షోడసకళానిధికి షోడశోపచారములు

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="te">
  <siteinfo>
    <sitename>వికీసోర్స్</sitename>
    <dbname>tewikisource</dbname>
    <base>https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">మీడియా</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ప్రత్యేక</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">చర్చ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">వాడుకరి</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">వాడుకరి చర్చ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">వికీసోర్స్</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">వికీసోర్స్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">దస్త్రం</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">దస్త్రంపై చర్చ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">మీడియావికీ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">మీడియావికీ చర్చ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">మూస</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">మూస చర్చ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">సహాయం</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">సహాయం చర్చ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">వర్గం</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">వర్గం చర్చ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ద్వారము</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ద్వారము చర్చ</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">రచయిత</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">రచయిత చర్చ</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">పుట</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">పుట చర్చ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">సూచిక</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">సూచిక చర్చ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">మాడ్యూల్</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">మాడ్యూల్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>షోడసకళానిధికి షోడశోపచారములు</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2194</id>
    <revision>
      <id>584445</id>
      <parentid>373324</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T01:35:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-54613-78</username>
        <id>7573</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ అక్షర దోషాలను తొలగించినాను</comment>
      <origin>584445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3794" sha1="syndwntt2c4ysghic3jsm4pueiex9wj" xml:space="preserve">


Poem

&lt;nowiki&gt;|షోడశ కళానిధికి    (రాగం:ఆరభి  ) (తాళం :ఆది )}}&lt;/nowiki&gt;

షోడశ కళానిధికి షోడశోపచారములు 
జాడతోడ నిచ్చలును సమర్పయామి

అలరు విశ్వాత్మకున కావాహన మిదె సర్వ
నిలయున కాసనము నెమ్మి నిదే 
అలగంగా జనకున కర్ఘ్యపాద్యాచమనాలు 
జలధి శాయికిని మజ్జనమిదే

వరపీతాంబరునకు వస్త్రాలంకారమిదె 
సరి శ్రీమంతునకు భూషణము లివే 
ధరణీధరునకు గంధపుష్ప ధూపములు 
తిర మిదె కోటిసూర్యతేజునకు దీపము

అమృతమథనునకు నదివో నైవేద్యము 
గమి(రవి)జంద్రునేత్రునకు కప్పురవిడెము 
అమరిన శ్రీవేంకటాద్రి మీది దేవునికి 
తమితో ప్రదక్షిణాలు దండములు నివిగో
  

&lt;nowiki&gt;|Shodasakalaanidhiki   (Raagam:arabhi )  (Taalam:aadi )}}
Shodasakalaanidhiki shodasopachaaramulu 
Jaadatoda nichchalunu samarpayaami&lt;/nowiki&gt;

Alaru visvaatmakuna kaavaahana mide sarva
Nilayuna kaasanamu nemmi nidae 
Alagamgaa janakuna karghyapaadyaachamanaalu 
Jaladhi Saayikini majjanamidae

Varapeetaambarunaku vastraalamkaaramide 
Sari sreemamtunaku bhooshanamu livae 
Dharaneedharunaku gamdhapushpa dhoopamulu 
Tira mide kotisooryataejunaku deepamu

Amrtamathanunaku nadivo naivaedyamu 
Gami(ravi)jamdrunaetrunaku kappuravidemu 
Amarina sreevaemkataadri meedi 

.

Shodasopacharamulu:
Avaahanam,aasanam,paadyam,aargyam e.t.c

jaada thoda: do Pooja 

nicchalunu: ever

samarpayami: giving

[bold]Meaning:
To the one who excelled in all the 16 arts, I will peform these shodasopacharas daily in proper order.

Alaru Viswathmukunaku Aavahanamidhe:
Alaru: to please
Viswa+Athmunaku: one who is present every where in the universe
Avahanam:Requesting God to come with in us

The god who pleases all our wishes and who is omnipresent, i am doin Aavahanam

sarva nilayuna kaasanamu nemminidhe:
sarva nilayunaku is once again omnipresent
aasanamu nemminidhe: i am offering aasanam(the place where one sits..like lotus is the aasana for goddess saraswathi)

I am offering Aasanam to the all pervading god.

ala ganga janakunakargya paadhyachamanalu:
ganga janakunaku: Janaka means father.Our puranas say that River Ganga is born at the foot of sri Hari.So we consider Sri Hari as the father of ganga.
Argyam:water used for washing hands.It is washing out the past
karmas (deeds), and reaching the state of purna Ananda
paadyam : This is to wash the dirt on the feet of the deity
Achamanam: Sipping a little water, in the prescribed manner, for self-purification, remembering the Supreme All-pervading Reality.


I am offering argyam,paadhyam and achamanam to the Srimannarayana(Ganga's father)

jaladhi saayikini majjanamidhe
Jaladhi Saayi: the once who is resting on the Paala Samudhram
Majjanamidhe: Again sprinkling water over oneself with the Mantras praying for welfare here in the world and highest spiritual attainment hereafter.

So Annamacharya says he is offering Marjanam to the God.

===బయటి లింకులు===
[[http://www.esnips.com/doc/2d558ab9-3ec4-4d0c-8381-c51ef34dd8cc/2-03ShodasaKalanidhiki ShodasaKalanidhiki]]


----


{{అన్నమయ్య పాటలు}}

[[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]]</text>
      <sha1>syndwntt2c4ysghic3jsm4pueiex9wj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వికీసోర్స్:రచ్చబండ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>5373</id>
    <revision>
      <id>584468</id>
      <parentid>584371</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T06:01:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arjunaraoc</username>
        <id>364</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* అభిప్రాయాలు */</comment>
      <origin>584468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67883" sha1="dqxwd78y5r13ocvychaxd2dsbcigeg9" xml:space="preserve">{{రచ్చబండ}}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;10%&quot;
||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]]  [[/పాత చర్చ 6| ..6]]  [[/పాత చర్చ 7| ..7]]  [[/పాత చర్చ 8| ..8]]  [[/పాత చర్చ 9| ..9]]  [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}}
|-
|&lt;inputbox&gt; 
type=fulltext
prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ
break=no
width=15
searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు
&lt;/inputbox&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;20%&quot;
||{{సహకారం_స్థితి}}
|}
&lt;!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు   ==

{{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు,  మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో  సమస్య పరిష్కరించబడింది.  పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC)

== ప్రాచీన ఫాంట్  &lt;s&gt;&quot;౯&quot;&lt;/s&gt; ౝ ==

{{ping|Arjunaraoc}}
{{ping| Rajasekhar1961}}

కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9.  కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము.  కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా  తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు  ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది.  ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది.  నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత  వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి.  మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో  Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి.  ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu  Font స్థాపించుకొని  ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు.  [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::: క్రోమ్ బ్రౌజర్  లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC)
::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]).   వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])&lt;/bdi&gt; 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు ==

@[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]]  సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC)

== క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి ==

ఈ రోజు చూడగా  క్రాప్ ఇమేజ్  ఈ  సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి.  దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]],  @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC)
: {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC)
=== ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!index_title!!transclusion_count
|-
|  [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593
|-
|  [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179
|-
|  [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134
|-
|  [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134
|-
|  [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133
|-
|  [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126
|-
|  [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125
|-
|  [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120
|-
|  [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113
|-
|  [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105
|}
[https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC)

== WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. ==

ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా,

WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము.

WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది.

ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం:

“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”

వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది.

=== స్వీయ నిధులతో నమోదు ===
స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది.

* నమోదు చేసుకోవడానికి: &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;
* మరిన్ని వివరాలకు: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం ===
సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి.

వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు.

మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి.

* మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;
* ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026'''

WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం:

* పూర్తి ప్రకటన: &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి.

సాదరంగా,

WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026  ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===

https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:25, 24 జూలై 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,
 
We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
 
'''Campaign Focus:'''
 
* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages
* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media
* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics
 
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
 
For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.
 
Best regards,
''Communications Team, WCI 2026''
 
[[వాడుకరి:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[వాడుకరి చర్చ:Shadabgdg|చర్చ]]) 16:12, 25 జూలై 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 ఆగస్టు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&amp;oldid=28221043 --&gt;

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[వాడుకరి:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kuldeepburjbhalaike|చర్చ]]) 15:32, 13 ఆగస్టు 2026 (UTC)

== సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది ==
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు.

ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-09-23|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది

దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. 

ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. 
ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు.

'''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.'''

* {{#time:l j xg Y|2026-09-23|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు.
* మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము.

''ఇతర ప్రభావాలు'':

* నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది.
* ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు.

అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. 

'''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;

== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''

Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.&lt;br/&gt;
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).

We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.&lt;br/&gt;
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of &quot;Language Link&quot; edits as seen in the Recent Changes feed]]

The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. 

Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]

Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:18, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31080967 --&gt;

== చందమామ ==
చందమామ సంచికలు 1947 జూలైనుంచి 1965 డిసెంబరువరకు అన్నిటినీ ఎక్కిస్తున్నాను. 2009 లో చందమామ పబ్లికేషను రైట్సు సుబ్రహ్మణ్యన్ గారికి విక్రయించబడినవి. భారతీయ కాపీరైట్ లా ప్రకారం 60 సంవత్సరాలతరువాత పత్రికలన్నీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వస్తాయి. 1966 తదనంతర సంచికల కాపీరైటు స్థితి పరిశీలించినతరువాత వాాటిగురించి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:09, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: వికీమీడియా కాపీహక్కులను సీరియస్ గా పరిగణిస్తుంది. [[చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక]] కొన్ని (3-4) పత్రికలను నేను అప్లోడ్ చేశాను. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం పత్రికలు ముద్రించబడిన 60 సంవత్సరాల తర్వాత కాపీహక్కులు చెల్లిపోయినా, వాటిలోని రచయితల జీవితకాలం ప్రకారం కాపీహక్కులు ఉంటాయని నా అవగాహన. ఒకసారి పరిశీలించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:18, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::All editions of Chandamama have already entered open source. I sent you the details on Whatsapp. Check it. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 08:31, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: The link is on Internet Archieve; according to some the Opensource tag (for that sake any copyright tag) unless given by the copywright holder needs to be verified by the knowledgeable people.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:17, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]]గారూ, పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. పత్రికల్లో ప్రచురితమైన ప్రతీదానికీ పత్రిక యాజమాన్యానికే పూర్తి కాపీహక్కులు ఉండవు. ఎవరైతే రచయితలు పత్రికలో పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగులుగా జీతానికి పనిచేస్తారో వారి కాపీహక్కులే సహజంగా పత్రికకు చెందుతాయి. మిగిలిన రచయితలందరికీ భారత కాపీహక్కుల చట్టాల ప్రకారం వారికే కాపీహక్కులు చెందుతాయి. కాబట్టి, పత్రికలు 60 ఏళ్ళు గడిచినంతనే పూర్తిగా కాపీరైట్లు చెల్లిపోతాయని ఖచ్చితంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణకు, [https://archive.org/details/Chandamama-Telugu-1955-12/page/n35/mode/2up చందమామ 1955 డిసెంబరు సంచికలో] దేవుడి సలహా అని ఆర్. రామనరసయ్య అనే వ్యక్తి రాసిన కథ ఉంది. ఈ ఆర్. రామనరసయ్య ఆ పత్రిక పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగినా కాదా అన్నది కానీ, ఒకవేళ ఉద్యోగి కాకుంటే 1965లోపు చనిపోయారా తర్వాత చనిపోయారా అన్నది మనం ఇప్పుడు కనిపెట్టడం చాలా కష్టం. అది తేలేదాకా ఆ కథ కాపీహక్కుల పరిధిలో ఉందా లేదా అన్నది చెప్పలేం. ఇలా ఒక్కో రచనా పరిశీలించుకుంటూ పోవడం దాదాపు అసాధ్యం కదా. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:22, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::పైన చెప్పినట్లు పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. ఛాయాచిత్రాలు, వ్యాసాలు, చిత్రాలకు సంబంధించి రచయితలు తరఫునుండి ప్రత్యేక అగ్రీమెంట్స్ లేకపోతే సాధారణంగా (by default) ప్రచురణకర్తలు కాపీరైట్ కలిగి ఉంటారు. వీరు అంటే కొన్ని విదేశీ పత్రికలూ, భారతీయ వైజ్ఞానిక పత్రికలూ కూడా రచయితల నుండి కాపీరైట్ ట్రాన్స్ఫర్ పత్రం తీసుకుని ఆయా వ్యాసాల్ని ప్రచురిస్తారు. దీనికి సంబంధించి ఒక లింకు కొంత సమాచారం ఇస్తుంది అనుకుంటాను. https://en.wikisource.org/wiki/Help:Copyright_renewals#Contributions_to_periodicals. చందమామకు సంబంధించి యాజమాన్య హక్కుల ప్రకటన ఈ పేజీలో చూడవచ్చు. https://archive.org/details/Chandamama/Chandamama1992April/page/n64/mode/1up. ఇలాగే ప్రతి పత్రిక తమ కాపీరైట్స్ గురించి ప్రకటన చేస్తుంది. ఇది చాలావరకు మీఅందరికి తెలిసినదే నా అవగాహన మేరకు మరొకసారి గుర్తుచేస్తున్నాను. అయితే నేను ఇంకొంత లోతుగా అధ్యయనం చేయాలి.  ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:51, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::My reply is in English because the court case and judgements were in English. I'll make a few points based on that interim judgement.
:::1. Chandamama Publications sold their publication rights in 2009 - only publication rights, not copyright to the previous issues.
:::2. Most of the materials - irrespective of who wrote it up - is drawn from folk-literature, Puranas and the epics. I don't want to get into an argument about who owns the rights to stories from Mahabharata or Garuda Purana at this point.
:::3. The copyright law is very clear - 60 Years; the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications, which now does not exist. That is the reason why Chandamama has already been uploaded in the Archives - it is already in public domain. We are only converting from jpeg/pdf to text.
:::4. Right now only the logo and the brand are under copyright-sub judice.
:::5. The copyright law also makes some exemptions regarding non-commercial, non-profit and eductional use. All that it demands is an acknowledgement of the source be made when used.
:::We are not producting new materials; caution is good but there is no need to be overcautious and scared about the copyright law. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 22:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)

::::
:::::1. చందమామ పబ్లికేషన్లు పబ్లికేషన్ రైట్లు అమ్మారో, కాపీహక్కులు అమ్మారో మనకు పూర్తిగా సంబంధం లేని విషయం. ఒక కృతికి (work) కాపీహక్కులు ఉన్నాయా లేదా అన్నదే మన చర్చనీయాంశం. ఎందుకంటే, ఈ కృతిలో పబ్లిషర్ చేతిలో ఉన్న హక్కులన్నీ ఆల్రెడీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వచ్చేశాయన్నది నిర్వివాదాంశం. నేను చెప్తున్నది ఏమిటంటే, కాపీహక్కుల ఓనర్ షిప్ పూర్తిగా చందమామ పబ్లికేషన్స్ వారి వద్ద ఉండదని. '''ఒక పత్రికలో ప్రచురించిన రచనల్లో కేవలం &quot;వారి స్వంత పూర్తి-స్థాయి (ఫుల్ టైం) ఉద్యోగుల రచనలు మాత్రమే&quot; పబ్లిషర్ దగ్గర ఉంటాయి, పారితోషికం ఇచ్చినా, ఇవ్వకున్నా మిగిలిన ఫ్రీలాన్స్ రచయితలు, పార్ట్ టైం రచయితలు రాసిన రచనలన్నీ ఆయా రచయితల వద్దనే ఉంటాయి'''. ఇలాంటప్పుడు, అసలు చందమామ హక్కులు అమ్ముకున్నారా లేదా అన్నది మనకు చర్చనీయాంశం కాదు.
:::::2. పున:కథనాలు అయినంతమాత్రాన ఆయా రచనలకు రచయితల వద్ద హక్కులు ఉండవు అంటే కాపీహక్కుల చట్టం కానీ, జడ్జిమెంట్లు కానీ అంగీకరించవు. చట్టపరంగా చూసినా, సృజనపరంగా చూసినా ఒక ఇతివృత్తం తీసుకున్నంత మాత్రాన ఒరిజినల్ కి తప్ప, డిరవేషన్ కి హక్కులు ఉండవని ఉండదు. చిన్నపిల్లల కోసం రామాయణాన్ని తిరిగి రాయడం అన్నది చాలా పెద్ద సృజనాత్మక కృషి. కాబట్టి, మీరే అన్నట్టు, అసలు ఈ అంశాన్ని ఇంతకన్నా చర్చించడం అనవసరం.
:::::3. '''the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications''' అన్నది ఏమాత్రమూ సరికాదు. కాపీహక్కు చట్టంలో స్పష్టంగా '''&quot;Subject to the provisions of this Act, the author of a work shall be the first owner of the copyright therein&quot;''' అని ప్రారంభం అవుతుంది. ఆ ఎక్సెప్షన్ ఏమిటి అన్నది వెంటనే స్పష్టంగా ఉంటుంది, పబ్లిషర్/మేగజైన్ నేరుగా ఆ పనిమీదే ఎవరినైనా ఉద్యోగంలో తీసుకున్నట్టైతే మాత్రమే పబ్లిషర్ కి కాపీరైట్ వస్తుంది. '''&quot;in the case of a literary, dramatic or artistic work made by the author in the course of his employment by the proprietor of a newspaper, magazine or similar periodical under a contract of service or apprenticeship, for the purpose of publication in a newspaper, magazine or similar periodical, the said proprietor shall, in the absence of any agreement to the contrary, be the first owner of the copyright in the work in so far as the copyright relates to the publication of the work in any newspaper, magazine or similar periodical, or to the reproduction of the work for the purpose of its being so published, but in all other respects the author shall be the first owner of the copyright in the work&quot;''' ఇది మీ అవగాహనకు పూర్తి విరుద్ధం కాదా?
:::::4. పైన చెప్పినట్టే ఇది పూర్తిగా మనకు సంబంధం లేని అంశం.
:::::5. వికీసోర్సులో ప్రచురితమైనది నిస్సందేహంగా కాపీహక్కుల విషయంలో స్పష్టంగా ఉండాలి. ఇందులో ఏ సందేహమూ లేదు. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)--[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)

== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''

Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].&lt;br/&gt;Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]])  sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:42, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31106967 --&gt;

== Poem Template ==
Is there any way to change the orientation of a picture in a page? Right now there is only scope for lateral positioning. Can we add a &quot;rotate&quot; parameter? [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 04:41, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
* crop toool లో వీలుకాదు. కానీ కామన్స్ లో ఈ సౌలభ్యం ఉంది--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:51, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)

== సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన ==
తెలుగు వికీసోర్స్ లో నేను ([https://xtools.wmcloud.org/ec/te.wikisource.org/Saiphani02 వాడుకరి:Saiphani02]) నిర్వాహకునిగా ఉండేందుకు అభ్యర్థన చేసుకుంటున్నాను. గత రెండు సంవత్సరాలుగా తెలుగు వికీసోర్సులో కొత్త పుస్తకాలు చేర్చటం, అచ్చుదిద్దటం, సూచికలు తయారు చెయ్యటం, వికీడేటా లింకింగ్ చెయ్యటం, చేసాను. అంతే గాక, టెక్నికల్ విషయాల్లో నాకు తెలిసినంత వరకు సహాయపడ్డాను. మూసలు, మాడ్యూల్స్, వికీసొర్స్ మొబైల్ ఆప్, వికీ ఇండెక్స్ టూల్, ఓసీఆర్  పై పని చేసాను. నిర్వాహకత్వం భాద్యత తీసుకొని మరింత చురుగ్గా తెలుగు వికీసోర్సు ప్రాజెక్టు అభివృద్ధికై సహాయపడాలనుకుంటున్నాను. ధన్యవాదాలు! [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 11:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
===అభిప్రాయాలు=== 
# సాంకేతిక విషయాలపై మంచి అవగాహన కలిగిన సాయిఫణి, మరికొంత చురుకుగా పనిచేయడానికి నిర్వాహకత్వం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. నేను సమర్ధిస్తున్నాను.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# వికీసోర్స్ లో పూర్తి స్థాయిలో పనిచేయాలంటే సాంకేతిక విషయాల అవగాహన కూడా చాలా ముఖ్యం అని నా అభిప్రాయం. సాయిఫణికి వికీసోర్స్ ప్రక్రియలతో పాటు వాటికీ అవసరమైన సాంకేతిక నైపుణ్యం ఉందని భావిస్తూ, మరింత చురుకుగా బాధ్యతని నిర్వహిస్తారని ఆశిస్తూ అతని స్వీయ ప్రతిపాదనని సమర్ధిస్తున్నాను.[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:04, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# సాయిఫణీంద్ర గారు ఏ బాధ్యత చేపట్టినా చాలా చక్కగా నిర్వహిస్తారు. వికీసోర్స్ రీడర్ యాప్ ద్వారా భారతీయ భాషలే కాక ప్రపంచవ్యాప్తంగా వికీసోర్సు ప్రాజెక్టులన్నిటికీ సేవ చేస్తూ మంచి అవగాహన సంపాదించారు. ఆయన ప్రతిపాదనను స్వాగతిస్తూ సమర్థిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# సమర్ధిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC)</text>
      <sha1>dqxwd78y5r13ocvychaxd2dsbcigeg9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584469</id>
      <parentid>584468</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T06:02:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arjunaraoc</username>
        <id>364</id>
      </contributor>
      <comment>/* సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన */ సమాధానం</comment>
      <origin>584469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68299" sha1="l7anl01p592tztf8b5h0bouo19w9v0p" xml:space="preserve">{{రచ్చబండ}}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;10%&quot;
||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]]  [[/పాత చర్చ 6| ..6]]  [[/పాత చర్చ 7| ..7]]  [[/పాత చర్చ 8| ..8]]  [[/పాత చర్చ 9| ..9]]  [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}}
|-
|&lt;inputbox&gt; 
type=fulltext
prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ
break=no
width=15
searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు
&lt;/inputbox&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;20%&quot;
||{{సహకారం_స్థితి}}
|}
&lt;!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 00:58, 26 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:02, 17 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 మే 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== క్రాప్ టూల్ వికీసోర్స్ లో పనిచేయడం లేదు   ==

{{ping|Arjunaraoc}} కొంచెం చూస్తారా ? [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:48, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు,  మీడియావికీలో మార్పుల వలన ఏదో సమస్య ఏర్పడినట్లుంది. ఇటీవల మీడియావికీ మార్పులు నేను అంతగా గమనించుటలేదు కావున [[:m:Indic-TechCom/Requests#Cropimage_gadget_stopped_working_on_Telugu_Wikisource]] దగ్గర నివేదించాను. @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]] గారు కాని ఇతరులు కాని సహాయం చేయమని కోరాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:05, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు అండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:30, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గారి సహాయంతో  సమస్య పరిష్కరించబడింది.  పరిశీలించి ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలపండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:25, 12 జూన్ 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు అండి. చూసాను. ఇప్పుడు క్రాప్ టూల్ కనపడుతోంది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:54, 12 జూన్ 2026 (UTC)

== ప్రాచీన ఫాంట్  &lt;s&gt;&quot;౯&quot;&lt;/s&gt; ౝ ==

{{ping|Arjunaraoc}}
{{ping| Rajasekhar1961}}

కొన్ని పుస్తకాలలో ఈ పై ఫాంట్ (౯) ఉపయోగించాలి. అంకెలలో (౯) ఉంది ఉపయోగించవచ్చా? తెలియచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:04, 10 జూన్ 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు, ఇది తెలుగు అంకె 9.  కొన్ని పాత పుస్తకాలను పాఠ్యీకరించేటప్పుడు ఇప్పడు సాధారణ వాడుకలోలేని అంకెలకు బదులు, ఇండోఅరబిక్ అంకెలనే వాడాము.  కాని వాటిని అలానే వాడి, ఏదైనా సాంకేతికంగా  తాత్కాలికంగా చూపించేటప్పుడు  ఇండో అరబిక్ అంకెలను చూపితే బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది. ఆ పుస్తకంపై కృషి చేసేవారితో చర్చించి నిర్ణయం తీసుకోండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:10, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అలాగే అండి. ఇది అంకెలలో సమస్య కాదండి. పాఠ్యంలో సమస్య. ఉదాహరణకి - '''వారెల్లరు౯''' [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:43, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::అది తొమ్మిది కాదండి. న్ - అక్షరం. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:46, 11 జూన్ 2026 (UTC)
::అంటే నకారపొల్లుకు బదులు న్ - అక్షరం చేర్చవచ్చునా.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:15, 11 జూన్ 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] గార్లకు, అర్ధమైంది. నకారపొల్లుకి అంకే ౯ కి తేడా వుంది.  ౯ కంటె నకారపొల్లుకి ఇంకొక ఇంకొక చిన్న అడ్డగీత అదనంగా వుంటుంది.  నకారపొల్లు యూనికోడ్ లో 2020 లో చేర్చబడింది. గూగుల్ నుండి అందుబాటులో వున్న Noto Sans Telugu font లో అందుబాటులో వున్నది. అయితే నా కంప్యూటర్ (లినక్స్) లో స్థాపించిన తరువాత  వికీపీడియాలో కనబడేటట్లు చేయటంలో నాకింకా సమస్యలున్నాయి.  మీ విండోస్ కంప్యూటర్లలో  Alt +0C5D అనగా Alt నొక్కి వుంచి సున్నా(0), C,5,D నొక్కాలి.  ఈ గుర్తు సరిగా కనబడకపోతే Noto Sans Telugu  Font స్థాపించుకొని  ప్రయత్నించండి. దీనికి మీరు సాంకేతిక నైపుణ్యత కలిగిన వారి సహాయం తీసుకోవడం అవసరమవవచ్చు.  [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::: క్రోమ్ బ్రౌజర్  లో సరిగా కనబడుతున్నది.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:27, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::అలాగేనండి. ప్రయత్నం చేస్తాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:09, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::ఆగుర్తు ఇప్పుడు వాడుకలో లేదు. దానికి బదులు న్ గాని ర్ గాని (దీనికి కూడా ప్రాచీనతెలుఁగులో వాడబడింది) మార్పిడి చేయవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 05:14, 12 జూన్ 2026 (UTC)
:::::Firefox లో కూడా Noto Sans Telugu fonts అన్నీ తాజాపరచినతరువాత సమస్య తీరింది. మరిన్ని వివరాలకు [https://bugzilla.mozilla.org/show_bug.cgi?id=2047062 బగ్] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:25, 13 జూన్ 2026 (UTC)
::::::తెవికీ ఎడిటర్ లో తెలుగు ప్రత్యేక అక్షరాల సమూహంలో సున్నకు ముందు ([https://phabricator.wikimedia.org/T428991 చేర్చబడింది]).   వాడుకరులు ఫాంట్ ని తాజాపరచితే దీనిని చేర్చడం మరింత సులువు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 19 జూన్ 2026 (UTC)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|చర్చ]])&lt;/bdi&gt; 17:12, 23 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:31, 25 జూన్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== క్రాప్ ఇమేజ్ (Cropimage) మొబైల్ తోడ్పాటు ==

@[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]]  సహాయంతో cropimage మొబైల్ తోడ్పాటు అమలుపరచాను, పరీక్షించి ఏమైనా దోషాలుంటే తెలియచేయండి. మరిన్ని వివరాలకు [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom/Requests#c-ZI_Jony-20260625160000-ZI_Jony-20260625022600 చూడండి]. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:51, 26 జూన్ 2026 (UTC)

== క్రాప్ ఇమేజ్ (cropimage) వాడుక గణాంకాలు 10 వేల మైలురాయి ==

ఈ రోజు చూడగా  క్రాప్ ఇమేజ్  ఈ  సైట్ లో 10,513 సార్లు వాడబడింది ([https://quarry.wmcloud.org/query/106833 క్వారీ క్వెరీ]). ఈ పరికరం [[వికీసోర్స్:రచ్చబండ/పాత చర్చ 5#పుస్తకంలోని బొమ్మలు చేర్చడానికి crop image (క్రాప్ ఇమేజి) వాడుకరి స్క్రిప్ట్|సృష్టించిన]] తరువాత 10 సంవత్సరాలు గడచినవి.  దీనిని వాడిన వారందరికి, నిర్వహణలో తోడ్పడిన @[[వాడుకరి:Jayprakash12345|Jayprakash12345]],  @[[వాడుకరి:ZI Jony|ZI Jony]] గార్లకు నా కృతజ్ఞతలు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:03, 30 జూన్ 2026 (UTC)
: {{ping|arjunaraoc}} ఈ టూల్ మనకు బాగా ఉపయోగపడింది. తెలుగులో స్థాపించిన మీకు మా కృతజ్ఞతలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 06:11, 30 జూన్ 2026 (UTC)
=== ఎక్కువ వాడుక గల 10 పుస్తకాలు===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!index_title!!transclusion_count
|-
|  [[index:TeluguVariJanapadaKalarupalu.djvu]]||593
|-
|  [[index:Sangraha_Andhra_Vijnana_Kosham_Volume_Three.pdf]]||179
|-
|  [[index:Chandamama_1948_01.pdf]]||134
|-
|  [[index:సంగ్రహ_ఆంధ్ర_విజ్ఞానకోశము_మొదటి_సంపుటము_అ-ఆర్ష.pdf]]||134
|-
|  [[index:అక్షరశిల్పులు.pdf]]||133
|-
|  [[index:2015.386370.teluguaguloo-chitrakavitvamu.pdf]]||126
|-
|  [[index:DivyaDesaPrakasika.djvu]]||125
|-
|  [[index:Jyothishya_shastramu.pdf]]||120
|-
|  [[index:Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Vol-1,_Kinnera_Art_Theatrees.pdf]]||113
|-
|  [[index:Jeevasastra_Samgrahamu.pdf]]||105
|}
[https://quarry.wmcloud.org/query/106870 క్వెరీ] ----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:00, 1 జూలై 2026 (UTC)

== WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము. ==

ప్రియమైన కమ్యూనిటీ సభ్యులారా,

WikiConference India 2026 కోసం స్వీయ నిధులతో నమోదు (Self-Funded Registration) మరియు సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం (Call for Submissions) ఇప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయని సంతోషంతో తెలియజేస్తున్నాము.

WikiConference India 2026, 2026 సెప్టెంబర్ 4 నుండి 6 వరకు కేరళలోని కొచ్చిలో నిర్వహించబడుతుంది. భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వికీమీడియన్లు, కమ్యూనిటీ నాయకులు, డెవలపర్లు, పరిశోధకులు మరియు ఓపెన్ నాలెడ్జ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్న వారిని ఒకచోట చేర్చే ముఖ్యమైన కార్యక్రమం ఇది.

ఈ ఏడాది సదస్సు ప్రధాన అంశం:

“Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem”

వేగంగా మారుతున్న సాంకేతిక పరిసరాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI) అభివృద్ధి, మరియు జ్ఞాన సృష్టిలో వస్తున్న కొత్త మార్పుల నేపథ్యంలో, కమ్యూనిటీ నాయకత్వం, ప్రాంతీయ భాషలు, ఓపెన్ నాలెడ్జ్, అలాగే భారతదేశం మరియు దక్షిణ ఆసియాలో వికీమీడియా ఉద్యమ భవిష్యత్తుపై చర్చించేందుకు ఈ సదస్సు ఒక వేదికగా ఉంటుంది.

=== స్వీయ నిధులతో నమోదు ===
స్వీయ నిధులతో నమోదు ప్రస్తుతం Pretix వేదికలో ప్రారంభమైంది.

* నమోదు చేసుకోవడానికి: &lt;nowiki&gt;https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/&lt;/nowiki&gt;
* మరిన్ని వివరాలకు: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration&lt;/nowiki&gt;

=== సెషన్ ప్రతిపాదనల ఆహ్వానం ===
సెషన్ ప్రతిపాదనలు ప్రస్తుతం Eventyay వేదిక ద్వారా ఆహ్వానించబడుతున్నాయి.

వర్క్‌షాపులు, చర్చా సమావేశాలు, ప్యానెల్ చర్చలు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్లు, లైట్నింగ్ టాక్స్ మరియు పోస్టర్ ప్రెజెంటేషన్ల కోసం ప్రతిపాదనలు పంపవచ్చు.

మీరు చాలా కాలంగా వికీమీడియా ఉద్యమంలో భాగమై ఉన్నా, లేదా ఇటీవలే చేరినా, మీ అనుభవాలు మరియు ఆలోచనలు సదస్సు కార్యక్రమాన్ని మరింత సమృద్ధిగా చేయడంలో సహాయపడతాయి.

* మార్గదర్శకాలు మరియు అదనపు సమాచారం: &lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions&lt;/nowiki&gt;
* ప్రతిపాదనలు పంపేందుకు చివరి తేదీ: '''15 జూలై 2026'''

WikiConference India 2026 గురించి పూర్తి సమాచారం, ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు ఇతర ప్రకటనల కోసం:

* పూర్తి ప్రకటన: &lt;nowiki&gt;https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/&lt;/nowiki&gt;

అన్ని కమ్యూనిటీ సభ్యులు నమోదు చేసుకుని, తమ సెషన్ ప్రతిపాదనలను సమర్పించి, ఈ ప్రకటనను తమ కమ్యూనిటీల్లో మరియు పరిచయ వర్గాల్లో పంచుకోవాలని మనవి.

సాదరంగా,

WikiConference India 2026 నిర్వహణ కమిటీ [[వాడుకరి:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[వాడుకరి చర్చ:Amrit Sufi|చర్చ]]) 10:38, 30 జూన్ 2026 (UTC)

== Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026  ==

Dear Community Members,

This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''.

=== Self-funded Registration ===

https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/

=== Call for Submissions ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions

We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations.

=== For more information ===

https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026

We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities.

Regards,

'''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[వాడుకరి:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[వాడుకరి చర్చ:Gauri Guptaa|చర్చ]]) 15:03, 7 జూలై 2026 (UTC)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:25, 24 జూలై 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 ==

Dear Wikimedia Contributors,
 
We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
 
'''Campaign Focus:'''
 
* Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages
* Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
* Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media
* Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics
 
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
 
For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project.
 
Best regards,
''Communications Team, WCI 2026''
 
[[వాడుకరి:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[వాడుకరి చర్చ:Shadabgdg|చర్చ]]) 16:12, 25 జూలై 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 16:31, 3 ఆగస్టు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&amp;oldid=28221043 --&gt;

== Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 ==

Dear Wikimedia contributors,

As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base.
Campaign Focus:
A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages
B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information
C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village
D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics
We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project.

Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps.
This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings.
Campaign Focus:
A. Add freely licensed images of medicinal plants.
B. Improve description of existing medicinal plants.
C. Improve depictions of images.
D. Improve wikidata items.
We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters.
To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project.

Best regards,&lt;br&gt;WikiConference India 2026 pre-conference organizing team

-- [[వాడుకరి:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kuldeepburjbhalaike|చర్చ]]) 15:32, 13 ఆగస్టు 2026 (UTC)

== సర్వర్ స్విచ్ - మీ వికీ త్వరలో కొద్ది కాలం పాటు చదవడానికి-మాత్రమే ఉంటుంది ==
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ఈ సందేశాన్ని మరొక భాషలో చదవండి]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]] దాని డేటా సెంటర్ల మధ్య ట్రాఫిక్‌ను మారుస్తుంది దీనివల్ల వికీపీడియా మరియు ఇతర వికీమీడియా వికీలు విపత్తు తర్వాత కూడా ఆన్‌లైన్‌లో ఉండగలరు.

ట్రాఫిక్ మొత్తం '''{{#time:j xg|2026-09-23|te}} ''' మీద ఆన్ అవుతుంది. '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' వద్ద స్విచ్ ప్రారంభమవుతుంది

దురదృష్టవశాత్తు, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|మీడియావికీ]]లో కొన్ని పరిమితుల కారణంగా, స్విచ్ చేసేటప్పుడు అన్ని సవరణలు ఆపివేయబడాలి. ఈ అంతరాయానికి మేము క్షమాపణలు కోరుతున్నాము మరియు భవిష్యత్తులో దీనిని తగ్గించడానికి మేము కృషి చేస్తున్నాము. 

ఈ ఆపరేషన్ జరగడానికి 30 నిమిషాల ముందు అన్ని వికీలలో ఒక బ్యానర్ ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆపరేషన్ ముగిసే వరకు ఈ బ్యానర్ కనిపిస్తుంది. 
ఈ బ్యానర్ టెక్స్ట్ యొక్క [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate అనువాదం లేదా ప్రూఫ్ రీడింగ్] కు మీరు సహకరించవచ్చు.

'''మీరు అన్ని వికీలను చదవగలరు, కానీ కొంత సమయం వరకు సవరించలేరు.'''

* {{#time:l j xg Y|2026-09-23|te}} పై మీరు ఒక గంట వరకు సవరించలేరు.
* మీరు ఈ సమయంలో సవరించడానికి లేదా సేవ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, మీరు ఒక దోష సందేశాన్ని చూస్తారు. ఈ నిమిషాల్లో సవరణలు ఏవీ కోల్పోకుండా ఉంటాయని మేము ఆశిస్తున్నాము, కానీ మేము దానికి హామీ ఇవ్వలేము. మీరు దోష సందేశాన్ని చూస్తే, దయచేసి సాధారణ స్థితికి వచ్చే వరకు వేచి ఉండండి. అప్పుడు మీరు మీ సవరణను భద్రపరచగలగాలి. కానీ, అవసరమైతే, ముందుగా మీ మార్పులను కాపీ చేసుకోవాలని మేము సిఫార్సు చేస్తున్నాము.

''ఇతర ప్రభావాలు'':

* నేపథ్య పనులు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి మరియు కొన్నింటిని వదిలివేయబడతాయి. ఎరుపు రంగు లింక్‌లు మామూలుగా అంత త్వరగా నవీకరించబడకపోవచ్చు. మీరు వేరే చోట లింక్ చేయబడిన కథనాన్ని సృష్టిస్తే, ఆ లింక్ సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది. దీర్ఘకాలంగా నడుస్తున్న కొన్ని స్క్రిప్ట్‌లను ఆపవలసి ఉంటుంది.
* ఇతర వారం లాగే ఈ వారం కూడా కోడ్ విస్తరణలు జరుగుతాయని మేము ఆశిస్తున్నాము. అయితే, ఆపరేషన్ తర్వాత అవసరమైతే కొన్ని కేసుల వారీగా కోడ్ ఫ్రీజ్‌లు సకాలంలో జరగవచ్చు.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] 90 నిమిషాల పాటు అందుబాటులో ఉండదు.

అవసరమైతే ఈ ప్రాజెక్టును వాయిదా వేయవచ్చు. మీరు [[wikitech:Switch_Datacenter|షెడ్యూల్‌ను wikitech.wikimedia.org లో చదవవచ్చు]]. ఏవైనా మార్పులు ఉంటే షెడ్యూల్‌లో ప్రకటిస్తారు. 

'''దయచేసి ఈ సమాచారాన్ని మీ కమ్యూనిటీతో పంచుకోండి.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;

== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''

Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.&lt;br/&gt;
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).

We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.&lt;br/&gt;
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of &quot;Language Link&quot; edits as seen in the Recent Changes feed]]

The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. 

Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]

Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:18, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31080967 --&gt;

== చందమామ ==
చందమామ సంచికలు 1947 జూలైనుంచి 1965 డిసెంబరువరకు అన్నిటినీ ఎక్కిస్తున్నాను. 2009 లో చందమామ పబ్లికేషను రైట్సు సుబ్రహ్మణ్యన్ గారికి విక్రయించబడినవి. భారతీయ కాపీరైట్ లా ప్రకారం 60 సంవత్సరాలతరువాత పత్రికలన్నీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వస్తాయి. 1966 తదనంతర సంచికల కాపీరైటు స్థితి పరిశీలించినతరువాత వాాటిగురించి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 06:09, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: వికీమీడియా కాపీహక్కులను సీరియస్ గా పరిగణిస్తుంది. [[చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక]] కొన్ని (3-4) పత్రికలను నేను అప్లోడ్ చేశాను. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం పత్రికలు ముద్రించబడిన 60 సంవత్సరాల తర్వాత కాపీహక్కులు చెల్లిపోయినా, వాటిలోని రచయితల జీవితకాలం ప్రకారం కాపీహక్కులు ఉంటాయని నా అవగాహన. ఒకసారి పరిశీలించండి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:18, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::All editions of Chandamama have already entered open source. I sent you the details on Whatsapp. Check it. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 08:31, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: The link is on Internet Archieve; according to some the Opensource tag (for that sake any copyright tag) unless given by the copywright holder needs to be verified by the knowledgeable people.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:17, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]]గారూ, పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. పత్రికల్లో ప్రచురితమైన ప్రతీదానికీ పత్రిక యాజమాన్యానికే పూర్తి కాపీహక్కులు ఉండవు. ఎవరైతే రచయితలు పత్రికలో పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగులుగా జీతానికి పనిచేస్తారో వారి కాపీహక్కులే సహజంగా పత్రికకు చెందుతాయి. మిగిలిన రచయితలందరికీ భారత కాపీహక్కుల చట్టాల ప్రకారం వారికే కాపీహక్కులు చెందుతాయి. కాబట్టి, పత్రికలు 60 ఏళ్ళు గడిచినంతనే పూర్తిగా కాపీరైట్లు చెల్లిపోతాయని ఖచ్చితంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు. ఉదాహరణకు, [https://archive.org/details/Chandamama-Telugu-1955-12/page/n35/mode/2up చందమామ 1955 డిసెంబరు సంచికలో] దేవుడి సలహా అని ఆర్. రామనరసయ్య అనే వ్యక్తి రాసిన కథ ఉంది. ఈ ఆర్. రామనరసయ్య ఆ పత్రిక పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగినా కాదా అన్నది కానీ, ఒకవేళ ఉద్యోగి కాకుంటే 1965లోపు చనిపోయారా తర్వాత చనిపోయారా అన్నది మనం ఇప్పుడు కనిపెట్టడం చాలా కష్టం. అది తేలేదాకా ఆ కథ కాపీహక్కుల పరిధిలో ఉందా లేదా అన్నది చెప్పలేం. ఇలా ఒక్కో రచనా పరిశీలించుకుంటూ పోవడం దాదాపు అసాధ్యం కదా. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:22, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::పైన చెప్పినట్లు పత్రికల కాపీహక్కులు అన్నవి సంక్లిష్టమైన అంశం. ఛాయాచిత్రాలు, వ్యాసాలు, చిత్రాలకు సంబంధించి రచయితలు తరఫునుండి ప్రత్యేక అగ్రీమెంట్స్ లేకపోతే సాధారణంగా (by default) ప్రచురణకర్తలు కాపీరైట్ కలిగి ఉంటారు. వీరు అంటే కొన్ని విదేశీ పత్రికలూ, భారతీయ వైజ్ఞానిక పత్రికలూ కూడా రచయితల నుండి కాపీరైట్ ట్రాన్స్ఫర్ పత్రం తీసుకుని ఆయా వ్యాసాల్ని ప్రచురిస్తారు. దీనికి సంబంధించి ఒక లింకు కొంత సమాచారం ఇస్తుంది అనుకుంటాను. https://en.wikisource.org/wiki/Help:Copyright_renewals#Contributions_to_periodicals. చందమామకు సంబంధించి యాజమాన్య హక్కుల ప్రకటన ఈ పేజీలో చూడవచ్చు. https://archive.org/details/Chandamama/Chandamama1992April/page/n64/mode/1up. ఇలాగే ప్రతి పత్రిక తమ కాపీరైట్స్ గురించి ప్రకటన చేస్తుంది. ఇది చాలావరకు మీఅందరికి తెలిసినదే నా అవగాహన మేరకు మరొకసారి గుర్తుచేస్తున్నాను. అయితే నేను ఇంకొంత లోతుగా అధ్యయనం చేయాలి.  ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:51, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::My reply is in English because the court case and judgements were in English. I'll make a few points based on that interim judgement.
:::1. Chandamama Publications sold their publication rights in 2009 - only publication rights, not copyright to the previous issues.
:::2. Most of the materials - irrespective of who wrote it up - is drawn from folk-literature, Puranas and the epics. I don't want to get into an argument about who owns the rights to stories from Mahabharata or Garuda Purana at this point.
:::3. The copyright law is very clear - 60 Years; the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications, which now does not exist. That is the reason why Chandamama has already been uploaded in the Archives - it is already in public domain. We are only converting from jpeg/pdf to text.
:::4. Right now only the logo and the brand are under copyright-sub judice.
:::5. The copyright law also makes some exemptions regarding non-commercial, non-profit and eductional use. All that it demands is an acknowledgement of the source be made when used.
:::We are not producting new materials; caution is good but there is no need to be overcautious and scared about the copyright law. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 22:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)

::::
:::::1. చందమామ పబ్లికేషన్లు పబ్లికేషన్ రైట్లు అమ్మారో, కాపీహక్కులు అమ్మారో మనకు పూర్తిగా సంబంధం లేని విషయం. ఒక కృతికి (work) కాపీహక్కులు ఉన్నాయా లేదా అన్నదే మన చర్చనీయాంశం. ఎందుకంటే, ఈ కృతిలో పబ్లిషర్ చేతిలో ఉన్న హక్కులన్నీ ఆల్రెడీ పబ్లిక్ డొమైన్ లోకి వచ్చేశాయన్నది నిర్వివాదాంశం. నేను చెప్తున్నది ఏమిటంటే, కాపీహక్కుల ఓనర్ షిప్ పూర్తిగా చందమామ పబ్లికేషన్స్ వారి వద్ద ఉండదని. '''ఒక పత్రికలో ప్రచురించిన రచనల్లో కేవలం &quot;వారి స్వంత పూర్తి-స్థాయి (ఫుల్ టైం) ఉద్యోగుల రచనలు మాత్రమే&quot; పబ్లిషర్ దగ్గర ఉంటాయి, పారితోషికం ఇచ్చినా, ఇవ్వకున్నా మిగిలిన ఫ్రీలాన్స్ రచయితలు, పార్ట్ టైం రచయితలు రాసిన రచనలన్నీ ఆయా రచయితల వద్దనే ఉంటాయి'''. ఇలాంటప్పుడు, అసలు చందమామ హక్కులు అమ్ముకున్నారా లేదా అన్నది మనకు చర్చనీయాంశం కాదు.
:::::2. పున:కథనాలు అయినంతమాత్రాన ఆయా రచనలకు రచయితల వద్ద హక్కులు ఉండవు అంటే కాపీహక్కుల చట్టం కానీ, జడ్జిమెంట్లు కానీ అంగీకరించవు. చట్టపరంగా చూసినా, సృజనపరంగా చూసినా ఒక ఇతివృత్తం తీసుకున్నంత మాత్రాన ఒరిజినల్ కి తప్ప, డిరవేషన్ కి హక్కులు ఉండవని ఉండదు. చిన్నపిల్లల కోసం రామాయణాన్ని తిరిగి రాయడం అన్నది చాలా పెద్ద సృజనాత్మక కృషి. కాబట్టి, మీరే అన్నట్టు, అసలు ఈ అంశాన్ని ఇంతకన్నా చర్చించడం అనవసరం.
:::::3. '''the copyright to the entire magazine originally vested with the Publications''' అన్నది ఏమాత్రమూ సరికాదు. కాపీహక్కు చట్టంలో స్పష్టంగా '''&quot;Subject to the provisions of this Act, the author of a work shall be the first owner of the copyright therein&quot;''' అని ప్రారంభం అవుతుంది. ఆ ఎక్సెప్షన్ ఏమిటి అన్నది వెంటనే స్పష్టంగా ఉంటుంది, పబ్లిషర్/మేగజైన్ నేరుగా ఆ పనిమీదే ఎవరినైనా ఉద్యోగంలో తీసుకున్నట్టైతే మాత్రమే పబ్లిషర్ కి కాపీరైట్ వస్తుంది. '''&quot;in the case of a literary, dramatic or artistic work made by the author in the course of his employment by the proprietor of a newspaper, magazine or similar periodical under a contract of service or apprenticeship, for the purpose of publication in a newspaper, magazine or similar periodical, the said proprietor shall, in the absence of any agreement to the contrary, be the first owner of the copyright in the work in so far as the copyright relates to the publication of the work in any newspaper, magazine or similar periodical, or to the reproduction of the work for the purpose of its being so published, but in all other respects the author shall be the first owner of the copyright in the work&quot;''' ఇది మీ అవగాహనకు పూర్తి విరుద్ధం కాదా?
:::::4. పైన చెప్పినట్టే ఇది పూర్తిగా మనకు సంబంధం లేని అంశం.
:::::5. వికీసోర్సులో ప్రచురితమైనది నిస్సందేహంగా కాపీహక్కుల విషయంలో స్పష్టంగా ఉండాలి. ఇందులో ఏ సందేహమూ లేదు. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)--[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:50, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)

== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''

Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].&lt;br/&gt;Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]])  sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:42, 1 అక్టోబరు 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31106967 --&gt;

== Poem Template ==
Is there any way to change the orientation of a picture in a page? Right now there is only scope for lateral positioning. Can we add a &quot;rotate&quot; parameter? [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 04:41, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
* crop toool లో వీలుకాదు. కానీ కామన్స్ లో ఈ సౌలభ్యం ఉంది--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 05:51, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)

== సాయి ఫణి నిర్వాహక హోదాకై ప్రతిపాదన ==
తెలుగు వికీసోర్స్ లో నేను ([https://xtools.wmcloud.org/ec/te.wikisource.org/Saiphani02 వాడుకరి:Saiphani02]) నిర్వాహకునిగా ఉండేందుకు అభ్యర్థన చేసుకుంటున్నాను. గత రెండు సంవత్సరాలుగా తెలుగు వికీసోర్సులో కొత్త పుస్తకాలు చేర్చటం, అచ్చుదిద్దటం, సూచికలు తయారు చెయ్యటం, వికీడేటా లింకింగ్ చెయ్యటం, చేసాను. అంతే గాక, టెక్నికల్ విషయాల్లో నాకు తెలిసినంత వరకు సహాయపడ్డాను. మూసలు, మాడ్యూల్స్, వికీసొర్స్ మొబైల్ ఆప్, వికీ ఇండెక్స్ టూల్, ఓసీఆర్  పై పని చేసాను. నిర్వాహకత్వం భాద్యత తీసుకొని మరింత చురుగ్గా తెలుగు వికీసోర్సు ప్రాజెక్టు అభివృద్ధికై సహాయపడాలనుకుంటున్నాను. ధన్యవాదాలు! [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 11:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గారి ప్రతిపాదనకు, వారం రోజులలోగా అనగా  16 అక్టోబర్ 2026 లోగా స్పందించమని మనవి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:02, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC)

===అభిప్రాయాలు=== 
# సాంకేతిక విషయాలపై మంచి అవగాహన కలిగిన సాయిఫణి, మరికొంత చురుకుగా పనిచేయడానికి నిర్వాహకత్వం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. నేను సమర్ధిస్తున్నాను.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:57, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# వికీసోర్స్ లో పూర్తి స్థాయిలో పనిచేయాలంటే సాంకేతిక విషయాల అవగాహన కూడా చాలా ముఖ్యం అని నా అభిప్రాయం. సాయిఫణికి వికీసోర్స్ ప్రక్రియలతో పాటు వాటికీ అవసరమైన సాంకేతిక నైపుణ్యం ఉందని భావిస్తూ, మరింత చురుకుగా బాధ్యతని నిర్వహిస్తారని ఆశిస్తూ అతని స్వీయ ప్రతిపాదనని సమర్ధిస్తున్నాను.[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:04, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# సాయిఫణీంద్ర గారు ఏ బాధ్యత చేపట్టినా చాలా చక్కగా నిర్వహిస్తారు. వికీసోర్స్ రీడర్ యాప్ ద్వారా భారతీయ భాషలే కాక ప్రపంచవ్యాప్తంగా వికీసోర్సు ప్రాజెక్టులన్నిటికీ సేవ చేస్తూ మంచి అవగాహన సంపాదించారు. ఆయన ప్రతిపాదనను స్వాగతిస్తూ సమర్థిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# సమర్ధిస్తున్నాను. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:00, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC)</text>
      <sha1>l7anl01p592tztf8b5h0bouo19w9v0p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి</title>
    <ns>102</ns>
    <id>35067</id>
    <revision>
      <id>584422</id>
      <parentid>564664</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T17:05:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* వేటూరివారి పీఠికలు */</comment>
      <origin>584422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3558" sha1="r5pin91ol7tepwp0lu9yy23ell5hcmg" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = వేటూరి
 |అసలుపేరు = ప్రభాకరశాస్త్రి
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = వ
 |పుట్టిన_యేడు = 1888
 |గిట్టిన_యేడు = 1950
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= Statue of Veturi Prabhakara Sastry (cropped).JPG
 |వికీపీడియా_లంకె = వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[చాటుపద్యమణిమంజరి]] (1924) {{small scan link|Chatupadhyamanimanjari - Veturi Prabhakar Sastry.pdf}}
** [[చాటుపద్యమణిమంజరి, ద్వితీయభాగము]] (1952) {{small scan link|Chaatu-Padya Manimanjari Vol 2.pdf}}
* [[ధనుర్విద్యా విలాసము]] (1950) {{small scan link|Dhanurvidyaa vilaasamu (1950).pdf}}
* [[శ్రీ వేంకటేశ్వర స్తుతి రత్నమాల]]
* [[ప్రజ్ఞా ప్రభాకరము]] (1951)
* [[మీఁగడ తఱకలు]] (1951)
* [[క్రీడాభిరామము]]
* [[కపోతకథ]] (1925)
* [[భగవదజ్జుకము]] (1924) [[భారతి మాసపత్రిక]] {{small scan link|BHARATHI 1924 11 01 Volume no 1 issue no 11.pdf}} {{small scan link|Bhagavaddajjukamu.pdf}}
* [[ప్రబంధరత్నావళి]] (1918, 1976) {{small scan link|Prabandha-Ratnaavali.pdf}}
* [[తెలుఁగు మెఱుఁగులు (వ్యాససంపుటి)]] {{small scan link|Telugu merugulu.pdf}}
* [[కరుణకము]] (భారతి 1924) {{small scan link|Karunakamu Story by Veturi Prabhakara Sastry.pdf}}
* కావ్యమంజరి {{small scan link|Kavyamanjari By Veturi Prabhakara Sastry.pdf}}
* [[శృంగారామరుకావ్యము]] {{small scan link|Srungaramaruka Kavyam By Veturi Prabhakara Sastry In Telugu.pdf}}

===వేటూరివారి పీఠికలు===
* [[వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము]] (2012) {{small scan link|వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.pdf}} మరియు [[వేటూరివారి పీఠికలు, రెండవభాగము]] (2012) {{small scan link|వేటూరివారి పీఠికలు, రెండవభాగము.pdf}}
* [[అన్నమాచార్య చరిత్ర పీఠిక]] (2008)
* [[బసవపురాణము]] నకు పీఠిక (2013) {{small scan link|బసవపురాణము (పాల్కురికి సోమనాథుఁడు).pdf}} 
* [[శ్రీవేంకటేశ్వరవచనములు]] (1945) నకు పీఠిక {{small scan link|Sri-Venkateshwara-Vacanamulu.pdf}}
* [[ఆంధ్రకామందకము]] నకు ఉపోద్ఘాతము  {{small scan link|ఆంధ్రకామందకము (జక్కరాజు వేంకటకవి).pdf}}

==రచయిత గురించిన రచనలు==
* [[ఆంధ్ర రచయితలు/వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి]]
* [[పరిశోధన పత్రిక/సంపుటము 1/సంచిక 3, 1954]] - శ్రీ ప్రభాకర సంస్కరణ సంచిక.</text>
      <sha1>r5pin91ol7tepwp0lu9yy23ell5hcmg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Aananda-Mathamu.pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>108758</id>
    <revision>
      <id>584417</id>
      <parentid>566451</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T16:11:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>584417</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3117" sha1="ojuk2fu9dbdjin9tvaykhqflliv37sx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;రవిచంద్ర&quot; /&gt;{{rh|36|ఆనందమఠము|}}&lt;/noinclude&gt;
మహేంద్రుఁడు, విస్మితుఁడై బదులేమియుఁ జెప్పక భవానందుఁడు చెప్పినట్లు చేసెను. చేతికి కట్టినదారము తెగిపోయెను. ఆమీఁద భవానందుఁడు ‘కాలిని యుంచు’ మనెను. మహేంద్రసింహుఁ డాలాగే యుంచెను. కాలికట్టును తెగిపోయెను. తర్వాత భవానందుని ఆజ్ఞాప్రకారము మహేంద్రసింహుఁడు నిశ్చేష్టితుఁడై కూర్చుండియుండెను. భవానందుఁడును నిస్తబ్ధుఁడై యుండెను.

బ్రహ్మచారి నిలిచి చూచుచున్న కొండ ప్రక్కననుండు మార్గము మీఁదుగానే యీసిపాయీలును బోవుచుండిరి. సిపాయీలు ఆకొండను సమీపించిరి. అచ్చట నున్న యొక బండిపై యొకమనిషి నిలువంబడి యుండెను; చంద్ర కిరణ ప్రకాశముచే వాని నల్లనిదేహము కనఁబడెను. వెంటనే సిపాయీల హవల్దారు, ‘అదిగో! మఱొక దొంగ యున్నాఁడు, వానిని పట్టుకొని రండు, మూట మోయించవచ్చు’ ననెను. సిపాయీలలో నొకఁడు వానిని పట్టి తెచ్చుటకు పోయెను. అయినను ఆమనిషి కదలక యట్లే నిలిచియుండెను. సిపాయి పోయి వానిని పట్టుకొనెను. వాఁడేమియు నన లేదు. పట్టి తెచ్చి హవల్దారుముందు నిల్పెను. హవల్దారు ‘వీనితలపై మూటను పెట్టుఁ’ డనెను.
అట్లే వాఁడు మూటను తలపై నుంచెను. వాఁడు మూటను మోసికొని ముందు నడిచెను. హవల్దారు ఒక బండి వెనుక నడచిపోవుచుండెనుఁ పోవునపుడే హఠాత్తుగా తుపాకిశబ్దము వినఁబడెను. ఆగుండు హవల్ దారు తలకు తగిలెను, వాఁడు నేలమీఁద బడి గిజగిజ తన్నుకొని చచ్చెను. తర్వాత ఒక సిపాయి ఈమూట మోసికొనిపోవు దొంగవిధవకొడుకు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ojuk2fu9dbdjin9tvaykhqflliv37sx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Narasabhupaleeyamu.pdf/98</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120282</id>
    <revision>
      <id>584426</id>
      <parentid>377079</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T17:12:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584426</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4932" sha1="0xh2ioz6ag9lsbley47pkvxdrti0uz9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|98|కావ్యాలంకారసంగ్రహము|}}&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;గమలాప్తుఁ డీప్రోడ గాఁబోలుఁ గాకున్న, నధిగతమండలవ్యాప్తి గలదె
కమలజుం డీస్వామి గాఁబోలుఁ గాకున్నఁ, జతురాననవచఃప్రశస్తి గలదె&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;యనుచుఁ గొనియాడుదురు నిన్ను నంగవంగ, మాళ వావంతి గౌళ నేపాళ చోళ
కుకురు కురు పాండ్య శక ముఖక్షోణిపతులు, నరనుతాటోప యోబయనరసభూప.&lt;/poem&gt;|ref=181}} 
{{p|al|fwb}}కావ్యలింగము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;హేతువు వాక్యార్థం బై , యాతతవిస్ఫూర్తితోఁ బదార్థంబును నై
ఖ్యాతిఁ గనఁ గావ్యలింగం, బై తగు సత్కృతులయందు నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=182}}  
{{p|al|fwb}}వాక్యార్థహేతుకము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;అరుదై పొల్పగుపోచిరాజునరసింహా యన్న యష్టాక్షరీ
వరమంత్రం బది యెల్లకాలము నరు ల్వాక్రువ్వ సిద్ధించుఁ బో
కరు లాందోళిక లశ్వము ల్విభవము ల్గ్రామంబు లత్యుజ్జ్వలాం
బరము ల్సొమ్ములు పల్లకీ ల్పరిణయప్రారంభసంరంభముల్.&lt;/poem&gt;|ref=183}}
{{p|al|fwb}}పదార్థహేతుకము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;గురునఖదళితప్రతిమా, కరిచిత్రితభిత్తిగళితఘనమణివీక్షా
పరితోషయుతము లై నీ, యరిపురములఁ గినుక మాను హరులు నృసింహా.&lt;/poem&gt;|ref=184}} 
{{p|al|fwb}}అర్థాంతరన్యాసము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;మహివిశేషంబుచేత సామాన్యమును బ్ర, సక్తసామాన్యమున విశేషము సమర్థి
తముగ నర్థాంతరన్యాస మమరుచుండు, నెలమి రెండువిధంబులై యెట్లటన్న.&lt;/poem&gt;|ref=185}} 
{{p|al|fwb}}విశేషసమర్థితసామాన్యార్ధాంతరన్యాసము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;విమలాత్ముఁ డెచట నుండిన, విమలుం డగు నె ట్లఁటన్న వినుము సురాగా
రమునఁ జరించియు నీయశ, మమలస్థితి గాదె యోబయబ్రభునరసా.&lt;/poem&gt;|ref=186}} 
{{p|al|fwb}}సామాన్యసమర్థితవిశేషార్థాంతరన్యాసము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;జలనిధిరాజకన్య కనుసన్న మెలంగుచు నుండువాణియున్
మెలఁగును మాటలోన నెలమిం జెయిసన్నఁ జరించుఁ గీర్తి నీ
లలితభుజోపగూహననివాసము మానదు ధాత్రి సద్గుణో
జ్జ్వలనరసింహ మంత్రబలవంతుల కింతులు చిక్కు టబ్రమే.&lt;/poem&gt;|ref=187}} 
{{p|al|fwb}}యథాసంఖ్యము —&lt;/p&gt;
చ.|{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సమముగ నేవరుసఁ బదా, ర్థము లుద్దిష్టంబు లయ్యెఁ దగ నాపర్యా
యమున ననూద్దిష్టము లై, యమర యథాసంఖ్య మయ్యె నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=188}} 
{{Telugu poem|type=lines=&lt;poem&gt;వరకరుణాధరాభరణవైభవసద్గుణబుద్ధిచాతురీ
పరమవిభుత్వపావనవిభాబలధైర్యవిజృంభణంబులన్
వరుస హరిం గిరిం గలశవార్నిధి గీర్నిధి శూలిఁ గీలి నా
కరిఁ గిరి గెల్తు వౌర త్రిజగన్నుత శ్రీనరసింహభూవరా.&lt;/poem&gt;|ref=189}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0xh2ioz6ag9lsbley47pkvxdrti0uz9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Narasabhupaleeyamu.pdf/99</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120283</id>
    <revision>
      <id>584446</id>
      <parentid>377080</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T01:51:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584446</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5000" sha1="bx28fbs6kl5cqede54daund7ggxlzvu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh||నరసభూపాలీయము. ఆ. 5.|99}}&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;వరుస నొకానొకవస్తువు, గిరికొన వస్త్వంతరంబు కిముతన్యాయ
స్ఫురితం బై చనుదేఱఁగ, ధర నర్థాపత్తి యయ్యెఁ దగ నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=190}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అమరశైలము చిన్న మంతగాఁ దలపోసి, యీశాచలము దార మెత్తుఁ జేసి
వెలయ మంథానాద్రి వేళ్లతోఁ బెకలించి, మైనాక మబ్ధిలో మ్రగ్గఁ జేసి
యనుపమానంధ్యవింధ్యస్ఫూర్తి నిలఁ బ్రామి, మలయాగ మూర్వికి వెలి యొనర్చి
యలక్రౌంచగిరికి రంధ్రాన్వేష మొనరించి, వలిగుబ్బలికి వింత వడఁకు గూర్చి&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;యడరు నీధైర్య మనినచో నపరగిరులు, సాటిరా పవని మఱి వేఱ చాట నేల
పోచిరాజాన్వయాంభోధిపూర్ణ చంద్ర, వైరిగజసింహ యోబయనారసింహ.&lt;/poem&gt;|ref=191}} 
{{p|al|fwb}}పరిసంఖ్య —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తలఁపఁగ నొకటి యనేక, స్థలముల సంబంధసంగతం బగునెడలం
బలిమి నొకయెడనె నిలుపుట, వెలయుం బరిసంఖ్య యగుచు విను మె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=192}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అంద మై త్రిభువనానంద మై జతకుంద, బృంద మై నభమున బెరయు నెద్ది
పొంక మై భృతరక్తపంక మై సమరని, శ్శంక మై వినుతింపఁ జాలు నెద్ది
తోర మై దానైకధీర మై సజ్జనా, ధార మై ధారణిఁ దనరు నెద్ది
తండ మై చండిమాఖండ మై సంభృతా, జాండ మై దండి మై నలరు నెద్ది&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వినుము నీకీర్తి నీభుజాన్వితకృపాణి, నీకరము నీరుచియ కాని నెఱయఁ గాదు
విధుపొడుపు గాదు పవి గాదు వేల్పుమ్రాను, గాదు రవిబింబ మోబభూకాంతునరస.&lt;/poem&gt;|ref=193}} 
{{p|al|fwb}}ఉత్తరము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఎత్తఱి నున్నేయం బౌ, నుత్తరమునఁ బ్రశ్న మరియు నుత్తరము వెస
న్నొత్త మయి పొల్చు నెత్తఱి, నత్తఱి నుత్తరము నెగడు నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=194}}
{{p|al|fwb}}ఉత్తరోన్నేయప్రశ్నోత్తరము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అలరారు పూఁదీవ యని తలంచితిఁ గాని, యబల నీతనువల్లి యగుట యెఱుఁగ
నాలోలపల్లవం బని శ్రమించితిఁ గాని, చెలువ నీచేసన్న సేయు టెఱుఁగ
నలిబాలికాజాల మనుచుఁ జూచితిఁ గాని, సుదతి నీచికురము ల్సెదరు టెఱుఁగ
వలకోకిలాలాప మనుచు నుండితిఁ గాని, పడఁతి నీ వెలుఁగెత్తి పలుకు టెఱుఁగ&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నలుక చాలింపు మనుచు నీయహితనృపతి, తావకోద్భటధాటికిఁ దల్లడిల్లి
యడవులకు నేఁగి కులకాంత నాదరించు, నరనుతాటోప యోబయనరసభూప.&lt;/poem&gt;|ref=195}} 
{{p|al|fwb}}ప్రశ్నోత్తరమాలికోత్తరము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ఎవ్వఁడు దేవతాగురుఁ డహీనశయానుఁ డవక్రవిక్రముం
డెవ్వఁడు రామభద్రుఁడు మహీవలయైకధురాధురంధరుం&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bx28fbs6kl5cqede54daund7ggxlzvu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Narasabhupaleeyamu.pdf/100</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120284</id>
    <revision>
      <id>584450</id>
      <parentid>377081</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T02:23:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584450</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4650" sha1="bca67nz5dxr7ajuqchq7sd78b24hhrm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|100|కావ్యాలంకారసంగ్రహము|}}&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;డెవ్వఁడు భోగిభర్త జగదేకవిజృంభితదానదీక్షితుం
డెవ్వఁడు పోచిరాజునరసేంద్రుడె వార్ధిపరీతమేదినిన్.&lt;/poem&gt;|ref=196}}
{{p|al|fwb}}వికల్పము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సమబలయుతవస్తువులకు, నమితవికల్పం బొనర్ప ననఘాలంకా
రమతజ్ఞులమతమున నది, యమరు వికల్పం బనంగ నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=197}} 
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అలఘుకాంచనమయస్థలనివాసము మేలొ, కాంచనస్థలవాసకలన మేలొ
పుండరీకంబులదండ నుండుట మేలొ, పుండరీకంబులదండ మేలొ
మహనీయవాహినిమధ్యసంస్థితి మేలొ, వాహినీశ్వరమధ్యవసతి మేలొ
మహిషసహావాసవిహరణంబులు మేలొ, మహిషిసహావాసమహిమ మేలొ&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;శైలకటకాశ్రయంబులు మేలొ యతని, యంఘ్రికటకాశ్రయము మేలొ యధిపులార
యనుచు నీశాత్రవులమంత్రు లనునయింతు, రరిజయాటోప తొరగంటినరసభూప.&lt;/poem&gt;|ref=198}} 
{{p|al|fwb}}సముచ్చయము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మిగుల గుణక్రియ లెయ్యెడ, యుగపత్ప్రాప్తంబులుగ సముచ్చయము కృతిం
బొగడఁ దగున్ ద్వివిధం బై, యగణితకవివినుత మగుచు నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=199}} 
{{p|al|fwb}}గుణసముచ్చయము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నరసింహశౌర్యశోభా, స్ఫురణంబున జగము లెల్ల శోణము లయ్యెన్
బరరాజవదనవితతులు, హరినీలనిభంబు లయ్యె ననవరతంబున్.&lt;/poem&gt;|ref=200}} 
{{p|al|fwb}}క్రియాసముచ్చయము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అలకలు ముట్టి ముట్టి జఘనాంబరపంక్తికిఁ గిట్టి కిట్టి గు
బ్బలు రతిఁ బట్టి పట్టి కరపల్లవము ల్నులి పెట్టి పెట్టియుం
జెలు వగుతారహారములు చిక్కులు వెట్టు నృసింహ నీద్విష
ల్లలన వనాలి కేఁగ విటలక్షణలక్ష్యము లై మహీజముల్.&lt;/poem&gt;|ref=201}}
{{p|al|fwb}}ద్వితీయసముచ్చయము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పాయక ఖలేకపోత, న్యాయమున ననేకకారణము లొకకార్యం
బేయెడ సాధింపఁగ నుత, మై యపరసముచ్చయాఖ్య మగు నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=202}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;శూరతయును ధీరతయు ను, దారతయు గభీరతయును ధార్మికతయు నీ
కారణజన్మస్ఫురదవ, తారము సూచించె నోబధరణిపునరసా.&lt;/poem&gt;|ref=203}} 
{{p|al|fwb}}సమాధి —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కారణ మొక్కటి కార్యము, ధారుణి సాధింపఁ గాక తాళ నయమునం
గారణము వేఱొకటి రా, నారూఢసమాధి యయ్యె నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=204}} 
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అనిమొన శ్రీనృసింహవసుధాధిపుతీవ్రచమూసమూహముం
గనుగొని యద్భుతం బొదవ ఖానవజీరులు వ్రేళ్లు నోళ్లకుం&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bca67nz5dxr7ajuqchq7sd78b24hhrm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Narasabhupaleeyamu.pdf/101</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120285</id>
    <revision>
      <id>584457</id>
      <parentid>377084</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:01:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584457</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5047" sha1="kqmg44ot2edxqq42tete9o94mqblaio" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh||నరసభూపాలీయము. ఆ. 5.|101}}&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;జొనుపఁగఁ గాకతాళనయశోభఁ దదీయముఖాంగుళీనివే
శనములు ప్రాణరక్షణవిచారధురీణము లయ్యె వాటికిన్.&lt;/poem&gt;|ref=205}}
{{p|al|fwb}}భావికము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్షితిలోన నతీత మనా, గతమును బ్రత్యక్షమువలెఁ గనపట్టుట న
ద్భుతనిరుపమార్థకథనం, బతిశయముగ భావికాఖ్య మగు నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=206}} 
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;వరవల్గావిభవంబు దుష్టభుజవ్రాతంబుగా సింగిణుల్
గురుపక్షద్వితయంబు గాఁగ సరసక్షోణీశ్వరారూఢ మౌ
తురగోత్తంసము నిందిరాహృదయనాథుం దాల్చుప్రత్యక్షబం
ధురపక్షీంద్రునిలీలఁ జూచు నహితస్తోమంబు భీమంబుగన్.&lt;/poem&gt;|ref=207}}
{{p|al|fwb}}ప్రత్యధికము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పగవాఁడు సమర్థుఁడుగా, మగఁటిమి వెస నతనిమీఁద మార్కొన కిల నా
పగవానిహితుల నొంచుట, యగుఁ గృతులం బ్రత్యనీక మన యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=208}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నీదురవగాహశౌర్యము, భేదింపఁగ లేక విమతపృథివీశుఁ డనిన్
భేదించునృసింహభవ, న్మేదురభయదప్రతాపమిత్రునిమిత్రున్.&lt;/poem&gt;|ref=209}} 
{{p|al|fwb}}వ్యాఘాతము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఒకఁ డొకటిచేత నొకపని, యకలంకతఁ జేయ దాని నాహేతువుచే
నొకఁడు మఱి వేఱె చేయఁగఁ , బ్రకటవ్యాఘాత మెన్నఁబడు నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=210}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;రాజీవబాంధవుఁడు నిజ, తేజమున నొనర్చుఁ ద్రిజగతీతాపమున
వ్యాజవిరాజితతేజో, రాజి న్హరియింతు వోబరాజునృసింహా.&lt;/poem&gt;|ref=211}} 
{{p|al|fwb}}పర్యాయము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఏకాధేయం బరయ న, నేకాధారంబులందు నిరవై క్రమముం
జేకొనఁ బర్యాయంబు మ, హాకవిసంస్తుత్య మయ్యె నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=212}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కందర్పహరునందుఁ గనువిప్పఁగా నేర్చి, శరవణోద్భవునందు శక్తి యెఱిఁగి
రామునం దచలాంబరము గట్టఁగా నేర్చి, జలధిలంఘనునందు జంగ యెఱిఁగి
ఘటజునం దుభయపక్షములఁ బొర్లఁగ నేర్చి, వెస ద్రౌణియెడఁబాలు వేఁడ నెఱిఁగి
మొగి వృకోదరునందు ముష్టి పూనఁగ నేర్చి, విజయునియెడఁ గర్ణవేధ యెఱిఁగి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;యనుదినంబును నభివృద్ధిఁ దనరు శౌర్య, శిశువు భవదీయదోఃస్తంభజృంభమాణ
ఖురళిఁ గౌక్షేయచాలనస్ఫురణ మెఱిఁగి, వైరిగజసింహ యోబయనారసింహ.&lt;/poem&gt;|ref=213}}
{{p|al|fwb}}సూక్ష్మము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఈక్షితిఁ దలపోయ ససం, లక్షితసూక్ష్మార్థకౌశలప్రకటనవై
చక్షణ్యము సూక్ష్మం బగు, నక్షీణకవిప్రశస్త మది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=214}} 
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ప్రాణమువంటి నాకు నిజభావము దాఁపఁగ జెల్లు నమ్మ నీ
ప్రాణవిభుం బ్రభూతగుణబంధురుఁ దెల్పఁగదమ్మ యంచు వి&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kqmg44ot2edxqq42tete9o94mqblaio</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Narasabhupaleeyamu.pdf/102</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120286</id>
    <revision>
      <id>584464</id>
      <parentid>377085</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:10:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584464</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4842" sha1="5272ygc91i5svz03mhl3vmmfxfu1s26" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|102|కావ్యాలంకారసంగ్రహము|}}&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;న్నాణముగా సఖీజనులు నల్గడలం గదియంగ సైకత
శ్రోణి యురంబుమీఁద నఖసూచిక సేర్చె నృసింహభూవరా.&lt;/poem&gt;|ref=215}}
{{p|al|fwb}}ఉదాత్తము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;విశ్వోన్నత మై చెలఁగెడు, నైశ్వరము గలుగువస్తు వభినుతిసేయన్
శాశ్వత మగుచు నుదాత్తము, విశ్వంభరలోనఁ బొల్చు విను మె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=216}} 
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;నృపు లర్పించినఁ జేడె లూడ్చి వెలికి న్నేర్పొప్పఁగాఁ గుప్పఁగా
నెపుడుం జల్లినమ్రుగ్గుముత్తెములు ధాత్రీశాంగదస్వర్ణచూ
ర్ణపుఁబ్రోవు ల్దగు నీగృహాంగణములం దారాద్రిధాత్రీధరా
ధిపముల్ స్వవ్యయభీతి ని న్గొలుచురీతిన్ శ్రీనృసింహాధిపా.&lt;/poem&gt;|ref=217}} 
{{p|al|fwb}}పరివృత్తి —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సమ మిచ్చి సమము గొన న, ల్పము నిచ్చి యనల్పము గొన భావింప నన
ల్పము నిచ్చి యల్పముం గొన, నమరుం బరివృత్తి త్రివిధ మై యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=218}}
{{p|al|fwb}}సమపరివృత్తి —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;శ్రుతిహృదయరత్నభూషా, కృతులు కృతు ల్నీకు నొసఁగి కృతులు నృసింహ
క్షితివర నీచేఁ గాంతురు, శ్రుతిహృదయాభరణములు విశోభితలీలన్.&lt;/poem&gt;|ref=219}} 
{{p|al|fwb}}అధికదానాల్పాదానపరివృత్తి —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నరసింహ నీదువైరులు, కరిసింహలులాయభల్లగవయాహిపరం
పరకుఁ దమగృహము లొసఁగుచు, వరుస భజింతురు దదీయవనమందిరముల్.&lt;/poem&gt;|ref=220}} 
{{p|al|fwb}}అల్పదానాధికాదానపరివృత్తి —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నరతనువు నీకరాసికి, నరి యొసంగి నృసింహభూప యనుపమరంభా
పరిరంభగుంభసంభ్రమ, భరితామరతాశుభప్రభావముఁ జెందున్.&lt;/poem&gt;|ref=221}} 
{{p|al|fwb}}కారణమాల —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఇల నుత్తరోత్తరములకుఁ, బొలు పొందగఁ బూర్వపూర్వములు హేతువు లై
యలరఁగఁ గారణమాలిక, యలంకరణరాజ మయ్యె నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=222}} 
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;హరిపాదాంబుజపూజనాభిరతిచే నైశ్వర్య మైశ్వర్యచా
తురిచే సజ్జనరక్షణంబు సుజనస్తోమావనస్ఫూర్తిచే
జిరపుణ్యంబులు పుణ్యవాసనలచేఁ జెన్నొందు సత్కీర్తియు
న్నరసింహాధిప నీకె పొల్చు బుధసంతానైకచింతామణీ.&lt;/poem&gt;|ref=223}} 
{{p|al|fwb}}ఏకావళి —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ధరఁ బూర్వపూర్వమునకు, పేరోత్తరము క్రమసమగ్రతవిశేషణ మై
పరఁగిన నేకావలి యన, నరు దగు సత్కృతులయందు నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=224}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అవనిధవాస్థానంబులు, కవియుతములు కవులు రచితకావ్యులు కావ్య
వ్యవహారము లమితభవ, న్నవనవగుణభూషితములు నరసింహనృపా.&lt;/poem&gt;|ref=225}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5272ygc91i5svz03mhl3vmmfxfu1s26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Narasabhupaleeyamu.pdf/103</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120288</id>
    <revision>
      <id>584472</id>
      <parentid>377089</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T07:36:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584472</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5031" sha1="rcxgrjnfjg064v987kkt0bsvgds98ut" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh||నరసభూపాలీయము. ఆ. 5.|103}}&lt;/noinclude&gt;{{p|al|fwb}}మాలాదీపకము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మహిఁ బూర్వపూర్వమునకున్, రహి మీఁఱగ నుత్తరోత్తరము రమ్యగుణా
వహముగ మాలాదీపక, మహీనవిఖ్యాతిఁ జెందు నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=226}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;గురుచాపముచే శరతతి, శరతతిచే శత్రుశిరము శత్రుశిరముచే
ధర ధరచే నీబాహువు, పరిలబ్దం బయ్యె నోబపార్థివునరసా.&lt;/poem&gt;|ref=227}} 
{{p|al|fwb}}సారము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నిరవధిక ముత్తరోత్తర, నిరతోత్కర్షంబు దెలుప నిఖిలకృతులయం
దరు దై తగు సారాలం, కరణము కవివినుత మగుచుఁ గడు నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=228}}
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;స్థావరజంగమాధారము ల్త్రిజగంబు, లలజగంబు లజాండములఁ జెలంగు
నాయజాండము లుండు హరిరోమకూపమం, దాశౌరియును భోగిపై శయించు
నాభోగి జలధికోణావాస మొందు నా, కడలి కుంభజుచులుకంబుఁ జెందు
నాకుంభజుడు నింగి కేకఖద్యోతాభుఁ, డానింగికబరి యై యతిశయిల్లు&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నీయశోలక్ష్మి కక్షీణనీతిచతుర, చతురుదధిమేఖలావృతక్షితిధురీణ
చటులభుజదండదండితోత్కటమదారి, వీరపరివార యోబభూవిభునృసింహ.&lt;/poem&gt;|ref=229}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;రసవత్ప్రేయము లూర్జ, స్విసమాహితములును నిచట వివరింపఁగ లే
దసమరసప్రకరణమున, రసభావాద్యుపనిబద్ధరసములు గానన్.&lt;/poem&gt;|ref=230}}
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;సొమ్ములు సొమ్ములుం గలయు సొంపులు పుట్టెడురీతిఁ గార్యజా
లమ్ములయం దలంకృతు లలంకృతులుం గలయంగ శోభ మై
నిమ్మహిఁ బొల్చుఁ దద్ఘటన మెన్నికతోఁ దిలతండులాప్తిరూ
పమ్మునఁ బాలు నీ రెనయుభాతిఁ దగు న్ద్వివిదత్వ మొందుచున్.&lt;/poem&gt;|ref=231}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తిలతండులరూపమ్మున, నలరు న్సంసృష్టిసంకరాఖ్యము పా ల్నీ
రిల నేక మైనకైవడిఁ, దెలుపుదుఁ దత్సంకరంబు త్రివిధము కృతులన్.&lt;/poem&gt;|ref=232}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఎనయ నంగాంగిభావంబు నేకవాచ, కానుబంధంబు సందేహ మనఁగ నెట్లు
పొలుచు సంసృష్టిసంకరంబులకు వరుస, లక్ష్యముల నేర్పరించెద లలితఫణితి.&lt;/poem&gt;|ref=233}} 
{{p|al|fwb}}సంసృష్టి —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;హరిదబలాకులగిరికుచ, వరచందనరజము లగుభవత్కీర్తిరుచుల్
నిరవద్యసుఛాంభోధి, స్ఫురణంబు వహించె నోబభూవరునరసా.&lt;/poem&gt;|ref=234}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;హరిదబలాచందన మయి, యరు దగుననురూపకంబు నమృతాంభోధి
స్ఫురణంబుఁ దాల్చె ననియెడి, సరసనిదర్శనయుఁ బొల్చు సంసృష్టి యనన్.&lt;/poem&gt;|ref=235}}
{{p|al|fwb}}అంగాంగిభావసంకరము —&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అసిజిహ్వాభయదం బై, యసమమహాబలవిశేషహారియు నై యి
వ్వసుధ భవద్భుజదండము, బొసఁగున్ ఫణిమాడ్కి నోబభూవరునరసా.&lt;/poem&gt;|ref=236}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rcxgrjnfjg064v987kkt0bsvgds98ut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangitarasataran022902mbp.pdf/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212207</id>
    <revision>
      <id>584429</id>
      <parentid>553347</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T17:21:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>584429</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3134" sha1="grjkrhsf8j049izqfjfasesvqb35o05" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కన్య ౧ - మహాప్రపాదము (అని పుచ్చుకొని స్థానమును కేగును).

కన్య ౨ - {{left margin|5em}}&lt;poem&gt;గీ॥ నీల దొండపండుఁగోరుఁ దోరంపుకీరంబు
నంబుజంబుఁగోరు హంసయెందు
కుసుమరసముఁగ్రోలఁ గోరుఁదుమ్మెదఱేఁడు
వారివారిరుచులు వేఱుగావె॥&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

సర్వా — యువతీమణీ! ఈరత్న కంకణమునుగొనుము (ఆనియిచ్చును).

కన్య ౨ — (స్వీకరించి) మహాప్రసాదము (అని స్థానమును జేరును).

కన్య 3 - {{left margin|5em}}&lt;poem&gt;గీ॥ పూపజాబిలివలె మోముగల్గినగాని
వారిజాక్షికీరవాణియైన
కొలముగొప్పదైన కోరినసిరులున్న
గొనములేకయున్న వనితకాదు।&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

సర్వా — పొలతీ, యీముత్యాలసరముగైకొనుము (అనియిచ్చును).

కన్య 3 — చిత్తముదేవా! (అనిపుచ్చుకొని స్థానమునుజేరును).

కన్య ౪ — {{left margin|5em}}&lt;poem&gt;గీ॥ క్రౌర్యమెంచువాఁడు శౌర్యవంతుఁడుగాఁడు
ధీవిశాలుఁ డెపుడుఁ దెలిసెననఁడు
జ్ఞానియైనవాని జనులెఱుంగఁగ లేరు 
నివురుగప్పియున్న నిప్పుసుమ్ముః&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

సర్వా - వధూమణీ! నీవాక్యములు కడుహృద్యములు. ఈరత్న హారముఁగైకొమ్ము
(అనియిచ్చుచున్నాడు).

కన్య ౪ — మహాప్రసాదము (అనిపుచ్చుకొని స్థానమునుజేరును).

సర్వా — ఇతరబాలికలారా! మీమీ బహుమానములు స్వీకరింపుఁడు॥

ఇతర కన్యలు - మహాప్రసాదము. ధన్యలమైతిమిదేవా! (అనిపుచ్చుకొని స్థానముఁదేరుదురు).

యశోధర - (చేతులుహృదయముననుంచి కనులెత్తిచూచి)

{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;సీ॥ పొంగుచున్న ప్రేమపొరలిపైఁబడుగాని
దాచియుంచ నేరితరముగాదు
వెల్లివిరిసియేఱువిచ్చలవిడిపారు
కడలిఁజేరినిలుచుఁగలకవిడుచు॥&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>grjkrhsf8j049izqfjfasesvqb35o05</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangitarasataran022902mbp.pdf/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212209</id>
    <revision>
      <id>584433</id>
      <parentid>553536</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:20:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>584433</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3382" sha1="bez4pu31kxihx6r6f6jywnn2d9785vh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సర్వా - (తనలో) ఔరా! నిర్మలాంగిసౌగుణ్యమేమి? ఈ లెక్కలేనిచక్కఁదనము, ఈకన్నియమున్నెన్నఁడోనన్నె ఱిఁగియున్న చందమునఁ గన్నులతో సన్నఁజేయుచున్నట్లున్నది. (పాఱఁజూచి) కానిమ్ము. (వెదకిచూచి దిగిన యాభరణముఁగానక).

{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;ఉత్సాహ॥ జనమనోహరాంగినీదు చక్కదనము నెంచిన౯
ఘనమనీషనెంచిచూడఁ గాన్కయేమొసంగిన౯
దనివిఁదీరరామినేమొ దైవికంబుగానిట౯
గనులకొక్క భూషణంబు గానరాకయుండెడి౯&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

ఔరా! యిప్పుడొక్కభూషణమైనను లేకయుండెఁగదా!

