారు
అధ్యక్షత వహించారు. 'ప్రభావతీ ప్రద్యుమ్నము' ఆశువుగా
చెప్పచున్నారు. అది ఆశువులో రక్తి కట్టుతుందా ? క్లిష్టకల్ప
నకు, అక్లిష్టకల్పన కుదిరించి ఆ కావ్యంలో - ఆ ప్రగల్భ
వృత్తాన్ని, శతపాది గీతాలలో లాగి పారేస్తే బాగుంటుందా ?
అసలు మాకు మనసు వస్తుందా? సభ నీరసంగా ముగుస్తుందని
శంక తగిలింది. శ్రీశాస్త్రిగారు ధ్యానాదికం జరిపి, నెల్లూరి
రసిక జనానికి స్వాగత పద్యాలు చెప్పుతున్నారు. ఇంతలో
నేను ఒక పద్యం కూర్చాను.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t7nyjh0eauu9hhi7ulruvz241j9fyn9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227863</id>
    <revision>
      <id>583935</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'vii &quot;పింగళి సూరనార్యుని కవిత్వమె మిక్కిలి ప్రౌఢ ! మందులో నం, గడు సుందనమ్ములు పైకంబడగా రచియిం దెనీ ప్రభావతీ మ: గళ సూత్రధారణము, మంజు రసోచిత కల్పనా కథా సాంగములైన కావ్యములు సాధ్యమ...'</comment>
      <origin>583935</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2377" sha1="eqszyv0l96sxmf6xnyuzjnwdw1rz6ha" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;vii
&quot;పింగళి సూరనార్యుని కవిత్వమె మిక్కిలి ప్రౌఢ ! మందులో
నం, గడు సుందనమ్ములు పైకంబడగా రచియిం దెనీ ప్రభావతీ
మ: గళ సూత్రధారణము, మంజు రసోచిత కల్పనా కథా
సాంగములైన కావ్యములు సాధ్యమె పాడగ నాశంధోరణిన్!
అని లేచి చదివాను, సభ సందడించింది. మహాకవి
గణ:పోయిందన్నాడు. హఠాత్తుగా శ్రీశాస్త్రిగారు అందుకొని
పింగళి సూరనార్యుని...
... పెనంబడగా నడిపెన్ ప్రభావతీ
అని అద్భుతధారణతో చదివారు. సభలో హర్షం
ధ్వనించింది.
“అక్కడనుండి బుచ్చిరెడ్డిపాలెం వెళ్ళాము. అవధాన
సభ అత్యంత జయప్రదంగా జరిగింది. మరునాడు ఆశుకవిత్వ
సభలో నేను మూర్ఛపడడంతో ఆశాభంగం కలిగింది.
అక్కడనే 'జననీ! యేమిటికింక ఆశుకవితా సన్యాస మిప్పిం
పవే!” అనే పద్యం నేను వ్రాశాను. తరువాత తిరిగి యింటికి
వచ్చాము. ఈ యాత్రలో నాకు గలిగిన మహ తరలాభం--
ఉత్తర రామచరిత్ర వారి పాఠం లభించినది - అనంతరం
సికింద్రాబాదు వెళ్లారు. సికింద్రాబాదులోనే వారి
అవధానాదులు అఖండంగా జరిగినవి. ”
సికింద్రాబాదులో జరిగిన సభలనుగూర్చి, పండిత
కవులును, వయోవృద్ధులును, 'దివ్యవాణి' పత్రికాధిపులై,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eqszyv0l96sxmf6xnyuzjnwdw1rz6ha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/13</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227864</id>
    <revision>
      <id>583936</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:23:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'viii నేటికిని సికింద్రాబాదు నగరము నలంకరించుచున్న బ్రహ్మశ్రీ చివుకుల వెంకటప్పయ్యశాస్త్రిగారు అడిగినంతనే శ్రమ యనక వ్రాసి పంపిన వ్యాసమీక్రింద బొందు పరుపబడినది. “సికింద్రా...'</comment>
      <origin>583936</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2993" sha1="ivo8ie4g884gxuv3ximtic8esaps2cm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;viii
నేటికిని సికింద్రాబాదు నగరము నలంకరించుచున్న బ్రహ్మశ్రీ
చివుకుల వెంకటప్పయ్యశాస్త్రిగారు అడిగినంతనే శ్రమ
యనక వ్రాసి పంపిన వ్యాసమీక్రింద బొందు పరుపబడినది.
“సికింద్రా బాడు నగరమునకు శ్రీ అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య
శాస్త్రిగారు 1918 ప్రాంతమున (అనగా కవిగారికి దాదాపు
30 సం॥ ల వయసు వచ్చినప్పుడు) వచ్చిన వచ్చిన కొలది
దినములలో నే, మా ర్కెట్ వీధిలోనున్న జంషన్ హాలు నందొక
యాశు కవిత్వ సభ పౌరులు సమావేశ పరచిరి. ఆ మహా
సభలో శ్రీ శాస్త్రుల వారొక చరిత్రను గైకొని యాశువుగా
వివిధ వృత్తములతో, నలంకారములతో, సాభిప్రాయముగా
గవిత్వము జెప్పి సభ్యులఁ బరమానంద భరితుఁ గావించిన.
నాటి సభ సలంకరించి యానందించిన శ్రీ చారుగొండ
నరహరిగారు పొగాకు జూరులోని ధర్మ సత్రమున నొక
శతావధాన సభ నేర్పాటు చేసిరి. అందు శ్రీ చివుకుల అప్పయ్య
శాస్త్రి, శివపురపు వీరభద్రపాకయాజిగారు, కార్యద్రష్టలుగా
నుండి 100 మంది పృచ్ఛకుల నేర్పాటుచేసిరి. శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య
'శాస్త్రిగారు మహా సభలోని పృచ్ఛకులడిగిన వృత్తములు,
అభిప్రాయములు
అర్థాంతరములు, అలంకారములు,
సమస్యలు, దత్తాక్షరి, వ్యస్తాక్షరి, సైతము అడ్డులేకుండ,
పండిత పామరులు చిత్రపడునట్లు, కవితను జెప్పి, యెల్ల పద్యము
లను, తు, చ, తప్పకుండ నొప్పజెప్పి, తమ ధారణాశక్తిని
జూపించి ప్రశంస్యులై రి.
&quot;అటు తరువాత, లాలా గుడి హాలులో నొక యస్థావ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ivo8ie4g884gxuv3ximtic8esaps2cm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/14</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227865</id>
    <revision>
      <id>583937</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:23:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ix తొంబదియారు ధాన సభ గావింపబడెను. ఇందు సమస్యలు, వివిధ వృత్త ములు, దత్తాక్షరి మున్నగునవియేగాక, యక్షరములు వ్యస్తాక్షరికి సభ్యు లిచ్చిరి. అష్టావధానమని పేరేగాని, 20 మంది పుచ్ఛకు...'</comment>
      <origin>583937</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3023" sha1="etyp3n5gwavzgjsfer43yk0x9m3zt9g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ix
తొంబదియారు
ధాన సభ గావింపబడెను. ఇందు సమస్యలు, వివిధ వృత్త
ములు, దత్తాక్షరి మున్నగునవియేగాక,
యక్షరములు వ్యస్తాక్షరికి సభ్యు లిచ్చిరి. అష్టావధానమని
పేరేగాని, 20 మంది పుచ్ఛకులు కూర్చుండిరి.
“తరువాత తిరిగి మార్కెటువీధిలోనుండు జంషడ్
హాలులో మరియొక అష్టావధాన సభ కూర్పఁబడెను. ఇందు
మారుమూల వృత్తములు, ఎక్కువగా శ్రద్ధర, మహాశ్రద్ధ
వృత్తములతో, సమస్యాపూరణములు, దత్తాక్షరి, వ్యస్తాక్షరి
మున్న గునవి యమోఘముగా కవితాప్రౌఢిమ ప్రదర్శించుచు
బూర్తిజేసి ధారణాశక్తిని బ్రదర్శించి, సభాసదులను చిత్ర
పడునట్లు జేసి సన్మానితులై రి.
“తరువాత మఱియొక ఆశుకవితా సభ గావింపఁబడెను.
ఇదానికి కావ్యకంఠ గణపతిశాస్త్రిగారధ్యక్షత వహించిరి.
సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారు నలచరిత్రను గైకొని, సంస్కృత
భాషలో ఆశుకవిత్వము చెప్పిరి. పిమ్మట సన్మానసభ గావించి
అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి గారికి 'విద్వదాసుకవి' అను బిరు
దము నొసంగి, యొక్క బంగారుపతకమును, 116 రూపాయలు
పారితోషికముగాను సమర్పించిరి. పండితులు, కవులు శ్రీ అవ
ధానిగారిని ప్రసంసించినమీద రెండుగుఱ్ఱముల బండిపై
ఆశీనులఁ గావించి, పూలవానఁ గురిపించుచు, పురముఖ్య వీధు
లలో మహావైభవముగా నూరేగించి, ధన్యాత్ముల మైతిమని
పౌరులు తల చిరి. వీరు చేయు సభలన్నిటికినీగూడ, శ్రీ చివు
కుల అప్పయ్యశాస్త్రి, శివపురపు వీరభద్రపాకయాజిగార్లు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>etyp3n5gwavzgjsfer43yk0x9m3zt9g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227866</id>
    <revision>
      <id>583938</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:24:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ''</comment>
      <origin>583938</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="4bsu7gycf74s1bb8shxurzk4htk18gl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4bsu7gycf74s1bb8shxurzk4htk18gl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583939</id>
      <parentid>583938</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T06:24:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583939</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2751" sha1="4cluutj6holzav5p16geurawl80dmcz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కార్యదర్శులుగానుండి నిర్వహించిరి. వీరీ సికింద్రాబాదులో
శ్రీ అడుసుమల్లి దత్తాత్రేయశర్మగారి గృహమున నివసించిరి.
ఇక్కడనుండి గద్వాలసంస్థానమునకు శ్రీ అవధానిగారు పయ
నించిరి. పురప్రముఖులు రైలు స్టేషనుకు గూడా పోయి వీడ్కో
లిచ్చిరి. (ఇది జ్ఞాపకమున్నంతవరకు వ్రాయబడినది.)”
శ్రీ చివుకుల అప్పయ్యశాస్త్రిగారే ఆ రోజులలో నే
ముద్రింపించి ప్రకటించిన శ్రీ శాస్త్రిగారి 'సికింద్రాబాదు
శతావధానము నకు ప్రతిలభింపగా అందుండి మచ్చునకు,
కొన్ని పద్యము లీ క్రింద నుదహరింపఁబడినవి.
-
చదువని విద్యార్థులు – శుక్ల
1. పాఠము చదివిన,
కృష్ణపక్ష, దిన రాత్రి సామ్యము :-
“చదువంగా నది యేమి భాగ్యమదియే చాలంగ గల్గెన్ వలెన్
గద”యంచున్ బలుసోమకుల్ తమవి రాగం బెల్లఁ బారంబు లం
ద, దిటం బందగ నేగు దెంత్రు; పెఱ లేతద్భిన్ను లే తంత్రు, వీ
రిదెసల్ రెండును గృష్ణ శుక్ల దిన రాత్రీ సామ్యముల్ూళ్ళలో
!
2. సమస్య ః — నిద్రా దేవత నిన్ను బూనె గదరా !
3.
-
నిర్భాగ్య దామోదరా !
అద్రాఘిష్ఠతపోభరంబునకు సాహ్లాదంబుఁ జెందెన్ వరం
బుద్రేకంబుగఁ బద్మజుండో సగె, నీయద్యోగమం తేనియున్
రౌద్రప్రక్రియగా చు భాగ్యమెపుడున్ రాకుండ నీరీతిగా
నిద్రా దేవత నిన్ను బూనెగదరా ! నిర్భాగ్య దామోదరా !
నిర్భాగ్యదామోదరా !&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4cluutj6holzav5p16geurawl80dmcz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227867</id>
    <revision>
      <id>583940</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:24:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xi 3. 'అనాఘ్రాతం' అను శ్లోకమును మందాక్రాంతం లోనికి మార్చుట శ్లో॥ నైవాఘ్రాతం కుసుమ మభవన్నై వలూనం కిసాలం నైనా విద్ధోమరణిపినవాఘ్రాత సారాచ మాధ్వీ! అస్తోకం తద్భవతి ఫలితం భాగ్యరీ...'</comment>
      <origin>583940</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2438" sha1="5k77iv1xq2ftzlmuewohcavs177c5iu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xi
3. 'అనాఘ్రాతం' అను శ్లోకమును మందాక్రాంతం
లోనికి మార్చుట
శ్లో॥ నైవాఘ్రాతం కుసుమ మభవన్నై వలూనం కిసాలం
నైనా విద్ధోమరణిపినవాఘ్రాత సారాచ మాధ్వీ!
అస్తోకం తద్భవతి ఫలితం భాగ్యరీ తేస్సు రూపు
కస్యాద్భోక్తా చతుర చతురాస్యాశయే నైవజానే!
తెలుఁగు
4, 'సౌమిత్రే సనుసేవ్యతాం' అను శ్లోక మున కు
“ఆవృక్షంబును జేరుమోయనుజ! చందాం శుండు బాధిం చెడినా.”
“ఏవార్తల్ వచియింతు వినిశగలండే సూర్యుడించుండి తం
డోవంద్యా!”“యిదియెట్లెఱింగికి?” కురంగో ద్భాసితుండౌట చే
“హా! వామాక్షి! ధరాత్మజా ! యెటుల నీలోకముల్
వీడుటల్
గద్వాలలో జరిగిన సభలు సన్మానములను గుఱించి
ఈ క్రింది వివరములుమాత్రము తెలియవచ్చినవి. శాస్త్రిగా
మొదటి సంవత్సరమున, శ్రీ సీతారామ
రుదెంచిన
భూపాలవర్యులు &quot;మీకు వ్రాసుకొనివచ్చిన పద్యములు
వినిపింతురా ? ఆశుకవిత్వము చెప్పెదరా ?” అని ప్రశ్ని,
సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారు &quot;మీ యిచ్చవచ్చినట్లు చేయగల&quot;
నని చెప్పి, వెంటనే సాయంత్రము 5 గంటలకు ప్రారంభింప
బడిన సభలో ఆశుకవితా ప్రదర్శన మత్యద్భుత ప్రతిభతో
సాగింపగా, సభ రాత్రి 11 గంటల వఱకు జరిగి, జయ జయ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5k77iv1xq2ftzlmuewohcavs177c5iu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227868</id>
    <revision>
      <id>583941</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:24:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xü ధ్వానములతో మునిగినదట! ప్రభువు మహానంద మొంది శాస్త్రిగారిని కొన్ని దినము లచ్చట నిలుపుకొని, వేయినూట పదార్లు, శాలువలు యిచ్చి పంపిరట. అటు తరువాత మతో క మారు శాస్త్రిగారు గద్వా...'</comment>
      <origin>583941</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2602" sha1="mqy62rfpuzzhgdoc9nh1fy3wodni6pn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xü
ధ్వానములతో మునిగినదట! ప్రభువు మహానంద మొంది
శాస్త్రిగారిని కొన్ని దినము లచ్చట నిలుపుకొని, వేయినూట
పదార్లు, శాలువలు యిచ్చి పంపిరట. అటు తరువాత మతో క
మారు శాస్త్రిగారు గద్వాల వెళ్ళగా, ప్రభువు దర్శనమున
కాలస్యమై, ఇంట నొక వైమిత్తిక ముండుటవలన, గద్వాల
విడిచి వెళ్ళిరట. తరువాత ప్రభువు
ప్రభువు లా సంగతి తెలిసికొని
చాల కించెపడి, పదే పదే వారిని గూర్చి యడిగిగట.
నాగులవరములో జరిపిన ఆశుకవిత్వ ప్రదర్శనములో
నెక్కువగా బాదాంతమును, 'అవ్వారిగాగ' అని చెప్పి,
చివరకుఁ జమత్కారముగా
'త్వరగ జెప్పుచు నుండెడి పట్టులందు
సారె సారెకు మాయింటి పేరువచ్చు!”
. అని చెప్పిరట.
గుంటూరు వాస్తవ్యులు, అవధాని శిరోమణులు,
ప్రస్తుతాంధ్ర రాజ్యాస్థానకవులు, మధ్య శ్రీకాళీకృష్ణాచార్యుల
వారు తమ వద్దశాస్త్రిగారు కొన్ని తర్క- గ్రంథములు రెండు
మూడు మాసములు చదివినట్లును, వారి ధీ సంపన్నత యత్య
ద్భుతమని యనిపించినట్లును, ఆ సమయముననే యిద్దరు కలిసి
తెనాలి సమీపముననున్న నంది వెలుగు గ్రామములో నొక
ఆశుకవిత్వావధాన ప్రదర్శనము జరిపినట్లును, శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య
శాస్త్రిగారి నాటి కవితాశక్తి సభ్యులను ముగ్ధుల నొనర్చినట్లును&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mqy62rfpuzzhgdoc9nh1fy3wodni6pn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/18</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227869</id>
    <revision>
      <id>583942</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:24:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xiii శతావధాని శ్రీ పిసుపాటి చిదంబర శాస్త్రిగారి పద్మ పురాణ వీఠికలో నీ క్రింది యంశములు పేర్కొనబడినవి: — 'సుప్రసిద్ధాశుకవి, శతావధాని శ్రీఅవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారును,...'</comment>
      <origin>583942</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2963" sha1="kgalsb3bjfgeruzcp4o3l7g0jal42lx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xiii
శతావధాని శ్రీ పిసుపాటి చిదంబర శాస్త్రిగారి పద్మ
పురాణ వీఠికలో నీ క్రింది యంశములు పేర్కొనబడినవి: —
'సుప్రసిద్ధాశుకవి, శతావధాని శ్రీఅవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య
శాస్త్రిగారును, వీరు శ్రీ విశుపాటి చిదంబర శాస్త్రిగారు)ను
గలసి కొన్ని సభలు గావించిరి. అట్టి సభలో యాదగిరి
నృసింహస్వామి దేవాలయమున జరిగిన యష్టావధానసభ
యొకటి. ఆ సభలో అవ్వారి వారి యాశుకవితా కౌశలము,
చిదంబర శాస్త్రిగారి యవధాన నైపుణ్యము, సభ్యుల నానంద
వారి నిమగ్నులఁ గావించినవి. మరునాడు (22-11-1914)
వీరిరువురును గలిసి యాశుకవితా సభఁ గావించిరి. ఆసభలో
యిరువుర యాశుకవనములు సమానధాటిలో నడచినది.
ఒకరి నొకరు మీఱలేకపోయిరి. అయ్యద్భతాశుకవితాసభను
సభ్యులే కాక, దేవస్థానాధికారులును, మిగుల మెచ్చుకొని,
యా జంటకవు::కుఁ జెఱి నూటపదాఱులు, పట్టువస్త్రములు,
సత్కరించిరి. ..శాస్త్రిగారును అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి
గారును గొలఁది కాలము మాత్రమే యిట్లు కలిసి సభలు
చేయుట సంఘటిల్లి నది. ఐనను దానివలన జిదంబర శాస్త్రిగారి
యాశుకవితా ధాటి మిగుల వర్ధిల్లినది.'
అధ్యాపకత, వేదాంతశాస్త్ర పరిశీలన, గ్రంథరచన.
శాస్త్రిగా రాశుకవిత్వావధాన ప్రదర్శనములఁ బేకు
గాంచు నప్పటికీ వయస్సు ముప్పది సంవత్సరములు మాత్రమే.
ఆ యీడుననే, అనగా, 1914 సం॥ ప్రాంతమున, తెనాలి
అద్వైత వేదాంత శిరోమణి కళాశాలలో అధ్యాపకులు గ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kgalsb3bjfgeruzcp4o3l7g0jal42lx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227870</id>
    <revision>
      <id>583943</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:25:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నియమింపఁబడి, తెనాలిలో 3, 4, సంవత్సరములు పెంపుడు తల్లితోను. ఆలుబిడ్డ తోను నివసించిరి (అప్పటికి వారికిద్దరాడ పిల్ల లు గలకు.) కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ నోరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి గారి...'</comment>
      <origin>583943</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3134" sha1="3y23lhw3t9j3xmumv8rhth4iemwsk3s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నియమింపఁబడి, తెనాలిలో 3, 4, సంవత్సరములు పెంపుడు
తల్లితోను. ఆలుబిడ్డ తోను నివసించిరి (అప్పటికి వారికిద్దరాడ
పిల్ల లు గలకు.) కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ నోరి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి
గారి ప్రత్యేక మన్ననకు పాత్రులైనట్లు వారిచ్చిన యోగ్యతా
పత్రము వలన తెలియుచున్నది. (లభించిన యోగ్యతా పత్ర
ము”లో శ్రీ చెన్నాప్రగడ భానుమూర్తిగారు, శ్రీ విస్సా
శ్రీ
అప్పారావుగారు ఇచ్చినవి గలవు.) తెనాలిలో నివసించు
నీ సమయముసనే, తను యేకైక సోదరి భర్త చనిపోగా,
దురపిల్లుచు, ఆమె తన యిద్దరు పిల్లలతో నివసించుట
కొక గృహము నిర్మించుటలో నిమగ్నులైరి. నాటివారి
సహాయము, సోదరప్రేమ, దయ, మువునకు రాసివని సోదరి
కొలచలమ రామమ్మగారు తెలియఁ జేయుచున్నారు.
15 రోజులోనే, మహారాష్ట్ర దేశమున జన్మించి,
బాపట్ల పురికి వేంచేసియుండి, సిద్ధపురుషులని ప్రసిద్ధి వహించిన
శ్రీ బ్రహ్మానందతీర్థ యతీంద్రులు, అనేక విధములుగా పరిసర
ప్రాంత జనుల నుద్ధరించుచు, భక్తి ప్రచారము చేయుచు,
వేదాంతశాస్త్ర బోధనల సల్పుచు నుండిరి. స్వాముల వారి
చర్యలు స్వభావము, పాండితి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారికి
పూర్తిగా నచ్చినవి. త్వరలో వారి శిష్యులై, వారి బోధల
ననుసరించి, తెనాలి కళాశాలాధ్యాపకత మానివేసి బాపట్లకు
విచ్చేసి, స్వాములవారివద్ద ప్రస్థానత్రయమును జదువుచు,
అచటి శ్రీ శంకర
శంకర విద్యాలయమున నిరపేక్షోపాధ్యాయు
లుగాఁ బనిచేయుచుండిరి. ఇల్లు ప్రారంభింపఁబడి, దాదాపు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3y23lhw3t9j3xmumv8rhth4iemwsk3s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227871</id>
    <revision>
      <id>583944</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:25:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'XV జీవితమంతయు సాగుచునేయున్న, వేదాంత శాస్త్ర సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారి విద్యాభ్యాసమున రెండవ ఘట్ట మనవచ్చును. వేదాంతముస శ్రీ బ్రహ్మానంద తీర్థ యతీ: న్రులే కాక, ప్రకాశానందనాధ ప...'</comment>
      <origin>583944</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3108" sha1="b2dhkwze1rfdalncs5hk707ckwd6jwt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;XV
జీవితమంతయు సాగుచునేయున్న, వేదాంత శాస్త్ర
సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారి విద్యాభ్యాసమున రెండవ ఘట్ట
మనవచ్చును. వేదాంతముస శ్రీ బ్రహ్మానంద తీర్థ యతీ: న్రులే
కాక, ప్రకాశానందనాధ పాద, వేంకటరమణ బుధులను
తమకు బోధ గురువులుగా ఈ కావ్యాదర్శముననే శాస్త్రుల
వారు సూచించి యున్నారు. శ్రీ బండ్లమూడి గురునాధ
శాస్త్రిగారియొద్దకూడ వేదాంతశాస్త్ర పఠనము జరిగినట్లు
తెలియవచ్చుచున్నది. బాపట్లలో శ్రీ బ్రహ్మానంద స్వామి
వారివద్ద చదువుచున్నప్పుడే, శ్రీ మల్లాది హనుమచ్ఛాస్త్రిగారు
సహాధ్యాయులుగానుండుట తటస్థించినది. శ్రీ హనుమచ్ఛాస్త్రి
గారు కొంతకాలమున కాశ్రమస్వీకారము చేసి, తెనాలిసమీప
ముననున్న అనంతపరములో నివసించుచు నాచుట్ట పట్ట
మిక్కిలి ప్రసిద్ధికెక్కిరి. ఈ స్వామివారు తమ యుపన్యాసము
లలో గురువులగు బ్రహ్మానందతీర్థులవారి నామముతో బాటు
తరచు శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యశా స్త్రీగారి పేరుగూడ స్మరించి యుగ్గ
డించెడివాడ. 'వారి శిష్యసంసంలోనివారుగూడ నేటికిని
సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారిని తీర్థస్వామివారి ముఖ్యశిష్యులలో
నొకరుగా స్మరించుచుండుట కలదు.
బాపట్లకు వచ్చిన ఒక యేడాదిలోపు ననే శాస్త్రిగారికి
భార్యావియోగము సంభవించింది. దీనితో విరక్తి, వేదాంత
శాస్త్ర పరిశీలన మత ప్రబలివి. దాదాపు పదిసంవత్సర
ముల వరకును ద్వితీయ వివాహముమాట వినఁబడనీయ లేదు.
ఈమధ్య మొదటికుమా ర్తెకూడ మృతినొందుటయు, గురు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b2dhkwze1rfdalncs5hk707ckwd6jwt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227872</id>
    <revision>
      <id>583945</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:25:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xvi సర్యులు తీర్థస్వామివారు కాశీకి చేరి సిద్ధినొందుటయు తటస్థీ చెను. భార్యావియోగులై యున్న నీ సమయముననే, బందర హైస్కూలునుండి పిలుపురాగా గురువులు చెళ్ళపిళ్ళ వెంకట శాస్త్రిగార...'</comment>
      <origin>583945</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3046" sha1="5lnslew23wl83wowzexatedtnvktvdg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xvi
సర్యులు తీర్థస్వామివారు కాశీకి చేరి సిద్ధినొందుటయు తటస్థీ
చెను. భార్యావియోగులై యున్న నీ సమయముననే, బందర
హైస్కూలునుండి పిలుపురాగా గురువులు చెళ్ళపిళ్ళ వెంకట
శాస్త్రిగారలంకరించిన స్థానము నాక్రమించుటకై వెళ్ళి రెండ
సంవత్సరములకుబైగా నచటఁ బని చేసిరి. అప్పుడే ఇంగ్లీషు
నకుఁ బ్రాధాన్యమిూయఁబడి విద్య నేర్పఁబడు బడులలో తెనుఁగ
భాషకుగల యిక్కట్లను వర్ణించుచు “ఆ ధ్రభాషా విలాపము'
అను దీర్ఘమైన గీతపద్యమునొకటి వ్రాసి, అచ్చొత్తించి పంచి
ఇంగ్లీషుబడియందధ్యాపకతవలన బందరులో వేదాంత
శాస్త్ర పరిశీలన కుంటువడలేదు, కీ. శే.
కీ. శే. వాగ్గేయకారరత్న
హరినాగభూషణముగారు మొదలగు పురప్రముఖులు కొందరికి
శాస్త్రిగారీరోజులలో గీతాభాష్యప్రవచన మొనర్చిరి.
ఇంతలో గాంధీజీ ప్రారంభించిన సహాయ నిరాకర
ణోద్యమము దేశమందంతటను నలముకొనగా ఖద్దరు స్వీకరించి
హైస్యలు అధ్యాపతకు రాజీనామానిచ్చి, శాస్త్రిగారు బాప
ట్లకు వచ్చి వేసిరి. ఇట్లు దేశభ క్తిపరులై నాడు స్వీకరించినఖద్దకు
ఆమరణాంతము శాస్త్రిగారు వీడలేదు. గాంధీజీతో కొన్ని
విషయములలో నేకీభవింపక పోయినను, కొల్లాయి సైతము
ఖద్దరులో నే చిట్ట చివరనఱును ఉండినది. ఇది వీరి దేశభక్తికే
కాక, పట్టుదలకు, దీక్షాపరతకును దార్కాణము, వీరి దేశభక్తి,
యావేశపరులై వీరు వ్రాసిన 'శిధిలాంధ్ర వైభవము' అను
పద్య సంపుటిలోనను స్పష్టముగా గానసగును,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5lnslew23wl83wowzexatedtnvktvdg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227873</id>
    <revision>
      <id>583946</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:25:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xvii అంత బాపట్లలో నొక పర్ణశాలను నిర్మించుకొని, నిరాడంబరముగ జీవించుచు, నిత్యకర్మానుష్ఠానపరులై, వేదాంతశాస్త్ర పరిశీలన నితోధిక ముగ సాగించుచు, శిష్యు లకు కొద్ది మందికి పాఠములు...'</comment>
      <origin>583946</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2982" sha1="suh36vxpntk817n5wghw9anygrjhadj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xvii
అంత బాపట్లలో నొక పర్ణశాలను నిర్మించుకొని,
నిరాడంబరముగ జీవించుచు, నిత్యకర్మానుష్ఠానపరులై,
వేదాంతశాస్త్ర పరిశీలన నితోధిక ముగ సాగించుచు, శిష్యు లకు
కొద్ది మందికి పాఠములు సెప్పుచు, నాలుగైదు సంవత్స
రములు గడపిరి. ఈ కాలముననే కొంత గ్రంధర చనముగూడ
సాగినది. ఇందు మొదట చెప్పవలసినది, స్కాందపురా
ణాంతర్గతముగు 'శివతత్వ సుధానిధి' అను వేదాంత గ్రంధమును
శ్లోకములను సవరించి, తాత్పర్యము:ను వ్రాసి ప్రకటించుట,
దీనికొఱకై తంజావూరు సరస్వతి మహల్ గ్రంధాలయమునకు
స్వయముగా శాస్త్రిగారు వెళ్ళియుండిరన్న వారి కార్యదీక్ష
యెంతటిదో, పూర్వవేదాంత గ్రంధములను బయల్పరచుటలో
గల యాసక్తి యెంతటిదో గ్రహింపవచ్చును. ఈ 'శివతత్వ
సుధానిధి’ని ‘ఉపాసనాభాగము', 'జ్ఞానభాగము' అని రెండు
భాగములుగా శాస్త్రి గారు ప్రకటించిరి. రెండవ రచన,
‘దైవబలము' అను నొక చిన్న పద్యకావ్యము. స్కాంద
పురాణాంతర్గతమైన ఒక కథను గైకొని, హైస్కూళ్ళలోని
పైతరగతి విద్యార్థులకు పాఠ్యగ్రంథముగా నుపయోగపడు
నట్లుగా నీదివ్రాయబడినది. అప్పటి పాఠ్యగ్రంథ నిర్ణేతృసంఘము
వారచిర కాలములోనే దీనినా మోదించుటయు, కొన్ని సూళ్ళ
లో నిది స్వీకరింపబడుటయు గూడ తటస్థించినది. ఈ పొ త్తము
నందలి పద్యములే శాస్త్రిగారి కవితాపటిమకు, హృద్యమైన
పద్య,శైలికీ, వారి యలం కార ప్రియత్వమునకు నిదర్శనములుగా
నిలిచినవి.
(3)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>suh36vxpntk817n5wghw9anygrjhadj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227874</id>
    <revision>
      <id>583947</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:25:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xviüi ఈ కాలమున నీ 'భారతి' పత్రిక చే సంప్రార్థింపఁబడి విమర్శపూర్వకమైన యనక వ్యాసములు శాస్త్రిగారువ్రాసి 'భారతి' సంచికల సుంకరింపఁ జేసిరి. ఈ వ్యాసములనే కొంé కాలమైన పిదప పుస్తకరూప...'</comment>
      <origin>583947</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2885" sha1="lu7y7b0rny131jzdn587t8kt2tl7tbi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xviüi
ఈ కాలమున నీ 'భారతి' పత్రిక చే సంప్రార్థింపఁబడి
విమర్శపూర్వకమైన యనక వ్యాసములు శాస్త్రిగారువ్రాసి
'భారతి' సంచికల సుంకరింపఁ జేసిరి. ఈ వ్యాసములనే కొంé
కాలమైన పిదప పుస్తకరూపముగా ప్రకటించి దానికి 'కావ్య
నాటకాది పరిశీలనము' అని పేరు బెట్టి). ఇందు ముఖ్యమైన
వ్యాసములు (1) ఉత్తరరామచరిత్ర, వ్యాసుడు, భవభూ
(3) ఉత్తర రామచరిత్ర, రసవిచారణ (8) క నిష్ఠి కాధిష్ఠిత కాళీ
దాసౌ (4) చింతామణి సూచన (5) శ్రీ హర్ష నైషధము,
శృంగారనై షధము (6) ద్రౌపదితోషము-భారత కవియాచితి
(7) బమ్మెరపోతరాజుకవి దృష్టి, మొదలగునవి. ఈ పొత్త
మును మద్రాసు విశ్వ విద్యాలయమువారు, విద్వాన్ పరీక్ష
కును, ఆంధ్ర విశ్వ విద్యాలయమువారు 'భాషా ప్రవీణ'కును
పాఠ్య గ్రంధముగా కొన్ని సంవత్సరములు నియమించిరి.
'భారతి'లో ప్రకటింపఁబడిన వ్యాసరాజములలోనే,
'మేఘము' అను శీర్షిక క్రింద రెండు మూడు సంచికలలో
ప్రకటింపఁబడిన పద్య కావ్యమును, 'శీధిలాంధ్ర వైభవము'
అను శీర్షిక క్రింద, దేశభక్తి పూరితులై శాస్త్రిగారు వ్రాసిన
పద్య సముదాయమును గలవు. ఇందులో 'ఎండ్లూరు'ను
గూర్చి వ్రాసిన పద్యములనే శ్రీ మధునాపంతుల సత్య
నారాయణశాస్త్రిగారు, తమ 'ఆంధ్ర రచయితలు' అను
గ్రంధమున నుదహరించి యగ్గడించి యున్నారు.
ఇవిగాక 'సీత' అను వచన గ్రంధమును, 'మాఘ
పురాణము' అను గద్య పద్యాత్మకమైన గ్రంథమునుగూడ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lu7y7b0rny131jzdn587t8kt2tl7tbi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227875</id>
    <revision>
      <id>583948</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:26:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xix రచించినట్లు తామెరుగుదుమని శాస్త్రిగారి మేనల్లుడు, అల్లుడును నగు శ్రీ కొలచలమ సుబ్బావధానిగారనుచున్నారు. ఈ రచనలు శాస్త్రిగారిచే నచ్చొ శింపబడక పోవుటచే, నవి యిప్పుడు కానవ...'</comment>
      <origin>583948</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2946" sha1="pmxbvxugnlovwcg1xv87ii7fr9i18g3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xix
రచించినట్లు తామెరుగుదుమని శాస్త్రిగారి మేనల్లుడు,
అల్లుడును నగు శ్రీ కొలచలమ సుబ్బావధానిగారనుచున్నారు.
ఈ రచనలు శాస్త్రిగారిచే నచ్చొ శింపబడక పోవుటచే, నవి
యిప్పుడు కానవచ్చుట లేదు. గ్రంధ ముద్రణకు వలయు
ధనమునకై ధనికుల నెవ్వరినైన నాశ్రయించుటగాని మాట
మాత్రము మిత్రులతో చెప్పుటిగాని శా స్త్రీగా రెన్నడు ఎఱుగరు.
ముద్రింపించిన గ్రంథములన్నియు, సంవత్సరమునకు నాల్గు
వందలు మాత్రము వచ్చు పిత్రీయమైన భూవసతి ఆదాయము
లోన నే, సొంతఖర్చుమీదనే, శాస్త్రిగారే ప్రకటించియుండిరి.
బాపట్లలో నీ సమయమున శిష్యులకుఁ బాఠములు
చెప్పుపద్ధతుల వివరములు కొన్ని తెలియవచ్చినవి. పంచ
కావ్యములు చదువవలెనని వచ్చిన శిష్యునకు; మొదటనే
కాళిదాసువంటి మహాకవి రచనముతో ప్రారంభించుట కిచ్చ
గించక, జీవనోపాధికిని పనికివచ్చునని 'బృహజ్జాతకము'ను
ప్రారంభించెడివారట. ఇట్లే బందరులోని సంసృతపాఠ శాలలోఁ
గూడ వీరి ప్రోద్బలముననే, రఘువంశముతో
గాక, గౌతమ
ధర్మసూత్రములతో సంస్కృతపాఠములు ప్రారంభింపబడు
చుండెడివని వినికిడి.
ఈ సమయముననే,
అనగా, 1925 ప్రాంతమున,
పెంపుడు తల్లిగారి యొక్కయు, సోదరులయొక్కయు ప్రోద్బల
మునను, పెంపుడు పోయిన తనకుఁగల కొన్ని ధర్మములను
పురస్కరించుకొనియు, శాస్త్రిగారు ద్వితీయ వివాహము చేసి
కొనిరి, ఆ తరువాత కొలది కాలమునకే కుమార్తె వివాహ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pmxbvxugnlovwcg1xv87ii7fr9i18g3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/25</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227876</id>
    <revision>
      <id>583949</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:26:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మును గూడ జరిపిరి ! శాస్త్రిగారికి ద్వితీయ భార్య, లక్ష్మీ నరసమ్మగారియందు సంతానము కలుగలేదు. ప్రధమ భార్యయందు గలిగిన కుమార్తె లిద్దరిలో యిప్పుడు ఒక్క తె మాత్రము సౌ॥ వెంకటసుబ...'</comment>
      <origin>583949</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2981" sha1="lkht6fvoknroihhr3x5m9ktgdr0bpyr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;మును గూడ జరిపిరి ! శాస్త్రిగారికి ద్వితీయ భార్య, లక్ష్మీ
నరసమ్మగారియందు సంతానము కలుగలేదు. ప్రధమ
భార్యయందు గలిగిన కుమార్తె లిద్దరిలో యిప్పుడు ఒక్క తె
మాత్రము సౌ॥ వెంకటసుబ్బమ్మ (సుబ్బలక్ష్మి) అను నామె
కలదు, ఆమెపై తృష్వస్త్రీయులును, ఎం. ఎ. పట్టభద్రులును
నగు శ్రీ కొలచలను సుబ్బావధానిగారి కీయబడి, పుత్ర పుత్రికా
సంతానము వడసి, శాస్త్రిగారిని దాహితనం తానవంతు
లుగా నొనర్చినది.
వివాహమైన రెండు సంవత్సరములకు, అనగా
1927 సంన, పశ్చిమగోదావరిజిల్లా, కొవ్వూరు ఆంధ్రగీర్వాణ
పీఠాధ్యక్షులు, కీ॥ శే॥ తల్లాప్రగడ సూర్యనారాయణ రావుగారు
తమ వేదసంస్కృత పాఠశాలలో అధ్యాపకులుగాఁ బనిచేయు
టకు వీరినిఁ బిలువనంపిరి. కొవ్వూరులోని గోపాద క్షేత్రమున
నిత్యము గోదావరి స్నానము ముక్తిసాధనమని శాస్త్రిగారు.
మరల నుద్యోగమును స్వీకరించి, 1935 లో తాము పరమ
పదించుటకును నచటి పాఠశాలలో నుభయభాషా గ్రంధ
బోధన మొనర్చుచునుండిరి. తల్లాప్రగడ సూర్యనారాయణగారి
నిర్యాణానంతరము, పాఠశాల నిర్వహణము కీ॥శే॥ శ్రీవల్లూరి
సూర్యనారాయణరావుగారి చేతులలోఁ బడినది. వీరి సంస్కర
ణాభిలాష అంద రెరిగిన దేశదా! వీరికిని, శాస్త్రుల వారికిని
యనేక విషయములలో భేదాభిప్రాయము ుండెను. కాని
వీరిద్దరికిని ఒకరియెడ నొకరికిఁగల భక్తిగౌరవములు, పకుల
కాశ్చర్యమును గలిగించుచుండెను. నిజమునకిది యీ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lkht6fvoknroihhr3x5m9ktgdr0bpyr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/26</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227877</id>
    <revision>
      <id>583950</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:26:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xxi యిద్దరి మహనీయు) విశాలదృష్టికిని, సహనస్వభావము నాకు తార్కాణము. మొదట నిచ్చిన స్వల్ప వేతనము కూడ కొంతకాలమైన తరువాత తగ్గింపఁబడెను. అట్టి పట్టులలో శాస్త్రిగారి వైఖరి పాలకవర్గ...'</comment>
      <origin>583950</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2775" sha1="b0iw1l2xnzozf6kwc1nuiz1q7n5scdy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xxi
యిద్దరి మహనీయు) విశాలదృష్టికిని, సహనస్వభావము
నాకు తార్కాణము. మొదట నిచ్చిన స్వల్ప వేతనము
కూడ కొంతకాలమైన తరువాత తగ్గింపఁబడెను. అట్టి
పట్టులలో శాస్త్రిగారి వైఖరి పాలకవర్గము వారి కష్టనిష్ఠుర
ములను గ్రహించు నట్టిదియై, పాఠశాల పురోభివృద్ధికి
తోడ్పడునట్టిదియై యుండెను. కొలదికాలము శాస్త్రిగారు
కళాశాల ప్రధానోపాధ్యాయులుగా గూడ పనిచేసిరి.
కొవ్వూరు నివాస మేర్పడిన కొలదికాలమున కే
'కావ్యాదర్శము' రచించుట పూర్తియాయెను. మొదటికూర్పు
శాస్త్రిగారే సొంత ఖర్చుతో ప్రకటించిరి. వీఠిక
వ్రాయుటకు, విమర్శ కాగ్రేసరులై, పెద్ద పదవుల నాక్రమింప
కుండియు, సారస్వత సేవలో సగ్రగణ్యులై నాడు వెలయు
చుండిన కీ॥ శే॥ మానవల్లి రామకృష్ణకవిగారి నిన్ను జొన్న,
సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారి గుణ గ్రహణపారీణత యెంతయు
మెచ్చుకొనదగినది. పీఠికలో దండి మహాకవి కాలము నిర్ల
యింపఁబడుటేగాక, అలంకారికులలో దండి ప్రత్యేకత
బాగుగా విశదీకరింపఁబడినది. ఆంధ్రీకరణ ప్రాశ స్త్యమును
గూర్చి రామకృష్ణకవిగారు వీఠిక చివర భాగములో రచించిన
వాక్యములకంటే ఘనమైన మాటలు చెప్పుట కష్టము, ఈ
రావ్యాదర్శమును మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయమువారు తమ
'విద్వాన్' పరీక్షకు పాఠ్యగ్రంధముగా ఒకటి రెండు సం॥లు
నియమించిరి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b0iw1l2xnzozf6kwc1nuiz1q7n5scdy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/27</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227878</id>
    <revision>
      <id>583951</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:26:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ''కావ్యాదర్శము నేగాక' ఆనంద వర్ధనుని 'ధ్వన్యా లోకము'నుగూడ శాస్త్రిగారు పద్య కావ్యముగ తెనిగింపఁ బూ), ధ్వని భాగమును మాత్రము 'ఆంధ్ర ధ్వని' అని పేరునఁ బ్రకటించిరి. 'ఆలోకము'నఁ గొంత భ...'</comment>
      <origin>583951</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2983" sha1="tuf263ptpc79rwgjgm4amozg3w4elth" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'కావ్యాదర్శము నేగాక' ఆనంద వర్ధనుని 'ధ్వన్యా
లోకము'నుగూడ శాస్త్రిగారు పద్య కావ్యముగ తెనిగింపఁ
బూ), ధ్వని భాగమును మాత్రము 'ఆంధ్ర ధ్వని' అని
పేరునఁ బ్రకటించిరి. 'ఆలోకము'నఁ గొంత భాగమైనను
తెనిగించినట్లు తెలియవచ్చుచున్నది. కాని యింతవఱకును
నది లభింపలేదు.
శాస్త్రిగారం
శాస్త్రిగారి బోధనాశక్తి వికసించి పరిమళించినది,
కొవ్వూరు కళాశాలాధ్యాపకతలోననే. మామూలు అర్థము
లను విద్యార్థులనింటివద్దనే చూచుకొని రమ్మని చెప్పి, తాను
రచనలోని అర్థాలంకార శబ్దాలంకారములను వివరించుటలోను
కవిని సమకాలికులతోను, పూర్వీకులతోను పోల్చి యాతని
ప్రత్యేకతను బయ్వవచుటలోను, నిమగ్నులయ్యెడివారు.
నానార్థములు వచించుటలో శాస్త్రి గారం దెవేసిన చేయి. ఇక,
రసము, ధ్వని విషయములలో రచనలో లేనివానినిగూడ
వెదకి యెట్లో సాధించెడివారన్న సతిశయోక్తిగాదు. అధునా
తన కవులు గ్రంథములు కొన్ని పాఠములుగా జెప్పెడిపట్ల,
లోపములు చూపవలసివచ్చినప్పుడు పరుషముగా మాట్లాడక,
'భాష కేమి ? హృదయము ముఖ్యమని సర్దుకొని పోవుచుండెడి
వాకు. ఇట్లు సమర్థతతో, విశాలహృదయముతో సత్యక్భుత
ముగ పాఠములు చెప్పుచు, అరుదగు శివ్యవాత్సల్యమును
జూపుచు, సచ్ఛీలము, శమదమాది సద్గుణ సంపత్తి, సత్కర్మా
నుష్ఠానము, అతిధిపూజ మొదలగు వానిలో నాదర్శజీవియై
కొవ్వూరునందు మెలగిన సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారి ననేశులు,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tuf263ptpc79rwgjgm4amozg3w4elth</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/28</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227879</id>
    <revision>
      <id>583952</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:26:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xxlii పశ్చిమగోదావరి జిల్లావాసులు, నేటికిని స్మరించి, ప్రశంసించు చుందురన్న నాశ్చర్యమేమి ? కొవ్వూరులో బని చేయుచున్నప్పుడే, శాస్త్రిగార చట నివసించుచుండిన రిటైర్డు డెప్యూటీ కల...'</comment>
      <origin>583952</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2772" sha1="cv1jabp064f08quyygo5pxr9aoj5c7r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xxlii
పశ్చిమగోదావరి జిల్లావాసులు, నేటికిని స్మరించి, ప్రశంసించు
చుందురన్న నాశ్చర్యమేమి ?
కొవ్వూరులో బని చేయుచున్నప్పుడే, శాస్త్రిగార చట
నివసించుచుండిన రిటైర్డు డెప్యూటీ కలెక్టరు శ్రీశాయన్న
పంతులుగారికి మధ్వాచార్య భాష్యమును బారములుగా జెప్పు
చుండెడివారు. ఇట్లు వీరు భాష్యశాంతి జేయుటయేగాక,
త్రిమతభాష్యములందును బాండిత్యమును సంపాదించిరి. జిల్లా
విద్యాధికారి ఉద్యోగమును విరమించిన పిదప కొవ్వూరులో
నప్పుడు నివసించుచుండిన హరి పేరయ్య శాస్త్రి గారుకూడ వీరి
ముఖ్యస్నేహితులలో నొకరు. వీరిద్దరు కలసి కొన్ని తరగతుల
వఱకును, తెనుగునఁ బాఠ్యగ్రంథముల వ్రాసినట్లు శ్రీ కొల
చలమ సుబ్బావధానిగారికి తెలియును. శాస్త్రిగారు చనిపో
యిన కొలది
కాలమునకే పేరయ్య శాస్త్రి గారు కూడ మృతి
నొందుట తటస్థించి, అప్పటివఱకును నా గ్రంథములు ప్రక
టింపఁబడకయుండుటచే తరువాత నా గ్రంథము లేమైనవో
తెలియవచ్చుట లేదు.
ఉప న్యా స ధో ర ణి,
'ముక్త్యాల నృపుంత మోహనంబగు ను
పన్యాసధోరణి వరఁ జేసి’
అని కావ్యాదర్శమున నిష్టదేవతా స్తుతియందు
శాస్త్రిగారు ప్రస్తావించుటకుగల కారణ మా యొక్క
యుపన్యాస మే జరుగుటశాడు ముక్త్యాలలో
నాడు (1926 లో)
జరిగిన సన్మానము మిక్కిలి ఘనమైనదనియు, చాల విలువగల&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cv1jabp064f08quyygo5pxr9aoj5c7r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/29</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227880</id>
    <revision>
      <id>583953</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:27:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నానందమయులుగా xxiv రెండుజతల పట్టువస్త్రములు పోస్టుద్వారా వచ్చుట తనకు జ్ఞ ప్తియున్నదనియు వారి కుమార్తె చెప్పుచున్నారు. కాని సన్మానములతో నిమిత్తములేకుండ 'భక్తి' 'సంస్కృత భాష...'</comment>
      <origin>583953</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3342" sha1="ja98v7u2axgqk5486ds9ymr953smhek" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నానందమయులుగా
xxiv
రెండుజతల పట్టువస్త్రములు పోస్టుద్వారా వచ్చుట తనకు
జ్ఞ ప్తియున్నదనియు వారి కుమార్తె చెప్పుచున్నారు. కాని
సన్మానములతో నిమిత్తములేకుండ 'భక్తి' 'సంస్కృత
భాషాబోధ' మొదలగు సంశములపై తెనుగున వేకాక, సంస్కృ
తమున గూడ వీరొసగిన యుపన్యాసములు పలుచోట్ల శ్రోతల
నొనర్చినట్లు తెలియవచ్చుచున్నది.
బందరుకు వీరెప్పుడు విచ్చేసినను, కీ॥ శే॥ హరినాగభూషణము
గారు, శ్రీ రాళ్ళభండి సీతారామశాస్త్రిగారు ప్రస్తుతము
శ్రీ
విద్యాశంకరస్వామివారు) మొదలగు పురప్రముఖులు వెంటనే
కరపత్రములు నచ్చొత్తించి, నాగేశ్వర స్వామి ఆలయమున
నుపన్యాసము . నేర్పాటు చేసి, సగము తెనుగునను, సగము
సంసృతమునను చెప్పించి యానందిం చెడివారట. ఉపన్యాసము
లెక్కువగా జరిగిన చోట్లలో వీరి గురువులగు బ్రహ్మానంద
తీర్థస్వామి వారి వర్ధంతి ఏ పేట జరుగు చోటు, బాపట్ల సమీప
మున నున్న మఱిపూడియను గ్రామము పేర్కొనదగి యున్నది.
ఆయూరి పెద్ద లిప్పటికిని శాస్త్రి గారి పేరు చెప్పి కంట తడి
పెట్టుచుందురు. అట్లే, అనంతవరము ( తెనాలి సమీపమున
నున్నది) అను గ్రామమునను జాలసార్లు జరిగిన వీరి భాగవతో
పన్యాసములును పేరు పొందినవి. చెళ్ళపిళ్ళ వెంకటశాస్త్రిగారి
షష్టిపూర్తి మహోత్సవము బందరులో జరిగినప్పుడు మొదటి
యుపన్యాసమిచ్చుటకు సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారు నియోగింప
బడి గొప్ప సమర్థతతో గురువులకు భక్త్యంజలి సమర్పించిరి.
కొవ్వూరులో నుండగా రాజమహేంద్రవరమున కనేక సార్లు
శాస్త్రిగారాహ్వానింపబడి, యుసన్యాసములనిచ్చి యెల్లర&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ja98v7u2axgqk5486ds9ymr953smhek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/30</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227881</id>
    <revision>
      <id>583954</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:27:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'XIV నానందపరచినట్లు వారి నిర్యాణ సందర్భమున రాజమహేంద్ర వరమున జరిగిన సభలో శ్రీజయంతి గంగన్న గారు మొదలగు విరి శాస్త్రిగారొకసారి కీ॥ శే॥ కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డిగారిని బెజవాడల...'</comment>
      <origin>583954</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2067" sha1="khwh624xlz7dvxbccwgsomykjztj6jh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;XIV
నానందపరచినట్లు వారి నిర్యాణ సందర్భమున రాజమహేంద్ర
వరమున జరిగిన సభలో శ్రీజయంతి గంగన్న గారు మొదలగు
విరి
శాస్త్రిగారొకసారి కీ॥ శే॥ కట్టమంచి రామలింగా
రెడ్డిగారిని బెజవాడలో చూచినట్లును, వారి సంభాషణాది
కముతో మిక్కిలి సంతుష్టులై, రెడ్డిగారు వారిని సత్కరించి
తమ కారునిచ్చి పంపినట్లును ఈ సంగతి రెడ్డిగా రేతనతో
చెప్పినట్లును, శ్రీ రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు వ్రాయు
చున్నారు.
ప్ర వ ర్త న
సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారకుడైన, యపూర్వమై సద్గుణ
సంపత్తి కాటపట్టుగా నుండెడి వారనుటలో సతియో క్తి
యెంతమాత్రమును లేదు.
మేనల్లుడు, అల్లుడు, నగు
కొలచలమ సుబ్బావధానిగారు తమ 'స్మృతి గీతము'లో
నిట్లు వ్రాసిరి.
'ఏ మహామహుఁ దలచుచు నాన్న రాని
నిర్భరానందమున ముని నిలచుచుంటి !
ఎవని సంపూర్ణ పురుషుగా వెంచి నాదు
జీవితాదర్శముగ భక్తిఁ జేసికొంటి !
'చెంతనున్నట్టి సేవకు చేతగాని
జేరవచ్చెడి బాంధవ శ్రేణిచేత
(4)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>khwh624xlz7dvxbccwgsomykjztj6jh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/31</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227882</id>
    <revision>
      <id>583955</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:27:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xxvi గాని పూజ్యత వడయుట కష్టమండ్రు ! అట్లుగా కే సుకృతి పూజ్యు డందఱకును ! ' వీరిలో ముఖ్యముగా గమనింప దగియుండిన యంశ ములు, రసజ్ఞత, గుణ గ్రహణపారీణత, నిరాడంబరత, భూత దయా పరత, గురుభక్తి, ని...'</comment>
      <origin>583955</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2681" sha1="n87jnzgzmeydwhk3p5j7t5ppzvyijy5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xxvi
గాని పూజ్యత వడయుట కష్టమండ్రు !
అట్లుగా కే సుకృతి పూజ్యు డందఱకును ! '
వీరిలో ముఖ్యముగా గమనింప దగియుండిన యంశ
ములు, రసజ్ఞత, గుణ గ్రహణపారీణత, నిరాడంబరత, భూత
దయా పరత, గురుభక్తి, నిత్య నైమిత్తిక కర్మాచరణస క్తి,
నిరంత రాధ్యాత్మిక, యాముష్మిక చింతన.
కొవ్వూరు కళాశాలలో దాదాపు ముప్పది సంవత్సర
ములు అధ్యాపకులుగా నుండియున్న శ్రీ కందుకూరి బసవ
రాజుగారీ విధముగ వ్రాయుచున్నారు.
“॥ శే॥ సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రులవారు, సనాత నాధునా
తన సాహిత్యపద్ధతులను పూర్ణముగా నాకళించుకొనినరసజ్ఞులు.
వ్యాకరణాలంకార శాస్త్రములందు కూలంకష పాండిత్యము
కలిగియుండి, సివిమర్శజ్ఞానముతో శిష్యులకు బోధించుట
యందు త్తమోత్తమోపాధ్యాయులుగా పేరుపొందిరి.
యదృష్ట వశమున ఆం, గీ, విద్యాపీఠావరణలో నొకయింటిలో
నీరుగుపొరుగులను 8 సం॥ పైగా నివసించితిమి.
నా
“ఆ బాల్యప్రవర్థమానమైన కవితా స్రవంతి,
పాండిత్య ప్రతిభ చే అగాధమై, అవధాన గ్రంధరచనాదుల
మూలమున బహు ముఖమై, రసజ్ఞతా పాటవముచే సర్వ
జనాస్వాదనీయమై, బహుజనాంతేవాసి సత్వ జీవనాధారమై,
పొంగి పొరలెత్తి, ఆథ్యాత్మిక శాంతి సముద్రగామియగు
చుండిన చరమ దశగా శాస్త్రులవారి ఆం. గీ, విద్యా పీఠ
మున అధ్యాపక దశను వర్ణింపవచ్చును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n87jnzgzmeydwhk3p5j7t5ppzvyijy5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/32</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227883</id>
    <revision>
      <id>583956</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:27:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'XXVI &quot;శాస్త్రులవారి ననేక కారణములచే పండిత సామాన్య వర్గములో లెక్కించుట కవకాశములేదు. వీరి జీవితాదర్శము శాస్త్రవిజ్ఞానము, ప్రతివాదజయము, ప్రతిష్ఠ, ధన, పదవీ సంపాదన కాదు..... . శాస్త్ర...'</comment>
      <origin>583956</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2917" sha1="3bv8n905iafwt1pzs9m6495sy41ge2n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;XXVI
&quot;శాస్త్రులవారి ననేక కారణములచే పండిత సామాన్య
వర్గములో లెక్కించుట కవకాశములేదు. వీరి జీవితాదర్శము
శాస్త్రవిజ్ఞానము, ప్రతివాదజయము, ప్రతిష్ఠ, ధన, పదవీ
సంపాదన కాదు.....
. శాస్త్రవిషయములందభిలాష
చేతను, సిద్ధాంతవిషయములను తెలిసికొను కోరికతోడను,
కొందరు పాధ్యాయులు, పండితులు వచ్చి, తమ సందేశము
లను వెలిబుచ్చునప్పుడు, శాస్త్రులుగా రాభిముఖ్యము చూపక,
'ఏ శాస్త్రములో నెంతకాలము చర్చించినను, ఏ పండితుని
సిద్ధాంతమైనను, స్థిరముగా నిలిచియున్నదా ? అల్పప్రజ్ఞను
అధిక ప్రజ్ఞ యధిగమించుటయే ఫలము. నే నీ రోజున చెప్పిన
సిద్ధాంతమును రేపు మరొకరు నిరాకరిస్తారు. చదివినకొలది
నేడు నచ్చిన సిద్ధాంతము రేపు మీ కే అస బద్ధముగా
తోచును. కాబట్టి యీ చర్చాసిద్ధాంతములను నమ్ముకో
కూడదు. అందుకనే నేను దేనిని సిద్ధాంతమని చెప్పను.
చెప్పితే ఒప్పుకోను. అంటే సంశయాత్మ కాదుసుమండీ !
అన్నీ సిద్ధాంతాలే అంటాను. అని యుక్తిగా తప్పుకొ నేవారు
......... తృణీకారమును సహించుట, అల్పజ్ఞతను ప్రకటిం
చుట పండిత విరుద్ధలక్షణమని చెప్పి, పండితులను “బోద్ధారో
మత్సర గ్రస్తాః&quot; అని భర్తృహరి వర్ణించినాడు. ఆ లక్షణ
ములు వీరిలో మచ్చున కై నను కానుపించెడివి కావు.
మీకే
“ఇంకొక గొప్పస్వభావము శాస్త్రులవారిలో నిరంత
రాచరణలో కనుపించేది. వీధిలోని కడుగుపెట్టినతర్వాత,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3bv8n905iafwt1pzs9m6495sy41ge2n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/33</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227884</id>
    <revision>
      <id>583957</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:27:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అన్నాతుగుడుగా యెవరైనా కనుపించితే, పిలిచి వానియవస్థ తెలిసికొని, యింటికి తోడి తెచ్చి, అన్న మో, తగినంత బిచ్చమో, మరొక ఆహారపదార్థమో పెట్టి పంపేవారు. గోదావరి రేవులో స్నానంచేసేవ...'</comment>
      <origin>583957</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2906" sha1="c2wy1fsd9baootgv4ok1ovo4ds2f059" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అన్నాతుగుడుగా యెవరైనా కనుపించితే, పిలిచి వానియవస్థ
తెలిసికొని, యింటికి తోడి తెచ్చి, అన్న మో, తగినంత
బిచ్చమో, మరొక ఆహారపదార్థమో పెట్టి పంపేవారు.
గోదావరి రేవులో స్నానంచేసేవారిలో అగంతకులు, శ్రోత్రి
యులునగు బ్రాహ్మణులదగ్గరకుపోయి, ఊరు పేరులడిగి, అతి
ధ్యానికి పిలిచి, తనకు కలిగినంతలోనే మృష్టాన్నము సాదర
ముగా పెట్టి పంపుట నిత్యకృత్యంగా నడిచేది.
తన గృహ
కృత్యంలో రాగభోగములు లేకుండ, అవసరమైనంతమట్టుకే
భోజనాదికములను నడుపుకొనేవారు. కుటుంబ
నిర్వహణలో ఆత్మనిగ్రహము, ఆతిధ్యంలో ఆదరము, దీన
దయాళుత్వము, శాస్తులవారిలో మూర్తీభవించి ఉండేవి.
స్వవిషయంలో లోభిత్వం నిగ్రహమని, పరులవిషయంలో
యధాశక్తి దానం పురుషార్థమని ఆయన ప్రబోధం.
&quot;ఆయన నిర్మల నిశ్చల కర్మకుడు, శ్రోత్రియుడు కాని
'బుద్ధిజాడ్య జనితో న్మాదుడు' కాడు. నిత్యనైమిత్తికములలో
నలసత్వమెన్నడును చూపలేదు. కాని దేశకాల పాత్రోచిరని
గమనించే చేసేవారు. ... గణపతి నవరాత్రోత్స
పములలో ఒకనా డొక పండితుడు - ఎవరో సీసలుగా
చెప్పలేను - బ్రహ్మసూత్రములలోని విషయములు నుపన్య
సించుచున్నారు. శాస్త్రులుగా రొక మూల నొదిగి కూర్చుండి
వినుచున్నారు. సాయం సంధ్యాకాల మానసన్న మయింది.
బ్రహ్మజ్ఞాన బోధక మైన ప్రసంగమును వదలిపోలేక, సంధ్యా
నందన కాలాశ్రవణ దోషమున శిష్టము లేక, కొంత తట&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c2wy1fsd9baootgv4ok1ovo4ds2f059</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/34</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227885</id>
    <revision>
      <id>583958</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:27:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xxix పట పడుతూ 'వెళ్లొస్తాను' అన్నారు. నేను, నా అలవాటు ప్రకారం “ఆ పరవాలేదు లేద్దురు. ప్రాయశ్చిత్తార్యం విడిస్తే సరిపోతుందికాదూ !” అన్నాని ్నను. ఆయన బుర్ర అలవాటు ప్రకారం చేతితో త...'</comment>
      <origin>583958</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2805" sha1="5ibqaxfkwah6y620qpehfhdso6fcf4n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xxix
పట పడుతూ 'వెళ్లొస్తాను' అన్నారు. నేను, నా అలవాటు
ప్రకారం “ఆ పరవాలేదు లేద్దురు. ప్రాయశ్చిత్తార్యం విడిస్తే
సరిపోతుందికాదూ !” అన్నాని
్నను. ఆయన బుర్ర అలవాటు
ప్రకారం చేతితో తడువుకొంటూ, “అబ్బే! మానివేసి
ప్రాయశ్చిత్తమేమిటండి !&quot; మరల కొంచె మాలోచించి
“సరే! అలాగే లేండి, గోవింద, గోవింద!&quot; అని కూర్చుని,
పూర్తిగావిని, మరీ వెళ్ళాను. తరువాత నేను &quot;ఏమండీ !
శాస్త్రులుగారు ! నాలాగే, మీరూ, ప్రాయశ్చిత్తార్ఘ్యం
వదిలినాకన్ని మా టేనా ?” అని హాస్యంగా అన్నాను, స్నేహ
బలంకొద్దీ. “ఆహా! మీరు మంచి సలహాయే చెప్పారు.
అన్ని పాట్లు, బ్రహ్మజ్ఞానాని కేకదా ! మహాఫలం కోసం, అల్ప
దోషం చేసినా తప్పులేదు. ఆలాగు సముద్దేశ్యంతో చేసిన
దోషానికే ప్రాయశ్చిత్తం &quot; &quot; అన్నారు.
ఇట్టి గలవు. నా కాయన సాహచర్యము,
మైత్రి, సుమారు ఎనిమిది సంవత్సరములు మాత్రము. . . . . .
పూర్వపుణ్య పరిపాకము లేనిదే అట్టి సత్సాంగత్యము కలుగదు.
ఈ మహనీయుని సాహచర్యానుభవానందములను స్మరించు
టకు తగిన యవకాశము నిచ్చిన గ్రంథముద్రణ కర్తలకు
నా ధన్యవాదములు.”
సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారి వదాన్యతా విషయమునఁ
బేర్కొనఁ దగిన యంశములు రెండు మూడు గలవు. మొదటిది
తమకున్న కొలది పసతి సంపాదనలోనే, 500 రూప్యములను
గురువర్యులు బ్రహ్మానంద యతీంద్రులు వృద్ధిలోనికి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5ibqaxfkwah6y620qpehfhdso6fcf4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/35</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227886</id>
    <revision>
      <id>583959</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:28:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '*** దెచ్చిన బాపట్ల (శ్రీ శంకర విద్యాలయమున కొనంగ నించి దానిమీద వచ్చువడ్డీని ప్రతి సంవత్సర మిచ్చుచుఁ జివరకు దానిని మాగాణి భూమి రూపముగాఁ బఠశాలకిచ్చి వై చిరి. రెండవది తమ యభిజన గ...'</comment>
      <origin>583959</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3107" sha1="4xyxzgwsbvueubi1y5uws6znvl3t042" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;***
దెచ్చిన బాపట్ల (శ్రీ శంకర విద్యాలయమున కొనంగ నించి
దానిమీద వచ్చువడ్డీని ప్రతి సంవత్సర మిచ్చుచుఁ జివరకు
దానిని మాగాణి భూమి రూపముగాఁ బఠశాలకిచ్చి వై చిరి.
రెండవది తమ యభిజన గ్రామమున, మహాలక్ష్మీ దేవికిఁ గల
మృద్వేదికను, శిలా వేదికగా మార్పఁ బునాది వేయించి దానికి
ధన సాహాయ్యముచేసిరి. శ్రీ జానపాటి పట్టాభిరామశాస్త్రి గారి
కొక ధార్మిక వ్యవహారమున ధన సాహాయ్యమొనర్చి, వారిచేఁ
బాదాభివందన రూపమగు మంగళ చరణ మొనర్పఁబడుటకు
హేతువైరి. ఇంకను పండిత సత్కా- రాదు లిట్టి వెన్ని యో
యుదాహరింపఁ దగినవి గలవు.
గు రు భ కి
శాస్త్రిగారి గురుభక్తి వర్ణ నాతీతము. దీనికీ కావ్యాదర్శ
పీఠికలోని బ్రహ్మానందతీర్థ యతీంద్రులఁగూర్చియు శ్రీ తిరుపతి
వెంకటకవులు గుఱించియు వ్రాయబడిన పద్యరత్నములే
తార్కాణము, తీర్థ స్వాములవారు కాశిలో సిద్ధి బొంది
నప్పుడు “అవతారమ్ము సమాప్తిఁజేసితివె బ్రహ్మానంద తీర్థ
ప్రభూ !&quot; అనే మకుటంతో వ్రాసిన పద్యములు ఆ సంవత్సరపు
ఆంధ్రపత్రిక సంవత్సర సంచికలో 'సిద్ధపురుషులు, బ్రహ్మా
నంద తీర్థస్వామి' అను శీర్షిక క్రింద వ్యాసిన వ్యాస రాజుము,
శ్రోతల మనసులు కరుగఁజేయునవిగా నున్నవి. శ్రీ దివాకర్ల
తిరుపతిశాస్త్రిగారి నిర్యాణ సందర్భమున వీరు వ్రాసిన పద్య
ములును నిట్టివే. శ్రీ చెళ్ళపిళ్ళ వెంకటశాస్త్రిగారు కొవ్వూరు
విచ్చేసినపుడెల్ల తన యనుష్ఠానమును సైతము కట్టిపెట్టి, గురువు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4xyxzgwsbvueubi1y5uws6znvl3t042</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/36</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227887</id>
    <revision>
      <id>583960</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:28:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xxxi గారి సపర్యలో నిమగ్నులై, వారి భోజనాంతరము తన యనుస్థానము నారంభించి, మిక్కిలి ప్రొద్దుపోయి భుజించెడి వారు. ఈ వ్యాసము చివర నొసగబడిన పద్యములలో వెంకట శాస్త్రిగా కీ వీరి గుసభ క...'</comment>
      <origin>583960</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2716" sha1="1ul4ufuhkp94y3y16922eqrxhvcrsbp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xxxi
గారి సపర్యలో నిమగ్నులై, వారి భోజనాంతరము తన
యనుస్థానము నారంభించి, మిక్కిలి ప్రొద్దుపోయి భుజించెడి
వారు. ఈ వ్యాసము చివర నొసగబడిన పద్యములలో వెంకట
శాస్త్రిగా కీ వీరి గుసభ క్తిని వర్ణించినారు.
ఉద్యోగ విరమణ; మృతి
ఏబది సంవత్సరముల వయసు వచ్చినప్పటినుండియు
శాస్త్రిగారి కేలనో ఉద్యోగము విరమించి తిరిగి బాపట్ల
లోని తమ పర్ణశాలకు జేరవలెనని సంకల్పము గలిగెను.
ఒక కారణము భాషా సేవ నితో ధికముగ సాగించి తనగు
భాషా చరిత్ర యొకటి వ్రాయవలెనని యుండెని శ్రీ సుబ్బా
ప్రధానిగారు చెప్పుచున్నారు. తుదకు 1935 సం జులై
నెలలో ఒక సంవత్సర కాలము ఉద్యోగమునకు శెలవు
పెట్టి, సామానులన్నియు బాపట్లకు పంపి, కుటుంబము, తాను
తెనాలి చేరిరి. శాశ్వతముగ ఉద్యోగమును విరమించు
తలం జియున్నదని యాస్థులతో నుడివి3. ఆగస్టు నెలలో
బ్రహ్మానందతీర్థ స్వామి వారి వర్థంతి యుత్సవము పొన్నూ
జరుగుచుండగా నచ్చట నుపన్యాస మిచ్చుటకై యేగి,
జ్వరమురా బాపట్లకువచ్చి, అచట వారమురోజులు
మాత్రము సామాన్యముగా బాధపడి కొవ్వూరునుండి వచ్చిన
సామాను పేటికలను విప్పకుండగనే ఆవు లైన వారు
దగ్గర లేకుండగనే శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారు 1985 సంఖ
ఆగస్టు 15 వ తేదీ (శ్రావణ బహుళ విదియ) రాత్రి 8 గం లకు
دد
:&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ul4ufuhkp94y3y16922eqrxhvcrsbp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/37</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227888</id>
    <revision>
      <id>583961</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:28:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xxxii భౌతిక దేహము చాలించిరి. అనగా వీరు జీవించినది 51 సం॥లు మాత్రమే. అప్పుడాంధ్ర దేశములోని యశేష పండితులును, పత్రిక లును, సానుభూతిసభలు, సంపాదకీయముల ద్వారా తమయను తాపమును వెలిబుచ్...'</comment>
      <origin>583961</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2636" sha1="71od21y0gac2doeu102u22miq3apdbn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xxxii
భౌతిక దేహము చాలించిరి. అనగా వీరు జీవించినది 51 సం॥లు
మాత్రమే.
అప్పుడాంధ్ర దేశములోని యశేష పండితులును, పత్రిక
లును, సానుభూతిసభలు, సంపాదకీయముల ద్వారా తమయను
తాపమును వెలిబుచ్చుచు, “మూర్తీభవించిన సంస్కృత
భాషయే మృతినొందినదా ?&quot; అన్నట్లున్నదని చింతిల్లిరి.
1940 సం॥న ఓ లేటి వెంకటరామశాస్త్రిగారు యశ
శ్శేషులైన సందర్భమున శ్రీ వేలూరి శివరామశాస్త్రిగారు.
“మున్నే దేశికుడొంకువోయెఁ బలుకుం బూబోడి సాన్నిధ్యమా
బన్నంబౌరకమున్నె తాను జనా సుబ్రహ్మణ్యధీగణ్యుడు...”
అనియు మన కవితా కుటుంబ యోగక్షేమారులు “అవ్వారి
తోడ జెప్పుమయ్య&quot; అనియు వ్రాసి, కవితాకుటుంబములోని
తమ యగ్రజులనుగా సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారిని గీర్తించి
_యుండిరి.
ఆలిండియా రేడియో విజయవాడ కేంద్రమువారు,
17–8–1960 తేదీన, అనగా దాదాపు శాస్త్రి గా 3 75 జన్మదిన
సందర్భమున, “అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శా స్త్రిగారి ప్రతిభ&quot; అను
ప్రసంగమును, 'దివ్యస్మృతి' యను శీర్షిక క్రింద ప్రసారము
చేసియున్నారు.
తెనుగు విజ్ఞాన పర్వస్వములో శాస్త్రిగారి అన్న
కుమారులు విద్యాప్రవీణ అవ్వారి వాసు దేవిశాస్త్రి గారు
సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారిని గుఱించి వ్రాసిన వ్యాసము
గాననగును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>71od21y0gac2doeu102u22miq3apdbn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/38</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227889</id>
    <revision>
      <id>583962</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:28:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భారత సాహిత్య ఎకాడమీ వారును, శాస్త్రిగారి యందు భక్త్యాదరములు సవిశేషముగా గలిగిన శ్రీ కేశిరాజు వెంకటనృసింహ అప్పారావు గారును ముక్తీవి లక్ష్మణదాసు గాకును, ఈ విధముగా మరల నీ తె...'</comment>
      <origin>583962</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2437" sha1="lotwqpvtsvv939021ffoanzudie07eu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;భారత సాహిత్య ఎకాడమీ వారును, శాస్త్రిగారి
యందు భక్త్యాదరములు సవిశేషముగా గలిగిన శ్రీ కేశిరాజు
వెంకటనృసింహ అప్పారావు గారును ముక్తీవి లక్ష్మణదాసు
గాకును, ఈ విధముగా మరల నీ తెనుగు కావ్యాదర్శమునకుఁ
బునమ్ముద్రణ ప్రచారావకాశము కల్పించినందులకు వారి
కశీక ధన్యవాదముల నర్పించుకొనుచున్నాము,
. {
శాస్త్రిగారి నిర్యాణ సందర్భమున కొవ్వూరులోను,
రాజమహేంద్రవఏ ము లోను జరిగిన సానుభూతి సభలలో
శ్రీ చెళ్ళపిళ్ళ వెంకటశాస్త్రిగారు శిష్యుని గూర్చి చదివిన
పద్యములలో కొన్నింటిని మాత్రమిచట నుదహరించి, యీ
వ్యాసము నింతటితో ముగించుచున్నాము.
కొవ్వూరి స భ లో
నను మాసమ్మున కొక్కమారయిన విన్నా ణంపు సద్భక్తితో
గన సే తెంచెడి శిష్యప త్తముడు నిక్కంబైన విజ్ఞాని, యెం
దసిృతంబన్నది లేని నాల్క గలవా డాచార్యు డిచ్చోట, పా
వను డవ్వారికులుండు లేడు మన సుబ్రహ్మణ్యు డెందేగెనో !
పేరీకతండు శిష్యుడని పేర్కొను టొప్పకపోదు కాని కై
వారము గాను నా కతఁడు వారిక దేశిువంటివాడె, నే
గలనే అతడే యిట నుండెనేని, ని
స్సారపు దైవ మియ్యెడల సాయము నా కొనరించే నిట్టిది!&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lotwqpvtsvv939021ffoanzudie07eu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/39</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227890</id>
    <revision>
      <id>583963</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:29:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'XXXİV వైశ్వ దేవంబొనర్చె సర్వహిత బుద్ధి బాష్య శాంతింబొనర్చి స్వభావనము సంతరింద్రియ బహిరింద్రియముల పట్ల జయముగలకోట, అవ్వారి ఛాత్రు బాట ! రాజ మ హేంద్రవర స భ లో గోవురి కొజ్జయా కఠిన...'</comment>
      <origin>583963</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1925" sha1="ts1v37ymphrsk6nb5sri7cniv63cd6m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;XXXİV
వైశ్వ దేవంబొనర్చె సర్వహిత బుద్ధి
బాష్య శాంతింబొనర్చి స్వభావనము
సంతరింద్రియ బహిరింద్రియముల పట్ల
జయముగలకోట, అవ్వారి ఛాత్రు బాట !
రాజ మ హేంద్రవర స భ లో
గోవురి కొజ్జయా కఠిన 'గో' వురి వారి 'కవారి' నూరిపై
యావికి పుట్టు టొప్పగు ! నహా ! యని రాజమహేంద్రపట్టణం
బీవిధి సానుభూతి వెలయింపగ నేమిక తమ్ము ! దీనిచే
స్థావర జంగమాత్మకము సర్వ 'మవారి'కి ప్రేమ భూమియే !
బ్రహ్మణ్యుడైన సుబ్రహ్మణ్యుఁ గూర్చి వి
చార మందని వారు లేరు జగతి!
అల్పాయువేగాక, యధికాయువేగాక,
ఇతడు సార్థక జన్ముడె గతుల!
కాలమంతయును జక్కని గోష్ఠితో పరో
పకృతి పట్టు సవ్యయపర చె నితడు !
ప్రాఙ్న వీసమ్ములన్ పక్ష పాతము లేక
మంచి త్రోవలు సమ్మతించె నితడు !
అస్మదాచార్యకతయేబు ? యజ్ఞవిద్య
లీతడు స్వయంకృతిని గ్రహించె! సుకవి
యయ్యు కర్మిష్ఠ. ! యీ సమానాధికరణ
తావిశేషమ్ము కష్టసాధ్యమ్ముగాదె !&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ts1v37ymphrsk6nb5sri7cniv63cd6m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/40</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227891</id>
    <revision>
      <id>583964</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:29:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '(మానవల్లి రామకృష్ణకవిగారిది) కావ్యాదర్శమును సలంకారశాస్త్రము ప్రాచీన గ్రంధములలోఁ బ్రవీద్ధి వడసినది. దీనిని రచించిన కవి ప్రఖ్యాతుఁడగు దండి, “కవిర్దండీ కవిగ్దండీ. శవిగ్దం...'</comment>
      <origin>583964</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3512" sha1="rvf46ce2z7nor3yssz3y8rwzpnkpbis" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;(మానవల్లి రామకృష్ణకవిగారిది)
కావ్యాదర్శమును సలంకారశాస్త్రము ప్రాచీన గ్రంధములలోఁ బ్రవీద్ధి
వడసినది. దీనిని రచించిన కవి ప్రఖ్యాతుఁడగు దండి, “కవిర్దండీ కవిగ్దండీ.
శవిగ్దండీ నపంశయః&quot; అని భోజుని సభలోఁ బ్రశంస గన్న వాఁడని యైతి
ప్యాము కలదు.
త్రయోగ్న యస్త్రయో వేదాస్త్రయో దేవాస్త్రయో గుణాః |
త్రయోదండి ప్రబంథాశ్చ త్రిషులోకేషుని శ్రుతాః॥
అని ప్రఖ్యాతికలదు, కావ్యాదర్శము, దశకుమారచరితము దండికృత
ములుగా నెగడుచున్నవి. మూడరకృతియేదియని శంకించి కొందఱు
ఛందోవిలితియనియు, “పిషల్ &quot; అను పాశ్చాత్య మహాళయుఁడు మృచ్ఛ
కటి3 మే దండికృతమనియు వాక్రచ్చిరి. ఇకేని దేశకాలము లేవి ? భౌమహా
లంకారమునకం టెఁ గావ్యాదర్శము ప్రాచీనతరమా? అను సందియములు
కలుగును. ఇటీవలఁ కొన్ని గ్రస్థములు కేరళ దేశమునఁ దాళపత్రిముల
లభింపఁగా వాని పరిశోధనమునఁ బైయంశములు కొంతవఱకుఁ బరిష్కృతి
చెందె. కావ్యాదర్శరును పేర మఱియొక యలంకారశ్రవము కలదు. దానిలో
క్షేమేంద్రుని మతముద్ధృతమగుట దే నది యర్వాచీవమనుటకు సందేహము
లేదు. మన గ్రస్థము దండికృతమే యగుటకు నభినవ గుప్తాదులకు ప్రామా
ణికులు యధాహద-డీ, “ఆధా చిరంతనా !&quot; యని యుదాహరించిన శ్లోకము
లిందుఁ గానవచ్చుచుండుటయే నిదర్శనము. భట్టగోపాలుఁడు కావ్యప్రకాశ
వ్యాఖ్యారంభముగ.
శిక్ష యన్నద్భుతాం రేఖాం శావ్యాదర్శలి పిర్ర మే |
మధ్యే మధ్యే మహాచార్యోదణీ భీషయ తే వీన్
అని చెప్పెను. కావున నిది దండి ప్రోక్తమనుట నిస్సంశయము.
దీనిపైఁ చెక్కులు వ్యాఖ్యలు కలవు. అతి ప్రాచీనమయినది వాది
మంఘాలదేవు నిశ్రుతానుపొలిని, అతఁడు క్రీ. శ. 950 కాలములో నుండెడి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rvf46ce2z7nor3yssz3y8rwzpnkpbis</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227892</id>
    <revision>
      <id>583965</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:29:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ii గంగరాజు నాస్థానకవి. తరణ వాచస్పతి, యాము చేయుఁడు, మణికొండ అంచు వ్యాఖ్యాత లైరి. తరుణ వాచస్పతి &quot;పంచవర్ణాహ్వయపురే.. అష్టవర్షా స్వయానృపాః&quot;అన్న శ్లోక వ్యాఖ్యలో కాంచీపురమనియుఁ బల...'</comment>
      <origin>583965</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3969" sha1="kyr8g8mge1muljfo8hof2xt5etyu37e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ii
గంగరాజు నాస్థానకవి. తరణ వాచస్పతి, యాము చేయుఁడు, మణికొండ
అంచు వ్యాఖ్యాత లైరి. తరుణ వాచస్పతి &quot;పంచవర్ణాహ్వయపురే.. అష్టవర్షా
స్వయానృపాః&quot;అన్న శ్లోక వ్యాఖ్యలో కాంచీపురమనియుఁ బల్లవరాజు
అఖియుఁ బ్రహేళిక శస్థము చెప్పెను. వారి ఘంఘాలుఁడు న వివరించెను.
దండి కాంచీపుర వాసియనియుఁ బల్లర రాజాదృతుఁడనియు నూహింప
వచ్చును.
శ్రవణ బెర గురమను జైనమఠములోని శిలాశాసనములు శ్రీవర్ధ దేవుం
డను జై నాచార్యుని ప్రశస్తిలో (శాసనముసంఖ్య 64-క్రీ.శ. 1128) య
ఏనముపశ్లోకితో
దండి నా --
సహ్నో ! కన్యాం జటాశ్రేణ బభారపరమేశ్వరః |
శ్రీవర్ధ దేవ సంధత్సే జిహ్వాశ్రేణి సరస్వతీమ్||
అని లిఖింపఁబడియున్నది. శ్రీవస్థదేవుఁడే వైద్య వ్యాకరణాదులఁ
బ్రసిద్ధిగాంచిన పూజ్యపాదుఁడు అతఁడు క్రీ. శ. 650 కాలమున నుండెను.
దండియు నప్పటివాఁడని తేలును, భోజదేవుఁడు శృంగారప్రకాశమునం
దొమ్మిదవ ప్రకాశమున “దండినో ధనంజయస్య వాద్వి సంధానం” అని
కథాద్వయ సంవిధానమున కుదాహరణముగాఁ జెప్పి ద్విసంధానే
ఉదారమహిమా రామః ప్రజానాం హర్షవర్ధనః॥
ధర్మప్రభక ఇత్యానీత్ ఖ్యాతో భరత పూర్వజః 5
అని యుదాహరించెను. అది ధనం జయద్వి సంధానమునఁ గానరా
కుండుటచే దండికృతమగు ద్విసంధానమున నుండునేమోయని సందేహము
కలుగుచున్నది. ఈ శ్లోకమున ముద్రాలంకార లక్షితముగా హర్షవర్ధనుని
పేరుగలదు. దండి యరని యాస్థానమునకుఁ బోయియుండవచ్చును. దండి
మూడపగ్రంధము ద్విసంథానమను రాఘవపాండవీయముని యూహింపఁ
దగు. ఆతని దశకుమార చరిత్రము పూర్వ పరిశయనియు నంతరపీఠిక యనియు
- రెండు భాగములై యొక్కొక్కటిలో వాక్వాసవిభాగముకలదై వచనరూప
ముగా నున్నది. ప్రాచీన వ్యాఖ్యలన్నియు సుత్తెర పీఠికపై మాత్రమే కలవు.
పూర్వ పీఠికలు పెక్కు తెఱఁగుల నాశ్వాససంఖ్య మాత్రమే కాక క థా
సరణినిన్ భేదించుచు బహు కవి కృతమాలకు భిన్న శ్రస్థములవలెఁ గానఁ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kyr8g8mge1muljfo8hof2xt5etyu37e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/42</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227893</id>
    <revision>
      <id>583966</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:29:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'iii వచ్చుచున్నవి. కేతన యను నాంధ్రకవి తెనిఁగించిన దశకుమారచరిత్ర మును సంస్కృతముతోఁ బోట్పఁ బూర్వ పీఠికలలో నొక్క పాఠము మూఁదాశ్వాసముల వఱకు మక్కికి మక్కి యనువాదరుగుచున్నది. ఉత...'</comment>
      <origin>583966</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4207" sha1="6qebdb1mq617n02na1139w8e42mzgr2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;iii
వచ్చుచున్నవి. కేతన యను నాంధ్రకవి తెనిఁగించిన దశకుమారచరిత్ర
మును సంస్కృతముతోఁ బోట్పఁ బూర్వ పీఠికలలో నొక్క పాఠము
మూఁదాశ్వాసముల వఱకు మక్కికి మక్కి యనువాదరుగుచున్నది. ఉత్తర
పీఠికలో X థామాత్ర స్వారస్య ప్రధానముగాఁ దెలిఁగింపఁబడియె. కర్ణాట
కానువాదమునఁ బూర్వపీఠికా శధ లబ్ధ గ్రంధ భాగములకు భిన్నముగా
నున్నది. ఉత్తర పీఠిక మూలమునకు సరియైనదే. మఱియుఁ బూర్వోత్తర
పీఠికలలో శైలి భేదిల్లు చున్నది. ఉత్తర పీఠిక ప్రౌఢతరము. కావునఁ బూర్వ
భాగము దండికృతము కాదు. ఒక పాఠము కేతన దశకుమార చరిత్రమును
జూచి పూర్వ పీఠిక యెవ్వరో సంస్కృతమాన అభియించిరని తోచును.
లాక్షణికు లెవ్వరు దీనిలోనుండి యుదాహరింపరైరి.
ఇటీవల నవంతి సుందరీకధయనియు నవంతి సుందరీ థాసారమనియు
రెండు గ్రంథములు కేరళ దేశమున లభించినవి. వానిఁ బరిశోధింపఁగా
నవంతీసుందరీకధయే దండిప్రోత్తనుగు నాఖ్యాయిక యనియు దానికి సంక్షేప
రూపముగాఁ దత్సారము నెవ్వరో రచించిరనియం దండి శాంచీపురాధీశ్వరు
లగు పల్లవరాజులు యొద్ద నుండెనని యుఁ దేలినది.
అస్త్యానిద్దపురం నామప్రవేశే పశ్చిమోత్తరే ఆర్యదేశ శిఖారత్నం
సన్ బహవోద్విజః ఆశోభి విప్పుతా కాచిత్కాళిక
బ్రహ్మస సవతిః బ్రహ్మలో కాది నాయాస్ర్తీ పుణ్యతీర్థా సరస్వతీ నానీ
క్యభూమావౌత్సుక్యాన్మూలదేవ నివేశితామ్ ప్రాప్యాచలపురం
నామపురీ మధివసత్య సౌతస్యాం నారాయణస్వామి నామ్నో నారా
యణో దరాత్ దామోదర ఇతి శ్రీమానాది దేవ ఇనాభవత్
సమేధావీక నిర్విద్వాన్భారవిః ప్రభవోగిరామ్ అనురుధ్యా కరో
నెత్రీం న రే విష్ణు వర్థ సే
384
ఇతిర్రుత్వా మహీపాల పదాలోకనలోలుపః అనేక శ్రీముఖాకృష్ణ
మకరోదముమాత్మపాత్ గృపనిర్బంధ నిర్దిష్ట ప్రకృష్టనిభవే గృహే
వహితః. పైత్బకింవృత్తింతప్యా సీత్తవయత్రియమ్. మనోక థా స్వాయ
స్తే పొంమధ్య మోదంశవర్ణనః తతసమాజాశ్చత్వార స్త్రష్టుర్వేదా
ఇవా భవన్ శ్రీ వీరదత్త ఇత్యేషా ముత్తమస్తత్వవేది నామ్ యవీ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6qebdb1mq617n02na1139w8e42mzgr2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/43</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227894</id>
    <revision>
      <id>583967</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:29:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'iv యానస్య చణ్ణాఘ్యా గౌరీ నామాధవత్ ప్రియా ఈఈ కధంచిత్సా గౌరీద్విజాధిపశిఖామణేః కుమార౦పిణ్ణి నామాపం వ్యక్తశక్తి రుణీజ వత్ సబాలవీరమాత్రాఛపిత్రాచాపిన్య యువ్యత ఆయుజ్య తగరీ ఈ...'</comment>
      <origin>583967</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4358" sha1="onj0haq843ekmmd4zlpsv7gvmbcac6c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;iv
యానస్య చణ్ణాఘ్యా గౌరీ నామాధవత్ ప్రియా ఈఈ కధంచిత్సా
గౌరీద్విజాధిపశిఖామణేః కుమార౦పిణ్ణి నామాపం వ్యక్తశక్తి రుణీజ
వత్ సబాలవీరమాత్రాఛపిత్రాచాపిన్య యువ్యత ఆయుజ్య తగరీ ఈ
స్యాసరస్వత్యాశ్రుతేరచ సవియే పురే అస్మిన్ పరిచత్రో పరోధ
ఈ సవచా శుభానాః సర్వాముధ్వీము దారధీః అథాశ్రమేష్వ
ధీమానః శాస్త్రేషు చక్భరశ్రమః పశ్యన్ పుణ్యాన్యరణ్యానివ్య వసద్దిన
బహువ్ మిత్రాణి మార్సిదత్తాద్యాః శేశేభ్యోద్వి
జోత్తమాః భారవి నిలిపించిన వాడు కాంచీపురాధీశుడగు
సింహవిష్ణువు.
పైశ్లో! మలవలన దండి భారవికి ముమ్మను మఁడనియు ఇతఁడు సింహ
విష్ణువు వాహనముననుండి నియూ ఎందుచే దండి నరసింహదర్శ కాలమున
నుండి యుండుట యసంభరము కాదని యు స్ఫురించుచున్నది. అవంతిసుందరీ
కధలోని : థాంశము దశకుమార చరిత్రములోని కథా భాగమే శైలి సాతి
రమణీయమై ప్రౌఢమై బాణాదికవుల గద్యగాంభీర్యము ననుకరించి
యున్నది కావున దశకుమార చరిత్రకుఁ వికృత నామధే మమరంతి సుందరీ
కధని 5 ప్రసిద్ధ దశకుమార చరిత్ర పూర్వపీఠికయే యిప్పుడు లబ్ధిరుగు
నవంతీసుందరీః ఖాభా! ము కానో పునని యఁ దగ్గంధ పతవముదలఁఁ దేలినది.
తండ్రి వీరదత్తుడు, తల్లి గౌరి, మిత్రులు రామశర్మ, మాకృదత్తుఁడు
భజనానందుఁడు మొదలగువారు. కాంచీపురము చాళుక్య రాజగు విక్రమా
దిత్యునిచేఁ బండ్రెండు సంవత్సరములు ముట్టడింపఁబడఁగా దండి తత్కాల
ముంఁ గోరణి నానాదేశములు సంచరించి కాంచీపురనిరోధము గడచిన
పిదప మగిడివచ్చెననియు దానిలోనే కలదు. కావున నికఁడు క్రీ.శ.
830–40 ప్రాంతములోఁ గాంచీపురమున నుండే వచుట నిక్కము. ఇతని
పూర్వులు త్తర దేశమున నానందపుర వాసులయ్యుఁ గ్రమముగా దక్షిణదేశ
వాసము వీరికలరడియె ఉండి రచించిన మూఁడు గ్రంధములు దళికుమార
చరితీయకు ఇవతి సుందరీశఫయుఁ గావ్యాదర్భము, ద్విసంధానమును గాఁ
బర్యవసానము దేలుకు. ఆ నారురు స్తోత్రమను శిరస్తుతియికఁడు రచించేను.
వైయాకరణులితని స్మరించుటకీ నితఁడు మహాభాష్యమునకు వ్యాఖ్య
వ్రాసియుండు నేమోయని సందేహింపవలసి యున్నది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>onj0haq843ekmmd4zlpsv7gvmbcac6c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/44</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227895</id>
    <revision>
      <id>583968</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:30:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చిరంతనాలంకారికులలో దండియు నొక్కఁడనుటకు వివాదములేదు. భామహుఁడను గ్రంథకారుఁడికనికిఁ బ్రాచీనుఁడో లేక సమకాలికుఁడో సుప్రసిద్ధుఁ డొకఁడున్న వాఁడు. అతఁడు కావ్యాలంకారమును నొక...'</comment>
      <origin>583968</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4258" sha1="0yyfixhyk04ut25jr12zw79h6b8juqx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చిరంతనాలంకారికులలో దండియు నొక్కఁడనుటకు వివాదములేదు.
భామహుఁడను గ్రంథకారుఁడికనికిఁ బ్రాచీనుఁడో లేక సమకాలికుఁడో
సుప్రసిద్ధుఁ డొకఁడున్న వాఁడు. అతఁడు కావ్యాలంకారమును నొక గ్రంధము
రచించెను. దానిలోని కొన్ని యంశముల కిందుఖండనము కలదు. అతిప్రాచీన
వ్యాఖాతయగు వాది ఘంఘాలదేవుఁడును దండియాఖ్యాయికాశబ్ద నిర్వచన
మున కవతారిక వ్రాయుము భన్మహమతీమాక్షి పతియని
భామహునిఁ
బూక్వనిగా నూహించెను, భామహుఁడు రామశర్మశ్భితముగు పచ్యుతో త్తర
ములోనుండి దోషము లుద్ఘాటించారు. రామక్మ దండి మిత్రుఁడగు కన్నా
మధేయుఁ డగువేమోయని శంకింపవలన యున్నది గౌతమమాత్ర భాష్య
కారుఁడగు మస్కరి తాను భామహుని శిష్యుఁడని చెప్ప నేరు. భామహుని
కావ్యాలంకారమునఁ జతుర్థపరిచ్ఛేదమున దిజ్నాగ ఖర్మకీర్తుల మతము నిర
పింపఁబడుటనే భామహుఁడు ధర్మకీర్తితో పరుకాలికుఁడై ; ఁగావలయు.
ధర్మ కీ ర్తి క్రీ. శ. 620 లో నుండినందున ధర్మకీర్తి భారహదండి భాణ
భట్టనారాయణాయులు సమకాకులని యూహింపఁదగు.
దండి పూర్వాచార్యల శ్రద్ధముల సంగ్రహించేవిని చెప్పుచున్నాడు.
- వ్యాఖ్యాతలు వారు కాశ్యపబ్రహ్మవండి బ్రహ్మదత్త ప్రభృతులని విద
రించిరి. కాశ్యపుఁ డెర్వఁడో శిల్ప సంగీత నాట్య వైద్యజ్యోతిషఛ దః
కావ్యాలం కారాదుల గ్రస్థములు రచించాం. వానిలో శిల్పముమారి మే
కానవచ్చుచున్న ది.
ది. దానికే యంశుమధృడమని నామాంతరము, బ్రహ్మనంది
వ్యాసుల బ్రహ్మసూత్రిములకు వ్యాఖ్యాతి. ఆ వ్యాఖ్యాని మిప్పుడు లభింప
దయ్యె. బ్రహ్మదత్తుఁడును మీమాంసా వేదాంతినికాతుఁడు.
లుత్సన్ని మూలగుట చేఁ
సాధ్యముకాదు.
కావ్యాలంకారమున వీరియతములేవో కనుగొన
మనకు లభించు కావ్యాలంకార సముజలో అగ్ని పురాణ భాగము
కావ్యాదర్శముకంటె 'బ్రాచీ: ఆరము ' భరతుని నాట్యశాస్త్రమున వలం కార
శాస్త్రములోని యంశములు పెక్కులు గలవు.
అలంకారశాస్త్రమున సామాన్యముగా 1. కావ్యస్వరూపము, 2. వృత్తి
లక్షణము, 8. గుణదోవ ప్రకరణము, 4. శబ్దార్థాలంకార వివేచనము, 5. రు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0yyfixhyk04ut25jr12zw79h6b8juqx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/45</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227896</id>
    <revision>
      <id>583969</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:30:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'vi భావనిరూపణము, 6. నాయక నాయికా గుణావస్థానిర్ణయము, 1. దృశ్య శ్రవ్య కావ్య భేదము, 8 రూపక పరిభాషాంగ ప్రశంస, వి. కధాశరీర సంవిధా నము, 10. 3వి పేక్షక నటధర్మ సమయది ప్రకీర్ణక విమర్శము, అమనంళము...'</comment>
      <origin>583969</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4035" sha1="41qm1hklw3q4lhrddx90z3l3k09izig" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;vi
భావనిరూపణము, 6. నాయక నాయికా గుణావస్థానిర్ణయము, 1. దృశ్య
శ్రవ్య కావ్య భేదము, 8 రూపక పరిభాషాంగ ప్రశంస, వి. కధాశరీర సంవిధా
నము, 10. 3వి పేక్షక నటధర్మ సమయది ప్రకీర్ణక విమర్శము, అమనంళములు
విశదీకరింపఁబడు. అలంకారశాస్త్రములు సాధారణముగా రెండు తెగల
నొప్పారు. మొదటి నాలుగు విషయములు నొక్క - తెగగాను తక్కినవి రెండవ
తెగగాను శాస్త్రకారులు గ్రహించిరి. భౌమహాలంకారము (620 క్రీ. శ. )
దండి కావ్యాదర్శము (610 క్రీ. శ. రుద్రటుని కావ్యాలంకారము (708)
నామనునికావ్యాలంకారసూత్రప్రశ్పత్తి (800) ఆనందశద్ధ సునిధ్వన్యాలోకము
(840) ఉద్భటుని కావ్యాలంకార సంగ్రహము (840) వాగ్భటుని కాఖ్యా
లంకారము (900) రాజశేఖరుని కావ్యమీమాంస (930) మహిమభట్టు
వ్యక్తిని వేశము (1000) భట్ట నాయమని హృదయదర్పణము (950) మంతల
కని వక్రో క్తి జీవితము (900) భోజదేవుని సరస్వతీకంఠాభరణము (1050)
మమ్మటుని కార్యప్రకాశము (1150) రుయ్యకుని సహృదయలీలయు అలం
పౌర మాత్రములు (1180) ను మంకుకు యలంకార సర్వస్వమును సాహిత్య
మీమాంసయు (1180) హేమచంద్రుని కార్యానుశాసనము (1150) విద్యా
నాధుని ప్రతాపరుద్రీయము (1820) విద్యాధయని యేకావళియు (1830)
విశ్వనాధుని సాహిత్యదర్పణముకు (1.50) అలంకారసుధానిధి (1880)
చమత్కార చంద్రిక (1950) మొదలుగాఁగలని మొదటి రేగళుఁ జేరినవి.
రెండవ తెగయగు రసభావనిరూపణ ప్రముఖ గ్రంధ జాలములో భరతుని
నాట్యశాస్త్రము (అధ్యాయములు 6, 7, 18, 19, 2), 21, 22, 23, 24)
రుద్రనిశృంగారతిలశము (700) రోతాచార్యుని కావ్యళాతుకము (970)
అభినవగుప్తుని యభినవభారతీయు, నాట్యలోచనము (1000) భోజిదేవుని
శృంగారప్రకాశము (1960) శారదాతనయుని భావప్రకాశము (1150)
ధనంజయుని దశరూపకము (1000) జగద్థగుని నాట్య సర్వస్వము, రామ
చంద్రుని నాట్య దర్పణము (1280) త్రిలోచనుని శాట్యలోచనము, రసార్ణ
వసుధాకరము (1350) కుంభకర్ణుని సంగీతమీమాంస (రసపరిచ్ఛేదము) 1150,
రసవివేశము, రాజరాజీయము రసమీమాంస రసశల్పద్రుమము, శృంగార
మంజరి, మొదలగునవి చేరుకున్నవి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>41qm1hklw3q4lhrddx90z3l3k09izig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/46</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227897</id>
    <revision>
      <id>583970</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:30:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'vii వీనిలో భామవాదండ్యా నందవర్ధన భట్టనాయక కుంతలక మహీము భట్ట భోజులు మొదటి తెగలోను, భరతవందిరుద్రా భినవగుప్తభోళాదులు రెండవ తెగలోను నూతనప్రస్థానములు స్థాపించి తక్కినవారికి మ...'</comment>
      <origin>583970</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4512" sha1="2gbyz1bo9xvaj2bc6elx20vdhss82t2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;vii
వీనిలో భామవాదండ్యా నందవర్ధన భట్టనాయక కుంతలక మహీము
భట్ట భోజులు మొదటి తెగలోను, భరతవందిరుద్రా భినవగుప్తభోళాదులు
రెండవ తెగలోను నూతనప్రస్థానములు స్థాపించి తక్కినవారికి మార్గదర్శులైరి.
పైవిభాగముఁ గొందఱగ్రంథముల రెండు తెగలయంఠములును గలసియో
గీతము నూచింపఁబడియో యుండును. శావ్యాదర్శమునఁ
కావ్య స్వరూపమునను నలంకారని వేదనమునను దండి చాల శ్రమించి సూక్ష్మ
భేదముల నెలకొల్పె. అయిన ముదదలం కార భేదవాత మంతయుఁ దక్క శాస్త్ర
పరిష్కృతముగాశ చాల కాలముండఁగా విద్యానాథాదుల కాలమువ కనఁగా
శిరోమణి భట్టాదుల మణివీధితి విజృంభణమునకుఁ బిదప సంలశాస్త్రములకు
వలెనే దీనికిని న్యాయశాస్త్రనికషోపలంబున దొరయిక తగిలి ప్రాచీనులనిర్వ
చనములన్నియుఁ బునఃపరిశోధితములై రగుగంగాధర సాహిత్య రత్నాకర
కావ్యదర్పణ సాహిత్య సారాది నవీన గ్రస్థముఖముల ముత్తేజితములై వెలుఁగుచు
న్నవి. అయినను మాయభి, ప్రాయమున నిర్వాచీన శ్రద్ధములు నిరుక్తి పరిష్కార
సమర్థములై నూక్ష్మాంశీ పరిబోధకములగుట సత్యమైనను సర్వంశివ ప్రౌఢిగు
మునఁ బ్రాచీనకృతములకు సరిగా నేరవు. కావ్యాదర్శాగులు కావ్యప్రకాశ
రసగంగాధరాదులకుఁ దీనిపోవచ్చును. గాని ప్రౌఢీనుగాంభీర్యముల మించు
చుండును. ఈయంజేబు కావ్యప్రకాశకారాదులకుఁ బూర్వుఁడగు వాది
మఘాలుని శావ్యాదర్శవ్యాఖ్యచె విశదమగును.
ఈ గ్రస్థము ప్రౌఢ గంభీరార్థకమగుట చేతను దెనుఁగున నలంకార
శాస్త్రమున నిర్దుష్ట గ్రస్థములు లేకుంట చేరిను దెనిఁగించుట మిక్కిలి
కష్టము. శాకాశ్యాలంకార చూడామణిలో దండి లక్షణ శ్లోకములు వెక్కు
లాంధ్రీకరింపఁ బడియె వానిఁబరిశీలించినచో విన్నకోట పెద్దన్నకు
సంస్కృత భాషాపరిచయము లేదని కాని యలంకార శాస్త్ర గ్రద్ధమతం
కాని చెప్పవలసి వచ్చును. భట్టుమూర్తి నరసభూపాలీయము
నివే. తర్కశాస్త్ర వాడవలేని వీరు మహాగ్రస్థములఁ దెఁఁగింప దొరకొనుట
హాస్య భాజనమ్మ గుటయేకాక భావ కువ గౌరవము ప్రతిపాదించిరి ధ్వనితత్వ
మును గవిలోకమునకు మొదట ప్రసాదించిన యానందళర్ధనుఁట్టి వాని
గురించి జయంతుఁడు న్యాయవార్తి కమన,
(2)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2gbyz1bo9xvaj2bc6elx20vdhss82t2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/47</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227898</id>
    <revision>
      <id>583971</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:30:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'యమన్యః పండితమ్మన్యః ప్రవేశించనధ్వనిమ్ విథేన్ని షే ధావగతిర్విధి బుద్ధిర్ని షేధతః మానాంతరపరిచ్ఛేద్య వస్తురూపో ఏ దేశి నామ్ శబ్ధానామేదసామర్థ్యం తత్రతత్రత థాత థా| అధవా నేద...'</comment>
      <origin>583971</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3246" sha1="j6yrna9fv2k94skg1rjyyzugowrtxit" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;యమన్యః పండితమ్మన్యః ప్రవేశించనధ్వనిమ్
విథేన్ని
షే ధావగతిర్విధి బుద్ధిర్ని షేధతః
మానాంతరపరిచ్ఛేద్య వస్తురూపో ఏ దేశి నామ్
శబ్ధానామేదసామర్థ్యం తత్రతత్రత థాత థా|
అధవా నేదృశీచర్చాకవిబిః సహశోభ తే
విద్వాంసోXవీనిముహ్యంతి వాక్యార్ధగ్రహణేXధ్వని ||
అని పండితం మన్యఁడనియు వశాస్త్రజ్ఞుడనియు దూషించెను. ఈ
వాత్ప్రహారము కేవల మానందవర్ధనుః కేశాక ధ్వనివాదమునకుఁ బరమా
చార్యుడగు భర్తృహ కిఁ గూడఁ దగులు చున్నది. ఇట్లుండ భట్టుమూర్తి
ప్రభృతులేమగురురు? ఈ గ్రన్దమును యధామూలముగాఁ దెనిగించి పరి
భాషలకుగు వాక్యార్థ విశేషములకును విపులముగు వ్యాఖ్య వ్రాయుటచే
నాంధ్రులకు మూల గ్రద్ధ ప్రౌఢీ 6ము తెలియనుఁ గాని స్వమనఃప్రవృత్తికి
దగినట్టు తెనిఁగించుట యంత లోకోపకారశము కానేరదు.. బ్రహ్మశ్రీ
అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రులవారు దీని సతిశ్రమ దేని యధామూలముగాఁ
డెనిఁగించిరనుట నిస్సంశయము తెనిఁగింప నసాధ్యములగు సభంగ ళ్లేను
ముల నితఁడు శ్రమించి తత్తుల్యముగా నాంధ్రమున వాశ్యజాలము కల్పించి
లక్షణములకుదాహరణము. లిచ్చిరి. అట్టి చోటులు వీరి పాండిత్య ప్రకర్ష
మును జాటు చున్న వి. భాషలో నలంకారగ్రస్థములు లేని న్యూనత వీరు
కొంతవఱకుఁ దొలఁగించినందులకు నెల్లరు కృతజ్ఞులుగా దగు. ఇది శాస్త్ర
గ్రంథము కావున వ్యాఖ్యానసాపేక్షమనుట యచ్చెరువుకాదు. ఇది
పాఠ్యగ్రన్థకోటిలో నిర్ణీతిరుగు నేని కాలక్రమమున నువ్యాఖ్యలు దీని పై
వెడలువనుట దురభిలాషము కాజాలను.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j6yrna9fv2k94skg1rjyyzugowrtxit</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/48</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227899</id>
    <revision>
      <id>583972</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అభిప్రాయాలు బ్ర|| శ్రీ/ అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రులుగా రాంధ్రీకరించిన కావ్యా దర్శమును జదుపు భాగ్యము నాకు లభించినది. మహాశివి దండిరచించిన కావ్యాదర్శమును వీరు చక్కఁగాఁ ద...'</comment>
      <origin>583972</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3257" sha1="92ggfigzlgdtrudthrxqeuxa1lzep0d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అభిప్రాయాలు
బ్ర|| శ్రీ/ అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రులుగా రాంధ్రీకరించిన కావ్యా
దర్శమును జదుపు భాగ్యము నాకు లభించినది. మహాశివి దండిరచించిన
కావ్యాదర్శమును వీరు చక్కఁగాఁ దెనిఁగించిరి. భాషాంతరీకరణము
మూలనమునఁగల రసము పోషింపఁబడినది. పద్యములు హృద్యములుగ
నున్నవి. శైలి సలక్షణము. సులభము ననుటస్వభావోక్తియే గాని యతి
శయోక్తి కాదని నావిశ్వాసము. వీరిట్టి పరిశ్రమ వెటనరించి యాంధ్ర
భాషకు మహోపకార మొనరించిరి. అందందు మూలమునకు బ్రవర్తనము
నాకుఁ గల సంబంధమును బరికించితిని. తృప్తినొందితిని. ఈ శ్రద్ధము
పండితాదృతి గాంచి విద్యార్థులకు మహోపకార మొనరించి కృతికర్తకు
శాశ్వత యశస్సును సంపాదింపఁ గలదని నమ్ముచున్నాఁడను. వీరింక
నిట్టి య లఁ బరివర్తన మొనరించి యాంధ్రభాషాజినని
విలంకరి తురుగాక యని వారిని కోరుచున్నాడను. సాహిత్యదర్పణమును
గూడ నచిర కాలమునఁ దెనిఁగింతురనియు సేవాశించుచున్నాఁడను. ఈ
గ్రంథమును బ్రాచ్యపరీక్షలకుఁ బఠనీయ గ్రంథముగా మునిచి గ్రంథకర్తకుఁ
బ్రోత్సాహము కలిగింతురని నమ్ముచున్నాడకు..
క డ ప
2-4-29
ఇట్లు విన్నవించు సుకవిజనవిధేయుఁడు
జనమంచి శేషాద్రిశర్మ.
బ్ర అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారు మృదుమధుర శైలీతో
వాంధ్రీకరించినారు. నేను మూలమంతో సరిచూచుచుఁ గొంత భాగము
చదివితిని, తెనిఁగింపు చక్క గానున్నది. ఇది పాఠశాలలలో జదువు
విద్యార్థులకును, కవులకును, సులభ గ్రాహ్యమై మిక్కిలి యుపయోగిం చును.
శ్రీపాద కృష్ణమూర్తి శాస్త్రి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>92ggfigzlgdtrudthrxqeuxa1lzep0d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/49</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227900</id>
    <revision>
      <id>583973</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:31:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'విషయ సూచిక కావ్యాదర్శములోని విషయాలు పుట పద్యములు సరస్వతీస్తుతి 1 1 వీఠిక (వాఙ్మయ శాస్త్రజ్ఞానముల యావశ్యకతతో) | 1 2-9 కావ్యలక్షణము 3 10 కావ్య భేదములు 11 పద్య కావ్యములు 3 12-19 గద్య కావ్య...'</comment>
      <origin>583973</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1005" sha1="3v0wa694kd1xm6q18pamsev1hsdpv6b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;విషయ సూచిక
కావ్యాదర్శములోని విషయాలు
పుట
పద్యములు
సరస్వతీస్తుతి
1
1
వీఠిక (వాఙ్మయ శాస్త్రజ్ఞానముల
యావశ్యకతతో) |
1
2-9
కావ్యలక్షణము
3
10
కావ్య భేదములు
11
పద్య కావ్యములు
3
12-19
గద్య కావ్యములు
6
20-22
మిశ్రకావ్యములు
7
28-24
పై దర్భగౌడీయ మార్గములు
7
25-26
గుణములు
8
27
1 శ్లేషము
8
28.29
2 ప్రసాదము
9
80-81
శ్రీ సమత
9
32-35
4 మాధుర్యము(అనుప్రాసగ్రామ్యములతో) 11
36-58
5 సౌకుమార్యము
15
54-57
6 అర్థవ్య క్తి
16
58.60
7.ఔదార్యము
17
61-64
8 ఓజోగుణము
18
65-69&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3v0wa694kd1xm6q18pamsev1hsdpv6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/50</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227901</id>
    <revision>
      <id>583974</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:31:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '9 శాంతి 10 సమాధి xi పుట 19 70-77 21 78-85 22 86-87 23 83-90 11 మార్గద్వయోపసంహారము కావ్యకారణ విచారణ ద్వితీయ పరిచ్ఛేద ము భేదములు పుట పద్యములు అలంకారము 24 1-3 అర్థాలేజ్కారములు 25 4 1స్వభావోక్తి 4 26 5-10 2 ఉపమ 34 27 11-58 ఉ...'</comment>
      <origin>583974</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1005" sha1="jp38yiynq5wzn0y9xojd5r4q8lo10ne" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;9 శాంతి
10 సమాధి
xi
పుట
19
70-77
21
78-85
22
86-87
23
83-90
11 మార్గద్వయోపసంహారము
కావ్యకారణ విచారణ
ద్వితీయ పరిచ్ఛేద ము
భేదములు పుట
పద్యములు
అలంకారము
24
1-3
అర్థాలేజ్కారములు
25
4
1స్వభావోక్తి
4
26
5-10
2 ఉపమ
34
27
11-58
ఉపమదోషములును
ఉపమవాచకములును
టి రూపకము
19
89
54-84
4 దీపము
12
47
85-108
5 ఆవృత్తి
3
51
104-107
6 ఆక్షేపము
24
52
107-156
8 వ్యతి రేకము
7 అర్థాంతరన్యాసము
8
63
157-166
9
66
167-185
9 విభావన
3
71
186_190
10 సమాసో క్లీ
4
72
191-199
11 అతిశయోక్తి
4
75
200-206
12 ఉత్ప్రేద (వ్యంజకములతో ] 8 76
207-218&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jp38yiynq5wzn0y9xojd5r4q8lo10ne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/51</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227902</id>
    <revision>
      <id>583975</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:31:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xii భేదములు. పుట పద్యము 13 హేతువు 18 78 214-289 14 సూక్ష్మము 2 85 240-244 15 లేశము 16 క్రమము 2 1 2 86 245-252 1 88 253-254 17 ప్రేయోలంకారము 1 89 255-259 18 రసపద్యంకారము 8 90 260-271 19 ఊస్వి 1 93 278-273 20 పర్యాయో క్తము 1 93 274-276 21 సమాహితము 1 94 277-278 22 ఉదా త...'</comment>
      <origin>583975</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1038" sha1="cfluubcvqyodpzw2g8u24td263km05r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xii
భేదములు.
పుట
పద్యము
13 హేతువు
18
78
214-289
14 సూక్ష్మము
2
85
240-244
15 లేశము
16 క్రమము
2 1
2
86
245-252
1
88
253-254
17 ప్రేయోలంకారము
1
89
255-259
18 రసపద్యంకారము
8
90
260-271
19 ఊస్వి
1
93
278-273
20 పర్యాయో క్తము
1
93
274-276
21 సమాహితము
1
94
277-278
22 ఉదా త్తము
2
95
279-282
23 ఆపహ్నుతి
2
96
288-289
24 శేషము
9
97
290-802
25 విశేష కి
5
100
308-309
26 తుల్య
యోగిత
2
102
310-312
27 విరోధము
6
103
313-819
28 అప్ర స్తుత ప్రశంస
1
105
320-821
30 నిదర్శనము
29 వ్యాజ స్తుతి
2
105
822-326
2
106
827-829
31 సహోక్తి
2
107
880-888
32 పరివృత్తి
1
108
384-385
33 ఆశీస్సు
1
109
BB6
34 మంతాంతర విచారము
109
887-888&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cfluubcvqyodpzw2g8u24td263km05r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/52</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227903</id>
    <revision>
      <id>583976</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:31:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xiii భేదములు. పుట 35 సంకీర్ణ ము 3 109 పద్యము 838-341 36 భావికము 37 అలం కార సంగ్రహో పసంహారము 112 తృతీయ పరిచ్ఛేదము లం శారము లు 1 111 342-844 345-347 యమకములు 43 118 1,51 సందష్టయమశము 1 128 52-53 సముద్గయమకము 3 128 54.57 పాదాభ్యాసయమ...'</comment>
      <origin>583976</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1184" sha1="nn81zp202797bqw7va67mbggk9q2vj7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xiii
భేదములు.
పుట
35 సంకీర్ణ ము
3
109
పద్యము
838-341
36 భావికము
37 అలం కార సంగ్రహో
పసంహారము 112
తృతీయ పరిచ్ఛేదము
లం శారము లు
1
111
342-844
345-347
యమకములు
43
118
1,51
సందష్టయమశము
1
128
52-53
సముద్గయమకము
3
128
54.57
పాదాభ్యాసయమకము 10
129
58-68
పద్యాభ్యాసయమకము 1
132
69-71
అర్ధభ్రమము
మహాయమకము
విజాతీయ మిశ్రయమక ము 1
ప్రతిలోమయమకములు 8 184
గోమూత్రికా బంధము
సర్వతోభద్రము (చిత్రములు) 1
స్వరస్థానవర్ణ నియమములు
ప్రహేళికాప్రయోజనములు 8
1
136
73
184
74
76-79
1 136-187
81-82
1
188
88-84
139
85
140
86-101
16
144
102-136
144
104
దోషముల పేర్లు
10
152
187
1 అపార్థము
1
153
199-141
2. వ్యర్థము
1
154
142-145&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nn81zp202797bqw7va67mbggk9q2vj7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/53</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227904</id>
    <revision>
      <id>583977</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:32:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భేదములు పుట పద్యము 3 ఏకార్థము 1 155 146-149 4 ససంశయము 1 156 150-154 5. అపక్రమము 1 157 155-158 6 శబ్దహీనము 1 158 159_162 7 యతిభ్రంశము 1 159 168-165 8 వృత్తభంగము 1 159 166-168 9 విసంధి 1 160 169-171 10 దేశకాలాశలలోక న్యాయాగ సవిరోధము 161 172-174 విరోధ...'</comment>
      <origin>583977</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1154" sha1="q2ultzoel6d38b8u85qg31zqipyohle" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;భేదములు
పుట
పద్యము
3 ఏకార్థము
1
155
146-149
4 ససంశయము
1
156
150-154
5. అపక్రమము
1
157
155-158
6 శబ్దహీనము
1
158
159_162
7 యతిభ్రంశము
1
159
168-165
8 వృత్తభంగము
1
159
166-168
9 విసంధి
1
160
169-171
10 దేశకాలాశలలోక న్యాయాగ సవిరోధము 161 172-174
విరోధము
175-167
కాలవిరోధము
162
177-179
కలావిరోధము
168
180-181
లోకవిరోధము
168
182-183
న్యాయవిరోధము
163
184-185
ఆగమవిరోధము
164
186-187
దేశవిరోధము గుణమాట
134
179
కాలవిరోధము గుణమౌట
165
190
కలావిరోధము గుణమౌట
165
191
లోక విరోధము గుణమాట
165
192
న్యాయవిరోధము గుణమాట
166
193
ఆగమవిరోధము గుణమాట
166
194
ఉపసంహారము .
166
195
గ్రస్థప్రయోజనము
166
196&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q2ultzoel6d38b8u85qg31zqipyohle</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/54</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227905</id>
    <revision>
      <id>583978</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:32:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'XV 167 172 28 పద్యాలు (తెనుగునకుపయోగింపని సంస్కృత కావ్యాదర్శస్థ విషయములు) పాఠాంతరములు లఘు వివరణము 172 182 183 చివరవఱకు గుణములు ఆంధ్రీకరణము ఈకావ్యాదర్శమును దెనిగించు నేను దండిగభీరాశ య...'</comment>
      <origin>583978</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1835" sha1="q7o4hq41m4bfhqx7c3o5z8nwcwcj2so" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;XV
167 172
28 పద్యాలు
(తెనుగునకుపయోగింపని
సంస్కృత కావ్యాదర్శస్థ విషయములు)
పాఠాంతరములు
లఘు వివరణము
172 182
183
చివరవఱకు
గుణములు
ఆంధ్రీకరణము
ఈకావ్యాదర్శమును దెనిగించు నేను దండిగభీరాశ
యవ్య క్తికి లోపము వాటిల్లునను భయమున నాంధ్రీ
కరణవై కల్యము నేఁ ఁ బరిగణింపక దండి మాటలనే పలు
చోట్ల వాడుకొనినాను. దుష్కరశబ్ద చిత్రములలో
దండిపద్యము లయ్యైలక్ష్యములుగా దెనిగింప శక్య
ములుగాని కతమున సొంతకవనములినాను. దండి
మహాకవి కబ్బమును దెనిగింపఁ సాహసించిన నాయీ
చాపలమును అపచారమును క్షమింపఁ బండితుల
నభ్యర్థించుచు నతిశతము నర్పించుకొనుచున్నాను.
గ్రన్థ వి ష య ము లు
ఈ కావ్యాదర్శము మొదటిపరిచ్ఛేదములోఁ బ్రధా
నముగా వివరింపఁబడినవి గుణములు.
భామహాములివి మూఁడందుకు. భోజదులివి యికు
వదినాల్గందుకు వామనాములవలె దండియుఁ బడి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q7o4hq41m4bfhqx7c3o5z8nwcwcj2so</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/55</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227906</id>
    <revision>
      <id>583979</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:32:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xvi యస్. వామనుఁ డర్థగతములుగా శబ్దగతములుగాఁ జూపె. దండి కొన్ని టినర్థగములను గొన్నిటిని శబ్ద గములను నొడివె. అ—ప్రసాదము, ఔదార్యము, శాంతి, మాధు ర్యము, అర్థవ్య క్తి. శ - శ్లేషసమతాసౌక...'</comment>
      <origin>583979</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2144" sha1="lhmt30a2f6csir1ni9y0yhchc5g23ue" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xvi
యస్. వామనుఁ డర్థగతములుగా శబ్దగతములుగాఁ
జూపె. దండి కొన్ని టినర్థగములను గొన్నిటిని శబ్ద
గములను నొడివె.
అ—ప్రసాదము, ఔదార్యము, శాంతి, మాధు
ర్యము, అర్థవ్య క్తి. శ - శ్లేషసమతాసౌకుమా
ర్యాజస్సమాధి మాధుర్యార్థవ్య క్తులు.
ఆర్థాలంకారాలు ద్వితీయపరిచ్ఛేదమందలివి యర్థాల జ్కారములు
దండిమతమున నివి (85), &quot;తేచాద్యాపి విక
ల్ప్యం తేకస్తాన్ కాత్స్న్యేధానపక్ష్యతి - భేద
ములు పరిశీలించినకొలదిఁ బొడము. ఇన్నియని
చెప్పలేము. అనెను.
యమకారు
ప్రహేళికలు
తృతీయపరిచ్ఛేదమున . 'మొదట యమక సం
లను లాతిశబ్దచిత్రములను జూపి శబ్దాలంకా
రము ఆపారము లనియె.
పిదపఁ జూపిన ప్రహేళికలు (16) అర్థము దెలి
యరామిని (14) ప్రహేళికలను దుష్టములనే
భోజాదులు వీనిని వివరించిరి. ఇవి చమత్కా
రవుఁ బద్యములతోఁగాలయాపనము సేయువారి
కిని బదుగురున్నచో రహస్యము మాటాడు
ఇవి యెఱుఁగని
కొనువారికిని
వ్యామోహ పెట్టుచు నర్మాలాపములు నేయః
వారికిని బనికివచ్చు నుడికారపు సొంపులు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lhmt30a2f6csir1ni9y0yhchc5g23ue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/56</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227907</id>
    <revision>
      <id>583980</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'xvii లోలులై యాదరించెడి సరసులైన మైశ్వర్య వంతులు గల్గి దేశము సంపన్నమైయుండునప్పు డిట్లు వాఙ్మయము రసికానందదమై పెక్కు తెఱంగులఁ బెరుగుట సాజము. “రాజీవ నేత్ర నీ రాజ్యమెక్కడనన్న”...'</comment>
      <origin>583980</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1311" sha1="r3a106duak9tbp1mle5d4ouj654l418" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;xvii
లోలులై యాదరించెడి సరసులైన మైశ్వర్య
వంతులు గల్గి దేశము సంపన్నమైయుండునప్పు
డిట్లు వాఙ్మయము రసికానందదమై పెక్కు
తెఱంగులఁ బెరుగుట సాజము. “రాజీవ నేత్ర
నీ రాజ్యమెక్కడనన్న” మొదలయిన తెల్గు
పద్యము లీ తెగకు చెందిన వే.
చివర దోషములను బదిగా సంగ్రహించె.
ఇవి ప్రతాపరుద్రీయమునాటికి (59) యై పద
గతములు, వాక్యగతములు, అర్థగతములుగా
వేఱుసేయఁబడె. దండిప్ (6) అర్థదోషములును
(4) వాక్యదోషములునయ్యెడి. దండి దోష
ములు కొన్ని సందర్భములలో గుణములగు
నని యుదాహరించె.
యశము.
ఇది యుపయు కమైన
విధేయుడు
అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r3a106duak9tbp1mle5d4ouj654l418</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/57</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227908</id>
    <revision>
      <id>583981</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఇష్ట దేవతా స్తుతి క. శ్రీవి సత్సకలకలా శ్రీవిద్యాహృద్య భావసిద్ధవి వేక శ్రీవిషయానందకలా శ్రీవిమలానందభూమ శ్రీ నొసగుఁతన్. సీ. లష్కరునగరి కల్లప్పసత్ప్రంబున షష్ట్యవధానంబు సంత...'</comment>
      <origin>583981</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1273" sha1="sir5mo4qimxqibhoobi2faghrxkmj3e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఇష్ట దేవతా స్తుతి
క. శ్రీవి సత్సకలకలా
శ్రీవిద్యాహృద్య భావసిద్ధవి వేక
శ్రీవిషయానందకలా
శ్రీవిమలానందభూమ శ్రీ నొసగుఁతన్.
సీ. లష్కరునగరి కల్లప్పసత్ప్రంబున
షష్ట్యవధానంబు సంతరించి
గద్వాలనగకున విద్వత్సభనశీతి
లేఖనీకవన మల్లింపఁజేసి
ఆత్మకూరునగరి నాశుకవిత్వ లీ
లాస్ఫూర్తి రాజనాల్లభ్య మొసఁగి
ముక్త్యాలనృపు చెంత మోహనం బై నయు
పన్యాసధోరణి వఱలఁజేసి
తే.గీ. తగఁగఁజలు చోట్ల నష్టావధానసభల
నాశుధారాక విత్వ మహత్త్వమిచ్చి
నన్ను మనుచు మాతల్లి మనఃప్రమోద
దానసం తానవల్లీ మతల్లిఁగొల్తు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sir5mo4qimxqibhoobi2faghrxkmj3e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/58</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227909</id>
    <revision>
      <id>583982</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:33:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'గు సీ. పరిపూర్ణ విజ్ఞాన గరిమకుఁ గాణాచి యమనియమాదుల కాటపట్టు చిరతపోటల సమాశ్రిత సమాధికిఁ దావు వైరాగ్యలక్ష్మికిఁ బట్టుకొమ్మ సిద్ధులకునుపఘ్నంబు సర్వజ్ఞతకును విశ్రాంతిగృహమ...'</comment>
      <origin>583982</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1688" sha1="7lokvnyxit7lgfa934ck4ed6zstctps" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;గు
సీ. పరిపూర్ణ విజ్ఞాన గరిమకుఁ గాణాచి
యమనియమాదుల కాటపట్టు
చిరతపోటల సమాశ్రిత సమాధికిఁ దావు
వైరాగ్యలక్ష్మికిఁ బట్టుకొమ్మ
సిద్ధులకునుపఘ్నంబు
సర్వజ్ఞతకును విశ్రాంతిగృహము
విలసిలు యోగ సి
సమధికజ్ఞాననిష్ఠకునుఁ బెట్టిన పేరు
సద్భక్తిపార వశ్యమునకిరవు
గీ. మౌనముద్రావిభూతికి మందిగంబు
బ్రహ్మవర్చసమునకుఁ దార్కాణమగుచుఁ
జెలఁగి బాపట్ల పురికి వేంచేసియున్న
దివ్యమహీము బహ్మానందతీర్థుఁదలఁతు,
తే.గీ. ఎందుఁబరిపూర్ణ పరసుఖానందనాథ
దివ్యబోధామృతలహరిఁ దేలుచుండు
బోధగుకుఁ బకాశానందనాధ పొదుఁ
బ్రస్తుతించెద వేంకటరమణబుధుని ॥
సీ. అష్టావధాన శతావధానముల కాం
ధమునఁ బూర్ణ ప్రచారంబు నొసఁగి
విషమపరీక్షా వివేచనాప్రౌఢులే
సంస్థానపతుల సంశయముదిద్ది&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7lokvnyxit7lgfa934ck4ed6zstctps</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/59</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227910</id>
    <revision>
      <id>583983</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:33:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'XX భిన్నభిన్నరుచి ప్రభేదముల్ గల్గు లో కులనెల్ల నొక్క మేకున బిగించి అన్యుల యనుపమయశము సహింపని దో పైకదృక్కులఁదూలనాడి తే.గీ. అఖిలదిక్కుల జయవైజయంతి కావి జృంభణమున మున్ముందుఁ గ...'</comment>
      <origin>583983</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1631" sha1="oa2nxtehp68a2o5zo2u5ey2e353wsqc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;XX
భిన్నభిన్నరుచి ప్రభేదముల్ గల్గు లో
కులనెల్ల నొక్క మేకున బిగించి
అన్యుల యనుపమయశము సహింపని
దో పైకదృక్కులఁదూలనాడి
తే.గీ. అఖిలదిక్కుల జయవైజయంతి కావి
జృంభణమున మున్ముందుఁ గై సేసియుంచు
పూర్వపుణ్యోల్ల సత్కీతి పూతిఁ బొల్చు
గురులఁ దిరుపతి వేంక టేశ్వరులఁ గొలుతు.
సీ. ఆంధ్ర దేశావస్థితా శేష భూమిభృ
త్కోటీరమణిఘృణిఁ గూడియాడి
కవితాకృతానేక గణనీయ పూర్వపు
ణ్యాతిశయంబుల జోతలంది
గోదావరీతీర కూలంకషోదార
పాండితీప్రథకు జీవంబువోసి
కమనీయరచనా ప్రకార కారణ కీ వ ర్తి
సీమ న్తినీలాస్య శేషమరసి
తే.గీ. సరసరపుష్టి నెవ్వారి సత్ప్రబంధ
బంధ బంధుర కవితా ప్రవాహ మొలయు,
వారి శతవధానాచార్యపరులఁ బరు
గురులఁ దిరుపతి వెంక టేశ్వరుల గొలుతు,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oa2nxtehp68a2o5zo2u5ey2e353wsqc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/60</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227911</id>
    <revision>
      <id>583984</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:33:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తెలుఁగు కావ్యాదర్శము ప్రథమ పరిచ్ఛేదము స ర స్వ తీస్తుతి. కం॥ శ్రీనెగడుచుండి చతురా స్యాననవనజవనహంసియై బహిరంత స్థానసితయౌ సరస్వతి మానక రమియించుఁగాత మచ్చిత్తమునన్. పీ ఠి క తేగ...'</comment>
      <origin>583984</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1327" sha1="c8tbxgrff947fj6e7imze6qmdeq4xbn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;తెలుఁగు కావ్యాదర్శము
ప్రథమ పరిచ్ఛేదము
స ర స్వ తీస్తుతి.
కం॥ శ్రీనెగడుచుండి చతురా
స్యాననవనజవనహంసియై బహిరంత
స్థానసితయౌ సరస్వతి
మానక రమియించుఁగాత మచ్చిత్తమునన్.
పీ ఠి క
తేగీని శాస్త్రములఁ బురాతనముల సంగ్రహించి
కబ్బములలోనఁ గల ప్రయోగము లెఱింగి
యస్మగీయ సమర్థత కనుగుణముగ
సంతరించేదఁ గావ్యలక్షణమునేను.
కం. శిష్టులగువారిచే నను
శిష్టములగు నుడులుఁ దదవశిష్టోక్తులునుం
బుష్టిగఁ గలిమిఁజేసియె
వృష్టివిటుల లోకయాత్ర చెల్లుచునుండున్.
తే॥గీ॥ అంధతమనంబు లోకత్రయంబునందు
నావరించియె యుండెడి నన్నియెడల
3&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c8tbxgrff947fj6e7imze6qmdeq4xbn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584230</id>
      <parentid>583984</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T09:42:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584230</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1765" sha1="hk1eg2zu1m7d7ip5s5eg9vn077x7xva" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|శ్రీ}}
{{p|ac|fs150}}తెలుఁగుకావ్యాదర్శము&lt;/p&gt;
{{p|ac|fs125}}ప్రథమపరిచ్ఛేదము&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf
|Page = 60
|bSize = 600
|cWidth = 119
|cHeight = 30
|oTop = 224
|oLeft = 235
|Location = center
|Description = 
}}
{{p|ac|fwb}}సరస్వతీస్తుతి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;శ్రీనెగడుచుండి చతురా
స్యాననవనజవనహంసియై బహిరంత
స్థానసితయౌ సరస్వతి
మానక రమియించుఁగాత మచ్చిత్తమునన్.&lt;/poem&gt;|ref=1}}
{{p|ac|fwb}}పీఠిక&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;శాస్త్రములఁ బురాతనముల సంగ్రహించి
కబ్బములలోనఁ గల ప్రయోగము లెఱింగి
యస్మగీయసమర్థత కనుగుణముగ
సంతరించెదఁ గావ్యలక్షణము నేను.&lt;/poem&gt;|ref=2}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;శిష్టులగువారిచే నను
శిష్టములగు నుడులుఁ దదవశిష్టోక్తులునుం
బుష్టిగఁ గలిమింజేసియె
సృష్టివిటుల లోకయాత్ర చెల్లుచునుండున్.&lt;/poem&gt;|ref=3}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అంధతమసంబు లోకత్రయంబునందు
నావరించియె యుండెడి నన్నియెడల&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hk1eg2zu1m7d7ip5s5eg9vn077x7xva</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>కావ్యాదర్శము (తెలుఁగు)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>227912</id>
    <revision>
      <id>583985</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:44:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[కావ్యాదర్శము]]  | రచయిత = దండి  | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి  | విభాగము  =   | ముందరి =   | తదుపరి = [[కావ్యాదర్శము/పీఠిక|పీఠిక]]  | వివరములు =   |సంవత్సరం = 1929 }}  &lt;pages in...'</comment>
      <origin>583985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="541" sha1="lomgf5ml5jgj1j7ritt2td7yolfv9zp" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[కావ్యాదర్శము]]
 | రచయిత = దండి
 | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి
 | విభాగము  = 
 | ముందరి = 
 | తదుపరి = [[కావ్యాదర్శము/పీఠిక|పీఠిక]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1929
}}

