Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 0 3877 1473689 1472697 2026-05-22T11:07:12Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ: «плато» → «паҳна» 1473689 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Таиланд |Номи аслӣ = ราชอาณาจักรไทย / Ratcha-anachak Thai |Парчам = Flag of Thailand.svg |Нишон = Emblem of Thailand.svg |Дар харита = Thailand (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[Забони тайӣ|тайӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = 1238 (давлати Сукхотхай); [[24 июн]]и [[1932]] (монархияи конститутсионӣ) |Пойтахт = [[Бангкок]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]], [[Нонтхабури]] |Шакли идора = монархияи конститутсионии парлумонӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Подшоҳ |Роҳбар 1 = Маҳа Ваҷиралонгкорн (Рама X) |Вазифаи роҳбар 2 = Нахуствазир |Роҳбар 2 = Пхэтхонгтхан Чинават |Ҷой аз рӯи масоҳат = 50 |Масоҳат = 513 120 км² |Фоизи об = 0,4 |Аҳолӣ = ≈66 052 615 |Соли баҳо = 2023 |Зичии аҳолӣ = ≈133 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈515 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈7 300 доллар |ШРИ = 0,80 (баланд) |Воҳиди пул = [[бати Таиланд|бат]] |Домен = [[.th]] |Коди телефон = +66 |Минтақаи замонӣ = UTC+7 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Таиланд''' (ба тайӣ: ''ประเทศไทย'', ''Прасет Тхай''; расман ''Ratcha-anachak Thai'' — Подшоҳии Таиланд; то соли 1939 ва дар солҳои 1945–1949 — ''Сиам'') — давлат дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], дар маркази нимҷазираи Ҳиндучин ва қисми нимҷазираи Малакка воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Thailand Thailand] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 66 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Бангкок]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Thailand] — The World Factbook (CIA)</ref> Таиланд ягона кишвари [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст, ки ҳеҷ гоҳ мустамликаи давлатҳои аврупоӣ нашудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини имрӯзаи Таиланд замоне фарҳангҳои мон ва кхмер ҳукмфармо буданд. Дар асри XIII подшоҳии Сукхотхай ва баъдан подшоҳии Аютия (1351–1767) ташкил ёфтанд; Аютия яке аз бузургтарин шаҳрҳои ҷаҳон буд, вале соли 1767 аз ҷониби Бирма хароб шуд. Пас аз он сулолаи Чакри ба сари қудрат омад ва соли 1782 [[Бангкок]]-ро пойтахт кард.<ref name="brit" /> Дар асрҳои XIX–XX Сиам тавонист бо дипломатияи моҳирона истиқлоли худро нигоҳ дорад ва дар миёни мустамликаҳои Британия (Бирма) ва Фаронса (Ҳиндучин) ҳамчун давлати буферӣ боқӣ монад. Соли 1932 бо инқилоби бехунрезӣ монархияи мутлақ ба монархияи конститутсионӣ табдил ёфт; соли 1939 кишвар номи «Таиланд»-ро гирифт. Шоҳ Бҳумибол Адулядеҷ (Рама IX) аз соли 1946 то 2016 — тӯлонитарин аз рӯи мӯҳлат — ҳукмронӣ кард; таърихи муосири кишвар бо чанд табаддулоти ҳарбӣ ҳамроҳ будааст.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Таиланд дар [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] воқеъ буда, бо Мянмар (Бирма), Лаос, Камбоҷа ва Малайзия ҳамсарҳад аст. Дар шимол кӯҳҳо (баландтарин нуқта — Дой-Интанон, ≈2565 м), дар маркази кишвар водии ҳосилхези дарёи Чаупхрая («косаи биринҷ»), дар шимолу шарқ паҳнаи Корат (Исан) ва дар ҷануб нимҷазираи кӯҳистони бо соҳилҳо ва ҷазираҳо ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлими кишвар тропикии муссонӣ — гарм бо мавсими боронгар — мебошад; масоҳати он зиёда аз 513 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Таиланд зиёда аз 66 миллион нафар буда, забони расмӣ тайӣ аст.<ref name="cia" /> Тақрибан 93% аҳолӣ буддоии равияи Тхеравада мебошанд; дар ҷануби кишвар ҷамоаи калони мусулмонони малайтабор ва дар шимол қабилаҳои кӯҳӣ зиндагӣ мекунанд. Ҷамоаи калони чинитабор низ дар Таиланд паҳн шудааст. == Сиёсат ва идора == Таиланд монархияи конститутсионии парлумонӣ мебошад: шоҳ сарвари давлат буда, эҳтироми зиёд дорад (қонунҳои сахт оид ба тавҳини шоҳ амал мекунанд), нахуствазир роҳбари ҳукумат аст; қонунгузорӣ ба ӯҳдаи Ассамблеяи миллии думаҷлисагӣ мебошад. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], яке аз бунёдгузорони [[АСЕАН]] ва узви АТЭС аст; артиш дар таърихи муосир борҳо ба сиёсат дахолат кардааст.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Таиланд ба 76 вилоят (чангват) ва ноҳияи махсуси маъмурии [[Бангкок]] тақсим мешавад. Бузургтарин шаҳрҳои кишвар — [[Бангкок]], [[Чиангмай]], [[Накхонратчасима]], [[Хатъяй]] ва [[Нонтхабури]] мебошанд. == Иқтисод == Таиланд иқтисоди даромади болоимиёна дорад ва пас аз Индонезия дувумин иқтисоди калонтарини [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] аст. Саноати коркард (автомобилсозӣ — «Детройти Осиё», электроника), сайёҳӣ (яке аз серсайёҳтарин кишварҳои ҷаҳон) ва кишоварзӣ (Таиланд аз бузургтарин содиркунандагони биринҷ, резина ва маниҳот дар ҷаҳон) пояҳои асосии иқтисод мебошанд.<ref name="cia" /> Иқтисоди кишвар ба содирот нигаронида шудааст. == Фарҳанг ва маориф == Буддоия дар фарҳанги Таиланд нақши марказӣ дорад — маъбадҳо (ват) дар тамоми кишвар фаровонанд; иди соли нави тайӣ Сонгкран бо пошидани об ва иди Лой-Кратхонг машҳуранд. Бокси тайӣ (муай-тай) варзиши миллӣ аст; ошхонаи тайӣ дар ҷаҳон шинохта шудааст (пад-тай, том-ям, карии сабз). Рақси классикии тайӣ, ҳунармандӣ ва эпоси «Рамакиен» аз унсурҳои муҳими фарҳанг мебошанд. == Нигаред низ == * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] * [[Бангкок]] * [[Чиангмай]] * [[АСЕАН]] * [[Камбоҷа]] * [[Лаос]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Thailand Таиланд дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/thailand/ Таиланд — The World Factbook] {{Кишварҳои Осиё}} [[Гурӯҳ:Таиланд| ]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё]] [[Гурӯҳ:Монархияҳо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]] oj15p11uibazs6zztvhzdpvq6j863nt 0 5025 1473631 1313457 2026-05-22T10:44:13Z Зинҳор Насрӣ 33590 Навсозӣ 1473631 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Кения |Номи аслӣ = Jamhuri ya Kenya / Republic of Kenya |Парчам = Flag of Kenya.svg |Нишон = Coat of arms of Kenya (Official).svg |Дар харита = Kenya (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[забони суоҳилӣ|суоҳилӣ]], [[забони англисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 декабр]]и [[1963]] (аз [[Британияи Кабир]]) |Пойтахт = [[Найробӣ]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]], [[Кисуму]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Уилям Руто |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Китуре Киндики |Ҷой аз рӯи масоҳат = 48 |Масоҳат = 580 367 км² |Фоизи об = 2,3 |Аҳолӣ = ≈47 564 296 |Соли баҳо = 2019 |Зичии аҳолӣ = ≈94 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈108 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈2 100 доллар |ШРИ = 0,60 (миёна) |Воҳиди пул = [[шиллинги Кения|шиллинг]] |Домен = [[.ke]] |Коди телефон = +254 |Минтақаи замонӣ = UTC+3 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Кения''' (ба суоҳилӣ: ''Kenya''; расман ''Jamhuri ya Kenya'' — Ҷумҳурии Кения) — давлат дар [[Африқои Шарқӣ]] буда, хатти экватор аз он мегузарад ва ба [[Уқёнуси Ҳинд]] баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kenya Kenya] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 50 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Найробӣ]] мебошад; забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ ҳастанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ Kenya] — The World Factbook (CIA)</ref> Номи кишвар аз қуллаи [[Кӯҳи Кения]] — дувумин қуллаи баланди [[Африқо]] — гирифта шудааст.<ref name="brit" /> 5j0vufu2ho6iwjya8k35mqfmvkw229a 1473632 1473631 2026-05-22T10:44:27Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473632 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Кения |Номи аслӣ = Jamhuri ya Kenya / Republic of Kenya |Парчам = Flag of Kenya.svg |Нишон = Coat of arms of Kenya (Official).svg |Дар харита = Kenya (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[забони суоҳилӣ|суоҳилӣ]], [[забони англисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 декабр]]и [[1963]] (аз [[Британияи Кабир]]) |Пойтахт = [[Найробӣ]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]], [[Кисуму]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Уилям Руто |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Китуре Киндики |Ҷой аз рӯи масоҳат = 48 |Масоҳат = 580 367 км² |Фоизи об = 2,3 |Аҳолӣ = ≈47 564 296 |Соли баҳо = 2019 |Зичии аҳолӣ = ≈94 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈108 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈2 100 доллар |ШРИ = 0,60 (миёна) |Воҳиди пул = [[шиллинги Кения|шиллинг]] |Домен = [[.ke]] |Коди телефон = +254 |Минтақаи замонӣ = UTC+3 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Кения''' (ба суоҳилӣ: ''Kenya''; расман ''Jamhuri ya Kenya'' — Ҷумҳурии Кения) — давлат дар [[Африқои Шарқӣ]] буда, хатти экватор аз он мегузарад ва ба [[Уқёнуси Ҳинд]] баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kenya Kenya] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 50 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Найробӣ]] мебошад; забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ ҳастанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ Kenya] — The World Factbook (CIA)</ref> Номи кишвар аз қуллаи [[Кӯҳи Кения]] — дувумин қуллаи баланди [[Африқо]] — гирифта шудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини Кения яке аз қадимтарин боқимондаҳои инсон ёфт шудаанд, бинобар ин онро «гаҳвораи башарият» меноманд. Соҳили суоҳилии Кения аз асрҳои миёна бо тоҷирони араб ва форс робита дошт ва шаҳрҳои-давлатҳое чун [[Момбаса]] ва Малинди ташкил ёфта буданд; дар асри XVI португалиҳо қалъаи Форт-Жезусро дар Момбаса сохтанд.<ref name="brit" /> Соли 1895 [[Британияи Кабир]] протекторати Африқои Шарқиро таъсис дод; роҳи оҳани Уганда сохта шуд ва дар баландкӯҳҳои ҳосилхез муҳоҷирони сафедпӯст ҷойгир шуданд. Шӯриши «Мау-Мау» (1952–1960) муборизаро барои истиқлол тезонид; 12 декабри соли 1963 Кения истиқлол ба даст овард ва Ҷомо Кениата нахустин президент шуд. Пас аз ӯ Даниел арап Мои (1978–2002), сипас Мваи Кибаки ва Уҳуру Кениата ҳукмронӣ карданд; соли 2010 конститутсияи нав қабул шуд, ки идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор гардид.<ref name="cia" /> alksxs83x0ir3jrznbk5hfaqfsuukii 1473633 1473632 2026-05-22T10:44:40Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473633 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Кения |Номи аслӣ = Jamhuri ya Kenya / Republic of Kenya |Парчам = Flag of Kenya.svg |Нишон = Coat of arms of Kenya (Official).svg |Дар харита = Kenya (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[забони суоҳилӣ|суоҳилӣ]], [[забони англисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 декабр]]и [[1963]] (аз [[Британияи Кабир]]) |Пойтахт = [[Найробӣ]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]], [[Кисуму]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Уилям Руто |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Китуре Киндики |Ҷой аз рӯи масоҳат = 48 |Масоҳат = 580 367 км² |Фоизи об = 2,3 |Аҳолӣ = ≈47 564 296 |Соли баҳо = 2019 |Зичии аҳолӣ = ≈94 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈108 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈2 100 доллар |ШРИ = 0,60 (миёна) |Воҳиди пул = [[шиллинги Кения|шиллинг]] |Домен = [[.ke]] |Коди телефон = +254 |Минтақаи замонӣ = UTC+3 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Кения''' (ба суоҳилӣ: ''Kenya''; расман ''Jamhuri ya Kenya'' — Ҷумҳурии Кения) — давлат дар [[Африқои Шарқӣ]] буда, хатти экватор аз он мегузарад ва ба [[Уқёнуси Ҳинд]] баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kenya Kenya] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 50 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Найробӣ]] мебошад; забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ ҳастанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ Kenya] — The World Factbook (CIA)</ref> Номи кишвар аз қуллаи [[Кӯҳи Кения]] — дувумин қуллаи баланди [[Африқо]] — гирифта шудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини Кения яке аз қадимтарин боқимондаҳои инсон ёфт шудаанд, бинобар ин онро «гаҳвораи башарият» меноманд. Соҳили суоҳилии Кения аз асрҳои миёна бо тоҷирони араб ва форс робита дошт ва шаҳрҳои-давлатҳое чун [[Момбаса]] ва Малинди ташкил ёфта буданд; дар асри XVI португалиҳо қалъаи Форт-Жезусро дар Момбаса сохтанд.<ref name="brit" /> Соли 1895 [[Британияи Кабир]] протекторати Африқои Шарқиро таъсис дод; роҳи оҳани Уганда сохта шуд ва дар баландкӯҳҳои ҳосилхез муҳоҷирони сафедпӯст ҷойгир шуданд. Шӯриши «Мау-Мау» (1952–1960) муборизаро барои истиқлол тезонид; 12 декабри соли 1963 Кения истиқлол ба даст овард ва Ҷомо Кениата нахустин президент шуд. Пас аз ӯ Даниел арап Мои (1978–2002), сипас Мваи Кибаки ва Уҳуру Кениата ҳукмронӣ карданд; соли 2010 конститутсияи нав қабул шуд, ки идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор гардид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кения дар [[Африқои Шарқӣ]] воқеъ буда, аз соҳили [[Уқёнуси Ҳинд]] то кӯли Виктория тӯл мекашад. Дараи бузурги Африқо аз кишвар мегузарад (кӯлҳои Туркана, Найваша, Накуру ва Богория бо фламингоҳо); дар маркази кишвар [[Кӯҳи Кения]] (≈5199 м) ва баландкӯҳҳо, дар ҷануб саваннаҳои машҳур (Масаи-Мара, Амбоселӣ, Тсаво), дар шимол биёбонҳои хушк ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлим аз тропикии соҳилӣ то муътадили баландкӯҳӣ ва нимбиёбонӣ фарқ мекунад; масоҳати кишвар зиёда аз 580 ҳазор километри мураббаъ аст. k72poynm8w97a9slqhg8ly6qygwopgf 1473634 1473633 2026-05-22T10:44:53Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473634 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Кения |Номи аслӣ = Jamhuri ya Kenya / Republic of Kenya |Парчам = Flag of Kenya.svg |Нишон = Coat of arms of Kenya (Official).svg |Дар харита = Kenya (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[забони суоҳилӣ|суоҳилӣ]], [[забони англисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 декабр]]и [[1963]] (аз [[Британияи Кабир]]) |Пойтахт = [[Найробӣ]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]], [[Кисуму]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Уилям Руто |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Китуре Киндики |Ҷой аз рӯи масоҳат = 48 |Масоҳат = 580 367 км² |Фоизи об = 2,3 |Аҳолӣ = ≈47 564 296 |Соли баҳо = 2019 |Зичии аҳолӣ = ≈94 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈108 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈2 100 доллар |ШРИ = 0,60 (миёна) |Воҳиди пул = [[шиллинги Кения|шиллинг]] |Домен = [[.ke]] |Коди телефон = +254 |Минтақаи замонӣ = UTC+3 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Кения''' (ба суоҳилӣ: ''Kenya''; расман ''Jamhuri ya Kenya'' — Ҷумҳурии Кения) — давлат дар [[Африқои Шарқӣ]] буда, хатти экватор аз он мегузарад ва ба [[Уқёнуси Ҳинд]] баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kenya Kenya] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 50 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Найробӣ]] мебошад; забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ ҳастанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ Kenya] — The World Factbook (CIA)</ref> Номи кишвар аз қуллаи [[Кӯҳи Кения]] — дувумин қуллаи баланди [[Африқо]] — гирифта шудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини Кения яке аз қадимтарин боқимондаҳои инсон ёфт шудаанд, бинобар ин онро «гаҳвораи башарият» меноманд. Соҳили суоҳилии Кения аз асрҳои миёна бо тоҷирони араб ва форс робита дошт ва шаҳрҳои-давлатҳое чун [[Момбаса]] ва Малинди ташкил ёфта буданд; дар асри XVI португалиҳо қалъаи Форт-Жезусро дар Момбаса сохтанд.<ref name="brit" /> Соли 1895 [[Британияи Кабир]] протекторати Африқои Шарқиро таъсис дод; роҳи оҳани Уганда сохта шуд ва дар баландкӯҳҳои ҳосилхез муҳоҷирони сафедпӯст ҷойгир шуданд. Шӯриши «Мау-Мау» (1952–1960) муборизаро барои истиқлол тезонид; 12 декабри соли 1963 Кения истиқлол ба даст овард ва Ҷомо Кениата нахустин президент шуд. Пас аз ӯ Даниел арап Мои (1978–2002), сипас Мваи Кибаки ва Уҳуру Кениата ҳукмронӣ карданд; соли 2010 конститутсияи нав қабул шуд, ки идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор гардид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кения дар [[Африқои Шарқӣ]] воқеъ буда, аз соҳили [[Уқёнуси Ҳинд]] то кӯли Виктория тӯл мекашад. Дараи бузурги Африқо аз кишвар мегузарад (кӯлҳои Туркана, Найваша, Накуру ва Богория бо фламингоҳо); дар маркази кишвар [[Кӯҳи Кения]] (≈5199 м) ва баландкӯҳҳо, дар ҷануб саваннаҳои машҳур (Масаи-Мара, Амбоселӣ, Тсаво), дар шимол биёбонҳои хушк ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлим аз тропикии соҳилӣ то муътадили баландкӯҳӣ ва нимбиёбонӣ фарқ мекунад; масоҳати кишвар зиёда аз 580 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кения зиёда аз 50 миллион нафар буда, забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia" /> Дар кишвар зиёда аз 40 гурӯҳи этникӣ зиндагӣ мекунанд — кикую, лухя, луо, каленҷин, камба, масаи ва дигарон; аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (≈85%) буда, дар соҳил ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. l5gvxpzwypxryu43rardcvjjhd6rpzv 1473635 1473634 2026-05-22T10:45:06Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473635 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Кения |Номи аслӣ = Jamhuri ya Kenya / Republic of Kenya |Парчам = Flag of Kenya.svg |Нишон = Coat of arms of Kenya (Official).svg |Дар харита = Kenya (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[забони суоҳилӣ|суоҳилӣ]], [[забони англисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 декабр]]и [[1963]] (аз [[Британияи Кабир]]) |Пойтахт = [[Найробӣ]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]], [[Кисуму]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Уилям Руто |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Китуре Киндики |Ҷой аз рӯи масоҳат = 48 |Масоҳат = 580 367 км² |Фоизи об = 2,3 |Аҳолӣ = ≈47 564 296 |Соли баҳо = 2019 |Зичии аҳолӣ = ≈94 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈108 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈2 100 доллар |ШРИ = 0,60 (миёна) |Воҳиди пул = [[шиллинги Кения|шиллинг]] |Домен = [[.ke]] |Коди телефон = +254 |Минтақаи замонӣ = UTC+3 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Кения''' (ба суоҳилӣ: ''Kenya''; расман ''Jamhuri ya Kenya'' — Ҷумҳурии Кения) — давлат дар [[Африқои Шарқӣ]] буда, хатти экватор аз он мегузарад ва ба [[Уқёнуси Ҳинд]] баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kenya Kenya] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 50 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Найробӣ]] мебошад; забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ ҳастанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ Kenya] — The World Factbook (CIA)</ref> Номи кишвар аз қуллаи [[Кӯҳи Кения]] — дувумин қуллаи баланди [[Африқо]] — гирифта шудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини Кения яке аз қадимтарин боқимондаҳои инсон ёфт шудаанд, бинобар ин онро «гаҳвораи башарият» меноманд. Соҳили суоҳилии Кения аз асрҳои миёна бо тоҷирони араб ва форс робита дошт ва шаҳрҳои-давлатҳое чун [[Момбаса]] ва Малинди ташкил ёфта буданд; дар асри XVI португалиҳо қалъаи Форт-Жезусро дар Момбаса сохтанд.<ref name="brit" /> Соли 1895 [[Британияи Кабир]] протекторати Африқои Шарқиро таъсис дод; роҳи оҳани Уганда сохта шуд ва дар баландкӯҳҳои ҳосилхез муҳоҷирони сафедпӯст ҷойгир шуданд. Шӯриши «Мау-Мау» (1952–1960) муборизаро барои истиқлол тезонид; 12 декабри соли 1963 Кения истиқлол ба даст овард ва Ҷомо Кениата нахустин президент шуд. Пас аз ӯ Даниел арап Мои (1978–2002), сипас Мваи Кибаки ва Уҳуру Кениата ҳукмронӣ карданд; соли 2010 конститутсияи нав қабул шуд, ки идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор гардид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кения дар [[Африқои Шарқӣ]] воқеъ буда, аз соҳили [[Уқёнуси Ҳинд]] то кӯли Виктория тӯл мекашад. Дараи бузурги Африқо аз кишвар мегузарад (кӯлҳои Туркана, Найваша, Накуру ва Богория бо фламингоҳо); дар маркази кишвар [[Кӯҳи Кения]] (≈5199 м) ва баландкӯҳҳо, дар ҷануб саваннаҳои машҳур (Масаи-Мара, Амбоселӣ, Тсаво), дар шимол биёбонҳои хушк ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлим аз тропикии соҳилӣ то муътадили баландкӯҳӣ ва нимбиёбонӣ фарқ мекунад; масоҳати кишвар зиёда аз 580 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кения зиёда аз 50 миллион нафар буда, забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia" /> Дар кишвар зиёда аз 40 гурӯҳи этникӣ зиндагӣ мекунанд — кикую, лухя, луо, каленҷин, камба, масаи ва дигарон; аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (≈85%) буда, дар соҳил ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. == Сиёсат ва идора == Кения ҷумҳурии президентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат ва сарвари ҳукумат буда, бевосита интихоб мешавад; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — аст. Идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор шудааст. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], Ҷамоаи Африқои Шарқӣ (EAC) ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> h07wbshgyrkxdomxmyt4l71awlcod5i 1473636 1473635 2026-05-22T10:45:20Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473636 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Кения |Номи аслӣ = Jamhuri ya Kenya / Republic of Kenya |Парчам = Flag of Kenya.svg |Нишон = Coat of arms of Kenya (Official).svg |Дар харита = Kenya (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[забони суоҳилӣ|суоҳилӣ]], [[забони англисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 декабр]]и [[1963]] (аз [[Британияи Кабир]]) |Пойтахт = [[Найробӣ]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]], [[Кисуму]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Уилям Руто |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Китуре Киндики |Ҷой аз рӯи масоҳат = 48 |Масоҳат = 580 367 км² |Фоизи об = 2,3 |Аҳолӣ = ≈47 564 296 |Соли баҳо = 2019 |Зичии аҳолӣ = ≈94 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈108 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈2 100 доллар |ШРИ = 0,60 (миёна) |Воҳиди пул = [[шиллинги Кения|шиллинг]] |Домен = [[.ke]] |Коди телефон = +254 |Минтақаи замонӣ = UTC+3 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Кения''' (ба суоҳилӣ: ''Kenya''; расман ''Jamhuri ya Kenya'' — Ҷумҳурии Кения) — давлат дар [[Африқои Шарқӣ]] буда, хатти экватор аз он мегузарад ва ба [[Уқёнуси Ҳинд]] баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kenya Kenya] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 50 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Найробӣ]] мебошад; забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ ҳастанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ Kenya] — The World Factbook (CIA)</ref> Номи кишвар аз қуллаи [[Кӯҳи Кения]] — дувумин қуллаи баланди [[Африқо]] — гирифта шудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини Кения яке аз қадимтарин боқимондаҳои инсон ёфт шудаанд, бинобар ин онро «гаҳвораи башарият» меноманд. Соҳили суоҳилии Кения аз асрҳои миёна бо тоҷирони араб ва форс робита дошт ва шаҳрҳои-давлатҳое чун [[Момбаса]] ва Малинди ташкил ёфта буданд; дар асри XVI португалиҳо қалъаи Форт-Жезусро дар Момбаса сохтанд.<ref name="brit" /> Соли 1895 [[Британияи Кабир]] протекторати Африқои Шарқиро таъсис дод; роҳи оҳани Уганда сохта шуд ва дар баландкӯҳҳои ҳосилхез муҳоҷирони сафедпӯст ҷойгир шуданд. Шӯриши «Мау-Мау» (1952–1960) муборизаро барои истиқлол тезонид; 12 декабри соли 1963 Кения истиқлол ба даст овард ва Ҷомо Кениата нахустин президент шуд. Пас аз ӯ Даниел арап Мои (1978–2002), сипас Мваи Кибаки ва Уҳуру Кениата ҳукмронӣ карданд; соли 2010 конститутсияи нав қабул шуд, ки идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор гардид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кения дар [[Африқои Шарқӣ]] воқеъ буда, аз соҳили [[Уқёнуси Ҳинд]] то кӯли Виктория тӯл мекашад. Дараи бузурги Африқо аз кишвар мегузарад (кӯлҳои Туркана, Найваша, Накуру ва Богория бо фламингоҳо); дар маркази кишвар [[Кӯҳи Кения]] (≈5199 м) ва баландкӯҳҳо, дар ҷануб саваннаҳои машҳур (Масаи-Мара, Амбоселӣ, Тсаво), дар шимол биёбонҳои хушк ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлим аз тропикии соҳилӣ то муътадили баландкӯҳӣ ва нимбиёбонӣ фарқ мекунад; масоҳати кишвар зиёда аз 580 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кения зиёда аз 50 миллион нафар буда, забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia" /> Дар кишвар зиёда аз 40 гурӯҳи этникӣ зиндагӣ мекунанд — кикую, лухя, луо, каленҷин, камба, масаи ва дигарон; аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (≈85%) буда, дар соҳил ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. == Сиёсат ва идора == Кения ҷумҳурии президентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат ва сарвари ҳукумат буда, бевосита интихоб мешавад; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — аст. Идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор шудааст. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], Ҷамоаи Африқои Шарқӣ (EAC) ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Аз соли 2013 Кения ба 47 каунтӣ тақсим мешавад; [[Найробӣ]] худ як каунтии алоҳида аст. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]] ва [[Кисуму]] мебошанд. 3py4hax83uewg8rebcgzr3xe0jnfmb2 1473637 1473636 2026-05-22T10:45:33Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473637 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Кения |Номи аслӣ = Jamhuri ya Kenya / Republic of Kenya |Парчам = Flag of Kenya.svg |Нишон = Coat of arms of Kenya (Official).svg |Дар харита = Kenya (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[забони суоҳилӣ|суоҳилӣ]], [[забони англисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 декабр]]и [[1963]] (аз [[Британияи Кабир]]) |Пойтахт = [[Найробӣ]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]], [[Кисуму]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Уилям Руто |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Китуре Киндики |Ҷой аз рӯи масоҳат = 48 |Масоҳат = 580 367 км² |Фоизи об = 2,3 |Аҳолӣ = ≈47 564 296 |Соли баҳо = 2019 |Зичии аҳолӣ = ≈94 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈108 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈2 100 доллар |ШРИ = 0,60 (миёна) |Воҳиди пул = [[шиллинги Кения|шиллинг]] |Домен = [[.ke]] |Коди телефон = +254 |Минтақаи замонӣ = UTC+3 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Кения''' (ба суоҳилӣ: ''Kenya''; расман ''Jamhuri ya Kenya'' — Ҷумҳурии Кения) — давлат дар [[Африқои Шарқӣ]] буда, хатти экватор аз он мегузарад ва ба [[Уқёнуси Ҳинд]] баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kenya Kenya] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 50 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Найробӣ]] мебошад; забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ ҳастанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ Kenya] — The World Factbook (CIA)</ref> Номи кишвар аз қуллаи [[Кӯҳи Кения]] — дувумин қуллаи баланди [[Африқо]] — гирифта шудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини Кения яке аз қадимтарин боқимондаҳои инсон ёфт шудаанд, бинобар ин онро «гаҳвораи башарият» меноманд. Соҳили суоҳилии Кения аз асрҳои миёна бо тоҷирони араб ва форс робита дошт ва шаҳрҳои-давлатҳое чун [[Момбаса]] ва Малинди ташкил ёфта буданд; дар асри XVI португалиҳо қалъаи Форт-Жезусро дар Момбаса сохтанд.<ref name="brit" /> Соли 1895 [[Британияи Кабир]] протекторати Африқои Шарқиро таъсис дод; роҳи оҳани Уганда сохта шуд ва дар баландкӯҳҳои ҳосилхез муҳоҷирони сафедпӯст ҷойгир шуданд. Шӯриши «Мау-Мау» (1952–1960) муборизаро барои истиқлол тезонид; 12 декабри соли 1963 Кения истиқлол ба даст овард ва Ҷомо Кениата нахустин президент шуд. Пас аз ӯ Даниел арап Мои (1978–2002), сипас Мваи Кибаки ва Уҳуру Кениата ҳукмронӣ карданд; соли 2010 конститутсияи нав қабул шуд, ки идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор гардид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кения дар [[Африқои Шарқӣ]] воқеъ буда, аз соҳили [[Уқёнуси Ҳинд]] то кӯли Виктория тӯл мекашад. Дараи бузурги Африқо аз кишвар мегузарад (кӯлҳои Туркана, Найваша, Накуру ва Богория бо фламингоҳо); дар маркази кишвар [[Кӯҳи Кения]] (≈5199 м) ва баландкӯҳҳо, дар ҷануб саваннаҳои машҳур (Масаи-Мара, Амбоселӣ, Тсаво), дар шимол биёбонҳои хушк ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлим аз тропикии соҳилӣ то муътадили баландкӯҳӣ ва нимбиёбонӣ фарқ мекунад; масоҳати кишвар зиёда аз 580 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кения зиёда аз 50 миллион нафар буда, забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia" /> Дар кишвар зиёда аз 40 гурӯҳи этникӣ зиндагӣ мекунанд — кикую, лухя, луо, каленҷин, камба, масаи ва дигарон; аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (≈85%) буда, дар соҳил ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. == Сиёсат ва идора == Кения ҷумҳурии президентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат ва сарвари ҳукумат буда, бевосита интихоб мешавад; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — аст. Идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор шудааст. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], Ҷамоаи Африқои Шарқӣ (EAC) ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Аз соли 2013 Кения ба 47 каунтӣ тақсим мешавад; [[Найробӣ]] худ як каунтии алоҳида аст. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]] ва [[Кисуму]] мебошанд. == Иқтисод == Кения бузургтарин иқтисоди [[Африқои Шарқӣ]] аст. Кишоварзӣ пояи асосӣ мебошад — кишвар бузургтарин содиркунандаи чойи сиёҳ дар ҷаҳон буда, қаҳва, гулҳои буридашуда ва ҷуворимакка низ истеҳсол мекунад; хидматрасонӣ, сайёҳӣ (сафарӣ, соҳилҳо), алоқа (системаи пулии мобилии M-Pesa дар ҳамин ҷо ихтироъ шуд) ва соҳаи рақамӣ («саваннаи кремнӣ»и [[Найробӣ]]) рушд кардаанд.<ref name="cia" /> Мушкилоти асосӣ — камбизоатӣ, хушксолӣ ва қарзи давлатӣ мебошанд. db1pfzafxxz9xn8b13z8wql819o84zx 1473638 1473637 2026-05-22T10:45:46Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473638 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Кения |Номи аслӣ = Jamhuri ya Kenya / Republic of Kenya |Парчам = Flag of Kenya.svg |Нишон = Coat of arms of Kenya (Official).svg |Дар харита = Kenya (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[забони суоҳилӣ|суоҳилӣ]], [[забони англисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 декабр]]и [[1963]] (аз [[Британияи Кабир]]) |Пойтахт = [[Найробӣ]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]], [[Кисуму]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Уилям Руто |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Китуре Киндики |Ҷой аз рӯи масоҳат = 48 |Масоҳат = 580 367 км² |Фоизи об = 2,3 |Аҳолӣ = ≈47 564 296 |Соли баҳо = 2019 |Зичии аҳолӣ = ≈94 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈108 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈2 100 доллар |ШРИ = 0,60 (миёна) |Воҳиди пул = [[шиллинги Кения|шиллинг]] |Домен = [[.ke]] |Коди телефон = +254 |Минтақаи замонӣ = UTC+3 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Кения''' (ба суоҳилӣ: ''Kenya''; расман ''Jamhuri ya Kenya'' — Ҷумҳурии Кения) — давлат дар [[Африқои Шарқӣ]] буда, хатти экватор аз он мегузарад ва ба [[Уқёнуси Ҳинд]] баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kenya Kenya] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 50 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Найробӣ]] мебошад; забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ ҳастанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ Kenya] — The World Factbook (CIA)</ref> Номи кишвар аз қуллаи [[Кӯҳи Кения]] — дувумин қуллаи баланди [[Африқо]] — гирифта шудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини Кения яке аз қадимтарин боқимондаҳои инсон ёфт шудаанд, бинобар ин онро «гаҳвораи башарият» меноманд. Соҳили суоҳилии Кения аз асрҳои миёна бо тоҷирони араб ва форс робита дошт ва шаҳрҳои-давлатҳое чун [[Момбаса]] ва Малинди ташкил ёфта буданд; дар асри XVI португалиҳо қалъаи Форт-Жезусро дар Момбаса сохтанд.<ref name="brit" /> Соли 1895 [[Британияи Кабир]] протекторати Африқои Шарқиро таъсис дод; роҳи оҳани Уганда сохта шуд ва дар баландкӯҳҳои ҳосилхез муҳоҷирони сафедпӯст ҷойгир шуданд. Шӯриши «Мау-Мау» (1952–1960) муборизаро барои истиқлол тезонид; 12 декабри соли 1963 Кения истиқлол ба даст овард ва Ҷомо Кениата нахустин президент шуд. Пас аз ӯ Даниел арап Мои (1978–2002), сипас Мваи Кибаки ва Уҳуру Кениата ҳукмронӣ карданд; соли 2010 конститутсияи нав қабул шуд, ки идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор гардид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кения дар [[Африқои Шарқӣ]] воқеъ буда, аз соҳили [[Уқёнуси Ҳинд]] то кӯли Виктория тӯл мекашад. Дараи бузурги Африқо аз кишвар мегузарад (кӯлҳои Туркана, Найваша, Накуру ва Богория бо фламингоҳо); дар маркази кишвар [[Кӯҳи Кения]] (≈5199 м) ва баландкӯҳҳо, дар ҷануб саваннаҳои машҳур (Масаи-Мара, Амбоселӣ, Тсаво), дар шимол биёбонҳои хушк ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлим аз тропикии соҳилӣ то муътадили баландкӯҳӣ ва нимбиёбонӣ фарқ мекунад; масоҳати кишвар зиёда аз 580 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кения зиёда аз 50 миллион нафар буда, забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia" /> Дар кишвар зиёда аз 40 гурӯҳи этникӣ зиндагӣ мекунанд — кикую, лухя, луо, каленҷин, камба, масаи ва дигарон; аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (≈85%) буда, дар соҳил ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. == Сиёсат ва идора == Кения ҷумҳурии президентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат ва сарвари ҳукумат буда, бевосита интихоб мешавад; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — аст. Идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор шудааст. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], Ҷамоаи Африқои Шарқӣ (EAC) ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Аз соли 2013 Кения ба 47 каунтӣ тақсим мешавад; [[Найробӣ]] худ як каунтии алоҳида аст. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]] ва [[Кисуму]] мебошанд. == Иқтисод == Кения бузургтарин иқтисоди [[Африқои Шарқӣ]] аст. Кишоварзӣ пояи асосӣ мебошад — кишвар бузургтарин содиркунандаи чойи сиёҳ дар ҷаҳон буда, қаҳва, гулҳои буридашуда ва ҷуворимакка низ истеҳсол мекунад; хидматрасонӣ, сайёҳӣ (сафарӣ, соҳилҳо), алоқа (системаи пулии мобилии M-Pesa дар ҳамин ҷо ихтироъ шуд) ва соҳаи рақамӣ («саваннаи кремнӣ»и [[Найробӣ]]) рушд кардаанд.<ref name="cia" /> Мушкилоти асосӣ — камбизоатӣ, хушксолӣ ва қарзи давлатӣ мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Кения фарҳангҳои гуногуни қавмиро дар бар мегирад — симои масаиҳо рамзи кишвар шудааст. Дар варзиш кенияҳо дар давиши масофаи дароз дар ҷаҳон пешсаф мебошанд (Элиуд Кипчоге — рекордсмани ҷаҳонии марафон, давандагони каленҷин); мусиқии бенга, фарҳанги соҳили суоҳилӣ ва ошхона (угалӣ, ниама-чома — гӯшти бирён) машҳуранд. Вангари Маатаи — барандаи ҷоизаи сулҳи Нобел — кениягӣ буд; мамнӯъгоҳҳои табиӣ ва ҳифзи ҳайвоноти ваҳшӣ аз ифтихороти миллӣ мебошанд. npn01sbz159dc96ajykf9bfjtpsaiqm 1473639 1473638 2026-05-22T10:45:59Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1473639 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Кения |Номи аслӣ = Jamhuri ya Kenya / Republic of Kenya |Парчам = Flag of Kenya.svg |Нишон = Coat of arms of Kenya (Official).svg |Дар харита = Kenya (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[забони суоҳилӣ|суоҳилӣ]], [[забони англисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 декабр]]и [[1963]] (аз [[Британияи Кабир]]) |Пойтахт = [[Найробӣ]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]], [[Кисуму]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Уилям Руто |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Китуре Киндики |Ҷой аз рӯи масоҳат = 48 |Масоҳат = 580 367 км² |Фоизи об = 2,3 |Аҳолӣ = ≈47 564 296 |Соли баҳо = 2019 |Зичии аҳолӣ = ≈94 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈108 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈2 100 доллар |ШРИ = 0,60 (миёна) |Воҳиди пул = [[шиллинги Кения|шиллинг]] |Домен = [[.ke]] |Коди телефон = +254 |Минтақаи замонӣ = UTC+3 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Кения''' (ба суоҳилӣ: ''Kenya''; расман ''Jamhuri ya Kenya'' — Ҷумҳурии Кения) — давлат дар [[Африқои Шарқӣ]] буда, хатти экватор аз он мегузарад ва ба [[Уқёнуси Ҳинд]] баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kenya Kenya] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 50 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Найробӣ]] мебошад; забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ ҳастанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ Kenya] — The World Factbook (CIA)</ref> Номи кишвар аз қуллаи [[Кӯҳи Кения]] — дувумин қуллаи баланди [[Африқо]] — гирифта шудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини Кения яке аз қадимтарин боқимондаҳои инсон ёфт шудаанд, бинобар ин онро «гаҳвораи башарият» меноманд. Соҳили суоҳилии Кения аз асрҳои миёна бо тоҷирони араб ва форс робита дошт ва шаҳрҳои-давлатҳое чун [[Момбаса]] ва Малинди ташкил ёфта буданд; дар асри XVI португалиҳо қалъаи Форт-Жезусро дар Момбаса сохтанд.<ref name="brit" /> Соли 1895 [[Британияи Кабир]] протекторати Африқои Шарқиро таъсис дод; роҳи оҳани Уганда сохта шуд ва дар баландкӯҳҳои ҳосилхез муҳоҷирони сафедпӯст ҷойгир шуданд. Шӯриши «Мау-Мау» (1952–1960) муборизаро барои истиқлол тезонид; 12 декабри соли 1963 Кения истиқлол ба даст овард ва Ҷомо Кениата нахустин президент шуд. Пас аз ӯ Даниел арап Мои (1978–2002), сипас Мваи Кибаки ва Уҳуру Кениата ҳукмронӣ карданд; соли 2010 конститутсияи нав қабул шуд, ки идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор гардид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кения дар [[Африқои Шарқӣ]] воқеъ буда, аз соҳили [[Уқёнуси Ҳинд]] то кӯли Виктория тӯл мекашад. Дараи бузурги Африқо аз кишвар мегузарад (кӯлҳои Туркана, Найваша, Накуру ва Богория бо фламингоҳо); дар маркази кишвар [[Кӯҳи Кения]] (≈5199 м) ва баландкӯҳҳо, дар ҷануб саваннаҳои машҳур (Масаи-Мара, Амбоселӣ, Тсаво), дар шимол биёбонҳои хушк ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлим аз тропикии соҳилӣ то муътадили баландкӯҳӣ ва нимбиёбонӣ фарқ мекунад; масоҳати кишвар зиёда аз 580 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кения зиёда аз 50 миллион нафар буда, забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia" /> Дар кишвар зиёда аз 40 гурӯҳи этникӣ зиндагӣ мекунанд — кикую, лухя, луо, каленҷин, камба, масаи ва дигарон; аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (≈85%) буда, дар соҳил ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. == Сиёсат ва идора == Кения ҷумҳурии президентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат ва сарвари ҳукумат буда, бевосита интихоб мешавад; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — аст. Идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор шудааст. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], Ҷамоаи Африқои Шарқӣ (EAC) ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Аз соли 2013 Кения ба 47 каунтӣ тақсим мешавад; [[Найробӣ]] худ як каунтии алоҳида аст. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]] ва [[Кисуму]] мебошанд. == Иқтисод == Кения бузургтарин иқтисоди [[Африқои Шарқӣ]] аст. Кишоварзӣ пояи асосӣ мебошад — кишвар бузургтарин содиркунандаи чойи сиёҳ дар ҷаҳон буда, қаҳва, гулҳои буридашуда ва ҷуворимакка низ истеҳсол мекунад; хидматрасонӣ, сайёҳӣ (сафарӣ, соҳилҳо), алоқа (системаи пулии мобилии M-Pesa дар ҳамин ҷо ихтироъ шуд) ва соҳаи рақамӣ («саваннаи кремнӣ»и [[Найробӣ]]) рушд кардаанд.<ref name="cia" /> Мушкилоти асосӣ — камбизоатӣ, хушксолӣ ва қарзи давлатӣ мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Кения фарҳангҳои гуногуни қавмиро дар бар мегирад — симои масаиҳо рамзи кишвар шудааст. Дар варзиш кенияҳо дар давиши масофаи дароз дар ҷаҳон пешсаф мебошанд (Элиуд Кипчоге — рекордсмани ҷаҳонии марафон, давандагони каленҷин); мусиқии бенга, фарҳанги соҳили суоҳилӣ ва ошхона (угалӣ, ниама-чома — гӯшти бирён) машҳуранд. Вангари Маатаи — барандаи ҷоизаи сулҳи Нобел — кениягӣ буд; мамнӯъгоҳҳои табиӣ ва ҳифзи ҳайвоноти ваҳшӣ аз ифтихороти миллӣ мебошанд. == Нигаред низ == * [[Африқои Шарқӣ]] * [[Найробӣ]] * [[Момбаса]] * [[Кӯҳи Кения]] * [[Иттиҳоди Африқо]] 5e1n4a3wb9iapwewhwrghfdgiph400i 1473640 1473639 2026-05-22T10:46:12Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1473640 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Кения |Номи аслӣ = Jamhuri ya Kenya / Republic of Kenya |Парчам = Flag of Kenya.svg |Нишон = Coat of arms of Kenya (Official).svg |Дар харита = Kenya (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[забони суоҳилӣ|суоҳилӣ]], [[забони англисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 декабр]]и [[1963]] (аз [[Британияи Кабир]]) |Пойтахт = [[Найробӣ]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]], [[Кисуму]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Уилям Руто |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Китуре Киндики |Ҷой аз рӯи масоҳат = 48 |Масоҳат = 580 367 км² |Фоизи об = 2,3 |Аҳолӣ = ≈47 564 296 |Соли баҳо = 2019 |Зичии аҳолӣ = ≈94 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈108 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈2 100 доллар |ШРИ = 0,60 (миёна) |Воҳиди пул = [[шиллинги Кения|шиллинг]] |Домен = [[.ke]] |Коди телефон = +254 |Минтақаи замонӣ = UTC+3 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Кения''' (ба суоҳилӣ: ''Kenya''; расман ''Jamhuri ya Kenya'' — Ҷумҳурии Кения) — давлат дар [[Африқои Шарқӣ]] буда, хатти экватор аз он мегузарад ва ба [[Уқёнуси Ҳинд]] баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kenya Kenya] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 50 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Найробӣ]] мебошад; забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ ҳастанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ Kenya] — The World Factbook (CIA)</ref> Номи кишвар аз қуллаи [[Кӯҳи Кения]] — дувумин қуллаи баланди [[Африқо]] — гирифта шудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини Кения яке аз қадимтарин боқимондаҳои инсон ёфт шудаанд, бинобар ин онро «гаҳвораи башарият» меноманд. Соҳили суоҳилии Кения аз асрҳои миёна бо тоҷирони араб ва форс робита дошт ва шаҳрҳои-давлатҳое чун [[Момбаса]] ва Малинди ташкил ёфта буданд; дар асри XVI португалиҳо қалъаи Форт-Жезусро дар Момбаса сохтанд.<ref name="brit" /> Соли 1895 [[Британияи Кабир]] протекторати Африқои Шарқиро таъсис дод; роҳи оҳани Уганда сохта шуд ва дар баландкӯҳҳои ҳосилхез муҳоҷирони сафедпӯст ҷойгир шуданд. Шӯриши «Мау-Мау» (1952–1960) муборизаро барои истиқлол тезонид; 12 декабри соли 1963 Кения истиқлол ба даст овард ва Ҷомо Кениата нахустин президент шуд. Пас аз ӯ Даниел арап Мои (1978–2002), сипас Мваи Кибаки ва Уҳуру Кениата ҳукмронӣ карданд; соли 2010 конститутсияи нав қабул шуд, ки идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор гардид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кения дар [[Африқои Шарқӣ]] воқеъ буда, аз соҳили [[Уқёнуси Ҳинд]] то кӯли Виктория тӯл мекашад. Дараи бузурги Африқо аз кишвар мегузарад (кӯлҳои Туркана, Найваша, Накуру ва Богория бо фламингоҳо); дар маркази кишвар [[Кӯҳи Кения]] (≈5199 м) ва баландкӯҳҳо, дар ҷануб саваннаҳои машҳур (Масаи-Мара, Амбоселӣ, Тсаво), дар шимол биёбонҳои хушк ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлим аз тропикии соҳилӣ то муътадили баландкӯҳӣ ва нимбиёбонӣ фарқ мекунад; масоҳати кишвар зиёда аз 580 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кения зиёда аз 50 миллион нафар буда, забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia" /> Дар кишвар зиёда аз 40 гурӯҳи этникӣ зиндагӣ мекунанд — кикую, лухя, луо, каленҷин, камба, масаи ва дигарон; аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (≈85%) буда, дар соҳил ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. == Сиёсат ва идора == Кения ҷумҳурии президентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат ва сарвари ҳукумат буда, бевосита интихоб мешавад; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — аст. Идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор шудааст. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], Ҷамоаи Африқои Шарқӣ (EAC) ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Аз соли 2013 Кения ба 47 каунтӣ тақсим мешавад; [[Найробӣ]] худ як каунтии алоҳида аст. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]] ва [[Кисуму]] мебошанд. == Иқтисод == Кения бузургтарин иқтисоди [[Африқои Шарқӣ]] аст. Кишоварзӣ пояи асосӣ мебошад — кишвар бузургтарин содиркунандаи чойи сиёҳ дар ҷаҳон буда, қаҳва, гулҳои буридашуда ва ҷуворимакка низ истеҳсол мекунад; хидматрасонӣ, сайёҳӣ (сафарӣ, соҳилҳо), алоқа (системаи пулии мобилии M-Pesa дар ҳамин ҷо ихтироъ шуд) ва соҳаи рақамӣ («саваннаи кремнӣ»и [[Найробӣ]]) рушд кардаанд.<ref name="cia" /> Мушкилоти асосӣ — камбизоатӣ, хушксолӣ ва қарзи давлатӣ мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Кения фарҳангҳои гуногуни қавмиро дар бар мегирад — симои масаиҳо рамзи кишвар шудааст. Дар варзиш кенияҳо дар давиши масофаи дароз дар ҷаҳон пешсаф мебошанд (Элиуд Кипчоге — рекордсмани ҷаҳонии марафон, давандагони каленҷин); мусиқии бенга, фарҳанги соҳили суоҳилӣ ва ошхона (угалӣ, ниама-чома — гӯшти бирён) машҳуранд. Вангари Маатаи — барандаи ҷоизаи сулҳи Нобел — кениягӣ буд; мамнӯъгоҳҳои табиӣ ва ҳифзи ҳайвоноти ваҳшӣ аз ифтихороти миллӣ мебошанд. == Нигаред низ == * [[Африқои Шарқӣ]] * [[Найробӣ]] * [[Момбаса]] * [[Кӯҳи Кения]] * [[Иттиҳоди Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} ndrfrj69che2gf8tm0tirqnv6sa22tf 1473641 1473640 2026-05-22T10:46:26Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1473641 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Кения |Номи аслӣ = Jamhuri ya Kenya / Republic of Kenya |Парчам = Flag of Kenya.svg |Нишон = Coat of arms of Kenya (Official).svg |Дар харита = Kenya (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[забони суоҳилӣ|суоҳилӣ]], [[забони англисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 декабр]]и [[1963]] (аз [[Британияи Кабир]]) |Пойтахт = [[Найробӣ]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]], [[Кисуму]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Уилям Руто |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Китуре Киндики |Ҷой аз рӯи масоҳат = 48 |Масоҳат = 580 367 км² |Фоизи об = 2,3 |Аҳолӣ = ≈47 564 296 |Соли баҳо = 2019 |Зичии аҳолӣ = ≈94 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈108 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈2 100 доллар |ШРИ = 0,60 (миёна) |Воҳиди пул = [[шиллинги Кения|шиллинг]] |Домен = [[.ke]] |Коди телефон = +254 |Минтақаи замонӣ = UTC+3 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Кения''' (ба суоҳилӣ: ''Kenya''; расман ''Jamhuri ya Kenya'' — Ҷумҳурии Кения) — давлат дар [[Африқои Шарқӣ]] буда, хатти экватор аз он мегузарад ва ба [[Уқёнуси Ҳинд]] баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kenya Kenya] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 50 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Найробӣ]] мебошад; забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ ҳастанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ Kenya] — The World Factbook (CIA)</ref> Номи кишвар аз қуллаи [[Кӯҳи Кения]] — дувумин қуллаи баланди [[Африқо]] — гирифта шудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини Кения яке аз қадимтарин боқимондаҳои инсон ёфт шудаанд, бинобар ин онро «гаҳвораи башарият» меноманд. Соҳили суоҳилии Кения аз асрҳои миёна бо тоҷирони араб ва форс робита дошт ва шаҳрҳои-давлатҳое чун [[Момбаса]] ва Малинди ташкил ёфта буданд; дар асри XVI португалиҳо қалъаи Форт-Жезусро дар Момбаса сохтанд.<ref name="brit" /> Соли 1895 [[Британияи Кабир]] протекторати Африқои Шарқиро таъсис дод; роҳи оҳани Уганда сохта шуд ва дар баландкӯҳҳои ҳосилхез муҳоҷирони сафедпӯст ҷойгир шуданд. Шӯриши «Мау-Мау» (1952–1960) муборизаро барои истиқлол тезонид; 12 декабри соли 1963 Кения истиқлол ба даст овард ва Ҷомо Кениата нахустин президент шуд. Пас аз ӯ Даниел арап Мои (1978–2002), сипас Мваи Кибаки ва Уҳуру Кениата ҳукмронӣ карданд; соли 2010 конститутсияи нав қабул шуд, ки идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор гардид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кения дар [[Африқои Шарқӣ]] воқеъ буда, аз соҳили [[Уқёнуси Ҳинд]] то кӯли Виктория тӯл мекашад. Дараи бузурги Африқо аз кишвар мегузарад (кӯлҳои Туркана, Найваша, Накуру ва Богория бо фламингоҳо); дар маркази кишвар [[Кӯҳи Кения]] (≈5199 м) ва баландкӯҳҳо, дар ҷануб саваннаҳои машҳур (Масаи-Мара, Амбоселӣ, Тсаво), дар шимол биёбонҳои хушк ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлим аз тропикии соҳилӣ то муътадили баландкӯҳӣ ва нимбиёбонӣ фарқ мекунад; масоҳати кишвар зиёда аз 580 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кения зиёда аз 50 миллион нафар буда, забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia" /> Дар кишвар зиёда аз 40 гурӯҳи этникӣ зиндагӣ мекунанд — кикую, лухя, луо, каленҷин, камба, масаи ва дигарон; аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (≈85%) буда, дар соҳил ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. == Сиёсат ва идора == Кения ҷумҳурии президентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат ва сарвари ҳукумат буда, бевосита интихоб мешавад; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — аст. Идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор шудааст. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], Ҷамоаи Африқои Шарқӣ (EAC) ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Аз соли 2013 Кения ба 47 каунтӣ тақсим мешавад; [[Найробӣ]] худ як каунтии алоҳида аст. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]] ва [[Кисуму]] мебошанд. == Иқтисод == Кения бузургтарин иқтисоди [[Африқои Шарқӣ]] аст. Кишоварзӣ пояи асосӣ мебошад — кишвар бузургтарин содиркунандаи чойи сиёҳ дар ҷаҳон буда, қаҳва, гулҳои буридашуда ва ҷуворимакка низ истеҳсол мекунад; хидматрасонӣ, сайёҳӣ (сафарӣ, соҳилҳо), алоқа (системаи пулии мобилии M-Pesa дар ҳамин ҷо ихтироъ шуд) ва соҳаи рақамӣ («саваннаи кремнӣ»и [[Найробӣ]]) рушд кардаанд.<ref name="cia" /> Мушкилоти асосӣ — камбизоатӣ, хушксолӣ ва қарзи давлатӣ мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Кения фарҳангҳои гуногуни қавмиро дар бар мегирад — симои масаиҳо рамзи кишвар шудааст. Дар варзиш кенияҳо дар давиши масофаи дароз дар ҷаҳон пешсаф мебошанд (Элиуд Кипчоге — рекордсмани ҷаҳонии марафон, давандагони каленҷин); мусиқии бенга, фарҳанги соҳили суоҳилӣ ва ошхона (угалӣ, ниама-чома — гӯшти бирён) машҳуранд. Вангари Маатаи — барандаи ҷоизаи сулҳи Нобел — кениягӣ буд; мамнӯъгоҳҳои табиӣ ва ҳифзи ҳайвоноти ваҳшӣ аз ифтихороти миллӣ мебошанд. == Нигаред низ == * [[Африқои Шарқӣ]] * [[Найробӣ]] * [[Момбаса]] * [[Кӯҳи Кения]] * [[Иттиҳоди Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kenya Кения дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ Кения — The World Factbook] qfdu876zseai26dvwmje9odw5oekyg7 1473642 1473641 2026-05-22T10:46:39Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1473642 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Кения |Номи аслӣ = Jamhuri ya Kenya / Republic of Kenya |Парчам = Flag of Kenya.svg |Нишон = Coat of arms of Kenya (Official).svg |Дар харита = Kenya (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = [[забони суоҳилӣ|суоҳилӣ]], [[забони англисӣ|англисӣ]] |Сана/Санаҳои истиқлол = [[12 декабр]]и [[1963]] (аз [[Британияи Кабир]]) |Пойтахт = [[Найробӣ]] |Шаҳрҳои калонтарин = [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]], [[Кисуму]] |Шакли идора = ҷумҳурии президентии воҳид |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Уилям Руто |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Китуре Киндики |Ҷой аз рӯи масоҳат = 48 |Масоҳат = 580 367 км² |Фоизи об = 2,3 |Аҳолӣ = ≈47 564 296 |Соли баҳо = 2019 |Зичии аҳолӣ = ≈94 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈108 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈2 100 доллар |ШРИ = 0,60 (миёна) |Воҳиди пул = [[шиллинги Кения|шиллинг]] |Домен = [[.ke]] |Коди телефон = +254 |Минтақаи замонӣ = UTC+3 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Кения''' (ба суоҳилӣ: ''Kenya''; расман ''Jamhuri ya Kenya'' — Ҷумҳурии Кения) — давлат дар [[Африқои Шарқӣ]] буда, хатти экватор аз он мегузарад ва ба [[Уқёнуси Ҳинд]] баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kenya Kenya] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 50 миллион нафар буда, пойтахт ва бузургтарин шаҳраш [[Найробӣ]] мебошад; забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ ҳастанд.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ Kenya] — The World Factbook (CIA)</ref> Номи кишвар аз қуллаи [[Кӯҳи Кения]] — дувумин қуллаи баланди [[Африқо]] — гирифта шудааст.<ref name="brit" /> == Таърих == Дар сарзамини Кения яке аз қадимтарин боқимондаҳои инсон ёфт шудаанд, бинобар ин онро «гаҳвораи башарият» меноманд. Соҳили суоҳилии Кения аз асрҳои миёна бо тоҷирони араб ва форс робита дошт ва шаҳрҳои-давлатҳое чун [[Момбаса]] ва Малинди ташкил ёфта буданд; дар асри XVI португалиҳо қалъаи Форт-Жезусро дар Момбаса сохтанд.<ref name="brit" /> Соли 1895 [[Британияи Кабир]] протекторати Африқои Шарқиро таъсис дод; роҳи оҳани Уганда сохта шуд ва дар баландкӯҳҳои ҳосилхез муҳоҷирони сафедпӯст ҷойгир шуданд. Шӯриши «Мау-Мау» (1952–1960) муборизаро барои истиқлол тезонид; 12 декабри соли 1963 Кения истиқлол ба даст овард ва Ҷомо Кениата нахустин президент шуд. Пас аз ӯ Даниел арап Мои (1978–2002), сипас Мваи Кибаки ва Уҳуру Кениата ҳукмронӣ карданд; соли 2010 конститутсияи нав қабул шуд, ки идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор гардид.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кения дар [[Африқои Шарқӣ]] воқеъ буда, аз соҳили [[Уқёнуси Ҳинд]] то кӯли Виктория тӯл мекашад. Дараи бузурги Африқо аз кишвар мегузарад (кӯлҳои Туркана, Найваша, Накуру ва Богория бо фламингоҳо); дар маркази кишвар [[Кӯҳи Кения]] (≈5199 м) ва баландкӯҳҳо, дар ҷануб саваннаҳои машҳур (Масаи-Мара, Амбоселӣ, Тсаво), дар шимол биёбонҳои хушк ҷойгиранд.<ref name="brit" /> Иқлим аз тропикии соҳилӣ то муътадили баландкӯҳӣ ва нимбиёбонӣ фарқ мекунад; масоҳати кишвар зиёда аз 580 ҳазор километри мураббаъ аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кения зиёда аз 50 миллион нафар буда, забонҳои расмӣ суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="cia" /> Дар кишвар зиёда аз 40 гурӯҳи этникӣ зиндагӣ мекунанд — кикую, лухя, луо, каленҷин, камба, масаи ва дигарон; аксарияти аҳолӣ масеҳӣ (≈85%) буда, дар соҳил ҷамоаи калони мусулмонон ҳаст. == Сиёсат ва идора == Кения ҷумҳурии президентии воҳид мебошад: президент сарвари давлат ва сарвари ҳукумат буда, бевосита интихоб мешавад; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Сенат — аст. Идоракунӣ ба 47 каунтӣ вогузор шудааст. Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], Ҷамоаи Африқои Шарқӣ (EAC) ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == Аз соли 2013 Кения ба 47 каунтӣ тақсим мешавад; [[Найробӣ]] худ як каунтии алоҳида аст. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Найробӣ]], [[Момбаса]], [[Накуру]], [[Элдорет]] ва [[Кисуму]] мебошанд. == Иқтисод == Кения бузургтарин иқтисоди [[Африқои Шарқӣ]] аст. Кишоварзӣ пояи асосӣ мебошад — кишвар бузургтарин содиркунандаи чойи сиёҳ дар ҷаҳон буда, қаҳва, гулҳои буридашуда ва ҷуворимакка низ истеҳсол мекунад; хидматрасонӣ, сайёҳӣ (сафарӣ, соҳилҳо), алоқа (системаи пулии мобилии M-Pesa дар ҳамин ҷо ихтироъ шуд) ва соҳаи рақамӣ («саваннаи кремнӣ»и [[Найробӣ]]) рушд кардаанд.