{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;యశో— కం॥ భూషణము కాదు గౌరవ
భాషణములెవిలువలేని పసదనములగు౯
యోషాహృదయాకర్షణ
భూపణభాషణములేల బుధజనవర్యా॥&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

సర్వా - (తనలో యశోధరనుజూచి) భళీ యీయెన్న రానిమిన్న దనము. ఇట్టి యంగసౌభాగ్యమెందుగను కొనగలము?
{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;సీ॥ మేని వెల్లులగుంపు మించి చెంతలముంచి పాలసంద్ర మురీతిఁబరిఢవిల్ల 
లేమతీరగుమోము లేఁతవెన్ని లఁగాయు బాలచంద్రునిభాతిభాసిలంగ
కొమ్మవాతెఱమిఁది కమ్మపల్కులపాల్పు లమృతధారలఁజిమ్ములాడుచుండ
తరళాక్షికనుచూపు కిరణంబులుడివోని వజ్రకాంతులవైభవంబుసూప॥&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt; 

{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;సీ॥ భువనమోహనరూపఁబుఁ బూనిభువిన
లంకరించెడుశృంగార లక్ష్మీయనఁగ
నెదురనిల్చినయీకన్నె నెన్న రాని
సంతసమునించెనామదిసంచలించె&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

(అవి తనమెడలోనున్న హారమొసంగఁదలఁచి) మనోహారిణీ! అచ్చమైన యీపచ్చలహారము నీయిచ్చసమకూర్చు గాత. (అనియిచ్చుచున్నాఁడు).

యశో — (గ్రహించి స్థానముచేరును).

గౌత — ప్రాణేశ్వరా! నీకుమార శేఖరుని ముఖవిలాసమునుజూచితివే చక్కఁదనాల యిక్కయగు నిక్కన్నియ యున్న తెఱంగును
గనుంగొనము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bez4pu31kxihx6r6f6jywnn2d9785vh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584434</id>
      <parentid>584433</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:32:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>584434</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3378" sha1="lvx1r2elumuh72c9ltrin13hdacu9i1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సర్వా - (తనలో) ఔరా! నిర్మలాంగిసౌగుణ్యమేమి? ఈ లెక్కలేనిచక్కఁదనము, ఈకన్నియమున్నెన్నఁడోనన్నె ఱిఁగియున్న చందమునఁ గన్నులతో సన్నఁజేయుచున్నట్లున్నది. (పాఱఁజూచి) కానిమ్ము. (వెదకిచూచి దిగిన యాభరణముఁగానక).

ఉత్సాహ॥{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;జనమనోహరాంగినీదు చక్కదనము నెంచిన౯
ఘనమనీషనెంచిచూడఁ గాన్కయేమొసంగిన౯
దనివిఁదీరరామినేమొ దైవికంబుగానిట౯
గనులకొక్క భూషణంబు గానరాకయుండెడి౯&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఔరా! యిప్పుడొక్కభూషణమైనను లేకయుండెఁగదా!

యశో— {{left margin|5em}}&lt;poem&gt;కం॥భూషణము కాదు గౌరవ
భాషణములెవిలువలేని పసదనములగు౯
యోషాహృదయాకర్షణ
భూపణభాషణములేల బుధజనవర్యా॥&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

సర్వా - (తనలో యశోధరనుజూచి) భళీ యీయెన్న రానిమిన్న దనము. ఇట్టి యంగసౌభాగ్యమెందుగను కొనగలము?
{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;సీ॥ మేని వెల్లులగుంపు మించి చెంతలముంచి పాలసంద్ర మురీతిఁబరిఢవిల్ల 
లేమతీరగుమోము లేఁతవెన్ని లఁగాయు బాలచంద్రునిభాతిభాసిలంగ
కొమ్మవాతెఱమిఁది కమ్మపల్కులపాల్పు లమృతధారలఁజిమ్ములాడుచుండ
తరళాక్షికనుచూపు కిరణంబులుడివోని వజ్రకాంతులవైభవంబుసూప॥&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt; 
{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;సీ॥ భువనమోహనరూపఁబుఁ బూనిభువిన
లంకరించెడుశృంగార లక్ష్మీయనఁగ
నెదురనిల్చినయీకన్నె నెన్న రాని
సంతసమునించెనామదిసంచలించె&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

(అవి తనమెడలోనున్న హారమొసంగఁదలఁచి) మనోహారిణీ! అచ్చమైన యీపచ్చలహారము నీయిచ్చసమకూర్చు గాత. (అనియిచ్చుచున్నాఁడు).

యశో — (గ్రహించి స్థానముచేరును).

గౌత — ప్రాణేశ్వరా! నీకుమార శేఖరుని ముఖవిలాసమునుజూచితివే చక్కఁదనాల యిక్కయగు నిక్కన్నియ యున్న తెఱంగును
గనుంగొనము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lvx1r2elumuh72c9ltrin13hdacu9i1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584435</id>
      <parentid>584434</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:35:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>584435</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3378" sha1="6luczz6f652sc5luxaqncp2z79n0sg9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సర్వా - (తనలో) ఔరా! నిర్మలాంగిసౌగుణ్యమేమి? ఈ లెక్కలేనిచక్కఁదనము, ఈకన్నియమున్నెన్నఁడోనన్నె ఱిఁగియున్న చందమునఁ గన్నులతో సన్నఁజేయుచున్నట్లున్నది. (పాఱఁజూచి) కానిమ్ము. (వెదకిచూచి దిగిన యాభరణముఁగానక).

ఉత్సాహ॥{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;జనమనోహరాంగినీదు చక్కదనము నెంచిన౯
ఘనమనీషనెంచిచూడఁ గాన్కయేమొసంగిన౯
దనివిఁదీరరామినేమొ దైవికంబుగానిట౯
గనులకొక్క భూషణంబు గానరాకయుండెడి౯&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఔరా! యిప్పుడొక్కభూషణమైనను లేకయుండెఁగదా!

యశో— {{left margin|5em}}&lt;poem&gt;కం॥భూషణము కాదు గౌరవ
భాషణములెవిలువలేని పసదనములగు౯
యోషాహృదయాకర్షణ
భూపణభాషణములేల బుధజనవర్యా॥&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

సర్వా - (తనలో యశోధరనుజూచి) భళీ యీయెన్న రానిమిన్న దనము. ఇట్టి యంగసౌభాగ్యమెందుగను కొనగలము?
{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;సీ॥ మేని వెల్లులగుంపు మించి చెంతలముంచి పాలసంద్ర మురీతిఁబరిఢవిల్ల 
లేమతీరగుమోము లేఁతవెన్ని లఁగాయు బాలచంద్రునిభాతిభాసిలంగ
కొమ్మవాతెఱమిఁది కమ్మపల్కులపాల్పు లమృతధారలఁజిమ్ములాడుచుండ
తరళాక్షికనుచూపు కిరణంబులుడివోని వజ్రకాంతులవైభవంబుసూప॥&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt; 
{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;సీ॥ భువనమోహనరూపఁబుఁ బూనిభువిన
లంకరించెడుశృంగార లక్ష్మీయనఁగ
నెదురనిల్చినయీకన్నె నెన్న రాని
సంతసమునించెనామదిసంచలించె&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

(అవి తనమెడలోనున్న హారమొసంగఁదలఁచి) మనోహారిణీ! అచ్చమైన యీపచ్చలహారము నీయిచ్చసమకూర్చు గాత. (అనియిచ్చుచున్నాఁడు).

యశో — (గ్రహించి స్థానముచేరును).

గౌత — ప్రాణేశ్వరా! నీకుమార శేఖరుని ముఖవిలాసమునుజూచితివే చక్కఁదనాల యిక్కయగు నిక్కన్నియ యున్న తెఱంగును గనుంగొనము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6luczz6f652sc5luxaqncp2z79n0sg9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584436</id>
      <parentid>584435</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T18:36:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <origin>584436</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3381" sha1="ntbm3k5tmu6st9igdekamkjkftou5ei" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సర్వా - (తనలో) ఔరా! నిర్మలాంగిసౌగుణ్యమేమి? ఈ లెక్కలేనిచక్కఁదనము, ఈకన్నియమున్నెన్నఁడోనన్నె ఱిఁగియున్న చందమునఁ గన్నులతో సన్నఁజేయుచున్నట్లున్నది. (పాఱఁజూచి) కానిమ్ము. (వెదకిచూచి దిగిన యాభరణముఁగానక).

ఉత్సాహ॥{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;జనమనోహరాంగినీదు చక్కదనము నెంచిన౯
ఘనమనీషనెంచిచూడఁ గాన్కయేమొసంగిన౯
దనివిఁదీరరామినేమొ దైవికంబుగానిట౯
గనులకొక్క భూషణంబు గానరాకయుండెడి౯&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఔరా! యిప్పుడొక్కభూషణమైనను లేకయుండెఁగదా!

యశో— {{left margin|5em}}&lt;poem&gt;కం॥భూషణము కాదు గౌరవ
భాషణములెవిలువలేని పసదనములగు౯
యోషాహృదయాకర్షణ
భూపణభాషణములేల బుధజనవర్యా॥&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

సర్వా - (తనలో యశోధరనుజూచి) భళీ యీయెన్న రానిమిన్న దనము. ఇట్టి యంగసౌభాగ్యమెందుగను కొనగలము?
{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;సీ॥ మేని వెల్లులగుంపు మించి చెంతలముంచి పాలసంద్ర మురీతిఁబరిఢవిల్ల 
లేమతీరగుమోము లేఁతవెన్ని లఁగాయు బాలచంద్రునిభాతిభాసిలంగ
కొమ్మవాతెఱమిఁది కమ్మపల్కులపాల్పు లమృతధారలఁజిమ్ములాడుచుండ
తరళాక్షికనుచూపు కిరణంబులుడివోని వజ్రకాంతులవైభవంబుసూప॥&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt; 
{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;సీ॥ భువనమోహనరూపఁబుఁ బూనిభువిన
లంకరించెడుశృంగార లక్ష్మీయనఁగ
నెదురనిల్చినయీకన్నె నెన్న రాని
సంతసమునించెనామదిసంచలించె&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

(అవి తనమెడలోనున్న హారమొసంగఁదలఁచి) మనోహారిణీ! అచ్చమైన యీపచ్చలహారము నీయిచ్చసమకూర్చు గాత. (అనియిచ్చుచున్నాఁడు).

యశో — (గ్రహించి స్థానముచేరును).

గౌత — ప్రాణేశ్వరా! నీకుమార శేఖరుని ముఖవిలాసమునుజూచితివే చక్కఁదనాల యిక్కయగు నిక్కన్నియ యున్న తెఱంగును గనుంగొనుము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ntbm3k5tmu6st9igdekamkjkftou5ei</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584438</id>
      <parentid>584436</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:06:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>584438</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3389" sha1="pqboahawxp9yz2np7u3c76jb0bn4sre" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సర్వా - (తనలో) ఔరా! నిర్మలాంగిసౌగుణ్యమేమి? ఈ లెక్కలేనిచక్కఁదనము, ఈకన్నియమున్నెన్నఁడోనన్నె ఱిఁగియున్న చందమునఁ గన్నులతో సన్నఁజేయుచున్నట్లున్నది. (పాఱఁజూచి) కానిమ్ము. (వెదకిచూచి దిగిన యాభరణముఁగానక).

ఉత్సాహ॥{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;జనమనోహరాంగినీదు చక్కదనము నెంచిన౯
ఘనమనీషనెంచిచూడఁ గాన్కయేమొసంగిన౯
దనివిఁదీరరామినేమొ దైవికంబుగానిట౯
గనులకొక్క భూషణంబు గానరాకయుండెడి౯&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఔరా! యిప్పుడొక్కభూషణమైనను లేకయుండెఁగదా!

యశో— {{left margin|5em}}&lt;poem&gt;కం॥భూషణము కాదు గౌరవ
భాషణములెవిలువలేని పసదనములగు౯
యోషాహృదయాకర్షణ
భూపణభాషణములేల బుధజనవర్యా॥&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

సర్వా - (తనలో యశోధరనుజూచి) భళీ యీయెన్న రానిమిన్న దనము. ఇట్టి యంగసౌభాగ్యమెందుగను కొనగలము?
{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;సీ॥ మేని వెల్లులగుంపు మించి చెంతలముంచి పాలసంద్ర మురీతిఁబరిఢవిల్ల 
లేమతీరగుమోము లేఁతవెన్ని లఁగాయు బాలచంద్రునిభాతిభాసిలంగ
కొమ్మవాతెఱమిఁది కమ్మపల్కులపాల్పు లమృతధారలఁజిమ్ములాడుచుండ
తరళాక్షికనుచూపు కిరణంబులుడివోని వజ్రకాంతులవైభవంబుసూప॥&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt; 
{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;సీ॥ భువనమోహనరూపఁబుఁ బూనిభువిన
లంకరించెడుశృంగార లక్ష్మీయనఁగ
నెదురనిల్చినయీకన్నె నెన్న రాని
సంతసమునించెనామదిసంచలించె&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

(అవి తనమెడలోనున్న హారమొసంగఁదలఁచి) మనోహారిణీ! అచ్చమైన యీపచ్చలహారము నీయిచ్చసమకూర్చు గాత. (అనియిచ్చుచున్నాఁడు).

యశో — (గ్రహించి స్థానముచేరును).

గౌత — ప్రాణేశ్వరా! నీకుమార శేఖరుని ముఖవిలాసమునుజూచితివే చక్కఁదనాల యిక్కయగు నిక్కన్నియ యున్న తెఱంగును గనుంగొనుము.
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pqboahawxp9yz2np7u3c76jb0bn4sre</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Sangitarasataran022902mbp.pdf/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212302</id>
    <revision>
      <id>584437</id>
      <parentid>553544</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T19:05:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vjsuseela</username>
        <id>1850</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>584437</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3464" sha1="eskq6c95uke7feutseqogd2ugtvh2et" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vjsuseela&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;ఉ॥ మున్నొకవేళనెక్కయెడఁ బూర్ణపునేస్తముసల్పినట్టు లీ
కన్నియతోడనీసుతుఁడు గన్నులుకన్నులఁజేర్చి పల్కుచో
స్విన్న సుధాకరప్రతిభఁ జేకొనెమోముకళావికీర్ణమై
వెన్నెలఁగాచెలేనగవు వెల్గులపేరిటఁబేర్మిపెంచుచు౯&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;

శుద్ధో — ప్రాణేశ్వరీ! పరమేశ్వరుని కరుణాలవఁబుమనపైనుండెసేయని విశ్వసింపుము. సర్వార్థసిద్ధునకును యశోధరకును బరస్సరానురాగ ముదయించెననుకొనుటకు సందియంబేల? కానిమ్ము. ఇంతటనీసామాజికులనెల్లరు వారివారినెలవులకు వీడ్కొల్పి యావెన్క నీప్రసంగము ననుందుముగాక. (సర్వార్థసిద్ధుని జూచి) కుమారా! విచ్చేసియున్న బంధుమిత్ప్ర బృందమ్ములకువిందొనర్ప నానావిధసలంబులును 
భక్ష్యంబులును నావలిదెసనమర్పఁబడియున్నవి. కావుననెల్లరు నటుబోవలయును. బంధులారా! మిత్రులారా! మీరెల్లరునట్లువిచ్చేయవేఁ
డుచున్నాఁడను.

మంత్రి — సేవకులారా! సర్వమును సిద్ధముగానున్నదికదా!

సేన - దేవా! సర్వమునీవఱకే యమర్చబడియుండెను.

దేవదత్తుఁడు — (కోపముతో) ఔరా యీ రాజపుత్రుని కపటవేదాంతము. ఇట్లే కదా జనుల చిత్తములను విత్తములనుహరింపవలయును. (అని దిగ్గున వెడలిపోవును)

శుద్ధో - బంధువులారా! మిత్రులారా!

అందఱు — శాక్యవంశభూషణా! జయమగుఁగాక

{{Center|{{p|fs125}}పాట. కనడా&lt;/p&gt;}}

{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;రాజచంద్రభూజనేంద్రిసుధీజనాగ్రణీ
తేజోరాజితధీరపరాక్రమ దివ్యకృపాజలధీ
రాజులశాక్యులరాజపదఁబున రమక్రీడించు౯మించు౯
వాజిహస్తిచయవాహనాది బహువైభవములువిలసిల్ల౯
బహుతరఘనతరవటుతరగురుతధరణీధరవరశ్రీ॥&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt; 
{{right|(అని యందఱునిష్క్రమించుచున్నారు)}}
{{Center|ఇది}} 
{{Center|ప్రధమాంకము}}
{{rule |6em }}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eskq6c95uke7feutseqogd2ugtvh2et</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215430</id>
    <revision>
      <id>584441</id>
      <parentid>562704</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T23:15:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584441</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2877" sha1="am8rqzx3qko29v9xr8zz98i3ox2hyc1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||సుందరీ పటలము|19}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
66. పరాఙ్ముఖుడు కాగూడదు (అనగా నసహ్యించుకొనరాదు).

67. అభిముఖుడును (అనగా ప్రీతిగలవాడును) కాగూడదు.

68. అట్టి సమత్వ సాధనము చిత్రోపాసనము.

69. జిహ్వరసములయొక్క కలయికచే సరస్సు నుపకల్పన చేయునట్టి శక్తి గావున 'సరస్వతీ' యను పే రీమెకు గల్గెను.

{{rule|4em}}

{{p|fs150|ac}}3. సుందరీ పటలము&lt;/p&gt;

1. సుందరిని గుఱించి వ్యాఖ్యానించెదము.

2. ఆమె దశమహావిద్యలలో మూడవది.

3. సుందరియే త్రిపురసుందరి యనబడును.

4. జ్ఞానశక్తియగు సుందరీ విద్య కధిదైవతము 'మధ్యమ', (గౌరి).

5. శబ్దశక్తిలో జ్ఞానకళ మిళితమై యున్నది.

6. కనుకనే జ్ఞానశక్తివలె శబ్దశక్తి యుండెను.

7. దీనిని గుఱించి విశేషముగా ప్రసంగించ నక్కరలేదు.

8. ప్రజ్ఞానస్వరూపుడైన ధర్మియొక్క ధర్మమైన జ్ఞానమే సుందరి యని కొందఱనిరి.

9. దీపమునకు ప్రభకుగూడ స్వరూపము జ్యోతియే యగునట్లు ధర్మీధర్మములకుభయులకు జ్ఞానత్వ మొప్పును.

10. ధర్మీధర్మములకు భేదమేమాత్రము లేదని మఱికొందఱనిరి.

11. ఒకేజ్ఞాన మధిష్టానత్వము బొందిన వ్యవహారముచే ధర్మి యగుననియు.

12. శక్తిత్వ వ్యవహారముచే ధర్మమగుననియు, 

13. భేదవ్యవహారము 'రాహువుయొక్క శిర'స్సను సామెతను బోలి యుండునని చెప్పబడుచున్నది. (శిరస్సు రాహువు, మొండెము కేతువు అయినట్లు కధయున్నది. దీనినిబట్టి రాహువుయొక్క శిరస్సనుటలో అభేదము భేదమువలె తోచును)
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>am8rqzx3qko29v9xr8zz98i3ox2hyc1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>215432</id>
    <revision>
      <id>584490</id>
      <parentid>583915</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T11:55:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>584490</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1654" sha1="9azhrdg3l54lrhcf17cyt7y17rfvhpl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{P|fs100|ac}}శ్రీం&lt;/p&gt;

{{p|fs200|ac}}దశమహావిద్యాః&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf
|Page = 5
|bSize = 600
|cWidth = 120
|cHeight = 28
|oTop = 137
|oLeft = 251
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs150|ac}}ప్రథమః కాలీ పటలః&lt;/p&gt;

1. కాలీం వ్యాఖ్యాస్యామః ।

2. ఆద్యా సా దశసు మహావిద్యాసు ।

3. క్రియాశక్తిః కాలీ మధ్యమాత్వధిదైవతమ్ ।


4. సర్వవ్యాపినీ ।

5. విద్యుచ్ఛక్తే ర్నాతిరిచ్యతే ।

6. సర్వాణి భూతాని పచత్యజస్రమేషా ।

7. పాక ఏవ శాస్త్రేషు వ్యవహ్రియమాణః పరిణామః ।


8. పాచకత్వమేవ కాలస్య స్వరూపమ్ ।

9. కాల ఏవ స్త్రీలింగేన కాల్యుచ్యతే ।

10. అభూదనయా బహూనాం అండానాం సంహారః ।


11. తస్యాః కంఠే ఆస్మాభిః చింత్యమానా ముండమాలా తదేత దండ సంహారవైభవం స్మారయితుం ।

12. నిత్యసంగ్రామకారిణీతి పిశాచికేవ భీమరూపా వర్ణ్యత ఇయం పరిణమయిత్రీ శక్తిః ।&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9azhrdg3l54lrhcf17cyt7y17rfvhpl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Shri Garga Bhagavatam by B. S. Appayya Shastri Chivukula (Telugu).pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>218291</id>
    <revision>
      <id>584420</id>
      <parentid>570296</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T17:02:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584420</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4216" sha1="nsyw73r56ap48smyahsvl6uar65cghm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నేనుః

ఉపోద్ఘాతము

నూతనజలధరరుచయే గోపవధూటీదుకూలచోరాయ
తస్మై కృష్ణాయ నమస్సంసార మహీరుహస్య బీజాయః 
 
గుణ గ్రహణచణులారా!

ధర్మము శ్రేయస్సాధనమనియు, నధర్మంబు తద్భిన్న హేతువనియు మీకుఁ
దెలియనిది కాదు. మంచిపని ధర్మంబనియుఁ జెడ్డపని యధర్మంబనియు నెఱుంగఁ
బడుచున్నది. ఈ ధర్మాధర్మంబులను నిర్ణయించుటకు శ్రుతిస్మృతిపురాణేతిహాసంబులు ప్రబలప్రమాణంబులు, శ్రుతులపౌరుషేయంబులనియు, వానియభిప్రాయంబులను మాత్రము వ్యక్తీకరించి త్రికాలజ్ఞులును నిగ్రహానుగ్రహసమర్ధులు నగు మహర్షులచే నాయా యుగంబుల కనుగుణంబుగా వ్రాయఁబడినవి స్మృతులనియు ద్విజులకుమాత్రం బివి పాఠ్యంబులనియు, వానియాశయంబులు సులభగ్రాహ్యంబగునట్లు మహానుభావుల చరిత్రంబుల నుపబలంబుగాఁ జూపుచురచింపఁబడినవి పురాణేతిహాసంబులనియు, నివి స్త్రీశూద్రాదులకుఁ బాఠ్యంబులగుననియు ఇవి యొకటి తరువాత నొకటి ప్రమాణంబగుననియుఁ దెలియనగును. ఇవి విధించిన విధులను మానవు లేమాత్రమును మీఱఁగూడదు. మీఱి యధేష్టంబుగా సంచరించు వాఁ డైహికాముష్మిక సుఖదూరుం డగునని శ్రీకృష్ణుండు భారతాంతర్గతమగు భగవద్గీతయందు

శ్లో॥ యశ్శాస్త్రవిధిముత్సృజ్య వర్తతేకామకారతః
న స సిద్ధిమవాప్నోతి | న సుఖం న పరాం గతిం
తస్మాచ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తే | కార్యా కార్య వ్యవస్థితౌ॥

అను శ్లోకంబుల మూలమునఁ జెప్పియున్నాఁడు. ఇంక నా శ్రుతిస్మృతిసూత్రపురా
ణేతిహాసయథార్ధ భావంబులను జక్కఁగా నెఱుంగుటకై వ్యాసవశిష్ఠపరాశర
శంకరాచార్య విద్యారణ్యాది మహానుభావు లనేక గ్రంథంబులను రచించియున్నవారు.
అవి చూడఁదగును. కాని యేవో రెండు కావ్యశ్లోకంబులం జదివికొని వేదాదుల
కర్ధంబుఁ జెప్పఁబూనఁగూడదు. చెప్పఁబూనినచోఁ బరమేశ్వర ద్రోహి యగును. వేద
పరమేశ్వరులకు భేదం బేమాత్రంబును లేదు. ఇట్లే సర్వ గ్రంథంబులందును జెప్పం
బడియున్నది. వేద వేదాంగ మీమాంసాది శాస్త్రాధ్యయనంబు చక్కఁగాఁ గావించి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nsyw73r56ap48smyahsvl6uar65cghm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584421</id>
      <parentid>584420</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T17:05:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <origin>584421</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4258" sha1="3gysswksxbej1q6gh8sc1j6gjlfraw6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమః
}}
{{Center|{{p|fs150}}ఉపోద్ఘాతము&lt;/p&gt;}}

{{Center|నూతనజలధరరుచయే గోపవధూటీదుకూలచోరాయ
తస్మై కృష్ణాయ నమస్సంసార మహీరుహస్య బీజాయః}} 
 
గుణ గ్రహణచణులారా!

ధర్మము శ్రేయస్సాధనమనియు, నధర్మంబు తద్భిన్న హేతువనియు మీకుఁ
దెలియనిది కాదు. మంచిపని ధర్మంబనియుఁ జెడ్డపని యధర్మంబనియు నెఱుంగఁ
బడుచున్నది. ఈ ధర్మాధర్మంబులను నిర్ణయించుటకు శ్రుతిస్మృతిపురాణేతిహాసంబులు ప్రబలప్రమాణంబులు, శ్రుతులపౌరుషేయంబులనియు, వానియభిప్రాయంబులను మాత్రము వ్యక్తీకరించి త్రికాలజ్ఞులును నిగ్రహానుగ్రహసమర్ధులు నగు మహర్షులచే నాయా యుగంబుల కనుగుణంబుగా వ్రాయఁబడినవి స్మృతులనియు ద్విజులకుమాత్రం బివి పాఠ్యంబులనియు, వానియాశయంబులు సులభగ్రాహ్యంబగునట్లు మహానుభావుల చరిత్రంబుల నుపబలంబుగాఁ జూపుచురచింపఁబడినవి పురాణేతిహాసంబులనియు, నివి స్త్రీశూద్రాదులకుఁ బాఠ్యంబులగుననియు ఇవి యొకటి తరువాత నొకటి ప్రమాణంబగుననియుఁ దెలియనగును. ఇవి విధించిన విధులను మానవు లేమాత్రమును మీఱఁగూడదు. మీఱి యధేష్టంబుగా సంచరించు వాఁ డైహికాముష్మిక సుఖదూరుం డగునని శ్రీకృష్ణుండు భారతాంతర్గతమగు భగవద్గీతయందు

శ్లో॥ యశ్శాస్త్రవిధిముత్సృజ్య వర్తతేకామకారతః
న స సిద్ధిమవాప్నోతి | న సుఖం న పరాం గతిం
తస్మాచ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తే | కార్యా కార్య వ్యవస్థితౌ॥

అను శ్లోకంబుల మూలమునఁ జెప్పియున్నాఁడు. ఇంక నా శ్రుతిస్మృతిసూత్రపురా
ణేతిహాసయథార్ధ భావంబులను జక్కఁగా నెఱుంగుటకై వ్యాసవశిష్ఠపరాశర
శంకరాచార్య విద్యారణ్యాది మహానుభావు లనేక గ్రంథంబులను రచించియున్నవారు.
అవి చూడఁదగును. కాని యేవో రెండు కావ్యశ్లోకంబులం జదివికొని వేదాదుల
కర్ధంబుఁ జెప్పఁబూనఁగూడదు. చెప్పఁబూనినచోఁ బరమేశ్వర ద్రోహి యగును. వేద
పరమేశ్వరులకు భేదం బేమాత్రంబును లేదు. ఇట్లే సర్వ గ్రంథంబులందును జెప్పం
బడియున్నది. వేద వేదాంగ మీమాంసాది శాస్త్రాధ్యయనంబు చక్కఁగాఁ గావించి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3gysswksxbej1q6gh8sc1j6gjlfraw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584423</id>
      <parentid>584421</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T17:06:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <origin>584423</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4275" sha1="9l7yz3x8ooee2iysyvje9rxk6p30bnl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమః
}}
{{Center|{{p|fs150}}'''ఉపోద్ఘాతము'''&lt;/p&gt;}}

{{Center|నూతనజలధరరుచయే గోపవధూటీదుకూలచోరాయ}}
{{Center|తస్మై కృష్ణాయ నమస్సంసార మహీరుహస్య బీజాయః}} 
 
గుణ గ్రహణచణులారా!

ధర్మము శ్రేయస్సాధనమనియు, నధర్మంబు తద్భిన్న హేతువనియు మీకుఁ
దెలియనిది కాదు. మంచిపని ధర్మంబనియుఁ జెడ్డపని యధర్మంబనియు నెఱుంగఁ
బడుచున్నది. ఈ ధర్మాధర్మంబులను నిర్ణయించుటకు శ్రుతిస్మృతిపురాణేతిహాసంబులు ప్రబలప్రమాణంబులు, శ్రుతులపౌరుషేయంబులనియు, వానియభిప్రాయంబులను మాత్రము వ్యక్తీకరించి త్రికాలజ్ఞులును నిగ్రహానుగ్రహసమర్ధులు నగు మహర్షులచే నాయా యుగంబుల కనుగుణంబుగా వ్రాయఁబడినవి స్మృతులనియు ద్విజులకుమాత్రం బివి పాఠ్యంబులనియు, వానియాశయంబులు సులభగ్రాహ్యంబగునట్లు మహానుభావుల చరిత్రంబుల నుపబలంబుగాఁ జూపుచురచింపఁబడినవి పురాణేతిహాసంబులనియు, నివి స్త్రీశూద్రాదులకుఁ బాఠ్యంబులగుననియు ఇవి యొకటి తరువాత నొకటి ప్రమాణంబగుననియుఁ దెలియనగును. ఇవి విధించిన విధులను మానవు లేమాత్రమును మీఱఁగూడదు. మీఱి యధేష్టంబుగా సంచరించు వాఁ డైహికాముష్మిక సుఖదూరుం డగునని శ్రీకృష్ణుండు భారతాంతర్గతమగు భగవద్గీతయందు

శ్లో॥ యశ్శాస్త్రవిధిముత్సృజ్య వర్తతేకామకారతః
న స సిద్ధిమవాప్నోతి | న సుఖం న పరాం గతిం
తస్మాచ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తే | కార్యా కార్య వ్యవస్థితౌ॥

అను శ్లోకంబుల మూలమునఁ జెప్పియున్నాఁడు. ఇంక నా శ్రుతిస్మృతిసూత్రపురా
ణేతిహాసయథార్ధ భావంబులను జక్కఁగా నెఱుంగుటకై వ్యాసవశిష్ఠపరాశర
శంకరాచార్య విద్యారణ్యాది మహానుభావు లనేక గ్రంథంబులను రచించియున్నవారు.
అవి చూడఁదగును. కాని యేవో రెండు కావ్యశ్లోకంబులం జదివికొని వేదాదుల
కర్ధంబుఁ జెప్పఁబూనఁగూడదు. చెప్పఁబూనినచోఁ బరమేశ్వర ద్రోహి యగును. వేద
పరమేశ్వరులకు భేదం బేమాత్రంబును లేదు. ఇట్లే సర్వ గ్రంథంబులందును జెప్పం
బడియున్నది. వేద వేదాంగ మీమాంసాది శాస్త్రాధ్యయనంబు చక్కఁగాఁ గావించి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9l7yz3x8ooee2iysyvje9rxk6p30bnl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584424</id>
      <parentid>584423</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T17:07:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <origin>584424</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4289" sha1="6pi149ar8e4787zfmeogn584b3v43so" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమః
}}
{{Center|{{p|fs150}}'''ఉపోద్ఘాతము'''&lt;/p&gt;}}

{{Center| శ్లో.నూతనజలధరరుచయే గోపవధూటీదుకూలచోరాయ}}
{{Center|తస్మై కృష్ణాయ నమస్సంసార మహీరుహస్య బీజాయః}} 
 
గుణ గ్రహణచణులారా!

ధర్మము శ్రేయస్సాధనమనియు, నధర్మంబు తద్భిన్న హేతువనియు మీకుఁ
దెలియనిది కాదు. మంచిపని ధర్మంబనియుఁ జెడ్డపని యధర్మంబనియు నెఱుంగఁ
బడుచున్నది. ఈ ధర్మాధర్మంబులను నిర్ణయించుటకు శ్రుతిస్మృతిపురాణేతిహాసంబులు ప్రబలప్రమాణంబులు, శ్రుతులపౌరుషేయంబులనియు, వానియభిప్రాయంబులను మాత్రము వ్యక్తీకరించి త్రికాలజ్ఞులును నిగ్రహానుగ్రహసమర్ధులు నగు మహర్షులచే నాయా యుగంబుల కనుగుణంబుగా వ్రాయఁబడినవి స్మృతులనియు ద్విజులకుమాత్రం బివి పాఠ్యంబులనియు, వానియాశయంబులు సులభగ్రాహ్యంబగునట్లు మహానుభావుల చరిత్రంబుల నుపబలంబుగాఁ జూపుచురచింపఁబడినవి పురాణేతిహాసంబులనియు, నివి స్త్రీశూద్రాదులకుఁ బాఠ్యంబులగుననియు ఇవి యొకటి తరువాత నొకటి ప్రమాణంబగుననియుఁ దెలియనగును. ఇవి విధించిన విధులను మానవు లేమాత్రమును మీఱఁగూడదు. మీఱి యధేష్టంబుగా సంచరించు వాఁ డైహికాముష్మిక సుఖదూరుం డగునని శ్రీకృష్ణుండు భారతాంతర్గతమగు భగవద్గీతయందు

శ్లో॥ యశ్శాస్త్రవిధిముత్సృజ్య వర్తతేకామకారతః
న స సిద్ధిమవాప్నోతి | న సుఖం న పరాం గతిం
తస్మాచ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తే | కార్యా కార్య వ్యవస్థితౌ॥

అను శ్లోకంబుల మూలమునఁ జెప్పియున్నాఁడు. ఇంక నా శ్రుతిస్మృతిసూత్రపురా
ణేతిహాసయథార్ధ భావంబులను జక్కఁగా నెఱుంగుటకై వ్యాసవశిష్ఠపరాశర
శంకరాచార్య విద్యారణ్యాది మహానుభావు లనేక గ్రంథంబులను రచించియున్నవారు.
అవి చూడఁదగును. కాని యేవో రెండు కావ్యశ్లోకంబులం జదివికొని వేదాదుల
కర్ధంబుఁ జెప్పఁబూనఁగూడదు. చెప్పఁబూనినచోఁ బరమేశ్వర ద్రోహి యగును. వేద
పరమేశ్వరులకు భేదం బేమాత్రంబును లేదు. ఇట్లే సర్వ గ్రంథంబులందును జెప్పం
బడియున్నది. వేద వేదాంగ మీమాంసాది శాస్త్రాధ్యయనంబు చక్కఁగాఁ గావించి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6pi149ar8e4787zfmeogn584b3v43so</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584425</id>
      <parentid>584424</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T17:08:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <origin>584425</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4288" sha1="2sih1ysh7s3welo837gbh3s8kg7hjw1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|శ్రీ కృష్ణ పరబ్రహ్మణే నమః
}}
{{Center|{{p|fs150}}'''ఉపోద్ఘాతము'''&lt;/p&gt;}}

{{Center|శ్లో.నూతనజలధరరుచయే గోపవధూటీదుకూలచోరాయ}}
{{Center|తస్మై కృష్ణాయ నమస్సంసార మహీరుహస్య బీజాయః}} 
 
గుణ గ్రహణచణులారా!

ధర్మము శ్రేయస్సాధనమనియు, నధర్మంబు తద్భిన్న హేతువనియు మీకుఁ
దెలియనిది కాదు. మంచిపని ధర్మంబనియుఁ జెడ్డపని యధర్మంబనియు నెఱుంగఁ
బడుచున్నది. ఈ ధర్మాధర్మంబులను నిర్ణయించుటకు శ్రుతిస్మృతిపురాణేతిహాసంబులు ప్రబలప్రమాణంబులు, శ్రుతులపౌరుషేయంబులనియు, వానియభిప్రాయంబులను మాత్రము వ్యక్తీకరించి త్రికాలజ్ఞులును నిగ్రహానుగ్రహసమర్ధులు నగు మహర్షులచే నాయా యుగంబుల కనుగుణంబుగా వ్రాయఁబడినవి స్మృతులనియు ద్విజులకుమాత్రం బివి పాఠ్యంబులనియు, వానియాశయంబులు సులభగ్రాహ్యంబగునట్లు మహానుభావుల చరిత్రంబుల నుపబలంబుగాఁ జూపుచురచింపఁబడినవి పురాణేతిహాసంబులనియు, నివి స్త్రీశూద్రాదులకుఁ బాఠ్యంబులగుననియు ఇవి యొకటి తరువాత నొకటి ప్రమాణంబగుననియుఁ దెలియనగును. ఇవి విధించిన విధులను మానవు లేమాత్రమును మీఱఁగూడదు. మీఱి యధేష్టంబుగా సంచరించు వాఁ డైహికాముష్మిక సుఖదూరుం డగునని శ్రీకృష్ణుండు భారతాంతర్గతమగు భగవద్గీతయందు

శ్లో॥ యశ్శాస్త్రవిధిముత్సృజ్య వర్తతేకామకారతః
న స సిద్ధిమవాప్నోతి | న సుఖం న పరాం గతిం
తస్మాచ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తే | కార్యా కార్య వ్యవస్థితౌ॥

అను శ్లోకంబుల మూలమునఁ జెప్పియున్నాఁడు. ఇంక నా శ్రుతిస్మృతిసూత్రపురా
ణేతిహాసయథార్ధ భావంబులను జక్కఁగా నెఱుంగుటకై వ్యాసవశిష్ఠపరాశర
శంకరాచార్య విద్యారణ్యాది మహానుభావు లనేక గ్రంథంబులను రచించియున్నవారు.
అవి చూడఁదగును. కాని యేవో రెండు కావ్యశ్లోకంబులం జదివికొని వేదాదుల
కర్ధంబుఁ జెప్పఁబూనఁగూడదు. చెప్పఁబూనినచోఁ బరమేశ్వర ద్రోహి యగును. వేద
పరమేశ్వరులకు భేదం బేమాత్రంబును లేదు. ఇట్లే సర్వ గ్రంథంబులందును జెప్పం
బడియున్నది. వేద వేదాంగ మీమాంసాది శాస్త్రాధ్యయనంబు చక్కఁగాఁ గావించి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2sih1ysh7s3welo837gbh3s8kg7hjw1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/706</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219360</id>
    <revision>
      <id>584400</id>
      <parentid>572240</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T12:17:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584400</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3613" sha1="hrolq51wbj0eq7maj2w4ghtpze0o1no" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఇట “ఎంతటి రసికుఁడు!&quot; అను స్తోత్రవ్యాజముచే శత్రునింద చేయఁబడుచున్నది. ఆంగ్లమున స్తుతిరూపమునఁ జేయఁబడిన నిందను Irony అందురు.
{{p|ac|fwb}}43. అప్రస్తుతప్రశంస&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్షితి నప్రస్తుతమునఁ బ్ర
స్తుతవస్తువు గమ్య మగును సొం పొందిననీ
శ్రుతులఁ దలపోయ నప్ర
స్తుతప్రశంసాఖ్య మయ్యెఁ దుది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=174}}
ఈ శ్రుతులౝ = ఈ శాస్త్రములందు.

అప్రస్తుతవస్తువర్ణనముచేఁ బ్రస్తుతవస్తువు గమ్యమానమయినచో నప్రస్తుతప్రశంసాలంకారము.

ఈ యప్రస్తుతప్రశంస పంచవిధము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;కార్యే నిమిత్తే సామాన్యే విశేషే ప్రస్తుతే సతి
తదన్యస్య వచస్తుల్యే తుల్యస్యేతి చ పంచధా.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
కార్యము ప్రస్తుత మైనపుడు దాని కారణమును వర్ణించుట; కారణము ప్రస్తుత మైనపుడు కార్యమును వర్ణించుట; సామాన్యము ప్రస్తుతమైనపుడు విశేషమును వర్ణించుట; విశేషము ప్రస్తుతమైనపుడు సామాన్యమును వర్ణించుట; ప్రస్తుతము వర్ణింపవలసియుండఁగా దానికిఁ దుల్యమైన యనఁగా సారూప్యము గల వస్తువును వర్ణించుట అని యైదువిధములు. ఇట నైదవవిధమగు సారూప్యనిబంధనా-అప్రస్తుతప్రశంసను మాత్రమే కవి యుదాహరించెను.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ననలు మొనలెత్తెఁ దేనెలు
చినికెం జిగురాకు గందెఁ జెదరె నలితతుల్
చనువున నీపూఁదీఁగకు
ఘన మైననృసింహుపొందు గలుగఁగఁ బోలున్.&lt;/poem&gt;|ref=175}}
ఇట నప్రస్తుతమగు పూఁదీఁగ వర్ణింపఁబడుటచే దత్సారూప్యయగు సురతోపభుక్త యగు యువతీరూపమగు వస్తువు గోచరించుచున్నది. ఇది సారూప్యనిబంధనాప్రస్తుతప్రశంస. (కానీ యొకదోషము గలదు. 'నృసింహుపొందు' అను పద మప్రస్తుతమున నన్వయింపకున్నది. 'వసంతుపొందు' అని యున్నచో సరిపోవును.) మిగిలినవాని యుదాహరణము లిత్తుము. చూడుఁడు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hrolq51wbj0eq7maj2w4ghtpze0o1no</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/707</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219361</id>
    <revision>
      <id>584405</id>
      <parentid>572241</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T12:41:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584405</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4316" sha1="plmlajfs8aobh7738053yz1cxzgxo4e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|al|fwb}}1. కార్యము ప్రస్తుతమైనపుడు దాని కారణమును వర్ణించుట&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;యాతాః కిం న మిళంతి సుందరి! పునశ్చింతా త్వయా మత్కృతే
నోకార్యా; నితరాం కృశాసి; కథయత్యేవం సబాష్పే మయి
లజ్జామంధర తారణ నిపతత్పీతా శ్రుణా చక్షుషా
దృష్ట్వా మాం హసితేన భావి మరణోత్సాహ స్తయా సూచితః.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
&quot;ఓ సుందరీ! వెళ్ళినవారు మరల రారా? నాకొఱ కేల చింతింతువు? చింతింపకుము. చాల కృశించితిని” అని నేను గన్నీటితోఁ బలుకఁగా లజ్జచే నిష్క్రియ మైన కనీనికలు గల కన్నులతో వచ్చుచున్న కన్నీటి నాఁపుకొనుచు నన్నుఁ జూచి నవ్వుచు భావిమరణోత్సాహమును సూచించినది.