&lt;pages index=&quot;తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf&quot; from=4 to=5 /&gt;</text>
      <sha1>lomgf5ml5jgj1j7ritt2td7yolfv9zp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>కావ్యాదర్శము/పీఠిక</title>
    <ns>0</ns>
    <id>227913</id>
    <revision>
      <id>583986</id>
      <timestamp>2026-10-09T06:49:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[../]]  | రచయిత = దండి  | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి  | విభాగము  = పీఠిక ఇత్యాదులు  | ముందరి = [[../]]  | తదుపరి = [[../ప్రథమపరిచ్ఛేదము/ప్రథమపరిచ్ఛేదము]]  | వివరములు =   |...'</comment>
      <origin>583986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="586" sha1="2vz1s4rr0o73haivqojwnufsrkezi28" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = దండి
 | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి
 | విభాగము  = పీఠిక ఇత్యాదులు
 | ముందరి = [[../]]
 | తదుపరి = [[../ప్రథమపరిచ్ఛేదము/ప్రథమపరిచ్ఛేదము]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1929
}}

&lt;pages index=&quot;తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf&quot; from=6 to=59 /&gt;</text>
      <sha1>2vz1s4rr0o73haivqojwnufsrkezi28</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>583987</id>
      <parentid>583986</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T06:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>583987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="541" sha1="hd1bfhmjbmilu6zlah1urd77z363j5j" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = దండి
 | అనువాదం= అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి
 | విభాగము  = పీఠిక ఇత్యాదులు
 | ముందరి = [[../]]
 | తదుపరి = [[../ప్రథమపరిచ్ఛేదము/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం = 1929
}}