<ref name="cia" /> Мушкилоти асосӣ — камбизоатӣ, хушксолӣ ва қарзи давлатӣ мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == Кения фарҳангҳои гуногуни қавмиро дар бар мегирад — симои масаиҳо рамзи кишвар шудааст. Дар варзиш кенияҳо дар давиши масофаи дароз дар ҷаҳон пешсаф мебошанд (Элиуд Кипчоге — рекордсмани ҷаҳонии марафон, давандагони каленҷин); мусиқии бенга, фарҳанги соҳили суоҳилӣ ва ошхона (угалӣ, ниама-чома — гӯшти бирён) машҳуранд. Вангари Маатаи — барандаи ҷоизаи сулҳи Нобел — кениягӣ буд; мамнӯъгоҳҳои табиӣ ва ҳифзи ҳайвоноти ваҳшӣ аз ифтихороти миллӣ мебошанд. == Нигаред низ == * [[Африқои Шарқӣ]] * [[Найробӣ]] * [[Момбаса]] * [[Кӯҳи Кения]] * [[Иттиҳоди Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kenya Кения дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kenya/ Кения — The World Factbook] {{Кишварҳои Африқо}} [[Гурӯҳ:Кения| ]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]] 5mbz20x6lm96zhwzqsnxubslwph778y 0 6280 1473401 1258593 2026-05-21T18:14:57Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Йазд]] to [[Язд]] over redirect: ивази ном 1258593 wikitext text/x-wiki {{МА |Номи тоҷикӣ=Язд |Номи аслӣ=یزد |Акс= |Кишвар=[[Эрон]] |Вилоят=[[устони Язд]] |Аҳолӣ=505,037 ([[2006]]) }} '''Язд''' ({{забон-фа|یزد}}) — шаҳрест дар [[устони Язд]], маркази дини зардуштй дар [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 326,776 тан будааст ва дар соли 2006, 505,037 тан баровард мешавад. == Сарчашмаҳо == * [https://archive.is/20121205085101/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон] {{Шаҳрҳои устони Язд}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Язд]] [[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]] qvoe3dw03ncnlyfunc9c1q6ulj7ovg1 1473405 1473401 2026-05-21T18:16:31Z Шухрат Саъдиев 5132 1473405 wikitext text/x-wiki {{МА |Номи тоҷикӣ=Язд |Номи аслӣ=یزد |Акс= |Кишвар=[[Эрон]] |Вилоят=[[устони Язд]] |Аҳолӣ=505,037 ([[2006]]) }} '''Язд''' ({{забон-фа|یزد}}) — шаҳрест дар [[устони Язд]], маркази дини зардуштй дар [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 326,776 тан будааст ва дар соли 2006, 505,037 тан баровард мешавад. == Сарчашмаҳо == * [https://archive.is/20121205085101/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Шаҳрҳои устони Язд}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Язд]] [[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]] tstgi9l9jf040gw9qufhc1nz10im4ds 1473406 1473405 2026-05-21T18:20:09Z Шухрат Саъдиев 5132 1473406 wikitext text/x-wiki {{МА |Номи тоҷикӣ=Язд |Номи аслӣ=یزد |Акс= |Кишвар=[[Эрон]] |Вилоят=[[устони Язд]] |Аҳолӣ=505,037 ([[2006]]) }} '''Язд''' ({{забон-фа|یزد}}) — шаҳрест дар [[устони Язд]], маркази дини зардуштй дар [[Эрон]] аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 326,776 тан будааст ва дар соли 2006, 505,037 тан баровард мешавад. == Нигаред низ == * [[Феҳристи шаҳрҳои Эрон (бо зиёда аз 100 ҳазор аҳолӣ)]] == Сарчашмаҳо == * [https://archive.is/20121205085101/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-106&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=x Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Шаҳрҳои устони Язд}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Язд]] [[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]] kgd4qaeo778bino4ji3s1iyyig330xc 0 9740 1473524 1335327 2026-05-22T09:19:12Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473524 wikitext text/x-wiki {{Таксон |image file = Carex physodes 185219789.jpg |image descr = |regnum = Гиёҳон |parent = Carex |rang = Гуна |latin = Carex physodes |author = [[M.Bieb.]] (1809) |syn = * {{bt|Carex stenophylla|var=curaica|[[Litv.]] ex [[Kneuck.]] (1898)}}, [[pro syn.]] |range map = |range map caption = |range map width = |range legend = |iucnstatus = |iucn = |wikispecies = Carex physodes }} '''Илох''' ({{lang-la|Carex physodes}}) — рустании бисъёрсолаи [[алаф]]и, мансуби гешахо. Рангаш ашххабии сабзтоб, 10-40 см баланд мешавад. Дар бехи пояаш [[чим]] ҳосил мекунад. Барги борик, хӯшагул (1-2см), [[мева]]и байзашакл дорад. [[Март]] — [[май]] гул карда, мева мебандад.. Илох бештар дар Осиёи Марказӣ, Қазоқистон, инчунин дар Афғонистон, Эрон, Хитой, Муғулистон паҳн шудааст. Дар Тоҷикистон (даштҳои Дилварзин, Ашти Калон, қисми ғарбии водии Фарғона, водиҳои Ҳисор, Вахш, Бешкент ва ғ.) дар минтақаҳои биёбон (дар баландиҳои то 400 м аз с. б.) вомехӯрад. Дар заминҳои регзор хуб нашъунамо мекунад. И. рустании муҳимми чарогоҳҳои зимистонист. Аз ҷиҳати ғизонокӣ мисли лӯбиёиҳо мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илох |8|муаллиф= }} rrzd5iiji3g1jtfpjteqtyuw5q70x6o 0 12963 1473506 1308261 2026-05-22T07:25:18Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ гурӯҳбандӣ 1473506 wikitext text/x-wiki [[Image:Masjidi madrasai Abdullohon.JPG|right|400px|thumb]] '''Масҷиди мадрасаи Абдуллохон''', ёдгории меъмории мансуб ба а. ХVI, масҷиди ҷомеи деҳаи [[Навгилем]][[Ноҳияи Исфара]] аст. Масҷид дар замони Абдуллохони 11 Шайбонӣ (1557-1599) с. 1585 қомат афрохтааст. С.1909 дар саҳни ҳавлии [[масҷид]] аз хишти пухта Саид Алибой ном шахс манорае бунёд намуд. [[Акс:Manorai masjidi Abdullohon.JPG|100px|thumb|left|Манора дар саҳни масҷид]] Масҷиди мадрасаи Абдуллохон гунбаздор аст. Дарозии бино 20,2 м, мавзеи марказии он 10,47 м, қанотҳо 15,15-15,85 м, баландии равоқ 9 м-ро ташкил медиҳад. Меҳроби панҷтарқаи масҷид ҳошияҳои музайян ва бурҷҳои гаҷкорӣ дорад. Тоқи қисми шарқӣ чун роҳрав истифода шуда, пештоқро бо бинои марказии гунбаздор мепайваст. Гунбази куррашакл болои устувонаи на он қадар баланд бунёд ёфтааст. Намотоқи умқӣ дошта, бари он 10,7 м аст ва дорои нақшу нигори рангаву катибаҳои кӯфӣ ва хиштҳои зебо мебошад. Тоқи намо дар ҳошияҳояш ба усули «гиреҳ» оро дода шудааст. Нақшҳои ҳамаи қисмҳои чӯби шифт ва сарсутунҳо рангҳои [[сурх]], [[сабз]] ва [[кабуд]] доранд. Тибқи шаҳодати калонсолон дар [[мадраса]] мударрисон [[Домулло Мирабдулло]], [[Мулло Маҳмудхӯҷа]], [[Мулло Соҳиб]], [[Мирзоабдулло]], [[Муҳаммадxони Махдум]] ва мутаваллиҳо [[Мулло Поччохӯҷа]], [[Мулло Нуруллохӯҷа]] ба таълиму тадриси толибилмон пардохтаанд. Ёдгорӣ дар муҳофизати давлат қарор дорад. Ба истиқболи [[1100-солагии Давлати Сомониён]] масҷид ҳамчун иншооти ҷашнӣ пурра таъмиру тармим ва эҳё гардид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} * {{ЭСТ|||муаллиф=}} {{Ислом-нопурра}} {{Масҷид-ноппура}} [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Тоҷикистон аз рӯи алифбо‎]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Масоҷиди суннӣ]] [[Гурӯҳ:Маcҷидҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ дар асрҳои миёна]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Исфара]] eselbh7wtc27gxqsx8ux680ex48ho7m 0 13988 1473416 48179 2026-05-22T00:29:43Z Xqbot 1543 Ислоҳи масири дукарата ба [[Иёлоти Федеративии Микронезия]] 1473416 wikitext text/x-wiki #равона [[Иёлоти Федеративии Микронезия]] hxmxcewqjg1bfyoab6bwgyjfm019xi4 0 14114 1473467 1473161 2026-05-22T05:31:27Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473467 wikitext text/x-wiki '''Иқлимшиносӣ''' - [[илм]] оид ба иқлим. Илми мазкур сабабҳои пайдоиш, тағйирёбӣ, паҳншавӣ ва навъҳои иқлимро дар рӯи Замин меомӯзад. Иқлимшиносӣ ба илмҳои ҷуғрофиёшиносӣ мансуб буда, бо обуҳавошиносӣ ([[метеорология]]) зич алоқаманд аст. Иқлимшиносӣ ба иқлимшиносии умумӣ ва иқлимнигорӣ тақсим мешавад. Иқлимшиносӣи умумӣ сабабҳои ташаккули иқлимҳои гуногун, таъсири онҳо ба инсон ва объектҳои фаъолияти онҳоро таҳқиқ мекунад. Вобаста ба объект ва усулҳои таҳқиқот иқлимшиносии умумӣ ба иқлимшиносии физикӣ, аэроиқлимшиносӣ, микроиқлимшиносӣ ва палеоиқлимшиносӣ ҷудо мешавад. == Таърих == Иқлимнигорӣ (климатография) паҳншавии гуногуни иқлимро дар кураи Замин меомӯзад. Бо дар назар доштани аҳаммияти бузурги он дар хоҷагии халқ иқлимшиносӣ боиси ба вуҷуд омадани як зумра илмҳои амалӣ (биоиқлимшиносӣ, агроиқлимшиносӣ, иқлимшиносии тиббӣ, курортӣ, техникӣ ва ғ.) гардид. Маълумоти аввалинро оид ба иқлим ва қонунмандиҳои он олимони [[Юнони Қадим]] ([[Арасту]], [[Ҳеродот]], [[Страбон]]) пешниҳод кардаанд. Дар асарҳои олимони асримиёнагии тоҷик – [[Абурайҳони Берунӣ]], [[Ибни Сино]] ва дигарон оид ба назарияи обуҳавошиносӣ ва иқлимшиносӣ фикрҳои ҷолиб ва дорои аҳаммияти илмӣ ҷой доранд. Дар миёнаҳои асри 18 М. В. Ломоносов зарурати омӯзиши қабатҳои болоии [[атмосфера]] ва пешгӯӣ кардани обу ҳаворо асоснок кард. Баъди дар [[Петербург]] таъсис додани аввалин дар ҷаҳон расадхонаи бузурги геофизикӣ (1849) таҳқиқоти иқлимшиносӣ дар Русия муваффақиятҳои калон пайдо кард. Дар инкишофи илми иқлимшиносӣ хидмати олимони хориҷӣ ба монанди А. Гумболт, В. Кеппен, Ю. Ханн ва дигарон бузург аст. Иқлимшиносони шӯравӣ А. А. Каминский, Л. С. Берг, В. Ю. Визе, О. Н. Дроздов, Е. С. Рубинштейн, Б. П. Алисов, С. П. Хромов, Т. В. Покровская, М. И. Будико ва дигарон усулҳои таҳқиқоти сифатан нави иқлимшиносиро истифода бурдаанд. == Иқлимшиносӣ дар Тоҷикистон == Оғози таҳқиқоти обуҳавошиносӣ дар [[Осиёи Марказӣ]] ба солҳои 60 асри 19 рост меояд. Нахустин пойгоҳи обуҳавошиносии Тоҷикистон соли 1870 (ё 1866) дар [[Хуҷанд]] ва баъд дар ш-ҳои Истаравшан (1873), [[Панҷакент]] (1879), [[Мурғоб]] (1892), [[Хоруғ]] (1898) таъсис ёфтанд. Ҳангоми таъсиси Саридораи обуҳавошиноси (ҳидрометеорологӣ)-и ҶШС Тоҷикистон 10 пойгоҳи обуҳавошиносӣ мавҷуд буд. Соли 1933 дар минтақаи Бадахшон ([[пиряхи Федченко]]) расадхонаи баландкӯҳӣ бунёд гардид. Солҳои баъдӣ дар баландии [[Анзоб|ағбаҳои Анзоб,]] [[Шаҳристон]], Хобуработ, Санглох, Булункӯл, Ишкошим ва ғ. пойгоҳҳои обуҳавошиносӣ сохта шуданд. Таҳқиқоти экспедитсионии Помир, ки дар ибтидои асри 20 бо ширкати А. П. Федченко, В. Ф. Ошанин ва Н. Л. Корженевский анҷом дода шудаанд, аҳаммияти бузург доштанд. Соли 1980 дар Тоҷикистон шабакаҳои обуҳавошиносӣ зиёд гардида, 60 пойгоҳ ва садҳо дидбонгоҳ (пост)-и обуҳавошиносӣ фаъолият доштанд ва мушоҳидаи обуҳавосанҷӣ дар як шабонарӯз 3 бор анҷом дода мешуд. Ҳоло [[иқлими Тоҷикистон]] дар асоси мушоҳидаҳои 190 пойгоҳи обуҳавосанҷӣ омӯхта мешаванд. Расадхонаи Хадамоти ҷумҳуриявии Тоҷикистон оид ба обуҳавосанҷӣ ва назорати муҳити табиат дар Душанбе (ҳоло Агентии обуҳавошиносии [[Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]]) солҳои 1966–70 оид ба иқлими Тоҷикистон маълумотномаҳо дарҷ кард, ки дар онҳо тавсифи миёна ва бисёрсолаи ҳарорати ҳавою хок, боришот, шамол, намии ҳаво ва ҳодисаҳои атмосферии ҳамаи пойгоҳу дидбонгоҳ (пост)-ҳои ҳудуди ҷумҳурӣ ҷой дода шудаанд. Ҳоло шабакаи назорати ҳидрометеорологии Тоҷикистон дорои 58 пойгоҳи обуҳавошиносӣ (35 обуҳавосанҷӣ, 5 ҳидрологӣ, 2 агрометеорологӣ, 2 аэрологӣ, 1 авиатсионӣ, 2 барфпош) ва 126 дидбонгоҳу нуқтаи мушоҳидаи ҳидрологӣ, обуҳавошиносӣ ва агрометеорологӣ мебошад. Аз ҷумла 8 пойгоҳ барои мушоҳидаҳои доимӣ фаъолият мебаранд, ки маълумоти онҳо барои муайян намудани тамоюли солшумории тағйироти иқлим истифода мешаванд; 14 пойгоҳ ба шабакаи обуҳавошиносии мубодилаи байналмилалӣ ворид мебошанд. 7 сентябри соли 2006 Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи тасдиқ намудани Барномаи барқароркунии пойгоҳи ҳидрометеорологӣ ва дидбонгоҳҳои метеорологии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2007–2016» қабул гардид, ки ҳадафи он барқарорсозии марҳилавии шабакаҳои ҳидрометеорологӣ, баланд бардоштани сифати хадамоти обуҳавошиносӣ, насби шабакаи мухобиротӣ, таҳқиқ ва пешниҳоди маълумоти ҳидрометеорологӣ мебошад. Соли 2001-ум 9 пойгоҳи обуҳавошиносии худкор (Федченко, Навобод, Қалъаи Лабиоб, Шаҳристон, Анзоб, Данғара, Душанбе, Қизилқишлоқ) насб шуд, ки аз онҳо 7-тоаш ҳидрометеорологӣ ва 2-тоаш ҳидрологӣ мебошанд. == Ҳамкории Тоҷикистон бо кишварҳои хориҷи дар ин самт == Хадамоти ҳидрометеорологии Тоҷикистон ҳамкории худро бо кишварҳои ҳамсоя ва хориҷии дур низ ба роҳ мондааст. Ҷумҳурии Тоҷикистон узви Созмони умумиҷаҳонии метеорологӣ мебошад. Бо ёрии Созмони умумиҷаҳонии метеорологӣ, Агентии ИМА оид ба рушди байналмилалӣ (ЮСАИД), ҳукумати Швейсария, ҶХХ барои беҳтар намудани кори Хадамоти метеорологии Тоҷикистон он бо таҷҳизоти замонавӣ таъмин шудааст. Ҳоло ба омӯзиши иқлимшиносӣ Агентии обуҳавошиносии Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, шуъбаи географияи назди Раёсати АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Институти масъалаҳои об, [[гидроэнергетика]] ва экологияи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон машғуланд. == Нигаред == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқлимшиносӣ|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Иқлим]] 77mgpo5zkl5hlaczmv3xrsshr7se6f2 0 16253 1473514 1294351 2026-05-22T07:41:16Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Пайнавиштҳо */ 1473514 wikitext text/x-wiki [[Акс:Manorai_masjidi_Abdullohon.JPG|thumb|Манора дар [[Навгилем]]]] '''Манора''' — як меъмориест, ки дар масоҷид ва мадарасоҳо бунёд карда мешавад. Вазифаи асосии манора нишона, даъват ба номоз аст. [[Акс:Manorai_masjidi_Abdullohon.JPG|thumb|Манора дар [[Навгилем]]]] Манора (ар., манбаи нур, чароғдон), 1) гулдаста ё бинои бурҷмонанд, ки асосан дар пеш ва шафати масҷиду мадрасаҳо ё дар дохили ҳавлии онҳо барои азонгӯйӣ сохта мешуд. Аз ин рӯ, баъзан онро маъзана низ мегӯянд. Манораҳо дар водии Ҳисор дар назди масоҷид сохта шудаанд, аммо хеле кам. Танҳо солҳои охир дар назди масҷидҳо ба бунёди Манора оғоз карданд. Манораҳо дар ибтидо аз берун зина ё поғундаи морпеч доштанд, баъдҳо онро дар дохили Манораҳо месохтанд. Манораҳо ба сифати дидбонгоҳ ва нишони роҳ низ истифода мешуданд. Манораҳоро асосан аз хишт, санг ва баъзан чӯб месохтанд. Манорасозӣ бештар дар мамлакатҳои Шарқи исломӣ маъмул буд. Манораҳои мудаввар, серқирра ва чоркунҷа маълуманд. Манораҳои Миср, Ироқ, Эрон, мамлакатҳои Осиёи Марказӣ ва Миёна асосан мудаввар ё бисёрпаҳлу буда, бо лавҳаҳои кандакорӣ, кошӣ ва қафасаҳои нақшин оро меёфтанд. Манораҳои чоркунҷа хоси меъмории Сурия ва мамлакатҳои Африқои Шимолист. Дар аксар М.- ҳо: Эрон, Ҳиндустон, мамлакатҳои Шарқи Наздик ва Осиёи Миёна катибаҳо низ сабт меёфтанд; 2) иншооти баланде, ки озод меистад. Устувории онро Ҳисор 3000 сол конструксияи асосӣ (бе бандакҳо) муайян мекунад. М-ҳои замонавиро аз пӯлод, чӯб, оҳанубетон, санг (телеманораҳо, радиоманораҳо, Манораҳои обфишор, М.-ҳои силосхобонӣ ва ғ.) месозанд. Конструксияи сутуни М. одатан аз системаи фазоии миллаҳо (гирда, секунҷа, росткунҷа, мураббаъ, бисёркунҷа) иборат аст. Ба Манора асосан омилҳои метероологӣ (шамол, гармову сармо, ва ғ.) таъсир мекунанд. Манораҳоро аз рӯйи қоидаҳои умумии механикаи бинокорӣ месозанд, пеш аз сохтани Манора мустаҳкамӣ, устуворӣ ва деформатсияшавии онро ҳисоб мекунанд. «Манораи афтанда» дар Пиза (Италия, 1174-1372, баландиаш 56м), силсилаи манораҳои Кремли Москва (садаҳои 15- 17), манораи Эйфель дар Париж (1889, баландиаш қариб 300м), манораи марказии телевизионии Москва (манораи Останкино, 1961-68, баландиаш 536м) машҳуртарини ин гуна М.-ҳо мебошанд.<ref>Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 352-353</ref> == Пайнавиштҳо == <references/> {{Ислом-нопурра}} {{Масҷид-ноппура}} {{хурд}} [[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Маcҷидҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Ҳисор]] [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ дар асрҳои миёна]] n8xfohk1c3hrkk5o8wzsqizukersnju 0 20502 1473503 1416805 2026-05-22T07:18:26Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Пайвандҳо */ гурӯҳбандӣ 1473503 wikitext text/x-wiki [[Акс:Мечеть шейха Муслихиддина.jpg|thumb|Маҷмааи таърихӣ — меъмории Шайх Муслиҳиддин]] [[Акс:Мечеть и голуби.JPG|thumb|Маҷмааи таърихӣ — меъмории Шайх Муслиҳиддин]] '''Маҷмаъаи таърихӣ-меъмории Шайх Муслиҳиддин''' — ёдгории таърихӣ-меъмориест, ки дар маркази шаҳри [[Хуҷанд]] ҷойгир аст. Маҷма-аи таърихӣ-меъмории Шайх Муслиҳиддин аз мақбара-хонақо, масҷид аз зиёратхона, гӯрхона ва ҳуҷраҳои зиёде иборат аст. [[Мақбараи Шайх Муслиҳиддин]] ба шарафи Муслиҳиддини Хуҷандӣ — шоир, ҳокими шаҳр номгузорӣ шудааст. Мақбараи асри XII аз гӯрхонае, ки бо хишти пухта сохта шудааст иборат аст. Дар асри XIV дар ҷойи мақбара бинои наве сохта шуд, ки аз тарҳи пешина фарқ мекунад. Ин бино ба мақбара-хонақо, яъне ҷойи намозу маросим табдил ёфта буд. Баъдтар ин ёдгорӣ боз чандин маротиба таъмир шуда аз нав сохта шудааст. Дар асри XIX дар шафати ин мақбара масҷиди бошукӯҳе бино ёфт. Ҷойи марказиро дар маҷмааи таърихӣ мақбараи Шайх Муслиҳиддин ишғол менамояд. Мақбара аз зиёратхона, гӯрхона ва ҳуҷраҳои зиёде иборат аст. Даромад ба маҷмаъаи таърихӣ-меъмории Шайх Муслиҳиддин озод аст.<ref>Қодиров Ф. С. Захираҳои туристӣ: ёдгориҳои фарҳангӣ — таърихӣ ва табии. — Душанбе, 2012, с. 66 — 67.</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.tarih.tj/ Таърихи Тоҷикистон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070928044602/http://www.tarih.tj/ |date=2007-09-28 }} {{таърих-нопурра}} [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Тоҷикистон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Масоҷиди суннӣ]] [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ дар асрҳои миёна]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Маcҷидҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоотҳо дар Хуҷанд]] cjfs4i6ahr2dtp8qmokoclcy39cjgpf 3 21323 1473407 1470712 2026-05-21T18:58:53Z Eurohunter 5062 /* Тоҷикӣ */ бахши ҷадид 1473407 wikitext text/x-wiki {{-}} <div style="-moz-transform:rotate(357deg);-webkit-transform:rotate(357deg); transform:rotate(357deg); float:left"> {{Бойгонӣ|2012|2015|2016|2017|2018|2019|2020|2021|2022|2023|2024|2025}} </div> <div style="-moz-transform:rotate(3deg);-webkit-transform:rotate(3deg); transform:rotate(3deg); float:left"> __TOC__ <br></div> {{-}} == Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com == Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC) == Раъд == Номи мақоларо иваз кунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-93966-6|&#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-93966-6|talk]]) 18:33, 11 феврали 2026 (UTC) == Даф кунед == Даф кунед, аз ночиз чизе насозед. Кай буд абар забони порс вожаи "Мӯйлаб" ? [[Мӯйлаб]] . [https://vazhaju.tj/search/%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%83%D1%82 Бурут] гӯеду одамиро саргардон накунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-93966-6|&#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-93966-6|talk]]) 11:19, 22 феврали 2026 (UTC) == Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест == Дуруд @[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]], метавонед, лутфан, шаблони Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ {{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ}}-ро бознигарӣ кунед. Дар ҷадвал номи дастаҳо дуруст намоён намешаванд. Сипос! [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 05:31, 25 феврали 2026 (UTC) :Дуруд! Феълан ман бо ин шаблону модулҳо хуб шинос нестам, дар Википедияи Русӣ ҳам ба назарам чунин намуд. Ё ман манзуратонро хуб дарк накардам? [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 06:16, 25 феврали 2026 (UTC) == Translation request == Hello, VASHGIRD. Can you translate and upload the article [[:ru:Флегрейские поля]]/[[:fa:منطقه فلگریا]] in Tajik Wikipedia? Yours sincerely, [[Корбар:Kurcke|Kurcke]] ([[Баҳси корбар:Kurcke|баҳс]]) 12:11, 8 марти 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 апрели 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Тоҷикӣ == Hello. I'm looking for Tajik translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[Корбар:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Баҳси корбар:Eurohunter|баҳс]]) 18:58, 21 май 2026 (UTC) khccaxnhhqdvbnbp219uvw1txp7t4ob 1473466 1473407 2026-05-22T05:28:43Z VASHGIRD 8035 /* Тоҷикӣ */ Посух додан 1473466 wikitext text/x-wiki {{-}} <div style="-moz-transform:rotate(357deg);-webkit-transform:rotate(357deg); transform:rotate(357deg); float:left"> {{Бойгонӣ|2012|2015|2016|2017|2018|2019|2020|2021|2022|2023|2024|2025}} </div> <div style="-moz-transform:rotate(3deg);-webkit-transform:rotate(3deg); transform:rotate(3deg); float:left"> __TOC__ <br></div> {{-}} == Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com == Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC) == Раъд == Номи мақоларо иваз кунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-93966-6|&#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-93966-6|talk]]) 18:33, 11 феврали 2026 (UTC) == Даф кунед == Даф кунед, аз ночиз чизе насозед. Кай буд абар забони порс вожаи "Мӯйлаб" ? [[Мӯйлаб]] . [https://vazhaju.tj/search/%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%83%D1%82 Бурут] гӯеду одамиро саргардон накунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&#126;2026-93966-6|&#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&#126;2026-93966-6|talk]]) 11:19, 22 феврали 2026 (UTC) == Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест == Дуруд @[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]], метавонед, лутфан, шаблони Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ {{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ}}-ро бознигарӣ кунед. Дар ҷадвал номи дастаҳо дуруст намоён намешаванд. Сипос! [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 05:31, 25 феврали 2026 (UTC) :Дуруд! Феълан ман бо ин шаблону модулҳо хуб шинос нестам, дар Википедияи Русӣ ҳам ба назарам чунин намуд. Ё ман манзуратонро хуб дарк накардам? [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 06:16, 25 феврали 2026 (UTC) == Translation request == Hello, VASHGIRD. Can you translate and upload the article [[:ru:Флегрейские поля]]/[[:fa:منطقه فلگریا]] in Tajik Wikipedia? Yours sincerely, [[Корбар:Kurcke|Kurcke]] ([[Баҳси корбар:Kurcke|баҳс]]) 12:11, 8 марти 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 апрели 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Тоҷикӣ == Hello. I'm looking for Tajik translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[Корбар:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Баҳси корбар:Eurohunter|баҳс]]) 18:58, 21 май 2026 (UTC) :Hello! Sure, I can help. Please provide the list of items or links here, and I will translate them into Tajik. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 05:28, 22 май 2026 (UTC) 0dc1j01mp5iczenprw8k3bk2pobk75w 0 58325 1473494 1208370 2026-05-22T06:30:31Z VASHGIRD 8035 1473494 wikitext text/x-wiki {{Шахсият | ном =Шавқат Муҳаммадиев | номи аслӣ = | тасвир = | таърихи таваллуд =[[28 март]], [[1956]] | зодгоҳ = | таърихи даргузашт = | навъи фаъолият =[[рӯзноманигор]] }} '''Шавқат Муҳаммадиев''' - рӯзноманигори тоҷик, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]]. == Зиндагинома == == Эҷодиёт == == Сарчашма == {{bio-stub}} 2nrtuxgykzfx566ud2zk6qqzifft6zc 1473495 1473494 2026-05-22T06:30:49Z VASHGIRD 8035 1473495 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном =Шавқат Муҳаммадиев | номи аслӣ = | тасвир = | таърихи таваллуд =[[28 март]], [[1956]] | зодгоҳ = | таърихи даргузашт = | навъи фаъолият =[[рӯзноманигор]] }} '''Шавқат Муҳаммадиев''' — рӯзноманигори тоҷик, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} l4r6bpgpvvrnbvu6tmwq27uui89haux 1473527 1473495 2026-05-22T09:30:40Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Шавқат Муҳаммадиев]] to [[Шавкат Муҳаммадиев]] 1473495 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном =Шавқат Муҳаммадиев | номи аслӣ = | тасвир = | таърихи таваллуд =[[28 март]], [[1956]] | зодгоҳ = | таърихи даргузашт = | навъи фаъолият =[[рӯзноманигор]] }} '''Шавқат Муҳаммадиев''' — рӯзноманигори тоҷик, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} l4r6bpgpvvrnbvu6tmwq27uui89haux 1473530 1473527 2026-05-22T09:31:07Z VASHGIRD 8035 1473530 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном =Шавқат Муҳаммадиев | номи аслӣ = | тасвир = | таърихи таваллуд =[[28 март]], [[1956]] | зодгоҳ = | таърихи даргузашт = | навъи фаъолият =[[рӯзноманигор]] }} '''Шавқат Муҳаммадиев''' (28 март) — рӯзноманигор ва пажуҳишгари телевизиони тоҷик, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} 09zxp772rpxfsq0nkkjd7rg79kuazjm 1473531 1473530 2026-05-22T09:31:41Z VASHGIRD 8035 1473531 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Шавқат Муҳаммадиев | номи аслӣ = | тасвир = | таърихи таваллуд = | зодгоҳ = | таърихи даргузашт = | навъи фаъолият = {{рӯзноманигор}} }} '''Шавқат Муҳаммадиев''' ({{ВД-Дебоча}}) — [[рӯзноманигор]] ва пажуҳишгари телевизиони тоҷик, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} npiifxlo03ib13e1gap9ofhwpp6h6zb 0 62877 1473393 1292437 2026-05-21T17:25:37Z ~2026-30591-19 129475 1473393 wikitext text/x-wiki '''Гимназияи № 53 ба номи [[Муҳаббат Маҳмудова]]''' (собиқ мактаби миёнаи № 53) – [[Ноҳияи Сомонӣ|ноҳияи Исмоили Сомонӣ]] (собиқ ноҳияи Октябр) – [[шаҳр]]и [[Душанбе]]. ==Таърих== [[Мактаби миёна]]и № 53 [[11 январ]]и [[соли 1965]] дар [[ноҳияи Исмоили Сомонӣ]] (собиқ ноҳияи Октябр) шаҳри [[Душанбе]] таъсис ёфтааст. Ба сабаби афзудани шумораи наврасони синни мактабӣ дар кӯчаҳои ба номи Некрасов, Лоиқ Шералӣ, (собиқ Карл Маркс), М. Холов (собиқ Гогол), Рӯдакӣ, Чкалов ва душвории ба мактабҳои аз ҷойи истиқомат нисбатан дур ҷой гирифта, рафту омади наврасонро ба ҳисоб гирифта, бо қарори собиқ Кумитаи иҷроияи ноҳияи Октябр моҳи январи соли 1965 мактаби миёнаи рақами 53 кушода шуд. Мактаб толибилмонро аз мактабҳои рақамҳои 7, 10, 11 ва 34 ба даргоҳаш қабул кард. ==Хатмкунандагон== Аз дастпарварони гимназия 30 нафар дар тӯли 45 сол барои дониши аъло ва интизоми намунавӣ ва дар корҳои ҷамъиятӣ фаъолона иштирок карданашон соҳиби медалҳои тило ва нуқра гаштанд. Инҳо: Насриддин Мамадкаримов, Маҳбуба Ғозиева, Гулнора Пулодова, Умед Мунавваров, Замира Ғафорова, Комрон Маъмуров, Фазилат Бойбобоева, Умед Рашидов, Сурайё Нурхонова, Ҳадя Сатторова, Муҳайё Акрамова, Марҳабо Алиева, Сурайё Рашидова, Хуршед Раҳмонов, Мавзуна Бобоева, Мансурхон Қудусов, Малика Маҳмудова, Шерозхон Маҳмудов, Мадина Файзуллоева ва дигарон. ==Сарварон ва муаллимон== Роҳбарии ин даргоҳи маърифатро [[Муаллими шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Муаллимони шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] - [[Робия Маҷидова|Робия Маҷидова,]] [[Розиқ Ҳамидов]], [[Аълочии маорифи Тоҷикистон|Аълочиёни маорифи Тоҷикистон]] - [[Нори Пӯлодова]], [[Майрам Шакармамедова]], [[Соҷида Муродова]], [[Гуландом Лоҳутшо]], [[Ойдина Турдиева]], [[Муҳаммадсиддиқ Абдураззоқов]], [[Тӯрақул Ҷумъаев]] ва [[Раҳмоналӣ Таваров]] ба уҳда доштанд. Таълимгоҳ бо омӯзгорони эҷодкор ва пуртаҷрибаи худ Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ [[Муҳаббат Маҳмудова]], собиқадорони меҳнат дорандаи ордени Ленин, Ш. Бурҳонова, [[Муаллими шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Ю. Гафуров, [[Аълочии маорифи Тоҷикистон|Аълочиёни маорифи Тоҷикистон]] М. Асадова, М. Наимова, Р. Пулодова, М. Қаҳҳорова, З. Ботурова, Ҷ. Ҷумъазода, И. Ҷумъаева, Р. Наврӯзов, М. Диловарова, Н. Мирзоева, Р. Насруллоева, С. Бобоева, М. Абдуллоева, Қ. Шукронаева, Н. Наврӯзова, З. Сарварова, Р. Абдусамадова, Каримова Ҳ. ва дигарон фахр дорад, ки онҳо анъанаҳои неки омӯзгорони пешинаро давом дода, шуҳрати гимназияро дар миқёси ноҳия, шаҳр ва ҷумҳурӣ машҳур гардониданд. ==Пайванди беруна== [http://m53.do.am/ сайти мактаби 53] [[Гурӯҳ:Мактабҳои миёнаи Душанбе]] [[Гурӯҳ:Душанбе]] dwh3drj13s4kaxyufnezkkw2b2yufsg 1 72913 1473403 1038051 2026-05-21T18:14:57Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Баҳс:Йазд]] to [[Баҳс:Язд]] over redirect: ивази ном 650191 wikitext text/x-wiki {{Мақола аз лоиҳа|project=Эрон|image=Emblem of Iran.svg}} qwm1cmfsqh9k61hzaf1mrqveh4db5p5 0 89801 1473483 1464053 2026-05-22T05:59:30Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:My_darwing_CAC_CA-23.png|My_darwing_CAC_CA-23.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Kritzolina|Kritzolina]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:My darwing CAC CA-23.png|]]. 1473483 wikitext text/x-wiki {|{{Infobox aircraft begin | name={{PAGENAME}} | image=[[File:CAC CA-23.png|250px]] | caption= }}{{Infobox aircraft type | type= | national origin=[[Австралия]] | manufacturer=[[Commonwealth Aircraft Corporation]] | designer= | first flight= | introduced= | retired= | status= | primary user=[[Royal Australian Air Force]] | number built= | developed from= | variants with their own articles= }} |} '''CAC CA-23''' ({{lang-en|CAC CA-23}}) — як [[ҳавогард]]и сохтаи [[Commonwealth Aircraft Corporation]] дар кишвари [[Австралия]] аст . Нахустин истифодакунандаи ин ҳавогард [[Royal Australian Air Force]] будааст. ==Ҷусторҳои вобаста== *[[Феҳристи Ҳавогардҳо]] ==Манобеъ== {{Reflist}} *{{Ёдкард вики|Пайванд =http://en.wikipedia.org/wikiCAC_CA-23|Ном =CAC CA-23|Забон =англисӣ|Мушоҳида =1 августи соли 2015}} {{Ҳавогард-нопурра}} [[Гурӯҳ:Ҳавогардҳо]] [[Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо]] f5zrxni1owe59i0kx4fca7w4v7x5ukz 0 94805 1473508 1395774 2026-05-22T07:32:19Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Адабиёт */ 1473508 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Маcҷиди Сӯфӣ Аллоҳёр''' — ёдгории меъморӣ дар дар шаҳраки Вахшувари ноҳияи Деҳнави вилояти Сурхондарёи Ӯзбекистон воқеъ гардида, соли 1713 бунёд гардидааст. Дар бораи шаҳрак ва мазори Сӯфӣ Оллоҳёр шарқшиносон Л. И. Ремпел ва Д. Н. Логофет маълумот додаанд. Сӯфӣ Оллоҳёр -шоири аҳли тасаввуф, аслан ҳокими золиме аз шаҳри Истаравшан (Ӯротеппа) буда, бо бераҳмӣ ном бароварда, аз кардаҳои худ пушаймон гардида, мехоҳад бо амалҳои нек гуноҳҳои худро шӯяд. Ба назди ҳокими Деҳнав меояд. Ҳоким Сӯфӣ Оллоҳёрро ба мавзеи Вахшевар (аз рӯйи ривоятҳо «Шаҳри морон», мумкин «ваҳшимор») мефиристад. Оллоҳёр ба мавзеъ об оварда, он ҷойро обод карда, дар он ҷо масҷид месозад ва як шахси муътабар мегардад.<ref>Донишномаи Ҳисор.-Душанбе: «Ирфон», 2015, — с. 558—560</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Аршевская З. А., Ретевеладзе Э. В., Ҳакимов З. А. Средневековые памятники Сурхандарьи. Ташкенг, 1982. [[Гурӯҳ:Масоҷиди суннӣ]] [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ дар асрҳои миёна]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Ӯзбекистон]] 3cj275no7vnbrqnv0tbqbwbdaxnl1d4 1473509 1473508 2026-05-22T07:33:10Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Адабиёт */ гурӯҳбандӣ 1473509 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Маcҷиди Сӯфӣ Аллоҳёр''' — ёдгории меъморӣ дар дар шаҳраки Вахшувари ноҳияи Деҳнави вилояти Сурхондарёи Ӯзбекистон воқеъ гардида, соли 1713 бунёд гардидааст. Дар бораи шаҳрак ва мазори Сӯфӣ Оллоҳёр шарқшиносон Л. И. Ремпел ва Д. Н. Логофет маълумот додаанд. Сӯфӣ Оллоҳёр -шоири аҳли тасаввуф, аслан ҳокими золиме аз шаҳри Истаравшан (Ӯротеппа) буда, бо бераҳмӣ ном бароварда, аз кардаҳои худ пушаймон гардида, мехоҳад бо амалҳои нек гуноҳҳои худро шӯяд. Ба назди ҳокими Деҳнав меояд. Ҳоким Сӯфӣ Оллоҳёрро ба мавзеи Вахшевар (аз рӯйи ривоятҳо «Шаҳри морон», мумкин «ваҳшимор») мефиристад. Оллоҳёр ба мавзеъ об оварда, он ҷойро обод карда, дар он ҷо масҷид месозад ва як шахси муътабар мегардад.<ref>Донишномаи Ҳисор.-Душанбе: «Ирфон», 2015, — с. 558—560</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Аршевская З. А., Ретевеладзе Э. В., Ҳакимов З. А. Средневековые памятники Сурхандарьи. Ташкенг, 1982. [[Гурӯҳ:Масоҷиди суннӣ]] [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ дар асрҳои миёна]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Тоҷикистон]] ib4y7h54xwlbxaoi5l61lqdvw09c6ty 1473510 1473509 2026-05-22T07:35:16Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Адабиёт */ 1473510 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Маcҷиди Сӯфӣ Аллоҳёр''' — ёдгории меъморӣ дар дар шаҳраки Вахшувари ноҳияи Деҳнави вилояти Сурхондарёи Ӯзбекистон воқеъ гардида, соли 1713 бунёд гардидааст. Дар бораи шаҳрак ва мазори Сӯфӣ Оллоҳёр шарқшиносон Л. И. Ремпел ва Д. Н. Логофет маълумот додаанд. Сӯфӣ Оллоҳёр -шоири аҳли тасаввуф, аслан ҳокими золиме аз шаҳри Истаравшан (Ӯротеппа) буда, бо бераҳмӣ ном бароварда, аз кардаҳои худ пушаймон гардида, мехоҳад бо амалҳои нек гуноҳҳои худро шӯяд. Ба назди ҳокими Деҳнав меояд. Ҳоким Сӯфӣ Оллоҳёрро ба мавзеи Вахшевар (аз рӯйи ривоятҳо «Шаҳри морон», мумкин «ваҳшимор») мефиристад. Оллоҳёр ба мавзеъ об оварда, он ҷойро обод карда, дар он ҷо масҷид месозад ва як шахси муътабар мегардад.<ref>Донишномаи Ҳисор.-Душанбе: «Ирфон», 2015, — с. 558—560</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Аршевская З. А., Ретевеладзе Э. В., Ҳакимов З. А. Средневековые памятники Сурхандарьи. Ташкенг, 1982. [[Гурӯҳ:Масоҷиди суннӣ]] [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ дар асрҳои миёна]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ]] gxmeiq6b2ni3c5fkbsvvnwuqm6epo3l 0 94807 1473504 737088 2026-05-22T07:22:37Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Пайнавиштҳо */ илова 1473504 wikitext text/x-wiki '''Мақбараи Оқостона Бобо''' - дар [[ноҳияи Саросиё]]и [[вилояти Сурхондарё]]и [[Ҷумҳурии Ӯзбекистон]] воқеъ аст. Дар охири асри X ва аввали асри XI бунёд шудааст. Дар миёнаи гӯристони қадима ҷойгир аст. Сокинони маҳаллӣ мақбараро қадамҷойи ҳамсафи паёмбари ислом ҳазрати Муҳаммад (с) Абуҳурайра меҳисобанд. Дар асри XV ба тарҳи мақбара баъзе тағйирот ворид кардаанд. Дар охири асри XIX устои маҳаллӣ Худойбердӣ аз ш.Юрчӣ ([[вилояти Сурхондарё]]и [[Ҷумҳурии Ӯзбекистон]]) гумбаз ва даромадгоҳи Мақбараро тармим кардааст. Олимони бостоншинос Б.А.Литвинский, Б.А.Пугаченкова, З.А.Ҳакимов ва И.Ф.Бородина с-ҳои 1952, 1953, 1959, 1969 ва 1977 мақбараро дида таҳқиқ кардаанд. Мақбара ҳамчун [[Ёдгориҳои меъморӣ|ёдгории меъморӣ]] дар муҳофнзати давлат аст. <ref>Донишномаи Ҳисор -Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 349 </ref> ==Адабиёт== Аршавская З.А., Ретевеладзе Э.В., Ҳакимов З.А. Средневековые памятники Сурхандарьи. - Ташкент,1982. == Пайнавиштҳо == <references/> [[Гурӯҳ: Мақбараҳо]] [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ дар асрҳои миёна]] mt576a5pcsudsusrxqq0mg5sq7kjyio 0 94944 1473505 1308264 2026-05-22T07:24:20Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Пайнавиштҳо */ илова 1473505 wikitext text/x-wiki '''Масҷиди Сангин''' — ёдгории меъмории асрҳои VII-VIII- и [[Ҳисор]]. Бунёд ва қисми поёнии девор аз санги сурхи маҳаллӣ бино ёфта, дар сохтмони деворҳо, гумбазҳо, равоқҳо ва тоқҳо хишти пухтаи мустаъмали реза истифода гардидааст. Масҷид таъмири дутарафаи Г.- шаклест, ки тибқи анъанаи масҷиди гузар бино гардидааст. Дар маркази иморат толори мураббаи гумбаздор ҷойгир аст, ки тавассути тобадонҳои устувона ва болои дарҳои даромад равшан мегардад. Деворҳои толор бо тоқҳои пайконшакл оро ёфтаанд, ки тоқи умқии ғарб меҳроби мунаққаш дорад ва ҳамчунин ду меҳроби дигар намои шарқиро зинат додаанд. Айвонҳои гумбазини гирдшакли равоқдор ба шаҳсутунҳо ва шарфаҳо такя додаанд. Айвонҳои мусалсал бо панҷ гумбаз пӯшонида шудаанд. [[Масчид]] хеле одист ва ороишоти назаррасе надорад, вале дар он ҳам хусусиятҳои санъати меъмории монументалӣ таҷассум ёфтаанд ва дар қораи [[Осиёи Миёна]] ёдгории қадимтарин ба ҳисоб меравад. Масҷид дар муҳофизати давлат мебошад. <ref>Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 359</ref> == Пайнавиштҳо == <references/> {{Ислом-нопурра}} {{Масҷид-ноппура}} [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Тоҷикистон аз рӯи алифбо‎]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Масоҷиди суннӣ]] [[Гурӯҳ:Маcҷидҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ дар асрҳои миёна]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Ҳисор]] jtsvdp1njo7ss7sfusgx19mlv4nvaz6 14 94959 1473421 1376849 2026-05-22T03:36:27Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Сафавиён]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1473421 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Таърихи сиёсии Озарбойҷон]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои таърихӣ]] [[Гурӯҳ:Сафавиён]] 08gi4kp0c5m1cgiciopejrpqs0s0eet 0 95108 1473468 1212022 2026-05-22T05:32:47Z VASHGIRD 8035 1473468 wikitext text/x-wiki '''Ботлоқ''' — қисми сернаму оби сатҳи [[Замин]], ки дар он моддаҳои табиии напӯсида ҷамъ мешаванд ва баъдан ба торф мубаддал мегарданд. Оби Б. хокро сернам нигоҳ медорад. Дар чунин шароит дар ботлоқ набототи намидӯст месабзанд. Б. намиро нигоҳ дошта, кам бухор мекунад. Он бар асари васеъшавии ҳавзҳои об ва сернамшавии заминҳои хушк ба вуҷуд меояд. Б. ба се гурӯҳ тақсим мешавад: болоӣ (олигатрофӣ), поёнӣ (евтотрофӣ) ва табдилӣ (мезотрофӣ). Б.-и болоӣ аз сатҳи обҳои зеризаминӣ баланд меистад. Б.-и поёнӣ дар пастхамӣ воқеъ гардида, онро доимӣ ва ё ҳар сари чанд вақт об зер мекунад. Б.-и табдилӣ (бешагӣ) дар байни Б.-ҳои болоӣ ва поёнӣ воқеъ буда, дорои тағзияи муътадили маъданӣ аст. Б., асосан, аз боришоти атмосферӣ ғизо мегирад. Аз ҷиҳати хусусияти наботот Б.-ро ба ботлоқи алафӣ, ушнагӣ ва омехта ҷудо менамоянд. Дар Б.-и ушнагӣ торф ҳосил мешавад. Ғафсии қабати торф аз 5-8 то ба 10 м мерасад. Ғайр аз торф дар Б. маъдани ботлоқӣ, колчедани сулфур ва ғ. низ ҳосил мешаванд. Торфро ҳамчун сӯзишворӣ ва пору истифода мебаранд. Б. ба минтақаҳои бешазори Нимкураи Шимолӣ, бахусус Авруосиё, Канада, Ҳиндустон, Бразилия ва ғ. хос мебошад. Б. таркиби муҳим­тарини низоми экологии ҷаҳонӣ буда, ба вазъи обу ҳаво ва иқлими минтақа таъсири зиёд дорад. Дар Тоҷикистон Б.-ҳо аксаран дар соҳили дарёҳо ва кӯлҳои калон, аз ҷумла дар соҳили д-ҳои Сир, Зарафшон, Вахш (мамнӯъгоҳи «Бешаи палангон»), дар резишгоҳи д. Қизилсу ва водии д-ҳои Помири Шарқӣ (то баландии 3500 м) вомехӯранд. Дар онҳо мурғобӣ, қурбоққа ва мор­ҳои обӣ мавҷуданд. Руста­ниҳои хосси Б.-и Тоҷикис­тон: зарбед, най, газ, ангат, гулхор ва дарахтони бед, сафедор, дар баъзе ҷойҳо тӯс. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ботлоқ|3|муаллиф=М. Раҳимов}} * Половинкин А. А. Основы общего землеведения. М., 1958; * Большая советская энциклопедия. Т. 3. М., 1970; * Словарь-справочник по физической географии. М., 1983; * Энциклопедический словарь географических терминов. М. 1968; * Новая российская энциклопедия. Т. III (1). М., 2007. fbd24eyetoxoppb2dkfh9ve0miaf1mi 1473470 1473468 2026-05-22T05:34:14Z VASHGIRD 8035 1473470 wikitext text/x-wiki '''Ботлоқ''' — қисми сернаму оби сатҳи [[Замин]], ки дар он моддаҳои табиии напӯсида ҷамъ мешаванд ва баъдан ба [[торф]] мубаддал мегарданд. Оби ботлоқ хокро сернам нигоҳ медорад. Дар чунин шароит дар ботлоқ набототи намидӯст месабзанд. Ботлоқ намиро нигоҳ дошта, кам бухор мекунад. Он бар асари васеъшавии ҳавзҳои об ва сернамшавии заминҳои хушк ба вуҷуд меояд. Ботлоқ ба се гурӯҳ тақсим мешавад: болоӣ (олигатрофӣ), поёнӣ (евтотрофӣ) ва табдилӣ (мезотрофӣ). Ботлоқи болоӣ аз сатҳи обҳои зеризаминӣ баланд меистад. Ботлоқи поёнӣ дар пастхамӣ воқеъ гардида, онро доимӣ ва ё ҳар сари чанд вақт об зер мекунад. Ботлоқи табдилӣ (бешагӣ) дар байни ботлоқҳои болоӣ ва поёнӣ воқеъ буда, дорои тағзияи муътадили маъданӣ аст. Ботлоқ, асосан, аз боришоти атмосферӣ ғизо мегирад. Аз ҷиҳати хусусияти наботот ботлоқро ба ботлоқи алафӣ, ушнагӣ ва омехта ҷудо менамоянд. Дар ботлоқи ушнагӣ торф ҳосил мешавад. Ғафсии қабати торф аз 5-8 то ба 10 м мерасад. Ғайр аз торф дар ботлоқ маъдани ботлоқӣ, колчедани сулфур ва ғ. низ ҳосил мешаванд. Торфро ҳамчун сӯзишворӣ ва пору истифода мебаранд. Ботлоқ ба минтақаҳои бешазори Нимкураи Шимолӣ, бахусус Авруосиё, Канада, Ҳиндустон, Бразилия ва ғ. хос мебошад. Ботлоқ таркиби муҳим­тарини низоми экологии ҷаҳонӣ буда, ба вазъи обу ҳаво ва иқлими минтақа таъсири зиёд дорад. Дар Тоҷикистон ботлоқҳо аксаран дар соҳили дарёҳо ва кӯлҳои калон, аз ҷумла дар соҳили рӯдхонаҳои Сир, Зарафшон, Вахш (мамнӯъгоҳи «[[Бешаи палангон]]»), дар резишгоҳи рӯди Қизилсу ва водии рӯдхонаҳои Помири Шарқӣ (то баландии 3500 м) вомехӯранд. Дар онҳо мурғобӣ, қурбоққа ва мор­ҳои обӣ мавҷуданд. Руста­ниҳои хосси ботлоқи Тоҷикис­тон: зарбед, най, газ, ангат, гулхор ва дарахтони бед, сафедор, дар баъзе ҷойҳо тӯс. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ботлоқ|3|муаллиф=М. Раҳимов}} * Половинкин А. А. Основы общего землеведения. М., 1958; * Большая советская энциклопедия. Т. 3. М., 1970; * Словарь-справочник по физической географии. М., 1983; * Энциклопедический словарь географических терминов. М. 1968; * Новая российская энциклопедия. Т. III (1). М., 2007. sno4m631eeraq9ktud5d8mogsvzjcnt 1473471 1473470 2026-05-22T05:35:07Z VASHGIRD 8035 1473471 wikitext text/x-wiki '''Ботлоқ''', '''мурдоб '''— қисми сернаму оби сатҳи [[Замин]], ки дар он моддаҳои табиии напӯсида ҷамъ мешаванд ва баъдан ба [[торф]] мубаддал мегарданд. Оби ботлоқ хокро сернам нигоҳ медорад. Дар чунин шароит дар ботлоқ набототи намидӯст месабзанд. Ботлоқ намиро нигоҳ дошта, кам бухор мекунад. Он бар асари васеъшавии ҳавзҳои об ва сернамшавии заминҳои хушк ба вуҷуд меояд. Ботлоқ ба се гурӯҳ тақсим мешавад: болоӣ (олигатрофӣ), поёнӣ (евтотрофӣ) ва табдилӣ (мезотрофӣ). Ботлоқи болоӣ аз сатҳи обҳои зеризаминӣ баланд меистад. Ботлоқи поёнӣ дар пастхамӣ воқеъ гардида, онро доимӣ ва ё ҳар сари чанд вақт об зер мекунад. Ботлоқи табдилӣ (бешагӣ) дар байни ботлоқҳои болоӣ ва поёнӣ воқеъ буда, дорои тағзияи муътадили маъданӣ аст. Ботлоқ, асосан, аз боришоти атмосферӣ ғизо мегирад. Аз ҷиҳати хусусияти наботот ботлоқро ба ботлоқи алафӣ, ушнагӣ ва омехта ҷудо менамоянд. Дар ботлоқи ушнагӣ торф ҳосил мешавад. Ғафсии қабати торф аз 5-8 то ба 10 м мерасад. Ғайр аз торф дар ботлоқ маъдани ботлоқӣ, колчедани сулфур ва ғ. низ ҳосил мешаванд. Торфро ҳамчун сӯзишворӣ ва пору истифода мебаранд. Ботлоқ ба минтақаҳои бешазори Нимкураи Шимолӣ, бахусус Авруосиё, Канада, Ҳиндустон, Бразилия ва ғ. хос мебошад. Ботлоқ таркиби муҳим­тарини низоми экологии ҷаҳонӣ буда, ба вазъи обу ҳаво ва иқлими минтақа таъсири зиёд дорад. Дар Тоҷикистон ботлоқҳо аксаран дар соҳили дарёҳо ва кӯлҳои калон, аз ҷумла дар соҳили рӯдхонаҳои Сир, Зарафшон, Вахш (мамнӯъгоҳи «[[Бешаи палангон]]»), дар резишгоҳи рӯди Қизилсу ва водии рӯдхонаҳои Помири Шарқӣ (то баландии 3500 м) вомехӯранд. Дар онҳо мурғобӣ, қурбоққа ва мор­ҳои обӣ мавҷуданд. Руста­ниҳои хосси ботлоқи Тоҷикис­тон: зарбед, най, газ, ангат, гулхор ва дарахтони бед, сафедор, дар баъзе ҷойҳо тӯс. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ботлоқ|3|муаллиф=М. Раҳимов}} * Половинкин А. А. Основы общего землеведения. М., 1958; * Большая советская энциклопедия. Т. 3. М., 1970; * Словарь-справочник по физической географии. М., 1983; * Энциклопедический словарь географических терминов. М. 1968; * Новая российская энциклопедия. Т. III (1). М., 2007. {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ботлоқҳо]] 99n4tjffqzpwj3wznk6o1wpqdc87wxo 1473473 1473471 2026-05-22T05:38:38Z VASHGIRD 8035 1473473 wikitext text/x-wiki [[Акс:Coastal_marsh_profile.png|рост|мини|272x272пкс|Ботлоқ камоби соҳили кӯл]] '''Ботлоқ''', '''мурдоб '''— қисми сернаму оби сатҳи [[Замин]], ки дар он моддаҳои табиии напӯсида ҷамъ мешаванд ва баъдан ба [[торф]] мубаддал мегарданд. Оби ботлоқ хокро сернам нигоҳ медорад. Дар чунин шароит дар ботлоқ набототи намидӯст месабзанд. Ботлоқ намиро нигоҳ дошта, кам бухор мекунад. Он бар асари васеъшавии ҳавзҳои об ва сернамшавии заминҳои хушк ба вуҷуд меояд. Ботлоқ ба се гурӯҳ тақсим мешавад: болоӣ (олигатрофӣ), поёнӣ (евтотрофӣ) ва табдилӣ (мезотрофӣ). Ботлоқи болоӣ аз сатҳи обҳои зеризаминӣ баланд меистад. Ботлоқи поёнӣ дар пастхамӣ воқеъ гардида, онро доимӣ ва ё ҳар сари чанд вақт об зер мекунад. Ботлоқи табдилӣ (бешагӣ) дар байни ботлоқҳои болоӣ ва поёнӣ воқеъ буда, дорои тағзияи муътадили маъданӣ аст. Ботлоқ, асосан, аз боришоти атмосферӣ ғизо мегирад. Аз ҷиҳати хусусияти наботот ботлоқро ба ботлоқи алафӣ, ушнагӣ ва омехта ҷудо менамоянд. Дар ботлоқи ушнагӣ торф ҳосил мешавад. Ғафсии қабати торф аз 5-8 то ба 10 м мерасад. Ғайр аз торф дар ботлоқ маъдани ботлоқӣ, колчедани сулфур ва ғ. низ ҳосил мешаванд. Торфро ҳамчун сӯзишворӣ ва пору истифода мебаранд. Ботлоқ ба минтақаҳои бешазори Нимкураи Шимолӣ, бахусус Авруосиё, Канада, Ҳиндустон, Бразилия ва ғ. хос мебошад. Ботлоқ таркиби муҳим­тарини низоми экологии ҷаҳонӣ буда, ба вазъи обу ҳаво ва иқлими минтақа таъсири зиёд дорад. Дар Тоҷикистон ботлоқҳо аксаран дар соҳили дарёҳо ва кӯлҳои калон, аз ҷумла дар соҳили рӯдхонаҳои Сир, Зарафшон, Вахш (мамнӯъгоҳи «[[Бешаи палангон]]»), дар резишгоҳи рӯди Қизилсу ва водии рӯдхонаҳои Помири Шарқӣ (то баландии 3500 м) вомехӯранд. Дар онҳо мурғобӣ, қурбоққа ва мор­ҳои обӣ мавҷуданд. Руста­ниҳои хосси ботлоқи Тоҷикис­тон: зарбед, най, газ, ангат, гулхор ва дарахтони бед, сафедор, дар баъзе ҷойҳо тӯс. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ботлоқ|3|муаллиф=М. Раҳимов}} * Половинкин А. А. Основы общего землеведения. М., 1958; * Большая советская энциклопедия. Т. 3. М., 1970; * Словарь-справочник по физической географии. М., 1983; * Энциклопедический словарь географических терминов. М. 1968; * Новая российская энциклопедия. Т. III (1). М., 2007. {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ботлоқҳо]] tdzs508ocfnxlongx8hlab68hu4ptik 1473474 1473473 2026-05-22T05:38:46Z VASHGIRD 8035 1473474 wikitext text/x-wiki [[Акс:Coastal_marsh_profile.png|рост|мини|272x272пкс|Ботлоқи камоби соҳили кӯл]] '''Ботлоқ''', '''мурдоб '''— қисми сернаму оби сатҳи [[Замин]], ки дар он моддаҳои табиии напӯсида ҷамъ мешаванд ва баъдан ба [[торф]] мубаддал мегарданд. Оби ботлоқ хокро сернам нигоҳ медорад. Дар чунин шароит дар ботлоқ набототи намидӯст месабзанд. Ботлоқ намиро нигоҳ дошта, кам бухор мекунад. Он бар асари васеъшавии ҳавзҳои об ва сернамшавии заминҳои хушк ба вуҷуд меояд. Ботлоқ ба се гурӯҳ тақсим мешавад: болоӣ (олигатрофӣ), поёнӣ (евтотрофӣ) ва табдилӣ (мезотрофӣ). Ботлоқи болоӣ аз сатҳи обҳои зеризаминӣ баланд меистад. Ботлоқи поёнӣ дар пастхамӣ воқеъ гардида, онро доимӣ ва ё ҳар сари чанд вақт об зер мекунад. Ботлоқи табдилӣ (бешагӣ) дар байни ботлоқҳои болоӣ ва поёнӣ воқеъ буда, дорои тағзияи муътадили маъданӣ аст. Ботлоқ, асосан, аз боришоти атмосферӣ ғизо мегирад. Аз ҷиҳати хусусияти наботот ботлоқро ба ботлоқи алафӣ, ушнагӣ ва омехта ҷудо менамоянд. Дар ботлоқи ушнагӣ торф ҳосил мешавад. Ғафсии қабати торф аз 5-8 то ба 10 м мерасад. Ғайр аз торф дар ботлоқ маъдани ботлоқӣ, колчедани сулфур ва ғ. низ ҳосил мешаванд. Торфро ҳамчун сӯзишворӣ ва пору истифода мебаранд. Ботлоқ ба минтақаҳои бешазори Нимкураи Шимолӣ, бахусус Авруосиё, Канада, Ҳиндустон, Бразилия ва ғ. хос мебошад. Ботлоқ таркиби муҳим­тарини низоми экологии ҷаҳонӣ буда, ба вазъи обу ҳаво ва иқлими минтақа таъсири зиёд дорад. Дар Тоҷикистон ботлоқҳо аксаран дар соҳили дарёҳо ва кӯлҳои калон, аз ҷумла дар соҳили рӯдхонаҳои Сир, Зарафшон, Вахш (мамнӯъгоҳи «[[Бешаи палангон]]»), дар резишгоҳи рӯди Қизилсу ва водии рӯдхонаҳои Помири Шарқӣ (то баландии 3500 м) вомехӯранд. Дар онҳо мурғобӣ, қурбоққа ва мор­ҳои обӣ мавҷуданд. Руста­ниҳои хосси ботлоқи Тоҷикис­тон: зарбед, най, газ, ангат, гулхор ва дарахтони бед, сафедор, дар баъзе ҷойҳо тӯс. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Ботлоқ|3|муаллиф=М. Раҳимов}} * Половинкин А. А. Основы общего землеведения. М., 1958; * Большая советская энциклопедия. Т. 3. М., 1970; * Словарь-справочник по физической географии. М., 1983; * Энциклопедический словарь географических терминов. М. 1968; * Новая российская энциклопедия. Т. III (1). М., 2007. {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ботлоқҳо]] djat7jmow84sewyopd6249ivpgg3neb 0 95153 1473574 1428940 2026-05-22T10:31:50Z Зинҳор Насрӣ 33590 Навсозӣ 1473574 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |Номи аслӣ = Republic of South Africa / iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika |Парчам = Flag of South Africa.svg |Нишон = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |Дар харита = South Africa (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = зулу, коса, [[забони африкаанс|африкаанс]], [[забони англисӣ|англисӣ]] ва 8 забони дигар |Сана/Санаҳои истиқлол = [[31 май]]и [[1910]] (Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ); [[31 май]]и [[1961]] (ҷумҳурӣ) |Пойтахт = [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор), [[Блумфонтейн]] (судӣ) |Шаҳрҳои калонтарин = [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]], [[Соуэто]] |Шакли идора = ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Сирил Рамафоса |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Пол Машатиле |Ҷой аз рӯи масоҳат = 24 |Масоҳат = 1 221 037 км² |Фоизи об = 0,38 |Аҳолӣ = ≈62 027 503 |Соли баҳо = 2022 |Зичии аҳолӣ = ≈51 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈405 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈6 500 доллар |ШРИ = 0,72 (баланд) |Воҳиди пул = [[ранди ҶАҶ|ранд]] |Домен = [[.za]] |Коди телефон = +27 |Минтақаи замонӣ = UTC+2 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ''' (ихтисоран ҶАҶ; ба англисӣ: ''Republic of South Africa'') — давлат дар ҷанубтарин қисми [[Африқо]] буда, ба ду уқёнус — [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] — баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/South-Africa South Africa] — Encyclopædia Britannica</ref> Кишвар се пойтахт дорад: [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор) ва [[Блумфонтейн]] (судӣ); бузургтарин шаҳраш [[Йоҳаннесбург]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ South Africa] — The World Factbook (CIA)</ref> Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар бо гуногунии қавмию забонӣ ва иқтисоди пешрафтаи худ дар Африқо фарқ мекунад; онро «Миллати рангинкамон» меноманд.<ref name="brit" /> szxo7euaaqq4bnrvflalz8g0uopdh4k 1473575 1473574 2026-05-22T10:32:04Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473575 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |Номи аслӣ = Republic of South Africa / iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika |Парчам = Flag of South Africa.svg |Нишон = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |Дар харита = South Africa (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = зулу, коса, [[забони африкаанс|африкаанс]], [[забони англисӣ|англисӣ]] ва 8 забони дигар |Сана/Санаҳои истиқлол = [[31 май]]и [[1910]] (Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ); [[31 май]]и [[1961]] (ҷумҳурӣ) |Пойтахт = [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор), [[Блумфонтейн]] (судӣ) |Шаҳрҳои калонтарин = [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]], [[Соуэто]] |Шакли идора = ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Сирил Рамафоса |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Пол Машатиле |Ҷой аз рӯи масоҳат = 24 |Масоҳат = 1 221 037 км² |Фоизи об = 0,38 |Аҳолӣ = ≈62 027 503 |Соли баҳо = 2022 |Зичии аҳолӣ = ≈51 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈405 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈6 500 доллар |ШРИ = 0,72 (баланд) |Воҳиди пул = [[ранди ҶАҶ|ранд]] |Домен = [[.za]] |Коди телефон = +27 |Минтақаи замонӣ = UTC+2 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ''' (ихтисоран ҶАҶ; ба англисӣ: ''Republic of South Africa'') — давлат дар ҷанубтарин қисми [[Африқо]] буда, ба ду уқёнус — [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] — баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/South-Africa South Africa] — Encyclopædia Britannica</ref> Кишвар се пойтахт дорад: [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор) ва [[Блумфонтейн]] (судӣ); бузургтарин шаҳраш [[Йоҳаннесбург]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ South Africa] — The World Factbook (CIA)</ref> Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар бо гуногунии қавмию забонӣ ва иқтисоди пешрафтаи худ дар Африқо фарқ мекунад; онро «Миллати рангинкамон» меноманд.<ref name="brit" /> == Таърих == Сарзамини имрӯзаи ҶАҶ аз қадим макони зисти халқҳои хойсон, баъдан халқҳои банту буд. Соли 1652 Ширкати Ҳолландии Ҳиндустони Шарқӣ дар Кейп пойгоҳ таъсис дод; соли 1806 [[Британияи Кабир]] онро гирифт. Дар солҳои 1830–40 муҳоҷирони бур (африканер) ба дохили қитъа кӯчиданд («Кӯчи бузург»). Кашфи алмос (1867, [[Кимберли]]) ва тилло (1886, Витватерсранд) боиси ҷангҳои англо-бурӣ ва таъсиси Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ соли 1910 шуд.<ref name="brit" /> Соли 1948 Ҳизби миллӣ ба қудрат расид ва низоми апартеид — ҷудоии нажодиро — ҷорӣ кард. Ҳаракати зиддиапартеид бо роҳбарии Конгресси миллии Африқо (АНК) ва [[Нелсон Мандела]] (ки солҳои 1962–1990 дар зиндон буд) ва таҳримҳои байналмилалӣ боиси анҷоми апартеид шуданд. Соли 1994 аввалин интихоботи демократӣ баргузор шуд ва Нелсон Мандела президент гардид; кишвар ба роҳи муросои миллӣ ворид шуд.<ref name="cia" /> 60oyym6qvz366wt1tl0mmwbfxfho6in 1473577 1473575 2026-05-22T10:32:17Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473577 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |Номи аслӣ = Republic of South Africa / iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika |Парчам = Flag of South Africa.svg |Нишон = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |Дар харита = South Africa (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = зулу, коса, [[забони африкаанс|африкаанс]], [[забони англисӣ|англисӣ]] ва 8 забони дигар |Сана/Санаҳои истиқлол = [[31 май]]и [[1910]] (Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ); [[31 май]]и [[1961]] (ҷумҳурӣ) |Пойтахт = [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор), [[Блумфонтейн]] (судӣ) |Шаҳрҳои калонтарин = [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]], [[Соуэто]] |Шакли идора = ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Сирил Рамафоса |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Пол Машатиле |Ҷой аз рӯи масоҳат = 24 |Масоҳат = 1 221 037 км² |Фоизи об = 0,38 |Аҳолӣ = ≈62 027 503 |Соли баҳо = 2022 |Зичии аҳолӣ = ≈51 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈405 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈6 500 доллар |ШРИ = 0,72 (баланд) |Воҳиди пул = [[ранди ҶАҶ|ранд]] |Домен = [[.za]] |Коди телефон = +27 |Минтақаи замонӣ = UTC+2 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ''' (ихтисоран ҶАҶ; ба англисӣ: ''Republic of South Africa'') — давлат дар ҷанубтарин қисми [[Африқо]] буда, ба ду уқёнус — [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] — баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/South-Africa South Africa] — Encyclopædia Britannica</ref> Кишвар се пойтахт дорад: [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор) ва [[Блумфонтейн]] (судӣ); бузургтарин шаҳраш [[Йоҳаннесбург]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ South Africa] — The World Factbook (CIA)</ref> Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар бо гуногунии қавмию забонӣ ва иқтисоди пешрафтаи худ дар Африқо фарқ мекунад; онро «Миллати рангинкамон» меноманд.<ref name="brit" /> == Таърих == Сарзамини имрӯзаи ҶАҶ аз қадим макони зисти халқҳои хойсон, баъдан халқҳои банту буд. Соли 1652 Ширкати Ҳолландии Ҳиндустони Шарқӣ дар Кейп пойгоҳ таъсис дод; соли 1806 [[Британияи Кабир]] онро гирифт. Дар солҳои 1830–40 муҳоҷирони бур (африканер) ба дохили қитъа кӯчиданд («Кӯчи бузург»). Кашфи алмос (1867, [[Кимберли]]) ва тилло (1886, Витватерсранд) боиси ҷангҳои англо-бурӣ ва таъсиси Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ соли 1910 шуд.<ref name="brit" /> Соли 1948 Ҳизби миллӣ ба қудрат расид ва низоми апартеид — ҷудоии нажодиро — ҷорӣ кард. Ҳаракати зиддиапартеид бо роҳбарии Конгресси миллии Африқо (АНК) ва [[Нелсон Мандела]] (ки солҳои 1962–1990 дар зиндон буд) ва таҳримҳои байналмилалӣ боиси анҷоми апартеид шуданд. Соли 1994 аввалин интихоботи демократӣ баргузор шуд ва Нелсон Мандела президент гардид; кишвар ба роҳи муросои миллӣ ворид шуд.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶАҶ дар ҷанубтарин нуқтаи [[Африқо]] воқеъ аст; дар димоғаи Агулҳас обҳои [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] вомехӯранд. Қисми зиёди кишварро платои баланд (хайвелд) фаро гирифтааст; дар шарқ кӯҳҳои Драконӣ, дар марказу ғарб биёбони нимхушки Кару ва Калахарӣ, дар канори соҳил замини паст ҷойгир аст. Кӯҳи Столӣ дар наздикии [[Кейптаун]] машҳур аст.<ref name="brit" /> Иқлим гуногун — баҳримиёназаминӣ (Кейп), субтропикӣ (соҳили шарқӣ) ва хушк (дохил) — мебошад; ҶАҶ кишвари [[Лесото]]-ро пурра иҳота мекунад. 1kea5eghyv4556l5ml1906u9ehxf82r 1473578 1473577 2026-05-22T10:32:30Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473578 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |Номи аслӣ = Republic of South Africa / iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika |Парчам = Flag of South Africa.svg |Нишон = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |Дар харита = South Africa (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = зулу, коса, [[забони африкаанс|африкаанс]], [[забони англисӣ|англисӣ]] ва 8 забони дигар |Сана/Санаҳои истиқлол = [[31 май]]и [[1910]] (Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ); [[31 май]]и [[1961]] (ҷумҳурӣ) |Пойтахт = [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор), [[Блумфонтейн]] (судӣ) |Шаҳрҳои калонтарин = [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]], [[Соуэто]] |Шакли идора = ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Сирил Рамафоса |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Пол Машатиле |Ҷой аз рӯи масоҳат = 24 |Масоҳат = 1 221 037 км² |Фоизи об = 0,38 |Аҳолӣ = ≈62 027 503 |Соли баҳо = 2022 |Зичии аҳолӣ = ≈51 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈405 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈6 500 доллар |ШРИ = 0,72 (баланд) |Воҳиди пул = [[ранди ҶАҶ|ранд]] |Домен = [[.za]] |Коди телефон = +27 |Минтақаи замонӣ = UTC+2 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ''' (ихтисоран ҶАҶ; ба англисӣ: ''Republic of South Africa'') — давлат дар ҷанубтарин қисми [[Африқо]] буда, ба ду уқёнус — [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] — баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/South-Africa South Africa] — Encyclopædia Britannica</ref> Кишвар се пойтахт дорад: [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор) ва [[Блумфонтейн]] (судӣ); бузургтарин шаҳраш [[Йоҳаннесбург]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ South Africa] — The World Factbook (CIA)</ref> Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар бо гуногунии қавмию забонӣ ва иқтисоди пешрафтаи худ дар Африқо фарқ мекунад; онро «Миллати рангинкамон» меноманд.<ref name="brit" /> == Таърих == Сарзамини имрӯзаи ҶАҶ аз қадим макони зисти халқҳои хойсон, баъдан халқҳои банту буд. Соли 1652 Ширкати Ҳолландии Ҳиндустони Шарқӣ дар Кейп пойгоҳ таъсис дод; соли 1806 [[Британияи Кабир]] онро гирифт. Дар солҳои 1830–40 муҳоҷирони бур (африканер) ба дохили қитъа кӯчиданд («Кӯчи бузург»). Кашфи алмос (1867, [[Кимберли]]) ва тилло (1886, Витватерсранд) боиси ҷангҳои англо-бурӣ ва таъсиси Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ соли 1910 шуд.<ref name="brit" /> Соли 1948 Ҳизби миллӣ ба қудрат расид ва низоми апартеид — ҷудоии нажодиро — ҷорӣ кард. Ҳаракати зиддиапартеид бо роҳбарии Конгресси миллии Африқо (АНК) ва [[Нелсон Мандела]] (ки солҳои 1962–1990 дар зиндон буд) ва таҳримҳои байналмилалӣ боиси анҷоми апартеид шуданд. Соли 1994 аввалин интихоботи демократӣ баргузор шуд ва Нелсон Мандела президент гардид; кишвар ба роҳи муросои миллӣ ворид шуд.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶАҶ дар ҷанубтарин нуқтаи [[Африқо]] воқеъ аст; дар димоғаи Агулҳас обҳои [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] вомехӯранд. Қисми зиёди кишварро платои баланд (хайвелд) фаро гирифтааст; дар шарқ кӯҳҳои Драконӣ, дар марказу ғарб биёбони нимхушки Кару ва Калахарӣ, дар канори соҳил замини паст ҷойгир аст. Кӯҳи Столӣ дар наздикии [[Кейптаун]] машҳур аст.<ref name="brit" /> Иқлим гуногун — баҳримиёназаминӣ (Кейп), субтропикӣ (соҳили шарқӣ) ва хушк (дохил) — мебошад; ҶАҶ кишвари [[Лесото]]-ро пурра иҳота мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар 12 забони расмӣ дорад (зулу, коса, африкаанс, англисӣ ва ғайра).