నాయకుఁడు తన ప్రయాణసమయమున జరిగిన నాయికయొక్క ముచ్చటను దన మిత్రునితోఁ దెలుపుచున్నాఁడు. ఆతఁడు నీ వేల ప్రయాణము మానితివి? అని కార్యము నడుగఁగాఁ బైవిధముగాఁ గారణరూపమున సమాధాన మిచ్చెను. కావునఁ కార్యము ప్రస్తుతము గాఁగాఁ గారణము వర్ణింపఁబడినది. దీనినిఁ గారణనిబంధనాప్రస్తుతప్రశంస యందురు.
{{p|al|fwb}}2. కారణము ప్రస్తుతముఁగాఁ గార్యము వర్ణింపఁబడుట&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;ఉ. అంచల గర్వభంగమగు నాసతి యానవిలాసముం గనౝ
    గాంచును మౌనవృత్తినిఁ బికంబులు ముచ్చట లాలపించినన్
    గాంచిన మేనిమార్దవముఁ గన్పడు జాజియు రాతియట్ల; వీ
    క్షించిన నంగశోభ సిరి సిగ్గిలి తాల్పదె కానిపుట్టముౝ?&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇట నాయికయొక్క నడకలు, ముచ్చటలు, మార్దవము, అంగశోభ మొదలగునవి వర్ణనీయములగుటచేఁ బ్రస్తుతములు; కాని వాని వర్ణన మేమియు లేదు; హంసలకు గర్వభంగమగును; పికములు మౌనము వహించును; జాజి రాతియట్లగును; సిరి కావిపుట్టమును ధరించును; అని యప్రస్తుతకార్యములు వర్ణింపఁబడినవి. నాయికయొక్క నడకలు మొదలయినవి కారణములు. ఇది కార్యనిబంధనాప్రస్తుతప్రశంస.
{{p|al|fwb}}3. విశేషము ప్రస్తుతము కాఁగా సామాన్యము వర్ణింపఁబడుట&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;పాదాహతం యదుత్థాయ మూర్ధాన మధిరోహతి
స్వస్థా దేవా సమానే౽పి దేహిన స్తద్వరం రజః.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఏది పాదాహతమై లేచి తలపై కెక్కునో యా ధూళి యవమానమొందియును స్వస్థుఁడుగా నున్నవానికంటె మేలు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>plmlajfs8aobh7738053yz1cxzgxo4e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/708</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219362</id>
    <revision>
      <id>584410</id>
      <parentid>572242</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T13:47:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584410</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4345" sha1="ssb6usunateki39gw142sxn6ohiy0by" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;‘శిభుపాలునివలన నవమానమును బొందియు స్వస్థులముగా నున్న మనకంటె దుమ్ము మేలు' అని బలరాముఁడు శ్రీకృష్ణాదులతోఁ దెలుపుచున్నాఁడు. ఇట “మనకన్న దుమ్ము మేలు” అనునది ప్రస్తుతము. అది విశేషరూపము. దానినిఁ దెలుపక యప్రస్తుతమగు ‘పాదాహతం' ఇత్యాదిరూపమున సామాన్యము వర్ణింపఁబడినది. ఇది సామాన్యనిబంధనాప్రస్తుతప్రశంస.
{{p|al|fwb}}4. సామాన్యము ప్రస్తుతము కాఁగా విశేషమును వర్ణించుట&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;అంకాధిరోపిత మృగశ్చంద్రమా మృగలాంఛనః
కేసరీ నిష్ఠురక్షిప్త మృగయూధో మృగాధిపః.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
తన యొడిలో మృగము నారోపించుకొన్న చంద్రుఁడు మృగలాంఛనుఁ డయ్యెను. క్రూరముగా మృగయూధమును హింసించెడు సింహము మృగరాజయ్యెను.

‘మెత్తనివారినిఁ జూచి మొత్తు క్రూరుఁడే కీర్తిమంతుఁ డగును. మెత్తనివాఁడు కీర్తిమంతుఁడు గాఁడు” అను సామాన్యము ప్రస్తుతము కాఁగా సప్రస్తుత మగు విశేషమా వర్ణింపఁబడినది. దీనిని విశేషనిబంధనాప్రస్తుతప్రశంస యందురు.

సారూప్యనిబంధనాప్రస్తుత ప్రశంసను నరసభూపాలీయగ్రంథకర్తయే యిచ్చెను.
{{left|అప్రస్తుతప్రశంసాదోషము}}
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;ఆహూతేషు విహంగమేషు మశకో నాయాన్ పురోవార్యతే
మధ్యేవారిధి వావసంస్తృణమణి ర్ధత్తే మణీనాం రుచం
ఖద్యోతో౽పి నకంపతే ప్రచలితుం మధ్యే౽పి తేజస్వినాం
ధిక్సామాన్య మచేతసం ప్రభుమివానామృష్ట తత్త్వాంతరం.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
పక్షులను బిలువఁగా దోమ దానుగూడఁ బక్షి ననుకొని వచ్చుచున్నది. కాని యెవ్వరును దాని నాటంకపఱపకున్నారు. సముద్రమధ్యమున రత్నములతోపాటు వసించుచు దృణమణి(గాజు)యు మణిగా వ్యవహరింపఁబడుచున్నది. మిడుఁగురుపురుగును దేజస్వులనడుమఁ దిరుగుటకు వెనుదీయదు. ఛీ! స్వరూపతాంతమ్యజ్ఞానము లేని బుద్ధిహీనుఁడగు ప్రభువువంటి యవివేకినిఁ గూర్చి యేమి చెప్పవలెను?

ఇట మొదటి మూఁడుపాదములందలి సామాన్యరూపమైన యప్రస్తుతవృత్తాంతవర్ణనములచే నాల్గవపాదముయొక్క యర్థము విశేషరూపముగాఁ బ్రస్తుతముగా స్ఫురించుచునేయున్నది. కావున దానిని మరలఁ జెప్పుట పునరుక్తి లేక యపుష్టమను దోష మగును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ssb6usunateki39gw142sxn6ohiy0by</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/709</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219363</id>
    <revision>
      <id>584411</id>
      <parentid>572243</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T14:03:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584411</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4100" sha1="s8id0t3564t72jg6g5ssnp2kejip789" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}44. పర్యాయోరక్తము లేక పర్యాయోక్తి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ప్రస్తుతకార్యస్తుతిచేఁ
బ్రస్తుతకారణము దోఁపఁ బర్యాయోక్తం
బస్తోకసుకవికావ్య
ప్రస్తుత మై చెలఁగుచుండు రహి నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=176}}
ప్రస్తుతమగు కార్యవర్ణనముచేఁ బ్రస్తుతమేయైన కారణము తోఁచెనేనిఁ బర్యాయోక్తాలంకారము.

అప్రస్తుతప్రశంసలో నప్రస్తుతముచేఁ బ్రస్తుతము దోఁచును. ఇటఁ బ్రస్తుతకార్యముచేఁ బ్రస్తుతకారణము తోఁచును.
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;“చక్కెఱపెట్టవే వికచసారసలోచన! మాట నేర్పవే
చొక్కపుగుబ్బలాఁడి! ననుఁజొప్పడఁ బాణితలంబుఁ జేర్పవే!
చెక్కులనిగ్గులాఁడి!” యని చిల్కలువల్కు; నృసింహ! పూర్వపున్
మక్కువ నీవిరోధినృపమందిర చిత్రవధూపరంపరన్.&lt;/poem&gt;|ref=177}} 
చక్కెఱపెట్టవే! ఇత్యాదికమగు శుకప్రార్థనారూపకార్యముచే “నీశత్రురాజులును వారితో వారి భార్యలును రాజధానులను విడిచి పాఱిపోయిరి” అను కారణము గమ్యమగుచున్నది. రాజభార్యలు రాజధానులు విడిచి పాఱిపోవుటచేఁ జిలుకలు పోయి యంతఃపురచిత్రములలో నున్న యా రాజకాంతలను రాణులనుగానే భ్రమించి పైవిధమునఁ బ్రార్థించుచున్నవి. కాన శుకప్రార్థనారూపకార్యమునకు రాణులు రాజధానులు విడిచి పారిపోవుట కారణము. ఇది గమ్యము. ప్రకాశకార దర్పణకారాదులు దీని లక్షణమును వివిధముగా నిచ్చియున్నారు. కనుఁడు.

“పర్యాయోక్తం తు గమ్యస్య వచోభంగ్యంతరాశ్రయం” చంద్రాలోకము. గమ్యమును భంగ్యంతరమునఁ జెప్పుట పర్యాయోక్తము.

“పర్యాయోక్తం వినా వాచ్యవాచకత్వేన యద్వరః” కావ్యప్రకాశము. వాచ్యవాచకస్వరూపముతోఁ గాక వేఱువిధమునఁ జెప్పుట.

&quot;పర్యాయోక్తం యదా భంగ్యా గమ్యమేనాభిధీయతే” సాహిత్యదర్పణము. గమ్యమే భంగ్యంతరమునఁ జెప్పఁబడినచోఁ బర్యాయోక్తము.

&quot;వివక్షితస్యార్ధస్య భంగ్యంతరేణ ప్రతిపాదనం పర్యాయోక్తం” రసగంగాధరము. వివక్షితమగు నర్థమును ననఁగాఁ జెప్పఁదలఁచిన యర్థమును భంగ్యంతరముచేఁ జెప్పుట పర్యాయోక్తము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s8id0t3564t72jg6g5ssnp2kejip789</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584412</id>
      <parentid>584411</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T15:12:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584412</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4097" sha1="noqp68w8ufn8t0s7xajq07f5reh2z65" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}44. పర్యాయోక్తము లేక పర్యాయోక్తి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ప్రస్తుతకార్యస్తుతిచేఁ
బ్రస్తుతకారణము దోఁపఁ బర్యాయోక్తం
బస్తోకసుకవికావ్య
ప్రస్తుత మై చెలఁగుచుండు రహి నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=176}}
ప్రస్తుతమగు కార్యవర్ణనముచేఁ బ్రస్తుతమేయైన కారణము తోఁచెనేనిఁ బర్యాయోక్తాలంకారము.

అప్రస్తుతప్రశంసలో నప్రస్తుతముచేఁ బ్రస్తుతము దోఁచును. ఇటఁ బ్రస్తుతకార్యముచేఁ బ్రస్తుతకారణము తోఁచును.
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;“చక్కెఱపెట్టవే వికచసారసలోచన! మాట నేర్పవే
చొక్కపుగుబ్బలాఁడి! ననుఁజొప్పడఁ బాణితలంబుఁ జేర్పవే!
చెక్కులనిగ్గులాఁడి!” యని చిల్కలువల్కు; నృసింహ! పూర్వపున్
మక్కువ నీవిరోధినృపమందిర చిత్రవధూపరంపరన్.&lt;/poem&gt;|ref=177}} 
చక్కెఱపెట్టవే! ఇత్యాదికమగు శుకప్రార్థనారూపకార్యముచే “నీశత్రురాజులును వారితో వారి భార్యలును రాజధానులను విడిచి పాఱిపోయిరి” అను కారణము గమ్యమగుచున్నది. రాజభార్యలు రాజధానులు విడిచి పాఱిపోవుటచేఁ జిలుకలు పోయి యంతఃపురచిత్రములలో నున్న యా రాజకాంతలను రాణులనుగానే భ్రమించి పైవిధమునఁ బ్రార్థించుచున్నవి. కాన శుకప్రార్థనారూపకార్యమునకు రాణులు రాజధానులు విడిచి పారిపోవుట కారణము. ఇది గమ్యము. ప్రకాశకార దర్పణకారాదులు దీని లక్షణమును వివిధముగా నిచ్చియున్నారు. కనుఁడు.

“పర్యాయోక్తం తు గమ్యస్య వచోభంగ్యంతరాశ్రయం” చంద్రాలోకము. గమ్యమును భంగ్యంతరమునఁ జెప్పుట పర్యాయోక్తము.

“పర్యాయోక్తం వినా వాచ్యవాచకత్వేన యద్వరః” కావ్యప్రకాశము. వాచ్యవాచకస్వరూపముతోఁ గాక వేఱువిధమునఁ జెప్పుట.

&quot;పర్యాయోక్తం యదా భంగ్యా గమ్యమేనాభిధీయతే” సాహిత్యదర్పణము. గమ్యమే భంగ్యంతరమునఁ జెప్పఁబడినచోఁ బర్యాయోక్తము.

&quot;వివక్షితస్యార్ధస్య భంగ్యంతరేణ ప్రతిపాదనం పర్యాయోక్తం” రసగంగాధరము. వివక్షితమగు నర్థమును ననఁగాఁ జెప్పఁదలఁచిన యర్థమును భంగ్యంతరముచేఁ జెప్పుట పర్యాయోక్తము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>noqp68w8ufn8t0s7xajq07f5reh2z65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/710</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219364</id>
    <revision>
      <id>584413</id>
      <parentid>572244</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T15:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584413</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4547" sha1="hdbnjavtns7qelc8rp0rxy0xzl0t0bo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
ఈ లక్షణములయం దెల్లయెడలను గమ్యమగు లేక వ్యంగ్యమగు నర్థమునే వైచిత్ర్యార్థము భంగ్యంతరమునఁ దెలిపినచో బర్యాయోక్తము అని తేలును. పర్యాయేణ భంగ్యంతరేణ ఉక్తమేవ ఉక్తిః పర్యాయోక్తః అని వ్యుత్పత్త్యర్థము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;యం ప్రేక్ష్య చిరరూఢాపి నివాసప్రీతి రుజ్ఝితా
మదే నైరావణముఖే మానేన హృదయే హరేః.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
రావణునిఁ గాంచి మదము (కర్త) ఐరావతముఖమునందును, మానము (కర్త) ఇంద్రుని హృదయమందును దమ చిరరూఢమైన నివాసప్రీతిని వదలినవి.

ఇట &quot;నైరావత శక్రులు మదమానముక్తులయిరి” అనునది వ్యంగ్యార్థము. ఈ వ్యంగ్యార్థము వైచిత్ర్యార్థము వ్యంగ్యార్థ మేవిధముగాఁ బ్రతిపాదింపఁబడవలయునో యా విధముగాఁ బ్రతిపాదింపఁబడక భగ్యంతరమునఁ (మద మైరావతముఖమునందును, మాన మింద్రుని హృదయమునందును దమ చిరరూఢమైన నివాసప్రీతిని వదలినవి. అనువిధమున) బ్రతిపాదింపఁబడినవి. ఎట్లన, 'జనోగచ్ఛతి' అనునెడ &quot;జనేన గమ్యతే” అనియు, 'ఆగమ్యతాం' అనునెడ 'ఆగమనేన అలంక్రియతాం’ ఆనియుఁ బ్రకారాంతరమున నొకయర్థము వైచిత్ర్యార్థము చెప్పఁబడును. ఆవిధముగొనే వ్యంగ్యమగు నర్థమే యిట భగ్యంతరముచేఁ బ్రతిపాదింపఁబడును. ఇట్లే
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“చక్రాభిఘాతప్రసభాజ్ఞయైవ చకార యో రాహువధూజనస్య
 ఆలింగనోద్దామవిలాస వంధ్యం రతోత్సవం చుంబనమాత్రశేషం”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఏ విష్ణువు చక్రాభిఘాతరూపమగు నాజ్ఞచేతనే రాహుభార్యాజనముయొక్క రతోత్సవమును నాలింగనాదిరూపమగు విలాసహీనమునుగాఁ, జుంబనమాత్రశేషమునుగాఁ జేసెనో.

‘శ్రీ విష్ణువు తన చక్రాయుధముచే రాహు శిరశ్ఛేదమును జేసెను' అను వ్యంగ్యార్థమే పైవిధమున భంగ్యంతరమునఁ జెప్పఁబడినది.

పై నరసభూపాలీయలక్షణమునఁ 'బ్రస్తుతమగు కార్యముచేఁ బ్రస్తుతమగు కారణము గమ్యమగుచోఁ బర్యాయోక్తము' అని యున్నది. ఈ లక్షణములకును దానికిని నేకవాక్యత యెట్లు? అన్నచో వినుఁడు. ఎల్లయెడలను గమ్యమగు కారణరూపార్థమే భంగ్యంతరమునఁ (గార్యరూపమున) జెప్పఁబడుచున్నది. కావున నరసభూపాలీయలక్షణము నిర్దుష్టమే.

ఇందలి వ్యంగ్యము వాచ్యసిద్ధి కంగము. కావున జగన్నాథమతమున నుత్తమకావ్యమును నితరమతమున గుణీభూతవ్యంగ్యమును నగును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hdbnjavtns7qelc8rp0rxy0xzl0t0bo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/711</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219365</id>
    <revision>
      <id>584414</id>
      <parentid>572245</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T15:37:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584414</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2800" sha1="a22dvkwv9tgy1ly6h65zky0u9cy5rbk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}45. ప్రతీపము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఉపమేయమె చాలును ధర
నుపమానం బేల యనఁగ నొనరు బ్రతీపం
బపరిమితసుకవికృతులం
దపారవిస్ఫూర్తి జెంది యది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=178}}
ఉపమానము యొక్క పని యుపమేయమే చేయుచుంటచే నుపమాన మేల? అని వర్ణింపబడిన బ్రతీపము.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;సత్సథక్రమకళాచాతురి నెఱపదో?
                    కమలాకరామోదశరము గాదొ?
వివిధచక్రానందవిభవం బొనర్పదో?
                    సతతంబు నుదయసంగతము గాదొ?
ఇల మహాగ్రహరాజజృంభణంబలమదో?
                    యమితదోషోన్మేషహరము గాదొ?
మహితగాంగేయధామస్ఫూర్తిఁ జెలగఁదో?
                    యచ్యుతోగ్రాకారహారి గాదొ?&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;నీ ప్రతాపంబు దనవలె నిఖలతమము
నడఁపఁగా లేదొ? తా నేల యరుగుఁదెంచుఁ
గుంటిసారథితో నల్లకుముదవైరి!
నరసుతాటోప! యోబయనరసభూప!&lt;/poem&gt;|ref=179}} 
ఉపమానమగు సూర్యుఁడు చేయు కార్యమును నుపమేయమగు ప్రతాపమే చేయుచుండఁగా నతఁ డేల? (ఉపమాన మేల?) అని చెప్పుటచేఁ బ్రతీపము.

ఉపమేయమున కుపమానత్వముఁ గల్పించినను బ్రతీపమే యగును. ప్రతీపమన విపరీతము. ఉపమాలంకారమునకు విపరీతాలంకారము ప్రతీపము.
{{left margin|3em}}“త్వల్లోచన సమం పద్మం త్వద్వక్త్ర సదృశో వధుః” &lt;/div&gt;
పద్మము నీ కన్నులతో సమానము. చంద్రుఁడు నీ ముఖముతో సమానము. ఇట నుపమేయములగు నేత్ర ముఖము లుపమానము లయినవి.

తర్క న్యాయ మూలాలంకారములు నిరూపింపఁబడును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a22dvkwv9tgy1ly6h65zky0u9cy5rbk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/712</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219366</id>
    <revision>
      <id>584415</id>
      <parentid>572246</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T15:46:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584415</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3542" sha1="o1hb0er65rzsv6e7gyg4ny93v2whwix" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}46. అనుమానము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;భువి సాధనసంపదచే
నవిరళవిస్ఫూర్తిసాధ్య మనుమేయముగా
వివిధశ్లేషవిశేషా
ద్యవియుత మనుమాన మయ్యె నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=180}}
సాధ్యసాధననిర్దేశనిబంధనము గలది యనుమానాలంకారము. సాధనసంపదచే సాధ్య మనుమానింపఁబడవలెను. తర్కశాస్త్రమున ననుమానప్రమాణ మను నొకప్రమాణము గలదు. పర్వతమునఁ బొగను జూచి నిప్పున్నదని యొకఁ డూహించును. ఇది యనుమానప్రమాణముయొక్క నిరూపణము. &quot;పర్వతమున నిప్పున్నది. ఏల? పొగ యుంటవలన. ఎటనెటఁ బొగ యుండునో యటనటఁ దప్పక నిప్పుండును. వంటయింట పొగ యున్నది; నిప్పున్నది. కావునఁ బొగ యున్నచోటఁ దప్పక నిప్పుండును. నిప్పు లేనిచోఁ బొగ లేదు. మడుగున నిప్పు లేదు. కానఁ బొగ లేదు.” కాఁబట్టి పొగ యను సాధనముచే సాధ్యమగు నిప్పు పర్వతమున ననుమానింపఁబడుచున్నది. అదేవిధమునఁ జమత్కారవిశేషముచే సాధనముచే నియతసాహచర్యము గల సాధ్యమును ననుమానించుట యనుమానాలంకారము.

వివిధశ్లేషవిశేషాద్యవియుత మన శ్లేషవిశేషాదులచేఁ దప్పక కూడినది. (యుతము = కూడినది; అయుతము = కూడనిది; అవియుతము = తప్పక కూడినది) అనఁగా నీయనుమానాలంకారము శ్లేష, రూపక, ఉత్ప్రేక్షాదిగర్భమై సుందరముగా శోభిల్లును.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కమలాక్షుఁ డీమేటి గాఁబోలుఁ గాకున్న
                    గరముల శంఖచక్రములు గలవె?
కమలారి యీరాజు గాఁబోలుఁ గాకున్న
                    సకలకలావిలాసములు గలవె?
గమలాప్తుఁ డీప్రోడ గాఁబోలుఁ గాకున్న
                    నధిగతమండలవ్యాప్తి గలదె?
కమలజుం డీస్వామి గాఁబోలుఁ గాకున్నఁ
                    జతురాననవచఃప్రశస్తి గలదె?&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;యనుచుఁ గొనియాడుదురు నిన్ను నంగవంగ
మాళ వావంతి గౌళ నేపాళ చోళ&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o1hb0er65rzsv6e7gyg4ny93v2whwix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/713</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219367</id>
    <revision>
      <id>584416</id>
      <parentid>572247</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T15:58:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584416</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3596" sha1="5irgnwo5qlb8fiwy91us0972iogtebi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;కుకురు కురుపాండ్య శశముఖక్షోణిపతులు
సరనుతాటోప! ఓబయ నరసభూప!&lt;/poem&gt;|ref=181}}
శంఖచక్రములు = శంఖచక్రాయుధములు, శంఖచక్రరూపరేఖలు; కలావిలాసము = షోడశకళలవిలాసము, విద్యలవిలాసము; మండలము = బింబము, రాష్ట్రము; చతురాననన = బ్రహ్మ, చతురమైన ముఖము.

ఇట శంఖచక్రాది సాధనములచేఁ గమలాక్షాదులగు సాధ్యములు సాధింపఁబడినట్లు వర్ణింపఁబడినది. శంఖచక్రాదులకును గమలాక్షాదులకును నియతసాహచర్యము గలదుగదా! ఇట శ్లేషగర్భమగు ననుమానము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;జానీమహే౽స్యా హృది సారసాక్ష్యా
విరాజతే౽౦తః ప్రియవక్త్రచంద్రః
ఉత్కాంతిజాలైః ప్రసృతై స్తదంగే
ష్వాపాండుతా కుట్మలతాక్షిపద్మే&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఈయువతి హృదయమునఁ బ్రియముఖచంద్రుఁడు శోభిల్లుచున్నాఁడు. (సాధ్యము) ఏలన దాని మేనిపై నుబికిన ముఖచంద్రకాంతిజాలముచేఁ దెల్లఁదనము గనవచ్చుచున్నది. మరియు దాని కనుదామరలు మూసికొన్నవి. (సాధనము)

ఇటు వక్త్రచంద్రుఁ డనుచో రూపకము. కాన నిది రూపకగర్భ మగు ననుమానము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;యత్ర పతత్యబలానాం దృష్టిర్నిశితాః పతంతి తత్రశరాః
తచ్చాపరోపితశరో ధావత్యా సాంపురః స్మరో మన్యే&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఎచట యువతులచూపు పడుచున్నదో యచట వాఁడిములుకులు పడుచున్నవి. (సాధ్యము) దీనినిఁబట్టి యధిజ్యశరాసనుఁడై (విల్లెక్కుపెట్టినవాఁడై) మదనుఁడు నారిముందు పరుగుబాఱుచున్నాడని యూహింతును. (సాధనము)

ఇటఁ నుత్ప్రేక్షాగర్భమగు ననుమానము.
{{p|ac|fwb}}47. కావ్యలింగము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;హేతువు వాక్యార్థం బై
యాతతవిస్ఫూర్తితోఁ బదార్థంబును నై
ఖ్యాతిఁ గనఁ గావ్యలింగం
బై తగు సత్కృతులయందు నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=182}}  
వాక్యార్థ మైనను బదార్థమైనను హేతువుగా నిర్దేశింపఁబడినచో గావ్యలింగము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5irgnwo5qlb8fiwy91us0972iogtebi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/714</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219368</id>
    <revision>
      <id>584418</id>
      <parentid>572248</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T16:13:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584418</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3339" sha1="rock17baxgn3bp63z9lgwc7130jtl2j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|al|fwb}}1. వాక్యార్థహేతుకము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;అరుదై పొల్పగు ‘పోచిరాజు నరసింహా!’ యన్న యష్టాక్షరీ
వరమంత్రం బది యెల్లకాలము నరు ల్వాక్రువ్వ సిద్ధించుఁబో!
కరు, లాందోళిక, లశ్వము, ల్విభవము, ల్గ్రామంబు, లత్యుజ్జ్వలాం
బరము ల్సొమ్ములుఁ బల్లకీ, ల్పరిణయప్రారంభసంరంభముల్.&lt;/poem&gt;|ref=183}}
గజాదులు లభించుటకు హేతువుగా “ ‘పోచిరాజు నరసింహా!’ యన్న యష్టాక్షరీవరమంత్రం బది యెల్లకాలము నరుల్ వాక్రువ్వ” అను వాక్యము కూర్పఁబడినది.
{{p|al|fwb}}2. పదార్థహేతుకము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;గురునఖదళితప్రతిమా
కరిచిత్రితభిత్తిగళితఘనమణివీక్షా
పరితోషయుతము లై నీ
యరిపురములఁ గినుక మాను హరులు నృసింహా!&lt;/poem&gt;|ref=184}}
సింహములు గినుక మానుటకు హేతువుగా ‘మణివీక్ష’ అను పదార్థము కూర్పఁబడినది.

దీనినిఁ గొందఱు హేత్వలంకారమనిరి. రసగంగాధరకారుఁడు “కావ్యలింగం నాలంకారః । వైచిత్ర్యాత్మనో విశేషస్య ఆభావాత్&quot; కావ్యలింగ మలంకారము గాదు. అలంకారమునకుఁ గావలసిన వైచిత్ర్యవిశేష మిందు లేదు అని యలంకారత్వమును నిషేధించెను.
{{p|ac|fwb}}48. అర్థాంతరన్యాసము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;మహివిశేషంబుచేత సామాన్యమును, బ్ర
సక్తసామాన్యమున విశేషము, సమర్థి
తముగ నర్థాంతరన్యాస మమరుచుండు
నెలమి రెండువిధంబులై యెట్లటన్న.&lt;/poem&gt;|ref=185}}
విశేషముచేత సామాన్యమును, సామాన్యముచేత విశేషమును సమర్థింపఁబడినచో నర్థాంతరన్యాస మగును.

అనుపపద్యమానముగా (పొసఁగనివిధమున) భావింపఁబడుచున్న యర్థమును నుపపద్యమానముగాఁ జేయుటకై యనఁగా సమర్ధించుటకై యర్థాంతరమును దెచ్చి యుంచుట యర్థాంతరన్యాసము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rock17baxgn3bp63z9lgwc7130jtl2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/715</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219369</id>
    <revision>
      <id>584419</id>
      <parentid>572249</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T16:26:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584419</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4107" sha1="fc73f0kjgqeyrcpz4kyr7m2vhhc1a4b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|al|fwb}}1. విశేషముచే సామాన్యము సమర్థింపఁబడుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;విమలాత్ముఁ డెచట నుండిన
విమలుం డగు; నె ట్లఁటన్న వినుము సురాగా
రమునఁ జరించియు నీయశ
మమలస్థితి గాదె యోబయబ్రభునరసా!&lt;/poem&gt;|ref=186}}
విమలుఁ డెచ్చటఁ జరించినను విమలుఁడే! నీ కీర్తి నీలాకాశమునఁ జరించినను విమలమే. 'విమలుఁడు విమలుఁడే’ అనునది సామాన్యము. నీ కీర్తి యిత్యాదికము విశేషము. ఈ విశేషముచే సామాన్యము సమర్థింపఁబడుచున్నది. 'విమలుఁడు విమలుఁడే' అనఁగానే యేల విమలుఁడు మలసహితుఁడు గాఁడో యది యనుభవపూర్వకముగాఁ దెలియదు. “నీ కీర్తి మలినమైన యాకాశమునఁ జరియించియు విమలము” అనుటచే నది యుపపద్యమానముగా నిస్సందిగ్ధముగా రూఢిపడును.
{{p|al|fwb}}2. సామాన్యముచే విశేషము సమర్థింపఁబడుట&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;జలనిధిరాజకన్య కనుసన్న మెలంగుచునుండు; వాణియున్
మెలఁగును మాటలోన నెలమిం జెయిసన్నఁ జరించుఁ గీర్తి; నీ
లలితభుజోపగూహననివాసము మానదు ధాత్రి సద్గుణో
జ్జ్వల! నరసింహ! మంత్రబలవంతుల కింతులు చిక్కు టబ్రమే?&lt;/poem&gt;|ref=187}}
లక్ష్మీ, సరస్వతీ, కీర్తి, భూదేవులు నీ వశంవదలై యున్నారు. అనునది విశేషార్ధము. ఇది యనుపద్యమానముగాఁ దోఁచుచున్నది. మంత్రబలవంతుల కింతులు చిక్కు టబ్రమే! అను సామాన్యార్ధముచే నుపపద్యమాన మగుచున్నది.
{{Center|అర్థాంతరన్యాసదోషము}}
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;దివాకరాద్రక్షతి యో గుహాసు లీనం దివా భీత మివాంధకారం
క్షుద్రే౽పి నూనం శరణం ప్రపన్నే మమత్వ ముచ్చై శ్శిరసామతీవ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇది హిమవత్పర్వతవర్ణనము. హిమవంతము తన గుహలయందు దివాభీతమట్లు (పగటికి జడిసినదివలె; గ్రుడ్లగూబయో యన అని రెండర్థములు.) డాఁగిన యంధకారమును సూర్యునినుండి కాపాడుచున్నది. తన్ను శరణుఁజొచ్చిన క్షుద్రునియందును మహోన్నతులకు మమత్వ ముండునుగదా!

ఇట నచేతనమగు చీఁకటి సూర్యునివలన భయపడిన ట్లుత్ప్రేక్షింపఁబడినది. అచేతనపదార్థమునకు భయ ముండదుగదా! కవిప్రౌఢోక్తిచే న ట్లుత్ప్రేక్షింపవచ్చును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fc73f0kjgqeyrcpz4kyr7m2vhhc1a4b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/716</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219370</id>
    <revision>
      <id>584427</id>
      <parentid>572250</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T17:19:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584427</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3543" sha1="nhrhi0om12854hpyu8ijgapuux9skk5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;దాని కనుపపత్తిలేదు. అనుపపత్తి యున్నచో నర్థాంతరవ్యాస మవసరము. ఇట ననుపపత్తిలేమిఁ దత్సమర్థనార్థ మర్థాంతరన్యాస మనవసరము.
{{p|ac|fwb}}49. యథాసంఖ్యము&lt;/p&gt;
చ.|{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సమముగ నేవరుసఁ బదా
ర్థము లుద్దిష్టంబు లయ్యెఁ దగ నాపర్యా
యమున ననూద్దిష్టము లై
యమర యథాసంఖ్య మయ్యె నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=188}} 
ఏక్రమమునఁ బదార్థము లుద్దేశింపఁబడినవో పర్యాయమునఁ గూడ నాక్రమమునే యనుసరించి వచింపఁబడినచో యథాసంఖ్యాలంకారము. దీనికి సంఖ్యాన మనియుఁ గ్రమాలంకార మనియు నామాంతరములు.
{{Telugu poem|type=lines=&lt;poem&gt;వరకరుణా, ధరాభరణ, వైభవసద్గుణ, బుద్ధిచాతురీ,
పరమవిభుత్వ, పావనవిభా, బల, ధైర్య, విజృంభణంబులన్
వరుస హరిన్, గిరిన్ గలశవార్నిధి, గీర్నిధి, శూలిఁ, గీలి నా
కరిఁ గిరి గెల్తు వౌర! త్రిజగన్నుత! శ్రీనరసింహభూవరా!&lt;/poem&gt;|ref=189}}
క్రమముగాఁ గరుణయందు హరిని, ధరాభరణమున గిరిని; వైభావసద్గుణమునఁ గలశవార్నిధిని, బుద్ధిచాతురిని గీర్నిధిని, పరమవిభుత్వమున శూలిని, పావనవిభయందుఁ గీలిని, బలమునఁ గరిని, ధైర్యమున గిరినిఁ గెల్తువు.

ఉద్దిష్టములకు యథాక్రమముననే యనూదిష్టములును వచింపఁబడినవి. విచ్ఛిత్తి విశేషములేమి దీనినిఁ గూడ నలంకారము గాదని రసగంగాధరుఁడు వచించెను.
{{p|ac|fwb}}50. అర్థాపత్తి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;వరుస నొకానొకవస్తువు
గిరికొన వస్త్వంతరంబు కిముతన్యాయ
స్ఫురితం బై చనుదేఱఁగ
ధర నర్థాపత్తి యయ్యెఁ దగ నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=190}}
ఒకయర్థముయొక్క నిష్పత్తిచేతనే వేరొక యర్థము కైముతికన్యాయముచే సిద్ధించుచున్నట్లు వర్ణించిన నది యర్థాపత్తి. దండాపూపన్యాయమని యొకన్యాయము గలదు. 'ఎలుకలు  దండమును భక్షించినవి’ అనఁగానే దండభక్షణముచేతనే&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nhrhi0om12854hpyu8ijgapuux9skk5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584428</id>
      <parentid>584427</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T17:20:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584428</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3543" sha1="g19habbnrpllourmoskv7omvpvz0fp4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;దాని కనుపపత్తిలేదు. అనుపపత్తి యున్నచో నర్థాంతరవ్యాస మవసరము. ఇట ననుపపత్తిలేమిఁ దత్సమర్థనార్థ మర్థాంతరన్యాస మనవసరము.
{{p|ac|fwb}}49. యథాసంఖ్యము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సమముగ నేవరుసఁ బదా
ర్థము లుద్దిష్టంబు లయ్యెఁ దగ నాపర్యా
యమున ననూద్దిష్టము లై
యమర యథాసంఖ్య మయ్యె నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=188}} 
ఏక్రమమునఁ బదార్థము లుద్దేశింపఁబడినవో పర్యాయమునఁ గూడ నాక్రమమునే యనుసరించి వచింపఁబడినచో యథాసంఖ్యాలంకారము. దీనికి సంఖ్యాన మనియుఁ గ్రమాలంకార మనియు నామాంతరములు.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;వరకరుణా, ధరాభరణ, వైభవసద్గుణ, బుద్ధిచాతురీ,
పరమవిభుత్వ, పావనవిభా, బల, ధైర్య, విజృంభణంబులన్
వరుస హరిన్, గిరిన్ గలశవార్నిధి, గీర్నిధి, శూలిఁ, గీలి నా
కరిఁ గిరి గెల్తు వౌర! త్రిజగన్నుత! శ్రీనరసింహభూవరా!&lt;/poem&gt;|ref=189}}
క్రమముగాఁ గరుణయందు హరిని, ధరాభరణమున గిరిని; వైభావసద్గుణమునఁ గలశవార్నిధిని, బుద్ధిచాతురిని గీర్నిధిని, పరమవిభుత్వమున శూలిని, పావనవిభయందుఁ గీలిని, బలమునఁ గరిని, ధైర్యమున గిరినిఁ గెల్తువు.

ఉద్దిష్టములకు యథాక్రమముననే యనూదిష్టములును వచింపఁబడినవి. విచ్ఛిత్తి విశేషములేమి దీనినిఁ గూడ నలంకారము గాదని రసగంగాధరుఁడు వచించెను.
{{p|ac|fwb}}50. అర్థాపత్తి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;వరుస నొకానొకవస్తువు
గిరికొన వస్త్వంతరంబు కిముతన్యాయ
స్ఫురితం బై చనుదేఱఁగ
ధర నర్థాపత్తి యయ్యెఁ దగ నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=190}}
ఒకయర్థముయొక్క నిష్పత్తిచేతనే వేరొక యర్థము కైముతికన్యాయముచే సిద్ధించుచున్నట్లు వర్ణించిన నది యర్థాపత్తి. దండాపూపన్యాయమని యొకన్యాయము గలదు. 'ఎలుకలు  దండమును భక్షించినవి’ అనఁగానే దండభక్షణముచేతనే&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g19habbnrpllourmoskv7omvpvz0fp4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/717</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219371</id>
    <revision>
      <id>584430</id>
      <parentid>572251</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T17:34:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584430</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2943" sha1="mla44l5a5dbfunnaxxonvf6ic9vk2l5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;దండమునందున్న యవూపభక్షణ మర్థాత్తుగాఁ జెప్పఁబడినట్లే యగును. అట్లే యిటను గ్రహింపపలెను.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అమరశైలము చిన్న మంతగాఁ దలపోసి
                    యీశాచలము దారమెత్తుఁ జేసి
వెలయ మంథానాద్రి వేళ్లతోఁ బెకలించి
                    మైనాక మబ్ధిలో మ్రగ్గఁ జేసి
యనుపమావంధ్య వింధ్యస్ఫూర్తి నిలఁ బ్రామి
                    మలయాగ ముర్వికి వెలి యొనర్చి
యలక్రౌంచగిరికి రంధ్రాన్వేష మొనరించి
                    వలిగుబ్బలికి వింతవడఁకు గూర్చి&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అడరు నీధైర్య; మనినచో నపరగిరులు
సాటిరావని మఱి వేఱ చాట నేల?
పోచిరాజాన్వయాంభోధిపూర్ణచంద్ర!
వైరిగజసింహ! యోబయనారసింహ!&lt;/poem&gt;|ref=191}}
ఇట నీ ధైర్య మమరశైలాదుల నల్పముగాఁ జేసెనను నర్థోపన్యాసముచేతనే వస్త్వంతరములయొక్క స్వల్పత్వము వేఱె యడుగ నేల? అను నర్థము కైముత్యన్యాయముచే వర్ణింపఁబడినది.

ఇట 'ఆపరగిరులమాట చాటనేల?' అనినఁ జాలును. 'అపరగిరులు సాటిరావని' అనునది యసుందరము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. తన హృదయంబును జీలిచి
   కొనివచ్చిన కలికి కటికగుబ్బలకవకుం
   గనికరమనునది లేశం
   బును గలదే లాఁతిహృదయమును జీల్పంగౝ?&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
పై పద్యమున శాబ్దమగు కైముత్యము (చాటనేల?) ఇట నార్థము. (తన హృదయమునే చీల్చుకొని వచ్చెను. ఇంక లాతిహృదయమును గూర్చి చెప్పనేల? యని భావము.)
{{p|ac|fwb}}51. పరిసంఖ్య&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తలఁపఁగ నొకటి యనేక
స్థలముల సంబంధసంగతం బగునెడలన్&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mla44l5a5dbfunnaxxonvf6ic9vk2l5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584431</id>
      <parentid>584430</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T17:34:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584431</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2946" sha1="jhrd1bgkdiwzvwz4i76ncep5oigh7po" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;దండమునందున్న యవూపభక్షణ మర్థాత్తుగాఁ జెప్పఁబడినట్లే యగును. అట్లే యిటను గ్రహింపపలెను.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అమరశైలము చిన్న మంతగాఁ దలపోసి
                    యీశాచలము దారమెత్తుఁ జేసి
వెలయు మంథానాద్రి వేళ్లతోఁ బెకలించి
                    మైనాక మబ్ధిలో మ్రగ్గఁ జేసి
యనుపమావంధ్య వింధ్యస్ఫూర్తి నిలఁ బ్రామి
                    మలయాగ ముర్వికి వెలి యొనర్చి
యలక్రౌంచగిరికి రంధ్రాన్వేష మొనరించి
                    వలిగుబ్బలికి వింతవడఁకు గూర్చి&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అడరు నీధైర్య; మనినచో నపరగిరులు
సాటిరావని మఱి వేఱ చాట నేల?
పోచిరాజాన్వయాంభోధిపూర్ణచంద్ర!
వైరిగజసింహ! యోబయనారసింహ!&lt;/poem&gt;|ref=191}}
ఇట నీ ధైర్య మమరశైలాదుల నల్పముగాఁ జేసెనను నర్థోపన్యాసముచేతనే వస్త్వంతరములయొక్క స్వల్పత్వము వేఱె యడుగ నేల? అను నర్థము కైముత్యన్యాయముచే వర్ణింపఁబడినది.

ఇట 'ఆపరగిరులమాట చాటనేల?' అనినఁ జాలును. 'అపరగిరులు సాటిరావని' అనునది యసుందరము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. తన హృదయంబును జీలిచి
   కొనివచ్చిన కలికి కటికగుబ్బలకవకుం
   గనికరమనునది లేశం
   బును గలదే లాఁతిహృదయమును జీల్పంగౝ?&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
పై పద్యమున శాబ్దమగు కైముత్యము (చాటనేల?) ఇట నార్థము. (తన హృదయమునే చీల్చుకొని వచ్చెను. ఇంక లాతిహృదయమును గూర్చి చెప్పనేల? యని భావము.)
{{p|ac|fwb}}51. పరిసంఖ్య&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తలఁపఁగ నొకటి యనేక
స్థలముల సంబంధసంగతం బగునెడలన్&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jhrd1bgkdiwzvwz4i76ncep5oigh7po</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/718</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219372</id>
    <revision>
      <id>584432</id>
      <parentid>572252</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T17:47:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584432</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3505" sha1="oaqhik6cp0ruzatt2gwjqoek9ji6ygs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;బలిమి నొకయెడనె నిలుపుట
వెలయం బరిసంఖ్య యగుచు విను మె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=192}}
పరి = వర్జనేన కస్యచిద్వర్జనేన కుత్ర చిత్సంఖ్యానం వర్ణనీయత్వేన గణనం పరిసంఖ్యా అని వ్యుత్పత్తి. ఒక వస్తు వనేకస్థలములం దేకకాలమున సంభవించుచుండఁగా నేకస్థలమునందే నియమించుట పరిసంఖ్య.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అంద మై త్రిభువనానంద మై జతకుంద
                    బృంద మై నభమున బెరయు నెద్ది?
పొంక మై భృతరక్తపంక మై సమరని
                    శ్శంక మై వినుతింపఁ జాలు నెద్ది?
తోర మై దానైకధీర మై సజ్జనా
                    ధార మై ధారణిఁ దనరు నెద్ది?
తండ మై చండిమాఖండ మై సంభృతా, 
                    జాండ మై దండి మై నలరు నెద్ది?&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వినుము నీకీర్తి; నీభుజాన్వితకృపాణి;
నీకరము; నీరుచియ కాని నెఱయఁ గాదు
విధుపొడుపు; గాదు ప;వి గాదు వేల్పుమ్రాను;
గాదు రవిబింబ మోబభూకాంతునరస!&lt;/poem&gt;|ref=193}} 
అందమై నభమున బెరయు నెద్ది అనునెడ నా వస్తువు విధుపొడుపు, కీర్తి యను రెండును గావచ్చును. అట్టిచో విధుపొడుపును గంఠోక్తిచే విసర్జించి కీర్తిగానే నిబంధింపఁబడినది. మిగిలిన పాదములందును నిదేవిధముగ గ్రహింపవలెను.

ఈ లక్షణలక్ష్యములు ప్రతాపరుద్రీయానుసారముగా నున్నవి. కావ్యప్రకాశ సాహిత్యదర్పణము లందు దీని లక్షణ మిట్లున్నది.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;కించిత్పృష్ట మస్పష్టం నా కథితం యత్ప్రకల్ప్యతే
తాదృగన్యవ్యపోహాయ పరిసంఖ్యా తు స్మృతా.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ప్రశ్నపూర్వకముగాఁ గానీ యప్రశ్నపూర్వకముగాఁ గానీ ప్రతిపాదితమైనది యన్యవ్యపోహార్థము గల్పింపఁబడినచో నది పరిసంఖ్య.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;కిం భూషణం సుదృఢ మత్ర యశో; న రత్నం
కిం కార్యమార్య చరితం సుకృతం; న దోషః&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oaqhik6cp0ruzatt2gwjqoek9ji6ygs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/719</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219373</id>
    <revision>
      <id>584443</id>
      <parentid>572253</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T01:04:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584443</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4395" sha1="346b4oek96tpkrv2xr7wvd40p5rhiye" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;కిం చక్షురప్రతిహతం ధిషణా; న నేత్రం
జానాతి కస్త్వ దపరస్పదసద్వివేకం.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఈ లోకమున సుదృఢమగు భూషణ మేమి? యశస్సు; అంతేకాని రత్నము గాదు; చేయఁదగినదేమి? ఆర్యచరితమగు సుకృతము; దోషము గాదు; అప్రతిహత మగు చదువేమి? బుద్ధి; క్షేత్రము గాదు; నీకంటె నెవఁడు సదసద్వివేకమును దెలిసినవాఁడు గలఁడు?