&lt;pages index=&quot;తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf&quot; from=6 to=59 /&gt;</text>
      <sha1>hd1bfhmjbmilu6zlah1urd77z363j5j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/61</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227914</id>
    <revision>
      <id>583993</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:04:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '2 జగమునందెల్ల వ్యాపించి శబ్దమనెడి పేరుగలిగిన వెలుఁగు దీపింపదేని. తే॥ ధరణీవాఙ్మయమనెడి యాదర్శ మొంది యాదిరాజవరేణ్య విఖ్యాతిబింబ మప్పురుషుల యసాన్నిధ్యమందు సైత మంతమందకయుం...'</comment>
      <origin>583993</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1963" sha1="loocnem9uyg4gs6cotd68lb9xpl7slf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;2
జగమునందెల్ల వ్యాపించి శబ్దమనెడి
పేరుగలిగిన వెలుఁగు దీపింపదేని.
తే॥ ధరణీవాఙ్మయమనెడి యాదర్శ మొంది
యాదిరాజవరేణ్య విఖ్యాతిబింబ
మప్పురుషుల యసాన్నిధ్యమందు సైత
మంతమందకయుండు స్వయముగఁ గనుము.
తే॥ బాగుగఁ బయుక్తమైన శబ్దంబు కామ
దోస్ట్రియా గోవనుచుఁ బల్కుదురు విబుధులు
తప్పుగఁ బ్రయుక్తమైన శబ్దము &quot;ప్రయోక్త
పశు&quot;వనెడి మాటఁ దెల్పుఁ బ్రపంచమునకు.
తే॥ కాన యెట్లుగనైనను గావ్యదోష
మల్పమేని నుపేక్షించు టనుచితంబు
చక్కని శరీర మేనియు నొక్క శ్విత్ర
ముండిసన్ దుర్భగత్వంబు నొందుచుండు,
కం॥ ఇది దోషం బిది గుణమను
నది మనుజుఁడెఱుంగఁ గలుగునా? శాస్త్రములం
జదువనిచో; రూపంబుల
ఖిదలెఱుఁగఁగ సంధుఁడుం బ్రవీణుండగునే ?
తే॥గీ॥ కానప్రజలకు వ్యుత్పత్తిగలుగఁగోరి
చిత్రమార్గములగు సుభాషితముల రచ
నా విధి నిబంధనములవొనర్చినారు.
వివిధకావ్యరహస్యకోవిదులు బుధులు,
6
6
7
8&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>loocnem9uyg4gs6cotd68lb9xpl7slf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584233</id>
      <parentid>583993</parentid>
      <timestamp>2026-10-09T09:50:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584233</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2213" sha1="qp5dk0jkyuzfaad19gc8fc4ulzuvi7p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;జగమునందెల్ల వ్యాపించి శబ్దమనెడి
పేరుగలిగిన వెలుఁగు దీపింపదేని.&lt;/poem&gt;|ref=4}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ధరణివాఙ్మయమనెడి యాదర్శ మొంది
యాదిరాజవరేణ్య విఖ్యాతిబింబ
మప్పురుషుల యసాన్నిధ్యమందు సైత
మంతమందకయుండు స్వయముగఁ గనుము.&lt;/poem&gt;|ref=5}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;బాగుగఁ బ్రయుక్తమైన శబ్దంబు కామ
దోగ్ధ్రియౌ గోవనుచుఁ బల్కుదురు విబుధులు
తప్పుగఁ బ్రయుక్తమైన శబ్దము &quot;ప్రయోక్త
పశు&quot;వనెడి మాటఁ దెల్పుఁ బ్రపంచమునకు.&lt;/poem&gt;|ref=6}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;కాన యెట్లుగనైనను గావ్యదోష
మల్పమేని నుపేక్షించు టనుచితంబు
చక్కనిశరీర మేనియు నొక్కశ్విత్ర
ముండినన్ దుర్భగత్వంబు నొందుచుండు.&lt;/poem&gt;|ref=7}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఇది దోషం బిది గుణమను
నది మనుజుఁ డెఱుంగఁ గలుగునా? శాస్త్రములం
జదువనిచో; రూపంబుల
భిదలెఱుఁగఁగ నంధుఁడుం బ్రవీణుండగునే?&lt;/poem&gt;|ref=8}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;కాన ప్రజలకు వ్యుత్పత్తి గలుగఁగోరి
చిత్రమార్గములగు సుభాషితముల రచ
నావిధినిబంధనముల నొనర్చినారు.
వివిధకావ్యరహస్యకోవిదులు బుధులు.&lt;/poem&gt;|ref=9}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qp5dk0jkyuzfaad19gc8fc4ulzuvi7p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/62</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227915</id>
    <revision>
      <id>583994</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:04:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కావ్య ల క్ష ము కం॥ వారలు గావ్యమ్ములకు శ రీరంబిదియనుచుఁ దెలిపిరి యుపస్కృతులన్ బేరుకొనిరి తనువగుఁ బద వారం బిష్టార్థముల వ్యవచ్ఛిన్నంబై. కావ్యభేదములు తే॥గీ॥ కావ్యమిది పద్య...'</comment>
      <origin>583994</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1637" sha1="16id59z37qie0ppo6s8v8gj45qu77qb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కావ్య ల క్ష ము
కం॥ వారలు గావ్యమ్ములకు శ
రీరంబిదియనుచుఁ దెలిపిరి యుపస్కృతులన్
బేరుకొనిరి తనువగుఁ బద
వారం బిష్టార్థముల వ్యవచ్ఛిన్నంబై.
కావ్యభేదములు
తే॥గీ॥ కావ్యమిది పద్యమనఁగను గద్యమనఁగ
మిశ్రమనఁగను ద్రివిధమై మెలఁగుచుండుఁ
బద్యమున నాల్గు పాదముల్ పకఁగుచుండు
వృత్తమన జాతియన నది ద్వివిధమగును.
* తే॥గీ॥ ఆ విశేషంబులెల్ల ఛందోవిచితియ
నంగఁ దగు గ్రంథమందుఁ జూపంగఁబడియెఁ
జాల గంభీరమౌ కావ్యజలధినీదఁ
దలచుఁవారి కవ్విద్య పోతమగుచుండు
* పాఠాంతరము - ఆ విశేషంబులెల్ల ఛందోవిచితిని
బ్రోక్తమయ్యే నిదర్శనపూర్వకముగ
10
11
12
ఛందోవిచితీయను పుస్తకములో సంస్కృత వృర్త లక్షణములు
చెప్పఁబడె తెలుఁగు వృత్తముల గణములను గూడ దానఁ దెలియనగు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>16id59z37qie0ppo6s8v8gj45qu77qb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/63</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227916</id>
    <revision>
      <id>583995</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:04:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '* తేజగీణ కులకముక్తక సంఘాతకోశములను విస్తరముఁ గూడఁ జెప్పవై తి సంగంబులై చెలఁగునవియు నా వచించెడి సర్గబంధమునయందు. మ హా కావ్య ము సీ. అవనిమహాకావ్యమనఁబడు సర్గబం ధము. దానికి 3 లక్షణ...'</comment>
      <origin>583995</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1683" sha1="5iqd4i4oh097fo6ah8vf35f2onsj3uv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;* తేజగీణ కులకముక్తక సంఘాతకోశములను
విస్తరముఁ గూడఁ
జెప్పవై తి సంగంబులై చెలఁగునవియు
నా వచించెడి సర్గబంధమునయందు.
మ హా కావ్య ము
సీ. అవనిమహాకావ్యమనఁబడు సర్గబం
ధము. దానికి 3 లక్షణము పచింతు
ఆశీస్సొ వస్తునిర్దేశ మో ప్రణతియో
దానికి ముఖముగాఁ దనంవలయు
నితిహాసకథనుండి యేర్పడినదిగాని
యుత్తమాశ్రితము వేడొకటిగాని
కలితచతుర్వగళాఫలము వృత్తమ్ము వ
ర్థ్యము చతుకోదా త్తనాయక మ్ము
తే॥ గీ|| పురగిరిస రస్వదృతుచంద్రమోదినకృదు
దయరతోత్సవమధుపానతనయజనన
• కులశము-ఒక
వాక్యముగ నన్వయించెడి యైదు పద్యములు.
ముక్తకము-అస్యశ్లోకా పేక్ష లేని యొకశ్లోకము.
కోళము-పరస్పరా పేక్ష లేని పద్యసమూహము.
సంఘాతము. మేఘదూతమువలె ప్రత్యేక పరిసమాస్తా
ర్థములైన పద్యముల సమూహము.
13&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5iqd4i4oh097fo6ah8vf35f2onsj3uv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/64</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227917</id>
    <revision>
      <id>583996</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:04:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '5 వారికేళి వివాహోపవన వియోగ యానమంత్ర దూతాజినాయక జయయుతి. తే॥గీ॥ ఉక్తవస్తువర్ణనలతో నొప్పుచుండి రసములను భావములను నిరంతరమయి సంగృహీతముగాక యాశ్చర్యకర మ 'హోజ్వలాలంకృతిస్ఫూర్త...'</comment>
      <origin>583996</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1774" sha1="e64dt3qxezk5ords95dgfd4kan5he8l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;5
వారికేళి వివాహోపవన వియోగ
యానమంత్ర దూతాజినాయక జయయుతి.
తే॥గీ॥ ఉక్తవస్తువర్ణనలతో నొప్పుచుండి
రసములను భావములను నిరంతరమయి
సంగృహీతముగాక యాశ్చర్యకర మ
'హోజ్వలాలంకృతిస్ఫూర్తి నొప్పవలయు.
తే॥గీ॥ శ్రవ్యవృత్తంబులగుచు సునంధులగుచు
భిన్నవృత్తాంతములు నతివిస్తృతములు
నైన సర్గంబులంబొల్చి యఖిలలోక
రంజకంబగు కావ్యమాప్రళయవర్తి,
తే॥గీ॥వీనిలో నెవ్వియేని లోపించినంతం
జెడదుకావ్యం బుపాత్తముల్ చేవగల్గి
కావ్యహృదయజ్ఞులౌ విచక్షణులమదికి
సంతసంబు నొసంగంగఁ జాలునేవి.
తేజగీ॥ నాయకగుణాళి మొదట వర్ణనమొనర్చి
యతఁడు దుష్టశాత్రవుల మహాపరాక్ర
మౌద్ధతి నిరాకరించెనటంచు వర్ణ
నంబొనర్చుట ప్రకృతి సుందరవథంబు.
తే॥గీని ఆరిజములయుము వంశ వీర్యప్రతాప
ముఖ్యగుణముల వర్ణనమును బొనర్చి
14.
15
16
17
18&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e64dt3qxezk5ords95dgfd4kan5he8l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/65</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227918</id>
    <revision>
      <id>583997</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:05:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వారిని జయించుటం జేసి 6 ప్రకృతనాయ కాతికయముఁ జెప్పుటయు మా కభిమతంబు. గద్యకావ్యలక్షణము తే॥గీ॥ పాదములులేమి గద్యమౌఁ బదచయంబు. * కథయు నాభ్యాయికయు నాఁగ గద్యము ద్వివి ధంబు, నాయకుఁడొ...'</comment>
      <origin>583997</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1673" sha1="rnpxte2rwqykaz8tp47mz1ae52wpv2l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వారిని జయించుటం జేసి
6
ప్రకృతనాయ
కాతికయముఁ జెప్పుటయు మా కభిమతంబు.
గద్యకావ్యలక్షణము
తే॥గీ॥ పాదములులేమి గద్యమౌఁ బదచయంబు.
* కథయు నాభ్యాయికయు నాఁగ గద్యము ద్వివి
ధంబు, నాయకుఁడొకఁడె వక్తయగునేవిఁ
దనరు నాఖ్యాయికాఖ్య గద్యమయసూక్తి.
లే॥డి! నాయకుండా వక్తయగు నాఖ్యాయికలను
కథలనేతయుఁ బరుఁడు నాఖ్యాతయగును
మహితభూతార్థశంసియైమనెడి దీనఁ
బడయఁడెవఁడు నాత్మశ్లాఘవలనియఘము.
*తే॥ గీ॥సర్వభాషలచేతను సంస్కృతంబు
చేతనుంగూడఁ గథ విరచింపఁబడును
భూతభాషామయంబయి పొల్చు సద్భు
తార్థమౌ బృహత్కథయని యార్యులండ్రు.
• తెలుఁగులో సైత మిట్టిని యుండవచ్చునని దీనిఁ జేర్చినాను,
10
10
20
21
22
* ఇదట సంస్కృతమునుగూర్చి దండిచేఁ జేయఁబడిన విచారణ
గ్రంథాంతమునఁ జేర్పఁబడినది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rnpxte2rwqykaz8tp47mz1ae52wpv2l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/66</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227919</id>
    <revision>
      <id>583998</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:05:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '7 మీ శ్రకావ్య లక్షణము తేగీ॥ నాటకాదులు మిశ్రంబులౌట వాని వి స్తరంబు మరొక్కచోఁ బ్రస్తుతింతు గద్యపద్యమయంబయి క్రాలుచుండుఁ గబ్బ మొకఁడు చంపూసమాఖ్యానమగుచు. దృశ్యశ్రవ్యభేదము * త...'</comment>
      <origin>583998</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1717" sha1="7fhjr0jx76nq1sdrnbo758qytn236qb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;7
మీ శ్రకావ్య లక్షణము
తేగీ॥ నాటకాదులు మిశ్రంబులౌట వాని
వి స్తరంబు మరొక్కచోఁ బ్రస్తుతింతు
గద్యపద్యమయంబయి క్రాలుచుండుఁ
గబ్బ మొకఁడు చంపూసమాఖ్యానమగుచు.
దృశ్యశ్రవ్యభేదము
* తేఁగీ॥ లాస్యమును ఛలితంబు శల్యయును మున్ను
గాఁగలవి గల్గినన్ దృశ్యకావ్యములగు
శ్రవ్య కావ్యముల్ పెజ'లంచు సైత మిరుతే
ఱంగు లార్యులచేతఁ జెప్పఁగఁబడియె.
రీతులు
తే॥గీ॥ అధికసూక్ష్మమైన యన్యోన్యభేదంబు
తోఁడ నుడుల పెక్కు త్రోవలొప్పులు
బ్రస్ఫుటాంతరముల వై దర్భగౌడీయ
పద్ధతులను జెప్పువాఁడ నేను,
గుణములు
తే॥గీః ఆందు వై దర్భమార్గంబునందుఁ బ్రాణ
దశకమై పదిగుణములు దనరుచుండుఁ
లాస్యము —శృంగారరసయుక్తమైన స్త్రీనృత్యము
ఛలితము — పురుష నృత్యము
శల్య— ఫాలమున హ స్తముంచి చేయునృత్యము
28
24
25&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7fhjr0jx76nq1sdrnbo758qytn236qb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/67</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227920</id>
    <revision>
      <id>583999</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:05:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '8 గౌరీతి బ్రాయికంబుగ వీని విపర్యయంబు . గౌడపద్ధతియందున కానవచ్చు. గుణములనామములు తే॥గీ జానుమీఱును శ్లేష ప్రసాద సమత లవియు మాధుర్యసౌకుమార్యంబులనియు నాగుణంబు అర్థవ్యక్త్యుదా...'</comment>
      <origin>583999</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1548" sha1="7t4cf9hi17yolipjj0in0h48jmuk7h9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;8
గౌరీతి
బ్రాయికంబుగ వీని విపర్యయంబు .
గౌడపద్ధతియందున కానవచ్చు.
గుణములనామములు
తే॥గీ జానుమీఱును శ్లేష ప్రసాద సమత
లవియు మాధుర్యసౌకుమార్యంబులనియు
నాగుణంబు అర్థవ్యక్త్యుదారతలను
నవియు నోజస్సుకాంతి సమాధులనియు
శ్లే ష గుణము
తే॥ గీ|| శిథిలతనొకించుకేని స్పృశింపనిదయి
పరఁగుసూక్తి యల్ప ప్రాణవర్ణబహుళ
మగుచు శ్లేషగుణోజ్వలంబగు శిథిలము ---
గౌడరీతి
'మాలతీ మాల లోలాళినీల' యవిన
తే॥గీ॥ కలవనుపానమును బంధగౌరవంబు
నంచు నాదరింతురు గౌడులా రచనను
సౌరాంతరము. తేదీ! మహిని శ్లేష ప్రసాదసమతలు మధుర
త సుకుమారతాథ౯వ్యక్త్యుదారకలును
మఱియునోజస్సు కాంతి సమాధులునన
నాగుణంబులు పదియుఁ బొల్పారుచుండు,
-26
27
28&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7t4cf9hi17yolipjj0in0h48jmuk7h9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/68</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227921</id>
    <revision>
      <id>584000</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:05:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '9 వై దర్భరీతి భ్రమరములచేత లంఘింపఁబడుచునుండె మాలతియటన్న వై దర్భలాలితంబు. ప్రసాద గుణము తే॥గీ॥ ప్రబలతంజెందు నిందీవరద్యుతియగు లక్ష్మమున లక్ష్మి మిగులఁ గలావిధికను సుప్రసిద...'</comment>
      <origin>584000</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1423" sha1="15jiyu2ncz773yhua7xj0u8ch45dwxf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;9
వై దర్భరీతి
భ్రమరములచేత లంఘింపఁబడుచునుండె
మాలతియటన్న వై దర్భలాలితంబు.
ప్రసాద గుణము
తే॥గీ॥ ప్రబలతంజెందు నిందీవరద్యుతియగు
లక్ష్మమున లక్ష్మి మిగులఁ గలావిధికను
సుప్రసిద్ధార్థముఁ బ్రతీతిసుభగమునగు
20
సూక్తియందుఁ బ్రసాదంబు సోంపు నింపు.
30
గౌడరీతి
తే॥గీ॥ ఆంకము వళక్షగుగము నాత్యర్జునాంబు
సంభవసదృక్షమనుచు నీసరణి నాడువ
నాతిరూఢమయ్యు నభీష్టమగుచునుండు
గౌడులకిది వ్యుత్పన్నమై కాలుకతన,
స మ త
తే॥గీ|| బంధములయందవిషమమౌ వాక్యమున న
మత్వమొప్పు, మృదుస్ఫుటమధ్యమములు
బంధములు మృదుస్ఫుటమిశ్రవర్ణములను
31
గూర్చి రచియించుటంజేసి కొనరుమిగులు.
$2&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>15jiyu2ncz773yhua7xj0u8ch45dwxf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/69</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227922</id>
    <revision>
      <id>584001</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:06:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '10 మృదు స మ త తే॥గీ॥ కోకిలాలాపవాచాలమై కనిపెడి నన్ను మలయానిలకిశోరమన్న మృదువు స్పు ట స మ త అనిలముచ్చలచీకరా చాచ్ఛనిర్ల రాగతాంభఃకణోక్షి తంబన స్ఫుటంబు.' మ ధ్య స మ త తే॥గీ॥ చందన ప్ర...'</comment>
      <origin>584001</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1377" sha1="j96we7354o067ooi8uc4ixu2u2h46aa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;10
మృదు స మ త
తే॥గీ॥ కోకిలాలాపవాచాలమై కనిపెడి
నన్ను మలయానిలకిశోరమన్న మృదువు
స్పు ట స మ త
అనిలముచ్చలచీకరా చాచ్ఛనిర్ల
రాగతాంభఃకణోక్షి తంబన స్ఫుటంబు.'
మ ధ్య స మ త
తే॥గీ॥ చందన ప్రణయోద్దంఛి మందమలయ
మారుతందని వచియింప మధ్యమమగు
గౌడ రీతి
రుద్ధమథైర్యుఁడగుచు మరుద్ధతకుఁడు
వనితల ముఖానిములతో స్పర్ధఁబూనె,
తే॥గీణ ననుచునిట్లు వైషమ్యంబు నరయ కర్ణ
డంబరముల నలంకారడంబరములఁ
గాంక్ష సేయుచుఁ బౌరవ్యకావ్యమార్గ
మత్యధికముగ నభివృద్ధి నధిగమించె.
మాధుర్యము
తే॥గీణ రసయుతంబగు మధురంబు. రసము సూక్తు
అందునున్ వస్తువునము బొల్పాడుచుండు
99
34
36&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j96we7354o067ooi8uc4ixu2u2h46aa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/70</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227923</id>
    <revision>
      <id>584002</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:06:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '11 మధువుచే మధువ్రతముల మాడ్కి విబుధు లలరుచుందు రెద్దానిచే నదియె రసము. శ్రుత్య ను ప్రా సము తే॥ గీ॥ పూర్వమువినఁబడిన వర్ణములను బోలు వర్ణములతోడ వినఁబడు పదచయమున కమరు సన్నిధానంబ...'</comment>
      <origin>584002</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1710" sha1="f0b7ij48d0w2z1hgj0jhpxu84ox9sss" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;11
మధువుచే మధువ్రతముల మాడ్కి విబుధు
లలరుచుందు రెద్దానిచే నదియె రసము.
శ్రుత్య ను ప్రా సము
తే॥ గీ॥ పూర్వమువినఁబడిన వర్ణములను బోలు
వర్ణములతోడ వినఁబడు పదచయమున
కమరు సన్నిధానంబు రసావహమయి
జానుమీఱు ననుప్రాససహితమగుచు.
* తే॥గీ| లసదుదారయశోఒబ్ధి యిలా సురాప్తుఁ
దఖిలరాష్ట్రాధిపతి యితం డవనిరాజ్య
లక్ష్మీఁ జేపట్టుటాది యిలాతలమున
నొలసే ధర్మంబునకు సతతోత్సవంబు.
తే॥గీ గౌడు లాదరదృష్టితోఁ గనరు దీని
వారల కభీష్టమగు ననుప్రాసమేపుడు
విది యనుప్రాసములకన్న నిష్టమగుచు
వఱలు వైదర్భులకు నెల్లఁ బ్రాయికముగ.
1 పాదమున లసదు, లాసు
యశో
3 పాదమున —-రాష్ట్రా
రాజ్య
36
37
38
89
దంత్యములు.
తాలవ్యములు,
మూఢజ్జములు,
తాలవ్యములు,
ఏ పాదమున లాతల
దంత్యములు,
4 పొదమున—ల సెన, పఠతోత్స
ములు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f0b7ij48d0w2z1hgj0jhpxu84ox9sss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/71</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227924</id>
    <revision>
      <id>584003</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:06:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '12 గౌడరీతి - వృత్త్య నుప్రాసము తే॥గీ॥ పాదములను బదంబుల వర్ణములకు వఱలు నావృత్తి తగు ననుప్రాసమనఁగఁ డ్రాగనుభవసంస్కారసంప్రాపకమయి యవ్యవహితభావంబు పొల్పారెనేని. *తే॥గీ|| మొల్లగు...'</comment>
      <origin>584003</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1701" sha1="m26y4pz53d5tyvw2cqg04x5yp267004" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;12
గౌడరీతి - వృత్త్య నుప్రాసము
తే॥గీ॥ పాదములను బదంబుల వర్ణములకు
వఱలు నావృత్తి తగు ననుప్రాసమనఁగఁ
డ్రాగనుభవసంస్కారసంప్రాపకమయి
యవ్యవహితభావంబు పొల్పారెనేని.
*తే॥గీ|| మొల్లగుత్తి పోలిక నెల్లఁ గొల్లగొనుచు
శారదనిశావతంసమౌ చంద్రునందు
లక్ష్మమింద్రనీలనిభంబు లలితమైన
కొదమతుమ్మెద కొమరును గూర్చుచుండె.
తే॥గీ॥ మన్మనము మన్మధాకాంతతన్మవఁగని
దానివధియింపబూనెను దయ దొఱంగి
చారుతరరుచి నొప్పారు చంద్రబింబ
మంబరంబునఁ గాంచితే ? యంబుజాక్ష
తేజగీ॥ ఆనతిదూరాంతరశుతియగచునుండి
యీయనుప్రాసమవ్వారి కిష్టమగును
పొసఁగకుండు రామాముఖంభోజమునకు
జంద్రుఁడు నమోనుఁడగునను సరణినుడులు.
15.
శ్రీ పొదము -కా కా, ంద్రు, ందు.
8 పాదమున — నీ, ని, ల, ల, ల, లి.
ఓ పాదమున—ద, ద, కో, కొ.
40
41
42
48&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m26y4pz53d5tyvw2cqg04x5yp267004</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/72</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227925</id>
    <revision>
      <id>584004</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:06:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '13 *శ్రీ॥గీ॥ ఖరుఁడు స్మరుఁడయ్యెడిన్' మన్యకాంతుఁడు ఖలుఁ డయ్యెడిన్ వపుఃకోపకార్శ్యములు మిగిలె మానమాః | చ్యుతమయ్యెఁ గామంబెసంగెఁ గలిగే మోహంబు ప్ర్రాణముల్ గదలిపోయె. తే॥గీ॥ ఇట్...'</comment>
      <origin>584004</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1635" sha1="46uup2nxnfw1dlejqegu5dixc46qisi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;13
*శ్రీ॥గీ॥ ఖరుఁడు స్మరుఁడయ్యెడిన్' మన్యకాంతుఁడు ఖలుఁ
డయ్యెడిన్ వపుఃకోపకార్శ్యములు మిగిలె
మానమాః | చ్యుతమయ్యెఁ గామంబెసంగెఁ
గలిగే మోహంబు ప్ర్రాణముల్ గదలిపోయె.
తే॥గీ॥ ఇట్టివాదిగఁ గల్గిన వెల్ల బంధ
మునకుఁ బారుష్యలైధిల్యములఁ దగుల్చుఁ
గావునన్ దాక్షిణాత్యులీకరణిఁ జేయ
వొప్పుకొన రనుప్రాసప్రయోగములను.
యమకనింద
తేటగీ॥ వర్ణసంతతికావృత్తి వఱలెనేవి
దానియమకంబటంచును దలఁచుచుంద్రు
కడుమనోహరమయ్యదికాదుకాన
పిదపదానివిధింతు సవిస్తరముగ.
గ్రా మ్య ని ర స న ము
కం. తోరంబుగ సర్వాలం
కారంబులు నర్థమందుఁ గలిగించురన
* దుఃఖక్షోభప్రదసుమ
సఃఖడ్గముఁదాల్చే ఖరమనఃప్రభవుఁడు జీ
ఈ భేదకరుఁడు ఖలుఁడు మ
ఈకాంకుఁ డనుచలనముగనంబ వెనకటా!
44
45
46&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>46uup2nxnfw1dlejqegu5dixc46qisi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/73</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227926</id>
    <revision>
      <id>584005</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:07:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '47 48 స్ఫారతనై నన్ దానీ 14 భారము నగ్రామ్యతయె ప్రబలముగఁబూనున్ తే॥గీ॥ ఓ ముగుదరొ ! యేలానిన్ గామించుచునున్ననన్ను గామింపవటం చీమెయిఁ బలికిన నరగ మైమేకొను గ్రామ్యదోష మతివిరసముగన్. త...'</comment>
      <origin>584005</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1680" sha1="9nkcwfnw8fajnbn0dw11ofknjy00p33" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;47
48
స్ఫారతనై నన్ దానీ
14
భారము నగ్రామ్యతయె ప్రబలముగఁబూనున్
తే॥గీ॥ ఓ ముగుదరొ ! యేలానిన్
గామించుచునున్ననన్ను గామింపవటం
చీమెయిఁ బలికిన నరగ
మైమేకొను గ్రామ్యదోష మతివిరసముగన్.
తే॥గే॥ లోలాక్ష | కాముఁడను చం
డాలుఁడు విష్కరుణుఁడయ్యె నాపై మిగులన్
మేలిది నీపయి మత్సర
శీలుఁడు గాఁడనిన రసము చిప్పిలుచుండున్.
తేటగీ॥ కలిగితీరు సభ్యేతర కథనమునను
శబ్దమందును గ్రామ్యదోషస్ఫురణము
రతిమహోత్సవ మమరవర్ణనములంచు
యభనముఖ్యపదంబుల నతికి రేని
తేగీ| హేయమగుఁ బదసంధానవృత్తిచేతఁ
గాని వాక్యార్ధమగుటచేఁగాని దుష్ప్ర
తీతినొనరించు గ్రామ్యంబ &quot;దేం చెప్ప
* నీముగుద మునుజూపిన ప్రేముడి&quot; యన
* యభ, మైధునే, అని ధాతుపాఠము
“ గుదమునుజూపివ&quot; అని విడిచిన గ్రామ్యమునుము.
49
50
50&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9nkcwfnw8fajnbn0dw11ofknjy00p33</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/74</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227927</id>
    <revision>
      <id>584006</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:07:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తేగీణ పురుషుండు వీర్యవంతుఁడు 15 ఖరముగఁ బహరణమొనర్చి కడు బడలికఁ బెం పఱివిశ్రమించెనన నొ స్పరెవరయిన గూడ రెండు పద్దతులందున్. అనింద్య గ్రామ్య ము తే॥గీ॥ భగిని భగవతి మొదలగు పదముల...'</comment>
      <origin>584006</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1469" sha1="63uav978poxpfcs1hbl371spenwk5k6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;తేగీణ పురుషుండు వీర్యవంతుఁడు
15
ఖరముగఁ బహరణమొనర్చి కడు బడలికఁ బెం
పఱివిశ్రమించెనన నొ
స్పరెవరయిన గూడ రెండు పద్దతులందున్.
అనింద్య గ్రామ్య ము
తే॥గీ॥ భగిని భగవతి మొదలగు పదములెల్ల
యెడల నెల్ల రసమ్మతిఁ బడయుచుండు
నిట్లు మాధుర్యమిది వచియింపఁబడియె
నింక సౌకుమార్యము వచియింపఁబడును.
సౌకుమార్యము
తే॥గీ పఱగెడిన విష్ణురాక్షర ప్రాయములగు
మంచినుడికారముల సౌకుమార్యగుణము
సకలకోమలవర్ణ వాగ్జాలమందు
బంధళై ధిల్యదోషంబు వర్ణితంబు.
తే॥గీ॥ చక్రవాళముల్గాఁగఁ బింఛముల విచ్చి
సుమధురంబగు గీతి కంఠములఁజేలఁగ
నీలజీమూతమాలల కాలమందు
నృత్యములు సేయుచుండు బహి౯ణగణంబు
52
53
54
55&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>63uav978poxpfcs1hbl371spenwk5k6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/75</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227928</id>
    <revision>
      <id>584007</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:07:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '! 16 తే॥గీ॥ అర్థమా యిందనూర్జితంబగుచునుండుఁ 1 స్త్రాలవెక్కుడుగా నలంకారములును ఇదిరసజ్ఞుల శేముషి కెక్కుచుండు సౌకుమార్యగుణంబు చెల్వౌకతమున. తే॥ గీ పరులు గూర్చుచుండేదరు దీపంబ...'</comment>
      <origin>584007</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1609" sha1="t2ovjz0i382hfyouun7yn7elnm8tx4i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;!
16
తే॥గీ॥ అర్థమా యిందనూర్జితంబగుచునుండుఁ
1
స్త్రాలవెక్కుడుగా నలంకారములును
ఇదిరసజ్ఞుల శేముషి కెక్కుచుండు
సౌకుమార్యగుణంబు చెల్వౌకతమున.
తే॥ గీ పరులు గూర్చుచుండేదరు దీపంబటంచు
గష్టముగఁబల్కఁ దగిన వాక్యయమునైన
క్షత్రపక్షంబు న్యక్షుండు క్షణములోన
నటంచు రూక్షంబుగాఁగ.
అర్థ వ్యక్తి
తే॥గీ॥ ఆర్తంబనేయమగుటయె
యర్థవ్యక్తి - యిలఁదీసె నసురాంతకుఁడ
త్యర్థఖురక్షుణ్ణభుజగ
సార్థాసృగ్లోహితమగుజలరాశిననస్.
తే॥గీ రక్తమైకానుపించు సంద్రంబునుండి
యవ్వసుధనుద్ధరించె మహావరాహ
మనుచు వింతయే విర్దిష్టమయ్యె నేవి
వ్యాళములలోణితంబు నేయమగుచుండు.
తే॥గీ॥ రెండుమార్గంబులందు నీదృశంచనను
శ్రేష్ఠమైనదటంచు వచింపరెవరు
58
57
58
50&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t2ovjz0i382hfyouun7yn7elnm8tx4i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/76</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227929</id>
    <revision>
      <id>584008</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:07:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '17 శబ్దనియమముల్లంఘించు శాబ్దబోధ మవనిమీద సమంజనం బగుట కలదె? ఔదార్య ము తే॥గీ॥ ప్రకటితోత్కర్షమై యొకానొక గుణంబు వాక్యమెయ్యది వచియింప వ్యక్తమగునో అది యుదారత కాశ్రయందిగుచునుం...'</comment>
      <origin>584008</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1628" sha1="o7gd8gdxbxmhwmsazhrpjjb47q3e9ms" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;17
శబ్దనియమముల్లంఘించు శాబ్దబోధ
మవనిమీద సమంజనం బగుట కలదె?
ఔదార్య ము
తే॥గీ॥ ప్రకటితోత్కర్షమై యొకానొక గుణంబు
వాక్యమెయ్యది వచియింప వ్యక్తమగునో
అది యుదారత కాశ్రయందిగుచునుండు
తత్సనాధమై కావ్యపద్ధతి చెలంగు,
తే॥గీ॥ కృపణమైనట్టి యర్థుల దృష్టి యొక్క
పరిఁద్వదీయముఖముమీదఁ బడియెనేని
నయ్యవస్థతో నన్యుని యాననంబు
మరలఁ గొంచంగఁ బోదుక్షమాకళత్ర :
తే„గీ॥ ఇట్టు లీవాక్యమునయందు నీవి పెంపు
గానఁబడుచుండెడిని సమగ్రంబుగాఁగ
వీట్టిపద్ధతిచేత నూహింపవలయు
నన్యములగు చోట్లను సమన్యాయముగను.
తేజగీ॥ శ్లాఘ్యమైన విశేషణజాల మొప్పఁ
గొందఱరి యుదారంబనుచుందు రెట్టు
లన్న;-గ్రీడాసరస్సు లీలాబ్జము కన
[2]
కొంగదంబన వివి యుదాహరణములగు.
60
61
62
63
84&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o7gd8gdxbxmhwmsazhrpjjb47q3e9ms</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/77</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227930</id>
    <revision>
      <id>584009</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:07:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '18 ఓజోగుణము తే॥గీ॥ సుబహుళనమాస రచన మోజోగుణంబు గద్యమునకిది జీవమై క్రాలుచుండు దాక్షిణాత్యేతరులకుఁ బద్యములపై త మీ కండె యగును జరాయణంబు, తే॥గీ॥ గురువులెక్కువయౌటను గొలదీయౌట లఘ...'</comment>
      <origin>584009</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1608" sha1="9un57se9m2ch3l9osvcb9g6nke265nx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;18
ఓజోగుణము
తే॥గీ॥ సుబహుళనమాస రచన మోజోగుణంబు
గద్యమునకిది జీవమై క్రాలుచుండు
దాక్షిణాత్యేతరులకుఁ బద్యములపై త
మీ కండె యగును జరాయణంబు,
తే॥గీ॥ గురువులెక్కువయౌటను గొలదీయౌట
లఘువులెక్కువయౌటఁ గొలఁదిగనుంట
సమములై రెండునుంట నోజస్సుచాల
రకములఁ దగు నాఖ్యాయికాదికములందు,
తే॥గీ॥ ఆస్తమ సపర్య స్త సమస్త తిగ్మ
భానుభానుసం_స్తరయౌచు వారుణి యిడె
తరుణపీన స్తనస్థితాతామకమ
వస్త్రనాఁగ నితాంతంబు భాసిరెడివి.
తే॥గి॥ పద్యముల సైకమిట్లుగఁ బ్రాచ్యులెల్లఁ
గూర్చుచుందు రోజస్వీ సూక్తుల నిరతము
వితరులవ్యాకులంబయి హృద్యమయ్యే
నేని నోజో గుణంబందు రెట్టులనిన
తే„గీ| చారుతరపయోధరతటోత్సంగలగ్న
చరమసంఖ్యాత పప్రభాంబరముతోడ
85
68
67
68&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9un57se9m2ch3l9osvcb9g6nke265nx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/78</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227931</id>
    <revision>
      <id>584010</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:07:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '19 జానుమీలఱువారుణి వేని మానసమును జేయకుండు ననంగవశీకృతముగ. కాంతిగుణము తే॥గీ॥ లౌకికార్ఖానతికాంతిలభ్యమగుచుఁ గాంతిగుణము నిఖిలజగత్కాంతమగును వార్తలను చెప్పునపుడది పఱఁగుచుం...'</comment>
      <origin>584010</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1565" sha1="ivsa2x0me5tufjm0366zwfzc0amtea7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;19
జానుమీలఱువారుణి వేని మానసమును
జేయకుండు ననంగవశీకృతముగ.
కాంతిగుణము
తే॥గీ॥ లౌకికార్ఖానతికాంతిలభ్యమగుచుఁ
గాంతిగుణము నిఖిలజగత్కాంతమగును
వార్తలను చెప్పునపుడది పఱఁగుచుండు
వర్ణనలయందునుం గనరాబడుచునుండు.
తే॥గీ॥ పావనంబైన నిజపాదపాంసుపటలిఁ
బఱపీ యేగృహములను భవాదృశులగు
సత్తపోవిధులెంతయు సత్కరింతు
రాగృహమ్ములేసుండు గృహంబులనిన.
తే„గీ॥ ఏణలోచనరో! జృంభమాణమగుచు
సున్నయట్టి యీ పక్షోజ యుగ్మమునకు
తావకీనభుజాలతాంతరమునందుఁ
జక్కగానుండుటకుఁ జోటుచాలదయ్యె,
తే॥॥ ఇట్లు సంభావ్యచుగువిదియే విశేష
వర్ణనముచేత సంస్కరింపంగఁబడుచు
లోకయాత్రానువర్తనలోలమైన
యఖిలలోకమ్మునకుఁ గాంతమగుచునుండు.
69
70
71
72
73&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ivsa2x0me5tufjm0366zwfzc0amtea7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/79</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227932</id>
    <revision>
      <id>584011</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:08:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '20 20 తేజగీ॥ మిగుల నారోపములతోఁడఁ దగి యలోక సిద్ధమగుభంగిగను వివక్షింపఁబడిన యర్థమున విదగ్ధులు మోదమందుచుందు రితరులకు మోదకరముగా దది యెపుడును. కం॥ మీపాదరజముపడుటన్ బాపము రూపఱఁగ...'</comment>
      <origin>584011</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1521" sha1="jq4c0ebbdyqiteikrxxe5w7qiiicyfu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;20
20
తేజగీ॥ మిగుల నారోపములతోఁడఁ దగి యలోక
సిద్ధమగుభంగిగను వివక్షింపఁబడిన
యర్థమున విదగ్ధులు మోదమందుచుందు
రితరులకు మోదకరముగా దది యెపుడును.
కం॥ మీపాదరజముపడుటన్
బాపము రూపఱఁగ దేవభవనమువలె క్లా
ఘాపాత్రత మాగేహము
ప్రాపించెడి దినం యాదిగ నింకన్,
తే॥గీ॥ ఇవ్విధంబున నీ స్తనజృంభణంబు
కాఁగలదటంచు నూహగల్గ నికతమునఁ
గమలగర్భండు స్వల్పంబుగా నొనర్చె
నాకసంబును గమలదళాయతాక్షి!
తే॥గీ॥ దీని నత్యుక్తియందురు, దీని మిగుల
లాలనయొనర్చుచుందురు గొడకవులు
లాలపద్ధతిఁ బూర్వప్రణీతమైన
మార్గమదీయేంతయేని సమంజసంబు.
సమాధి గుణము
తే॥గీ॥ అన్యధర్మము లోకమర్యాద ననుస
రించి మఱియొకచోట సమంచితముగ
74
75
26
77&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jq4c0ebbdyqiteikrxxe5w7qiiicyfu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/80</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227933</id>
    <revision>
      <id>584012</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:08:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '21 నాహితంబయ్యె నేని సమాధియనుచు నెంచుచుందురు తడ్డులదెట్టులవిన? గీ॥ అంబుజంబుల్ విమీ ల నం బందుచుండె కైరవంబు లున్మేషముంగాంచుచుండే ననుచు నేతక్రియాధ్యాస మమరుకతనఁ దదభిధాయకముల...'</comment>
      <origin>584012</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1821" sha1="ssujno8ao2f19v4kb6ahx6hzz7yhwtq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;21
నాహితంబయ్యె నేని సమాధియనుచు
నెంచుచుందురు తడ్డులదెట్టులవిన?
గీ॥ అంబుజంబుల్ విమీ ల నం బందుచుండె
కైరవంబు లున్మేషముంగాంచుచుండే
ననుచు నేతక్రియాధ్యాస మమరుకతనఁ
దదభిధాయకములగు శబ్దములొదవెడి.
తే॥గీ|| ఉమియుఁగక్కునటంచు విట్లుండుపదము
లన్నియున్ గౌణవృత్తివ్యపాశయమున
నధికసుందరములగుచు నట్లుకాని
పక్షమునఁ జేరెడివి గ్రామ్యకక్షలోన,
తేజగీ॥ ఉష్ణరశ్మిమయూఖంబు లుమియుచుండు
నిప్పుతుంపురులను ద్రావి నీరజములు
రక్తరేణువుల్ గక్కువక్త్రములనుండి
మరలవెడలంగఁ గ్రక్కెడుమాడ్కినొప్పు.
తే॥గీజ ఇట్లువర్ణింప హృద్య, మహృద్యమగుచు
వెగటుగలిగించు వధువుమ్మివేసెననఁగ
సెక్కుధర్మంబు లధ్యాన మొక్కతఱి ర
హించుచుండుటయుంగలదెట్టు అనిన.
తేజగీ। గర్భభరగౌరవాధికల్లా
న్తితోడ
సవితములతోడ జలధరసంతతులివి
78
79
80
81
82&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ssujno8ao2f19v4kb6ahx6hzz7yhwtq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/81</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227934</id>
    <revision>
      <id>584013</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:08:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '22 పర్వతాధిత్యకోత్సంగభాగములను మించుమించులతో శయనించియుందే. తే॥గీ తన సఖియుత్సంగతలం బున శయివించుటయు ననితమును గురుతయుఁగ్లాం తినిమనుటయు గర్భిణులగు వనితలధర్మములు పెక్కు వర...'</comment>
      <origin>584013</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1756" sha1="3ktpqdm7p92zgzlw55ozi5zq5tlhopf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;22
పర్వతాధిత్యకోత్సంగభాగములను
మించుమించులతో శయనించియుందే.
తే॥గీ తన సఖియుత్సంగతలం
బున శయివించుటయు ననితమును గురుతయుఁగ్లాం
తినిమనుటయు గర్భిణులగు
వనితలధర్మములు పెక్కు వర్ణితములిటన్.
తే॥గీ॥ క్షితిసమాధియటంచుఁ బ్రసిద్ధిగాంచి
వఱలుగుణమిది కావ్యసర్వస్వమగుచు.
అట్టిదీవిని గవీసముదాయమెల్ల
నమసరించుచునుండు నత్యాదరమున,
తే॥గీ॥ రెండుమార్గంబులిట్లు వేర్వేరనుండు
వానిలక్షణముల నిరూపణమువలన.
వానిలోభేదములు చెప్పఁబడుటయంది.
కవియయినవానియం పెల్లఁ గలుగుకతన.
తే॥గీని అరసిచూడ క్షీరేక్షగుణాదులకును
దెలియఁబడు గొప్పభేదంబు తీపియందు
వేఱుగఁ జెప్పవలయునవిన
నలసరస్వతికైన శక్యంబుగాదు.
తే॥గీ॥ప్రకృతిసిద్ధంబయగుచు నేర్పడు ప్రతిభయు
నమలినంబయి సమధికంబగు చదువును
83
84
85
86
87&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3ktpqdm7p92zgzlw55ozi5zq5tlhopf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/82</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227935</id>
    <revision>
      <id>584014</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:08:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '23 గాఢమైయొప్పెడి యభియోగంబు నీసు కావ్యసంపద కగుచుండుఁ గారణంబు. తేజగీ॥ తగ గుణావహమగునద్భుత ప్రతిభయుఁ బూర్వవాసనయును లేకపోపుఁగాక చదువుకొనియత్నమున నుపాసన సలిపిన భారతీయనుగ్రహ...'</comment>
      <origin>584014</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="969" sha1="i1pb99kx0g3ov0lx3p5gj58buoqiml5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;23
గాఢమైయొప్పెడి యభియోగంబు నీసు
కావ్యసంపద కగుచుండుఁ గారణంబు.
తేజగీ॥ తగ గుణావహమగునద్భుత ప్రతిభయుఁ
బూర్వవాసనయును లేకపోపుఁగాక
చదువుకొనియత్నమున నుపాసన సలిపిన
భారతీయనుగ్రహంబును బడయు నరుఁడు.
తే॥గీ॥ ఏమఱకపూన్కిమైఁ గీర్తికాముకుండు
భారతీయుపాసనము సల్పవలయునెపుడు
కవిత యసడైనమన్ విదగ్ధసభలందు
మెలఁగఁగల్గుఁబరి క్రాంతి సలిపినతఁడు.
ప్రధమపరిచ్ఛేదము.
సమాప్తము.
88
80
00
00&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i1pb99kx0g3ov0lx3p5gj58buoqiml5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/83</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227936</id>
    <revision>
      <id>584015</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:08:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '24 24 తీ య ప రి చ్ఛే దము అలంకార లక్షణము తే॥గీ॥ కావ్యమునయందు శోభను గల్గఁజేయు ధర్మములలంక్రియలని పెద్దలు వచింతు. రిపుడును వికల్ప్యమానతనెనయునివి. యె వండు సాకల్యముగఁజెప్ప వలఁతియ...'</comment>
      <origin>584015</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1520" sha1="ca1yq6419wf0u0hu8h3pfaf38ccrks9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;24
24
తీ య ప రి చ్ఛే దము
అలంకార లక్షణము
తే॥గీ॥ కావ్యమునయందు శోభను గల్గఁజేయు
ధర్మములలంక్రియలని పెద్దలు వచింతు.
రిపుడును వికల్ప్యమానతనెనయునివి. యె
వండు సాకల్యముగఁజెప్ప వలఁతియగును?
తే॥గీ|| అట్లయినఁ జేయునదియేమి ? యందురేమొ 1
పూర్వులాచార్యులు వికల్పములకుఁ గల్గు
బీజమును జూపియుండి రాబీజమె పరి
సంస్కరింపంగఁబడఁగ మాజతన మిద్ది.
ఆఃవె॥ వెనుకఁగూడ మార్గవిభజనం బొనరింపఁ
బలుకఁబడే నలంక్రియ రొకకొన్ని
లలిఁగనంబఱిచెద లాతిసాధారణా
లంక్రియానికాయ మింకమీద.
అర్థాలంకారములు 35
సీ. ఒప్పు స్వభావోక్తి యుపమయు రూపక
దీపకావృతులు వాక్షేపనామ
మర్థాంతరన్యాస మావ్యతిరేకంబు
వనితావనయు పనూప మతిక
1
2
3&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ca1yq6419wf0u0hu8h3pfaf38ccrks9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/84</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227937</id>
    <revision>
      <id>584016</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:09:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '25 25 యోక్తి యుత్ప్రేక్షయు నొగి హేతుసూక్ష్మల వక్త్రమ ప్రేమఆహ్వయములును ర నవదలంకార మూర్ఖస్వి పర్యాయోక్త ము సమాహితోదా త్తములు నపహ్న వము శ్లేషము విశేషవచనమ్మునున్ దుల్య యోగిత...'</comment>
      <origin>584016</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1722" sha1="k3s3pyjxtro6g4qmaxg5lwq81vcqgge" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;25
25
యోక్తి యుత్ప్రేక్షయు నొగి హేతుసూక్ష్మల
వక్త్రమ ప్రేమఆహ్వయములును ర
నవదలంకార మూర్ఖస్వి పర్యాయోక్త
ము సమాహితోదా త్తములు నపహ్న
వము శ్లేషము విశేషవచనమ్మునున్ దుల్య
యోగితాలంకృతియును విరోధ
మప్రస్తుత ప్రశంసాలంకరణమును
వ్యాజస్తుతి నిదర్శనాహ్వయము న
* క్తియుఁ బరివృత్తియును వాంఛితాళంస
నాత్మకమాశీస్సమాహ్వయంబు
సంకీర్ణనామకాలంకారమును భావి
కాలం క్రియయనంగఁ గ్రాలునదియు
తే॥గీ॥ ననుచు వాక్కులముప్పదియైదలంక్రి
యలను బ్రాచీనకాలమునందుఁగల్గు
సూరిశేఖరుల్ కావ్యశోభారహస్య
భేదపరిశీలనమునఁ జూపించినారు.
స్వభావోక్తి
తే॥గీ॥ బహ్వవస్థలవస్తురూపంబును నప
రోక్షముగ వివరింపంగ దక్షమగుచు
జాతినా స్వభావోక్తినా ఖ్యాతిగాంచి
యాద్యమౌ నలంకృతి పొలుపారుచుండు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k3s3pyjxtro6g4qmaxg5lwq81vcqgge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/85</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227938</id>
    <revision>
      <id>584017</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:09:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '26 జాతి స్వభావోక్తి తే॥గీ॥ హరితకోమలవక్షంబులగుచుఁ దుణ్ణ పక్తి యాతామకుటిలమై భాసిలంగ మెడలు మువ్వన్నెచోటల మెఱయుచుండ మలి మంజుళ్లోక్తులై శోభిలేడిని. క్రియాస్వభావోక్తి తే॥గీ...'</comment>
      <origin>584017</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1561" sha1="cbo2l55jh1luls4jl8t2hv9l4xe4q7f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;26
జాతి స్వభావోక్తి
తే॥గీ॥ హరితకోమలవక్షంబులగుచుఁ దుణ్ణ
పక్తి యాతామకుటిలమై భాసిలంగ
మెడలు మువ్వన్నెచోటల మెఱయుచుండ
మలి మంజుళ్లోక్తులై శోభిలేడిని.
క్రియాస్వభావోక్తి
తే॥గీ॥ కన్నులాఘూర్తి తంబులై కాలగాఁ గ
లక్వణితగర్భమైన గళంబుతోడఁ
బ్రీతిఁదారావతంబు పరిభ్రమించి
ప్రణయినిన్ ముద్దిడికొనె రిరంసమీఱ.
గుణ స్వభావోక్తి
తే॥గీ అంగములయందు బద్దరోమాంచమగుచుఁ
జిత్తమునయందు నిర్వృతిఁజేయుచుండి
నయనయుగమున కామీలనంబుఁ గూర్చి
వర్తిలుచునుండెఁ బ్రేయసీస్పర్శ మహహః
ద్ర వ్య స్వ భా వో క్తి
కం॥ గరళము గళమునఁ దనరఁగ
గరమఁదుఁ గపాలమొప్పఁగా శశధరశే
ఖరుఁడగు వృషధ్వజుం డిదె
యరుణస్నిగ్ధజటలఁజెలువై పొడక న్,
7&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cbo2l55jh1luls4jl8t2hv9l4xe4q7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/86</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227939</id>
    <revision>
      <id>584018</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:09:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '27 తే॥గీ॥ తగును జాతిక్రియాగుణద్రవ్యముల స్వ భావకథనంబు లిట్టివై ప్రాభవంబు దీని కెల్ల శాస్త్రంబులఁ దేజరిల్లు ఁ గావ్యములు సైత మియ్యది కాంతమగును. ఉ ప మ తే॥గీ॥ ఎవ్విధంబుననైన సా...'</comment>
      <origin>584018</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1423" sha1="i6qil336sn872h0nv0dh6xwefrv6rew" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;27
తే॥గీ॥ తగును జాతిక్రియాగుణద్రవ్యముల స్వ
భావకథనంబు లిట్టివై ప్రాభవంబు
దీని కెల్ల శాస్త్రంబులఁ దేజరిల్లు ఁ
గావ్యములు సైత మియ్యది కాంతమగును.
ఉ ప మ
తే॥గీ॥ ఎవ్విధంబుననైన సాదృశ్యమెచట
నవగతంబగు ముద్భూతమై కరంబు
నయ్యది యుపమనాఁగఁజెల్వారుఁ దత
పంచము విదర్శనములఁ జూపంగఁబడును.
ధ ర్మో ప మ
క॥ ముగుదరొ : కమలాతామ్రం
బగు ఏకరతలమటంచు నపరోక్షతఁ దు
ల్యగుణంబుఁ జూపుకతమున
నగుధర్మోపమయనంగ ఖ్యాత మరి యిలన్.
వ స్తూ ప మ
తే॥గీ| వారిజాతంబువలే విదువదన మొప్పు
నల్లకలువలవంటివి నయనములన
రహిఁబ్రతీయమానై కధర్మంబగునిది
ఖ్యాతివహియించు వస్తూపమాఖ్య గల్గి.
10
11
12
18&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i6qil336sn872h0nv0dh6xwefrv6rew</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/87</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227940</id>
    <revision>
      <id>584019</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:09:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '28 విపర్యాసోపమ తే॥గీ॥ నీదు నెమ్మొగముంబోలి నీరజాత మయ్యే సున్నిద్రమంచు సామ్యంబుచెప్ప నది ప్రసిద్ధివిపర్యాసమగుటవలన ఖ్యాతమగు విపర్యాసోపమా ఖ్యతోడ. అన్యోన్యో పమ తే॥మీ॥ నీదు...'</comment>
      <origin>584019</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1533" sha1="4vtv6a04qdo5szu36e926q519rheem7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;28
విపర్యాసోపమ
తే॥గీ॥ నీదు నెమ్మొగముంబోలి నీరజాత
మయ్యే సున్నిద్రమంచు సామ్యంబుచెప్ప
నది ప్రసిద్ధివిపర్యాసమగుటవలన
ఖ్యాతమగు విపర్యాసోపమా ఖ్యతోడ.
అన్యోన్యో పమ
తే॥మీ॥ నీదు నెమ్మొగముంటోలు నీరజమ్ము
నీరజమ్మును బోలేడి నీదు మోము
ననఁగ నొండొంటియతిశయమ్మును దెలుపుచు
నగుచునుండు నన్యోన్యోపమాభిధంబు.
ని యమో ప మ
తే॥గీ॥ వీరజాతంబుతోడనే నీదు మోము
బోలు నిఁకదేవితోడను బోలదనఁగ
నన్యసామ్యము వ్యావృత్త మయ్యేఁ గాన
ఖ్యాతమౌ నిధి నియమోసమాఖ్య గలిగి,
అని య మోప మ
గీ॥ అనుకరించెడి నీ మోము వనరుహమును
తాదృశమ్మగుచుండి తత్కారియైన
దితర మెదియైన నుండిన నేమి? మాక
నంగ ననియమోపమనాఁదనర్చు నిద్ది.
14
15
18
17'&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4vtv6a04qdo5szu36e926q519rheem7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/88</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227941</id>
    <revision>
      <id>584020</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:09:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '29 స ము చ్చ యో ప మ తే॥గీ॥ నీదు నెమ్మొగ మొక్కకా గుణముననె కాదు హ్లాదనక్రియపొల్చుకతనఁ గూడ శశివిడోలెడి ననుచు నీసరణిఁ జెప్ప నది సముచ్చయోపమయన నందమొసఁగు. అతిశయోప మ క॥ నీయందేకన్పట్...'</comment>
      <origin>584020</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1506" sha1="pcwqyhv2kmd890g7ovob76ahvl7u1fo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;29
స ము చ్చ యో ప మ
తే॥గీ॥ నీదు నెమ్మొగ మొక్కకా గుణముననె
కాదు హ్లాదనక్రియపొల్చుకతనఁ గూడ
శశివిడోలెడి ననుచు నీసరణిఁ జెప్ప
నది సముచ్చయోపమయన నందమొసఁగు.
అతిశయోప మ
క॥ నీయందేకన్పట్టెడి
నీయాస్యం విందువిన్ గనెద మాకసమం
దీయదియే భేదములే
దోయి యితర మనఁగ నతిశయోపమయొప్పున్.
ఉత్ప్రే క్షి తో ప మ
తేనిగీ॥ అనురె నాయందె యీకాంతయాస్యలక్ష్మి
యనెడి చంద్రునియీవికతనములేల ?
JAB
అది జలజమందుమం గననగుచునుండె
ననిన నుత్ప్రేక్షితో పమయగుచునుండు.
అద్భుతో పమ
తే॥గీః పద్మమెయ్యదియైన విభ్రాంత నేత్ర
మైన నయ్యది తావకీవాస్యలక్ష్మి
నంగనరొ ! వహియించునటన్నఁజెప్పఁ
ఐడెడి వియ్యది యద్భుతోపమయటంచు.
18
19
20
21&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pcwqyhv2kmd890g7ovob76ahvl7u1fo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/89</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227942</id>
    <revision>
      <id>584021</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '30 90 మో హో ప మ కణ నీమోము చంద్రుఁడనుకొని నే ముగుదరొ ! పరువు లిడుదు నీవదనముకై యామిహిరకిరణుదిశకనఁ గా మోహోపమ యటంచు గణుతింపఁదగున్. సంశయోప మ తే॥గీ॥ భ్రమరములు లోన తిరిగెడి పద్మమొక్క...'</comment>
      <origin>584021</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1511" sha1="269xd001v1nm5nwraerwyb13hjfdb86" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;30
90
మో హో ప మ
కణ నీమోము చంద్రుఁడనుకొని
నే ముగుదరొ ! పరువు లిడుదు నీవదనముకై
యామిహిరకిరణుదిశకనఁ
గా మోహోపమ యటంచు గణుతింపఁదగున్.
సంశయోప మ
తే॥గీ॥ భ్రమరములు లోన తిరిగెడి పద్మమొక్కొ:
అతిచపలలోచనమగు నీయాస్య మొక్కొ
యసుచు డోలాయమానత నందె నాధు
డెందమన సంశయోపమ పొందుపడును.
నిరయోపమ
తే॥గీ॥ చంద్రనిగ్రాహ్యమైనట్టి సరసిజమున
కిందులజ్జాకరద్యుతి యెట్లుకలుగు ?
గాన యియ్యది నీదుముఖంబె యవిన
నిర్ణయోపమ యన నిది నేగడుచుండు.
శ్లే షో ప మ
తే॥గీ॥ శిశిరకిరణ ప్రతిస్పర్ధి శ్రీయుతంబు
సురభిగంధి నీ నెమ్మోము సరసిజంబు
వంటిదవిన శ్లేషో సమాహ్వయమగునిది
యనుచుస్మరియించినారు కావ్యవిదులెల్ల.
22
22
23
24
26&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>269xd001v1nm5nwraerwyb13hjfdb86</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/90</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227943</id>
    <revision>
      <id>584022</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:10:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '26 27 31 స మానో ప మ తే॥గీ॥ ఆయ్యేడి సరూపశబ్దవాచ్యమగుచుండు నది సమానో పమాఖ్యాసమన్వితంబు బాలఁబోలి యీయుద్యానమాల గ్రాలు పాలకాననశోభినియై లలి నన నిందోపమ తే॥గీ॥ బహురజస్కంబు పద్మంబు,...'</comment>
      <origin>584022</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1524" sha1="lvp8szk1wje3b0adz7lu9j7267mpl2m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;26
27
31
స మానో ప మ
తే॥గీ॥ ఆయ్యేడి సరూపశబ్దవాచ్యమగుచుండు
నది సమానో పమాఖ్యాసమన్వితంబు
బాలఁబోలి యీయుద్యానమాల గ్రాలు
పాలకాననశోభినియై లలి నన
నిందోపమ
తే॥గీ॥ బహురజస్కంబు పద్మంబు, పద్మవైరి
క్షయయుతుండయియుండుఁ. దత్సమమయియును
నీకొమరుమీఱుమోము సోత్సేకమగున
నంగ నిందోపమయనం జెలంగునిద్ది.
ప్రశంసో ప మ
తే॥గీ॥ వనజజుని జన్మభూమియౌ పద్మమనఁగ
నీశ్వరునినెత్తిమీదివాఁడిందుఁడనఁగ
వారిరువురు సములు నీదువక్త్రమునక
నం బ్రశంసోపమయనం దనరెడ్డి నిద్ది.
సో ప మ
తేజ గీ॥ నీదుమోము హిమాంశుసన్ని భమటంచు
నర్మదాత్మ యాచిఖ్యాసు వగుచునుండె
నెఱసుగానీ గుణంబుగానీ యనంగ
వొప్పుచుండు నాచిఖ్యాసయుపమయనఁగ
28
20
20&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lvp8szk1wje3b0adz7lu9j7267mpl2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/91</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227944</id>
    <revision>
      <id>584023</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:10:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '32 విరోధోప మ తే॥గీణ అల్లశతపత్రమునకు నీయాస్యమునకు నాశరచ్చంద్రమునకు నన్యోన్యవైర మొప్పుచుండెడినను నిట్టి సూక్తులందు శోభిలెడిని విరోధోపమాభిధంబు. నిషేధో ప మ తేటగీ॥ నీమొగము...'</comment>
      <origin>584023</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1565" sha1="22m5z69m14q3hze0u3kxpxuwhki688q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;32
విరోధోప మ
తే॥గీణ అల్లశతపత్రమునకు నీయాస్యమునకు
నాశరచ్చంద్రమునకు నన్యోన్యవైర
మొప్పుచుండెడినను నిట్టి సూక్తులందు
శోభిలెడిని విరోధోపమాభిధంబు.
నిషేధో ప మ
తేటగీ॥ నీమొగము నెదిరింపంగ నీరజారి
కెప్పుడును శక్తిగల్గదదేల యనఁగ
నాతఁడు కళజ్కీ జడత యొప్పారు నతని
కన నిషేధోపమయని కావ్యజ్ఞు లంద్రు.
చ టూ ప మ
తేజగీ|| మృగవిలోచనాఙ్కంబు నీమోము శశి మృ
గంటె యంకంబుగాఁగలఁడంబుజాక్షి!
ఐననీయాస్యమునకు సమానుఁడే య
ధికుఁడు గాఁడనఁగఁ జటూపను కొమరారు.
త త్త్వ క థ నో పమ
తే॥గీజ పంకజముగాదు మోమిది భ్రమరములివి
కాపు నేత్రంబులవి పోలికను గరంబు
స్పష్టముగఁ జెప్పుచుండుటవలనుపడినఁ
దత్త్వకథనోపమయనంగఁ దనరుచుండు,
80
31
31
32&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>22m5z69m14q3hze0u3kxpxuwhki688q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/92</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227945</id>
    <revision>
      <id>584024</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:10:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '33 అసాధారణోపమ తే॥గీ॥ అమృతకిరణాబ్దముల శోభ నతిశయించి తావకీనమైనట్టి సుందరవదనము తానుదనతోడనే సమంబై నెగడెడి నన నసాధారణోపమ యగుచునుండు. అభూతోపమ తే॥గీ॥ ఒక్కచోఁ టోవుగాఁజేసి యుంచ...'</comment>
      <origin>584024</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1502" sha1="63adc6id2nstp5wz9p2qdquv5z3ukt0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;33
అసాధారణోపమ
తే॥గీ॥ అమృతకిరణాబ్దముల శోభ నతిశయించి
తావకీనమైనట్టి సుందరవదనము
తానుదనతోడనే సమంబై నెగడెడి
నన నసాధారణోపమ యగుచునుండు.
అభూతోపమ
తే॥గీ॥ ఒక్కచోఁ టోవుగాఁజేసి యుంచఁబడిన
నిఖిల నీరజప్రభలోని నిగ్గువోతే
నీదు నెమ్మొగమెంతయు నెగడెడినన
నది యభూతో పమగఁ దెలియంగఁబడును.
అసంభావితోపమ
తే॥గీ॥ చంద్రబింబమునుండి విషంబుపగిది.
చందనద్రవముననుండి జ్వలనమువలె
వచ్చుచుండె నీవక్త్రంబువలనఁ బరుష
వచనమన నసంభావితోమ యనఁబడు.
బహూ ప మ
తే॥గీ॥ చందనోదక చంద్రాంశు చంద్రకాంత
ముఖ్యవస్తు శీతలమయి పొల్చు నీదు
స్పర్శమన సతిశయంబుఁ దెల్పంగఁ గలిగి
యిది బహూపమ యనఁగఁ బేరెన్నికఁగను.
[3]
38
34
96
36&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>63adc6id2nstp5wz9p2qdquv5z3ukt0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/93</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227946</id>
    <revision>
      <id>584025</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:10:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '34 విక్రియోపమ తే„గీ॥ అలరుఁ జంద్రబింబోత్కీర్థమైనయట్లు పద్మగర్భోద్ధృతంబైన పగిది మగువ నీచునేమోమటంచు వర్ణింపఁబడిన నొప్పుచుండు నియ్యది విక్రియోపమయన. మాలోపమ తే॥గీ॥ ధాను నంచ...'</comment>
      <origin>584025</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1543" sha1="6kn4fdzdb5j2z43oov80vj3km6oncs5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;34
విక్రియోపమ
తే„గీ॥ అలరుఁ జంద్రబింబోత్కీర్థమైనయట్లు
పద్మగర్భోద్ధృతంబైన పగిది మగువ
నీచునేమోమటంచు వర్ణింపఁబడిన
నొప్పుచుండు నియ్యది విక్రియోపమయన.
మాలోపమ
తే॥గీ॥ ధాను నంచాతపమువలె భాస్కరుండ
హస్సునన్బలె వాసరం బాకసంబు
నందుకున్బలె లక్ష్మినీయందునించె
విక్రమమన మాలోపమ విదితమగును.
వాక్యార్టోపమ
క॥ ఒక వాక్యార్థము దానిం
కొక వాక్యార్ధమ్ముతోన యుపమిత మగుచోఁ
బ్రాకటము వాక్యార్టోపమ
యొకవాచకముందుఁ దద్భహుత్వమునొప్పున్.
ఏకవాచక వాక్యార్థోపమ
తే॥గీ॥ తరళనయన మావిర్భవద్దంత కాంతి
మహితము త్వదాననంబు భ్రమద్భమరవి
ఛాసి యగుచుండి యాలక్ష్య కేసరమగు
నంబుజాతంబు పగిదిఁ బొల్పారుచుండు.
37
88
30
40&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6kn4fdzdb5j2z43oov80vj3km6oncs5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/94</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227947</id>
    <revision>
      <id>584026</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:11:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '35 బహువాచక వాక్యార్ణోపమ తేజగీ॥ నళివివంటి యాతన్వంగి నళినసదృశ మైన యాననమును దేఁటియట్లు నేను సాదరతఁగోలికోలి యాహ్లాదమయసు ఢాబ్ధివీచికలం దోలలాడినాడ, ప్ర తి వ స్తూ ప మ తే॥గీ॥ వస్...'</comment>
      <origin>584026</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1560" sha1="6cauto8zituqe3fydmq51zvuipzoc4e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;35
బహువాచక వాక్యార్ణోపమ
తేజగీ॥ నళివివంటి యాతన్వంగి నళినసదృశ
మైన యాననమును దేఁటియట్లు నేను
సాదరతఁగోలికోలి యాహ్లాదమయసు
ఢాబ్ధివీచికలం దోలలాడినాడ,
ప్ర తి వ స్తూ ప మ
తే॥గీ॥ వస్తువును నొక్కదాని నుపన్యసించి
దానితో సధర్మమ్మగు దానిఁజెప్పఁ
గలుగు సామ్యప్రతీతి. యక్కారణమున
మహితమౌఁ బ్రతివస్తూపమ యెటులనిన
తే॥గీ॥ నేడునున్ జాయమానులొ నృపులలోన
నొకఁడు నుండు నియట్టి డొడయఁడిలను
బారిజాతంబునకు సరిపాదపంబు
రెండవదిలేదకాదె ? యీపృథివిమీద.
తుల్యయో గోపమ
తే॥గీ ఒక్క పనిని జేయుటయందు నుత్తమునకు
హీనుతోడ సామ్యము వచియించుట యిది
యగును దుల్యయోగోపమ యనుచుఁ బెద్ద
లెల్లనొక్కి వక్కాణించి రెట్టులనిన.
41
42
48
44&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6cauto8zituqe3fydmq51zvuipzoc4e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/95</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227948</id>
    <revision>
      <id>584027</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:11:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '45 19 46 36 తే॥గీ॥ స్వర్గరక్షణ జాగ్రత్త వాసవునిది నీది భూచక్రరక్షావినిదశ క్తి సావలేపుల నసురుల నతఁడు గెడపు నీపును సగర్వుతౌరిపునృపుల నడఁతు. హే తూ ప మ తే॥గీ॥ చంద్రునింగాంతిచేత భా...'</comment>
      <origin>584027</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1693" sha1="0wt3rccwtfs4gb4snrzeocpoypokj2o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;45
19
46
36
తే॥గీ॥ స్వర్గరక్షణ జాగ్రత్త వాసవునిది
నీది భూచక్రరక్షావినిదశ క్తి
సావలేపుల నసురుల నతఁడు గెడపు
నీపును సగర్వుతౌరిపునృపుల నడఁతు.
హే తూ ప మ
తే॥గీ॥ చంద్రునింగాంతిచేత భాస్కరునిదేజు
చేత సంద్రంబు ధైర్యంబుచేత నోలి
నీవనుకరించుచుంటివి నృపః యనవిది
యమ్మతంబయ్యె హేతూపమాఖ్యతోడ.
ఉప మా దోష ని ర స న ము
తే॥గీ॥ భిన్నలింగత వచనంబుభిన్నమగుట
హీనతయు నధికతయును న్యూనత విడ
లేవుపమ కయ్యది సుమనో భావపీఠి
కెక్కఁగలిగి య ద్వేగంబు నీయదేవి.
తేగీ॥ షండు గీతండు స్రీవలెఁ జనుచునుండె
నియమ పురుషువలె వచియించుచుండె
నితఁడు ప్ర్రాణములవలె నా కిష్టుఁ డగును
విద్య యార్జింపఁబడియెను వి త్తము వలె.
తే॥గీ|| దేవతాసార్వభౌముండు దేజరిల్లు
వీవలెన్ ధరణీరమణీప్రియకర
47
48&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0wt3rccwtfs4gb4snrzeocpoypokj2o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/96</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227949</id>
    <revision>
      <id>584028</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:11:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '37 యుర్వినేత తేజంబున నుష్టభాను కక్ష్య నారోహణము సేయఁ గలిగి యుండు. ఇట్టు లీదృక్రయోగంబు లెల్ల సుభగ భావముం గోలుపోకయె వఱలునెపుడుఁ గలిగితీరునుద్వేగంబు కావ్యవిదుల యుల్లములకు న...'</comment>
      <origin>584028</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1846" sha1="37hoh0ybptp45d35rhvqbw9pphyxcoo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;37
యుర్వినేత తేజంబున నుష్టభాను
కక్ష్య నారోహణము సేయఁ గలిగి యుండు.
ఇట్టు లీదృక్రయోగంబు లెల్ల సుభగ
భావముం గోలుపోకయె వఱలునెపుడుఁ
గలిగితీరునుద్వేగంబు కావ్యవిదుల
యుల్లములకు నొక్కొక్క ప్రయోగమందు.
ఉప మా దోష స్థా న ము లు
తే॥గీః అమృతకిరణుండు ధవళుండు హంసివలెను
విమలము సరస్సులుంటోలె విష్ణుపదము
కుక్కవలెనుండు స్వామిభ క్తుఁడగువాఁడు
อื่น
మిణుగుఱుపురువు వెలుఁగొందు మిహిరుఁ దోలి.
ఉజ్జగించెద రిట్టివి యుచితవిదులు
దాని కారణముం గావ్యత త్త్వవిదులు
శేముషిన్ స్వయముగ విమర్శింపవలయు
గుణము దోషమ్మునుం గనుంగొనుటకొఱకు.
సీ. మాదిరి కై వడి మాడ్కి పగిది పోల్కి
తెఱఁగున విధమున తీరున క్రియ
గతి భాతి చందముగా రీతి రహి చాయ
ఠేవ కరణి జాడ ఠీవి డంబు
వలె నట్టు అటు అట్లు బలె పోలె వరుసను
బోటి వంటి యొరయు పోని యట్టి
48
50
51
52&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>37hoh0ybptp45d35rhvqbw9pphyxcoo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/97</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227950</id>
    <revision>
      <id>584029</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:11:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '38 పోలు మున్నగు శబ్దములు సరి ప్రతి యుద్ది యెన జోడు పోటీయు వీడు సూడు సవతు తరము దీటు సాటువ పాటియు పురు డచ్చునున్ సరిపోవును సరి తూగుచు నుండు వంతులకు వచ్చుచునుండు ప్రతి మాఱు తరబ...'</comment>
      <origin>584029</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1704" sha1="fosdlukstzype82jk26ivyp1d74z4p7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;38
పోలు మున్నగు శబ్దములు సరి ప్రతి యుద్ది
యెన జోడు పోటీయు వీడు సూడు
సవతు తరము దీటు సాటువ పాటియు
పురు డచ్చునున్ సరిపోవును సరి
తూగుచు నుండు వంతులకు వచ్చుచునుండు
ప్రతి మాఱు తరబడి బదులు సాటి
నిభ సన్నిభ సమాన నీకాశ సంకాశ
తుల్య ప్రతీకాశ తులిత సదృశ
సంవాది సమ్మిత సమ సదృక్ష ప్రతి
పక్ష సపక్ష సలక్షణోప
మోసమితాథ సరూప సజాతీయ
వై రి సవర్ణానువాది ప్రఖ్య
ప్రతినిధి ప్రతిబింబ ప్రత్యనీక ప్రతి
ద్వంద్వ ప్రతిచ్ఛంద పదములు ప్రతి
రూపపదం బసురూపపదంబున.
న్యూనార్థక పదసమూహ దేశ్య
కల్ప దేశీయాదిక ప్రత్యయంబులు
నట్లైననాదీశబ్దాళియందు
వెలయుచుండెడి బహువ్రీహిసమాసంబు
స్పర్ధఁ బూనె జయించే వైరమూనె
ద్రోహమొనర్చె నాకోశించె నెదిరించే
గర్జించెఁ బీడించె గర్హా సలిపె&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fosdlukstzype82jk26ivyp1d74z4p7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/98</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227951</id>
    <revision>
      <id>584030</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:11:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '39 నవ్వె నసూయగనంబఱిచెను సంధి చేసె నీసువహించెఁ జిన్నచూపు చూచె విడంబించే శోభగొల్లగొనియె దాని సౌభాగ్యసంతతి హరించే ॥ దానితో విరోధించెను దానితోడఁ తులను సరితూగెఁ దత్పదవులఁ బద...'</comment>
      <origin>584030</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1537" sha1="4ld2ubbb1111wrdgq4xtnj5brr1b9dv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;39
నవ్వె నసూయగనంబఱిచెను సంధి
చేసె నీసువహించెఁ జిన్నచూపు
చూచె విడంబించే శోభగొల్లగొనియె
దాని సౌభాగ్యసంతతి హరించే
॥ దానితో విరోధించెను దానితోడఁ
తులను సరితూగెఁ దత్పదవులఁ బద మీదే
దదను బంధి తచ్ఛీలంబు దానిననుక
రించెననునిట్టి నుడులు సదృశతఁ వెల్పు.
ఉపమాచక్రము సమాప్తము.
రూపకాలంకారము
గీ॥ భేదము తిరోహితంబైనఁ కొనియెద
రుపమనే రూపకంబని సూక్తివిదులు
స మ స్త రూ ప క ము
తద్విధం బెట్టులనఁ గేలుదమ్మి బాహు
వల్లరి మనోజ్ఞమౌపాదపల్ల వంబు.
వ్యస్త రూ ప క ము
ఆ॥ వ్రేళ్ళు చివురు లయ్యె, గోళ్ళకాంతులు పూవు
లయ్యె, బాహువులును నయ్యె లతలు
ఓవసంతలక్ష్మి | నీవు మా కన్నుల
యెదుటఁ దిరుగుచుంటి వీదృశముగ
5%
54
55&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4ld2ubbb1111wrdgq4xtnj5brr1b9dv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/99</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227952</id>
    <revision>
      <id>584031</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:12:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '40 గీ॥ వ్యక్తరూపక మిట్టిది యగు. సమస్త రూపకం బది పూర్వోక్తరూప మగును రూఢిఁగను సమస్త వ్యక్తరూపకమగు నాస్యచంద్రునిస్మితము చంద్రాతపమన. స క ల రూప క ము గీ॥ రాజదరుణాంగుళీ దళరాజియుత...'</comment>
      <origin>584031</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1607" sha1="mqsx6uvdfq1dgg77bab3pq52sr69290" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;40
గీ॥ వ్యక్తరూపక మిట్టిది యగు. సమస్త
రూపకం బది పూర్వోక్తరూప మగును
రూఢిఁగను సమస్త వ్యక్తరూపకమగు
నాస్యచంద్రునిస్మితము చంద్రాతపమన.
స క ల రూప క ము
గీ॥ రాజదరుణాంగుళీ దళరాజియుతము
నఅమరీచికేసర మిలానాధ: నీదు
పాదపంకజ మీది ధరింపంబడియెడి
క్షితితలేంద్రులచే నిజశిరములందు.
గీ|| అంగుళులుమున్నయినవానియందు దళత
మున్నయినవియుఁ బదమునఁ బుష్కరతయు
నోలి నారోపితములుగా నుచితమైన
పదముఁ జేర్చుట సకలరూపకమగునిది.
అవయవ రూపకము
గీ॥ అధరపల్లవస్ఫురణసమన్వితంబు
తావకీనాననంబు ముక్తాద్యుతులయి
నఱలు ఘమా౯ంబుబిందుమంజరులఁ దాల్చెఁ
గారణ మేమియుం జండి । కానఁబడదు.
1
గీ॥ స్వేదజలమును మంజరిఁజేసి కెంపు
మోవీఁ బల్లవమునుజేసి మోమవయవి
58
10
57
58
59&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mqsx6uvdfq1dgg77bab3pq52sr69290</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/100</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227953</id>
    <revision>
      <id>584032</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:12:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '41 యన్యథా చేయఁబడదయ్యే నట్లగుటను రూఢ మగు విది యవయవరూపకమన, అవయవిరూపకము గీ॥ ఈముఖాంబుజ మాలోహితేక్షణంబు వల్లితభ్రూవిలాసవిభాసురంబు నిర్దేశ ర్మజాలంబు నిర్ణయముగఁ బ్రకటిత మొనర్...'</comment>
      <origin>584032</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1588" sha1="1ymaeap553rwgsm100jgf2l6kwg7ubp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;41
యన్యథా చేయఁబడదయ్యే నట్లగుటను
రూఢ మగు విది యవయవరూపకమన,
అవయవిరూపకము
గీ॥ ఈముఖాంబుజ మాలోహితేక్షణంబు
వల్లితభ్రూవిలాసవిభాసురంబు
నిర్దేశ ర్మజాలంబు నిర్ణయముగఁ
బ్రకటిత మొనర్చెడిన్ మదావస్థ నిపుడు.
తే॥గీ॥ అవికృతములుగఁజేసి ముఖాఙ్గములను
నెమ్మొగమ్మునుజేసెను నీరజముగ
నిచ్చటన్, గావునన్ వచియింత్రు దీని
గావ్యవిదు అవయవిరూపకంబటంచు.
ఏకాంగరూపకము
తే॥గీ॥ రక్తనేత్రోత్సం మనోహరంబయి మద
పాటలకపోలమైన నీవదనమిట్టి - మంత
ముగ్ధజనుని వీనిని గూడ మోహనాంగి ।
మార్చిపై చెఁ బూర్తిగ రాగమయునిగా ఁగ.
కం॥ ఏకాంగరూపకంబిది
యీకరణిన్ ద్విప్రభృతులనే నంగములన్
వాకొందురు రూపించి. భి
దాకరములు నగు నయు క్తతాయు కతలున్.
60
61
82
63
64&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ymaeap553rwgsm100jgf2l6kwg7ubp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/101</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227954</id>
    <revision>
      <id>584033</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:12:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '42 యు క్త రూపకము తే॥గీ॥ మందహానప్రసూన సమంజసంబు చంచలవిలోచన భ్రమరాంచితంబు వదనమనఁగ సంగతి సుమభ్రమరములకు రూఢమగుఁ గాన తగు యుక్తరూపకంబు, అయు క్త రూ ప క ము గీ॥ ఆర్ద్రమందహాసజ్యోత్స్...'</comment>
      <origin>584033</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1456" sha1="hjpd1lg43348b5z0i9ycwxbq8mt17zp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;42
యు క్త రూపకము
తే॥గీ॥ మందహానప్రసూన సమంజసంబు
చంచలవిలోచన భ్రమరాంచితంబు
వదనమనఁగ సంగతి సుమభ్రమరములకు
రూఢమగుఁ గాన తగు యుక్తరూపకంబు,
అయు క్త రూ ప క ము
గీ॥ ఆర్ద్రమందహాసజ్యోత్స్నమగుచు స్నిగ్ధ
నయననీరజమైన యాననమిదియన
వెన్నెలకుఁదమ్ములకయోగమున్నకతన
నిది యయుక్తరూపకమనియెంచఁబడును.
వి ష మ రూప క ము
గీ॥ అబ్దిరూపణముండుట నఙ్గములకు
రూపణమరూపణమ్మును జూపఁబడుట
విషమరూపకమనఁగను వెలయుచుండు
లలితమై యిదియెట్లు చెలంగుననిన.
గీత పుష్పబాణుండు నర్తితభ్రూలతమయి
పౌల్పుఁగని మదర క్తకపోలమైన
త్వన్ముఖేందుబింబముచే భువనములెల్లి
సారసాక్షిరొ ! మర్ధింపఁజాలియుండు,
85
68
87
88&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hjpd1lg43348b5z0i9ycwxbq8mt17zp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/102</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227955</id>
    <revision>
      <id>584034</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:12:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '69 10 70 43 సవి శేషణ రూపకము గీ॥ శిరమునన్ జాహ్నవీజలాంబరము వటల నసురభయము దొఱంగిన యమరవరులు సమ్మదోత్సవధ్వజమయి జానుమీఱి యతిసముత్కృష్ట మగుచుండు హరిచరణము. తే॥గీ॥ సురుచిరవిశేషణాఢ్యమై...'</comment>
      <origin>584034</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1677" sha1="qqjj1ka9xjycjb1met5cpc3i2m61r9e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;69
10
70
43
సవి శేషణ రూపకము
గీ॥ శిరమునన్ జాహ్నవీజలాంబరము వటల
నసురభయము దొఱంగిన యమరవరులు
సమ్మదోత్సవధ్వజమయి జానుమీఱి
యతిసముత్కృష్ట మగుచుండు హరిచరణము.
తే॥గీ॥ సురుచిరవిశేషణాఢ్యమై పరిఢవిల్లు
నిట్టి కేతువు రూపం బిదెద్ది కలదొ
ఆది పదంబుననర్వితంబౌటఁ జేసి
రూఢమగు సవిశేషణరూపకంబు.
వి రుద్ధ రూపకము
తేజగీ|| తోయ జంబులు ముకుళింపఁ జేయలేఁడు
నభమున వగాహనంబు నొనర్పలేఁడు
త్వన్ముఖేన్దుండు మామక ప్రాణహరణ
మందుమాత్రమె సునిపుణుం డగుచు నుండే.
తేజగీ శీతకిరణుని పనులను జేయమియును
బెఱపనిన్ జేయుటయును జూపింపఁబడియె
దీనియందు కావున దీని బుధులు
పలుకుచుంద్రు విరుద్ధరూపక మటంచు.
హేతురూపకము
తే॥గీ॥ వార్ధివైతి గఁభీర భావంబుచేత
గౌరవముచేత నైతివి ఙ్మధరంబ
71
72.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qqjj1ka9xjycjb1met5cpc3i2m61r9e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/103</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227956</id>
    <revision>
      <id>584035</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:12:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '44 వెల్లలోకులు గోరిన విచ్చుచుంట నెగడుచుంటివి కల్పావనీజమగుచు. శే॥గీ॥ ఇచట గంభీరతాదిక హేతువులను వార్ధిగా గిరిగాఁ గల్పపాదపముగఁ జేయఁబడియె నొక్కఁడు. దానఁజేసి యిద్ది హేతురూపక...'</comment>
      <origin>584035</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1585" sha1="smccjhf1sny4myjc29flkhgnh3je1ui" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;44
వెల్లలోకులు గోరిన విచ్చుచుంట
నెగడుచుంటివి కల్పావనీజమగుచు.
శే॥గీ॥ ఇచట గంభీరతాదిక హేతువులను
వార్ధిగా గిరిగాఁ గల్పపాదపముగఁ
జేయఁబడియె నొక్కఁడు. దానఁజేసి యిద్ది
హేతురూపకమని వచియింపఁబడియె.
క్లిష్ట రూప కము
తే॥గీత సకియరోః భ్రమరప్రార్థ్యసౌరభమయి
రాజహంసోపభోగార మై జగమున
55
నీదు వదనాంబుజంబు వన్నెఁగనె ననఁగ
క్లిష్టరూపక మియ్యది చెలఁగుచుండు.
ఉపమారూపక వ్యతిరేకరూపకముల లక్షణములు
తే॥గీ॥ తగువిధమున సాధర్మ్యవై ధర్మ్యములవి
గౌణముఖ్యమ్ములకు నొగిఁ గానఁబడిన
ఖ్యాతిఁగను సుపమారూపకంబన వ్యతి
రేకరూపకమైన నోలి రెండెటులన
ఉప మా రూపకము
తేగీ॥ ఈములేందుండు మదముచే నెఱ్ఱపడి శ
శాంకునుదయసమయరాగ సంకలితుని
78
74
75
76&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>smccjhf1sny4myjc29flkhgnh3je1ui</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/104</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227957</id>
    <revision>
      <id>584036</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:13:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '77 173 78 45 నుఱకయేదిరించి గర్జించుచుండె ననఁగ రూఢిగనుచుండెడి నుసమారూపకంబు. వ్యతి రేక రూపక ము తే॥గీ కువలయాప్తుని వేలుపుల్ గ్రోలుచుంద్రు తావకముభేందునిన్ నేను ద్రావుచుందు నైన నత...'</comment>
      <origin>584036</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1626" sha1="3ydrshthjsn7gch65mahnfeqx16koaj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;77
173
78
45
నుఱకయేదిరించి గర్జించుచుండె ననఁగ
రూఢిగనుచుండెడి నుసమారూపకంబు.
వ్యతి రేక రూపక ము
తే॥గీ కువలయాప్తుని వేలుపుల్ గ్రోలుచుంద్రు
తావకముభేందునిన్ నేను ద్రావుచుందు
నైన నతఁడెపు నసమగుఁడౌ వితండు
మసలు నెప్పుడు నాపూర్ణమండలుఁ డయి.
ఆ క్షే ప రూ ప కము
తే॥గీ॥ పడతి యిట్టులన్యోపతాపంబు సేయు
నీదు ముఖచంద్రమునకు సంవాది కాదు
సుమ్ము చంద్రత్వ మని చెప్పుచోట నన్వ
యించి యాక్షేపరూపకం బంచితమగు.
1
సమాధానరూపకము
తే॥గీ॥ చణ్ణిలో | తావకీనాన్యశ్యసహిత మొ
కించుకయు దయలేక దహించు సన్ను
నాదు దురదృష్టమే కారణం బనంగ
నది సమాధాన రూపకంబగుచు నుండు.
రూప క రూపకము
తే॥గీ॥ ఈ ముఖాబ్జ రంగమునందు నృత్యమును బొ
నర్చుచుండెడి భ్రూలతానర్తకి యిదె
78
80&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3ydrshthjsn7gch65mahnfeqx16koaj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/105</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227958</id>
    <revision>
      <id>584037</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:13:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '46 లీలగా నని వర్ణింపఁ గ్రాలుచుండు రుచిర మగుచుండి రూపకరూపకమ్ము. తత్త్వాపహ్నవరూపకము తే॥గీ॥ నీదు నెమ్మొగమిదికాదు. నీరజమిది కన్నులియ్యవి కావు భృంగంబులివ్వి కేసరమ్ములే సుమ్...'</comment>
      <origin>584037</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1576" sha1="quxxrtiufwyt7z78tx83njbjc2emuvt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;46
లీలగా నని వర్ణింపఁ గ్రాలుచుండు
రుచిర మగుచుండి రూపకరూపకమ్ము.
తత్త్వాపహ్నవరూపకము
తే॥గీ॥ నీదు నెమ్మొగమిదికాదు. నీరజమిది
కన్నులియ్యవి కావు భృంగంబులివ్వి
కేసరమ్ములే సుమ్మివి కీరవాణి !
తావకీనదంతప్రభల్ కావు కావు.
తేగీ। వదనతాముఖ్యధర్మనివర్తనం బొ
నర్చి పద్మాదులుగ రూపణంబుఁ జేసెఁ
గాన ప్రోద్భావితగుణప్రకర్షమ గుచుఁ
గ్రాలుఁ దత్త్వనిహ్నవరూపకంబన నిది.
తే॥గీ॥ రూపకోపమల వికల్పరూపములకు
మేఖలేవికతమ్మున మేము దిగ్భ్రా
దర్శనముఁజేసితిమి. కాన తద్విదులొగి
నూహ సేయంగవలయు నను క్షములను.
రూపకచక్రము ముగి నేను.
దీపకాలంకారము
తే॥గీ తగఁగ జాతిక్రియాగుణ ద్రవ్యవాచి
శబ్దమొకఁడొక్కచో నుండి సకలవాక్య
82
83
84
81&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>quxxrtiufwyt7z78tx83njbjc2emuvt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/106</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227959</id>
    <revision>
      <id>584038</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:13:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '47 ములకు నుపచరించిన నది బుధులు చెప్పు చుండు దీపక, మదియెట్టులుండునవిన. ఆదిజాతిదీపకము తే॥గీ|| దక్షిణసమీరణుండు సుతారముగను లతల జీర్ణపర్ణములను లాగుచుండె వాఁడె యవనతాంగుల మానభం...'</comment>
      <origin>584038</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1556" sha1="l5i5cbst8eal7vjs4wr3x0k3ypf65bv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;47
ములకు నుపచరించిన నది బుధులు చెప్పు
చుండు దీపక, మదియెట్టులుండునవిన.
ఆదిజాతిదీపకము
తే॥గీ|| దక్షిణసమీరణుండు సుతారముగను
లతల జీర్ణపర్ణములను లాగుచుండె
వాఁడె యవనతాంగుల మానభంజనమ్ము
సలుపఁగా నెంతయేనియుఁ జాలియుండె.
ఆదిక్రియా దీపక ము
తే॥గీ॥ మసలుచున్నవి తావక మదగజములు
వారిధి చతుష్క వేలో పవనములందు
కుందరుచులు నీ గుణములు గూడఁజక్ర
వాళభూమీధర నికుంజపాళియందు.
ఆది గుణ దీప క ము
తేజగీ॥ శ్యామలములయ్యే సర్వదేశాంతరములు
ప్రావృ షేణ్యపయోధరపటలి చేత
నేలలున్ సుకుమారతాశాలినూత్న
శాద్వలావళీ సుషమాప్ర్రాసరము చేత.
ఆది ద్రవ్య దీపక ము
ఆ॥ విష్ణుమూర్తిచేత విక్రమాఢ్యత చేత
పూర్వదేవతల విభూతులెల్ల
85
86
87
88&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l5i5cbst8eal7vjs4wr3x0k3ypf65bv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/107</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227960</id>
    <revision>
      <id>584039</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:13:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '48 నెటకొచేర్పఁబడియె. వెచ్చటినుండియో దేవతద్ధుజులెల్లఁ దేవఁబడియె. తే॥గీ॥ ఇట్టులా దిదీపకము లుదీరితంబు లీపగిరి మధ్యమందునునిట్టులే చి వరనువాక్యములందు నవ్వానిఁ జూపు వాఁడఁగొ...'</comment>
      <origin>584039</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1574" sha1="mgh8ki157lcyj04l8n996xuy1zlwtmw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;48
నెటకొచేర్పఁబడియె. వెచ్చటినుండియో
దేవతద్ధుజులెల్లఁ దేవఁబడియె.
తే॥గీ॥ ఇట్టులా దిదీపకము లుదీరితంబు
లీపగిరి మధ్యమందునునిట్టులే చి
వరనువాక్యములందు నవ్వానిఁ జూపు
వాఁడఁగొన్నిటీ నవియెట్లువఱలుననిన,
మ ధ్య జాతి దీప క ము
తేగీ ॥ విచుళపాదపముల క్రింద నృత్యమాడు
పాడుచుండు సంగీతంబు బహి౯ణములు
సమ్మదాశుగర్భములౌచు జానుమీఱఱు
కన్నులఁబయోదములమీదఁ గట్టివేయు.
మ ధ్య క్రి యాదీ ప క ము
తే॥గీ॥ గంధవాహంబు మాంద్యసంగతము కార
మమృతరశ్మి దవానలం బగుచునుండే
మలయజమలందునప్పుడమ్మలయజంబు
పైఁబడుట శస్త్ర పాఠంబు పధికతతికి.
అంతజాతిదీపకము
తే॥గీ॥ అంబుదంబుల్ వెడలఁక్కునట్టి జలము
ఇండ్లముందఱఁదిరుగు బహి౯ణనివహము
89
90
01
92&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mgh8ki157lcyj04l8n996xuy1zlwtmw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/108</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227961</id>
    <revision>
      <id>584040</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:13:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '49 చంచలంబు తటిల్లతా సంచయమును పుష్పబాణునకుండేడి మూలబలము. అంతదూదీపకము తే॥గీ॥ నల్లకల్వ నీ చేతఁ గర్ణంబునందు స్మరువిచేత నస్త్రము శరాసనమునఁదు చావుమీదను నా చేత పై తము మతి యొక్క...'</comment>
      <origin>584040</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1504" sha1="e8mnnddbnd1fklw5g58pw1w15omv398" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;49
చంచలంబు తటిల్లతా సంచయమును
పుష్పబాణునకుండేడి మూలబలము.
అంతదూదీపకము
తే॥గీ॥ నల్లకల్వ నీ చేతఁ గర్ణంబునందు
స్మరువిచేత నస్త్రము శరాసనమునఁదు
చావుమీదను నా చేత పై తము మతి
యొక్క పరి మూఁడు వియ్యని యుంచఁబడియె.
మాలాఠీపకము
తే॥గీని విశదపక్షంబు విధునకు
వృద్ధి
93
94
బంచకరున కా శశియు నప్పంచశరుఁడు
రాగమునకును రాగంబు రక్తులైన
తరుణుల రణోత్సవశ్రీ విధానములకు.
తే॥గీ॥ ఆదిదీపక మగునిది యైనఁగానీ
పూర్వపూర్వవ్య పేక్షచేఁ బొలుపుమీ
వాక్యమాల ప్రయోగింపఁబడియెఁగాన
నమ్మతమ్ము మాలాదీపకమ్మునాఁగ,
విరుద్ధార్థ తీవరము
తే॥గీ॥ పుష్పచాపున కవలేపముమ గరంబు
వర్ధిలంజేయుచుండెడి వారిదములు
85
96
[4]&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e8mnnddbnd1fklw5g58pw1w15omv398</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/109</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227962</id>
    <revision>
      <id>584041</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:14:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '50 ఘర్మమునకును దగ్గింపఁ గలిగియుండు గంధవాహ విధూత శీకర ధరములు. తే॥గీజ వారిదపడము నవలేపపదముఁ గూడఁ నొకటి యొకదానికి సరిపడిక మెలంగు క్రియలతోడ సంయుక్తంబు అయినకతన దీనిపేరు విరుద్...'</comment>
      <origin>584041</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1672" sha1="a4566bcspbi0p9ur9eoqf61rua2ljoe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;50
ఘర్మమునకును దగ్గింపఁ గలిగియుండు
గంధవాహ విధూత శీకర ధరములు.
తే॥గీజ వారిదపడము నవలేపపదముఁ గూడఁ
నొకటి యొకదానికి సరిపడిక మెలంగు
క్రియలతోడ సంయుక్తంబు అయినకతన
దీనిపేరు విరుద్ధార్థదీపకంబు.
ఏకారదీపకము
తే॥గీని ఆశల విశాలభావంబు నసహరించు
రెక్కల సమూహముల నెల్ల మ్రింగివేయు
నాచుప్రాణములంగొను నీదినమున
వ్యాపకంబయి యీ వయోవాహమాల.
తేజ గీజ పెక్కగు వదంబుల ప్రయుక్తి నొక్క క్రియయె
విషధరావళి కిచట దీపించుచుండెఁ
గాన యేకార్ధదీపకాఖ్యను వహించి
యియ్యది విరాజిలును సూక్తి బృందమందు.
క్లీష్టార్థదీపకము
తే॥గీ॥ హృద్యగంధివహంబులై యెంతయేని
తుంగములు తమాలాసితద్యుతియుతములు
మేఘములు నభమందు భ్రమించుచుండె
ఛాత్త్రియందు సయిత మీమతంగజములు,
10
89
90
100
101&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a4566bcspbi0p9ur9eoqf61rua2ljoe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/110</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227963</id>
    <revision>
      <id>584042</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:14:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '53 తేగీ॥ ధర్మములచే నభిన్నతఁ దాల్చినట్టి జలధరములకును మతంగజంబులకును భ్రమణముననె సంబంధంబు వఱలుచుండే నీపగిదినుంట శిషార దీపకమిది. తే॥గీ ఇవ్విధంబుననే బుఛులెఱుఁగవలయు దీపకంబున...'</comment>
      <origin>584042</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1575" sha1="rdyyfysmbzmjpji01dzo1mjcgscyooa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;53
తేగీ॥ ధర్మములచే నభిన్నతఁ దాల్చినట్టి
జలధరములకును మతంగజంబులకును
భ్రమణముననె సంబంధంబు వఱలుచుండే
నీపగిదినుంట శిషార దీపకమిది.
తే॥గీ ఇవ్విధంబుననే బుఛులెఱుఁగవలయు