<ref name="cia" /> Аз ҷиҳати нажод аҳолӣ ба африқоиёни сиёҳпӯст (≈80%), сафедпӯстон (≈8%), рангинпӯстон (≈9%) ва ҳиндуву осиёиён (≈2,5%) тақсим мешавад; аксарияти мардум масеҳӣ мебошанд. hwwovaripu3lqy4ozf1sbkxbk78rget 1473579 1473578 2026-05-22T10:32:44Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473579 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |Номи аслӣ = Republic of South Africa / iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika |Парчам = Flag of South Africa.svg |Нишон = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |Дар харита = South Africa (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = зулу, коса, [[забони африкаанс|африкаанс]], [[забони англисӣ|англисӣ]] ва 8 забони дигар |Сана/Санаҳои истиқлол = [[31 май]]и [[1910]] (Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ); [[31 май]]и [[1961]] (ҷумҳурӣ) |Пойтахт = [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор), [[Блумфонтейн]] (судӣ) |Шаҳрҳои калонтарин = [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]], [[Соуэто]] |Шакли идора = ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Сирил Рамафоса |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Пол Машатиле |Ҷой аз рӯи масоҳат = 24 |Масоҳат = 1 221 037 км² |Фоизи об = 0,38 |Аҳолӣ = ≈62 027 503 |Соли баҳо = 2022 |Зичии аҳолӣ = ≈51 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈405 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈6 500 доллар |ШРИ = 0,72 (баланд) |Воҳиди пул = [[ранди ҶАҶ|ранд]] |Домен = [[.za]] |Коди телефон = +27 |Минтақаи замонӣ = UTC+2 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ''' (ихтисоран ҶАҶ; ба англисӣ: ''Republic of South Africa'') — давлат дар ҷанубтарин қисми [[Африқо]] буда, ба ду уқёнус — [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] — баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/South-Africa South Africa] — Encyclopædia Britannica</ref> Кишвар се пойтахт дорад: [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор) ва [[Блумфонтейн]] (судӣ); бузургтарин шаҳраш [[Йоҳаннесбург]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ South Africa] — The World Factbook (CIA)</ref> Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар бо гуногунии қавмию забонӣ ва иқтисоди пешрафтаи худ дар Африқо фарқ мекунад; онро «Миллати рангинкамон» меноманд.<ref name="brit" /> == Таърих == Сарзамини имрӯзаи ҶАҶ аз қадим макони зисти халқҳои хойсон, баъдан халқҳои банту буд. Соли 1652 Ширкати Ҳолландии Ҳиндустони Шарқӣ дар Кейп пойгоҳ таъсис дод; соли 1806 [[Британияи Кабир]] онро гирифт. Дар солҳои 1830–40 муҳоҷирони бур (африканер) ба дохили қитъа кӯчиданд («Кӯчи бузург»). Кашфи алмос (1867, [[Кимберли]]) ва тилло (1886, Витватерсранд) боиси ҷангҳои англо-бурӣ ва таъсиси Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ соли 1910 шуд.<ref name="brit" /> Соли 1948 Ҳизби миллӣ ба қудрат расид ва низоми апартеид — ҷудоии нажодиро — ҷорӣ кард. Ҳаракати зиддиапартеид бо роҳбарии Конгресси миллии Африқо (АНК) ва [[Нелсон Мандела]] (ки солҳои 1962–1990 дар зиндон буд) ва таҳримҳои байналмилалӣ боиси анҷоми апартеид шуданд. Соли 1994 аввалин интихоботи демократӣ баргузор шуд ва Нелсон Мандела президент гардид; кишвар ба роҳи муросои миллӣ ворид шуд.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶАҶ дар ҷанубтарин нуқтаи [[Африқо]] воқеъ аст; дар димоғаи Агулҳас обҳои [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] вомехӯранд. Қисми зиёди кишварро платои баланд (хайвелд) фаро гирифтааст; дар шарқ кӯҳҳои Драконӣ, дар марказу ғарб биёбони нимхушки Кару ва Калахарӣ, дар канори соҳил замини паст ҷойгир аст. Кӯҳи Столӣ дар наздикии [[Кейптаун]] машҳур аст.<ref name="brit" /> Иқлим гуногун — баҳримиёназаминӣ (Кейп), субтропикӣ (соҳили шарқӣ) ва хушк (дохил) — мебошад; ҶАҶ кишвари [[Лесото]]-ро пурра иҳота мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар 12 забони расмӣ дорад (зулу, коса, африкаанс, англисӣ ва ғайра).<ref name="cia" /> Аз ҷиҳати нажод аҳолӣ ба африқоиёни сиёҳпӯст (≈80%), сафедпӯстон (≈8%), рангинпӯстон (≈9%) ва ҳиндуву осиёиён (≈2,5%) тақсим мешавад; аксарияти мардум масеҳӣ мебошанд. == Сиёсат ва идора == ҶАҶ ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ мебошад: президент аз ҷониби Маҷлиси миллӣ интихоб мешавад ва ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат аст; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Шӯрои миллии музофотҳо — мебошад. Конгресси миллии Африқо (АНК) аз соли 1994 ҳизби асосӣ буд (соли 2024 аксариятро аз даст дод — ҳукумати эътилофӣ). Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], [[БРИКС]], [[G20]] ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> tqr2u479dqks8n3cge01tieg2yso9as 1473580 1473579 2026-05-22T10:32:57Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473580 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |Номи аслӣ = Republic of South Africa / iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika |Парчам = Flag of South Africa.svg |Нишон = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |Дар харита = South Africa (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = зулу, коса, [[забони африкаанс|африкаанс]], [[забони англисӣ|англисӣ]] ва 8 забони дигар |Сана/Санаҳои истиқлол = [[31 май]]и [[1910]] (Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ); [[31 май]]и [[1961]] (ҷумҳурӣ) |Пойтахт = [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор), [[Блумфонтейн]] (судӣ) |Шаҳрҳои калонтарин = [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]], [[Соуэто]] |Шакли идора = ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Сирил Рамафоса |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Пол Машатиле |Ҷой аз рӯи масоҳат = 24 |Масоҳат = 1 221 037 км² |Фоизи об = 0,38 |Аҳолӣ = ≈62 027 503 |Соли баҳо = 2022 |Зичии аҳолӣ = ≈51 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈405 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈6 500 доллар |ШРИ = 0,72 (баланд) |Воҳиди пул = [[ранди ҶАҶ|ранд]] |Домен = [[.za]] |Коди телефон = +27 |Минтақаи замонӣ = UTC+2 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ''' (ихтисоран ҶАҶ; ба англисӣ: ''Republic of South Africa'') — давлат дар ҷанубтарин қисми [[Африқо]] буда, ба ду уқёнус — [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] — баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/South-Africa South Africa] — Encyclopædia Britannica</ref> Кишвар се пойтахт дорад: [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор) ва [[Блумфонтейн]] (судӣ); бузургтарин шаҳраш [[Йоҳаннесбург]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ South Africa] — The World Factbook (CIA)</ref> Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар бо гуногунии қавмию забонӣ ва иқтисоди пешрафтаи худ дар Африқо фарқ мекунад; онро «Миллати рангинкамон» меноманд.<ref name="brit" /> == Таърих == Сарзамини имрӯзаи ҶАҶ аз қадим макони зисти халқҳои хойсон, баъдан халқҳои банту буд. Соли 1652 Ширкати Ҳолландии Ҳиндустони Шарқӣ дар Кейп пойгоҳ таъсис дод; соли 1806 [[Британияи Кабир]] онро гирифт. Дар солҳои 1830–40 муҳоҷирони бур (африканер) ба дохили қитъа кӯчиданд («Кӯчи бузург»). Кашфи алмос (1867, [[Кимберли]]) ва тилло (1886, Витватерсранд) боиси ҷангҳои англо-бурӣ ва таъсиси Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ соли 1910 шуд.<ref name="brit" /> Соли 1948 Ҳизби миллӣ ба қудрат расид ва низоми апартеид — ҷудоии нажодиро — ҷорӣ кард. Ҳаракати зиддиапартеид бо роҳбарии Конгресси миллии Африқо (АНК) ва [[Нелсон Мандела]] (ки солҳои 1962–1990 дар зиндон буд) ва таҳримҳои байналмилалӣ боиси анҷоми апартеид шуданд. Соли 1994 аввалин интихоботи демократӣ баргузор шуд ва Нелсон Мандела президент гардид; кишвар ба роҳи муросои миллӣ ворид шуд.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶАҶ дар ҷанубтарин нуқтаи [[Африқо]] воқеъ аст; дар димоғаи Агулҳас обҳои [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] вомехӯранд. Қисми зиёди кишварро платои баланд (хайвелд) фаро гирифтааст; дар шарқ кӯҳҳои Драконӣ, дар марказу ғарб биёбони нимхушки Кару ва Калахарӣ, дар канори соҳил замини паст ҷойгир аст. Кӯҳи Столӣ дар наздикии [[Кейптаун]] машҳур аст.<ref name="brit" /> Иқлим гуногун — баҳримиёназаминӣ (Кейп), субтропикӣ (соҳили шарқӣ) ва хушк (дохил) — мебошад; ҶАҶ кишвари [[Лесото]]-ро пурра иҳота мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар 12 забони расмӣ дорад (зулу, коса, африкаанс, англисӣ ва ғайра).<ref name="cia" /> Аз ҷиҳати нажод аҳолӣ ба африқоиёни сиёҳпӯст (≈80%), сафедпӯстон (≈8%), рангинпӯстон (≈9%) ва ҳиндуву осиёиён (≈2,5%) тақсим мешавад; аксарияти мардум масеҳӣ мебошанд. == Сиёсат ва идора == ҶАҶ ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ мебошад: президент аз ҷониби Маҷлиси миллӣ интихоб мешавад ва ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат аст; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Шӯрои миллии музофотҳо — мебошад. Конгресси миллии Африқо (АНК) аз соли 1994 ҳизби асосӣ буд (соли 2024 аксариятро аз даст дод — ҳукумати эътилофӣ). Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], [[БРИКС]], [[G20]] ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == ҶАҶ ба нӯҳ музофот тақсим мешавад: Гаутенг, Кейпи Ғарбӣ, Квазулу-Натал, Кейпи Шарқӣ, Кейпи Шимолӣ, Фристейт, Лимпопо, Мпумаланга ва Шимолу Ғарб. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]] ва [[Соуэто]] мебошанд. 0uicmb5ljxh9r9j2q6isket14t59tgw 1473581 1473580 2026-05-22T10:33:11Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473581 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |Номи аслӣ = Republic of South Africa / iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika |Парчам = Flag of South Africa.svg |Нишон = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |Дар харита = South Africa (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = зулу, коса, [[забони африкаанс|африкаанс]], [[забони англисӣ|англисӣ]] ва 8 забони дигар |Сана/Санаҳои истиқлол = [[31 май]]и [[1910]] (Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ); [[31 май]]и [[1961]] (ҷумҳурӣ) |Пойтахт = [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор), [[Блумфонтейн]] (судӣ) |Шаҳрҳои калонтарин = [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]], [[Соуэто]] |Шакли идора = ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Сирил Рамафоса |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Пол Машатиле |Ҷой аз рӯи масоҳат = 24 |Масоҳат = 1 221 037 км² |Фоизи об = 0,38 |Аҳолӣ = ≈62 027 503 |Соли баҳо = 2022 |Зичии аҳолӣ = ≈51 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈405 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈6 500 доллар |ШРИ = 0,72 (баланд) |Воҳиди пул = [[ранди ҶАҶ|ранд]] |Домен = [[.za]] |Коди телефон = +27 |Минтақаи замонӣ = UTC+2 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ''' (ихтисоран ҶАҶ; ба англисӣ: ''Republic of South Africa'') — давлат дар ҷанубтарин қисми [[Африқо]] буда, ба ду уқёнус — [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] — баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/South-Africa South Africa] — Encyclopædia Britannica</ref> Кишвар се пойтахт дорад: [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор) ва [[Блумфонтейн]] (судӣ); бузургтарин шаҳраш [[Йоҳаннесбург]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ South Africa] — The World Factbook (CIA)</ref> Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар бо гуногунии қавмию забонӣ ва иқтисоди пешрафтаи худ дар Африқо фарқ мекунад; онро «Миллати рангинкамон» меноманд.<ref name="brit" /> == Таърих == Сарзамини имрӯзаи ҶАҶ аз қадим макони зисти халқҳои хойсон, баъдан халқҳои банту буд. Соли 1652 Ширкати Ҳолландии Ҳиндустони Шарқӣ дар Кейп пойгоҳ таъсис дод; соли 1806 [[Британияи Кабир]] онро гирифт. Дар солҳои 1830–40 муҳоҷирони бур (африканер) ба дохили қитъа кӯчиданд («Кӯчи бузург»). Кашфи алмос (1867, [[Кимберли]]) ва тилло (1886, Витватерсранд) боиси ҷангҳои англо-бурӣ ва таъсиси Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ соли 1910 шуд.<ref name="brit" /> Соли 1948 Ҳизби миллӣ ба қудрат расид ва низоми апартеид — ҷудоии нажодиро — ҷорӣ кард. Ҳаракати зиддиапартеид бо роҳбарии Конгресси миллии Африқо (АНК) ва [[Нелсон Мандела]] (ки солҳои 1962–1990 дар зиндон буд) ва таҳримҳои байналмилалӣ боиси анҷоми апартеид шуданд. Соли 1994 аввалин интихоботи демократӣ баргузор шуд ва Нелсон Мандела президент гардид; кишвар ба роҳи муросои миллӣ ворид шуд.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶАҶ дар ҷанубтарин нуқтаи [[Африқо]] воқеъ аст; дар димоғаи Агулҳас обҳои [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] вомехӯранд. Қисми зиёди кишварро платои баланд (хайвелд) фаро гирифтааст; дар шарқ кӯҳҳои Драконӣ, дар марказу ғарб биёбони нимхушки Кару ва Калахарӣ, дар канори соҳил замини паст ҷойгир аст. Кӯҳи Столӣ дар наздикии [[Кейптаун]] машҳур аст.<ref name="brit" /> Иқлим гуногун — баҳримиёназаминӣ (Кейп), субтропикӣ (соҳили шарқӣ) ва хушк (дохил) — мебошад; ҶАҶ кишвари [[Лесото]]-ро пурра иҳота мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар 12 забони расмӣ дорад (зулу, коса, африкаанс, англисӣ ва ғайра).<ref name="cia" /> Аз ҷиҳати нажод аҳолӣ ба африқоиёни сиёҳпӯст (≈80%), сафедпӯстон (≈8%), рангинпӯстон (≈9%) ва ҳиндуву осиёиён (≈2,5%) тақсим мешавад; аксарияти мардум масеҳӣ мебошанд. == Сиёсат ва идора == ҶАҶ ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ мебошад: президент аз ҷониби Маҷлиси миллӣ интихоб мешавад ва ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат аст; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Шӯрои миллии музофотҳо — мебошад. Конгресси миллии Африқо (АНК) аз соли 1994 ҳизби асосӣ буд (соли 2024 аксариятро аз даст дод — ҳукумати эътилофӣ). Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], [[БРИКС]], [[G20]] ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == ҶАҶ ба нӯҳ музофот тақсим мешавад: Гаутенг, Кейпи Ғарбӣ, Квазулу-Натал, Кейпи Шарқӣ, Кейпи Шимолӣ, Фристейт, Лимпопо, Мпумаланга ва Шимолу Ғарб. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]] ва [[Соуэто]] мебошанд. == Иқтисод == ҶАҶ яке аз саноатитарин ва бузургтарин иқтисодҳои [[Африқо]] (дар қатори [[Нигерия]] ва [[Миср]]) аст. Истихроҷи маъдан (тилло, платина — бузургтарин дар ҷаҳон, алмос, ангишт, хром), саноати коркард, молия ва кишоварзӣ (шароб, ситрусӣ) пояҳои асосии иқтисод мебошанд.<ref name="cia" /> Кишвар узви [[БРИКС]] аст; мушкилоти асосӣ — бекории баланд (≈33%), нобаробарии иҷтимоӣ (яке аз баландтарин дар ҷаҳон), бӯҳрони барқ ва ҷинояткорӣ мебошанд. gw5ryjyqo9cg8151r3e1smbrvzitije 1473582 1473581 2026-05-22T10:33:24Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473582 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |Номи аслӣ = Republic of South Africa / iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika |Парчам = Flag of South Africa.svg |Нишон = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |Дар харита = South Africa (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = зулу, коса, [[забони африкаанс|африкаанс]], [[забони англисӣ|англисӣ]] ва 8 забони дигар |Сана/Санаҳои истиқлол = [[31 май]]и [[1910]] (Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ); [[31 май]]и [[1961]] (ҷумҳурӣ) |Пойтахт = [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор), [[Блумфонтейн]] (судӣ) |Шаҳрҳои калонтарин = [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]], [[Соуэто]] |Шакли идора = ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Сирил Рамафоса |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Пол Машатиле |Ҷой аз рӯи масоҳат = 24 |Масоҳат = 1 221 037 км² |Фоизи об = 0,38 |Аҳолӣ = ≈62 027 503 |Соли баҳо = 2022 |Зичии аҳолӣ = ≈51 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈405 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈6 500 доллар |ШРИ = 0,72 (баланд) |Воҳиди пул = [[ранди ҶАҶ|ранд]] |Домен = [[.za]] |Коди телефон = +27 |Минтақаи замонӣ = UTC+2 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ''' (ихтисоран ҶАҶ; ба англисӣ: ''Republic of South Africa'') — давлат дар ҷанубтарин қисми [[Африқо]] буда, ба ду уқёнус — [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] — баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/South-Africa South Africa] — Encyclopædia Britannica</ref> Кишвар се пойтахт дорад: [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор) ва [[Блумфонтейн]] (судӣ); бузургтарин шаҳраш [[Йоҳаннесбург]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ South Africa] — The World Factbook (CIA)</ref> Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар бо гуногунии қавмию забонӣ ва иқтисоди пешрафтаи худ дар Африқо фарқ мекунад; онро «Миллати рангинкамон» меноманд.<ref name="brit" /> == Таърих == Сарзамини имрӯзаи ҶАҶ аз қадим макони зисти халқҳои хойсон, баъдан халқҳои банту буд. Соли 1652 Ширкати Ҳолландии Ҳиндустони Шарқӣ дар Кейп пойгоҳ таъсис дод; соли 1806 [[Британияи Кабир]] онро гирифт. Дар солҳои 1830–40 муҳоҷирони бур (африканер) ба дохили қитъа кӯчиданд («Кӯчи бузург»). Кашфи алмос (1867, [[Кимберли]]) ва тилло (1886, Витватерсранд) боиси ҷангҳои англо-бурӣ ва таъсиси Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ соли 1910 шуд.<ref name="brit" /> Соли 1948 Ҳизби миллӣ ба қудрат расид ва низоми апартеид — ҷудоии нажодиро — ҷорӣ кард. Ҳаракати зиддиапартеид бо роҳбарии Конгресси миллии Африқо (АНК) ва [[Нелсон Мандела]] (ки солҳои 1962–1990 дар зиндон буд) ва таҳримҳои байналмилалӣ боиси анҷоми апартеид шуданд. Соли 1994 аввалин интихоботи демократӣ баргузор шуд ва Нелсон Мандела президент гардид; кишвар ба роҳи муросои миллӣ ворид шуд.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶАҶ дар ҷанубтарин нуқтаи [[Африқо]] воқеъ аст; дар димоғаи Агулҳас обҳои [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] вомехӯранд. Қисми зиёди кишварро платои баланд (хайвелд) фаро гирифтааст; дар шарқ кӯҳҳои Драконӣ, дар марказу ғарб биёбони нимхушки Кару ва Калахарӣ, дар канори соҳил замини паст ҷойгир аст. Кӯҳи Столӣ дар наздикии [[Кейптаун]] машҳур аст.<ref name="brit" /> Иқлим гуногун — баҳримиёназаминӣ (Кейп), субтропикӣ (соҳили шарқӣ) ва хушк (дохил) — мебошад; ҶАҶ кишвари [[Лесото]]-ро пурра иҳота мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар 12 забони расмӣ дорад (зулу, коса, африкаанс, англисӣ ва ғайра).<ref name="cia" /> Аз ҷиҳати нажод аҳолӣ ба африқоиёни сиёҳпӯст (≈80%), сафедпӯстон (≈8%), рангинпӯстон (≈9%) ва ҳиндуву осиёиён (≈2,5%) тақсим мешавад; аксарияти мардум масеҳӣ мебошанд. == Сиёсат ва идора == ҶАҶ ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ мебошад: президент аз ҷониби Маҷлиси миллӣ интихоб мешавад ва ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат аст; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Шӯрои миллии музофотҳо — мебошад. Конгресси миллии Африқо (АНК) аз соли 1994 ҳизби асосӣ буд (соли 2024 аксариятро аз даст дод — ҳукумати эътилофӣ). Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], [[БРИКС]], [[G20]] ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == ҶАҶ ба нӯҳ музофот тақсим мешавад: Гаутенг, Кейпи Ғарбӣ, Квазулу-Натал, Кейпи Шарқӣ, Кейпи Шимолӣ, Фристейт, Лимпопо, Мпумаланга ва Шимолу Ғарб. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]] ва [[Соуэто]] мебошанд. == Иқтисод == ҶАҶ яке аз саноатитарин ва бузургтарин иқтисодҳои [[Африқо]] (дар қатори [[Нигерия]] ва [[Миср]]) аст. Истихроҷи маъдан (тилло, платина — бузургтарин дар ҷаҳон, алмос, ангишт, хром), саноати коркард, молия ва кишоварзӣ (шароб, ситрусӣ) пояҳои асосии иқтисод мебошанд.<ref name="cia" /> Кишвар узви [[БРИКС]] аст; мушкилоти асосӣ — бекории баланд (≈33%), нобаробарии иҷтимоӣ (яке аз баландтарин дар ҷаҳон), бӯҳрони барқ ва ҷинояткорӣ мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == ҶАҶ «Миллати рангинкамон» — омезиши фарҳангҳои гуногун — аст. Мусиқӣ (квайто, ҷаз, гурӯҳи «Ladysmith Black Mambazo», Мириам Макеба), варзиш (регбӣ — мунтахаби «Спрингбокс» чанд бор қаҳрамони ҷаҳон, крикет, футбол) ва ошхона (браи — кабоб, билтонг, бобути) машҳуранд. Ҷазираи Роббен (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО), осорхонаҳои апартеид ва мероси [[Нелсон Мандела]] аз ҷойҳои муҳими таърихӣ мебошанд. op0wfcfnexnpou79b5jtkoafykdx90e 1473583 1473582 2026-05-22T10:33:38Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1473583 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |Номи аслӣ = Republic of South Africa / iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika |Парчам = Flag of South Africa.svg |Нишон = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |Дар харита = South Africa (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = зулу, коса, [[забони африкаанс|африкаанс]], [[забони англисӣ|англисӣ]] ва 8 забони дигар |Сана/Санаҳои истиқлол = [[31 май]]и [[1910]] (Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ); [[31 май]]и [[1961]] (ҷумҳурӣ) |Пойтахт = [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор), [[Блумфонтейн]] (судӣ) |Шаҳрҳои калонтарин = [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]], [[Соуэто]] |Шакли идора = ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Сирил Рамафоса |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Пол Машатиле |Ҷой аз рӯи масоҳат = 24 |Масоҳат = 1 221 037 км² |Фоизи об = 0,38 |Аҳолӣ = ≈62 027 503 |Соли баҳо = 2022 |Зичии аҳолӣ = ≈51 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈405 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈6 500 доллар |ШРИ = 0,72 (баланд) |Воҳиди пул = [[ранди ҶАҶ|ранд]] |Домен = [[.za]] |Коди телефон = +27 |Минтақаи замонӣ = UTC+2 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ''' (ихтисоран ҶАҶ; ба англисӣ: ''Republic of South Africa'') — давлат дар ҷанубтарин қисми [[Африқо]] буда, ба ду уқёнус — [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] — баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/South-Africa South Africa] — Encyclopædia Britannica</ref> Кишвар се пойтахт дорад: [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор) ва [[Блумфонтейн]] (судӣ); бузургтарин шаҳраш [[Йоҳаннесбург]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ South Africa] — The World Factbook (CIA)</ref> Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар бо гуногунии қавмию забонӣ ва иқтисоди пешрафтаи худ дар Африқо фарқ мекунад; онро «Миллати рангинкамон» меноманд.<ref name="brit" /> == Таърих == Сарзамини имрӯзаи ҶАҶ аз қадим макони зисти халқҳои хойсон, баъдан халқҳои банту буд. Соли 1652 Ширкати Ҳолландии Ҳиндустони Шарқӣ дар Кейп пойгоҳ таъсис дод; соли 1806 [[Британияи Кабир]] онро гирифт. Дар солҳои 1830–40 муҳоҷирони бур (африканер) ба дохили қитъа кӯчиданд («Кӯчи бузург»). Кашфи алмос (1867, [[Кимберли]]) ва тилло (1886, Витватерсранд) боиси ҷангҳои англо-бурӣ ва таъсиси Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ соли 1910 шуд.<ref name="brit" /> Соли 1948 Ҳизби миллӣ ба қудрат расид ва низоми апартеид — ҷудоии нажодиро — ҷорӣ кард. Ҳаракати зиддиапартеид бо роҳбарии Конгресси миллии Африқо (АНК) ва [[Нелсон Мандела]] (ки солҳои 1962–1990 дар зиндон буд) ва таҳримҳои байналмилалӣ боиси анҷоми апартеид шуданд. Соли 1994 аввалин интихоботи демократӣ баргузор шуд ва Нелсон Мандела президент гардид; кишвар ба роҳи муросои миллӣ ворид шуд.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶАҶ дар ҷанубтарин нуқтаи [[Африқо]] воқеъ аст; дар димоғаи Агулҳас обҳои [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] вомехӯранд. Қисми зиёди кишварро платои баланд (хайвелд) фаро гирифтааст; дар шарқ кӯҳҳои Драконӣ, дар марказу ғарб биёбони нимхушки Кару ва Калахарӣ, дар канори соҳил замини паст ҷойгир аст. Кӯҳи Столӣ дар наздикии [[Кейптаун]] машҳур аст.<ref name="brit" /> Иқлим гуногун — баҳримиёназаминӣ (Кейп), субтропикӣ (соҳили шарқӣ) ва хушк (дохил) — мебошад; ҶАҶ кишвари [[Лесото]]-ро пурра иҳота мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар 12 забони расмӣ дорад (зулу, коса, африкаанс, англисӣ ва ғайра).<ref name="cia" /> Аз ҷиҳати нажод аҳолӣ ба африқоиёни сиёҳпӯст (≈80%), сафедпӯстон (≈8%), рангинпӯстон (≈9%) ва ҳиндуву осиёиён (≈2,5%) тақсим мешавад; аксарияти мардум масеҳӣ мебошанд. == Сиёсат ва идора == ҶАҶ ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ мебошад: президент аз ҷониби Маҷлиси миллӣ интихоб мешавад ва ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат аст; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Шӯрои миллии музофотҳо — мебошад. Конгресси миллии Африқо (АНК) аз соли 1994 ҳизби асосӣ буд (соли 2024 аксариятро аз даст дод — ҳукумати эътилофӣ). Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], [[БРИКС]], [[G20]] ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == ҶАҶ ба нӯҳ музофот тақсим мешавад: Гаутенг, Кейпи Ғарбӣ, Квазулу-Натал, Кейпи Шарқӣ, Кейпи Шимолӣ, Фристейт, Лимпопо, Мпумаланга ва Шимолу Ғарб. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]] ва [[Соуэто]] мебошанд. == Иқтисод == ҶАҶ яке аз саноатитарин ва бузургтарин иқтисодҳои [[Африқо]] (дар қатори [[Нигерия]] ва [[Миср]]) аст. Истихроҷи маъдан (тилло, платина — бузургтарин дар ҷаҳон, алмос, ангишт, хром), саноати коркард, молия ва кишоварзӣ (шароб, ситрусӣ) пояҳои асосии иқтисод мебошанд.<ref name="cia" /> Кишвар узви [[БРИКС]] аст; мушкилоти асосӣ — бекории баланд (≈33%), нобаробарии иҷтимоӣ (яке аз баландтарин дар ҷаҳон), бӯҳрони барқ ва ҷинояткорӣ мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == ҶАҶ «Миллати рангинкамон» — омезиши фарҳангҳои гуногун — аст. Мусиқӣ (квайто, ҷаз, гурӯҳи «Ladysmith Black Mambazo», Мириам Макеба), варзиш (регбӣ — мунтахаби «Спрингбокс» чанд бор қаҳрамони ҷаҳон, крикет, футбол) ва ошхона (браи — кабоб, билтонг, бобути) машҳуранд. Ҷазираи Роббен (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО), осорхонаҳои апартеид ва мероси [[Нелсон Мандела]] аз ҷойҳои муҳими таърихӣ мебошанд. == Нигаред низ == * [[Африқо]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Кейптаун]] * [[Претория]] * [[Нелсон Мандела]] * [[Лесото]] cye24id5xyupztodzxki22w7zyf2msc 1473584 1473583 2026-05-22T10:33:51Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1473584 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |Номи аслӣ = Republic of South Africa / iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika |Парчам = Flag of South Africa.svg |Нишон = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |Дар харита = South Africa (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = зулу, коса, [[забони африкаанс|африкаанс]], [[забони англисӣ|англисӣ]] ва 8 забони дигар |Сана/Санаҳои истиқлол = [[31 май]]и [[1910]] (Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ); [[31 май]]и [[1961]] (ҷумҳурӣ) |Пойтахт = [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор), [[Блумфонтейн]] (судӣ) |Шаҳрҳои калонтарин = [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]], [[Соуэто]] |Шакли идора = ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Сирил Рамафоса |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Пол Машатиле |Ҷой аз рӯи масоҳат = 24 |Масоҳат = 1 221 037 км² |Фоизи об = 0,38 |Аҳолӣ = ≈62 027 503 |Соли баҳо = 2022 |Зичии аҳолӣ = ≈51 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈405 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈6 500 доллар |ШРИ = 0,72 (баланд) |Воҳиди пул = [[ранди ҶАҶ|ранд]] |Домен = [[.za]] |Коди телефон = +27 |Минтақаи замонӣ = UTC+2 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ''' (ихтисоран ҶАҶ; ба англисӣ: ''Republic of South Africa'') — давлат дар ҷанубтарин қисми [[Африқо]] буда, ба ду уқёнус — [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] — баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/South-Africa South Africa] — Encyclopædia Britannica</ref> Кишвар се пойтахт дорад: [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор) ва [[Блумфонтейн]] (судӣ); бузургтарин шаҳраш [[Йоҳаннесбург]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ South Africa] — The World Factbook (CIA)</ref> Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар бо гуногунии қавмию забонӣ ва иқтисоди пешрафтаи худ дар Африқо фарқ мекунад; онро «Миллати рангинкамон» меноманд.<ref name="brit" /> == Таърих == Сарзамини имрӯзаи ҶАҶ аз қадим макони зисти халқҳои хойсон, баъдан халқҳои банту буд. Соли 1652 Ширкати Ҳолландии Ҳиндустони Шарқӣ дар Кейп пойгоҳ таъсис дод; соли 1806 [[Британияи Кабир]] онро гирифт. Дар солҳои 1830–40 муҳоҷирони бур (африканер) ба дохили қитъа кӯчиданд («Кӯчи бузург»). Кашфи алмос (1867, [[Кимберли]]) ва тилло (1886, Витватерсранд) боиси ҷангҳои англо-бурӣ ва таъсиси Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ соли 1910 шуд.<ref name="brit" /> Соли 1948 Ҳизби миллӣ ба қудрат расид ва низоми апартеид — ҷудоии нажодиро — ҷорӣ кард. Ҳаракати зиддиапартеид бо роҳбарии Конгресси миллии Африқо (АНК) ва [[Нелсон Мандела]] (ки солҳои 1962–1990 дар зиндон буд) ва таҳримҳои байналмилалӣ боиси анҷоми апартеид шуданд. Соли 1994 аввалин интихоботи демократӣ баргузор шуд ва Нелсон Мандела президент гардид; кишвар ба роҳи муросои миллӣ ворид шуд.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶАҶ дар ҷанубтарин нуқтаи [[Африқо]] воқеъ аст; дар димоғаи Агулҳас обҳои [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] вомехӯранд. Қисми зиёди кишварро платои баланд (хайвелд) фаро гирифтааст; дар шарқ кӯҳҳои Драконӣ, дар марказу ғарб биёбони нимхушки Кару ва Калахарӣ, дар канори соҳил замини паст ҷойгир аст. Кӯҳи Столӣ дар наздикии [[Кейптаун]] машҳур аст.<ref name="brit" /> Иқлим гуногун — баҳримиёназаминӣ (Кейп), субтропикӣ (соҳили шарқӣ) ва хушк (дохил) — мебошад; ҶАҶ кишвари [[Лесото]]-ро пурра иҳота мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар 12 забони расмӣ дорад (зулу, коса, африкаанс, англисӣ ва ғайра).<ref name="cia" /> Аз ҷиҳати нажод аҳолӣ ба африқоиёни сиёҳпӯст (≈80%), сафедпӯстон (≈8%), рангинпӯстон (≈9%) ва ҳиндуву осиёиён (≈2,5%) тақсим мешавад; аксарияти мардум масеҳӣ мебошанд. == Сиёсат ва идора == ҶАҶ ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ мебошад: президент аз ҷониби Маҷлиси миллӣ интихоб мешавад ва ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат аст; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Шӯрои миллии музофотҳо — мебошад. Конгресси миллии Африқо (АНК) аз соли 1994 ҳизби асосӣ буд (соли 2024 аксариятро аз даст дод — ҳукумати эътилофӣ). Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], [[БРИКС]], [[G20]] ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == ҶАҶ ба нӯҳ музофот тақсим мешавад: Гаутенг, Кейпи Ғарбӣ, Квазулу-Натал, Кейпи Шарқӣ, Кейпи Шимолӣ, Фристейт, Лимпопо, Мпумаланга ва Шимолу Ғарб. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]] ва [[Соуэто]] мебошанд. == Иқтисод == ҶАҶ яке аз саноатитарин ва бузургтарин иқтисодҳои [[Африқо]] (дар қатори [[Нигерия]] ва [[Миср]]) аст. Истихроҷи маъдан (тилло, платина — бузургтарин дар ҷаҳон, алмос, ангишт, хром), саноати коркард, молия ва кишоварзӣ (шароб, ситрусӣ) пояҳои асосии иқтисод мебошанд.<ref name="cia" /> Кишвар узви [[БРИКС]] аст; мушкилоти асосӣ — бекории баланд (≈33%), нобаробарии иҷтимоӣ (яке аз баландтарин дар ҷаҳон), бӯҳрони барқ ва ҷинояткорӣ мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == ҶАҶ «Миллати рангинкамон» — омезиши фарҳангҳои гуногун — аст. Мусиқӣ (квайто, ҷаз, гурӯҳи «Ladysmith Black Mambazo», Мириам Макеба), варзиш (регбӣ — мунтахаби «Спрингбокс» чанд бор қаҳрамони ҷаҳон, крикет, футбол) ва ошхона (браи — кабоб, билтонг, бобути) машҳуранд. Ҷазираи Роббен (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО), осорхонаҳои апартеид ва мероси [[Нелсон Мандела]] аз ҷойҳои муҳими таърихӣ мебошанд. == Нигаред низ == * [[Африқо]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Кейптаун]] * [[Претория]] * [[Нелсон Мандела]] * [[Лесото]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} gorufglaa13700ygowsvgbxjc30ps4i 1473585 1473584 2026-05-22T10:34:04Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1473585 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |Номи аслӣ = Republic of South Africa / iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika |Парчам = Flag of South Africa.svg |Нишон = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |Дар харита = South Africa (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = зулу, коса, [[забони африкаанс|африкаанс]], [[забони англисӣ|англисӣ]] ва 8 забони дигар |Сана/Санаҳои истиқлол = [[31 май]]и [[1910]] (Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ); [[31 май]]и [[1961]] (ҷумҳурӣ) |Пойтахт = [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор), [[Блумфонтейн]] (судӣ) |Шаҳрҳои калонтарин = [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]], [[Соуэто]] |Шакли идора = ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Сирил Рамафоса |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Пол Машатиле |Ҷой аз рӯи масоҳат = 24 |Масоҳат = 1 221 037 км² |Фоизи об = 0,38 |Аҳолӣ = ≈62 027 503 |Соли баҳо = 2022 |Зичии аҳолӣ = ≈51 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈405 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈6 500 доллар |ШРИ = 0,72 (баланд) |Воҳиди пул = [[ранди ҶАҶ|ранд]] |Домен = [[.za]] |Коди телефон = +27 |Минтақаи замонӣ = UTC+2 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ''' (ихтисоран ҶАҶ; ба англисӣ: ''Republic of South Africa'') — давлат дар ҷанубтарин қисми [[Африқо]] буда, ба ду уқёнус — [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] — баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/South-Africa South Africa] — Encyclopædia Britannica</ref> Кишвар се пойтахт дорад: [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор) ва [[Блумфонтейн]] (судӣ); бузургтарин шаҳраш [[Йоҳаннесбург]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ South Africa] — The World Factbook (CIA)</ref> Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар бо гуногунии қавмию забонӣ ва иқтисоди пешрафтаи худ дар Африқо фарқ мекунад; онро «Миллати рангинкамон» меноманд.<ref name="brit" /> == Таърих == Сарзамини имрӯзаи ҶАҶ аз қадим макони зисти халқҳои хойсон, баъдан халқҳои банту буд. Соли 1652 Ширкати Ҳолландии Ҳиндустони Шарқӣ дар Кейп пойгоҳ таъсис дод; соли 1806 [[Британияи Кабир]] онро гирифт. Дар солҳои 1830–40 муҳоҷирони бур (африканер) ба дохили қитъа кӯчиданд («Кӯчи бузург»). Кашфи алмос (1867, [[Кимберли]]) ва тилло (1886, Витватерсранд) боиси ҷангҳои англо-бурӣ ва таъсиси Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ соли 1910 шуд.<ref name="brit" /> Соли 1948 Ҳизби миллӣ ба қудрат расид ва низоми апартеид — ҷудоии нажодиро — ҷорӣ кард. Ҳаракати зиддиапартеид бо роҳбарии Конгресси миллии Африқо (АНК) ва [[Нелсон Мандела]] (ки солҳои 1962–1990 дар зиндон буд) ва таҳримҳои байналмилалӣ боиси анҷоми апартеид шуданд. Соли 1994 аввалин интихоботи демократӣ баргузор шуд ва Нелсон Мандела президент гардид; кишвар ба роҳи муросои миллӣ ворид шуд.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶАҶ дар ҷанубтарин нуқтаи [[Африқо]] воқеъ аст; дар димоғаи Агулҳас обҳои [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] вомехӯранд. Қисми зиёди кишварро платои баланд (хайвелд) фаро гирифтааст; дар шарқ кӯҳҳои Драконӣ, дар марказу ғарб биёбони нимхушки Кару ва Калахарӣ, дар канори соҳил замини паст ҷойгир аст. Кӯҳи Столӣ дар наздикии [[Кейптаун]] машҳур аст.<ref name="brit" /> Иқлим гуногун — баҳримиёназаминӣ (Кейп), субтропикӣ (соҳили шарқӣ) ва хушк (дохил) — мебошад; ҶАҶ кишвари [[Лесото]]-ро пурра иҳота мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар 12 забони расмӣ дорад (зулу, коса, африкаанс, англисӣ ва ғайра).<ref name="cia" /> Аз ҷиҳати нажод аҳолӣ ба африқоиёни сиёҳпӯст (≈80%), сафедпӯстон (≈8%), рангинпӯстон (≈9%) ва ҳиндуву осиёиён (≈2,5%) тақсим мешавад; аксарияти мардум масеҳӣ мебошанд. == Сиёсат ва идора == ҶАҶ ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ мебошад: президент аз ҷониби Маҷлиси миллӣ интихоб мешавад ва ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат аст; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Шӯрои миллии музофотҳо — мебошад. Конгресси миллии Африқо (АНК) аз соли 1994 ҳизби асосӣ буд (соли 2024 аксариятро аз даст дод — ҳукумати эътилофӣ). Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], [[БРИКС]], [[G20]] ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == ҶАҶ ба нӯҳ музофот тақсим мешавад: Гаутенг, Кейпи Ғарбӣ, Квазулу-Натал, Кейпи Шарқӣ, Кейпи Шимолӣ, Фристейт, Лимпопо, Мпумаланга ва Шимолу Ғарб. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]] ва [[Соуэто]] мебошанд. == Иқтисод == ҶАҶ яке аз саноатитарин ва бузургтарин иқтисодҳои [[Африқо]] (дар қатори [[Нигерия]] ва [[Миср]]) аст. Истихроҷи маъдан (тилло, платина — бузургтарин дар ҷаҳон, алмос, ангишт, хром), саноати коркард, молия ва кишоварзӣ (шароб, ситрусӣ) пояҳои асосии иқтисод мебошанд.<ref name="cia" /> Кишвар узви [[БРИКС]] аст; мушкилоти асосӣ — бекории баланд (≈33%), нобаробарии иҷтимоӣ (яке аз баландтарин дар ҷаҳон), бӯҳрони барқ ва ҷинояткорӣ мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == ҶАҶ «Миллати рангинкамон» — омезиши фарҳангҳои гуногун — аст. Мусиқӣ (квайто, ҷаз, гурӯҳи «Ladysmith Black Mambazo», Мириам Макеба), варзиш (регбӣ — мунтахаби «Спрингбокс» чанд бор қаҳрамони ҷаҳон, крикет, футбол) ва ошхона (браи — кабоб, билтонг, бобути) машҳуранд. Ҷазираи Роббен (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО), осорхонаҳои апартеид ва мероси [[Нелсон Мандела]] аз ҷойҳои муҳими таърихӣ мебошанд. == Нигаред низ == * [[Африқо]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Кейптаун]] * [[Претория]] * [[Нелсон Мандела]] * [[Лесото]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/South-Africa ҶАҶ дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ ҶАҶ — The World Factbook] sdj5uoz6jqq0tmfu9kqv0kfcnbq1etc 1473586 1473585 2026-05-22T10:34:17Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1473586 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |Номи аслӣ = Republic of South Africa / iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika |Парчам = Flag of South Africa.svg |Нишон = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |Дар харита = South Africa (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = зулу, коса, [[забони африкаанс|африкаанс]], [[забони англисӣ|англисӣ]] ва 8 забони дигар |Сана/Санаҳои истиқлол = [[31 май]]и [[1910]] (Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ); [[31 май]]и [[1961]] (ҷумҳурӣ) |Пойтахт = [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор), [[Блумфонтейн]] (судӣ) |Шаҳрҳои калонтарин = [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]], [[Соуэто]] |Шакли идора = ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Сирил Рамафоса |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Пол Машатиле |Ҷой аз рӯи масоҳат = 24 |Масоҳат = 1 221 037 км² |Фоизи об = 0,38 |Аҳолӣ = ≈62 027 503 |Соли баҳо = 2022 |Зичии аҳолӣ = ≈51 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈405 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈6 500 доллар |ШРИ = 0,72 (баланд) |Воҳиди пул = [[ранди ҶАҶ|ранд]] |Домен = [[.za]] |Коди телефон = +27 |Минтақаи замонӣ = UTC+2 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ''' (ихтисоран ҶАҶ; ба англисӣ: ''Republic of South Africa'') — давлат дар ҷанубтарин қисми [[Африқо]] буда, ба ду уқёнус — [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] — баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/South-Africa South Africa] — Encyclopædia Britannica</ref> Кишвар се пойтахт дорад: [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор) ва [[Блумфонтейн]] (судӣ); бузургтарин шаҳраш [[Йоҳаннесбург]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ South Africa] — The World Factbook (CIA)</ref> Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар бо гуногунии қавмию забонӣ ва иқтисоди пешрафтаи худ дар Африқо фарқ мекунад; онро «Миллати рангинкамон» меноманд.<ref name="brit" /> == Таърих == Сарзамини имрӯзаи ҶАҶ аз қадим макони зисти халқҳои хойсон, баъдан халқҳои банту буд. Соли 1652 Ширкати Ҳолландии Ҳиндустони Шарқӣ дар Кейп пойгоҳ таъсис дод; соли 1806 [[Британияи Кабир]] онро гирифт. Дар солҳои 1830–40 муҳоҷирони бур (африканер) ба дохили қитъа кӯчиданд («Кӯчи бузург»). Кашфи алмос (1867, [[Кимберли]]) ва тилло (1886, Витватерсранд) боиси ҷангҳои англо-бурӣ ва таъсиси Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ соли 1910 шуд.<ref name="brit" /> Соли 1948 Ҳизби миллӣ ба қудрат расид ва низоми апартеид — ҷудоии нажодиро — ҷорӣ кард. Ҳаракати зиддиапартеид бо роҳбарии Конгресси миллии Африқо (АНК) ва [[Нелсон Мандела]] (ки солҳои 1962–1990 дар зиндон буд) ва таҳримҳои байналмилалӣ боиси анҷоми апартеид шуданд. Соли 1994 аввалин интихоботи демократӣ баргузор шуд ва Нелсон Мандела президент гардид; кишвар ба роҳи муросои миллӣ ворид шуд.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶАҶ дар ҷанубтарин нуқтаи [[Африқо]] воқеъ аст; дар димоғаи Агулҳас обҳои [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] вомехӯранд. Қисми зиёди кишварро платои баланд (хайвелд) фаро гирифтааст; дар шарқ кӯҳҳои Драконӣ, дар марказу ғарб биёбони нимхушки Кару ва Калахарӣ, дар канори соҳил замини паст ҷойгир аст. Кӯҳи Столӣ дар наздикии [[Кейптаун]] машҳур аст.<ref name="brit" /> Иқлим гуногун — баҳримиёназаминӣ (Кейп), субтропикӣ (соҳили шарқӣ) ва хушк (дохил) — мебошад; ҶАҶ кишвари [[Лесото]]-ро пурра иҳота мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар 12 забони расмӣ дорад (зулу, коса, африкаанс, англисӣ ва ғайра).<ref name="cia" /> Аз ҷиҳати нажод аҳолӣ ба африқоиёни сиёҳпӯст (≈80%), сафедпӯстон (≈8%), рангинпӯстон (≈9%) ва ҳиндуву осиёиён (≈2,5%) тақсим мешавад; аксарияти мардум масеҳӣ мебошанд. == Сиёсат ва идора == ҶАҶ ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ мебошад: президент аз ҷониби Маҷлиси миллӣ интихоб мешавад ва ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат аст; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Шӯрои миллии музофотҳо — мебошад. Конгресси миллии Африқо (АНК) аз соли 1994 ҳизби асосӣ буд (соли 2024 аксариятро аз даст дод — ҳукумати эътилофӣ). Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], [[БРИКС]], [[G20]] ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == ҶАҶ ба нӯҳ музофот тақсим мешавад: Гаутенг, Кейпи Ғарбӣ, Квазулу-Натал, Кейпи Шарқӣ, Кейпи Шимолӣ, Фристейт, Лимпопо, Мпумаланга ва Шимолу Ғарб. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]] ва [[Соуэто]] мебошанд. == Иқтисод == ҶАҶ яке аз саноатитарин ва бузургтарин иқтисодҳои [[Африқо]] (дар қатори [[Нигерия]] ва [[Миср]]) аст. Истихроҷи маъдан (тилло, платина — бузургтарин дар ҷаҳон, алмос, ангишт, хром), саноати коркард, молия ва кишоварзӣ (шароб, ситрусӣ) пояҳои асосии иқтисод мебошанд.<ref name="cia" /> Кишвар узви [[БРИКС]] аст; мушкилоти асосӣ — бекории баланд (≈33%), нобаробарии иҷтимоӣ (яке аз баландтарин дар ҷаҳон), бӯҳрони барқ ва ҷинояткорӣ мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == ҶАҶ «Миллати рангинкамон» — омезиши фарҳангҳои гуногун — аст. Мусиқӣ (квайто, ҷаз, гурӯҳи «Ladysmith Black Mambazo», Мириам Макеба), варзиш (регбӣ — мунтахаби «Спрингбокс» чанд бор қаҳрамони ҷаҳон, крикет, футбол) ва ошхона (браи — кабоб, билтонг, бобути) машҳуранд. Ҷазираи Роббен (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО), осорхонаҳои апартеид ва мероси [[Нелсон Мандела]] аз ҷойҳои муҳими таърихӣ мебошанд. == Нигаред низ == * [[Африқо]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Кейптаун]] * [[Претория]] * [[Нелсон Мандела]] * [[Лесото]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/South-Africa ҶАҶ дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ ҶАҶ — The World Factbook] {{Кишварҳои Африқо}} [[Гурӯҳ:ҶАҶ| ]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]] e2ew9thmkappvcmc10is5kfehqzel70 1473690 1473586 2026-05-22T11:07:27Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ: «плато» → «паҳна» 1473690 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |Номи аслӣ = Republic of South Africa / iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika |Парчам = Flag of South Africa.svg |Нишон = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |Дар харита = South Africa (orthographic projection).svg |Забон/Забонҳо = зулу, коса, [[забони африкаанс|африкаанс]], [[забони англисӣ|англисӣ]] ва 8 забони дигар |Сана/Санаҳои истиқлол = [[31 май]]и [[1910]] (Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ); [[31 май]]и [[1961]] (ҷумҳурӣ) |Пойтахт = [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор), [[Блумфонтейн]] (судӣ) |Шаҳрҳои калонтарин = [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]], [[Соуэто]] |Шакли идора = ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ |Вазифаи роҳбар 1 = Президент |Роҳбар 1 = Сирил Рамафоса |Вазифаи роҳбар 2 = Ноиби президент |Роҳбар 2 = Пол Машатиле |Ҷой аз рӯи масоҳат = 24 |Масоҳат = 1 221 037 км² |Фоизи об = 0,38 |Аҳолӣ = ≈62 027 503 |Соли баҳо = 2022 |Зичии аҳолӣ = ≈51 нафар/км² |ММД (номинал) = ≈405 млрд доллар (2024) |ММД (номинал) ба сари аҳолӣ = ≈6 500 доллар |ШРИ = 0,72 (баланд) |Воҳиди пул = [[ранди ҶАҶ|ранд]] |Домен = [[.za]] |Коди телефон = +27 |Минтақаи замонӣ = UTC+2 |Ҳаракати автомобилӣ = чап }} '''Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ''' (ихтисоран ҶАҶ; ба англисӣ: ''Republic of South Africa'') — давлат дар ҷанубтарин қисми [[Африқо]] буда, ба ду уқёнус — [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] — баромад дорад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/South-Africa South Africa] — Encyclopædia Britannica</ref> Кишвар се пойтахт дорад: [[Претория]] (иҷроия), [[Кейптаун]] (қонунгузор) ва [[Блумфонтейн]] (судӣ); бузургтарин шаҳраш [[Йоҳаннесбург]] мебошад.<ref name="cia">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ South Africa] — The World Factbook (CIA)</ref> Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар бо гуногунии қавмию забонӣ ва иқтисоди пешрафтаи худ дар Африқо фарқ мекунад; онро «Миллати рангинкамон» меноманд.<ref name="brit" /> == Таърих == Сарзамини имрӯзаи ҶАҶ аз қадим макони зисти халқҳои хойсон, баъдан халқҳои банту буд. Соли 1652 Ширкати Ҳолландии Ҳиндустони Шарқӣ дар Кейп пойгоҳ таъсис дод; соли 1806 [[Британияи Кабир]] онро гирифт. Дар солҳои 1830–40 муҳоҷирони бур (африканер) ба дохили қитъа кӯчиданд («Кӯчи бузург»). Кашфи алмос (1867, [[Кимберли]]) ва тилло (1886, Витватерсранд) боиси ҷангҳои англо-бурӣ ва таъсиси Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ соли 1910 шуд.<ref name="brit" /> Соли 1948 Ҳизби миллӣ ба қудрат расид ва низоми апартеид — ҷудоии нажодиро — ҷорӣ кард. Ҳаракати зиддиапартеид бо роҳбарии Конгресси миллии Африқо (АНК) ва [[Нелсон Мандела]] (ки солҳои 1962–1990 дар зиндон буд) ва таҳримҳои байналмилалӣ боиси анҷоми апартеид шуданд. Соли 1994 аввалин интихоботи демократӣ баргузор шуд ва Нелсон Мандела президент гардид; кишвар ба роҳи муросои миллӣ ворид шуд.<ref name="cia" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == ҶАҶ дар ҷанубтарин нуқтаи [[Африқо]] воқеъ аст; дар димоғаи Агулҳас обҳои [[Уқёнуси Атлас]] ва [[Уқёнуси Ҳинд]] вомехӯранд. Қисми зиёди кишварро паҳнаи баланд (хайвелд) фаро гирифтааст; дар шарқ кӯҳҳои Драконӣ, дар марказу ғарб биёбони нимхушки Кару ва Калахарӣ, дар канори соҳил замини паст ҷойгир аст. Кӯҳи Столӣ дар наздикии [[Кейптаун]] машҳур аст.<ref name="brit" /> Иқлим гуногун — баҳримиёназаминӣ (Кейп), субтропикӣ (соҳили шарқӣ) ва хушк (дохил) — мебошад; ҶАҶ кишвари [[Лесото]]-ро пурра иҳота мекунад. == Аҳолӣ == Аҳолии ҶАҶ зиёда аз 60 миллион нафар буда, кишвар 12 забони расмӣ дорад (зулу, коса, африкаанс, англисӣ ва ғайра).<ref name="cia" /> Аз ҷиҳати нажод аҳолӣ ба африқоиёни сиёҳпӯст (≈80%), сафедпӯстон (≈8%), рангинпӯстон (≈9%) ва ҳиндуву осиёиён (≈2,5%) тақсим мешавад; аксарияти мардум масеҳӣ мебошанд. == Сиёсат ва идора == ҶАҶ ҷумҳурии парлумонии конститутсионӣ мебошад: президент аз ҷониби Маҷлиси миллӣ интихоб мешавад ва ҳам сарвари давлат ва ҳам сарвари ҳукумат аст; парлумон думаҷлисагӣ — Маҷлиси миллӣ ва Шӯрои миллии музофотҳо — мебошад. Конгресси миллии Африқо (АНК) аз соли 1994 ҳизби асосӣ буд (соли 2024 аксариятро аз даст дод — ҳукумати эътилофӣ). Кишвар узви [[Созмони Милали Муттаҳид]], [[Иттиҳоди Африқо]], [[БРИКС]], [[G20]] ва Иттиҳоди Миллатҳо мебошад.<ref name="cia" /> == Тақсимоти маъмурӣ == ҶАҶ ба нӯҳ музофот тақсим мешавад: Гаутенг, Кейпи Ғарбӣ, Квазулу-Натал, Кейпи Шарқӣ, Кейпи Шимолӣ, Фристейт, Лимпопо, Мпумаланга ва Шимолу Ғарб. Сераҳолитарин шаҳрҳои кишвар — [[Йоҳаннесбург]], [[Кейптаун]], [[Дурбан]], [[Претория]] ва [[Соуэто]] мебошанд. == Иқтисод == ҶАҶ яке аз саноатитарин ва бузургтарин иқтисодҳои [[Африқо]] (дар қатори [[Нигерия]] ва [[Миср]]) аст. Истихроҷи маъдан (тилло, платина — бузургтарин дар ҷаҳон, алмос, ангишт, хром), саноати коркард, молия ва кишоварзӣ (шароб, ситрусӣ) пояҳои асосии иқтисод мебошанд.<ref name="cia" /> Кишвар узви [[БРИКС]] аст; мушкилоти асосӣ — бекории баланд (≈33%), нобаробарии иҷтимоӣ (яке аз баландтарин дар ҷаҳон), бӯҳрони барқ ва ҷинояткорӣ мебошанд. == Фарҳанг ва маориф == ҶАҶ «Миллати рангинкамон» — омезиши фарҳангҳои гуногун — аст. Мусиқӣ (квайто, ҷаз, гурӯҳи «Ladysmith Black Mambazo», Мириам Макеба), варзиш (регбӣ — мунтахаби «Спрингбокс» чанд бор қаҳрамони ҷаҳон, крикет, футбол) ва ошхона (браи — кабоб, билтонг, бобути) машҳуранд. Ҷазираи Роббен (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО), осорхонаҳои апартеид ва мероси [[Нелсон Мандела]] аз ҷойҳои муҳими таърихӣ мебошанд. == Нигаред низ == * [[Африқо]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Кейптаун]] * [[Претория]] * [[Нелсон Мандела]] * [[Лесото]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/South-Africa ҶАҶ дар Encyclopædia Britannica] * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ ҶАҶ — The World Factbook] {{Кишварҳои Африқо}} [[Гурӯҳ:ҶАҶ| ]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]] fbgx8wt7jgsgu750xfp843zwjiru7af 0 97597 1473512 1352944 2026-05-22T07:40:03Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Манобеъ */ 1473512 wikitext text/x-wiki [[File:Registan square Samarkand.jpg|thumb|right|230px]] '''Регистон''' ([[Забони ӯзбакӣ|ӯзб]]. ''Registon'') — майдон ва ансамбли ёдгории қадим (XV—XVI асрҳо) дар шаҳри [[Самарқанд]] ([[Ӯзбекистон]]) аст. Ансамбли Регистон аз се [[мадраса]] иборат аст: [[Мадрасаи Улуғбек (Самарқанд)|мадрасаи Улуғбек]], [[Мадрасаи Тиллокорӣ|мадрасаи Тиллокорӣ]] ва [[Мадрасаи Шердор|мадрасаи Шердор]]. Соли 2001 мадрасаҳои ансамбли Регистон ва дигар ёдгориҳои меъмории Самарқанд ба феҳристи умумибашарии ЮНЕСКО дохил карда шудааст. == Суратҳои дигар == <gallery> Image:Samarkand madrasa Ulugh Beg.JPG|Мадрасаи Улуғбек Image:Registan Tillya-Kari madrasah2014.JPG|Мадрасаи Тиллокорӣ Image:Samarkand, Registan, Sher Dor Medressa (6237690265).jpg|Мадрасаи Шердор </gallery> == Манобеъ == * [http://www.samarkand-foto.ru/articles/2007-07-30.html Регистан — сердце города барсов] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210715163546/http://www.samarkand-foto.ru/articles/2007-07-30.html |date=2021-07-15 }} * [http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00065/50900.htm?text=%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD&stpar3=1.1 Статья ''Регистан'' в Большой советской энциклопедии]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ]] [[Гурӯҳ:Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоотҳо дар Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Самарқанд]] [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ дар асрҳои миёна]] bkaltuglnosssl6yuswrn6w6g64rrep 4 103284 1473460 1469562 2026-05-22T05:19:18Z MediaWiki message delivery 9916 /* The Signpost: 22 May 2026 */ бахши ҷадид 1473460 wikitext text/x-wiki == Даъват ба Эдитон: 25-солагии Википедиа == Салом! 👋 Шуморо барои иштирок дар Эдитон (мусобиқаи мақоланависӣ) ба муносибати 25-солагии Википедиа даъват мекунем. Ин Эдитон як чорабинии ҷамъиятии вироиши Википедиа мебошад, ки ба ифтихори 25 солагии лоиҳаи Википедиа баргузор мегардад. Ҳадафи он рушди муҳтавои босифат ба тоҷикӣ, пур кардани холигиҳои мавҷуда ва эҷоди мақолаҳои нав дар мавзӯъҳои муҳим ва муосир аст. Дар доираи ин Эдитон иштирокчиён метавонанд: * мақолаҳои нав эҷод кунанд; * мақолаҳои мавҷударо такмил диҳанд; * бо истифода аз манбаъҳои боэътимод сифати Википедияи тоҷикиро беҳтар намоянд. '''Муҳлат:''' 15 – 30 январи 2026 '''Маълумоти бештар ва сабти иштирок:''' [[Эдитон ба муносибати 25-солагии Википедиа]] Бо эҳтиром, — [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 17:14, 10 Январ 2026 (UTC) == [http://news.tj/ru/news/tajikistan/society/20171004/komitet-po-yaziku-tadzhikistana-viyavil-oshibki-v-vikipedii-na-tadzhikskom-yazike-i-razozlilsya Комитет по языку Таджикистана выявил ошибки в Википедии на таджикском языке. И разозлился] == "Мы предупреждаем Википедию, чтобы они исправили все грамматические ошибки на страницах, где размещены материалы на таджикском языке", - заявил "АП" зампредседателя Комитета по языку и терминологии Таджикистана Саодатшо Матробиён.--[[Корбар:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Баҳси корбар:Kaiyr|talk]]) 09:06، 6 октябри 2017 (UTC) == A elongation: The questions for the candidates into Drafting Committee Movement_Charter == Into 2021-09-'''29''' 11:59:59 UTC You can [[:m:Movement Charter/Drafting Committee/Election Compass Statements|suggest the questions]] for the [[:m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Candidates|candidates]] into [[:m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Drafting Committee]] [[:m:Special:MyLanguage/Movement_Charter|Movement Charter]]. ✍️ [[Корбар:Dušan Kreheľ|Dušan Kreheľ]] ([[Баҳси корбар:Dušan Kreheľ|баҳс]]) 18:28, 27 сентябри 2021 (UTC) == Global bot approval request for JhsBot == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> {{int:hello}}! {{#ifeq:{{CONTENTLANGUAGE}}|en||I apologize for sending this message in English. {{int:please-translate}}.}} In accordance to [[:m:Bot policy#Global bots|the policy]], this message is to notify you that there is a new approval request for a global bot. The discussion is available at [[:m:Steward requests/Bot status#Global bot status for JhsBot|Steward requests/Bot status#Global bot status for JhsBot]] on Meta-Wiki. All Wikimedia community members are invited to participate. Thank you for your time. Best regards,<br /> --[[User:Martin Urbanec|Martin Urbanec]] ([[:m:User talk:Martin Urbanec|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:25, 13 ноябри 2022 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Martin Urbanec@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&oldid=23595640 --> == Предстоящее голосование по пересмотренному Руководству по обеспечению правоприменения Универсального кодекса поведения == <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Добрый день, В середине января 2023 года состоится второе ратификационное голосование в рамках всего сообщества по [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|Руководству по обеспечению правоприменения]] для [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Универсального кодекса поведения]]. Оно последует за [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Results|голосованием в марте 2022 года]], в результате которого большинство голосовавших поддержало Руководство. В процессе голосования участники обозначили важные для сообщества вопросы. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Комитет по делам сообщества]] внёс требование, чтобы данные проблемные области были пересмотрены. Управляемый волонтерами [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Drafting_committee#Revisions_Committee_members|Комитет по пересмотру]] провел большую работу по рассмотрению пожеланий сообщества и внесению изменений. Они доработали проблемные области, такие как требования по обучению и утверждению, конфиденциальность и прозрачность в процессе работы, а также читаемость и переводимость самого документа. Ознакомиться с обновленным Руководством по обеспечению правоприменения можно '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|здесь]]''', а сравнительные изменения показаны '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Comparison|здесь]]'''. '''Как проголосовать?''' Голосование будет открыто с 17 января 2023 года. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter information|Данная страница на Мета-вики]]''' содержит информацию о том, как проголосовать используя SecurePoll. '''Кто может голосовать?''' '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised enforcement_guidelines/Voter_information#Voting_eligibility|Право голоса]]''' для участия в голосовании определяется так же, как и в процессе выборов Совета попечителей Фонда Викимедиа. Подробнее о праве на участие в голосовании читайте здесь. Если вы имеете право голоса, вы можете использовать вашу учетную запись Викимедиа для доступа к серверу голосования. '''Что будет после голосования?''' Голоса будут тщательно проверены независимой группой волонтеров, а результаты будут опубликованы в рассылке Wikimedia-l, на форуме Стратегии движения, на платформе Diff и Мета-вики. Голосующие будут иметь возможность проголосовать и оставить имеющиеся пожелания по поводу Руководства. Совет попечителей примет во внимание уровень поддержки и поднятые вопросы, когда он будет рассматривать ратификацию Руководства по обеспечению правоприменения или же дальнейшую его доработку. От имени Проектной команды УКП,<section end="announcement-content" /> --[[Корбар:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Баҳси корбар:AAkhmedova (WMF)|баҳс]]) 11:03, 11 январи 2023 (UTC) == <section begin="announcement-header" />Началось голосование по пересмотренному Руководству по обеспечению правоприменения УКП<section end="announcement-header" /> == :''(English below)'' :Добрый день, :[[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting|Период голосования]] по [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines|пересмотренному Руководству по обеспечению правоприменения Универсального кодекса поведения]] открыт. Голосование будет проходить в течение двух недель и завершится '''31 января 2023 года''' в '''23.59 UTC'''. Пожалуйста, ознакомьтесь с [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voter_information|подробной информацией о голосовании, праве на участие в голосовании и о том, как голосовать на странице Мета-вики]]. :Для получения подробностей о Руководстве по обеспечению правоприменения и процессе голосования, обратитесь к [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Announcement/Voting_1|предыдущему письму]]. :От имени Проектной команды УКП, : === <section begin="announcement-header" />Voting now open on the revised Enforcement Guidelines for the Universal Code of Conduct<section end="announcement-header" /> === :Hello all, :The [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting|voting period]] for the [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines|revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] is now open! Voting will be open for two weeks and will close at '''23:59 UTC''' on '''January 31, 2023'''. Please visit the [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voter_information|voter information page on Meta-wiki]] for voter eligibility information and details on how to vote. :For more details on the Enforcement Guidelines and the voting process, see our [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Announcement/Voting_1|previous message]]. :On behalf of the UCoC Project Team, --[[Корбар:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Баҳси корбар:AAkhmedova (WMF)|баҳс]]) 20:24, 18 январи 2023 (UTC) [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 20:02, 19 январи 2023 (UTC) == ''The Signpost'': 16 January 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the team: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/From the team|We heard zoomers liked fortnights: the biweekly Signpost rides again]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Special report|Coverage of 2022 bans reveals editors serving long sentences in Saudi Arabia since 2020]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/News and notes|Revised Code of Conduct Enforcement Guidelines up for vote, WMF counsel departs, generative models under discussion]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/In the media|Court orders user data in libel case, Saudi Wikipedia in the crosshairs, Larry Sanger at it again]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Technology report|View it! A new tool for image discovery]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/In focus|Busting into Grand Central]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Serendipity|How I bought part of Wikipedia – for less than $100]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Gallery|What is our responsibility when it comes to images?]