ఇట ‘కిం భూషణం సుదృఢ మత్ర?’ అనునది ప్రశ్న. సమాధానముగాఁ బ్రతిపాదితమైనది &quot;యశః న రత్నం&quot; అనునది. ఇది యన్యవ్యపోహార్థము అనఁగా స్వసదృశవస్తువ్యావృత్తియందుఁ బర్యవసించును. (కీర్తియే భూషణముగాని రత్నము గాదు అను నర్థమునఁ బర్యవసించును.) ఇది ప్రశ్నపూర్వకము.

పై నరసభూపాలీయలక్షణమునకును దీనికిని నేకవాక్యత యెట్లని ప్రశ్న వచ్చుచున్నది. నరసభూపాలీయలక్షణమగు &quot;ఒకవస్తు వనేకస్థలములం దేకకాలమున సంభవించుచుండఁగా నేకస్థలమునందే నియమించుట” అను లక్షణ మిటఁగూడఁ బట్టును. ఎట్లన “కిం భూషణం” ఇత్యాదిస్థలమున భూషణత్వము కీర్తి, రత్నములందుఁ బ్రసక్తించుచుండఁగా రత్నము భూషణము గాదని కంఠోక్తిచే వర్ణించి కీర్తియే భూషణమని నియమింపఁబడినది. ఇదేవిధమున మిగిలినయెడలను గ్రహింపవలెను. లక్షణములందుఁ గథనభేద మున్నను సమానార్థకములే. లక్షణద్వయమునందును నన్యవ్యపోహము ప్రధానము.

ఈ పరిసంఖ్యాలంకారము చతుర్విధము. ఇది ప్రశ్నపూర్వకము. ఇందుఁ బ్రశ్నమును, శాబ్దమమగు పరివర్జనమును గలదు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;కి మాసేవ్యం పుంసాం? సవిధమనవద్యం ద్యుసరితః
కి మేకాంతే ధ్యేయం? చరణయుగళం కాస్తుభ భృతః
కి మారాధ్యం పుణ్యం? కి మభిలషణీయం? చ కరుణా
యదాసక్త్యా చేతో నిరవధి విముక్త్యై ప్రభవతి.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
పురుషులకు సేవింపఁదగిన (వసింపఁదగిన) స్థల మేది? పవిత్రమగు గంగాతీరము. ఏకాంతమున ధ్యానము చేయఁదగినదేది? శ్రీహరియొక్క చరణయుగళము. ఆరాధింపఁదగినది (గడింపఁదగినది) ఏది? పుణ్యము. అభిలషింపఁదగినదేది? కరుణ. తదాసక్తిచే హృదయము పునరావృత్తిరహితమైన ముక్తినిఁ బొందఁజాలును. ఇందుఁ బ్రశ్నమే కాని “యశో న రత్నం&quot; అన్నట్లు శాబ్దమగు వర్జనము లేదు. అర్థమగు వర్ణనము గలదు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>346b4oek96tpkrv2xr7wvd40p5rhiye</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/720</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219374</id>
    <revision>
      <id>584444</id>
      <parentid>572254</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T01:17:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584444</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3834" sha1="2k6x3yxf43pa46ejg3bbwdfxnmp6p4i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;భక్తిర్భవే న విభవే । వ్యసనం శాస్త్రే న యువతికామాస్త్రే
చింతా యశసి న వపుషి । ప్రాయః పరిదృశ్యతే మహతాం.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
భవునియందే భక్తి; విభవమునఁ గాదు; శాస్త్రమునందే వ్యసనము. యువతీరూపమగు కామాస్త్రమునఁ గాదు (కామాస్త్రరూపమగు యువతి యనియు నర్థమును జెప్పుకొనవచ్చును.) యశస్పంపాదనమునందే చింత; శరీరపోషణమునఁ గాదు. మహాత్ములకుఁ దఱచుగా నివ్విధమునఁ గనఁబడును.

ఇటఁ బ్రశ్నము లేని శాబ్దమగు వర్ణనము గలదు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;కౌటిల్యం కచ నిచయే, కరచరణాదరదళేషు రాగస్తే
కాఠిన్యం కుచయుగళే, తరళత్వం నయనయో ర్వసతి.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
నీ కచబృందమునఁ గౌటిల్యమును, గర, చరణాధరములందు రాగమును, కుచయుగమునఁ గాఠిన్యమును, నయనములందుఁ దరళత్వమును వసించుచున్నవి.

ఇటఁ బ్రశ్నము లేని యర్థపరివర్జనము గలదు.
{{p|ac|fwb}}52. ఉత్తరము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఎత్తఱి నున్నేయం బే
నుత్తరమునఁ బ్రశ్న, మదియు, నుత్తరము వెసౝ
మొత్తమయి పొల్చు నెత్తఱి
నత్తఱి నుత్తరము నెగడు; నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=194}}
ప్రతివచనమాత్రముచే నెచ్చటఁ బ్రశ్నరూప మూహింపఁబడునో యది యొకయుత్తరాలంకారభేదము. ఈ ప్రశ్నోత్తరములు మొత్తమైయున్నచో ననఁగా
మాలారూపముగా నున్నచో నిది మరొకయుత్తరాలంకారభేదము.

ఈ రెండవభేదమునకుఁ బ్రకాశకారుఁ డీ క్రిందివిధమున లక్షణముఁ జెప్పెను..
{{left margin|3em}}“అసకృ ద్యదసంభావ్య ముత్తరం స్యాత్తదుత్తరం”&lt;/div&gt;
పెక్కుసారులు ప్రశ్నలును లోకోత్తరముగా ననఁగా సామాన్యు లూహింపరానివిధమునఁ బ్రతివచనములును వర్ణింపఁబడినచో నదియు నుత్తరాలంకారభేదము. ఈ ప్రశ్నోత్తరము లొక్కమారు వర్ణించినచో విచ్ఛిత్తివిశేషములేమి మాలారూపముననే యుండవలెను.
{{p|al|fwb}}1.ఉత్తరోన్నేయప్రశ్నోత్తరము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అలరారు పూఁదీవ యని తలంచితిఁ గాని
                    యబల! నీతనువల్లి యగుట యెఱుఁగ&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2k6x3yxf43pa46ejg3bbwdfxnmp6p4i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/721</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219375</id>
    <revision>
      <id>584447</id>
      <parentid>572255</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T01:56:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584447</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3699" sha1="roepi66px5tglrl8d4y1l6anvm45srm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;నాలోలపల్లవం బని భ్రమించితిఁ గాని
                    చెలువ! నీచేసన్న సేయు టెఱుఁగ
నలిబాలికాజాల మనుచుఁ జూచితిఁ గాని
                    సుదతి! నీచికురము ల్సెదరు టెఱుఁగ
వలకోకిలాలాప మనుచు నుండితిఁ గాని
                    పడఁతి! నీ వెలుఁ గెత్తి పలుకు టెఱుఁగ&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నలుక చాలింపు మనుచు నీయహితనృపతి
తావకోద్భటధాటికిఁ దల్లడిల్లి
యడవులకు నేఁగి కులకాంత నాదరించు
నరనుతాటోప! యోబయనరసభూప!&lt;/poem&gt;|ref=195}} 
పతియొక్క యీ ప్రతివచనములచేత భార్య సేసిన “అగపడుచున్నను నన్నుఁ జూడ వేమి? చేసన్నఁ జేయుచున్నను రావేమి? ఎలుగెత్తి పిలిచినను బలుకవేమి? అను ప్రశ్న లూహింపఁబడుచున్నవి. అట్టి ప్రశ్నలే లేకున్నచో నిట్టి సమాధానములే పొసఁగవు. అసంగతములే యగును. ఇందలి మూఁడవపాదముననున్న “అలిబాలికా” ఇత్యాదికము బ్రతివచనరూపముగా లేదు. కావున నిటఁ బ్రశ్న మున్నేయము గాదు. లేక యతి కష్టముగాఁ బ్రశ్న నూహింపవచ్చును. ఎట్లన, “నా చికురములు సెదరు టెఱుఁగవా?&quot; అని. తత్సమాధానము 'అలిబాలికా' ఇత్యాదికము అని.
{{p|al|fwb}}2. ప్రశ్నోత్తరమాలికోత్తరము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ఎవ్వఁడు దేవతాగురుఁ? డహీనశయానుఁ; డవక్రవిక్రముం
డెవ్వఁడు? రామభద్రుఁడు; మహీవలయైకధురాధురంధరుం
డెవ్వఁడు? భోగిభర్త; జగదేకవిజృంభితదానదీక్షితుం
డెవ్వఁడు? పోచిరాజునరసేంద్రుడె వార్ధిపరీతమేదినిన్.&lt;/poem&gt;|ref=196}}
ఇచటఁ బ్రశ్నములును సమాధానములు మాలారూపమునఁ గలవు. సమాధానములు లోకాతిక్రాంతగోచరమగు నసంభావ్యరూపమున నిబంధింపఁబడినవి. ప్రథమభేదమనఁ బ్రశ్నము వ్యంగ్యరూపము. సమాధానము వాచ్యము. ఈ ప్రభేదమునఁ బ్రశ్నోత్తరములు రెండును వాచ్యరూపముననే యున్నవి. ప్రథమభేదమున వ్యంగ్యము వాచ్యసిద్ధి కంగము గాన గుణీభూతవ్యంగ్యభేద మగును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>roepi66px5tglrl8d4y1l6anvm45srm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/722</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219376</id>
    <revision>
      <id>584448</id>
      <parentid>572256</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T02:03:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584448</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2770" sha1="dirtoqpixmanqlhgflldp54yzvkjvru" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}53. వికల్పము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సమబలయుతవస్తువులకు
నమితవికల్పం బొనర్ప ననఘాలంకా
రమతజ్ఞుల మతమున నది
యమకు వికల్పం బనంగ నది యెట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=197}} 
తుల్యబలము గల రెండు వస్తువులకు వికల్పము వర్ణింపఁబడినచో వికల్పాలంకారము. అలంకారమన విచ్ఛిత్తివిశేష ముండవలెనుగదా! ఇట విచ్ఛిత్తి యేమి? అన్నచో నా రెండు వస్తువులకును నౌపమ్యమూలక మగు విచ్ఛిత్తి యుండవలయును.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అలఘుకాంచనమయస్థలనివాసము మేలొ?
                    కాంచనస్థలవాసకలన మేలొ?
పుండరీకంబులదండ నుండుట మేలొ?
                    పుండరీకంబులదండ మేలొ?
మహనీయవాహినిమధ్యసంస్థితి మేలొ?
                    వాహినీశ్వరమధ్యవసతి మేలొ?
మహిషసహావాసవిహరణంబులు మేలొ?
                    మహిషిసహావాసమహిమ మేలొ?&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;శైలకటకాశ్రయంబులు మేలొ? యతని, యంఘ్రికటకాశ్రయము మేలొ? యధిపులా!ర
యనుచు నీశాత్రవులమంత్రు లనునయింతు
రరిజయాటోప! తొరగంటినరసభూప!&lt;/poem&gt;|ref=198}}
కాంచనము = బంగారము; సంపెంగచెట్టు. పుండరీకము = తామర; పులి. వాహిని = సేన; నది. మహిషి = రాణి; గేదె.

ఇట వికల్పము స్పష్టముగా గోచరించుచున్నది. శబ్దసాధర్మ్యమూలకమగు నౌపమ్యముచేఁ జారుత్వము భావించుచున్నది.
{{p|ac|fwb}}54. సముచ్చయము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మిగుల గుణక్రియ లెయ్యెడ
యుగపత్ప్రాప్తంబులుగ సముచ్చయము కృతిం&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dirtoqpixmanqlhgflldp54yzvkjvru</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/723</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219377</id>
    <revision>
      <id>584449</id>
      <parentid>572257</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T02:16:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584449</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3423" sha1="99splpa0h4994s5lwdpwbkavti35638" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;బొగడఁదగుం ద్వివిధం బై
యగణితకవివినుత మగుచు నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=199}}
గుణములును, గ్రియలును యుగపత్ప్రాప్తములుగ నెచ్చట వర్ణింపఁబడునో యది సముచ్చయము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నరసింహశౌర్యశోభా
స్ఫురణంబున జగము లెల్ల శోణము లయ్యెన్
బరరాజవదనవితతులు
హరినీలనిభంబు లయ్యె ననవరతంబున్.&lt;/poem&gt;|ref=200}}
ఇట గుణములగు శోణత్వ, నీలత్వములకు యౌగ పద్యము చెప్పఁబడినది.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అలకలు ముట్టి ముట్టి, జఘనాంబరపంక్తికిఁ గిట్టి కిట్టి, గు
బ్బలు రతిఁ బట్టి పట్టి, కరపల్లవము ల్నులి పెట్టి పెట్టియుం
జెలు వగుతారహారములు చిక్కులు వెట్టు నృసింహ! నీద్విష
ల్లలన వనాలి కేఁగ విటలక్షణలక్ష్యములై మహీజముల్.&lt;/poem&gt;|ref=201}}
ఇట ముట్టుట, కిట్టుట, పట్టుట, నులిపెట్టుట, చిక్కులు పెట్టుట, మొదలగు క్రియలకు యౌగపద్యము చెప్పఁబడినది.

గుణ క్రియలు రెంటికినిఁగూడ యౌగపద్య మున్నను సముచ్చయమే. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;కలుషం చ తవాహి తేష్వకస్మా త్సితపంకేరుహసోదరశ్రి చక్షుః
పతితం చ మహీపతీంద్ర! తేషాం వపుషి ప్రస్ఫుట మాపదాం కటాక్షైః.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఓ రాజా! తెల్లతామరవలె నున్న నీ నేత్రము శత్రువులయం దాకస్మికముగాఁ గలుషమైనది. వారి శరీరములపై నాపద్రూపలకు నాయికల కటాక్షములు పడినవి.

ఇటఁ గాలుష్యరూపగుణము, పతనరూపక్రియ అను రెంటియొక్క సముచ్చయము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పాయక “ఖలేకపోత
న్యాయము”న ననేకకారణము లొకకార్యం
బేయెడ సాధింపఁగ నుత
మై యపరసముచ్చయాఖ్య మగు నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=202}}
ఖలేకపోతన్యాయానుసారముగా నహమహమికతో నొకకార్యమును సాధింపఁ బెక్కుకారణములు గూడినచో సముచ్చయము. ఇదియు నొకభేదము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>99splpa0h4994s5lwdpwbkavti35638</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/724</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219378</id>
    <revision>
      <id>584451</id>
      <parentid>572258</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T02:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584451</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3643" sha1="j04ho4orksymsufy4tkw8m8cn522xki" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;శూరతయును, ధీరతయు, ను
దారతయు, గభీరతయును, ధార్మికతయు, నీ
కారణజన్మస్ఫురదవ
తారము సూచించె నోబధరణిపునరసా!&lt;/poem&gt;|ref=203}} 
కారణజన్మ స్ఫురదవతారము కార్యము. దీనికి ఖలేకపోతన్యాయమున (కళ్లమునుండి కపోతములన్నియు సేనేకకాలమున నెగిరినవిధమున ― పంచతంత్రములోని కథ ననుసంధించుకొనునది.) శూరతా, ధీరతా, ఉదారతా, గభీరతలు అను పెక్కు పెక్కు కారణములు వర్ణింపఁబడినవి.
{{p|ac|fwb}}55. సమాధి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కారణ మొక్కటి కార్యము
ధారుణి సాధింపఁ గాక తాళనయమునన్
గారణము వేఱొకటి రా
నారూఢసమాధి యయ్యె నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=204}}
ఒక కార్యమును సాధించుట కొకకారణము ప్రవృత్తమయియుండఁగా గాకతాళీయన్యాయానుసారముగా మరొకకారణము వచ్చి యా కార్యమును సుకరముగాఁ జేసినట్లు వర్ణించినచో సమాధి.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అనిమొన శ్రీనృసింహవసుధాధిపుతీవ్రచమూసమూహముం
గనుగొని యద్భుతం బొదవ ఖానవజీరులు వ్రేళ్లు నోళ్లకుం
జొనుపఁగఁ గాకతాళనయశోభఁ దదీయముఖాంగుళీనివే
శనములు ప్రాణరక్షణవిచారధురీణము లయ్యె వాటికిన్.&lt;/poem&gt;|ref=205}}
నరసభూపాలుని సైన్యములను జూచి ఖానువజీరు లక్కజవడి తమవ్రేళ్ళు నోటిలోఁ బెట్టుకొనఁగాఁ గాకతాళీయముగా నావ్రేళ్ళు ప్రాణరక్షణమునకై యాచించు వ్యాపారమున ధురీణములు (వ్యాపృతములు అయ్యెను.)

ఆశ్చర్యముతో నోటిలోఁ బెట్టుకొన్న వ్రేళ్లు రక్షణకార్యోపయుక్తములయినవి. ఈ లక్ష్యమున లక్షణము పట్టదు. ఏలన, నేకార్యముమ సాధించుటకుఁ గారణము ప్రకృతమైనది? ఆశ్చర్య మను కారణముచే 'నోటిలో వ్రేళ్ళు పెట్టుకొనుట' అను కార్యము సిద్ధించినది. అసలు కార్యము సిద్ధింపఁగూడదు. కార్యము సిద్ధించినచోఁ గారణాంతరముచే నది యెట్లు సుకర మగును? ఏకారణాంతరముచే నీ కార్యము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j04ho4orksymsufy4tkw8m8cn522xki</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/725</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219379</id>
    <revision>
      <id>584453</id>
      <parentid>572259</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T02:42:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584453</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3962" sha1="tpdk1tmel5yg1rw1xddkd1wb7lkcaks" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సుకరమైనది? ఏమియు లేదుగదా! కాన నీ లక్ష్యము సరియైనది కాదు. ఈ క్రింది యుదాహరణమును గనుఁడు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. పొలయలుకను దొలఁగింపఁగఁ
   జెలియడుగులయందు వ్రాలఁ జేరెడు నాకుం
   గలిగింపఁగ నుపకారము
   బలముగఁ గ్రొమ్మొగి అదృష్టవశమున నుఱిమెౝ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ప్రణయకోపశాంతి కార్యము. ‘చెలియడుగులయందు వ్రాలుట' అను కారణముచే నది సాధ్యము. కాకతాళీయముగాఁ గ్రొమ్మొగి లుఱముట యను కారణాంతరముచే నా కార్యము సుకరమైనది. అనఁగా నా కార్యముతోఁ బనిలేకయే పోయినది. ప్రణయకోపము చరణపాత మక్కఱలేకయే శాంతిల్లినది.
{{p|ac|fwb}}56. భావికము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;క్షితిలోన నతీత, మనా
గతమును, బ్రత్యక్షమువలెఁ గనపట్టుట న
ద్భుతనిరుపమార్థకథనం
బతిశయముగ భావికాఖ్య మగు నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=206}}
అద్భుతమగు వర్ణనాచాతుర్యముచే నతీతానాగతవృత్తాంతములు ప్రత్యక్షాయమాణములుగా వర్ణింపఁబడినచో భావికాలంకారము. భూతభవిష్యద్వృత్తాంతములను బ్రత్యక్షముగా భావించుచున్నట్లు వర్ణించుట దోషముగాదా? అన్నచోఁ గాదు. అత్యద్భుతవర్ణనముచే సహృదయుల హృదయమున భావన యుదయించును. ఆ భావనచే సహృదయ హృదయమునం దా విషయము నిలిచి ప్రత్యక్షమువలె భాసిల్లును. ఎట్లనఁ, బాంథుఁడు తన ప్రియురాలినిఁ బదింబదిగా ధ్యానించుచు నది ప్రత్యక్షమునం దున్నట్లుగా భావించుచున్నాఁడు గదా! అట్లే యిచ్చటఁ గూడ గ్రహింపవలెను.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;వరవల్గావిభవంబు దుష్టభుజవ్రాతంబుగా, సింగిణుల్
గురుపక్షద్వితయంబు గాఁగ నరసక్షోణీశ్వరారూఢమౌ
తురగోత్తంసము, నిందిరాహృదయనాథుం దాల్చుప్రత్యక్షబం
ధురపక్షీంద్రునిలీలఁ జూచు నహితస్తోమంబు భీమంబుగన్.&lt;/poem&gt;|ref=207}}
కళ్లెమును, ధనుస్సులను ధరించిన, నరసభూపాలుఁ డధిష్ఠించిన గుఱ్ఱమును నోట సర్పములును, నిఱువంకలను రెక్కలను దాల్చిన శ్రీ మహావిష్ణువును వహించిన గరుత్మంతునిగాఁ బ్రత్యక్షముగా శత్రువులు చూతురు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tpdk1tmel5yg1rw1xddkd1wb7lkcaks</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/726</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219380</id>
    <revision>
      <id>584454</id>
      <parentid>572260</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T02:59:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584454</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3669" sha1="6t8zjgr80bckdwme0wmhe3e7q3tl942" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
ఇట శ్రీ మహావిష్ణువును ధరించిన గరుత్మంతుఁడు ప్రత్యక్షముగాఁ జూడఁబడుచున్నట్లు వర్ణింపఁబడుటచే భావికము. ఇది భూతభావికము.

పద్యమునఁ 'బ్రత్యక్షబంధుర పక్షీంద్రుని' అనుచోఁ బ్రత్యక్షపదము సమాసగ్రస్తమై గుణీభూతమై 'చూచు' అను క్రియాపదముతో నన్వయింపుకున్నది. అది క్రియలోని కన్వయించినఁ గాని ప్రత్యక్షముగా దర్శించుచున్నట్లు వర్ణింపఁబడదు.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;మ. తొలి వజ్రాయుధముం ధరించి, పురుహూరుం డద్రులం బట్టి ఱె
    క్కలు ఛేదించిన ఘట్టముల్, గిరులసంఘంబుౝ ఘరట్టాభమై
    జలధిందుర్మిన మందరాద్రి కథలుౝ సాక్షాత్తుగాఁ జూపె ను
    జ్జ్వలతేజోనిధి పెక్కురంగముల నా సంగ్రామమధ్యంబునౝ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఇట 'సాక్షాత్తుగాఁ జూపె' అని సాక్షాత్పదము క్రియాపదముతోడనే యన్వయించుచున్నది. పై పద్యమున నివ్విధముగా లేదు.
{{left margin|3em}}“భావిభూషణసంభారాం సాక్షాత్కుర్వే తవాకృతిం” &lt;/div&gt;
ముందు (భావి) భూషణసంభారమును దాల్చు నీ యాకారమును సాక్షాత్కరించుకొనుచున్నాను. ఇది భావిభావికము.
{{p|ac|fwb}}57. ప్రత్యనీకము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పగవాఁడు సమర్థుఁడుగా
మగఁటిమి వెస నతనిమీఁద మార్కొన కిల నా
పగవానిహితుల నొంచుట
యగుఁ గృతులం బ్రత్యనీక మన యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=208}}
బలవంతుఁడగు శత్రువును మార్కొనలేక యా శత్రువుయొక్క మిత్రుని బాధించునట్లు వర్ణించినచోఁ బ్రత్యనీకాలంకారము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నీదురవగాహశౌర్యము
భేదింపఁగ లేక విమతపృథివీశుఁ డనిన్
భేదించు నృసింహ! భవ
న్మేదురభయదప్రతాపమిత్రునిమిత్రున్.&lt;/poem&gt;|ref=209}}
శత్రురాజు నీ శౌర్యమును భేదింపలేక నీ కార్యమునకు మిత్రుఁడగు మిత్రుని సూర్యుని భేదించుచున్నాఁడు. (యుద్ధమున మృతులయినవారు సూర్యమండలమును భేదించుకొని పోవుదురని ప్రతీతి.)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6t8zjgr80bckdwme0wmhe3e7q3tl942</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/727</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219381</id>
    <revision>
      <id>584455</id>
      <parentid>572261</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T03:10:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584455</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2811" sha1="oay1wwygaykhugfnrdb30m6sv2l9kzt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}58. వ్యాఘాతము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఒకఁ డొకటిచేత నొకపని
యకలంకతఁ జేయ దాని నాహేతువుచే
నొకఁడు మఱి వేఱె చేయఁగఁ
బ్రకటవ్యాఘాత మెన్నఁబడు నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=210}}
ఒకఁ డొకసాధనముచే నొకకార్యమును సాధింపఁగా మరొకఁ డాసాధనముచేతనే దానికి విరుద్ధమగు కార్యమును సాధించినట్లు వర్ణించినచో వ్యాఘాతము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;రాజీవబాంధవుఁడు నిజ
తేజమున నొనర్చుఁ ద్రిజగతీతాపమున
వ్యాజవిరాజితతేజో
రాజి న్హరియింతు వోబరాజునృసింహా!&lt;/poem&gt;|ref=211}}
సూర్యుఁడు దనతేజముచే ముల్లోకములకును దాపమును గూర్చుచున్నాఁడు. నీ వాతేజముచేతనే ముల్లోకములతాపమును హరించుచున్నావు.

సూర్యుఁ డేసాధనముచే నొకకార్యమును సాధించుచున్నాఁడో నరసభూపాలుఁ డాసాధనముతోడనే తద్విరుద్ధకార్యమును జేయుచున్నట్లు వర్ణింపఁబడినది. ఈ క్రింది పద్యముగూడ నుదాహరణీయము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;ఆ. కంటఁ గ్రాఁగినట్టి కుంటవిల్కానినిఁ
    గంట బ్రదుకఁజేయఁగలుగుదంట
    లాత్రినేత్రు గెలుచు నాటోపము వహించు
    వామనేత్రలకు నివాళు లిత్తు.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఏ క్షేత్రములతో మన్మథుఁడు గాల్పఁబడెనో యానేత్రములతోడనే యువతులు వానిని బ్రదికింతురు.
{{p|ac|fwb}}59. పర్యాయము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఏకాధేయం బరయ న
నేకాధారంబులందు నిరవై క్రమముం
జేకొనఁ బర్యాయంబు మ
హాకవిసంస్తుత్య మయ్యె నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=212}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oay1wwygaykhugfnrdb30m6sv2l9kzt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/728</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219382</id>
    <revision>
      <id>584456</id>
      <parentid>572262</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T03:55:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584456</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3439" sha1="hl8l7aqyun2t7n8kpafy9stskwh7fcg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఏకవస్తు వనేకాధారములందుఁ గ్రమముగా లేక కాలభేదమున నున్నట్లు వర్ణింపఁబడినచోఁ బర్యాయాలంకారము.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కందర్పహరునందుఁ గనువిప్పఁగా నేర్చి
                    శరవణోద్భవునందు శక్తి యెఱిఁగి
రామునం దచలాంబరము గట్టఁగా నేర్చి
                    జలధిలంఘనునందు జంగ యెఱిఁగి
ఘటజునం దుభయపక్షములఁ బొర్లఁగ నేర్చి
                    వెస ద్రౌణియెడఁ బాలు వేఁడ నెఱిఁగి
మొగి వృకోదరునందు ముష్టి పూనఁగ నేర్చి
                    విజయునియెడఁ గర్ణవేధ యెఱిఁగి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;యనుదినంబును నభివృద్ధిఁ దనరు శౌర్య
శిశువు భవదీయదోఃస్తంభజృంభమాణ
ఖురళిఁ గౌక్షేయచాలనస్ఫురణ మెఱిఁగి
వైరిగజసింహ! యోబయనారసింహ!&lt;/poem&gt;|ref=213}}
ఒకే శౌర్యశిశువు అను వస్తువు (అధేయము) క్రమముగా ననేకములగు నాధారములందున్నట్లు వర్ణింపఁబడినది. ఈ క్రింది పద్యమును నుదాహరణీయమే.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. కనఁబడుచు వచ్చె రాగము
   మును నీ కెమ్మోవియందె ముఖ్యంబుగఁ గ్రొ
   న్ననఁబోఁడి! యిప్పు డయ్యది
   కనఁబడు నీ హృదయమునను గాఢతరంబై.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
రాగ మను వస్తువు మొదటఁ గెమ్మోవియందును బిమ్మట హృదయమునను గాలభేదమునఁ గనఁబడినట్లు వర్ణింపఁబడినది. ఇట రాగశబ్దము శ్లిష్టము.

ఈ రెండులక్ష్యములలో నొకేవస్తువు పెక్కాధారములలో నున్నట్లు వర్ణింపఁబడినది. దీనికి విపరీతముగా ననేకవస్తువులు కాలభేదమున నొకేయాధారమున నున్నట్లు వర్ణింపఁబడినను బర్యాయమే. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;మధురిమరుచిరం వచః ఖలానా మమృతమహో! ప్రథమం పృథు వ్యసక్తి
అథ కథయతి మోహహేతు మంతర్గత మివ హాలహలం తదేవ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఖలవచనము మొదట నమృతముగా నుండును. అదియే మోహహేతువై హాలాహలవిష మగును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hl8l7aqyun2t7n8kpafy9stskwh7fcg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/729</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219383</id>
    <revision>
      <id>584458</id>
      <parentid>572263</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584458</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3299" sha1="jv4tuqhhwm9y0r50nl5hep3ylcw3pxb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
ఇట నొకఖలవచనమునందే యమృత విషము లున్నట్లు (కాలభేదమున) వర్ణింపఁబడినది. అనఁగా నొకయాధారమున ననేకవస్తువులు వర్ణింపఁబడినవి.
{{p|ac|fwb}}60. సూక్ష్మము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఈక్షితిఁ దలపోయ ససం
లక్షితసూక్ష్మార్థకౌశలప్రకటన వై
చక్షణ్యము సూక్ష్మం బగు
నక్షీణకవిప్రశస్త మది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=214}}
సామాన్యులకుఁ దెలియఁబడనిదియు, విదగ్ధులకు మాత్రము దెలియఁదగినదియు నగు సూక్ష్మార్థమును, ఆకారముచేఁ గానీ యింగితముచేఁ గానీ ప్రకాశింపఁజేయుచున్నట్లు వర్ణించుట సూక్ష్మాలంకారము.
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;ప్రాణమువంటి నాకు నిజభావము దాఁపఁగ జెల్లునమ్మ! నీ
ప్రాణవిభుం బ్రభూతగుణబంధురుఁ దెల్పఁగదమ్మ! యంచు వి
న్నాణముగా సఖీజనులు నల్గడలం గదియంగ సైకత
శ్రోణి యురంబుమీఁద నఖసూచిక సేర్చె నృసింహభూవరా!&lt;/poem&gt;|ref=215}}
‘ఉరంబుమీఁద నఖసూచికను జేర్చెను' అను వ్యాపారముచే 'నృసింహుఁడు’ అను నర్థము వ్యక్తము సేయఁబడుచున్నది. తన యురమునఁ గుచకుంభము లున్నవి. అవి కుంభికుంభములవలె నున్నవి. కుంభికుంభములను గోళ్ళతోఁ జీల్చునది సింహముగదా!

ఈ క్రిందిదియు నుదాహార్యము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;క. ఒక జాణకత్తె సంకే
   తకాల మెఱుఁగందలంచు తన మిండనికిన్
   సకులకడఁ గనులనవ్వులఁ
   బ్రకటించెను; గరవిలాసపద్మము మూసెన్.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
నవ్వులచే వెన్నెలయుఁ బద్మనిమీలనముచే సంధ్యాకాలమనియు వ్యక్తము సేయఁబడినవి.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;గీ. ఉష్ణశీతాన్నకబళంబు లొకఁడు సూపఁ
   బవలొ? రాత్రియొ? కెడఁగూడ నవసరమని
   దాని కుత్తర మొకలతాతన్వి యిచ్చె
   నధరబింబంబు విఱిచి సంధ్యాగమమని.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jv4tuqhhwm9y0r50nl5hep3ylcw3pxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/730</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219384</id>
    <revision>
      <id>584459</id>
      <parentid>572264</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:22:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584459</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3252" sha1="s0tcg69zg78bhubodsway74qd4a9ld3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నైషధము నందలి బువ్వపుబంతి వడ్డించు ఘట్టమునందలి దీ పద్యము. ఇదియు నుదాహరణీయమే.
{{p|ac|fwb}}61. ఉదాత్తము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;విశ్వోన్నత మై చెలఁగెడు
నైశ్వరము గలుగువస్తు వభినుతిసేయన్
శాశ్వత మగుచు నుదాత్తము
విశ్వంభరలోనఁ బొల్చు విను మె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=216}} 
అత్యంతసమృద్ధమగు వస్తువర్ణన ముదాత్తము.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;నృపు లర్పించినఁ, జేడె లూడ్చి వెలికి న్నేర్పొప్పఁగాఁ గుప్పఁగా
నెపుడుం జల్లినమ్రుగ్గుముత్తెములు, ధాత్రీశాంగదస్వర్ణచూ
ర్ణపుఁబ్రోవు, ల్దగు నీగృహాంగణములం, దారాద్రిధాత్రీధరా
ధిపముల్ స్వవ్యయభీతి ని న్గొలుచురీతిన్ శ్రీనృసింహాధిపా!&lt;/poem&gt;|ref=217}}
సామంతరాజు లర్పింపఁగా, దాసీజనము లూడ్చి బయటఁ గుప్పవేసిన ముత్తెముల రాసులును, సామంతరాజు లహమహమికతో రాచుకొనుచు నిన్ను సేవింప వచ్చినపుడు రాలిన బంగారుచూర్ణముయొక్క ప్రోవులును, నీ గృహాంగణమునఁ గైలాసమేరుపర్వతములు దమ్ము వ్యయము సేయుదువో యను భీతితో నిన్నుఁ గొలువవచ్చినవిధమున నలరారుచున్నవి. ఇట నుత్ప్రేక్షయుఁ గలదు. కానీ యుదాత్తమే ప్రధానము.
{{p|ac|fwb}}62. పరివృత్తి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సమ మిచ్చి సమము గొన న
ల్పము నిచ్చి యనల్పము గొన భావింప నన
ల్పము నిచ్చి యల్పముం గొన
నమరుం బరివృత్తి త్రివిధ మై యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=218}}
న్యూనాభ్యధికములకుఁ బరస్పరవినిమయము పరివృత్తి. ఇది త్రివిధము. 1. సమపరివృత్తి (సమమునిచ్చి సమమును గొనుట) 2. న్యూనపరివృత్తి (అధికము నిచ్చి యల్పమును గొనుట) 3. అధికపరివృత్తి (అల్పము నిచ్చి యధికమును గొనుట)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s0tcg69zg78bhubodsway74qd4a9ld3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/731</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219386</id>
    <revision>
      <id>584460</id>
      <parentid>572266</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:43:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584460</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2907" sha1="dkdmej1z3f797n6omzni1ege24aknke" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;శ్రుతిహృదయరత్నభూషా
కృతులు కృతు ల్నీకు నొసఁగి కృతులు నృసింహ
క్షితివర నీచేఁ గాంతురు
శ్రుతిహృదయాభరణములు విశోభితలీలన్.&lt;/poem&gt;|ref=219}}
నిపుణులగు కవులు శ్రుతులకును, హృదయములకును రత్నభూషణములవంటి తమ కావ్యముల నీ కిచ్చి నీనుండి శ్రుతి హృదయాభరణములను గొందురు.

ఇట శ్రుతి హృదయరత్నభూషాకృతులగు కృతులిచ్చి శ్రుతిహృదయరత్నభూషలు వారు గ్రహించుచున్నారు. కాన సమపరివృత్తి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నరసింహ! నీదువైరులు
కరిసింహలులాయభల్లగవయాహిపరం
పరకుఁ దమగృహము లొసఁగుచు
వరుస భజింతురు దదీయవనమందిరముల్.&lt;/poem&gt;|ref=220}}
ఇటు 'శత్రువులు దమ గృహములను గజసింహాదుల కిచ్చి వాని గుహలను దాము గొనుచున్నారు' అనుటచే నధికము నిచ్చి యల్పముఁ గొనుచున్నట్లు వర్ణింపఁబడినది. కాన న్యూనపరివృత్తి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నరతనువు నీకరాసికి
నరి యొసంగి నృసింహభూప! యనుపమరంభా
పరిరంభగుంభసంభ్రమ
భరితామరతాశుభప్రభావముఁ జెందున్.&lt;/poem&gt;|ref=221}}
శత్రువు నీకత్తి కీ మనుష్యశరీర మిచ్చి యసదృశమగు రంభాపరిరంభయుక్తమగు దేవశరీరమును బొందుచున్నాఁడు.

ఇట నల్ప మిచ్చి యధికముఁ గొనుచున్నట్లు వర్ణింపఁబడినది. ఇది యధికపరివృత్తి.
{{p|ac|fwb}}63. కారణమాల&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఇల నుత్తరోత్తరములకుఁ
బొలుపొందఁగఁ బూర్వపూర్వములు హేతువులై
యలరఁగఁ గారణమాలిక
యలంకరణరాజ మయ్యె నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=222}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dkdmej1z3f797n6omzni1ege24aknke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/732</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219387</id>
    <revision>
      <id>584461</id>
      <parentid>572267</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:56:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584461</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3695" sha1="odz2ki831c7iqxfslc34zmm9cni1w02" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పూర్వపూర్వము లుత్తరోత్తరములకుఁ గారణము లయ్యెనేనిఁ గారణమాల.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;హరిపాదాంబుజపూజనాభిరతిచే నైశ్వర్య, మైశ్వర్యచా
తురిచే సజ్జనరక్షణంబు, సుజనస్తోమావనస్ఫూర్తిచే
జిరపుణ్యంబులుఁ, బుణ్యవాసనలచేఁ జెన్నొందు సత్కీర్తియు
న్నరసింహాధిప! నీకె పొల్చు బుధసంతానైకచింతామణీ!&lt;/poem&gt;|ref=223}} 
హరిపాదాంబుజ...రతి యైశ్వర్యమునకుఁ గారణము; ఐశ్వర్యము సజ్జనరక్షణమునకుఁ గారణము. సజ్జనరక్షణము పుణ్యమునకుఁ గారణము. పుణ్యము కీర్తికిఁ కారణము.

కారణవాచకములగు పూర్వపూర్వపదములే యుత్తరోత్తరమున నుండవలెను. అట్లుగాక దదర్థబోధకమగు పదాంతరమును బ్రయోగించినచోఁ దత్త్వప్రతిభానము లేక వివక్షితార్థసిద్ధి గలుగదు. ఇట 'సజ్జనరక్షణంబు, సుజనస్తోమావనస్ఫూర్తిచే' అనునెడ సజ్జనరక్షణ పదము విడువఁబడి 'సుజనస్తోమావన పదము' ప్రయుక్తమైనది. ఇది యుక్తము గాదు.

పూర్వపూర్వము లంతరోత్తరములకుఁ గారణ మగుటయేకాక యుత్తరోత్తరములు పూర్వపూర్వములకుఁ గూడఁ గారణము లగును. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;భవంతి నరకాః పాపాత్ । పాపం దారిద్ర్యసంభవం
దారిద్ర్య మప్రదానేన । తస్మాద్ధానపరో భవ!&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
నరకములు పాపమువలన వచ్చును. పాపము దారిద్ర్యమువలనఁ గలుగును. దారిద్ర్యప్రదానముచేతఁ (దానము చేసియుండని కారణమన) గలుగును. కావున దానపరుఁడవు గమ్ము!

ఇటఁ బూర్వపూర్వములగు నరకాదులకు నుత్తరోత్తరములగు పాపాదులు కారణములుగా నిరూపింపఁబడినవి.

అయితే యీ యలంకారమున విచ్ఛిత్తి యేమున్నది? అని యడుగవచ్చును. ఉత్తరోత్తరవస్తువులు కారణము లగుటచే నివ్వన్నియు నుపాధేయములే యను జ్ఞానము చమత్కారకారణ మగును.
{{p|ac|fwb}}64. ఏకావళి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ధరఁ బూర్వపూర్వమున కు
త్తరోత్తరము క్రమసమగ్రత విశేషణమై&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>odz2ki831c7iqxfslc34zmm9cni1w02</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584462</id>
      <parentid>584461</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:58:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584462</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3701" sha1="k275vpv576wnlfpl4614a6hh5ucc73g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పూర్వపూర్వము లుత్తరోత్తరములకుఁ గారణము లయ్యెనేనిఁ గారణమాల.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;హరిపాదాంబుజపూజనాభిరతిచే నైశ్వర్య, మైశ్వర్యచా
తురిచే సజ్జనరక్షణంబు, సుజనస్తోమావనస్ఫూర్తిచే
జిరపుణ్యంబులుఁ, బుణ్యవాసనలచేఁ జెన్నొందు సత్కీర్తియు
న్నరసింహాధిప! నీకె పొల్చు బుధసంతానైకచింతామణీ!&lt;/poem&gt;|ref=223}} 
హరిపాదాంబుజ...రతి యైశ్వర్యమునకుఁ గారణము; ఐశ్వర్యము సజ్జనరక్షణమునకుఁ గారణము. సజ్జనరక్షణము పుణ్యమునకుఁ గారణము. పుణ్యము కీర్తికిఁ కారణము.

కారణవాచకములగు పూర్వపూర్వపదములే యుత్తరోత్తరమున నుండవలెను. అట్లుగాక దదర్థబోధకమగు పదాంతరమును బ్రయోగించినచోఁ దత్త్వప్రతిభానము లేక వివక్షితార్థసిద్ధి గలుగదు. ఇట 'సజ్జనరక్షణంబు, సుజనస్తోమావనస్ఫూర్తిచే' అనునెడ సజ్జనరక్షణ పదము విడువఁబడి 'సుజనస్తోమావన పదము' ప్రయుక్తమైనది. ఇది యుక్తము గాదు.

పూర్వపూర్వము లుత్తరోత్తరములకుఁ గారణ మగుటయేకాక యుత్తరోత్తరములు పూర్వపూర్వములకుఁ గూడఁ గారణము లగును. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;భవంతి నరకాః పాపాత్ । పాపం దారిద్ర్యసంభవం
దారిద్ర్య మప్రదానేన । తస్మాద్ధానపరో భవ!&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
నరకములు పాపమువలన వచ్చును. పాపము దారిద్ర్యమువలనఁ గలుగును. దారిద్ర్యప్రదానముచేతఁ (దానము చేసియుండని కారణమన) గలుగును. కావున దానపరుఁడవు గమ్ము!

ఇటఁ బూర్వపూర్వములగు నరకాదులకు నుత్తరోత్తరములగు పాపాదులు కారణములుగా నిరూపింపఁబడినవి.

అయితే యీ యలంకారమున విచ్ఛిత్తి యేమున్నది? అని యడుగవచ్చును. ఉత్తరోత్తరవస్తువులు కారణము లగుటచే నివ్వన్నియు నుపాధేయములే యను జ్ఞానము చమత్కారకారణ మగును.
{{p|ac|fwb}}64. ఏకావళి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ధరఁ బూర్వపూర్వమున కు
త్తరోత్తరము క్రమసమగ్రత విశేషణమై&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k275vpv576wnlfpl4614a6hh5ucc73g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584463</id>
      <parentid>584462</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T04:59:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584463</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3701" sha1="k1h443dgeiqclsmiaka5mbgoftxwp9r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పూర్వపూర్వము లుత్తరోత్తరములకుఁ గారణము లయ్యెనేనిఁ గారణమాల.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;హరిపాదాంబుజపూజనాభిరతిచే నైశ్వర్య, మైశ్వర్యచా
తురిచే సజ్జనరక్షణంబు, సుజనస్తోమావనస్ఫూర్తిచే
జిరపుణ్యంబులుఁ, బుణ్యవాసనలచేఁ జెన్నొందు సత్కీర్తియు
న్నరసింహాధిప! నీకె పొల్చు బుధసంతానైకచింతామణీ!&lt;/poem&gt;|ref=223}} 
హరిపాదాంబుజ...రతి యైశ్వర్యమునకుఁ గారణము; ఐశ్వర్యము సజ్జనరక్షణమునకుఁ గారణము. సజ్జనరక్షణము పుణ్యమునకుఁ గారణము. పుణ్యము కీర్తికిఁ కారణము.