దీపకంబునయందు వర్తిల్లు నట్టి
మిగిలిన వికల్పములనెల్ల మృదుళసరస
సుందరార్థ సంస్కృతకవిసూక్తు అందు.
దీపక్ చక్రము సమాప్తము.
ఆవృత్త్యలంకారము
తే॥గీ॥సమ్మతంబగు దీపకస్థానమంద
పొంకమైన పదావృత్త్యలంకరణము
లలితమైన యర్ణావృత్త్యలం క్రియయును
లసితమౌ నుభయావృత్త్యలంకృతియును.
అర్థవృత్తి
తేగీ విరియుచుండెఁ గడిమిపూలు విచ్చుచుండె
గడు మనోజ్ఞములై యొప్పు కోడిపెపూలు
కందళుతో వికసించెడి నందముగను
తద్ధయున్ విరిసెడి నేఱు మద్దిపూలు.
102
-208
10%
105&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rdyyfysmbzmjpji01dzo1mjcgscyooa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/111</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227964</id>
    <revision>
      <id>584043</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:14:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పదా వృత్తి అంబుదంబు లక్కణ్ణభావంబుఁ గూర్చె శ్రేణిగట్టి శభావశబృందమునకుఁ బ్రసవశరుఁడు నుత్కణ్ణ భావంబుఁ గూర్చె నెల్ల యువనివహంబుల హృదయములను ఉ భ యీ వృ ప్తి ఆ॥వెః విశ్వమును జయ...'</comment>
      <origin>584043</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1420" sha1="le5ggbe7yzyv56a6gy2i46lqpufkgi5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పదా వృత్తి
అంబుదంబు లక్కణ్ణభావంబుఁ గూర్చె
శ్రేణిగట్టి శభావశబృందమునకుఁ
బ్రసవశరుఁడు నుత్కణ్ణ భావంబుఁ గూర్చె
నెల్ల యువనివహంబుల హృదయములను
ఉ భ యీ వృ ప్తి
ఆ॥వెః విశ్వమును జయించి విహరించుచుంటి శు
ద్ధాంతసతులతోడ నవని నీవు
విబుధలోకమందు విహరించుచుండిర
చ్చరలతోడ నీదు శతునృపులు.
ఆకృప్త చక్రము.
ఆక్షేపాల
తేటగీ॥ అగు నిషేధోక్తి యాక్షేప మది త్రివిధము
మూఁడు కాలముల నిషేధ్యములు నెనయుట
మఱియు నాక్షేప్యభేదముల్ పరిమితములు
కాపు కాన దీనికిఁ దుది గానఁబడము.
వృత్తాక్షేపము
తేజగీజ ఐదు పూలబాణాల ననంగుఁడు జగ
మంతయు జయించె ననుట భావ్యంబు కాదు
106
107
108&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>le5ggbe7yzyv56a6gy2i46lqpufkgi5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/112</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227965</id>
    <revision>
      <id>584044</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:14:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '53 కాదని తలంచుటయును యుక్తంబు కాదు వస్తుశక్తులద్భతములై వులుచుండు. తేజగీ॥ అంగజజయం బసంభవం బనెడు బుద్ధి వర్తిలినయదియే హేతుబలమువలనఁ గాదనంబడుచుండేడిఁ గాన యిట్టి దవవిఁ జెల్లు...'</comment>
      <origin>584044</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1650" sha1="6n6j1q64zdf1vxnk7irot7fp0wq9a6o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;53
కాదని తలంచుటయును యుక్తంబు కాదు
వస్తుశక్తులద్భతములై వులుచుండు.
తేజగీ॥ అంగజజయం బసంభవం బనెడు బుద్ధి
వర్తిలినయదియే హేతుబలమువలనఁ
గాదనంబడుచుండేడిఁ గాన యిట్టి
దవవిఁ జెల్లు వృత్తాక్షేప మనెడి పేర.
వర్తమా నా క్షేప ము
క॥ ఓకలభాషిణి! కువలయ
మే కథమునఁ జెవి నిడియెద వెంచెదనొక్కో
నీ కడకంటివిలోకన
కృత్యంబునకు శక్తిహీనంబనుచున్.
తే॥గీ॥ నల్లకల్వను గర్ణంబునందిడికొను
చుండఁగనె చాటువచన ప్రయుక్తిశక్తి
నాయకుడు నిరోధించే నాయిక విటు
లౌట వర్తమానాక్షేప మనఁబడు నిది.
భ వి ష్య దా క్షే ప ము
తే॥గీ॥ లాతి సుదతి ముద్దిడుటచే లాక్షయంటి
రక్తమగుచుఁ గన్నట్టు నేత్రంబుతోడ
నీవు నన్ను గనుంగొన నేరవు హృద
యేశ్వరా ! సూనృతము వచియించుచుంటి,
109
110
111
112
118&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6n6j1q64zdf1vxnk7irot7fp0wq9a6o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/113</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227966</id>
    <revision>
      <id>584045</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:14:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '54 తే॥గీని కలుగఁగల దెప్పుడో కప్పు కొంతున కవి యెంచుచున్ మనస్విని నిరోధించె విట్లు ముందుగానే కావున నిది బుధులచేతఁ జెప్పఁబడును భవిష్యదాక్షేప మనుచు. ధ ర్మా ము తేజగీ॥ భావకాంగం...'</comment>
      <origin>584045</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1777" sha1="a4h32u93ajiavw06n1oagstyrucrrnw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;54
తే॥గీని కలుగఁగల దెప్పుడో కప్పు కొంతున కవి
యెంచుచున్ మనస్విని నిరోధించె విట్లు
ముందుగానే కావున నిది బుధులచేతఁ
జెప్పఁబడును భవిష్యదాక్షేప మనుచు.
ధ ర్మా
ము
తేజగీ॥ భావకాంగంబులందు మార్దవము మిథ్య
యే యగును సుమ్ము తన్వంగి యిది విరూఢి
మృదుతయే సత్యముగ నున్న నేల హేతు
వించుకయు లేక నన్ను బాధించుచుండు..
తే॥గీ॥ ముదితగాత్రమార్దవము కాముకునిచేత
దానికి విరోధియైన కృత్యమ్ము కలిమి
నిచట నాక్షి సమయ్యెడి నిట్లు. కాన
తనరు నిద్ది ధర్మక్షేప మనెడి పేర.
ధ ర్మాలి
క్షేప ము
తే॥గీ॥ సుందరి యటంచుఁ గాని యసుందరి యని
కాని యీవివేకం బెట్లు కలుగఁ గలదు?
చంచలంటైన ప్రభయె కాండంగఁబడెడి
దాని యాశ్రయ మింతయుఁ గానఁబడదు.
తే॥గీ॥ అనుమతింపంగఁబడెఁ బ్రభయనెడి గుణము
ధర్మి యాక్షి పమయ్యె నత్యంతచిత
114
115
126
117&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a4h32u93ajiavw06n1oagstyrucrrnw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/114</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227967</id>
    <revision>
      <id>584046</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:15:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '55 మైన రూపుఁ జెప్పఁగ నెంచు వానిచేత విట్టులౌట ధర్మ్యాక్షేప మియ్యదియగు, కా క॥ కను లెణ్ణవయ్యే నధర క్షే ప ము మ్మను పల్లవ మదరఁజొచ్చే, నవే భుగ్నముల య్యెను నీ కనుబొమ్మలు. నై నను గలుగ...'</comment>
      <origin>584046</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1676" sha1="3ey4vtlp7iefnozohqa8nx2gmn5zmi4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;55
మైన రూపుఁ జెప్పఁగ నెంచు వానిచేత
విట్టులౌట ధర్మ్యాక్షేప మియ్యదియగు,
కా
క॥ కను లెణ్ణవయ్యే నధర
క్షే ప ము
మ్మను పల్లవ మదరఁజొచ్చే, నవే భుగ్నముల
య్యెను నీ కనుబొమ్మలు. నై
నను గలుగదు తప్పులేనివారు భయ మెదన్.
తే॥గీ॥ భయమునకు ముఖ్యకారణంబైన స్వాప
రాధము నిషిద్ధమయ్యెను బౌరుఁడైన
ప్రియునిచేతను, గావునఁ బేర్కొనంగఁ
జెల్లు నియ్యది కారణాతేపమనుచు.
Aa
కార్యా
-
క్షేప ము
తేఃగీః ప్రాణవల్లభుఁ డుండె దూరమ్మునందు
నంబుదములతో వానకాలంబువచ్చె
ములు
గనుఁగొనంబడుచుండె పుల్లవిచుకోవ
మృతిని గాంచకపోతి విదేమి యొక్కొ
॥గీ దారుణాంబుదాగమమను కారణంబుఁ
జెప్పి తత్కార్య మరణనిషేధ మిచటఁ
జేయఁబడుటచే వియ్యది చెప్పఁబడును
ఘనులచేతఁ గార్యాక్షేపమనెడి పేర్ల,
118
119
120
121
222&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3ey4vtlp7iefnozohqa8nx2gmn5zmi4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/115</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227968</id>
    <revision>
      <id>584047</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:15:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '56 అనుజ్ఞాక్షేపము తేజగీ॥ నీ పయన మిది చిరకాలతాసకారి పొమ్ము నాకగుట సంభవింపదు నాధ పోపుపక్షంబునం దిట్టులీవిషయము నందు వలవ దాశంక నీడెందమునకు. తే॥గీ॥ ఇట్లను జ్ఞాము ఖంబుననే మరణమ...'</comment>
      <origin>584047</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1756" sha1="atvchussfkb3r0p2w8rfsfhx1c1zfyn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;56
అనుజ్ఞాక్షేపము
తేజగీ॥ నీ పయన మిది చిరకాలతాసకారి
పొమ్ము
నాకగుట సంభవింపదు నాధ
పోపుపక్షంబునం దిట్టులీవిషయము
నందు వలవ దాశంక నీడెందమునకు.
తే॥గీ॥ ఇట్లను జ్ఞాము ఖంబుననే మరణము
సూచనమొనర్చుచునే మనోజ్ఞుని పయనము
కాంత యొకతే నిషేధించెఁ గావున బుధు
లందు రిది యనుజ్ఞానేప మగునటంచు.
ప్రభుత్వాక్షేపము
తే॥గీ॥ కుశలము సుఖమ్ము నీకుఁ జేకూరఁగలదు
ద్రవిణలాభంబుతోడ మార్గంబునందు
ప్రాణవిషయనంశయము నాకై నఁ గలుగ
జైనఁ బోవలవదు నీవు ప్రాణనాధ :
తే॥ గీ॥ ప్రాణనాధ ప్రయాణాను బంధి హేతు
వులను వచియించుచుండియుఁ బొలతి యిట్లు
ప్రాభవముచేతనే యడ్డపఱిచె నతనిఁ
గాన యిది ప్రభుత్వాక్షేపమై నెగడెడి,
అనాదరా క్షేప ము
తే॥గీ॥ బ్రతుకుమీది యపేక్షయే ప్రబలతమము
ద్రవిణమందలియాళ దుర్భలము నాకుఁ
128
124
126
126&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>atvchussfkb3r0p2w8rfsfhx1c1zfyn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/116</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227969</id>
    <revision>
      <id>584048</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:15:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '57 బొమ్ము పోకున్నచో విలుపుముహృదీశ తెలియఁజేసినదాన నాస్థితిని నేను,, తే॥గీః చెలువుని ప్రయాణ పడ్డగించెడి నిరూఢిఁ గడు ననాదరముగఁ బల్కేఁగాంత యొకతె ప్ర్రణయపారవశ్యప్రభావంబుచేత...'</comment>
      <origin>584048</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1727" sha1="3mdo84xw8fpyg6tcxzamorbicejxroj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;57
బొమ్ము పోకున్నచో విలుపుముహృదీశ
తెలియఁజేసినదాన నాస్థితిని నేను,,
తే॥గీః చెలువుని ప్రయాణ పడ్డగించెడి నిరూఢిఁ
గడు ననాదరముగఁ బల్కేఁగాంత యొకతె
ప్ర్రణయపారవశ్యప్రభావంబుచేత
నిది యనాదరాక్షేపమంచెన్నఁబడును.
ఆశీర్వ చ నా క్షేపము
తే॥గీ॥ పోవునట్టి పక్షమునందుఁ బొమ్మునాథ :
నీవు శుభములై నెగదుఁగా
నీవు పోయెడు చోటనే నేను గూడ
జన్మమెత్తుట తప్పక జరుగుఁ గౌత,
తే॥గీ॥ గరిత యాశీర్వచించు మార్గమునఁ దనయ
వస్థ సూచించుచుండియే వల్లఛు పర
దేశయాత్రను దా నిషేధించుట నిది
చెల్లు నాశీర్వచనమయాక్షేపమనఁగ.
ప రు షా క్షేప ము
తేగీణ వీదు ప్రస్థాన మియ్యది నిజమయేని
పెఱవధూమణి విక నీవు వెదకికొనుము
నందు దొరకునో యని నిరీక్షణము సేయు
మిత్తి యిప్పుడే నన్నాక్రమించుచుండె..
127
128
120
180
181&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3mdo84xw8fpyg6tcxzamorbicejxroj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/117</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227970</id>
    <revision>
      <id>584049</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:15:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'క॥ ప్రేమవశీకృష్ణాయై యొక 58 భామిని పరుషముగఁ బల్కి పతివయనమ్మున్ దా మానిపించెఁ గావున నామాడ్కి విరచనము పరుషాక్షే పమగున్. సాచి ప్యా క్షేపము తే॥గీ॥ పోవునెడల శీఘ్రంబుగాఁ బొమ్ము...'</comment>
      <origin>584049</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1580" sha1="jv0px88o6ktl8bo6qdqwhgjts1jpfgg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;క॥ ప్రేమవశీకృష్ణాయై యొక
58
భామిని పరుషముగఁ బల్కి పతివయనమ్మున్
దా మానిపించెఁ గావున
నామాడ్కి విరచనము పరుషాక్షే పమగున్.
సాచి ప్యా క్షేపము
తే॥గీ॥ పోవునెడల శీఘ్రంబుగాఁ బొమ్ము నాథ 1
యార్తబంధుముధో దీర్ఘమై ప్రయాణ
మునకుఁబరిపంధియగుచుండఁడోవునట్టి
శోకరవతతి నీచెవి సోకఁగలదు.
క॥ సాచివ్యము సేయునొకో |
యీ చెలి యనఁబల్కి నాథు నేగవలదనెన్
సూచనగా రక్తయౌ సతి
సాచివ్యాక్షేపమనఁగఁ జను నిది నుడులన్.
య న్నా
132
193
184
క్షేప ము
తే॥గీత అరుగుమమచును నీకుఁ ద్ర్యంబుగాఁగఁ
బలుకవాంఛింతు మత్రియవాంఛఁజేసి
నోటనుండి వెడలుచుందు మాట యరుగ
వలదనుచు నేమిసేయంగఁగలను నేను.
క॥ అనభిలషితార్థమును గూ
ర్చిన యత్నమునకు సువిపరీతఫలము గ
185&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jv0px88o6ktl8bo6qdqwhgjts1jpfgg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/118</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227971</id>
    <revision>
      <id>584050</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:15:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '59 90 186 ల్గిన కతన వ్యర్థతం జూ పిన యత్నాక్షేపమనుచుఁ బేర్కొనఁఐడెడిన్. పరవశాక్షేపము తే॥గీ క్షణము సేపు దర్శనవిఘ్నకరమటంచు తెప్పపాటుపైఁ గోపించు ప్రేమకీపు చెప్పుము ప్రయాణ మయ్యది...'</comment>
      <origin>584050</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1747" sha1="0nuncxh19jpznxzmbnuxk6zw1605l2j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;59
90
186
ల్గిన కతన వ్యర్థతం జూ
పిన యత్నాక్షేపమనుచుఁ బేర్కొనఁఐడెడిన్.
పరవశాక్షేపము
తే॥గీ క్షణము సేపు దర్శనవిఘ్నకరమటంచు
తెప్పపాటుపైఁ గోపించు ప్రేమకీపు
చెప్పుము ప్రయాణ మయ్యది యొప్పుకొనిన
నాకు నేభంగి యగును మనఃప్రియం.
తే॥గీ॥ ప్రేమపరతంత్రయైన నారీమణి యిటు
లాతికృత్యంబుఁ జూపుటచేతఁ బ్రియుని
పయనమును నిషేధించుచుఁ బలికెఁగాన
చెల్లు నియ్యది పరవశాణే పమనఁగ.
ఉపాయా క్షేప ము
తేజ గీజ విరహము సహింపఁగల నౌకవిధము వినుము
నాథ ! నాకిమ్మదృశ్యాంజనంబు, దాని
గన్నులం బెట్టికొనినచోఁ గంజశరుఁడు
గొట్టుటకుఁ దాను నన్నుఁ గల్గొనఁగలేఁడు.
తేజగీ॥ దుష్కరోపాయ మొకటి బ్రతుకుట కొఱకుఁ
దొయ్యలి యుపన్యసించి నాధుని పయనము
దా విరోధించేఁ గాన యేతాదృశంబు
ఘనులచే సుషాయాతేప మనఁగఁబడును.
137
188
189
140&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0nuncxh19jpznxzmbnuxk6zw1605l2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/119</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227972</id>
    <revision>
      <id>584051</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:16:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '00 60 రోషాక్షేపము కః పోయెద ననియెడి వాక్యము నీ యాస్యమునుండి వెడలనే వెడలెను నా థా | యేగకున్న నేమి ? క నీయః ణయుండవైన నీతో నాకున్. తే॥గీ॥ సమధిక స్నేహ యంత్రిత స్వాంత యొక్క ప్ర్రాణవల్...'</comment>
      <origin>584051</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1731" sha1="ba2wwunmyi4m2lw9b98rvcdodyd9yjw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;00
60
రోషాక్షేపము
కః పోయెద ననియెడి వాక్యము
నీ యాస్యమునుండి వెడలనే వెడలెను నా
థా | యేగకున్న నేమి ? క
నీయః ణయుండవైన నీతో నాకున్.
తే॥గీ॥ సమధిక స్నేహ యంత్రిత స్వాంత యొక్క
ప్ర్రాణవల్లభు సంసిద్ధమైన యాత్ర
గాంచి సంరంభమున నిషేధించెఁగాన
తనరుచుండు రోషాక్షేప మనఁగ విద్ది.
మూ క్షేప ము
తేజగీ॥ ప్రియుని యా త్ర వృత్తాంతంబు వినుటతోన
ముగ్గయౌ నాయిక యొకడు మూర్ఛగాంచెఁ
తెలివి రాఁ యునిం గని పలుకఁ దొడఁగెలి
జాలకాలమునకు వచ్చితేల? యనుచు.
ముగ్ధ తత్కాల సంజాతమూర్ఛ యగుచుఁ
బెదరుచూపులతో మన ప్రియుని యాత్ర
విటు నిషేధించెఁ గావున నీదృశంబు
దనరుచుండు మూర్ఛాక్షేప మనఁగఁబడుచు,
అ ను కో శా క్షే ప ము
తేటగీ॥ అంగనలు మూర్కొనమిఁ జెవియందు విడమిఁ
బ్రియమయిన మద్యమంచు నర్పింపకునికి
141
142
148
144&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ba2wwunmyi4m2lw9b98rvcdodyd9yjw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/120</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227973</id>
    <revision>
      <id>584052</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:16:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '61 నీదు రిపుల దీర్ఘకల విందీవరములు డిగ్గియలయంద వసివాడి మగ్గిపోవు. తేగీ కలువపై ననుక్రోశంబు గలిగినట్లు దాని యోగ్యోపయోగంబుఁ డలఁగఁ ద్రోసి శోచనీయమౌ వస్థను జూపెఁ గాన యది యనుక్ర...'</comment>
      <origin>584052</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1653" sha1="ic2t3zxd5wnx34w0uw3vakqwddflda6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;61
నీదు రిపుల దీర్ఘకల విందీవరములు
డిగ్గియలయంద వసివాడి మగ్గిపోవు.
తేగీ కలువపై ననుక్రోశంబు గలిగినట్లు
దాని యోగ్యోపయోగంబుఁ డలఁగఁ ద్రోసి
శోచనీయమౌ వస్థను జూపెఁ గాన
యది యనుక్రోశనా క్షేప మగుచునుండు,
కృష్టా క్షేపము
క॥ అమృతాత్మకుఁ డగుచుం బ
ద్మములకు శత్రువయి స్నిగ్ధతారకుఁడై
దుముందు గీతఁడుండఁ బె
ఱమృగాంకునితోడనేమి ? ప్రస్తావమికన్
తేగీ ముఖ్యచంద్రుని గుణములఁ బోలియుండు
గౌణచంద్రుని గుణములఁ గనఁబఱుచుడు
ముఖ్యచందు నాక్షేపణంబు నిటఁజేసెఁ
దనరునిద్ది క్లిష్టాక్షేపమనగఁ బడుచు.
నీ
అను శియా క్షేపము
ఆజవె॥ అల్పమైన నర్థమార్జింపఁ బడలేదు
చదువఁ బడగఁలేదు చదువొకఁడును
స్వల్పమైన తపము సల్పంగఁబడలేదు.
కడచిపోయినది సకలవయస్సు.
145
148
147
143
149&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ic2t3zxd5wnx34w0uw3vakqwddflda6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/121</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227974</id>
    <revision>
      <id>584053</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:16:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '62 తేగీ॥ ఈమెయి ధనార్జనాదులు లేమి విచట బహుళమగుచుఁ బశ్చాత్తాపభావ మొప్ప వయసు గడచిపోయినయట్టివాఁడు సూవెం జెల్లు నియ్యడి యనుగయాక్షేపమనఁగ. సంశయాక్షేపము. తే॥మీ॥ ఆగునాకో యిది శార...'</comment>
      <origin>584053</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1692" sha1="ehzkhya85q5t1dw857v9meqdgbyzshr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;62
తేగీ॥ ఈమెయి ధనార్జనాదులు లేమి విచట
బహుళమగుచుఁ బశ్చాత్తాపభావ మొప్ప
వయసు గడచిపోయినయట్టివాఁడు సూవెం
జెల్లు నియ్యడి యనుగయాక్షేపమనఁగ.
సంశయాక్షేపము.
తే॥మీ॥ ఆగునాకో యిది శారదమంబువాహ
మయ్యెడివోయేమొ ! యియ్యది యంచపిండు
అంనెచప్పుడుతోఁదుల్యమైన రుతము
కర్ణముల సోకేఁగాన మేఘంబుగాదు.
తేగీ! అంబుదంబులఁ గనఁబడనట్టిదియును
హంసకులసహజంబయి యమరునదియు
వైన రుతమున సంశయం దీపనయించు
కొనెఁగనుక సంశయాక్షేప మనఁబడునిది.
అర్థాంతరాక్షే పము.
తే॥గీజ విక్రమము తావకీనంబు విశ్వమెల్ల
నాక్రమించియు శాంతింపదయ్యె నహహ!
దండి మంటల గనగన మండుచుండు
ననలునకుఁ దృప్తి యెప్పుడు గనఁబడియెడి.
తేజగీ॥ కలిగినట్టి విస్మయము. దత్కారణమును
టోలియుండు నర్థాంతరంబు నొకదాని
150
151
152
158&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ehzkhya85q5t1dw857v9meqdgbyzshr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/122</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227975</id>
    <revision>
      <id>584054</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:16:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '63 గనుటవలన వివారించుకొనఁబదె విది చెల్లుచుండు నర్థాంతరాక్షేపమనఁగ. హే త్వా క్షేపము తేజగీ॥ తావకీన విత్తంబును దమధనమను సూహ నర్థులు గ్రహియించుచుంటఁ జేసి యిచ్చుచుండేవని నుతియ...'</comment>
      <origin>584054</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1437" sha1="f8o6ex58d9302vuowgsb4ba8viteima" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;63
గనుటవలన వివారించుకొనఁబదె విది
చెల్లుచుండు నర్థాంతరాక్షేపమనఁగ.
హే
త్వా
క్షేపము
తేజగీ॥ తావకీన విత్తంబును దమధనమను
సూహ నర్థులు గ్రహియించుచుంటఁ జేసి
యిచ్చుచుండేవని నుతియింపఁబడవు
మానవేశ్వర! నీవెపుడై నఁగాని,
తే॥గీ॥ తనరుచుండు హెత్వాక్షేపమనెడి పేర
నీపగిదిఁ జెప్పఁబడెడి యాష్లేవమెల్ల
దిత్ప్రదర్శనమిది. లాతితీరులింక
విట్టులే యుండు ననుచు నూహింపవలయు.
ఆ క్ష ప చ శ్రీ ము
అర్ధాంకరన్యాసాలంకారము
తేజగీణ వస్తువును నొకదానిని బ్రస్తుతించి
దాని సాధించుటకు సమర్థమయినట్టి
యితరవస్తువునున్న్యసియించుట: వెలి
యంగవలయు నర్థాంతరన్యాసమనుచు.
154
155
156
257&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f8o6ex58d9302vuowgsb4ba8viteima</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/123</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227976</id>
    <revision>
      <id>584055</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:17:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '64 అర్థాంతరన్యాస భేదములు సీ॥ ఆదీయు విశ్వవ్యాపి యనఁగ, విశేషస్థ మనఁగ, శ్లేషావిద్ధమన, విరోధ వంతంబనెడు పేరఁ ఐఖ్యాతమనఁగ న యుక్తకారి సమాఖ్య నొ ప్పెడిదన యుక్తాత్మయనఁబడుచుండెడి ద...'</comment>
      <origin>584055</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1673" sha1="nrm5qjw7ikcws8x063mie1buaiwb0le" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;64
అర్థాంతరన్యాస భేదములు
సీ॥ ఆదీయు విశ్వవ్యాపి యనఁగ, విశేషస్థ
మనఁగ, శ్లేషావిద్ధమన, విరోధ
వంతంబనెడు పేరఁ ఐఖ్యాతమనఁగ న
యుక్తకారి సమాఖ్య నొ ప్పెడిదన
యుక్తాత్మయనఁబడుచుండెడి దనఁగ, యు
క్తాయుక్త నామకఘనఁగనున్, వి
పర్యయంబను పేర వర్తిల్లునదీయన,
విలసిలు నెనిమిది భేదములను
తేజగీ# ఇట్టిభేదంబులింకఁ గన్పట్టుచుండు
దీనికిఁ ఐయోగములయందు, వీనికిని ను
దాహరణముల మాల నిదర్శనముగ
రూపములు వ్యక్తములుగాఁగఁ జూపువాఁడు.
విశ్వ వ్యాపి
తే॥గీజ లోకములకెల్లఁ గన్నులొ లోకపాలు
రు భగవంతులు రవియుఁ జంద్రుఁడును గూడ
నస్తమించుచునే యుందు రకయవయ్య
దాటఁగాఁగలఁ డెవ్వండు దైవగతిని
వి శేష స్థ ము
తేజగీ॥ దేహధారుల తాపంబు దీసివేయు
నీరదంబులు చల్లని నీటి నొసఁగి
158
159&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nrm5qjw7ikcws8x063mie1buaiwb0le</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/124</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227977</id>
    <revision>
      <id>584056</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:17:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '65 పేఱల దుఃఖంబు శమియించుకొ ఱకుఁగాదె ? పుడమిపై మహనీయులు పుట్టు టెల్ల. శ్లే షా వి వద్ద ము వి ద్ధ తే॥గీని కలుగఁజేసెడిఁబ్రీతి జగముల కెల్ల మలయశైల సమాగతమారుతంబు అందఱకుఁ ప్రేమభాజన...'</comment>
      <origin>584056</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1564" sha1="iiufoevghw6pkn64gsw8y9lpoxw18mv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;65
పేఱల దుఃఖంబు శమియించుకొ ఱకుఁగాదె ?
పుడమిపై మహనీయులు పుట్టు టెల్ల.
శ్లే షా వి వద్ద ము
వి ద్ధ
తే॥గీని కలుగఁజేసెడిఁబ్రీతి జగముల కెల్ల
మలయశైల సమాగతమారుతంబు
అందఱకుఁ ప్రేమభాజనం బగునుగానె :
యవని దాక్షిణ్యసంపన్నుఁడైన వాడు.
نن کے مجمع نہ
తే॥గీ విశ్వము వితండు సంతోష పెట్టుచుండుఁ
జాలమలినుండు నయ్యు నిశాకరుండు
ఒరులపై ననుగ్రహ ముంచుకుండుఁగా నె
యెంతయు సదోషఁడయ్యు ద్విజేశ్వకుండు.
ఆయు క్తకారి
తేటగీ॥ అంబుజాతమకందపానంబు వలనఁ
గడు మధురమైన షట్పదకంఠరుతము
సై తమతి కటువయ్యే నాశ్రవణములకుఁ
గాముకుల పాతకమ్ము లీకరణినుండు.
యుక్తార్మ
తేగీ ఇ3 మదీయాంగకమును దహించుచుండెఁ
బద్మదళములచే సమర్పిఁబడి శయ్య
(8)
160
161
162
168&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iiufoevghw6pkn64gsw8y9lpoxw18mv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/125</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227978</id>
    <revision>
      <id>584057</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:28:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '66 హవ్యవాహన ప్రతివిధియై మనునది దాహశీలమౌచుంట యుక్తంబకా దె ! تحدث شد شد స్త్రీ గీ। శీతకిరణుండు క్షీణింపఁ జేయుఁగాక నను వనంతుఁడు బాధ పెట్టు విదియేల? మలిసుఁడౌవాఁడు చేయుకర్మంబు సుర...'</comment>
      <origin>584057</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1408" sha1="a8asx0pwqswkkfnrxt1immul3x8q1n5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;66
హవ్యవాహన ప్రతివిధియై మనునది
దాహశీలమౌచుంట యుక్తంబకా దె !
تحدث شد شد
స్త్రీ
గీ। శీతకిరణుండు క్షీణింపఁ జేయుఁగాక
నను వనంతుఁడు బాధ పెట్టు విదియేల?
మలిసుఁడౌవాఁడు చేయుకర్మంబు సురభి
యైన వానికిఁ గడు నయోగ్యంబకాదె !
తేగీః కైరవంబులు సైతము గాల్చుచుండేఁ..
బద్మములమాట మేమిచెప్పంగఁ గలము
ఇందుగృహ్యంబు లుగ్రత నొందుచుండ
భానుగృహ్యంబులకు మార్చనం బమరునె?
అర్ధాంతర న్యాసచక్త్రము.
వ్యతిరేకాలంకారము
తే॥గీ వ్యంగ్యమైకాని శబ్దవాచ్యమయికాని
రెండువస్తువులకుఁ బోల్కియుండినపుడు
వానిభేదంబు చెప్పంగఁబడుటనునది
వాకొనంబడియెడి వ్యతిరేకమనుచు.
165
168
187
K&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a8asx0pwqswkkfnrxt1immul3x8q1n5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/126</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227979</id>
    <revision>
      <id>584058</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:29:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '67 శద్దో పా ర్త సాదృశ్యము ఏక వ్యతి రేక ము తే॥గీః ధీరతయును లావణ్యగభీరతలును మున్నుగాఁగల గుణములఁ దోలుచుంటి వారి రాశిని నీ విటువంటిదైన నీదు నెమ్మేని చేతనే భేదమొదవె. తే॥గీ॥ ఒక్...'</comment>
      <origin>584058</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1488" sha1="dcum4x9e3lvvkaoi91ct6ippo6f4crd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;67
శద్దో పా ర్త సాదృశ్యము
ఏక వ్యతి రేక ము
తే॥గీః ధీరతయును లావణ్యగభీరతలును
మున్నుగాఁగల గుణములఁ దోలుచుంటి
వారి రాశిని నీ విటువంటిదైన
నీదు నెమ్మేని చేతనే భేదమొదవె.
తే॥గీ॥ ఒక్క యుపమానమునయంచు నుండునదియొ
ఒక్కయుపమేయమునయంచు నుండునదియొ
ధర్మముభయగతమగు భేదమును నెలువ
వీకరణిని నేకవ్యతిరేకమగును.
ఉ భ య వ్యతి రేకము
క వేలాలంఘన మెఱుఁగరు,
చాలఁగ గంభీరులీవు జలరాశియునున్
వీలుఁ డతఁడు కాటుకవలెఁ
గ్రారెడ్డి. బంగారమట్లుగా నీ కాంతుల్
తే॥గీః ఉభయులకు భేదకంబులై యొప్పు నలుపు
పసిమి యను గుణములిటఁ జూపంగఁ బడియె
వేఱువేఱుగఁ గావున విలసిలువిది
పృథివిపై సుభయవ్యతిరేక మనగం
168
169
170
171&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dcum4x9e3lvvkaoi91ct6ippo6f4crd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/127</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227980</id>
    <revision>
      <id>584059</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:29:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '68 స శ్లేష వ్యతి రేకము క॥ వారిదియు నీవునున్ దు ర్వారులు తేజోముకు వివారితత్తుల్ మీరిరుపురకిది భేదము వారివిధి జడాత్మకుండు పటువగుదీవున్, తేగీ! అదియె శ్లేషరూపంబుగా నమరె నిచటఁ...'</comment>
      <origin>584059</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1562" sha1="rm5is4w76jruidu6behcpuijbbta5q3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;68
స శ్లేష వ్యతి రేకము
క॥ వారిదియు నీవునున్ దు
ర్వారులు తేజోముకు వివారితత్తుల్
మీరిరుపురకిది భేదము
వారివిధి జడాత్మకుండు పటువగుదీవున్,
తేగీ! అదియె శ్లేషరూపంబుగా నమరె నిచటఁ
గాన సశ్లేషమని దీని గనుఁగొమండు
తొచరి సాక్షే సమును సహేతువుననియెడి
ద్వయమదియుఁ గూడఁ జూపింపఁ బడెడివింక.
సాక్షే పవ్యతి రేకము
తే॥గీ॥ స్థితియుతంబయ్య నెంతయు ధీరమయ్యు
రితనముల కాకరంబయ్యు రాజ ! నీము
కశ్య జేరంగలేదయ్యెఁగానే మలిన
మగుచుఁ గన్పట్టు నిమ్మక రాలయందు,
సహేతువ్వతిరేకము
తేhగీః గిరినరి ద్వీపవనధిసంకీర్ణమైన
యుర్విసకలంబు వహియించుచుండెఁగాని
భుజగభ ర్తయౌచుంటడే భూమిపాల :
ఆశీనికృష్టుుడు నీకన్న నయ్యహిపతి,
172
173
174
175&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rm5is4w76jruidu6behcpuijbbta5q3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/128</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227981</id>
    <revision>
      <id>584060</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:29:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '69 తే॥గీ॥ శబ్దములచే నుపాత్తమై సామ్య మొప్పు నట్టి వ్యతిరేక మిట్టిదియై తెలంగు సామ్యము ప్రతీయమానమై జానుమీఱు నట్టి వ్యతిరేకమును గల డది వచింతు. ప్రవీయమానసాదృశ్యవ్యతిరేకము ఆ వ...'</comment>
      <origin>584060</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1775" sha1="r6tjptjmpdlyor3ph7sq7a8aeui5ac5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;69
తే॥గీ॥ శబ్దములచే నుపాత్తమై సామ్య మొప్పు
నట్టి వ్యతిరేక మిట్టిదియై తెలంగు
సామ్యము ప్రతీయమానమై జానుమీఱు
నట్టి వ్యతిరేకమును గల డది వచింతు.
ప్రవీయమానసాదృశ్యవ్యతిరేకము
ఆ వె నీదు నెమ్మొగంబు నీరజంబనునట్టి
రెండువస్తువులకు నుండు భేద
మియ్యదియె. పయోజ మేర్పడు జలమున
విన్న బాయకుండు నీదు మోము.
తే॥॥ భ్రూవిలాసముర్ మదరాగమును మృగేక్ష
అంబులం దెప్పుడైనఁ గానంగరావు
వీరుకనుదోయి ఉన్ననో నెగడుచుండు
నాగుణంబులతోఁ గూడి యనవరతము.
తే॥ గీ వెనుకటి యుదాహరణమున భేదమొకఁడె
చెప్పఁబడియెఁ గన్నడి గొప్పఁదనము
దీనియందు లాతిగనుండు దానిని వివ
రించెదన్ సదృశవ్యతిరేకము నిఁక.
శబ్దాపా ర్తసాదృశ్యసదృశవ్యతిరేకము.
తే॥ గీ|| పుండరీకంబు నీముఖంబును సుగంధ ·
ముండునవియును వికసించియుండునవియు
176
177
178
179&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r6tjptjmpdlyor3ph7sq7a8aeui5ac5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/129</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227982</id>
    <revision>
      <id>584061</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:29:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '70 10 భ్రమకములు దిరుగాడు నజ్జమునయందుఁ గదలుఁ గద్దోయి నీ నెమ్మొగమునయందు. నీ ప్రతీయమాన సాదృశ్యసదృశ వ్యతిరేకము తే॥గీ॥ అంబరో తంసమగును శశాంకుఁ డితఁడు హంసమిది యంబు భూషణం బగుచునుం...'</comment>
      <origin>584061</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1746" sha1="hy848n4xa0atfk1oomvvkt9jc6gndaw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;70
10
భ్రమకములు దిరుగాడు నజ్జమునయందుఁ
గదలుఁ గద్దోయి నీ నెమ్మొగమునయందు.
నీ
ప్రతీయమాన సాదృశ్యసదృశ వ్యతిరేకము
తే॥గీ॥ అంబరో తంసమగును శశాంకుఁ డితఁడు
హంసమిది యంబు భూషణం బగుచునుండు
శ్రేణులై నభమునయందు రిక్కచొప్పుఁ
కైరవములు.
గ్రాలు జలముల వికసిల్లి కైలి
తే॥గీ। శ్వేతిమాని సాదృశ్యప్రతీతి యొప్పు
చంద్రునకు హంసమునకును. స్వచ్ఛభావ
మంతటఁ బ్రతీతమైన వ్యోమాంబువులకు,
భేదమిద్ధానియందుఁ జూపింపఁబడియె
తే॥గీ ఆదియందుఁ జూపిన యుదాహరణమందుఁ
బ్రకటితంబు సామ్యంబు శబ్దములచేత.
భృంగనేత్రాదిభేదకాల్ రెంటనమము
`కతన సదృశవ్యతిరేకములివి.
సజాతివ్యతిరేకము
తే॥గీ మణుల కాంతులు సంహరింపంగలేవు
తేసి రవికిరణములు వారింపలేపు
దర్శన నిరోధకంబయి తరుణజనుల
యౌవనోదయ సంభూతమైన తమము,
180
181
182
189
184&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hy848n4xa0atfk1oomvvkt9jc6gndaw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/130</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227983</id>
    <revision>
      <id>584062</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:29:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '71 తేగీః తమము, చీఁకటిజాతికి దర్శనంబు నడ్డగించుటచే సమంబగుచునుండి యన్యధర్మములన్ భిన్నమయ్యెననుట బృథ్వి విదీ సజాతివ్యతిరేకమగును. ఇది వ్యతిరేక చక్రము, 185 విభావనాలంకారము తే॥గీ...'</comment>
      <origin>584062</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1449" sha1="26e2r0fcswb0rwy62i78cb19jxmontu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;71
తేగీః తమము, చీఁకటిజాతికి దర్శనంబు
నడ్డగించుటచే సమంబగుచునుండి
యన్యధర్మములన్ భిన్నమయ్యెననుట
బృథ్వి విదీ సజాతివ్యతిరేకమగును.
ఇది వ్యతిరేక చక్రము,
185
విభావనాలంకారము
తే॥గీ॥ సుప్రసిద్ధవిదానంబు శూన్యమగుట
నెద్దియేనియునున్ లాతి
హేతువై న
సాజమౌచుంటయైన నెచ్చట విభావ్య
మగునో దాని విభావన యనఁగవలయు,
కారణాంతరవి భావ న
తేగీః అకృతమధుపాన మత్తమౌ హంసవితతి
తుడువఁబడక నిర్మలమైన యుడువథంబు
తేర్పఁబడక తేటగము వర్తిలు జలంబు
గలిగి జగము గడున్ మనోజ్ఞమగుచుండె.
ఆర్థస్వాభావికత్వ విభావన
తేగీ వీలమౌఁ గాటుకిడకుండ నీదుదృష్టి
వంచఁబడక నీ భౌమ చొప్పు వంపుగలిగి
186
187&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>26e2r0fcswb0rwy62i78cb19jxmontu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/131</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227984</id>
    <revision>
      <id>584063</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:29:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '72 చంకితముగాకఁ నీ మోచి రక్తమగును సుందరీమణి నీయంద మెందుఁగలదు. శాబ్దస్వాభావికత్వ విభావన తేటగీ॥ మోము నైసర్గికా మోదపూరితంబు తనుపు నిర్వ్యాజ భూరిసౌందర్యయుతము శశధరుఁదు నిష్క...'</comment>
      <origin>584063</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1431" sha1="o64g4vh47r5ndpn99ekauutac6l5t22" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;72
చంకితముగాకఁ నీ మోచి రక్తమగును
సుందరీమణి నీయంద మెందుఁగలదు.
శాబ్దస్వాభావికత్వ విభావన
తేటగీ॥ మోము నైసర్గికా మోదపూరితంబు
తనుపు నిర్వ్యాజ భూరిసౌందర్యయుతము
శశధరుఁదు నిష్కారణశాత్రవుండు
కంజఠరుఁ డనిమి త్తంబుగా రిపుండు.
తే॥గీ॥ కారణ నినర్తనంబు సాక్షాత్తుగ సలు
పంగ బవి విసర్గాదిశబ్దములచేతఁ
బ్రో క్రమయ్యెను సౌరథముఖ్యఫలము
కావున విభావన యనంగఁ గ్రాలె నిది
ఇది విభావనాచకము.
188
189
190
సమాసో క్త్యలంకారము
తేగీ ఒక్కవస్తువు మనమునందుంచుకొనుచు
దానితోఁ చుల్యమైన వస్త్వంతరమును
జెప్ప సంక్షేపరూపమై చెలఁగుచుంట
నొప్పుకొనఁబడు నది నమాసోక్తి యనుచు,
191&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o64g4vh47r5ndpn99ekauutac6l5t22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/132</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227985</id>
    <revision>
      <id>584064</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:30:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '73 23 కార్య ఘ టి త స మా సో తే | కాంక్ష దీరంగ పుల్లపంకజమునందు సారమకరందమును గోలుషట్పదంబు పూర్తిగా సౌరధంబును బూసినట్టి కుట్మలంబును ముద్దిడికొనెడిఁజూడు. తే॥ గీని ప్రౌఢయౌ కాంత మీద...'</comment>
      <origin>584064</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1797" sha1="0t8xhi2i79goyuxbqxsh3s5u2u263b3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;73
23
కార్య ఘ టి త స మా సో
తే | కాంక్ష దీరంగ పుల్లపంకజమునందు
సారమకరందమును గోలుషట్పదంబు
పూర్తిగా సౌరధంబును బూసినట్టి
కుట్మలంబును ముద్దిడికొనెడిఁజూడు.
తే॥ గీని ప్రౌఢయౌ కాంత మీద నిబద్ధమైన
రతివిలాసము గలిగిన రాగియొకఁడు
ణాలయౌ లోలనేత్రపై వాంఛయిడుట
దీవియం చెంతయు విభావ్యమానమగును.
తేనిగి పన్నుగ విశేష్యమాత్ర నిభిన్న మయ్యు
సదృశరూపంబులై విశేషణములమర
నొక సమాసోక్తియొప్పు, నింకొకటిగూడ
వెలయుచుండు భిన్నాభిన్నభేదకంబు.
తుల్యాకారవి శేషణసమాసోక్తి
తేగీ రూఢమూలత నొప్పి యర్ధులను నిచ్చ
ఫలభరంబులఁ బోషణసలుపుచుండు
గొప్ప వృక్షంబు సాంద్రమై యొప్పుతాయ
తోడఁ దనరారునట్టిది దొరకె నాకు.
01
భిన్నాభిన్న భేదక సమాసో కి
తే॥గీని అధికతమవిటపాలోగమగుచునుండి
ధైర్యముగలట్టిదగుడు సుచ్ఛాయమగుచు
192
108
194
105&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0t8xhi2i79goyuxbqxsh3s5u2u263b3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/133</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227986</id>
    <revision>
      <id>584065</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:39:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '74 వలసుము సమృద్ధిగల్గిన పాడపంబు భాగ్యవశమున నాకు సంప్రాప్తమయ్యె. తేగీజ రెండుదాహరణములందు వృక్షముగను వర్ణింపఁబడియెను బురుషుఁ డొకఁడు అన్నియు సమాసద్మము లాద్యమందు ద్వయము సమమ...'</comment>
      <origin>584065</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1572" sha1="j275t7e3j4bof3os9vx3vx30e95yf16" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;74
వలసుము సమృద్ధిగల్గిన పాడపంబు
భాగ్యవశమున నాకు సంప్రాప్తమయ్యె.
తేగీజ రెండుదాహరణములందు వృక్షముగను
వర్ణింపఁబడియెను బురుషుఁ డొకఁడు
అన్నియు సమాసద్మము లాద్యమందు
ద్వయము సమమగు లాతి నిదర్శనమున.
అ పూ ర స న సో
3
తే॥॥ వ్యాళసంసర్గము వివృత్తమగుచునుండఁ
బ్రకృతి మధురాశయుండైన వార్ధి యతఁడు
కటకటా శుష్క భావంబుఁ గాంచుచుండెఁ
ద్రబలము నవార్యమౌ కాలబలమువలన.
తేగీః ఇట్లపూర్వ సమాసోక్తి యేర్పడేడిని
వెనుకఁగల ధర్మముల నివర్తనమువలన
వనధికి సమానుఁడౌ పురుషునకుఁ గల్గి
నట్టియాపద సూచితంబయ్యెఁ గాన,
ఇది సమాసోక్తిచశము .
అతిశయో క్త్యలంకారము
తే॥గీ॥ అతిశయ వివక్ష లోకసీమాతిప
యతిశయోక్తి యనంగనొప్పారుచుండు
198
197
198
188&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j275t7e3j4bof3os9vx3vx30e95yf16</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/134</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227987</id>
    <revision>
      <id>584066</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:40:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '75 విది యలంకారములయందు నెల్ల మిగులు మంగు నెట్లుగానుండుననిన. తేగీ మల్లెపూలదండలుదాల్చి తెల్లమల్లు చీరలంగట్టి సర్వశరీరలి ప మైన యార్ద్రచందనము పొల్ఫార వెన్నె అలఁగనంబడ రభిసార...'</comment>
      <origin>584066</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1702" sha1="p8rus0z5ttkcr51n6phep68m2t9k90h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;75
విది యలంకారములయందు నెల్ల మిగులు
మంగు నెట్లుగానుండుననిన.
తేగీ మల్లెపూలదండలుదాల్చి తెల్లమల్లు
చీరలంగట్టి సర్వశరీరలి ప
మైన యార్ద్రచందనము పొల్ఫార వెన్నె
అలఁగనంబడ రభిసారికలు నడచుచు,
తేగీ జ్యోత్స్నదాహుళ్య ముక్కర్ష యుక్తముగను
బ్రోక్తమిఁక సంశయాతిశయోక్తి మొదలు
గాఁ గలుగుననియెల్ల వ్యక్తములుగాఁగ
స్వల్పముగ విదర్శనము లొనంగఁబడును.
సంశయాతిశయోకి
తే॥గీ! గబ్బిగుబ్బదోయికివి జఘనమునకును
నడుమ నీసూక్ష్మమైన నెన్నడుము కలదొ :
లేదొకో: యసుసంశయం బీదీనంబు
నందునై తము పోలేదు నాకుఁ దరుణి
నిర్ణయాతిశయోక్తి
తేదీని జీవితంబిని నీ నడుమున్నదనుచుఁ
గట్టిగా నిర్ణయించుట గాదశక్య
మదియె లేనిపక్షమునందుఁ గుదురు నెట్టు
భీవయోధరయుగధీర మిచట నువ్కి.
200
201
202
208
204&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p8rus0z5ttkcr51n6phep68m2t9k90h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/135</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227988</id>
    <revision>
      <id>584067</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:40:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '76 ఆశ్రయాధిక్యాతిశయోక్తి తే॥గీ॥ ఇముడుట కశక్యమైన నీ యీ సుకీర్తి ప్రోపు సకలంబు గూడ విముడుచునుండెల జాగురే యెంతయేని విశాలనుగును మేదినీశ ! జగ త్త్రితయోదరంబు. తేనిణి॥ వశ్యవాక్...'</comment>
      <origin>584067</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1477" sha1="nfahomtdquo062a26cjzdo8eyy1k8c6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;76
ఆశ్రయాధిక్యాతిశయోక్తి
తే॥గీ॥ ఇముడుట కశక్యమైన నీ యీ సుకీర్తి
ప్రోపు సకలంబు గూడ విముడుచునుండెల
జాగురే యెంతయేని విశాలనుగును
మేదినీశ ! జగ త్త్రితయోదరంబు.
తేనిణి॥ వశ్యవాక్కులౌ పండిత ప్రవరులెల్ల
సరికగౌరవమొనఁగు నీ యుతిశయోక్తి
యితరమైన యలంకారచతికి సైత
మేకమౌ పరాయణమని వాకొనుదురు.
ఇది మతిశయోక్తి చక్రము
205
206
ఉత్ప్రేక్షాలంకారము
తేజగీ॥ చేతనము వృత్తిగాని
యవేతనంబు
వృత్తిగాని యవ్యంబగు విధముతోడ
నుండ నవ్యనా యుత్ప్రేక్ష యొనరుపఁబడు
నెచట: దాని సుత్ప్రేక్షగా నెంచుచుండ్రు.
చేరనగలో త్ప్రేక్ష
తేదం మధ్యాహ్నకాలమా ర్తాండుచేతఁ
జాలఁద ప్తమై చొచ్చెడి సరసిలోన
207&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nfahomtdquo062a26cjzdo8eyy1k8c6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/136</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227989</id>
    <revision>
      <id>584068</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:40:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '77 తరణీ చేపట్టినట్టి పద్మములఁ బీకి వేయనుంకించె ననుచు భావింతు నేను. తే॥గీల జలమున గజంబు సొచ్చుట స్నానమునకు సలీలపాన మృణాశభక్షణములకును వైరమును దీర్చుకొన నంచు వర్ణనంలో నర్చుచ...'</comment>
      <origin>584068</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1700" sha1="o012ascexijk7c3zft8tldoc1l3yy5i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;77
తరణీ చేపట్టినట్టి పద్మములఁ బీకి
వేయనుంకించె ననుచు భావింతు నేను.
తే॥గీల జలమున గజంబు సొచ్చుట స్నానమునకు
సలీలపాన మృణాశభక్షణములకును
వైరమును దీర్చుకొన నంచు వర్ణనంలో
నర్చుచుండె నుత్ప్రేక్షనొనర్చి సుకవి.
-
అచేతనగతో స్ప్రే క్ష
తే॥గీ! నేను బొడవాటకు విరోధియైన చెవికి
నాభరణమగుచుండె నియ్యది యటంచుఁ
నీరు కర్ణోత్సలంబును నీదుచూపు
హొయలు మీఱ విలంఘించుచుండనోపు :
తే॥ ॥ కలువపూవు నపొంగభాగమునఁబడు వి
లోకనంబుల కిరణముల్ దాఁకుచుండే
నొక్కొ! లెఁకకయుండెడి నొక్కొ యవి క
వీంద్రుఁ డిట్లు వర్ణించే సుతేక్ష సలిపి
తే॥గీని కాయముల నంధతమసంబు పూయునొక్కొ
సురపఠం బంజనంబును గురియునొక్కొ
యసఁగ దీనియందుసుగూడ నన్వయించు
వక్షతంబుగ సుత్ప్రేక్షి లక్షణంబు.
308
200
210
211&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o012ascexijk7c3zft8tldoc1l3yy5i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/137</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227990</id>
    <revision>
      <id>584069</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:40:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '78 ఉత్ప్రేక్షావ్యంజకము లు తే„గీని &quot;తలఁతు ననుకొందు శంకింతుఁ దథ్యము ధ్రువ మనఁగ నాఁగఁ గానోపు నాఁజను ననఁదగు పోలే నొక్కొ కావచ్చుఁ గాఁబోలు నేమొ కోయొకోవంటిదుత్ప్రేక్షకొప్పుఁ గు...'</comment>
      <origin>584069</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1362" sha1="5d7qw5ygeo9gmxtmq8oah4x5mrx5scv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;78
ఉత్ప్రేక్షావ్యంజకము లు
తే„గీని &quot;తలఁతు ననుకొందు శంకింతుఁ దథ్యము ధ్రువ
మనఁగ నాఁగఁ గానోపు నాఁజను ననఁదగు
పోలే నొక్కొ కావచ్చుఁ గాఁబోలు నేమొ
కోయొకోవంటిదుత్ప్రేక్షకొప్పుఁ గుర్తు.
ఉత్ప్రేక్షాదక్రము
213
హేత్వలంకారము
తే॥గీ॥ హేతువును సూక్ష్మి లేశములో హెచ్చుఁదనము
గల యలంకారముల్ నుడికారములకు
కారకజ్ఞాపకంబులై కాలుచుండు
హేతువులు; పలురకముల నెసఁగు నవియు.
---కారక హేతుభేదములు
భావ సాధ న హే తు వు
తేజగీః ప్రౌడచందనపాదప పల్లవములఁ
గొంచెముగఁ గదలించుచు సంచరించు
214
ఇచటి విచారణ సంస్కృతమునకుఁ జెందినది గ్రంథాంతమునఁ
జూపఁడు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5d7qw5ygeo9gmxtmq8oah4x5mrx5scv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/138</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227991</id>
    <revision>
      <id>584070</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:40:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '79 మలయమారుత మియ్యది గలుఁగజేయు సకల జీవలోకమునకు సంతసంబు. తే॥ ॥ హర్షమును గలిగింప యోగ్యమగుచున్న రూపము నువబృంహణమొనర్చుట యనునది యిచట సుద్దిష్టమగు నలంకృతిగ; నది వి వృత్తియందును...'</comment>
      <origin>584070</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1623" sha1="haj9k1lmsoi8o3ct10edobhyqxz6iqb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;79
మలయమారుత మియ్యది గలుఁగజేయు
సకల జీవలోకమునకు సంతసంబు.
తే॥ ॥ హర్షమును గలిగింప యోగ్యమగుచున్న
రూపము నువబృంహణమొనర్చుట యనునది
యిచట సుద్దిష్టమగు నలంకృతిగ; నది వి
వృత్తియందును సమమయి వెలయుచుండు.
అభావ సాధ న హేతువు
తే॥గీ॥ మలయజద్రుమ కాననంబులఁ గదల్చి
మలయగిరిమీది నిరరంబులు స్పృశించి
ప్రాంతులైనవారల యభావంబుకొఱకుఁ
గదలివచ్చినదయ్యె నీ గంధవహము,
తే॥గీ॥ అధిక విరహజ్వరోద్భూతమైన పంచ
శరశరానలకీల వాతురతఁ గాంచు
మనుజుని యభావసాధనంబునకుఁ జాలు
నీవిధంబున నుండిన యీ పవనము,
తే॥గీ॥ కలుగు నిర్వర్త్యమందు వికార్యమందు
హేతుభావంబు వాని యపేక్షచేతఁ
బ్రావ్యమై యొప్పుచుండు కర్మమునఁ దఱచు
హేతుభావమయ్యది క్రియా పేక్ష మగును.
215
218
217
218
210&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>haj9k1lmsoi8o3ct10edobhyqxz6iqb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/139</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227992</id>
    <revision>
      <id>584071</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:41:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ge తే గీ॥ దర్శితంబయ్యె హేతువుత్పాద్యమునకుఁ చెందినట్టిది యింక శేషించినట్టి రెంటికి సుదాహృతుల ప్రదర్శించి పిదప జ్ఞాపకంబగు దాని వర్ణనమొనర్తు ఏ కార్య హేతువు తే॥ గీ॥ చివురు జ...'</comment>
      <origin>584071</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1672" sha1="j9dfne92t6ayn92l3dk62uhcw4hlgu0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ge
తే గీ॥ దర్శితంబయ్యె హేతువుత్పాద్యమునకుఁ
చెందినట్టిది యింక శేషించినట్టి
రెంటికి సుదాహృతుల ప్రదర్శించి పిదప
జ్ఞాపకంబగు దాని వర్ణనమొనర్తు
ఏ కార్య హేతువు
తే॥ గీ॥ చివురు జొంపములన్ విరాజిల్లు వనులు
పద్మముల్ విచ్చియుండెడి వాపికలును
షోడశకలాకలాపవిశోభి శశియు
విరహిదృష్టికి విషముగా మరుఁదొనర్చె.
తే॥ గీ॥ మానయోగ్యను జేసెద నేనటంచు
ప్రియుని స్థానంబునందుఁ వర్తిలిన చెలిని
బొమలు ముడివడ సంక చూపులు నిగుడఁగ
నధర మదరంగఁ గనుగొనె నబల దూర్తు
జ్ఞాపక హే తు థే ద ము లు
ప్రతీయచూసిజ్ఞాప్యమగు జ్ఞాపక హేతువు
ఆ॥ వె ఆస్తమించే సూర్యుఁ డలరారెఁ జంద్రుండు
నరుగు గూళ్ళకై విహంగము లన
విదియుఁగూడ సాధువే యగుచుండెడిఁ
గాల వస్థను నెఱుఁగంగఁ జేయ
322
298
221
220&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j9dfne92t6ayn92l3dk62uhcw4hlgu0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/140</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227993</id>
    <revision>
      <id>584072</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:41:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '89 రూఢగర్వ మూర్ఖస్వినాఁ బ్రోక్తమగును సముచితోత్కర్షతన్ మూఁడు జానుమీఱు. ప్రేయఉదాహరణము కం॥ ఏవింటికి వచ్చుటచే వావిర్భావంబు గాంచినట్టి ప్రమోదం నీవే వెండియు వచ్చుట చే వెలయఁగ...'</comment>
      <origin>584072</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1750" sha1="q3ax4kup0d00piz54bzi4an44qnw5jd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;89
రూఢగర్వ మూర్ఖస్వినాఁ బ్రోక్తమగును
సముచితోత్కర్షతన్ మూఁడు జానుమీఱు.
ప్రేయఉదాహరణము
కం॥ ఏవింటికి వచ్చుటచే
వావిర్భావంబు గాంచినట్టి ప్రమోదం
నీవే వెండియు వచ్చుట
చే వెలయఁగ వలయు స్వామి: యెప్పటికైనన్
తే॥గీ॥ కలుగ దిట్టి మోదము పెఱ కారణమున
ననుచు విదురుండు యుక్తంబుగను వచించె.
భక్తిమాత్రపూజ్యుండొచుఁ బరగు హరికి
దానఁజేసి మిక్కిలిగ సంతనము గలిగె.
తేటగీ॥ సోముఁడును సూర్యుఁడును హోత భూమి జలము
వీతిహోత్రుండు వాయువు విష్ణుపదము
వంచుఁ జెప్పు రూపు అతిక్రమించి విన్నుఁ
జేరి గల్గిన మేమెంతవార మీ
తే వేలువపరోక్షముగఁ గానిపించి నప్పుడు
రాజవర్మ నాముండగు రాజవర్యుఁ
డిట్లు ప్రీతిని బ్రకటించు పెద్దికలదొ
అదియుఁ బ్రేయ ఖ్యంబని యార్యులనిరి.
ఇది ప్రేయోఓ అంకారము.
255
266
257
268
258&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q3ax4kup0d00piz54bzi4an44qnw5jd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/141</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227994</id>
    <revision>
      <id>584073</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:41:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '90 రసవదలంకారము శృంగార రసవదలంకారము కం! చచ్చినదను తలఁపున నేఁ జచ్చి యెవతితోడఁ గలయ స్వాంతంబునయం దిచ్చ వహించితినో నా కచ్చెలియిది యీజననమునందబ్బె బలే 1 తే॥గీ వెనుకఁబద్యంబులందుఁ...'</comment>
      <origin>584073</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1513" sha1="j12cb7mqqg84452327wn29tj9f2lkbx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;90
రసవదలంకారము
శృంగార రసవదలంకారము
కం! చచ్చినదను తలఁపున నేఁ
జచ్చి యెవతితోడఁ గలయ స్వాంతంబునయం
దిచ్చ వహించితినో నా
కచ్చెలియిది యీజననమునందబ్బె బలే 1
తే॥గీ వెనుకఁబద్యంబులందుఁ జూపితిని వీతి
ఆదియ యీరతి శృంగారమయ్యే నిచట
రూపహ్యుయోగంబు పాప్పులనఁ
గావున విది రసవదలంకారసూ క్తి.
రౌద్రరసవదలంకారము
ఆగవే ఎవఁడు కొప్పుఁబట్టి యీర్చెనో ద్రోవది
నేను జూచుచుండ నిగ్రహించి
దుష్టచిత్తుఁ డట్టి దుశ్శాసనుండి దె
పట్టువడియె క్షణము తుకఁగలఁడె.
తే॥గీ॥ శాత్రవుని జూచు పవమానపు తు రోష
మిట్లు సంపూర్ణతంగాంచి యేడియెను
రౌద్రం రూపముగఁ గాన రసవదుక్తి
యిట్టిదగుచుండు నని గ్రహియింపవలయు.
260
261
202
265&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j12cb7mqqg84452327wn29tj9f2lkbx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/142</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227995</id>
    <revision>
      <id>584074</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:41:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '91 వీరరసవదలంకారము తే॥గీత జలధిపరివేష్టితంబైన యిలఁ గెలువక పలుమఘంబులచేత వేల్పుల యజింప కర్ణికోటి కర్ణించిన యర్ధమీక యేవిధంబునింజేసి నేనిృపతి నగుదు. తేగీని ఇట్లుగఁ బ్రకృష్టమ...'</comment>
      <origin>584074</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1729" sha1="s4yioj27crx3da456mo6imepi243swm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;91
వీరరసవదలంకారము
తే॥గీత జలధిపరివేష్టితంబైన యిలఁ గెలువక
పలుమఘంబులచేత వేల్పుల యజింప
కర్ణికోటి కర్ణించిన యర్ధమీక
యేవిధంబునింజేసి నేనిృపతి నగుదు.
తేగీని ఇట్లుగఁ బ్రకృష్టమైనదై యెసక మెనఁగి
వీరరసరూపముని విలు సాంతర మ
హోజ్వలోత్సాహభావ మీసూ కుల రస
వత్త్వమున్ సమర్థింపఁగ వలఁతి యగును
కరుణ రసవదలంకారము
తేగీ॥ పూల పెజ్జయు నేపూపుటోఁడికిఁ గడు
శ్రమకరంబయ్యెనో, అట్టివాన యిప్పు
దేవిధంబున బీషణపావకార్చి
రతికరాళమౌ చిత మీద న
మి
తేటగీ॥ ఆర్యులనిరి యలంకారమనుచు నివ్వి
ధమునఁ గారుణ్య ముద్రి క్తికిన్ వెలసిన
నట్టు లితరములైన హాస్యాద్భుతరస
ములు భయానకభీభత్సములుఁ తెలంగు
బీభత్సరసవదలంకారము
తేంగీ తావకారినృపాలర క్తంబు పాణి
సంపుటంబులఁ దానంబు సలిపి సలిపి
264
265
2365
208&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s4yioj27crx3da456mo6imepi243swm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/143</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227996</id>
    <revision>
      <id>584075</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:42:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '92 నర్తన మొనర్చెడిన్ గబంధములతోడ గూడి ప్రేవులఁ గైసేసి కోణపములు. హాస్యరసవదలంకారము తే॥గీ॥ సఖి : యమానమానమునఁ బ్రశస్త వీపు నవమగు సంవతంబు లగ్నమయి యుండెఁ దానకీనవక్షోరుహతటమునందు...'</comment>
      <origin>584075</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1451" sha1="idm4k1mqeod8jieuq1l6mbawst9sr0w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;92
నర్తన మొనర్చెడిన్ గబంధములతోడ
గూడి ప్రేవులఁ గైసేసి కోణపములు.
హాస్యరసవదలంకారము
తే॥గీ॥ సఖి : యమానమానమునఁ బ్రశస్త వీపు
నవమగు సంవతంబు లగ్నమయి యుండెఁ
దానకీనవక్షోరుహతటమునందు
నుతరీయంబునన్ గప్పుచొప్పువిపుడు.
అద్భుతరసవదలంకారము
తేగీ! అంశుకములు ప్రవాళముల్ హార ముఖ్య
భూషణవిశేషవినరంబు పుష్పవితతి
కొమ్మలు వికేతనమ్ములై కొమరుమీఱ
బశిరః యీ నందనోద్యాన పాదవముల
భయానకరసవదలంకారము
కం॥ ధారానన్నిహితానల
JA
మై రాజిలు నీ సురేశు దీవి, రక్షో
వారులకు గర్భపాత
ప్రారంభంబవుడు దీవిభావనవలనన్,
వాక్యనంగరాగ్రామ్యతవలనఁ గలుగు
శనము మాధుర్యగుణమునఁ బ్రకటితంm
268
280
270
207&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>idm4k1mqeod8jieuq1l6mbawst9sr0w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/144</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227997</id>
    <revision>
      <id>584076</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:42:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '93 ఈయెడ రపాష్టశాయ త్తమై యేసంగు చెలువుసలుకుల రనవర్త చెప్పఁ బడియె ఇది రసవచ్చకము. ఊర్జస్వీ, అలంకారము తే॥గీ॥ ఆవకృతి యొనర్చువాఁడ నటంచు నీవు భావమున నించుకయు భయపడఁగవలదు నాదుఖడ్గ...'</comment>
      <origin>584076</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1393" sha1="8yuz3bgx3rctmcz986g3je75zqtl6zi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;93
ఈయెడ రపాష్టశాయ త్తమై యేసంగు
చెలువుసలుకుల రనవర్త చెప్పఁ బడియె
ఇది రసవచ్చకము.
ఊర్జస్వీ, అలంకారము
తే॥గీ॥ ఆవకృతి యొనర్చువాఁడ నటంచు నీవు
భావమున నించుకయు భయపడఁగవలదు
నాదుఖడ్గంబు విముఖులమీద దెబ్బ
వేయవలెనంచు దా వాంఛసేయ రెపుడు
తేజగీ। దక్పశాలి యొక్కండు యుద్ధంబునందు
బరువిఁ దాను నిరోధించెఁ బల్కి యిట్లు
కాన యీరీతి నుండెడిదానినెల్ల
నెఱుఁగవలయు మార్జస్వ్యలంకృతియటంచు
పర్యాయోక్తాలంకారము
కాంతార్ధంబు సాక్షాత్తుగా వచింప
కద్ది సిద్ధింపఁజేయంగ నన్యమైన
రీతిచేత వచించుట ఖ్యాతిఁగాంచి
తపరుచుండుఁ ఐర్యాయోక్త మనెడు పేర
271
272
278
274&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8yuz3bgx3rctmcz986g3je75zqtl6zi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/145</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227998</id>
    <revision>
      <id>584077</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:42:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '94 రయమున తే॥గీ॥ పరధృతము సహకారమంజరిని బట్టి కొఱుకఁదోపుచుండెడి నదిగో నేగి తోలేద నద్దాని నేను. మీక లిద్దఱిచ్చోట నుందుడు స్వేచ్ఛకాలయ తే॥గీ॥ సఖిని సంకేతమున స్నిగ్ధజనునితోఁ గల...'</comment>
      <origin>584077</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1409" sha1="27sldnk89tu70wkump4a871xedkynn8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;94
రయమున
తే॥గీ॥ పరధృతము సహకారమంజరిని బట్టి
కొఱుకఁదోపుచుండెడి నదిగో
నేగి తోలేద నద్దాని నేను. మీక
లిద్దఱిచ్చోట నుందుడు స్వేచ్ఛకాలయ
తే॥గీ॥ సఖిని సంకేతమున స్నిగ్ధజనునితోఁ
గలిపి వారి రతోత్సవంబులు జరుగఁగ
విచ్చగలదొచుఁ దొలఁగిపోయె నౌకదోటి
సత్వరంబుగ నాప్రదేశంబునుండి,
సమాహితాలంకారము
కం॥ పని యొకటి మొదలుపెట్టిన
జనునకు దైవవశమునను సాధనలాభం
బొనఁ గూడుటను సమాహిత
మనెడి యలంకారమందు కార్యవరేణ్యుల్.
తే॥గీ॥ మానము నిరాకరింపంగ మదిఁ దలంచి
పొలఁతిపదముల'పై ఁబడ టోపుచున్న
నాకిదె మహోపకారం బొనర్చుపొంటె
గగనమున మ్రోసె జలధరగర్జితంబు.
275
276
277
378&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>27sldnk89tu70wkump4a871xedkynn8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/146</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227999</id>
    <revision>
      <id>584078</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:42:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '95 ఉదాత్తాలంకారము తే॥గీః ఆశయ మహత్త్వమెద్ది సర్వాధికంబు వైభవసమృద్ధి యెద్ద సర్వమునుమించు నయ్యది యుదాత్త మసుపెట్టి యాహ్వయంబు గల యలంకార మనియెద రలఘుమతులు. తేజగీ। రావణాసురకం...'</comment>
      <origin>584078</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1724" sha1="k24e8anacthvgtxoqyiiitpdhtc3n7s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;95
ఉదాత్తాలంకారము
తే॥గీః ఆశయ మహత్త్వమెద్ది సర్వాధికంబు
వైభవసమృద్ధి యెద్ద సర్వమునుమించు
నయ్యది యుదాత్త మసుపెట్టి యాహ్వయంబు
గల యలంకార మనియెద రలఘుమతులు.
తేజగీ। రావణాసురకంతకర్త న!ఠోక
కార్యభారమందును నిషి క్లబుమెఱసి
వాసి గన్న రాఘవునంతవాఁడు గురుని
శాసన మతికమింపంగఁ జాలఁడయ్యె
తే॥గీ॥ రత్నభిత్తులయందు సంక్రాంతములయి
నట్టి ప్రతిబింబములు చుట్టుముట్టి యుంటఁ
గడుఁబ్రయాసముచే నెఱుఁగంగఁబడియె
నవిలసూతిచేతను రావణాసురుండు.
తేగీ ఆశయమహిమ పూర్వపద్యమ్మునందు
బాగుగా సూచితమ్మిదింపద్యమందు
సభ్యుదయగౌరవంబు సువ్యంజితంలు
గాన రెండుదాత్తములుఁ బ్రోక్తంబులయ్యె.
అసహ్న వాలంకారము
డేగీ! ఒక్క దాని యపహ్నతి నొనరిచి మఱి &quot;
యొక్క దానిఁ జూపుట యపహ్నుతి యనఁబడు
279
280
281
282&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k24e8anacthvgtxoqyiiitpdhtc3n7s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/147</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228000</id>
    <revision>
      <id>584079</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:42:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '96 పంచబాణుండు గాఁడల్ల ప్రసవశరుఁడు లెక్కకాతనిబాణము లొక్క వెయ్యి. విష యా ప హ్ను తి తేగీ చందనంబును ఇంద్రిక మందమలయ గంధవాహంబు నాఁగఁ బ్రఖ్యాతిఁ గవిన దిద్ది వహ్నిమయంబగు సృష్టినా...'</comment>
      <origin>584079</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1732" sha1="l3padsdjh1akyfa753volb5hmafl4gy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;96
పంచబాణుండు గాఁడల్ల ప్రసవశరుఁడు
లెక్కకాతనిబాణము లొక్క వెయ్యి.
విష యా ప హ్ను తి
తేగీ చందనంబును ఇంద్రిక మందమలయ
గంధవాహంబు నాఁగఁ బ్రఖ్యాతిఁ గవిన
దిద్ది వహ్నిమయంబగు సృష్టినాకు
బాలివారియెడం గడు శీతలంబు.
తేజగీజ ఒరులయెడఁ జల్లదనముఁ దావొప్పుకొనియె
తనయెడఁ దుషారకరుసుష్ఠతాగుణంబుఁ
గాముకుఁడు ప్రకటించెడిఁ గావున నిది
విషయనిహ్నతియను పేర వెలయుచుండు.
స్వ రూ పా ప హ్ను తి
తేజగీజ అమృతవిష్యందికిరణుండటంచుఁ జంద్రుఁ
దాహ్వయంబునంజేసి విఖ్యాతుఁ డయ్యె
నన్యుఁడేయగు నీతఁడర్థాత్మకుండు
అత్తగరళనిష్యందిదీధితిమయుండు.
తే॥గీః ఇవ్విధంబునఁ జంద్రత్వమే హిమకరు
నందు లేకుండజేసి యర్థాంతరాత్మ
కత్వమును గాముకుఁడు పల్కెఁగావున నది
సమ్మతము స్వరూపాపహ్మవమ్మటందు.
288
384
285
286
287&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l3padsdjh1akyfa753volb5hmafl4gy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/148</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228001</id>
    <revision>
      <id>584080</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:43:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '81 శాబ్దజ్ఞాప్యమగు జ్ఞాపక హేతువు తే॥గీ॥ చంద్రకరములచేత నాళ్యములు గార మలయజంబువులకు సాధ్యములును గాక వబలు తావక దేహతాపములచేత నతిసుగమము నీమనసు కామాతురంబు. తే॥గీ॥ కనుగొనంగఁదగ...'</comment>
      <origin>584080</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1617" sha1="edp4rxi5v5afhzup5rzd04aaqcnxs7n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;81
శాబ్దజ్ఞాప్యమగు జ్ఞాపక హేతువు
తే॥గీ॥ చంద్రకరములచేత నాళ్యములు గార
మలయజంబువులకు సాధ్యములును గాక
వబలు తావక దేహతాపములచేత
నతిసుగమము నీమనసు కామాతురంబు.
తే॥గీ॥ కనుగొనంగఁదగుం బ్రయోగముల యందు
హృద్యతమములో జ్ఞాపక హేతువులను
అభావ హేతువులు
గొన్నిటి హేతువులు న్నొడివెదఁ
జాలఁజేతోహరంబులై కాలువాని.
ప్రా గ థా వ హేతువు
తే॥గీ॥శ్రద్ధతోడుత విద్యలు చదువతునికి
జ్ఞానులో వారి సంగంబొనర్పకు
నెల్లయింద్రియముల విగ్రహింప కున్కి
సంభవించును వ్యసనంబు జనులకీలను,
ప్రధ్వంసాభావ హే తు వు
శే॥గీ కామకథల యున్మాదంబు గడచిపోయె
నామశేషత గనె యౌవనత్వరంబు
మోహము గతించేఁ దృష్ణ నిర్మూలమయ్యె
మతి విలువఁబడె బువ్యాశ్రమమున యందు.
181
224
225
228
221&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>edp4rxi5v5afhzup5rzd04aaqcnxs7n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/149</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228002</id>
    <revision>
      <id>584081</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:43:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '82 అన్యోన్యాభావ హేతువు తే॥గీ॥ అగు నరణ్యంబు లివి యాలయములు గావు ద్వీపవతులగు నియ్యని స్త్రీలు కారు జ్ఞాతివర్గంబుకాదు మృగంబు లివ్వి గాన ముదమండెన్ నారు మానసంబు. అత్యంతాభావ హే...'</comment>
      <origin>584081</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1567" sha1="8mk8f3rrq0zk5lh0fjg4whxaim0vl2t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;82
అన్యోన్యాభావ హేతువు
తే॥గీ॥ అగు నరణ్యంబు లివి యాలయములు గావు
ద్వీపవతులగు నియ్యని స్త్రీలు కారు
జ్ఞాతివర్గంబుకాదు మృగంబు లివ్వి
గాన ముదమండెన్ నారు మానసంబు.
అత్యంతాభావ హేతువు
తే॥॥ ఉండదాలోచనంబు లేకుండ నెప్పు
డార్యులౌ వారి చేష్టితం బవనియందు
ఆదియెకారణముగ వారి కనవరతము
నెల్ల సంపదలును బ్రసర్దిల్లుచుండు.
ప్రాగభావాభావ హేతువు
తేగీ॥ బయలుపెదలక పోలేదు పవనములను
బొల్చు సహకారములనుండి పూలగుత్తి
ఈయవలయును సొంతపద్మేక్షణలకు
దోసెరుదకంబు సువ్వులతోడఁ గలిపి..
తేగీజ భావరూపం బభావరూపంబువై న
ప్రాగ్భవాదిరూపమౌ వస్తువునకుఁ.
కార్యనిర్మాణమును గూర్చి కారణత్వ
మీయుదాహృతులన్ వచియింపఁబడియె.
228
220
280
281&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8mk8f3rrq0zk5lh0fjg4whxaim0vl2t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/150</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228003</id>
    <revision>
      <id>584082</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:43:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చిత్ర హేతుభేదము లు తే॥గీత దూర కార్యంబుమన్ దనతోడఁ గలుగు కార్యముగలట్టిదియును స్వకార్యభావి కాలజంబు యుక్తాయుక్తకార్యములును జిత్ర హేతువులగు, సంఖ్యచెప్పలేము. తేజగీ॥ అయ్యలి...'</comment>
      <origin>584082</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1608" sha1="orcox94dybj1892m8ql8fjnq5mrnkea" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చిత్ర హేతుభేదము లు
తే॥గీత దూర కార్యంబుమన్ దనతోడఁ గలుగు
కార్యముగలట్టిదియును స్వకార్యభావి
కాలజంబు యుక్తాయుక్తకార్యములును
జిత్ర హేతువులగు, సంఖ్యచెప్పలేము.
తేజగీ॥ అయ్యలి ప్రయోగమార్గంబులందునెల్ల
గౌణవృత్తివ్యపాశ్రయ కారణమున
మిక్కిలి మనోహరంబులై మెలఁగుచుండు
వానికి నుదాహరణములు వ్రాయఁబడును.
దూరకార్యచిత్ర హేతువు
తే॥గీ। తావకాపాంగమను మన్మథప్రదరము
జైత్రమగుఁజెలి ! లాతిదిశకు వదలఁగఁ
ఇడియె నీచేత, పెఱదిక్కు వాఁడనయ్య
నేను దానిచే దెబ్బఁదింటిని మనమున.
కార్యసహజచిత్ర హేతువు
తే॥గీ బాల్యమును త్రోసిరాజని వనజముఖుల
కమరుపని మండనంబైన యౌవనంబు
కామిజనమదనో న్మాదకలితవివిధ
విభమంబులతోనే యావిర్భవించు
282
233
284
ఈ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>orcox94dybj1892m8ql8fjnq5mrnkea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/151</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228004</id>
    <revision>
      <id>584083</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:43:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '84 కార్యానంతర చిత్ర హేతువు తే॥గీతానువుల నెల్ల యెడలను బఱచికొనుచు విందు బింబంబు పిదప సుదీర్ణమయ్యె గాఢరాగసాగరమంతకన్న మున్నె మృగవిలోచనలకు సముదీర్ణమయ్యే అయుక్త కార్యచిత్ర హ...'</comment>
      <origin>584083</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1638" sha1="79hlb0180pmro7vbg4yh5sosh3nddpe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;84
కార్యానంతర చిత్ర హేతువు
తే॥గీతానువుల నెల్ల యెడలను బఱచికొనుచు
విందు బింబంబు పిదప సుదీర్ణమయ్యె
గాఢరాగసాగరమంతకన్న మున్నె
మృగవిలోచనలకు సముదీర్ణమయ్యే
అయుక్త కార్యచిత్ర హేతువు
తేంగీ వసుమతీనాయకులు కరవారిజముల
నేల యౌష్మీక పాదద్వయీ నరోణి
ఏశ చాలాతపము స్పృశియించుచు ముకు
శింపఁజేసెడి ధరణి విలింపనాథ !
యు క్త కార్యచిత్ర హేతువు
తేజగీ కుందవిర్మలములు నీదు గోళ్ళనియెడి
యమృతకిరణుల కిరణమ్ము లవనిపతుల
పాణిపద్మంబుల ముకు శీ భావమొందఁ
జేయఁగాఁ జాలియుండెడిన్ &amp; తితలేక 3
తేగీ॥ హేత్వలంకారమునయందు నేర్పడిన వి.
కల్పములగతి యుండు నిక్కరణిననుచు
లక్షణంబులున్ దగులక్ష్యములును.
వివరణంబులతోడఁ జూపింపఁబడియె.
ఇది హేతు ర్రము;
237
298
289
286&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>79hlb0180pmro7vbg4yh5sosh3nddpe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/152</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228005</id>
    <revision>
      <id>584084</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:43:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '85 సూక్ష్మాలంకారము తేజగీః ఇంగితాకారముల చేత నేర్పరింపఁ దగినయర్థంబు సూక్ష్మమై తనరుఁగాన దీవి పేరు సూక్ష్మాలంకృతియని కావ్య రీకు లెఱిఁగినవారు స్మరించినారు. ఇంగితలక్ష్యసూక్...'</comment>
      <origin>584084</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1584" sha1="8tf4htd029salsmvfhnlw0n1tdr9b9a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;85
సూక్ష్మాలంకారము
తేజగీః ఇంగితాకారముల చేత నేర్పరింపఁ
దగినయర్థంబు సూక్ష్మమై తనరుఁగాన
దీవి పేరు సూక్ష్మాలంకృతియని కావ్య
రీకు లెఱిఁగినవారు స్మరించినారు.
ఇంగితలక్ష్యసూక్ష్మము
తేటగీ! ఇంతిరో! మనసంగతి యెప్పుడనుచు
వలువురుండిన పట్టునఁబల్క లేని
తనహృదయవల్లభుని హృద్దతంబెఱింగి
లేమ లీలాంబుజము ముకుళింపఁ జేసె.
తే॥గీ॥ మారపీడితుఁడౌ ప్రియునూ బడిందఁ
గోరు కాంతామణి యొకర్తు సారసమును
ముడిచిపట్టుకొని తెలియఁబడగఁజేసె
గలుగు రాతిరి మనకు సంగమమటంచు
అకార లక్ష్య సూక్ష్మ ము
తే॥గీత ప్రేష్ఠమైనట్టి సంగీతగోష్ఠియందుఁ
ప్రతివాపయిఁ జూపు నర్పించు వారి
మోముఁ దామరమీద సుద్దామరాగ
శరళమౌ చాయయొక్కటి కరమెనంగే.
240&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8tf4htd029salsmvfhnlw0n1tdr9b9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/153</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228006</id>
    <revision>
      <id>584085</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:44:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '86 తేజగీః రతిమహోత్సవగతమనోరథము సూక్ష్మ భావముఁ ద్యజింపకుండ వ్యవస్థితంబ యీవిధంబున సుదిన్న తావిరహిత మైన రూపంబుతోడ నీచ్చో నెగడుట. ఇది సూక్ష్మచక్రము. ఠేశాలంకారము తే॥గీ॥ స్తోక...'</comment>
      <origin>584085</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1518" sha1="acysne79a9mlju3dco47r5qwepefqck" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;86
తేజగీః రతిమహోత్సవగతమనోరథము సూక్ష్మ
భావముఁ ద్యజింపకుండ వ్యవస్థితంబ
యీవిధంబున సుదిన్న తావిరహిత
మైన రూపంబుతోడ నీచ్చో నెగడుట.
ఇది సూక్ష్మచక్రము.
ఠేశాలంకారము
తే॥గీ॥ స్తోకముగఁ బ్రకటమగు వస్తువుస్వరూప
మును నిగూఢముఁజేయుట యనియెడునది.
పొంకమై లేశమనెడి యలంకృతియగు
దీవిరూపులక్ష్యములందు తేటపడును.
రేగ్ని రక్షకులు రాజకన్యానురక్తుఁగాఁగ
నను గగుర్పాటుచేతఁ గల్గొనఁగఁగలరు
అః యెఱుక గల్గి మనసున కవుర! వనము
చల్లగాలితో నిండి నల్లుచుండె,
శే॥గీ॥ కన్నియను గాంచినంతనే కన్నుఁగనకుఁ
మద జనిత బాష్పమ్ములేర్పడే నెటులొ 1
వాతపోత ధూతంబైన ప్రసవరజము
నాదుఃస్ధాయి
'యి దూషితము మిగుల.
244
245
246
247&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>acysne79a9mlju3dco47r5qwepefqck</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/154</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228007</id>
    <revision>
      <id>584086</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:44:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '87. ఆజవె॥ ఇట్టిచోట్లనెల్ల వీయలంకార మి ట్లధికశోభమానమై తగియెడి మతాంతరలేశము చలముతో నొనర్చు స్తవముల నిందలు గూడ లేశమనుచుఁ గొందఱండ్రు. తే॥గీ తరుణుఁడును గుణవంతుండు తగిన భర్త వీ...'</comment>
      <origin>584086</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1642" sha1="cnujftt85qc3wqkrs7i8jno1u5yqut2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;87.
ఆజవె॥ ఇట్టిచోట్లనెల్ల వీయలంకార మి
ట్లధికశోభమానమై తగియెడి
మతాంతరలేశము
చలముతో నొనర్చు స్తవముల నిందలు
గూడ లేశమనుచుఁ గొందఱండ్రు.
తే॥గీ తరుణుఁడును గుణవంతుండు తగిన భర్త
వీకితం దూర్జితుండైన నృపవరుఁడు
* ఇతవి మానసమునకు నభీష్టమగును
గామమహమునకంటె నంగరమహంబు.
తే॥గీ॥ నిరుపమానవీర్యస్తుతి నిందయౌచు
నెగడుచుండెడి ఎప్పుడీ నృపుని యెడను
ఎల్లపుడును భోగింపంగ నెంచుచుండు
కన్యభావమున్ మఱలింపఁ గల్గుఁగాన.
తే॥గీ॥ చపలుఁడును నిర్ణయుండునున్ జనుఁడికందు
ఇతనితోడఁ గావలసిన దేమి నాకు?
•
కొన్ని చాటూక్తులను నేర్చుకొనియె విఠఁడు
స్వాపరాధమార్జనమును నలుపుకొటకే.
స్వాంతమేతదీయము రణోత్సవమునందుఁ
బ్రవణమైయుండుఁగామోత్సవమునకంటె
248
240
250
251&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cnujftt85qc3wqkrs7i8jno1u5yqut2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/155</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228008</id>
    <revision>
      <id>584087</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:44:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '88 ప్రియునియెడఁ దనకుంగల ప్రేమచేతఁ, తెలి వచించిన మానమున్ వేయలేక దోసముందోలి పై పైకిఁ దోచు గుణముఁ జాటుకారితఁ జూపించెఁ జానయోత్తు. ఇది లేక చక్రము, క్రమాలంకారము కజ ఉద్దేశ మనూద్ద...'</comment>
      <origin>584087</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1403" sha1="36f7xahu9zsvsm3twcftrwjbl9g6sv9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;88
ప్రియునియెడఁ దనకుంగల ప్రేమచేతఁ,
తెలి వచించిన మానమున్ వేయలేక
దోసముందోలి పై పైకిఁ దోచు గుణముఁ
జాటుకారితఁ జూపించెఁ జానయోత్తు.
ఇది లేక చక్రము,
క్రమాలంకారము
కజ ఉద్దేశ మనూద్దేశము
వొద్దికఁ గ్రమముం దొఱంగకుండ నెగడినన్
సంఖ్య
బద్ధియై సంఖ్యాన మదె క్రమాఖ్యమనిరిలన్.
తే॥గీ స్నానమాడుటకై నీవు జలముఁ జొచ్చి
నప్పు డచ్చటి కుముదోత్సలాంబుజములు
ముదితరో నీ స్మిరేక్ష ణముఖ రుచులను
దొంగిలించి యుండగవచ్చు ధ్రువముసుమ్ము.
ఇది కమవక్త్రము.
ప్రైయోరసన దూర్జస్వి లక్షణములు
తేజగిజ ప్రియతరావ్యాన మలరారుఁ శ్రేయమనఁగ
వెలయు దశవంతమన ధనవేశలంబ
252
268
254&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>36f7xahu9zsvsm3twcftrwjbl9g6sv9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/156</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228009</id>
    <revision>
      <id>584088</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:44:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '97 కం॥ ఉపమాపహ్నుతినిన్ ము న్నుపమాలంకృతులఁ జూపియుంటివిటుల తే టపడున్ లక్ష్యంబులయం దపహ్నుతి విభేదముల మహావి స్తకముల్. ఇది అపహ్ను తిడకము శ్లేషాలంకారము తేగీ ఒక్క రూపంబుతో నొప్...'</comment>
      <origin>584088</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1360" sha1="gtq7zaq1ftfzdd7o3w7myt1uc2dhwtw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;97
కం॥ ఉపమాపహ్నుతినిన్ ము
న్నుపమాలంకృతులఁ జూపియుంటివిటుల తే
టపడున్ లక్ష్యంబులయం
దపహ్నుతి విభేదముల మహావి స్తకముల్.
ఇది అపహ్ను తిడకము
శ్లేషాలంకారము
తేగీ ఒక్క రూపంబుతో నొప్పి పెక్కులర్థ
ములుగల నుడుల శ్లేషమొప్పుఁ బ్రియమగుచు
నది యభిన్న పదము భిన్న పదబహుళము
ననఁగ రెండు విధంబులఁ దనరుచుండు.
అ భిన్న ప ద శ్లే ష ము
కం ఉదయారూఢుడగుచున్
మృదుకరములచేత లోకహృదయహరుండై
పొదలెడిని ర క్తమండల
తఁదలిర్చుచు రాజు కాంతిధామంబగుచున్,
భి న్న ప ద శ్లేష ము
3
తేగీః కలదు దోషాకరుండు నక్షత్రమార్గ
వర్తియునునైన రాజు నంబంధమిట్టి
280
290
201
[7]&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gtq7zaq1ftfzdd7o3w7myt1uc2dhwtw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/157</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228010</id>
    <revision>
      <id>584089</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:44:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '98 ౠ ప్రదోషంబుబాధింపకెట్టులుండు సప్రియుండనై యుండెడునట్టి నన్ను. శ్లేషమికరాలంకారములకంగమగుట తేగీ రూపకమువ్యతిరేక మాక్షేపముపమ యాదీగాఁగల కొన్నిటి నాశ్రయించి వఖలు శ్లేషముర...'</comment>
      <origin>584089</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1690" sha1="nu1aa8sy72delnwa9284vjcq0nxw7o8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;98
ౠ ప్రదోషంబుబాధింపకెట్టులుండు
సప్రియుండనై యుండెడునట్టి నన్ను.
శ్లేషమికరాలంకారములకంగమగుట
తేగీ రూపకమువ్యతిరేక మాక్షేపముపమ
యాదీగాఁగల కొన్నిటి నాశ్రయించి
వఖలు శ్లేషమురున్నె చూపంగఁబడియె
నింకఁబెఱవాని గొన్నిటి నేర్పరించు.
మఱియు శ్లేషభేదములు
తేగీ ఒకఁడభిన్న క్రియాశాలి యొప్పుచుండు
సమరునొకఁడ విరుద్ధ!యాయుతంబు
మఱియొకండు విరుద్ధకర్మంబుగలదు.
నియమవంతమన్ శ్లేషము నెగడు వొకటి.
తేగీ ఒప్పెడి నియమా క్షే సరూపో క్తియొకటి
యొకటి యవిరోధియు విరోధి యొక్కటియును
వావిరూపధేయములు విస్పష్టముగ వి
దర్శనంబులయంద వ్యక్తంబులగును
అభిన్నత్త్రియ శ్లేషాలంకారము
తే॥గీ॥ ప్రకృతిమధురతగలిగి వక్త్రతఁ దలిర్చి
మించురాగాతిశయము సూచించుకొనుచు
292
203
204
285&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nu1aa8sy72delnwa9284vjcq0nxw7o8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/158</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228011</id>
    <revision>
      <id>584090</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:45:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '99 సంగనా పేషణమున ఁగటాక్షతతులు దూతికలును బ్రియులలాగుదురు గరంబు. అవిరుద్ధక్రియ శ్లేషము తే గీ॥ రాగమును బెంచుచున్ మధురతవహించి మదకలత్వముగలిగి గోమలత మించి పికవడూకూజితంబులు వ...'</comment>
      <origin>584090</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1632" sha1="10ruw6iu5a6rx7i0y0kurs4y3gwd9cf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;99
సంగనా పేషణమున ఁగటాక్షతతులు
దూతికలును బ్రియులలాగుదురు గరంబు.
అవిరుద్ధక్రియ శ్లేషము
తే గీ॥ రాగమును బెంచుచున్ మధురతవహించి
మదకలత్వముగలిగి గోమలత మించి
పికవడూకూజితంబులు వివఁబడియెడి
నక్కునం జేర్పఁబడుచుండి రంగనలును.
విరుద్ధక్రియ
శ్లేషము
తేగీ వారుణీయోగమునఁ దనరారినట్టి
రాగమును జూపుకొంచు ఘర్మకరుఁ రీత
రస శైలము చాటున కరుగుచుండె
మీనకేతనుడన్న మించుచుండె.
నియామక శ్లేషము
తే॥ గీ॥ వఱలు నసియంద నిస్త్రింశధానమెపుడు
కార్ముకమునంద వక్త్రత గారిలుచుండు
బాణమునయంద మార్గణక్వంబు దనము
శ్రీయుతుండైన యీ నృపశేఖరునకు
నియమాక్షేపరూపోక్తి శ్లేషము
తే॥గీ నీవు పరిపాలన మొనర్ప నేగడుచుండుఁ
గమలముల దండములయంద కంటకములు
296
297
298
208&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>10ruw6iu5a6rx7i0y0kurs4y3gwd9cf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/159</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228012</id>
    <revision>
      <id>584091</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '100 కనఁబడగవచ్చు నొక్కికతంబునందు రక్తులే దంపతుల పరిరంభణముల. అవి రోధి శ్లేషము తే॥గీజ భూరికటకసమేతుండు ధూమిభృత్తు ప్రోసితతేజుఁడున్ నియతోదయుండు దవీఁడుఁ బ్రజాపతియు శక్తిధరుఁ...'</comment>
      <origin>584091</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1518" sha1="oczj46lvd2mqwjfqy37oms3ngoc6i2p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;100
కనఁబడగవచ్చు నొక్కికతంబునందు
రక్తులే దంపతుల పరిరంభణముల.
అవి రోధి శ్లేషము
తే॥గీజ భూరికటకసమేతుండు ధూమిభృత్తు
ప్రోసితతేజుఁడున్ నియతోదయుండు
దవీఁడుఁ బ్రజాపతియు శక్తిధరుఁడు స్వామి
యగుచుఁ దనరారుచుండు నయ్యవని విభుఁడు.
పి.రోధి శ్లేషము
తేగీ అచ్యుతుండయ్యునున్ వృషహంత కాఁదు
రాజగుచునుండియున్ షయా క్రాంతిఁగనఁడు
దేవుఁడయ్యును విబుధుఁడై తేజరిలఁడు
శంకరుండయ్యును ఘజంగసంగికాఁడు.
ఇంగ్లీషచక్రము
విశేషోక్తి అలంకారము
తే॥గీః గొనము జాతిక్రియలు మున్నయినవి యెవ్వి
కలిగియుండునో, చానివై కల్యమది వి
శేషమును జూపుటకే ప్రదర్శింపఁబడుట
యొప్పుకొనఁబడెడిన్ విశేషోక్తియనుచు.
300
301
302
308&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oczj46lvd2mqwjfqy37oms3ngoc6i2p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/160</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228013</id>
    <revision>
      <id>584092</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:45:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '101 గుణవి శేషోక్తి తే॥గీ॥ కఠినమైననుగాదు, తీవ్రమును గాదు కాయజుని చేతనుండెడి యాయుధంబు; ఐనను జయించియేవై చె నయ్యనంగుఁ డీజగంబుల మూఁడిటి హేలఁబోలె జాతివి శేషో తేజగీ॥ కాచుగంధర్వక...'</comment>
      <origin>584092</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1558" sha1="364et74aaeowt9p1qpemal5k5c4z2pe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;101
గుణవి శేషోక్తి
తే॥గీ॥ కఠినమైననుగాదు, తీవ్రమును గాదు
కాయజుని చేతనుండెడి యాయుధంబు;
ఐనను జయించియేవై చె నయ్యనంగుఁ
డీజగంబుల మూఁడిటి హేలఁబోలె
జాతివి శేషో
తేజగీ॥ కాచుగంధర్వకన్యక, కాదుదేవ
కన్యకామణి, యైన నీకమలనేతి
పద్మభవునంతవానితపంబుఁ గూడ
భంగ మొనరింపఁజాలిన భంగి నొప్పు.
క్రియావిశేషో కి
తేజగీని 1 బొమలు ముడివడనేలేదు మోమునందు
పెదవి యొక్కించుకేనియు నదరలేదు.
2 • ఎఱ్ఱవాఱదు గోరంతయేవిదృష్టి
రివునృపబలంబులెల్ల నిర్ణింపఁబడియె.
ద్ర వ్యవి శేషో కి
తేగీ॥ గజములా లేవు రథములా కానరావు
హయములుగ నంబరవు సత్తినయములేదు.
1 • భుకుటి బంధ మేర్పడలేదు ముఖముమీద
3 *శన్ను గ వయించుకపోయును రక్తంబుగాదు.
384
905
POSTEDB&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>364et74aaeowt9p1qpemal5k5c4z2pe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/161</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228014</id>
    <revision>
      <id>584093</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '102 నాతులకటాక్షదృష్టులచేతినే భు వనము భీమూఁడును జయింపఁబడుచునుండె. హేతువిశేషోక్తి తే॥గీ॥ రథమునకుఁ జక్రమొకటి. సారథి వికలుఁడు హయములా ! విషమమ్ము లిట్లయ్యును రవి. బహుళతేజోవి శే...'</comment>