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Humour|New geologically speedy deletion criteria introduced]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Opinion|Good old days, in which fifth-symbol-lacking lipograms roam'd our librarious litany]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Featured content|Flip your lid]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/Traffic report|The most viewed articles of 2022]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-01-16/From the archives|Five, ten, and fifteen years ago]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:16, 16 январи 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24363624 --> == ''The Signpost'': 4 February 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/From the editor|New for the Signpost: Author pages, tag pages, and a decent article search function]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/News and notes|Foundation update on fundraising, new page patrol, Tides, and Wikipedia blocked in Pakistan]] * Section 230: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Section 230|Twenty-six words that created the internet, and the future of an encyclopedia]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Disinformation report|Wikipedia on Santos]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Special report|Legal status of Wikimedia projects "unclear" under potential European legislation]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/In the media|Furor over new Wikipedia skin, followup on Saudi bans, and legislative debate]] * Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Op-Ed|Estonian businessman and political donor brings lawsuit against head of national Wikimedia chapter]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Opinion|Study examines cultural leanings of Wikimedia projects' visual art coverage]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Recent research|Wikipedia's "moderate yet systematic" liberal citation bias]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/WikiProject report|WikiProject Organized Labour]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Tips and tricks|XTools: Data analytics for your list of created articles]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Featured content|20,000 Featureds under the Sea]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-04/Traffic report|Films, deaths and ChatGPT]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 21:46, 4 феврали 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24455582 --> == ''The Signpost'': 20 February 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/News and notes|Terms of Use update, Steward elections, and Wikipedia back in Pakistan]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/In the media|Arbitrators open case after article alleges Wikipedia "intentionally distorts" Holocaust coverage]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Disinformation report|The "largest con in corporate history"?]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Essay|Machine-written articles: a new challenge for Wikipedia]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Tips and tricks|All about writing at DYK]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Featured content|Eden, lost.]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Gallery|Love is in the air]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Traffic report|Superbowl? Pfft. Give me some Bollywood! Yours sincerely, the world]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/From the archives|5, 10, and 15 years ago: Let's (not) delete the Main Page!]] * Cobwebs: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Cobwebs|Editorial: The loss of the moral high ground]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-02-20/Humour|The RfA Candidate's Song]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 18:04, 20 феврали 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24566371 --> == <section begin="announcement-header" />Community feedback-cycle about updating the Wikimedia Terms of Use starts<section end="announcement-header" /> == <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello everyone, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department|Wikimedia Foundation Legal Department]] is organizing a feedback-cycle with community members to discuss updating the Wikimedia Terms of Use. [[:foundation:Special:MyLanguage/Terms of Use|The Terms of Use (ToU)]] are the legal terms that govern the use of websites hosted by the Wikimedia Foundation. We will be gathering your feedback on a draft proposal from February through April. The draft will be translated into several languages, with written feedback accepted in any language. This update comes in response to several things: * Implementing the Universal Code of Conduct * Updating project text to the Creative Commons BY-SA 4.0 license * Proposal for better addressing undisclosed paid editing * Bringing our terms in line with current and recently passed laws affecting the Foundation, including the European Digital Services Act As part of the feedback cycle two office hours will be held, the first on March 2, the second on April 4. For further information, please consult: * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Proposed update|proposed update of the ToU by comparison]] * The page for your [[m:Talk:Terms of use|feedback]] * Information about [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|the office hours]] On behalf of the Wikimedia Foundation Legal Team,<section end="announcement-content" /> --[[Корбар:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Баҳси корбар:AAkhmedova (WMF)|баҳс]]) 19:58, 21 феврали 2023 (UTC) [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 01:00, 22 феврали 2023 (UTC). === <section begin="announcement-header" />Reminder: Office hours about updating the Wikimedia Terms of Use<section end="announcement-header" /> === <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello everyone, This a reminder that the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department|Wikimedia Foundation Legal Department]] is hosting [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|office hours]] with community members about [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department/2023_ToU_updates/Proposed_update|updating the Wikimedia Terms of Use]]. The office hours will be held on '''March 2, at 17:00 UTC to 18:30 UTC.''' See for more [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|details here on Meta]]. Another office hours will be held on April 4. We hereby kindly invite you to participate in the discussion. Please note that this meeting will be held in English language and led by the members of the Wikimedia Foundation Legal Team, who will take and answer your questions. Facilitators from the Movement Strategy and Governance Team will provide the necessary assistance and other meeting-related services. On behalf of the Wikimedia Foundation Legal Team,<section end="announcement-content" /> --[[Корбар:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Баҳси корбар:AAkhmedova (WMF)|баҳс]]) 12:06, 2 марти 2023 (UTC) == ''The Signpost'': 9 March 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/News and notes|What's going on with the Wikimedia Endowment?]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/Technology report|Second flight of the Soviet space bears: Testing ChatGPT's accuracy]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/In the media|What should Wikipedia do? Publish Russian propoganda? Be less woke? Cover the Holocaust in Poland differently?]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/Featured content|In which over two-thirds of the featured articles section needs to be copied over to WikiProject Military History's newsletter]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/Recent research|"Wikipedia's Intentional Distortion of the Holocaust" in Poland and "self-focus bias" in coverage of global events]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-09/From the archives|Five, ten, and fifteen years ago]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:43, 9 марти 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24651918 --> == ''The Signpost'': 20 March 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/News and notes|Wikimania submissions deadline looms, Russian government after our lucky charms, AI woes nix CNET from RS slate]] * Eyewitness: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Eyewitness|Three more stories from Ukrainian Wikimedians]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/In the media|Paid editing, plagiarism payouts, proponents of a ploy, and people peeved at perceived preferences]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Featured content|Way too many featured articles]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Interview|228/2/1: the inside scoop on Aoidh's RfA]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Traffic report|Who died? Who won? Who lost?]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:19, 20 марти 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24726786 --> == ''The Signpost'': 20 March 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/News and notes|Wikimania submissions deadline looms, Russian government after our lucky charms, AI woes nix CNET from RS slate]] * Eyewitness: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Eyewitness|Three more stories from Ukrainian Wikimedians]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/In the media|Paid editing, plagiarism payouts, proponents of a ploy, and people peeved at perceived preferences]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Featured content|Way too many featured articles]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Interview|228/2/1: the inside scoop on Aoidh's RfA]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-03-20/Traffic report|Who died? Who won? Who lost?]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:20, 20 марти 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24726786 --> == <section begin="announcement-header" />Board of Trustees have ratified the UCoC Enforcement Guidelines<section end="announcement-header" /> == <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello all, an important update on the UCoC Enforcement Guidelines: The vote on the Enforcement Guidelines in January 2023 showed a majority approval of the Enforcement Guidelines. There were 369 comments received and a detailed summary of the comments will be published shortly. Just over three-thousand (3097) voters voted and 76% approved of the Enforcement Guidelines. You can view the '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting_statistics|vote statistics on Meta-wiki]]'''. As the support increased, this signifies to the Board that the current version has addressed some of the issues indicated during the last review in 2022. The Board of Trustees voted to ratify the Enforcement Guidelines. The [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Approval_of_Universal_Code_of_Conduct_Enforcement_Guidelines resolution can be found on Foundation wiki] and you can read more about the [https://diff.wikimedia.org/2023/03/21/the-enforcement-guidelines-received-strong-support-from-the-community-what-happens-next/ process behind the 2023 Enforcement Guidelines review on Diff.] There are some next steps to take with the important recommendations provided by the Enforcement Guidelines. More details will come soon about timelines. Thank you for your interest and participation. On behalf of the UCoC Project Team,<section end="announcement-content" /> --[[Корбар:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Баҳси корбар:AAkhmedova (WMF)|баҳс]]) 12:12, 24 марти 2023 (UTC) === <section begin="announcement-header" /> Report on voter comments from the revised UCoC Enforcement Guidelines ratification vote<section end="announcement-header" /> === <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello all, The Universal Code of Conduct project team has completed the analysis of the comments accompanying the ratification vote on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]]. All respondents to the vote had the opportunity to provide comments regarding the contents of the revised Enforcement Guidelines draft document. A total of 369 participants left comments in 18 languages; compared to 657 commenters in 27 languages in 2022. The Trust and Safety Policy team completed an analysis of these results, categorizing comments to identify major themes and areas of focus within the comments. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter comments report|The report is available in translated versions on Meta-wiki here]]'''. Please help translate into your language. Again, we are thankful to all who participated in the vote and discussions. More information about the Universal Code of Conduct and its Enforcement Guidelines can be found on Meta-wiki. On behalf of the Universal Code of Conduct project team,<section end="announcement-content" /> --[[Корбар:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Баҳси корбар:AAkhmedova (WMF)|баҳс]]) 09:27, 3 апрели 2023 (UTC) == ''The Signpost'': 3 April 2023 == <div lang="en" dir="ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2;"> * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/From the editor|Some long-overdue retractions]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/News and notes|Sounding out, a universal code of conduct, and dealing with AI]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/In the media|Twiddling Wikipedia during an online contest, and other news]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/Arbitration report|"World War II and the history of Jews in Poland" case is ongoing]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/Featured content|Hail, poetry! Thou heav'n-born maid]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/Recent research|Language bias: Wikipedia captures at least the "silhouette of the elephant", unlike ChatGPT]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/From the archives|April Fools' through the ages]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-03/Disinformation report|Sus socks support suits, seems systemic]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:25, 7 апрели 2023 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24766128 --> == ''The Signpost'': 26 April 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/News and notes|Staff departures at Wikimedia Foundation, Jimbo hands in the bits, and graphs' zeppelin burns]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/In the media|Contested truth claims in Wikipedia]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Obituary|Remembering David "DGG" Goodman]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Arbitration report|Holocaust in Poland, Jimbo in the hot seat, and a desysopping]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Opinion|What Jimbo's question revealed about scamming]] * Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Op-Ed|Wikipedia as an anchor of truth]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Special report|''Signpost'' statistics between years 2005 and 2022]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/News from the WMF|Collective planning with the Wikimedia Foundation]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Featured content|In which we described the featured articles in rhyme again]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/From the archives|April Fools' through the ages, part two]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Humour|The law of hats]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-04-26/Traffic report|Long live machine, the future supreme]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:19, 26 апрели 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24906106 --> == ''The Signpost'': 8 May 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's weekly journal about Wikipedia and Wikimedia''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/News and notes|New legal "deVLOPments" in the EU]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/In the media|Vivek's smelly socks, online safety, and politics]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/Recent research|Gender, race and notability in deletion discussions]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/Featured content|I wrote a poem for each article, I found rhymes for all the lists; <br />My first featured picture of this year now finally exists!]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/Arbitration report|"World War II and the history of Jews in Poland" approaches conclusion]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/News from the WMF|Planning together with the Wikimedia Foundation]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-08/Special report|There Shall Be Seasons Refreshing – Stories from WikiConference India 2023]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:26, 8 май 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div></div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24990251 --> == ''The Signpost'': 22 May 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/News and notes|Golden parachutes: Record severance payments at Wikimedia Foundation]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/In the media|History, propaganda and censorship]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/Arbitration report|Final decision in "World War II and the history of Jews in Poland"]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/Recent research|Create or curate, cooperate or compete? Game theory for Wikipedia editors]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/Featured content|A very musical week for featured articles]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/Traffic report|Coronation, chatbot, celebs]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-05-22/WikiProject report|Wikipedians Convene for Queering Wikipedia 2023: The First International LGBT+ Wikipedia Conference]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:42, 22 май 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=24998606 --> == ''The Signpost'': 5 June 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-05/News and notes|WMRU director forks new 'pedia, birds flap in top '22 piccy, WMF weighs in on Indian gov's map axe plea]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-05/In the media|Section 230 stands tall, WP vs. UK bill, Miss Information dissed again]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-05/Featured content|Poetry under pressure]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-05/Traffic report|Celebs, controversies and a chatbot in the public eye]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:24, 5 июни 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25064021 --> == ''The Signpost'': 19 June 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-19/News and notes|WMF Terms of Use now in force, new Creative Commons licensing]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-19/In the media|English WP editor glocked after BLP row on Italian 'pedia]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-19/Featured content|Content, featured]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-06-19/Recent research|Hoaxers prefer currently-popular topics]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:11, 19 июни 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25152768 --> == ''The Signpost'': 3 July 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/News and notes|Online Safety Bill: Wikimedia Foundation and Wikimedia UK launch open letter]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/Disinformation report|Imploded submersible outfit foiled trying to sing own praises on Wikipedia]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/In the media|Journo proposes mass Wiki dox, sponsored articles on Fandom, Section 230 discussed]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/Featured content|Incensed]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/Traffic report|Are you afraid of spiders? Arnold? The Idol? ChatGPT?]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-03/Humour|United Nations dispatches peacekeeping force to Wikipedia policy discussions]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:17, 3 июли 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25180371 --> == ''The Signpost'': 17 July 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/News and notes|Big bux hidden beneath wine-dark sea as we wait for the Tides to go out?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/In the media|Tentacles of Emirates plot attempt to ensnare Wikipedia]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Obituary|David Thomsen (Dthomsen8) and Ingo Koll (Kipala)]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/News from the WMF|ABC for Fundraising: Advancing Banner Collaboration for fundraising campaigns]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/In focus|Are the children of celebrities over-represented in French cinema?]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Tips and tricks|What automation can do for you (and your WikiProject)]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Recent research|Wikipedia-grounded chatbot "outperforms all baselines" on factual accuracy]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Humour|New fringe theories to be introduced]] * Cobwebs: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Cobwebs|If you're reading this, you're probably on a desktop]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Featured content|Scrollin', scrollin', scrollin', keep those readers scrollin', got to keep on scrollin', Rawhide!]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-07-17/Traffic report|The Idol becomes the Master]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 09:03, 17 июли 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25275917 --> == ''The Signpost'': 1 August 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/News and notes|City officials attempt to doxx Wikipedians, Ruwiki founder banned, WMF launches Mastodon server]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/In the media|Truth, AI, bull from politicians, and climate change]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Disinformation report|Hot climate, hot hit, hot money, hot news hot off the presses!]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Obituary|Donald Cram, Peter McCawley, and Eagleash]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Tips and tricks|Citation tools for dummies!]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Humour|Does Wikipedia present neutral perspectives?]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/In focus|''Journals cited by Wikipedia'']] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Opinion|Are global bans the last step?]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Featured content|Featured Content, 1 to 15 July]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-01/Traffic report|Come on Oppie, let's go party]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:40, 1 августи 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25312130 --> == ''The Signpost'': 15 August 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/News and notes|Dude, Where's My Donations? Wikimedia Foundation announces another million in grants for non-Wikimedia-related projects]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/In the media|An accusation of bias from Brazil, a lawsuit from Portugal, plagiarism from Florida]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/In focus|2023 Good Article Nomination drive is underway: get your barnstars here!]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Special report|Thirteen years later, why are most administrators still from 2005?]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Tips and tricks|How to find images for your articles, check their copyright, upload them, and restore them]] * Cobwebs: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Cobwebs|Getting serious about writing]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Opinion|Copyright trolls, or the last beautiful free souls on this planet?]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Serendipity|Why I stopped taking photographs almost altogether]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Featured content|Barbenheimer confirmed]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Humour|Arbitration Committee to accept case against Right Honorable Frimbley Cantingham, 15th Viscount Bellington-upon-Porkshire]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-15/Traffic report|Come on in, and pull yourself up a chair]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 14:19, 15 августи 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25463725 --> == Global bot flag request for Lingua Libre Bot == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> : <small>Apologies for sending this message solely in English. {{int:please-translate}}.</small> {{int:hello}}, This is a notice pursuant the [[:m:Special:MyLanguage/Bot policy|global bot policy]], to inform you that [[:m:User:Lingua Libre Bot|Lingua Libre Bot]] is requesting approval to operate as a global bot. The discussion can be found at [[:m:Special:MyLanguage/Steward_requests/Bot_status#Lingua_Libre_Bot|Steward requests/Bot status]] in Meta-Wiki. All Wikimedia Community members can participate in the discussion if they so wish. {{int:thank-you}} <small>''You are receiving this message because this page is listed in the [[:m:Bot policy/New global bot discussion|list of pages to notify]] about new global bot discussions. If you no longer wish to be notified, you may remove this page from that list at any time.''</small> <bdi lang="en" dir="ltr">--[[m:User:MarcoAurelio|MA]] ([[m:User talk:MarcoAurelio|баҳс]]) 11:04, 21 августи 2023 (UTC)</bdi> </div> <!-- Message sent by User:MarcoAurelio@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&oldid=25384075 --> == ''The Signpost'': 31 August 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/From the editor|Beta version of signpost.news now online]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/News and notes|You like RecentChanges?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/In the media|Taking it sleazy]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/Recent research|The five barriers that impede "stitching" collaboration between Commons and Wikipedia]] * Draftspace: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/Draftspace|Bad Jokes and Other Draftspace Novelties]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/Humour|The Dehumourification Plan]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-08-31/Traffic report|Raise your drinking glass, here's to yesterday]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 00:45, 31 августи 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25528894 --> == ''The Signpost'': 16 September 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/News and notes|Wikimedia power sharing – just an advisory role for the volunteer community?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/In the media|"Just flirting", going Dutch and Shapps for the defence?]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Obituary|Nosebagbear]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Serendipity|Yea, though I walk through the valley of the shadow of death, I will fear no paywall, for thou, Wikipedia Library, art with me]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Featured content|Catching up]] * Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Concept|Strange portal opened by CERN researchers brings Wikipedia articles from "other worlds"]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-09-16/Traffic report|Some of it's magic, some of it's tragic]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:38, 16 сентябри 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25586584 --> == ''The Signpost'': 3 October 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/News and notes|Wikimedia Endowment financial statement published]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/In the media|History is written by whoever can harness the most editors]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Recent research|Readers prefer ChatGPT over Wikipedia; concerns about limiting "anyone can edit" principle "may be overstated"]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Featured content|By your logic,]] * Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Concept|Wikipedia policies from other worlds: WP:NOANTLERS]] * Poetry: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Poetry|"The Sight"]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-03/Traffic report|There shall be no slaves in the land of lands, it's a Bollywood jam]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:32, 3 октябри 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25667606 --> == ''The Signpost'': 23 October 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/News and notes|Where have all the administrators gone?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/In the media|Thirst traps, the fastest loading sites on the web, and the original collaborative writing]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/Gallery|Before and After: Why you don't need to know how to restore images to make massive improvements]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/Featured content|Yo, ho! Blow the man down!]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/Traffic report|The calm and the storm]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/News from Diff|Sawtpedia: Giving a Voice to Wikipedia Using QR Codes]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-10-23/Humour|New citation template introduced for divine revelations, drug use, and really thinking about it]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:03, 23 октябри 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25777554 --> == ''The Signpost'': 6 November 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Arbitration report|Admin bewilderingly unmasks self as sockpuppet of other admin who was extremely banned in 2015]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/In the media|UK gov bigwig accused of ripping off WP articles for book, Wikipedians accused of being dicks by a rich man]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/News and notes|Board candidacy process posted, editors protest WMF privacy measure, sweet meetups]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Opinion|An open letter to Elon Musk]] * WikiCup report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/WikiCup report|The WikiCup 2023]] * News from Wiki Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/News from Wiki Ed|Equity lists on Wikipedia]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Recent research|How English Wikipedia drove out fringe editors over two decades]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Featured content|Like putting a golf course in a historic site.]] * Wikidata: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Wikidata|Evaluating qualitative systemic bias in large article sets on Wikipedia]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-06/Traffic report|Cricket jumpscare]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:46, 6 ноябри 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25812995 --> == ''The Signpost'': 20 November 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/In the media|Propaganda and photos, lunatics and a lunar backup]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/News and notes|Update on Wikimedia's financial health]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/Traffic report|If it bleeds, it leads]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/Recent research|Canceling disputes as the real function of ArbCom]] * Wikimania: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-11-20/Wikimania|Wikimania 2024 scholarships]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 09:46, 20 ноябри 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25866860 --> == ''The Signpost'': 4 December 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/News and notes|Beeblebrox ejected from Arbitration Committee following posts on Wikipediocracy]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/In the media|Turmoil on Hebrew Wikipedia, grave dancing, Olga's impact and inspiring Bhutanese nuns]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Disinformation report|"Wikipedia and the assault on history"]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/In focus|Tens of thousands of freely available sources flagged]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Comix|Bold comics for a new age]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Essay|I am going to die]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Featured content|Real gangsters move in silence]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Traffic report|And it's hard to watch some cricket, in the cold November Rain]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-04/Humour|Mandy Rice-Davis Applies]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:11, 4 Декабри 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25919722 --> == ''The Signpost'': 24 December 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Special report|Did the Chinese Communist Party send astroturfers to sabotage a hacktivist's Wikipedia article?]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/News and notes|The Italian Public Domain wars continue, Wikimedia RU set to dissolve, and a recap of WLM 2023]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/In the media|Consider the humble fork]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Discussion report|Arabic Wikipedia blackout; Wikimedians discuss SpongeBob, copyrights, and AI]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/In focus|Liquidation of Wikimedia RU]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Technology report|Dark mode is coming]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Recent research|"LLMs Know More, Hallucinate Less" with Wikidata]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Gallery|A feast of holidays and carols]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Comix|Lollus lmaois 200C tincture]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Crossword|when the crossword is sus]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Traffic report|What's the big deal? I'm an animal!]] * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/From the editor|A piccy iz worth OVAR 9000!!!11oneone! wordz ^_^]] * Apocrypha: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Apocrypha|Local editor discovered 1,380 lost subheadings in ancient Signpost scrolls. And what he found was shocking.]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/Humour|Guess the joke contest]] * BJAODN: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2023-12-24/BJAODN|Bad jokes and other deleted nonsense]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:01, 24 Декабри 2023 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:Evad37/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=25972416 --> == ''The Signpost'': 10 January 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/From the editor|NINETEEN MORE YEARS! NINETEEN MORE YEARS!]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Special report|Public Domain Day 2024]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Technology report|Wikipedia: A Multigenerational Pursuit]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/News and notes|In other news ... see ya in court!]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/In focus|The long road of a featured article candidate]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/In the media|What is plagiarism? Oklahoma Disneyland? Reaching a human being at Wikipedia?]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/WikiProject report|WikiProjects Israel and Palestine]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Obituary|Anthony Bradbury]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Traffic report|The most viewed articles of 2023]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Crossword|everybody gangsta till the style sheets start cascading]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-10/Comix|Conflict resolution]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:51, 12 Январ 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26044843 --> == ''The Signpost'': 31 January 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/News and notes|Wikipedian Osama Khalid celebrated his 30th birthday in jail]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Opinion|Until it happens to you]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Disinformation report|How paid editors squeeze you dry]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/In the media|Katherine Maher new NPR CEO, go check Wikipedia, race in the race]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/In focus|The long road of a featured article candidate, part 2]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Recent research|Croatian takeover was enabled by "lack of bureaucratic openness and rules constraining [admins]"]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Comix|We've all got to start somewhere]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-01-31/Traffic report|DJ, gonna burn this goddamn house right down]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:16, 31 Январ 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26086360 --> == Request for global bot flag for CommonsDelinker == Hello! This is a notification to let you know that a new request for the [[m:Special:MyLanguage/Bot policy#Global bots|global bot]] flag for [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] has been started. Please note that the request will remain open for 14 days starting today. You can leave a comment or opinion on [[m:Steward requests/Bot status#Global bot status requests|the relevant page]]! Best regards --[[m:User:Superpes15|Superpes15]] ([[m:User talk:Superpes15|talk]]) <!-- Message sent by User:Superpes15@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&oldid=25384075 --> == ''The Signpost'': 13 February 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/News and notes|Wikimedia Russia director declared "foreign agent" by Russian gov; EU prepares to pile on the papers]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Disinformation report|How low can the scammers go?]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Gallery|Before and After: Why you don't need to touch grass to dramatically improve images of flora and fauna]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/In the media|Speaking in tongues, toeing the line, and dressing the part]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Serendipity|Is this guy the same as the one who was a Nazi?]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Traffic report|Griselda, Nikki, Carl, Jannik and two types of football]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Crossword|Our crossword to bear]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-02-13/Comix|Strongly]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:38, 13 феврали 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26223997 --> == ''The Signpost'': 2 March 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/News and notes|Wikimedia enters US Supreme court hearings as "the dolphin inadvertently caught in the net"]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/Recent research|Images on Wikipedia "amplify gender bias"]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/In the media|The Scottish Parliament gets involved, a wikirace on live TV, and the Foundation's CTO goes on record]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/Obituary|Vami_IV]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/Traffic report|Supervalentinefilmbowlday]] * WikiCup report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-02/WikiCup report|High-scoring WikiCup first round comes to a close]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:03, 2 марти 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26310391 --> == ''The Signpost'': 29 March 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Technology report|Millions of readers still seeing broken pages as "temporary" disabling of graph extension nears its second year]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Interview|Interview on Wikimedia Foundation fundraising and finance strategy]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Special report|19-page PDF accuses Wikipedia of bias against Israel, suggests editors be forced to reveal their real names, and demands a new feature allowing people to view the history of Wikipedia articles]] * Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Op-Ed|Wikipedia in the age of personality-driven knowledge]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Recent research|"Newcomer Homepage" feature mostly fails to boost new editors]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/News and notes|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter ratified]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/In the media|"For me it’s the autism": AARoard editors on the fork more traveled]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Traffic report|He rules over everything, on the land called planet Dune]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Humour|Letters from the editors]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-03-29/Comix|Layout issue]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:42, 29 марти 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26349119 --> == ''The Signpost'': 25 April 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/In the media|Censorship and wikiwashing looming over RuWiki, edit wars over San Francisco politics and another wikirace on live TV]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/News and notes|A sigh of relief for open access as Italy makes a slight U-turn on their cultural heritage reproduction law]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/WikiConference report|WikiConference North America 2023 in Toronto recap]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/WikiProject report|WikiProject Newspapers (Not WP:NOTNEWS)]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/Recent research|New survey of over 100,000 Wikipedia users]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-04-25/Traffic report|O.J., cricket and a three body problem]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:51, 25 апрели 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26669718 --> == ''The Signpost'': 16 May 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/News and notes|Democracy in action: multiple elections]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Special report|Will the new RfA reform come to the rescue of administrators?]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Arbitration report|Ruined temples for posterity to ponder over – arbitration from '22 to '24]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/In the media|Deadnames on the French Wikipedia, and a duel between Russian wikis]] * Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Op-Ed|Wikidata to split as sheer volume of information overloads infrastructure]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Comix|Generations]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-05-16/Traffic report|Crawl out through the fallout, baby]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:00, 16 май 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26773320 --> == ''The Signpost'': 8 June 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/News and notes|Wikimedia Foundation publishes its Form 990 for fiscal year 2022-2023]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Technology report|New Page Patrol receives a much-needed software upgrade]] * Deletion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Deletion report|The lore of Kalloor]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/In the media|National cable networks get in on the action arguing about what the first sentence of a Wikipedia article ought to say]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/News from the WMF|Progress on the plan — how the Wikimedia Foundation advanced on its Annual Plan goals during the first half of fiscal year 2023-2024]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Opinion|Public response to the editors of Settler Colonial Studies]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Recent research|ChatGPT did not kill Wikipedia, but might have reduced its growth]] * Featured content: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Featured content|We didn't start the wiki]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Essay|No queerphobia]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Special report|RetractionBot is back to life!]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Traffic report|Chimps, Eurovision, and the return of the Baby Reindeer]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Comix|The Wikipediholic Family]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Humour|Wikipedia rattled by sophisticated cyberattack of schoolboy typing "balls" in infobox]] * Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-06-08/Concept|Palimpsestuous]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:29, 8 июни 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26803274 --> == ''The Signpost'': 4 July 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/News and notes|WMF board elections and fundraising updates]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Special report|Wikimedia Movement Charter ratification vote underway, new Council may surpass power of Board]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/In focus|How the Russian Wikipedia keeps it clean despite having just a couple dozen administatrors]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Discussion report|Wikipedians are hung up on the meaning of Madonna]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/In the media|War and information in war and politics]] * Sister projects: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Sister projects|On editing Wikisource]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Obituary|Hanif Al Husaini, Salazarov and Hyacinth]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Opinion|Etika: a Pop Culture Champion]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Gallery|Spokane Willy's photos]] * Op-Ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Op-Ed|Why you should not vote in the 2024 WMF BoT elections]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Crossword|On a day of independence, beat crosswords into crossploughshares]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Humour|A joke]] * Cobwebs: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Cobwebs|Counting to a billion — manuscripts don't burn]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Recent research|Is Wikipedia Politically Biased? Perhaps]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-04/Traffic report|Talking about you and me, and the games people play]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:42, 4 июли 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=26991487 --> == ''The Signpost'': 22 July 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Discussion report|Internet users flock to Wikipedia to debate its image policy over Trump raised-fist photo]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/News and notes|Wikimedia community votes to ratify Movement Charter; Wikimedia Foundation opposes ratification]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/News from the WMF|Wikimedia Foundation Board resolution and vote on the proposed Movement Charter]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Essay|Reflections on editing and obsession]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/In the media|What's on Putin's fork, the court's docket, and in Harrison's book?]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Obituary|JamesR]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Crossword|Vaguely bird-shaped crossword]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-07-22/Humour|Joe Biden withdraws RfA, Donald Trump selects co-nom]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 09:34, 22 июли 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27085896 --> == ''The Signpost'': 14 August 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/In the media|Portland pol profile paid for from public purse]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Recent research|STORM: AI agents role-play as "Wikipedia editors" and "experts" to create Wikipedia-like articles, a more sophisticated effort than previous auto-generation systems]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Discussion report|Twitter marks the spot]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/News and notes|Another Wikimania has concluded]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Special report|Nano or just nothing: Will nano go nuclear?]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Opinion|HouseBlaster's RfA debriefing]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Traffic report|Ball games, movies, elections, but nothing really ''weird'']] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-08-14/Humour|I'm proud to be a template]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:52, 14 августи 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27163580 --> == ''The Signpost'': 4 September 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/News and notes|WikiCup enters final round, MCDC wraps up activities, 17-year-old hoax article unmasked]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/In the media|AI is not playing games anymore. Is Wikipedia ready?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Recent research|Simulated Wikipedia seen as less credible than ChatGPT and Alexa in experiment]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/News from the WMF|Meet the 12 candidates running in the WMF Board of Trustees election]] * Wikimania: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Wikimania|A month after Wikimania 2024]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Serendipity|What it's like to be Wikimedian of the Year]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Traffic report|After the gold rush]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-04/Humour|Local man halfway through rude reply no longer able to recall why he hates other editor]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 13:31, 4 сентябри 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27280376 --> == ''The Signpost'': 26 September 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/In the media|Indian courts order Wikipedia to take down name of crime victim, and give up names of editors]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Serendipity|A Wikipedian at the 2024 Paralympics]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Opinion|asilvering's RfA debriefing]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/News and notes|Are you ready for admin elections?]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Gallery|Are Ludd''ai''tes defending the English Wikipedia?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Recent research|Article-writing AI is less "prone to reasoning errors (or hallucinations)" than human Wikipedia editors]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-09-26/Traffic report|Jump in the line, rock your body in time]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:15, 26 сентябри 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27463206 --> == Global bot approval request for Leaderbot == {{int:hello}}! I apologize for sending this message in English. {{int:please-translate}}. In accordance to [[:m:Bot policy#Global bots|the policy]], this message is to notify you that there is a new approval request for a global bot. The discussion is available at [[:m:Steward requests/Bot status#Global bot status for Leaderbot|Steward requests/Bot status#Global bot status for Leaderbot]] on Meta. Thank you for your time. Best regards, [[User:EPIC|EPIC]] ([[User talk:EPIC|talk]]) 09:36, 15 октябри 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:EPIC@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&oldid=26399716 --> == ''The Signpost'': 19 October 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/News and notes|One election's end, another election's beginning]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Recent research|"As many as 5%" of new English Wikipedia articles "contain significant AI-generated content", says paper]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/In the media|Off to the races! Wikipedia wins!]] * Contest: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Contest|A WikiCup for the underdeveloped world]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Traffic report|A scream breaks the still of the night]] * Book review: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Book review|''The Editors'']] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Humour|The Newspaper Editors]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-10-19/Crossword|Spilled Coffee Mug]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 11:17, 19 октябри 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27606308 --> == ''The Signpost'': 6 November 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/From the editors|Editing Wikipedia should not be a crime]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/News and notes|Wikimedia Foundation shares ANI lawsuit updates; first admin elections appoint eleven sysops; first admin recalls opened; temporary accounts coming soon?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/In the media|An old scrimmage, politics and purported libel]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Special report|Wikipedia editors face litigation, censorship]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Gallery|Why you should take more photos and upload them]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/In focus|Questions and answers about the court case]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Traffic report|Twisted tricks or tempting treats?]