కారణవాచకములగు పూర్వపూర్వపదములే యుత్తరోత్తరమున నుండవలెను. అట్లుగాక దదర్థబోధకమగు పదాంతరమును బ్రయోగించినచోఁ దత్త్వప్రతిభావము లేక వివక్షితార్థసిద్ధి గలుగదు. ఇట 'సజ్జనరక్షణంబు, సుజనస్తోమావనస్ఫూర్తిచే' అనునెడ సజ్జనరక్షణ పదము విడువఁబడి 'సుజనస్తోమావన పదము' ప్రయుక్తమైనది. ఇది యుక్తము గాదు.

పూర్వపూర్వము లుత్తరోత్తరములకుఁ గారణ మగుటయేకాక యుత్తరోత్తరములు పూర్వపూర్వములకుఁ గూడఁ గారణము లగును. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;భవంతి నరకాః పాపాత్ । పాపం దారిద్ర్యసంభవం
దారిద్ర్య మప్రదానేన । తస్మాద్ధానపరో భవ!&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
నరకములు పాపమువలన వచ్చును. పాపము దారిద్ర్యమువలనఁ గలుగును. దారిద్ర్యప్రదానముచేతఁ (దానము చేసియుండని కారణమన) గలుగును. కావున దానపరుఁడవు గమ్ము!

ఇటఁ బూర్వపూర్వములగు నరకాదులకు నుత్తరోత్తరములగు పాపాదులు కారణములుగా నిరూపింపఁబడినవి.

అయితే యీ యలంకారమున విచ్ఛిత్తి యేమున్నది? అని యడుగవచ్చును. ఉత్తరోత్తరవస్తువులు కారణము లగుటచే నివ్వన్నియు నుపాధేయములే యను జ్ఞానము చమత్కారకారణ మగును.
{{p|ac|fwb}}64. ఏకావళి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ధరఁ బూర్వపూర్వమున కు
త్తరోత్తరము క్రమసమగ్రత విశేషణమై&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k1h443dgeiqclsmiaka5mbgoftxwp9r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/733</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219388</id>
    <revision>
      <id>584465</id>
      <parentid>572268</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:26:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584465</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2890" sha1="2lsnxrr6pbpcnyykhcg965djpptitwj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;పరఁగిన నేకావళి యన
నరు దగు సత్కృతులయందు నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=224}}
పూర్వపూర్వమున కుత్తరోత్తరము విధిరూపమున విశేషణముగా నిబంధించినచో నేకావళి.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అవనిధవాస్థానంబులు
కవియుతములు కవులు రచితకావ్యులు కావ్య
వ్యవహారము లమితభవ
న్నవనవగుణభూషితములు నరసింహ! నృపా!&lt;/poem&gt;|ref=225}}
విధిరూపముననేకాక నిషేధరూపమున నిబంధించినను నేకావళియే. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;న తజ్జలం యన్న సుచారుపంకజం । న పంకజం తత్ యదలీన షట్పదం
న షట్పదో౽సౌ కలగుంజితో న యో । న గుంజితం తన్న జహార యన్మనః.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఏది చక్కని తామరలు లేనిదో యది జలము గాదు. ఏది తుమ్మెదలు లేనిదో యది తామర గాదు. ఏది కలరుతము సేయదో యది తుమ్మెద గాదు. ఏది మనస్సును హరింపదో యది కలరుతము గాదు.

సంస్కృతశ్లోకమునఁ బూర్వపూర్వములగు జలాదుల కుత్తరోత్తరములగు సుచారుపంకజాదులు నిషేధరూపమున నిబంధింపఁబడినవి.
{{p|ac|fwb}}65. మాలాదీపకము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మహిఁ బూర్వపూర్వమునకున్
రహి మీఁఱగ నుత్తరోత్తరము రమ్యగుణా
వహముగ మాలాదీపక
మహీనవిఖ్యాతిఁ జెందు నది యె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=226}} 
పూర్వపూర్వములచే నుత్తరోత్తర ముత్కర్షమును వహించినట్లుగా నిబంధింపఁబడినచో మాలాదీపకము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;గురుచాపముచే శరతతి
శరతతిచే శత్రుశిరము, శత్రుశిరముచే
ధర, ధరచే నీబాహువు
పరిలబ్దం బయ్యె నోబపార్థివునరసా!&lt;/poem&gt;|ref=227}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2lsnxrr6pbpcnyykhcg965djpptitwj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/734</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219389</id>
    <revision>
      <id>584466</id>
      <parentid>572269</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:37:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584466</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2722" sha1="5hww8q7jll9c1kkk72j6amyktuzszv5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చాపముచే శరతతి యుత్కర్షమును (సంధానమువలన) వహించెను. శరతతిచే శత్రుశిరస్సు (యుద్ధమున మరణించుటచే) ఉత్కృష్టత వహించెను. శత్రుశిరముచే ధర (శత్రునాశముచే) యుత్కర్షము వహించెను. ధరచే నీ బాహువు (ధరాభారమును వహించుటచే) ఉత్కర్షమును వహించెను.
{{p|ac|fwb}}66. సారము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నిరవధిక ముత్తరోత్తర
నిరతోత్కర్షంబు దెలుప నిఖిలకృతులయం
దరుదై తగుసారాలం
కరణము కవివినుత మగుచుఁ గడు నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=228}}
ఉత్తరోత్తర వస్తూత్కర్షము వర్ణింపఁబడినచో సారము.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;స్థావరజంగమాధారము ల్త్రిజగంబు
                    లలజగంబు లజాండములఁ జెలంగు
నాయజాండము లుండు హరిరోమకూపమం
                    దాశౌరియును భోగిపై శయించు
నాభోగి జలధికోణావాస మొందు నా
                    కడలి కుంభజుచులుకంబుఁ జెందు
నాకుంభజుడు నింగి కేకఖద్యోతాభుఁ
                    డానింగికబరి యై యతిశయిల్లు&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నీయశోలక్ష్మి కక్షీణనీతిచతుర!
చతురుదధిమేఖలావృతక్షితిధురీణ!
చటులభుజదండదండితోత్కటమదారి!
వీరపరివార! యోబభూవిభునృసింహ!&lt;/poem&gt;|ref=229}}
ఇట నుత్తరోత్తరోత్కర్షము గానరాదు. కాన నిది యుదాహరణార్హము గాదు. ఈ క్రింది శ్లోక ముదాహార్యము.
“రాజ్యే సారం వసుధా; వసుధాయాం పురం; పురే సౌధం;
 సౌధే తల్పం; తల్పే వరాంగనానంగ సర్వస్వం.”&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5hww8q7jll9c1kkk72j6amyktuzszv5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584467</id>
      <parentid>584466</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:37:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584467</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2761" sha1="a66er8d2yrabdcvozniwmnb5hfkkb74" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చాపముచే శరతతి యుత్కర్షమును (సంధానమువలన) వహించెను. శరతతిచే శత్రుశిరస్సు (యుద్ధమున మరణించుటచే) ఉత్కృష్టత వహించెను. శత్రుశిరముచే ధర (శత్రునాశముచే) యుత్కర్షము వహించెను. ధరచే నీ బాహువు (ధరాభారమును వహించుటచే) ఉత్కర్షమును వహించెను.
{{p|ac|fwb}}66. సారము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నిరవధిక ముత్తరోత్తర
నిరతోత్కర్షంబు దెలుప నిఖిలకృతులయం
దరుదై తగుసారాలం
కరణము కవివినుత మగుచుఁ గడు నె ట్లన్నన్.&lt;/poem&gt;|ref=228}}
ఉత్తరోత్తర వస్తూత్కర్షము వర్ణింపఁబడినచో సారము.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;స్థావరజంగమాధారము ల్త్రిజగంబు
                    లలజగంబు లజాండములఁ జెలంగు
నాయజాండము లుండు హరిరోమకూపమం
                    దాశౌరియును భోగిపై శయించు
నాభోగి జలధికోణావాస మొందు నా
                    కడలి కుంభజుచులుకంబుఁ జెందు
నాకుంభజుడు నింగి కేకఖద్యోతాభుఁ
                    డానింగికబరి యై యతిశయిల్లు&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నీయశోలక్ష్మి కక్షీణనీతిచతుర!
చతురుదధిమేఖలావృతక్షితిధురీణ!
చటులభుజదండదండితోత్కటమదారి!
వీరపరివార! యోబభూవిభునృసింహ!&lt;/poem&gt;|ref=229}}
ఇట నుత్తరోత్తరోత్కర్షము గానరాదు. కాన నిది యుదాహరణార్హము గాదు. ఈ క్రింది శ్లోక ముదాహార్యము.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;“రాజ్యే సారం వసుధా; వసుధాయాం పురం; పురే సౌధం;
 సౌధే తల్పం; తల్పే వరాంగనానంగ సర్వస్వం.”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a66er8d2yrabdcvozniwmnb5hfkkb74</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/735</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219390</id>
    <revision>
      <id>584470</id>
      <parentid>572270</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T06:51:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584470</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3509" sha1="eaf8gfjo8d1hccdc05zhh335gc0uxmq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;రాజ్యమునందు వసుధ పారభూతము. వసుధయందుఁ బురము సారము; పురమున సౌధము సారము; సౌధమున శయ్య సారము; శయ్యయందు ననంగసర్వస్వమగు చక్కని జవరాలు సారము.

ఇట నుత్తరోత్తరమగు నుత్కర్షము నిబద్ధమైయున్నది. ఇది శ్లాఘ్యగుణోత్కర్షము గలది.
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;తృణా ల్లఘుతర స్తూల స్తూలా దపి చ యాచకః
వాయునా కిం న నీతో౽సౌ మామయం ప్రార్థయే దితి.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
గడ్డిపఱకకన్న దూది తేలికయైనది. దూదికన్న యాచకుఁడు తేలిక. అయితే వీనిని వాయు వేల చెదరఁగొట్టదు? అన్నచో వీఁడు న న్నేమి యాచించునో యని వాయుదేవుఁడు వానిచెంతకు రాఁడు.

ఇది యశ్లాఘ్యగుణోత్కర్షము గలది.

దీని నాంగ్లమున Climax అందురు.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;రసవత్ప్రేయము లూర్జ
స్విసమాహితములును నిచట వివరింపఁగ లే
దసమరసప్రకరణమున
రసభావాద్యుపనిబద్ధరసములు గానన్.&lt;/poem&gt;|ref=230}}
రసవదలంకారము, ప్రేయో౽లంకారము, ఊర్జస్వి, సమాహితాలంకారము అనునవి రసప్రకరణమునఁ జెప్పఁబడిన రసభావాదులచే నుపనిబద్ధములగు రసములే కాన నిట వివరింపఁదలంపలేదు. మా వ్యాఖ్యలో దీనినిఁ గూర్చి లెస్సగా వివరించితిమి. ఈవిధమునఁ బైనలువదా ఱలంకారములును రసపదాదులు నాలుఁగును వెరసి డెబ్బది యలంకారములు నిర్వచింపఁబడినవి.
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;సొమ్ములు సొమ్ములుం గలియ సొంపులు పుట్టెడురీతిఁ గావ్యజా
తమ్ములయం దలంకృతు లలంకృతులుం గలియంగ శోభమై
నిమ్మహిఁ బొల్చుఁ; దద్ఘటన మెన్నికతోఁ దిలతండులాప్తిరూ
పమ్మునఁ బాలు నీ రెనయుభాతిఁ దగు న్ద్వివిధత్వ మొందుచున్.&lt;/poem&gt;|ref=231}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తిలతండులరూపమ్మున
నలరు న్సంసృష్టి; సంకరాఖ్యము పా ల్నీ
రిల నేక మైనకైవడిఁ
దెలుపుదుఁ దత్సంకరంబు త్రివిధము కృతులన్.&lt;/poem&gt;|ref=232}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eaf8gfjo8d1hccdc05zhh335gc0uxmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/736</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219391</id>
    <revision>
      <id>584471</id>
      <parentid>572271</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T07:05:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584471</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3682" sha1="ltu68zzkbjlcunt6rrs0lteyich6l1f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;లోకమున భిన్నభిన్నములయిన భూషణముల సంయోగమున నూతనసౌందర్యము ప్రభవించువిధమునఁ గావ్యములందుఁ బృథక్సౌందర్యహేతువులగు రూపకాద్యలంకారములు పరస్పరమును సంయుక్తములై సౌందర్యాతిశయమును గలిగించును. ఈ యలంకారములయొక్క పరస్పరసంబంధము రెండువిధములుగా నుండును. ఒకటి సంయోగరూపము. ఇది తిలతండులరూపము. తిలతండులములు పరస్పరము గలిసియున్నను వివిక్తముగా ననఁగాఁ బరస్పరనిరపేక్షములుగా గోచరించువిధమున నెచ్చట నలంకారములు పరస్పరసంయుక్తము లయియున్నను వివిక్తముగా (పరస్పరనిరపేక్షముగా) గోచరించునో యా సంయోగము సంసృష్టి యనఁబడును. రెండవది సమవాయరూపము. ఇది నీరక్షీరరూపము. నీరక్షీరములు గలిసినపుడు ప్రత్యేకింపరానివిధమునఁ బరస్పరసాపేక్షములుగా నెచ్చట నలంకారములు భాసిల్లునో యది సమవాయసంకరము లేక నీరక్షీరసంకరము. ఈ సంకరము త్రివిధము. ఎట్లన,
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఎనయ నంగాంగిభావంబు, నేకవాచ
కానుబంధంబు, సందేహ, మనఁగ; నెట్లు
పొలుచు సంసృష్టిసంకరంబులకు వరుస
లక్ష్యముల నేర్పరించెద లలితఫణితి.&lt;/poem&gt;|ref=233}}
అంగాంగిభావసంకరము; ఏకవాచకానుప్రవేశసంకరము; సందేహసంకరము అని సంకరము త్రివిధము. ఈ విధములయిన సంసృష్టిసంకరములకు లక్ష్యముల నిత్తును.

సంకరమువలెనే సంసృష్టియుఁ గేవలశబ్దాలంకారసంసృష్టి, కేవలార్థాలంకారసంసృష్టి, ఉభయాలంకారసంసృష్టి యని మువ్విధములు.
{{p|al|fwb}}1. అర్థాలంకారసంసృష్టి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;హరిదబలాకులగిరికుచ
వరచందనరజము లగుభవత్కీర్తిరుచుల్
నిరవద్యసుఛాంభోధి
స్ఫురణంబు వహించె నోబభూవరునరసా!&lt;/poem&gt;|ref=234}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;హరిదబలాచందన మయి, 
యరుదగు ననురూపకంబు, నమృతాంభోధి
స్ఫురణంబుఁ దాల్చె ననియెడి
సరసనిదర్శనయుఁ బొల్చు సంసృష్టి యనన్.&lt;/poem&gt;|ref=235}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ltu68zzkbjlcunt6rrs0lteyich6l1f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/737</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219392</id>
    <revision>
      <id>584473</id>
      <parentid>572272</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T07:37:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584473</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3225" sha1="dxy0f2asavbca778w11e91kk48fz1p7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'హరిత్తులు అను అబలలు' అనుచో రూపకాలంకారము. 'సుధాంభోధిస్ఫురణము’ అనుచో సుధాంభోధిస్ఫురణమువంటి స్ఫురణము అని నిదర్శన. ఇవి రెండును బరస్పరనిరపేక్షములు. కాన సంసృష్టి.
{{p|al|fwb}}2. శబ్దాలంకారసంసృష్టి&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;వదనసౌరభలోభపరిభ్రమద్భ్రమరసంభ్రమసంభృతశోభయా
చలితయా విదధే కలమేఖలాకలకలో౽లకలోలదృశా౽న్యయా.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
తన వదనసౌరభమునందలి లోభముచేఁ బరిభ్రమించుచున్న భ్రమరముయొక్క తిరుగుళ్ళచేత నొకశోభను వహించుచున్న, యలకలు పైనిఁ బడుచుంటచే లోలమైన దృక్కులు గల, యొకయువతి చలించుచు మేఖలాకలకలమును జేసెను.

పూర్వార్ధమున 'భ'కారవృత్త్యనుప్రాసమును, దృతీయచరణమున 'అ'కారవృత్త్యనుప్రాసమును, జతుర్థచరణమున 'లకలో, లకలో' అనునెడ యమకమును గలవు. ఈ యనుప్రాసయమకములు పరస్పరనిరపేక్షములై యున్నవి. కాన సంసృష్టి.
{{p|al|fwb}}3. ఉభయాలంకారసంసృష్టి&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;ప్రతాపరుద్ర దోర్దండో మండలాగ్రేణ మండితః
దృశ్యతే సమరే వీరై రుత్ఫణః ఫణవా నివ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
మండలాగ్రముచే (ఖడ్గము) మండితమైన ప్రతాపరుద్రుని దోర్దండము యుద్ధమునఁ బడగెత్తిన పామువలెఁ గనఁబడెను.

ఇందుఁ బూర్వార్థమున వృత్త్యనుప్రాసమును, నుత్తరార్థమున నుపమాలంకారమును గలవు. ఇవి పరస్పరనిరపేక్షములు. కాన సంసృష్టి.
{{p|al|fwb}}1. సంకరము - అంగాంగిభావము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అసిజిహ్వాభయదం బై
యసమమహాబలవిశేషహారియు నై యి
వ్వసుధ భవద్భుజదండము
బొసఁగున్ ఫణిమాడ్కి నోబభూవరునరసా!&lt;/poem&gt;|ref=236}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అసిజిహ్విక యనురూపక, మసమమహాబలవిశేషహారిశ్లేషం&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dxy0f2asavbca778w11e91kk48fz1p7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584474</id>
      <parentid>584473</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T07:38:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584474</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3224" sha1="kixgp5gg035ry15j74xq83uxdynv4bw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'హరిత్తులు అను అబలలు' అనుచో రూపకాలంకారము. 'సుధాంభోధిస్ఫురణము’ అనుచో సుధాంభోధిస్ఫురణమువంటి స్ఫురణము అని నిదర్శన. ఇవి రెండును బరస్పరనిరపేక్షములు. కాన సంసృష్టి.
{{p|al|fwb}}2. శబ్దాలంకారసంసృష్టి&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;వదనసౌరభలోభపరిభ్రమద్భ్రమరసంభ్రమసంభృతశోభయా
చలితయా విదధే కలమేఖలాకలకలో౽లకలోలదృశా౽న్యయా.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
తన వదనసౌరభమునందలి లోభముచేఁ బరిభ్రమించుచున్న భ్రమరముయొక్క తిరుగుళ్ళచేత నొకశోభను వహించుచున్న, యలకలు పైనిఁ బడుచుంటచే లోలమైన దృక్కులు గల, యొకయువతి చలించుచు మేఖలాకలకలమును జేసెను.

పూర్వార్ధమున 'భ'కారవృత్త్యనుప్రాసమును, దృతీయచరణమున 'అ'కారవృత్త్యనుప్రాసమును, జతుర్థచరణమున 'లకలో, లకలో' అనునెడ యమకమును గలవు. ఈ యనుప్రాసయమకములు పరస్పరనిరపేక్షములై యున్నవి. కాన సంసృష్టి.
{{p|al|fwb}}3. ఉభయాలంకారసంసృష్టి&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;ప్రతాపరుద్ర దోర్దండో మండలాగ్రేణ మండితః
దృశ్యతే సమరే వీరై రుత్ఫణః ఫణవా నివ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
మండలాగ్రముచే (ఖడ్గము) మండితమైన ప్రతాపరుద్రుని దోర్దండము యుద్ధమునఁ బడగెత్తిన పామువలెఁ గనఁబడెను.

ఇందుఁ బూర్వార్థమున వృత్త్యనుప్రాసమును, నుత్తరార్థమున నుపమాలంకారమును గలవు. ఇవి పరస్పరనిరపేక్షములు. కాన సంసృష్టి.
{{p|al|fwb}}1. సంకరము - అంగాంగిభావము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అసిజిహ్వాభయదం బై
యసమమహాబలవిశేషహారియు నై యి
వ్వసుధ భవద్భుజదండము
బొసఁగున్ ఫణిమాడ్కి నోబభూవరునరసా!&lt;/poem&gt;|ref=236}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అసిజిహ్విక యనురూపక
మసమమహాబలవిశేషహారిశ్లేషం&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kixgp5gg035ry15j74xq83uxdynv4bw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/738</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219393</id>
    <revision>
      <id>584475</id>
      <parentid>572273</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T07:48:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584475</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3616" sha1="cw6p49q64z9tinuiws4093h764cf8xs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;బెసఁగు ఫణిమాడ్కి భుజమను
దెస నంగాంగిత్వ మొందెఁ దెలియ నుపమతోన్.&lt;/poem&gt;|ref=237}} 
ఓ నరసభూపాలా! నీ భుజదండము పామువలె నసిజిహ్వచే భయదమై శత్రువుల మహాబలవిశేషములను హరించునదై (మహాబలుఁడు = గాలి; దానిని హరించునది. అనఁగా నాహారించునది) యెసఁగును. ఇట 'ఫణిమాడ్కి' అనుచో నుపమాలంకారము. 'అసిజిహ్వ' అనుచో రూపకము. ‘మహాబల' అనుచో శ్లేషమును గలవు. ఇది యంగాంగిభావసంకరము. అంగాంగిభావమన అనుగ్రాహ్య, అనుగ్రాహకభావము. ఇందలి యుపమాలంకారము రూపకశ్లేషల ననుగ్రహించుచున్నది. ఇటనున్న యలంకారము లన్నియుఁ బ్రత్యేకముగాఁ గాక పరస్పరసాపేక్షములై సౌందర్యాతిశయమును బెంచుచున్నవి.
{{p|al|fwb}}2. ఏకవాచకానుప్రవేశసంకరము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;విశ్వామిత్రమదాసహ
శాశ్వతసౌభాగ్య మగుచు సతతోన్నత మై
విశ్వనుత! శ్రీనృసింహమ
హేశ్వర! నీయసి వసిష్టునీడున బొల్చున్.&lt;/poem&gt;|ref=238}}
నీ ఖడ్గము వశిష్ఠునివలె విశ్వామిత్ర (విశ్వ + అమిత్ర) మదమును సహింపని శాశ్వతసౌభాగ్యము గలదై యెల్లపుడును నెత్తఁబడినదై పొలుచును. (వసిష్ఠుఁడు విశ్వామిత్రమహర్షియొక్క మదమును సహింపనివాఁడు.)
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నీవాలు వసిష్ఠునివలె
నేవేళఁ జెలంగు నన్న నేకపదవిశే
షావిర్భూతము లగుచున్
శ్రీవెలయన్ శ్లేష ముపమ చెలఁగును నిచటన్.&lt;/poem&gt;|ref=239}}
'వసిష్ఠునివలె ' (వసిష్ఠునీడు) అనుచో నేకవాచకమునందు శ్లేషోపమలు ప్రవేశించినవి. అనఁగా 'ఈడు' అను వాచక(పదము) ముపమాశ్లేషల ననుగ్రహించుచున్నది.

ఇది యేకవాచకానుప్రవేశసంకరమని యలంకారసర్వస్వకారమతానుసారముగా విద్యానాథుడు వచించినవిధమున నీ గ్రంథకర్తయును దెలిపెను. అప్పయదీక్షితులవారు కువలయానందమున నేకవాచకానుప్రవేశసంకరాలంకారమును నిట్లు తెలిపిరి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cw6p49q64z9tinuiws4093h764cf8xs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/739</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219394</id>
    <revision>
      <id>584476</id>
      <parentid>572274</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T09:36:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584476</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4557" sha1="8524s18hpqec78qt89rbj8f4n9cqrla" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;సత్పుష్కరద్యోతితరంగశోభి వ్య మందమారబ్ధమృదంగవాద్యే
ఉద్యానవాపీపయసీవ యస్యా మేణీదృశో నాట్యగృహే రమంతే.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ఏపట్టణమున (ఆపట్టణమున) యువతులు సత్పుష్కరద్యోతితరంగశోభియు (చక్కని తామరపూలతో విలసిల్లు తరంగములతో శోభిల్లుచున్న చక్కని పుష్కరములను వాద్యవిశేషములతో విలసిల్లు రంగస్థలముతో శోభిల్లుచున్న), అమందముగా నారబ్ధమృదంగవాద్యయు (నారంభింపఁబడిన మృదంగవాద్యములవంటి వాద్యములు అనఁగాఁ దరంగధ్వనులుగల - ఆరంభింపఁబడిన మృదంగవాద్యములు గల) నగు నుద్యానసరోజలమునందువలెనే నాట్యగృహమునఁ గ్రీడించుచున్నారు.

ఇట 'ఇవ’ శబ్ద ముపమాశ్లేషల ననుగ్రహించుచుంటచే నేకవాచకానుప్రవేశసంకర మనరాదు. శబ్దపామ్య మున్నమాత్రమున శ్లేష యనరాదు. 'సత్పుష్కర' అను విశేషణమున్నను శ్లేషభిత్తికా౽భేదాధ్యవసాయరూపమగు నతిశయోక్తిచే లభ్యమైన ధర్మసామ్యమే 'ఇవ' శబ్దముచేఁ జెప్పఁబడుచున్నది. అంతేకాని 'ఇవ' శబ్దముచే శబ్దసామ్యము చెప్పఁబడుట లేదు. ఒకవేళ ధర్మసామ్యము గాదు; శబ్దసామ్యమే యున్నదన్నను గవిసమ్మతమైన శబ్దసామ్యమున్నను, అర్థసామ్యమున్నను నుపమాలంకారమే. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;&quot;యథా ప్రహ్లాదనాచ్చంద్రః ప్రతాపాత్తపనో యథా।
 తదైవ సో౽భూ దన్వర్థో రాజా ప్రకృతిరంజనాత్”&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
ప్రహ్లాదమును గూర్చువాఁడు చంద్రుఁడు. ప్రతాపమును గూర్చువాఁడు తపనుఁడు. అట్లే ప్రకృతిరంజనముచే రాజు అన్వర్థుఁ డయ్యెను.

ఇట నన్వర్థ నామ రూప శబ్దసామ్యము దప్ప నర్థపామ్యము చెప్పఁబడలేదు. కానీ శబ్దసామ్యమున్నను నుపమాలంకారమే యగును. కావున నీ లక్ష్యమున నేకవాచకానుప్రవేశసంకరము లేదు. ఇం దుపమాలంకారమే కలదు. ఇదేవిధమున &quot;విశ్వామిత్ర&quot; పద్యమునను “వసిష్ఠునీడు&quot; అనుచో 'నీడు’ శబ్దము ‘విశ్వామిత్ర’ అనుచోట శ్లేషభిత్తికా (విశ్వ + అమిత్ర ఏవ విశ్వామిత్ర)౽భేదాధ్యవసాయరూపమగు నతిశయోక్తిచే లభ్యమైన ధర్మసామ్యమునే (విశ్వామిత్రమదాసహశాశ్వతసౌభాగ్యత్వము, సతతోన్నతత్వము) చెప్పుచున్నది. శబ్దసామ్యమే యున్నదన్నను “సకలకలంపురమేతజ్జాతం సుధాంశబింబ మివ” అనునెడల నుపమాలంకారమే స్వీకృతమైన ట్లిటఁ గూడను నుపమాలంకారమే.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8524s18hpqec78qt89rbj8f4n9cqrla</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/740</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219395</id>
    <revision>
      <id>584477</id>
      <parentid>572275</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T09:45:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584477</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4015" sha1="hxa7p14qlyyqd5wv2z1aho248q1yh11" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{nop}}
ఇక నేకవాచకానుప్రవేశసంకరోదాహరణ మేమని ప్రశ్న మిగిలినది. అప్పయ్యదీక్షితులవా రిట్లు దెలిపిరి. “ఎచ్చట నొకేయర్థమున నలంకారద్వయము సంభవించునో యది యేకవాచకానుప్రవేశసంకరము. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;విధుకరపరిరంభాదాత్త నిష్యందపూర్ణై
శ్శశి దృష దుపక్లప్తై రాలవాలై స్తరూణాం
విఫలిత జలనేక ప్రక్రియా గౌరవేణ
వ్యరచి స హృతచిత్తస్తత్ర భైమీవనేన&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
దమయంతీదేవి వనమునఁ జంద్రకిరణస్పర్శచేఁ జంద్రకాంతశిలారచితము లయిన యాలవాలములందుఁ గరిగి నిండిన జలపూరములచే వృక్షసేచనము విఫలమగుచున్నది. దానినిఁ జూచి నలుఁడు హృష్టుఁడయ్యెను.

ఇట సమృద్ధమగు వస్తువర్ణన ముంటచే నుదాత్తాలంకారమును. సంబంధము లేకున్నను సంబంధ మున్నట్లు చెప్పుటచే నతిశయోక్త్యలంకారమును నీ రెండును నొకేయర్థమునఁ బ్రవిష్టములై యున్నవి. అయితే యెల్లయెడలను నుదాత్తాలంకారమున నసంబంధ సంబంధ రూపాతిశయోక్తి మిశ్రితమైయున్న ట్లెంచరాదు. దివ్యలోకగతసమృద్ధివర్ణనమున నతిశయోక్తిస్పర్శ లేని యుదాత్తాలంకారమును, శౌర్యము, ఔదార్యము, దారిద్ర్యము, మొదలగువానిని వర్ణించునెడల నుదాత్తస్పర్శ లేని యతిశయోక్తియును బరస్పరవివిక్తముగా నుండవచ్చును. పైశ్లోకమున నర్థవశమున రెంటికిని సమావేశము సంభవించును. ఇట నొకటి యంగము గాని మరొకటి యంగి గాని కానేరదు. ఏలన నొకదానిచే నొకటి యుత్థాపితము కావుటలేదు. ఒకటి స్వతంత్రమును మరొకటి పరతంత్రమును గాదు. రెండును స్వతంత్రములే.

ఏకవాచానుప్రవేశసంకరము శబ్దార్థాలంకారోభయమునకు మాత్రమే యుండుననియు నర్థాలంకారముల నుండదనియుఁ బ్రకాశకారుఁడు చెప్పెను. కాని యప్పయదీక్షితులవా రర్థాలంకారములకును నుండునని పైవిధమునఁ దెలిపెను.
{{p|al|fwb}}3. సందేహసంకరము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పాకారతురగ, రాకా
కోకారి, కళానుకారి కోమలరుచియై
యేకాలము రంజిల్లును
నీకీర్తమరాళి యోబనృపునరసింహా!&lt;/poem&gt;|ref=240}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hxa7p14qlyyqd5wv2z1aho248q1yh11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/741</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219396</id>
    <revision>
      <id>584478</id>
      <parentid>572276</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T09:57:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584478</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4080" sha1="1cr3rizeqtmiykuftzkfiejvkzh41xt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కీర్తిమురాళి పాకారితురగమును (ఉచ్చైశ్శ్రవము) రాకాకోకారి (చంద్రుఁడు) కళలను ననుకరించు కోమలకాంతి గలదై రంజిల్లును.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఇలఁ గీర్తి హంసి యనుచో
సలలితగతి హంసివంటిసత్కీర్తియొ? కా
కిలఁ గీర్తి యనెడుహంసియొ?
తెలియ దుపమరూపకంబు తేటఁగ నిచటన్.&lt;/poem&gt;|ref=241}} 
పై పద్యమునఁ 'గీర్తిమరాళి' అని కలదు. ‘కీర్తి యను మరాళి' అని రూపకమా? 'మరాళివంటి కీర్తి' అను నుపమితసమాసముచే నుపమాలంకారమా?

ఇట దేనిని సాధించుటకును దగినప్రమాణములులేమి సందేహము. కాన సందేహసంకరము.

ఈ విధముముగా సందేహము గలిగినపు డొకయలంకారమును సాధించుటకుఁ గానీ బాధించుటకుఁ గానీ ప్రమాణములు లభించినచో సందేహసంకరము గాదు. ఎట్లన,
{{left margin|3em}}'వక్త్రేందౌ తవ సత్యయం యదపరశ్శితాంశు రుజ్జృంభతే’ &lt;/div&gt;
&quot;నీ వక్త్రేందువుండఁగా నీ యపరచంద్రుఁ డుదయించుచున్నాఁడనుట యేది గలదో”

ఇట “వక్త్రేందుః” అనుచో 'వక్త్ర మేవ ఇందు' అని రూపకమా? ‘వక్త్ర మిందు రివ' అని యుపమయా? అని సందేహమా కలుగఁగా ‘అపర’ పదము రూపకమే యని సాధించుచున్నది. ఎట్లన, రూపకమున నుత్తరపదార్థమగు 'నిండు' శబ్దమునకుఁ బ్రాధాన్యము వచ్చును. ఉపమానమునఁ బూర్వపదార్థమగు వక్త్రమునకుఁ బ్రాధాన్యము వచ్చును. 'వక్త్రేంద్రు' అనుచో రూపకమును చెప్పుకొన్నయెడలనే 'అపరశీతాంశుః' అనుచో నున్న 'అపర' శబ్దము సరిపోవును. వక్త్రేందు వుండఁగా నపరేందు వేల? (వక్త్రచంద్రుఁ డుండఁగా నపరచంద్రుఁ డేల?) అని  యర్థము వచ్చును. కావున 'అపర' శబ్దము రూపకసాధకము.

{{left margin|3em}}'రాజనారాయణం లక్ష్మీస్త్వామాలింగితి నిర్భరం' &lt;/div&gt;
రాజనారాయణుఁడవగు నిన్ను లక్ష్మి లెస్సగాఁ గౌఁగిలించుచున్నది.

ఇట ‘రాజనారాయణ' అనుచో వెనుకవలె 'రాజా ఏవ నారాయణః' అని రూపకమును ‘రాజా నారాయణ ఇవ’ అని యుపమయును జెప్పుకొనవచ్చును. కాని యిట నుపమాలంకారమును చెప్పుకొనుటకు బాధ యున్నది. ఏమన, ‘రాజా నారాయణ ఇవ’ అను నుపమాలంకారమునఁ బూర్వపదమగు రాజశబ్దమునకు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1cr3rizeqtmiykuftzkfiejvkzh41xt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/742</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219397</id>
    <revision>
      <id>584479</id>
      <parentid>572277</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T10:08:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584479</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4293" sha1="gskn1kscj1ks1tzjnw0okyzitgwue5x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;బ్రాధాన్యము వచ్చును. వచ్చునేని లక్ష్మి నారాయణునివంటి రాజు నాలింగనముఁ జేసికొనుచున్నది' అను నర్థము వచ్చును. లక్ష్మి నారాయణుని నాలింగనముఁ జేసికొనును గాని నారాయణుని వంటి రాజును నాలింగనము సేసికొనదు. కాన రూపకమే చెప్పుకొనవలెను. కావున లక్ష్మ్యాలింగన ముపమకు బాధకము. ఉపమాబాధక మగుచో రూపక సాధకి మనఁగూడదా? అని ప్రశ్నింపవచ్చును. లక్ష్మ్యాలింగన ముపమాబాధక మయినట్లు రూపకసాధకము గాదు. ఉపమాబాధకముగానే విచ్ఛిత్తివిశేష ముండును. కాని సాధకబాధకప్రమాణములలో దేనిచే విచ్ఛిత్తి కలుగునో దానినే యటఁ బ్రధానముగా గ్రహింపవలెను.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఈరీతిం గొన్నియలం
కారము లేర్పడిచినాఁడఁ గడమదడవ; నే
నేరక వర్జించుటగా;
దారయ విస్తారభీతి నాపాదింపన్.&lt;/poem&gt;|ref=242}} 
విస్తారభీతి = గ్రంథవిస్తారభీతిచే; ఆపాదింపను = దెలుపను.

‘విస్తరభీతి' అని యుండవలెను. ఈ విషయమును వెనుక నొకచోఁ దెలిపితిమి. ఈ మూఁడు విధములగు సంకరములనే కాక యప్పయ్యదీక్షితులవారు గువలయానందమున ‘సమప్రాధాన్యసంకరము, సంకరసంకరము' అని మరి రెండు సంకరములను తెలిపిరి. వానినిఁగూడ నిట నుదాహరింతుము.
{{p|al|fwb}}సమప్రాధాన్యసంకరము&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;గీ. అంగుళులచేతఁ గచసమూహంబు నట్లు
   కిరణములచేతఁ దిమిరంబుఁ గెలనఁ ద్రోచి
   ముడుగఁ దామరకన్నులు మోహకలనఁ
   జందురుఁడు ముద్దులాడు నిశాముఖంబు.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
‘అంగుళులచేఁ గచసమూహంబు నెట్లు' అను వాక్యోక్తమగు నుపమయు, 'మోహకలన' అను సాధకప్రమాణముచే లభించిన ‘తామరకన్నులు’ అనుచోటి యుపమయును, జందురుఁడు నిశాముఖంబును ముద్దులాఁడు (ముద్దులాడుచున్నట్లున్నాఁడు) అను గమ్యోత్ప్రేక్షను లేవఁదీయుచున్నవి. ఇట సంభావనాప్రతిపాదకపదములేమి గమ్యోత్ప్రేక్ష ఉపమలు రెండును సంనంగభూతములు; ఉత్ప్రేక్ష యంగి, చంద్రకర్తృక నిశాముఖచుంబనోత్ప్రేక్షయు నిశాచంద్రులకు దాంపత్యవ్యవహారసమారోపరూపమగు సమాసోక్తిగర్భముగానే యుత్థితమగుచున్నది. ఇట రెండుపమాలంకారములును, నుత్ప్రేక్షాసమాసోక్తులను సమకాలముననే లేవఁదీయు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gskn1kscj1ks1tzjnw0okyzitgwue5x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/743</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219398</id>
    <revision>
      <id>584480</id>
      <parentid>572278</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T10:34:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584480</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4341" sha1="8j9vk340drurvrj2a2ifpno0xv5staw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చున్నవి. కాని పౌర్వాపర్యమును జూపుటలేదు. కావున నిట నుత్ప్రేక్షాసమాసోక్తులకు సమప్రాధాన్యసంకరము.
{{p|al|fwb}}సంకరసంకరము&lt;/p&gt;
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;ముక్తాఃకేళివిసూత్రహారగళితా స్సమ్మార్జనీభిర్హృతాః
ప్రాతః ప్రాంగణసీమ్ని మంధరచలద్బాలాంఘ్రిలాక్షారుణాః
దూరా ద్దాడిమబీజశంకితధియః కర్షంతి కేళీశుకాః
యద్విద్వద్భవనేషు భోజనృపతేస్తత్త్యాగలీలాయితం.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
భోజమహారాజుయొక్క త్యాగలీల పండితభవనములం దిట్లున్నది. &quot;రతిక్రీడలందుఁ దెగిన హారములనుండి జారిపడిన ముత్యాలను (దాసీజనము) ప్రాతఃకాలమున శృంగారపుకట్టలచే వెలుపలకుఁ జిమ్మఁగా నవి బాలికలు త్రొక్కుటచే వారిపారాణిచే నెఱ్ఱఁబారినవి. కేళీశుకములు వానిని దౌలఁ గాంచి దానిమ్మపండ్లవిత్తులని భ్రమపడి ముక్కులతోఁ బొడుచుచున్నవి.

ఇటఁ విద్వాంసులయొక్క సమృద్ధివర్ణనము గాన నుదాత్తాలంకారము. ముత్యములు 'బాలాంఘ్రిలాక్షారుణములయినవి' అనుచో ముత్యములు స్వగుణత్యాగము సేయుటచేఁ దద్గుణాలంకారము. ఇందే దాడిమబీజభ్రాంతినిఁ గలిగించు కావ్యలింగాలంకారమును గలదు. మొదటి యుదాత్తాలంకారయే యీతద్గుణకావ్యలింగములకు మూలము.

'మత్యములు బాలాంఘ్రిలాక్షారుణములు' అను నొకేయర్థమునఁ దద్గుణకావ్యలింగము లుంటచే నీ రెంటికిని నేకవాచకానుప్రవేశసంకరము.

పిమ్మటఁ గేళీశుకములు దానిమ్మపండ్లవిత్తులని బ్రమయుటచే నట భ్రాంతి మదలంకారము. దీనికిఁ బైనున్న యేకవాచకానుప్రవేశసంకరమే కారణము. ఈ యేకవాచకానుప్రవేశ, భ్రాంతిమదలంకారములచే నుదాత్తాలంకారము సౌందర్యాతిశయమును వహించుచున్నది.

కాన నేకవాచకానుప్రవేశసంకరభ్రాంతి మదలంకారములకు రెంటికిని నుదాత్తాలంకారమంగము (అనుగ్రాహకము) గాన వీని కంగాంగిభావసంకరము.

మరియు హేతుమంతమగు విద్వద్గృహవైభవమును హేతుభూతమగు రాజవితరణమును నభిన్నముగాఁ జెప్పుటచే (హేతుహేతుమతోరైక్యం హేతుంకేచిత్ప్రచక్షతే) హేత్వలంకారము. ఆ హేత్వలంకారము రాజవితరణముయొక్క నిరతిశయోత్కర్షకునుఁ దెలుపుటలోఁ బర్యవసించును. కవిసంరంభము (ఉద్దేశము)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8j9vk340drurvrj2a2ifpno0xv5staw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/744</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219399</id>
    <revision>
      <id>584482</id>
      <parentid>572279</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T11:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584482</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4813" sha1="qmw6idr0fiofnv1rimyr96nunl2ut76" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఇంతమాత్రమే యగుచోఁ బూర్వోక్తమైన యుదాత్తాలంకారభూషితమైన హేత్వలంకారమని సిద్ధించును. అట్లుగాక “భోజరాజపండితుల సంపద యెట్టిది?” అను ప్రశ్న కీ పద్య ముత్తరమునుగా గ్రహించినచో నిరతిశయైశ్వర్యరూపమగు నప్రస్తుతకార్యముఖమున వారిసంపదను బ్రశంసించినట్లు కవి యుద్దేశించినయెడలఁ గార్యనిబంధనాప్రస్తుతప్రశంసాలంకార మగును. కార్యము గూడ వర్ణనీయముగానే యనఁగాఁ బ్రస్తుతముగానే తలఁచినచోఁ బ్రస్తుతాంకురాలంకారమగును. ఈ యప్రస్తుతప్రశంసా, ప్రస్తుతాంకురములలో విశేషించి యొకదాని నిట నిరూపించుటకు సాధకబాధకములు లేమి సందేహసంకరము.

మరియు విద్వదృహవైభవవర్ణన మసంబంధసంబంధరూప మగుటచే నతిశయోక్తియు నగును. ఇది యుదాత్తముతోఁ గూడి యేకవాచకానుప్రదేశసంకర మగును.

ఇంతేకాక నిరతిశయవితరణోత్కర్షమునఁ బర్యవసించు హేత్వలంకారమును, అత్యద్భుతమగు నతథ్యమైన యౌదార్యమును వర్ణించుటయే లక్షణముగాఁ గల అత్యుక్త్యలంకారమును (అత్యుక్తి రద్భుతాతథ్య శౌర్యాదర్యాది వర్ణనం) ఒకేయర్థమున సమావిష్టములగుటచే నీ రెంటికిని నేకవాచకానుప్రవేశసంకరము.