      <origin>584093</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1455" sha1="qbolhe9ab662i5ecsy5b4sfrud7h79w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;102
నాతులకటాక్షదృష్టులచేతినే భు
వనము భీమూఁడును జయింపఁబడుచునుండె.
హేతువిశేషోక్తి
తే॥గీ॥ రథమునకుఁ జక్రమొకటి. సారథి వికలుఁడు
హయములా ! విషమమ్ము లిట్లయ్యును రవి.
బహుళతేజోవి శేష విభ్రాజియగుట
వాక్రమించుచునేయుండె నాకసంబు
తే॥గీః ఇద్ది హేతువిశేషోక్తిః యిందుఁదేజు
గలఁడను విశేషణంటొండు గలదు కాన
లాతిభేదముల్ గూడఁగల్పనము సేను
వియ్యదియ క్రమమౌచు రహించుచుండు.
ఇది విశేషో క్తి చక్రము
307
808
309
తుల్యయోగితాలంకారము
తేగీః చెప్పఁదలఁచిన గొనమున గొప్పఁదనము
గలుగువారితోఁటోల్చి యొక్కని నుతించు
కొఱకునై నను నిందించుకొఱకునైన
నౌగివిఁగ్గించినం దుల్యయోగితయగు.
810&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qbolhe9ab662i5ecsy5b4sfrud7h79w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/162</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228015</id>
    <revision>
      <id>584094</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:45:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '103 తే॥గీ॥ యముఁడును గుబేరుఁడున్ సహస్రాక్షుఁడుం ద్రి చేతసుండును నీవును లాతినృపుల నన్వయింపక మీయంద యన్వయించు లోకపాలాఖ్య వహియింతు రేకరీతి. కం॥ హరిణాక్షుల సంగతములు మెఱపుల విల...'</comment>
      <origin>584094</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1602" sha1="8s02kepk0lnper2nmwtf36s7cgkezct" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;103
తే॥గీ॥ యముఁడును గుబేరుఁడున్ సహస్రాక్షుఁడుం ద్రి
చేతసుండును నీవును లాతినృపుల
నన్వయింపక మీయంద యన్వయించు
లోకపాలాఖ్య వహియింతు రేకరీతి.
కం॥ హరిణాక్షుల సంగతములు
మెఱపుల విలసితములున్ నిమేషద్వయమున్
దిరములుగా నుండవు ఘన
విరచితములగుచు స్వయముగ వెలసినవయ్యున్.
811
812
విరోధాలంకారము
తే.గీ॥ ఎటవిశేషంబుఁ జూపుటకే విరోధ
మమరియుండెడునట్టి పదార్థములకు
సుకవిచేత సంసర్గంబు చూపఁబడునో.
ఆది స్మరింపంగఁబడు ఏరోధాఖ్యమనుచు
తే॥గీ॥ వర్ధిలున్ రాజహంసల వాసికంబు
మదముచేత సత్యంకంబు మంజుళమయి
క్షీణమగు సౌష్టకంబు నశించిపోవు
చుండఁగా నెల్ల యెడల మయూర రుతము.
తేగీ॥ ప్రావృ షేణ్యపయోధరపటలివేత
నభము సకలము మిక్కిలి నల్ల వడియె
818
814&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8s02kepk0lnper2nmwtf36s7cgkezct</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/163</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228016</id>
    <revision>
      <id>584095</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:46:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '104 గాఢరాగంబుచేత సంక్రాంతమయ్యే జగములందెల్లయెడలను జనులమనము తే॥గి నడుము మిగుల సన్నము జఘనము ఘనంబు * అధరమరుణఁబు గన్డోయి శ్యామలంబు నాభి నతము, చన్దోయి యున్నతతరంబు స్త్రీల నెమ్మ...'</comment>
      <origin>584095</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1677" sha1="dl4h8kalsw5gi74s6k150s2v1a0tizz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;104
గాఢరాగంబుచేత సంక్రాంతమయ్యే
జగములందెల్లయెడలను జనులమనము
తే॥గి నడుము మిగుల సన్నము జఘనము ఘనంబు *
అధరమరుణఁబు గన్డోయి శ్యామలంబు
నాభి నతము, చన్దోయి యున్నతతరంబు
స్త్రీల నెమ్మే' నెవాని హింసింపకుండు ?
తే॥గీ॥ నల్లగలువలఁబోలిన నయనయుగము
సరసిజమువంటి మోము విషయుగళంబుఁ
815
316
బోలు కేలో
అంథోరుపులు గలిగియుఁ
బడతి! నీరూపు నాకుఁ దాపంబుఁ గొల్పు.
817
తే॥గీత గాలిచేత నుద్యానవనాళిలోన
రేఁగిన రసాలచంపక రేణువటలి
విరహబాధితులగువారి వీక్షణముల
బాష్పజలసమృద్ధిని స్పృశింపకయుఁ గూర్చు
తేగీః తరుణి కృష్ణార్జునానుర క్తయగుచుండి
తావకీనయౌ దృష్టి కర్ణావలంబ
యెవనికింక విశ్వాస్యయయ్యెడి ననంగ
విట్లు బహువిధ యలంకృతి కనఁబడు.
• జఘనంబు భావు.
ఇది విరోధ చక్రము.
818
$19&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dl4h8kalsw5gi74s6k150s2v1a0tizz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/164</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228017</id>
    <revision>
      <id>584096</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:46:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '105 అప్రస్తుత ప్రశంసాలంకారము తే॥గీః ఆప్రకృతనుతి యప్రస్తుత ప్రశంస వెఱల నెవ్వరినేని సేవింపఁడోక జీవనము సేయుచుండును జింతలేక హరిణములు ఘోరకాననాంతరములందు; తే॥గీ జ్ఞ్మాపతులు న...'</comment>
      <origin>584096</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1589" sha1="80650u3vmaek87wcmhcco7gae9i4pz7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;105
అప్రస్తుత ప్రశంసాలంకారము
తే॥గీః ఆప్రకృతనుతి యప్రస్తుత ప్రశంస
వెఱల నెవ్వరినేని సేవింపఁడోక
జీవనము సేయుచుండును జింతలేక
హరిణములు ఘోరకాననాంతరములందు;
తే॥గీ జ్ఞ్మాపతులు ననువర్తించి కష్టపడి మ
నస్వి యొకఁడు నిర్విణ్ణ మానసముతోడ
హరిణవృత్తి సప్రస్తుతంబైన దాని
నంచితంబనుచుం బ్రకంసించుచుండె.
320
921
వ్యాజస్తుతి అలంకారము
తేగీః దూషణముఁ జేసినట్లుగా స్తుతియొనర్ప
నది దలిర్చు వ్యాజస్తుతి యనెడి పేర
దోషములయట్లు పై పైకిఁ దోచెడి గుణ
బృందమునకె సన్నిధి లభియించు విచట.
తే॥గీః భూమినెల్ల జయించెను బూక్వమందుఁ
పరశురాముండు దాను దాపసుఁ దెయయ్యు
నీవును జయించియుంటివా భూవలయమై
మసుజనాథుండవయ్యును మదము వలదు.
822
888&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>80650u3vmaek87wcmhcco7gae9i4pz7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/165</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228018</id>
    <revision>
      <id>584097</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:46:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '106 తే॥గీ॥ శ్రీ నల పురాణపురు షుని చెంకనుండి కొంచకయు చీలదీసి రోగించుచుంటి భాస్వదిక్ష్వాకు వంశ సంధిపుఁజవైన నీకుఁ దగునయ్య ! యిది యవనీతిలేశ తే॥గీః అగుచునుండె భుజంగభోగాతిస క్త...'</comment>
      <origin>584097</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1446" sha1="q1hdax3yieo5p2ae2t71mdtsrz0eeai" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;106
తే॥గీ॥ శ్రీ నల పురాణపురు షుని చెంకనుండి
కొంచకయు చీలదీసి రోగించుచుంటి
భాస్వదిక్ష్వాకు వంశ సంధిపుఁజవైన
నీకుఁ దగునయ్య ! యిది యవనీతిలేశ
తే॥గీః అగుచునుండె భుజంగభోగాతిస క్త
తావకకళ త్రమైనట్టి ధరణిదేవి
నీ యహంకారమే మేయమగుచు
T
మింటఁ బాఱుచునుండెడి మేదినీక
324
$25
తేగీః ఇట్లు శ్లేషానువిద్ధ
బు లితకములును
నైన వ్యాజస్తుతికారాంతకముల
విగత పర్యంతమైయుండు వి స్తరంబు
నెల్లనున్ సూక్ష్మబుద్దు లూహింపవలయు
నిదర్శనాలంకారము
తేగీ॥ తొడరి యర్థాంతరప్రవృత్తుండొనర్చు
తత్సదృశకించిదర్థనిద!్శనంబు
తగు నిదర్శనాలంకాఁలెన్ నిదర్శి
తంబసత్ఫలమైన సత్ఫలితమైన
926
$27&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q1hdax3yieo5p2ae2t71mdtsrz0eeai</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/166</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228019</id>
    <revision>
      <id>584098</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:46:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '107 తే॥గీః భాసుఁడుదయించుచున్ సమర్పణను సేయు శ్రీలను సమృద్ధిగా సరసీజములకుఁ గలిమికి ఫలంబు సుహృదనుగ్రహమటంచు క్షితి జనులనెల్ల భావింపఁ జేయ పొంటె. తేగీం రాజునకు సరిపడనివారలకు స...'</comment>
      <origin>584098</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1499" sha1="dx8q2b1ber7of54rv5zt5cbz0mbfqgf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;107
తే॥గీః భాసుఁడుదయించుచున్ సమర్పణను సేయు
శ్రీలను సమృద్ధిగా సరసీజములకుఁ
గలిమికి ఫలంబు సుహృదనుగ్రహమటంచు
క్షితి జనులనెల్ల భావింపఁ జేయ పొంటె.
తేగీం రాజునకు సరిపడనివారలకు సద్య
మున నగు దురంతత నొగి సూచననలుపుచు
శీతకరకరములచే స్పృశింపఁబడిన
ధ్వాంతరాజ పరాభవింపఁబడియెడి.
సహో
'క్త్యలంకారము
తే॥గీ॥ ఒకటి యొకదానితోఁగూడ నొక్క క్రియయొ
యొకఁడగుగుణంబొ గలిగినట్లు క్రమైనఁ
బరగఁగ గుణక్రియాసహభావకథన
మయ్యది సహో క్తి యనఁగఁ! జఖ్యాతమగును.
తే॥గీ రాత్రులియ్యవి యిపుడు దీర్ఘ ములుఁగాఁగ
దొడఁగె నాదుశ్వాసంబుల తోడఁగూడ
చంద్రభూషలౌచు మదంగ చయముతోడఁ
గూడ పాండుకంబులు గూడ నగును.
828
920
320
381&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dx8q2b1ber7of54rv5zt5cbz0mbfqgf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/167</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228020</id>
    <revision>
      <id>584099</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '108 తేగీ॥ వర్ధమానంబగుచునుఁడెఁ బాంధజనుల మూర్ఛతోడుతఁ గొమ్మావిపూలగుత్తి నడచుచుండెను వారిప్ర్రాణములతోడ మలయశై లసమాగత మారుతంబు. తే॥ గీ॥ పరభృతరుతంబులన్ మనోహరములగుచుఁ బరిమిళ స...'</comment>
      <origin>584099</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1473" sha1="gv14htevvmz9dtsd47t65i7i0hilfaa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;108
తేగీ॥ వర్ధమానంబగుచునుఁడెఁ బాంధజనుల
మూర్ఛతోడుతఁ గొమ్మావిపూలగుత్తి
నడచుచుండెను వారిప్ర్రాణములతోడ
మలయశై లసమాగత మారుతంబు.
తే॥ గీ॥ పరభృతరుతంబులన్ మనోహరములగుచుఁ
బరిమిళ సమేతవనవాతభరితములయి
వర్ధిలంజోచ్చెడి వసంతవాసరములు
ప్రజలలోని యానందభఃములతోడ
సుకాంతి॥ ఉదాహృతి. ప్రదర్శనః; ఐపిట్లు కొన్ని దెల్పెడిన్.
ఇది సహో క్తిచకము.
882
888
పరివృత్త్యలంకారము
తే॥ గీ॥ అర్థముల వినిమయము కావ్యజ్ఞులైన
వారు పరివృత్తియనఁగ నొప్పారుచుండు
దానిరూపంబు నిచ్చోనిదర్శనంబు
గాఁగ నొకదానినిప్పుడు కనుపఱిచేద.
తే॥గీజ అవనిపతులకు శస్త్రవహారమొనఁగి
నీదు బాహువు, కైరవనిర్మలమయి
884&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gv14htevvmz9dtsd47t65i7i0hilfaa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/168</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228021</id>
    <revision>
      <id>584100</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:47:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '109 చాలాకాలమునుండి యార్జనముచేసి కొనఁబడిన • వారికీరితిఁగొల్లగొనియె. ఆశీరలంకారము తే॥ గీ * నమభిలషితార్థ విషయకాశంసనంబు ఖ్యాతిఁగాంచు నాశీరలంకారమన్నగ స్వప్రకాశ మవాఙ్మనస ప్రమ...'</comment>
      <origin>584100</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1432" sha1="60gc96u9m7spceudv4lj2n1rlqkkwjf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;109
చాలాకాలమునుండి యార్జనముచేసి
కొనఁబడిన • వారికీరితిఁగొల్లగొనియె.
ఆశీరలంకారము
తే॥ గీ * నమభిలషితార్థ విషయకాశంసనంబు
ఖ్యాతిఁగాంచు నాశీరలంకారమన్నగ
స్వప్రకాశ మవాఙ్మనస ప్రమేయ
పదము పరమాత్మ మిమ్ముఁ గాపాడుఁగాత
మతాంతరాలంకారములీయలంకారములతో
అంతర్భూతములనుట
తే॥గీః ఆససందేహము ననస్వయంబుఁ గూడ
వెలయుచుండు మత్ప్రేక్షావిభేద మగుచు
సంకీర్ణ ము
బహ్వలంకార సంసృష్టి పండితులగు
వారు సంకీర్ణమనఁగఁ బొల్పారుచుండు.
సంకీర భేదములు
E
తేజ గీ॥ అన్నియును సమకక్షము లగుచునుంట
తొడరి యంగాంగిభావంబుతోడ సుంట
* పద్యశంబుకు,
* అభిలషి, తవస్తు విషయక ప్రార్థణులు
886
836
387&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>60gc96u9m7spceudv4lj2n1rlqkkwjf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/169</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228022</id>
    <revision>
      <id>584101</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:47:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '110 యని యలంకాక సంసృష్టి సరయవలయు రెండు తెఱఁగులఁ జొల్పారుచుండు గతులు. అంగాంగికా వసంకరము తే॥గీః 1 భవచుదారానన ప్రూవైకరముఁ ది యోరుహంబు లాక్షేపించుచుండె ముగుద మహిపయిం గోశదండనమ్...'</comment>
      <origin>584101</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1682" sha1="10yy4cta1wule9ps15uvciyok71znpp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;110
యని యలంకాక సంసృష్టి సరయవలయు
రెండు తెఱఁగులఁ జొల్పారుచుండు గతులు.
అంగాంగికా వసంకరము
తే॥గీః 1 భవచుదారానన ప్రూవైకరముఁ ది
యోరుహంబు లాక్షేపించుచుండె ముగుద
మహిపయిం గోశదండనమ్ గతమను
వ్యక్తికుందునే దుష్కరంబైన దొకటీ :
సమక్షసంకరము
గీ॥ 2 అంగములఁ బూయునవోలె నమరెఁద్రమము
కాటుకఁ గురియునదీ వోలె: గ్రాలె నథము
చెనటులైనట్టి వారల సేవమాడ్కి
విఫలతం గాంచుచుండెను వీక్షణంబు.
|శ్లేషకు
తేగీ ఎల్ల వక్రోక్తులందుఁ బ్రాయికముగఁబ
షష్టినొసఁగుచు శోభకుఁ బొల్బుశ్లేష
మొగి స్వభావోక్తి యనఁగ వక్రోక్తియనఁగ
వాఙ్మయము రెండు తెఱఁగుల వఱలుచుండు.
588
589
340
841
1 ఉపరుకు అర్థాంతరన్యాస మంగము. అర్థాంతర వ్యాసమునకు
శ్లేషము అంగము.
1 ఉపమయు ఉత్ప్రేక్షయు పరస్పరనిక ప్రేక్ష ము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>10yy4cta1wule9ps15uvciyok71znpp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/170</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228023</id>
    <revision>
      <id>584102</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:47:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '111 భావికము తే„గీ॥ అందురు ప్రబంధ విషయమైనట్టి గుణము భావికంబగు నముచుఁ గావ్యజ్ఞు కెల్ల: గబ్బముల సిద్ధియగుదాఁ గదలకుండు కవి యభిప్రాయమది భావ మవుడునుండు. శే॥గీ? వస్తుపర్వంబు లొకద...'</comment>
      <origin>584102</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1609" sha1="68aucrheacx3ghv3a34h303jmj7c099" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;111
భావికము
తే„గీ॥ అందురు ప్రబంధ విషయమైనట్టి గుణము
భావికంబగు నముచుఁ గావ్యజ్ఞు కెల్ల:
గబ్బముల సిద్ధియగుదాఁ గదలకుండు
కవి యభిప్రాయమది భావ మవుడునుండు.
శే॥గీ? వస్తుపర్వంబు లొకదానివలన నొంటి
యన్నియు మపకారంబుల నందుచుంట
విఫలముగ విశేషణముల వేయకుంట
స్థానముల వర్ణనంబులు సలుపుచుంట.
తే॥ గీ॥ మిపులు గంభీరమైన వస్తువు సయితము
భాషిక క్రమబలమున వ్యక్తమగుట .
అంతయు విది భావాయ తమగును గాన
ఆర్యులిద్దాని ధావికంబని తలఁతురు.
తే॥గీ లలిత సంధ్యంగ వృత్త్యంగ లక్షణాదు
లాగమాంతరమునయందు నతిశయముగ
వర్ణితము అయియుండెను; వాని గూడి
విచ్చగింతును నే నలంకృతులటంచు.
తే॥గీ వితతమైన యలంకారవిస్తుమును
జాలఁగ ననంతమౌ దాని సంగ్రహించి
842
848
344
345&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>68aucrheacx3ghv3a34h303jmj7c099</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/171</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228024</id>
    <revision>
      <id>584103</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:47:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '114 మందుఁజీవరడి నాల్గవయం మ్రినిఁటివ శది యన సమిశ్రయమకముల్ పదియు రెండు. మిశ్రయుమక భేదములు సీ॥ ఆద్యద్వితీయాంఘ్రులందు వర్తిలునది ప్రథమతా ర్తీయీకపాదవ ర్తి ఆద్యచతుర్థపాదావస్...'</comment>
      <origin>584103</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1503" sha1="l4jxl1qhv1555bfa3bl8qdjk3ebe71m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;114
మందుఁజీవరడి నాల్గవయం మ్రినిఁటివ
శది యన సమిశ్రయమకముల్ పదియు రెండు.
మిశ్రయుమక భేదములు
సీ॥ ఆద్యద్వితీయాంఘ్రులందు వర్తిలునది
ప్రథమతా ర్తీయీకపాదవ ర్తి
ఆద్యచతుర్థపాదావస్థితంబును
మధ్యపాదద్వ యీమధ్యగతము
వరిపాదములు రెంట జానగునట్టిది
యంత్యపాదద్వితయమునఁగలది
ఆద్యపాదతిశయమున విబద్ధంబు
నాదిద్వయచతుర్థపొదగశము
గీ॥ ఆద్యపాదాంత్య పాదయుగాశ్రయంబు
నాదిమేతర పాదత్రయాధికరణ
ముఖిలపొదగతంబన యమకములివి
పరగుచుండు మిశ్రంబులు పదునొకండు.
గీ కలిపియుండుట యనియెడి కారణమున
వావిభేదమ్ములెన్ని యోవఱలుచుండు
సుకరములు దుష్కరమ్ము లిచ్చోట వాని
దోషఁ గొన్నింటిఁ జూపంగఁ బూవివాడు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l4jxl1qhv1555bfa3bl8qdjk3ebe71m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/172</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228025</id>
    <revision>
      <id>584104</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:47:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '115 ప్రథమపాదగతము,అవ్యపేతము, అమిశ్రాదిభాగయమకము కంజ *మానము మానము + నువలెవ్ మానసమున వనకు, ప్రియునిమానసము తపా ధీనంబగునట్లుగ బిగి గా నతనిం గౌగిలింపు కంఠమునఁదమిన్, ద్వితీయపాదగతమ...'</comment>
      <origin>584104</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1432" sha1="fjyp0l9nt0bha7xo3t4n9zjolp3ptpg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;115
ప్రథమపాదగతము,అవ్యపేతము, అమిశ్రాదిభాగయమకము
కంజ *మానము మానము + నువలెవ్
మానసమున వనకు, ప్రియునిమానసము తపా
ధీనంబగునట్లుగ బిగి
గా నతనిం గౌగిలింపు కంఠమునఁదమిన్,
ద్వితీయపాదగతము
కం॥ ముదిర వివాదముచేతను
శ్రీ మదన మదన శివావతారమాన వినాశా
స్పదములయిరి మదిరాక్షులు
మదము లడఁగె రాజహంసమండలి కెర్లిన్.
తృతీయ పాదగతము
కం: పతివీవగుటను రాజ
వ్యతులయిరి ధరంగంటి ప్రజలెల్లరు వో
ఉచతుక : చతురశిద్ధినశనా
న్వితధరణీవరణధరణ విలసిత విధవా !
చతుర్థపాదగతము
కం॥ మహితపరాక్రమభరదు
సృహభటజితులై త్వదీయశ త్రువు అగువా
రహిరిపు నగరికరిగివా
ఉరహితరహితమయ్యె దేశ మవనీనాథా !&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fjyp0l9nt0bha7xo3t4n9zjolp3ptpg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/173</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228026</id>
    <revision>
      <id>584105</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:48:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '116 ప్రథమద్వితీయపాదగతము అవ్యపేతము మిశ్రా దిభాగయమకము కం॥ శ్రీ మధు రమధుక సధురావహ *మధర మధర॰భావయోజితాబ్జములు కనుల్ మధుకృతబహు మధు విధవిభ్రమములన వానిబెళుకులె వెలయున్ ప్రథమతృత...'</comment>
      <origin>584105</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1383" sha1="mrai0j6z10g16kg7vl99ld1kjadsc1o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;116
ప్రథమద్వితీయపాదగతము అవ్యపేతము
మిశ్రా దిభాగయమకము
కం॥ శ్రీ మధు రమధుక సధురావహ
*మధర మధర॰భావయోజితాబ్జములు కనుల్
మధుకృతబహు
మధు
విధవిభ్రమములన వానిబెళుకులె వెలయున్
ప్రథమతృతీయపాదగతము
కం॥ ఉవారణవార ణ చతురులు
వీరులు కరతురగములును వెలయుట జనతా
తమారణ మారణమున నగు
మారా వీవెదియు లేక మడియింతు మమున్
I
ప్రథమచతుర్థపాదగతం&quot;-.
కం॥ + రాజదరాజ ద రివృవప
అజయ హేమవరావరాజు లై 'భూ
జయ మొనర్చి వసుధా
శిరాజము రాజను+తతృప్తి రసనింతురిసుల్
ద్వితీయతృతీయ పాదగతము అవ్యపేతము మిశ్రము
ఆదిభాగయమకము
కం॥ విలసత్సహకారలతా
*కలికకలిక + లాపమమఁగాఁ ఐరభృతి
10
11
8&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mrai0j6z10g16kg7vl99ld1kjadsc1o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/174</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228027</id>
    <revision>
      <id>584106</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:48:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '• కలవాకలనాదము విర 117 హుం మక్కలికాకుల హృదయులుగ వొనర్చెన్. ద్వితీయచతుర్థపాదగతము కంః ఆహీతమలయాద్రి చకవా శ్రీ శహతత, హఠ శశధర కరదారుణతాపా సహత, భవద్విరహదశా - * సుహృదసు హృద యుఁడగు నన్...'</comment>
      <origin>584106</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1453" sha1="3pjbk1mqtucuekau1fq8yynb0b0ugfk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;• కలవాకలనాదము విర
117
హుం మక్కలికాకుల హృదయులుగ వొనర్చెన్.
ద్వితీయచతుర్థపాదగతము
కంః ఆహీతమలయాద్రి చకవా
శ్రీ శహతత, హఠ శశధర కరదారుణతాపా
సహత, భవద్విరహదశా -
* సుహృదసు హృద యుఁడగు నన్ను సోలఁగఁజేసెన్.
తృతీయచతుర్థపాదగతము
కం॥ జలజమధువుగ్రోలఁ గఁ బెఱ
యందుల మధువాన మావియళులరిగెరుతుల్
• మలయ, మలయ • మారుతస్మతి
+ సశివ నళిన మేదియుఁ జాలదాకర్షింపన్.
ప్రథమ ద్వితీయతృతీయపాదగతము
కం॥ సొరనసారన జలకా
* పారగ సొరగ
శనాద సహితమరాళీ
* వారమవారము హిళ నా
మారవికారమున విరహిమారకమయ్యెవ్.
|
ప్రథమ ద్వితీయ చతుర్థ పాదగతము
విషమవిషను శరుఁడు వీనికిసాయంబు
విలువిమలయఁ జేసి
• మలయమలయ
12
18
14
15&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3pjbk1mqtucuekau1fq8yynb0b0ugfk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/175</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228028</id>
    <revision>
      <id>584107</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:48:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '118 నలుపుచుండేవాని సాధనంబులఁ జంద్ర * కలయక లయఁ బెఱలగాథలేల ? ప్రథమ తృతీయ చతుర్థపాదగతము కం॥ మానివిమానినిరంతర • మానముఁగైకొనునుగాక స్మరపరవశయై , జనవతానవ• తను వం • మానసుమానసు, వి నన...'</comment>
      <origin>584107</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1439" sha1="s58t3qgr2ks31vx5s5c2vv2h9484ux4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;118
నలుపుచుండేవాని సాధనంబులఁ జంద్ర
* కలయక లయఁ బెఱలగాథలేల ?
ప్రథమ తృతీయ చతుర్థపాదగతము
కం॥ మానివిమానినిరంతర
•
మానముఁగైకొనునుగాక స్మరపరవశయై
, జనవతానవ• తను వం
• మానసుమానసు, వి నన్ను మన్నన తోడన్.
ద్వితీయ తృతీయ చతుర్ధ పాదగతము
Sc॥ మారవశునిన్నె గెలిచె ను
* వీరజ నీరజ + మునీదునెమ్మొగము మనో
హారిణి ! హారిణి : కన్నుల
*దారుతచారుత, వారిజరుచిఁ గెలువదే.
పాదచతుష్టయగతము
గీ,పాటలాపాటలా,ంచుక భ్రాజమాన
సౌరభాసౌకథా స్పదసారసాస్య
· రావితాభావితాన నా పాలిఁటికి సు
రమణి రమణి. నాహృన్మందిరమున నిమిడె,
ఆ॥ నె॥ యమక మవ్యపేత మగు విది పొదాది
గతము. చెప్పితి సవికల్పముగను,
17
18
18
18&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s58t3qgr2ks31vx5s5c2vv2h9484ux4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/176</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228029</id>
    <revision>
      <id>584108</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:48:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '119 అవ్య పేతమైన యమకంబునఁ గల వి కల్పములును గొన్ని దెల్పఁబడెడి. ప్రథమద్వితీయపాదగతమిశ్రవ్య ప్రేతాదిభాగయమకము గీని నకలు, రవపిక సహకారము కుళముననె సకల మానినీమాన నాశనమొనర్చె మధుర...'</comment>
      <origin>584108</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1371" sha1="3c61wios6n301x4hgjy6wnzi1std74n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;119
అవ్య పేతమైన యమకంబునఁ గల వి
కల్పములును గొన్ని దెల్పఁబడెడి.
ప్రథమద్వితీయపాదగతమిశ్రవ్య ప్రేతాదిభాగయమకము
గీని నకలు, రవపిక సహకారము కుళముననె
సకల మానినీమాన నాశనమొనర్చె
మధురముసుగంధియీ మధుమాసము మధు
కరనినాదమహాహ్లాదపరణి ధరణి.
ప్రథమతృతీయ పాదగతము
కం॥ కరము విపంచీతాడన
పరిచితమై యరుణరుచులఁకఁగెడి తరుణీ
+ కరము, రమణతాడనమున
కుబుకుంగర్ణోత్పలంబుఁ * గొవి పొలయలుకన్,
ప్రథమచతుర్ధ పాదగతము
కణ ఉనకలాపం విలసనములై
ప్రకటముగా వాడఁ దొడఁగె హ్హణములు మే
కదంబకంబు గురిసెను
*సకలాపంగ ' లతిసమృద్ధిసంగతి మెలఁగన్.
• జొగిఁగొని య్యీన్.
20
21
22
88&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3c61wios6n301x4hgjy6wnzi1std74n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/177</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228030</id>
    <revision>
      <id>584109</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:49:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '120 ద్వితీయతృతీయపాదగతము కణ కలికి : భవన్మానమహా ස *కలి కాశిమ కమ్మద్ధిలుప్తిఁ గనె నీపలతా *క్షలికా,మహిరాకృతిఁ గ మ్మలఁ గని నీ పెట్టికళను మాల్కొనుదొక్కో. ద్వితీయ చతుర్థ పాదగతము గీ...'</comment>
      <origin>584109</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1632" sha1="mkfq1fe426wkcxlqf1ngdpz80jgxsrp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;120
ద్వితీయతృతీయపాదగతము
కణ కలికి : భవన్మానమహా
ස
*కలి కాశిమ కమ్మద్ధిలుప్తిఁ గనె నీపలతా
*క్షలికా,మహిరాకృతిఁ గ
మ్మలఁ గని నీ పెట్టికళను మాల్కొనుదొక్కో.
ద్వితీయ చతుర్థ పాదగతము
గీ॥ చెలువు మీఱఁ గీడా శైల శిఖరభాగ
*చంద్రకాంత స్థలంటేక్కి జలదప్పక్తి
గగ్గోనుచు నృత్యమొనరించుఁ గంపమాన
చంద్రకాంతంశీబు బర్హిఉనముదయంబు.
తృతీయ చతుర్ధ పాదగతము
సం॥ వఠాధీశదర్పాధిపత్యంబు వోవన్
ధరాధీశ : వీదాహు తానేలు ధాత్రివ్
4వరాహీ*భవదైత్య వై ర్యుద్ధృతంబున్
*వరాహీ।క శీర్షాగ్ర భాగస్థితంబున్.
ప్రథమ ద్వితీయ పాదగతము
కణ శీకరము • హఠిశతురాజని
*కరము* త్వదీయంబు చూరకత్తిని బొడిచెన్.
* కరమును నెత్తురు లొలుకఁగఁ
గరేణువులు సంఖ మెఱయు ఘనములఁ టోరెన్,
24
26
26
27&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mkfq1fe426wkcxlqf1ngdpz80jgxsrp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/178</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228031</id>
    <revision>
      <id>584110</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:49:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '121 ప్రథమతృతీయచతుర్ధ పాదగతము నృథ్విని పరాగకబలాఢ్యులౌ భటులు వైరిరాట్సేనలన్ ఐరాక్రమ సమేతులై ప్రజలి పాఱఁదోలన్ ధరా * పరాగతళితి తత్పదాహతిని బర్వి కమ్మెన్ నల్ *పరాగత + మొకో । యనం...'</comment>
      <origin>584110</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1822" sha1="f92tsm5nmetizlzzjz33v4euogp2v33" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;121
ప్రథమతృతీయచతుర్ధ పాదగతము
నృథ్విని పరాగకబలాఢ్యులౌ భటులు వైరిరాట్సేనలన్
ఐరాక్రమ సమేతులై ప్రజలి పాఱఁదోలన్ ధరా
* పరాగతళితి తత్పదాహతిని బర్వి కమ్మెన్ నల్
*పరాగత + మొకో । యనంగఁ గనుపట్టదభ్రంటొగిన్.
ద్వితీయ తృతీయ చతుర్ధ పాదగతము
నృథ్వి॥ ముదంబొసఁగు మాకిలన్ భువన మోహనాకారుఁడై
* సదానవ శికదంతీరాగ్వన విశారదప్రౌఢిమై
*సదానవ శిఘనాఘనోల్లసితశాంత సన్మూర్తియై
శివదానవ *వివాశన ప్రథితుఁడైన సర్వాత్మయే.
సర్వపాద గతము
గీ॥ కమల వలె లోక మోహనాకార వీపు
*కమల భవనృష్టి నేవరికిఁ గలఁత విడవు,
*కమల +విధము మొఖం బళిగర్వవార
*కమల కావళి కల్వలై క్రాలుఁ గనులు.
ప్రథమద్వితీయములందును తృతీయచతుర్థములందును
అదియే విజాతీయము
పృథ్విః + ముదార ఉచిత విభమస్ఫురిత భూషణశ్రీలఁ దా
+ముదార రమణాంతరంగకము లూచుచున్ నిద్చత్తా
28
29
99
30&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f92tsm5nmetizlzzjz33v4euogp2v33</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/179</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228032</id>
    <revision>
      <id>584111</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:49:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '122 + మదభ్రమణదాతురిన్ జఘనమండలఁచాడ గో + మదభ్ర+మగుచుండఁగా ఁ జనెద రంబుజాతాననల్. ప్రథమతృతీయములందును ద్వితీయచతుర్థములయందును అదియే విజాతీయము గీ॥ ముదితం లో నీదు సూక్తులు మృదుతనుఁ...'</comment>
      <origin>584111</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1645" sha1="q7nmp0zoc59omflbgv38vhwb0xly706" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;122
+ మదభ్రమణదాతురిన్ జఘనమండలఁచాడ గో
+ మదభ్ర+మగుచుండఁగా ఁ జనెద రంబుజాతాననల్.
ప్రథమతృతీయములందును ద్వితీయచతుర్థములయందును
అదియే విజాతీయము
గీ॥ ముదితం లో నీదు సూక్తులు మృదుతనుఁ బిక
• మా రుతంబుల చేతను సారసమధు
*ముదిత, భృంగంబులాగానమునను మరియు
మారుతం, బాగతిన్ నాదుమనసు గొనెడి.
ప్రథమచతుర్థములందును ద్వితీయతృతీయములయందును
ఆదియే విజాతీయము
సురయమహిళల సిగ్గును దఱిమివేయ
సుతను మధ్యశీలు స్విన్నాప్యశోథ లేనఁగ
శ్రీ సుతనుమధ్య, గణ్యుండగు సుభగువి, మన
+ ను రయమహి+మనొప్పఁగఁ గూడి సొక్కుచుంద్రు.
తేజగీ॥ ఇట్లుగ వ్యపేతయముకంబు నెనసియుండు
భేదముల ఏనిగూడఁ జూపించినాఁడ
నవ్య పేతవ్య పేతాత్మయనుకగత వి
కల్పములు పై తమవి కొన్ని గల వెటులవ.
32
88
14
81&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q7nmp0zoc59omflbgv38vhwb0xly706</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/180</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228033</id>
    <revision>
      <id>584112</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:49:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '123 ద్విద్విపాద గతావ్యవేతవ్యపేత మిశ్రాదిభాగ యమకము తే॥గీః *సాలసాల+సాలోకనజాలయై ర సాలసాలలతోకలి కాళిఁజూడ * బాలబాల, మృణాళాంగి చాల దల్ల • బాలఁ బాల+న సేత నీపాలఁబడియె. ద్విద్విపాద గ...'</comment>
      <origin>584112</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1683" sha1="alxdqf5xisaqw5ixz4tsj2luk720dvb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;123
ద్విద్విపాద గతావ్యవేతవ్యపేత మిశ్రాదిభాగ యమకము
తే॥గీః *సాలసాల+సాలోకనజాలయై ర
సాలసాలలతోకలి కాళిఁజూడ
* బాలబాల, మృణాళాంగి చాల దల్ల
• బాలఁ బాల+న సేత నీపాలఁబడియె.
ద్విద్విపాద గతావ్యవేకవ్యపేత మిశ్రాదిభాగ యమకము
తేజ కాలకాల ఒక యెవ్వతె గాంచఁగలదు
* తారతాకృక లాచ్ఛాదితములు గాఁగ
* తారతారమ్యరసీతవిస్తారవర్ష
*కాలకాల, పయోదముల్ గమ్ముకొనుట.
పాదచతుష్టయగతము
కం॥, యమయ మంది నిలిచెడి, నసా
యమయము, యయ్యె డివినిశయనంతందిగుచున్
+ యమ యమ, రపురి కరిగె. న్యా
, యమ యమ,సమశక్యమగుట యమపురగతియున్.
గీణ కలదుపాదాదియమక వికల్ప విఠతి
నడక యీదృశంబు యమకాంతరము లైన
వెలయుచుండు విల్లే వికల్పింపఁబడఁగఁ
దగినవగుడు మిక్కిలిగ సత్కావ్యములను.
• చాలణాలపాశజితాభ్రపాళిఁ బోవు,
86
36
37
48&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>alxdqf5xisaqw5ixz4tsj2luk720dvb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/181</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228034</id>
    <revision>
      <id>584113</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:49:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '124 గీ విస్తకంబగునని మది భీతి గలుగ భేషములు నిశేషముగఁ జూపింపఁదలఁప దుష్కరాభిమతంబురై తోఁచు కొన్ని యిచట వివరంబుగా వచియింపఁబడును. పాద చతుష్టయగతమిశ్రావ్యపేత వ్యవేత మధ్యభాగయమక...'</comment>
      <origin>584113</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1754" sha1="67ulqzptc0smcdra0rnpq09blcieqys" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;124
గీ విస్తకంబగునని మది భీతి గలుగ
భేషములు నిశేషముగఁ జూపింపఁదలఁప
దుష్కరాభిమతంబురై తోఁచు కొన్ని
యిచట వివరంబుగా వచియింపఁబడును.
పాద చతుష్టయగతమిశ్రావ్యపేత వ్యవేత
మధ్యభాగయమకము
ప్రమాణి॥ స్థిరాశీయతాయరాశికచ
పరాయతాయ కారి రా
త్వరాశీయతా యథాశి శయా
హరీ : • యతాయ * ద్భుతా !
ప్రతిపాదవ్యపేత మధ్యమధ్య భాగయమకము
తే॥గీ॥ సభ సుకలఁ బోలు భూసురు చంద్రులేని
మహి+సుఖి వెన్నుచున్ సురమణివి బోలు
నీ శ్రీ సురతఁ గూర్చు రాశి సుర ళి సత్యదాన
గుణ సురశిఖిత గాంత్రి సురంగుల్కొనంగ.
సర్వపాదగతమిళవ్య పేతాంతభాగయమకము
తే॥గీ॥ పడతి కగ్గలమయ్యెను బాండి మదము
• పంచశరబాధ, గోపన ప్రౌఢి మఁదము
నెఱుఁగరెవరవిమీబోంట్లు నెండ్రు మదము
బద్ధికెగఁదట్ట; సఖికి గూర్పము ప్రమదము.
* పందకరబాధ గోపని ప్రాణికదడు
89
40
43&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>67ulqzptc0smcdra0rnpq09blcieqys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/182</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228035</id>
    <revision>
      <id>584114</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:50:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '125 అవ్యవేతవ్యపేతాంతభాగయమకము పాదచతుష్టయగతము ప్రమాణిః కృతి కృతా నతీ సతీ ప్రతుష్టిదా 4నతీ సతీ క్లరా భరా ఉనతీ సతీ కృతా సురా నతీ నతీ మిశ్రవ్యవేతమధ్యాంతయమకము ప్రతిపాదగతము తే॥గ...'</comment>
      <origin>584114</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1292" sha1="iqufd9j93kafgnlu6mi5peasasatlhk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;125
అవ్యవేతవ్యపేతాంతభాగయమకము
పాదచతుష్టయగతము
ప్రమాణిః కృతి కృతా నతీ సతీ
ప్రతుష్టిదా 4నతీ సతీ
క్లరా భరా ఉనతీ సతీ
కృతా సురా నతీ నతీ
మిశ్రవ్యవేతమధ్యాంతయమకము
ప్రతిపాదగతము
తే॥గీ॥ స్మితవిశతి చేత మృదుల భాషితము చేత
సొలపువెన్నదచేత వాల్యూపు చేత
บ
.
* గబ్బిగుబ్బతం జఘనము చేత
యముని చేతఁ జిక్కితి విధి యతివ చేత
అవ్యవేతవ్యపేత మధ్యాంతయకము
ప్రతీపాద గతము
మాన్య భజమానమాన న *మానమాన
మహిత బహుమానమానం సోమానమాన
నన్నువల మానమానసున్ మానమాన
మనుపు గౌతమానమానం వా *మానమాన
*బింభితముచేత ఆకువవీక్షి
తము చేత.
48
45&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iqufd9j93kafgnlu6mi5peasasatlhk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/183</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228036</id>
    <revision>
      <id>584115</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:50:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '126 ప్రతిపాదగత మిశ్రవ్యవేతాదిమధ్యయమకము తేటగీ॥ సారి పదళాయతాక్షి మ,సార, వేణి ,సార,ఘ మనోజ్ఞకారా ప్రసారం వాణి + సార్వసాను కృతారావ సారవాణి * సార, సాలయ పొల్చు సంసారం తరణి. బేసిపాదము...'</comment>
      <origin>584115</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1663" sha1="gdp1gijcwdtvttcx2rmv10g84eoihg1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;126
ప్రతిపాదగత మిశ్రవ్యవేతాదిమధ్యయమకము
తేటగీ॥ సారి పదళాయతాక్షి మ,సార, వేణి
,సార,ఘ మనోజ్ఞకారా ప్రసారం వాణి
+ సార్వసాను కృతారావ సారవాణి
* సార, సాలయ పొల్చు సంసారం తరణి.
బేసిపాదముల మిశ్రావ్యవేకవ్యవేకాద్యంతయమకము
సరిపాదముల...అట్టిదే ఆదిమధ్యచమకము
వంశస్థవృత్తము. నయానయాం లోకధనా శీనయానయా
ఉనయానయా నాశ నయనయాతుధా
ఉనయానయా న్యతపనా శీనయానయా
46
ఉనయానయా * కల్ప+నదనయాం శయా .
42
ప్రతిపాదమిశ్రవ్యవేతాద్యంతయమకము
వంశష్టము. 45వాశిఢ్య భేరీస్ఫుటరాజు గౌరవా
*రవాధిక తొస్యదరాతి వీరవా
*రవారణోద్ధత్యికరాశ : ఫీరవా
*రవాకులాయోధనరంగ ధై రవా
అవ్యవేకవ్య పేతమిశ్రాద్యంతయమకము
ప్రతిపాదము
పంచం ఉపరావరా ధరావణాది భంజనా పరావరా
ఉపరాపరాదిభేద శూన్యభావనా పరాపరా
48&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gdp1gijcwdtvttcx2rmv10g84eoihg1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/184</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228037</id>
    <revision>
      <id>584116</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:50:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '127 పరావరా। ద్వయాతిరిక్త భక్తితత్ + పరాపరా పరాపరాక్రమాప్తగౌరవాదయా శివరాపరా ప్రతిపాదగత వ్యపేతాది మధ్యాంతయమకము పంచ మతాచ్యుతాభిరా*మతా నమన్మహాభీ శ్రీమతా మతా+ఘబృంద భూమతాం సమ...'</comment>
      <origin>584116</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1737" sha1="os59q7jai76w3xvbid9scugp3bgsfr9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;127
పరావరా। ద్వయాతిరిక్త భక్తితత్ + పరాపరా
పరాపరాక్రమాప్తగౌరవాదయా శివరాపరా
ప్రతిపాదగత వ్యపేతాది మధ్యాంతయమకము
పంచ మతాచ్యుతాభిరా*మతా నమన్మహాభీ శ్రీమతా
మతా+ఘబృంద భూమతాం సమ ప్రతాపధా శ్రీమతా
మతాం శ్రితా ప్రకాశిమలే శిన మద్ద యద్రిసీ+ సుతా
మతా+ర్య గీత నా మతా+సమాశ్రితాసుధీ, మతా
అవ్యవేత వ్యపేతాదిమధ్యాంతయమకము
ప్రతిపాదగతము
సీని పారసారగ లీ5 | సకలారినృపసాహ
* సారసారంచనద్యో సారసార
సారసారశీతికరాస్య ప్రభాభూషణ
* పారసారమణ ప్రసారసార
సారసారశమతుల్య ధీరసుభాషితా
* సారసారన్య సంసార సార
సారసారస్వత సంచారపూరవి
+ సారసార, జ్ఞాను, సార సార
లే! యవఁగ వెడలేమి వేడగల్మి నవ్య పేత
మున్ వ్య పేతమునగుచుఁ బొల్పుఁగనుచుండు
నాయందును మధ్యమం దంతమందు
యమకమియ్యది నాల్గుపాదములయందు,
50
61&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>os59q7jai76w3xvbid9scugp3bgsfr9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/185</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228038</id>
    <revision>
      <id>584117</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:50:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '128 సందష్టయమకము శే॥గీ॥ పూర్వపర పాదముల యంతమును మొదలును నాస్పదంబగు సందష్టయమకమునకు. చెప్పఁబడినట్టి వానిలోఁజేరినను స్వ తంత్య్రముగ దీవి గీర్తించెద నిట మరల తేగీ॥ కఠినరాక్ష సంహ...'</comment>
      <origin>584117</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1371" sha1="qx838bao3ni5vi2wn6q41j1jsptpr1z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;128
సందష్టయమకము
శే॥గీ॥ పూర్వపర పాదముల యంతమును మొదలును
నాస్పదంబగు సందష్టయమకమునకు.
చెప్పఁబడినట్టి వానిలోఁజేరినను స్వ
తంత్య్రముగ దీవి గీర్తించెద నిట మరల
తేగీ॥ కఠినరాక్ష సంహృదయస్థ కామనె
కామవాళ నాది సురని కరకృతా
కరకృతార్చన భక్త సుఖం ప్రకాశ
ఖప్రకాశ*మార్తాండ సంకాశతేజ
స ము ద్ద య మ క ము
తే॥గీత పాదయుగ మెద్దియైన సభ్య స్తమగుట
యగునముద్దము భేదత్రయంబుతోడ
బేపినరిపాదములో సరిచేసి చరణ
ములును రెండేసి యధ్యప్తములగుఁ గావ.
స ము ము
ప్రథమతృతీయపాదగము, ద్వితీయచతుర్ధ పాదగము
కం॥ సరను హిమాచల ధీరా
1
దరపూరిత రావణాతదమముదిత హరా!
52
63
54&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qx838bao3ni5vi2wn6q41j1jsptpr1z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/186</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228039</id>
    <revision>
      <id>584118</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:50:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పర: మహిమాచల ధీరా 129 దరపూరిత భావజాతదమముదితహరా : స ము ద ము ప్రథమద్వితీయపాచగము, తృతీయచతుర్ధ పాదగము శ్రీ ! ! తార విరావ విజిత సురారి శ్రీశతార విరావవిజత సురారి వాసవాది వాదా స్పృష్ట స...'</comment>
      <origin>584118</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1539" sha1="5oflzlgd4blvvtbwha63o90g5b19ify" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పర: మహిమాచల ధీరా
129
దరపూరిత భావజాతదమముదితహరా :
స ము ద ము
ప్రథమద్వితీయపాచగము, తృతీయచతుర్ధ పాదగము
శ్రీ !
! తార విరావ విజిత సురారి
శ్రీశతార విరావవిజత సురారి
వాసవాది వాదా స్పృష్ట సరమసుగుణ
వాస 1 వాదీవాచాస్పృష్ట | పరమః సుగుణ !
న మ స ము
ప్రథమచతుర్థపానగము, ద్వితీయతృతీయ పాదగము
వంచ ఘనాఘన ప్రభావలో పకారి కాంతి విగ్రహా
వినాయకోహ్యమానపాద పీఠపాలితామృతా |
వినాయకోహ్యమాసపాద పీఠపాలితామృతా |
శునాఘనప్రభావలో పకారికాంతివిగ్రహా |
పాదాభ్యాసయమకము
తే॥గీ రెంటికిన్ మూఁడిటికిని నాల్గింటికి నొగిఁ
బాదములకు నభ్యాసంబు వఱలుఁగాన
వై కవిధము పాదాభ్యాస మనునదియును
చక్కఁగా వ్యక్తమగు విదర్శనములందు.
65
56
57
58
(9)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5oflzlgd4blvvtbwha63o90g5b19ify</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/187</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228040</id>
    <revision>
      <id>584119</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:51:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '130 ప్రథమద్వితీయ పాదగత పాదాభ్యాసము తేగీ॥ శ్రీతమనోహరరూప విధృతకలాప శ్రితమనోహరరూప విధృతకలాప సారబృందావనవిహార తారహార దేవకీగర్భసంభూత దివిజనేత : ప్రథమతృతీయ పాదగత పాదాభ్యాసము...'</comment>
      <origin>584119</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1680" sha1="34nwglbqwzgi0ac3bwik2rynbnn2qq3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;130
ప్రథమద్వితీయ పాదగత పాదాభ్యాసము
తేగీ॥ శ్రీతమనోహరరూప విధృతకలాప
శ్రితమనోహరరూప విధృతకలాప
సారబృందావనవిహార తారహార
దేవకీగర్భసంభూత దివిజనేత :
ప్రథమతృతీయ పాదగత పాదాభ్యాసము
భుప్ర॥ సుధర్మాధిరూఢాతి శుధ్యద్గుణాఢ్యా !
బుధానందసంధాయి పూజార్హశీలా !
సుధర్మాధిరూఢాతి శుధ్యద్గుణాధ్యా!
సుధాస్వచ్ఛసత్కీర్తి శోభాధురీణా
I
ప్రథమచతుర్థపాదగత పాదాభ్యాసము
తే॥గీ విజితవిషమాంబకాలిఖ్య విమల సౌఖ్య
సాధుజనరంజనక్రియాచణగుణగణ
భ క్త భరణయశోధరాధరణచరణ
విజితవిషమాంబకాభిఖ్య విమలసౌఖ్య
ద్వితీయతృతీయపాదగత పాదాభ్యాసము
తే॥గీః అరికరాశ భవళైత్ర యాత్రలందు
భూపరాగంబుతో దిశల్ ముట్టుఖ్యాతి
భూపరాగంబుతో దిశల్ ముట్టుఖ్యాతి
యనెడి చితతరోదంత మవని వెలయ,
59
60
61
82&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>34nwglbqwzgi0ac3bwik2rynbnn2qq3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/188</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228041</id>
    <revision>
      <id>584120</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:51:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '131 ద్వితీయచతుర్ధ పాదాభ్యాసము ఆ॥వె॥ వసుధవీలు పునాదు బలమని భవదీయ భుజగశక్తి గర్వపూర్తి నెగడు నేను మోయనేల నిలిచేడినని శేష భుజగశక్తి గర్వపూర్తి నెగడు. తృతీయచతుర్థపాదగపాదాభ్...'</comment>
      <origin>584120</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1621" sha1="6tkl5f8r9pxxbub6dbvd7aphu50cnke" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;131
ద్వితీయచతుర్ధ పాదాభ్యాసము
ఆ॥వె॥ వసుధవీలు పునాదు బలమని భవదీయ
భుజగశక్తి గర్వపూర్తి నెగడు
నేను మోయనేల నిలిచేడినని శేష
భుజగశక్తి గర్వపూర్తి నెగడు.
తృతీయచతుర్థపాదగపాదాభ్యాసము
తే॥గీ॥ నన్నుగా పారు శివుఁడు స్వాంతమునఁ దోఁచి
ప్రోల్లసత్కరుణా : సాంబునిధి౦చి
చంద్రఖండో త్తమాంగభూషణసితమిచి
చంద్రఖండో త్తమాంగఘోషణ సితరుచి
౧, ౨, 3 పాదముల పాదాభ్యాసము
తే„గీ॥ బంధురాజీవర విభానుభావరమ్య
బంధురాజీవరవిభానుభావరమ్య
బంధురాజీవర విభానుభావకమ్య
యఖిలలోకప్రియంబు నీయధ్యుదయము.
౧, ౨, ౪ పాదముల పాదాభ్యాసము
తే॥గీ జన్య వసుమతీ శరభ రజస్స్వభావ
జన్యవసుమతీ శరభరజస్స్వభావ
భవదు దారమనీష భూపా ప్రభావ
జన్యవసుమితీ శరభరజస్స్వభావ.
63
84
85
66&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6tkl5f8r9pxxbub6dbvd7aphu50cnke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/189</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228042</id>
    <revision>
      <id>584121</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '132 2, 3, 4 పాదముల పాదాభ్యాసము తేజగీః శ్రీహరీ | నన్ను గరుణ రక్షింపుమయ్య యనవహితభావనాకనవినయకరణ యనవహితభావనాశనవినయకరణ యనవహిత భావనాశన వినయకరణ. 4 పాదములు పాదాభ్యాసము తే॥గీ॥ హరికథా స...'</comment>
      <origin>584121</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1465" sha1="aefp8lbsw7f3tnppxwjg68y8da0tg90" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;132
2, 3, 4 పాదముల పాదాభ్యాసము
తేజగీః శ్రీహరీ | నన్ను గరుణ రక్షింపుమయ్య
యనవహితభావనాకనవినయకరణ
యనవహితభావనాశనవినయకరణ
యనవహిత భావనాశన వినయకరణ.
4 పాదములు పాదాభ్యాసము
తే॥గీ॥ హరికథా స్పర్శమహతతమోవనంబు
హరికరాస్పర్శమహతతియోవనంబు
హరికరాస్పర్శమహితతమోవనంబు
హరికరాస్ప దృమహతత మోవనంబు.
పాదాభ్యాసోపసంహారము
తే॥మీ॥ చరణమున కొక్కపరి రెండుసార్లు మూఁడు
సారు లావృత్తియగు నిదర్శనములివ్వి
పద్యాధ్యా స ము
చూపఁబడు నింక యుక్తార్థమై పరఁగెడి
పద్యములజంట పద్యగాథ్యానమనుచు.
పద్యాభ్యాసము, విష్ణుస్తుతి
ఆ॥వెళ్లే ఉద్ధృతస్వమిత్ర! యువచితాసురమై త్ర
పువినాయకోఢ పాదపద్మ
ణ
67
68
69&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aefp8lbsw7f3tnppxwjg68y8da0tg90</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/190</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228043</id>
    <revision>
      <id>584122</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:51:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '133 వృషవరేణ్యవాహ విషధరాసితదేహ ఆరిణామనఃప్రియకృదభిఖ్య | శి వ స్తు తి ఆవేశ్ ఉద్ధృతస్వమిత్ర ! యువచితా సుర జై త పరవినాయకోడ పాదపద్మ వృషవరేణ్యవాహ విషధరాసిత చేర ఆద్రిజామనఃస్త్రీయక...'</comment>
      <origin>584122</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1792" sha1="14uwbyn5dchvhs9iea3qibd9auowdtx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;133
వృషవరేణ్యవాహ విషధరాసితదేహ
ఆరిణామనఃప్రియకృదభిఖ్య |
శి వ స్తు తి
ఆవేశ్ ఉద్ధృతస్వమిత్ర ! యువచితా సుర జై త
పరవినాయకోడ పాదపద్మ
వృషవరేణ్యవాహ విషధరాసిత చేర
ఆద్రిజామనఃస్త్రీయకృదభిఖ్య !
మహాయమక లక్షణము
తే॥గీః పాదములు నాల్గు నొక్క రూపమున నుండఁ
బాదఖండంబులకును సత్యాసమొదవి
యుండుట మహాయమక సంజ్ఞ నొప్పుచుండు
యమకరచనమయ్యది పరంబగుచునుండు.
మహాయమకము
పం॥ స్వసారమా స్వసారమా స్వసారమా స్వసారమా
స్వసారమా స్వసారమా స్వసాం మా స్వసారమా
స్వసారమా స్వసారమా స్వసారమా స్వసారమా
స్వసారమా స్వసారమా స్వసారనూ స్వసారమా.
విజాతీయమిశ్రయమకము
పం॥ ధరాధరా ప్రకంప్య ధీరతాధరాధరావరా
వరా మహీయ ఆదరార్హ పాప కామహీనతా
*ం పాదమున.....అవ్యవహితాది మధ్యయమకము. ధరా, ధరా,
ఖి పొ, బహువర్ణవ్య పేతమున్యయమకము. మహీ, మహీ,
70
71
72
73&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>14uwbyn5dchvhs9iea3qibd9auowdtx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/191</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228044</id>
    <revision>
      <id>584123</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:51:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '134 *నతాంతరంగరూప రంగ నర్తకొద్ది శేఖరా ఖరాతిమూఢభావలీన కల్మషావలీ హరా | ప్రతిలోమయమక లక్షణము తే॥గీః పద్యపాదంబునందును బదఁపుసగ పాలునను ఐద్యమందును బ్రతిలోమ మునఁ గనంబడు నావృత్తి...'</comment>
      <origin>584123</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1570" sha1="35y2o3utabimcm0n0wfpic6kc9nzu8c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;134
*నతాంతరంగరూప రంగ నర్తకొద్ది శేఖరా
ఖరాతిమూఢభావలీన కల్మషావలీ హరా |
ప్రతిలోమయమక లక్షణము
తే॥గీః పద్యపాదంబునందును బదఁపుసగ
పాలునను ఐద్యమందును బ్రతిలోమ
మునఁ గనంబడు నావృత్తి దనరును బ్రతి
లోమయమకంబువాఁ బ్రతిలోమమగుట,
పాదప్రతిలోమయమకము
తే॥గీ॥ మనమ కలకకనక మనుమ మహిమ తగ
గతమహిమ మనుమ కనకకల కమనమ
కలిక కలికలనలకలకులుకు కలిమె
మెలిక కులుకులకలనలకలిక కలిక
పద్యార్ధప్రతిలోమయమకము
తేటగీ॥ నళిననయన జలజనమనదరదమన
వినుతి మిసిమిలలి రుచహసనగత గమి
*3 పా, వర్ణద్వ మధ్య పేతి మధ్య ఏకము. రంగ రంగ
ర పా, వర్ణచతుష్టయవ్య పేత మధ్యయ సకము. వళీ, వళీ
పాదసంధుల
అవ్యవహితాంతాదియచుకము
74
75
76
వరా, వీరా
సందష్టయముక మును
నతా, ఐతా
ఖరా ఖరా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>35y2o3utabimcm0n0wfpic6kc9nzu8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/192</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228045</id>
    <revision>
      <id>584124</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:52:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '135 మిగత గన సహచరులిల మిసిమితిసువి సమదరదనమనజలజనయన నళిన. పద్యప్రతిలోమయమకము తేగీ | కనకనమసతనుసు తను విసుతజవన నలినదమదసరసనయన మదనమన వరదయభయచర పదమ ధరదసమయ సరసతమభిదసరసవినరహిమరవి. తే...'</comment>
      <origin>584124</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1184" sha1="6fyhfykd0z4djk2abqly2346f5vxx81" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;135
మిగత గన సహచరులిల మిసిమితిసువి
సమదరదనమనజలజనయన నళిన.
పద్యప్రతిలోమయమకము
తేగీ | కనకనమసతనుసు తను విసుతజవన
నలినదమదసరసనయన మదనమన
వరదయభయచర పదమ ధరదసమయ
సరసతమభిదసరసవినరహిమరవి.
తే॥గీ|| విరమహిరసవిసర సదభిమత సరస
యమసదరదమధపరచయభయ దరవ
సమసదమనయన
పదమద నలిన
నవజతనువినుతసునుతనమనకనక.
ఇది యమక చక్రము
గోమూత్రికాబంధలక్షణము
తే॥గీః పద్యమున రెండుసగముల వర్ణములను
నడుమనొక్కొక్కవర్ణంబు విడిచిపెట్టి
వర్ణములకేక రూపత వఱలఁ జెప్ప
ననురు గోమూత్రికాబంధ మసుకరంబు.
77
78
70&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6fyhfykd0z4djk2abqly2346f5vxx81</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/193</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228046</id>
    <revision>
      <id>584125</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:52:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'R అర్ధగోమూత్రికాబంధము ప ము దమా స న లఁజే మ لرع నిద మ న ము గ య న మ హృ త భా వ ద స 13 ముల్ కం॥ శ్రీనాధునిపదమును దమ మానసమున మేలఁగఁ జేయ మనవై మహిమముల్ నానాము నిహృదయనుతమ తానవముదమెసఁగఁ జేయఁద...'</comment>
      <origin>584125</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="534" sha1="f9m0kn0qadu94h9mypp0fvivtp9hele" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;R
అర్ధగోమూత్రికాబంధము
ప ము దమా
స న లఁజే మ
لرع
నిద
మ
న ము
గ
య న మ
హృ
త భా వ ద స
13
ముల్
కం॥ శ్రీనాధునిపదమును దమ
మానసమున మేలఁగఁ జేయ మనవై మహిమముల్
నానాము నిహృదయనుతమ
తానవముదమెసఁగఁ జేయఁదనరు మహి మతుల్. 81
&amp;
Я
తుల్
136&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f9m0kn0qadu94h9mypp0fvivtp9hele</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/194</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228047</id>
    <revision>
      <id>584126</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '137 మతాంతరమందలి గోమూత్రికాబంధము * తే॥గీ! నడుము నొక్కొక్కవర్ణంబు విడిచి వర్ణ సామ్య మేర్పడు సట్లుగాఁ జరణయుగమొ రెండు సగములొ పద్యముర్ రెండొ చెప్ప సమరు గోమూత్రికాబంధ మసుకరంబు ప...'</comment>
      <origin>584126</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="961" sha1="qsvo6i2z28zwdu5upilo2tdxbcrzzxt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;137
మతాంతరమందలి గోమూత్రికాబంధము
* తే॥గీ! నడుము నొక్కొక్కవర్ణంబు విడిచి వర్ణ
సామ్య మేర్పడు సట్లుగాఁ జరణయుగమొ
రెండు సగములొ పద్యముర్ రెండొ చెప్ప
సమరు గోమూత్రికాబంధ మసుకరంబు
పాదగోమూత్రికాబంఛము
63
23
6
రా
33
20
12
ప
Y?
sa
తల రు
a
a
మ
ని
15
ద్ర
329
తే॥గి॥ శ్రీవిరాజితవక్షుండు ఋషివరదుఁడు
శ్రీకరాద్భుతవీక్షుండు ఋతవలదురు
తాపనిర్వాపణ క్రమదక్ష భీమ
తావి నిద్ర పరాక్రమో దస్తభీతి.
82
వి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qsvo6i2z28zwdu5upilo2tdxbcrzzxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/195</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228048</id>
    <revision>
      <id>584127</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:52:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '83 29 అర్ధభము సర్వతోభద్రముల లక్షణములు కం॥ అర్ధభమమందరు ప, ద్యార్ధి భమణమును భ్రమణ మన్నిగతులతో వర్ధిలిని నొప్పుకొనుచుం దుర్ధ: నద్దాని సర్వతోభద్రముగన్. అ ర్థ ధ్ర మ నీ ㄖ。 నా తా తా...'</comment>
      <origin>584127</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="823" sha1="8p2t7lyb92qq3klzurxrfh6n4xzd042" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;83
29
అర్ధభము సర్వతోభద్రముల లక్షణములు
కం॥ అర్ధభమమందరు ప, ద్యార్ధి భమణమును భ్రమణ మన్నిగతులతో
వర్ధిలిని నొప్పుకొనుచుం దుర్ధ: నద్దాని సర్వతోభద్రముగన్.
అ ర్థ ధ్ర మ
నీ
ㄖ。
నా
తా
తా
తా
ను
2
తం
కా
bbbby g
299
0%)
08
29
రా.
6244 99
gggg
విద్యున్మాల— సీతాజానీ
జ్ఞానాధారా, తాతాతా నుజ్ఞాబాధా
జొతాతంకార్చానుజ్ఞానా, నీతాకామాస్వర్చానుజ్ఞా
138
q
84&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8p2t7lyb92qq3klzurxrfh6n4xzd042</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/196</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228049</id>
    <revision>
      <id>584128</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:52:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '6 మా మా మా మా మా న సర్వతోభద్రము ય నా మా నా మా మా మా మా రా మా మా మా - ย రా మా మా మా યહ પણ થ ય &quot;શું ય - విద్యున్మాల— రామామానానామామారా, మామామామామామామామా మామానాధాధానామామా, నామాధానా నాధామా...'</comment>
      <origin>584128</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="504" sha1="pi7vrgsxnntlcai7xqvydh71dseerf1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;6
మా
మా
మా
మా
మా
న
సర్వతోభద్రము
ય
నా
మా
నా
మా
మా
మా
మా
రా
మా
మా
మా
-
ย
రా
మా
మా
మా
યહ પણ થ ય
&quot;શું ય
-
విద్యున్మాల— రామామానానామామారా, మామామామామామామామా
మామానాధాధానామామా, నామాధానా నాధామానా
మా
55
రా
98
139&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pi7vrgsxnntlcai7xqvydh71dseerf1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/197</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228050</id>
    <revision>
      <id>584129</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:53:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '140 తే॥గీ॥ స్థానవర్ణస్వరంబులందైన వియతి గణితమయ్యెను జతురాదికముగ దుష్క రంబులం దొగిఁదత్ప్రదర్శనముసేయు వాఁడ, నితరంబు సుకరమై పరఁగుచుండు. దీర్ఘ చతుస్స్వరనియమము కిమీ సీృతి నీ శ...'</comment>
      <origin>584129</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1416" sha1="r2k13eqcr0pq5vs3tbslr2roi9dv9im" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;140
తే॥గీ॥ స్థానవర్ణస్వరంబులందైన వియతి
గణితమయ్యెను జతురాదికముగ దుష్క
రంబులం దొగిఁదత్ప్రదర్శనముసేయు
వాఁడ, నితరంబు సుకరమై పరఁగుచుండు.
దీర్ఘ చతుస్స్వరనియమము
కిమీ సీృతి నీ శ్రీ
సావిత్రి॥ రామాసామారామా
రోమోద్బోధోద్యోగో
విద్యున్మాల|| రారా రాధానాధా శ్యామా
భీరీధీవీథీ శ్రీకి ర్తీ
మోరోయోగోద్యోకోల్లోచో
శ్స్మేరేక్షే ట్టే టేపే నేఁడే
హ్రస్వత్రిస్వరనియమము
కం॥ శ్రీ తివిజితిస్థితివిహితి
ప్ర్రతరతపరతరమహత్ప్రవరహర్షకర
స్తుతు లురుగుణులు కురువులు సు
చతురు లగుచు భువి జనులకు నలిపిరి ముదమున్
| &quot;సవీవాద్య సఊశ్వ&quot; అనిశి తో పనిషత్తు.
86
87
88
88&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r2k13eqcr0pq5vs3tbslr2roi9dv9im</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/198</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228051</id>
    <revision>
      <id>584130</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '141 దీర్ఘ ద్విస్వరనియమము నేవేటేయేదేమేలే ? లే లేవేవేలేయే వేనే. దీర్ఘా క స్వ ర ము I వి॥ రామా స్వాత్మారామారామా నామా ధ్యానా ఖ్యానా నామా కామానాక్రాంతాత్మావాసా శ్యామాంగా సార్వాత్మ...'</comment>
      <origin>584130</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1134" sha1="0q7mulah9i4fzhi4dl5pnf0lojtgbt9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;141
దీర్ఘ ద్విస్వరనియమము
నేవేటేయేదేమేలే ? లే
లేవేవేలేయే వేనే.
దీర్ఘా క స్వ ర ము
I
వి॥ రామా స్వాత్మారామారామా
నామా ధ్యానా ఖ్యానా నామా
కామానాక్రాంతాత్మావాసా
శ్యామాంగా సార్వాత్మ్యాభ్యాసా :
స్థాన నియమము
నిరోష్ఠ్యము, చతుస్థానము
తే॥ శ్రీకరాధికాచలశీల : సిద్ధజాల
కలశణాద్యధిగతలీల : కనకచేల :
హతకపట | ధీర : నిఖిలశాస్త్రాధికార
ఖలజననికార ! యాగసత్కార కార
నిరోష్ఠ్యమూర్ధన్యము, త్రిస్థానము
కం అళిలీలాలకలతికా
కలితకలాలయజయచయకథకాస్యలస
90
00
91
82&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0q7mulah9i4fzhi4dl5pnf0lojtgbt9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/199</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228052</id>
    <revision>
      <id>584131</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:53:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '142 జ్జఙజదళలలితకాయతఁ తెలి లాలితయా 3 సహిత చెలఁగె లలి సఖా! ద న్త్యకణ్యములతో, ద్విస్థానము. కం॥ తదఘహతసకలఖలగళ సరగదదా ! దళదగదఘ సత్కథదాతా 1 గదగలధాతా పోతా ! దదదావాతా : గతాగతగతా తాతా | ఏకస...'</comment>
      <origin>584131</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1183" sha1="4qcgc331dxaslcplqe9msq79hjw9v00" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;142
జ్జఙజదళలలితకాయతఁ
తెలి లాలితయా 3 సహిత చెలఁగె లలి సఖా!
ద న్త్యకణ్యములతో, ద్విస్థానము.
కం॥ తదఘహతసకలఖలగళ
సరగదదా ! దళదగదఘ సత్కథదాతా 1
గదగలధాతా పోతా !
దదదావాతా : గతాగతగతా తాతా |
ఏకస్థానము, కణ్యవర్ణములు
ఆ॥॥ అగగ గగ గగ కరకరకగరగ
కాకకాకకాకగాకకాక
ఖగంగాఘకకకకాకాకళాకాఘ
కఘగగాకకఃక సగఖగక.
ఇది స్థాననియమము.
__వ్యంజననియమము...
నాలుగుహల్లులుగల చిత్రము
తే॥గీ॥ దేవదేవ దీనావనా దీనభావ
రావనానూననానాను భావభావ
భవన: వేదవిదాన | దానవనినాద
వనదవా ! నన్దనన్దనా నన్దదాన ;
93
94
85
98&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4qcgc331dxaslcplqe9msq79hjw9v00</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/200</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228053</id>
    <revision>
      <id>584132</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:53:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '143 మూఁడుహల్లుల చిత్రము ॥గీ॥నన్దనన్దనః దేవః నానావినోద। దీన దీనవిడూనని దీనవనద నినదవదనానవీనవన్దనవదపన నన్దనవనావనావనా । వన్దిదేవ ! రెండుహల్లుల చిత్రము కం॥ సారాసురసారీ ! సుర స...'</comment>
      <origin>584132</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="bwi9ygjst4k0k2l6z9sor6m9xmuuwqi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;143
మూఁడుహల్లుల చిత్రము
॥గీ॥నన్దనన్దనః దేవః నానావినోద।
దీన దీనవిడూనని దీనవనద
నినదవదనానవీనవన్దనవదపన
నన్దనవనావనావనా । వన్దిదేవ !
రెండుహల్లుల చిత్రము
కం॥ సారాసురసారీ ! సుర
సారససూరా రసకససరసాసారా
1
సీరరసరససర సరస
సారసరసి రాససరస సరసరిరంసూ 1
ఒక్కహల్లు చిత్రము
తే॥గీ। నేనునూనినానవినునినిన్నన్నన్న
నాననూనవీన్ను నేనునూన
నన్న నన్ననన్ననన్ను నేనో నూను
వాసనను నినెన్నననెనననః
కం॥ భాజాలాభాధాధా
భూభూభూభూభూతూ
100
97
98&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bwi9ygjst4k0k2l6z9sor6m9xmuuwqi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/201</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228054</id>
    <revision>
      <id>584133</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:53:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '144 తే॥గీ॥ ఈవిధంబున రచియింప సెంతయేని గష్టముగ నుండువట్టి మార్గంబునందుఁ గ్రమ మొకించుక యిట్లుగ గానుపింపఁ జేయఁ బడినది యయ్యె నా చేత స్వర స్థానం నియమము లివి ప్రహేళికలు తేగీ# క్ర...'</comment>
      <origin>584133</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1552" sha1="d095nlzj6mzc0hqnplsgvfy0fpwugx7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;144
తే॥గీ॥ ఈవిధంబున రచియింప సెంతయేని
గష్టముగ నుండువట్టి మార్గంబునందుఁ
గ్రమ మొకించుక యిట్లుగ గానుపింపఁ
జేయఁ బడినది యయ్యె నా చేత
స్వర స్థానం నియమము లివి
ప్రహేళికలు
తేగీ# క్రమముగఁ త్ప్రహేళికాప్రకారముల గతి స
మంచితంబుగ నిఁక వచియించువాఁడ
వీప్రహేళికలను నిర్ణయించియుండి
రార్యులు పురాతనలు పడియాలటంచు.
తే॥గీః ఇతరములయిన చష్టప్రహేళికలును
గలపు పదునాల్గటంచు వారలే పలికిరి
దోషము అమితము లటంచుఁ దోచె మాకు
సాధువులఁ జెప్పుచుమీట. దుష్టములు వెటలు.
ప్ర్రహేళికల ప్రయోజనము
క॥ మనుజుల క్రీడాగోష్ఠీ
వినోదములఁ దద్ుఉండు వేళ రహస్యం
పునుడులను బరవ్యామో
హనమునను బ్రహేళికలివి సార్థకములగున్
101
102
108
104&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d095nlzj6mzc0hqnplsgvfy0fpwugx7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/202</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228055</id>
    <revision>
      <id>584134</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:53:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '145 స మా గ త తే॥గీ॥ శబ్దములసంధిచేత విస్పష్టముగను దెలిసికొనఁగ శక్యముగాని తీఱున నతి గూఢమైన యర్ధముతోడఁ గూడియుండు నేనది సమాగతాఖ్య ప్రహేళికయగు. కం॥ నేనాగోరసమెఱుఁగను ท మాని కోపి...'</comment>
      <origin>584134</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1575" sha1="7d77ospq8o90fb9j0k70qjxrlk0khn4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;145
స మా గ త
తే॥గీ॥ శబ్దములసంధిచేత విస్పష్టముగను
దెలిసికొనఁగ శక్యముగాని తీఱున నతి
గూఢమైన యర్ధముతోడఁ గూడియుండు
నేనది సమాగతాఖ్య ప్రహేళికయగు.
కం॥ నేనాగోరసమెఱుఁగను
ท
మాని కోపించెదేల ? మానసమంద
స్థానరుదితంబు లివి యిఁక
మానుట యు క్తమ్ము రాగమంజు నయనా !
చిత
తే॥గీ లాతియర్ధమ్మునందు విఖ్యాతమైన
రూఢిగల శబ్దముల నితరులను వంచి
తులను జేయుట దేనియందునగు సదియె
వంచితా ప్రహేళిక యనఁబడుచునుండు.
తే॥గీ॥ ఏపగిదివిఁ గుజ్జ సేవనాపరుండ
పైన నీరతిపరివృద్ధినందు నిప్పు
డాపగిది దేవకామినులట్టి యమలఁ
గూడి సుఖించువానికిఁ గూడ లేదు.
వ్యుత
తే॥గీః చాల వ్యవధానముగ నెల్లశబ్దములును
బద్యమందుఁ బ్రయోగింపఁబడుటవలన
[10]
105
106
207
IC8&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7d77ospq8o90fb9j0k70qjxrlk0khn4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/203</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228056</id>
    <revision>
      <id>584135</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:54:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '146 శ్రోతృమతికి వ్యామోహంబుఁ జొనుపుచుండు నేవి ప్యుత్కాంత యనెడి ప్రహేళిక యగు. తేజగీ॥ కఠినకంటకమైనట్టి కాడయందుఁ గమలినిన్ ముద్దిడుకొని ముఖమున ముక్కు సేర్చి యంగములన్ సరిచేసిక...'</comment>
      <origin>584135</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1556" sha1="ms9cvuap6oq2co794rqk6l0h2hgnwpa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;146
శ్రోతృమతికి వ్యామోహంబుఁ జొనుపుచుండు
నేవి ప్యుత్కాంత యనెడి ప్రహేళిక యగు.
తేజగీ॥ కఠినకంటకమైనట్టి కాడయందుఁ
గమలినిన్ ముద్దిడుకొని ముఖమున ముక్కు
సేర్చి యంగములన్ సరిచేసికొనుచుఁ *
జారుకూజిత మొప్ప హంసఁబొకండు.
ష్త్ర ము షి త
తేగీని ఏవదంబుల యర్థంబు రెండయుం
యాసమందినఁ గాని గ్రాహ్యములుగాక
యుండు; నట్టిపదంబుల నొప్పుచుండుఁ
బముషి తాఖ్యప్రహేళిక వాఙ్మయమున,
తేఁగీ కవిరొ | నీకాలమునయంమఁ గ్రాలుచుండు
స్పార్లవల్గుతవొప్పుచు స్ఫాతిఖాతి
గణము లీ చంద్ర సాక్షాత్కరణమువలన
కారియగును మత్ప్రణకదంబకంబు
సమాన రూప
కం॥ ఏపదములు గౌణార్థా
రోపితములగుచు నిగూఢరూ దార్ధములో
యంగఘట్టనమును జేసికొనుచు.
100
110
111
112&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ms9cvuap6oq2co794rqk6l0h2hgnwpa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/204</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228057</id>
    <revision>
      <id>584136</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:54:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నాపదములచే గ్రథితం 147 బైపరఁగు సమానరూప యను నామమునన్ తేగీ ఐదు చిగురుటాకులు చెలువారుచున్న వల్లరిని గంటి నీయుపవనమునందు చిపురుచివురున దీనికిఁ జెలుపుగలిగి పోల్చుచున్నది యెఱ్...'</comment>
      <origin>584136</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1628" sha1="avesumoc84nillvb00816ffy6vndiqt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నాపదములచే గ్రథితం
147
బైపరఁగు సమానరూప యను నామమునన్
తేగీ ఐదు చిగురుటాకులు చెలువారుచున్న
వల్లరిని గంటి నీయుపవనమునందు
చిపురుచివురున దీనికిఁ జెలుపుగలిగి
పోల్చుచున్నది యెఱ్ఱని పూలగుత్తి
ప రు క్ష
తే॥గీ॥ లక్షణము కల్మియే ప్రబలతరమగు ని
దాన మగుచుండ వ్యుత్పాదిత శుతియగు
చుండునట్టిదీ పరుషనా నొప్పుచుండు
నలప్రహేళికలందు గూఢార్థమగుచు.
తే॥ గీ॥ సురసమాజము స్వేచ్ఛగా ఁ దిరుగు నిపుడు
చాల మత్తతతోడి సురాలయమున
సౌరకాసారమున నిమజ్జనము సలుపు
చుండెనో, నా దశనకాంతు కొలయ నగుచు.
సంధ్యా త
తే.గీ॥ వర్ణములు సంఖ్యచేఁ జెప్పఁబడుటవలన
నేవచనమున వ్యామోహ మేర్పడఁగల
దది ప్రహేళికలందు సంఖ్యాత యనెడి
నామధేయముచేఁ జేర్కొనంగఁబడును.
118
114
115
118
117&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>avesumoc84nillvb00816ffy6vndiqt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/205</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228058</id>
    <revision>
      <id>584137</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:54:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '148 శే॥గీ॥ నడుమ నాసిక్యమైనవర్ణంబు రెండు పార్శ్వముల నాల్గువర్ణముల్ పఱఁగుచుండు చొక్కపట్టణ మీయుర్వి నొప్పుచుండు నక్షరాష కాఖ్యాయుతు లచటి నృపులు. ప్రకచ్చిత తే॥గీ॥ ఇతర విధమున...'</comment>
      <origin>584137</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1688" sha1="bn3a56s6af15tne01yo2p8soxyn5q7h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;148
శే॥గీ॥ నడుమ నాసిక్యమైనవర్ణంబు రెండు
పార్శ్వముల నాల్గువర్ణముల్ పఱఁగుచుండు
చొక్కపట్టణ మీయుర్వి నొప్పుచుండు
నక్షరాష కాఖ్యాయుతు లచటి నృపులు.
ప్రకచ్చిత
తే॥గీ॥ ఇతర విధమున వాక్యార్థ మెచట భాస
మానమగుచుండునో సూక్తిమహిమవలన
దానిని బ్రకల్పితాఖ్యాకమై నెగడు ప్ర
హేళికనుగా సుధీవరు లెఱుఁగవలయు,
తేగీ॥ తొట్రుపడుచుండు సూటలతోడ నంగి
యూఁగుచుండెడి తలతోడ బాగుదప్పి
దీనమౌ చూపుతోడ వర్తిలుచు వడఁకు
పెరుగు నను గరుణింపవు వృద్ధురాల!
నామాంత
తే॥గీః నామధేయంబునందు నానావిదార్థ
కల్పనంటే వచనమునఁ గానఁబడునో
ఆదిప్రహేళికలందు నామాంతరిత య
టంచుఁ బేర్కొనఁబడును గూఢార్థమగుచు.
తే॥గీ పార్థివవ్యక్తి యొకఁడు ప్రప్రథమమందు
రాజశబ్ధాభిధేయత రాజిలి మణి
118
110
120
121&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bn3a56s6af15tne01yo2p8soxyn5q7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/206</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228059</id>
    <revision>
      <id>584138</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:54:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '149 యతనసహితత నొప్పు నావ్య క్తియందు రాజత యతన సహితతతోఁ జెలఁగదు. 122 తేగీ॥ ప్రస్తుతార్థంబునందు నహస్తులార్థ మందును సమంబులొచు నొప్పారునట్టి ధర్మములఁ జెప్పఁగలుగు శబ్దముల నిధృత మ...'</comment>
      <origin>584138</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1577" sha1="hne3hwn917tbgqm5i01e1ydvd73fg1h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;149
యతనసహితత నొప్పు నావ్య క్తియందు
రాజత యతన సహితతతోఁ జెలఁగదు.
122
తేగీ॥ ప్రస్తుతార్థంబునందు నహస్తులార్థ
మందును సమంబులొచు నొప్పారునట్టి
ధర్మములఁ జెప్పఁగలుగు శబ్దముల నిధృత
మగుచు నన్యార్థమొప్పిన నదియె నిభృత.
కం బహుళంగా కృష్ణజనని
వహలు హృతప్యుఁ దొఱఁగి బహుదుర్ధక లై
బహుళ ధనసహితుఁ జేరుదు
రు హళహళి నెవరు? కారు రూపాజీవర్.
స మా స శ బ్ద
తే॥గీః ప్రకృతములగు నర్థములకు వాచకంబు
లైన
పదములకుఁ గల పర్యాయపదము
చేత నర్థంబు సిద్దింపఁజేయఁబడిన
నెంతురు సమానశబ్దప్రహేళిక యని
అఃవె॥ ఆదె ప్రకృష్ణకేశ సాహ్వయమును గెల్చి
వృథివిలేనిదాని పేరు గలిగి
యుండుతావకాంగ ముత్సుకువిగ నన్నుఁ
జేయుచుండె సంబుజాయతాక్షి
223
124
125
138&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hne3hwn917tbgqm5i01e1ydvd73fg1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/207</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228060</id>
    <revision>
      <id>584139</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:54:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '150 స మ్మూ ఢ తేగీ॥ కనులఁ గట్టినమాదిరి గాఁ బదార్థ భంగి యెల్ల నిర్దేశింపఁబడినను విను వారిబుద్ధికి మూఢరావంబుగలుగు నేని సంమూఢయనెడి ప్రహేళిక యగు. తే॥గీ॥ నాయికా నాయకులు శయనమున న...'</comment>
      <origin>584139</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1636" sha1="61ef099lr8zs39xnp54tu55dn1oi3t2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;150
స మ్మూ ఢ
తేగీ॥ కనులఁ గట్టినమాదిరి గాఁ బదార్థ
భంగి యెల్ల నిర్దేశింపఁబడినను విను
వారిబుద్ధికి మూఢరావంబుగలుగు
నేని సంమూఢయనెడి ప్రహేళిక యగు.
తే॥గీ॥ నాయికా నాయకులు శయనమున నవలి
మొగమగుచు శయనించిరి పొలయలుకల
నవల రాగంబు లేకడ నట్టులే ప
రుండి ముద్దిడుకొని రొండొరులముఖముల.
పరిహారిక
ఆ॥వెస్లీ విజితపుత్ర శత్రుపితృపాదనిహతుండు
హిమహరారిధరపరీతమగు న
రోఒంగణమును మెచ్చేనన యోగమాలాత్మ
క మగుచుఁ బరిహారిక యనఁబడును.
ఏక చ్చ న్న
తేగీ॥ అధికరణగోపనము చేసి యాశ్రితంబు
వ్యక్తమగుచుండునట్లు చెప్పంగఁబడిన
నాశ్రయాధేయముల నొకండపిహితమగుఁ
గాన యిద్ది యేకచ్ఛన్న నా నెగడును.
తేగీ ఆయుధము ఁ
వేరదంబుజాయ
రాజుల యురోజమండలం ఒంటదెపుడుఁ
127
27
128
129
130&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>61ef099lr8zs39xnp54tu55dn1oi3t2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/208</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228061</id>
    <revision>
      <id>584140</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:54:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '151 గ్రాలుచుండు మనుష్యుండు గానిదాని* హస్తమియ్యది నిష్ఫలంబనఁగరాదు. ఉ భ య చ్ఛన్న తే॥ గీణ ఆధికరణము నాధేయంబునపిహితమ్ము లైనచో రెంటి గోపనమ్మమరెఁ గాన సమ్మతంబయ్యెడి నుభయచ్ఛన్న యన...'</comment>
      <origin>584140</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1655" sha1="qhpu8ixna9m3f0slb4gh9joujdy3ra8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;151
గ్రాలుచుండు మనుష్యుండు గానిదాని*
హస్తమియ్యది నిష్ఫలంబనఁగరాదు.
ఉ భ య చ్ఛన్న
తే॥ గీణ ఆధికరణము నాధేయంబునపిహితమ్ము
లైనచో రెంటి గోపనమ్మమరెఁ గాన
సమ్మతంబయ్యెడి నుభయచ్ఛన్న యనెడి
పేర నదియుఁ బ్రహేళికావాకమందు.
తేగీ॥ * దేవితోఁ గూడి యేదీ సమ్మానితమగు
విఖిలవేళలయందు సాన్నిధ్యముంది.
దేనివిడనాడి యేది భుక్తిసమయమునఁ
గానఁబడియెనేని నిరస్యమానమగును?
తేగీ ఈ ప్రహేళికా లక్ష్మంబులెల్ల దేని
యందు సంకీర్ణతంగాంచి యన్వయించు
దావివిఁ బ్రహేళికాసముదాయమందుఁ
జేర్చి సంకీర్ణయనుచు వచించుచుంద్రు.
* వ్యక్తి.
* 188 తే॥ ఏక మేక ముతోఁ గూడెనేని మిగుల
నిఖిల కార్యములందు సన్నిధినిగాంచు
నేక' 'మేకము విడనా'డెనేని భుక్తి
యఁ గనఁబడి నిరసింపఁబడును ?
181
182
188
194&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qhpu8ixna9m3f0slb4gh9joujdy3ra8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/209</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228062</id>
    <revision>
      <id>584141</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:55:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '152 సంకీర్ణ తేంగీ నగజయున్ హయసహితయు సభటయౌచు సేన యియ్యది జితముకాదేవి మూఢుఁ డనఁగ నెగడు సమాతికుండాటఁజేసి యక్షరజ్ఞుఁడయ్యును నస్మదాత్మజుండు. తేగీః మెలఁగు నామాంతరితతోడ మిశ్రమగ...'</comment>
      <origin>584141</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1587" sha1="mxk4u1ggkyjpz4chvmo867uzdomzng3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;152
సంకీర్ణ
తేంగీ నగజయున్ హయసహితయు సభటయౌచు
సేన యియ్యది జితముకాదేవి మూఢుఁ
డనఁగ నెగడు సమాతికుండాటఁజేసి
యక్షరజ్ఞుఁడయ్యును నస్మదాత్మజుండు.
తేగీః మెలఁగు నామాంతరితతోడ మిశ్రమగుచు
నీప్రహేళిక వంచితారూపయోగి
పెఱప్రహేళికలకును సంకరపుఁ గ్రమము
అదృశంబులటంచు నూహింపకలయు.
ఇవి ప్రహేళికలు
దోష ప్రకరణము
సీ॥ ఆలయపార్థంబును వ్యర్థ మేకార్థంబు
పరఁగు ససంశయాపక్రమములు
శబ్దహీనాఖ్యదోషంబు యతిభ్రష్ట
భిన్నవృత్తవిసంధు లన్నెరసులు
దేశవిరోధప్రతీతి కాలకలావి
రోధముర్ లోకవిరోధ మొకటి
న్యాయవిరోధంబు నయ్యాగమవిరోధ
మనఁబ్రసిద్ధంబులై తనరుచుండు
తేంగీ దోషములు పదియేయిని దొఱఁగవలయుఁ
గావ్యములయందు సూరిశేఖరులు వీని
185
186&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mxk4u1ggkyjpz4chvmo867uzdomzng3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/210</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228063</id>
    <revision>
      <id>584142</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:55:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '153 వీనికిన్లక్షణమ్ములు వీనిలక్ష్య ములును గ్రమముగఁ నిచ్చటఁ బోక్తములగు ప్రతిజ్ఞాదిహాని దోషముకాదా ? తేగీ అల ప్రతిజ్ఞకు హేతుదృష్టాంతములకు హాని వాటిల్లుటది దోషమగునో ! కాదొ | య...'</comment>
      <origin>584142</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1770" sha1="kb1vieb16z1ayrk9vatgm0cr8w73xpv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;153
వీనికిన్లక్షణమ్ములు వీనిలక్ష్య
ములును గ్రమముగఁ నిచ్చటఁ బోక్తములగు
ప్రతిజ్ఞాదిహాని దోషముకాదా ?
తేగీ అల ప్రతిజ్ఞకు హేతుదృష్టాంతములకు
హాని వాటిల్లుటది దోషమగునో ! కాదొ |
యనువిచారము కర్కశంబౌను దజరు
వ్యర్థమౌనది యాలీఢమౌట గలదె?
అపార్థము
తేఃగీః అనుమతించెదరు సముదాయార్థకూన్య
మగుచునుండెడిదాని నపార్థమనుచు
మత్తు లున్మత్తచిత్తులు మాణవకులు
నొడువు నుడువుల దోషంబు సూలుకొనదు.
తే॥గీ॥ వేల్పులు సముద్రమును దాగి వేయుచుండి
రేను ముదిమిచే నా
నార్తి వహించుచుంటి
స్తవితముఖరములయ్యెడి జలధరములు
హరికిఁ బ్రియమగుచుందెడి నభ్రగజము
తే॥గీ స్వస్ధచిత్తత లేనట్టి వాకలిట్లు
పల్కుట యనిందితంబయి పకఁగుచుండు
వితరము లయిన చోటుల నిట్టివాని
గవి యెవండు ప్రయోగింపఁగలిగియుండు
137
180
180
140
142&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kb1vieb16z1ayrk9vatgm0cr8w73xpv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/211</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228064</id>
    <revision>
      <id>584143</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:55:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '154 వ్యర్థ తా దో ష ము తేగీ ఒక ప్రబంధమునందైన నొక్క వాక్య మందునైనను బూర్వాపరార్ధములు ప రాహతింగాంచినన్ విరుద్ధార్థము అయి, వ్యర్థమనుచు దోషమ్ములఁ బల్కఁబడియె. ఆవె॥ చంపివేయుమయ్య...'</comment>
      <origin>584143</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1489" sha1="jq2d416i8g0dyx92ew1zwrkabpyr4h4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;154
వ్యర్థ తా దో ష ము
తేగీ ఒక ప్రబంధమునందైన నొక్క వాక్య
మందునైనను బూర్వాపరార్ధములు ప
రాహతింగాంచినన్ విరుద్ధార్థము అయి,
వ్యర్థమనుచు దోషమ్ములఁ బల్కఁబడియె.
ఆవె॥ చంపివేయుమయ్య శతుబలంబుల
నీవసుంధరను జయింపుమయ్య
అఖిలభూతముల దయామతి గల్గునీ *
కొక్కఁడైన శత్రువుండఁడయ్యె.
తేటగీ
వ్యర్థతగుణమగుట
ఉల్లమభిషంగయు క్తమైయుండు నప్పు
డయ్యవస్థ యొకండు పొల్పారుచుండు
దానియందు విరుద్ధార్థమై నెగడియు
142
143
భారతి బుధాభిమతమయి పఱఁగుచుండు.
144
తేగీని ఆర్యవర్యుండనగు నాకు నరమగునె
వరసరోరుహనేత్రల పైనివాంఛ
తరళమైయొప్పునట్టి యాధవళ నేత్ర
యధరమధుపాన మెపుడు లభ్యమగునొక్కొ
* యామతి వైననీ
145&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jq2d416i8g0dyx92ew1zwrkabpyr4h4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/212</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228065</id>
    <revision>
      <id>584144</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:55:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '155 ఏకార్థతాదోషము తేగీః ఒకవిశేషమున్ లేక; పూర్వోక్తమైన దాని శబ్దరూపంబునఁగాని యర్థ ముఖమునంగాని మరలఁజెప్పుట గలిగిన నద్ది యేకార్థమనఁబడు నదీయెటులన అర్థ పు స రు క్తి తే॥గీ॥ తదల...'</comment>
      <origin>584144</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1516" sha1="7kxs19xg3sl77z55cuoa8180c874nwm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;155
ఏకార్థతాదోషము
తేగీః ఒకవిశేషమున్ లేక; పూర్వోక్తమైన
దాని శబ్దరూపంబునఁగాని యర్థ
ముఖమునంగాని మరలఁజెప్పుట గలిగిన
నద్ది యేకార్థమనఁబడు నదీయెటులన
అర్థ పు స రు క్తి
తే॥గీ॥ తదలకాభములయి, తటిత్వంతములయి
యెంతయుగభీరములు స్తనయిత్నువులయి
జలధరములివి యున్మనస్కగనొనర్చు
చుండె యుక్క గాఁనుండెడి యువిదనిపుడు.
ఏకార్థత గుణమగుట
తే॥ గీ॥ అక్కటిక మాదిగాఁగల యట్టివాని
యతిశయంబు వివక్షితమైన యెడల
గ్రమ్మఱంజెప్పఁబడుట దోసమ్ముగాదు
ఆరయఁగ నీదృశంబలంకారమగును.
తే॥గీ॥ అసమయద్వేషణుండైన యతనుచేత
నావరారోహ వివిహత యగుచునుండె
నాసొగసులాడి వినిహత యగుచునుండె
నాథ కలాప వినిహత యగుచునుండె.
146
147
148
149&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7kxs19xg3sl77z55cuoa8180c874nwm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/213</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228066</id>
    <revision>
      <id>584145</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:55:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '156 ససంశయ దోషము తే॥గీ॥ నిర్ణయము సేయుకొఱకు వర్ణింపఁబడిన వాక్యములు సంశయమ్ము నేర్పఱుచునేనిఁ జనుసది ససంశయాఖ్యదోషంబనంగ నిట్లు కావ్యవిదుత్ స్మరియించియుంట. శబ్ధగతససంశయోదాహరణ...'</comment>
      <origin>584145</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1526" sha1="hpc4yg8qglv6lcb0rxhkz9b7vkt8tv8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;156
ససంశయ దోషము
తే॥గీ॥ నిర్ణయము సేయుకొఱకు వర్ణింపఁబడిన
వాక్యములు సంశయమ్ము నేర్పఱుచునేనిఁ
జనుసది ససంశయాఖ్యదోషంబనంగ
నిట్లు కావ్యవిదుత్ స్మరియించియుంట.
శబ్ధగతససంశయోదాహరణము
తే॥॥ ప్రియవిలోకనరసలోల వీక్షణవగు
సారసాననరో | యిట్టిచందములను
నీదుతల్లి గనుంగొనలేద దూర
వర్తినిగ నామె యిప్పుడు వఱలుకతన.
ససంశయము గుణమగుట
తే॥గీః సంశయంబు సిద్ధింపంగ సలుపుకొఱకె
యిట్టివానిఁ బ్రయోగించునెడల నచటఁ
గలుగనేరదు దోషంబు విలసిలునది.
యొకయలంకారముగ నెట్టులుండునవిన