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Technology report|Wikimedia tech, the Asian News International case, and the ultra-rare BLACKLOCK]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-06/Humour|Man quietly slinks away from talk page argument after realizing his argument dumb, wrong]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:08, 6 ноябри 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27684085 --> == ''The Signpost'': 18 November 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/News and notes|Open letter to WMF about court case breaks one thousand signatures, big arb case declined, U4C begins accepting cases]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/In the media|Summons issued for Wikipedia editors by Indian court, "Gaza genocide" RfC close in news, old admin Gwern now big AI guy, and a "spectrum of reluctance" over Australian place names]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/Recent research|SPINACH: AI help for asking Wikidata "challenging real-world questions"]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/News from the WMF|Wikimedia Foundation and Wikimedia Endowment audit reports: FY 2023–2024]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-11-18/Traffic report|Well, let us share with you our knowledge, about the electoral college]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 23:46, 18 ноябри 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27733567 --> == ''The Signpost'': 24 December 2024 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/News and notes|Responsibilities and liabilities as a "Very Large Online Platform"]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Op-ed|Beeblebrox on Wikipediocracy, the Committee, and everything]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Opinion|Graham87 on being the first-ever administrator recall subject]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/In the media|Delhi High Court considers ''Caravan'' and ''Ken'' for evaluating the ANI vs. WMF case]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/From the archives|Where to draw the line in reporting?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Recent research|"Wikipedia editors are quite prosocial", but those motivated by "social image" may put quantity over quality]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Humour|Backlash over Santa Claus' Wikipedia article intensifies]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Gallery|A feast of holidays and carols]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2024-12-24/Traffic report|Was a long and dark December]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 00:04, 25 Декабри 2024 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=27936465 --> == ''The Signpost'': 15 January 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editors: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/From the editors|Looking back, looking forward]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Traffic report|The most viewed articles of 2024]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/In the media|Will you be targeted?]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Technology report|New Calculator template brings interactivity at last]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Essay|Meet the Canadian who holds the longest editing streak on Wikipedia]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Opinion|Reflections one score hence]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/News and notes|It's a new dawn, it's a new day, it's a new life for me... and I'm feeling free]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Serendipity|What we've left behind, and where we want to go next]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Op-ed|Elon Musk and the right on Wikipedia]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/In focus|Twenty years of The Signpost: What did it take?]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Arbitration report|Analyzing commonalities of some contentious topics]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-01-15/Humour|How to make friends on Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:57, 15 Январ 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28061132 --> == ''The Signpost'': 7 February 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Recent research|GPT-4 writes better edit summaries than human Wikipedians]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/News and notes|Let's talk!]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Opinion|Fathoms Below, but over the moon]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/In the media|Wikipedia is an extension of legacy media propaganda, says Elon Musk]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Community view|24th Wikipedia Day in New York City]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Arbitration report|Palestine-Israel articles 5 has closed]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-07/Traffic report|A wild drive]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:59, 7 феврали 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28179470 --> == ''The Signpost'': 27 February 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/News and notes|Administrator elections up for reapproval and 1bil GET snagged on Commons]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Serendipity|Guinea-Bissau Heritage from Commons to the World]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Technology report|Hear that? The wikis go silent twice a year]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/In the media|The end of the world]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Recent research|What's known about how readers navigate Wikipedia; Italian Wikipedia hardest to read]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Opinion|Sennecaster's RfA debriefing]] * Tips and tricks: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Tips and tricks|One year after this article is posted, will every single article on Wikipedia have a short description?]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Community view|Open letter from French Wikipedians says "no" to intimidation of volunteer contributors]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Traffic report|Temporary scars, February stars]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Essay|The source, the whole source, and nothing but the source]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Obituary|Ümüt Çınar (Kmoksy) and Vinícius Medina Kern (Vmkern)]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:31, 27 феврали 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28313070 --> == ''The Signpost'': 22 March 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * From the editor: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/From the editor|''Hanami'']] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/News and notes|Deeper look at takedowns targeting Wikipedia]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/In the media|The good, the bad, and the unusual]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Recent research|Explaining the disappointing history of Flagged Revisions; and what's the impact of ChatGPT on Wikipedia so far?]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Traffic report|All the world's a stage, we are merely players...]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Gallery|WikiPortraits rule!]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Essay|Unusual biographical images]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-03-22/Obituary|Rest in peace]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 03:11, 22 марти 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28391577 --> == ''The Signpost'': 9 April 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Special report|Wikipedian and physician Ziyad al-Sufiani reportedly released from Saudi prison]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/In focus|WMF to explore "common standards" for NPOV policies; implications for project autonomy remain unclear]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/In the media|Indian judges demand removal of content critical of Asian News International]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/News and notes|35,000 user accounts compromised, locked in attempted credential-stuffing attack]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Op-ed|How crawlers impact the operations of the Wikimedia projects]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Opinion|Crawlers, hogs and gorillas]] * Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Debriefing|Giraffer's RfA debriefing]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Obituary|RHaworth, TomCat4680 and PawełMM]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Traffic report|Heigh-Ho, Heigh-Ho, off to report we go...]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/News from Diff|Strengthening Wikipedia’s neutral point of view]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-04-09/Comix|Thirteen]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 18:25, 9 апрели 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28494227 --> == Global bot approval request for KiranBOT == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> {{int:hello}}! I apologise for sending the message in English. {{int:please-translate}}. In accordance to [[:m:Bot policy#Global bots|the policy]], this message is to notify you that there is a new approval request for a global bot. The discussion is available at [[:m:Steward requests/Bot status#Global bot status for KiranBOT|Steward requests/Bot status#Global bot status for KiranBOT]] on Meta.<br />Kindly note that the request will remain open for 14 days starting today. Thank you for your time. Best regards,<br />[[Корбар:Usernamekiran|Usernamekiran]] ([[Баҳси корбар:Usernamekiran|баҳс]]) 09:29, 19 апрели 2025 (UTC) <!-- Message manually sent by User:usernamekiran@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&oldid=28423712 --> == ''The Signpost'': 1 May 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News and notes|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News and notes]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In the media|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In the media]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Recent research|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Recent research]] * Arbitration report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Arbitration report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Arbitration report]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Discussion report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Discussion report]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Traffic report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Traffic report]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Disinformation report|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Disinformation report]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News from the WMF|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/News from the WMF]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Humour|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Humour]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Comix|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Comix]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In focus|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/In focus]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Community view|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Community view]] * Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Debriefing|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Debriefing]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Gallery|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Gallery]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Obituary|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-01/Obituary]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:20, 1 май 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28562138 --> == ''The Signpost'': 14 May 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/News and notes|WMF to kick off new-CEO quest as Iskandar preps to move on — Supreme Court nixes gag of Wiki page for other India court row on ANI — code-heads give fix-up date for Charts in lieu of long-dead Graph gizmo]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/In the media|Wikimedia Foundation sues over UK government decision that might require identity verification of editors worldwide]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Disinformation report|What does Jay-Z know about Wikipedia?]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/In focus|On the hunt for sources: Swedish AfD discussions]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Technology report|WMF introduces unique but privacy-preserving browser cookie]] * Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Debriefing|Goldsztajn's RfA debriefing]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Obituary|Max Lum (User:ICOHBuzz)]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 2)]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/Comix|Collection]] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-05-14/From the archives|Humor from the Archives]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:01, 14 май 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28671646 --> == ''The Signpost'': 24 June 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/News and notes|Happy 7 millionth!]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/In the media|Playing professor pong with prosecutorial discretion]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Disinformation report|Pardon me, Mr. President, have you seen my socks?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Recent research|Wikipedia's political bias; "Ethical" LLMs accede to copyright owners' demands but ignore those of Wikipedians]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Traffic report|All Sinners, a future, all Saints, a past]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/News from Diff|Call for candidates is now open: Wikimedia Foundation Board of Trustees]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Opinion|Russian Wiki-fork flails, failing readers and editors]] * Debriefing: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Debriefing|EggRoll97's RfA² debriefing]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 3)]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-06-24/Comix|Hamburgers]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:31, 24 июни 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28849846 --> == ''The Signpost'': 18 July 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/News and notes|Is no WikiNews good WikiNews? — Election season returns!]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/In the media|How bad (or good) is Wikipedia?]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/WikiProject report|WikiProject Medicine reaches milestone of zero unreferenced articles]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/In focus|Wikimania 2025: Connecting Wikimedians across the world for 20 years]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Recent research|Knowledge manipulation on Russia's Wikipedia fork; Marxist critique of Wikidata license; call to analyze power relations of Wikipedia]] * News from the WMF: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/News from the WMF|Form 990 released for the Wikimedia Foundation’s fiscal year 2023-2024]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Discussion report|Six thousand noticeboard discussions in 2025 electrically winnowed down to a hundred]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Comix|Divorce]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Opinion|Women are somewhat under-represented on the English-language Wikipedia, and other observations from analysis]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Community view|A Deep Dive Into Wikimedia (part 4): The Future Of Wikimedia and Conclusion]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Obituary|Pvmoutside, Atomicjohn, Rdmoore6, Jaknouse, Morven, Martin of Sheffield, MarnetteD, Herewhy, BabelStone]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Traffic report|God only knows]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-07-18/Humour|New forum created for people who don't care about Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 07:53, 18 июли 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=28903822 --> == ''The Signpost'': 9 August 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/News and notes|Court order snips out part of Wikipedia article, editors debate whether to frame shreds or pulp them]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Discussion report|News from ANI, AN, RSN, BLPN, ELN, FTN, and NPOVN]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Disinformation report|The article in the most languages]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Community view|News from the Villages Pump]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/In the media|Disgrace, dive bars, deceased despots, and diverse dispatches]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Crossword|Accidental typography]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Comix|best-laid schemes o' wikis an' men]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-08-09/Traffic report|I'm not the antichrist or the Superman]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 02:27, 9 августи 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29085669 --> == ''The Signpost'': 9 September 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/News and notes|Wikimedia Foundation loses a round in court]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/In the media|Congress probes, mayor whitewashed, AI stinks]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Disinformation report|A guide for Congress]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Recent research|Minority-language Wikipedias, and Wikidata for botanists]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Technology report|A new way to read Wikisource]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Traffic report|Check out some new ''Weapons'', weapon of choice]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-09-09/Essay|The one question]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 01:08, 9 сентябри 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29233676 --> == ''The Signpost'': 2 October 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/News and notes|Larry Sanger returns with "Nine Theses on Wikipedia"; WMF publishes transparency report]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/In the media|Extraordinary eruption of "EVIL" explained]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Disinformation report|Emails from a paid editing client]] * Discussion report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Discussion report|Sourcing, conduct, policy and LLMs: another 1,339 threads analyzed]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Community view|The pressing questions of the modern WWW, as seen from the Village Pump]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Recent research|Is Wikipedia a merchant of (non-)doubt for glyphosate?; eight projects awarded Wikimedia Research Fund grants]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Opinion|Some disputes aren't worth it]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Obituary|Michael Q. Schmidt]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Traffic report|Death, hear me call your name]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-02/Comix|A grand spectacle]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:55, 2 октябри 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29367448 --> == ''The Signpost'': 20 October 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/News and notes|Board shuffles, LLM blocks increase, IPs are going away]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Special report|The election that isn't]] * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Interview|The BoT bump]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/In the media|An incident at WikiConference North America; WMF reports AI-related traffic drop and explains Wikipedia to US conservatives]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Traffic report|One click after another]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-10-20/Humour|Wikipedia pay rates]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 22:45, 20 октябри 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29377595 --> == Global bot approval request for SchlurcherBot == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> {{int:hello}}! {{#ifeq:{{CONTENTLANGUAGE}}|en||I apologize for sending this message in English. {{int:please-translate}}.}} In accordance to [[:m:Bot policy#Global bots|the policy]], this message is to notify you that there is a new approval request for a global bot. The discussion is available at [[:m:Steward_requests/Bot_status#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Steward_requests/Bot_status#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot]] on Meta-Wiki. All Wikimedia community members are invited to participate. Thank you for your time. Best regards, [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 22:10, 21 октябри 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Bot_policy/New_global_bot_discussion&oldid=29480590 --> == ''The Signpost'': 10 November 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/News and notes|Temporary accounts go live and WMF board member self-suspends]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Community view|Six Wikipedians' thoughts on Grokipedia, and the humanity of it all]] * Wikicup report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Wikicup report|BeanieFan11, WikiCup victor of 2025, covers the results]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/In the media|Jimbo's book, an argument about genocide, and a train of shame]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Recent research|Taking stock of the 2024–2025 research grants]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Opinion|With Grokipedia, top-down control of knowledge is new again]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Obituary|Struway]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Traffic report|The documentaried, the disowned, the deceased, Diwali and the Dodgers]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-11-10/Comix|Head of steam]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 12:56, 10 ноябри 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29568932 --> == ''The Signpost'': 1 December 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/News and notes|Election cycles come and go, and Wikimedia Foundation achieves record revenue in 2024–2025!]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/In the media|Wales walk-off, antisemitism, supernatural powers, feminism turmoil, saints, and sex]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Recent research|At least 80 million inconsistent facts on Wikipedia – can AI help find them?]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Disinformation report|Epstein email exchanges planned strategy, edits and reported progress]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Traffic report|It's a family affair]] * Book review: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Book review|''The Seven Rules of Trust'']] * From the archives: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/From the archives|"I have been asked by Jeffrey Epstein ..."]] * Humour: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Humour|An interview with Wikipe-tan]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Opinion|AI finds errors in 90% of Wikipedia's best articles]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Serendipity|Highlights from the itWikiCon 2025]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-01/Comix|Madness]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 00:16, 1 Декабри 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29700455 --> == ''The Signpost'': 17 December 2025 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Interview|Part 1: Bernadette Meehan]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/News and notes|We're gonna have a party!]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/In the media|The "bigg" bosses: Robertsky and the Pope]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Traffic report|Death and stranger things]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Gallery|A feast of holidays and carols]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Obituary|Michal Lewi (Iwelam) and Alan R. King (A R King)]] * Concept: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Concept|List of xxtreme sports (redirected from Electrojousting)]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-12-17/Comix|display: flex-inline;]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 20:05, 17 Декабри 2025 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29700455 --> == ''The Signpost'': 15 January 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/News and notes|Wikipedia's 25th anniversary is here!]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Special report|Wikipedia at 25: A Wake-Up Call]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Serendipity|The WMF wants to buy you books!]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/WikiProject report|Time for a health check: the Vital Signs 2026 campaign]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/In the media|Fake Acting President Trump and a Wikipedia infobox]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Community view|The inbox behind Wikipedia]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Recent research|Art museums on Wikidata; comparing three comparisons of Grokipedia and Wikipedia]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Traffic report|Tonight I'm gonna rock you]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-15/Comix|Oh come on man.]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 15:18, 15 Январ 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29899914 --> == ''The Signpost'': 29 January 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Traffic report|The most viewed articles of 2025]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News and notes|Good news... but also bad news for the Public Domain]] * News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/News from Diff|Solving puzzles together]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/In the media|Every view on the 25th anniversary of everything]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-01-29/Comix|Perspectives]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:31, 29 Январ 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=29988053 --> == ''The Signpost'': 17 February 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/In the media|Global powers see Wikipedia as fundamental target for manipulation]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/News and notes|Discussions open for the next WMF Annual Plan]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Serendipity|Maintenance crews continue to slog through Wikipedia's oldest Featured Articles]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Disinformation report|Epstein's obsessions]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Technology report|Wikidata Graph Split and how we address major challenges]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Traffic report|Deaths, killings, films, and the Olympics]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Opinion|Incoming Incurables]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Crossword|Pop quiz]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-02-17/Comix|herculean]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 08:03, 17 феврали 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30039447 --> == ''The Signpost'': 10 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * Interview: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Interview|Bernadette Meehan, new Wikimedia Foundation CEO]] * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/News and notes|Security testing unleashes computer worm on Meta-wiki]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Special report|What actually happened during the Wikimedia security incident?]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In the media|Indonesian government blocks Wikimedia logins; archive site scoured from Wikipedia after owner runs malware]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Recent research|To wiki, perchance to groki]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Obituary|Madhav Gadgil, Fredrick Brennan, Mark Miller, Chip Berlet]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Opinion|Interface administrators and trusting trust]] * Technology report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Technology report|English Wikipedia deprecates archive.today after DDoS against blog, altered content]] * Op-ed: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Op-ed|Why is "Trypsin-sensitive photosynthetic activities in chloroplast membranes" cited in "List of tallest buildings in Chicago"?]] * Essay: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Essay|The pursuit of a button click]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/In focus|Short descriptions: One year later]] * WikiProject report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/WikiProject report|Unreferenced articles backlog drive]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Community view|Speaking of planning ...]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Traffic report|Over the mountain, kissing silver inlaid clouds]] * Crossword: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Crossword|"It will never happen"]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-10/Comix|BRIEn't]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 04:14, 10 марти 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30121359 --> == ''The Signpost'': 31 March 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/News and notes|Entirety of Wikinews to be shut down]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/In the media|AI ban, newspapers disrupt archiving; and antisemitism complaints]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Community view|Videos from WikiConference North America 2025 in NYC]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Disinformation report|Cleaning up after Jeffrey Epstein, Peter Nygard, and Mohamed Al-Fayed]] * WikiConference report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/WikiConference report|WikiConference North America 2025 in NYC review]] * Obituary: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Obituary|Dr. Subas Chandra Rout]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Traffic report|Call in the dogs of war, soldier of fortune]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Gallery|Canadian Rangers participate in Operation ''Enduring Encyclopedia'']] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-03-31/Comix|n00bsitting]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 10:08, 31 марти 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30329870 --> == ''The Signpost'': 21 April 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/News and notes|Six Serbian Wikipedia editors banned following controversy about political bias]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/In the media|Could Wikipedia be involved in Massachusetts' proposed social media ban for minors?]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Gallery|March equinox]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Traffic report|Time to change my galaxy in case, we outta space!]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-04-21/Comix|Of skirts and articles]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 06:50, 21 апрели 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:JPxG@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30434643 --> == ''The Signpost'': 22 May 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div> <div style="column-count:2;"> * News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/News and notes|Offline: Osama Khalid still in prison]] * In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In the media|Indonesian editors, you shall return!]] * Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Disinformation report|Who is a typical paid editor? Who are their typical clients?]] * Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Recent research|WikiLambda the Ultimate]] * Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Traffic report|This is where I'll be, so heavenly, so come and dance with me Michael!]] * Forum: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Forum|WikiAnnotate: help us build a dataset of article quality evaluations]] * In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/In focus|Demystifying the 2026-27 Annual Plan]] * Opinion: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Opinion|Wikipedia isn't a battleground. So why does it feel like one?]] * Serendipity: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Serendipity|Wikinews: Into the Wikiverse]] * Special report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Special report|Wikimedia Foundation closes Wikinews after 21 years]] * Community view: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Community view|Wikipedia's traffic drop: more on languages and freshness]] * Gallery: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Gallery|Earth Day and Mother's Day]] * Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-05-22/Comix|Brother, can you spare a page?]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 05:19, 22 май 2026 (UTC) <!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div> <!-- Message sent by User:Bri@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=30513885 --> byid2jv9pd2j6j6dspisj86wh6qrc0a 0 147722 1473457 1269417 2026-05-22T05:09:28Z VASHGIRD 8035 1473457 wikitext text/x-wiki '''«Авиатор»''' — маҷмааи варзишии корхонаи воҳиди давлатии ҳавопаймоии «[[Тоҷикистон]]». Соли 1985 дар шаҳри [[Душанбе]] ташкил шуд. Масоҳ. умумиаш 5, 6 га. Ду майдони алафпӯши (108 х 68 м ва 96 х 62 м) футбол, роҳи чорхатаи асфалту битумпӯш барои давидан (400 м), минтақа барои ҷаҳидан ба дарозӣ ва баландӣ дорад. Дорои 5 ҳазор ҷойи нишаст ва инчунин 4 корти теннис бо 1,5 ҳазор ҷойи нишаст, майдончаҳо барои волейбол ва баскетбол, 2 майдонча барои бозии городки бо 400 ҷойи нишаст, машқгоҳи тирандозӣ (6 самт, 25 ва 50 м), ки ба 300 нафар хидмат мерасонад, аст. Дар ҳудуди «Авиатор» биноҳои маъмурӣ мавҷуданд, ки дар онҳо хонаҳои хизматӣ, ҳуҷраи духтур, ҳуҷраи дастурдиҳӣ, узели радио, ҳуҷраи истироҳат, ҳуҷраи методӣ, маркази барқароркунии саломатӣ бо ҳуҷраҳои варзиши шифоӣ ва масҳ, сауна, хонаҳо барои либоскашӣ ва нигоҳ доштани лавозимоти хоҷагӣҷойгиранд. Дар назди «Авиатор» бахшҳои варзиши оммавӣ ва [[варзиши шифоӣ]]: гурӯҳҳои «[[Тандурустӣ]]», футбол, волейбол, баскетбол, тирандозӣ, теннис (майдонӣ, рӯйимизӣ), городки, варзиши сабук, клубҳои шашкаю шоҳмот ва варзиш амал мекунанд. Маҷмааи варзишӣ метавонад дар як рӯз ба 800 – 1000 нафар хидмат расонад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|«Авиатор»|1}} [[Гурӯҳ:Душанбе]] 5a55bnh5hrwmysreu0gooercczxvg2r 0 154936 1473516 1209065 2026-05-22T09:03:12Z Biso 23297 1473516 wikitext text/x-wiki {{Варақаи футболбоз |embed = no |ном = Анҷело Мартино |акс = Angelo Martino.jpg |андозаи_акс = 200 |alt = |шарҳи_акс = |номи_пурра = Анҷело Мартино<br>(Ángelo Martino) |ном_ҳангоми_таваллуд = |таърихи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1998|6|5|df=y}} |макони_таваллуд = [[Рафаэла]], [[Аргентина]]<ref group=қайд>[[:en:Argentina|Argentina]], [[:en:Rafaela|Rafaela]]</ref> |таърихи_даргузашт = |макони_даргузашт = |қад = {{қад|m=1.78}} |мавқеъ = {{afp|MF}} |бошгоҳи_кунунӣ = {{расми парчам|Аргентина}} [[Атлетико Де Рафаэла]][[:en:Atlético de Rafaela|^en]] |рақам = 35 |солҳо1 = 2017– |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Аргентина}} [[Атлетико Де Рафаэла]][[:en:Atlético de Rafaela|^en]] |баромадҳо1 = 13 |голҳо1 = 1 |солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ = |шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = 12:09, 26 July 2017 (UTC) |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} '''Анҷело Мартино''' (тав. [[5 Июн|5 июни]] [[1998]]) — футболбози [[Аргентина|аргентинӣ]], {{afp|mf}}.<ref>[[:en:Ángelo Martino|Ángelo Martino]]</ref> == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == {{эзоҳ}} __FORCETOC__ [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1998]] [[Гурӯҳ:Зодагони 5 июн]] [[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атлетико Де Рафаэла]] {{Argentina-footy-bio-stub}} ezgnu0n0hehz5211fiioba1ytr6rm1g 0 163356 1473412 1460824 2026-05-21T23:28:05Z ~2026-30469-35 129552 1473412 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз |ном = Пеп Гвардиола |ҷинс = м |номи пурра = Хосеп Гвардиола ва Сала<br>{{lang-es|Josep Guardiola i Sala}} |лақаб = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 18.01.1971 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Санпедор}}, [[Каталония]], [[Испониё]] |шаҳрвандӣ = {{Парчами Испания|20px}} [[Испониё]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |қад = 180 |вазн = |мавқеъ = [[Нимҳимоятгар (футбол)| Миёнмайдон]] |бошгоҳи кунунӣ = {{Парчами Англия|20px}} «[[Манчестер Сити]]» |вазифа = Сармураббӣ |бошгоҳҳои ҷавонон = {{маснад дар футбол |1981–1984|{{Парчами Испания|20px}} «Химнастик де Манреса»| |1984–1990|{{Парчами Испания|20px}} «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»|}} |бошгоҳҳо = {{ маснад дар футбол |1990–2001|{{Парчами Испания|20px}} «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»|263 (6) |1990–1992|→ {{Парчами Испания|20px}} «Барселона B»|53 (5) |2001–2002|{{Парчами Италия|20px}} «[[Брешия (бошгоҳи футбол)|Брешия]]»|11 (2) |2002–2003|{{Парчами Италия|20px}} «[[Рома (бошгоҳи футбол)|Рома]]»|4 (0) |2003|{{Парчами Италия|20px}} «[[Брешия (бошгоҳи футбол)|Брешия]]»|13 (1) |2003–2005|{{Парчами Қатар|20px}} «[[Ал-Аҳлӣ (Доҳа) (бошгоҳи футбол)|Ал-Аҳлӣ (Доҳа)]]»|18 (2) |2005–2006|{{Парчами Мексика|20px}} «[[Дорадос де Синалоа (бошгоҳи футбол)|Дорадос де Синалоа]]»|10 (1) |'''1990—2006'''|'''Ҷамъ'''|'''372 (17)'''}} |мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |1991|{{Парчами Испания|20px}} Испониё (то 21 сола)|2 (0) |1991–1992|{{Парчами Испания|20px}} Испониё (олимп.)|12 (2) |1992–2001|{{Парчами Испания}} [[Тими миллии футболи Испониё|Испониё]]|47 (5) }} |бошгоҳҳои мураббигарӣ = {{маснад дар футбол |2007–2008|{{Парчами Испания|20px}} «Барселона B»| |2008–2012|{{Парчами Испания|20px}} «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»| |2013–2016|{{Парчами Олмон|20px}} «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]»| |2016–2027|{{Парчами Англия|20px}} «[[Манчестер Сити]]»| }} |медалҳо = {{турнир|[[Бозиҳои олимпии тобистона|Бозиҳои олимпӣ]]}} {{медал|Тилло|[[Бозиҳои олимпии тобистона 1992|Барселона 1992]]}} |викианбор = Pep Guardiola }} '''Хосе́п Гвардио́ла ва Са́ла'''<ref>{{cite web|url=http://dcvb.iecat.net/|title=Diccionari català-valencià-balear|access-date=2010-11-08|lang=ca|archive-url=https://www.webcitation.org/668m8CKjj?url=http://dcvb.iecat.net/|archive-date=2012-03-13|accessdate=2026-03-23|archivedate=2004-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040826061207/http://dcvb.iecat.net/}}</ref> ({{lang-ca|''Josep Guardiola i Sala''}}, {{IPA-ca|ʒuˈzɛb ɡwəɾðiˈɔlə}}; [[18 январ]]и [[1971]]<ref>{{cite web|url=https://www.amazon.co.uk/Pep-Guardiola-Another-Winning-Biography/dp/1409143759|title=Pep Guardiola: Another Way of Winning: The Biography.|publisher=[[Amazon.com|Амазон]]|archive-url=https://www.webcitation.org/6Gau6tDsO?url=http://www.amazon.co.uk/Pep-Guardiola-Another-Winning-Biography/dp/1409143759|archive-date=2013-05-13}}</ref><ref>{{cite web|url=http://lichnosti.net/people_2223-art_2968.html|title=Биография. Гвардиола|publisher=lichnosti.net|archive-url=https://www.webcitation.org/6Gau82pAW?url=http://lichnosti.net/people_2223-art_2968.html|archive-date=2013-05-13}}</ref>, [[Санпедор]], [[Каталония]]) — собиқ [[футболбоз]]и [[Испониё|испониёӣ]], мураббии футбол. == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.mancity.com/players/pep-guardiola Саҳифа] дар вебгоҳи расмии «Манчестер Сити»{{ref|en}} [[Гурӯҳ:Зодагони 18 январ]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1971]] [[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Испания]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Испания]] [[Гурӯҳ:Мураббиёни футбол]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Барселона»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Барселона Б»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Брешия»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Рома»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Ал-Аҳлӣ (Доҳа)»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Дорадос де Синалоа»]] cyzlmgku1pinhpco89wcxm3d3uopj79 0 200737 1473511 1246621 2026-05-22T07:38:33Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1473511 wikitext text/x-wiki [[File:Namazga.jpg|thumb|[[Намозгоҳи Самарқанд]]]] '''Намозгоҳ''' ({{lang-fa|نمازگاه}}‎), '''мусалло''' ({{lang-ar|المصلى|место моления}}) — [[масҷид]]ест, ки дар он рӯзҳои [[Иди Қурбон]] ва [[Иди Рамазон|Рамазон]] [[намоз]] мехонданд. Азбаски дар рӯзҳои иди динӣ масҷидҳои шаҳр ҳамаи намозхононро ғунҷонда наметавонист, дар беруни шаҳр намозгоҳ сохта мешуд. Намозгоҳ ба тарзи анъанавӣ бино ёфта, бештар дар пеши девори меҳроб пешайван ва суфача сохта ме­шуд. Баъзе масҷидҳои намозгоҳ аз ҷиҳати санъати меъморӣ ҷолибанд. == Ҳамчунин нигаред == * [[Намозгоҳи Бухоро]] * [[Намозгоҳи Самарқанд]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭСТ|||муаллиф=}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ дар асрҳои миёна]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Ӯзбекистон]] [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ]] nsx5zdsuicibberse90uskz85lhr5h2 0 207980 1473438 1265401 2026-05-22T04:36:43Z VASHGIRD 8035 1473438 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Камолиддин Аҳмадов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 21.11.1926 |зодгоҳ = деҳаи [[Понғоз]]и {{Зодгоҳ|ноҳияи Ашт}} |таърихи даргузашт = 12.10.1988 |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Душанбе|шаҳри Душанбе}} |фазои илмӣ = [[кишоварзӣ]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои кишоварзӣ}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||}} |алма-матер = [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Ш. Шотемур|Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон]] (1954) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = Аълочии хоҷагии қишлоқи СССР (1982) <br> Зоотехники хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1974) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Камолиддин Аҳмадов''' ([[21 ноябр]]и [[1926]], деҳаи [[Понғоз]]и [[ноҳияи Ашт]] — [[12 октябр]]и [[1988]], [[Душанбе]]) — зоотехник-селексионер, доктори илмҳои кишоварзӣ (1987), Аълочии хоҷагии қишлоқи СССР (1982), [[Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|Зоотехники хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1974). == Зиндагинома == Баъди хатми факултети зоотехникии Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (1954) сарзоотехники ноҳияи Ашт (1954-55), сарзоотехники МТС ва хоҷагии Оқолтини ноҳияи Шаҳритус (1955-59) буд. Аспиранти Институти умумииттифоқии чорводорӣ (1959-62), ходими калони илмии Институти таҳқиқоти илмии чорводории ҶШС Тоҷикистон (1963-71), мудири Шуъбаи тоҷикистонии Институти умумииттифоқии таҳқиқоти илмии қарокӯлпарварӣ (1971-88). Аҳмадов муаллифи зиёда аз 70 асару мақолаи илмист, ки ба масъалаҳои парвариш, беҳтар кардани зот, борварӣ ва селексияи гӯсфанди қарокӯлӣ дар шароити чарогоҳи кӯҳӣ ва ғайра оиданд. Ширкаткунандаи Симпозиуми якуми байналмилалии қарокӯлпарварӣ (Руминия, 1971), Симпозиуми байналмилалии қарокӯлпарварии кӯҳӣ (Венгрия, 1973). == Ҷоизаву медалҳо == Бо медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст. == Осор == * Селекционно-племенная работа Госплемзавода «Кабадиан». Д., 1979; * Каракулеводство Таджикистана. Д., 1980; * Рекомендации по племенной работе в каракулеводстве Таджикистана. Д., 1981; * Русско-таджикский и Таджикско-русский терминологический словарь по каракулеводству. Д., 1982; * Рекомендации по совершенствованию серых каракульских овец в Таджикистане. Д., 1987. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Азимов Н. Симои Ашт. Д, 2001. == Сарчашма == * {{ЭМТ|Аҳмадов Камолиддин|2}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] coox7rstqujkh5iuqsxk9jquws5db7f 1473444 1473438 2026-05-22T04:38:13Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Зоотехникҳои хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1473444 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Камолиддин Аҳмадов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 21.11.1926 |зодгоҳ = деҳаи [[Понғоз]]и {{Зодгоҳ|ноҳияи Ашт}} |таърихи даргузашт = 12.10.1988 |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Душанбе|шаҳри Душанбе}} |фазои илмӣ = [[кишоварзӣ]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои кишоварзӣ}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||}} |алма-матер = [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Ш. Шотемур|Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон]] (1954) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = Аълочии хоҷагии қишлоқи СССР (1982) <br> Зоотехники хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1974) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Камолиддин Аҳмадов''' ([[21 ноябр]]и [[1926]], деҳаи [[Понғоз]]и [[ноҳияи Ашт]] — [[12 октябр]]и [[1988]], [[Душанбе]]) — зоотехник-селексионер, доктори илмҳои кишоварзӣ (1987), Аълочии хоҷагии қишлоқи СССР (1982), [[Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|Зоотехники хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1974). == Зиндагинома == Баъди хатми факултети зоотехникии Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (1954) сарзоотехники ноҳияи Ашт (1954-55), сарзоотехники МТС ва хоҷагии Оқолтини ноҳияи Шаҳритус (1955-59) буд. Аспиранти Институти умумииттифоқии чорводорӣ (1959-62), ходими калони илмии Институти таҳқиқоти илмии чорводории ҶШС Тоҷикистон (1963-71), мудири Шуъбаи тоҷикистонии Институти умумииттифоқии таҳқиқоти илмии қарокӯлпарварӣ (1971-88). Аҳмадов муаллифи зиёда аз 70 асару мақолаи илмист, ки ба масъалаҳои парвариш, беҳтар кардани зот, борварӣ ва селексияи гӯсфанди қарокӯлӣ дар шароити чарогоҳи кӯҳӣ ва ғайра оиданд. Ширкаткунандаи Симпозиуми якуми байналмилалии қарокӯлпарварӣ (Руминия, 1971), Симпозиуми байналмилалии қарокӯлпарварии кӯҳӣ (Венгрия, 1973). == Ҷоизаву медалҳо == Бо медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст. == Осор == * Селекционно-племенная работа Госплемзавода «Кабадиан». Д., 1979; * Каракулеводство Таджикистана. Д., 1980; * Рекомендации по племенной работе в каракулеводстве Таджикистана. Д., 1981; * Русско-таджикский и Таджикско-русский терминологический словарь по каракулеводству. Д., 1982; * Рекомендации по совершенствованию серых каракульских овец в Таджикистане. Д., 1987. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Азимов Н. Симои Ашт. Д, 2001. == Сарчашма == * {{ЭМТ|Аҳмадов Камолиддин|2}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зоотехникҳои хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] mpxhj0gzrgnipzvskx2eb4jqbh31yu8 0 211368 1473413 1012001 2026-05-21T23:52:35Z ~2026-30707-43 129559 1473413 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Деҳқонобод 01 |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Вилояти Хатлон |минтақа дар ҷадвал = Вилояти Хатлон{{!}} Хатлон |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Вахш |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Вахш {{!}} Вахш |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Ваҳдат |ҷомеа дар ҷадвал = Деҳоти Ваҳдат (н. Вахш) {{!}} Деҳоти Ваҳдат |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 1734 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3246 |нишонаи почта = 735140 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ03 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Деҳқонобод''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[Деҳоти Ваҳдат (н. Вахш)|деҳоти Ваҳдати]] [[ноҳияи Вахш]]. Аз Деҳқонобод то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 21 км. Аҳолиаш 1734 нафар ([[2017]]), тоҷикон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Вахш}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Вахш]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Ваҳдат (н. Вахш)]] 5p3oxlpkbw2l5qaiklvkqhws1xo8ouq 1473414 1473413 2026-05-21T23:53:11Z ~2026-30707-43 129559 1473414 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Деҳқонобод |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Вилояти Хатлон |минтақа дар ҷадвал = Вилояти Хатлон{{!}} Хатлон |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Вахш |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Вахш {{!}} Вахш |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Ваҳдат |ҷомеа дар ҷадвал = Деҳоти Ваҳдат (н. Вахш) {{!}} Деҳоти Ваҳдат |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 1734 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3246 |нишонаи почта = 735140 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ03 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Деҳқонобод''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[Деҳоти Ваҳдат (н. Вахш)|деҳоти Ваҳдати]] [[ноҳияи Вахш]]. Аз Деҳқонобод то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 21 км. Аҳолиаш 1734 нафар ([[2017]]), тоҷикон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Вахш}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Вахш]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Ваҳдат (н. Вахш)]] oxnedssinytv37q6ikp9fozxe50rz0f 0 216895 1473435 1318993 2026-05-22T04:35:05Z VASHGIRD 8035 1473435 wikitext text/x-wiki {{Шахсият |ном = Орифҷон Бобоҷонов |номи аслӣ = |ном ҳангоми таваллуд = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 1931 |зодгоҳ = деҳаи Шайхбурҳон, {{Зодгоҳ|ноҳияи Хуҷанд}} |шаҳрвандӣ = |табаият = |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |падар = |модар = |ҳамсар = |завҷа = |фарзандон = |навъи фаъолият = зоотехник |ҷоизаҳо = {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Медали Дос ва Болға|1966}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{ордени Ленин}} {{!}}} |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Орифҷон Бобоҷонов''' ([[1931]], деҳаи Шайхбурҳони [[ноҳияи Хуҷанд]]) — зоотехник, [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ]] (1966), [[Зоотехники хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1957). == Зиндагинома == Техникуми кишоварзии Хуҷанд (1950) ва Донишкадаи кишоварзии Тоҷикистонро (1955) хатм кардааст. Солҳои 1955—1970 сарзоотехник ва солҳои 1970—1991 мудири фермаи чорвопарварии хоҷагии ба номи С. Урунхӯҷаеви ноҳияи Хуҷанд. Аз соли 1991 нафақагири шахсӣ. Орифҷон Бобоҷонов дар рушди соҳаи чорводорӣ, зиёд намудани истеҳсол ва фурӯши гӯшт, шир пашм, тухм ва диг. маҳсулоти чорво комёбиҳо ба даст овардааст. == Ҷоизаҳо == Бо ордени Ленин, медалҳо ва ифтихорномаҳои Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон қадрдонӣ гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Бобоҷонов Орифҷон|2|муаллиф= }} 0ue643eehn03vh4yxp27p81stbn1eu2 1473445 1473435 2026-05-22T04:38:26Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Зоотехникҳои хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1473445 wikitext text/x-wiki {{Шахсият |ном = Орифҷон Бобоҷонов |номи аслӣ = |ном ҳангоми таваллуд = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 1931 |зодгоҳ = деҳаи Шайхбурҳон, {{Зодгоҳ|ноҳияи Хуҷанд}} |шаҳрвандӣ = |табаият = |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |падар = |модар = |ҳамсар = |завҷа = |фарзандон = |навъи фаъолият = зоотехник |ҷоизаҳо = {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Медали Дос ва Болға|1966}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{ордени Ленин}} {{!}}} |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Орифҷон Бобоҷонов''' ([[1931]], деҳаи Шайхбурҳони [[ноҳияи Хуҷанд]]) — зоотехник, [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ]] (1966), [[Зоотехники хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1957). == Зиндагинома == Техникуми кишоварзии Хуҷанд (1950) ва Донишкадаи кишоварзии Тоҷикистонро (1955) хатм кардааст. Солҳои 1955—1970 сарзоотехник ва солҳои 1970—1991 мудири фермаи чорвопарварии хоҷагии ба номи С. Урунхӯҷаеви ноҳияи Хуҷанд. Аз соли 1991 нафақагири шахсӣ. Орифҷон Бобоҷонов дар рушди соҳаи чорводорӣ, зиёд намудани истеҳсол ва фурӯши гӯшт, шир пашм, тухм ва диг. маҳсулоти чорво комёбиҳо ба даст овардааст. == Ҷоизаҳо == Бо ордени Ленин, медалҳо ва ифтихорномаҳои Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон қадрдонӣ гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Бобоҷонов Орифҷон|2|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Зоотехникҳои хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] n7hxlcwh84uowgpdnd85s6np5gwq2c2 0 282845 1473417 1219031 2026-05-22T00:29:48Z Xqbot 1543 Ислоҳи масири дукарата ба [[Иёлоти Федеративии Микронезия]] 1473417 wikitext text/x-wiki #равона [[Иёлоти Федеративии Микронезия]] hxmxcewqjg1bfyoab6bwgyjfm019xi4 0 296369 1473535 1302528 2026-05-22T10:04:48Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473535 wikitext text/x-wiki {{Асар}} «'''Илоҳинома'''» ({{lang-fa|الهی‌نامه}}), «'''Муноҷотнома'''» — рисолаи ирфонӣ ва адабии [[Абдуллоҳи Ансорӣ]], ки баъд аз фавти ӯ шогирдонаш ҷамъоварӣ ва тадвин кардаанд. Илоҳинома шомили муноҷотҳо, суханони ирфонӣ ва рубоиёти Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ аст. Илоҳинома аз қадимтарин матнҳои ирфонии форсӣ буда, дар қолаби насри мусаҷҷаъи мавзун навишта шудааст. Саҷъҳои ин рисола бештар дар қолаби калимоти кӯтоҳ ва наздик ба шеъранд. Илоҳинома ҳарчанд асари ирфонӣ аст, вале аз ҷиҳати ҳикмат ва таълим қобили таваҷҷуҳ аст. Муҳимтарин мавзӯоти ирфонии ин рисола иборат аз тавҳид, таҷаллии зот ва сифот, офариниш, ишқ, иноят, тақдир, илм ва амал мебошанд. Аксари муноҷотҳо бо хитобаи «Илоҳӣ!» оғоз мешаванд, ки  Илоҳинома ном гирифтани рисола низ ба ҳамин сабаб аст. == Тартиби муноҷот == Баъд аз ҳар муноҷот як рубоие дар тафсили муноҷот оварда мешавад: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Илоҳӣ! Аграчи биҳишт чашму чароғ аст, бе дидори ту дарду доғ аст: Дар дӯзах агар васли ту дар чанг ояд, Аз ҳоли биҳиштиён маро нанг ояд. В-ар бе ту ба саҳрои биҳиштам хонанд, Саҳрои биҳишт дар назарам танг ояд. </poem>|сарчашма=}} Илоҳинома нахустин бор дар маҷмӯаи «Расоили ҷомеи Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ» бо кӯшиш ва тасҳеҳи Султонҳусайн Тобандаи Гунободӣ соли 1319 ш. (2002 м.) ба табъ расидааст. Баъдан ҳамин чоп бо тасҳеҳ ва муқобалаи Ваҳиди Дастгардӣ дубора интишор ёфт. Нашри интиқодии рисола бо кӯшиши донишманди афғонистонӣ Муҳаммад Сарвари Мавлоӣ тааллуқ дорад. Илоҳинома ба забонҳои туркӣ ва англисӣ тарҷума ва чоп шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илоҳинома|8|муаллиф=И. Ориф}} [[Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо]] ahasqtivt9qz51qyfa1amtjtfh459ti 0 313432 1473517 1384561 2026-05-22T09:04:46Z Rabboni Hakimzoda 123692 /* Адабиёт */ 1473517 wikitext text/x-wiki {{Донишманд}} '''Муҳаммад ибни Юсуфи Илоқӣ''' ({{lang-fa|محمدبن یوسف ایلاقی}}, мулаққаб ба '''Шарафуззамон'''; {{ВД-Дебоча}}) — [[пизишк]] ва [[файласуф]]и форс-тоҷик ва аз шогирдони [[Ибни Сино]]. == Зиндагинома == Дар Бухоро таҳсили илм кардааст. Илоқӣ бахшида ба тиб ва таърихи он як қатор асарҳо эҷод намудааст, ки аз онҳо «Куллиёту-л-тибби Илоқӣ» («Куллиёти тибби Илоқӣ»), «Фусулу Илоқӣ фи-куллиёти тиб» («Куллиёти тиб»), Бобҳои Илоқӣ дар «Мухтасари Илоқӣ» ё «Мухтасару-л-қонун», «Китобу-л-асбоб ва-л-аломат» («Китоби сабабҳо ва аломатҳо»), «Муолиҷоти Илоқӣ» маълум ва дастрасанд. Илоқӣ дар асарҳояш оид ба сабаб, аломат, ташхис ва усулҳои пешгирию муолиҷаи бемориҳои гуногун маълумоти фаровон гирд овардааст. Ду нусхаи дастхати «Китобу-л-асбоб ва-л-аломат» дар китобхонаҳои Бейрут (Лубнон) ва Искандария (Миср), ду нусхаи дастхати «Куллиёти тибби Илоқӣ» ва «Фусулу Илоқӣ фи куллиёти тиб» дар китобхонаҳои Порис ва Санкт-Петербург маҳфузанд. Илоқӣ дар ҷанги Қатавон дар панҷфарсангии Самарқанд кушта шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илоқӣ|8|муаллиф= С. Шаҳобуддинов }} * Richard Sellheim, Verzeichnis der orientalischen Handschriften in Deutschland. Band XVII. Reihe 4. Arabische Handschriften. Materialien zur arabischen Literaturgeschichte (Wiesbaden: F. Steiner, 1976), 147. ip3h7jb2wqzpn2lo6silevc63kvndel 0 313604 1473518 1385282 2026-05-22T09:07:13Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473518 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом}} '''Абуррабеъ Тоҳир ибни Абдуллоҳи Илоқӣ''' ({{lang-ar|أبو الربيع طاهر بن عبد الله الإيلاقي}}; {{ВД-Дебоча}}) — [[фақеҳ]] ва аз имомони маъруф дар фиқҳи шофеӣ. == Зиндагинома == Илми фиқҳро дар Марв аз Абубакр Абдуллоҳ ибни Аҳмад ал-Қаффоли Марвазӣ, дар Нишопур аз Абутоҳир Муҳаммад ибни Муҳаммади Зиёдӣ ва дар Бухоро аз Абуабдуллоҳ Ҳусайн ибни Ҳасани Ҳалимӣ, усули фиқҳро аз Абуисҳоқ Иброҳим ибни Муҳаммади Исфароинӣ омӯхтааст. Абуррабеъ Илоқӣ то охири умр ба таълиму тарбияи толибилмон машғул буд ва мардуми Шош фиқҳро аз ӯ омӯхтаанд. Абуррабеъ Илоқӣ аз устодонаш, инчунин аз Абунаим Абдуллоҳ ибни Ҳасани Азҳарӣ ва дигарон илм ва ҳадис ривоят кардааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} 36z0cs0ac3xe6b1q2srlu3jf0kfls1h 1473519 1473518 2026-05-22T09:07:33Z Rabboni Hakimzoda 123692 /* Эзоҳ */ 1473519 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом}} '''Абуррабеъ Тоҳир ибни Абдуллоҳи Илоқӣ''' ({{lang-ar|أبو الربيع طاهر بن عبد الله الإيلاقي}}; {{ВД-Дебоча}}) — [[фақеҳ]] ва аз имомони маъруф дар фиқҳи шофеӣ. == Зиндагинома == Илми фиқҳро дар Марв аз Абубакр Абдуллоҳ ибни Аҳмад ал-Қаффоли Марвазӣ, дар Нишопур аз Абутоҳир Муҳаммад ибни Муҳаммади Зиёдӣ ва дар Бухоро аз Абуабдуллоҳ Ҳусайн ибни Ҳасани Ҳалимӣ, усули фиқҳро аз Абуисҳоқ Иброҳим ибни Муҳаммади Исфароинӣ омӯхтааст. Абуррабеъ Илоқӣ то охири умр ба таълиму тарбияи толибилмон машғул буд ва мардуми Шош фиқҳро аз ӯ омӯхтаанд. Абуррабеъ Илоқӣ аз устодонаш, инчунин аз Абунаим Абдуллоҳ ибни Ҳасани Азҳарӣ ва дигарон илм ва ҳадис ривоят кардааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илоқӣ|8|муаллиф= С. Шаҳобуддинов }} {{ПБ}} 3fjuxvvr9r8kkuvp7eg3hupezvh78v1 1473520 1473519 2026-05-22T09:08:12Z Rabboni Hakimzoda 123692 /* Зиндагинома */ 1473520 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом}} '''Абуррабеъ Тоҳир ибни Абдуллоҳи Илоқӣ''' ({{lang-ar|أبو الربيع طاهر بن عبد الله الإيلاقي}}; {{ВД-Дебоча}}) — [[фақеҳ]] ва аз имомони маъруф дар фиқҳи шофеӣ. == Зиндагинома == Илми фиқҳро дар Марв аз [[Қаффоли Марвазӣ|Абубакр Абдуллоҳ ибни Аҳмад ал-Қаффоли Марвазӣ]], дар Нишопур аз Абутоҳир Муҳаммад ибни Муҳаммади Зиёдӣ ва дар Бухоро аз Абуабдуллоҳ Ҳусайн ибни Ҳасани Ҳалимӣ, усули фиқҳро аз Абуисҳоқ Иброҳим ибни Муҳаммади Исфароинӣ омӯхтааст. Абуррабеъ Илоқӣ то охири умр ба таълиму тарбияи толибилмон машғул буд ва мардуми Шош фиқҳро аз ӯ омӯхтаанд. Абуррабеъ Илоқӣ аз устодонаш, инчунин аз Абунаим Абдуллоҳ ибни Ҳасани Азҳарӣ ва дигарон илм ва ҳадис ривоят кардааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илоқӣ|8|муаллиф= С. Шаҳобуддинов }} {{ПБ}} h9dol8hkh1xxpbvbjmx3wnwbd6m027t 0 320017 1473487 1411930 2026-05-22T06:11:40Z ~2026-30589-60 129603 /* Ҷоизаҳо */ 1473487 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Носирҷон Маъмурзода |номи аслӣ = Маъмурзода Носирҷони Маъмур |тасвир = Маъмурзода Н.