ఈ సంకరము గారణముగాఁ గల యప్రస్తుతప్రశంసకుఁ గానీ ప్రస్తుతాంకురమునకుఁ గానీ రాజసంపత్సమృద్ధి వర్ణనాత్మకమగు నుదాత్తాలంకారముతో నేకవాచకానుప్రవేశసంకరము.

ఇట విద్వద్గేహసంపదచే రాజవితరణమును, దానిచే రాజసంపత్సమృద్ధియు వ్యంగ్య మగుచున్నది. కాన నిట నుదాత్తాలంకారము వ్యంగ్యాలంకారము గాని వాచ్యాలంకారము గాదుగదా! అని వాచ్యాలంకారములకు నప్రస్తుతప్రశంసతోఁ గానీ ప్రస్తుతాంకురముతోఁ గానీ వాచ్యాలంకారము గాని యుదాత్తాలంకారమున కేకవాచకానుప్రవేశసంకర మెట్లని ప్రశ్న వచ్చుచున్నది. అపుడు 'ఏకవాచకానుప్రవేశసంకర’ పదములోని వాచకమనఁ బ్రతిపాదకము (తెలుపునది) అని యర్థముఁ జెప్పుకొనవలెను. అపుడు వాచకమన వ్యంజకమనియు నర్థము వచ్చును. కావున నొకటి వాచ్యాలంకార మైనను, మరొకటి వ్యంగ్యాలంకార మైనను వానికి సంకరము సంభవించును.

ఈ మూఁడు 'ఏకవాచకానుప్రవేశసంకరములును’ సమములే యగుటచే సమప్రాధాన్యసంకరము. ఇది సంకరాలంకారముల సంకరము.

సంసృష్టి, అంగాంగిభావసంకర, ఏకవాచకానుప్రవేశసంకర, సందేహసంకర, సమప్రాధ్యాన్యసంకరములకు నరసింహసంకరమని నామము. నర + సింహ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qmw6idr0fiofnv1rimyr96nunl2ut76</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584483</id>
      <parentid>584482</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T11:24:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>584483</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4819" sha1="pf67k2jnflro250s3j7sxzfobiixm30" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఇంతమాత్రమే యగుచోఁ బూర్వోక్తమైన యుదాత్తాలంకారభూషితమైన హేత్వలంకారమని సిద్ధించును. అట్లుగాక “భోజరాజపండితుల సంపద యెట్టిది?” అను ప్రశ్న కీ పద్య ముత్తరమునుగా గ్రహించినచో నిరతిశయైశ్వర్యరూపమగు నప్రస్తుతకార్యముఖమున వారిసంపదను బ్రశంసించినట్లు కవి యుద్దేశించినయెడలఁ గార్యనిబంధనాప్రస్తుతప్రశంసాలంకార మగును. కార్యము గూడ వర్ణనీయముగానే యనఁగాఁ బ్రస్తుతముగానే తలఁచినచోఁ బ్రస్తుతాంకురాలంకారమగును. ఈ యప్రస్తుతప్రశంసా, ప్రస్తుతాంకురములలో విశేషించి యొకదాని నిట నిరూపించుటకు సాధకబాధకములు లేమి సందేహసంకరము.

మరియు విద్వద్గృహవైభవవర్ణన మసంబంధసంబంధరూప మగుటచే నతిశయోక్తియు నగును. ఇది యుదాత్తముతోఁ గూడి యేకవాచకానుప్రదేశసంకర మగును.

ఇంతేకాక నిరతిశయవితరణోత్కర్షమునఁ బర్యవసించు హేత్వలంకారమును, అత్యద్భుతమగు నతథ్యమైన యౌదార్యమును వర్ణించుటయే లక్షణముగాఁ గల అత్యుక్త్యలంకారమును (అత్యుక్తి రద్భుతాతథ్య శౌర్యాదర్యాది వర్ణనం) ఒకేయర్థమున సమావిష్టములగుటచే నీ రెంటికిని నేకవాచకానుప్రవేశసంకరము.

ఈ సంకరము గారణముగాఁ గల యప్రస్తుతప్రశంసకుఁ గానీ ప్రస్తుతాంకురమునకుఁ గానీ రాజసంపత్సమృద్ధి వర్ణనాత్మకమగు నుదాత్తాలంకారముతో నేకవాచకానుప్రవేశసంకరము.

ఇట విద్వద్గేహసంపదచే రాజవితరణమును, దానిచే రాజసంపత్సమృద్ధియు వ్యంగ్య మగుచున్నది. కాన నిట నుదాత్తాలంకారము వ్యంగ్యాలంకారము గాని వాచ్యాలంకారము గాదుగదా! అని వాచ్యాలంకారములకు నప్రస్తుతప్రశంసతోఁ గానీ ప్రస్తుతాంకురముతోఁ గానీ వాచ్యాలంకారము గాని యుదాత్తాలంకారమున కేకవాచకానుప్రవేశసంకర మెట్లని ప్రశ్న వచ్చుచున్నది. అపుడు 'ఏకవాచకానుప్రవేశసంకర’ పదములోని వాచకమనఁ బ్రతిపాదకము (తెలుపునది) అని యర్థముఁ జెప్పుకొనవలెను. అపుడు వాచకమన వ్యంజకమనియు నర్థము వచ్చును. కావున నొకటి వాచ్యాలంకార మైనను, మరొకటి వ్యంగ్యాలంకార మైనను వానికి సంకరము సంభవించును.

ఈ మూఁడు 'ఏకవాచకానుప్రవేశసంకరములును’ సమములే యగుటచే సమప్రాధాన్యసంకరము. ఇది సంకరాలంకారముల సంకరము.

సంసృష్టి, అంగాంగిభావసంకర, ఏకవాచకానుప్రవేశసంకర, సందేహసంకర, సమప్రాధ్యాన్యసంకరములకు నరసింహసంకరమని నామము. నర + సింహ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pf67k2jnflro250s3j7sxzfobiixm30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:1945 KavyaAlankaraSangrahamu Telugu PDF.pdf/745</title>
    <ns>104</ns>
    <id>219400</id>
    <revision>
      <id>584485</id>
      <parentid>572280</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T11:37:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584485</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4043" sha1="rf5kfi7juuvy3wjguma04900w6f7hao" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;మూర్తి విగ్రహమున నరత్వ సింహత్వములకు సమావేశమున్నవిధమున భిన్నాలంకారముల కేకత్ర సమావేశముంటచే 'నరసింహసంకరము' అని పేరుపెట్టిరి. సంకరసంకరము నరసింహసంకరము కాదు.
{{p|ac|fwb}}అలంకారవిమర్శ&lt;/p&gt;
భరతుఁడు నాట్యశాస్త్రమున యమకమను నొకశబ్దాలంకారమును. ఉపమా, దీపక, రూపకములను మూఁడర్థాలంకారములనే పేర్కొనెను. దండి ముప్పదినాలుగును, మమ్మటుఁ డేఁబదితొమ్మిదియు, విద్యానాథుఁ డఱువదాఱును, చంద్రాలోకకర్త నూటొకటియు, అప్పయదీక్షితులవారు కువలయానందమున నూటిరువదినాలుగును దెలిపిరి. బట్టుమూర్తి విద్యానాథు ననుసరించి యఱువదాఱింటినే యుదాహరించెను.

ఆంగ్లమున Simile (ఉపమ) Metaphor (రూపకము) Hyperbole (అతిశయోక్తి) Vision (భావికము) Irony (వ్యాజస్తుతి) Allegory (అప్రస్తుతప్రశంస) Peronipication, Epithet, Synecdoche, Metanamy, Euphemisum, Parodox (నిరోధాలంకారము) Paramanisia (శ్లేష) Climax (సారము) అను నలంకారములుమాత్రము గలవు. ఇందలి కొన్నింటిని మనవా రలంకారములుగా గ్రహింపరు. లక్షణగా గ్రహింతురు.

ఈశబ్ద, అర్థ అలంకారములలో నర్థాలంకారములకే ప్రాముఖ్య మిచ్చిరి. అగ్నిపురాణము
{{left margin|3em}}&lt;poem&gt;అలంకరణ మర్థాణా మర్థాలంకార ఇష్యతే।
తం వినా శబ్దసౌందర్య మపి నాస్తి మనోహరం!
అర్థాలంకారరహితా విధవేన సరస్వతీ&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;
అర్థాలంకారములేని శబ్దసౌందర్యము మనోహరము గాదు. అర్థాలంకారములు లేని సరస్వతి (కావ్యము) విధవవంటిది. అని యర్థాలంకారవిశిష్టతను దెలిపెను.

అలంకారమన నేమి? వామనుఁడు “సౌందర్య మలంకారః” అలంకారమన సౌందర్యము అని నిర్వచించి వేనివలన నాసౌందర్యము కావ్యమునఁ గలుగునో యవియు నలంకారములేయని నుడివెను. దండి
{{left margin|3em}}కావ్యశోభాకరాౝ ధర్మా నలంకారాన్ ప్రచక్షతే &lt;/div&gt;
కావ్యశోభాకరములగు ధర్మములను నలంకారములని చెప్పుదురు. అని వచించెను.

భామహుఁ డలంకారము లన్నింటిని వక్రోక్తు లనెను. వక్రముగా ననఁగా వికటముగా స్వభావవిరుద్ధముగాఁ జెప్పిన యుక్తి. కావున స్వభావోక్తి నాతఁ డంగీకరింపలేదు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rf5kfi7juuvy3wjguma04900w6f7hao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/4</title>
    <ns>104</ns>
    <id>227859</id>
    <revision>
      <id>584489</id>
      <parentid>583910</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T11:54:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>584489</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1267" sha1="k6i46wtitcmjc9yo0mpcb8vqufwvtbq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs200|ac}}మహా విద్యాది సూత్రావళి&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf
|Page = 4
|bSize = 600
|cWidth = 120
|cHeight = 25
|oTop = 132
|oLeft = 245
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs150|ac}}ప్రథమ భాగము&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf
|Page = 4
|bSize = 600
|cWidth = 120
|cHeight = 31
|oTop = 232
|oLeft = 250
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs125|ac}}దశ మహావిద్యలు&lt;/p&gt;
{{Css image crop
|Image = మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf
|Page = 4
|bSize = 600
|cWidth = 120
|cHeight = 30
|oTop = 330
|oLeft = 240
|Location = center
|Description = 
}}

1. కాళీ పటలము

2. తారా పటలము

3. సుందరీ పటలము

4. భువనేశ్వరీ పటలము

5. భైరవీ పటలము

6. ప్రచండచండికా పటలము

7. ధూమావతీ పటలము

8. బగళాముఖీ పటలము

9. మాతంగీ పటలము

10. కమలాత్మికా పటలము


{{rule|2cm}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k6i46wtitcmjc9yo0mpcb8vqufwvtbq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228148</id>
    <revision>
      <id>584491</id>
      <parentid>584238</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T11:57:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>584491</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1941" sha1="lb1i5kfsv5iwa7cohpwj4uxc1svb7ce" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|6|దశ మహావిద్యలు|}}&lt;/noinclude&gt;13. అతఏవ వామైన విభుతేత్యాహ పుష్పదంతః ।


14. మహాకాలస్య నిత్యతాండవస్య విభుతాతః కాలీనాతిరిచ్యతే ।

15. క్రియైన తాండవ ముచ్యతే ।

16. పరిణమయిత్రీ శక్తి ర్న కేవలం సంహరతి ।

17. సృజత్యపి ।

18. పూర్వపూర్వావస్థా సంహార ఏవోత్తరోత్తరావస్థా సర్గో భూతానాం ।

19. ఏకైవక్రియా ద్వ్యర్థకరీత్యుక్తం భవతి ।

20. ఏతేన కాలస్య కారణత్వం వ్యాఖ్యాతం ।


21. 'అహమేవ వాత ఇవ ప్రవామ్యారభమాణా భువనాని విశ్వే'తి మన్త్ర వర్ణో౽త్ర భవతి ।


22. ఈశస్య వరమకారణత్వం తద్వత్త్వాత్ ।

23. ఏషా పరిణమయిత్రీ సమష్టిశక్తి ర్భూతాన్యావిశ్య వ్యష్టిశక్తిశ్చ భవతి ।

24. తత్ర తారతమ్యముపాధిభేదా త్తేజస ఇవ సూర్యాదౌ ।

25. భూతాస్తరాపేక్షయా చేతనానాం తచ్ఛక్తి వాహీస్వభావో భూయాన్ ।


26. ఆస్మాను ప్రవహన్తీ సాశక్తిః కుండలిన్యుచ్యతే।

27. సాహి శ్రేష్ఠం ప్రాణమావిశ్య క్రియాశక్తిర్భవతి పురః ।&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lb1i5kfsv5iwa7cohpwj4uxc1svb7ce</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228149</id>
    <revision>
      <id>584492</id>
      <parentid>584239</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T11:57:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>584492</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3157" sha1="78m02r60df7icavuclspsz1ucsicukp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||కాళీ పటలము|7}}&lt;/noinclude&gt;13. అందువల్ల నే పుష్పదంతుడనుకవి (వామయే) స్త్రీయే సృష్టికి విభుత యనెను. (ఇంకొక అర్థము. - పుష్పదంతు డీమె విభుత్వమును వామము - అనగా వక్రమనెను.)

14. మహాకాలుని (యీశ్వరుని) నిత్యతాండవ వైభవముకంటె కాళి వేఱు కాదు.

15. క్రియయే తాండవ మనబడెను.

16. పరిణామములను గల్పించుశక్తి కేవల సంహారమే చేయదు.

17. సృష్టిని కూడ చేయును.

18. భూతములయందు పూర్వావస్థలయొక్క సంహార ముత్తరావస్థల సృష్టికొఱ కగుచుండును.

19. ఒకే క్రియ యీ విధముగా రెండుపనుల కొఱకగును.

20. ఇందుమూలముగా కాలము (కాళి) యొక్క సృష్టికారణత్వము వ్యాఖ్యాత మయ్యెను.

21. 'నేనే భువనసృష్టి నారంభించుటకు వాయువువలె సర్వత్ర ప్రవహింతు' నను నర్థముగల వేదమంత్ర మిక్కడ గ్రహింప దగినది.

22. అట్టి వైభవమువల్లనే యీశ్వరునకు పరమకారణత్వ మొప్పును.

23. పరిణామ కారిణియైన యీ సమష్టిశక్తి భూతముల నావేశించుటచే వ్యష్టిశక్తియు నగుచున్నది. (వికృతి పరిణామము కొఱకు).

24. సమష్టి వ్యష్టులయందు శక్తికిగల తారతమ్య ముపాధి ననుసరించి సూర్యచంద్రాదుల నావేశించిన తేజస్సున కున్నట్లుండును.

25. ప్రాణజాతమందీశక్తి భూతాంతర్యమునపేక్షించి హెచ్చుప్రవాహ స్వభావముగలదియగును. (అనగా నాంతర్యమున సూక్ష్మముగా నుండు నాకాశమును లేదా ప్రాణమనోబుద్ధుల నపేక్షించి).

26. మనయందు బ్రవహించునట్టి యంతశ్శక్తియే 'కుండలిని' యనబడుచున్నది.

27. ఆమెయే పురమనెడి దేహమందు శ్రేష్ఠమైనది యగు ప్రాణము నావేశించి క్రియాశక్తి యగును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>78m02r60df7icavuclspsz1ucsicukp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228150</id>
    <revision>
      <id>584493</id>
      <parentid>584240</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T11:58:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>584493</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1600" sha1="0hx3ep528ea2kajrwomol7iqhhv1r04" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|8|దశ మహావిద్యలు|}}&lt;/noinclude&gt;28. శ్రేష్ఠే శక్తౌచ ప్రాణవ్యవహారః ఉపనిషత్సు దృశ్యతే ।


29. ఇంద్రియసహపాఠే శ్రేష్ఠపరః ।

30. పరత్వేన స్తుతౌ శక్తిపరః ।

31. ప్రాణతరంగా ఏవోచ్ఛ్వాసాదయో న ప్రాణస్వరూపమ్ ।

32. న వాయు, క్రియే పృథగుపదేశాదితి బాదరాయణస్య సూత్రమత్ర భవతి ।

33. సంసారిణాం ప్రాణశక్తిః ప్రతిక్షణం వినియోగవైషమ్యేణ క్షీయతే ।

34. ముహుర్ముహుః శ్వాసవిసర్గాచ్చ ।

35. ఆత్మశక్తే ర్వృద్ధయే కాలీముపాసీత।

36. రసజ్ఞయా ।

37. జ్ఞానతః శ్వసనం తస్యాః శుద్ధముపాసనమ్ ।

38. జ్ఞాయమానా క్రియా మహామహిమాస్యాత్ ।

39. మనసే శక్తిం దద్యాత్ ।

40. వాచే శక్తిం దద్యాత్ ।

41. చక్షుషే శక్తిం దద్యాత్ ।

42. అంతతో దీర్ఘజీవితంచ దద్యాత్ ।

43. ముక్తయే చైషా విద్యా భవతి ।&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0hx3ep528ea2kajrwomol7iqhhv1r04</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228252</id>
    <revision>
      <id>584401</id>
      <parentid>584390</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T12:33:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584401</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9137" sha1="40lr1vzdq1w8kbur57is0mk0y3486os" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;{{c|సంపాదక హృదయం}}&lt;/noinclude&gt;
నేటి, రేపటి అక్కరలను తీర్చగలిగిందిగా తెలుగును అభివృద్ధిపరచుకోవలసి వుంది. అందుకోసం ప్రత్యేక కృషి ఏమీ జరగకపోగా శాస్త్ర, సాంకేతిక అవసరాలకు తెలుగు భాష సరిపోదని ప్రచారం చేస్తున్నారు. ఇందుకు ప్రత్యక్షంగానో,
పరోక్షంగానో విద్య, పాలన రంగాలలోని వారు బాధ్యులు, ఉపయోగిస్తుంటేనే భాష పెరుగుతుందనే కనీస అవగాహన లేని వారి చేతిలో ప్రభుత్వాలున్నాయి. ఇంగ్లీషు గాలికి కొట్టుకుపోవటమే తప్ప, ఎంతో పటిష్టమైన పునాదులు గల మన
జనభాషను కావలసిన స్థాయికి పెంచుకుందామన్న ఆలోచనే మన నాయకులకు లేకుండా పోయింది. అందువల్లనే వారు పరిపాలనలో, విద్యారంగంలో తెలుగును పూర్తిగా నిర్లక్ష్యం చేశారు. ఈ కారణం చేతనే నానాటికీ తెలుగుభాష కేవలం మాట్లాడుకోవటానికి, ఆటపాటలకు, సాహిత్యానికి, కొంతవరకు సాంస్కృతిక అవసరాలకు పరిమితమైపోతోంది. కనుక బోధన మాధ్యమంగా తెలుగు సరిపోదని, ఇంగ్లీషు తప్ప వేరే దిక్కులేదని విద్యారంగంలోని వారు వాదిస్తున్నారు. కార్పొరేట్ విద్యాసంస్థలు సాక్షాత్తు ఆ ప్రభుత్వాల్లోనే భాగమైపోయినందువల్ల ఈ పరిస్థితినే కొనసాగిస్తారు. వారు మాతృభాషా మాధ్యమాన్ని ఒప్పుకోరు.

ఇక్కడ కొన్ని మౌలిక ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. మాతృభాషా మాధ్యమాన్ని తప్పనిసరి చేసే స్వేచ్ఛ రాష్ట్రాలకు లేనప్పుడు భాషాప్రాతిపదికన రాష్ట్రాలనెందుకు ఏర్పరచినట్లు? మాతృభాషలో విద్య, పరిపాలన జరగనప్పుడు భాషారాష్ట్రాల
ప్రయోజనం ఏమిటి? వాటి మనుగడకు అర్ధం ఏమిటి? భారతదేశంలో వున్న వైవిధ్యాలలో భాషావైవిధ్యం ముఖ్యమైనది.
అందువల్లనే అన్ని వైవిధ్యాలను కలుపుకుంటూ &quot;భిన్నత్వంలో ఏకత్వం&quot; అనే సూత్రాన్ని స్వాతంత్రోద్యమ నేతలు
మనముందుకు తెచ్చారు. ఆ సూత్రంపైనే భారతదేశ ప్రభుత్వ ఏర్పాటు, మనుగడ ఆధారపడి వున్నాయి.

రాజ్యాంగంలోని 350-ఎ అధికరణం ప్రకారం దేశంలో ఎక్కడ నివసిస్తున్నా 'భాషాపరమైన అల్పసంఖ్యాక వర్గాలవారికి ప్రాథమిక స్థాయిలో వారి మాతృభాషలోనే విద్యాబోధన జరిగేందుకు అవసరమైన అన్ని సదుపాయాలను, అవకాశాలను కల్పించటం స్థానిక రాష్ట్రప్రభుత్వాల, స్థానికసంస్థల బాధ్యత.&quot; కాని ఇది అమలు జరగడం లేదు. భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రాల వల్ల ఈ విధంగా నష్టపోతున్నవారిలో తెలుగువారే ఎక్కువగా వున్నారు. అనేక చారిత్రక, సాంస్కృతిక, రాజకీయ కారణాల వల్ల మొత్తం దేశంలోని తెలుగువారిలో సగంమంది రెండు తెలుగురాష్ట్రాల బయటే వున్నారు. అందువల్ల వారి మాతృభాష కేవలం ఇంట్లో మాట్లాడుకోవటానికే పరిమితమై అణచివేతకు గురవుతున్నది. ఇది మానవహక్కుల అణచివేత గాక మరేమిటి?

ఈ నేపథ్యంలో సుప్రీంకోర్టు తాజా ఆదేశాన్ని పరిశీలించవలసి వుంది. మాతృభాషలో ప్రాథమిక విద్య అనే శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని స్వేచ్ఛకు ఆటంకం అనే కారణంగా కోర్టులు త్రోసిపుచ్చితే - ఇదేవిధమైన వాదాన్ని అన్నిరంగాలకూ
వర్తింపజేస్తే - మొత్తం వ్యవస్థలన్నీ కుప్పకూలిపోవా? ఈ అంశం కూడా ఇప్పుడు చర్చకు రావాలి. ఈ పరిస్థితిలో భాషకు సంబంధించిన 350 వ అధికరణాన్ని మొత్తంగా పునఃపరిశీలించి, అవసరమైన సవరణలను తేవలసిన అవసరం
వుందేమో రాజ్యాంగ నిపుణులు పరిశీలించాలి.

ఇప్పటి కేంద్రప్రభుత్వం మాతృభాషలను ప్రోత్సహిస్తామంటోంది. లోగడ ఎన్నడూ లేని విధంగా ఈ ఏడాది అంతర్జాతీయ మాతృభాషాదినోత్సవాన్ని (ఫిబ్రవరి 21) మానవ వనరుల మంత్రిత్వశాఖ పూనిక వహించి - అన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల అక్షరాస్యత, వయోజనవిద్య వ్యవస్థలతో కలిసి నిర్వహించింది. ఈ నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పుడు మొత్తం దేశానికి సంబంధించి 'మాతృభాషావిధానాన్ని అందరి ఆమోదంతో ముందుకు తేవలసి వుంది.

మాతృభాషల రక్షణకై అందరి సమ్మతితో ఒక జాతీయవిధానాన్ని రూపొందించితే అది భాషాపరమైన అన్ని సమస్యలను పరిష్కరిస్తుంది. దేశంలోని అన్ని భాషాజాతులవారు తమ అమ్మనుడులను కాపాడుకుంటూ సహజ చైతన్యంతో అన్నిరంగాలలో ముందుకు సాగగలుగుతారు. దేశంలో భాషాపరమైన సంఘర్షణలు నశించి, ఐక్యతతో సమిష్టి సాంస్కృతిక
వారసత్వాన్ని కాపాడుకోగలుగుతారు. అప్పుడే రాష్ట్రాల్లో భాషావిధానం, దానితో పాటు విద్యావిధానం సరైనపద్ధతిలో
సాగుతాయి.

10-4-2015 సామల శిఖరబాబు

{{p|fs125|ac}}ఏ రాష్ట్రంలో ఉన్నా ఏ దేశంలో ఉన్నా తెలుగువారంతా ఒక్కటే&lt;/p&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి | ఏప్రిల్ 2015 |&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>40lr1vzdq1w8kbur57is0mk0y3486os</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228253</id>
    <revision>
      <id>584399</id>
      <parentid>584391</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T12:12:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584399</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8290" sha1="ltl6p5flt6pmaysyt5co6woxpup3xnk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సంపుటి 1 సంచిక 2
అమ్మనుడి
ఏప్రిల్ 2015

{{p|fs200|ac}}సంపాదక హృదయం&lt;/p&gt;

{{p|fs150|ac}}అమ్మనుడుల రక్షణకై జాతీయ విధానం&lt;/p&gt;

'''క'''న్నడ భాషను ఒక మాధ్యమం (మీడియం) గా ఒకటి నుండి ఐదో తరగతి వరకు తప్పనిసరి చేస్తూ కర్ణాటక ప్రభుత్వం ఒక చట్టాన్ని తెచ్చింది; ఒకటి నుండి పదో తరగతి వరకు కన్నడను ఒక సబ్జెక్టుగా తప్పనిసరి చేసింది. కేంద్రప్రభుత్వ చట్టమైన 'పిల్లలకు ఉచిత, తప్పనిసరి విద్యాచట్టం (ఆర్.టి.ఇ.) - 2009' ను ఇందుకోసం
సవరించింది. దీనిపై చర్చోపచర్చలు జరుగుతున్నాయి. ఇంగ్లీషు మీడియంకు చెందిన విద్యాసంస్థల నిర్వాహకులు
తీవ్రంగా విరుచుకుపడ్డారు. ఏ మాధ్యమంలో చదవాలనేది విద్యార్థులు, తల్లిదండ్రుల ఇష్టం అని, ఆ స్వేచ్ఛను
ప్రభుత్వాలు నియంత్రించడం రాజ్యాంగ వ్యతిరేకమని ఇటీవల భారత ఉన్నత న్యాయస్థానం ఇచ్చిన తీర్పుకు కర్ణాటక ప్రభుత్వ చర్య పూర్తిగా వ్యతిరేకమని వారు విమర్శిస్తున్నారు. కేంద్ర చట్టానికి రాష్ట్రప్రభుత్వం సవరణను ప్రతిపాదించడం చెల్లదనీ, దీనిపై మరలా న్యాయస్థానానికి వెళతామని వారు ప్రకటించారు. ముఖ్యమంత్రి సిద్దరామయ్య ఒక స్పష్టమైన ప్రతిపాదనతో ముందుకు వచ్చారు. కేంద్రప్రభుత్వం ఒక రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ఈ అంశంలో స్పష్టతను తీసుకురావాలని, అప్పుడే రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఈ విషయంలో నిర్దిష్టమైన విధాన నిర్ణయంతో ముందుకు వెళ్ళగలవని ఆయన అన్నారు. ఇది సరియైన ప్రతిపాదన. ఈ సందర్భంగా తెలుగురాష్ట్రాల సంగతి చూద్దాం.

2003లో అప్పటి చంద్రబాబు గారి ప్రభుత్వాన్ని తెలుగు భాషోద్యమ సమాఖ్య ఒప్పించి జి.ఓ.నెం. 86 ను
ఇప్పించగలిగింది. దాని ప్రకారం రాష్ట్రంలో ఏ మాధ్యమంలో బోధించే పాఠశాలలైనా, ప్రభుత్వ, ప్రయివేటు నిర్వహణలో అవి ఉన్నా తెలుగును ఒక తప్పనిసరి బోధనాంశం (సబ్జెక్టు)గా ఒకటి నుండి పదవ తరగతి వరకు నేర్పవలసివుంది. దీనిని అమలు పరచడంలో నాటినుండి నేటివరకు ప్రభుత్వాలు పట్టీపట్టనట్టు వ్యవహరిస్తున్నాయి. తరువాత రాజశేఖరరెడ్డిగారి ప్రభుత్వంలో జి.ఓ.నెం. 76 ద్వారా అన్ని ప్రభుత్వ పాఠశాలలలో 6వ తరగతి నుండి 10 వరకు ఇంగ్లీషు మీడియంను ప్రవేశపెట్టారు. ఇప్పుడు 5వ తరగతి వరకు ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో తెలుగుమాధ్యమం వుంది. ప్రైవేటు పాఠశాలల్లో ఎలిమెంటరీ స్థాయిలో కూడా దాదాపు తెలుగు తుడిచిపెట్టుకు పోయింది. తెలుగు మాధ్యమంతో వున్న ప్రభుత్వ పాఠశాలలు ఇంగ్లీషు మాధ్యమ పాఠశాలల పోటీని తట్టుకోలేక కుదేలవుతున్నాయి. ఈ జీవోను ప్రశ్నిస్తూ, రాజ్యాంగంలో 350-ఎ అధికరణం ఆధారంగా మాతృభాషను ప్రాథమిక స్థాయిలో తప్పనిసరి మాధ్యమంగా చేయాలని కోరుతూ తెలుగు భాషోద్యమ సమాఖ్య రాష్ట్ర ఉన్నత న్యాయస్థానంలో ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం వేసింది. ప్రభుత్వ విధాన నిర్ణయం కనుక ఆ దావాను స్వీకరించజాలమంటూ రాష్ట్ర హైకోర్టు దానిని త్రోసిపుచ్చింది. జి.ఓ. నెం. 86/2003 ప్రకారం తెలుగుభాషను ఒక సబ్జెక్టుగా తప్పనిసరిగా నేర్చవలసి వున్నప్పటికీ తెలుగు బోధనపై తొలినుండీ శ్రద్ధ వహించకుండా, పరీక్షల్లో ఉత్తీర్ణత కోసం చెప్పే మొక్కుబడి చదువుల వల్ల 10వ తరగతిలో తెలుగులోనే విద్యార్థులు ఎక్కువ సంఖ్యలో పరీక్ష తప్పుతున్నారు. తెలుగు బోధనాస్థాయి అట్టడుగుకు చేరింది.

నిన్నటిదాకా సమిష్టి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వానికి కాని, నేటి రెండు రాష్ట్రాల ప్రభుత్వాలకు కాని ఒక భాషావిధానమంటూ ఎన్నడూ లేదు. అందువల్ల తెలుగుభాష రక్షణకు కాని, అభివృద్ధికి కాని ఒక ప్రణాళికంటూ లేకుండా పోయింది. భాషోద్యమకారులు ఎంతో పోరాడగా జి.ఓ.నెం. 909/31-12-2013 ప్రకారం తెలుగుకు ఒక మంత్రిత్వశాఖను సాంస్కృతిక శాఖతో కలిపి ఏర్పరచారు. కొత్తగా ఏర్పడిన రెండు రాష్ట్రాలలోనూ ఆ శాఖ ఉంది. కాని, బడ్జెట్లలో దాని ప్రస్తావనే లేదు. కనుక ఆ శాఖ పని తీరేమిటో మంత్రులకు, ఇతర బాధ్యులకు సరియైన అవగాహన కాని, నిర్దిష్టమైన కార్యాచరణ ప్రణాళిక కాని లేదు.
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
| తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి | ఏప్రిల్ 2015 |&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ltl6p5flt6pmaysyt5co6woxpup3xnk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228259</id>
    <revision>
      <id>584402</id>
      <timestamp>2026-10-10T12:37:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కవిత  {{p|fs150}}తడి ఇసుక&lt;/p&gt;  కనిపించని కమనీయ దృశ్యంలా వినిపించని ఆనందార్ధ గీతంలా తొలిశ్వాస ఎగరేసిన గువ్వ..... మా అమ్మమాట!  యాంత్రికత ముసుగులోకి జొరబడి సహజస్పందనలు లేని కలల పంజరంలో న...'</comment>
      <origin>584402</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4325" sha1="evk2t5j42vmdnjt4lu2wscviixnwlyu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కవిత

{{p|fs150}}తడి ఇసుక&lt;/p&gt;

కనిపించని కమనీయ దృశ్యంలా
వినిపించని ఆనందార్ధ గీతంలా
తొలిశ్వాస ఎగరేసిన గువ్వ..... మా అమ్మమాట!

యాంత్రికత ముసుగులోకి జొరబడి
సహజస్పందనలు లేని కలల పంజరంలో
నన్ను నేను బంధించుకున్నప్పుడు
నా చుట్టూ ఆవరించిన నీడల్ని నులిమేసి
తోడయి నడిచిన ఊపిరిదీపం.... మా వూరి మాట!

అగ్నిపర్వతాన్నీ..... అణగారిన భావాన్నీ
బద్దలవుతున్న రహస్యపేటికల్ని
జారిపోనీకుండా జ్వలింపచేసి
అక్షరకణాలు అద్దింది.... మా గురువు పలుకుబడి!

బాల్యం తినిపించిన గోరుముద్దల పాట
నన్ను ఆప్యాయంగా అల్లుకోని రోజు
నాచుట్టూ గాలి కూడా స్తంభించిపోతుంది
గుండె గమకాలన్నీ అనుభూతుల్లో దాచుకుని
కాలనేత్రాలు మూసేసినట్లుంటుంది.
పసగల తెలుగు పద్యాన్ని
దుఃఖమకుటంతో ముగించినట్లుంటుంది.

ఆ విత్తనం ఎక్కడ మొలకెత్తుతుందో
విత్తనానికే తెలీనప్పుడు
మట్టి రంగుల గురించి మాటలెందుకు?
తోటిమనిషిని స్పర్శించినంత సహజంగా
నది నీటిని తాకినంత నిర్మలంగా
నా రక్తంలోకి ఇండి
నాతోబాటు ఎదిగిన నా మాటని
గాలిగుప్పెట్లో నీరెండలా ఆరేసుకుంటున్నాను

మా వూరు నుంచి మరో వూరికి
నా మాట నుంచి మరో మాటకి
అంటుగట్టుకుంటున్నప్పుడు
ఒక నది... మరో నదిని కలుపుకున్నంత లాలనగా
పలుకు తేనెల్ని పరిమళాలతో ఇంకించుకున్న
తడి ఇసుకలాంటిదాన్ని !

నా మట్టిమూలాల్లోంచి
నడిపిస్తున్న ప్రాణశక్తిని వదిలేస్తే
ఆత్మదీపాన్ని ఆర్పేసుకున్నట్లేగదా!
అస్తిత్వ కవచాన్ని ఆగంచేసుకున్నట్లే గదా!
ఒక కెరటం వెనుక మరో కెరటం పుట్టేదాకా
సలసలకాగే సంఘర్షణలో కూడా
ప్రజల నాలుకలపై ప్రవహించే జీవనది ఎండిపోదు!

ఎదురొస్తున్న ఎడారుల్ని ఎదురీది
నిప్పుల్ని చల్లార్చి నిజాలను నిగ్గుదేల్చి
చరిత్ర కొమ్మలనిండా అల్లుకున్న
అంతర్య రహస్య వసంతం నాభాష!
నువ్వూ నేనూ తయారయిన మట్టి సాక్షిగా
నువ్వూ నేనూ మాట్లాడే యాసల సాక్షిగా
అందరం ఋణపడేది
ఆ నిశ్శబ్ద శబ్ద మాధుర్యానికీ!

- డా|| సి. భవానీదేవి
ఫోన్: 09866847000
12&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
| తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి | ఏప్రిల్ 2015&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>evk2t5j42vmdnjt4lu2wscviixnwlyu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584403</id>
      <parentid>584402</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T12:40:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584403</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4382" sha1="05blmvthwnfu3i251o1gkvjmcrdvbk8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left|కవిత}}

{{p|fs250}}'''తడి ఇసుక'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;కనిపించని కమనీయ దృశ్యంలా
వినిపించని ఆనందార్ధ గీతంలా
తొలిశ్వాస ఎగరేసిన గువ్వ..... మా అమ్మమాట!

యాంత్రికత ముసుగులోకి జొరబడి
సహజస్పందనలు లేని కలల పంజరంలో
నన్ను నేను బంధించుకున్నప్పుడు
నా చుట్టూ ఆవరించిన నీడల్ని నులిమేసి
తోడయి నడిచిన ఊపిరిదీపం.... మా వూరి మాట!

అగ్నిపర్వతాన్నీ..... అణగారిన భావాన్నీ
బద్దలవుతున్న రహస్యపేటికల్ని
జారిపోనీకుండా జ్వలింపచేసి
అక్షరకణాలు అద్దింది.... మా గురువు పలుకుబడి!

బాల్యం తినిపించిన గోరుముద్దల పాట
నన్ను ఆప్యాయంగా అల్లుకోని రోజు
నాచుట్టూ గాలి కూడా స్తంభించిపోతుంది
గుండె గమకాలన్నీ అనుభూతుల్లో దాచుకుని
కాలనేత్రాలు మూసేసినట్లుంటుంది.
పసగల తెలుగు పద్యాన్ని
దుఃఖమకుటంతో ముగించినట్లుంటుంది.

ఆ విత్తనం ఎక్కడ మొలకెత్తుతుందో
విత్తనానికే తెలీనప్పుడు
మట్టి రంగుల గురించి మాటలెందుకు?
తోటిమనిషిని స్పర్శించినంత సహజంగా
నది నీటిని తాకినంత నిర్మలంగా
నా రక్తంలోకి ఇండి
నాతోబాటు ఎదిగిన నా మాటని
గాలిగుప్పెట్లో నీరెండలా ఆరేసుకుంటున్నాను

మా వూరు నుంచి మరో వూరికి
నా మాట నుంచి మరో మాటకి
అంటుగట్టుకుంటున్నప్పుడు
ఒక నది... మరో నదిని కలుపుకున్నంత లాలనగా
పలుకు తేనెల్ని పరిమళాలతో ఇంకించుకున్న
తడి ఇసుకలాంటిదాన్ని !

నా మట్టిమూలాల్లోంచి
నడిపిస్తున్న ప్రాణశక్తిని వదిలేస్తే
ఆత్మదీపాన్ని ఆర్పేసుకున్నట్లేగదా!
అస్తిత్వ కవచాన్ని ఆగంచేసుకున్నట్లే గదా!
ఒక కెరటం వెనుక మరో కెరటం పుట్టేదాకా
సలసలకాగే సంఘర్షణలో కూడా
ప్రజల నాలుకలపై ప్రవహించే జీవనది ఎండిపోదు!

ఎదురొస్తున్న ఎడారుల్ని ఎదురీది
నిప్పుల్ని చల్లార్చి నిజాలను నిగ్గుదేల్చి
చరిత్ర కొమ్మలనిండా అల్లుకున్న
అంతర్య రహస్య వసంతం నాభాష!
నువ్వూ నేనూ తయారయిన మట్టి సాక్షిగా
నువ్వూ నేనూ మాట్లాడే యాసల సాక్షిగా
అందరం ఋణపడేది
ఆ నిశ్శబ్ద శబ్ద మాధుర్యానికీ!
&lt;/poem&gt;

{{right|- డా|| సి. భవానీదేవి}}
{{right|ఫోన్: 09866847000}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh| తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి | ఏప్రిల్ 2015 | 12}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>05blmvthwnfu3i251o1gkvjmcrdvbk8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584404</id>
      <parentid>584403</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T12:41:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>584404</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4385" sha1="edgus0v8g5ctinl14h9fc3kvmwxuvbb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left|కవిత}}

{{p|fs200|ac}}'''తడి ఇసుక'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;కనిపించని కమనీయ దృశ్యంలా
వినిపించని ఆనందార్ధ గీతంలా
తొలిశ్వాస ఎగరేసిన గువ్వ..... మా అమ్మమాట!

యాంత్రికత ముసుగులోకి జొరబడి
సహజస్పందనలు లేని కలల పంజరంలో
నన్ను నేను బంధించుకున్నప్పుడు
నా చుట్టూ ఆవరించిన నీడల్ని నులిమేసి
తోడయి నడిచిన ఊపిరిదీపం.... మా వూరి మాట!

అగ్నిపర్వతాన్నీ..... అణగారిన భావాన్నీ
బద్దలవుతున్న రహస్యపేటికల్ని
జారిపోనీకుండా జ్వలింపచేసి
అక్షరకణాలు అద్దింది.... మా గురువు పలుకుబడి!

బాల్యం తినిపించిన గోరుముద్దల పాట
నన్ను ఆప్యాయంగా అల్లుకోని రోజు
నాచుట్టూ గాలి కూడా స్తంభించిపోతుంది
గుండె గమకాలన్నీ అనుభూతుల్లో దాచుకుని
కాలనేత్రాలు మూసేసినట్లుంటుంది.
పసగల తెలుగు పద్యాన్ని
దుఃఖమకుటంతో ముగించినట్లుంటుంది.

ఆ విత్తనం ఎక్కడ మొలకెత్తుతుందో
విత్తనానికే తెలీనప్పుడు
మట్టి రంగుల గురించి మాటలెందుకు?
తోటిమనిషిని స్పర్శించినంత సహజంగా
నది నీటిని తాకినంత నిర్మలంగా
నా రక్తంలోకి ఇండి
నాతోబాటు ఎదిగిన నా మాటని
గాలిగుప్పెట్లో నీరెండలా ఆరేసుకుంటున్నాను

మా వూరు నుంచి మరో వూరికి
నా మాట నుంచి మరో మాటకి
అంటుగట్టుకుంటున్నప్పుడు
ఒక నది... మరో నదిని కలుపుకున్నంత లాలనగా
పలుకు తేనెల్ని పరిమళాలతో ఇంకించుకున్న
తడి ఇసుకలాంటిదాన్ని !

నా మట్టిమూలాల్లోంచి
నడిపిస్తున్న ప్రాణశక్తిని వదిలేస్తే
ఆత్మదీపాన్ని ఆర్పేసుకున్నట్లేగదా!
అస్తిత్వ కవచాన్ని ఆగంచేసుకున్నట్లే గదా!
ఒక కెరటం వెనుక మరో కెరటం పుట్టేదాకా
సలసలకాగే సంఘర్షణలో కూడా
ప్రజల నాలుకలపై ప్రవహించే జీవనది ఎండిపోదు!

ఎదురొస్తున్న ఎడారుల్ని ఎదురీది
నిప్పుల్ని చల్లార్చి నిజాలను నిగ్గుదేల్చి
చరిత్ర కొమ్మలనిండా అల్లుకున్న
అంతర్య రహస్య వసంతం నాభాష!
నువ్వూ నేనూ తయారయిన మట్టి సాక్షిగా
నువ్వూ నేనూ మాట్లాడే యాసల సాక్షిగా
అందరం ఋణపడేది
ఆ నిశ్శబ్ద శబ్ద మాధుర్యానికీ!
&lt;/poem&gt;

{{right|- డా|| సి. భవానీదేవి}}
{{right|ఫోన్: 09866847000}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh| తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి | ఏప్రిల్ 2015 | 12}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>edgus0v8g5ctinl14h9fc3kvmwxuvbb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>584406</id>
      <parentid>584404</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T12:42:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>584406</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4570" sha1="lzqyevb92p94dqqu6er4y0kohvbh5kl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left|కవిత}}

{{Css image crop
|Image = Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf
|Page = 12
|bSize = 600
|cWidth = 243
|cHeight = 319
|oTop = 99
|oLeft = 59
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs200|ac}}'''తడి ఇసుక'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;కనిపించని కమనీయ దృశ్యంలా
వినిపించని ఆనందార్ధ గీతంలా
తొలిశ్వాస ఎగరేసిన గువ్వ..... మా అమ్మమాట!

యాంత్రికత ముసుగులోకి జొరబడి
సహజస్పందనలు లేని కలల పంజరంలో
నన్ను నేను బంధించుకున్నప్పుడు
నా చుట్టూ ఆవరించిన నీడల్ని నులిమేసి
తోడయి నడిచిన ఊపిరిదీపం.... మా వూరి మాట!