తే॥గీ అయ్య నిందిత మామకప్ర్రాణసఖి య
సంగజాతంకలంఘితయై కఠోర
కాలహతకబలాత్రియాగ్ర న్తయయ్యె
నింక నీయాశ నయ్యెడిదేమి మాకు?
150
10
161
152
258&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hpc4yg8qglv6lcb0rxhkz9b7vkt8tv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/214</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228067</id>
    <revision>
      <id>584146</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:55:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ': 157 తేజగీణ కామపీడితయగునొక్కొ ఘర్మకప యగునొకో : యని సంశయ మందఁజేయు పల్కు నర్మవిధంబుగాఁ బక్కె రూలి కోడెకాని గరంబు నాకులునిజేయ. అప క్ర మ ము తే॥గీః ఆదియందు నుద్దేశించినట్టిరీతి...'</comment>
      <origin>584146</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1663" sha1="t8i5o3mzejv0bpbxugyy3rbffx3kknv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;:
157
తేజగీణ కామపీడితయగునొక్కొ ఘర్మకప
యగునొకో : యని సంశయ మందఁజేయు
పల్కు నర్మవిధంబుగాఁ బక్కె రూలి
కోడెకాని గరంబు నాకులునిజేయ.
అప క్ర మ ము
తే॥గీః ఆదియందు నుద్దేశించినట్టిరీతి
కనుగుణముగ ననుద్దేశ మర్థములకు
నమరుపకయుండిన సపక్రమాభిధాన
మైన దోషంబటంచు కద్దాని బుధులు.
తే॥గీ ఈజగజ్జాలముల స్థితిసృష్టివీలయ
ములకు హేతువులౌచుండు భూతనాథ
మాధవాంధోజసంభవుల్ మనుచుచుంద్రు
గౌత మిమ్ములఁ బరిపాలకత వహించి.
అపక్రమము దోషముకాకుండుట
తే॥॥ అచటి సంబంధమును దెలియంగఁ జేయు
యత్నమయ్య గూడఁజేయంగఁ బడినఁ
గ్రమవిలంఘనమునుగూడఁ గావ్యవిదులు
పరిగణింపరు దోషనివహమునందు.
తే॥గీ॥ బంధుజనులు విసర్జింపఁబడుట తనుపు
దొఱఁగుట స్వదేశముఁద్యజించి తొలఁగిచమట
154
166
19
156
167&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t8i5o3mzejv0bpbxugyy3rbffx3kknv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/215</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228068</id>
    <revision>
      <id>584147</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:56:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '158 మూఁడిటన్ బ్రధమాంత్యజపీడ హెచ్చు మధ్యమము క్షణమాతశ్రమము నోసంగు. శబ్దహీనదోషము లక్ష్యలక్షణ పద్ధతు లక్షితములు గాకయుండు సదప్రయోగంబశిష్ట సమ్మతము శబ్దహీనదోషంబసఁ జను సత్కపుల...'</comment>
      <origin>584147</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1688" sha1="4vgmdv1beba17uuywkira8aik0gg25o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;158
మూఁడిటన్ బ్రధమాంత్యజపీడ హెచ్చు
మధ్యమము క్షణమాతశ్రమము నోసంగు.
శబ్దహీనదోషము
లక్ష్యలక్షణ పద్ధతు లక్షితములు
గాకయుండు సదప్రయోగంబశిష్ట
సమ్మతము శబ్దహీనదోషంబసఁ జను
సత్కపులకిష్టమైన దుష్టంబుగారు.
తే॥గీ॥ సందియములేదు సాగ శక్వరియగు
కాశ్యపీనినీకుభుజము ! క్షిణముఁ జేసు
కొనుచునుండు మహారాజ | యవనిటనప
శబ్దముల్ గల్గుటన్ సరసతపోకాతె.
శబ్దహీనము దోసముకాకుండుట
తేగీ మరియగిరిసంచరించెడి మారుతంబు
లేఁజివుళ్ళ మొక్కలు గదలించుచుండు
సులలితంబుగ దానిచేఁ జూతతరుపు
లెల్ల లలితమౌకళల శోభిల్లుచుండు.
తే॥గీ॥ ఇట్టిచో వ్యాకృతిరహస్య మెఱుఁగనట్టి
వారికపశబ్దములుగఁ గన్పట్టినట్టి
శబ్దములు యథార్థముగ సుశబ్దములగుఁ
గాన సౌభాగ్యలోపంబుగలుగఁబోదు.
£58
159
160
181
162&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4vgmdv1beba17uuywkira8aik0gg25o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/216</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228069</id>
    <revision>
      <id>584148</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:56:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '159 యతిభష్ట దోషలక్షణము తేగీ॥ తాపుతప్పకయుండఁ బరములు తెగుట శ్లోకములయతీయౌను, దెలుంగులందు తావుదప్పకయుండఁ బద్యములలోన వర్ణసామ్యంబు యతియగుఁ దానములకు. యతిభ్రంశము సూర్యజుఁడైన య...'</comment>
      <origin>584148</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1541" sha1="3cr4uctloza4wp9lnexrgpyq17yuqid" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;159
యతిభష్ట దోషలక్షణము
తేగీ॥ తాపుతప్పకయుండఁ బరములు తెగుట
శ్లోకములయతీయౌను, దెలుంగులందు
తావుదప్పకయుండఁ బద్యములలోన
వర్ణసామ్యంబు యతియగుఁ దానములకు.
యతిభ్రంశము
సూర్యజుఁడైన యారాజమౌళి
స్త్రీలసంగీతగోష్ఠిఁ బ్రేమించుచుండు
సకలశాస్త్రజ్ఞుఁడై ధర్మసూక్ష్మమరయు
భువి విఖిలమేలునన యతిభ్రష్టమిద్ది.
తే॥గీ॥ జందపత్తుల నీనరేశాగ్రణి చము
విదె పతాకలచేఁ జిమ్మివేయుననఁగ
నీయఖండయతుల్ శ్రుతి పేయరుచుల
వింపవనుచుఁగొందఱు ప్రయోగింపరెపుడు.
భిన్నవృత్తదోషము
అక్కరములెక్కువైనను దక్కువైన
గురువులుండెడిచోట నగురువులున్న
లఘువులుండెడి చోట నలఘువులున్న
భిన్నవృత్తదోషంబిది వెగటు గూర్చు.
168
165
90
164
163&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3cr4uctloza4wp9lnexrgpyq17yuqid</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/217</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228070</id>
    <revision>
      <id>584149</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:56:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '160 కం: శీతలమగుఁ జంద్రకిరణ వ్రాతంలనిచెప్ప సధికవర్ణంబయ్యెన్ జూతకిసలయములున్ ధాతార్ద్రములనగ న్యూ పర్ణంబయ్యెన్, కం॥ పువ్విలుకాఁడు శరముల రువ్వెడినాఁగ నయథాగురుత్వంబయ్యెన్ జవ...'</comment>
      <origin>584149</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1509" sha1="3ptrbe38p51cvjsl8vmyc2yzxg1g87d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;160
కం: శీతలమగుఁ జంద్రకిరణ
వ్రాతంలనిచెప్ప సధికవర్ణంబయ్యెన్
జూతకిసలయములున్
ధాతార్ద్రములనగ న్యూ పర్ణంబయ్యెన్,
కం॥ పువ్విలుకాఁడు శరముల
రువ్వెడినాఁగ నయథాగురుత్వంబయ్యెన్
జవ్వసులఁ బడుమారుకకఁపుల
గొవ్విరులనఁగ నయథాలఘుత్వంబయ్యెన్.
విసంధి
అ॥॥ సంహితా ఒ వివక్షచమనందుఁ దవా
క్యములమధ్యభాగమంచు సంధి
పదములకు నొనర్పఁబడకుండుటను వినం
ధ్యాఖ్యదోషమందు రార్యజనులు.
ఆ॥వె॥ అంసగతుల తిరుగు అనిలంబుచేతను
పొలతుకల కపోలములను పొడము
ఘర్మమున్మదంగఘర్మజలమ్మును
సమసిపోయెనన విసంధియగును.
విసంధిదోషముకాకుంట
తేజగీ॥ ప్రియులయెడ మానమీక్ష్యయుఁ దిలి పోవు
ఋతమతివలకు హేమంతఋతువు నిశల
187
168
168
170&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3ptrbe38p51cvjsl8vmyc2yzxg1g87d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/218</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228071</id>
    <revision>
      <id>584150</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '161 ననఁగ హేమంతవర్ణనం బగునటన్న సమ్మతములు ఋకారవినంధు బిట్లు దేశకాలకలాలోక న్యాయాగమములు తే॥గీ! దేశ మచలరాష్ట్ర ఏపివాదికమ యగును రేలును బవళ్ళు ఋతువులు కాలమగును ఉచితకామార్థసంబం...'</comment>
      <origin>584150</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1730" sha1="jk3ixflqvtempfahf109c7q1lf6qd0y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;161
ననఁగ హేమంతవర్ణనం బగునటన్న
సమ్మతములు ఋకారవినంధు బిట్లు
దేశకాలకలాలోక న్యాయాగమములు
తే॥గీ! దేశ మచలరాష్ట్ర ఏపివాదికమ యగును
రేలును బవళ్ళు ఋతువులు కాలమగును
ఉచితకామార్థసంబంధయుక్తములగు
నృత్తగీరాదులు కలాఖ్య నెగడుచుండు.
171
172
తే॥గీః తగఁ జరాచరని ఖిలభూత పవృత్తి
లోక మనుపేరు గలిగి చెల్లుబడి యగును
న్యాయ మనుపేరు హేతువిద్యలకుఁ జెల్లు
స్మృతులు శుతులు నాగమమని చెప్పఁబడును.
178
తే॥గీ॥ వావిలో నష్ప్రసిద్ధమౌదానిని గవి
సెప్పెనేవిఁ బ్రమాదమ్ముచేతఁ గనక
దేశకాలాదులకు విరోధి యను పేర
నచటిదోషంబును పచింతు రార్యులెల్ల.
దే ళ ఏ రోధము
తేగీ॥ మలయపవనంబు కర్పూరమహిరుహముల
నారసికొనుచుండుటంజేసి సురభియగు మ
తంగజము లుద్భవించి కళింగవనము
నందు నవి మృగపాయంబులై మెలంగు.
{11}
174
175&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jk3ixflqvtempfahf109c7q1lf6qd0y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/219</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228072</id>
    <revision>
      <id>584151</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:57:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '162 తే॥గీ॥ లలికకాలాగు శ్యామలఁబు లగుక వేదజేతీ భూముల వెలయుచుండుఁ జోశదేశములను నిట్టిచోటులఁ గనం జనను దేశవిరోధడోషంబురీతి, తేగీ॥ నిశలయడం అని విదా పగటివేళయుంచునుఁ గుముద్వతి విక...'</comment>
      <origin>584151</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1572" sha1="6jl6kkt3ybb3hn8g7iy33jfm7bv8h3v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;162
తే॥గీ॥ లలికకాలాగు శ్యామలఁబు లగుక
వేదజేతీ భూముల వెలయుచుండుఁ
జోశదేశములను నిట్టిచోటులఁ గనం
జనను దేశవిరోధడోషంబురీతి,
తేగీ॥ నిశలయడం అని విదా
పగటివేళయుంచునుఁ గుముద్వతి వికసిలు
నచుశములు చేశమందు వికదము లగును
గౌష్మకాలంబు మేఘముర్దిస్ధితిఁ గాంచు
తే॥గీ హర్షిక హంసని నడమో వర్షఋతువు
ప్రమదబరి బశాలి శవిశ్వమయము
సంకేతపమల్కాంబు హేమంతఋతువు
చిత్తహరిచంగనంబగు శిశిరఋతువు,
తే॥గీ! ఇట్లుకాలవిరోధంబు లేర్పడియెడు
పథము కట్టినటఁచుఁ జూపంగఁబడియెఁ
దిగుగతిఁ గలావిరోధపద్ధతిని పైత
మించుకంత చూపించెద నెట్టులనిన
కలావిరోధము
తే॥॥ స్థాయిభావముర్ క్రోధవిస్మయము లగుచు
రాజిలున్ వీరశృంగారం సములందుఁ
176
177
178
179&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6jl6kkt3ybb3hn8g7iy33jfm7bv8h3v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/220</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228073</id>
    <revision>
      <id>584152</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:57:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '163 బూర్తిగా స్వరసప్తకంబు నెగడం మనెడి నాగానమిదీ భిన్నమార్గముగుడు. కం॥ అయిఱువదినాలుగు కలలన్ విరోధ మిట్లెఱుఁగవలయు, విస్పష్టమగున్ వరుసఁ గలలరూపము పే ర్మింహింసఁ గనుఁడు కలాపరి...'</comment>
      <origin>584152</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1601" sha1="o12g8659v4v5aexmyktigft6xe0dnf7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;163
బూర్తిగా స్వరసప్తకంబు నెగడం
మనెడి నాగానమిదీ భిన్నమార్గముగుడు.
కం॥ అయిఱువదినాలుగు కలలన్
విరోధ మిట్లెఱుఁగవలయు, విస్పష్టమగున్
వరుసఁ గలలరూపము పే
ర్మింహింసఁ గనుఁడు కలాపరిచ్ఛేదమునన్.
లోకవిరోధ ను
తేజ గీ॥ హస్తి యాఛూత కేసకం దిగుచునుండె
శృంగములు తీక్షములగుఁ వరంగములకు
నతులసారంబ యేరండ మనకి చెట్టు
ఖదిరతరువున సారంబు గానఁబడి.
ఆ॥వే ఇట్లులౌకికంబ యీ విరోధంబగు
నిఖిలలోకనిత్యనిందితంబు
న్యాయములను పేక నలరాకు హేతువి
ద్యల విరోధములను బణుకువాఁడ
న్యాయవిరోధము
తే॥ గీ॥ కలుగదు వినాశనంబు సంస్కారముల క
టంచు సుగతుండుపలికే యథార్థమ యగు
నట్లగుటఁగాదె ? యాచకోరాక్షి.. నాదు
నెమ్మనంబున నిపుడును నిలిచియుండె.
180
18!
182
188
184&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o12g8659v4v5aexmyktigft6xe0dnf7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/221</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228074</id>
    <revision>
      <id>584153</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:57:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '164 తే॥ ॥ మాకు నసదుద్భవము గనంబడెడిఁ గాన కాపీలో పవర్ణితమయి కాలేడి యస దుద్భవంపు సిద్ధాంతంబు యుక్తమ యగు ననఁగ న్యాయవిరోధ మిట్లంతటఁ జను. తే॥గీ॥ పుత్రవంతుల సదాచార భూషణులును భూమి...'</comment>
      <origin>584153</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1619" sha1="aoqeutpn7sb3tjr6eu72oh14eew4cmi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;164
తే॥ ॥ మాకు నసదుద్భవము గనంబడెడిఁ గాన
కాపీలో పవర్ణితమయి కాలేడి యస
దుద్భవంపు సిద్ధాంతంబు యుక్తమ యగు
ననఁగ న్యాయవిరోధ మిట్లంతటఁ జను.
తే॥గీ॥ పుత్రవంతుల సదాచార భూషణులును
భూమిదివిజు అగ్న్యాధానమును సలుపని
వారలయ్యు సల్పుదురు వైశ్వానరేష్టి
యనఁగ నిట్లాగమవిరోధ మలరుచుండు.
ఆ॥వెళ్లి అనువనీతుఁ డయ్యు నామ్నాయముల నెల్ల
నేర్చె విఠఁడు గురుపువికటమందు
సహజశుద్ధమైన స్ఫటికం అపేక్షింపఁ
జనదుగానె ? వేఱుసంస్కరణము.
తే॥ గీ॥ ఈవిరోధంబులెల్ల మేధావియైన
కవి సమర్థతచే నొక్క కాలమందుఁ
దప్పులందునుఁ బరిగణితములు గాక
పరిగణింపంగఁబడు గుణకరమందు.
దేశవిరోధము గుణమగుట
కంn ఆయధిపు ప్రభావంబున
నాయుద్యావంబులెల్ల నాస్పద మయ్యెన్
186
186
187
188&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aoqeutpn7sb3tjr6eu72oh14eew4cmi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/222</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228075</id>
    <revision>
      <id>584154</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:57:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '165 స్ఫాయత్సారాంశుకకిస లాయుతయుతసురమహీరుహావళుల కిలన్ కాలవిరోధము గుణమౌట తే॥గీ॥ క్షితిపతులనాశనంబు సూచించుచు ఖర తరముగా గాలి వీచె సప్తచ్ఛదోద్గ మంబులు కదంబకుసుమరజంబుతోడ గూడ...'</comment>
      <origin>584154</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1607" sha1="2ajkl5mgdh2sal20plqjbcg7qmofcsq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;165
స్ఫాయత్సారాంశుకకిస
లాయుతయుతసురమహీరుహావళుల కిలన్
కాలవిరోధము గుణమౌట
తే॥గీ॥ క్షితిపతులనాశనంబు సూచించుచు ఖర
తరముగా గాలి వీచె సప్తచ్ఛదోద్గ
మంబులు కదంబకుసుమరజంబుతోడ
గూడఁ గంపంబుగాంచి గగ్గోలువడగ.
కలావిరోధముగుణమౌట
తే॥గీని ఉయ్యెలల సూచుటన్ భయమొందిన వధు
పుల ముఖంబులయందుండి ప్రోద్దతమగు
లయవిషమమైన గేయంబ నయముకామి
జనుల రాగంబు మిగుల నెసంగఁ జేసె
లోకవిరోధము గుణమౌట
తే॥గీ॥ చాంద్రకీలలయందుండి చల్లని యన
లమును వనితావియోగకష్టములఁ జాల
విహ్వలుండైన యీ కామవివళహృదయుఁ
గురక గణన యొనర్చుచు నున్నవాఁడు.
న్యాయవిరోధము గుణమౌట
తేజ | జ్ఞేయుఁ డవునయ్యు నగుదు పజ్ఞేయుఁడవును
సఫలుఁ డవవుచుండియును నిష్ఫలుఁడ నగుదు
189
190
101
182&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2ajkl5mgdh2sal20plqjbcg7qmofcsq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/223</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228076</id>
    <revision>
      <id>584155</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:57:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '166 వేకతన్ మనియును నీ వనేకమగుదు విశ్వమూర్తివి నతుల నర్పింతు దేవ ఆగమవిరోధము గుణమౌట తే॥ గీ పాండుపుత్రు లైదుగురికిఁ బత్నియైన రమ్యశుభగాత్రి పాంచాలరాజు పుత్రి యయ్యెను బతివతలల...'</comment>
      <origin>584155</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1555" sha1="fa3jlxehptt6zzu5t6nl5orcunaf1h9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;166
వేకతన్ మనియును నీ వనేకమగుదు
విశ్వమూర్తివి నతుల నర్పింతు దేవ
ఆగమవిరోధము గుణమౌట
తే॥ గీ పాండుపుత్రు లైదుగురికిఁ బత్నియైన
రమ్యశుభగాత్రి పాంచాలరాజు పుత్రి
యయ్యెను బతివతలలోన నగ్రగణ్య
దైవవిధి యిటువంటిదై తనరుచుండు.
తేగీ సంగ్రహంబుగఁ జూపితి శబ్దములయు
నర్థములయు నలం, క్రియ అల్లచిత్ర
సుకరదుష్కరమార్గముల్ సూషితి గుణ
దోషములు నెన్నితిన్ గావ్యభాషలందు.
తేగీ *మనుజుఁ డీవిధి ధర్శితమార్గమునను
ఐకఁగ దోషగుణముల వ్యుత్పన్నబుద్ధి
వశ్యవాగభిసృతికి వశ్యవనిత లభిస
రించు ధన్యునిమాడ్కి రమించు మించు
* ధన్యుఁ డీవిధిసందర్శినుగు తోరఁ బడసి
1 మదవతు లభిసృతిఁ| దరుణునట్లు రమించు సద్యళముగాంచు.
199
104
195
106&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fa3jlxehptt6zzu5t6nl5orcunaf1h9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/224</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228077</id>
    <revision>
      <id>584156</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:58:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '2 సంస్కృతకావ్యాదర్శస్థములై తెనుఁగున కుపయోగింపని విమర్శములు కథా ఖ్యాయికావి వేచనము (౧) పరిచ్ఛేదము (౨౧) పద్యము తర్వాతఁ గలది. తే॥గీ॥ కాని యాఖ్యాయికలఁ బెఱర్ కథకులౌట విట్టి నియమ...'</comment>
      <origin>584156</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1431" sha1="ou3s64ycm2db1i849n2m5nxhawrs2ef" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;2
సంస్కృతకావ్యాదర్శస్థములై తెనుఁగున
కుపయోగింపని విమర్శములు
కథా ఖ్యాయికావి వేచనము
(౧) పరిచ్ఛేదము (౨౧) పద్యము తర్వాతఁ గలది.
తే॥గీ॥ కాని యాఖ్యాయికలఁ బెఱర్ కథకులౌట
విట్టి నియమంబునకు భంగ మేర్పడియెను
తానయిన లాతియైన వక్తయగు టొప్పు
ననుట భేదలక్షణమెట్టుగును ? జూడ.
తే॥గీ॥ వక్త్రమపరవక్త్రంబు నుఛ్ఛ్వాసయుక్తి
యగును భేదక చిహ్నమాఖ్యాయికకిన
వలనుపడదేల? యనవాక్రపఞ్చకుందుఁ
గథలయందును నది ప్రసక్తమగుఁ గాన.
తే॥గీః అపరవక్త్రమ్ము వక్త్ర మార్యాదులవలేఁ
గథలలోఁ జేరవనుచును గలదె నియతి ?
వఱలుచుండు లంబాదు లుచ్ఛ్వాసము నౌక
భేదముగ దాన నయ్యెడి దేదిగలదు?&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ou3s64ycm2db1i849n2m5nxhawrs2ef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/225</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228078</id>
    <revision>
      <id>584157</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:58:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '168 తే॥గీ॥ కాన కథయన నాఖ్యాయిక యవ నొక్క జాతియగును సంజ్ఞాద్వయసహిత మగుళు వీనిలోన మిగిలిన యాఖ్యానజాతు లెల్ల నంతర్గతంబులై చెల్లుచుండు. తేగీ కన్యకాహరణంబు నాస్కందనమును విప్రలంభ...'</comment>
      <origin>584157</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1773" sha1="q0psw207r5iywnq2mq85lohikz1ui8y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;168
తే॥గీ॥ కాన కథయన నాఖ్యాయిక యవ నొక్క
జాతియగును సంజ్ఞాద్వయసహిత మగుళు
వీనిలోన మిగిలిన యాఖ్యానజాతు
లెల్ల నంతర్గతంబులై చెల్లుచుండు.
తేగీ కన్యకాహరణంబు నాస్కందనమును
విప్రలంభోదయాదులు వెలయుచుండు
సర్గబంధంబునందును సమములగుచు
నివ్వి వై శేషిక గుణంబు లెట్టుఁగును ?
తే„గీ॥ ఇతరములనేవి గవిభావకృతము చిహ్న
మాకథలఁబోరె నుండు దూష్యంబుగారు
ఇష్టసిద్ధికై మదిలోన నెత్తికోలు
గలుగువారల కెద్ది ముఖంబుగాదు ?
ప్రాచీనవాఙ్మయవిభాగము
(౧) పరిచ్ఛేదము (23) పద్యము తర్వాతఁగలది,
తే॥గీ॥ మఱియునీవాఙ్మయము నాల్గు తెఱఁగుడౌచు
జానుమీబుచునుండును- సంస్కృతంబు
ప్రాకృతము నపభ్రంశమిశ్రములు నాఁగ
నంచుఁ బల్కుచునుండెద రార్యజమలు.
తే॥గీ॥ అమరభాషను సంస్కృతంబనిరి ఋషులు
సంస్కృతభవంబు సంస్కృతసమము దేశీ
5
6&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q0psw207r5iywnq2mq85lohikz1ui8y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/226</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228079</id>
    <revision>
      <id>584158</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:58:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '169 యను ననేకభేదంబుల నమరియుండు ధారుణీతలమునఁ బ్రాకృతక్రమంబు. తే॥గీ॥ ఆర్యులామహారాష్టాశ్రయమగు బాస నెంతురు ప్రకృష్టమైన ప్రాకృతమటంచు సలలితో క్తిరత్నములకు సాగు0బు సేతుబంధాధిక...'</comment>
      <origin>584158</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1928" sha1="apljoaulbyqyync05w56po3mv86lvaa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;169
యను ననేకభేదంబుల నమరియుండు
ధారుణీతలమునఁ బ్రాకృతక్రమంబు.
తే॥గీ॥ ఆర్యులామహారాష్టాశ్రయమగు బాస
నెంతురు ప్రకృష్టమైన ప్రాకృతమటంచు
సలలితో క్తిరత్నములకు సాగు0బు
సేతుబంధాధికము దానఁ జెలఁగుచుండు.
తే॥ గీ లాటి శౌరసేనియు గౌడ్ లాతి తాదృ
శోక్తిసంతతిపై త మీయుర్వియందు
వాగ్విశేషకోవిదులైనవారిచేతఁ
కృతం
వ్యవహరింపంగఁబడును.
తే॥గీ॥ కావ్యములను నాభీరముఖ్య జనభాష
లను నపభ్రంశనామంబులని వచింత్రు
సంస్కృతేతరమెల్లను శాస్త్రజాల
|
మున సిపభ్రంశమను నామమునఁ దనరును.
తేజగీ॥ సర్గబంధాదికంబగు సంస్కృతంబు
ప్రాకృతము స్కంధకాదులఁబరఁగుచుండు
భువినపభ్రంశమాసారముఖ్యములగు
మిశ్రకమునాటకాదుల మెలఁగుచుండు.
ఉపమోత్ప్రేక్షాభేదవిచారము.
(2) పరిచ్ఛేదము (212) పద్యముతర్వాతఁ గలవి.
తే॥గీ॥ ఉపమయను భ్రాంతి గలుగుచునుండు విచట
గొందఱ కివభ్రుతింజేసి డేందఘులను
0
10
12&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>apljoaulbyqyync05w56po3mv86lvaa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/227</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228080</id>
    <revision>
      <id>584159</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:58:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '170 మహిఁదీజ న్తముతో నుపమానముంటఁ * వెలియమనెడి యాప్తోక్తి నతిక్రమించి. తేటగీ॥ మేదినిని సుపమానోపమేయభావ సిద్ధి తుల్యధర్మము నపేక్షించియుండుఁ దమమునకు లింపతికి నిట్టిధర్మమెద్...'</comment>
      <origin>584159</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1832" sha1="bn8h7z5z0dnptitexcj91khwojo1u05" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;170
మహిఁదీజ న్తముతో నుపమానముంటఁ
* వెలియమనెడి యాప్తోక్తి నతిక్రమించి.
తేటగీ॥ మేదినిని సుపమానోపమేయభావ
సిద్ధి తుల్యధర్మము నపేక్షించియుండుఁ
దమమునకు లింపతికి నిట్టిధర్మమెద్ది
యిట్టిచోటులలోనఁ గన్పట్టుచుండు ?
తే గీ॥ లేపనంబె యిష్టంబైన లింపతియను
మఱియొకండేమియుండు = మున్మత్తుఁడైన
నదియే ధర్మము ధర్మియు నగునటంచు
సంగతిఁదోఱంగి మాటలాడంగఁదోఁడు.
కర్తయుపమానమన్న నాకర్తయుంగ్రి
*యాపదంబున న్యగ్భావమంది యుండి
స్వక్రియాసాధనవ్యగభావయుక్తి
నుంట లాతిన పేక్షింప నోపకుండు.
తే॥ గీ॥ ఏదిలింపతియో దానికెన తమమను
వానికై ననంగములను దానికొదవు
వట్టి యయ్య సంబద్ధత యపరిహార్య
మానమానగుణమును మృగ్యమగుచుండు.
డా॥ దనెడియా ప్రభాషితములు నవలఁద్రోసి
• యాపదంబున న్యగ్భూత మై
లంచు
స్వక్రియాసాధనంబున వ్యగమగుచు
18
14
15
18
17&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bn8h7z5z0dnptitexcj91khwojo1u05</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/228</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228081</id>
    <revision>
      <id>584160</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:59:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '171 తే॥గీ॥ చంద్రసమము వక్త్రంబను స్థలమునందుఁ గాంతియను ధర్మమొకఁడు వ్యంగ్యమగుచుండు నట్లు లేపంబుకంటె నన్యము ప్రతీయ మానమగుచుండదయ్యె లింపతిని దీన. తే॥గీః అట్లగుటచే నుపశ్లేషణ...'</comment>
      <origin>584160</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1757" sha1="66lkebubiqzdg3qw3qa4eqm6gwfiyy5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;171
తే॥గీ॥ చంద్రసమము వక్త్రంబను స్థలమునందుఁ
గాంతియను ధర్మమొకఁడు వ్యంగ్యమగుచుండు
నట్లు లేపంబుకంటె నన్యము ప్రతీయ
మానమగుచుండదయ్యె లింపతిని దీన.
తే॥గీః అట్లగుటచే నుపశ్లేషణార్థమంగ
&quot;
కర్మకంబునునై ధ్వాంతకర్తృకమగు
లింపతినిదీని నొక్కఁచీలీల రసము
*చిప్పిలంగ సుత్ప్రేక్షించు బొప్పవలయు.
సంస్కృతయతిభ్రంశ దోషవిచారణ
(8) పరిచ్ఛేదములో [188, 154, 155] పద్యములు,
శ్లో॥ క్రీడాంసంగీతవిధిమయ మాదిత్యవంశ్యో సరేంద్ర
పశ్యత్యక్లిష్టరసమిహశి షైన మేత్యాది దుష్టం
కార్యాకార్యాణ్యయమవికలాన్యాగమేనై వపశ్యన్
వశ్యాముర్వీం వహతి నృపఇత్యప్తిచై వంప్రయోగః
3
శ్లో॥ లుప్తే పదాస్తే శిష్టస్య పదత్వం నిశ్చితం యథా
తథా సంధివికారాంతం పదమెవేతివర్ణ్యతే.
సరసః మైనరీతి సుత్రేష్టి చెననఁగ వలయు.
18
18
20
21&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>66lkebubiqzdg3qw3qa4eqm6gwfiyy5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/229</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228082</id>
    <revision>
      <id>584161</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:59:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '172 తే॥ గీ పదము చివఱవర్ణములు లోపంబుఁ గనినఁ బదత మిగిలినదానికిఁబరఁగుచుండు నట్లు సంధివికారాంతమైనది పద మగును సంస్కృతపద్యాలయతులపట్ల. శ్లో॥ తథాపికటువర్ణానాం కపయోన ప్రయుజ్ఞు త...'</comment>
      <origin>584161</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1216" sha1="achxn6nua53tbb25067l0vm1g5go8gp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;172
తే॥ గీ పదము చివఱవర్ణములు లోపంబుఁ గనినఁ
బదత మిగిలినదానికిఁబరఁగుచుండు
నట్లు సంధివికారాంతమైనది పద
మగును సంస్కృతపద్యాలయతులపట్ల.
శ్లో॥ తథాపికటువర్ణానాం కపయోన ప్రయుజ్ఞు తే
ధ్వజినీ తస్యరాజఞః కేతూద స్తజలదెత్యద,
కింకవీంద్ర ఘటా పంచాన నేత్యాది బిరుదాంకిత
శతావధానాచార్య ప్రసన్న కవితావతార
తిరుపతి వెంక టేశ్వర కవీశ్వర గురు
కారుణాలబ్దాశుకవితా శతావధాన
క్రీస్తుళ
కోకోఐవి శశతాబ్దావ ర్తి
బాపట్ల పురీ ప్రాంతవాసి
అవ్వారి సుబ్రహ్మ
గాంధీకృత
కావ్యాదర్శరు.
22
23&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>achxn6nua53tbb25067l0vm1g5go8gp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/230</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228083</id>
    <revision>
      <id>584162</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:59:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పాఠాంతరములు పుట. పద్యము. 1 1 2 6 8 4 B 8 13 i 1 తే.గీ. శ్రీ చతుర్ముఖ ముఖ సరసీరుహవనిఁ దిరుగు హంసవధూటి మదీయమైన యుస్లిమునయందు రమియిం చు చుండుఁ గాక సర్వశుక్ల సరస్వతి సంతతం 2 సంగ్రహించి ఇబ్భమ...'</comment>
      <origin>584162</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1691" sha1="kfg54smtyg0qgx4u349us65k1u3nav7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పాఠాంతరములు
పుట. పద్యము.
1
1
2 6
8
4
B
8
13
i
1 తే.గీ. శ్రీ చతుర్ముఖ ముఖ సరసీరుహవనిఁ
దిరుగు హంసవధూటి మదీయమైన
యుస్లిమునయందు రమియిం చు చుండుఁ గాక
సర్వశుక్ల సరస్వతి సంతతం
2 సంగ్రహించి ఇబ్భములలోన
సహరించి గ్రంథములలోన
చెక్కఁగఁబ్రయుక్తమౌ గోవు సర్వకామ
గోస్ట్రియా గోవనుచు: బల్కుదురు విబుధులు
తప్పుగఁ బ్రయుక్తమై ప్రయోక్తయగువాని
గోత్వమును బ్రకటించు నాగోవోకండె.
8 సంఘఁ= గే—ఁజీవునకుఁ బ్రవీణకయున్నే
13 దగ్గు--బడు
14 దానికిదె లక్షణము వచింతు—దానికిది లక్షణము. రచింతు
16 లవతి విస్తృతములు లు నాతి వి స్తృతమ
వీ6 యందునఁ గానవచ్చు – ఎందువ కానవచ్చు.
37 దారతలను నవియు--దారతో స్వయములు
28 లో లాళినీలలోలాలిలీల
42 దాని వధియింప తానువధియింప
మందిరంబునఁ గాంచి కుంబరంబునఁ గారధి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kfg54smtyg0qgx4u349us65k1u3nav7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/231</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228084</id>
    <revision>
      <id>584163</id>
      <timestamp>2026-10-09T08:59:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '174 పుట. పద్యము. 16 16 -- 86 ఇదిర సయితము —— సౌకుమార్యంబు చేతనే సరసులు ముది కాక్కు చుండును వాఙ్మయం బిట్టిదెపుడు. ad B) శ్రేష్ఠ— లెవరు — శ్రేష్ఠ పుగువడుచుం బ్రకంపింప లేవకు 60 మననిమీద— సూర్...'</comment>
      <origin>584163</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1703" sha1="lga9h1b6rp39oislllcfxlpnqnnktlq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;174
పుట. పద్యము.
16
16
--
86 ఇదిర సయితము —— సౌకుమార్యంబు చేతనే సరసులు ముది కాక్కు
చుండును వాఙ్మయం బిట్టిదెపుడు.
ad
B) శ్రేష్ఠ— లెవరు — శ్రేష్ఠ పుగువడుచుం బ్రకంపింప లేవకు
60 మననిమీద— సూర్యసభల
16
17
32
38
88 కారణం- కారణములు.
గిరి చదువుకు శ్రుతము ర
21
ద్వితీయపరిచ్ఛేదములో
1 కావ్యమందు... కావ్యమునయందు
రిపుడుగానివి... పుడమినిపుడున్ విల్సింపఁబడెడినివి.
సంస్కరిం
_రింపంగ (బడఁగ సంస్కరించుటకొఱకు
లంకీయానిశాయమిం—లంకృతిప్ర్రజంబునిం
4. కాలమునందునఁగల— కాలమునందుఁగల్లు
23 నీవదనము పైన ఆ సీమోముగనం గా
29 శాచిఖ్యాసనోపరు - నా
-నాచిఖ్యాస యుపమయనLX
81 మురుగుఱిరుగు-- చుకోమకారు
ఈ వలనుపడిన
వఱ లే నేని
45 స్వర్ణ శ క్తి — జాగరూకుండు స్వర్ణరక్షణమున హరి
నీవు భూచక్రవక్షాని నిద్రమతిని
80
81
82
籽
87&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lga9h1b6rp39oislllcfxlpnqnnktlq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/232</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228085</id>
    <revision>
      <id>584164</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:08:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఫుట, పద్యము. 39 175 58 ప్రఖ్య= పదసమూహ శబ్ద ములుఁ బ్రతినిధిఖీబ్దముం బ్రతిబింఐ శబ్దము ప్రఖ్యపదమును బ్రత్యనీక పదముఁ బ్రతిచ్ఛంద పదముఁ బ్రతిద్వంద్విపదమును బ్రతిమానపదమును బ్రతిరూప...'</comment>
      <origin>584164</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2573" sha1="bpvdb07r7koa6z4f618ooyoouqaddsg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఫుట, పద్యము.
39
175
58 ప్రఖ్య= పదసమూహ శబ్ద ములుఁ బ్రతినిధిఖీబ్దముం బ్రతిబింఐ
శబ్దము ప్రఖ్యపదమును బ్రత్యనీక పదముఁ బ్రతిచ్ఛంద పదముఁ
బ్రతిద్వంద్విపదమును బ్రతిమానపదమును బ్రతిరూపబదింబను
రూపపదమ్మును బ్రతియాకు నా ప్రతికృతిపదములు ప్రతిమాపదా
న్యూన వాచకశబ్దంబులుం బ్రతిచ్ఛాయాపదంబునింకనుపనూన
ములఁ జెప్ప నుచితజ్ఞులే కావ్యనిగులుకు యోగించు వెఱపదములు
సంస్కృత ప్రాకృత సమములు ఆ వృవములుపట్టి దేశీయములును, వేశ్య
58 గనంబటి చేరు బూసంగతీ గౌను
61 బ్రకటిత —బ్రకటన
73 ఆటుగా వున ఆటు కావున
77 నెట్టిపడి —— నెత్తినయి
41
48
44
47
శీర్ నుపచరించిన ను పకరించిన
88 సుతారముగను
మందగతి జుగుచు
$7
49
51
వీరి ప్రసారము చేత — ప్రచారముని
ప్రసారణమున
98 సంచయమును సందయంము
108 ఏఱు చుద్ది - కుకుట్మలావనులు విశదములయ్యే
56 124 మొనర్చుచునె. మొనర్చు చున్
125 లాభంబుతోడ ——లాధంబుగల్లు
గలంగ | దైవం లేదు ఐన
1 57 12 బొమ్ము = దీశ
చవఁడలచినేని జరమునిచ్చిననిలువుము
చనినున్ సరియే నిలిచినను సరియె
139 పోవు = నాథ — పోయెడితలు పుదృడమైనఁ బొమ్ము నాథ !
181 నీదు ఇయ్యది
- నీ పయనమిప్పుడియ్యది.
60 161 వెదల సేవెడలె వెడ లెనిఁక నీవే నా
30
145 నర్పింపకునికి
సర్పింపఁగొనమి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bpvdb07r7koa6z4f618ooyoouqaddsg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/233</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228086</id>
    <revision>
      <id>584165</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:08:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట. పద్యము. 176 61 145 నిందీవరి - యిందీవరములు 148 లఁ గనఁబంచుచు - అంగనఁబడుటయు నాక్షేణణే -- నా క్షేపించే మొననీయొకఁడు 154 కలిగినట్టి బ డెనిది EX¢X బ్రకాంతచిత్రమున్ దర్సధర్మ మై విరాజిల్లుదు...'</comment>
      <origin>584165</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2083" sha1="697gf5kc6dwaip13ir0dfcvxgwl32wg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పుట. పద్యము.
176
61 145 నిందీవరి - యిందీవరములు
148 లఁ గనఁబంచుచు - అంగనఁబడుటయు
నాక్షేణణే -- నా క్షేపించే మొననీయొకఁడు
154 కలిగినట్టి బ డెనిది EX¢X బ్రకాంతచిత్రమున్ దర్సధర్మ
మై విరాజిల్లుదుండు నర్ఘాంకరమును గనుటచేతనివారించుకొనే
88 185 డైనఁ గాని - డైవనిలకు
64
387 వస్తువు = మునుచు.---
||| ప్రస్తుతార్థులు నొకదానిఁ బ్రస్తుతించి
గాని సాధించుటకు సమర్ధరుయినట్టి
మన్యయౌవిషయంబు నుపన్యసించు
టరి యెఱుంగు దగ్ధంతర న్యాసనునుచు.
తనఁగూన్
158 మైనదని
దీనికిని వాఁడ --
1 వీని కెల్లఁ శ్రమము వెలయముదాహరణములమాలఁ
జూపునాఁడ రూపవ్యక్తి శోభిలంగ
2. నీని కెల్లఁ దగన దాహృతిమాలానిదర్శనంబు
రూపవ్యక్తి సేయుకొఱకు.
సేయువాఁడ
య్య అని కదిక'ను గొను,
నొకఁడిది.
BడఁఁX యుండును దైవగతి పెనండు ?
63 168 ఒరులుగా దే ఒడ్డులన ముగహించుచునుండుగాఁడె
06. 164 యనఁదగించుంట — యగుచునుండి దాహశీలతమనుట
158 నీనిటు= మొద .... భేదమేర్పడెడి నిట్టితా వనమనో గాత్రం
67
19 280 ముండు మొప్పు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>697gf5kc6dwaip13ir0dfcvxgwl32wg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/234</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228087</id>
    <revision>
      <id>584166</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:08:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '177 పు, పద్యము. 70 182 శ్వేతి యొప్పు — తెల్పు మొదలగు సామ్యముల్ దెలియఁబడెడీ బ్రతీత మైన—బ్రసిద్ధమైన 188 గ నేత్రాదులు సమముల్ భేదకములం రెంటనగు. సదృశవ్యతిరేకములివి 184 నిరోధకఁబయి--మునిరో...'</comment>
      <origin>584166</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2225" sha1="m6fbbttenewyzby2jtvmc6bs5lzgvdc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;177
పు, పద్యము.
70 182 శ్వేతి యొప్పు — తెల్పు మొదలగు సామ్యముల్ దెలియఁబడెడీ
బ్రతీత మైన—బ్రసిద్ధమైన
188
గ నేత్రాదులు సమముల్ భేదకములం
రెంటనగు. సదృశవ్యతిరేకములివి
184 నిరోధకఁబయి--మునిరోధించుచుఃద
మైనతమునుగుతమంబు.
71 185 చీకటిపితికి చీఁకటిజాతితో
11 188 -
కం. అమమియ్యది దృష్టినిలో
ఛము సేయుటఁ
దుల్యముగను దదితరముల భీ
ముకుఁటితికి,
సమరుపఁబడుటన్ సజాతివ్యతి రేక మగున్ .
187 తేర్పబలంబు — తేర్పఁబడకశుద్ధ్యంపైనా తేటనీరు
188 నీల దృష్టి -దృష్టి కాటు లేక యుఁ గృష్ణ మగును
72 188 రంజి= రుగును రంగులేక ము నధరణలు వ కమగును
రాగమంటకయును మోవి రక్తనుగురు,
-
289 కంజ=పుండు ... కాముఁడును నిర్నిమిత్తంబుగారిపుండు.
19 190 కావు నిది = అట్టులగుట విభావన యగుచుండు
198 ప్రౌఢ=రుగును, ప్రౌఢ పద్మ క్షేత్రాబద్ధ రతినిలాసుఁడైన
రక్తుండు నొక బాలనభిలషించె ననెడు నియ్యది య్యు దో
వ్యక్తముగ ను
ను విభావింపఁబడుచునుండు
195 పోషణ సలుపుచుండు - పోషింసఁగలిగియుండు
74 198 ప్రశృతి —— సహజ
-
199 వెనుకఁగలమును గలుగు
15 201 ముల్లు పట్టు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m6fbbttenewyzby2jtvmc6bs5lzgvdc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/235</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228088</id>
    <revision>
      <id>584167</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:08:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '178 పుట. పద్యము. 76 20 సెంచుచుంద్రు -- కొంచవలయు 77208 నేను మరిని 209 సంబొనర్చువానొచొర్చి ——నంబు వేయుచుండె సుక్షింది చెప్పు సుకవి 212 Box-00000 19 219 దానియ సేక్ష ల తరపేక్ష 80 228 గనులక గ మములం 86 89 90 295 త్రో...'</comment>
      <origin>584167</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2012" sha1="hdqcfpti41k4yesouo5w5xvabyk9k3f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;178
పుట. పద్యము.
76 20 సెంచుచుంద్రు -- కొంచవలయు
77208 నేను మరిని
209 సంబొనర్చువానొచొర్చి ——నంబు వేయుచుండె సుక్షింది
చెప్పు సుకవి
212 Box-00000
19 219 దానియ సేక్ష ల తరపేక్ష
80 228 గనులక గ మములం
86
89
90
295 త్రోసి—--తోసి
346 ఆ---ఆ
257 X — లిప్రమోదంబుగ
260 డ్బెబలే.... చ్బెబళీ
91 285 ఏ, రాళ మౌ జల్లు
92
94
-
కాళచిశాస్త్ర నదిశయించు
288 సఖి నీవు - సఖి! యమానాభిమాన ప్రశస్తవీవు
269 భూష రంబు
భూషణములయి పొల్పారు.
275 స్వేచ్ఛ గాను — స్వేచ్ఛ వెలయ
276 రంబుx=దౌచు —రంబులకు విభ్ను మేర్పడక యుండు
277 దైవవశమున ను—దైవగతీదాని
95 284 తమ్మిదం పద్య కంబయీ పద్య
సువ్యంజీలెంబు--వ్యంగ్యసుగుచుండే
-
281 ఒక్క దాని యనఁబడు దాచియొక దాని లాతియర్థమ్మును
గవఁబడఁగఁ జేయుట ధరణీయపహ్ను తీయగు
-
లో వేయియగుచుచుండు
96 289 లెక్క= వెయ్యి
2 వాని బాణములోకి వేయిగా నవచ్చు.
9
287 సన్యుడే ఆ సుకుండు — అర్థమును బట్టిచూచిన నన్యుఁడ గు
తీమరళ నిష్యంది వీధితి తండు
2.9 సస్నానమున్ - పహూ తినిన్
-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hdqcfpti41k4yesouo5w5xvabyk9k3f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/236</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228089</id>
    <revision>
      <id>584168</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:08:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '179 పుట. పద్యము. 200 లనుడు నది ——లనుడి శిష్టు కుని కవులు దలఁ చెద రది 291 ఉదయా= కాంతి సంతుఁడై నుండి రక్తమయినట్టి మండలంబు విరాజిల్లుచుండ నెగడి యూదయమును నధిరోహించి యుర్వి జనుల మృడుకర...'</comment>
      <origin>584168</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2446" sha1="33g8r4zbrmes4af8fzqhpaikv609sjj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;179
పుట. పద్యము.
200 లనుడు నది ——లనుడి శిష్టు కుని కవులు దలఁ చెద రది
291 ఉదయా= కాంతి సంతుఁడై నుండి రక్తమయినట్టి మండలంబు
విరాజిల్లుచుండ నెగడి యూదయమును నధిరోహించి యుర్వి
జనుల మృడుకరంబులచే 9 హరించుచుండె
100 800 కనబడగనందు అరయఁగన్నట్టవచ్చుఁ బక్షాంతరమున
308 ఒక విశేషంబు సూపంగ ముద్యమించి యచటఁగల గుణజాతి
క్రియాదుల వికలతను గనిపింపఁజేయుటఁ గృతిరసవిదులో ప్పు
కొనుచుండెదగు విశేషా క్తియనుచు
101 804 చేత నుండెడి వేతిలో
నుండునా
306 ముఖముమీద మోమునందు
103 311 సస్వయిం—శ్వయిం
108 81 దినములుగా = య్యున్ -దిరములుగావు స్వయముగ మనరచి
తములగుచు విలసినవియే యయ్యన్
108 813 ఒక విశేషంబు సూపం× నూహసేసి
యతివిరుద్ధంబులైన పదార్థములకు
సుకవివరుఁడు సంసర్గంబుఁ జూపుచుండు
నెచట నది విరోధంబందు రెట్టులనిన
104 815 రాగంబు చేత రాగ సద్బుద్ధి
106 820 చింతలేక - చింతిఁదోఱఁగి
106 824 చీలఁక్ట్రాని—కొంచకయెకొనివచ్చి భోగించుచుంటి
829 వసుధ రాజవిరుద్ధులే వారికెల్ల పద్యమున నాదురంతతఁ జాటు
కొనుచు శీతకిరణాంశువులచే
107 330 ఒక గుణము నేని గ్రియ నేని యొక్క దానితోడనొకటి వహించుట.
వహించుటకో చునట్లు పత్రికని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>33g8r4zbrmes4af8fzqhpaikv609sjj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/237</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228090</id>
    <revision>
      <id>584169</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:09:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '180 పుట. పద్యము. 105 882 మలయగిరినుండి చనుదెంచు మారుతంబు 109 335 నీదు బాహువును చిరసంపాదితమును గైరవానులమునునైన వారి యళమువతిబలాత్కారముగఁ గొనియపహరించే 110 389 వాని కెయ్యది దుష్కరంబౌను జగత...'</comment>
      <origin>584169</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2030" sha1="ng0q1dlwrnoyo7b53b25tt01kqhpsmy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;180
పుట. పద్యము.
105 882 మలయగిరినుండి చనుదెంచు మారుతంబు
109 335 నీదు బాహువును చిరసంపాదితమును గైరవానులమునునైన వారి
యళమువతిబలాత్కారముగఁ గొనియపహరించే
110 389 వాని కెయ్యది దుష్కరంబౌను జగతి
340 సేవవ లెను - సేవవో లె
111 848 వలననొకటియా--ప్రాపున నొకఁ డ
114
115
118
119
120
122
128
845 వానిగూడ టందు వాని నేను గణనసేయుదు నొగినలంకార
ములను
4 కలసియుం=క లిగియున్నవి సంభేవ కారణములు
వాని భేదంబు లెన్ని యో వాఙ్మయమున
6 మదములడఁ K ముదకుడఁ గెను
శ్రీ మహిజబ హుళ చతురంగ బలముల
మహితోడన్ వీడీ శత్రు మానవపతుల
ట్లహిరిపునగరి కరిగి నా
రహితరహీత మయ్యె భూమియకనీపొలా ?
13 గాధలేల — కథ కీల
20 బడెడి బడును
21 సకల రవ= సకల సహకారముక్కు పరిచయము చేత
22 కుఱుకు కరుణ తాడనముల కొఱకుఱుకుం జీవికలంపను గొని.
యీను మెయిన్
రమణుగొట్టంగది
పురుగర్ణోత్పల ముగొంచుఁబోలయలుక మెయిన్,
28 సంగతి= శాలినులయ్యెస్
24 గనుంగొనుదొక్కో…నూల్కొనదొక్కో
81 రంబుజాతావనల్ = బబింబాననల్&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ng0q1dlwrnoyo7b53b25tt01kqhpsmy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/238</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228091</id>
    <revision>
      <id>584170</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:09:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట. పద్యము. 221 41 7089-3089 181 125 126 137 187 184 (14) 43 బుద్ధి గఁ దట్ట తమకుఁదఱుగ మి 48 స్మిత వితతిదేశ=వితత చేతనా చేతనవితతిచేత నొప్పు సర్గంబ నీచేతనుండి జీతమునఁ X సేవ నిన్న వాచేత ముత్ప్రచేత ఆది వినుతు...'</comment>
      <origin>584170</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1999" sha1="mzmfe2a924x5vss5u6eylogc1vv9tls" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పుట. పద్యము.
221
41 7089-3089
181
125
126
137
187
184
(14)
43 బుద్ధి గఁ దట్ట తమకుఁదఱుగ మి
48 స్మిత వితతిదేశ=వితత చేతనా చేతనవితతిచేత నొప్పు సర్గంబ
నీచేతనుండి జీతమునఁ X సేవ నిన్న వాచేత ముత్ప్రచేత ఆది
వినుతు నీ చేరిరు ననఘు చేత
45 మాన్య=^|| శ్రీనిధీ ! మాసమాన సమానమాన సాననీమానమాన
ుమాన మాప దాన విధిమాన మానవమానమాన మహితకామాన
మానిసా మాసమాన,
గీ. మహితలనమానమానవమానమాస
వానయవమానమా ! నవమానిమాన
నన్ను బహుమాన నూన సున్ మానమాన
మనుపు మసమానమాన మానమాన!
46 రావసారవాణి --రవాసారసరణి
49 భక్తి తత్పరా — భక్తి భావనా
మా_సగౌ= సుర్థిసంభవర్ధయా
50 మతాచ్యుతాంఫ్రీ వారుతా సమానమానభీమతా
మతారి భూరిధామతా సమత్ప్రతాపదామతా
మతాబ్దశీతధామతాపమాంద్య వక్త్రధామతా
మతాతీపుణ్యభూమతా ప్రమాణశిష్ట సంమతా
51. సార సాగరణక లాక లాశ లాక లాఢ్య శాంతిహృత్క లాకెలా! కలా
చాశ లాక లాక లాక లాశ లాకులా విర స్వరాశలాక లా సన్నిధిలభించు
76 నళినద మననయన
జనవరద&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mzmfe2a924x5vss5u6eylogc1vv9tls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/239</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228092</id>
    <revision>
      <id>584171</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:09:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట. పద్యము, 182 151 హలకరసుదయరప || మహిమ పాఠాంశరములో — సన్నిధినిగాంచు— సన్నిధినిలభించు 151 148 యతిశీయమ్ము = యతిశయంబు వివక్షితంబయ్యె నేని 156 - 16కి నెడల నేని విలసిలఁగలదో విలసిలునదియు 158 18 ప...'</comment>
      <origin>584171</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1985" sha1="6xcnwpko4c5qhp52uqa3ino4bu257jr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పుట. పద్యము,
182
151
హలకరసుదయరప
|| మహిమ
పాఠాంశరములో — సన్నిధినిగాంచు— సన్నిధినిలభించు
151 148 యతిశీయమ్ము = యతిశయంబు వివక్షితంబయ్యె నేని
156 - 16కి నెడల నేని
విలసిలఁగలదో విలసిలునదియు
158 18 పొకాలె-పొసగరు
168 181
రూపము—రూపులు
164 185 వంపు సంబు
187 వేలు —— వేల
-
మనియునునికు
1 కానియా----- కె నఁగ నా
166
198 మనికూడ
267
167
28
29
35
28
45
శ్రీ దేది లేదు దేదిలేదు
18 దాదృశింబగుచుండి యజ్ఞానిజేయు చుండునట్టిదింకో కఁ డున్న
మండనీయ
2) గననగుచుకుం 7 కృష్ణమగుచునుండె
44 ఊస్తమునకుmఈ _త్తముఁడుగు వానితో హీనుసముఁ జేసి పల్కుట
17 అనుకరించు నీడు ముఖంబు వనరుహంబు
78 ఇంద్రుఁడపముర్రు డయ్యా నిర్ణయుల చేత
తావఁగాఁ బడుచుండును సంతరింబు
పూర్ణ మండలంఁడగు నీదు ముఖ పితరుచి
త్రావఁబడు చుండు నా చేతఁ బ్రతిదినంబు.
32 281 తే.గీ. ప్రాగభావాదులైన యభావములకు
భావరూపంబ భావరూపంబునైన
కార్యము: గలుగఁ జీయంXఁ గారణత్వ
మీయు దాహృతులన్ వచియింపఁబడియె.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6xcnwpko4c5qhp52uqa3ino4bu257jr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/240</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228093</id>
    <revision>
      <id>584172</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:09:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట, పద్యము. 1 1 2 8 లఘు వివరణము 1. బహిరంత స్థానముల వెలుపలకు లోపల నిలిచియుండు నది. సీత = కురులుమున్నగువానియందుఁ వక్క సర్వాంగము లను దెల్లగా నుండునది. బహిరంతస్థ్సాననిత చితశరీరభాగమ...'</comment>
      <origin>584172</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2390" sha1="a4f68f53yzun37si58yksdh8l10muep" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పుట, పద్యము.
1
1
2
8
లఘు వివరణము
1. బహిరంత స్థానముల వెలుపలకు లోపల నిలిచియుండు
నది. సీత = కురులుమున్నగువానియందుఁ వక్క సర్వాంగము
లను దెల్లగా నుండునది.
బహిరంతస్థ్సాననిత చితశరీరభాగములవైనను మానసమునకు
నిల్చియుండు తెలుపుగలది.
రజోగుణోర క్తవర్ణః శుక్ల గగస్తుస్వాతి | తమోగుణ!
3-
వర్ణః అని స్కాందళివత స్వసుధావికి
శి వ్యాకరణాలు వ్రాసిన బాసలు అవిలేనిబాసలు.
6 ఏళళ్ళబ్ద స్సుస్టు ప్రముక్తి స్స్వగేలో కే కామసుగ్భవతి
10 వ్యరచ్ఛిన్నమై - విభూషిత మై
==
12 ఛందోవిచితి —దండికృతమందుకు
5 14 ఫలము, నాయకమ్ము, జయ, యుతి, అను మూఁడును
నాల్గగచరణమునఁగల వృత్తమునకు విశేషణములు
6 81 =
21 భూతార్థ = సత్యమైన విషయముకు
8
9
23 భూత భాషా= కొన్ని దేశములలోని బాస,
28 శిధిలత అన్నియుఁ గోచుల వర్ణములగుట
80 వరక్ష గుగ ము తెల్లని కిరణములు గల కంద్రునిబొందియుండు,
వాక్యరుజు మిక్కిలి తెల్లవిగాని, అంబు సంభవ నల్లకలిం
లతో, సదృక్షముయసనము నాతిరూఢ మయ్యున్ = రూఢి
లేని పదములుగ లదయ్యా. ఇందు
వలక్షగు. నార్యిష్టున అంస
సంభవ పదములకుఁ బ్రోకార్థములలో రూఢిలేదు,
8కి శశినాక్షరాలుశాన&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a4f68f53yzun37si58yksdh8l10muep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/241</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228094</id>
    <revision>
      <id>584173</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:10:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '184 పుట. పద్యము. 11 84 కోమలములును దినములను వర్ణములు కలవు కాన 37 స్థానసాదృశ్యముగల వర్ణములు 12 40 18 14 15 ఇ భావముగల వెనుకటి యక్షరము మే ఆచిపోక పూర్వము మనలనట్టి చక్షరము వినవచ్చుట 41 కొల్లగొను...'</comment>
      <origin>584173</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2667" sha1="izqtuuw2zp6gn532ud29g1rvv1v0cjq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;184
పుట. పద్యము.
11
84 కోమలములును దినములను వర్ణములు కలవు కాన
37 స్థానసాదృశ్యముగల వర్ణములు
12
40
18
14
15
ఇ భావముగల
వెనుకటి యక్షరము మే ఆచిపోక
పూర్వము మనలనట్టి చక్షరము వినవచ్చుట
41 కొల్లగొనుచు చంద్రునకు విశేషణము
=
48 రామా — సమా అను పదములలోని మాలు దూరస్థములు కా
పొఁసగ కుండును,
44 ఒకవియోగినికో దూతిదో మాట, పూర్వార్ధమున బారువ్యముఁ
ఉ త్తరార్ధమ:న వైధిల్యము,
80 యధన ముఖ్య = దేశ భాషలలో కాచిన్యమును బట్టి యట్టి పద
ములు చూచుకోవలెను.
51 పదపంధానవృత్తి = పదసంధాన = వాక్యమందు వృత్తిదే =
=
ఉంటదే, చెప్పవీము, గుదమును, ముడి, ఇట్టి పదములు కలసి
దుష్ప్రతీతిని గూడఁజేయును,
3
ఇది వాక్యగ్రామ్యత. శబ్దములకు మార్పునోపదుగాన వాక్యగ
తము. గుదముుజేప్పెడి యింకొక మాట వేసి ననీయన్లీ లముకాదు.
62 ఇది వాక్యాసరాయ్యక, శబ్దముల మార్పు సహించుగాన
వ్యాక్యావగతము,
ఖరముగ = అనుటకుఁ గఠినముగ అన్నను.
వీర్య= అనుటకు బల అన్నను ఈ అశ్లీలముపోడు.
84 చాలతో మలవర్ణముల నడుచుఁబరుపాక్షరములు వేయుట బంధ
ముగాఢమై హృద్యమగుట సౌకుమార్యము. అల్పప్రాణమహా
ప్రాణవర్ణములజీ ఘటితమై బంధము శిధిలముగా కుంట సము
55 కోమలవర్ణముల వాడును క్రఛఠందు నృత్య అనుపరుషా
క్షరాలుంటనే నిధి నిష్టురాక్షర ప్రాయముగాదు.
3&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>izqtuuw2zp6gn532ud29g1rvv1v0cjq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/242</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228095</id>
    <revision>
      <id>584174</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:22:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '185 పుట, పద్యము, 16 17 17 19 20 al 187 దీపంబు = ఉత్సాహమును వర్ధిల్లఁ జేసి చిత్తమును విస్తరింపఁ జేయునది. వ్యత్రుండు=నృత రాష్ట్రుఁడు అధవా వ్యఞ్చంతి=నీవం గచ్ఛతి వ్యఞ్చ తాన్ స్యతీతిన్యక్షః న్...'</comment>
      <origin>584174</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2212" sha1="o0r0xxv3szxs2gqfxft297yo7ykaasv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;185
పుట, పద్యము,
16
17
17
19
20
al
187 దీపంబు = ఉత్సాహమును వర్ధిల్లఁ జేసి చిత్తమును విస్తరింపఁ
జేయునది.
వ్యత్రుండు=నృత రాష్ట్రుఁడు
అధవా
వ్యఞ్చంతి=నీవం గచ్ఛతి వ్యఞ్చ తాన్ స్యతీతిన్యక్షః
న్యాయఁడు — పరశురాముఁడు.
=
= స్వల్పకాలములో
58 ఆ నేయము = అధ్యాహాస్యము కాని,
60 శబ్దనియమము: శబ్ద న్యాయము.
శబ్దములగృత్తులజీ (అధారులచే) వినువారికి గోచరింపఁ జేయఁ
బడఁదగిన పదార్ధములే వ్యాఖ్యాసములో భావించవలెనను
ఇట్టుపాటు.
==
61 గుణము = ద్భాశ్వము శూరత్వము మొదలయినది.
తత్స నాథము = దానితోనిండి, ఆగుటచే ఔదార్యగుణము
వైదర్భగా డీయమార్గముల రెంటను సమ్ముత మనుట ఇది యర్ధగత్
మైన యౌదార్యము.
8 సమన్యాయముగల పద్బళమైన నియమముగల్గునట్లు
67 తిగ్మభాను = సూర్యుని, భాను — కిరణములే
సంస్తరము ఆచ్ఛాదనము
===
8 ప్రాచ్యులు = విదర్భ దేశస్థుల పద్ధతినొప్పువారు ఇతరులు
గౌడీయపద్ధతినొప్పు వారు
78 లోక మర్యాద = లోకప్రసిద్ధి
=
79 నేత్రక్రియ = మూయుట తెఱచుటలతో, అధ్యానము
ప్రకృకములైన ముకుళించుట వికసించుట యను 19యాలను&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o0r0xxv3szxs2gqfxft297yo7ykaasv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/243</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228096</id>
    <revision>
      <id>584175</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:23:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '186 పుట. పద్యము. . ( వానిని జెప్పకుండ) ఆ భేదముగాఁ జెప్పుట, తద్భథాయకములగు శబ్దములు నేత్రక్రియలను జెప్పుపదములు. యు క్తములగు. పుష్పక్రియలైన సంకోచవికాసములను తెప్ప వామనమతముననిది య...'</comment>
      <origin>584175</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2535" sha1="n7pt2y04be7qgp173c50ezn6cs4hfgh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;186
పుట. పద్యము.
. ( వానిని జెప్పకుండ) ఆ భేదముగాఁ జెప్పుట, తద్భథాయకములగు
శబ్దములు నేత్రక్రియలను జెప్పుపదములు.
యు క్తములగు.
పుష్పక్రియలైన సంకోచవికాసములను తెప్ప
వామనమతముననిది యుద్ధగతము. శబ్ధగము వేఱు.
80 చెడ్డవానిని జెప్పుపదాలు కూడ వీసమాధిలో మంచివగుననుట.
81 స్తనికము అధము. కుడనము
=
22
28
88 అభియోగము
24
25
27
27
28
పట్టు ల
(మూల్గు లేశ ముక్కు)
ద్వితీయ ప రి చ్ఛే దము
=
1 నిక్పింపబ డెడ్ – వివిధరూపములతోఁ జెప్పఁబ డెడి
3 బీజము = సాట్పర్యముపము యనుటవంటి సామాన్యలక్షణ రూప
మైన మూలము. వికచ్పితములకు భేదములకు, వివిధకల్పనలకు.
8 ఆలం క్రియలొక కొన్ని = శ్రుస్త్యనుప్రాసము, వృత్త్యనుపొ
సము, యచుక ప సంగము
=
5 బహ్వవస్థల — అ దేః దశలయందుండేడి, వస్తు= జాతీగుణక్రియా
ద్రవ్యములయొక రూపంబు = (వర్ణాత్మకమో, సంస్థానాత్మ
`మో అయిన) ఆకారమును సాక్షాత్తుగ = ప్రత్యక్ష మైనట్లు
10 శాంతము= ఇష్టము
11 ఎవ్విధంబున నైనన్ :
- గుణము దేఁగాని సుదేశాని, ఉద్భూ
తమై = ప్రస్ఫుటమై (వాచ్యమై)
12 వాచకలు
సయని యిప్పటి పేరు
13. ధర్మలు ని యిప్పటి పేరు.
24 ప్రతీపమని యిప్పటి పేరు,
15 ఉపమేయోపరు యని యిప్పటి పేరు,
17 . దానియనుకృతిజముఖము యొక్క అనుకరణమును,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n7pt2y04be7qgp173c50ezn6cs4hfgh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/244</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228097</id>
    <revision>
      <id>584176</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:24:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '187 పుట. పద్యము. 28 20 81 51 పాఠాంతరములో—అర్ధానిజేయు = పద్మానుకిరణము సలఁపు 19 ఆశ్రయభేదముచే, భేకముస్పష్ట మయ్యెడిఁ గాన అభేక ప్రతీతి లేదు. కనుక రూపకవ్వనిలేదు. వలెమన్న గువాచక రూలు లేవు కా...'</comment>
      <origin>584176</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2767" sha1="lsdu4xwdbfwf7l3dzeyv31gm3akj57q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;187
పుట. పద్యము.
28
20
81
51
పాఠాంతరములో—అర్ధానిజేయు = పద్మానుకిరణము సలఁపు
19 ఆశ్రయభేదముచే, భేకముస్పష్ట మయ్యెడిఁ గాన అభేక ప్రతీతి
లేదు. కనుక రూపకవ్వనిలేదు. వలెమన్న గువాచక రూలు లేవు
కావున సాదృశ్యము వ్యంగ్యము ధర్మవాచకలు ప్రయనఁదగు
22 భ్రాంతి మదలం కారము.
28 సంశయాలంకారము.
3
25 ఇచట శ్లేష వైచిత్రి ఆముఖ్యము. సామ్య చిత్ర ము ముఖ్యము.
కాన యిది శ్లేషోపను.
శబ్దములమార్పుకు సహించునది కొన యిది ఆర్థశ్లేషము. శిశిరకిర
ణప్రతిస్పర్థి ఆసుదానికీ, చంద్రకళతువు అనినను ఈ శ్లేషము
ఐకు హానిలేదు.
25 అభంగ శ్లేషోక్టీనితో పను, శ్లేషము
29 సభంగ శేషాజీవితో పమ. సభంగ శ్లేషము
25 శబ్దముల మార్పుసహింపదు కానీ యి శబ్దశ్లేషము, సాలశానన
అన దానికి సప్లైదన అనిన నీశ్లేషములేదు.
ఇట శ్లేషములేనప్పుడు సామ్యములేదు కాని శ్లేషముసామ్యమును
నిర్వహింపఁ జేయుచున్న దిశాని సామ్యము శ్లేషమును నిర్వహింపఁ
జేయుటలేదు, కాన శ్లేష మంగము, ఉపమాలంకారము అంగి,
3
81 37 పోత్సేకము.... అధిరోత్కర్షముగ బది
29 ఆచిఖ్యాసువు= చెప్పఁదలచుకొనినది దోషముగాని గుణము
చెప్పదలచుకొంటిననుట చమత్కార కారి యగుట నిది
యొక భేధ ముగఁ జెప్పఁబడి.
ఆచిఖ్యాస=చెప్పఁదలఁచుట . దానికి విషయమైన యుపమ
అతిఖ్యాసోపమ.
81 టూపకు_ప్రియో క్తిరూపమైనయుపము. ఉత్క శళా కారణ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lsdu4xwdbfwf7l3dzeyv31gm3akj57q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/245</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228098</id>
    <revision>
      <id>584177</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:24:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '188 పుట. పద్యము. 88 84 84 85 88 87 89 40 48 ముండినను జందుడుక్కృష్టుడుఁ గాఁడనుటచే విశేషోక్తి. విశేషో క్తిమూలమైనదియే చిటూపకుయకు. 82 సంశయపూర్వ నిర్ణయము నిర్ణయోపమ భ్రాంతి పూర్వక నిర్ణ యముల్విఖ్...'</comment>
      <origin>584177</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2573" sha1="nyf4962t160ptwsa3jxspa7xhwoums3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;188
పుట. పద్యము.
88
84
84
85
88
87
89
40
48
ముండినను జందుడుక్కృష్టుడుఁ గాఁడనుటచే విశేషోక్తి.
విశేషో క్తిమూలమైనదియే చిటూపకుయకు.
82 సంశయపూర్వ నిర్ణయము నిర్ణయోపమ భ్రాంతి పూర్వక నిర్ణ
యముల్విఖ్యానోపను, ఇది నిశ్చయాలంకారమనియునందురు.
38 అవస్వయాలంకారము.
34 ఉత్ప్రేక్షయునగు
87 ఉత్కీర్ణము = త్రవ్విలో పఁబడినది ఉద్ధృతము = పైకితీసికొని
రాబడింది.
88 వాసరము పగలు, లక్ష్మీ = లక్ష్మిని
48 అనుపమత్వము నీయడుండడు రెండవదిలేదు.
అని రెండువిధములైన మాటలఁజెప్పబడేగానీ ప్రతివస్తూప
మయను ప్రతేశాలం కారమునియు నందురు
45 దీనిని దీపమని కొందరందుఱు
49 కర్య = సాదృశ్య మనుట
58 తత్ = ఆయుసమానముయొక్క, పదవులన్ = త్రోవలలోని
==
పదమిడె = ఆడుగు వేసెను. పోలెననుట, తత్ = ఉపమాన
ముత్తు ఆ శుబంధి అను సరించుంది.
తచ్ఛీలంబు ఉపమానస్వభావముగలది.
58 ఉచిత మైన పదము పద్మముండుటకుఁదగిన తావు శిరస్సు అర
యవములకును ఆదయవికని ఆరోపములు గలవు. కాన సకల
రూపకము, దీనిని కొందఱు పావయనరూపకమందురు.
70 జలమును జెండా గుడ్డ గాఁ జెప్పనిచో పాదము జెండాగాఁ జెప్పు
టకుదురదు. కాన విశేషణరూపకమువలన విశిష్టమైన జెండాను
హరిచరణమున నా కోపించుకుంజేసి యిది పవిశేషణ రూపక
మనఁబడియుండు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nyf4962t160ptwsa3jxspa7xhwoums3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/246</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228099</id>
    <revision>
      <id>584178</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:25:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట, పద్యము. 189 చంద్రసహజముకాని ప్రాణహరణము. 45 17 ఎదిరించి గట్టించుననుటచే సాదృశ్యము గూడఁదెలియఁడెడీ గావునను సమారూపకము. 46 82 అపన్నా తీయని నవీనులు. ధమిజా నిషేధమైన రూపక మనియు ధర్మిని...'</comment>
      <origin>584178</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2602" sha1="gfy4edv0oolkgf2d5knjsp4cwf595rq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పుట, పద్యము.
189
చంద్రసహజముకాని ప్రాణహరణము.
45 17 ఎదిరించి గట్టించుననుటచే సాదృశ్యము గూడఁదెలియఁడెడీ
గావునను సమారూపకము.
46 82 అపన్నా తీయని నవీనులు. ధమిజా నిషేధమైన రూపక మనియు
ధర్మినిషేధమైన సపన్నాతియనియుఁ బ్రాచీనులయాశయము.
కావున నే పంచబాణుఁడు గాఁడల్ల పంచశగుఁడు అను నుదాహర
ణమున నపహ్నాతిలోఁ బందబాణక్వమును ధర్మము నిషిద్ధము.
ఇక్కడ ముఖమునుఛమీఠా నిషిద్ధము
47
49
86. వాఁడె అను పదముచేఁ బరామర్శింపఁబడిన సవనపదార్ధముత్తరా
ర్థమునఁగూడ నవ్వయించు. ఈ పదము లేకున్న బాగుండు.
94 మూఁడునియ్యవి అనుపదములలోఁ జెప్పఁబడెడి కల్వ, ఆస్త్రమా,
మతి, అను వానితో ఉంచఁబడియెనము క్రియ యన్వయించె.
మూఁడునియ్యనియని లేకున్న బాగు.
97 ధరములు వారిదములా అని యన్నం
యన్వయము.
93 క్రియలతోఁడ = వజ్ఝల్లఁజే నట తగ్గించుట
100 విషధర = మేఘముల
బలపహరించు, మ్రింగివేము, పోను, అనం
మాటల, ప్రయున్ = ప్రయోగ ముచే, ఒక్క కి ఆయె .
కన్పట్టనీకుంట యనుపని
51 102 ధర్మ=నట్టి ఒక్క ధర్మముగల
51 108 సంస్కృతభాషలోనే దీపకాలంకారము సహజమనిసూచన.
108 ఆక్షేప్య భేదముల్ = నిషేన్యములైన ధర్మనర్మి కార్య కారణా
దులు.
=
53 118 భావినాయికాంతరసంగము నిషేధ్యము.
-59 .,,187. పరళళాక్షేపము - నాయిక పేను పరవళగను&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gfy4edv0oolkgf2d5knjsp4cwf595rq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/247</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228100</id>
    <revision>
      <id>584179</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:25:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '190 పుట, పద్యము. 61 146 అనుకోశముకరుణ. వస్థ అవస్థ, ఆర, ఆపి, అను వాని ఆవ్యకారము పోవచ్చు 98 165 హేత్వాక్షేపము హేతువుంట వేతనైన నిషేధము. తమనవడను నూహయ రెడి హేతువువలన నృపమతి నిషేధింపఁ హేతువున...'</comment>
      <origin>584179</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2867" sha1="f5d9dkpythr7m7aiioe2g4uwsnbp6jb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;190
పుట, పద్యము.
61
146 అనుకోశముకరుణ. వస్థ అవస్థ, ఆర, ఆపి, అను వాని
ఆవ్యకారము పోవచ్చు
98 165 హేత్వాక్షేపము హేతువుంట వేతనైన నిషేధము.
తమనవడను నూహయ రెడి హేతువువలన నృపమతి నిషేధింపఁ
హేతువును నిషేధించినఁ గారణాక్షేపము.
64 159 విశ్వవ్యాపి సామాన్యము అంగటమాండునది. దైవగతి దుర్లం
భ్యుడనుట, దీనినే సామాన్యముచే విశేష. సమర్ధననందుకు.
100 విశేషస్థను.... విశేషము. ఇదియు సామాన్యముచే విశేష సమర్ధ
సమేకాని సుహనీయులకు మాత్రము సంబంధించినది సామాన్య
6
66
66
ముశారు. విశేషము, అందము.
18; ఇదియే కారణముచేఁ కార్యపమర్థనము
165 ఇది శ్లేషావిడ ము కూడనగును,
4
166 గృహ్యములు అధీనములు, పక్షములు,
166 వెనుకటివానికన్న వ్యత్యస్థ మని యందుకు. సమర్థ్య సమర్థం
ములలో వై పకీల్యే ముగ లదనియు నవవచ్చు.
68 174 1=సాదృశ్యము. సామ్యమును ఆక్షేపించుటచే సాక్షేపము.
2017 వృత్తి గుణక్రియానులు వ ర్తిల్లుట
75
210 నిలంఘించుట కారిన కాంతులచే మీఱంట
78 21-4 కారత్ జ్ఞాపకములు సాధింపఁదలఁచుకోనిన క్రియకు సాధించు
ఇది శారకము వస్తుజ్ఞానమును సాధించునది జ్ఞాపకము.
హెచ్చువనము గల యలంకారముల్ = భౌమహాదులు నిర్హేతు
శముగాఁ జెప్పుటదోషముగాన హేతు హేతుమత్తులుగలవాక్యా
*ములలో నలంకారము లేదందుకు.
4
వైచిత్రిలేదుకొన సూక్ష్మమును అపహ్నతిలోఁ జేరును గాన
భవమును, అలంకారము: గాథంధురు. కావున వారిమతము నిర&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f5d9dkpythr7m7aiioe2g4uwsnbp6jb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/248</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228101</id>
    <revision>
      <id>584180</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:25:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట, పద్యము. 191 నించుటకు హెచ్చైన యలంకారములనుట, దండి మరిమున నీ హేత్వలంకారములోఁ గావ్యంగమును అనుమానమును కార్యకారణ సమర్థనార్థాంతరన్యాసముకు అంతర్భూతములు, 79 216 ఉప బృంహణము=దుమత్క...'</comment>
      <origin>584180</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2855" sha1="a5ayo78xk5iex8i88llt2egnmic36wj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పుట, పద్యము.
191
నించుటకు హెచ్చైన యలంకారములనుట,
దండి మరిమున నీ హేత్వలంకారములోఁ గావ్యంగమును
అనుమానమును కార్యకారణ సమర్థనార్థాంతరన్యాసముకు
అంతర్భూతములు,
79 216 ఉప బృంహణము=దుమత్కారముగఁ జెప్పుట.
నిన్నత్తి నిషేధము
79 27 అభావము కూడ దానితో గూడిన 8 మనుబోధిం నుఁ గాప
సాధ్యముని చూపుట కీ యుదాహరణము.
79 219 దాని---శర్మ యొక్క నివస్త్యము, వికార్యము ప్ర్రాప్యము
అని కర్మము త్రివిధము.
నివర్త్యమనఁగా—-పూర్వము లేక పుట్టునది కాని పూర్వముం
డియే క్రియుఁ బ్రకాశిం చునది కాని.
ఉదా---కొడుకును గన్నది. పల్లల్లుచున్నాఁడు.
వికార్యమునఁగా..ఉన్న దే, క్రియఁ బూర్వరూపము నశిం
పక యుండఁగనో నశింపఁగనో మరొక గ్రూపుఁ బొందునది.
ఉదా-పెను గాల్చుచున్నాఁడు. బంగారనుకుండలముల
జేయుచున్నాఁడు.
ప్రాప్యమనఁగా —శ ర్త క్రియనే వ్యాపించునేకాని వికారము
మున్నగు గుణములచే మాటనిధి.
మొదటి రెంటియందును ధర్మము నపేక్షించియే హేతువుండు,
మూఁడవదానియందు హేతువు క్రియ న పేక్షించియండు.
80 820 ఉత్పాద్యమునకు నిర్వర్యమానకు (సంతసమానకు) శేషించి
నట్టి రెంటికి — విశాగ్యమునకును, ప్ర్రాప్యమునకును
222 ప్రకృతులైన వనవాపీచంద్రులు నిష, నుగుట (విషీ భావము) అను
వికారమును పొందినదని ప్రకృతివికృతిభావమును ఆరోపించు
టచేఁ జమత్కారముగల్గుఁగాన హేత్వలంకారము, ఊరళ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a5ayo78xk5iex8i88llt2egnmic36wj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/249</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228102</id>
    <revision>
      <id>584181</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:26:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '192 ఫ్రుట. పద్యము. బంగారమును గుండలముఁ జేయుచున్నాఁడనుచో నీయలంకా రము గల్గను. 222 మాన యోగ్యము-మానాభ్యాసమును అభ్యాసఃఖురళీ యోగ్యా. ఇట సఖి పా) స్యకర్మము.—— దానిని జూచుట యను క్రియను బట...'</comment>
      <origin>584181</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2647" sha1="7ev6opsk4zii1vvuhl1moh3zwh9i3kr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;192
ఫ్రుట. పద్యము.
బంగారమును గుండలముఁ జేయుచున్నాఁడనుచో నీయలంకా
రము గల్గను.
222 మాన యోగ్యము-మానాభ్యాసమును అభ్యాసఃఖురళీ యోగ్యా.
ఇట సఖి పా) స్యకర్మము.—— దానిని జూచుట యను క్రియను
బట్టి యబల హేతువు. విశేషణములు కల్పనకు సంబంధించినవి.
కాన చరుత్కారము.
80 823 అస్తమించిన సూర్యుఁడును ఉదయించు పంద్రుఁడును గూళ్ళ
రేగు పక్షులుకు జ్ఞాపకములు గ్రాప్యరు గు సంధ్యను గొప్పు
పదము లేదుకాన ప్రశీ మామా జ్ఞాప్యము,
కములు పూర్వార్ధ
81. 24 కామాతురతి
- భాస్యము తాపములు జ్ఞాపకము
ములోని విశేషణములనీ ఆతిజవ్యత్వమును నిషేధించి విరహా
సాధారణతను జెప్పుటచే విచిత్రత.
326 చదువుదాఁక, ఒనర్చినారం, నిగ్రహించుదాఁక యని
కాస ప్ర్రాగ భాగము .
ప్రధ్వపాదము
227
= నాళము
82 223 అన్యోన్యా భావమః = భేదము
229 అత్యంతా భావము = లేఖ
8 283 వ్యపాశ్రయ ఆవలంబనము
284 లత్యనేన సను కార్యము సమీపస్థము. అలక్ష్యమ
వేధము దూరస్థ
కార్యము. కావున వస్త్రములు హేతువు దూర కార్యమయ్యె.
ఇది యసంభవముగాన చిత్రము కాన దూర కార్యమును చిత్ర
హేక్వలంకారము
285 యావన హేతువు కార్యములగు పురుష విభ్రరుములతోఁ గూడ
నేర్పడెననుట దేఁ కార్యసహజహేతువు. కార్యకారణములోక
ప్పుడేగకుంటే చిత్రము. తర్వాతి విధమములు పూర్వజము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7ev6opsk4zii1vvuhl1moh3zwh9i3kr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/250</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228103</id>
    <revision>
      <id>584182</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '193 కుట, పద్యము. లమట మధ్యవసాయముచేఁ గావున నిది యధ్యవసాయ మూలము. 84 236 తర్వాతనుగుట పూర్వపుగుటగా వ్యవసాయము సేయఁబడె. కాన యధ్యవసాయమూలము. 85 240 ఇంగిత — అభిప్రాయము: బ్రకటించుచెష్ట. ఆకార—శర...'</comment>
      <origin>584182</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2530" sha1="4bnx2sfcyiok7ug0rg36j0cranu6mff" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;193
కుట, పద్యము.
లమట మధ్యవసాయముచేఁ గావున నిది యధ్యవసాయ
మూలము.
84 236 తర్వాతనుగుట పూర్వపుగుటగా వ్యవసాయము సేయఁబడె.
కాన యధ్యవసాయమూలము.
85 240 ఇంగిత — అభిప్రాయము: బ్రకటించుచెష్ట.
ఆకార—శరీరవికృతి వ్రాయమాణుట మొదలైనది.]
241 లీలాంబుజముకుళీకరణము
248 చాయయే ఆకారము.
ఇంగితము
88 244 ఉగ్భిన్న తావిరహిత స్ఫుటముగాఁ జైకిఁదోచుట లేని
86 245 నిగూఢము సేయుట — వ్యాజముతోఁ గప్పుట
దీని నే న్యాజోక్తి యందురు. చెప్పఁబోయెడి యపహ్నుతిలో
దేశముగఁ బ్రకటనుగు దానిని నెపముతోఁ గప్పి చెప్పుటలేదు.
216 గగుర్పాటు చల్లగాలినే : గల్గెనని యతరాగమును దాచెను.
247 ఇక్కడ నానిది భాష్పము పుప్పొడి కంటఁబడుటచేఁ గల్గెనను
నెపమున రాగమును దాచె.
87 248 స్తోతముగ — వ్యాజముగా
88 255 రస పేశలము రసము ప్రధానమైన రసధ్వనియగు రసమితర
ముని శంగమైన రసవదలంకారము. అని కువలయానందులలోఁ
ఇయ్యదాహరణములందును శృంగారాదుల శంగత్వము సాధించి
రస పేశీలపదమునకుఁ బూక్వోక్షార్థము చెప్పుకోనవచ్చును.
లేక దండి రసముంగియైనను రసవదలంకారమని తలఁచెనేమో!
ప్రేయోలంకారమునందును భాజమైన స్త్రీతి విశ్లే యోజింప
వలెను. ఊరస్వీ రసాభాస భా భాసము అంగములగునప్పు
డనియుఁ గలదు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4bnx2sfcyiok7ug0rg36j0cranu6mff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/251</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228104</id>
    <revision>
      <id>584183</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:26:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '194 పుట. పద్యము. 89 255 సంయుతోక్క్న తన్ అలం కారమునకు గావలసిన యతిశీయ ముగల రగుటచే, సముచిక=ఆలం కారమునకు గావలసిన, ఉత్కర్షతన్ = గొప్పఁదనముగల వగుటచే. 89 257 ఈరె:డు పద్యాలలో వక్తకును శ్రోతకున...'</comment>
      <origin>584183</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2866" sha1="6ai5txaa931v0n59eq8wx8quqdk07nx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;194
పుట. పద్యము.
89
255 సంయుతోక్క్న తన్ అలం కారమునకు గావలసిన యతిశీయ
ముగల రగుటచే,
సముచిక=ఆలం కారమునకు గావలసిన,
ఉత్కర్షతన్ = గొప్పఁదనముగల వగుటచే.
89 257 ఈరె:డు పద్యాలలో వక్తకును శ్రోతకును బ్రీతివర్ణితము
భగవన్మహిమ వర్ణ్యమనియుఁ బ్రీతియంగ మనియు
కొనవచ్చు.
258 ఇందు చేరు మాత్రము గల్గిన స్త్రీ తి వర్ణితము.
90 260 చచ్చిపోయిన మదాలసను నాగప్రసాదమువలన మరల బ్రతి
కినదానిని బడసి కువలయాక్వుఁడనిన మాటయిది.
అధవా దప్పింపబడెనను వాడుకునే వాసం వత్త చచ్చినదని నిశ్చ
యించుకొని మకలనామె లభింపఁగా వత్స రాజనుకోనుమాటలైను
నఁగా వచ్చును.
ఇది సంభోగశ్భంగారము=నవి నావి ప్రలంభేన సంభోగఃపుష్టి ము
శ్నుతే అని పెద్దల నిర్ణయముగాన కరుణవి ప్రలంభ పూర్వక ను
వర్ణింపఁబడినది.
261 అనురాగ మే గురుదేవశాదులపైఁ బ్రసరించి భక్తిచును. స్త్రీ
విషయకమై రతియగు, కాన 256, 158, పద్యములలో చెప్పిన
యనురాగమే యిచ్చట స్త్రీ విషయమై రతియగుచు విభావాది
పోష,ణముంటచే శృంగారమయ్యే.
80 280 ఇందద్భుతమునకు శృంగారమంగము కావచ్చు.
262 దుళ్ళాపన దౌష్ట్య రూపవ్యంగ్య వస్తువునకు రాష్ట్రమంగము
కావచ్చు.
91 264 రాజధర్మమును వివక్షితవస్తువునకు వీరమంగము కావచ్చు.
ఏ 265 పోయికావిషయక రతిభావమునకుఁ గరుణమంగము కావచ్చు.
2017 రాజునందు శౌర్యమో రౌద్రవీరములో వర్ణ్యములు. భీభత్స
మంగము. అనవచ్చు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6ai5txaa931v0n59eq8wx8quqdk07nx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/252</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228105</id>
    <revision>
      <id>584184</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:26:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '195 పుట. పద్యము. 88 268 మానవిధి వివక్షితము. హాస్యమంగము, అనవచ్చు 269 నందనసమృద్ధి వర్ణ్యము, భయానకమంగము. అవవచ్చు. 112 71 వాశ్యపదము పదపదార్థవాక్యవాక్యార్థములను లక్షణ చేయ దెల్సును అట్లుకాన...'</comment>
      <origin>584184</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2914" sha1="pkxux6p0ef5h8ympg78rlm7wuqs4g6f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;195
పుట. పద్యము.
88 268 మానవిధి వివక్షితము. హాస్యమంగము, అనవచ్చు
269 నందనసమృద్ధి వర్ణ్యము, భయానకమంగము. అవవచ్చు.
112 71 వాశ్యపదము పదపదార్థవాక్యవాక్యార్థములను లక్షణ చేయ
దెల్సును అట్లుకానిచో మాధుర్య గుణమునఁ జెప్పిన విష యము
సరిపోదు. గ్రావ్యతణిక శబ్దాలంకారములు గలుగుట చే
బొడము రసమున మాధుర్య గుణమేర్పడువనియు విభావాదు
లనే సిద్ధించు ధనము లెనిమిది గగ్గుటచే రసపదలంకారమగు
శనియు భావము. అనగా— అశామ్యతారిజన్యమైన యంద మే
మాధుర్యగుణ మందని రసమని భావము.
120
85
L
98
94
380 అకాన్ల బట మెఱసి = అవ్యాకులుఁ డైయుండి
282 అపహ్నుతి అపలాపము (కప్పి పెట్టుట)
287 స్వరూపాపహ్నుతి = అమృతస్యం దికిరణత్వధర్మమును నిషే
ధించే, విషనిష్యంది! రణత్వ ధర్మమారోపింపఁబడెను కాని ధర్మి
నిషేధింపఁబడి యన్యధర్మియారోపితము కాలేదు. కనుక తత్త్వా
పహ్న నరూపకము కాదు.
272 ఇప్పటి వారి యూ స్వియిదికాదు.
277 భావశాంతియంగ మై సమాహితియగు ననుటయు: గలదు.
96 284 శైత్యనిషేధమును వహ్నిమయ త్వారోపమును స్వవిషయము
నానే చేయఁబడెఁగాన విషయభేద ప్రయుక్తమైన యపన్నాతి.
=
100 302 వృష వృషభాసురుఁడు. పుణ్యము కాజు చంద్రుఁడు.
ప్రభువు, క్షయజనాశీనము. కళలు తిరుగుట. విబుధుఁడు
దేవత, బుధులు లేనివాఁడు, భుజంగ – పాములు, విటులు,
ఇది విరోధాభాసమని కొందఱు.
808 కారణమున్నను కార్యము గల్గమి విశేషోక్రియని దీనికే లక్ష
శాంతరము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pkxux6p0ef5h8ympg78rlm7wuqs4g6f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/253</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228106</id>
    <revision>
      <id>584185</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:26:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '196 పుట. పద్యము. 102 810 ఇది సిద్ధియని కొందలు. దీపక్ మేగుని పలువురు వర్ణ్యము లైన సవ్యములైన నోఃధర్మముతో నొప్పుట తుల్యయోగితయని కొండలు, 108 812 ఘన విరచితములు మేఘముల చే నేర్పఱుచఁబడినవి. గ...'</comment>
      <origin>584185</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2955" sha1="3d2zcgd1y6lz54jjdd43laxdu2ysd1p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;196
పుట. పద్యము.
102 810 ఇది సిద్ధియని కొందలు. దీపక్ మేగుని పలువురు వర్ణ్యము లైన
సవ్యములైన నోఃధర్మముతో నొప్పుట తుల్యయోగితయని
కొండలు,
108 812 ఘన విరచితములు మేఘముల చే నేర్పఱుచఁబడినవి. గొప్పవారి
జేఁజేయబడినవి అని రెండర్థము తిటిక్విలసితములు చాంచల్య
ములో గొ-్పవికాస వానితో బోల్చుట లక్షణము సమన్వితము •
104 819 కృష్ణా = కృష్ణుఁడు. నలుపు
అర్జున అర్జునుఁడు, &quot;తెలుపు
ఆకర్ణుఁడు. చెవి.
3
104 819 శ్లేష్మ మిక్కడ విరోధమునకు హేతువు. కానీ రెంటికిని సంకర
ములేదు. వేఱువేఱు కారణములచే లబ్ధసత్తాకము లైనవి రెండుప
కార్యోపకారక ములుగు నుంట సంఖరము .
106
327 దీనిని సంభద్వవస్తు సంబంధ నిబంధన నిదర్శన యని కొందలు,
వాక్యావృత్తి పదార్థవృత్తి యని రెండు నిదర్శనముల భేదములు
గలవు.
109 837 'అవః్వయము' అనఁగా = ఉపమానత్వమును ఉపమేయద్వి
మును ఒక వస్తువున కేయుంట. ఇది యసాధారణోపమయని యీ
గ్రంధమానఁ జెప్పఁబడె కొందఱు ససందేహాలం కార రుమనది
సందేహాలంకారము. అనఁగా — ఉప మేయనుందు సమానవిషయ
శసంశయము. అని చంద్రాలోకి మునఁగలదు. ఇది సంశీయో
షమ యని యీ గ్రంథమునఁ జెప్పఁబడి.
'ఉపమారూపకము' అనఁగా - ఉపమాజన్యరూపకమ్ అని
వామగుఁడు 'జయతిచతుర్దశలో కవ కందళ్' అని యుదాహ
రించే. దీనిని గొందఱు పరంపరిక రూపశమందురు. ఇతరులు
పదూసహితరూపకముపమారూపశమందుకు, ఉదాహరణము.--
దివాకర కరస్పర్శమునఁ బ్రోచియొక్క యుదయగిరిపయోధికఝు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3d2zcgd1y6lz54jjdd43laxdu2ysd1p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/254</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228107</id>
    <revision>
      <id>584186</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:26:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట, పద్యము. 197 నుండినీలాంబరమువ లెఁ జీఁకటి జాఱడీని, ఈశావ్యాదర్శమావ (17)ద్వితీయపరిచ్ఛేదపద్యములో నుపమారూపకమను పేరుతో డనేచెప్పఁబడెను, శ్లేష రూపరో సమాయుక్తముల్పేష్ వయద మని కొం...'</comment>
      <origin>584186</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2995" sha1="ge0q60cszu4irbz0wrs0dhva4dq7wmw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పుట, పద్యము.
197
నుండినీలాంబరమువ లెఁ జీఁకటి జాఱడీని, ఈశావ్యాదర్శమావ
(17)ద్వితీయపరిచ్ఛేదపద్యములో నుపమారూపకమను పేరుతో
డనేచెప్పఁబడెను, శ్లేష రూపరో
సమాయుక్తముల్పేష్ వయద
మని కొందఙు.
120 88 ఇందు మొదటిసంసృష్టి పరస్పరాపేక్ష లేక యొక్కచోనుంట
యనునది యిప్పటి వారిచే సంసృష్టి యనియే చెప్పఁబడు,
పరస్పరోపకార్యోప కారక భావముతో నొకచోట నుండుట నెడి
యంగాంగిభావ సంసృష్టి నిప్పటివారు సంకరమందురు.
110 841 వక్రోక్తులు-వచనభంగులు. ఉసమాదులు సర్వాలంకారములు
వర్రోక్తులనంబడు. జాతి క్రియాగుణద్రవ్యముల స్వభావము
వర్ణించుట స్వభావోక్తి,
111
184 ప్రబంధ విషయము = ప్రబంధ మందంతట మండునది.
గుణము = చరుత్కారముగల్గించునగ్మము.
నిద్ధియగుదాఃకణసమా_'పర్యంతము స్త్రీని ముగనుండు కవి అభి
ప్రాయము భావము.
848 వస్తువు— ప్రధాన నాయకుని కథ. పర్వము=ప్రాసంగిక మైన
యితివృత్తము. రామాయణములో సుగ్రీవకథవంటిది.
స్థానముల=ప్రశృతమున కుపయోగించు విషయములు,
`844 భాష తక్రమవచన పరిపాటియొక్క బలమున సామర్థ్యముచే,
గంభీర మైనవస్తువు = నిగూఢార్థము, వ్యక్తి నుగుట = విశద
పడుట, ఇది యెల్ల సుకవుల యభిప్రాయమున కధీనముగాన
పూర్వోక్త విశేష జాల మెల్ల భావికాలంకారమనఁబడు. కవి
భావమునకు విషయముగానను, విభావము శ్రోతలలోఁ బ్రతి
ఫలించును గానను, భావచన భావన (మరల మరలఁజిత్తమున
. మంచుట). అడిదీనఁగలదు శానను, భూతభవిష్యద్విన యముల
(16)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ge0q60cszu4irbz0wrs0dhva4dq7wmw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/255</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228108</id>
    <revision>
      <id>584187</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:27:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '198 ఉట. పద్యము. ప్రత్యక్ష ములుగ నుండుఁగావునను, భావిశమను పేరు అని వారివారి మతములఁ బువురు చెప్పుదురు. 211 846 సంధిముఖ, ప్రతిముఖ, గర్భ, విమర్శ, నిర్వహణములనెడి నాటక సంధుల అంగ ఉపక్షే పము...'</comment>
      <origin>584187</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2833" sha1="qbrxntxxh8uz058chgr9kadb0f9scuh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;198
ఉట. పద్యము.
ప్రత్యక్ష ములుగ నుండుఁగావునను, భావిశమను పేరు అని
వారివారి మతములఁ బువురు చెప్పుదురు.
211 846 సంధిముఖ, ప్రతిముఖ, గర్భ, విమర్శ, నిర్వహణములనెడి
నాటక సంధుల అంగ ఉపక్షే పము' మొదలయిన (84) అంగ ము
లును దృత్తి = కైశికి సాత్వతి భారతి అరభటి అరువృత్తులయొ ఒ
అంగ = నమణము మున్నగు నవియు లక్షణ భూషణము
&quot;మొన లైనవి (36) ఆదిపదముచే విథ్యంగ లాప్యాంగ నాట్యా
లంకారాదులును, ఆగమాంతరమున = మఱోశ గ్రంథమున
వర్ణితములు = కార్యణో భాకరములని చెప్పఁబడెను. అవి యెల్ల.
లంకారముల నొప్పుకొందునని భావము.
115
116
6
తృతీయ పరిచ్ఛేదము
5 మానమున్ మాసన్ మును వలెన్ వెనుకటి వ లెను
నదవ+నుద——నవావతార= క్రొత్తగా బావిర్భవించుటకును, .
మావవి నాళమునకును. ఆస్పదము లైరిజతావులైరి
7 చతుర! బతురస్ధ = నాగ్దాసముద్రములు
నాడు ఆహీతిరహితము
1)
మధురమైన, మధురసము తేనెరుచి ఆధర్భవతక్కువ
గుట
=======
=
10 వారణ వీన్లులకు, వారణ ఆర్థశించుటకు. జనతా = జనప
మూహము యొక్క, మారణము - ఆ రణమున లోక ప్రసిద్ధయ
ర్ధమున
11 రాజత్ పదము ప్రతాపానికిని, ఆజరాజత్ పదము అరినృపులకును
విశేషణములు. వసుధారాణ అ విరతధన ధానముచే, జను పుట్టిన
రాజనుతతృప్తిన్ శ్రేష్ఠులు సుతించెడి తృప్తిని.
13 ఫిలికెకున్=మొగ్గకు, అలీకలాపము = తుమ్మెదసొమ్ము పరధృ
ఆకాంకోకెలల, కలవారల = శ్రవణ వ్యాప్త శమనోజ్ఞములగు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qbrxntxxh8uz058chgr9kadb0f9scuh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/256</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228109</id>
    <revision>
      <id>584188</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:27:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '199 పుట. పద్యము, -117 117 118 118 119 18 పౌర మలయానిలముచే, హతక కొట్టఁబడుట, నాక దా దుష్టుఁడైన, శశధర చంద్రుని కరదారుణతో పమును, అస సహింపరామిచే, వియోగదశకు అనుప్పర్ - శత్రు వులైన అసు=ప్రాణములును. పాృ...'</comment>
      <origin>584188</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2748" sha1="eceyhoglb4h65syqsxw3n0e8vm55trb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;199
పుట. పద్యము,
-117
117
118
118
119
18 పౌర మలయానిలముచే, హతక కొట్టఁబడుట, నాక దా
దుష్టుఁడైన, శశధర చంద్రుని కరదారుణతో పమును, అస
సహింపరామిచే, వియోగదశకు అనుప్పర్ - శత్రు
వులైన అసు=ప్రాణములును. పాృదయుఁడగురువర్సుకుంటే
గిర్ను.
-&gt;&gt;
14 మలయన్ మలయమారుతపృతిక్. చల్లగాలి త్రోవలో అళిస్
ఆ శశినము. (పద్మముకాని దేదియు గుమ్మెద నాకర్షింపదగుట)
15 సాం = సత్తువనిచ్చు, నసారసణుక సలసహితమైన జలజలను
గల కాసారగ = కొలఁకులలో నుండు, పారమైన= శ్రేష్టమైన,
గరవాదముతో మరాళీవారమణహంసీ సమూహమే, వారమ
హిరవలె.
16 విష మళయుఁడు= న్మ సుఁడు విషము గరళమే.
17 మానిని, నిరంతరమానమున్, మాని, తాన్, నవ క్రొత్త తా
నవ=కార్శ్వముగల, తను -అరువుగల, పలమాన చలించు,