М..jpg |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 16.03.1984 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|Қӯрғонтеппа|шаҳри Бохтар}}, вилояти Хатлон |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = |фазои илмӣ = [[филология]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои филология}} |унвонҳои илмӣ = {{унвонҳои илмӣ||1}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = медали «Хидмати шоиста» |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = <!-- БЕ пешванди Category:--> }} '''Носирҷон Маъмурзода''' (''Маъмурзода Носирҷони Маъмур''; зод. 16 марти 1984, Қӯрғонтеппа) — {{рӯзноманигор}}, омӯзгор, сиёсатшинос-менеҷер, номзади илмҳои филология (2019)<ref name=":0">Маъмурзода Носирҷони Маъмур // Донишномаи Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав. — Д. : [[СИЭМТ]], 2021 С. 156—157. — 328 с. — ISBN 978-99985-0-003-7</ref>, дотсент. == Зиндагинома == Носирҷон Маъмурзода 16 марти соли 1984 дар шаҳри Бохтари Ҷумҳурии Тоҷикистон дар оилаи коргар ба дунё омадааст<ref>{{Cite web|url=https://khatlon-ruznoma.tj/ajati-jeod/503-mamurzoda-nosiron-mamur-sarmuarriri-rznoma.html|title=Носирҷон Маъмурзода, сармуҳаррири рӯзнома|publisher=Рӯзномаи «Хатлон»}}</ref>. Хатмкардаи факултети журналистика ва тарҷумонии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва ихтисоси менеҷменти сиёсии Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аст. Аз моҳи апрели соли 2021 сармуҳаррири рӯзномаи «Хатлон» — нашрияи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Хатлон мебошад. Солҳои 2006—2008 хабарнигор-ҳамкори телевизиони мустақили «Қӯрғонтеппа», солҳои 2008—2010 сармуҳаррири ҳафтаномаи «Ҳамрози халқ» — нашрияи Кумитаи Иҷроияи ҲХДТ дар вилояти Хатлон, пасон, то соли 2015 мудири шуъбаи ахбор ва омӯзиши афкори оммаи рӯзномаи вилоятии «Хатлон», аз соли 2015 то соли 2019 муовини сармуҳаррири рӯзномаи вилоятии «Хатлон» буд. Солҳои 2019—2021 дар вазифаи мудири шуъбаи иттилоотию таҳлилии дастгоҳи раиси вилояти Хатлон фаъолият дошт. Ҳамзамон ба ҳайси ҳамкор дар вазифаи дотсенти кафедраи рӯзноманигории Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав кор мекунад. Муаллифи ду дастури таълимӣ, ду монография, беш аз 80 мақолаи илмӣ, беш аз 1200 таълифоти публитсистӣ мебошад. == Ҷоизаҳо == Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, лауреати Ҷоизаи умумиҷумҳуриявии Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2016), барандаи Ҷоизаи раиси вилояти Хатлон «Неруи сухан-2017» дар номинаи «Беҳтарин таҳқиқоти журналистӣ» (2017), барандаи Ҷоизаи Маркази таҳқиқоти журналистии Тоҷикистон ба номи Пайванди Гулмуродзода барои тадқиқоти илмӣ дар соҳаи журналистика (2018), дорандаи нишонҳои сарисинагии «Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2009), «Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2010), «100-солагии матбуоти тоҷик» (2019), «Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон» (2020), «Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон» (2023), медали ҷашнии «100-солагии “Ҷумҳурият”» ва «30-солагии Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон» (2025) мебошад. Бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 15 августи соли 2022, № 417, бо мукофоти давлатии медали «Хизмати шоиста» сарфароз гардонида шудааст. == Осор == * «Чеҳраи Хатлон». — Д. : Русская литература, 2013. — 566 с. * «Журналистикаи Хатлон: вазъият, тамоюлҳо ва дурнамои рушд». — Д. : Ирфон, 2015. — 205 с. * «Аз ҷудоӣ то ошноӣ». — Д. : Ирфон, 2017. — 338 с. * «Формирование и развитие печати в Хатлонской области». — Д. : Ирфон, 2020. — 282 с. * «Асосҳои таҳрири матни журналистӣ». — Бохтар: Матбаа, 2021. — 144 с. * «Журналистикаи Хатлон: мушкилот ва пешомадҳо». — Д. : Ирфон, 2023. — 294 с<ref>{{Cite web|url=https://kmt.tj/kitobi-nav-nosirjon-mamurzoda-zhurnalistikai-hatlon-mushkilot-va-peshomadho/|title=Китоби нав. Носирҷон Маъмурзода: «Журналистикаи Хатлон: мушкилот ва пешомадҳо»|website=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|date=2023-10-12|lang=|accessdate=2024-10-10}}</ref>. * «Рисолати муҳаррир». — Бохтар : Матбаа, 2024. — 118 с. * «Журналистикаи парламентӣ». — Бохтар : Матбаа, 2024. — 166 с. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} 0j8h1dojezlvdivag6lrgh7roci8ujv 0 325365 1473430 1435622 2026-05-22T04:28:29Z VASHGIRD 8035 1473430 wikitext text/x-wiki '''Заминсози хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон''' — унвони фахрӣ, ки онро Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон 5 ноябри 1954<ref>{{Cite web|url=https://www.booksite.ru/fulltext/1/001/008/044/799.htm|title=Звания почётные|website=www.booksite.ru|accessdate=2025-06-03}}</ref> таъсис додааст. Унвони «Заминсози хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон» ба мутахассисони ботаҷрибаи соҳаи заминсозӣ, ки аз рӯи ихтисоси худ на камтар аз 15 сол кор карда, дар соҳаи заминсозии колхозу совхозҳо, дар тараққиёти минбаъдаи хоҷагии қишлоқ, ҷорӣ намудану аз худ кардани усулҳои киштгардон, ба кор андохтани заминҳои нав, баланд бардоштани ҳосили зироати кишоварзӣ ва сермаҳсулии чорво хидмати шоён кардаанд, дода мешуд. Ба шахсоне, ки ба ин унвон сазовор мешуданд, Грамотаи Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон ва нишони сарисинагӣ дода мешуд. == Заминсозони хидматнишондода == Ба унвони «Заминсози хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон» мутахассисони зерин ноил шудаанд: * 1955: В. Э. Вегман, Г. Н. Мавричев, А. Д. Парфенов, Д. Ф. Познитский; * 1957: С. С. Данилов, Г. П. Кравсов, М. П. Мурчич, Г. С. Рудой, А. Л. Соболевский; * 1960: С. Ф. Едренкин; * 1964: Ф. И. Головин, З. С. Остапченко, А. Тулибоев, В. Н. Шеваков; * 1974: С. Т. Дубаневич, Ф. М. Задорожная, А. З. Камолов, Б. Ли, Т. Худойбердиев; * 1976: В. К. Храменок; * 1977: К. Н. Наҷмиддинов; * 1979: Н. У. Умаров. Унвони мазкур аз январи 1981 барҳам дода шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Заминсози хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон]] gvplgx0eb848dhk0wojlo0uwux9jzb5 5 326873 1473515 1443661 2026-05-22T07:49:49Z Комрон Раҳмонзода 129615 /* Комрон Раҳмонзода */ бахши ҷадид 1473515 wikitext text/x-wiki --- {{Шахсият | номи пурра = Хоҷазода Изатулло Ҳимат | санаи таваллуд = 6 апрели 1988 | ҷои таваллуд = ноҳияи Вахш, вилояти Хатлон, Ҷумҳурии Тоҷикистон | миллат = тоҷик | таҳсилот = олӣ | ихтисос = технолог, сохтмони гидротехникӣ, идоракунии давлатӣ | вазифа = Сардори Раёсати беҳдошти замин ва обёрӣ дар вилояти Хатлон | солҳои фаъолият = 2011 — инҷониб | ҳизб = Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон (ҲХДТ) | забонҳо = тоҷикӣ, русӣ, англисӣ | вазъи оилавӣ = оиладор, соҳиби 4 фарзанд }} '''Хоҷазода Изатулло Ҳимат''' — шахси давлатӣ ва роҳбари соҳаи кишоварзӣ ва обёрӣ дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]], аз соли '''2024''' инҷониб '''Сардори Раёсати беҳдошти замин ва обёрӣ дар вилояти Хатлон''' мебошад. Ӯ дорои таҷрибаи зиёда аз 10-солаи кор дар соҳаҳои кишоварзӣ, идоракунии давлатӣ ва обёрӣ мебошад. == Зиндагинома == Хоҷазода Изатулло Ҳимат 6 апрели соли 1988 дар ноҳияи [[Вахш]]и [[вилояти Хатлон]] таваллуд шудааст. Миллаташ тоҷик. Маълумоташ олӣ мебошад. Соли 2011 Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи [[Шириншоҳ Шоҳтемур]]ро аз рӯи ихтисоси «агробизнес» хатм кардааст. Соли 2022 ҳамин донишгоҳро аз рӯи ихтисоси «сохтмони гидротехникӣ» хатм намудааст. Соли 2023 Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо дараҷаи магистр дар ихтисоси «иқтисодчӣ – менеҷер» хатм кардааст. == Фаъолияти меҳнатӣ == * **2011–2015** — корманди саҳроӣ (технолог) дар Маркази ҷумҳуриявии биотехнология ва чорвои [[Институти чорводории Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон]]; * **2015–2016** — мутахассиси пешбари шуъбаи дастгирии ассотсиатсияҳои истифодабарандагони оби [[Агентии беҳдошти замин ва обёрии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]]; * **2016–2020** — сармутахассиси шуъбаи дастгирии ассотсиатсияҳои истифодабарандагони оби Агентии беҳдошти замин ва обёрӣ; * **2020–2021** — сармутахассиси бахши сохтмон ва соҳилмустаҳкамкунӣ дар Агентии беҳдошти замин ва обёрӣ; * **2021–2022** — сардори идораи давлатии истифодабарии канали «Баҳористон»-и ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ, вилояти Хатлон; * **2022–2023** — сардори идораи давлатии беҳдошти замин ва обёрӣ дар ноҳияи Ёвон, вилояти Хатлон; * **2023–2024** — муовини якуми сардори Раёсати беҳдошти замин ва обёрӣ дар вилояти Хатлон; * **аз моҳи июни соли 2024 то инҷониб** — ''Сардори Раёсати беҳдошти замин ва обёрӣ дар вилояти Хатлон'''. == Фаъолияти ҷамъиятӣ == Хоҷазода Изатулло Ҳимат узви [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон]] (ҲХДТ) мебошад. Ӯ бо забонҳои русӣ ва англисӣ ошност. == Оила == Оиладор аст, соҳиби чаҳор фарзанд. == Комрон Раҳмонзода == == <nowiki>'''Комронҷон Раҳмонзода'''</nowiki> — мутахассиси рӯшноии саҳнавӣ (световик) ва тарроҳи рӯшноӣ (lighting designer) дар Тоҷикистон. == == Ваӣ дар соҳаи таъминоти техникии чорабиниҳои фарҳангӣ ва консертҳо фаъолият намуда, дар танзим ва идораи консолҳои касбии рӯшноӣ (аз ҷумла силсилаи grandMA) таҷриба дорад. Дар ташкили намоишҳои рӯшноӣ барои барномаҳои гуногуни саҳнавӣ ва консертҳои муосир саҳм гузоштааст. == * [[Корбар:Комрон Раҳмонзода|Комрон Раҳмонзода]] ([[Баҳси корбар:Комрон Раҳмонзода|баҳс]]) 07:49, 22 май 2026 (UTC) i15qhzhiyc78dh7oixej8pva3vgts2x 3 326947 1473410 1454183 2026-05-21T19:38:03Z Sabzalisabzov 90446 1473410 wikitext text/x-wiki Sabzali Sabzov == Сабзалӣ Сабзов == [https://www.instagram.com/iam.sabzali?igsh=MTdzOGR5ZXZwMThiOA== Сабзалӣ Сабзов (en. Sabzali Sabzov)] [[Корбар:Tajikboy.tj|Tajikboy.tj]] ([[Баҳси корбар:Tajikboy.tj|баҳс]]) 16:19, 11 ноябри 2025 (UTC). k5pxzs5xanrja92qi40lxgb5z9781pj 1473411 1473410 2026-05-21T19:38:22Z Sabzalisabzov 90446 Ивазкунии саҳифа бо 'Sabzali Sabzov' 1473411 wikitext text/x-wiki Sabzali Sabzov ayot2rxqq6pqpq6sx1ousox96kb2mwa 2 327034 1473501 1446595 2026-05-22T06:54:58Z PK2 13723 add user pages for new Wikipedia editions 1473501 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" style="font-size:85%" |- | [[User:PK2/Сиёҳнавис|This]] is where my sandbox pages in different languages are |} ;<div class="center" style="width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto; font-size:85%">My user pages in different languages by language code</div> {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ A |- | [[:ab:User:PK2|User page]] in [[:en:Abkhaz language|Abkhaz]]<br />(code: <code>ab</code>) | [[:ace:User:PK2|User page]] in [[:en:Acehnese language|Acehnese]]<br />(code: <code>ace</code>) | [[:ady:User:PK2|User page]] in [[:en:Adyghe language|Adyghe]]<br />(code: <code>ady</code>) | [[:af:User:PK2|User page]] in [[:en:Afrikaans|Afrikaans]]<br />(code: <code>af</code>) | [[:als:User:PK2|User page]] in [[:en:Alemannic German|Alemannic German]]<br />(code: <code>als</code>) | [[:alt:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Altai language|Southern Altai]]<br />(code: <code>alt</code>) | [[:am:User:PK2|User page]] in [[:en:Amharic|Amharic]]<br />(code: <code>am</code>) | [[:ami:User:PK2|User page]] in [[:en:Amis language|Amis]]<br />(code: <code>ami</code>) | [[:an:User:PK2|User page]] in [[:en:Aragonese language|Aragonese]]<br />(code: <code>an</code>) | [[:ang:User:PK2|User page]] in [[:en:Old English|Old English]]<br />(code: <code>ang</code>) |- | [[:ann:User:PK2|User page]] in [[:en:Obolo language|Obolo]]<br />(code: <code>ann</code>) | [[:anp:User:PK2|User page]] in [[:en:Angika|Angika]]<br />(code: <code>anp</code>) | [[:ar:User:PK2|User page]] in [[:en:Arabic|Arabic]]<br />(code: <code>ar</code>) | [[:arc:User:PK2|User page]] in [[:en:Aramaic|Aramaic]] ([[:en:Syriac language|Syriac]])<br />(code: <code>arc</code>) | [[:ary:User:PK2|User page]] in [[:en:Moroccan Arabic|Moroccan Arabic]]<br />(code: <code>ary</code>) | [[:arz:User:PK2|User page]] in [[:en:Egyptian Arabic|Egyptian Arabic]]<br />(code: <code>arz</code>) | [[:as:User:PK2|User page]] in [[:en:Assamese language|Assamese]]<br />(code: <code>as</code>) | [[:ast:User:PK2|User page]] in [[:en:Asturleonese language|Asturleonese]] ([[:en:Asturian language|Asturian]])<br />(code: <code>ast</code>) | [[:atj:User:PK2|User page]] in [[:en:Atikamekw language|Atikamekw]]<br />(code: <code>atj</code>) | [[:av:User:PK2|User page]] in [[:en:Avar language|Avar]]<br />(code: <code>av</code>) |- | [[:avk:User:PK2|User page]] in [[:en:Kotava|Kotava]]<br />(code: <code>avk</code>) | [[:awa:User:PK2|User page]] in [[:en:Awadhi language|Awadhi]]<br />(code: <code>awa</code>) | [[:ay:User:PK2|User page]] in [[:en:Aymara language|Aymara]]<br />(code: <code>ay</code>) | [[:az:User:PK2|User page]] in [[:en:Azerbaijani language|Azerbaijani]]<br />(code: <code>az</code>) | [[:azb:User:PK2|User page]] in [[:en:Azerbaijani language#South Azerbaijani|South Azerbaijani]]<br />(code: <code>azb</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ B |- | [[:ba:User:PK2|User page]] in [[:en:Bashkir language|Bashkir]]<br />(code: <code>ba</code>) | [[:ban:User:PK2|User page]] in [[:en:Balinese language|Balinese]]<br />(code: <code>ban</code>) | [[:bar:User:PK2|User page]] in [[:en:Bavarian language|Bavarian]]<br />(code: <code>bar</code>) | [[:bat-smg:User:PK2|User page]] in [[:en:Samogitian language|Samogitian]]<br />(code: <code>bat-smg</code>) | [[:bbc:User:PK2|User page]] in [[:en:Toba Batak language|Toba Batak]]<br />(code: <code>bbc</code>) | [[:bcl:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Bikol|Central Bikol]]<br />(code: <code>bcl</code>) | [[:bdr:User:PK2|User page]] in [[:en:Sama–Bajaw languages|West Coast Bajau]]<br />(code: <code>bdr</code>) | [[:be:User:PK2|User page]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]]<br />(code: <code>be</code>) | [[:be-tarask:User:PK2|User page]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]] ([[:en:Taraškievica|Taraškievica]])<br />(code: <code>be-tarask</code>) | [[:bew:User:PK2|User page]] in [[:en:Betawi language|Betawi]]<br />(code: <code>bew</code>) |- | [[:bg:User:PK2|User page]] in [[:en:Bulgarian language|Bulgarian]]<br />(code: <code>bg</code>) | [[:bh:User:PK2|User page]] in [[:en:Bihari languages|Bihari]] ([[:en:Bhojpuri language|Bhojpuri]])<br />(code: <code>bh</code>) | [[:bi:User:PK2|User page]] in [[:en:Bislama|Bislama]]<br />(code: <code>bi</code>) | [[:bjn:User:PK2|User page]] in [[:en:Banjarese language|Banjarese]]<br />(code: <code>bjn</code>) | [[:blk:User:PK2|User page]] in [[:en:Pa'O language|Pa'O]]<br />(code: <code>blk</code>) | [[:bm:User:PK2|User page]] in [[:en:Bambara language|Bambara]]<br />(code: <code>bm</code>) | [[:bn:User:PK2|User page]] in [[:en:Bengali language|Bengali]]<br />(code: <code>bn</code>) | [[:bo:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Tibetan|Central Tibetan]] ([[:en:Lhasa Tibetan|Lhasa Tibetan]])<br />(code: <code>bo</code>) | [[:bpy:User:PK2|User page]] in [[:en:Bishnupriya Manipuri|Bishnupriya Manipuri]]<br />(code: <code>bpy</code>) | [[:br:User:PK2|User page]] in [[:en:Breton language|Breton]]<br />(code: <code>br</code>) |- | [[:bs:User:PK2|User page]] in [[:en:Bosnian language|Bosnian]]<br />(code: <code>bs</code>) | [[:btm:User:PK2|User page]] in [[:en:Mandailing Batak language|Mandailing Batak]]<br />(code: <code>btm</code>) | [[:bug:User:PK2|User page]] in [[:en:Buginese language|Buginese]]<br />(code: <code>bug</code>) | [[:bxr:User:PK2|User page]] in [[:en:Buryat language|Buryat]] (Russia Buriat)<br />(code: <code>bxr</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ C |- | [[:ca:User:PK2|User page]] in [[:en:Catalan language|Catalan]]<br />(code: <code>ca</code>) | [[:cbk-zam:User:PK2|User page]] in [[:en:Chavacano|Chavacano]] (Zamboanga)<br />(code: <code>cbk-zam</code>) | [[:cdo:User:PK2|User page]] in [[:en:Eastern Min|Eastern Min]]<br />(code: <code>cdo</code>) | [[:ce:User:PK2|User page]] in [[:en:Chechen language|Chechen]]<br />(code: <code>ce</code>) | [[:ceb:User:PK2|User page]] in [[:en:Cebuano language|Cebuano]]<br />(code: <code>ceb</code>) | [[:ch:User:PK2|User page]] in [[:en:Chamorro language|Chamorro]]<br />(code: <code>ch</code>) | [[:chr:User:PK2|User page]] in [[:en:Cherokee language|Cherokee]]<br />(code: <code>chr</code>) | [[:chy:User:PK2|User page]] in [[:en:Cheyenne language|Cheyenne]]<br />(code: <code>chy</code>) |- | [[:ckb:User:PK2|User page]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Sorani|Sorani]])<br />(code: <code>ckb</code>) | [[:co:User:PK2|User page]] in [[:en:Corsican language|Corsican]]<br />(code: <code>co</code>) | [[:crh:User:PK2|User page]] in [[:en:Crimean Tatar language|Crimean Tatar]]<br />(code: <code>crh</code>) | [[:cs:User:PK2|User page]] in [[:en:Czech language|Czech]]<br />(code: <code>cs</code>) | [[:csb:User:PK2|User page]] in [[:en:Kashubian language|Kashubian]]<br />(code: <code>csb</code>) | [[:cu:User:PK2|User page]] in [[:en:Old Church Slavonic|Old Church Slavonic]]<br />(code: <code>cu</code>) | [[:cv:User:PK2|User page]] in [[:en:Chuvash language|Chuvash]]<br />(code: <code>cv</code>) | [[:cy:User:PK2|User page]] in [[:en:Welsh language|Welsh]]<br />(code: <code>cy</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ D |- | [[:da:User:PK2|User page]] in [[:en:Danish language|Danish]]<br />(code: <code>da</code>) | [[:dag:User:PK2|User page]] in [[:en:Dagbani language|Dagbani]]<br />(code: <code>dag</code>) | [[:de:User:PK2|User page]] in [[:en:German language|German]]<br />(code: <code>de</code>) | [[:dga:User:PK2|User page]] in [[:en:Dagaare language|Dagaare]]<br />(code: <code>dga</code>) | [[:din:User:PK2|User page]] in [[:en:Dinka language|Dinka]]<br />(code: <code>din</code>) | [[:diq:User:PK2|User page]] in [[:en:Zaza language|Zaza]]<br />(code: <code>diq</code>) | [[:dsb:User:PK2|User page]] in [[:en:Lower Sorbian language|Lower Sorbian]]<br />(code: <code>dsb</code>) | [[:dtp:User:PK2|User page]] in [[:en:Dusun language|Dusun]]<br />(code: <code>dtp</code>) | [[:dty:User:PK2|User page]] in [[:en:Doteli|Doteli]]<br />(code: <code>dty</code>) | [[:dv:User:PK2|User page]] in [[:en:Maldivian language|Maldivian]]<br />(code: <code>dv</code>) | [[:dz:User:PK2|User page]] in [[:en:Dzongkha|Dzongkha]]<br />(code: <code>dz</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ E |- | [[:ee:User:PK2|User page]] in [[:en:Ewe language|Ewe]]<br />(code: <code>ee</code>) | [[:el:User:PK2|User page]] in [[:en:Greek language|Greek]]<br />(code: <code>el</code>) | [[:eml:User:PK2|User page]] in [[:en:Emilian–Romagnol|Emilian–Romagnol]]<br />(code: <code>eml</code>) | [[:en:User:PK2|User page]] in [[:en:English language|English]]<br />(code: <code>en</code>) | [[:eo:User:PK2|User page]] in [[:en:Esperanto|Esperanto]]<br />(code: <code>eo</code>) | [[:es:User:PK2|User page]] in [[:en:Spanish language|Spanish]]<br />(code: <code>es</code>) | [[:et:User:PK2|User page]] in [[:en:Estonian language|Estonian]]<br />(code: <code>et</code>) | [[:eu:User:PK2|User page]] in [[:en:Basque language|Basque]]<br />(code: <code>eu</code>) | [[:ext:User:PK2|User page]] in [[:en:Extremaduran language|Extremaduran]]<br />(code: <code>ext</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ F |- | [[:fa:User:PK2|User page]] in [[:en:Persian language|Persian]]<br />(code: <code>fa</code>) | [[:fat:User:PK2|User page]] in [[:en:Akan language|Akan]] ([[:en:Fante dialect|Fante]])<br />(code: <code>fat</code>) | [[:ff:User:PK2|User page]] in [[:en:Fula language|Fula]]<br />(code: <code>ff</code>) | [[:fi:User:PK2|User page]] in [[:en:Finnish language|Finnish]]<br />(code: <code>fi</code>) | [[:fiu-vro:User:PK2|User page]] in [[:en:Võro language|Võro]]<br />(code: <code>fiu-vro</code>) | [[:fj:User:PK2|User page]] in [[:en:Fijian language|Fijian]]<br />(code: <code>fj</code>) | [[:fo:User:PK2|User page]] in [[:en:Faroese language|Faroese]]<br />(code: <code>fo</code>) | [[:fon:User:PK2|User page]] in [[:en:Fon language|Fon]]<br />(code: <code>fon</code>) | [[:fr:User:PK2|User page]] in [[:en:French language|French]]<br />(code: <code>fr</code>) | [[:frp:User:PK2|User page]] in [[:en:Franco-Provençal|Franco-Provençal]]<br />(code: <code>frp</code>) | [[:frr:User:PK2|User page]] in [[:en:North Frisian language|North Frisian]]<br />(code: <code>frr</code>) | [[:fur:User:PK2|User page]] in [[:en:Friulian language|Friulian]]<br />(code: <code>fur</code>) | [[:fy:User:PK2|User page]] in [[:en:West Frisian language|West Frisian]]<br />(code: <code>fy</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ G |- | [[:ga:User:PK2|User page]] in [[:en:Irish language|Irish]]<br />(code: <code>ga</code>) | [[:gag:User:PK2|User page]] in [[:en:Gagauz language|Gagauz]]<br />(code: <code>gag</code>) | [[:gan:User:PK2|User page]] in [[:en:Gan Chinese|Gan Chinese]]<br />(code: <code>gan</code>) | [[:gcr:User:PK2|User page]] in [[:en:French Guianese Creole|French Guianese Creole]]<br />(code: <code>gcr</code>) | [[:gd:User:PK2|User page]] in [[:en:Scottish Gaelic|Scottish Gaelic]]<br />(code: <code>gd</code>) | [[:gl:User:PK2|User page]] in [[:en:Galician language|Galician]]<br />(code: <code>gl</code>) | [[:glk:User:PK2|User page]] in [[:en:Gilaki language|Gilaki]]<br />(code: <code>glk</code>) | [[:gn:User:PK2|User page]] in [[:en:Guarani language|Guarani]]<br />(code: <code>gn</code>) | [[:gom:User:PK2|User page]] in [[:en:Konkani language|Konkani]] (Goan Konkani)<br />(code: <code>gom</code>) |- | [[:gor:User:PK2|User page]] in [[:en:Gorontalo language|Gorontalo]]<br />(code: <code>gor</code>) | [[:got:User:PK2|User page]] in [[:en:Gothic language|Gothic]]<br />(code: <code>got</code>) | [[:gpe:User:PK2|User page]] in [[:en:Ghanaian Pidgin English|Ghanaian Pidgin English]]<br />(code: <code>gpe</code>) | [[:gu:User:PK2|User page]] in [[:en:Gujarati language|Gujarati]]<br />(code: <code>gu</code>) | [[:guc:User:PK2|User page]] in [[:en:Wayuu language|Wayuu]]<br />(code: <code>guc</code>) | [[:gur:User:PK2|User page]] in [[:en:Farefare language|Farefare]]<br />(code: <code>gur</code>) | [[:guw:User:PK2|User page]] in [[:en:Gun language|Gun]]<br />(code: <code>guw</code>) | [[:gv:User:PK2|User page]] in [[:en:Manx language|Manx]]<br />(code: <code>gv</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ H |- | [[:ha:User:PK2|User page]] in [[:en:Hausa language|Hausa]]<br />(code: <code>ha</code>) | [[:hak:User:PK2|User page]] in [[:en:Hakka Chinese|Hakka Chinese]]<br />(code: <code>hak</code>) | [[:haw:User:PK2|User page]] in [[:en:Hawaiian language|Hawaiian]]<br />(code: <code>haw</code>) | [[:he:User:PK2|User page]] in [[:en:Hebrew language|Hebrew]]<br />(code: <code>he</code>) | [[:hi:User:PK2|User page]] in [[:en:Hindi|Hindi]]<br />(code: <code>hi</code>) | [[:hif:User:PK2|User page]] in [[:en:Fiji Hindi|Fiji Hindi]]<br />(code: <code>hif</code>) | [[:hr:User:PK2|User page]] in [[:en:Croatian language|Croatian]]<br />(code: <code>hr</code>) | [[:hsb:User:PK2|User page]] in [[:en:Upper Sorbian language|Upper Sorbian]]<br />(code: <code>hsb</code>) | [[:ht:User:PK2|User page]] in [[:en:Haitian Creole|Haitian Creole]]<br />(code: <code>ht</code>) | [[:hu:User:PK2|User page]] in [[:en:Hungarian language|Hungarian]]<br />(code: <code>hu</code>) | [[:hy:User:PK2|User page]] in [[:en:Armenian language|Armenian]] ([[:en:Eastern Armenian|Eastern Armenian]])<br />(code: <code>hy</code>) | [[:hyw:User:PK2|User page]] in [[:en:Western Armenian|Western Armenian]]<br />(code: <code>hyw</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ I |- | [[:ia:User:PK2|User page]] in [[:en:Interlingua|Interlingua]]<br />(code: <code>ia</code>) | [[:iba:User:PK2|User page]] in [[:en:Iban language|Iban]]<br />(code: <code>iba</code>) | [[:id:User:PK2|User page]] in [[:en:Indonesian language|Indonesian]]<br />(code: <code>id</code>) | [[:ie:User:PK2|User page]] in [[:en:Interlingue|Interlingue]]<br />(code: <code>ie</code>) | [[:ig:User:PK2|User page]] in [[:en:Igbo language|Igbo]]<br />(code: <code>ig</code>) | [[:igl:User:PK2|User page]] in [[:en:Igala language|Igala]]<br />(code: <code>igl</code>) | [[:ik:User:PK2|User page]] in [[:en:Iñupiaq language|Iñupiaq]]<br />(code: <code>ik</code>) | [[:ilo:User:PK2|User page]] in [[:en:Ilocano language|Ilocano]]<br />(code: <code>ilo</code>) | [[:inh:User:PK2|User page]] in [[:en:Ingush language|Ingush]]<br />(code: <code>inh</code>) | [[:io:User:PK2|User page]] in [[:en:Ido|Ido]]<br />(code: <code>io</code>) | [[:is:User:PK2|User page]] in [[:en:Icelandic language|Icelandic]]<br />(code: <code>is</code>) | [[:it:User:PK2|User page]] in [[:en:Italian language|Italian]]<br />(code: <code>it</code>) | [[:iu:User:PK2|User page]] in [[:en:Inuktitut|Inuktitut]]<br />(code: <code>iu</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ J |- | [[:ja:User:PK2|User page]] in [[:en:Japanese language|Japanese]]<br />(code: <code>ja</code>) | [[:jam:User:PK2|User page]] in [[:en:Jamaican Patois|Jamaican Patois]]<br />(code: <code>jam</code>) | [[:jbo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lojban|Lojban]]<br />(code: <code>jbo</code>) | [[:jv:User:PK2|User page]] in [[:en:Javanese language|Javanese]]<br />(code: <code>jv</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ K |- | [[:ka:User:PK2|User page]] in [[:en:Georgian language|Georgian]]<br />(code: <code>ka</code>) | [[:kaa:User:PK2|User page]] in [[:en:Karakalpak language|Karakalpak]]<br />(code: <code>kaa</code>) | [[:kab:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabyle language|Kabyle]]<br />(code: <code>kab</code>) | [[:kai:User:PK2|User page]] in [[:en:Karai-karai|Karai-karai]]<br />(code: <code>kai</code>) | [[:kaj:User:PK2|User page]] in [[:en:Jju language|Jju]]<br />(code: <code>kaj</code>) | [[:kbd:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabardian language|Kabardian]]<br />(code: <code>kbd</code>) | [[:kbp:User:PK2|User page]] in [[:en:Kabiye language|Kabiye]]<br />(code: <code>kbp</code>) | [[:kcg:User:PK2|User page]] in [[:en:Tyap|Tyap]]<br />(code: <code>kcg</code>) | [[:kg:User:PK2|User page]] in [[:en:Kongo language|Kongo]]<br />(code: <code>kg</code>) | [[:kge:User:PK2|User page]] in [[:en:Komering language|Komering]]<br />(code: <code>kge</code>) | [[:ki:User:PK2|User page]] in [[:en:Kikuyu language|Kikuyu]]<br />(code: <code>ki</code>) | [[:kk:User:PK2|User page]] in [[:en:Kazakh language|Kazakh]]<br />(code: <code>kk</code>) | [[:km:User:PK2|User page]] in [[:en:Khmer language|Khmer]]<br />(code: <code>km</code>) |- | [[:kn:User:PK2|User page]] in [[:en:Kannada|Kannada]]<br />(code: <code>kn</code>) | [[:knc:User:PK2|User page]] in [[:en:Central Kanuri|Central Kanuri]]<br />(code: <code>knc</code>) | [[:ko:User:PK2|User page]] in [[:en:Korean language|Korean]]<br />(code: <code>ko</code>) | [[:koi:User:PK2|User page]] in [[:en:Komi-Permyak language|Komi-Permyak]]<br />(code: <code>koi</code>) | [[:krc:User:PK2|User page]] in [[:en:Karachay-Balkar|Karachay-Balkar]]<br />(code: <code>krc</code>) | [[:ks:User:PK2|User page]] in [[:en:Kashmiri language|Kashmiri]]<br />(code: <code>ks</code>) | [[:ksh:User:PK2|User page]] in [[:en:Ripuarian language|Ripuarian]]<br />(code: <code>ksh</code>) | [[:ku:User:PK2|User page]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Kurmanji|Kurmanji]])<br />(code: <code>ku</code>) | [[:kus:User:PK2|User page]] in [[:en:Kusaal language|Kusaal]]<br />(code: <code>kus</code>) | [[:kv:User:PK2|User page]] in [[:en:Komi language|Komi]]<br />(code: <code>kv</code>) | [[:kw:User:PK2|User page]] in [[:en:Cornish language|Cornish]]<br />(code: <code>kw</code>) | [[:ky:User:PK2|User page]] in [[:en:Kyrgyz language|Kyrgyz]]<br />(code: <code>ky</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ L |- | [[:la:User:PK2|User page]] in [[:en:Latin|Latin]]<br />(code: <code>la</code>) | [[:lad:User:PK2|User page]] in [[:en:Judaeo-Spanish|Judaeo-Spanish]]<br />(code: <code>lad</code>) | [[:lb:User:PK2|User page]] in [[:en:Luxembourgish|Luxembourgish]]<br />(code: <code>lb</code>) | [[:lbe:User:PK2|User page]] in [[:en:Lak language|Lak]]<br />(code: <code>lbe</code>) | [[:lez:User:PK2|User page]] in [[:en:Lezgian language|Lezgian]]<br />(code: <code>lez</code>) | [[:lfn:User:PK2|User page]] in [[:en:Lingua Franca Nova|Lingua Franca Nova]]<br />(code: <code>lfn</code>) | [[:lg:User:PK2|User page]] in [[:en:Luganda|Luganda]]<br />(code: <code>lg</code>) | [[:li:User:PK2|User page]] in [[:en:Limburgish|Limburgish]]<br />(code: <code>li</code>) |- | [[:lij:User:PK2|User page]] in [[:en:Ligurian language|Ligurian]]<br />(code: <code>lij</code>) | [[:lld:User:PK2|User page]] in [[:en:Ladin language|Ladin]]<br />(code: <code>lld</code>) | [[:lmo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lombard language|Lombard]]<br />(code: <code>lmo</code>) | [[:ln:User:PK2|User page]] in [[:en:Lingala|Lingala]]<br />(code: <code>ln</code>) | [[:lo:User:PK2|User page]] in [[:en:Lao language|Lao]]<br />(code: <code>lo</code>) | [[:lt:User:PK2|User page]] in [[:en:Lithuanian language|Lithuanian]]<br />(code: <code>lt</code>) | [[:ltg:User:PK2|User page]] in [[:en:Latgalian language|Latgalian]]<br />(code: <code>ltg</code>) | [[:lv:User:PK2|User page]] in [[:en:Latvian language|Latvian]]<br />(code: <code>lv</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ M |- | [[:mad:User:PK2|User page]] in [[:en:Madurese language|Madurese]]<br />(code: <code>mad</code>) | [[:mai:User:PK2|User page]] in [[:en:Maithili language|Maithili]]<br />(code: <code>mai</code>) | [[:map-bms:User:PK2|User page]] in [[:en:Javanese language|Javanese]] ([[:en:Banyumasan dialect|Banyumasan]])<br />(code: <code>map-bms</code>) | [[:mdf:User:PK2|User page]] in [[:en:Moksha language|Moksha]]<br />(code: <code>mdf</code>) | [[:mg:User:PK2|User page]] in [[:en:Malagasy language|Malagasy]]<br />(code: <code>mg</code>) | [[:mhr:User:PK2|User page]] in [[:en:Meadow Mari language|Meadow Mari]]<br />(code: <code>mhr</code>) | [[:mi:User:PK2|User page]] in [[:en:Māori language|Māori]]<br />(code: <code>mi</code>) | [[:min:User:PK2|User page]] in [[:en:Minangkabau language|Minangkabau]]<br />(code: <code>min</code>) | [[:mk:User:PK2|User page]] in [[:en:Macedonian language|Macedonian]]<br />(code: <code>mk</code>) | [[:ml:User:PK2|User page]] in [[:en:Malayalam|Malayalam]]<br />(code: <code>ml</code>) | [[:mn:User:PK2|User page]] in [[:en:Mongolian language|Mongolian]]<br />(code: <code>mn</code>) |- | [[:mni:User:PK2|User page]] in [[:en:Meitei language|Meitei]]<br />(code: <code>mni</code>) | [[:mnw:User:PK2|User page]] in [[:en:Mon language|Mon]]<br />(code: <code>mnw</code>) | [[:m:mos:User:PK2|User page]] in [[:en:Mooré|Mooré]]<br />(code: <code>mos</code>) | [[:mr:User:PK2|User page]] in [[:en:Marathi language|Marathi]]<br />(code: <code>mr</code>) | [[:mrj:User:PK2|User page]] in [[:en:Hill Mari language|Hill Mari]]<br />(code: <code>mrj</code>) | [[:ms:User:PK2|User page]] in [[:en:Malay language|Malay]]<br />(code: <code>ms</code>) | [[:mt:User:PK2|User page]] in [[:en:Maltese language|Maltese]]<br />(code: <code>mt</code>) | [[:mwl:User:PK2|User page]] in [[:en:Mirandese language|Mirandese]]<br />(code: <code>mwl</code>) | [[:my:User:PK2|User page]] in [[:en:Burmese language|Burmese]]<br />(code: <code>my</code>) | [[:myv:User:PK2|User page]] in [[:en:Erzya language|Erzya]]<br />(code: <code>myv</code>) | [[:mzn:User:PK2|User page]] in [[:en:Mazanderani language|Mazanderani]]<br />(code: <code>mzn</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ N |- | [[:nah:User:PK2|User page]] in [[:en:Nahuatl|Nahuatl]]<br />(code: <code>nah</code>) | [[:nap:User:PK2|User page]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]]<br />(code: <code>nap</code>) | [[:nds:User:PK2|User page]] in [[:en:Low German|Low German]]<br />(code: <code>nds</code>) | [[:nds-nl:User:PK2|User page]] in [[:en:Dutch Low Saxon|Dutch Low Saxon]]<br />(code: <code>nds-nl</code>) | [[:ne:User:PK2|User page]] in [[:en:Nepali language|Nepali]]<br />(code: <code>ne</code>) | [[:new:User:PK2|User page]] in [[:en:Newar language|Newar]]<br />(code: <code>new</code>) | [[:nia:User:PK2|User page]] in [[:en:Nias language|Nias]]<br />(code: <code>nia</code>) | [[:nl:User:PK2|User page]] in [[:en:Dutch language|Dutch]]<br />(code: <code>nl</code>) | [[:nn:User:PK2|User page]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Nynorsk|Nynorsk]])<br />(code: <code>nn</code>) |- | [[:no:User:PK2|User page]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Bokmål|Bokmål]])<br />(code: <code>no</code>) | [[:nov:User:PK2|User page]] in [[:en:Novial|Novial]]<br />(code: <code>nov</code>) | [[:nqo:User:PK2|User page]] in [[:en:N'Ko language|N'Ko]]<br />(code: <code>nqo</code>) | [[:nr:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Ndebele language|Southern Ndebele]]<br />(code: <code>nr</code>) | [[:nrm:User:PK2|User page]] in [[:en:Norman language|Norman]]<br />(code: <code>nrm</code>) | [[:nso:User:PK2|User page]] in [[:en:Northern Sotho|Northern Sotho]]<br />(code: <code>nso</code>) | [[:nup:User:PK2|User page]] in [[:en:Nupe language|Nupe]]<br />(code: <code>nup</code>) | [[:nv:User:PK2|User page]] in [[:en:Navajo language|Navajo]]<br />(code: <code>nv</code>) | [[:ny:User:PK2|User page]] in [[:en:Chewa language|Chewa]]<br />(code: <code>ny</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ O |- | [[:oc:User:PK2|User page]] in [[:en:Occitan language|Occitan]]<br />(code: <code>oc</code>) | [[:olo:User:PK2|User page]] in [[:en:Livvi-Karelian language|Livvi-Karelian]]<br />(code: <code>olo</code>) | [[:om:User:PK2|User page]] in [[:en:Oromo language|Oromo]]<br />(code: <code>om</code>) | [[:or:User:PK2|User page]] in [[:en:Odia language|Odia]]<br />(code: <code>or</code>) | [[:os:User:PK2|User page]] in [[:en:Ossetian language|Ossetian]]<br />(code: <code>os</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ P |- | [[:pa:User:PK2|User page]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]]<br />(code: <code>pa</code>) | [[:pag:User:PK2|User page]] in [[:en:Pangasinan language|Pangasinan]]<br />(code: <code>pag</code>) | [[:pam:User:PK2|User page]] in [[:en:Kapampangan language|Kapampangan]]<br />(code: <code>pam</code>) | [[:pap:User:PK2|User page]] in [[:en:Papiamento|Papiamento]]<br />(code: <code>pap</code>) | [[:pcd:User:PK2|User page]] in [[:en:Picard language|Picard]]<br />(code: <code>pcd</code>) | [[:pcm:User:PK2|User page]] in [[:en:Nigerian Pidgin|Nigerian Pidgin]]<br />(code: <code>pcm</code>) | [[:pdc:User:PK2|User page]] in [[:en:Pennsylvania Dutch language|Pennsylvania Dutch]]<br />(code: <code>pdc</code>) | [[:pfl:User:PK2|User page]] in [[:en:Palatine German dialects|Palatine German]]<br />(code: <code>pfl</code>) | [[:pi:User:PK2|User page]] in [[:en:Pali|Pali]]<br />(code: <code>pi</code>) |- | [[:pl:User:PK2|User page]] in [[:en:Polish language|Polish]]<br />(code: <code>pl</code>) | [[:pms:User:PK2|User page]] in [[:en:Piedmontese language|Piedmontese]]<br />(code: <code>pms</code>) | [[:pnb:User:PK2|User page]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]] (Western Punjabi)<br />(code: <code>pnb</code>) | [[:pnt:User:PK2|User page]] in [[:en:Pontic Greek|Pontic Greek]]<br />(code: <code>pnt</code>) | [[:ppl:User:PK2|User page]] in [[:en:Nawat language|Nawat]]<br />(code: <code>ppl</code>) | [[:ps:User:PK2|User page]] in [[:en:Pashto|Pashto]]<br />(code: <code>ps</code>) | [[:pt:User:PK2|User page]] in [[:en:Portuguese language|Portuguese]]<br />(code: <code>pt</code>) | [[:pwn:User:PK2|User page]] in [[:en:Paiwan language|Paiwan]]<br />(code: <code>pwn</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ Q |- | [[:qu:User:PK2|User page]] in [[:en:Quechuan languages|Quechua]] ([[:en:Southern Quechua|Southern Quechua]])<br />(code: <code>qu</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ R |- | [[:rki:User:PK2|User page]] in [[:en:Rakhine language|Rakhine]]<br />(code: <code>rki</code>) | [[:rm:User:PK2|User page]] in [[:en:Romansh language|Romansh]]<br />(code: <code>rm</code>) | [[:rmy:User:PK2|User page]] in [[:en:Romani language|Romani]] ([[:en:Vlax Romani language|Vlax Romani]])<br />(code: <code>rmy</code>) | [[:rn:User:PK2|User page]] in [[:en:Kirundi|Kirundi]]<br />(code: <code>rn</code>) | [[:ro:User:PK2|User page]] in [[:en:Romanian language|Romanian]]<br />(code: <code>ro</code>) | [[:roa-rup:User:PK2|User page]] in [[:en:Aromanian language|Aromanian]]<br />(code: <code>roa-rup</code>) | [[:roa-tara:User:PK2|User page]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]] ([[:en:Tarantino dialect|Tarantino]])<br />(code: <code>roa-tara</code>) | [[:rsk:User:PK2|User page]] in [[:en:Pannonian Rusyn|Pannonian Rusyn]]<br />(code: <code>rsk</code>) | [[:ru:User:PK2|User page]] in [[:en:Russian language|Russian]]<br />(code: <code>ru</code>) | [[:rue:User:PK2|User page]] in [[:en:Rusyn language|Rusyn]]<br />(code: <code>rue</code>) | [[:rw:User:PK2|User page]] in [[:en:Kinyarwanda|Kinyarwanda]]<br />(code: <code>rw</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ S |- | [[:sa:User:PK2|User page]] in [[:en:Sanskrit|Sanskrit]]<br />(code: <code>sa</code>) | [[:sah:User:PK2|User page]] in [[:en:Yakut language|Yakut]]<br />(code: <code>sah</code>) | [[:sat:User:PK2|User page]] in [[:en:Santali language|Santali]]<br />(code: <code>sat</code>) | [[:sc:User:PK2|User page]] in [[:en:Sardinian language|Sardinian]]<br />(code: <code>sc</code>) | [[:scn:User:PK2|User page]] in [[:en:Sicilian language|Sicilian]]<br />(code: <code>scn</code>) | [[:sco:User:PK2|User page]] in [[:en:Scots language|Scots]]<br />(code: <code>sco</code>) | [[:sd:User:PK2|User page]] in [[:en:Sindhi language|Sindhi]]<br />(code: <code>sd</code>) | [[:se:User:PK2|User page]] in [[:en:Northern Sámi|Northern Sámi]]<br />(code: <code>se</code>) | [[:sg:User:PK2|User page]] in [[:en:Sango language|Sango]]<br />(code: <code>sg</code>) | [[:sh:User:PK2|User page]] in [[:en:Serbo-Croatian|Serbo-Croatian]]<br />(code: <code>sh</code>) | [[:shi:User:PK2|User page]] in [[:en:Shilha language|Shilha]]<br />(code: <code>shi</code>) |- | [[:shn:User:PK2|User page]] in [[:en:Shan language|Shan]]<br />(code: <code>shn</code>) | [[:si:User:PK2|User page]] in [[:en:Sinhala language|Sinhala]]<br />(code: <code>si</code>) | [[:simple:User:PK2|User page]] in [[:en:Basic English|Basic English]]<br />(code: <code>simple</code>) | [[:sk:User:PK2|User page]] in [[:en:Slovak language|Slovak]]<br />(code: <code>sk</code>) | [[:skr:User:PK2|User page]] in [[:en:Saraiki language|Saraiki]]<br />(code: <code>skr</code>) | [[:sl:User:PK2|User page]] in [[:en:Slovene language|Slovene]]<br />(code: <code>sl</code>) | [[:sm:User:PK2|User page]] in [[:en:Samoan language|Samoan]]<br />(code: <code>sm</code>) | [[:smn:User:PK2|User page]] in [[:en:Inari Sámi language|Inari Sámi]]<br />(code: <code>smn</code>) | [[:sn:User:PK2|User page]] in [[:en:Shona language|Shona]]<br />(code: <code>sn</code>) | [[:so:User:PK2|User page]] in [[:en:Somali language|Somali]]<br />(code: <code>so</code>) | [[:sq:User:PK2|User page]] in [[:en:Albanian language|Albanian]]<br />(code: <code>sq</code>) |- | [[:sr:User:PK2|User page]] in [[:en:Serbian language|Serbian]]<br />(code: <code>sr</code>) | [[:srn:User:PK2|User page]] in [[:en:Sranan Tongo|Sranan Tongo]]<br />(code: <code>srn</code>) | [[:ss:User:PK2|User page]] in [[:en:Swazi language|Swazi]]<br />(code: <code>ss</code>) | [[:st:User:PK2|User page]] in [[:en:Sotho language|Sotho]]<br />(code: <code>st</code>) | [[:stq:User:PK2|User page]] in [[:en:Saterland Frisian language|Saterland Frisian]]<br />(code: <code>stq</code>) | [[:su:User:PK2|User page]] in [[:en:Sundanese language|Sundanese]]<br />(code: <code>su</code>) | [[:sv:User:PK2|User page]] in [[:en:Swedish language|Swedish]]<br />(code: <code>sv</code>) | [[:sw:User:PK2|User page]] in [[:en:Swahili language|Swahili]]<br />(code: <code>sw</code>) | [[:syl:User:PK2|User page]] in [[:en:Sylheti language|Sylheti]]<br />(code: <code>syl</code>) | [[:szl:User:PK2|User page]] in [[:en:Silesian language|Silesian]]<br />(code: <code>szl</code>) | [[:szy:User:PK2|User page]] in [[:en:Sakizaya language|Sakizaya]]<br />(code: <code>szy</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ T |- | [[:ta:User:PK2|User page]] in [[:en:Tamil language|Tamil]]<br />(code: <code>ta</code>) | [[:tay:User:PK2|User page]] in [[:en:Atayal language|Atayal]]<br />(code: <code>tay</code>) | [[:tcy:User:PK2|User page]] in [[:en:Tulu language|Tulu]]<br />(code: <code>tcy</code>) | [[:tdd:User:PK2|User page]] in [[:en:Tai Nuea language|Tai Nuea]]<br />(code: <code>tdd</code>) | [[:te:User:PK2|User page]] in [[:en:Telugu language|Telugu]]<br />(code: <code>te</code>) | [[:tet:User:PK2|User page]] in [[:en:Tetum language|Tetum]]<br />(code: <code>tet</code>) | [[:tg:User:PK2|User page]] in [[:en:Tajik language|Tajik]]<br />(code: <code>tg</code>) | [[:th:User:PK2|User page]] in [[:en:Thai language|Thai]]<br />(code: <code>th</code>) | [[:ti:User:PK2|User page]] in [[:en:Tigrinya language|Tigrinya]]<br />(code: <code>ti</code>) | [[:tig:User:PK2|User page]] in [[:en:Tigre language|Tigre]]<br />(code: <code>tig</code>) | [[:tk:User:PK2|User page]] in [[:en:Turkmen language|Turkmen]]<br />(code: <code>tk</code>) | [[:tl:User:PK2|User page]] in [[:en:Tagalog language|Tagalog]]<br />(code: <code>tl</code>) | [[:tly:User:PK2|User page]] in [[:en:Talysh language|Talysh]]<br />(code: <code>tly</code>) |- | [[:tn:User:PK2|User page]] in [[:en:Tswana language|Tswana]]<br />(code: <code>tn</code>) | [[:to:User:PK2|User page]] in [[:en:Tongan language|Tongan]]<br />(code: <code>to</code>) | [[:tok:User:PK2|User page]] in [[:en:Toki Pona|Toki Pona]]<br />(code: <code>tok</code>) | [[:tpi:User:PK2|User page]] in [[:en:Tok Pisin|Tok Pisin]]<br />(code: <code>tpi</code>) | [[:tr:User:PK2|User page]] in [[:en:Turkish language|Turkish]]<br />(code: <code>tr</code>) | [[:trv:User:PK2|User page]] in [[:en:Seediq language|Seediq]]<br />(code: <code>trv</code>) | [[:ts:User:PK2|User page]] in [[:en:Tsonga language|Tsonga]]<br />(code: <code>ts</code>) | [[:tt:User:PK2|User page]] in [[:en:Tatar language|Tatar]]<br />(code: <code>tt</code>) | [[:tum:User:PK2|User page]] in [[:en:Tumbuka language|Tumbuka]]<br />(code: <code>tum</code>) | [[:tw:User:PK2|User page]] in [[:en:Akan language|Akan]] (Twi)<br />(code: <code>tw</code>) | [[:ty:User:PK2|User page]] in [[:en:Tahitian language|Tahitian]]<br />(code: <code>ty</code>) | [[:tyv:User:PK2|User page]] in [[:en:Tuvan language|Tuvan]]<br />(code: <code>tyv</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ U |- | [[:udm:User:PK2|User page]] in [[:en:Udmurt language|Udmurt]]<br />(code: <code>udm</code>) | [[:ug:User:PK2|User page]] in [[:en:Uyghur language|Uyghur]]<br />(code: <code>ug</code>) | [[:uk:User:PK2|User page]] in [[:en:Ukrainian language|Ukrainian]]<br />(code: <code>uk</code>) | [[:ur:User:PK2|User page]] in [[:en:Urdu|Urdu]]<br />(code: <code>ur</code>) | [[:uz:User:PK2|User page]] in [[:en:Uzbek language|Uzbek]]<br />(code: <code>uz</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ V |- | [[:ve:User:PK2|User page]] in [[:en:Venda language|Venda]]<br />(code: <code>ve</code>) | [[:vec:User:PK2|User page]] in [[:en:Venetian language|Venetian]]<br />(code: <code>vec</code>) | [[:vep:User:PK2|User page]] in [[:en:Veps language|Veps]]<br />(code: <code>vep</code>) | [[:vi:User:PK2|User page]] in [[:en:Vietnamese language|Vietnamese]]<br />(code: <code>vi</code>) | [[:vls:User:PK2|User page]] in [[:en:West Flemish|West Flemish]]<br />(code: <code>vls</code>) | [[:vo:User:PK2|User page]] in [[:en:Volapük|Volapük]]<br />(code: <code>vo</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ W |- | [[:wa:User:PK2|User page]] in [[:en:Walloon language|Walloon]]<br />(code: <code>wa</code>) | [[:war:User:PK2|User page]] in [[:en:Waray language|Waray]]<br />(code: <code>war</code>) | [[:wo:User:PK2|User page]] in [[:en:Wolof language|Wolof]]<br />(code: <code>wo</code>) | [[:wuu:User:PK2|User page]] in [[:en:Wu Chinese|Wu Chinese]]<br />(code: <code>wuu</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ X |- | [[:xal:User:PK2|User page]] in [[:en:Oirat language|Oirat]] ([[:en:Kalmyk Oirat|Kalmyk Oirat]])<br />(code: <code>xal</code>) | [[:xh:User:PK2|User page]] in [[:en:Xhosa language|Xhosa]]<br />(code: <code>xh</code>) | [[:xmf:User:PK2|User page]] in [[:en:Mingrelian language|Mingrelian]]<br />(code: <code>xmf</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ Y |- | [[:yi:User:PK2|User page]] in [[:en:Yiddish|Yiddish]]<br />(code: <code>yi</code>) | [[:yo:User:PK2|User page]] in [[:en:Yoruba language|Yoruba]]<br />(code: <code>yo</code>) |} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%" |+ Z |- | [[:za:User:PK2|User page]] in [[:en:Zhuang languages|Zhuang]] ([[:en:Standard Zhuang|Standard Zhuang]])<br />(code: <code>za</code>) | [[:zea:User:PK2|User page]] in [[:en:Zeelandic|Zeelandic]]<br />(code: <code>zea</code>) | [[:zgh:User:PK2|User page]] in [[:en:Standard Moroccan Amazigh|Standard Moroccan Amazigh]]<br />(code: <code>zgh</code>) | [[:zh:User:PK2|User page]] in [[:en:Chinese language|Chinese]] ([[:en:Mandarin Chinese|Mandarin Chinese]])<br />(code: <code>zh</code>) | [[:zh-classical:User:PK2|User page]] in [[:en:Classical Chinese|Classical Chinese]]<br />(code: <code>zh-classical</code>) | [[:zh-min-nan:User:PK2|User page]] in [[:en:Southern Min|Southern Min]]<br />(code: <code>zh-min-nan</code>) | [[:zh-yue:User:PK2|User page]] in [[:en:Cantonese|Cantonese]]<br />(code: <code>zh-yue</code>) | [[:zu:User:PK2|User page]] in [[:en:Zulu language|Zulu]]<br />(code: <code>zu</code>) |} 2s3fkv33tvjbmaj8t9pltsxd6i5i308 0 330037 1473486 1471139 2026-05-22T06:06:30Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473486 wikitext text/x-wiki {{Таксон | салтанат = Ҷонварон | image file = Birds of Sweden 2016 53.jpg | image descr = | волид = Coloeus | rang = Намуд | лотинӣ = Coloeus monedula | author = ([[Linnaeus]], [[1758 год в науке|1758]]) | syn = * {{btname|Corvus monedula|Linnaeus, 1758}} | range map = Corvus monedula distribution de.svg | range legend = * {{легенда|#4B9747|<small>Круглогодично</small>}} * {{легенда|#99C157|<small>Только гнездится</small>}} * {{легенда|#2088B4|<small>Районы миграции</small>}} | вазъи ҳифх = LC | wikispecies = Coloeus monedula | iucn = 22705929 | itis = 916629 | ncbi = 30423 | eol = 45510000 | fw = 369319 }} '''Зоғча''' ({{lang-la|Coloeus monedula}}) — парандаест аз ҷинси зоғҳо. == Тавсиф == Дарозиаш 34–39 см, вазнаш 175–280 г. Пару болаш си­ёҳ­тоб, сару гарданаш хокистарии нуқрагун. Инабияи чашмаш сафед, гоҳо сабзи баланд ё кабудча. Бештар дар қисми ғарбии [[Авруосиё]] (ғайр аз шимоли Скандинавия) ва [[Африқои Шимолӣ]] дучор ме­ояд. Парандаҳои шимолӣ ва шарқӣ кӯчӣ бу­да, зимистонро дар ҷануби [[Ареал|ареали]] худ мегузаронанд. Зоғча дар шахсори соҳилҳо, ҷан­галҳои камдарахт, маҳалҳои аҳолини­шин, иморатҳои куҳна ва ам­соли онҳо зиндагӣ мекунад. Зимистон селаи зоғчаҳоро дар кӯчабоғи шаҳрҳо низ метавон дучор омад. Зоғча дар [[Тоҷикистон]] парандаи муқар­рарист. Тобистонро дар кӯҳ­ҳо (баландии 1500–4000 м аз с. б.), зимис­тонро дар домана­кӯҳҳо ва ҳам­во­риҳо мегузаронад. Дар иморатҳои куҳна, сим­чӯбҳо, пулҳои калон лона мегузорад. Зоғчаи модина моҳи апрел 4–6 тухм гузошта, онҳоро 17–18 рӯз мехобонад. Чӯҷаҳо баъ­ди 30–35 рӯзи аз тухм баромаданашон парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғча [[Ҳашарот|ҳаша­рот]], кирм, меваҳои афтода, [[Тухми рустанӣ|тухми руста­нӣ,]] пар­товҳои рӯз­гор ва ғ. мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғча|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] 8gcnfgupb2vz9cm4apoeelm3f5uhtuo 0 330405 1473428 1464926 2026-05-22T04:27:42Z VASHGIRD 8035 1473428 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҷоиза|nocat=}} '''Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон''' — [[Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон|унвони фах­рӣ]]; 6 июли соли 1949 Президиуми [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] таъсис кардааст. Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ба зоо­тех­никҳои соҳибтаҷрибае до­да мешуд, ки аз рӯи ихтисос беш аз 15 сол кор карда, дар пешрафти илми [[Зоотехния|зоотехника,]] усул­ҳои нави беҳтар намудани зо­ти чорвою паранда ва маҳ­сулоти онҳо хид­мати арзанда кардаанд. Ба унвони Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ва нишони он ашхоси зерин ноил гашта буданд: * 1951; Караваев К. Г., Му­хин А. В., Розиқов А., Тошматов А.; * 1957; Бобоҷонов О., Богданов Р. И., Веретенников П. Н., Галич И. С., Ешеркина Т. С., Инкина Л. В., Кочетков А. Е., Лебедев И. Г., Левин А. А., Литовченко В. Е., Литуновский К. П., Лисенко В. Е., Никулина Г. А., Ста­риков Д. А., Степанова Н. Г., Юрепин Г. Т., Ғаф­фо­ров А.; * 1958; Иванова И. С.; * 1962; Маргулис И. А.; * 1964; Абдуллоев Ҷ., Алиев Р., Васина О. И., Задорожний Г. Е., Макшанов С. Я., Мирнов В. А., Тӯхтаев Х., Широченко И. Н.; * 1965; Шоғунбоев Ш.; * 1966; Мамаюсуфов А., Олехкович В. Н., Садриев У., Тавуров Ш., Шабаков Д.; * 1970; Леншин А. Т.; * 1972; Горбунова Н. А.; * 1973; Мадаминов А., Масаидов К., Мирзоев П., Рихтер К. В.; * 1974; Азимов С., Аюбов Н., Аҳмадов К., Орифов Х., Раҷабов Ҷ., Саидолимов А., Тоҳиров А., Черкашин Н. К.; * 1976; Гутнов М. А., Можний А. Ф., Сатторов А., Султонов А., Ӯрунов Х., Шарифов С.; * 1977; Осичкин Г. Н., Сироҷов Ё.; * 1978; Басс Г. Г.; * 1979; Клименко Г. П.; * 1980; Жарков Р. Ш. Унвони мазкур аз январи соли 1981 барҳам хӯрдааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Унвонҳо]] pdjf9fwqa5jz2nxjyf34tccxylju2hv 1473429 1473428 2026-05-22T04:28:00Z VASHGIRD 8035 1473429 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҷоиза|nocat=}} '''Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон''' — [[Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон|унвони фах­рӣ]]; 6 июли соли 1949 Президиуми [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] таъсис кардааст. Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ба зоо­тех­никҳои соҳибтаҷрибае до­да мешуд, ки аз рӯи ихтисос беш аз 15 сол кор карда, дар пешрафти илми [[Зоотехния|зоотехника,]] усул­ҳои нави беҳтар намудани зо­ти чорвою паранда ва маҳ­сулоти онҳо хид­мати арзанда кардаанд. Ба унвони Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ва нишони он ашхоси зерин ноил гашта буданд: * 1951; Караваев К. Г., Му­хин А. В., Розиқов А., Тошматов А.; * 1957; Бобоҷонов О., Богданов Р. И., Веретенников П. Н., Галич И. С., Ешеркина Т. С., Инкина Л. В., Кочетков А. Е., Лебедев И. Г., Левин А. А., Литовченко В. Е., Литуновский К. П., Лисенко В. Е., Никулина Г. А., Ста­риков Д. А., Степанова Н. Г., Юрепин Г. Т., Ғаф­фо­ров А.; * 1958; Иванова И. С.; * 1962; Маргулис И. А.; * 1964; Абдуллоев Ҷ., Алиев Р., Васина О. И., Задорожний Г. Е., Макшанов С. Я., Мирнов В. А., Тӯхтаев Х., Широченко И. Н.; * 1965; Шоғунбоев Ш.; * 1966; Мамаюсуфов А., Олехкович В. Н., Садриев У., Тавуров Ш., Шабаков Д.; * 1970; Леншин А. Т.; * 1972; Горбунова Н. А.; * 1973; Мадаминов А., Масаидов К., Мирзоев П., Рихтер К. В.; * 1974; Азимов С., Аюбов Н., Аҳмадов К., Орифов Х., Раҷабов Ҷ., Саидолимов А., Тоҳиров А., Черкашин Н. К.; * 1976; Гутнов М. А., Можний А. Ф., Сатторов А., Султонов А., Ӯрунов Х., Шарифов С.; * 1977; Осичкин Г. Н., Сироҷов Ё.; * 1978; Басс Г. Г.; * 1979; Клименко Г. П.; * 1980; Жарков Р. Ш. Унвони мазкур аз январи соли 1981 барҳам хӯрдааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ]] fbybmyidxq5kjbxxxe44upz09ppwu0o 1473431 1473429 2026-05-22T04:28:44Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1473431 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҷоиза|nocat=}} '''Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон''' — [[Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон|унвони фах­рӣ]]; 6 июли соли 1949 Президиуми [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] таъсис кардааст. Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ба зоо­тех­никҳои соҳибтаҷрибае до­да мешуд, ки аз рӯи ихтисос беш аз 15 сол кор карда, дар пешрафти илми [[Зоотехния|зоотехника,]] усул­ҳои нави беҳтар намудани зо­ти чорвою паранда ва маҳ­сулоти онҳо хид­мати арзанда кардаанд. Ба унвони Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ва нишони он ашхоси зерин ноил гашта буданд: * 1951; Караваев К. Г., Му­хин А. В., Розиқов А., Тошматов А.; * 1957; Бобоҷонов О., Богданов Р. И., Веретенников П. Н., Галич И. С., Ешеркина Т. С., Инкина Л. В., Кочетков А. Е., Лебедев И. Г., Левин А. А., Литовченко В. Е., Литуновский К. П., Лисенко В. Е., Никулина Г. А., Ста­риков Д. А., Степанова Н. Г., Юрепин Г. Т., Ғаф­фо­ров А.; * 1958; Иванова И. С.; * 1962; Маргулис И. А.; * 1964; Абдуллоев Ҷ., Алиев Р., Васина О. И., Задорожний Г. Е., Макшанов С. Я., Мирнов В. А., Тӯхтаев Х., Широченко И. Н.; * 1965; Шоғунбоев Ш.; * 1966; Мамаюсуфов А., Олехкович В. Н., Садриев У., Тавуров Ш., Шабаков Д.; * 1970; Леншин А. Т.; * 1972; Горбунова Н. А.; * 1973; Мадаминов А., Масаидов К., Мирзоев П., Рихтер К. В.; * 1974; Азимов С., Аюбов Н., Аҳмадов К., Орифов Х., Раҷабов Ҷ., Саидолимов А., Тоҳиров А., Черкашин Н. К.; * 1976; Гутнов М. А., Можний А. Ф., Сатторов А., Султонов А., Ӯрунов Х., Шарифов С.; * 1977; Осичкин Г. Н., Сироҷов Ё.; * 1978; Басс Г. Г.; * 1979; Клименко Г. П.; * 1980; Жарков Р. Ш. Унвони мазкур аз январи соли 1981 барҳам хӯрдааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон]] lc22kyt3f52xjttrm31liyohzwl2ga8 1473432 1473431 2026-05-22T04:29:05Z VASHGIRD 8035 1473432 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҷоиза|nocat=}} '''Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон''' — [[Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон|унвони фах­рӣ]]; 6 июли соли 1949 Президиуми [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] таъсис кардааст. Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ба зоо­тех­никҳои соҳибтаҷрибае до­да мешуд, ки аз рӯи ихтисос беш аз 15 сол кор карда, дар пешрафти илми [[Зоотехния|зоотехника,]] усул­ҳои нави беҳтар намудани зо­ти чорвою паранда ва маҳ­сулоти онҳо хид­мати арзанда кардаанд. == Зоотехникҳои хидматнишондода == Ба унвони Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ва нишони он ашхоси зерин ноил гашта буданд: * 1951; Караваев К. Г., Му­хин А. В., Розиқов А., Тошматов А.; * 1957; Бобоҷонов О., Богданов Р. И., Веретенников П. Н., Галич И. С., Ешеркина Т. С., Инкина Л. В., Кочетков А. Е., Лебедев И. Г., Левин А. А., Литовченко В. Е., Литуновский К. П., Лисенко В. Е., Никулина Г. А., Ста­риков Д. А., Степанова Н. Г., Юрепин Г. Т., Ғаф­фо­ров А.; * 1958; Иванова И. С.; * 1962; Маргулис И. А.; * 1964; Абдуллоев Ҷ., Алиев Р., Васина О. И., Задорожний Г. Е., Макшанов С. Я., Мирнов В. А., Тӯхтаев Х., Широченко И. Н.; * 1965; Шоғунбоев Ш.; * 1966; Мамаюсуфов А., Олехкович В. Н., Садриев У., Тавуров Ш., Шабаков Д.; * 1970; Леншин А. Т.; * 1972; Горбунова Н. А.; * 1973; Мадаминов А., Масаидов К., Мирзоев П., Рихтер К. В.; * 1974; Азимов С., Аюбов Н., Аҳмадов К., Орифов Х., Раҷабов Ҷ., Саидолимов А., Тоҳиров А., Черкашин Н. К.; * 1976; Гутнов М. А., Можний А. Ф., Сатторов А., Султонов А., Ӯрунов Х., Шарифов С.; * 1977; Осичкин Г. Н., Сироҷов Ё.; * 1978; Басс Г. Г.; * 1979; Клименко Г. П.; * 1980; Жарков Р. Ш. Унвони мазкур аз январи соли 1981 барҳам хӯрдааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон]] tifhdsil8nnibrcen1549l8h718avxq 1473433 1473432 2026-05-22T04:29:31Z VASHGIRD 8035 1473433 wikitext text/x-wiki '''Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон''' — [[Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон|унвони фах­рӣ]]; 6 июли соли 1949 Президиуми [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] таъсис кардааст. Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ба зоо­тех­никҳои соҳибтаҷрибае до­да мешуд, ки аз рӯи ихтисос беш аз 15 сол кор карда, дар пешрафти илми [[Зоотехния|зоотехника,]] усул­ҳои нави беҳтар намудани зо­ти чорвою паранда ва маҳ­сулоти онҳо хид­мати арзанда кардаанд. == Зоотехникҳои хидматнишондода == Ба унвони Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ва нишони он ашхоси зерин ноил гашта буданд: * 1951; Караваев К. Г., Му­хин А. В., Розиқов А., Тошматов А.; * 1957; Бобоҷонов О., Богданов Р. И., Веретенников П. Н., Галич И. С., Ешеркина Т. С., Инкина Л. В., Кочетков А. Е., Лебедев И. Г., Левин А. А., Литовченко В. Е., Литуновский К. П., Лисенко В. Е., Никулина Г. А., Ста­риков Д. А., Степанова Н. Г., Юрепин Г. Т., Ғаф­фо­ров А.; * 1958; Иванова И. С.; * 1962; Маргулис И. А.; * 1964; Абдуллоев Ҷ., Алиев Р., Васина О. И., Задорожний Г. Е., Макшанов С. Я., Мирнов В. А., Тӯхтаев Х., Широченко И. Н.; * 1965; Шоғунбоев Ш.; * 1966; Мамаюсуфов А., Олехкович В. Н., Садриев У., Тавуров Ш., Шабаков Д.; * 1970; Леншин А. Т.; * 1972; Горбунова Н. А.; * 1973; Мадаминов А., Масаидов К., Мирзоев П., Рихтер К. В.; * 1974; Азимов С., Аюбов Н., Аҳмадов К., Орифов Х., Раҷабов Ҷ., Саидолимов А., Тоҳиров А., Черкашин Н. К.; * 1976; Гутнов М. А., Можний А. Ф., Сатторов А., Султонов А., Ӯрунов Х., Шарифов С.; * 1977; Осичкин Г. Н., Сироҷов Ё.; * 1978; Басс Г. Г.; * 1979; Клименко Г. П.; * 1980; Жарков Р. Ш. Унвони мазкур аз январи соли 1981 барҳам хӯрдааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон]] 0g9j4p788noxdydljccmnpjvjpnt725 1473437 1473433 2026-05-22T04:35:53Z VASHGIRD 8035 /* Зоотехникҳои хидматнишондода */ 1473437 wikitext text/x-wiki '''Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон''' — [[Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон|унвони фах­рӣ]]; 6 июли соли 1949 Президиуми [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] таъсис кардааст. Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ба зоо­тех­никҳои соҳибтаҷрибае до­да мешуд, ки аз рӯи ихтисос беш аз 15 сол кор карда, дар пешрафти илми [[Зоотехния|зоотехника,]] усул­ҳои нави беҳтар намудани зо­ти чорвою паранда ва маҳ­сулоти онҳо хид­мати арзанда кардаанд. == Зоотехникҳои хидматнишондода == Ба унвони Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ва нишони он ашхоси зерин ноил гашта буданд: * 1951; Караваев К. Г., Му­хин А. В., Розиқов А., Тошматов А.; * 1957; [[Орифҷон Бобоҷонов]], Богданов Р. И., Веретенников П. Н., Галич И. С., Ешеркина Т. С., Инкина Л. В., Кочетков А. Е., Лебедев И. Г., Левин А. А., Литовченко В. Е., Литуновский К. П., Лисенко В. Е., Никулина Г. А., Ста­риков Д. А., Степанова Н. Г., Юрепин Г. Т., Ғаф­фо­ров А.; * 1958; Иванова И. С.; * 1962; Маргулис И. А.; * 1964; Абдуллоев Ҷ., Алиев Р., Васина О. И., Задорожний Г. Е., Макшанов С. Я., Мирнов В. А., Тӯхтаев Х., Широченко И. Н.; * 1965; Шоғунбоев Ш.; * 1966; Мамаюсуфов А., Олехкович В. Н., Садриев У., Тавуров Ш., Шабаков Д.; * 1970; Леншин А. Т.; * 1972; Горбунова Н. А.; * 1973; Мадаминов А., Масаидов К., Мирзоев П., Рихтер К. В.; * 1974; Азимов С., Аюбов Н., Аҳмадов К., Орифов Х., Раҷабов Ҷ., Саидолимов А., Тоҳиров А., Черкашин Н. К.; * 1976; Гутнов М. А., Можний А. Ф., Сатторов А., Султонов А., Ӯрунов Х., Шарифов С.; * 1977; Осичкин Г. Н., Сироҷов Ё.; * 1978; Басс Г. Г.; * 1979; Клименко Г. П.; * 1980; Жарков Р. Ш. Унвони мазкур аз январи соли 1981 барҳам хӯрдааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон]] 0mw1xs6zhemkz1xaqvi846su86aecg5 1473440 1473437 2026-05-22T04:37:13Z VASHGIRD 8035 1473440 wikitext text/x-wiki '''Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон''' — [[Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон|унвони фах­рӣ]]; 6 июли соли 1949 Президиуми [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] таъсис кардааст. Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ба зоо­тех­никҳои соҳибтаҷрибае до­да мешуд, ки аз рӯи ихтисос беш аз 15 сол кор карда, дар пешрафти илми [[Зоотехния|зоотехника,]] усул­ҳои нави беҳтар намудани зо­ти чорвою паранда ва маҳ­сулоти онҳо хид­мати арзанда кардаанд. == Зоотехникҳои хидматнишондода == Ба унвони Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ва нишони он ашхоси зерин ноил гашта буданд: * 1951; Караваев К. Г., Му­хин А. В., Розиқов А., Тошматов А.; * 1957; [[Орифҷон Бобоҷонов]], Богданов Р. И., Веретенников П. Н., Галич И. С., Ешеркина Т. С., Инкина Л. В., Кочетков А. Е., Лебедев И. Г., Левин А. А., Литовченко В. Е., Литуновский К. П., Лисенко В. Е., Никулина Г. А., Ста­риков Д. А., Степанова Н. Г., Юрепин Г. Т., Ғаф­фо­ров А.; * 1958; Иванова И. С.; * 1962; Маргулис И. А.; * 1964; Абдуллоев Ҷ., Алиев Р., Васина О. И., Задорожний Г. Е., Макшанов С. Я., Мирнов В. А., Тӯхтаев Х., Широченко И. Н.; * 1965; Шоғунбоев Ш.; * 1966; Мамаюсуфов А., Олехкович В. Н., Садриев У., Тавуров Ш., Шабаков Д.; * 1970; Леншин А. Т.; * 1972; Горбунова Н. А.; * 1973; Мадаминов А., Масаидов К., Мирзоев П., Рихтер К. В.; * 1974; Азимов С., Аюбов Н., [[Камолиддин Аҳмадов]], Орифов Х., Раҷабов Ҷ., Саидолимов А., Тоҳиров А., Черкашин Н. К.; * 1976; Гутнов М. А., Можний А. Ф., Сатторов А., Султонов А., Ӯрунов Х., Шарифов С.; * 1977; Осичкин Г. Н., Сироҷов Ё.; * 1978; Басс Г. Г.; * 1979; Клименко Г. П.; * 1980; Жарков Р. Ш. Унвони мазкур аз январи соли 1981 барҳам хӯрдааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон]] 8kgs0q6qykjkxoqu81exbp6bkvg91ro 1473441 1473440 2026-05-22T04:37:56Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Зоотехникҳои хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1473441 wikitext text/x-wiki '''Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон''' — [[Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон|унвони фах­рӣ]]; 6 июли соли 1949 Президиуми [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] таъсис кардааст. Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ба зоо­тех­никҳои соҳибтаҷрибае до­да мешуд, ки аз рӯи ихтисос беш аз 15 сол кор карда, дар пешрафти илми [[Зоотехния|зоотехника,]] усул­ҳои нави беҳтар намудани зо­ти чорвою паранда ва маҳ­сулоти онҳо хид­мати арзанда кардаанд. == Зоотехникҳои хидматнишондода == Ба унвони Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ва нишони он ашхоси зерин ноил гашта буданд: * 1951; Караваев К. Г., Му­хин А. В., Розиқов А., Тошматов А.; * 1957; [[Орифҷон Бобоҷонов]], Богданов Р. И., Веретенников П. Н., Галич И. С., Ешеркина Т. С., Инкина Л. В., Кочетков А. Е., Лебедев И. Г., Левин А. А., Литовченко В. Е., Литуновский К. П., Лисенко В. Е., Никулина Г. А., Ста­риков Д. А., Степанова Н. Г., Юрепин Г. Т., Ғаф­фо­ров А.; * 1958; Иванова И. С.; * 1962; Маргулис И. А.; * 1964; Абдуллоев Ҷ., Алиев Р., Васина О. И., Задорожний Г. Е., Макшанов С. Я., Мирнов В. А., Тӯхтаев Х., Широченко И. Н.; * 1965; Шоғунбоев Ш.; * 1966; Мамаюсуфов А., Олехкович В. Н., Садриев У., Тавуров Ш., Шабаков Д.; * 1970; Леншин А. Т.; * 1972; Горбунова Н. А.; * 1973; Мадаминов А., Масаидов К., Мирзоев П., Рихтер К. В.; * 1974; Азимов С., Аюбов Н., [[Камолиддин Аҳмадов]], Орифов Х., Раҷабов Ҷ., Саидолимов А., Тоҳиров А., Черкашин Н. К.; * 1976; Гутнов М. А., Можний А. Ф., Сатторов А., Султонов А., Ӯрунов Х., Шарифов С.; * 1977; Осичкин Г. Н., Сироҷов Ё.; * 1978; Басс Г. Г.; * 1979; Клименко Г. П.; * 1980; Жарков Р. Ш. Унвони мазкур аз январи соли 1981 барҳам хӯрдааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зоотехникҳои хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] 4nuo4xqzzwsyezekborils039ws9pym 1473443 1473441 2026-05-22T04:38:08Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1473443 wikitext text/x-wiki '''Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон''' — [[Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон|унвони фах­рӣ]]; 6 июли соли 1949 Президиуми [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] таъсис кардааст. Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ба зоо­тех­никҳои соҳибтаҷрибае до­да мешуд, ки аз рӯи ихтисос беш аз 15 сол кор карда, дар пешрафти илми [[Зоотехния|зоотехника,]] усул­ҳои нави беҳтар намудани зо­ти чорвою паранда ва маҳ­сулоти онҳо хид­мати арзанда кардаанд. == Зоотехникҳои хидматнишондода == Ба унвони Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон ва нишони он ашхоси зерин ноил гашта буданд: * 1951; Караваев К. Г., Му­хин А. В., Розиқов А., Тошматов А.; * 1957; [[Орифҷон Бобоҷонов]], Богданов Р. И., Веретенников П. Н., Галич И. С., Ешеркина Т. С., Инкина Л. В., Кочетков А. Е., Лебедев И. Г., Левин А. А., Литовченко В. Е., Литуновский К. П., Лисенко В. Е., Никулина Г. А., Ста­риков Д. А., Степанова Н. Г., Юрепин Г. Т., Ғаф­фо­ров А.; * 1958; Иванова И. С.; * 1962; Маргулис И. А.; * 1964; Абдуллоев Ҷ., Алиев Р., Васина О. И., Задорожний Г. Е., Макшанов С. Я., Мирнов В. А., Тӯхтаев Х., Широченко И. Н.; * 1965; Шоғунбоев Ш.; * 1966; Мамаюсуфов А., Олехкович В. Н., Садриев У., Тавуров Ш., Шабаков Д.; * 1970; Леншин А. Т.; * 1972; Горбунова Н. А.; * 1973; Мадаминов А., Масаидов К., Мирзоев П., Рихтер К. В.; * 1974; Азимов С., Аюбов Н., [[Камолиддин Аҳмадов]], Орифов Х., Раҷабов Ҷ., Саидолимов А., Тоҳиров А., Черкашин Н. К.; * 1976; Гутнов М. А., Можний А. Ф., Сатторов А., Султонов А., Ӯрунов Х., Шарифов С.; * 1977; Осичкин Г. Н., Сироҷов Ё.; * 1978; Басс Г. Г.; * 1979; Клименко Г. П.; * 1980; Жарков Р. Ш. Унвони мазкур аз январи соли 1981 барҳам хӯрдааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зоотехникҳои хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон| ]] msypwdh99p6abywsdunpqrrlmxj47hw 0 331209 1473475 1470951 2026-05-22T05:40:16Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473475 wikitext text/x-wiki '''Икфо''' ({{lang-ar|اکفا}} – '''каҷ кардан''', '''аз мақсад рӯй гардонидан''') — акфо, дар илми бадеъ қофияи камбаҳоеро гӯянд, ки дар он ҳарфи равӣ ба ҳарфи дигар табдил ёфта бошад. Ҳангоми табдили ҳарфи равӣ ба ҳарфи дигар, пеш аз ҳама, дар талаффуз монандии ҳарфҳои икфо-шавандаро ба назар мегиранд. Масалан агар калимаҳои «марг»-ро бо «тарк», «тӯп»-ро бо «хуб», «эҳтиёт»-ро бо «эътимод» қофия бандем, икфо ба вуҷуд меояд, чунки дар ин калимаҳо ҳарфҳои «г» бо «к», «п» бо «б», «т» бо «д» равӣ буда, ҳангоми талаффуз қариб як хел шунида мешаванд: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Милтиқу шамшер, пулемёту танк, Ҳамдами рӯзу шаби ҳар марди ҷанг. А.Деҳотӣ </poem>|сарчашма=}} [[Адабиётшиносӣ|Адабиётшиносон]] икфоро аз айбҳои қофия донистаанд. Масалан, [[Шамси Қайси Розӣ]] боби панҷуми қисми дуввуми «ал-Мӯъҷам»-ро «Дар уюби қавофӣ ва авсофи нописандидае, ки дар каломи манзум афтад» ном ниҳодааст. Агар равӣ аз ҳарфҳое сохта шавад, ки ҳангоми талаффуз монандии онҳо ҳис нашавад (масалан, миёни ҳарфҳои «н» ва «ҷ» ё миёни «х» ва «б» ва ғ.), онро аз айбҳои қофия намеҳисобанд ва он назмро шеър намегӯянд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икфо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Адабиётшиносӣ]] kopwhk44a35kkef2hwnso1prct8y4q7 1473476 1473475 2026-05-22T05:41:09Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473476 wikitext text/x-wiki '''Икфо''' ({{lang-ar|اکفا}} – '''каҷ кардан''', '''аз мақсад рӯй гардонидан''') — акфо, дар илми бадеъ қофияи камбаҳоеро гӯянд, ки дар он ҳарфи равӣ ба ҳарфи дигар табдил ёфта бошад. Ҳангоми табдили ҳарфи равӣ ба ҳарфи дигар, пеш аз ҳама, дар талаффуз монандии ҳарфҳои икфо-шавандаро ба назар мегиранд. Масалан агар калимаҳои «марг»-ро бо «тарк», «тӯп»-ро бо «хуб», «эҳтиёт»-ро бо «эътимод» қофия бандем, икфо ба вуҷуд меояд, чунки дар ин калимаҳо ҳарфҳои «г» бо «к», «п» бо «б», «т» бо «д» равӣ буда, ҳангоми талаффуз қариб як хел шунида мешаванд: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Милтиқу шамшер, пулемёту танк, Ҳамдами рӯзу шаби ҳар марди ҷанг. А.Деҳотӣ </poem>|сарчашма=}} [[Адабиётшиносӣ|Адабиётшиносон]] икфоро аз айбҳои қофия донистаанд. Масалан, [[Шамси Қайси Розӣ]] боби панҷуми қисми дуввуми «ал-Мӯъҷам»-ро «Дар уюби қавофӣ ва авсофи нописандидае, ки дар каломи манзум афтад» ном ниҳодааст. Агар равӣ аз ҳарфҳое сохта шавад, ки ҳангоми талаффуз монандии онҳо ҳис нашавад (масалан, миёни ҳарфҳои «н» ва «ҷ» ё миёни «х» ва «б» ва ғ.), онро аз айбҳои қофия намеҳисобанд ва он назмро шеър намегӯянд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икфо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Адабиётшиносӣ]] {{ПБ}} e8p8mj9rt79iwvlkg1k3zpkpnomr38r 1473477 1473476 2026-05-22T05:41:41Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473477 wikitext text/x-wiki '''Икфо''' ({{lang-ar|اکفا}} – '''каҷ кардан''', '''аз мақсад рӯй гардонидан''') — акфо, дар илми бадеъ қофияи камбаҳоеро гӯянд, ки дар он ҳарфи равӣ ба ҳарфи дигар табдил ёфта бошад. Ҳангоми табдили ҳарфи равӣ ба ҳарфи дигар, пеш аз ҳама, дар талаффуз монандии ҳарфҳои икфо-шавандаро ба назар мегиранд. Масалан агар калимаҳои «марг»-ро бо «тарк», «тӯп»-ро бо «хуб», «эҳтиёт»-ро бо «эътимод» қофия бандем, икфо ба вуҷуд меояд, чунки дар ин калимаҳо ҳарфҳои «г» бо «к», «п» бо «б», «т» бо «д» равӣ буда, ҳангоми талаффуз қариб як хел шунида мешаванд: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Милтиқу шамшер, пулемёту танк, Ҳамдами рӯзу шаби ҳар марди ҷанг. А.Деҳотӣ </poem>|сарчашма=}} [[Адабиётшиносӣ|Адабиётшиносон]] икфоро аз айбҳои қофия донистаанд. Масалан, [[Шамси Қайси Розӣ]] боби панҷуми қисми дуввуми «ал-Мӯъҷам»-ро «Дар уюби қавофӣ ва авсофи нописандидае, ки дар каломи манзум афтад» ном ниҳодааст. Агар равӣ аз ҳарфҳое сохта шавад, ки ҳангоми талаффуз монандии онҳо ҳис нашавад (масалан, миёни ҳарфҳои «н» ва «ҷ» ё миёни «х» ва «б» ва ғ.), онро аз айбҳои қофия намеҳисобанд ва он назмро шеър намегӯянд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икфо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Адабиётшиносӣ]] kopwhk44a35kkef2hwnso1prct8y4q7 0 331210 1473478 1470955 2026-05-22T05:43:31Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473478 wikitext text/x-wiki {{Сайёра}} '''Икар''' ({{Lang-grc| Ἴκαρος}} қад.) — астероиди № 1566. Соли 1949 мунаҷҷими амрикоӣ У. Бааде кашф кардааст. Яке аз астероидҳои гурӯҳи [[Аполлон|аполлонҳо]], эксентриситети мадораш (0,83) имкон додааст, ки ба Офтоб нисбат ба [[Аторуд]] наздиктар шавад. Масофаи миёна то Офтоб 1,08 в. а., тамоюли мадор 23º, қутраш 1,4 км. Бинобар мадори хосса доштанаш ба Замин ба масофаи 0,04 в. а. наздик шуда метавонад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икар|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Сайёраҳо]] {{ПБ}} khldh8v2b9qsqoal549wz641dr0jw79 0 331213 1473479 1470966 2026-05-22T05:50:52Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473479 wikitext text/x-wiki [[Акс:Zworykin1931iconoscope.png|thumb|240px|Изображение иконоскопа из патентной заявки Зворыкина, 1931]] '''Иконоскоп''' ({{Lang-grc|eikon}} – тасвир ва skopeo – '''нигоҳ мекунам''') — аввалин карнайи телевизионии ирсолкунанда, ки зарядҳои электриро ҷамъ карда, тасвири оптикиро ба сигналҳои телевизионӣ табдил медиҳад. Дар Иконоскоп сели рӯшноӣ аз объект тавассути системаи оптикӣ ба ҳадафи фотоҳассоси хотамкоришуда (лавҳаи абрақӣ), ки аз миллионҳо фотокатоди минётурии аз ҳамдигар ҷудо ва донаҳои сурби бо сезий ё оксиди сезий рӯйпӯшшуда иборатанд, афтода, дар сатҳи он тақсимоти хосси [[Заряди электрӣ|зарядҳои электрӣ]], ба истилоҳ релйефи билқувва (интенсиалӣ)-ро ҳосил мекунад. Дар тарафи дигари он филиззе мавҷуд аст, ки лавҳаи сигналӣ номида мешавад. Ҳар як фотокатод бо ин лавҳа [[Конденсатор|конденсаторро]] ташкил медиҳад. Шуои электронӣ ҳадафи хотамкоришударо бо пайдарпайии муайян гузашта, бо густараи тавсифи телевизионӣ ифода меёбад ва ҳар як конденсаторро тавассути резистори Rн (муқовимати сарборӣ) безаряд мегардонад. Маъмулан, ба он тақвиятдиҳандаҳои бузурги қитъаи сигналҳои электриро васл мекунанд (нигар Тақвиятдиҳандаи сигналҳои электрӣ). Иконоскопро соли 1931 бехабар аз ихтирооти якдигар олимони шӯравӣ С. М. Катаев ва амрикоӣ В. К. Зворикин (1932) пешниҳод карданд. Иконоскоп нахустин бор барои интиқоли (ҳангоми равшаннокии 7–10 ҳазор лк) саҳнаҳои воқеӣ ва филмҳои синамоию телевизионӣ имкон дод. Солҳои 50 асри 20 Иконоскоп бо карнайҳои мукаммалтари ирсолкунандаи мавҷҳои телевизионӣ (супериконоскоп ва суперортикон) иваз карда шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иконоскоп|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Телевизион]] {{ПБ}} svl67iogm8xqlv5ufthf3mr98t0w9gf 0 331227 1473480 1471061 2026-05-22T05:55:55Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473480 wikitext text/x-wiki [[Акс:Illyrian tribes-en.png|thumb|Ҷойгиршавӣ ва номҳои бисёре аз қабилаҳои Иллирия]] '''Иллирийҳо''' ({{Lang-grc|Ἰλλυριοί}},{{lang-la|Illyrii}} – озодагон) — иллирианҳо, номи умумии гурӯҳи бузурги қабилаҳои ҳиндуаврупоӣ, ки дар шимолу ғарби [[нимҷазираи Балкан]], аз соҳилҳои миёнаи [[Дунай|д. Дунай]] то б. [[Баҳри Адриатикӣ|Адриатик]] (қабилаҳои далматҳо, либурнҳо, истриҳо, яподҳо, паннониҳо, дезитиатҳо, пирустиҳо, дитсиониҳо, дарданиҳо, ардиеиҳо, таулантиҳо ва ғ.) ва қисман дар ҷанубу шарқи нимҷазираи [[Апеннин (нимҷазира)|Апеннин]] (япигиҳо, мессапиҳо ва ғ.) иқомат доштанд. == Таърих == Бори аввал дар бораи Иллирийҳо муаррихони юнонӣ Гекатейи Милетӣ ва Ҳеродот маълумот додаанд. Фарҳанги Иллирийҳо ба асри биринҷӣ (ҳазорсолаи 2 то м.) мансуб буда, зери таъсири тамаддуни этрускҳо (дар шимол), юнониҳои қадим (дар ҷануб) ва фракиҳо (дар шарқ) ташаккул ёфтаст. Шуғли асосии Иллирийҳо [[кишоварзӣ]], [[чорводорӣ]] ва истихроҷу гудозиши филиззот буд. Аз асрҳои 7–3 то м. юнониҳо дар қаламрави сукунати Иллирийҳо чандин минтақаи тиҷоратӣ ва кишоварзӣ ташкил карданд. Иллирийҳо дар натиҷаи ҳуҷуми келтҳо (ибтидои асри 3 то м.) қисман минтақаи сукунати худро тарк карда, боқимонда дар омезиш бо онҳо қабилаҳои иллириҳо–келтҳоро ба вуҷуд оварданд. Дар давраи бархӯрдашон бо румиҳо (асри 3 то м.) ҷамоаи ибтидоӣ дар байни Иллирийҳо таназзул ёфт, баъзе қабилаҳои Иллирийҳои ҷанубӣ (энхелейҳо, таулантинҳо, ардиеиҳо) иттиҳоди сиёсии мустақил доштанд (асрҳои 4–3 то м.). Масалан, ардиеиҳо қабилаҳои ҳамсояи худро муттаҳид намуда, иттиҳоди сиёсии мустақилро бо марказаш дар Скодре (ҳоло Шкодер) ташкил карданд. Дар рафти ҷангҳои Иллирийҳо (229–28, 219, 168–67 то м.) румиҳо минтақаи сукунати ардиеиҳоро ғасб карда, онро ба музофоти Македония (148 то м.) ҳамроҳ намуданд. Баъдан минтақаи сукунати дигар қабилаҳои Иллирийҳо (либурниҳо, далматиҳо, яподҳо, дезитиатҳо ва пирустҳо) ба қаламарави [[Империяи Руми Шарқӣ|Империяи Рум]] муттаҳид карда шуданд ва онҳо тадриҷан фарҳанги румиҳоро пазируфтанд (2–1 то м.). Иллирийҳо дар давраи Муҳоҷирати бузурги халқҳо (асрҳо 4–7) комилан омезиш ёфтанд ва забони қадими иллирийӣ тадриҷан аз байн рафт. Дар асри 7 қабилаҳои славянӣ дар қаламрави сукунати Иллирийҳо якчанд давлати хурд ташкил карданд. Иллирийҳо бошишгоҳи истеҳкомии мудаввар ва хонаҳои сангӣ доштанд. Пас аз истилои Рум дар байни Иллирийҳо фарҳанги шаҳрсозии румӣ паҳн гардид. Ёдгориҳои фарҳангии Иллирийҳо дар [[Австрия]], [[Албания]], [[Босния ва Ҳерсеговина|Босния ва Ҳерсеговина,]] [[Италия]], [[Македония]], [[Сербия]], [[Хорватия]] ва [[Черногория]] боқӣ мондаанд. Бархе олимон Иллирийҳоро аҷдоди имрӯзаи албаниягиҳо меҳисобанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иллирийҳо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Қабилаҳо]] {{ПБ}} l8bqkx1barlgvw4300315dod60w664b 0 331228 1473482 1471066 2026-05-22T05:58:47Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473482 wikitext text/x-wiki {{Олим|таърихи таваллуд=12.8.1943|зодгоҳ=Деҳаи Хоҷағалтони ноҳияи Ш. Шоҳин|номи аслӣ=Искандар Икромов}} '''Икромов Искандар''' [(таваллуд 12.8.1943, деҳаи Хоҷағалтони [[Ноҳияи Шамсиддин Шоҳин|н. Шӯробод]] (ҳоло [[Шамсуддин Шоҳин|Шамсиддин Шоҳин]]]])] — адабиётшиноси тоҷик, д. и. филология (1992), проф. (1999). == Фаъолият == Хатмкардаи факултаи забон ва адабиёти тоҷики Институти давлатии педагогии Кӯлоб (ҳоло [[Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|ДДК ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]], 1968). Солҳои 1960–61 дар к-зи ба номи М. В. Фрунзе кор кардааст. Омӯзгор (1968–69), муаллими калон (1969–87), дотсенти кафедраи адабиёти тоҷик (1987–91), х. к. и. (1991–92) ва дотсенти кафедраи адабиёти тоҷики Институти давлатии педагогии Кӯлоб (1993–2000), проф. кафедраи филологияи Эрони ДДСТ [ҳоло [[Донишгоҳи давлатии фарҳанг ва Санъати Тоҷикистон|ДДФСТ]] ба номи М. Турсунзода (2000–01)], проф. кафедраи адабиёти тоҷик (2001), декани факултаи филология (2001–06), мудири кафедраи адабиёти тоҷик ва рӯзноманигории [[Донишгоҳи давлатии Бохтар|Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа]] (ҳоло ДДБ) ба номи Носири Хусрав (2006–12) буд. Аз соли 2012 проф. кафедраи адабиёти тоҷик ва рӯзноманигории донишгоҳи мазкур. == Эҷодиёт == Дар мавзӯъҳои «Ҳаёт ва эҷодиёти [[Абулфараҷи Рунӣ]]» (1980) рисолаи номзадӣ ва «Мақоми Анварӣ дар таърих ва инкишофи жанри қасида» (1992) рисолаи докторӣ дифоъ кардааст. Муаллифи мақолаҳо оид ба масъалаҳои гуногуни таърихи адабиёти классикии форс-тоҷик, махсусан шоирони қасидасаро Абулфараҷи Рунӣ ва Анварӣ: «Абулфараҷи Рунӣ ва [[Масъуди Саъди Салмон]]», «[[Абулфараҷи Рунӣ]] ва [[Абулфараҷи Сигзӣ]]», «[[Анварӣ]] ва Абулфараҷи Рунӣ», «Ҷомӣ ва Анварӣ», «Робитаи эҷодии Анварӣ ва [[Заҳири Форёбӣ]] дар жанри қасида» ва ғ. Ба қалами Икромов Искандар инчунин рисолаи таҳқиқӣ дар бораи овозхони тоҷик устод [[Одина Ҳошим|Одина Ҳошимов]] (2011) тааллуқ дорад. Дар ин асар зиндагиву фаъолияти эҷодии Одина Ҳошимов аз дидгоҳи нав таҳқиқ шудааст. == Ҷоизаҳо == Бо медали ҷашнии «Бистсолагии ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании 1941–1945» (1965) ва нишони сарисинагии «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (2012) сарфароз гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромов Искандар|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Олимон]] in866ew232ddzsqqb3k0bulqf9kw3ei 0 331229 1473484 1471068 2026-05-22T06:01:46Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473484 wikitext text/x-wiki {{Варзишгар|номи аслӣ=Зарина Икромова|ҷинс=зан|зодрӯз=16.9.1986|зодгоҳ=Шаҳри Душанбе|мураббӣ=М.Яҳёев|варзиш-шаҳрвандӣ2=Тоҷикистон - Амрико|медалҳо=Pan American Games, 2009, Пуэрто-Рико, USAT National Championship, 2010, Калифорния ва ғ Чемпиони Осиё (2008, Қазоқистон), ғолиби мусобиқаҳои Ҷоми Аврупо (2003, 2004, 2006), Ҷоми «Сонсу»-и Осиёи Марказӣ (Бишкек, 2005). Дорандаи медалҳои биринҷии чемпионати ҷаҳон (2004, Малайзия, 2006, Тошканд), медали нуқраи чемпионати ҷаҳон (2006, Булғористон, 2007, Словения), медали тилои «Open USA» (2008, Каролинаи Шимолӣ).|унвон=Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ}} '''[[Икромова Зарина]]''' (таваллуд 16.9.1986, [[Душанбе]]), [[варзишгар]] (таэквондо ITF) — дорандаи камарбанди сиёҳ, дани Зарина Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ. == Корнома == Чемпиони Осиё (2008, [[Қазоқистон]]), ғолиби мусобиқаҳои Ҷоми Аврупо (2003, 2004, 2006), Ҷоми «Сонсу»-и [[Осиёи Марказӣ]] ([[Бишкек]], 2005). Дорандаи медалҳои биринҷии чемпионати ҷаҳон (2004, [[Малайзия]], 2006, [[Тошканд]]), медали нуқраи чемпионати ҷаҳон (2006, [[Булғористон]], 2007, [[Словения]]), медали тилои «Open USA» (2008, [[Каролинаи Шимолӣ]]). Аз 8- солагӣ ба варзиш машғул аст. Дар мусобиқаҳои сатҳи байналмилалӣ аз соли 2003 ширкат мекунад. Мураббиаш М. Яҳёев. Роҳбари дастаи мунтахаби занон оид ба таэквондо (2003–08). Аз соли 2008 дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] кору зиндагӣ мекунад. == Ҷоизаҳо == Дорандаи медали тилои чандин мусобиқаҳои варзишӣ дар ИМА (Pan American Games, 2009, [[Пуэрто-Рико]], USAT National Championship, 2010, [[Калифорния]] ва ғ.). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромова Зарина|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Варзишгарон]] 46brcy0cl1ya3r0xqifpzavgxwm0hpy 0 331231 1473485 1471073 2026-05-22T06:04:08Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473485 wikitext text/x-wiki {{Олим|таърихи таваллуд=26.8.1958|зодгоҳ=Н.Сариосиёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон|дараҷаи илмӣ=д.и.техникӣ проффесор}} '''Икромов Исломқул Исматович''' (26.8.1958, [[Ноҳияи Сариосиё|н. Сариосиёи]] [[Ҷумҳурии Ӯзбекистон]]) — муҳандис-ҳидротехники тоҷик, д. и. техникӣ (2006). == Фаъолият == Соли 1981 Институти давлатии хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (ҳоло [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|ДАТ ба номи Ш. Шоҳтемур]])-ро хатм карда, дар ҳамон ҷо ба ҳайси ёвар (ассистент), муаллими калон, дотсенти кафедраи иншооти ҳидротехникӣ, мудири кафедраи сохтмони иншооти ҳидротехникӣ, муовини декани факултаи ҳидромелиоративӣ кор кардааст. Солҳои 2000–03 коршиноси Маркази дастгирии хусусигардонии хоҷагиҳо дар назди [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]], 2000-07 мушовири Маркази касбии кам кардани зарари офатҳои табиии Агентии Швейсария оид ба ҳамкорӣ дар Тоҷикистон буд. Аз соли 2007 проф. кафедраи [[мелиоратсия]], таҷдидсозӣ ва ҳифзи замини [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|ДАТ ба номи Ш. Шоҳтемур.]] Дар соҳаи омӯзиши системаҳои обёрии чакрагӣ дар нишебзаминҳо, техника ва технологияи обёрӣ ба заминҳои кишт, баланд бардоштани эътимоднокии системаҳои обёрии чакрагӣ зиёда аз шаст асару мақолаи илмӣ навиштааст ва соҳиби панҷ ихтироъ мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромов Исломқул Исматович |7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Олимон]] gtoobcu8qd53wjluo3wotkchqedpvgv 0 331249 1473488 1471185 2026-05-22T06:20:14Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473488 wikitext text/x-wiki [[Акс:Bolts of Silk on Display - Yodgorlik (Souvenir) Silk Factory - Margilon - Uzbekistan (7553441596).jpg|мини|«Хон-атлас» фабрикаи абрешими «Ёдгорлик» дар Маргилони Узбекистон.]] '''Икат''' (малайии meng-ikat – бастан, гиреҳ задан, печондан) — як навъи матои мунаққаш, ки тор ё пуди онро пеш аз бофтан бо ранги муқовим ранг мекунанд; шеваи қадимии бофт ва ранг кардани матоъ. == Таърих == Дар икат нақшро рӯи тор, пуд ё ҳар ду ба василаи рангрезӣ ба вуҷуд оварда, сипас онро мебофанд. Ин навъи бофтро дар Ҳинд «ҳул», дар [[Эрон]] «дороӣ» ва дар [[Индонезия]] икат мегӯянд. Икат пеш аз густариши муносибатҳои бозаргонӣ миёни ақвоми мухталиф ривоҷ дошт. Куҳантарин намунаи икат дар [[Ҳиндустон]] ва [[Миср]] бозёфт шудааст. Аксари муҳаққиқон [[Индонезия|Индонезияро]] макони пайдоиши икат медонанд. Мувофиқи маълумоти маъхазҳои бостоншиносӣ ва хаттӣ икат аз асрҳои 6–7 дар [[Ҳиндустон|Ҳинд]], Эрон, [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], [[Яман]], [[Осиёи Марказӣ]] (Бухоро, Синзян), [[Ҷопон]], [[Амрикои Марказӣ]] ва Ҷанубӣ, [[Африқо]] ва ғ. маъмул гардидааст. Дар гузашта икатро дастӣ мебофтанд, ҳоло бо дастгоҳҳои махсус бофта мешавад. Барои бофтани икат риштаҳоро мувофиқи андозаи маҳсулот (масалан, сарӣ) ба рӯи чорчӯб мекашанд ва ба шакли нақши пешакӣ тарҳрезишуда ҷамъ карда, мебанданд. Бастан ва рангрезӣ аз 2 то 6–7 бор пайиҳам сурат мегирад. Маъмулан, барои эҷоди нақш дар рӯи матоъ аз ду усул истифода мебаранд: офаридани нақш ҳангоми бофт ва нусхапартоӣ дар рӯи [[матоъ]]. Нақшунигори икат аз хатҳои рах-рах ва зинашакл таркиб ёфтаанд. Вобаста ба тарзи бофт икат торӣ, пудӣ ва торипудӣ (дурӯя) мешавад. Тарзи бофт аз бастан, ранг кардан ва кушодани нахҳо иборат аст. Дар гузашта барои икат аз ранг (нил, сиёҳи хокистаранг) ва абрешими табиӣ (ҳоло маснуӣ низ) истифода мешуд. Дар Ҳинд (бандҳана, читка, патола) аз абрешим (сербар ва камбар) ва пахта (камбар) истеҳсол мешавад. Икати пахтагини истеҳсоли Андра-Прадеш (Почампалли ва ғ.) ба мамлакатҳои [[халиҷи Форс]] содирот мешуд. Икати абрешими гаронбаҳои сербар – патолаи Гуҷарот ва Ориса (дар [[Ҳиндустон]] ва [[Индонезия]] матои маросимӣ дониста шуда, ҷузви либоси арӯсӣ маҳсуб мешуд) ба Индонезия тавассути тоҷирони гуҷаротӣ (аз ҳазораи 1) ва ширкатҳои тиҷоратии аврупоӣ (асрҳои 16–19) ворид мегардид. Дар икатҳои абрешимиву пахтагии Индонезия[[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ|, Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] услуби нақшунигор, ки барои анъанаҳои икати қадимӣ хос буд, вомехӯрад. Дар Ҷопон икати сербар ё камбар, маъмулан, дуранга (ранги нил)-и пахтагӣ (касурӣ) ҳамчун масолеҳи суннатӣ барои кимано (либоси мардона) ва матои ороишӣ хидмат мекунад. Нақшунигори икати ҷопонӣ, маъмулан, тамоми замин (таг)-и матоъро фаро мегирад ё дар шакли медалон ва қаламарезгӣ, баъзан тасмашакл иҷро мешаванд. Дар Амрикои Марказӣ Икатҳои пашмӣ вуҷуд доштанд. Дар Осиёи Миёна ([[Бухоро]], [[Самарқанд]], [[Хуҷанд]], [[Намангон]], [[Марғелон]] ва ғ.) дар асрҳои 19–20 истеҳсоли икатҳои абрешимиву нимабрешимӣ (атлас, адрас) ба зинаи баланди тараққиёт расид. Икатҳои Осиёи Миёна абрбандӣ мешуданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икат|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Матоъҳо]] 037tjg2ad2rb1a51ah6t0d2fypc6szr 0 331275 1473489 1471234 2026-05-22T06:21:05Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473489 wikitext text/x-wiki {{Сулола}} Илёсиён, Илёсшоҳиён, сулолаи ҳукмрон дар Бангола (асрҳои 14–15). Асосгузори сулола ҳокими Банголаи Ғарбӣ Шамсуддин Илёсшоҳ (1345–57) — мулаққаб ба Ҳоҷӣ Илёс буд, ки дар аҳди ҳукумати ӯ Бангола муттаҳид гардид. Пас аз Илёсшоҳ писараш Сикандаршоҳ (ҳукмронӣ 1358–90) ба сари қудрат омада, тавассути писараш Ғиёсуддин Аъзамшоҳ (ҳукмронӣ 1390–1409) ба қатл расид. Ғиёсуддин бо шоҳони Ҷунпур, араб ва Чин робитаи хуб барқарор кард. Дар аҳди Ҳамзашоҳ Сайфуддин (1410–12), Боязидшоҳ Шиҳобуддин (1412–14) ва Фирӯзшоҳи II Алоуддин (1414–15) ҳукумати Илёсиён заиф шуда, шоҳони он бозичаи дасти ашроф гардиданд. Соли 1415 Алоуддин аз тарафи Роҷа Ганеш (ҳукмронӣ 1415–18) ба қатл расид ва Илёсиён тақрибан 30 сол ҳукуматро аз даст доданд. Набераи Илёсшоҳ – Маҳмудшоҳ I Носируддин (1437–1460) дубора салтанати Илёсиёнро дар Бангола барқарор кард. Дар аҳди Носируддин сохтмони биноҳои замонавӣ дар кишвар, махсусан дар пойтахти Бангола – Гоур (аз 1446), зиёд гардид. Дар давраи ҳукмронии Рукниддин Борбик (1460–74), Юсуфшоҳ Шамсуддин (1474–81) ва Фатҳшоҳ (1481–87) нуфузи ҳабашиён дар дарбор боло рафта, салтанати Илёсиён таназзул ёфт. Илёсиён ба рушди илму ҳунар, забону адаби форсӣ, тиҷорат ва меъморӣ таваҷҷуҳ зоҳир намуданд ва Ғиёсуддин Аъзамшоҳ хост Ҳофизи Шерозиро ба дарбори худ ҷалб кунад. Баъдан дар дарбори Илёсиён забони банголӣ нуфуз пайдо карда, осори арзишманде бо ин забон таълиф шуданд. Илёсиён ба намояндагони тасаввуф эҳтироми хосса доштанд. Намунаи осори меъмории аҳди Илёсиён – «Масҷиди одина», масҷиди «Соз Гунбаз» ва мақбараи Нур Қутби Олам то ҳол боқӣ мондаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илёсиён|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Сулолаҳо]] 5yzstx54f0l8e4mntv4khzcrwwyff3t 1473490 1473489 2026-05-22T06:21:44Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473490 wikitext text/x-wiki {{Хонадони салтанатӣ}} Илёсиён, Илёсшоҳиён, сулолаи ҳукмрон дар Бангола (асрҳои 14–15). Асосгузори сулола ҳокими Банголаи Ғарбӣ Шамсуддин Илёсшоҳ (1345–57) — мулаққаб ба Ҳоҷӣ Илёс буд, ки дар аҳди ҳукумати ӯ Бангола муттаҳид гардид. Пас аз Илёсшоҳ писараш Сикандаршоҳ (ҳукмронӣ 1358–90) ба сари қудрат омада, тавассути писараш Ғиёсуддин Аъзамшоҳ (ҳукмронӣ 1390–1409) ба қатл расид. Ғиёсуддин бо шоҳони Ҷунпур, араб ва Чин робитаи хуб барқарор кард. Дар аҳди Ҳамзашоҳ Сайфуддин (1410–12), Боязидшоҳ Шиҳобуддин (1412–14) ва Фирӯзшоҳи II Алоуддин (1414–15) ҳукумати Илёсиён заиф шуда, шоҳони он бозичаи дасти ашроф гардиданд. Соли 1415 Алоуддин аз тарафи Роҷа Ганеш (ҳукмронӣ 1415–18) ба қатл расид ва Илёсиён тақрибан 30 сол ҳукуматро аз даст доданд. Набераи Илёсшоҳ – Маҳмудшоҳ I Носируддин (1437–1460) дубора салтанати Илёсиёнро дар Бангола барқарор кард. Дар аҳди Носируддин сохтмони биноҳои замонавӣ дар кишвар, махсусан дар пойтахти Бангола – Гоур (аз 1446), зиёд гардид. Дар давраи ҳукмронии Рукниддин Борбик (1460–74), Юсуфшоҳ Шамсуддин (1474–81) ва Фатҳшоҳ (1481–87) нуфузи ҳабашиён дар дарбор боло рафта, салтанати Илёсиён таназзул ёфт. Илёсиён ба рушди илму ҳунар, забону адаби форсӣ, тиҷорат ва меъморӣ таваҷҷуҳ зоҳир намуданд ва Ғиёсуддин Аъзамшоҳ хост Ҳофизи Шерозиро ба дарбори худ ҷалб кунад. Баъдан дар дарбори Илёсиён забони банголӣ нуфуз пайдо карда, осори арзишманде бо ин забон таълиф шуданд. Илёсиён ба намояндагони тасаввуф эҳтироми хосса доштанд. Намунаи осори меъмории аҳди Илёсиён – «Масҷиди одина», масҷиди «Соз Гунбаз» ва мақбараи Нур Қутби Олам то ҳол боқӣ мондаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илёсиён|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Сулолаҳо]] 9ga2orwu5bqr4i8qyi71pu7b943y4sq 1473491 1473490 2026-05-22T06:22:07Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473491 wikitext text/x-wiki {{Хонадони салтанатӣ}} Илёсиён, Илёсшоҳиён — сулолаи ҳукмрон дар Бангола (асрҳои 14–15). Асосгузори сулола ҳокими Банголаи Ғарбӣ Шамсуддин Илёсшоҳ (1345–57) — мулаққаб ба Ҳоҷӣ Илёс буд, ки дар аҳди ҳукумати ӯ Бангола муттаҳид гардид. Пас аз Илёсшоҳ писараш Сикандаршоҳ (ҳукмронӣ 1358–90) ба сари қудрат омада, тавассути писараш Ғиёсуддин Аъзамшоҳ (ҳукмронӣ 1390–1409) ба қатл расид. Ғиёсуддин бо шоҳони Ҷунпур, араб ва Чин робитаи хуб барқарор кард. Дар аҳди Ҳамзашоҳ Сайфуддин (1410–12), Боязидшоҳ Шиҳобуддин (1412–14) ва Фирӯзшоҳи II Алоуддин (1414–15) ҳукумати Илёсиён заиф шуда, шоҳони он бозичаи дасти ашроф гардиданд. Соли 1415 Алоуддин аз тарафи Роҷа Ганеш (ҳукмронӣ 1415–18) ба қатл расид ва Илёсиён тақрибан 30 сол ҳукуматро аз даст доданд. Набераи Илёсшоҳ – Маҳмудшоҳ I Носируддин (1437–1460) дубора салтанати Илёсиёнро дар Бангола барқарор кард. Дар аҳди Носируддин сохтмони биноҳои замонавӣ дар кишвар, махсусан дар пойтахти Бангола – Гоур (аз 1446), зиёд гардид. Дар давраи ҳукмронии Рукниддин Борбик (1460–74), Юсуфшоҳ Шамсуддин (1474–81) ва Фатҳшоҳ (1481–87) нуфузи ҳабашиён дар дарбор боло рафта, салтанати Илёсиён таназзул ёфт. Илёсиён ба рушди илму ҳунар, забону адаби форсӣ, тиҷорат ва меъморӣ таваҷҷуҳ зоҳир намуданд ва Ғиёсуддин Аъзамшоҳ хост Ҳофизи Шерозиро ба дарбори худ ҷалб кунад. Баъдан дар дарбори Илёсиён забони банголӣ нуфуз пайдо карда, осори арзишманде бо ин забон таълиф шуданд. Илёсиён ба намояндагони тасаввуф эҳтироми хосса доштанд. Намунаи осори меъмории аҳди Илёсиён – «Масҷиди одина», масҷиди «Соз Гунбаз» ва мақбараи Нур Қутби Олам то ҳол боқӣ мондаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илёсиён|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Сулолаҳо]] 6need4jvwef1ury2uygs4lmks7exw2v 1473492 1473491 2026-05-22T06:24:18Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473492 wikitext text/x-wiki {{Хонадони салтанатӣ}} Илёсиён, Илёсшоҳиён — сулолаи ҳукмрон дар Бангола (асрҳои 14–15). == Таърих == Асосгузори сулола ҳокими Банголаи Ғарбӣ Шамсуддин Илёсшоҳ (1345–57) — мулаққаб ба Ҳоҷӣ Илёс буд, ки дар аҳди ҳукумати ӯ Бангола муттаҳид гардид. Пас аз Илёсшоҳ писараш Сикандаршоҳ (ҳукмронӣ 1358–90) ба сари қудрат омада, тавассути писараш Ғиёсуддин Аъзамшоҳ (ҳукмронӣ 1390–1409) ба қатл расид. Ғиёсуддин бо шоҳони Ҷунпур, араб ва Чин робитаи хуб барқарор кард. Дар аҳди Ҳамзашоҳ Сайфуддин (1410–12), Боязидшоҳ Шиҳобуддин (1412–14) ва Фирӯзшоҳи II Алоуддин (1414–15) ҳукумати Илёсиён заиф шуда, шоҳони он бозичаи дасти ашроф гардиданд. Соли 1415 Алоуддин аз тарафи Роҷа Ганеш (ҳукмронӣ 1415–18) ба қатл расид ва Илёсиён тақрибан 30 сол ҳукуматро аз даст доданд. Набераи Илёсшоҳ – Маҳмудшоҳ I Носируддин (1437–1460) дубора салтанати Илёсиёнро дар Бангола барқарор кард. Дар аҳди Носируддин сохтмони биноҳои замонавӣ дар кишвар, махсусан дар пойтахти Бангола – Гоур (аз 1446), зиёд гардид. Дар давраи ҳукмронии Рукниддин Борбик (1460–74), Юсуфшоҳ Шамсуддин (1474–81) ва Фатҳшоҳ (1481–87) нуфузи ҳабашиён дар дарбор боло рафта, салтанати Илёсиён таназзул ёфт. Илёсиён ба рушди илму ҳунар, забону адаби форсӣ, тиҷорат ва меъморӣ таваҷҷуҳ зоҳир намуданд ва Ғиёсуддин Аъзамшоҳ хост [[Ҳофизи Шерозӣ|Ҳофизи Шерозиро]] ба дарбори худ ҷалб кунад. Баъдан дар дарбори Илёсиён [[забони банголӣ]] нуфуз пайдо карда, осори арзишманде бо ин забон таълиф шуданд. Илёсиён ба намояндагони тасаввуф эҳтироми хосса доштанд. Намунаи осори меъмории аҳди Илёсиён – «Масҷиди одина», масҷиди «Соз Гунбаз» ва мақбараи Нур Қутби Олам то ҳол боқӣ мондаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илёсиён|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Сулолаҳо]] gz4pbw94w0w4gjtx93qg6cbyqz5wik8 0 331276 1473493 1471239 2026-05-22T06:25:52Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473493 wikitext text/x-wiki {{Минерал | Ном = Илваит | Тасвир = Ilvaite-121876.jpg | Сарлавҳа = Илваит ([[Далнегорск]], кишвари Приморский, Русия) | Формула = CaFe²⁺2</sub>Fe³⁺Si₂O₇O(OH) | Ранг = Оҳан-сиёҳ, хокистарранг-сиёҳ | Ранги Streak = Сиёҳ, ҳамвор ба сабз ё қаҳваранг табдил меёбад | Равшанӣ = Нимметаллӣ | Шаффофият = Шаффоф | Ҷудошавӣ = Тоза дар {010}, Миёна то номукаммал дар {001} ва (100) | Системаи кристалл = орторомбӣ (ромбӣ) | Параметрҳои панҷара = | Сахтӣ = 5,5-5,6 | Шикастан = нобаробар | Наҷосат = | Зичӣ = 3,99-4,05 | Индекси рефрактивӣ = | Ҳолати IMA = Эътибор G }} '''Илвайт''' — минерали нодир. Аз номи лотинии ҷазираи Элба дар [[Италия]] гирифта шудааст. Формулаи кимиёиаш CaFe2 +2Fe3+[Si2 O7]O [OH]. == Тавсиф == Дар таркибаш 13,69% СаО, 35,2% FeO, 19,55% Fe3O2, 29,36% SiO2, 2,20% H2O, баъзан то 9% MnO мавҷуд аст. Система (сохтор)-и шӯшабандиаш ромбӣ. Шӯшаҳояш, ки асосан дар холигиҳо дучор меоянд, бештар шакли маншур ва рахи амудӣ доранд. Бештар дар шакли донагӣ, тӯдаӣ ва шуоънамуд падид омадаанд. Рангаш сиёҳи бӯртоб ё сабз. Ранги хокааш аз сабзи сиёҳгун то сиёҳи сабзранг. Ҷилояш нимфилиззӣ, равғанӣ, дар сатҳи тозааш шишагун. Сахтиаш аз рӯи ҷадвали Моос 5,5–6. Зудшикан (чарс). Вазни хоссаш 4,1–4,2. Қабатпайвандиаш (гусехташ) комил. Шикасташ ноҳамвор. Дар кислотаҳо ба осонӣ ҳал шуда, ба таҳшини фалламонанд табдил меёбад. Илвайт дар конҳои скарнии оҳан ҳамроҳи [[андрадит]], [[Авгит|авгит,]] [[геденбергит]], [[Магнит|магнетит]], пирит ва дигар минералҳо дучор меояд. Дар сиенитҳои нефелинӣ низ вомехӯрад. Бори аввал дар кони Рио-Марина (ҷазираи Элба) дар шакли булӯрҳои калон ёфт шудааст. Дар конҳои [[Норвегия]], Илимауссак (Гренландияи Ғарбӣ), Урали Шимолӣ низ дучор омадааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илвайт|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Кимиё]] 4ik4atahh2n3nwi2h9g0namxi4ajd3f 0 331277 1473496 1471245 2026-05-22T06:31:15Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473496 wikitext text/x-wiki {{Ширкат}} «'''Ил'''» — силсилаи тайёраҳо, ки Маҷмааи [[Авиатсия|авиатсионии]] ба номи С. В. Илюшин истеҳсол кардааст. Дар таърихи фаъолият зиёда аз 100 намуд дастгоҳи парвозкунандаро ихтироъ карда, сохтааст. == Таърих == Бо нахустин тайёраи «Ил» – бомбаандози ЦКБ-26 В. Коккинаки аввалин рекорди авиатсионии ҷаҳонии шӯравиро (ҷиҳати баландии борбардорӣ) гузошт. «Ил» вобаста ба таъйинот се навъ буд: мусофирбар (Ил-12, Ил-14, Ил-18, Ил-62, Ил-86, Ил-96-300, Ил-114, Ил-114-100, Ил-103), нақлиётии боркаш (Ил-12Д, Ил-14Т, Ил-76 ва навъҳои тағйирдодаи он – Ил-114Т, Ил-96Т) ва ҳарбӣ (ҳамлавар – Ил-2, Ил-10, Ил-102; бомбаандози Ил-4 и Ил-28; зидди киштӣ: Ил-38 ва ғ). Нусхаи лоиҳаи «Ил»-ро С. В. Илюшин дар Бюрои конструктории ба номи Илюшин тасдиқ кардааст. Солҳои 1958–59 бо «Ил» оид ба дурии масофа ва баландии парвоз бо бори муфиди гуногун 20 рекорди ҷаҳонӣ нишон дода шуд. Тайёраи мусофирбари «Ил» вобаста ба камхарҷӣ, бароҳатӣ ва бехатарии парвоз таваҷҷуҳи бозори ҷаҳониро ба худ ҷалб кард ва чандин ширкати хориҷӣ тайёраи тамғаи мазкурро харидорӣ намуданд. «Ил» нахустин тайёраи мусофирбари аҳди шӯравӣ буда, дар натиҷаи тадриҷан васеъ гардидани доираи талабот ба ин навъи тайёра барои 17 ширкати хориҷӣ беш аз 100 тайёра сохта шуд. Ҳоло дар Маҷмааи зикршуда навъҳои нави «Ил» тарроҳӣ ва сохта мешаванд. Нигар аксҳо дар саҳифаи баъдӣ. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|«Ил»|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Лавозимоти ҷангӣ]] dlu9kk4qlpko3zof3g22m1xvu1eddst 0 331281 1473497 1471250 2026-05-22T06:33:46Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473497 wikitext text/x-wiki [[Акс:Köppen-Geiger climate classification map Df (1980-2016) - more coastline details.png|мини|400x400пкс|Влажный континентальный климат]] '''Иқлими ҳумидӣ''' ́́({{lang-la|humidus}} – рутубатнок) — иқлими рутубатнок, иқлими минтақаҳое, ки рутубатнокиашон аз меъёр баланд аст. Дар иқлими ҳумидӣ миқдори гармии Офтоб барои бухор кардани намнокӣ (рутубат)-е, ки дар шакли бориш ворид мешавад, нокифоя мебошад. Оби барзиёд аз сатҳи замин ҷорӣ шуда, баъзан боиси эрозияи шакли релеф мегардад. Ду намуди иқлими ҳумидиро фарқ мекунанд: намуди қутбии иқлими ҳумидӣ дар минтақаҳои паҳншавии ҷинсҳои яхбастаи биёрсола дар ҳолати мавҷуд набудани ғизогирии обҳои рӯизаминӣ аз ҳисоби обҳои зеризаминӣ ва намуди фреатӣ, ки дар он обҳои рӯизаминӣ аз ҳисоби қисман ҷаббида шудани боришоти [[Атмосфера|атмосферӣ]] ба хок аз обҳои зеризаминӣ ғизо мегиранд. Истилоҳи иқлими ҳумидиро бори аввал ҷуғрофиёдони олмонӣ Албрехт Пенк (1858–1945) ҳангоми таҳияи таснифоти [[Геоморфология|геоморфологии]] иқлим пешниҳод кардааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқлими ҳумидӣ|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Иқлим]] d9z9gz7on93zc5ntfz4i45nsmsr2me3 1473498 1473497 2026-05-22T06:34:55Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473498 wikitext text/x-wiki [[Акс:Köppen-Geiger climate classification map Df (1980-2016) - more coastline details.png|мини|400x400пкс|Иқлими континенталӣ намнок]] '''Иқлими ҳумидӣ''' ́́({{lang-la|humidus}} – рутубатнок) — иқлими рутубатнок, иқлими минтақаҳое, ки рутубатнокиашон аз меъёр баланд аст. Дар иқлими ҳумидӣ миқдори гармии Офтоб барои бухор кардани намнокӣ (рутубат)-е, ки дар шакли бориш ворид мешавад, нокифоя мебошад. Оби барзиёд аз сатҳи замин ҷорӣ шуда, баъзан боиси эрозияи шакли релеф мегардад. Ду намуди иқлими ҳумидиро фарқ мекунанд: намуди қутбии иқлими ҳумидӣ дар минтақаҳои паҳншавии ҷинсҳои яхбастаи биёрсола дар ҳолати мавҷуд набудани ғизогирии обҳои рӯизаминӣ аз ҳисоби обҳои зеризаминӣ ва намуди фреатӣ, ки дар он обҳои рӯизаминӣ аз ҳисоби қисман ҷаббида шудани боришоти [[Атмосфера|атмосферӣ]] ба хок аз обҳои зеризаминӣ ғизо мегиранд. Истилоҳи иқлими ҳумидиро бори аввал ҷуғрофиёдони олмонӣ Албрехт Пенк (1858–1945) ҳангоми таҳияи таснифоти [[Геоморфология|геоморфологии]] иқлим пешниҳод кардааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқлими ҳумидӣ|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Иқлим]] 53edmed11l7ol6t6phe81irppfr9o05 0 331282 1473499 1471252 2026-05-22T06:37:42Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473499 wikitext text/x-wiki '''Иқлими астрономӣ''', астроиқлим — маҷмӯи шароити астрономие, ки ба сифати мушоҳидаҳои [[Ахтаршиносӣ|астрономӣ]] таъсир мерасонад. Муҳимтарини онҳо шаффофияти ҳаво, дараҷаи якҷинсагии он (ба саҳеҳии тасвир таъсир мекунад), бузургии нурпошии заминавии атмосфера, пасту баландшавии ҳарорати шаборӯзии ҳаво ва неруи бод мебошад. Дар фосилаи мавҷҳои оптикӣ шаффофияти атмосфераи Замин ба қадри кофӣ мавҷуд аст: нури ситорае, ки дар самтурраъс (зенит) ҷойгир аст, ҳангоми мушоҳида кардан аз с. б. 25–50 % (ҷузви сурхи рӯшноӣ камтар, ранги осмонии охири тайф зиёдтар) суст шуда, аз баландии расадхонаи кӯҳӣ (2500–3000 аз с. б.) ба ҳисоби миёна 20% коҳиш меёбад. Дар соҳаи ултрабунафш (УБ) шаффофияти атмосфера якбора паст мешавад: барои мавҷҳои аз 280 нм кӯтоҳ он амалан шаффоф нест. Дар фосилаи инфрасурх (ИС) шаффофияти атмосфера умуман якҷинса нест: чандин рахҳои пуриқтидори фурӯбарӣ аз ҷониби молекулаҳои оксиген ва об мавҷуданд. Аз ин рӯ, барои аз фосилаи наздик мушоҳида кардани ИС телескопҳоро дар минтақаҳои баландкӯҳи хушк, масалан, дар биёбони Атакамаи Чили ё дар қуллаҳои вулканҳои қадими Ҳовойи (дар баландии бештар аз 4000 м аз с. б.) мегузоранд. Иқлими астрономӣро экспедитсияҳои махсус муайян мекунанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқлими астрономӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқлим]] {{ПБ}} 2livwq7bqmtz0ygs1i07g2lx0kx1qjx 0 331377 1473500 1472217 2026-05-22T06:41:20Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473500 wikitext text/x-wiki '''Изтироб''' ({{lang-ar|اضطراب}}) — [[Ошуфтагӣ|ошуфтагӣ,]] бетобӣ, ташвиш, дар равоншиносӣ парешонии зеҳнӣ аз таъсири тарси мубҳам, ҳарос ва нигаронӣ аз хатари номушаххас, ки боиси адами эътимод, дармондагӣ ва барангехтагии [[Физиология|физиологӣ]] мегардад; ҳолати нороҳати беқарорӣ ва таҳрикпазир, нигаронии беш аз ҳад. == Омилҳои ба вуҷудоварандаи изтироб == Изтиробро бисёр [[Муҳаққиқ|муҳаққиқон]] ба эҳсоси тарс монанд медонанд, бо ин тафовут, ки тарс вокуниш ба хатар ва таҳдидҳои маълум буда, изтироб эҳсоси нохушоянд аз ташвиш ва нороҳатиҳоест, ки дар заминаи тарс ё хатарҳои мавҳуму хаёлӣ ва ношинохта ба вуҷуд меояд. Изтироб дар шароити пуртаниш вокуниши табиӣ аст. Омилҳои асосии ба вуҷуд омадани изтироб: 1) биологӣ ва ҷисмонӣ (мизони ғайримуқаррарии баъзе аз ҳормонҳои мавҷуд дар хун ё ихтилол дар системаи [[Ҳормон|ҳормонӣ]], камҳаракатӣ, поин будани мизони қанди хун ва ғ.; 2) экологӣ ва иҷтимоӣ (мушкилоти хонаводагӣ, тағйироти ногаҳонӣ ва ғайримунтазир, масалан, зилзила, беморӣ ё марги яке аз наздикон); 3) [[Генетика|генетикӣ]] ва [[Ирс|ирсӣ]] (бахусус, дар баъзе намудҳои изтироби ихтилолоти ҳарос ва тарс аз маконҳои боз ё тарси марзӣ). Изтироби ҳарос тарси бидуни иллат буда, аз хусусиятҳои ихтилоли ҳарос аст. Изтироби шадиду музмин баъзан боиси сар задани бемориҳои афсурдарӯҳӣ ё ангезаҳои ҷисмонию эҳсосотӣ мегардад. Аломатҳои равоншинохтии изтироб: хулқу хӯ, таҳрикпазирӣ, эҳсосотӣ будан; тафаккур: нигаронӣ, мушкил дар тамаркуз, эҳсоси холӣ будани зеҳн, осебпазир донистани худ, беш аз ҳад ба таҳдид аҳаммият додан; ангезиш: худдорӣ аз мавқеиятҳо, вобастагии зиёд, майл ба фирор; рафтор, беқарорӣ, вокуниш. Изтироб дар дараҷаҳои физиологӣ (афзоиши тапиши дил, нафаскашӣ, тезшавии гардиши хун, баландшавии фишори шарёнӣ, ҳаяҷоннокӣ ва ғ.), эмотсионалӣ-когнитивӣ (оҷизӣ, умедворию ноумедӣ, бечорагӣ, беҳолшавӣ, ҳисси нобоварӣ дар қабули қарор) ва рафторӣ (гаштугузори бемақсад, хоидани нохунҳо, дар даст [[алвонҷ]] додани ашёи гуногун) ифода меёбад. Дар равонпизишкӣ изтироб як навъи равонранҷурӣ (невроз) буда, бидуни иллат эҷод мешавад ё шиддати он бо омили эҷодкунандааш таносуб надорад. Дар мавриди иллати изтироб назарияҳои муҳимро се мактаби умдаи равоншиносӣ (психоанализ, рафторӣ, вуҷудӣ) баён кардаанд. == Наъвҳои изтироб == Аз назари З. Фрейд (асосгузори психоанализ, мафҳуми изтиробро дар [[равоншиносӣ]] ҷорӣ кардааст) кӯшишҳои ғаризии номатлуб сабаби изтироб мегардад. Шакли ибтидоии изтироб аз таваллуди фард сарчашма мегирад. З. Фрейд вобаста ба сарчашмаи таҳдид 3 навъи изтиробро муайян кардааст: Изтироби воқеӣ (вақте фард бо хатар ё таҳдиди берунӣ дучор гардад); изтироби равонранҷурӣ (невротикӣ), ки дар натиҷаи он рафторҳои ночизи иҷтимоӣ падид меоянд; Изтироби ахлоқӣ (вақте фард бархилофи виҷдон ё арзишҳои ахлоқии худ амале анҷом медиҳад). Ба назари З. Фрейд изтироби ҳушдордиҳанда фардро аз хатарҳои номаълум огоҳ сохта, водор мекунад, ки аз он худро дифоъ намояд. Изтироби аввалия дар сурати барҳам хӯрдани мувозинати «эго» эҷод мешавад. Ҳолати дуввум дар мавриди осебдидагӣ падид меояд. Назарияи рафторӣ изтиробро дар муқобили муҳити хос вокуниши шартӣ маънидод мекунад. Мувофиқи назарияи вуҷудӣ манбаи изтироб огоҳӣ ва таваҷҷуҳи инсон аз ду ҷанбаи асосӣ ва дар айни замон зид – ҳастӣ ва нестӣ, эҳсоси бегонагӣ ва бемаънигии ҳаёт аст. Мувофиқи таҳқиқот изтироб бештар миёни занон, табақаи камбизоати аҳолӣ, афроди миёнсолу куҳансол мушоҳида мешавад. Изтироб ҳолати манфӣ буда, таъсири он ба рафтор ва фаъолияти одам гуногун аст. Изтиробнокӣ ҳолати яклаҳзаина ё хислати устувори инсон буда метавонад. Изтиробнокии кӯдакон (синни томактабӣ, мактабӣ) дар натиҷаи вайрон шудани муносибаташон бо волидайн ва калонсолон ба вуҷуд меояд. Изтиробнокӣ хислати инфиродии равонист, ки дар зинаи пасти зуҳурёбии аксуламал ба изтироб ҳамчун ҳолати равонӣ зоҳир мешавад. Дар равоншиносии муосир ду намуди изтироб: ҳаракатдиҳанда ва беҳолкунанда маълум аст. Изтироб тавассути механизмҳои ҳимоявӣ, аз байн бурдан, иваз кардан, самарабахш кардан ва ғ. заиф карда мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Изтироб|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Равоншиносӣ]] s625q3hehckm9nkljw58bas46suxseh 0 331393 1473502 1472419 2026-05-22T06:56:32Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473502 wikitext text/x-wiki '''Иқтидори электрӣ''', корест, ки ҷараёни электрӣ дар воҳиди вақт анҷом медиҳад. Иқтидори электрӣ дар занҷири ҷараёни электрии доимӣ ба ҳосили зарби шиддати электрӣ U (бо волтҳо) ба қувваи ҷараён I (бо [[Ампер|амперҳо]]) баробар мебошад. Дар занҷири ҷараёни тағйирёбанда иқтидори лаҳзаӣ, фаъол, реактивӣ ва пурраро фарқ мекунанд. Иқтидори электрии лаҳзаӣ ба ҳосили зарби қиматҳои лаҳзаии U ва I баробар аст. Иқтидори электрии фаъол қимати дар як давраи муайяни вақт миёнаи иқтидори лаҳзаии ҷараёни тағйирёбанда мебошад; суръати табдили энергияи электриро ба намуди дигари [[энергия]] (масалан, ба энергияи ҳароратӣ, рӯшноӣ, механикӣ) тавсиф медиҳад. Дар занҷирҳои ҷараёни якфазаӣ (синусоидӣ) Иқтидори электрии фаъол P = UIcosφ, барои ҷараёни сефазаӣ P = 3 – √ UIcosφ мебошад. Дар ин ҷо U ва I – қиматҳои ҷории (миёнаи квадратӣ дар як давра)-и шиддат ва қувваи ҷараён, φ – кунҷи ғеҷиши фазаҳои байни I ва U. Иқтидори электрии фаъолро тавассути I ё U ва муқовимати фаъоли [[занҷири электрӣ]] r ё ноқилият G бо формулаи P = I2r = U2G ҳисоб кардан мумкин аст. Дар занҷири электрии дилхоҳ иқтидори электрии фаъол ба ҳосили ҷамъи иқтидорҳои қитъаҳои алоҳидаи занҷир баробар аст. Воҳиди иқтидори электрии фаъол – ватт. Иқтидори электрии реактивӣ суръати ҷамъшавии энергияро дар [[Конденсатор|конденсаторҳо]] ва ғалтакҳои индуктивият, инчунин мубодилаи энергияро дар байни қитъаҳои занҷири электрӣ (аз ҷумла, байни [[Генератори барқ|генератор]] ва қабулкунак) тавсиф медиҳад. Дар занҷирҳои ҷараёни синусоидӣ иқтидори электрии реактивӣ Q = UIsinφ аст. Воҳиди иқтидори реактивӣ – вар. Иқтидори электрии пурра иқтидореро тавсиф медиҳад, ки ба занҷир манбаи ҷараёни тағйирёбанда медиҳад. Барои занҷирҳои ҷараёни тағйирёбанда (синусоидӣ) иқтидори пурра бо Иқтидори электрии фаъол ва реактивӣ бо таносуби S = √P2 + Q2 = UI алоқаманд мебошад. Воҳиди иқтидори электрии пурра – волт-ампер (В•А). Барои занҷирҳои ғайрисинусоидӣ иқтидори электрӣ ба ҳосили ҷамъи миёнаи иқтидорҳои ҳармоникҳои алоҳида баробар аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтидори электрӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Физика]] tw7q97zoyn25mv8gyefkifme682qial 0 331404 1473424 1472522 2026-05-22T04:08:50Z VASHGIRD 8035 1473424 wikitext text/x-wiki '''Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон''', [[Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон|унвони фахрӣ]]. Бо қарори Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон 29.9.1966 таъсис шудааст. Ин унвон ба иқтисоддонони баландихтисоси корхонаҳои саноатӣ, нақлиёт, сохтмон, муассисаҳои савдо ва дигар ташкилоту идораҳо, колхозу совхозҳо, мақомоти нақшавӣ-оморӣ, молия, қарз, вазорат ва идораҳои ҷумҳурӣ, ки аз рӯи ихтисосашон на камтар аз 15 сол баҳри самаранокии истеҳсолоти ҷамъиятӣ, такмилу ҷорӣ кардани низоми нави банақшагирӣ, баланд бардоштани сифати ҳисобот ва баҳисобгирӣ корҳои шоиста кардаанд, дода мешуд. Шахсоне, ки ба ин унвон сарфароз мегардиданд, Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, нишони сарисинагӣ ва шаҳодатнома мегирифтанд. Ба унвони мазкур шахсони зерин сарфароз гардидаанд: * 1966: С. Раҳимов; * 1967: И. Е. Дмитриев, А. Ё. Ёқубов; * 1968: Н. К. Сунсов, А. П. Антонов, В. И. Железнова, Ш. О. Муродов; * 1969: Н. С. Назарова, Б. М. Қобилов, С. Мусоев, Ҳ. Ҳамроев, Р. Шарифов; * 1970: М. Алиматов, Т. Н. Асташева, Н. Ф. Фозилов; * 1971: А. Ҳусейнов, А. Е. Давидян, В. А. Лисовский, Т. А. Севастянова, А. Н. Огибаева, Ф. Турсунов, С. Хоҷаев; * 1973: Ҳ. Шарифов, И. И. Ломаев, М. Почоев; * 1974: С. Казаков, Р. Д. Абидулин, М. Қ. Арбобов, Л. П. Архангелская, Э. Қодиров, Т. Мадиев, М. Муъминов, Т. Ҳаитов, Н. И. Халаимова, Р. Ҷ. Шангараева, М. Янгашев, К. Алипов, Ҷ. Сатторов, М. Аҳмадов, А. Бобошукуров, А. Ғаффоров, В. Ҷаъфаров; * 1975: В. И. Манаенкова, В. Н. Сидоров, М. Бекназаров, В. Е. Федюк, Е. И. Е. И. Улянова; * 1978: З. Ф. Деева, Б. Сафаров, К. Шарифов; * 1979: М. А. Кузмин, П. В. Лучко, Қ. Носиров, У. Саидов, В. М. Скоробогатова, Р. П. Черкасова. Унвони мазкур аз январи 1981 барҳам дода шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисоддонҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Иқтисод]] 1olyu31prpho65gioelnkc1vgj6ggrg 1473425 1473424 2026-05-22T04:09:17Z VASHGIRD 8035 1473425 wikitext text/x-wiki '''Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон''' — [[Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон|унвони фахрӣ]]. Бо қарори Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон 29.9.1966 таъсис шудааст. Ин унвон ба иқтисоддонони баландихтисоси корхонаҳои саноатӣ, нақлиёт, сохтмон, муассисаҳои савдо ва дигар ташкилоту идораҳо, колхозу совхозҳо, мақомоти нақшавӣ-оморӣ, молия, қарз, вазорат ва идораҳои ҷумҳурӣ, ки аз рӯи ихтисосашон на камтар аз 15 сол баҳри самаранокии истеҳсолоти ҷамъиятӣ, такмилу ҷорӣ кардани низоми нави банақшагирӣ, баланд бардоштани сифати ҳисобот ва баҳисобгирӣ корҳои шоиста кардаанд, дода мешуд. Шахсоне, ки ба ин унвон сарфароз мегардиданд, Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, нишони сарисинагӣ ва шаҳодатнома мегирифтанд. Ба унвони мазкур шахсони зерин сарфароз гардидаанд: * 1966: С. Раҳимов; * 1967: И. Е. Дмитриев, А. Ё. Ёқубов; * 1968: Н. К. Сунсов, А. П. Антонов, В. И. Железнова, Ш. О. Муродов; * 1969: Н. С. Назарова, Б. М. Қобилов, С. Мусоев, Ҳ. Ҳамроев, Р. Шарифов; * 1970: М. Алиматов, Т. Н. Асташева, Н. Ф. Фозилов; * 1971: А. Ҳусейнов, А. Е. Давидян, В. А. Лисовский, Т. А. Севастянова, А. Н. Огибаева, Ф. Турсунов, С. Хоҷаев; * 1973: Ҳ. Шарифов, И. И. Ломаев, М. Почоев; * 1974: С. Казаков, Р. Д. Абидулин, М. Қ. Арбобов, Л. П. Архангелская, Э. Қодиров, Т. Мадиев, М. Муъминов, Т. Ҳаитов, Н. И. Халаимова, Р. Ҷ. Шангараева, М. Янгашев, К. Алипов, Ҷ. Сатторов, М. Аҳмадов, А. Бобошукуров, А. Ғаффоров, В. Ҷаъфаров; * 1975: В. И. Манаенкова, В. Н. Сидоров, М. Бекназаров, В. Е. Федюк, Е. И. Е. И. Улянова; * 1978: З. Ф. Деева, Б. Сафаров, К. Шарифов; * 1979: М. А. Кузмин, П. В. Лучко, Қ. Носиров, У. Саидов, В. М. Скоробогатова, Р. П. Черкасова. Унвони мазкур аз январи 1981 барҳам дода шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон]] 7vwucw8ip67y14qgrplrrl7ttnkhjkd 1473426 1473425 2026-05-22T04:13:18Z VASHGIRD 8035 1473426 wikitext text/x-wiki '''Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон''' (Иқтисоддони шоистаи ҶШС Тоҷикистон) — [[Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон|унвони фахрӣ]]. Бо қарори Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон 29.9.1966 таъсис шудааст. Ин унвон ба иқтисоддонони баландихтисоси корхонаҳои саноатӣ, нақлиёт, сохтмон, муассисаҳои савдо ва дигар ташкилоту идораҳо, колхозу совхозҳо, мақомоти нақшавӣ-оморӣ, молия, қарз, вазорат ва идораҳои ҷумҳурӣ, ки аз рӯи ихтисосашон на камтар аз 15 сол баҳри самаранокии истеҳсолоти ҷамъиятӣ, такмилу ҷорӣ кардани низоми нави банақшагирӣ, баланд бардоштани сифати ҳисобот ва баҳисобгирӣ корҳои шоиста кардаанд, дода мешуд. Шахсоне, ки ба ин унвон сарфароз мегардиданд, Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, нишони сарисинагӣ ва шаҳодатнома мегирифтанд. == Иқтисоддонони шоиста == Ба унвони мазкур шахсони зерин сарфароз гардидаанд: * 1966: [[Собир Раҳимов]]; * 1967: И. Е. Дмитриев, А. Ё. Ёқубов; * 1968: Н. К. Сунсов, А. П. Антонов, В. И. Железнова, Ш. О. Муродов; * 1969: Н. С. Назарова, Б. М. Қобилов, С. Мусоев, Ҳ. Ҳамроев, Р. Шарифов; * 1970: М. Алиматов, Т. Н. Асташева, Н. Ф. Фозилов; * 1971: А. Ҳусейнов, А. Е. Давидян, В. А. Лисовский, Т. А. Севастянова, А. Н. Огибаева, Ф. Турсунов, С. Хоҷаев; * 1973: Ҳ. Шарифов, И. И. Ломаев, М. Почоев; * 1974: С. Казаков, Р. Д. Абидулин, М. Қ. Арбобов, Л. П. Архангелская, Э. Қодиров, Т. Мадиев, М. Муъминов, Т. Ҳаитов, Н. И. Халаимова, Р. Ҷ. Шангараева, М. Янгашев, К. Алипов, Ҷ. Сатторов, М. Аҳмадов, А. Бобошукуров, А. Ғаффоров, В. Ҷаъфаров; * 1975: В. И. Манаенкова, В. Н. Сидоров, М. Бекназаров, В. Е. Федюк, Е. И. Е. И. Улянова; * 1978: З. Ф. Деева, Б. Сафаров, [[Карим Шарифов]]; * 1979: М. А. Кузмин, П. В. Лучко, Қ. Носиров, У. Саидов, В. М. Скоробогатова, Р. П. Черкасова. Унвони мазкур аз январи 1981 барҳам дода шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Унвонҳои фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон]] l4buqtinnm6isa3e8zusrwe7nht4t31 0 331446 1473507 1472818 2026-05-22T07:26:58Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Манобеъ */ 1473507 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Масҷиди Биби Ҳайбат''' ( озарбойҷонӣ: Bibiheybət məscidi ) — як масҷиди қадимӣ дар [[Боку]], пойтахти [[Озарбойҷон]] аст. Он дар давраи ҳукмронии Ширвоншоҳҳо сохта шудааст, аммо соли 1936 аз ҷониби болшевикон пурра хароб карда шуд. Сохтмон дар солҳои 1990 оғоз ёфт ва масҷиди кунунӣ [[соли 1997]] ифтитоҳ ёфт. Дар ин масҷид қабри яке аз авлоди Муҳаммад (с) ҷойгир аст, ки имрӯз маркази маънавии мусалмонони минтақа ва яке аз муҳимтарин ёдгориҳои меъмории исломӣ дар Озарбойҷон мебошад. Дар байни мардуми маҳаллӣ, ин масҷид бо номи масҷиди Фотима Заҳро низ маъруф аст. == Замина == Масҷиди Бибиҳайбат қабри духтари имоми ҳафтуми шиъа, Имом Мусо Козим аст, ки аз таъқиби халифаҳо ба [[Боку]] фирор кардааст. Қабри набераи шашуми [[Имом Ҷаъфар ас-Содиқ]] низ дар ин макони муқаддас дафн карда шудааст. Санги қабри авлоди ӯ, хоҳари [[Имом Ризо]], дар он нақш бастааст. [1] Нависандаи машҳури фаронсавӣ Александр Дюма низ дар хотираҳои худ ҳангоми сафараш ба Боку аз ин масҷид ёдовар шудааст. Масҷид дар давраи коммунистӣ аз ҷониби болшевикон хароб карда шуд, ки бо хароб кардани маконҳои динӣ ҳамроҳ буд. [1] [2] == Бозсозӣ == Соли 1994, пас аз истиқлолияти Ҷумҳурии Озарбойҷон, президенти собиқ Ҳайдар Алиев фармон дод, ки масҷиди Биби Ҳайбат дар ҳамон макони масҷиди харобшуда бо бинои нав аз нав сохта шавад. [1] Бинои нави масҷид 11 июли соли 1997 бо ҳузури [[Ҳайдар Алиев]] ифтитоҳ ёфт. [1] Масҷиди аз нав сохташуда бо фармони президент дар соли 2005 таъмир карда шуд ва барои роҳат ва қулайии зоирон толорҳои нав ва калонтар сохта шуданд. [2] == Меъморӣ == Ин масҷиди қадим дар қисмати ҷанубии мақбара ҷойгир буд, дар ҳоле ки дар қисмати ғарбии масҷид манораи 20-метра мавҷуд аст. Баъдтар, дар тарафи ҷанубии манора ба масҷид як мақбара ва ду таҳхона илова карда шуданд. Дар таҳхонаҳо навиштаҷотҳое мавҷуданд, ки номи Фатҳалӣхонро дар бар мегиранд, ки санги қабри мармарии ӯ айни замон дар Осорхонаи миллии таърихи Ҷумҳурии Озарбойҷон нигоҳ дошта мешавад. Қисми дохилии масҷид бо ороишоти фаровон оро дода шудааст. Он аз як ҳуҷраи росткунҷа бо арки нӯгтез дар зери [[гунбад]], як люстра, як шамъдон ва як фронтон иборат аст, ки бо овезаҳои шишагини ранга иҳота шудааст. Дар тарафи шимолии [[манора]] ва масҷиде, ки бевосита дар паҳлӯи қабр ҷойгир аст, навиштаҷоти кашфкардаи Бернхард Дорн мавҷуд аст, ки аз он маълум шуд, ки қабр соли 1619 сохта шудааст. Масҷиди муосир таъмиршуда намунаи классикии услуби меъмории Шервонӣ мебошад. Масҷид се [[гунбад]] дорад, ки бо шакли анъанавӣ сохта шудаанд ва бо ду манора мустаҳкам карда шудаанд. Гунбади оинаи сабз ва фирӯза бо навиштаҷоти