అగ్నిపర్వతాన్నీ..... అణగారిన భావాన్నీ
బద్దలవుతున్న రహస్యపేటికల్ని
జారిపోనీకుండా జ్వలింపచేసి
అక్షరకణాలు అద్దింది.... మా గురువు పలుకుబడి!

బాల్యం తినిపించిన గోరుముద్దల పాట
నన్ను ఆప్యాయంగా అల్లుకోని రోజు
నాచుట్టూ గాలి కూడా స్తంభించిపోతుంది
గుండె గమకాలన్నీ అనుభూతుల్లో దాచుకుని
కాలనేత్రాలు మూసేసినట్లుంటుంది.
పసగల తెలుగు పద్యాన్ని
దుఃఖమకుటంతో ముగించినట్లుంటుంది.

ఆ విత్తనం ఎక్కడ మొలకెత్తుతుందో
విత్తనానికే తెలీనప్పుడు
మట్టి రంగుల గురించి మాటలెందుకు?
తోటిమనిషిని స్పర్శించినంత సహజంగా
నది నీటిని తాకినంత నిర్మలంగా
నా రక్తంలోకి ఇండి
నాతోబాటు ఎదిగిన నా మాటని
గాలిగుప్పెట్లో నీరెండలా ఆరేసుకుంటున్నాను

మా వూరు నుంచి మరో వూరికి
నా మాట నుంచి మరో మాటకి
అంటుగట్టుకుంటున్నప్పుడు
ఒక నది... మరో నదిని కలుపుకున్నంత లాలనగా
పలుకు తేనెల్ని పరిమళాలతో ఇంకించుకున్న
తడి ఇసుకలాంటిదాన్ని !

నా మట్టిమూలాల్లోంచి
నడిపిస్తున్న ప్రాణశక్తిని వదిలేస్తే
ఆత్మదీపాన్ని ఆర్పేసుకున్నట్లేగదా!
అస్తిత్వ కవచాన్ని ఆగంచేసుకున్నట్లే గదా!
ఒక కెరటం వెనుక మరో కెరటం పుట్టేదాకా
సలసలకాగే సంఘర్షణలో కూడా
ప్రజల నాలుకలపై ప్రవహించే జీవనది ఎండిపోదు!

ఎదురొస్తున్న ఎడారుల్ని ఎదురీది
నిప్పుల్ని చల్లార్చి నిజాలను నిగ్గుదేల్చి
చరిత్ర కొమ్మలనిండా అల్లుకున్న
అంతర్య రహస్య వసంతం నాభాష!
నువ్వూ నేనూ తయారయిన మట్టి సాక్షిగా
నువ్వూ నేనూ మాట్లాడే యాసల సాక్షిగా
అందరం ఋణపడేది
ఆ నిశ్శబ్ద శబ్ద మాధుర్యానికీ!
&lt;/poem&gt;

{{right|- డా|| సి. భవానీదేవి}}
{{right|ఫోన్: 09866847000}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh| తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి | ఏప్రిల్ 2015 | 12}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lzqyevb92p94dqqu6er4y0kohvbh5kl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/52</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228260</id>
    <revision>
      <id>584407</id>
      <timestamp>2026-10-10T12:44:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584407</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="194" sha1="1kmn9b1itdtyykxdhzg266wm5eo6ib8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf
|Page = 52
|bSize = 600
|cWidth = 595
|cHeight = 844
|oTop = 2
|oLeft = 0
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1kmn9b1itdtyykxdhzg266wm5eo6ib8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/50</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228261</id>
    <revision>
      <id>584408</id>
      <timestamp>2026-10-10T12:51:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' 'అమ్మనుడి' విడుదల సభ (2వ పుట తరువాయి)  సభాధ్యక్షులు డా|| దక్షిణామూర్తి మాట్లాడుతూ - తాను 'నడుస్తున్న చరిత్ర'ను తొలినుండీ చదువుతున్నానని, తక్కిన పత్రికలకు భిన్నంగా ఒక ప్రత్యేక...'</comment>
      <origin>584408</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10950" sha1="9dgqz06v3jyxynzlbt7ljvz3ugm3l7f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
'అమ్మనుడి' విడుదల సభ (2వ పుట తరువాయి)

సభాధ్యక్షులు డా|| దక్షిణామూర్తి మాట్లాడుతూ - తాను 'నడుస్తున్న చరిత్ర'ను తొలినుండీ చదువుతున్నానని, తక్కిన పత్రికలకు భిన్నంగా
ఒక ప్రత్యేకతతో ఆ పత్రిక ఇన్నాళ్లు నడిచిందని, ఇప్పుడదే పత్రిక 'అమ్మనుడి'గా రావడం స్వాగతించదగిన పరిణామమని అన్నారు. భాషోద్యమ
నిర్మాణంలో పత్రిక, సంపాదకుడు డా॥ సామల రమేష్బాబు చేసిన కృషి వర్తమాన చరిత్రలో భాగంగా నిలిచిపోతుందని అన్నారు. 'అమ్మనుడి'ని
కాపాడుకొని, వృద్ధి చెందించాలని, ఇందుకు మనమంతా పూనుకోవాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు. సంపాదకుడు డా॥ రమేష్బాబు తన సమగ్ర
ప్రసంగంలో పత్రిక మొదలు పెట్టినప్పటి నుండీ దాని ఎదుగుదల, మార్పులు, భాషోద్యమ నిర్మాణానికి పత్రిక చేసిన కృషినీ వివరించారు.
'నడుస్తున్న చరిత్ర' తొలుత ఒక సామాజిక, రాజకీయపత్రికగా 1993లో మొదలుపెట్టానని, 2000 నాటికల్లా అది భాషోద్యమ నిర్మాణానికి
అంకితమైందని తెలిపారు. 20 ఏళ్ల కృషి తనకు సంతృప్తి కలిగించిందని, ఏడాదికిపైగా పత్రిక నిలిచిపోయిందని, 'అమ్మనుడి'గా ఇప్పుడది మళ్లీ
ప్రచురణ సాగించడం ఒక చారిత్రక పరిణామమని చెప్పారు. పత్రికకున్న స్పష్టమైన ఆశయలక్ష్యాలను ఇప్పుడు పత్రిక పేరు, తీరు పూర్తిగా
ప్రతిఫలిస్తున్నాయని, తొలి సంచిక ముఖచిత్రమే 'అమ్మనుడి' ఆలోచనకు అర్ధంపడుతున్నదని అన్నారు. పత్రిక ప్రచురణను విజయవాడ నుండి
కాక, తెనాలికి మార్చడానికి నా పుట్టిన వూరిలో ఈ మజిలీ సాగాలనే బలమైన ఆశయం, తమ్ముడు లక్ష్మణబాబు ప్రచురణకర్తగా బాధ్యతను
తీసుకోవడం కారణాలయ్యాయన్నారు. 'తెలుగుజాతి' ట్రస్టు నిర్మాణాన్ని గురించి సభికులకు తెలియజేసి, పత్రిక, పుస్తకాల ప్రచురణ కోసం
ట్రస్టును నిర్మాణం చేస్తున్నామని, దీనికి మీ అండదండలు కావాలని విజ్ఞప్తి చేశారు.

ముఖ్యఅతిథి శ్రీ ఆలపాటి రాజేంద్రప్రసాద్ తొలుత 'అమ్మనుడి' పత్రిడను విడుదల చేసి, ప్రసంగించారు. మన భాషాసంస్కృతులను
కాపాడుకోవాలని, భాష లేనిదే తెలుగుజాతి లేదని ఆయన అన్నారు. భాషోద్యమ నిర్మాణం కోసం చేస్తున్న కృషికి ఇంతవరకు 'నడుస్తున్నచరిత్ర',
ఇక 'అమ్మనుడి' పూర్తిగా అంకితమైనాయన్నారు. భాషోద్యమం విషయంలోను, 'అమ్మనుడి' నిర్వహణకు తాము పూర్తిగా ప్రోత్సాహాన్నిస్తామని
ఆయన వాగ్దానం చేశారు.

విశిష్ట అతిథి శ్రీ కొత్తమాసు తులసీదాసు ఎంతో అనారోగ్యంగా వున్నా, ఓపిక చేసుకొని ఈ సభకు విచ్చేశారు. సంపాదకుడు రమేష్ బాబుతో
తొలినుండీ తనకున్న సాన్నిహిత్యాన్ని తెలిపి, పూర్తి మద్దతును తెలియజేశారు.

ఆత్మీయ అతిథి శ్రీ కొత్తపల్లి రవిబాయి మాట్లాడుతూ నాడు సాగిన వాడుక తెలుగు భాషోద్యమానికి, నేడు సాగుతున్న తెలుగు భాషోద్యమానికి
మౌలిక లక్ష్యాలను వివరించి, 'నడుస్తున్న చరిత్ర' నిర్వహించిన పాత్రను ప్రశంసించారు. 'అమ్మనుడి' కి శుభాకాంక్షలందించారు.

ఆత్మీయ అతిథిగా విచ్చేసిన ప్రముఖ బౌద్ధ రచయిత శ్రీ బొర్రా గోవర్ధన్ - తెలుగునేలపై బౌద్ధ ప్రభావాన్ని వివరించారు. తెలుగుపై
సంస్కృతం దాడిని, ఇప్పుడు ఆంగ్లభాషదాడిని ఎదుర్కొని, తెలుగును కాపాడుకోవాలని అన్నారు.

డా॥ కొత్త శివరామకృష్ణప్రసాద్, శ్రీ కొలసాని విష్ణుప్రసాద్ 'అమ్మనుది' పత్రికడు తమ మద్దతును తెలిపారు. ప్రచురణకర్త సామల
లక్ష్మణబాబు తొలుత వేదికపైకి అతిథులను ఆహ్వానించి, సభానంతరం అందరికీ మప్పిదాలు తెలిపారు. వివిధ రంగాల ప్రముఖులు, పత్రిక
చదువరులు, అభిమానులు సభలో పాల్గొన్నారు.

{{rule}}
'అమ్మనుడి' చదువరుల మాటలివి...

'నడుస్తున్న చరిత్ర' 'అమ్మనుడి' గా తెలుగువారి గుడిగా, వరవడిగా,
వడివడిగా వరవడి చెందినందుకు సంతోషంగా వుంది. 'అమ్మనుడి'
కమ్మని పేరు. రసరమ్యమైన భావనా సెలయేరు. 'అమ్మనుడి' ఇక
ద్విగుణీకృత అంకితభావంతో పరుగిడి, ఇద్దరు తెలుగువారి మధ్య ·
ఎక్కడ, ఎప్పుడు కలిసినా - హృద్యమైన మల్లెల వారధిగా, తేటతెలుగు
పలుకుబడిగా భాసించాలని ఆకాంక్షిస్తున్నాను.
- డా॥ చిలకపాటి విజయరాఘవాచార్యులు, హైదరాబాదు

భాషోద్యమ పత్రికను నడపడం కత్తిమీద సాము వంటిది.
మీరీకృషిలో కృతకృత్యులయ్యారు. అభినందనలు. 'నడుస్తున్నచరిత్ర’
'అమ్మనుడి'గా ఆవిర్భవించడం మంచి పరిణామం. 'నడుస్తున్న చరిత్ర''
ఎందరో రచయితలను ముందుకు తెచ్చింది. ఎన్నో పత్రికలకు స్ఫూర్తి
నిచ్చింది.... సమస్యలన్నింటినీ ఒక వేదికమీదకు తీసుకువచ్చి ఉద్యమ
స్ఫూర్తితో కృషిచేయగల చేప 'నడుస్తున్నచరిత్ర' నుంచి వారసత్వంగా
'అమ్మనుడి'కి అందింది. ఇక నడక మరింత ముందుకే.
- డా|| పాయసం సుబ్రహ్మణ్య మహర్షి, నెల్లూరు

'ఉగాది' కానుకగా అందజేసిన 'అమ్మనుడి' బాగుంది.
అన్నిరకాల అభిరుచులకు అద్దం పడుతూ వైవిధ్యంగా పత్రిక చరిత్ర
సృష్టించాలని ఆశిస్తున్నాను.
-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్, ఉయ్యూరు

{{rule}}
అభినందనలు, స్పందనలు చాలా వచ్చాయి. ఫోన్ చేసి అభినందించినవారెక్కువమంది. వాటినిక్కడ పేర్కొనడం లేదు. ఉత్తరాలుగా
వచ్చినవాటిలో కొన్నిటిని మాత్రమే ఇక్కడ ఇవ్వగలుగుతున్నాం. అందరికీ మప్పిదాలు తెలుపుతున్నాం.
-సంపాదకుడు

{{rule}}
Owned, printed &amp; published by Samala Lakshmana Babu (9440448244) and printed at Sri Mahalakshmi Offset Printers, 16-7-20,
Veera Raghavulu Street, Sharabu Bazaar, Tenali, Guntur Dist. and published from 8-386, Jivaka Bhawan, Angalakuduru Post,
Tenali Mandal, Guntur Dist. - 522211. Editor: Dr. SAMALA RAMESH BABU (9848016136)
RNI-APTEL 14381/7/1/2015 TC&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9dgqz06v3jyxynzlbt7ljvz3ugm3l7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/51</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228262</id>
    <revision>
      <id>584409</id>
      <timestamp>2026-10-10T12:54:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ' చిత్రసుందరం!  ఆకృతి ఆర్ట్ గాలరీ  అవి రంగులు కావు. కళాకారుల మనసులను పొంగించిన చిత్రసుందరాలు. ఊహలకందని లేఖాసౌందర్యాలు. ఒకటి కాదు, రెండు కాదు, 27 మనోహర వర్ణచిత్రాలు.  తరతరాల తెలు...'</comment>
      <origin>584409</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8500" sha1="19a8iuyyb4bm8ytpcnwqy6rw9ft3r49" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
చిత్రసుందరం!

ఆకృతి ఆర్ట్ గాలరీ

అవి రంగులు కావు. కళాకారుల మనసులను
పొంగించిన చిత్రసుందరాలు. ఊహలకందని
లేఖాసౌందర్యాలు. ఒకటి కాదు, రెండు కాదు, 27
మనోహర వర్ణచిత్రాలు.

తరతరాల తెలుగువారి సాంస్కృతిక కేంద్రంగా
భాసిల్లిన విజయవాడ | కవులకే కాదు, కళాకారులకు
కూడా పుట్టినిల్లు, ప్రతిరోజూ కాన్వాసుకు వన్నెలద్దుతున్న
వందలమంది కళాకారుల ప్రతిభ తమతమ స్టూడియోలకే
పరిమితమైంది. ఒక్క ఆంధ్రా ఆర్ట్ అకాడెమీ ప్రదర్శనశాల
తప్ప, కళాకారుల కుంచెలనుంచి జాలువారిన అపురూప
కళాఖండాల ప్రదర్శనకు అనువైన ఒక్క గాలరీ కూడా
విజయవాడలో లేనిమాట నిజం.

కళాకారులు, కళాభిమానుల కోసం లక్ష్మీ గ్రూప్
అధినేత యార్లగడ్డ హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్, కళామతల్లికి తన
వంతు సేవచేయాలనుకొని, మొగల్ రాజపురంలోని
మధుమాలక్ష్మి ఛాంబర్స్లో విజయవాడ కళాకేంద్రాన్ని ప్రారంభించారు. అంతరిస్తున్న చేతికళలు,
కళారూపాలను, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, సాహిత్య పరంపరను పరిరక్షించి భావితరాల కందించాలన్న
తపనతో ఈ కళాకేంద్రాన్ని స్థాపించారు.

ఒకప్పుడు గొప్ప సాంస్కృతిక కేంద్రంగా విలసిల్లిన విజయవాడ వైభవప్రాభవాలను మళ్లీ తేజరిల్లజేయటానికి
ఆకృతి ఆర్ట్లరీ, సాహితి లిటరరీ సెంటర్, సంస్కృతి కల్చరల్ సెంటర్లనే మూడు విభాగాలు గల విజయవాడ
సాంస్కృతిక కేంద్రం రూపుదిద్దుకొంది. కేంద్రమంత్రివర్యులు వై. సుజనాచౌదరి ప్రారంభించిన ఈ సాంస్కృతిక
కేంద్రంలోని ఆకృతి ఆర్టిలరీలో ప్రారంభ ప్రదర్శనలో 12 మంది ప్రఖ్యాత, వర్ధమాన కళాకారుల 27 వర్ణచిత్రాలు
చూపరులకు కనువిందు చేస్తున్నాయి. ఆనంద్ కె బెక్వాడ్ నీటిరంగుచిత్రాలు ప్రకృతి రమణీయతకు అద్దం
పడుతుండగా, హెల్దర్ దాస్, యాక్రిలిక్ ఎద్దు బొమ్మ పొగరుబోతు గిత్తల్ని గుర్తుకుతెస్తున్నాయి. మరో విలక్షణ
చిత్రకారుడు జగన్నాథ్వాల్ చార్ కోల్-యాక్రిలిక్లను కలిపి కాన్వాస్పై చిందించిన బెల్లరినాన్నత్యం, దీపకళిక
దృశ్యాలు ఆకట్టుకొంటున్నాయి. శ్యామల్ ముఖర్జీ తైలవర్ణ చిత్రాల్లో బాబా, బీబీలు వైవిధ్య వ్యక్తిత్వాలను, గ్రామీణ
నేపథ్యంలో చూడవచ్చు. సోఘ్రం కురసాని కుంచె అలవోకగా రూపుదిద్దిన 'సైలెంట్ ఫీల్డ్స్' నైరూప్య ఉడ్ఫేట్
ప్రింట్లు కొత్తదనాన్ని సంతరించుకొన్నాయి. పసుపులేటి గణేష్ అనే మరో వేయి తిరిగిన చిత్రకారుడు గ్రామీణ
వాతావరణాన్ని ఒడిసిపట్టి ఇళ్లు, పూలమొక్కలు, కోడిపుంజులను హృద్యంగా చిత్రీకరించి మనం మరచిపోతున్న
పల్లెపట్టుల్ని కళ్లముందు కదలాడేట్లు చేశారు.

కౌశిక్‌రహో తనదైనశైలిలో పట్టణ వాతావరణాన్ని ఎత్తైన భవనాలున్న వీధులుగా చిత్రించి ఆధునిక
నగరజీవనానికి ప్రతీకలుగా అందించారు. సుబ్రతాదాస్ చిలకరించిన రంగులతో రూపు దిద్దుకొన్న ప్రేమికుల
దృశ్యం, ముగ్ధమనోహర రూపలావణ్యాన్ని పుణికిపుచ్చుకొని ఆహ్లాదాన్ని పంచుతుంది.

ఇన్ని వర్ణచిత్రాల్లో మొట్టమొదటి బౌద్ధభిక్షుణి గౌతమిని సంఘానికి ఆహ్వానిస్తూ, ఆదరిస్తున్న బుద్ధుని
తెలుపు నలుపు పలుమాధ్యచిత్రం ప్రత్యేకతను సంతరించుకొంది. బుద్ధుని చివరాలను తీర్చిదిద్దిన వైనం,
శాంతిస్వరూపుడైన బుద్ధుని మంగళస్వరూపం చిత్రకారుడైన దత్తాబస్సోడీ చేతివాటానికి, చిత్రకళా పాటవానికి
కాలమానమని చెప్పొచ్చు. పాతకాగితంపై పౌడర్ పిగ్మెంట్తో హెతల్ సూడసమ చిత్రించిన రెండు నైరూప్య
చిత్రాలు చిత్రకారుని పరిపక్వతను సూచిస్తున్నాయి. ఆనంద్ పంచాల్ యాక్రిలిక్తో కాన్వాస్పై మంత్రించిన
యువతి, యువకుల వర్ణచిత్ర సౌందర్యం వర్ణనాతీతం. చివరగా, మనుషులు, చెట్లు, పక్షులు, ప్రకృతికి
భిన్నంగా, అంతురూపచిత్రం జయప్రకాష్ ప్రతిభకు పట్టంకడుతూ, ఊహల్ని అభివ్యక్తీకరించటంలో
పరాకాష్టను తెలియజేస్తూ సందర్శకులను మంత్రముగ్ధుల్ని చేస్తుంది. కళాకారులను, కళాప్రేమికులను
రారమ్మన్ని పిలుస్తున్న ఈ చక్కటి ప్రదర్శన, ఇప్పటివరకూ విజయవాడలో ఏర్పాటుచేసిన చిత్రకళా ప్రదర్శనల్లో
తలమానికమని చిత్రకళా విమర్శకులు కొనియాడుతున్నారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>19a8iuyyb4bm8ytpcnwqy6rw9ft3r49</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/18</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228263</id>
    <revision>
      <id>584439</id>
      <timestamp>2026-10-10T22:55:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584439</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3013" sha1="395s04aivs7p48o1e7xz61tyuwp3erz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||తారా పటలము|17}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
45. శుక్లా, చిత్రోపాసనలుగూడ నీలయైన తారోపాసనములే.

46. అవి తారయొక్క విభూతులు.

47. తారను 'ఓం హ్రీం స్త్రీం హూం ఫట్' అను మంత్రముచే నుపాసించవలెను.

48. లేదా 'హ్రీం స్త్రీం హుం ఫట్' అని ప్రణవమును విడచి యైనను

49. లేదా 'హ్రీం స్త్రీ హూం' అని యస్త్రబీజమునుగూడ విడచి యైనను (ఇది బాలామంత్రముతో సమానమనబడును.)

50. లేదా 'ఓం' అను నొక్క ప్రణవబీజముచేనైన నుపాసించవలెను.

51. ఈ మంత్రాక్షరముల యంతరమం దవ్యక్తమైయుండు శబ్దమందు దృష్టినుంచి జపించుట యుపాసనక్రమము.

52. మనస్సుతో మంత్రము (అనగా శబ్దబీజముల) ననుసంధాన మొనర్చుటవలన నవ్యక్తశబ్దనిష్ఠ యేర్పడును.

53. లేదా అనుజ్ఞాముద్రచే నైనను నిష్ఠకల్గును. (ఒక రేదైన నడిగినప్పుడు అనుజ్ఞనిచ్చుట కక్షరరూపముగా వ్యక్తముగాని శబ్దమును జేయుదురు. మంత్రజపమం దట్టి శబ్దమునందు దృష్టిచే)

54. అవ్యక్త నిష్ఠనే యక్షరవిద్యయని యుపనిషత్తులు గానముచేసెను.

55. దీనిని యుద్గీధవిద్యయని కొందఱనిరి.

56. అనృతమాడరాదు.

57. సత్యమునే పల్కవలెను.

58. వేదాధ్యయనము చేయవలెను.

59. పై మూడింటితో గూడినది శుక్లయొక్క ఉపాసనము.

60. చిత్రోపాసన మితరులవాక్కులందు విహరించునట్టిది. (ఎట్లనగా),

61. నిందాస్తుతులందు (రెండింటియందును),

62. అసంబంధ ప్రలాపములందు లేదా కావ్యాలాపములందు,

68. అపస్వర సుస్వరములందు,

64. రోదన గానములందు,

65. తుల్యమైన నాదమును గ్రహించుచుండవలెను.
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>395s04aivs7p48o1e7xz61tyuwp3erz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228264</id>
    <revision>
      <id>584440</id>
      <timestamp>2026-10-10T23:07:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584440</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1633" sha1="ti8gv6y543dabit8o71pc9v1eq7y1j9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|18|దశ మహావిద్యలు|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
66. న పరాఙ్ముఖో భవేత్ ।

67 నచాభిముఖః ।

68. ఏతచ్చిత్రాయా ఉపాసనమ్ ।

69. జిహ్వారసస్య సరస్త్వోపకల్పనాత్ తత్సంగిన్యాః సరస్వతీతి నామ।

{{rule|2cm}}

{{p|fs150|ac}}తృతీయః సుందరీ పటలః&lt;/p&gt;

1. సుందరీం వ్యాఖ్యాస్యామః ।

2. తృతీయా సా దశసు మహావిద్యాసు ।

3. సుందర్యేవ త్రిపురసుందరీ ।

4. జ్ఞానశక్తిః సుందరీ మధ్యమాత్వధిదైవతమ్ ।

5. శబ్దశక్తౌ జ్ఞానచ్ఛాయాశ్లేషః ।

6. అతో జ్ఞానశక్తిరివ సాపి ।

7. తస్మా న్నాతి ప్రసంగః ।

8. ధర్మిణో జ్ఞానస్య ధర్మోజ్ఞాన మియమిత్యేకే ।


9. దీపప్రభయోస్తేజస్త్వ మివోభయో ర్జ్ఞానత్వం ।


10. సుతరామభేద ఇత్యన్యే ।

11. అధిష్ఠానత్వేన వ్యవహారే తదేవధర్మీ ।

12. శక్తిత్వేన ధర్మః ।

13. 'రాహోఃశిర ఇతివద్వా భేదవ్యవహారః ।
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ti8gv6y543dabit8o71pc9v1eq7y1j9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228265</id>
    <revision>
      <id>584442</id>
      <timestamp>2026-10-10T23:28:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584442</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1628" sha1="8730gzhoqa1qb4vyvsgcp9naxy4cshg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|20|దశ మహావిద్యలు|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
14. అంతరశాఖాభేదేనేతి వాసిష్ఠః ।


15. అస్యాః సంవిదో౽ధ్యాత్మం ప్రథమంపురం చక్షుర్జాగరిత స్థానమ్ ।

16. 'ఫాలస్థేంద్ర ధనుఃప్రభే'తి నామనీ అత్ర భవతః ।

17. ద్వితీయం శిరస్తైజసస్థానమ్ ।

18. విశుద్ధ చక్ర మిత్యేకే ।


19. శంఖిన్యుభయ సంబద్ధేతి వాసిష్ఠః ।


20. 'శిరస్థితా చంద్రనిభే'తి నామనీ అత్ర భవతః ।

21. తృతీయం హృదయం ప్రాజ్ఞస్థానం ।

22. ‘హృదయస్థా రవిప్రఖ్యే'తి నామనీ అత్రభవతః ।


23. ఉపనిషదిచాయమావసథ 'ఇతి' త్రిరభ్యస్తం స్థానత్రయ ప్రదర్శనాయ ।


24. ఏవం సంవిదః త్రిపురాత్వం వ్యాఖ్యాతమ్ ।

25. అథాధిదైవతమ్ ।

26. సూర్యస్య మండలం ప్రథమం పురమ్ ।

27. చంద్రస్య ద్వితీయమ్ ।

28. అగ్నే స్తృతీయమ్ ।

29. ద్వితీయం పురం గగనమిత్యేకే ।
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8730gzhoqa1qb4vyvsgcp9naxy4cshg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>చర్చ:షోడసకళానిధికి షోడశోపచారములు</title>
    <ns>1</ns>
    <id>228266</id>
    <revision>
      <id>584452</id>
      <timestamp>2026-10-11T02:30:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* శీర్షిక */ కొత్త విభాగం</comment>
      <origin>584452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="450" sha1="pamx681rn9928viv0v9k9zfohetpp71" xml:space="preserve">== శీర్షిక ==
శీర్షికలో తప్పు దిద్దితే బాగుంటుందేమో. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|గరిమెళ్ళ దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 02:30, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC)</text>
      <sha1>pamx681rn9928viv0v9k9zfohetpp71</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Ammanudi April 2015 - Samala Rameshbabu.pdf/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228267</id>
    <revision>
      <id>584481</id>
      <timestamp>2026-10-11T11:11:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బాణాలతో ఉంటారు. వారి దారిలో జంతువు వెళ్ళితే కోలలతో(బాణాలు) వేసి చంపుతరు. 3) భాగలు అరణ్యంచుట్టు రాళ్ళు రువ్వుతూ 'పుచ్చు' అంటూ వేపులను(కుక్కలు) ఎగలించుకు ఆ అరణ్యంలో దూరి, డొంక(త...'</comment>
      <origin>584481</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8495" sha1="pzj59orc3i308ucyqhe8myetz43cjya" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;బాణాలతో ఉంటారు. వారి దారిలో జంతువు వెళ్ళితే కోలలతో(బాణాలు)
వేసి చంపుతరు. 3) భాగలు అరణ్యంచుట్టు రాళ్ళు రువ్వుతూ 'పుచ్చు'
అంటూ వేపులను(కుక్కలు) ఎగలించుకు ఆ అరణ్యంలో
దూరి,
డొంక(తీగ) అనక, ముళ్ళున్న గొయ్యి అనక, పులులనక, ఎలుగులనక,
పాములనక భయంలేకుండా తూరి(దూరి) సోపుతరు. వారి చప్పుడుకు
అడవిలో ఉన్న జంతువులు బయటికి పారిపోయే ప్రయత్నం చేస్తవి.

సాలు, ఉర్కు అనగా జంతువులు తిరుగుటకు ఎంచుకున్న బాట.
పులులు, రెంచుకుక్కలు జంతువులని వేటాడి చంపబోవు సమయంలో
ఈ దొంగదారులలో పారిపోతవి. ఆ దారులను వేటగాళ్ళు, వాటి
అడుగుల ఆనవాళ్ళు గుర్తుంచుకుంటారు. ఆ గుర్తు ప్రకారం, ప్రతికాపరి
ఆ దారికి కాపుకు పోయిఉంటడు. చప్పుడుకు బెదిరిపోయిన జంతువులు
ఆ దారిలో పారిపోయి వస్తుండగ, ఇనుముతో తయారుచేసిన
కోలతో(బాణం) వేస్తడు. ఇంకా బతికిఉంటే మిగిలిన బాణాలతో వేసి
చంపుతడు.

మన్నెంలో రోగాలు
1. జ్వరం - వేడి అధికం. చలిజ్వరం - వనుకు వస్తది.
వరుసజ్వరం రోజు తప్పించి వచ్చే జ్వరం. వేళజ్వరం
ప్రతిదినం ఏవేళకి వస్తాదొ అదేవేళకి మళ్ళీ వస్తది.

అదేవిధంగ కాపరి సాలులో కాపల కాచుకొని ఎకురుకొండలో
ఉన్నడు. కాపరి ముందు పక్క చూస్తున్నడు. ఎలుగుబంటి కాపరి
వెనుకపక్కన వచ్చి, మక్కలను పట్టి కరవటం మొదలుపెట్టిదట. కాపరి
వెరుచుకొని(భయపడి) దిట్టరెగి (తమాయించి) ధైర్యంచేసి, ఇంక చేసేది
ఏమీలేక, తనచేతిలో ఉన్న కోలల(బాణాల) కట్టతో చిల్లలతో ఇదో అదో
అంటూ అరుస్తూ ఆ బాణాలకట్టతో కొట్టిడట. అందులో
ఒకబాణములోని చిల్లలకోల చిల్ల, ఎలుగు ముక్కులో గుచ్చిదట. కాపరి
మరల ఎత్తి, కరుస్తున్న ఎలుగు మూతిలో కొడుతుంటే.... గుచ్చిన చిల్ల 
రావటంలేదు.

కోలతో ఎలుగును గుచ్చి దానిని నిలబెట్టి అరుస్తుఉన్నడట.
కొంతదూరంలో పైభాగంలో కాపలాకాస్తున్న కాపరి, ఇతని అరుపులు,
కేకలు విని, కిందికి అతనివద్దకు వచ్చి చూచి, బాణం చిల్లగుచ్చిన
ఎలుగును మరొక కాపరి అతని బాణంతో వేసి చంపిడట. రెండవకాపరి
లేకపోతే, ముక్కులో ఉన్న చిల్ల ఊడిపోతే, కాపరికి మరణం తప్పదు.

వేడిజ్వరం - పొంగుతున్న ఎనరు ఆవిరి వచ్చునట్లు శరీరంలో
వేడి బలపడును.
గంగదేవి - 1) మసూచికం, 2) పొంగు, 3) పరద (పొక్కులు),

ఆటలమ్మ - 1) కలరా, 2) వాంతులు, 3) నీళ్ళవిరోచనాలు, 4)
పొక్కులు, 5) ఒల్లంత పుండ్లు, 6) కన్నులు గుడ్డి.
కాలు చేయి వంపులు (అవిటివారు), మొఖమంత పుండ్లు.
ఎర్లు - పోలియో
1) జలవాతం, 2) మూతివంకర, 3) గొంతులో పొక్కులు, 4)
ముక్కునుండి సీములాంటి రొంప, 5) కాలు చేతులు పడిపోవును,
6) కాలుచేతులు అవిటి 7) నడుము, వీపు భాగంలో పుచ్చకాయ
లాంటి కాయలు వచ్చును.
పక్షవాతం - కోళ్ళవాతం.
శరీరంలోని మనిషి దుమ్ములమధ్య(జాయింటులో) నరాలకి రక్తం
సరఫరాలేక బరువు మోయలేక నిశ్చయస్థితిలో ఆగి ఉండిపోతవి.
మోటరుకు గ్రీజ్ ఆయిల్ లేక ఆగినట్లు, శరీరంలో ఒకభాగంలో
మట్టిబెడ్డగోడనుండి విరిగిపడినట్లు పడుతది. అసలు పేరు
కీళ్ళవాతం.
నక్కవాతం - ముడుసులు ఉబ్బుతవి (వాపు).
అగ్గివాతం - ముడుసులు ఉబ్బుతవి. కాలుముడుసులు, చేతివేళ్ళు
ఉబ్బి వాపువచ్చి మంటలు వస్తవి.
మలుగువాతం - వీపు వెనుక భాగమున చెంప, భుజంనుండి
నడుము భాగంవరకు వ్యాపించి బాధించుతది.
మడమవాతం
మధ్యలో వస్తది.

కుడికాలులో నింఘారికాలుకు చీలమడుమ
మడమశూల అరికాలుకు వెనుకభాగం మడమలో వస్తది.
కుట్టుశూల - బొడ్డుపక్క కుడిభాగంలో వస్తది.
ముట్టుశూల - ఆడవారికి బహిష్టు సమయంలో వస్తది. గర్భశూల
అనికూడ అంటరు.
కూలజబ్బులు - 1) బంక విరోచనం, 2) రక్తంకారుట, 3)
వట్టి జిగురు, 4) మిటుకుశూల, 5) గుర్రపుశూల,
డొక్కులు - నిద్రలో కాలు చాచినప్పుడు, చేతులు బిగించి
చాపినప్పుడు, కండలు ఒకపక్క భాగంకు తిరుతవి.
గుండెనొప్పి - చన్సు కింద బోరభాగంలో వస్తది.
-
మ ఆడవారికి బహిష్టుకు వస్తది. అయిదునుండి
పదిరోజులవరకు ఉంటది. అధికరక్తం బయటికి పోతది.
సంధి - కాలుచేతులు చల్లబడి చనిపోవడం.
-
జనమొర్చ అగ్గిలో పడి కాలుతున్న కణునువలె చిరుచిర్పుమని
రెప్పలు ఆడిస్తారు.
మొర్చ నెలలోపడి నోటిలో దొంగలు కక్కుతరు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
తెలుగుజాతి పత్రిక అమ్మనుడి ఏప్రిల్ 2015 |&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pzj59orc3i308ucyqhe8myetz43cjya</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228268</id>
    <revision>
      <id>584484</id>
      <timestamp>2026-10-11T11:31:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584484</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3380" sha1="ezrxfjlb6t2qyasycf7pve7sauo7zib" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||సుందరీ పటలము|21}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
14. ధర్మీధర్మముల అభేదము మూలమునకు శాఖలకుగల సంబంధము వంటిదని వాసిష్ఠగణపతిముని మతము. (ఈ యుపమానము పై యుపమానమువలె భ్రాంతిని సూచించదు. శాఖలకు మూల మాశ్రయమైనట్లే ధర్మమునకు ధర్మీభూత మాశ్రయమగుచు నొకేస్వరూపమందున్నట్లు సూచించును.)

15. అట్టిసంవిత్తునకు (జ్ఞానశక్తియైన సుందరికి) అధ్యాత్మమందు జాగరితస్థానమగు చక్షురింద్రియము త్రిపురములలో మొదటిపురము.

16. అక్కడ 'ఫాలస్థా', 'ఇంద్రధనుఃప్రభా' అను నామము లామెకు ప్రసిద్ధములు.

17. తైజస స్థానమగు శిరస్సు రెండవపురము. 

18. విశుద్ధచక్రము (అనగా కంఠము) తైజసునకు స్థానమగునని కొందఱందురు.

19. శిరస్సును కంఠమును గలిపి బంధించు శంఖినీనాడి తైజసస్థానమని వాసిష్ఠగణపతిముని మతము.

20. అక్కడ 'శిరస్థితా', 'చంద్రనిభా' అను నామము లామెకు ప్రసిద్ధములు.

21. ప్రాజ్ఞస్థానమగు హృదయమామెకు మూడవపురము.

22. అక్కడ 'హృదయస్థా', 'రవిప్రఖ్యా' అను నామములామెకు ప్రసిద్ధములు. (ఈ విధముగా జాగ్రత్స్వప్న సుషుప్త్యావస్థలలో జీవచైతన్యపురుషునకు చెప్పబడు స్థానము లామెయొక్క పురత్రయముగా వచింపబడెను.)

23. ఆమె యావాసమునుగూర్చి త్రిపురోపనిషత్తునందును 'ఇది, యిది, యిది' యని ముమ్మారు పేర్కొనుట యామె స్థానత్రయమును బ్రదర్శించుచున్నది.

24. ఈ విధముగా సంవిత్తునకు త్రిపురాత్వము వ్యాఖ్యాతమయ్యెను.

25. ఇంక అధిదైవతమునకు చెందిన త్రిపురాత్వమెట్లనగా

26. సూర్యుని మండలము మొదటి పురము.

27. చంద్రుని మండలము రెండవ పురము.

28. అగ్నియొక్క మండలము మూడవ పురము.

29. కొందఱు గగనమును రెండవ పురమనిరి.
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ezrxfjlb6t2qyasycf7pve7sauo7zib</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228269</id>
    <revision>
      <id>584486</id>
      <timestamp>2026-10-11T11:38:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584486</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1495" sha1="6l2b5b67gll9k7v94hv8bf2okr9pydi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|22|దశ మహావిద్యలు|}}&lt;/noinclude&gt;30. అధ్యాత్మాధిదైవ సాధారణ్యేన త్రీణిపురాణి పరేషామ్ ।


31. తన్మతే గగనం ప్రథమం పురమ్ ।

32. సూర్యమండలం ద్వితీయమ్ ।

33. హృదయం తృతీయమ్ ।

34. సర్వోత్కృష్ట ప్రకాశత్వాత్ సుందర్యేషా ।


35. 'తస్యభాసా సర్వమిదం విభాతీ'తి శ్రుతిరత్ర భవతి ।


36. జ్ఞాన ప్రదర్శనాయ విషయజ్ఞాన నిరూపణమ్ ।


37. యథాగ్ని ప్రదర్శనాయంగార నిరూపణమ్ ।

38. మహావాక్యే ప్రజ్ఞానశబ్దస్య విషయజ్ఞానం వాచ్యోర్థః ।

39. శుద్ధజ్ఞానం లక్ష్యః ।

40. విషయోపరక్తం జ్ఞానం విజ్ఞానమ్ ।

41. నిర్విషయం వస్తు।

42. క్రియాతటస్థం లక్షణం బ్రహ్మణః ।


43. జ్ఞానం స్వరూపలక్షణమ్ ।

44. ముముక్షు సుందరీ ముపాసీత ।

45. సర్వజ్ఞత్వ కామీవా ।&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6l2b5b67gll9k7v94hv8bf2okr9pydi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228270</id>
    <revision>
      <id>584487</id>
      <timestamp>2026-10-11T11:46:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584487</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2970" sha1="jdzh0gchh64t6q3jwsqjkth458wnqjk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh||సుందరీ పటలము|23}}&lt;/noinclude&gt;30. మఱికొంద ఱధ్యాత్మమువలెనే యధిదైవతమును సాధారణ ముగా చెప్పుదురు.

31. అట్టివారి మతములో గగనము మొదటిపురమగును.

32. సూర్యమండలము రెండవ పురమగును.

33. హృదయము మూడవ పురమగును.

34. (ఈవిధమగు) సర్వోత్కృష్ట ప్రకాశమువలన నామె సుందరి యనబడెను.

35. 'ఆమె భాసమానముచేతనే యీసర్వము ప్రకాశించుచున్నది' యను శ్రుత్యర్థ మిక్కడ గమనార్హ ము.

36. జ్ఞానమును గుఱించి బోధించుటకు మొదట విషయజ్ఞానమును నిరూపింతురు.

37. అగ్నితత్త్వమును బ్రదర్శించుటకు నిప్పుకణికను నిరూపించునట్లే.

38. మహావాక్యములలో 'ప్రజ్ఞాన' శబ్దమునకు వాచ్యార్థము విషయజ్ఞానము.

39. లక్ష్యము శుద్ధజ్ఞానము.

40. విషయములయందు బ్రీతిగల జ్ఞానము విజ్ఞానమనబడును.

41. బ్రహ్మవస్తువు నిర్విషయమైనది,

42. సృష్టికర్తయైన బ్రహ్మకు తటస్థక్రియ లక్షణము. (సృష్టియనగా వ్యాపారము. దానిలో నొకభాగమైనను దానినుండి నివృత్తమైయుండు తటస్థక్రియచే బ్రహ్మ పరోక్షముగా ననుభవింపబడుచున్నందున నచలుడైన బ్రహ్మకు తటస్థక్రియ వ్యాపారలక్షణమగును. ఇది నిర్విషయస్థితినే సూచించును. )

43. జ్ఞానము స్వరూపలక్షణము (జ్ఞానము ప్రత్యక్షానుభవమునిచ్చునది గావున)

44. మోక్షము గోరువారందువలన జ్ఞానశక్తియైన సుందరి నుపాసించవలెను.

45. సర్వజ్ఞత్వము గోరువారును. (సుందరి నుపాసించుటవలన క్రియాతటస్థ జ్ఞానము, మూలజ్ఞానముకూడ ప్రాప్తించుననియు,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jdzh0gchh64t6q3jwsqjkth458wnqjk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:మహా విద్యాది సూత్రావళి.pdf/25</title>
    <ns>104</ns>
    <id>228271</id>
    <revision>
      <id>584488</id>
      <timestamp>2026-10-11T11:52:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>584488</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1313" sha1="d8blfz5r18rufydhvbf8ec9dafgxj3i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{rh|24|దశ మహావిద్యలు|}}&lt;/noinclude&gt;46. వాక్కామశక్తిభిః ।


47. బ్రహ్మ, యోని, శాంతీ,ంద్ర, మాయాభిః ; ఖ, భృగు. బ్రహ్మ, ఖే,ంద్ర, మాయాభిః; భృగు, బ్రహ్మేంద్ర,
మాయాభిశ్చవా।


48. తామిమాం శ్రీ విద్యామాహుః ।

49. ఆసుర్యేషా గాయత్రీ ।


50. తంత్రాణాం సారః ।

51. రమాన్తయావా శ్రీవిద్యయా ।


52. 'ప్రణవ, మాయా, శ్రీ' పూర్వయా 'శ్రీ, మాయా, కామ, వాణీ, శక్తి' సంపుటితయా శ్రీవిద్యయా వా ।


53. శుద్ధముపాసనం జ్ఞానమూలగవేషణమ్ ।

54. ప్రత్యగ్గత్యాహం స్ఫూర్తావవతరణం వా ।


55. ఇయం వైశ్వానరవిద్యే త్యుపనిషది గీయతే ।

56. ఆత్మ విద్యైవ వైశ్వానర విద్యా ।

57. ఆత్మాహి వైశ్వానరః ।&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d8blfz5r18rufydhvbf8ec9dafgxj3i</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>