సుమానను = మంచి డెందముగలవానిని నన్ను గైకొనుక
18 నీరజ= పద్మమువలె, నీరజము=నిర్మలము.
మనోహారిణి=రునోజ్ఞురాలా ! హారిణి ! హారాదిభూషణములు
గలణానా ! కమలచామత, చాకుతనం- వారిజకుచిని గెలువదా ?
పాటల = శ్వేతర క మైన
29 పాటలా పుష్పవిశేష. మువలె,
అంకుశ = చీర, సౌక = సూర్యునివలనఁగలిగిన శాంతికిని
సౌరభ . పరిమళమునకును ఆస్పదతావైన సొరసమానంటి
మొగముగలది. భావిత = కావింపఁబడిన ఆర్థోణ గొప్పకాంతి
[భూషణకాంతి] యను వితాన = వేల్క్య బుగలది నురమణి
చింతామణి
21 సకలరవ= ముడురధ్వనితోఁగూడిన, పికడాయిలఅగల, ఆహ్లా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eceyhoglb4h65syqsxw3n0e8vm55trb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/257</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228110</id>
    <revision>
      <id>584189</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట. పద్యము. 200 180 112 122 దనరణి = సంతోష స్థానమైన మాసము ధరణిన్ నాశనమును 22 కరము = మిక్కిలి, చెయ్యి 28 కలాపముల విలసనములతోఁ గూడిన వై 34 మహాకళి = మహాకలహము కానసమృద్ధిచే. కలికా= రెగ్గ యొక్క - మణుల...'</comment>
      <origin>584189</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2128" sha1="69jn7pf6ns6aij3vc4y2zu42tqt37rv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పుట. పద్యము.
200
180
112
122
దనరణి = సంతోష స్థానమైన మాసము ధరణిన్ నాశనమును
22 కరము = మిక్కిలి, చెయ్యి
28 కలాపముల విలసనములతోఁ గూడిన వై
34 మహాకళి = మహాకలహము కానసమృద్ధిచే. కలికా= రెగ్గ
యొక్క
- మణులు
25 చంద్రకాంత్ =
చంద్రిక = నెమిలికన్ను లేచే అంతము = సుందరము
26 వరాహీధరత్ = పందిమైన, వర సుంచి అహి = పాను
(ఆది శేషుడు)
27 కరము = చెయ్యి, నికరము సమూహము కగ్మమును =
మిక్కి లియు
28 పరాగతీతి. దుమ్ము పరాగతముపాఱిపోయినది.
29 పదాన = నుదపహితమైన వరదంతి కుచలయాపీడమను
కంసుని యేన్గును
సదా, సనఘనాఘన = కొత్త మేఘమువలె దానవ వినాశన
ప్రథితముతోఁ గూడియుండు, పరిథితము ప్రథ
=
80 కనులణలక్ష్మి కమలభవ-బ్రహ్మ, కమలనిభము శద్మసరుమా
అలకావళి, అళి సర్వవారకము.
41 ముదాణసంతోషముచే రచితములును విభమద్భురితమును
ఐన భూషణ శాంతులచే, తాము ఉదారులైనరమణుల అంత
రంగములను, మదము చేతనైన భ్రమణము - విలానగ మనము
గోముఖసౌందర్యము అదభము గొప్పది.
32 పికము ఆరుతమాలు.
-
గిరి సురయ=మద్య మే మహిళల = స్త్రీలయొక్క&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>69jn7pf6ns6aij3vc4y2zu42tqt37rv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/258</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228111</id>
    <revision>
      <id>584190</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:27:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '201 పుట. పద్యము. - మనసు+రయమహిసున్ = గొప్ప తొందఱతో, సుతనుమ ధ్యలు= మిక్కిలి సన్నని నడుములుగల. సుతము మధ్య । సుంద కులవడును, గణ్యుండు=పరిగణింపఁదగ్గ వాఁడు 128 – 85 బాలసుృణాళాంగి. బాటశాలయై, =...'</comment>
      <origin>584190</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2636" sha1="7iql9ri504p33bjckq8h7v3rfbbcfwv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;201
పుట. పద్యము.
-
మనసు+రయమహిసున్ = గొప్ప తొందఱతో, సుతనుమ
ధ్యలు= మిక్కిలి సన్నని నడుములుగల. సుతము మధ్య । సుంద
కులవడును, గణ్యుండు=పరిగణింపఁదగ్గ వాఁడు
128 – 85 బాలసుృణాళాంగి. బాటశాలయై, = కలిశాకాళిన్, చూడఁ
జాలదు. అల్లబాలను పొజున సేక నీ పాలఁబడినది.
ఆలసాలసములైన ఆలోశ నజాలములతోఁ గూడికొనినదై రసాల
సాలమామిడి చెట్టు యొక్క, బాలజిస్త్రీ, బాలమృణాళ్ =
128
124
లేతబిషములవంటి
==
86 కాలకఉనని, ఆలక ఇముం గురులుకలది
తాగ=స్వచ్ఛములైన ముత్యాలగంటి, తారకలు చుక్కలు.
తాగతా…గొప్పధ్వని గుగుటచే, గమ్యమైన, రసిరేణరూఱుమాల
విస్తారములు వర్షకాలంవల్లి, కాలపయోదముల్ = నల్ల
మేఘములు.
శ్రీ యమయ ప్రేయసియే. నిజే, అనంతముగురు, అపాయమయమే
అయ్యెను.
యమ=ప్రియురాలు, అనుర పురికిజాస్వర్గమునకు అరిగేను,
యమము = సువస్సును నియమించుకొనుట, ఆశక్యమగుటచే
యమపురిగతియు న్యాయమే
40 స్థానమై, ఆయతాయకజుమిక్కిలి విశాలమైన, ఆశయా= మతి
గలవాఁడా,
పర=శత్రువులచే, ఆయత - దండితులుగాని, ఆయత = బల
విశాలుగైన ఆరిరాడ్వరా శత్రురాజవర్యులుగలవాఁడా.
ఆయ! ఇతరులచే దండితుడవు కానివాఁడా!
యతి, యమముగలయోగులు ఆశ్రయా ! తావుగాఁ గలవాఁడా
యర్ నియతిమైన, ఆయతా శుభావహవిధి(లవాఁడవు అగు
టచే అద్భుతా ! ఆశ్చర్యకరా!&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7iql9ri504p33bjckq8h7v3rfbbcfwv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/259</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228112</id>
    <revision>
      <id>584191</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:27:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '202 పుట. పద్యము. 136 41 కామధేనువును వర్ణించుచున్నారు కాన దాని గుణమైన సురభి త్వము వారు వర్ణింపఁదలఁచుకోనని నీయందుఁ గన్నట్టు టనే నీపై వారికసూయ గల్గెనని యాశయము. 128 -42 పొండిమదము = పొండు...'</comment>
      <origin>584191</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2816" sha1="0o6201ly5w9x4lcdbepx6x15kf571eu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;202
పుట. పద్యము.
136 41 కామధేనువును వర్ణించుచున్నారు కాన దాని గుణమైన సురభి
త్వము వారు వర్ణింపఁదలఁచుకోనని నీయందుఁ గన్నట్టు టనే
నీపై వారికసూయ గల్గెనని యాశయము.
128
-42 పొండిమదము = పొండు శ్వము నొసఁగు. ఆ బాధ = అగ్గల
మయ్యె = అధిక మయ్యెస-గోపన ప్రౌఢీమన్ -అకారగుప్తినై
పుణ్యముచే, తమః సేవ రెఱుంగరని మీబోంట్లు మదము బుద్ధి
కేఁగదట్టఁగా నెంతురు. (అది తగదు) అని అధ్యాహారము.
పక్షికిఁ బ్రమదముఁ గూర్పుము రమ్మనిభావము.
పా, మదము= సంతోషము, తరుకుఁ దఱిగియుండేమిచే నాయి
మదను సంతోషమునకు భంగములేమిచేతనని
భావము.
=
43 కృతీ నేర్పరీ ! కృతచేయఁబడిన ఆనతి = నమస్కారము
గల, ఇనుప్రభువుల, తీ ప్రణాఅధికమైన, తుష్టి ఆసంతోషమును,
దాణఇచ్చువాఁడా
అనతి
రంగని, ఇను ప్రభువుల, తీక్షతాభర= ప్రతాపాతి
శయము యొక్క, ఆనతి,రంగుట యెవనివలవనగునో అట్టివాఁడా!
సతీకృతజనములుఁగాఁ జేయబడిన, అనుర = రాక్షసులుగు ల
వాడా; అనతీ ! ఇతరులకువంగనివాఁడా ! సతీ = ఇతరులు
సురుస్కరించువాఁడా!
ఈ ఇది, అశివచేఁత= ప్రేశునిపని, అనగాఁ బ్రేయని హావభావాదులు
చేతనే జూకు మరణావస్థ యాపన్న మనుట. పాఠాంతరము mms
అవఘు నిర్మలులను, చేర్చి ప్రోగుచేయువాఁడా!
నీ నుండి, నీయధీనమై, యొప్పు
అవాటేత=మాటలతోఁ జెప్పర్యముకాని, మూర్ acs ఆనంద మై
నట్టియు, ప్రచేత ఆదిజనయణుఁడు మున్నగువారిచే వినుతు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0o6201ly5w9x4lcdbepx6x15kf571eu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/260</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228113</id>
    <revision>
      <id>584192</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:28:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '203 పుట, పద్యము. 126 126 నుతింపఁబడిన, నీచేతీరు గొప్పవానిని, నిన్, చేతమున మన మున, క సేద = ధ్యానిం చెద. 45 మాస్యపూజ్యులైన భజమాన = భజించువారి, మానస మనమున, మాదాఇముడుటగల, మాన పరిమాణముగలవాఁడా అ...'</comment>
      <origin>584192</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2990" sha1="dq28rcebo6ne7hjgglpq5rl0rmxtfbi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;203
పుట, పద్యము.
126
126
నుతింపఁబడిన, నీచేతీరు గొప్పవానిని, నిన్, చేతమున మన
మున, క సేద = ధ్యానిం చెద.
45 మాస్యపూజ్యులైన భజమాన = భజించువారి, మానస
మనమున, మాదాఇముడుటగల, మాన పరిమాణముగలవాఁడా
అమానమాన==అప్రమేయా! మానమాన శాస్త్రయోనీ! =
శాస్త్రయోనిత్వాత్ అని బ్రహ్మసూత్రము. మహిత! పూజితా.
బహుమానమానస=గౌరవము మొదలైన మహికాముష్మికము
లందు మనస్సుగలవారి (అనఁగా ధ్యానమువాని పైఁ గలవారి)
మానసములలో, అమాన - ఇముడని, మాన = పరిమాణముగల
సాధువులయిన, మానవనరుల,
అమానమాన = అఖండ జ్ఞానమైనవాఁడా! అధవా ఆమానః
అమితః మానః యస్మాత్సః వలమానమానసు - చలచిత్తుని నన్ను
మనుపుము = = రక్షించుము.
వాణిజ
45 మసాగ=ఇంద్రనీలములవంటి, వేణి జబడగలది
తేనెముక్క, నునో ధారాప్రసారమువంటి
మాటలుగలది. సొగస=జహంసలచే అసుకృత- అనువదింపఁబడు
ఆరవాసారణ జడివాన వంటి ఝణత్కారముగల (అనువా-
రావముగల సారణ శ్రేష్టమైన పాణి చెయ్యి లది. సంసార
మునకు తరణిజ ఓడవలె, దాటించునది. సంపారములెస్సగా
నీరుగలది బలధి, సంసారమనెడి సంపారమని క్లిష్టరూపకము.
47 యానయాలో కననా! జన్యాయా న్యాయజ్ఞానమును ధనము
Xలవాఁడా! ఆనయనీతిలేనివారికి అవయ అన భావవావిను
లను ఆనయ! తెచ్చువాఁడా!, ఆనయజదుర్నీ తిని అనాశనం
నశింపఁజేసికొనని, యావు జ్ఞానముగల, యాతుధాన రాక్షసుల
యాన=ప్రచారమను, యామ్యాజ రాత్రికి, తపనా! సూర్యుడా!
వయానయజనీతిని మతికికూర్చుకొను చుండువారికి, అవయ -&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dq28rcebo6ne7hjgglpq5rl0rmxtfbi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/261</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228114</id>
    <revision>
      <id>584193</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:28:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '204 పుట. పద్యము. అశుధవిధులను, అనయ= కూర్పకుంటయను, ఆశల్ప= సొమ్ము గల (ఆథవా కల్పాంత స్థాయియగు) నయన్యాయమును, ఆనయా! మనస్సువఁ జేర్చుకొనుచుండుట గలవాఁడా! 48 రవాఢ్యభేరిచే రాజగౌరవము వ్యక్త...'</comment>
      <origin>584193</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3196" sha1="iry2afjf7f0k60x1ckz2187ewcbnl8k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;204
పుట. పద్యము.
అశుధవిధులను, అనయ= కూర్పకుంటయను, ఆశల్ప= సొమ్ము
గల (ఆథవా కల్పాంత స్థాయియగు) నయన్యాయమును,
ఆనయా! మనస్సువఁ జేర్చుకొనుచుండుట గలవాఁడా!
48 రవాఢ్యభేరిచే రాజగౌరవము వ్యక్త రుగుచుండువారయ్యు ను,
ఆరవాధిక త్రిస్యత్ = నోట నల్పక మిక్కిలిభయపడు చున్న
ఆరాతి శత్రువులుగలవాఁడా! ఆనవా, రవజసింహ నాదముచే
అధికర్రేస్యత్ = భీతులగు అరాతి = శత్రువులుగల వీర వారణ
శూరసమూహములను పౌరణం వారించు, ఔద్ధయ్య ముదే కరాళా!
ఫేర వారవ = నక్కల యలుపులచే ఆకులమైన ఆ యోధ వరంగ
యుద్ధభూమిపై బైన వా=భయానక రసము యెవనివలనఁ గల్గునో
అట్టివాఁడా (లేక) శివుఁడా!
49 పరుగొప్ప, అపరాధ తప్పులుగల, అపరణ అధికులుగాని
అపర=ఇతరులు గలవాఁడా. పగ=అన్యులనియు అపరణస్వీయు
లనియు భేదములేని భావనయందు పరాజ తత్పరుఁడా! పరా!
శ్రేష్టుఁడా! అన వా భేద భావన లేని వారి కన్యుఁడవు కానివాఁడా!
పరా! పరాత్పరుఁడా! పరాపరాద్వయః పరా ప్రకృతి అపరా
ప్రకృతి యహూ రెంటిని, అతిరిక్త! అతిక్రమించినవాడా! భక్తి
తత్పరులకు, అపరా! పరాయివాడవు కానివాఁడా! రా! ఆవ
స్థాత్రయాతీతా! పరాశ్ర జనవా! దయాపరా! పరా! తత్త్వా
తీతా! గుణాతీతా!
127 50 శిష్ట సంమతమైఅచ్యుతమైన అభిరామఠతోడను అనమత్ = వంగని
మహారి = గొప్పశత్రువులయెడ. భీమతా - భయంకరతోడను
ఆమలే=ఇష్టముగాని, ఆమబృందభూమతా పాపజాలవాహు
శ్యముగలవాడగుట చేతను ఆరుతః- అఘబ్బందభూమాయస్యస,
అమతాఘబృందభూమాతస్య భావః | అసచుమైన ప్రతాపమునకుఁ
దానగుటచేతను, మరియి ఇష్టమైన ఆశ్రితుల యాప్త కాగుతచేత&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iry2afjf7f0k60x1ckz2187ewcbnl8k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/262</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228115</id>
    <revision>
      <id>584194</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:28:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట. పద్యము. 205 సీమతా' = ను, సమత్ సమస్కరించువారిని గూర్చిన దయర్ధిలో = దయాళి ళయముల యొక్క = పరమావధియగుటచేతను, మరి సాధువులచే మనము చేయఁబడిన, ఆగ్యగీతం పెద్దలురచించిన, నామతా = శామములుగ...'</comment>
      <origin>584194</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2959" sha1="ealaw3x2hdfwsu5ny63qrkcjjf4szo5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పుట. పద్యము.
205
సీమతా' =
ను, సమత్ సమస్కరించువారిని గూర్చిన దయర్ధిలో = దయాళి
ళయముల యొక్క
= పరమావధియగుటచేతను, మరి
సాధువులచే మనము చేయఁబడిన, ఆగ్యగీతం పెద్దలురచించిన,
నామతా = శామములుగలవాఁడవగుట చేతను, సమాశోకా !
ఆశ్రయింపఁబడినవాఁడా, ఓసుధీరుతా!
51 సార= జలమే సార= ధవముగాగల, సముద్రమువలె గంభీ
అరిసృపుల, సాహి సుస్వసాహసమున అవస= అరుచిని
ఆరచనణచేయువాఁడా! దోస్సార బాహుబలము సారణ
శ్రేష్టుఁడవగువాఁ ! సారస = పద్మములకు, ఆరతిశరణ
అప్రియుఁడైన చంద్రునివంటి అస్య మొగము యొక్క
ప్రభాకాంతి భూషణ=సొమ్ము గాఁ లవాఁడా! పారసా
రమణ = సూర్యని, ప్రసార ప్రసరించు, సార=సాక మరగు
వాఁడా! సారి! = వేగముగలవాడా! రఘ * తేనెతో,
తుల్యమైన, ధీ ఆపండితుల, సుభాషిక = సూక్తుల ఆసారణ
జడి వానలోని పానస్యసంసార = పరసత్వ ప్రచారమునందలి,
సారణచేవ యెవనివలనః^గ్గునో, అట్టివాఁడా! సొరణ శ్రేష్ఠమైన
సారస్వత సంచా: మను, పూర=ప్రవాహమున, విసారణ చేపలైన
=
==
= వేత్తల ఆసాగ = సగణముగల' సారకత్వ
మంగలవాడా ! (లేక) సొర ! వేగముగల గరుడుఁడు గలవాఁడా!
18 హృదయస్థ కారు = చెడ్డకోరికలకు నాళ = సిద్ధింపనీ అనిన్నా
డా ! శామనాశాదిసున = శివుఁడుమున్న గువేల్పుల, నికర=
సమూహము చే కృత చేయఁబడిన ఆర్చ = పూజగలవాఁడా!
కరు చేతిజీ, కృతచేయబడిన అర్చనగల భక్తుల సుఖమును
=
ఈ గుప్తే పదమున కెడచు వైపునినుండి యింశం గొంతి ఆపదములో
- నిది గ్యత్తముని తెలుపుకు.
(17)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ealaw3x2hdfwsu5ny63qrkcjjf4szo5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/263</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228116</id>
    <revision>
      <id>584195</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:28:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట, పద్యము. 206 139 బ్రకాశింపఁజేయువాఁడా! ఖప్రకాశమార్తాండ - పుట్టరు. ధ్యాహ్నపు సూర్యునితో, 55 ధీర ధీరుఁడును అదరపూరిత ధ తము = = నెఱుఁగనివాఁడు నగు భావజారీ మన్మధుని దమ పరదమనమువలని ముద...'</comment>
      <origin>584195</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2963" sha1="29257njc831syf7j6ogwyjd45k6gqnv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పుట, పద్యము.
206
139
బ్రకాశింపఁజేయువాఁడా! ఖప్రకాశమార్తాండ - పుట్టరు.
ధ్యాహ్నపు సూర్యునితో,
55 ధీర ధీరుఁడును అదరపూరిత ధ తము
=
=
నెఱుఁగనివాఁడు
నగు భావజారీ మన్మధుని దమ పరదమనమువలని ముదిరే =
సంతసమును హరా! వశింపఁజేసినవాఁడా!
ధీర =
6 = జ్ఞానుల ఆదరపూరిత = భక్తిగల గల భావ = మనముస
జాత = గల్గిన దము = ఇంద్రియ నిగహముచే ముదిత=పంతో
షించువాఁడా! హరా! శివా!
56 తార= అత్యుచ్చమైనవి
గరుడుని రావణ ధ్వనిచే (లేశసింహ
నాదముచే) విజితులయిన ను కారులు కలవాఁడా! శ్రీ = శోభ
గల తారణ వజ్రముయొక్క విరావణచెప్పుడుచే విజితులయిన
సురలును అరులునుగలవాసన, దేవేంద్రులకు ఆది
ఆది = మున్నగు
వారి జావా వాక్కులజీ స్పృష్ట = స్పృశింపబడిన (అనగా
నుతింపబడిన), విజిత మేపా స్త్రీతివిజితా అని సురిపక్షము వారి జ
పొదించువారి నాచా=మాటలచే అస్పృష్ట= స్పృశింప బడని
(అనఁగా వాక్కులకందని) వాఁడా!
===
51 p=పథులకు నాయక - నేతయగు గరుడుని, ఊహ్యమాన
= మోయఁబడు పాలితులైన, అమృతా = వేల్పుగలవాఁడా !
వినాయక =ఇంద్రియవినయన మొనర్చిని జ్ఞానుల ఊహ్యమాన..
ఊహింపఁబడు పాద=త్రిపాద్విభూతిపీఠముచే పాలితమైన
అమృతము మోక్షము గలవాఁడా!
విశాయః=గణపతిచే, ఊహ్యమాన పొదపీకుఁ డైన శివుని యొక్క
పాలనము గలవాఁడా? ఆమృతా! అనినాశా! పాలితమని
భావార్థశ ర్త ప్రత్యయము, అనవా, శివునిచేఁ బాలింపజేయఁబడిన
దేవతలో మోక్ష
మోశలవాఁడా ! ఆధవా, పోలితే
ఆధ్వుజముచే&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>29257njc831syf7j6ogwyjd45k6gqnv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/264</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228117</id>
    <revision>
      <id>584196</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట, పద్యమా 207 180 180 సికొనఁబడిన అమృత = మృత్యుంజయత యెవని చేతనో అట్టి ధునాధున= మేఘముల యొక్క ప్రధాణ కాంతికి, అవలోప లం స్త్రీని. కారి చేయు, శాంతిగల, విగ్రహా దేహము గలవాఁడా! సునణ పెద్దలక...'</comment>
      <origin>584196</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2720" sha1="qe53lq41jpldcovmvie43seowgzwhi4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పుట, పద్యమా
207
180
180
సికొనఁబడిన అమృత = మృత్యుంజయత యెవని చేతనో అట్టి
ధునాధున= మేఘముల యొక్క ప్రధాణ కాంతికి, అవలోప
లం స్త్రీని. కారి చేయు, శాంతిగల, విగ్రహా దేహము
గలవాఁడా! సునణ పెద్దలకు, ఆఘననీ చులకు, ప్రభావలోపం
వరుసగా గొప్పను లా 'ని కారి= సేయు, కాంతి ఇచ్చము,
విగ్రహం విరోధమును గలవాఁడా! ఘనా! మనప్రభావులకు,
లోపకారికాంతి—లోప మొనరించువారికాంతితో, విగ్రహా=
విరోధము కలవాఁడా!
59 త్రిత మనస్కుఁడైనహకఁడు గలవాఁడా! ] శ్రితులకు మనోహర
మైన రూపున, విధృతీ సంపఁబడిని, కలాప నెమిలిపించెము
గలవాఁడా! అనోహర! శకటాసురభంజనా! రూపణరూపమే
శ్రితము = నిన్నా శ్రయించినది. శ్రిత = సర్వాశ్రితా! మనోద
మానిసమైన, హక = లాప— చంద్రుడుగలవాఁగా! విధృత
భూషణుఁడా!
60 ముధర్మ మంచిధనస్సువ అధిరూఢ = ఎక్కు పెట్టబడిన అతి
శుధ్యత్ = తెల్లని, గుణ_ఆదిశేషురూపమైన నారిచే సుధర్మ=
దేవసభయందు [మంచిధర్మముచే] అధిరూఢం ప్రసిద్ధములైన
అతిశుధ్యత్ = నిర్మలము లయిన, గుణ దయా సత్యాది గుణ
ములు కల, ఆధ్యా ఈశా!
67 విజిత యింపఁబడిన విషమ = దుష్టుఁడైన అంబ శాభిఖ్యం
కాణుఁడు గలవాఁడా!
విజిత ఉయింపఁబడిన, విషమాంబశ మన్మథుఁడుగల [కామ
వికృతిగల) అభిఖ్య = నామావళిగలవాఁడా!
మన్మధశోభనుమించిన శోధ గలవాఁడా!
విమలం సౌఖ్యం యస్మాత్సః విమలః&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qe53lq41jpldcovmvie43seowgzwhi4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/265</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228118</id>
    <revision>
      <id>584197</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:29:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '208 పుట. పద్యము. 181 విమలులయందలి యానందమైనవాఁడా! నిత్యానందముగల వాడా! విజితములైన విష ముల నేత్రములు గల కాంతిగలవాఁడా! దేవుని కాంతులుచూడు నే దుష్టులకనులు మూతపడి బాణములు ప్రసరించవన...'</comment>
      <origin>584197</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3037" sha1="08d30tffhdkjvghoqf07hpfpwjx493a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;208
పుట. పద్యము.
181
విమలులయందలి యానందమైనవాఁడా! నిత్యానందముగల
వాడా! విజితములైన విష ముల నేత్రములు గల కాంతిగలవాఁడా!
దేవుని కాంతులుచూడు నే దుష్టులకనులు మూతపడి బాణములు
ప్రసరించవని భావము. లేక బాణనాను శ్రవణముచే దుష్టులు
జితులై రనియు.
62 ఓరాజా! దిశల్ =దిక్కులను[ స్త్రీలనని స్త్రీలింగ సారస్యమదే
ధ్వని] రాXముతో ఖ్యాతి స్పృశించెడిని అనుచితవార్త కల
పిల్ల నీ ఖ్యాతి యుద్ధభూమా? లేచినప్పుడు దిక్కులవ్యాపించేడి,
ఖ్యాతి పదముచే స్త్రీలింగ సారస్యమున స్త్రీ ప్రతీతియగును గాన
ఒక స్త్రీలను స్పృశింప రాగము గల్గెనని చిత్రము.
68 శేషభుజగ=ఆదిశేషుని శక్తి = సరస్థత గర్వపూర్తిచే సెగ
డును, భవదీయభుజగ నులములు గల, శబలము గర్వపూర్తి
64 చంద్రఖండ అర్థచంద్రరూపమైన ఉత్తమాంగ భూషణ
శిరోభూషణము యొక్క సీతకుచియి తెల్ల శాంతిగలవాడు.
చంద్రఖండ – కర్పూరమున ఉత్తమమై అంగ భూషణమై
పితమైన రుచి —— శరీరశాంతిగలవాఁడు. [అంగము యొక్కయు
భూషణసర్నిములయు]
బందువులకి రాజీనములకు కవిభాను భావమున వికిరణ మనగుటు
రమ్యుఁడవగువాడా! బంధురమైన. ఆజీ.. యువముల వీరతికార
=గరుడుఁడు గన్మిచే రమ్యఁడా బంధురమైన ఆజీవరణకా
రవికాంతిని జీవింపజేయ అనుభావ రుహాత్మ్యముగలఁడా!
66 జన్యవడువతీ
86 జన్య వసుమతీ యుద్ధభూమియందు శరభ శరభమృగమైన
వాఁడా! రజస్స్వభావణరజోగుణముచే ధన్య = కలిగిన కన
మరి ధనమును గూర్చిన ధ్యానముగల ఈశ ప్రభువులయొక్క,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>08d30tffhdkjvghoqf07hpfpwjx493a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/266</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228119</id>
    <revision>
      <id>584198</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:29:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '209 పుట. పద్యము. ర రక్తము యొక్క భర అతిశయమునందు జ పుట్టి సస్వ=జ్ఞాతులైన పీకృదేవతలను గూర్చిన భావా = భక్తిభావము గలవాఁణా! అధవా స్వభావా= పితృవిభూతి [పితృతర్పణము] గలఁడా! [రాజుల నెత్తు...'</comment>
      <origin>584198</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2931" sha1="n1hqzmwlx2lx2b9bascvimxdn22we5y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;209
పుట. పద్యము.
ర రక్తము యొక్క భర అతిశయమునందు జ పుట్టి
సస్వ=జ్ఞాతులైన పీకృదేవతలను గూర్చిన భావా = భక్తిభావము
గలవాఁణా! అధవా స్వభావా= పితృవిభూతి [పితృతర్పణము]
గలఁడా! [రాజుల నెత్తుటఁ బరకు రాముడు ఒకృతర్పణముఁ
జేసెననుట.]
భవత్=ఉద్భవించుచుండెడి ఉదారణ గొప్ప మనీష బుద్ధిగల
వాఁడా! భూపా! భూప్రజలను రక్షించువాఁడా! ఆధవా
శ్రీరామావతారమున క్షత్రియుఁడా! ప్రభావ = శక్తివలన,
జని పుట్టుకగల ఆఫీసు సుతిదానవానులపై నినశక్తిగలవాఁడా!
(జ్ఞాతులకు భగవత్ప్ర్పభారము తినే వైరాగ్యము గల్గువచుట.
శశధరజణ కుమారస్వామి రంగు స్వభావ = శత్రుభావము గల
వాఁడా ! ఈళ—క్షత్రియుల, కథ: _భయాతిశయమున
పుట్టిన, స్వభాష-- స్వచసయగు యుద్ధముగలవాఁడా!
అని పకకురా ఒకు అనచివేతద్విత్వము.
-
-
67 అనవహితభాద... పంచలచిత్తులకు దుష్టులను, వాళన.. నశింపఁ
జేయువాఁడా! వినయకరణ! వినీతికి సాధనమైనవాఁడా !
నవమును హిలెమునుగాని భావమును నశింపచేయుటచే, వినయ
కరణ— భక్తులకు శిక్షనొసగువాఁడా!
ఆనస! పురాణపురుషా! హితమైన భావనగలవారికి, ఆశవ...
భోగసామగ్రిని, వినయ— నీతిని, కరణ చేయుట కలవాఁడా
48 హరి—సూర్యుని, కర కిరణముల, ఆస్పర్శను కొంచెము
స్పర్శమే. హత—— నశింపఁజేయబడిన, తమో - చీఁకటియను
వనంబు అడవికలది.
-
హరి, విష్ణుమూర్తిని, కర చేతులతో, ఆస్పర్శకు స్పృశించు
పే పాశమైన, త
మోతమోగుణము యొక్క అవసము-పోను
·ణము గఖది..&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n1hqzmwlx2lx2b9bascvimxdn22we5y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/267</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228120</id>
    <revision>
      <id>584199</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:29:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '210 పుట, పద్యము. హరి- విష్ణువు యొక్క, కరమందు, అ- ఐలియాగమున, స్పర్సమ -ఈవియే, పాత చంపఁబడిన, తమోవనంబు - రాక్షసులు Xలడియైనది. - హరి కోతులయొక్క, కర-హస్తములయొక్క, ఆస్పర్శము - కొంచెముతాకుటే,...'</comment>
      <origin>584199</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2697" sha1="f6yx73kjzkch1nmfv3ppyk1be99pv9y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;210
పుట, పద్యము.
హరి- విష్ణువు యొక్క, కరమందు, అ- ఐలియాగమున, స్పర్సమ
-ఈవియే, పాత చంపఁబడిన, తమోవనంబు - రాక్షసులు
Xలడియైనది.
-
హరి కోతులయొక్క, కర-హస్తములయొక్క, ఆస్పర్శము
- కొంచెముతాకుటే, హత---చంపఁబడిన, ఆమోదనంబు--
తామసులైన రాక్షసులు గలది. వారి, చంద్రుని, శర-కిరణముల
ఆస్పర్శను స్పర్శమే, హతమైన, తమః, చీకటి యను,
వనము నీకుగలది. తమః - రాహువు యొక్క ఆవనము
రక్షణము గలది.
70 ఉద్ధృత — ఉత్ పాృత సంహరింపఁబడిన, ను అమి గొప్ప
శత్రువులు గలవాఁ డా !
ఉపచిత —చితలమీదఁ జేర్పఁబడిన, అరువ - రాక్షసులు గల
వాఁడా! 16– జిష్ణూ !
పరర్కిృష్టుఁడైన, వి నాయక గురుఁడునికి ఉన
ఁడు పాదములు గలవాడా!
వృష --- పుణ్యముచే ఐరేణ్య— శ్రేష్ఠులైనవారియొక్క, వాహ
- యోగ క్షేమములు వహించువాడా! -యోగ క్షేమా వహా
మ్యహం. విషధరి– మేఘమువలె, అదితి వల్లని ఆది
గౌరియొక్క మనః ప్రియకరమైన, అభిఖ్య తారక నారుము
గలవాఁడా!
11 ఉద్ధృత - ఉద్ధరింపఁబడిన, అధోగతికిఁబోకుండఁ గాపాడఁబడిన
స్వమిత్ర_సొంతమిత్రులఁగలవాఁణా! ఉపచిత-వర్ధిల్లఁ జేయఁ
బడిన అసురక్షేత్ర దేవతలు గలవాఁడా వివధర సర్పముల,
ఆదిక... ఉనికిగల, దేహముగ లాఁడ! అభిఖ్య - కాంతికలవాఁడా!
78 ను ఆసార— మిక్కిలిదీరులయిన, మ— జమల, అను—ప్రాణ
ములు, ఆసార— కుచ్ఛమైన, మా— మేధయున రెడి స్వ-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f6yx73kjzkch1nmfv3ppyk1be99pv9y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/268</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228121</id>
    <revision>
      <id>584200</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:29:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '211 పుట. పద్యము. 1 ధనమున్ , పార— శీఘ్రముగా, మా మృతినందించువాఁడా! స్వ— స్వీయులైన సార—శ్రేష్ఠులుగలవాఁడా! మా-లక్ష్మికి, స్వ = స్వీయుఁడా! సార_శ్వరగలవాఁడా! మాస్వ-లక్ష్మీకి, ధనమైన సార—శ...'</comment>
      <origin>584200</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2865" sha1="4fkw6dmhkhgd22oqs6dnxloph7l3o2j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;211
పుట. పద్యము.
1
ధనమున్ , పార— శీఘ్రముగా, మా మృతినందించువాఁడా!
స్వ— స్వీయులైన సార—శ్రేష్ఠులుగలవాఁడా! మా-లక్ష్మికి,
స్వ = స్వీయుఁడా! సార_శ్వరగలవాఁడా! మాస్వ-లక్ష్మీకి,
ధనమైన సార—శ్రేష్ఠుఁడా! మా - మేధ కు, స్వపొర - ఆత్మ
యైన జలముగల సముద్రుఁడా! స్వపారణ సముద్రముయొక్క,
మా= మధ్యమున, స్వ=ఆక్మగలవాఁడే! సారమాజబిలమై
వాఁడా! మా..మా-అ_అణమా - - లక్ష్మికి ఆ— అంతఃపున మైన
నీ వాఁడా! బలంబలవతాన్ని అనిభగవద్గీత,
స్వ--స్వీ కుమైన, సార--- చక్రము గలవాఁడా మా—బం
ధమునకు, స్వ—స్థితిమైన [పైరియనుట] సారణస్థి రాంశము
గలవాఁడా? మా—గృతికీ, అస్వ-స్వీయుఁడవు కానివాఁడా!
సార—— యోగ్యురాలైన, మాలక్ష్మికి, స్వ-స్వీయుఁ డా!
సార — ఉదశముయొక్క, మా నడుమును, వ్వ ఆత్మగల
గలవాఁడా ! పా--- దేహ శాంతికి. ర = శాలయైనవాఁడా!
మా తల్లియైన యశోదయొక్క స్వసార తనబలముకుఁదగిన
మ—బంధమునకు ఆస్థానమైన, స్వ-స్వీయమైన, సార—
బలమైన మా---- నడుములవాఁడా!
32
వ్వ—తాను, తనది, ధనము జ్ఞాతి. సార - జలము, ధనము
న్యాయము, బలము, చేవ, శ్రేష్ఠము.
స్వసారమాసం మిక్కిలి, అసొర - తుచ్ఛమైన మాయిలక్ష్మీ గలవారి, ఆ
స్వ ను—ప్రాణాలను ఆ సా, పోఁగొట్టువాఁడా!
రమాస్వసార) రమా-లక్ష్మిదేవికి, స్వ ధనమైన, సౌరమా— సారాతి
శయముగలవాఁడా!
మాస్వపా మాలక్ష్మిని ను-అస స్వప చక్కఁగా నిరసించినవారిలో
రమా ఆరమా క్రీడించివాఁడా !
| -&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4fkw6dmhkhgd22oqs6dnxloph7l3o2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/269</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228122</id>
    <revision>
      <id>584201</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:30:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '212 పుట. పద్యము. స్వసారమా } స్వసారమా | స్వ, తనదైన, సార, జలమాయొక్క, మా అతిశీయమును, స్వ——ధనముయొక్క, సొర న్యాయమైన, మూ--అతిశ యము కొఱకు. వ్వసార—— మేఘముయొక్క, వాఁడా! కాంతివంటి కాంతిగల - 74 ధర...'</comment>
      <origin>584201</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2837" sha1="j6vtrnbpmzgowu6qmh8txqju6jnyhpk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;212
పుట. పద్యము.
స్వసారమా }
స్వసారమా | స్వ, తనదైన, సార, జలమాయొక్క, మా అతిశీయమును,
స్వ——ధనముయొక్క, సొర న్యాయమైన, మూ--అతిశ
యము కొఱకు.
వ్వసార—— మేఘముయొక్క,
వాఁడా!
కాంతివంటి కాంతిగల
-
74 ధరాధక — 8817, ధీరతాధకా! ధరా భూమికి, వరా
భర్తవైనవాఁడా! నరా... శ్రేష్ఠుడా! మహీయ గొప్పవారి
ఆదర భక్తికి, అర్హుడా! నత నమస్కరించువారి ఆఙ్ఞ
శేఖరా! చంద్రమౌళీ! ఆతిమూఢుల భావములలో, లీన— కాగి
కొనిన కల్మషములను హరించువాఁడా!
76 మనను! ఏచిస్తమా! కలక – స్వప్న మునకే (వ్వప్న సదృ
ప్రపంచ దృష్టి కే, కనక జ్ఞానశక్తులను వినియోగింపు' మహి
మ గొప్పఁదనము తగన్ తగునట్లు మనుమ -- మునుము
కనితకల———బంగా కుశోభ, కరువము ---కమనీయమా! గతము
హిమము-ఆసుము — గొప్పదిగాదనుకొనుము, కలికకు- మొగ్గకు,
అలి - కుమ్మెదయొక్క, కలవల వాలియుండుటలచేతనైను
కులుకు...ృంగారపుకుదిలిక కలిమె.. సంపదయగునా? [నైసర్గి
కముగాక ఆగంతుక మైన విలాసము కలిమి కాదనుట.]
అలకలిక —ఆ మొగ్గ యొక్క కలిక-స్వల్పకళ, మెలిక కులుకుల
కలను ఎక్కడనుండియోవచ్చి పెనవేసికొనిన (నైసర్గికము కాద
నుట] విలాకుములకు స్థానము. అది నిల్చెడి బిలాసము
కాదనుట.]
అధవా, ఉలుకుల కలకు భీతిస్థానమైన, ఆ లికకలిక
ఆ మొగ్గ యొక్క యనిత్యమైన శోభ, మెలికకు — లేనిపోని
రుడితోఁ జూపఱు మెలిపడుటకు.
ఉలుకులకలను-భీతిస్థానమైన ఆలః లిక-ఆలకొలిక, మె...&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j6vtrnbpmzgowu6qmh8txqju6jnyhpk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/270</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228123</id>
    <revision>
      <id>584202</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '213 పుట. పద్యము. [18] చూపును బంధించుటకు, అకళిక_—క ళ్ళేములేనిది అడ్డు లేదనుట). 77 జలజనయన చంద్రునకు, దర భయమెవనివలనఁగలుగునో, అట్టివానిని, దమన----శిక్షించిన వాఁడా! వినుతి మతింపఁ బడువాఁడా!...'</comment>
      <origin>584202</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3106" sha1="r8al2n2lxms2v7yafr8ojzo9kec2di0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;213
పుట. పద్యము.
[18]
చూపును బంధించుటకు, అకళిక_—క ళ్ళేములేనిది అడ్డు
లేదనుట).
77 జలజనయన చంద్రునకు, దర భయమెవనివలనఁగలుగునో,
అట్టివానిని, దమన----శిక్షించిన వాఁడా! వినుతి మతింపఁ
బడువాఁడా! విఠుతి—స్తోత్ర పాత్రమైన విశిష్టా మంతిర్య
స్యలేత్ ) మిసిమిన్ —-నూత్న శాంతిచే లలీస్—ఉత్సాహముచే
హసనగ నవ్వును బొంది యుండు, రుచిన్ శాంతిచే, సహ
చరులు—తినతోఁగూడీతిరుగుపిల్లలు,
మిన్ తచుగా
(సమూహమె] ఇలన్ నేలమీది, మిగత తాము తినఁ గా
మిగిలిక్రిందపడిన వెన్నను, కనన్- వెదకికొనుచుండ. మిసిమి....
వెన్నను, తిరు- ఉట్ల కెక్కి తిరుచుండు, వినమత్ నమస్క
రించు భక్తులకు, అరకదు తొందఱనిచ్చు దుష్టులను, నమన -
వంచువాడా! జలజనయన ఫుల్డరీకాక్షా! నళిన పద్మముజొడ్డునఁ
వినుమత్ —సూర్యనమస్కారములు
చేయువారికి ఆరద——తొందఱగల్గించు దుష్టులను, నమస
పంచు సూర్యుడును, జలజ — - చంద్రుడును, నయనవళి
నేత్రం మలములుగాఁ గలవాఁడా!
గలవాఁడా ఆధవా,
-
78 కనక — బంగారమును, నమన వంచెడు (అనగా బంగారుఁ
బోలు] తను—— శరీరముగల, సుతను-- స్త్రీలచే, వినుత-నుతిం
పఁబడినవాుఁడా [రసీకుఁడా అనితాత్పర్యము] జనన ! — వేగ
ముగలవాఁడా! నన — పద్యములకు, దరద— భీతి×లిగించు
నట్టిదియు, సరస ప్రియమైనదియునైన [అనఁగా సూర్యచం
ద్రాత్మకములైన] నయన! కనులుగలవాఁడా? మద మదము
గలవారిని (ఆర్భఆదిభ్యో చ్] నమన వంచువాఁడా! (లేక)
మడమునుపంచువాఁడా వరదయ! మంచిదయగలవాఁడా!
భయ.. భయములందు, చర - తిరుగుచుండు వానికి [అనఁగా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r8al2n2lxms2v7yafr8ojzo9kec2di0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/271</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228124</id>
    <revision>
      <id>584204</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:30:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '214 పుకు. పద్యము. - మహి భీరువుయొక్క ] పద—శ్రాణముగల, రక్షకురాలగు, మ— ల క్ష్మిగలవాఁడా! దరద—భయంకరమయిన, సమయ- సిద్ధాంతా చార పథములలో నే దేనిఁగలవాఁడా! భీసా స్మాల్ - అని శ్రుతి, సరసతకు — సా...'</comment>
      <origin>584204</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2892" sha1="56dn0ocx8hwqlcstpdk568tquv2qa75" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;214
పుకు. పద్యము.
-
మహి
భీరువుయొక్క ] పద—శ్రాణముగల, రక్షకురాలగు, మ—
ల క్ష్మిగలవాఁడా! దరద—భయంకరమయిన, సమయ- సిద్ధాంతా
చార పథములలో నే దేనిఁగలవాఁడా! భీసా స్మాల్ - అని శ్రుతి,
సరసతకు — సాధువులను, భిత్ భేదించు, అసరసవిసర -
ఆసాధుసంతతియ నెడి, హిమ — మంచునకు, రవి
సూర్యుఁడా!
79 విర గరుడుని, వాహనముగాఁ గొనునాఁడా,
భూదేవిపై, రస — ఆనురాగముగలవాఁడా! వి—ఆకాశమున
రిస——తిరుగువాఁడా నత్ సానువులకు అభిరుత.. ఇష్టుఁడా
గురస — రసికుఁడా! యమ యమునినుండి, సదక భీతులగు
వారికి దను ఇంద్రియనిగ్రహముకు దఇచ్చువాడా! పర
చయ శత్రుతతికి భయద భీకరమైన ర సింహనాదము
గలవాఁడా! నమన నతులచే దమ మనోదండమును
నయన—కూర్చుకో ను వారియడ సరస — ప్రేముగలవాఁడా!
దమ-- - కేళములను ద
3
నలిననవతను
-
భేదించువాడా!
క్రొబ్రహ్మజీ వినుత
మతింపబడిన
వాఁడా? సుమతీనమన— మంచిస్తో శ్రీ ములుగలవాఁడా! మంచి
నమస్కారములు గలవాఁడా!
న-
[నీసుతులును నతులును శ్రేయస్కరములనుట. కణవిష్ణూ!
అధవా పరమాత్మా! నా జ్ఞానమునకు, క' సముద్రుఁడా!
కల్ల
ఆధవా] న = సూక్ష్మమైన, శ= బుద్ధిగలవాఁడా!
న
-41 హృదయసులేము. అతాసనముదము... ముత్వములేని యానందము
[బ్రహ్మానందము]
84 శాత తండ్రిదశరధుని, అనుజ్ఞకు బాధకుఁడవు కానివాడా!
[తండ్రిపంపు నడపితివనుట]
రీ రామా! అమానా!--ఆప్రమేయా, అనామా- నామరహితా,
లక్ష్మ్మీని, పరిగ్రహించువాఁడా, ఆధవా, రూ
పూజ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>56dn0ocx8hwqlcstpdk568tquv2qa75</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/272</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228125</id>
    <revision>
      <id>584206</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:30:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '215 పుట. పద్యములు. లక్ష్మీకి. ఆరామా---విహార స్థానమా! అమాపా! దగ్గఆలక్ష్మి గలవాఁడా? ఆరు- దరిద్రుల' ఆమా- దారిద్ర్యమునకు, మా- మృతిగిల్గించు వాఁణా, మా- మేథ చేత, అనూ ఆ పరిమితా, [నిర్వేలా] మా...'</comment>
      <origin>584206</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3138" sha1="ajeaay9w9qepno4omg5fgkp5grx1jd2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;215
పుట. పద్యములు.
లక్ష్మీకి. ఆరామా---విహార స్థానమా! అమాపా! దగ్గఆలక్ష్మి
గలవాఁడా? ఆరు- దరిద్రుల' ఆమా- దారిద్ర్యమునకు, మా-
మృతిగిల్గించు వాఁణా, మా- మేథ చేత, అనూ ఆ పరిమితా,
[నిర్వేలా] మాలక్ష్మిని, మా..ఉరమున బంధించుకొనిన
వాఁడా, నాధ---ప్రభువులకు ఆధానా పోషించువాఁడా,
మామా, మధ్యమందు పీతాంబరము పచ్చవన్నె గలవాఁడా,
[మామామానుకుమామగాన ప్రత్యేకమగ నీవరుసతో
భక్తుఁడు పిల్చుచున్నాడు]!
నామానిశృత్వా—ఆనికుతి.
నాథా—ప్రభూ! ఆమానా, అపరిమితా..
నామాధా నా— నామక
88 దుష్కరంబులంది. '
దర్శనము దుష్కరములలో
బరిగణిత మయ్యె. ఇరులాదికముగ=నాళ్లు మొదలు,
-
87 రామా! సారుజసామ వేదము ఆరామం విహార స్థానముగాఁగల
వాఁణా, కీ, సుఖముగలవాఁడా, మీ, లక్ష్మిగలవాఁడా, భీలీ=
భీ = గాంతిగలవారియొక్క ఇతి పొందుటగలవాఁడా
అధవాళీ = కాంతిగలవాఁడా, ఇతీ ఆ జ్ఞానముగలవాఁడా
(యేగత్యవాస్తే జ్ఞానార్థకాః] నీశ్రీ. రోమోద్బోధ =కోమాం
చముయొక్క, ఉద్యోగ=ఎక్కువగా ఁ గూర్చుట గల [రోమాం
చము గల్గించు] ఈత్రేము=గొప్ప భక్తిగల, ఇభేంద్ర గజేంద్రు
నిచే, ఈడ్య = స్తుతింపదగ్గ, ఈ పే - ప్రభవిష్ణువే - నీశోభ
భ క్తశ్లాఘ్యమును దురితహరణ సమర్థముననుట.
8 క్యార=యువతులైన ఆభిరీ కొల్లభామల ధీ బుద్ధులను
వీధి = బారులకు శ్రీ=శోధయైన, కీర్తిజ యశస్సుగలవాడా,
నీ కీర్తిని గొల్లభామలు కీర్తించుకొనుచుందురనుట, మాలక్ష్మి
యొక్క ఉరః పక్ష మందలి యోగ ఉనికి చేతనైన ఉద్యోత,
ప్రకాశమును ఉల్లోచ - మేల్కట్టుగ బట్టియు ఉరే
.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ajeaay9w9qepno4omg5fgkp5grx1jd2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/273</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228126</id>
    <revision>
      <id>584207</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:30:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '216 పుట. పద్యము. చిఱునవ్వుగల ఈక్ష=చూపుగలవాఁడును ఈట్టు=ఈకుఁడు నైనవిష్ణునే, టేపేస్= సేపుగాని నేడేన్ = ఈదినముశఁ గాని ఉండునని [యధ్యాహారము] 89 కురువంశజుల పాలనము వర్ణము. విజిత = జయించు...'</comment>
      <origin>584207</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2859" sha1="bzjfeivbjmzbik90tr4cxte65r8xokh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;216
పుట. పద్యము.
చిఱునవ్వుగల ఈక్ష=చూపుగలవాఁడును ఈట్టు=ఈకుఁడు
నైనవిష్ణునే, టేపేస్= సేపుగాని నేడేన్ = ఈదినముశఁ గాని
ఉండునని [యధ్యాహారము]
89 కురువంశజుల పాలనము వర్ణము.
విజిత = జయించుట (సర్వోత్కృష్టులౌట స్థితివిహితి =
లోకస్థితివిధానము అనెడి వ్రతమునరతులు, పరతర మహత్ప్ర
వరులకుపాక్ష కానములైన స్వవిషయస్తుతులు గలవారు. గురువుల
ఉపదేష్టలు. కురువులు కురురాజులు.
..
.
90 శ్రీ = [సంపత్తికి] శోభకు, వీధీ సంచార స్థానమైన ధీm
బుద్ధి యొక్క రీతి విధముగలవాఁడా! శ్రీలీ! సౌందర్యముగల
వాఁణా! ధీ = భయముయొక్క, నీతీ = వ్యయ యొక్క,
నీవీ జ మూలధనముయొక్క, ఇతీ = ప్రాప్తిగలవాఁడా! నీతి =
న్యాయమునకు, ఇ=అంతఃపునమైనవాడా!
==
నేన్ నేను, వే శ్రీజ అన్యుడునా? ఏరేమేల్ = నీయాదరణము
కంటె వేరైన మే, మేలే= శ్రేష్ఠమా?
కేలే=శరము నే, తేనే— కెమ్మా (కరాలంబ మిమ్మనుట)
ఏవేస్ నీ సన్నిధి దక్క నిర హిళాముష్మికము లెవ్వి యైనను
సేఁడే ఇప్పుడే నిత్యములు కాకనుట].
91. నామణనీ నామావళిని, ఆధ్యాన ధ్యానించువారికిని, అఖ్యాన
కీర్తించువారికి అనామా! అనుకూలఁఁడా! సర్వాత్మ్య=
సర్వాత్మతయొక్క, అభ్యాసా అభ్యాసముగలవాఁడా!
98 సిద్ధజాలు - సిద్ధపురుష సమూహమైన కలశోకాదివారి స్యైఁడు
మున్న గాఁగలవారిచే, అధిగత= తెలిసికోవఁబడిన, లీలనిలా
సముగలవాఁడా! ఖంజన : దుష్టుల, నికారణని గ్రహముగ ల&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bzjfeivbjmzbik90tr4cxte65r8xokh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/274</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228127</id>
    <revision>
      <id>584208</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:31:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '217 పుట, పద్యము. 142 = 98. సఖా! ఓమిశ్రమా! అళిశీల = తుమ్మెదలవ లేఁగదలు, అలక లతీ శా=తీగ లవంటిముం గురులతో, కలిలి – గూడుకొన్నట్టియు, కలాలయ చంద్రుని, జయచయ పలుమాజం జయించుటలను, కథః=సూచించు, ఆస్య...'</comment>
      <origin>584208</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2905" sha1="93awogqkneeosk2tp3ob0t3yv1u0a02" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;217
పుట, పద్యము.
142
=
98. సఖా! ఓమిశ్రమా! అళిశీల = తుమ్మెదలవ లేఁగదలు, అలక
లతీ శా=తీగ లవంటిముం గురులతో, కలిలి
– గూడుకొన్నట్టియు,
కలాలయ చంద్రుని, జయచయ పలుమాజం జయించుటలను,
కథః=సూచించు, ఆస్యముచేఁబ్రకాశించు, జలజదళ=తా మర
పువలె సుందరమైన, కాయత : నెమ్మేను
గలుగుటచే, లాలితమైన యాత= నడకతో, సహిత = కూడు
కొనిన, చెలి–పేయనీ, లలిన్ = ప్రేమతో, చెలఁగెన్ m
ఒప్పెను.
94 ఠల్ = ఆఖ × లయొక
-
ఆమ
క' అను = పాపములచే, హతములైన,
సత్=సాధువులకు, ఆగద='5రోగ్యమును దాణఇచ్చువాఁడా!
దళత్ — భేఁదిల్లు
ఆగత్ = కొండలరలేనుండు
పాపాలుగలవాఁ గదగలధాతా = గనపట్లుకొని పోషించు
వాఁడా! హాతాయిత్యానీ! దత్ = దాతలను ఆదాతా=
సన్నిధికిఁ జేర్చుకొనువాఁ! గతాగత భూతభవిష్యత్తులను
గతా= ఎఱిఁగినవాఁడా! తాతా! తండ్రీ! అధవా అతాతా !
తండ్రిలేనివాఁడా!
=
95 ఖగగ గరుడుని ఎక్కువా ! ఖగగ = శాంతిని బొందిన
వారిలో నుండువాఁడా! ఖగగణనూర్యునిలో నుండువాఁడా!
శX = కగ, బ్రహ్మ నాయు అగ్ని సముద్రయములో నుండు
వాఁడా! కాక! రామావతారములో సముద్రమును శోషింపఁ
జేసినవాఁడా! కాక, యమునకు దుఃఖమిచ్చిన శివునకు కర్ణా
సుఖము ఎవనివలననో అట్టివాఁడా! అక, బుద్ధిలేనివారిని, గ,
పొందిన అకః దుఃఖమునకు, క : బ్రహ్మయైన
అనుట క=సుఖముగలవాడా! భగ, దయగలవాఁడా! ఖగ,
దేవతల ఆఘు దుఃఖము అనెడి, క, నీటికి, కళ, వాయుసహి
తాగ్నీ! కాక = కాకాసురునికి ఆక దుఖ మొసఁగువాఁడా! క,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>93awogqkneeosk2tp3ob0t3yv1u0a02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/275</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228128</id>
    <revision>
      <id>584209</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:31:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '218 పుట. పద్యము. 748 బ్రహ్మ యొక్క అశ, దుఖము యొక్క ఆజ్ఞ గొప్పదనమును మజఒ రియువాఁ డా! క= సుఖను రెడి జలమునకు, ను- మేఘమైన వాఁడా! గణవినాయకుని గ = పొందియున్న ఆశక దుఖమును ఈజటానికి అగ్నివలె ఘా...'</comment>
      <origin>584209</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3092" sha1="9q9zu3jny2bupt0udkt2bw7quxd0ki4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;218
పుట. పద్యము.
748
బ్రహ్మ యొక్క అశ, దుఖము యొక్క ఆజ్ఞ గొప్పదనమును
మజఒ రియువాఁ డా! క=
సుఖను రెడి జలమునకు, ను-
మేఘమైన
వాఁడా! గణవినాయకుని గ = పొందియున్న ఆశక దుఖమును
ఈజటానికి అగ్నివలె ఘాదభయంకరుడైన వాఁడా! గజ
గానమువలని ఖ సుఖమునకు గంధర్వుఁడైనవాఁడా!
ఖగః! ఇంద్రసుఖదా! క=పరమాత్మా.
97 దీన దీన మిక్కి లిదీనుఁడై విదూన పరితాపముందిన నదీన
సముద్రుఁడు గలవాఁడా! వనదని తవదనా! మేఘధ్వనిగల
భాషణముగలవాఁడా! ఆవవీన పురాణపురుపా! వందన వదవము
నమస్కరించువారిని రక్షించువాఁడా! వందనవనము స్వర్గమందలి
గొప్ప యుద్యానమును ఆవన = రక్షించువారిని [దేవతలను]
అవనా రక్షించువాఁడా!
98 సారణ బలగంతులగు, అసుర = రాక్షసులకు, సౌరీ-శనీ! సుర
వేల్పులను, సారస కమలాలకు, సూరా! సూర్యుఁడా! రస
విషమున, రసరక్తిగల శివుని పై సరసా! ప్రేమగలవాఁడా!
సారా! తొందఱగాఁగృణ్యముల నిర్వర్తించువాఁడా! నీరరస
బలరామునిపై, సరస=భ్రాతృభక్తిగలవాఁడా! రససార =
శృంగారమును జలమునకు, అధవా సర్వరసములని గ్గువకు నరసిme
శాసారమైన వాఁడా! రాస=రాసక్రీడపై, సరస = ఇచ్చగల
వాఁడా! పరస = బ్రహ్మానందముగలజ్ఞానులలో, కంపూ
రమించుకోర్కి గలవాడా!
99 నేను, అనిమని ప్రభవు లేనివాఁడవైన, నిన్ = నిన్ను ఊని
నాను, పొందినాలు (లేశ] వహించినాను [మనసులో నిల్వితి
ననుట] నిన్నున్నీయంతిటి వానినిగూడ, నేరుమయిపోపి నైన
నేను గూడ, ఊనన్ కునస్సునవహించుటకు. శావన్ లాను,
ఊసన్ = పొందను. అన్నన్న ! ఎంతటి చిత్రము! అన్నన్ =&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9q9zu3jny2bupt0udkt2bw7quxd0ki4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/276</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228129</id>
    <revision>
      <id>584210</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:31:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '219 పుట. పద్యము. నేనిట్లవఁగా, న=సూక్ష్మ ముకంటే, నభిన్నమైన, నజుజ్ఞానము గలవాఁడా! (గొప్ప జ్ఞానముగలవాఁడనుట, అన్న! = అన్నా! నన్న ! వామనావతారమునఁ గుఱుచవైనవాడా! (అథవా, జ్ఞానమునఁ గుఱంచవైన)...'</comment>
      <origin>584210</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2851" sha1="p0j25qx7w0eyz35off1pad24cgdycty" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;219
పుట. పద్యము.
నేనిట్లవఁగా, న=సూక్ష్మ ముకంటే, నభిన్నమైన, నజుజ్ఞానము
గలవాఁడా! (గొప్ప జ్ఞానముగలవాఁడనుట, అన్న! = అన్నా!
నన్న ! వామనావతారమునఁ గుఱుచవైనవాడా! (అథవా,
జ్ఞానమునఁ గుఱంచవైన) సన్నున్, ఏన్నో మానస్ ఇపాపముల
చేఁదక్కువ గాని వానిని, ఆసనమునిస్ ఆనవ=నోట, ను=
స్తోత్రముగల వానిని, ఎన్న నౌ నె? లెక్కలు పెట్టఁదగునా?
100 వాల్గవపాదము
భ=శివునకు, ఇభ = X కేంద్రునకు, భ= స్వభావసంబంద మైన
భౌ= కాంతికి భా= సాధనమైన, భజకాంతిగలవాఁడా!
భాభ = మేఘాభుఁ డైమదముగా రు, ళీభ = భీతగ జేంద్రునికి
అభూభా= భూమిలో లేని శాంతిశాలికైనవాఁడా!
మొదటి పాదము,
భాభా = శివునితో
సముఁడా' భాభా మేఘ కాంతి, భా
భూమివ లెసహనముగలవాఁడా!
అనవా, అలంకారమణల
కొంచెము శాంతిగలవాఁడా! సొమ్ములకున్న
యని యాళీయము. భీ కాంతిగలవాఁడూ భీజభయముగల,
ఇభీమన కేంద్రరక్షణమున ప్పటియాడు యేన్గులు, భీశాభయమునకు,
భు= శ్రష్టయగు మకరము యొక్క, భినీతికి, భుజబ్రహ్మ
(అనగా స్రష్టయగు, భీజగురుడుని, భీమస్థితికి, భభయమును
గల్గించువాఁడా! భీ భూభయస్థానములైన, భూ భూ
ప్రజలకును భూజభువికిని. భూభూజచంద్రునియునికియైన
వాఁడా! రంజకుఁడాయమట.
భాజకాంతిచేత, భాభా జనక్షత్రమువంటిదైన లక్ష్మి యొక్క
భా=భాంతికి, భౌ=కాంతినొసఁగు, భా-కాంతిగలవాఁడా?
{రక్షముని(లక్ష్మికి వొగ్ను నిసల్పున న్నా ఁ దెచ్చెడివనుట) మం&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p0j25qx7w0eyz35off1pad24cgdycty</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/277</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228130</id>
    <revision>
      <id>584211</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '220 పుట. పద్యము. తత్పురుష వ్యధికరణణ హువ్రిహ్యాదులాశ్రయణీయములు. భ నక్షత్రములుగ లగగనము (ఆవృఆద్యచ్) దానితో సదృశుఁడు భాఖా! యనఁబడు, “Xగనసదృశం ” అని ఆర్యోక్తి, భూభూఙ సీఠ, భూజస్థానము...'</comment>
      <origin>584211</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2369" sha1="p8oyp7op2dbe8ztrswe9ox6siqm0lha" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;220
పుట. పద్యము.
తత్పురుష వ్యధికరణణ హువ్రిహ్యాదులాశ్రయణీయములు. భ
నక్షత్రములుగ లగగనము (ఆవృఆద్యచ్) దానితో సదృశుఁడు
భాఖా! యనఁబడు, “Xగనసదృశం ” అని ఆర్యోక్తి, భూభూఙ
సీఠ, భూజస్థానముగాఁగల రాగమునకు, భూజనిషయమైన
వాఁడా! భూభూ=భూమ్యాదులకుఁ గారణమైనవాఁడా!
- గూఢార్థము
145 106ఆ గోర సము=గః = ఆపరాధ ను [కాంతాంతరసంగము] యె
క్కరసకు చిని, ఎఱుగను.
బాహ్యార్థము
-
ఆ=గోరస కు, ఆ ఆవుపాలు మొదలైనవి
108 కుబ్జా=కుంటిదానిని అని బాహ్యార్ధము శాన్యకుబ్జ పురిని
ఆధవా ఆదేశపు స్త్రీని అని గూఢార్థము.
110 కాడయందంగములను సరిచేసికొనుచుఁ గమలినినిముఖ మావముక్కు
చేర్చి ముద్దిడుకొ నె అను వాక్యము వ్యవహిరి పదముగా బ్రయో
గింపబడె.
148 112 కనిరో! కన్యలో! నీ కాలమున జరి పాదమున స్వాతి,
బహుసం
ఖ్యాకములైన, ఖాతి=ఖ=ఆ కాశీ గుణ మైన శబ్దమును, ఆతి=
పొందిన సొమ్ములయొక్క, గణములు =సమూహములు సా
స్ఫీతతకు, అహత్తగిన, వల్లుకు = చలనమువలన ఁగలిగిన
ధ్వనులుగ లద గుటతో,
చుండును.
దంద్ర = పాదముయొక్క చదిధాతువున కాహ్లాద యుద్ధము కాన
ఆహ్లాదశ ముయిన పొదము చంద్రపదముచే జెప్పఁబడెడి నా ప్రాణ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p8oyp7op2dbe8ztrswe9ox6siqm0lha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/278</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228131</id>
    <revision>
      <id>584212</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:31:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '221 పుట. పద్యము. సమూహము దారి నిలిచినది. ధృఅఅవస్థానే అనుధాతువుకని, స్వాతి, ఖాతి. సాక, చంద్ర దారి పదములు దుర్భోధ 147 114 ఉపవన పదముచే = స్త్రీ = లక్షితము. 147 = వల్లరిపదమును = చెయ్యి = లక్ష్మీ...'</comment>
      <origin>584212</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2318" sha1="r4fqbigbekvco5gyin79l01u8dhtw41" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;221
పుట. పద్యము.
సమూహము దారి నిలిచినది. ధృఅఅవస్థానే అనుధాతువుకని,
స్వాతి, ఖాతి. సాక, చంద్ర దారి పదములు దుర్భోధ
147 114 ఉపవన పదముచే = స్త్రీ = లక్షితము.
147
=
వల్లరిపదమును = చెయ్యి = లక్ష్మీతము.
చిగురుటాకులు పదముచే = వ్రేళ్ళు = లక్ష్మీతములు.
పూలగు పదముచే = గోరు - లక్షిశము.
===
116 సురణమద్యము తయారుచే ను వారియొక్క [నామణిఙ్ఞ ప్తమైన
సురాశబ్దముమీద దస్త్రత్యయము] పద్యముకలవారు
(ఆగృఆదిభ్వోచ్)
సు= గొప్పగా, రా8+ ఆరచునారు. [రైళవే]
సురాలయమున = శుద్యా గారమున సౌరణాసారమున =
కొలఁకున
ఇచట దేవవాచని సురశబ్దము అప్రసిద్ధార్థముల నుపయోగింపఁ
బడి కవి పౌరుష్యముఁ దెల్పుఁ గాని యిది పరుష..
148 118 శ్చా. దీనిలోపడుకు 'ఇ' కలను ఒక పార్శ్వనమున 'శ, 'ఆ',
148
[19]
కలవు.
మఱియొక పార్శ్వమున 'చ' 'ఇ', కలవు.
అక్షరాష్ట్రశాఖ్యాయుతులు=పు రీః' నామయుతు!&quot;, అని
కొందఱు, “పల్లవ” నాములని కొందఱు.
120 1వృద్ధురాల! ఓ ముదుసలిదా నా! = మాటలతో కలతో చూపుతో
వలుచు నీవు [భీతితో] వడఁకు పెరుగువకు గరుణింపవు,
8 ఓ వృద్ధురాల! శ్రీమహాలక్ష్మి, బుద్ధిస్సిద్ధిల క్ష్మ్యాతృధీర వ్యాహ్వ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r4fqbigbekvco5gyin79l01u8dhtw41</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/279</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228132</id>
    <revision>
      <id>584213</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:31:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '222 పేట, పద్యము. యా ఇత్యనురః పూర్వోక్తములగు వానితో వర్తిలందు వడఁ కు పెరుగునను నీవు కరుణింపవు. ప్రస్తుతార్థ వరకల్పనగాన కల్పిత = - 149 122 పార్థివవ్య = యొకఁడు ప ప్రథమమందు — పేరు మొదట, ర...'</comment>
      <origin>584213</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2797" sha1="llogn9mj0ym2wkz87xztq7m38ags1ch" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;222
పేట, పద్యము.
యా ఇత్యనురః పూర్వోక్తములగు వానితో వర్తిలందు వడఁ కు
పెరుగునను నీవు కరుణింపవు. ప్రస్తుతార్థ వరకల్పనగాన
కల్పిత
=
-
149 122 పార్థివవ్య = యొకఁడు ప ప్రథమమందు — పేరు మొదట,
రాజ =శలి= రాజపదవాచ్యుఁడై, మఱియతన సహితతన్ -
ఒప్పును, అవ్య క్తియందు రాజత యతన సహితతోఁ జెలX దు=
ఎవరు? అని ప్రశ్నము. ఉత్తరము - రాజాతన వృత్తము. రాజాత
నం ప్రియాలస్స్యాత్ అని అమరము.
పార్థిరవ్య క్తి=ప్పధినినుండి పుట్టిన పదార్థము [వృక్షము ]ఒkఁడు=
ఒకటి, మొదట రాజయనియు, తర్వాత అతన యనియు,
కల్పి పల్కఁబడును, ఆవ్యక్తియందు = ఆ చెట్టున. రాజతీయడు =
రాకార జకారములు గల్గుటయే, తనసహితితోఁ జెలఁగదు.
అతనసహితతతోఁ జేలఁ గువనుట,
ఆ, త, న, వర్ణములతో
నొప్పును. ఆ చెట్టున, రాజత్వము యతనయు ఢమైలేదని యుక్త
రార్ధములోని యర్థము పూర్వార్ధములో - రాజశబ్దాఛీధేయమై
యతన సహితమై యెప్పినదని విరోధ స్ఫూర్తినిఁ జెప్పుకోక,
విరోధ పరిహారమునకు రాశార జకారములు మొదటగల్గి ఆ, ఈ,
న, వర్ణములు చివరఁగల్గియుండునని చెప్పికొనవలెను.
149 124 నదులు అని యుత్తరము .
బహు= ఆ సేకములగు, భంగి
తరంగ ములుగల జలములచే, ఆ
క్షింపఁబడిన స్నా నానికి జనులు కలదై దుర్ధరలై = కొండ
నుండి క్లేశములో దిగి, హృత అపహరింపఁబడిన, ద్రవ్యుద్రు=
వృక్ష సంబంధిపట్ల వాదులంగల కొండను వదలి, బహు-ఈ=&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>llogn9mj0ym2wkz87xztq7m38ags1ch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/280</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228133</id>
    <revision>
      <id>584215</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:32:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '223 పుట. పద్యమా. రత్నాకరుని జేరుడుు. దుర్ధరలు అవశ్యలు, ద్రవ్య =దవహణ' అని వేశ్యార్థము. 149 18 ప్రకృష్టు కే సాహ్వయము ప్రవాలము. [పగడము] పృధివి లేని దాని పేరు.....అధరము. - 180 129 అట్టులే ఆకలి మొగ...'</comment>
      <origin>584215</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2596" sha1="ri3bca17xwqfm7884ear08o108hsfqu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;223
పుట. పద్యమా.
రత్నాకరుని జేరుడుు. దుర్ధరలు అవశ్యలు, ద్రవ్య =దవహణ'
అని వేశ్యార్థము.
149 18 ప్రకృష్టు కే సాహ్వయము ప్రవాలము. [పగడము] పృధివి లేని
దాని పేరు.....అధరము.
-
180 129 అట్టులే ఆకలి మొగ మగుచునే. (మొదటఁ బరాప్మౌఖులైన
వారు మరలఁ బరాఙ్మఖులైన నభిముఖులగుదురు).
189 విmగరుడుని చేఁ జితుడయినయింద్రుని, పుత్ర - కొడుకై వ
అర్జునుని, శత్రువయినకర్ణుని తండ్రియైన సూర్యుని పాదణకిరణ
ములవే, నిహతుండు. ఎండ దెబ్బతిన్న వాఁడు
3
వనమును, హరణ హరించువహ్ని యెక్క అరి శత్రుతయిన
జలమును, ధర=ధరిం చిన మేఘముచే పగీతమ గుణ వ్యాప్తమైన
నఖోంగణమును ఆ కాశ మధ్యమును,
131 గంధర్వహస్తము [ఆమీద పుఁజెట్టు] అమణ పంచాంగులవర్థ
మానా గంధర్వహ_సస్త్రి ఫుటీఫలంచ
- అని హారావళిలోని
చెప్పబడెఁగాన ఆశ్రితమైన ఫలము స్ఫుటము. ఆశ్రయము
గుప్తము, కాన యేకచ్ఛన్న·
188 శిరముతోఁ గూడి వెంట్రుక మాన్యనుగు శిరమును విడనాడి
నిరసింపఁడు, కస్యాయం కః శబ్దాదిదమర్థన ప్రత్యయః
కాన కము = అనఁగా = శిరము. వెంట్రుక. ఏశము . ఏ
వెంట్రు' ఏకముతో ఏశిరములో, ఏక మువిడనాడి ఏశిరము
విడ.
182 183 శ్లోకమాత్రం త్వపదృశా స్వాధీ
కార్స్త్న్యే మాత్రాపరిచ్ఛదే
అక్షరావయనే మాద్రవ్వే, మా నేర్పేకర్లభూష, శే
-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ri3bca17xwqfm7884ear08o108hsfqu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/281</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228134</id>
    <revision>
      <id>584216</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:32:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '224 ఫుట, పద్యము. మాత్రా ద్రవ్యం తామౄతీతి మాతికః. మాత్రా = స్వ రాదివర్ణోచ్ఛారణకాల తాంచే స్త్రీతి మాత్రికః అట్టివాఁడు కానివాఁ డమాత్రికుఁడు, == గజాశ్వభటయుతమైన యీ సీవ జితము కానిచో...'</comment>
      <origin>584216</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2314" sha1="g52dphnf23tk2uzhftv8zyw2jp0212t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;224
ఫుట, పద్యము.
మాత్రా ద్రవ్యం తామౄతీతి మాతికః. మాత్రా = స్వ
రాదివర్ణోచ్ఛారణకాల తాంచే స్త్రీతి మాత్రికః
అట్టివాఁడు కానివాఁ డమాత్రికుఁడు,
==
గజాశ్వభటయుతమైన యీ సీవ జితము కానిచో ఆమాత్రికుం
డౌటఁజేసి - స్వార్థసాధకుఁడుకాఁడుకాని అక్షరజ్ఞుండయ్యును = బ్రహ్మ
వేత్తయ్యు ర అధవా, చదువుకొనినవాఁడయ్యాను, అస్మదాత్మ
జుఁడు=నాకొడుకు,మూడుఁడన నెగడును, లోకములో మూఢంఁ
డన నొప్పురు అని తండ్రి కొడుకును గూర్చి యనుకొనుమాట.
=
2 యర్ధము.
గ,జ,హ,య, భట వర్ణములుగలదేము, ఇయ్యది-
యీవర్ణ మాల
సేన అధిష్టాన దేవతలతో ఁ గూడినదై, జితముకాదేవి ఉపా
పనవేఁ బ్రసన్న ముగఁ [వశ్యముగఁ] జేసికొనబడనిచో అమా
త్రికుండు=మాతృకానుగ్రహమునకుఁ దగనివాఁడౌటచే, ఆక్ష
రజ్ఞుఁడయ్యు వ్రాయను జరుపను నేర్పిన వాడయ్యు మూఢుఁ
డనఁబడు. అధవా --అక్షరములు వచ్చినను వర్ణోచ్చారణ
కాలాదులు వివరముగాఁ దెలియనివాడు మూడుఁడనుట,
186 సేవయను పేరున శ్రద్ధభేదము సేయఁబడుట నామాంతరిత.
గజహయభట పదములకుఁ బ్రసిద్ధార్థము విడచి వర్ణ పరమైన
యర్థముఁ జెప్పుకొనుట పంచితి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g52dphnf23tk2uzhftv8zyw2jp0212t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/282</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228135</id>
    <revision>
      <id>584217</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:32:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '225 పుట, పద్యము. 125 127 పాఠాంతరములలోని పద్యముల టీక , 45 సమాన! జ్ఞానయుతా ! 1 శ్రీనిధీ ! మాసమాస ! శాస్త్ర పరిచ్చేద్యా ! నేమానన్ నియమ ముతో, మానసానన్ = నమున నీమాన రుజు నీచి తసమున్న తిని, ఆనన్ మా...'</comment>
      <origin>584217</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2886" sha1="0ap4fwdq36xi8zcnfrdyvjt0rg74id6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;225
పుట, పద్యము.
125
127
పాఠాంతరములలోని పద్యముల టీక ,
45 సమాన! జ్ఞానయుతా !
1 శ్రీనిధీ ! మాసమాస ! శాస్త్ర పరిచ్చేద్యా ! నేమానన్ నియమ
ముతో, మానసానన్ = నమున నీమాన రుజు నీచి తసమున్న తిని,
ఆనన్ మానన్ = ఊతకోటమాలను, మానదావ గొప్పదనము
నిచ్చువాఁడా! విధిమాన! విధియందు భ్రామాణ్యముగల, మాన
పుల మాన = జ్ఞానము, మాన = పరిచ్ఛేదక ముభాఁ గలవాఁడా!
[దృశ్యతేత్వమాపై] సహితా - పూజితత్వము దే,
·
అమాన=పరిమితిలేని మానస్! చిత్తముగలవాడా! అమానమాన
=అప్రమేయా! మా దాని ! ఆనియు.
==
-
===
2 మహిత __మా--నుహిత ముగ అసమానయు వైన, సూజలక్ష్మి
గలవాడా! అనినమా:! అవమానము లేనివాఁడా! మానవనరులు
నర్నీతిని, న = ఆవమానించువాఁడా! మా!
లక్ష్మీగలవాఁడా' అనవమాన మాన! అనవ=ప్ర్రాచీనమైన, మాన
- ఔపనిస విజ్ఞానము మాన ! సచ్చేదకముగా ఁ గలవాఁడా !
[ఆధవా] ఆసవ పురాణపురుషా! మాన = ఇంద్రియముల
మాన తెలివికిఁ గారణమైన వాఁడా! అసమాన మానసా !
మాన మాన మాజలక్ష్మికిని అనస్థలమైన, మా మేధ కును
మాన మాన మాలక్ష్మికని, ఆనజస్థూలమైన, మా మేధ
కును అmఅంతఃపుర మైన వాఁడా! నమజ్ఞానము లవాఁడా!
50 మత ధ్యానింపబడిన, ఆఘి=విష్ణుపాదముల, నామతా-
సౌందర్యముచేతను, అసమాసమాన-నికుమానగర్వముగలవారికి
భీమతా భయంతఁ డగుట చేతను, అనుత= లెక్క గొనని,
ఆరి=శువుల, భూరిధామతా = గొప్ప తేజముగల్గుట చేతను.
అనమత్ ఇతగ్గిపోని, ప్రతాపధామతా- శౌర్య స్థానమగుటచేతను
2&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0ap4fwdq36xi8zcnfrdyvjt0rg74id6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/283</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228136</id>
    <revision>
      <id>584218</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:32:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '226 పుట, పద్యము. 127 అమత=ఒప్పుకొనఁబడని, అబ్జ శీతధామతా పద్మచంద్రులు దగుటచే, అపమాంద్య జుజాడ్యములేకశళకళలాడు, వక్త్ర థామతా-ముఖకాంతిగల్గుట చేతను, మతా - లోకులకిష్టుఁడైన వాఁడా! అతిపుణ...'</comment>
      <origin>584218</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2602" sha1="gt2fnn85zt0fsg2wyxuqonzmp4y6j77" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;226
పుట, పద్యము.
127
అమత=ఒప్పుకొనఁబడని, అబ్జ శీతధామతా పద్మచంద్రులు
దగుటచే, అపమాంద్య జుజాడ్యములేకశళకళలాడు, వక్త్ర
థామతా-ముఖకాంతిగల్గుట చేతను, మతా - లోకులకిష్టుఁడైన
వాఁడా! అతిపుణ్యభూమతా - అతిశయితమైన పుణ్యాధిశ్యము
గలవాఁడౌటచే ప్రమాణ ఇతరులులు నిన్ను జూచి నేర్చుకోద
గిన ప్రమాణపు× మఁడవుగా, శిష్ట-పెద్దలచే, సర్ముతాయి.
ఒప్పుకోఁబడినవాఁడా!
లణఖండితము. త్రి—చంద్రుడు. ప్రుం గ్రహించుట. స్త్రీ
కలా=అంశము, శిల్పము, కూడుట, కాలవిశేషము, చంద్రకళే.
వడ్డీ, కలముఁ=అధ్య క్షమధుకమూ•
51 శఋసుఖము, లా ఆశీర్షించువాఁడా!
శలా ! కళాస్వరూపా ! అకలా నిరంశా! కలాఢ్య చంద్రు
నివలె, కాంత = మనోజ్ఞమైన, హృత్ మనస్సు యొక్క,
కలా శోభగలవాఁడా ! B బుద్ధిని, లా ఆకర్షించువాఁడా
కలాజచంద్రకళలకు, ఆశ - రుఃఖమును, ల ఆకర్షించు
క—సుఖమను సముద్రమునకు, లా చంద్రుడా! కబ్రహ్మ
ను, లా——దగ్గఱకుఁదీసికొనువాఁణా !
క—వాయువుకు, అగ్నిని. క నూర్యుని కనాయు
ముని, క-సుఖమును,
కళా—శోధయే, కలాపకా ! సొమ్ముగఁ గలవాడా!
కలాప—సొమ్ములకు, కాంతిదా — శోభనిచ్చువాడా
కలా—శోధలచే —విశస్వరా
-
- వికపించియుండుఁడా!
సం—ముంచి, వాక్కలా వాక్కు యొక్క శోభగలవాఁఖా!
పాఠాంతరములటీక సమా ప్తము,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gt2fnn85zt0fsg2wyxuqonzmp4y6j77</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/284</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228137</id>
    <revision>
      <id>584219</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట. పద్యము. 227 దోషప్రకరణము టీక. 152 137 నెరసులు = తప్పులు, దోషములు. 168 138 ఏదైన నొక విషయమును జెప్పఁదలఁచినవాని వాక్యమందై దవ యవములుండును. ప్రతిజ్ఞ, హేతువు, దృష్టాంతము. ఉపనయము. నిగమనము. అన...'</comment>
      <origin>584219</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2660" sha1="hlzlposzot112jyck72sctfd2zfqk9w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పుట. పద్యము.
227
దోషప్రకరణము టీక.
152 137 నెరసులు = తప్పులు, దోషములు.
168 138 ఏదైన నొక విషయమును జెప్పఁదలఁచినవాని వాక్యమందై దవ
యవములుండును.
ప్రతిజ్ఞ, హేతువు, దృష్టాంతము. ఉపనయము. నిగమనము.
అని వాని పేరు, 'మొదటి మూఁడు
ముఖ్యములు.
జీవన హేతువుకాన వీటివలెను వుజునకు ధనహవశ్యకము, అను
వాక్యములో మూజునకు ధన మావశ్యకము అరువది ప్రతిజ్ఞ .
జీవన హేతువు కాని అనునది హేతువు. 'నీటివలె' అనునది
దృష్టాంతము. వీనికిపోనియనఁగా—విరోధముగాని, యభావము
గాని యగును. ఇది కావ్యగోష మగునా? కాదా? ఆను
విచారము శర్కళము..నీరసము. ఆలీఢమౌట యనఁ స్వల్పముగా
విమర్శించుట యనియు సమగ్రముగా విమర్శించుట యనియు
నర్థములు. కొంచెము విమర్శించిననది తేలదనియు ఎక్కువగా
విమర్శించుట యనావశ్యకమనియు భావము. గౌతముఁడు ప్రతి
దృష్టాం ధర్మాభ్య మజ్ఞా స్వదృష్టాంతే ప్రతిజ్ఞాహానిః' ప్రజ్ఞా
హానిః ప్రతిజ్ఞాంతరం ప్రతిజ్ఞావిరోధః అనియు, భోజుఁడు
యావజ్జీవమహం మౌనీ, బ్రహ్మచారీ పితామమ మాతాచమమ
వంధ్యాసీదపుత్రిశ్చ పితామహః అనియు వీనికి దోషత్వము
సంగీకరించిరి.
భౌమహాదులు ప్రతిజ్ఞా హేతుదృష్టాంతిహీనం దుష్టంచ నేమ్య తే.
అవి వీనిదోషత్వము నొప్పుకొనలేదు. కాన దండి తన యాశయ
మును చెప్పినాఁడు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hlzlposzot112jyck72sctfd2zfqk9w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/285</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228138</id>
    <revision>
      <id>584220</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:33:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '228 పుట, పద్యము, 158—189 సముదాయార్థశూన్యముుణవాక్య పుటక పదములకుఁ గాని మహా వాక్యమును గూర్చు వాక్యములకుఁ గాని పరస్పర సంబంధము యోగ్యముగ లేనిది. దీనినే యోగ్యతౌకాంక్షా సన్నిధి రహిత మ...'</comment>
      <origin>584220</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3242" sha1="14fas7cj0pvlhqwp02g8lnoze6t4g3n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;228
పుట, పద్యము,
158—189 సముదాయార్థశూన్యముుణవాక్య పుటక పదములకుఁ గాని మహా
వాక్యమును గూర్చు వాక్యములకుఁ గాని పరస్పర సంబంధము
యోగ్యముగ లేనిది. దీనినే యోగ్యతౌకాంక్షా సన్నిధి రహిత
మందురు.
154 142 విరుద్ధములైన యర్థము గలుగుట వ్యర్థతీయనంబడు. ప్రాదిభ్యో
ధాతుజస్యవాచ్యో వాచ్ ఉ త్తర పదలోపం అని సంస్కృతి
వ్యాకరణము పరాహతి సంగతములు కాకుంట.
ఈయద్ధవిరోధము శాబ్దబోధము కలిగిన పిమ్మట నాలో చన ఁ
దోచునది. అప్భామున నా కాంక్ష మొదలైనవి లేవు కాని శాబ్ధి
బోధమే కల్గను. విరుద్ధమతి కారిత్వ ప్రకాశిత విరుద్ధత్వామత
పరాడ్లత్వాదిదోషములన్యో _క్తములు దీనసంతర్భవించు.
148 శత్రువులు లేదనుటకు శత్రువులఁజంపు పనుటయు, సర్వభూతి
దయగలుగుటకు భూమిని జయించుటయు విశుద్ధములు.
144 అభిషంగ మునియోగానులచే విచారణశక్తి తగ్గియుండుట
విజద్ధములను బాధ్యములు గాఁ జెప్పుటచే దోష ముకాదని నవీసు
అందుకు.
156 151 జనం కొనలేదు + ఆరూపవత్తిని
కనుంకొనలేద—ధూరవర్తిని
అని రెండు పదచ్ఛేదములు. లేదు---అయిలేద.
158 అనంగ మున్మమనివలన, ఆన ఆతంకు రోగముడో,
లంఘిత —ఆక్రమింపఁబడ్డది. శోక - తిరుఁడైన, కాలహతక
దుష్టమృత్యువుచే, గ్రస్త మ్రింగఁబడినది. అనియెుక
యర్థము. ఆనంగళాఖాతంక శరీరమునఁ బుట్టివిదిగాని రోగముచే.
కాలహరిక — చెన్డదియగు గ్రీమ్మకాలముచే అనియంతరము.
కానీ, ఇది యర్థమా? అది యర్ధమా! అని సంశీయము
-
155 ఉద్దేశించినరీతికి — మొదటఁ జెప్పిన విధమునకు. అనుద్దేశముజ
తర్వాతఁ జెప్పుట. అనుగుణముగన్--వీరు స సరిపోవునట్లు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>14fas7cj0pvlhqwp02g8lnoze6t4g3n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/286</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228139</id>
    <revision>
      <id>584221</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '229 పుట. పద్యము. 159 160 శక్వరి — మేఖల కాశ్యపిని భూమిని నీ భుజము, అనుటకు, నీకు భుజము, అనుట దోషము.. చేసికొను అనుటకు చేసుకోను అనుట దోపము. 5 మహారాజుశబ్దము సంబోధనము మహారాజ! ఆహట దోసము. 161 మల మగ...'</comment>
      <origin>584221</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2471" sha1="p98andv5beyctttk9ymfpxkc0kzccrn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;229
పుట. పద్యము.
159 160 శక్వరి — మేఖల కాశ్యపిని భూమిని నీ భుజము, అనుటకు,
నీకు భుజము, అనుట దోషము..
చేసికొను అనుటకు చేసుకోను అనుట దోపము.
5
మహారాజుశబ్దము సంబోధనము మహారాజ! ఆహట దోసము.
161 మల మగిరి యనుపదము ప్రథమావిభక్తించి కష్టముగ నా
భావించెడి. పదచ్ఛేదము చేసిన గిరిన్ అని తెరుకు. సప్తభ్యర్థ
మందు ద్వితీచుకాన నిర్దోషము. 'మొల్కలు ప్రథమార్థము
దెల్పు ప్రథముగ భావించి గుష్టముగ గోడును, ద్వితీయార్థ
మండల ప్రథమ కాన దోషము కాదు.
అంతమ్మౌళల ఇటవిశేషణను విశేష్యమువలె బహువచనము
కామిదే దోషమాభానం చును. వ్యాకరణవి శేష్వజ్ఞానమున నిర్దో
160 187 శీతిలముచంద్రకిరణ చూరికి పలయములెల్లఁ బ్ర అనినచో నక్క
రములు సరిపోవును.
171 పోవు ఋకము అనుటకుఁ బదాద్యంబులు ఋ ఇ వర్ణంబులు -
రలతుల్యంబులు. అనుసూత్రము ప్రమాణము &quot;హేమంత
ఋతువు అనుటకు ఋత్యకః అమసూత్రము ప్రమాణము.
ఇట్లు శాస్త్రీయముగు సంధిగాన దోసముకాదు.
1872 కామా సంబంధయుక్తములు — కోరిక తీర్చన వియు డబ్బు
సంపాదించు సాధనమును,
161 275 మలయ శైలమునఁ గర్పూరపుటనఁటి చెట్లుపుట్టుట విరుద్ధము.
కళింగవవముల మతంగజములు పుట్టి మృగ పాయములగుట
విరుదము
[10]&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p98andv5beyctttk9ymfpxkc0kzccrn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/287</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228140</id>
    <revision>
      <id>584222</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:33:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '230 పుట. పద్యము. 168 176 చోళదేశములఁ గావేరీతీరములఁ గాలాగు కూత్పత్తి విరుద్ధము. 178 శరదృతువున హంసములును వానకాలమున నెమిళ్లురు నుండును గాని హంసలు వానకాలమునను నేమిళ్లు శరదృతువునను ను...'</comment>
      <origin>584222</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2598" sha1="8x33g9s6oy71hnesp5s1k845o229bxz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;230
పుట. పద్యము.
168 176 చోళదేశములఁ గావేరీతీరములఁ గాలాగు కూత్పత్తి విరుద్ధము.
178 శరదృతువున హంసములును వానకాలమున నెమిళ్లురు నుండును
గాని హంసలు వానకాలమునను నేమిళ్లు శరదృతువునను
నుండవు. హేమంతమునఁ జంద్రుడు మంచుచేఁ గప్పఁబడం.
శిశిరమునఁ జలిచేఁ జందన
168
180 భిన్న
-ఆయా కాలముల నిషిద్ధములైన స్వరములు చేరని,
మార్గము — ప్రయోగ మార్గము గలదగుడు నీ గానము, స్వరస స
కంలు పూర్తిగా నెగడంగన్ ఏడు స్వరములు సంపూర్ణముగ
వచ్చుచుండ నొప్పెడి.
-భరతుఁ డిట్లు చెప్పి--
ప్రభాతే సురతో నింద్యఃఋషభః పంచమోపిన శివయేత్ప్రభ
సంహ్యు క్షాపంచత్వం పంచమో. పివ పంచమస్య విశేషాయం
కధికః పూర్వసూరిభిః ప్రగే ప్రగీతో జనయేత్ దర్శవిపర్య
.యమ్.
168_184 సుగతుఁడు = బుద్ధుఁడు. బౌద్ధులు సర్వ పదార్థములకు క్షణిక
త్వము నొప్పుకోనువారు, కాని సంస్కారములను సుగతుఁడు
నశింపవ వెననుట విరుద్ధము. సంస్కారములు (8) వేగము,
స్థితిస్థాపకము, స్మృతి హేతు భావన. ఒక దానిని దెలిసికొనిన
పిమ్మట నాజ్ఞానము సూక్ష్మముగ లోపలనుండి స్మృతిని
కలిగించునందుకు.
164 18 కపిలమతము సాంఖ్యము నొప్పుకొను వారు సచార్యవాదులు.
సత్తేపుట్టునందురు. అసదుద్భవంపు సిద్ధాంతము కాపీలో పవర్ణిత&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8x33g9s6oy71hnesp5s1k845o229bxz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/288</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228141</id>
    <revision>
      <id>584223</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:33:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '231 పుట. పద్యము. 164 మనుట విరుద్ధము. అసదుద్భవం పుసిద్ధాంతమనగా - లేనిదిపుట్టు మూ న్న దరట. దీని అసత్కార్యవాదమందురు. ఆపదుద్భవమున దుష్టులుపుట్టుట, లేనిదిపుట్టుట. అసదికరణాదు పాదాన గ...'</comment>
      <origin>584223</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2617" sha1="cx77wny9sifwj8jnkqni5fyh54co1gs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;231
పుట. పద్యము.
164
మనుట విరుద్ధము. అసదుద్భవం పుసిద్ధాంతమనగా - లేనిదిపుట్టు మూ
న్న దరట. దీని అసత్కార్యవాదమందురు. ఆపదుద్భవమున
దుష్టులుపుట్టుట, లేనిదిపుట్టుట.
అసదికరణాదు పాదాన గ్రహణాత్ సర్వసంభవాభావాత్ |
శ క్తస్యశక్యకరణాత్ | కారణభావాచ్ఛ సత్కార్యమ్.
186 ఆహితాగ్నులు కానివారు వైశ్వానరేష్టి గోనర్చుట శ్రుతి
విరుద్ధము.
భూతసమూహాత్మకుఁడగు విరాట్పురుషుఁడు విశ్వానరుఁడు,
అతఁడధి దేవతగాఁగల యాగము పై శ్వాపరేష్టి విశ్వానరము
సొస్తే విద్యుదాదిత్య వాయ్వకాశోదక పృథివ్యామ్మ డై సడ్భిగు
= ఆనిశ్రుతి.
187 ఉపనయనము లేనివాఁడు వేదములు చదువుట విరుద్ధము॥
189 కల్పవృక్షములు నరులయుద్యానముల నుండుట విరుద్ధమ య్యును
రాజు ప్రభావమును విప్రౌథో క్లికౌశలమును దెలి పెడినిగాన
నిర్దోషము .
190 ఆకాలేఫలపుష్పాణి దేశో పద్రవ కారణమ్ శరత్కాలమున యుద్ధ
యాత్రలును సప్తపర్ణ పుష్పములు నుండును కదంబ పుష్పములు
వామ యుండవు ఐన నివి యకాలమునఁ బూనె
సనుట యుత్సాతముగా విధ్య తముగాన నిర్దోషము.
185 191 లయతప్పిన కీ ర్తనరాగముఁ బెంచుట విరుద్ధము. ఐనను వారి
యన్యో వ్యాసురాగమహిమను సూచించుచు రాగ శబ్దశక్తి మూల
ధ్వని నేర్పఱిచెడినిగానే నిర్దోషము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cx77wny9sifwj8jnkqni5fyh54co1gs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/289</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228142</id>
    <revision>
      <id>584224</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:34:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '232 పుట. పద్యములు. 164 1982 అగ్ని చల్లనిదగుట విరుద్ధము. కాముకుని కట్లగ పడుట విరుద్ధము కాదు. 193 జ్ఞేయత్వము అజ్ఞే యత్వము మున్నగు పరస్పర విరుద్ధము లోక యూధారమున నుండవని న్యాయం, స్త్రము....'</comment>
      <origin>584224</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1649" sha1="bhbvqqw4g1d62we9qex4henplsv1rmv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;232
పుట. పద్యములు.
164 1982 అగ్ని చల్లనిదగుట విరుద్ధము. కాముకుని కట్లగ పడుట విరుద్ధము
కాదు.
193 జ్ఞేయత్వము అజ్ఞే యత్వము మున్నగు పరస్పర విరుద్ధము లోక
యూధారమున నుండవని న్యాయం, స్త్రము. ఇక్కడఁ బరమాత్మ
యచింత్యమహిమమని తెల్పుచు విరుద్ధరుగుచుండె.
-
€6 194 దైవవిధి కావున శాస్త్ర విరుద్ధ మయ్యు బహుపతిత్వ మవిరుద్ధము.
164 199 విధి= లక్షణములచేత, దర్శిక = చూపబడిన. వ్యుత్పన్న ఇజ్ఞానము
గల, బుద్ధి = మతిగలవాఁ డై, వశ్య స్వాధీనములైన, వాక్ ...
మాటల, అభిసృతిన్ –స్వయముగ వచ్చుచుంట చేత మద
వతులభిసృతిన్ —— మదవతుల - యువతుల అభిసృతిన్ క మం
తతాము వలచివచ్చుటచే రమించు — ఆనందించు
168
-
6 ముఖంబుకాదు--ప్రారంభము కాదు? ఎదియేనివారావినుంతుడు.
సుఖంబు — అని పాఠాంతరమును గలదు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bhbvqqw4g1d62we9qex4henplsv1rmv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/290</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228143</id>
    <revision>
      <id>584225</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:34:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పాఠాంతరములు 72 పుటలో 188 పద్యము తర్వాతి పద్యము తే.గీ. ఇతర హేతుభవంబు నహేతుకంబు నైనమదము మున్నగునది పానముఖ్య భవముగానిది యిచ్చో వివక్షి తంబు గావున విరోధమనునది గానరాదు. లేక తే. గీ,...'</comment>
      <origin>584225</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1998" sha1="d71y6snmmwep8l6vhx4vwcyzhgo1hrm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పాఠాంతరములు
72 పుటలో 188 పద్యము తర్వాతి పద్యము
తే.గీ. ఇతర హేతుభవంబు నహేతుకంబు
నైనమదము మున్నగునది పానముఖ్య
భవముగానిది యిచ్చో వివక్షి తంబు
గావున విరోధమనునది గానరాదు.
లేక
తే. గీ, ఇటు లపానాదిజవ్యమై యితర హేతు
భవమును సహేతుకంబావై వఱలునట్టి
శ్రీ బతాదిక మిటవివక్షింపఁబడెడిఁ
గావునన్ విశుద్ధతయిటఁ గానరాదు.
82 పుటలో 231 పద్యము నిట్లు మార్పవలెను
తే.గీ. ప్రాగభావాదులైన యభావములకు
భావరూపం బభావరూపంబునైన
కార్యమును గలిగింపంగఁ గారణత్వ
మీ యుదాహృతుల౯ వచియింపఁబడియె.
88 పుటలో 284 పద్యమునిట్లు మార్చితి.
తే. గీ, తాప కాపాంగమను మన్మధ ప్రదరము
జైత్రమగుఁ జెలి ! లాతిలక్ష్యమునవదలఁ
బడియెనీ చేత, దానిచేవాఁడుగాక
నేనున్ను గూడ దెబ్బదింటి హృదయమున.
అ ధ వా
తే. గీ, తావకాపాంగమను మన్మధప్రదరము
జైత్రమగుఁజెలి ! పె ఆ దెస జనునిమీద
వదలఁబడియెనునీ చేత, వానితోడ
నేను నునే దాని దెబ్బదింటి నెదయందు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d71y6snmmwep8l6vhx4vwcyzhgo1hrm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/291</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228144</id>
    <revision>
      <id>584226</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:34:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '234 109 పుటలో 837 పద్యము నిట్లు మార్పవలె. తే.గీ. ఆససందేహము సనస్వయమునుగూడ నుపకులం మన నేఁజూపి దున్న వాఁడ రూపకాలంకృతులలోన చూపితిని ని రూపణమ్ముగా ఁగ నుపమా రూపక మును. తే. గీ. అరసిచూడ నుత...'</comment>
      <origin>584226</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1943" sha1="0tk9inw8mmpaua5t1pk2jytvxsu2zjm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;234
109 పుటలో 837 పద్యము నిట్లు మార్పవలె.
తే.గీ. ఆససందేహము సనస్వయమునుగూడ
నుపకులం మన నేఁజూపి దున్న వాఁడ
రూపకాలంకృతులలోన చూపితిని ని
రూపణమ్ముగా ఁగ నుపమా రూపక మును.
తే. గీ. అరసిచూడ నుత్ప్రేక్షావయవముగూడ
వెలయుచుండు నుత్ప్రేక్షావిభేదమగుచు
బహ్వలంకార సంసృష్టి పండితులగు
వారు సంకీర్ణ మఃఁగఁ బోల్పాగుచుండు.
125 పేజీ ఆఖరునఁగల యవతారిక 126 పుట మొదటఁ జదువర లే.
165 ఫుటలో 192 పద్యమిట్లు మార్చవలె.
తే.గీ. చంద్రునికంటెను జల్లదనము
హన్య వాహనునందుఁ బొల్పారు మిగుల
నంచు నబలావియోగ శ్రమాతి రేక
నిరత విహ్వలుఁ డితఁడు గణించుచుండె.
189 పుట 21 బంతితర్వాత నిజచరువుఁడు,
దీపక స్థానమంద—దీపకము సంభవించుచుండఁగనీ, ఒక
వాక్యములోని పదమును మఱోక వాక్యములోని
కధ్యాహారముగాఁ దీసికొనవలసిన చో దీపకమును, ఒక
వాక్యములోని పదమునో పదార్థమునో మరలఁ
జెప్పుట యావ త్తియుఁ గాన యీష ద్భేదమును&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0tk9inw8mmpaua5t1pk2jytvxsu2zjm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/292</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228145</id>
    <revision>
      <id>584227</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:34:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పుట. పద్యము, 235 - 190 పుట 17 బంతి తర్వాత నిది చేర్చుకోవాలె. 76_206 ఏకమాపరాయణము —ముఖ్యాధారము. సర్వా లంకారములనేదే సతిశయము దోచుఁగాన. ఇతర వైచిత్ర్యములు ముఖ్యములైన నితరాలంకార ములు, అట్లుక...'</comment>
      <origin>584227</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2204" sha1="g2vf6n2d7k1nn5r7u6ispgyteu6dz7k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పుట. పద్యము,
235
-
190 పుట 17 బంతి తర్వాత నిది చేర్చుకోవాలె.
76_206 ఏకమాపరాయణము —ముఖ్యాధారము. సర్వా
లంకారములనేదే సతిశయము దోచుఁగాన. ఇతర
వైచిత్ర్యములు ముఖ్యములైన నితరాలంకార
ములు, అట్లుకానిచో గిది. కావుననే యీ లక్ష్య
ములఁగూడ వరుసగా, సామాన్య, సందేహ, నిశ్చ
యాధి కాలం కారములఁ గొందఱభిమానింతురు.
226 పుట చివర. అనులోమము,
134_76 నళినదమ = పద్మములను శిక్షించు (పద్మములఁ
బోలెడి) నయన=కన్నులుగలవాఁడా! జలజవదన!
వరద! హలకర = బలరాముని యొక్క, సుదయు
మంచిదయగలవాఁడా (దయకు భాజనమా !) రస
రసరూపా!—కసోవై సః అని శ్రుతి. బలమహీమ='
బలాతిశయముచే జని-పుట్టుకగల, రవ-సింహ
నాదములు గలవాఁడా |
ప్రతిలో మము
-
వరనిజమహీమలవ - వర - బ్రహ్మాదిద_తవరసంభవ
మైన, నిజమహిమలేశముచే, సరియత్ - తొందఱ
గలవాండ్రవ లెఁ దిరుగు, అసురులతోఁ గలహించు
వాడా ! దర-భయములను, వన అడవులకు,
దవ-కార్చిచ్చువైనవాఁడా! జలజకరక- పద్మముల
వంటి కేలోయిక వాఁడా! సమద నమస్కరించు
భక్తులకంతః పురమువంటివాఁడా ! నళిన- నళినము
గలవాఁడా ! అనఁగా - పద్మనాభా | యనుట.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g2vf6n2d7k1nn5r7u6ispgyteu6dz7k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/293</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228146</id>
    <revision>
      <id>584228</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:35:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '= 2 h 00 ౧౯ర పుట స మ ర్థ న లు ర్థ ( చూపంగఁబడియె) (వినంగఁబడియెన్ ( ఇట్టివి చాల కలవు చేర్చినాను అని పారిజాతాపహరణము) 'మోదినా వేమిరా 1 ఇట్టివి చాల కలవు అని హరిశ్చంద్ర చరిత్ర పళక్షగరము ప్ర...'</comment>
      <origin>584228</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2543" sha1="dydj3lo0j19gxvqcxtjz7kubfveyp62" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;= 2
h
00
౧౯ర పుట
స మ ర్థ న లు
ర్థ
( చూపంగఁబడియె) (వినంగఁబడియెన్
( ఇట్టివి చాల కలవు
చేర్చినాను
అని పారిజాతాపహరణము)
'మోదినా వేమిరా
1 ఇట్టివి చాల కలవు అని హరిశ్చంద్ర చరిత్ర
పళక్షగరము
ప్రకరణ అన్వేష్య పిదృశ్యతే
అని వ్యాకరణము. ఆద్యగన్య
ఆదిగా ఓ అవసాన గన్య అని యధ
ర్వణకారికలలోఁ బ్రయుక్తము.
బంతి మొదలు ౧౯శి పుట
బంతివఱకును
&quot; అంగము కావచ్చు” ననుట యిత రాలిం కారికులు రనవదలం
కారములను సాధించుపద్ధతి రసము ముఖ్యముగ వ్యక్తమగు
చున్నను రసవదంకాగములనియె దండిమతమనితోఁ
విషయ సూచికలో:
cw.
౭ పుట ౧౧ బ౦౪. వామనుఁడు శబ్దరతములు నరగత
ములు నని గుణాలంకారములని విభజించి చక్క గాఁ జూపెను.
అక్కడఁగూడ లక్ష్యలక్షణ సమన్వయము క్లేశకరము. దండి
గుణ విభజన శబ్దార్ధములద్వారా లేదు. శ్లేష
సౌకుమార్యము
లకు భేదముకస్పట్టదు. సమాస బాహుళ్య మోజో గుణమనుట
తగదు. 'నళనాళీకమృణాళ నాళలతికా నవ్యప్రణాళీ మిళల్ల లనా
లాప” “ఓస్సలయాకులకోకి, కాకు కాకలీకలకల రావముల్”
అను సిట్టి మృదువర్ణమయములైన సమాసములు,
“రణాత్కరణఝంఝణత్క్వణితకింకిణి &quot;చందద్భుజ
భమితచండగ దాభిఘాత” అనుపట్టి సమాసములవలె రౌద్రాది
దీ_ప్తివ్యంజకములు కా లేవుక దా.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dydj3lo0j19gxvqcxtjz7kubfveyp62</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలుగు కావ్యాదర్శము.pdf/294</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228147</id>
    <revision>
      <id>584229</id>
      <timestamp>2026-10-09T09:35:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>584229</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jrd8kg3tvmzhwj4n80k4xbgnqa9uxkx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228148</id>
    <revision>
      <id>584238</id>
      <timestamp>2026-10-09T11:28:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584238</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1964" sha1="k7h2x63anws78dha9uyores1kumfpla" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|6|దశ మహావిద్యలు|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
13. అతఏవ వామైన విభుతేత్యాహ పుష్పదంతః ।

14. మహాకాలస్య నిత్యతాండవస్య విభుతాతః కాలీనాతిరిచ్యతే ।
15. క్రియైన తాండవ ముచ్యతే ।
16. పరిణమయిత్రీ శక్తి ర్న కేవలం సంహరతి ।
17. సృజత్యపి ।
18. పూర్వపూర్వావస్థా సంహార ఏవోత్తరోత్తరావస్థా సర్గో భూతానాం ।
19. ఏకైవక్రియా ద్వ్యర్థకరీత్యుక్తం భవతి ।
20. ఏతేన కాలస్య కారణత్వం వ్యాఖ్యాతం ।

21. 'అహమేవ వాత ఇవ ప్రవామ్యారభమాణా భువనాని విశ్వే'తి మన్త్ర వర్ణో౽త్ర భవతి ।

22. ఈశస్య వరమకారణత్వం తద్వత్త్వాత్ ।
23. ఏషా పరిణమయిత్రీ సమష్టిశక్తి ర్భూతాన్యావిశ్య వ్యష్టిశక్తిశ్చ భవతి ।
24. తత్ర తారతమ్యముపాధిభేదా త్తేజస ఇవ సూర్యాదౌ ।

25. భూతాస్తరాపేక్షయా చేతనానాం తచ్ఛక్తి వాహీస్వభావో భూయాన్ ।

26. ఆస్మాను ప్రవహన్తీ సాశక్తిః కుండలిన్యుచ్యతే।

27. సాహి శ్రేష్ఠం ప్రాణమావిశ్య క్రియాశక్తిర్భవతి పురః ।
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k7h2x63anws78dha9uyores1kumfpla</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228149</id>
    <revision>
      <id>584239</id>
      <timestamp>2026-10-09T11:40:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584239</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3192" sha1="ojmfxipzjfalcq2nlpaac40yc60286i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||కాళీ పటలము|7}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
13. అందువల్ల నే పుష్పదంతుడనుకవి (వామయే) స్త్రీయే సృష్టికి విభుత యనెను. (ఇంకొక అర్థము. - పుష్పదంతు డీమె విభుత్వమును వామము - అనగా వక్రమనెను.)

14. మహాకాలుని (యీశ్వరుని) నిత్యతాండవ వైభవముకంటె కాళి వేఱు కాదు.

15. క్రియయే తాండవ మనబడెను.

16. పరిణామములను గల్పించుశక్తి కేవల సంహారమే చేయదు.

17. సృష్టిని కూడ చేయును.

18. భూతములయందు పూర్వావస్థలయొక్క సంహార ముత్తరావస్థల సృష్టికొఱ కగుచుండును.

19. ఒకే క్రియ యీ విధముగా రెండుపనుల కొఱకగును.

20. ఇందుమూలముగా కాలము (కాళి) యొక్క సృష్టికారణత్వము వ్యాఖ్యాత మయ్యెను.

21. 'నేనే భువనసృష్టి నారంభించుటకు వాయువువలె సర్వత్ర ప్రవహింతు' నను నర్థముగల వేదమంత్ర మిక్కడ గ్రహింప దగినది.

22. అట్టి వైభవమువల్లనే యీశ్వరునకు పరమకారణత్వ మొప్పును.

23. పరిణామ కారిణియైన యీ సమష్టిశక్తి భూతముల నావేశించుటచే వ్యష్టిశక్తియు నగుచున్నది. (వికృతి పరిణామము కొఱకు).

24. సమష్టి వ్యష్టులయందు శక్తికిగల తారతమ్య ముపాధి ననుసరించి సూర్యచంద్రాదుల నావేశించిన తేజస్సున కున్నట్లుండును.

25. ప్రాణజాతమందీశక్తి భూతాంతర్యమునపేక్షించి హెచ్చుప్రవాహ స్వభావముగలదియగును. (అనగా నాంతర్యమున సూక్ష్మముగా నుండు నాకాశమును లేదా ప్రాణమనోబుద్ధుల నపేక్షించి).

26. మనయందు బ్రవహించునట్టి యంతశ్శక్తియే 'కుండలిని' యనబడుచున్నది.

27. ఆమెయే పురమనెడి దేహమందు శ్రేష్ఠమైనది యగు ప్రాణము నావేశించి క్రియాశక్తి యగును.
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ojmfxipzjfalcq2nlpaac40yc60286i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228150</id>
    <revision>
      <id>584240</id>
      <timestamp>2026-10-09T11:51:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584240</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1633" sha1="5uxogldkpwvh1ru7nh7fmzk2ecolvzy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|8|దశ మహావిద్యలు|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
28. శ్రేష్ఠే శక్తౌచ ప్రాణవ్యవహారః ఉపనిషత్సు దృశ్యతే ।

29. ఇంద్రియసహపాఠే శ్రేష్ఠపరః ।

30. పరత్వేన స్తుతౌ శక్తిపరః ।

31. ప్రాణతరంగా ఏవోచ్ఛ్వాసాదయో న ప్రాణస్వరూపమ్ ।

32. న వాయు, క్రియే పృథగుపదేశాదితి బాదరాయణస్య సూత్రమత్ర భవతి ।

33. సంసారిణాం ప్రాణశక్తిః ప్రతిక్షణం వినియోగవైషమ్యేణ క్షీయతే ।

34. ముహుర్ముహుః శ్వాసవిసర్గాచ్చ ।

35. ఆత్మశక్తే ర్వృద్ధయే కాలీముపాసీత।

36. రసజ్ఞయా ।

37. జ్ఞానతః శ్వసనం తస్యాః శుద్ధముపాసనమ్ ।

38. జ్ఞాయమానా క్రియా మహామహిమాస్యాత్ ।

39. మనసే శక్తిం దద్యాత్ ।

40. వాచే శక్తిం దద్యాత్ ।

41. చక్షుషే శక్తిం దద్యాత్ ।

42. అంతతో దీర్ఘజీవితంచ దద్యాత్ ।

43. ముక్తయే చైషా విద్యా భవతి ।
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5uxogldkpwvh1ru7nh7fmzk2ecolvzy</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>