тиллоии Қуръон оро дода шудааст. Толори намози мардона дар тарафи ҷанубии маҷмаа ва толори занона дар тарафи шимолӣ ҷойгир аст. Дар байни онҳо мақбара низ ҷойгир аст. Тарроҳии меъмории масҷиди Биби Ҳайбат аз ҷониби меъмори машҳури озарбойҷонӣ Синан Султонов тарҳрезӣ шудааст. <ref>هیبت توسط معماری معروف [[جمهوری آذربایجان|آذربایجانی]]، سنان سلطانوف طراحی شده است.journal|last=Nurizade|first=Shahla|title=. Биби-Эйбат. Здесь возносят молитвы, здесь обретают исцеление|journal=IRS|year=2007|url=http://www.irs-az.com/pdf/090621154124.pdf|access-date=۱۵ سپتامبر ۲۰۱۳|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912191542/http://www.irs-az.com/pdf/090621154124.pdf|archive-date=۱۲ سپتامبر ۲۰۱۷</ref> == Нигористон == <gallery> Image:Bibi Heybat mosque 3.jpg|داخل مسجد Image:Bibi Heybat mosque 4.jpg|داخل مسجد Image:Bibi Heybat mosque 5.jpg|مقبره Image:Bibi Heybat mosque 6.jpg|ورودی مسجد Image:Bibi Heybat mosque 7.jpg|طراحی دیوار مسجد Image:Bibi Heybat Baku2.jpg|نمایی از مسجد در سال 2008 پس از مرمت Image:Bibi Eybat.jpg|تصویری به صورت نقاشی از مسجد </gallery> == Манобеъ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ дар асрҳои миёна]] [[Гурӯҳ:Меъмории Осиё аз рӯи кишвар]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Озарбойҷон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Боку]] fy35aptr9604ouanpjrxgcwcof9igai 0 331515 1473434 1473080 2026-05-22T04:34:08Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473434 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Илюшин Сергей Владимирович''' (30.3.1894, деҳаи Дилялево, губ. Вологда – 9.2.1977, [[Маскав]]), авиаконструктори шӯравӣ, акад. АИ ИҶШС (1968), генерал-полковники умури муҳандисию техникӣ (1967), се карат [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ]] (1941, 1957, 1974). Аз соли 1919 дар Артиши Шӯравӣ ҳамчун авиамеханик, коменданти ҳарбии поезд-устохонаи авиатсионии Артиши 6-ум, аз соли 1921 сардори поезд-устохонаи авиатсионии Артиши қафқозӣ (артиши Кубан ва Қафқоз) буд. == Зиндагинома == Хатмкардаи Академияи ҳарбии ҳавоии муҳандисии ба номи Н. Е. Жуковский (1926). Соли 1931 Бюрои конструкторӣ ташкил дода, ба кори он роҳбарӣ кард. Дар аввалин ҳавопаймоҳои ҷангии ӯ СКБ-26 рекордҳои ҷаҳонии баландпарвозӣ гузошта шуда, бо СКБ-30 (СКБ-30Ф) (1936) дар солҳои 1938–39 парвозҳои тӯлонии Маскав – ш. Владивосток ва Маскав – ҷаз. Миску ([[Амрикои Шимолӣ]]) анҷом дода шуданд. Аз соли 1935 Илюшин Сергей Владимирович сарконструктор, солҳои 1956–70 конструктори кулл. Ҳавопаймоҳои ҳамлавии Ил-2 (1939), Ил-8, Ил-10 (1943), Ил-16 ва аввалин дар таърихи ҳавопаймоӣ ([[авиатсия]]) ҳавопаймои ҳамлавари реактивии Ил-40, ҳавопаймоҳои бомбаандози Ил-4, Ил-6 (1943), ҳавопаймои реактивии таҷрибавии Ил-22 (аввалин ҳавопаймои реактивии бомбаандози шӯравии Ил-28), ҳавопаймоҳои мусофирбари Ил-12 (1946), Ил-14 (1951), ҳавопаймои бисёрҷояи турбовинтии Ил-18 (1957), ҳавопаймои турбовентилятории байниқитъавии Ил-62 (1962), ҳавопаймои боркаши Ил-76 (аэробус) дар Бюрои конструктории Илюшин Сергей Владимирович сохта шудаанд. И. дар баробари сохтани ҳавопаймоҳои гуногуни ҳарбиву гражданӣ дар ҳавопаймосозии шӯравӣ мактаби нав барпо кард. Вакили Шӯрои Олии ИҶШС (даъватҳои 1–7). == Ҷоизаҳо == Ягона шахсест, ки бо 7 Мукофоти сталинӣ (1941, 1942, 1943, 1946, 1947, 1950, 1952), Мукофоти ленинӣ (1960), Мукофоти давлатӣ (1971), 9 о[[Ордени Ленин|рдени Ленин]], ордени Револютсияи Октябр ва дигар ордену медалҳо сарфароз гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илюшин |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Олимон]] {{ПБ}} cg30pum8z8choed3trzuejnk3djcbdd 0 331516 1473439 1473084 2026-05-22T04:37:12Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473439 wikitext text/x-wiki [[Акс:Cicada molting animated-2.gif|thumb|Табдил додани сикада аз нимфа ба имаго]] '''Имаго''' ({{lang-la|imago}} – шакл, намуд) — давраи ниҳоии инкишофи ҳашарот. Аломати хосcи Имаго куллан ташаккул ёфтани болҳо ва дар интиҳои шикам пайдо шудани зоидҳои ҷинсӣ мебошад. Дар давраи Имаго ҳашарот ба дигар ҷойҳо паҳн шуда, афзоиш меёбанд. Дар ҳашароте, ки табаддулоти куллиро аз сар мегузаронанд (шапалакҳо, [[гамбускҳо]], пардаболҳо, дуболаҳо) Имаго аз зоча ба вуҷуд меояд. Дар ҳашароти рушдашон номукаммал (масалан, ростболҳо, гӯшдарояк, баробарболҳо, нимдуруштболҳо) аз тухм кирмина (нимфа) мебарояд. Он аз нигоҳи сохтори узвҳои даҳон ва пойҳо ба Имаго монанд бошад ҳам, баъди борҳо тулак кардан, ба Имаго табдил меёбад. [[Ҳашарот]] дар давраи Имаго аз чанд рӯз то чанд сол зиндагӣ мекунанд. Тӯли ҳаёти баъзе ҳашарот ҳамагӣ чанд соат, баъзе шапалакҳо чанд дақиқа, баъзе гамбускҳо (масалан, гамбуски нӯлдароз) 2–3, модарзанбӯр то 5, мӯрчаҳои модина то 15 сол аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имаго |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Ҳашарот]] {{ПБ}} 3iaont9715dyqnjvh60bl4htxp5j09p 0 331517 1473442 1473087 2026-05-22T04:38:06Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473442 wikitext text/x-wiki {{Ҷазира}} '''Имерина''' (Imerna), Имерна — давлат дар ҷазираи [[Мадагаскар]]. Дар асрҳои 14–15 ташкил ёфтааст. Аҳолии асосиаш гурӯҳи этникии мерина (нигар Малагасиҳо). == Таърих == Дар аҳди ҳукумати Андриаманелу (тақрибан 1540–75) ва Раламбу (тақрибан 1575–1610) заминҳои қисми марказии ҷазира муттаҳид шуданд. Дар замони ҳукмронии писари Раламбу – Андрианҷак (тақрибан 1610–30) ҳудуди давлат васеъ шуда, пойтахти Имерина – Аналаманг (номи баъдинааш Антананарив) бунёд гардид. Дар аҳди Андриамасинавалуна (тақрибан 1667–1710) тамоми қаламрави сукунати қавми мерина ба ҳайати Имерина дохил шуд. Дар ин давра муносибатҳои феодалӣ ташаккул ёфта, [[кишоварзӣ]], [[чорводорӣ]], [[Ҳунарманд|ҳунармандӣ]] ва [[Тиҷорати озод|тиҷорат]] тараққӣ кард. Ҷамъият ба табақаи ашроф (андриана), озодагон (хува: деҳқонон, тоҷирон) ва ғуломон тақсим шуд. Шоҳ молики тамоми замин буд ва ҳокимияти меросӣ дошт. Баъди фавти Андриамасинавалуна (1710) давлати Имерина ба мулкҳои мустақил ҷудо шуда, дар натиҷаи шиддати ошӯб ва низоъҳои дохилӣ таназзул ёфт. Соли 1803 қисми зиёди сарзамини Имерина ба ҳайати қаламрави шоҳ Андрианампуйнимерина (ҳукмронӣ 1794–1810) дохил шуданд. Вориси ӯ Радам I (1810–28) заминҳои боқимондаи ҷазираро муттаҳид карда, ба давлати мутамаркиз – шоҳии Мадагаскар асос гузошт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Имерина ||8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Давлат]] {{ПБ}} 1fr3o3dd5sm1cbudbxhbbgsb471f856 1473446 1473442 2026-05-22T04:39:23Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473446 wikitext text/x-wiki {{Ҷазира}} '''Имерина''' (Imerna), Имерна — давлат дар ҷазираи [[Мадагаскар]]. Дар асрҳои 14–15 ташкил ёфтааст. Аҳолии асосиаш гурӯҳи этникии мерина (нигар Малагасиҳо). == Таърих == Дар аҳди ҳукумати Андриаманелу (тақрибан 1540–75) ва Раламбу (тақрибан 1575–1610) заминҳои қисми марказии ҷазира муттаҳид шуданд. Дар замони ҳукмронии писари Раламбу – Андрианҷак (тақрибан 1610–30) ҳудуди давлат васеъ шуда, пойтахти Имерина – Аналаманг (номи баъдинааш Антананарив) бунёд гардид. Дар аҳди Андриамасинавалуна (тақрибан 1667–1710) тамоми қаламрави сукунати қавми мерина ба ҳайати Имерина дохил шуд. Дар ин давра муносибатҳои феодалӣ ташаккул ёфта, [[кишоварзӣ]], [[чорводорӣ]], [[Ҳунарманд|ҳунармандӣ]] ва [[Тиҷорати озод|тиҷорат]] тараққӣ кард. Ҷамъият ба табақаи ашроф (андриана), озодагон (хува: деҳқонон, тоҷирон) ва ғуломон тақсим шуд. Шоҳ молики тамоми замин буд ва ҳокимияти меросӣ дошт. Баъди фавти Андриамасинавалуна (1710) давлати Имерина ба мулкҳои мустақил ҷудо шуда, дар натиҷаи шиддати ошӯб ва низоъҳои дохилӣ таназзул ёфт. Соли 1803 қисми зиёди сарзамини Имерина ба ҳайати қаламрави шоҳ Андрианампуйнимерина (ҳукмронӣ 1794–1810) дохил шуданд. Вориси ӯ Радам I (1810–28) заминҳои боқимондаи ҷазираро муттаҳид карда, ба давлати мутамаркиз – шоҳии Мадагаскар асос гузошт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Имерина|8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Давлат]] {{ПБ}} cu7zk8hkm90l7bmgs8clbmg0ccy3d96 0 331518 1473449 1473089 2026-05-22T04:40:37Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473449 wikitext text/x-wiki '''Иминоасидҳо''' — асидҳои карбоние, ки дар таркибашон иминогурӯҳ (NH) доранд. Дар таркиби бисёр [[Сафедаҳо|сафедаҳои]] [[ҳайвонот]], [[Рустаниҳо|наботот]] ва микробҳо Иминоасидҳои сиклӣ – пролин ва оксипролин мавҷуданд. Табодули Иминоасидҳо дар андомгон ба табодули [[аминокислотаҳо]] вобаста буда, Иминоасидҳо аз онҳо дар натиҷаи ҷудо шудани [[ҳидроген]] ҳосил мешаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Эзоҳ |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Кимиё]] {{ПБ}} cuvzaror4d61ac9uukpwsdos8v33eyf 0 331520 1473534 1473096 2026-05-22T10:02:47Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473534 wikitext text/x-wiki {{маҷалла}} '''Илоҳиёти либералӣ''' — ҷараёни динӣ, иҷтимоию сиёсии равияи протестантизм. Асосгузори илоҳиёти либералӣ файласуфи олмонӣ Ф. Шлейермахер (1768–1834) эътироф шудааст. Баъдтар илоҳиётшиносони охири асри 19 ва аввали асри 20 А. Ричл (1822–89), Э. Трелч (1865–1923), А. Гарнак (1851–1930) никоти мухталифи илоҳиёти либералӣ-ро такмилу идома доданд. Онҳо (хусусан Шлейермахер ва Гарнак) зери таъсири фалсафаи Имануел Кант ба протестантизми лютеранӣ шакли нави фалсафӣ, иҷтимоӣ ва ахлоқӣ бахшиданд. Таъсири таълимоти илоҳиёти либералӣ дар инкишофи афкори илоҳиёти протестантии асрҳои XIX–XX бузург аст. Шлейермахер ва пайравонаш дар ҳалли масъалаҳои илоҳиётшиносӣ назари гуногун доштанд, вале ҳамаи онҳоро масъалаҳои иҷтимоию фалсафӣ, ахлоқӣ ва инсон муттаҳид мекарданд, зеро барои илоҳиёти либералӣ маҳаки баррасӣ фалсафаи дин аст. Гарнак тамоюли иҷтимоию ахлоқии масеҳият ва мақоми онро дар тағйири шароити зиндагии одамон таъкид мекард. Ӯ гуфта буд, ки вазифаи ҳар масеҳӣ иштироки фаъол дар ҳифзи муҳити зист, расонидани ёрии моддию маънавӣ ба одамон мисли Исои Масеҳ аст, ки одами муқаррарии заминӣ буд. Масъалаҳои ахлоқӣ, иҷтимоию фалсафӣ, кӯшиши дарёфти «салтанати илоҳӣ дар рӯи Замин, на дар охират» нуктаест, ки намояндагони илоҳиёти либералӣро бо афкори илоҳиёти протестантии асри 20 пайванд мекард. Хусусияти асосии илоҳиёти либералӣ бартарияти масъалаҳои инсоншиносии он аст. Масъалаи инсон нуктаи муҳимми илоҳиёти либералӣ. буда, он дар ҷои аввал инсон ва олами ӯ ва баъд Худоро мегузорад. Чунин тарзи масъалагузорӣ хилофи таълимоти М. Лютер ва Ж. Калвин буд, ки инсон дар он дар ҳоли тобеият қарор дошт. Аз назари асосгузори Илоҳиёти либералӣ Шлейермахер (дар ду боби аввали китобаш «Сухан аз дин»), моҳияти дин ду қисм аст: зоҳирӣ ва ботинӣ. Қисми зоҳирӣ парастиш ва аҳкоми дин буда, бо ин роҳ инсон дари дарёфти маърифати манбаи ҳақиқии эътиқоди диниро барои худ мебандад. Дарёфти аслии эътиқоди динӣ танҳо дар ҳолати такомули пурраи нафс, ки мабдаи ҳақиқии маърифати динист, имконпазир мегардад. Мувофиқи илоҳиёти либералӣ, ваҳдат бо Кайҳон ошкор мегардад. Маҳз ҳамин ҷо дини ҳақиқӣ пайдо мешавад. Барои Шлейермахер ваҳй ин ошкор шудани Кайҳон ва ҳаёти ботинии инсон аст; илҳоми динӣ ифодаи умумӣ барои «ҳисси ахлоқи ҳақиқӣ ва озодист»; неъмати илоҳӣ «ифодаи умумӣ барои ваҳй ва илҳом аст». Муносибати шаккоконаи илоҳиёти либералӣ нисбат ба аҳком ва илоҳиёти расмии масеҳӣ, бо баёни нукоти тарбияи динӣ, ба ҷои баёни нукоти аҳком иваз гардид. Шлейермахер масъалаи маргро низ хилофи андешаи маъмули масеҳӣ тарҳрезӣ кардааст: марг чизест, ки тавассути он инсон аз «ман»-и маҳдуди хеш раҳо ёфта, дар ҳаёти дунявӣ аз роҳи муҳаббати илоҳӣ ба олами бақо мушарраф мешавад. Ӯ шакли олии ваҳдатро дар муҳаббати инсонӣ медид. А. Гарнак дар таъбири илоҳиёт диққати асосиро ба ҷиҳати ахлоқии он равона кардааст. Аз нигоҳи ӯ Исои Масеҳ ахлоқу динро пайванд дода, динро рӯҳи ахлоқ ва ахлоқро ҷисми дин донистааст. Илоҳиёти либералӣ ба даст кашидан аз олами заминӣ даъват намекард. Баръакс, таълим медод, ки инсон бояд бо ахлоқу қаноат ва фаъолияти иҷтимоӣ дар олами дунявӣ (секулярӣ) такомули динро фароҳам оварад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илоҳиёти либералӣ |8|муаллиф= }} buakuf0jmko7y8rrmz8togh81ei1evo 0 331531 1473452 1473145 2026-05-22T04:49:20Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473452 wikitext text/x-wiki {{Қуттии Кӯҳҳо |Номи тоҷикӣ=Ҳимолой |Акс=Himalaya composite.jpg |Қитъа=[[Осиё]] |Кишварҳо=[[Бутан]], [[Ҳиндустон]], [[Непал]], [[Покистон]], [[Ҷуҳурии Халқии Чин]], [[Афғонистон]] |Шаҳри калонтарин= |Дарёи калонтарин= }} '''Илмен''', '''кӯҳҳои Илмен''' — гурӯҳи қ-кӯҳҳо дар ҷануби Урал — дар вилилояти [[Челябинск]]<nowiki/>и Федератсияи Руссия. Баландияш то 748 м (к. Илментов). Кӯҳҳои Илмен аз гранит (хоросанг)-у гнейсҳо, ки рагҳои пегматитии бисёр доранд, ташаккул ёфтаанд. Таркиби минералогии ин пегматитҳо гуногун ва мураккабанд (қариб 150 навъи минерал, аз ҷумла [[илменит]],[[апатит]], [[беҷода]], забарҷад ва ғ.). Нишебии кӯҳҳоро бешаҳои санавбару тӯс фаро гирифтаанд. Водиҳояш ботлоқзору марғзор. Дар доманакӯҳҳои ғарбии Илмен кӯли Тургояк – «Дурдонаҳои Урали Ҷанубӣ» воқеъ аст. Дар Илмен мамнӯъгоҳи давлатии минералогии Илмен ҷойгир аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илмен |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Кӯҳҳо]] {{ПБ}} d05vcc7oti3sb87z6of8uowvb9n3378 1473453 1473452 2026-05-22T04:53:31Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473453 wikitext text/x-wiki {{Қуттии Кӯҳҳо |Номи тоҷикӣ=Ҳимолой |Акс=Himalaya composite.jpg |Қитъа=[[Осиё]] |Кишварҳо=[[Бутан]], [[Ҳиндустон]], [[Непал]], [[Покистон]], [[Ҷуҳурии Халқии Чин]], [[Афғонистон]] |Шаҳри калонтарин= |Дарёи калонтарин= }} '''Илмен''', '''кӯҳҳои Илмен''', гурӯҳи қ-кӯҳҳо дар ҷануби Урал — дар вилилояти [[Челябинск]]<nowiki/>и [[Федератсияи Русия|Федератсияи Руссия.]] Баландияш то 748 м (к. Илментов). Кӯҳҳои Илмен аз гранит (хоросанг)-у [[Гнейс|гнейсҳо]], ки рагҳои пегматитии бисёр доранд, ташаккул ёфтаанд. Таркиби минералогии ин пегматитҳо гуногун ва мураккабанд (қариб 150 навъи минерал, аз ҷумла [[илменит]],[[апатит]], [[беҷода]], забарҷад ва ғ.). Нишебии кӯҳҳоро бешаҳои [[Санавбар|санавбару]] [[Тӯс (дарахт)|тӯс]] фаро гирифтаанд. Водиҳояш ботлоқзору [[марғзор]]. Дар доманакӯҳҳои ғарбии Илмен кӯли Тургояк – «Дурдонаҳои Урали Ҷанубӣ» воқеъ аст. Дар Илмен мамнӯъгоҳи давлатии минералогии Илмен ҷойгир аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илмен |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Кӯҳҳо]] {{ПБ}} ps3uexwagi23x81n4jcyvsm0o5mc2am 1473454 1473453 2026-05-22T04:54:11Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473454 wikitext text/x-wiki {{Қуттии Кӯҳҳо |Номи тоҷикӣ=Ҳимолой |Акс=Himalaya composite.jpg |Қитъа=[[Осиё]] |Кишварҳо=[[Бутан]], [[Ҳиндустон]], [[Непал]], [[Покистон]], [[Ҷуҳурии Халқии Чин]], [[Афғонистон]] |Шаҳри калонтарин= |Дарёи калонтарин= }} '''Илмен''', '''кӯҳҳои Илмен''', гурӯҳи қ-кӯҳҳо дар ҷануби Урал — дар вилилояти [[Челябинск|Челябински]] [[Федератсияи Русия|Федератсияи Руссия.]] Баландияш то 748 м (к. Илментов). Кӯҳҳои Илмен аз гранит (хоросанг)-у [[Гнейс|гнейсҳо]], ки рагҳои пегматитии бисёр доранд, ташаккул ёфтаанд. Таркиби минералогии ин пегматитҳо гуногун ва мураккабанд (қариб 150 навъи минерал, аз ҷумла [[илменит]],[[апатит]], [[беҷода]], забарҷад ва ғ.). Нишебии кӯҳҳоро бешаҳои [[Санавбар|санавбару]] [[Тӯс (дарахт)|тӯс]] фаро гирифтаанд. Водиҳояш ботлоқзору [[марғзор]]. Дар доманакӯҳҳои ғарбии Илмен кӯли Тургояк – «Дурдонаҳои Урали Ҷанубӣ» воқеъ аст. Дар Илмен мамнӯъгоҳи давлатии минералогии Илмен ҷойгир аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илмен |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Кӯҳҳо]] {{ПБ}} dywacyi4s3ywql5i713010v5mpkhlsh 0 331534 1473450 1473140 2026-05-22T04:47:08Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473450 wikitext text/x-wiki '''Имидазол''', '''глиоксалин''', 1,3-диазол, кристаллҳои беранг — ҳарорати ҷӯшиши онҳо 256 0С. Дар [[об]] ва [[спирт]] хуб, дар эфир муътадил ҳал мешавад. Имидазол пайвасти бӯёст; зуд ба [[Галогенҳо|галоген]], [[нитроген]] ва [[сулфур]] табдил меёбад. Ҳидрогени гурӯҳи NH (масалан, зери таъсири диметилсулфат) мумкин аст ба алкил иваз шавад. Имидазолро тавассути реаксияи глиоксал бо [[аммиак]] ва формалдегид ҳосил мекунанд. Ҳосилаҳои Имидазо́л (масалан, гистамин, гистидин, карнозин, пилокарпин ва ғ.) дар олами наботот ва ҳайвонот фаровон дучор меоянд ва арзиши баланди биологӣ доранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имидазол |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Кимиё]] {{ПБ}} 9lzjqrfnnme9xqqy8rprx9ws1jbhksg 1473451 1473450 2026-05-22T04:48:24Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473451 wikitext text/x-wiki '''Имидазол''', '''глиоксалин''', 1,3-диазол, кристаллҳои беранг — ҳарорати ҷӯшиши онҳо 256 0С. Дар [[об]] ва [[спирт]] хуб, дар эфир муътадил ҳал мешавад. Имидазол пайвасти бӯёст; зуд ба [[Галогенҳо|галоген]], [[нитроген]] ва [[сулфур]] табдил меёбад. Ҳидрогени гурӯҳи NH (масалан, зери таъсири диметилсулфат) мумкин аст ба [[Алкилҳо|алкил]] иваз шавад. Имидазолро тавассути реаксияи глиоксал бо [[аммиак]] ва формалдегид ҳосил мекунанд. Ҳосилаҳои Имидазол (масалан, гистамин, гистидин, карнозин, пилокарпин ва ғ.) дар олами наботот ва ҳайвонот фаровон дучор меоянд ва арзиши баланди биологӣ доранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имидазол |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Кимиё]] {{ПБ}} dbnqpoe6m40l4frj6mjd72isgsfy0b8 0 331536 1473455 1473151 2026-05-22T05:02:36Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473455 wikitext text/x-wiki '''Изофат''' ({{lang-ar|اضافة }} – илова кардан, афзудан) — бандаки изофӣ, яке аз воситаҳои асосии наҳви (грамматикӣ)-и алоқаи калимаҳо ба ҳамдигар – ҷузъҳои ибора (махсусан ибораи изофӣ). == Тавсиф == Маънои луғавии истилоҳи изофат ба ҳамдигар дар алоқа будани калимаҳо, ба ҳамдигар изофа (илова) кардани онҳост. Дар забони муосири тоҷикӣ калимаҳо ба воситаи илова кардани ҳарфи -и ба ҳамдигар алоқаманд мешаванд ва ҳарфи -и (нишонаи изофат) бандаки изофӣ ном гирифтааст. Калимаҳои тавассути бандаки изофӣ ба ҳам алоқамандро муайяншаванда – калимаи пеш аз изофат қароргирифта ва калимаи дуввумро муайянкунанда ном додаанд. Ҳарфи «и» садонокест, ки шартан ба калима якҷоя навишта шуда, маънои луғавӣ надорад ва задаи калимотӣ қабул намекунад. Вазифаи асосии изофат алоқаманд кардани калимаҳо ва ифодаи [[Грамматика|муносибати грамматикӣ]] мебошад, ки дар натиҷаи алоқаи [[Наҳвӣ|наҳви]] (синтаксисӣ)-и ин калимаҳо пайдо шудааст. Изофат инчунин пешоянди муштақро бо [[Ҳиссаҳои нутқ|ҳиссаи номии нутқ]] мебандад, дар ташкили воҳидҳои фразеологӣ, сохтани калимаҳои мураккабу таркибӣ ва барои алоқаманд кардани ҳоли назди хабар бо ҷузъи номии он ба кор бурда мешавад. Дар ибораҳои изофӣ ҷузъи аввал, ки изофат дорад, қариб ҳамеша ҷузъи асосӣ буда, дар аксар мавридҳо дар аввали ибора меояд. Дар ибораи изофӣ ба вазифаи ҷузъи асосӣ исм, сифат, масдар, шумора ва сифати феълӣ ба кор бурда мешаванд: муборизи сулҳ, навиштани нома, шаҳрвандони Душанбе. Доираи истеъмоли калимаҳо ба сифати ҷузъи тобеи ибораи изофӣ ниҳоят васеъ мебошад. Ҳамчун ҷузъи тобеъ [[Исм (дастури забон)|исм]], [[сифат]], [[шумора]], [[Ҷонишин (дастури забон)|ҷонишин]], сифати феълӣ ва [[масдар]] истеъмол мешаванд: барги дарахт, духтари хушзеҳн, соли ҳаштодум, модари ман. Дар ибораи изофӣ бандаки изофӣ на фақат шакли ифодаи ибора, балки нишондиҳандаи ҷузъи ибора низ мебошад. Дар ин навъ ибора маҳз ба туфайли бандаки изофӣ ҷузъи асосӣ ва тобеъро ба осонӣ муайян намудан мумкин аст. Чунончи, дар ибораҳои қалами сурх, рафиқи ғамхор, либоси тоза, чидани пахта калимаи якум, ки бандаки изофӣ гирифтааст, чузъи асосӣ ва калимаи дуввум чузъи тобеъ мебошад. Ҳамчунин бандаки изофӣ хусусияти шаклсозӣ низ дорад. Дар ибораи изофӣ тобеияти ҷузъи тобеъ ба ҷузъи асосӣ ҳам бо роҳи маъно ва ҳам бо роҳи шакл (бандаки изофӣ) зоҳир мегардад. Агар ҷузъи тобеи ибора сифат бошад, бештар ҷиҳати маъно, агар ҷузъи тобеъ исм ё ҷонишини шахсӣ бошад, бештар ҷиҳати шакл намоёнтар аст, чунки ҷузъи асосӣ ва ё ҷузъи тобеи ибораро ба воситаи бандаки изофӣ таъйин менамоем: қарори маҷлис, хонаи ман. == Таърих == Дар [[забони авестоӣ]] нишонаи изофат бандаки -ya, дар [[Забони порсии бостон|забони форсии бостон]] -iya (-hya) мебошад. Масалан, дар забони форсии бостон (ҷумлаи якуми Катибаи Дориюш дар [[Бесутун]]) омадааст: Adam Da:rayavaush xsha:yathiya vazraka xsha:yathiya:na:m xsha:yathiya Pā:rsay xshayathiya dahyu:ma:n Vishta:spahya: putra Arsha:mahya: napa: Haxa:manishiya (тарҷума: Ман, [[Дориюши Бузург|Дориюш]] – шоҳи бузург, [[Шоҳҷаҳон|шоҳи шоҳон]], шоҳ дар Порс, шоҳи кишварҳо, писари [[Виштосп]], набераи Аршома, [[Ҳахоманишӣ]]). Дар забони форсии миёна (паҳлавӣ) нишонаи изофат ҳарфи ӣ: (ду нуқта пас аз ин ҳарф ишора ба дароз талаффуз шудани он аст) буд. Нишонаи Изофат дар асари паҳлавии «Корномаи Ардашери Бопакон» чунин омадааст (ҷумлаи якуми асари номбурда): Pad кa:rna:mag i: Ardaxshi:r i: Pa:baga:n e:do:n nibisht e:sta:d ku: pas az marg i: Alaksandar i: hro:ma:yi:g (hrwmyg) E:ra:n-shahr 240 kadag-xwada:y bu:d (тарҷума: «Дар «Корномаи [[Ардашери Бобакон]]» чунин навишта шудааст, ки пас аз марги Александари Румӣ [Искандари Мақдунӣ] дар Эроншаҳр [Эронзамин, кишвари Эрон] 240 кадхудой [ҳукмрони маҳалҳо] буд». Дар номи баъзе осори адабиёти паҳлавӣ: «Handarz i: Husraw i: Kawa:da:n» («Андарзи Хусрави Қубодон»), «Handarz i: A:durba:d i: Mahraspanda:n» («Андарзи Озарбади Маҳраспандон»), «Handarz i: Wehza:d Farrox Pe:ro:z» («Андарзи Беҳзод Фаррух Пирӯз») ва ғ. низ Изофат дида мешавад. Дар гузашта дар забони форсӣ, хатти арабӣ ва наҳви арабӣ роиҷ буд, ки калимаҳои ба ҳам иловашуда ба воситаи ҳаракати касра ِ ба ҳам дар алоқа қарор мегирифтанд: سپاهِ بزرگ ، رستمِ دستان، دربارِ شاه، علمِ بیان، شاهِ شاهان، اولادِ سامانیان، مزار شریف ва монанди ин. Дар наҳви асрҳои миёна муайяншаванда – музоф, муайянкунанда – музофилайҳ ном доштанд, ки ҳоло дар дастурҳои забони форсӣ (дар Эрон) ва забони дарӣ (Афғонистон) маъмул буда, аз онҳо истифода мешавад. Вобаста ба Изофат қоидаҳои махсуси расмулхат ба миён омада буданд: агар Изофат пас аз овози садодор навишта мешуд, калима ی- йот мегирифт: بنای مدرسه، دریای خذر (бинои мадраса, дарёи Хазар); агар калима бо ҳарфи ه (ҳои ҳаваз) ба охир мерасид, боляш ҳамза ۀ мегузоштанд: دانۀ زردالو، شعلۀ خورشید، خانهٴ من (донаи зардолу, шуълаи хуршед, хонаи ман) ва ғ. Нишонаи Изофат дар забони форсии асрҳои миёна -i, чунонки дар боло гуфта шуд, дар забони тоҷикӣ «-и», дар забони форсии маъмул дар Эрон ва забони дарӣ (Афғонистон) -э (-yе) талаффуз мешавад: شام امروز shom-э эmruz, بالای بام bolo-ye bom, نامۀ آشنا noma-ye oshno ва ғ. Ҳодисаи дастурии дигар, ки вобаста ба Изофат дар дастурҳои наҳвии ниёгон ба назар мерасад, факки изофат (ҳазфи Изофат) мебошад, яъне ҳангоми аз ибораи изофӣ (дар дастурҳои эронии муосир таркиби Изофат мегӯянд) партофтани касра ё бандаки изофӣ, аз ду калимаи ибора (таркиб) як калимаи мураккаб сохта мешавад: паҳлавони ҷаҳон (ҷаҳонпаҳлавон), болои баланд (болобаланд), синаи фарох (фарохсина), писари хола (писархола), писари амак (писарамак), модари калон (модаркалон; дар Эрон модарбузург), падари калон (падаркалон; дар Эрон падарбузург) ва ғ. Ибора дар наҳв (синтаксис), калимаи мураккаб дар сарф (морфология) омӯхта мешавад. == Изофат дар имлои забони тоҷикӣ == Вобаста ба Изофат ва бандаки изофӣ дар имлои забони тоҷикӣ, ки ба хатти русӣ асос ёфтааст, баъзе қоидаҳо мавҷуданд: агар калима дар таркибаш таърихан «й» (йот) дошта бошад, бандаки изофӣ пас аз он навишта мешавад: чойи кабуд, лойи часпак, пойи чап ва ғ.; агар калима бо ҳарфи садодор ба охир бирасад ва бандаки изофӣ бигирад, гарчанде овози «й» (йот) талаффуз шавад ҳам, вале онро навиштан мумкин нест: саҳро[й]и васеъ, дона[й]и анор, ошно[й]и ман ва ғ.; нишонаи Изофат бандаки изофӣ – пас аз нохунак ва пас аз қавсайн бо - (дефис) навишта мешавад: [[Ёддоштҳо (Айнӣ)|«Ёддоштҳо»-и С. Айнӣ,]] қарори Маҷлиси намояндагон (парламент)-и Тоҷикистон ва ғ. Изофат дар дастурҳои забони арабӣ боби махсусест ва аксар қоидаҳои он дар забони тоҷикӣ мутобиқ ба забони форсии асрҳои миёна пазируфта шудаанд. Як нишони Изофат дар забони арабӣ артикли «-ал-» аст, ки дар забони форсӣ дар номи осори бадеиву таърихӣ бо он дучор меоем: «[[Бадоеъу-л-вақоеъ|Бадоеу-л-вақоеъ]]» воқеаҳои бадеъ, «[[Наводирулвақоеъ|Наводиру-л-вақоеъ]]» воқеаҳои нодир, «Мантиқу-т-тайр» забони мурғон, «[[Асрору-т-тавҳид]]» розҳои яктопарастӣ ва ғ. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Изофат |7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Забоншиносӣ]] 5o209krv5ms3mov9ozt3dos3uv229xr 1473456 1473455 2026-05-22T05:07:00Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473456 wikitext text/x-wiki '''Изофат''' ({{lang-ar|اضافة }} – илова кардан, афзудан) — бандаки изофӣ, яке аз воситаҳои асосии наҳви (грамматикӣ)-и алоқаи калимаҳо ба ҳамдигар – ҷузъҳои ибора (махсусан ибораи изофӣ). == Тавсиф == Маънои луғавии истилоҳи изофат ба ҳамдигар дар алоқа будани калимаҳо, ба ҳамдигар изофа (илова) кардани онҳост. Дар забони муосири тоҷикӣ калимаҳо ба воситаи илова кардани ҳарфи -и ба ҳамдигар алоқаманд мешаванд ва ҳарфи -и (нишонаи изофат) бандаки изофӣ ном гирифтааст. Калимаҳои тавассути бандаки изофӣ ба ҳам алоқамандро муайяншаванда – калимаи пеш аз изофат қароргирифта ва калимаи дуввумро муайянкунанда ном додаанд. Ҳарфи «и» садонокест, ки шартан ба калима якҷоя навишта шуда, маънои луғавӣ надорад ва задаи калимотӣ қабул намекунад. Вазифаи асосии изофат алоқаманд кардани калимаҳо ва ифодаи [[Грамматика|муносибати грамматикӣ]] мебошад, ки дар натиҷаи алоқаи [[Наҳвӣ|наҳви]] (синтаксисӣ)-и ин калимаҳо пайдо шудааст. Изофат инчунин пешоянди муштақро бо [[Ҳиссаҳои нутқ|ҳиссаи номии нутқ]] мебандад, дар ташкили воҳидҳои фразеологӣ, сохтани калимаҳои мураккабу таркибӣ ва барои алоқаманд кардани ҳоли назди хабар бо ҷузъи номии он ба кор бурда мешавад. Дар ибораҳои изофӣ ҷузъи аввал, ки изофат дорад, қариб ҳамеша ҷузъи асосӣ буда, дар аксар мавридҳо дар аввали ибора меояд. Дар ибораи изофӣ ба вазифаи ҷузъи асосӣ исм, сифат, масдар, шумора ва сифати феълӣ ба кор бурда мешаванд: муборизи сулҳ, навиштани нома, шаҳрвандони Душанбе. Доираи истеъмоли калимаҳо ба сифати ҷузъи тобеи ибораи изофӣ ниҳоят васеъ мебошад. Ҳамчун ҷузъи тобеъ [[Исм (дастури забон)|исм]], [[сифат]], [[шумора]], [[Ҷонишин (дастури забон)|ҷонишин]], сифати феълӣ ва [[масдар]] истеъмол мешаванд: барги дарахт, духтари хушзеҳн, соли ҳаштодум, модари ман. Дар ибораи изофӣ бандаки изофӣ на фақат шакли ифодаи ибора, балки нишондиҳандаи ҷузъи ибора низ мебошад. Дар ин навъ ибора маҳз ба туфайли бандаки изофӣ ҷузъи асосӣ ва тобеъро ба осонӣ муайян намудан мумкин аст. Чунончи, дар ибораҳои қалами сурх, рафиқи ғамхор, либоси тоза, чидани пахта калимаи якум, ки бандаки изофӣ гирифтааст, чузъи асосӣ ва калимаи дуввум чузъи тобеъ мебошад. Ҳамчунин бандаки изофӣ хусусияти шаклсозӣ низ дорад. Дар ибораи изофӣ тобеияти ҷузъи тобеъ ба ҷузъи асосӣ ҳам бо роҳи маъно ва ҳам бо роҳи шакл (бандаки изофӣ) зоҳир мегардад. Агар ҷузъи тобеи ибора сифат бошад, бештар ҷиҳати маъно, агар ҷузъи тобеъ исм ё ҷонишини шахсӣ бошад, бештар ҷиҳати шакл намоёнтар аст, чунки ҷузъи асосӣ ва ё ҷузъи тобеи ибораро ба воситаи бандаки изофӣ таъйин менамоем: қарори маҷлис, хонаи ман. == Таърих == Дар [[забони авестоӣ]] нишонаи изофат бандаки -ya, дар [[Забони порсии бостон|забони форсии бостон]] -iya (-hya) мебошад. Масалан, дар забони форсии бостон (ҷумлаи якуми Катибаи Дориюш дар [[Бесутун]]) омадааст: Adam Da:rayavaush xsha:yathiya vazraka xsha:yathiya:na:m xsha:yathiya Pā:rsay xshayathiya dahyu:ma:n Vishta:spahya: putra Arsha:mahya: napa: Haxa:manishiya (тарҷума: Ман, [[Дориюши Бузург|Дориюш]] – шоҳи бузург, [[Шоҳҷаҳон|шоҳи шоҳон]], шоҳ дар Порс, шоҳи кишварҳо, писари [[Виштосп]], набераи Аршома, [[Ҳахоманишӣ]]). Дар забони форсии миёна (паҳлавӣ) нишонаи изофат ҳарфи ӣ: (ду нуқта пас аз ин ҳарф ишора ба дароз талаффуз шудани он аст) буд. Нишонаи изофат дар асари паҳлавии «Корномаи Ардашери Бопакон» чунин омадааст (ҷумлаи якуми асари номбурда): Pad кa:rna:mag i: Ardaxshi:r i: Pa:baga:n e:do:n nibisht e:sta:d ku: pas az marg i: Alaksandar i: hro:ma:yi:g (hrwmyg) E:ra:n-shahr 240 kadag-xwada:y bu:d (тарҷума: «Дар «Корномаи [[Ардашери Бобакон]]» чунин навишта шудааст, ки пас аз марги Александари Румӣ [<nowiki/>[[Искандари Мақдунӣ]]] дар Эроншаҳр [Эронзамин, кишвари Эрон] 240 кадхудой [ҳукмрони маҳалҳо] буд». Дар номи баъзе осори адабиёти паҳлавӣ: «Handarz i: Husraw i: Kawa:da:n» («Андарзи Хусрави Қубодон»), «Handarz i: A:durba:d i: Mahraspanda:n» («Андарзи Озарбади Маҳраспандон»), «Handarz i: Wehza:d Farrox Pe:ro:z» («Андарзи Беҳзод Фаррух Пирӯз») ва ғ. низ изофат дида мешавад. Дар гузашта дар забони форсӣ, [[хатти арабӣ]] ва наҳви арабӣ роиҷ буд, ки калимаҳои ба ҳам иловашуда ба воситаи ҳаракати касра ِ ба ҳам дар алоқа қарор мегирифтанд: سپاهِ بزرگ ، رستمِ دستان، دربارِ شاه، علمِ بیان، شاهِ شاهان، اولادِ سامانیان، مزار شریف ва монанди ин. Дар наҳви асрҳои миёна муайяншаванда – музоф, муайянкунанда – музофилайҳ ном доштанд, ки ҳоло дар дастурҳои забони форсӣ (дар Эрон) ва забони дарӣ (Афғонистон) маъмул буда, аз онҳо истифода мешавад. Вобаста ба изофат қоидаҳои махсуси расмулхат ба миён омада буданд: агар Изофат пас аз овози садодор навишта мешуд, калима ی- йот мегирифт: بنای مدرسه، دریای خذر (бинои мадраса, дарёи Хазар); агар калима бо ҳарфи ه (ҳои ҳаваз) ба охир мерасид, боляш ҳамза ۀ мегузоштанд: دانۀ زردالو، شعلۀ خورشید، خانهٴ من (донаи зардолу, шуълаи хуршед, хонаи ман) ва ғ. Нишонаи изофат дар забони форсии асрҳои миёна -i, чунонки дар боло гуфта шуд, дар забони тоҷикӣ «-и», дар забони форсии маъмул дар Эрон ва забони дарӣ ([[Афғонистон]]) -э (-yе) талаффуз мешавад: شام امروز shom-э эmruz, بالای بام bolo-ye bom, نامۀ آشنا noma-ye oshno ва ғ. Ҳодисаи дастурии дигар, ки вобаста ба изофат дар дастурҳои наҳвии ниёгон ба назар мерасад, факки изофат (ҳазфи Изофат) мебошад, яъне ҳангоми аз ибораи изофӣ (дар дастурҳои эронии муосир таркиби изофат мегӯянд) партофтани касра ё бандаки изофӣ, аз ду калимаи ибора (таркиб) як калимаи мураккаб сохта мешавад: паҳлавони ҷаҳон (ҷаҳонпаҳлавон), болои баланд (болобаланд), синаи фарох (фарохсина), писари хола (писархола), писари амак (писарамак), модари калон (модаркалон; дар Эрон модарбузург), падари калон (падаркалон; дар Эрон падарбузург) ва ғ. Ибора дар наҳв (синтаксис), калимаи мураккаб дар сарф (морфология) омӯхта мешавад. == Изофат дар имлои забони тоҷикӣ == Вобаста ба изофат ва бандаки изофӣ дар имлои забони тоҷикӣ, ки ба хатти русӣ асос ёфтааст, баъзе қоидаҳо мавҷуданд: агар калима дар таркибаш таърихан «й» (йот) дошта бошад, бандаки изофӣ пас аз он навишта мешавад: чойи кабуд, лойи часпак, пойи чап ва ғ.; агар калима бо ҳарфи садодор ба охир бирасад ва бандаки изофӣ бигирад, гарчанде овози «й» (йот) талаффуз шавад ҳам, вале онро навиштан мумкин нест: саҳро[й]и васеъ, дона[й]и анор, ошно[й]и ман ва ғ.; нишонаи изофат бандаки изофӣ – пас аз нохунак ва пас аз қавсайн бо - (дефис) навишта мешавад: [[Ёддоштҳо (Айнӣ)|«Ёддоштҳо»-и С. Айнӣ,]] қарори [[Маҷлиси Намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Маҷлиси намояндагон]] ([[парламент]])-и Тоҷикистон ва ғ. Изофат дар дастурҳои забони арабӣ боби махсусест ва аксар қоидаҳои он дар забони тоҷикӣ мутобиқ ба забони форсии асрҳои миёна пазируфта шудаанд. Як нишони изофат дар забони арабӣ артикли «-ал-» аст, ки дар забони форсӣ дар номи осори бадеиву таърихӣ бо он дучор меоем: «[[Бадоеъу-л-вақоеъ|Бадоеу-л-вақоеъ]]» воқеаҳои бадеъ, «[[Наводирулвақоеъ|Наводиру-л-вақоеъ]]» воқеаҳои нодир, «Мантиқу-т-тайр» забони мурғон, «[[Асрору-т-тавҳид]]» розҳои яктопарастӣ ва ғ. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Изофат |7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Забоншиносӣ]] pny02mjcahbawvdxqpedebb534zyszi 0 331537 1473458 1473157 2026-05-22T05:15:11Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473458 wikitext text/x-wiki '''Иконография''' ({{Lang-grc|εἰκών}} – тасвир, нақш ва γράφω – менависам) — иконанигорӣ, шамоилнигорӣ, чеҳранигорӣ, чеҳраомӯзӣ, дар санъати тасвирӣ низоми устувору мушаххаси тасвири ягон қаҳрамони асотирӣ, ашё, сужет ва ғ.; санъати махсуси тасвирӣ, ки умдатан хосси санъати қиддис мебошад; тасвири рамзноку маросимии ҳаёти иҷтимоӣ ва қоидаҳои ахлоқ; дар [[санъатшиносӣ]] ҷараён ва яке аз усулҳои таҳлили маънои асари санъати тасвирӣ. Навъҳои иконография 1) Иконографияи Богородитса. 2) Иконографияи Исои Масеҳ. 3) Иконографияи Буддо, бодхисатва (дар буддоия) ва ғ. Иконография дар наққошиҳои динӣ ва тамсилӣ ҷузъи муҳим мебошад. Унсурҳои чунин наққошиҳо маънои хос дошта, аксаран мубҳам ва намодианд. == Таърих == Нахустин намунаҳои иконография (тасвири саҳнаҳои шикор) ҳанӯз дар санъати ибтидоӣ зуҳур карда буд. Низоми мураккаби иконография дар санъати тасвирии кишварҳои [[Шаҳри қадима (Уршалим)|Шарқи Қадим]], бахусус дар тасвирҳои аҳроми [[Мисри Қадим]] ташаккул ёфтаанд. Дар тамаддуни давраи [[Неолит|неолити]] [[Шарқи Миёна]] барои тасвир ва муаррифии худоён аз пайкараҳои ғайриинсонӣ ё ҳайвонӣ истифода мебурданд. Санъати бостонӣ дорои таҷрибаи ғании иконография буда, фасоҳати устураҳои бостониро инъикос кардааст. Иконографияи охирҳои аҳди бостон бо санъати [[масеҳият]] ғанитар шуда, ба он маънии динӣ зам кард. Шаклҳои санъати атиқа дар заминаи маънои сирф масеҳӣ истифода мешуданд. Бахусус тасвири мундариҷаи матнҳои Инҷилу [[Таврот]] дар асрҳои миёнаи Аврупо ба анъанаи муҳимми иконография табдил ёфт. Дар ин давра иконографияи [[Аврупои Ғарбӣ]] дар муқоиса бо иконографияи Аврупои Шарқӣ, ки тасвирҳои ирфониву ишроқӣ хосси он буд, озодтару дунёгаротар гардид. Баъдан дар асрҳои миёна дар Ғарб таҷдиди маводди иконографӣ, ки умдатан ба рушди фардият ва шахсияти парҳезгор алоқаманд буд, пураҳаммият гардид. Дар санъати наққошии асрҳои миёнаи Аврупо ба намунаҳои беҳтарини осори иконография пайравӣ кардани рассом ҳатмӣ буд. Дар иконографияи [[давраи Эҳё]] дар баробари таҷдиди анъанаи иконографияи бутпарастӣ, атиқӣ, устуравӣ тасвири огоҳонаи рамзӣ, санъати маҷоз ва истиора фаровон истифода шуда, дар тасвирҳо бештар рамз ба назар мерасад, ки бинандаро ба дарки маънии он водор мекунад. Дар санъати Эҳёи Шимолӣ ашё ва воқеаҳо дорои «рамзи ниҳонӣ» ва мазмуни хосси қудсӣ гардиданд. Дар асри 17 иконографияи динии асрҳои пешинро жанрҳо ва тимсол (образ)-ҳои нав иваз карданд. Баъдан баробари аз байн рафтани тасвирҳои суннатии иконографӣ (дар романтизм, реализм) ё ба сужети адабӣ табдил шудани онҳо (дар [[академизм]], символизм) анвои нави иконография зуҳур карданд, ки дар онҳо ҷузъиёти маишӣ тасвир шуда, мавзӯъҳои гуногуну мақомҳои нави онҳо шакл гирифтанд. == Вазифаҳои Иконография == Иконография ҳамчун ҷараёни махсуси санъатшиносӣ ва яке аз усулҳои таҳлили маънои асари санъати тасвирӣ ба моҳияти аслии тасвир ишорат мекунад, на ба маънои маҷозии он ва бештар хусусияти тавсифӣ дорад. Вазифаи асосии он тасниф, танзим ва ба навъҳо ҷудо кардани тасвирҳо мебошад. Таҳлили иконографии асар бояд манбаи дақиқи (матни хаттӣ, дигар тасвирҳо) мазмуни онро ошкор кунад. Манбаъҳои муносибати иконографиро дар жанри атиқии экфрасис – тавсифи бадеии асарҳои санъати тасвирӣ ([[Плинийи Бузург|Плинийи Калонӣ]], Филострати Калонӣ, Павсаний), ки анъанаи он ба асрҳои миёна (Евсевий Кесарийский, Иоанн Златоусти муқаддас, Михаил Пселл, патриарх Фотий) низ муассир аст, дидан мумкин аст. Тавсифи иконографӣ дар асари «Тавсифи зиндагӣ» (1550)-и Ҷ. Вазарӣ дода шудааст; усули иконографиро бори нахуст Ҷ. П. Беллори дар асари «Зиндагиномаи рассомони муосир» (1672) истифода кардааст. Рушди минбаъдаи муносибати иконографӣ дар доираи бостоншиносии динӣ сурат гирифт. Ба он рисолаи «Оид ба тасвир ва таҷассуми қудсиён»-и И. Моланус (1570) оғоз бахшид. Ба иконография ҳамчун фанни мустақили манбаъшиносӣ Ф. Пипер ва А. Шпрингер, ҳамчун илми мустақил А. Ҷеймсон ва Э. Истлейк дар Англия асос гузоштаанд. Барои рушди иконография дар Фаронса асарҳои Э. Маля, А. Грабар, дар Русия Н. П. Кондаков, Н. В. Покровский, А. П. Голубсова, Е. К. Редин, Д. В. Айналова хидмати шоиста кардаанд. Таҳқиқоти муосири иконографӣ асосан таҳқиқоти байнифаннӣ мебошанд, ки дар онҳо усулҳои омӯзиши таърихи дин, [[адабиётшиносӣ]], [[равоншиносӣ]], [[инсоншиносӣ]] (антропология), [[ҷомеашиносӣ]], [[Нишоншиносӣ|нишонашиносӣ]] (семиология) ва илмҳои дигари гуманитарӣ ба назар гирифта мешаванд (Х. Белтинг, С. Синдинг-Ларсен, В. Н. Лазарев, О. С. Попова, Э. С. Смирнова, И. Л. Бусева-Давыдова, Н. В. Квливидзе, О. Е. Этингоф, Е. И. Ротенберг, М. Н. Соколов, А. Л. Баталов ва дигарон). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иконография|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Санъати тасвирӣ]] {{ПБ}} o1wueb3b2e6dptumzkcds80ddqwbzv9 0 331538 1473459 1473159 2026-05-22T05:17:02Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473459 wikitext text/x-wiki '''Иқтисоди сиёсӣ''' ({{lang-en|political economy}}) — яке аз номҳои назарияи иқтисод, ки соли 1615 иқтисоддони фаронсавӣ А. Монкретйен ҷорӣ намуд ва аз асри 18 то солҳои 90 асри 20 васеъ истифода шудааст. Дар илми иқтисодии шӯравӣ Иқтисоди сиёсии сотсиализм ба илми [[Идеология|идеологӣ]] ва сиёсӣ табдил ёфт, ки аз мавқеъ ва қарорҳои ҳизби ҳукмрон, съездҳои ҲКИШ ва пленумҳои КМ-и он маншаъ мегирифт. Марксизм ба ин илм тобиши сиёсӣ дод. Мувофиқи шарҳи марксистӣ Иқтисоди сиёсӣ илмест, ки муносибатҳои ҷамъиятии одамонро дар раванди истеҳсолот, тақсимот, мубодила ва истифодаи неъматҳои моддӣ меомӯзад. Мавзӯъ (предмет)-и таҳқиқи Иқтисоди сиёсии марксистӣ қувваҳои истеҳсолкунанда ва муносибатҳои истеҳсолӣ мебошанд, ки асоси онҳоро муносибатҳои молумулкӣ ташкил мекард. Иқтисоди сиёсии марксистӣ аз се қисм иборат буд: Иқтисоди сиёсии капитализм, Иқтисоди сиёсии империализм ва Иқтисоди сиёсии сотсиализм, ки ҳамчун давра (форматсия)-ҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ омӯхта мешуданд. Иқтисоди сиёсии [[капитализм]] асосан ба омӯзиши асарҳои К. Маркс, Ф. Энгелс ва В. И. Ленин такя мекард. Маркс қонуни инкишофи капитализм – ба даст овардани арзиши изофаро кашф кард, ки қувваи дохилии ҳаракатдиҳандаи истеҳсолоти капиталистӣ ва ҳамзамон заминасоз барои барҳам додани ин тарзи истеҳсолот мебошад. Афзудани андӯхт ва тамаркузи [[сармоя]], васеъшавии миқёси истеҳсолот, ки бар истисмори синфи коргар асос ёфтааст, боиси тағйирёбии заминаи техникии тарзи капиталистии истеҳсолот мегардад, ки ба ақидаи Маркс, ногузир ба тезутундшавии зиддият миёни қувваҳои истеҳсолкунанда ва муносибатҳои истеҳсолии капитализм, вайроншавӣ ва ивазшавии он ба сохти нави пешқадамтар – коммунизм оварда мерасонд. Яке аз шаклҳои зуҳури зиддиятҳо буҳрони барзиёдистеҳсолкунӣ мебошад. Саҳми Ф. Энгелс дар инкишофи Иқтисоди сиёсӣ баъд аз марги К. Маркс таҳқиқи зуҳуроти нав мебошад, ки дар «Капитал» инъикос наёфтаанд: раванди монополиякунонии иқтисодиёт, масъалаи таносуби миёни монополия ва рақобат, рушди шаклҳои сармояи қалбакӣ, афзоиши нақши биржаҳои фондӣ ва ғ. Ленин нақшаи абстрактӣ-назариявии ба хоҷагии молӣ ва баъд ба хоҷагии капиталистӣ табдил ёфтани хоҷагии натуралии истеҳсолкунандагони бевоситаро таҳия карда, масъалаҳои робитаи мутақобилаи бозори дохилӣ ва пайдоиши капитализмро ба миён гузошт. Ӯ истеҳсолоти молии одиро ҳамчун асоси умумии инкишофи муносибатҳои капиталистӣ пешниҳод намуда, се давраи инкишофи капитализмро дар [[Саноат (иқтисод)|саноат]] ҷудо кард: истеҳсолоти дастӣ, мануфактура, саноати бузурги мошинӣ (фабрикаю заводҳо). Инчунин хусусиятҳои инкишофи капитализм дар [[хоҷагии қишлоқ]] ва дараҷаи олии инкишофи капитализм – империализмро таҳқиқ намуд. Иқтисоди сиёсии империализм сохтори ҷаҳонро ҳамчун муборизаи байни давлатҳои пешқадам барои бозори нав, манбаъҳои ашёи хом, доираи маблағгузорӣ, тақвияти таъсири сиёсӣ ва мадании онҳо шарҳ медиҳад. Империализм ҳамон давраи инкишоф мебошад, ки «дар он ҳокимияти инҳисорӣ ва сармояи молиявӣ шакл гирифта, содироти сармоя аҳаммияти бузург пайдо кардааст, тақсими ҷаҳон миёни иттиҳодияҳои байналмилалӣ оғоз шуда, бо тақсими ҳамаи ҳудудҳои замин байни мамлакатҳои бузурги капиталистӣ ба охир расидааст» (Ленин). Иқтисоди сиёсии сотсиализм дар дараҷа ва мафҳумҳо иқтисодиёти нақшавии ғайрибозории ҷомеаи сотсиалистиро тавсиф мекунад. [[Ҳизби коммунистии Тоҷикистон|Ҳизби коммунистӣ]] баъди ба сари ҳокимият омадан ба ҳизби иқтисодӣ табдил ёфт, ки рушди иқтисодиётро дар самти расидан ба мақсади ниҳоӣ ташкил мекард. Мувофиқи ақидаи тарғибгарони Иқтисоди сиёсии сотсиализм воситаи асосии таъмини истеҳсолоти мутаносиб, яъне таъмин намудани талаботи ҷамъият ба неъматҳои моддӣ бо роҳи мунтазам кам кардани хароҷоти вақти корӣ дар меҳнати зиндаи коргарони истеҳсолкунанда ва кормандони меҳнати ғайриистеҳсолӣ (зеҳнӣ) мебошад. Қонуни сарфа кардани вақти корӣ қонуни асосии иқтисодиёти сотсиалистӣ ба ҳисоб мерафт. Дар замони сотсиализм дар Иқтисоди сиёсии сотсиалистӣ собит шуда буд, ки ҷамъият барои қонеъ гардонидани на танҳо талаботи моддӣ, балки талаботи маънавии одамон ба сарфаи бошуурона ва нақшавии вақти корӣ мегузарад, ки ба ин бе зиёд кардани вақти холӣ ноил шудан номумкин аст. Сарфаи вақти корӣ имкон медиҳад, ки на танҳо истеҳсолот, ки ба афзоиши аҳолии мамлакат алоқаманд аст, инчунин зиёдшавии вақти холии ҳар як узви ҷомеа барои рушди шахсии ӯ таъмин карда шавад. Таҷриба нишон дод, ки қонуни сарфа кардани вақти корӣ чун дигар қонунҳои Иқтисоди сиёсии сотсиализм хусусияти расмӣ (декларативӣ) дошта, ба ягон интиқод тоб наовардааст. Ҳамин тавр, иқтисодиёте, ки ба моликияти ҷамъиятӣ асос ёфта, ҷомеаро ба зинаи бидуни мушкилоти иҷтимоӣ ва иқтисодӣ оварда расонад, пойдор гардонда нашуд. Аз ин рӯ, Иқтисоди сиёсӣ ҳамчун илм ба буҳрони шадид гирифтор шуд. Бо пешниҳоди А. Маршалл соли 1902 ба сифати курси таълимӣ дар Донишгоҳи Кембриҷ фанни «Экономикс» ҷорӣ шуд, ки нисбат ба Иқтисоди сиёсӣ фарохдомантар буд. Минбаъд дар мактабҳои олии мамлакатҳои дигар ба таълими илми иқтисод бо ин ном гузаштанд. Дар давлатҳои сотсиалистӣ ин фан бо номи Иқтисоди сиёсӣ таълим дода мешуд. Пас аз барҳам хӯрдани [[ИҶШС]] ба ҷои Иқтисоди сиёсӣ фанҳои «[[Иқтисодиёт]]» ва «Назарияи иқтисод» таълим дода мешаванд. Ҳоло мазмуну мундариҷаи ин фанҳо бо диди дигари муносибатҳои иқтисодӣ дар ҷомеа асос ёфтаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисоди сиёсӣ|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] j2ss43o9zozgq2gki5hs8vmk1yxf3js 1473461 1473459 2026-05-22T05:19:46Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473461 wikitext text/x-wiki '''Иқтисоди сиёсӣ''' ({{lang-en|political economy}}) — яке аз номҳои назарияи иқтисод, ки соли 1615 иқтисоддони фаронсавӣ А. Монкретйен ҷорӣ намуд ва аз асри 18 то солҳои 90 асри 20 васеъ истифода шудааст. Дар илми иқтисодии шӯравӣ Иқтисоди сиёсии сотсиализм ба илми [[Идеология|идеологӣ]] ва сиёсӣ табдил ёфт, ки аз мавқеъ ва қарорҳои ҳизби ҳукмрон, съездҳои ҲКИШ ва пленумҳои КМ-и он маншаъ мегирифт. Марксизм ба ин илм тобиши сиёсӣ дод. Мувофиқи шарҳи марксистӣ Иқтисоди сиёсӣ илмест, ки муносибатҳои ҷамъиятии одамонро дар раванди истеҳсолот, тақсимот, мубодила ва истифодаи неъматҳои моддӣ меомӯзад. Мавзӯъ (предмет)-и таҳқиқи Иқтисоди сиёсии марксистӣ қувваҳои истеҳсолкунанда ва муносибатҳои истеҳсолӣ мебошанд, ки асоси онҳоро муносибатҳои молумулкӣ ташкил мекард. Иқтисоди сиёсии марксистӣ аз се қисм иборат буд: Иқтисоди сиёсии капитализм, Иқтисоди сиёсии империализм ва Иқтисоди сиёсии сотсиализм, ки ҳамчун давра (форматсия)-ҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ омӯхта мешуданд. Иқтисоди сиёсии [[капитализм]] асосан ба омӯзиши асарҳои К. Маркс, Ф. Энгелс ва В. И. Ленин такя мекард. Маркс қонуни инкишофи капитализм – ба даст овардани арзиши изофаро кашф кард, ки қувваи дохилии ҳаракатдиҳандаи истеҳсолоти капиталистӣ ва ҳамзамон заминасоз барои барҳам додани ин тарзи истеҳсолот мебошад. Афзудани андӯхт ва тамаркузи [[сармоя]], васеъшавии миқёси истеҳсолот, ки бар истисмори синфи коргар асос ёфтааст, боиси тағйирёбии заминаи техникии тарзи капиталистии истеҳсолот мегардад, ки ба ақидаи Маркс, ногузир ба тезутундшавии зиддият миёни қувваҳои истеҳсолкунанда ва муносибатҳои истеҳсолии капитализм, вайроншавӣ ва ивазшавии он ба сохти нави пешқадамтар – коммунизм оварда мерасонд. Яке аз шаклҳои зуҳури зиддиятҳо буҳрони барзиёдистеҳсолкунӣ мебошад. Саҳми Ф. Энгелс дар инкишофи Иқтисоди сиёсӣ баъд аз марги К. Маркс таҳқиқи зуҳуроти нав мебошад, ки дар «Капитал» инъикос наёфтаанд: раванди монополиякунонии иқтисодиёт, масъалаи таносуби миёни монополия ва рақобат, рушди шаклҳои сармояи қалбакӣ, афзоиши нақши биржаҳои фондӣ ва ғ. Ленин нақшаи абстрактӣ-назариявии ба хоҷагии молӣ ва баъд ба хоҷагии капиталистӣ табдил ёфтани хоҷагии натуралии истеҳсолкунандагони бевоситаро таҳия карда, масъалаҳои робитаи мутақобилаи бозори дохилӣ ва пайдоиши капитализмро ба миён гузошт. Ӯ истеҳсолоти молии одиро ҳамчун асоси умумии инкишофи муносибатҳои капиталистӣ пешниҳод намуда, се давраи инкишофи капитализмро дар [[Саноат (иқтисод)|саноат]] ҷудо кард: истеҳсолоти дастӣ, мануфактура, саноати бузурги мошинӣ (фабрикаю заводҳо). Инчунин хусусиятҳои инкишофи капитализм дар [[хоҷагии қишлоқ]] ва дараҷаи олии инкишофи капитализм – империализмро таҳқиқ намуд. Иқтисоди сиёсии империализм сохтори ҷаҳонро ҳамчун муборизаи байни давлатҳои пешқадам барои бозори нав, манбаъҳои ашёи хом, доираи маблағгузорӣ, тақвияти таъсири сиёсӣ ва мадании онҳо шарҳ медиҳад. Империализм ҳамон давраи инкишоф мебошад, ки «дар он ҳокимияти инҳисорӣ ва сармояи молиявӣ шакл гирифта, содироти сармоя аҳаммияти бузург пайдо кардааст, тақсими ҷаҳон миёни иттиҳодияҳои байналмилалӣ оғоз шуда, бо тақсими ҳамаи ҳудудҳои замин байни мамлакатҳои бузурги капиталистӣ ба охир расидааст» (Ленин). Иқтисоди сиёсии сотсиализм дар дараҷа ва мафҳумҳо иқтисодиёти нақшавии ғайрибозории ҷомеаи сотсиалистиро тавсиф мекунад. [[Ҳизби коммунистии Тоҷикистон|Ҳизби коммунистӣ]] баъди ба сари ҳокимият омадан ба ҳизби иқтисодӣ табдил ёфт, ки рушди иқтисодиётро дар самти расидан ба мақсади ниҳоӣ ташкил мекард. Мувофиқи ақидаи тарғибгарони Иқтисоди сиёсии сотсиализм воситаи асосии таъмини истеҳсолоти мутаносиб, яъне таъмин намудани талаботи ҷамъият ба неъматҳои моддӣ бо роҳи мунтазам кам кардани хароҷоти вақти корӣ дар меҳнати зиндаи коргарони истеҳсолкунанда ва кормандони меҳнати ғайриистеҳсолӣ (зеҳнӣ) мебошад. Қонуни сарфа кардани вақти корӣ қонуни асосии иқтисодиёти сотсиалистӣ ба ҳисоб мерафт. Дар замони сотсиализм дар Иқтисоди сиёсии сотсиалистӣ собит шуда буд, ки ҷамъият барои қонеъ гардонидани на танҳо талаботи моддӣ, балки талаботи маънавии одамон ба сарфаи бошуурона ва нақшавии вақти корӣ мегузарад, ки ба ин бе зиёд кардани вақти холӣ ноил шудан номумкин аст. Сарфаи вақти корӣ имкон медиҳад, ки на танҳо истеҳсолот, ки ба афзоиши аҳолии мамлакат алоқаманд аст, инчунин зиёдшавии вақти холии ҳар як узви ҷомеа барои рушди шахсии ӯ таъмин карда шавад. Таҷриба нишон дод, ки қонуни сарфа кардани вақти корӣ чун дигар қонунҳои Иқтисоди сиёсии сотсиализм хусусияти расмӣ (декларативӣ) дошта, ба ягон интиқод тоб наовардааст. Ҳамин тавр, иқтисодиёте, ки ба моликияти ҷамъиятӣ асос ёфта, ҷомеаро ба зинаи бидуни мушкилоти иҷтимоӣ ва иқтисодӣ оварда расонад, пойдор гардонда нашуд. Аз ин рӯ, Иқтисоди сиёсӣ ҳамчун илм ба буҳрони шадид гирифтор шуд. Бо пешниҳоди А. Маршалл соли 1902 ба сифати курси таълимӣ дар Донишгоҳи Кембриҷ фанни «Экономикс» ҷорӣ шуд, ки нисбат ба Иқтисоди сиёсӣ фарохдомантар буд. Минбаъд дар мактабҳои олии мамлакатҳои дигар ба таълими илми иқтисод бо ин ном гузаштанд. Дар давлатҳои сотсиалистӣ ин фан бо номи Иқтисоди сиёсӣ таълим дода мешуд. Пас аз барҳам хӯрдани [[ИҶШС]] ба ҷои Иқтисоди сиёсӣ фанҳои «[[Иқтисодиёт]]» ва «[[Илми иқтисод|Назарияи иқтисод]]» таълим дода мешаванд. Ҳоло мазмуну мундариҷаи ин фанҳо бо диди дигари муносибатҳои иқтисодӣ дар ҷомеа асос ёфтаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисоди сиёсӣ|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] i91i72mjjin81ewncfosdubilozf39x 0 331548 1473469 1473217 2026-05-22T05:34:13Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473469 wikitext text/x-wiki '''Иллият''' ({{lang-ar|علِّیة аз علّة}} – сабаб, айб, камбудӣ, дард, беморӣ) — шинохти ҳастӣ (мавҷудот) ва исбот ё инкори вуҷуди [[Худо]] бо усули сабабият. Асли иллият яке аз бунёдитарин усули бетағйири низоми ҳастӣ буда, баёнгари робитаи вуҷудии миёни иллат ва маълул аст ва ин асл яке аз усули ақлиест, ки баён медорад: чизе нест, ки вуҷуди он аз иллат бебаҳра бошад. Яъне, қонуни иллият ва сабабият таъкид бар он мекунад, ки дар ҳамаи корҳои ҷаҳон назму тартибе вуҷуд дорад ва пайдоиши ҳар як падида марбут ба амрест ва байни ду чиз робита вуҷуд дорад. == Таърих == Мавзӯи иллият дар [[фалсафа]]<nowiki/>и [[бостон]] як ҷузъи мовароуттабиа будааст. Нахустин файласуфоне, ки ба таври густарда мафҳуми иллият ро дар навиштаҳои худ матраҳ карданд, [[Афлотун]] ва [[Арасту|Арасту б]]<nowiki/>уданд. Арасту бо матраҳ кардани мафҳуми «иллати ғоӣ» саъй кард аз иллият ба унвони бурҳоне барои исботи вуҷуди Худо баҳра гирад. Бархе файласуфони мусулмон низ иллати ғоиро «иллату-л-иллал» ва «ғояту-л-ғоёт» номидаанд ва дар исботи Худо ба он такя кардаанд. Асли иллият зербинои фалсафаи [[Ибни Сино]]<nowiki/>ро ташкил медиҳад. Ӯ иллиятро аз масъалаҳои аввалиндараҷаи фалсафа медонад ва иллату маълулро ҳамчун аразҳои зотӣ матраҳ мекунад. Ӯ Худовандро ҳам иллату Холиқи ҳастӣ ва ҳам иллати бақои он медонад. Ба назари ӯ, Худованд ҳамчун Воҷибулвуҷуд ба ҳеч мавҷуди дигаре вобаста нест, аммо мумкиноти вуҷуд рабт ва тааллуқ ба Воҷибулвуҷуд доранд ва дар ҳудус ва бақо ниёзманди вуҷуди Воҷибанд. Аммо аксарияти мутакаллимони ашъарӣ иллиятро инкор кардаанд. Ба назари онҳо Худованд моликест, ки қудрати мутлақи Ӯ саросари гетиро фаро гирифтааст ва ҳеч ҷое аз низоми ҳастӣ аз султаи қудрати Ӯ хориҷ нест. Ба андешаи Муҳаммад Ғаззолӣ таваккул ба Худо ба ду сабаб заиф мешавад: 1. Эътиқод ба фоилияти ҷамодот. 2. Эътиқод ба ихтиёри инсон. Ба назари вай, ҳар ду эътиқод фосиданд, зеро ҳайвоноту ҷамодот таҳти қабзаи Худованд қарор доранд, ҳаммонанди тасхири қалам дар дасти котиб. Ӯ дар мафҳуми таваккул инкори иллияти фоилӣ аз ашёи табииро ҷой медиҳад. Яке аз муҳимтарин сабабе, ки боис шудааст то Ғаззолӣ иллиятро рад кунад, омӯзаи муъҷиза аст. Ба андешаи ӯ, муъҷиза бо иродаи илоҳӣ рабт дорад ва фоили муъҷиза иродаи мустақими илоҳӣ аст. Яъне, агар касе муътақид бошад, ки оташ ҳама чизро месӯзонад, пас бовар намекунад, ки агар [[Иброҳими Халилуллоҳ]] дар оташ андохта шавад, намесӯзад. Ғаззолӣ ҳар гуна рабти иллиятро бо падидаҳои табиат инкор мекунад, то ин ки барои муъҷизаи Худованд дар раванди падидаҳои одии табиат ҷой боқӣ бошад. Ба назари ӯ, иллат ё фоил ҳамеша дорои илму огоҳӣ аст ва чун мавҷудоти табиӣ аз илму огоҳӣ бархӯрдор нестанд, бинобар ин унвони фоил ё иллатро наметавон ба ҳеч яке аз мавҷудоти табиӣ нисбат дод. Абубакр Муҳаммади Боқилонӣ дар радди иллияти табиӣ мегӯяд, ки ҳарорату бурудат ва амсоли он аъроз ҳастанд ва аърозро раво нест, ки феълеро анҷом диҳанд, зеро фоил бояд зинда, олим, қодир ва мурид бошад ва чун аъроз ҳеч кадом аз ин вижагиҳои фоилиятро надоранд, бинобар ин аъроз фоил нестанд. Ба андешаи Б. Рассел «Агар ҳар чизе далелу иллате дошта бошад, пас вуҷуди Худованд ҳам бояд иллату далел дошта бошад. Агар чизе битавонад бидуни далелу иллате вуҷуд пайдо кунад, баҳс дар бораи вуҷуди Худо бефоида хоҳад буд, зеро вуҷуди табиат низ бидуни иллат мумкин аст». Тибқи биниши Ҷ. Ҳосперс «Фарз кардем, ки мо битавонем ин пурсишро, ки «Оё ҷаҳон ба унвони як кулл иллате дорад?», чунин посух диҳем, ки иллати он Худо аст. Аммо ин пурсиш, ки «Иллати Худо чист?» иҷтинобнопазир аст. Бисёре аз кӯдакону наврасон бо парешонии зиёд аз волиидайни худ ин пурсишро матраҳ мекунанд...». Дар ин тақрир нахуст фарз шудааст, ки ҳар чизе маълули чизи дигарест, вале он гоҳ бо баёни ин ки Худованд ҳамон иллати аввал аст, худро низ нақз мекунад. Ҳам мегӯяд, ки иллати номаълуле вуҷуд дорад ва ҳам муддаӣ аст, ки як иллате, яъне Худо, даркор аст. Бурҳони иллият ин пурсишро бармеангезад, ки «Иллати Худо чист?», «Чаро бояд ин силсила дар Худо мутаваққиф шавад?», «Магар хилофи мумкинот аст, ки дар ҷое қаблтар, масалан бо пайдоии худи ҷаҳон поён бипазирад?». Д. Ҳюм ҳеч гуна мабдаи фаротаҷрибӣ дар боби шинохтро ба расмият намешиносад ва иллиятро низ дорои хостгоҳи таҷрибӣ медонад, то битавонад онро ба ҳавзаи илм ворид намояд. Ба назари ӯ ҳеч ду воқеае ҳаргиз айнан такрори якдигар нестанд, ҳеч шайъ ё чизе нест, ки аз ин лаҳза то лаҳзаи баъд дақиқан бар як ҳол боқӣ бимонад. == Тариқаҳои иллият == Ду тақрири иллият вуҷуд дорад. 1. Вуҷуди ҳар чиз дар ҷаҳон ба чизҳое дигар вобаста аст, ки ин вуҷуд тавассути онҳо тавзеҳ дода мешавад. Аммо агар ин силсила бепоён бошад, ин тавзеҳ пайваста ба таъхир меафтад ва дар ниҳоят ҳеч чизе ташреҳ намеёбад. Аз ин рӯ, ҷаҳон танҳо ҳангоме фаҳмида хоҳад шуд, ки ин силсила ба вуҷуде хатм шавад, ки худ ба ҳеч чиз вобаста набошад (ба таъбири Томаи Аквинӣ). 2. Ҳар маълуле иллате дорад ва чун давру тасалсул ботил аст, иллату-л-иллал вуҷуд дорад. Инчунин, чанд назарияи иллият вуҷуд дорад: 1. Назарияи хилоф. 2. Назарияи иллат ва маълули эҳтимолӣ. 3. Назарияи иштиқоқ. 4. Назарияи иллияти низомнок. Бисёре аз файласуфон муътақиданд, ки робитаи иллият амрест бебаҳс ва истидлолнопазирии он халале дар эътибору истеҳкоми он ворид намесозад. Муҳаммад Ҳусайн Таботабоӣ бар он аст, ки ошноӣ бо робитаи иллият ибтидо бо илми ҳузурӣ идрок мешавад ва сипас ба мавридҳои мушобеҳи хориҷӣ интишор меёбад. Ҷаводии Омулӣ бар он аст, ки иллият на исботи мумкин аст ва на инкори он, зеро ки ҳар истидлоле дар гарави пазириши иллият муқаддамот барои натиҷа аст. Ба назари ӯ интиқодоти Ҳюм роҳи ҳар гуна тафаккурро мебандад ва ба тариқи мушобеҳ тартиб додани бурҳоне бар пояи иллият низ нодуруст аст. Ӯ на танҳо интиқодоти Ҳюмро нодуруст мехонад, балки дифоъ аз бурҳони иллиятро низ нодуруст медонад. Дар таълимоти фалсафии Ғарб, бархилофи Шарқ, таърифи иллият дорои мафҳуми воҳиде нест ва таърифҳои гуногун дорад. Бо муқоисаи таърифи иллият байни мутафаккирони Шарқу Ғарб дармеёбем, ки иллият дар Шарқ ба маънои эҳтиёҷи маълул дар вуҷудаш ба иллат аст, ҳам ҳудусан ва ҳам бақоан. Вале мутафаккирони Ғарб иллиятро ҳамчун ояндабинӣ тавзеҳ дода, боиси дар ҳиҷоб мондани ҳақиқати асли иллият шудаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иллият|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Фалсафа]] h72jrhagqiqv18l2y95ol1kcp6e03fz 0 331575 1473415 1473335 2026-05-22T00:29:38Z Xqbot 1543 Ислоҳи масири дукарата ба [[Луи Массинён]] 1473415 wikitext text/x-wiki #равона [[Луи Массинён]] aopk7k0hkg42vm2b3vj10dpuzubr5yg 0 331590 1473376 2026-05-21T12:10:18Z Navruzov Abdulmalik 57291 Саҳифаи нав: {{Сиёсатмадор |имя = |оригинал имени = |порядок = |изображение = |описание изображения = |должность = [[шоҳ]]и [[Эрон|Форс]] |период начало = |период конец = |предшественник = [[Керим-хан Зенд Мохаммад]] |преемник = [[Аболь-Фатх Хан Зенд]] |дата рождения = |место рождения = |да... 1473376 wikitext text/x-wiki {{Сиёсатмадор |имя = |оригинал имени = |порядок = |изображение = |описание изображения = |должность = [[шоҳ]]и [[Эрон|Форс]] |период начало = |период конец = |предшественник = [[Керим-хан Зенд Мохаммад]] |преемник = [[Аболь-Фатх Хан Зенд]] |дата рождения = |место рождения = |дата смерти = |место смерти = [[Шираз]], [[Эрон]] |в браке = |род = [[Зенди]] |дети = |похоронен = |вероисповедание = [[Ислом]], [[шиизм|шиаи мазҳаб]] |отец = |мать = |награды = }} '''Муҳаммадалихон Занд''' ({{lang-fa|محمد علی خان زند}}; тақр. 1760 — 1779) — дуюмин [[шоҳ]]и [[Занди|сулолаи Зандҳо]], ки аз 6 март то 19 июни 1779 ҳукмронӣ кардааст. == Зиндагинома == Пас аз марги [[Каримхон Занд]] дар соли 1779 Эрон боз пароканда шуд — мубориза барои тахт оғоз гардид. Бародари ҳамтабори Карим Хон [[Закихон Занд]] ба Муҳаммадалихон гуфт, ки ӯ ҳамчун писари дуюми Каримхон бояд ҳамроҳ бо писараш ба ҳайси ҳокими дуюми сулола ҳукмронӣ кунад. Дере нагузашта [[Абулфатҳхон Занд]], писари калонии Каримхон, муддате ҳокими муштарак гардид. Дар ҳамон сол Муҳаммадалихон бар асари сактаи қалб даргузашт. Дар давраи тақрибан чормоҳаи ҳукмронии худ ӯ дастовардҳои зиёде надошт ва натавонист мероси падарашро идома диҳад. Бародари ӯ [[Абулфатҳхон Занд]] 19 июни 1779 ҳокими ягонаи Эрон эълон шуд, аммо ҳукмронии ӯ низ кӯтоҳ буд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Манбаъҳо == *{{книга |заглавие=The Cambridge History of Iran, Vol. 7: From Nadir Shah to the Islamic Republic |год=1991 |издательство=[[Издательство Кембриджского университета|Cambridge University Press]] |место=Cambridge |часть=The Zand dynasty |страницы=63—104 |isbn=9780521200950 |ссылка=https://books.google.dk/books?id=H20Xt157iYUC&dq=false/ref=harv |язык=en |автор=Perry, John}} == Пайвандҳо == *[http://rulers.org/ruli.html Übersicht der Herrscher im Iran]{{ref|en}} *[https://web.archive.org/web/20060221110309/http://www.iranologie.com/history/history13.html Iranologie — History of Iran, Part XIII: Afshar and Zand Dynasties]{{ref|en}} [[гурӯҳ:Занд]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] 7hh01cc3eiso8f98vktvu2druydr9dr 1473377 1473376 2026-05-21T12:12:56Z Navruzov Abdulmalik 57291 илова 1473377 wikitext text/x-wiki {{Сиёсатмадор |имя = |оригинал имени = |порядок = |изображение = |описание изображения = |должность = [[шоҳ]]и [[Эрон|Форс]] |период начало = |период конец = |предшественник = [[Керим-хан Зенд Мохаммад]] |преемник = [[Аболь-Фатх Хан Зенд]] |дата рождения = |место рождения = |дата смерти = |место смерти = [[Шираз]], [[Эрон]] |в браке = |род = [[Зенди]] |дети = |похоронен = |вероисповедание = [[Ислом]], [[шиизм|шиаи мазҳаб]] |отец = |мать = |награды = }} '''Муҳаммадалихон Занд''' ({{lang-fa|محمد علی خان زند}}; тақр. 1760 — 1779) — дуюмин [[шоҳ]]и [[Занди|сулолаи Зандҳо]], ки аз 6 март то 19 июни 1779 ҳукмронӣ кардааст. == Зиндагинома == Пас аз марги [[Каримхони Занд|Каримхон Занд]] дар соли 1779 Эрон боз пароканда шуд — мубориза барои тахт оғоз гардид. Бародари ҳамтабори Карим Хон [[Закихон Занд]] ба Муҳаммадалихон гуфт, ки ӯ ҳамчун писари дуюми Каримхон бояд ҳамроҳ бо писараш ба ҳайси ҳокими дуюми сулола ҳукмронӣ кунад. Дере нагузашта [[Абулфатҳхон Занд]], писари калонии Каримхон, муддате ҳокими муштарак гардид. Дар ҳамон сол Муҳаммадалихон бар асари сактаи қалб даргузашт. Дар давраи тақрибан чормоҳаи ҳукмронии худ ӯ дастовардҳои зиёде надошт ва натавонист мероси падарашро идома диҳад. Бародари ӯ [[Абулфатҳхон Занд]] 19 июни 1779 ҳокими ягонаи Эрон эълон шуд, аммо ҳукмронии ӯ низ кӯтоҳ буд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Манбаъҳо == *{{книга |заглавие=The Cambridge History of Iran, Vol. 7: From Nadir Shah to the Islamic Republic |год=1991 |издательство=[[Издательство Кембриджского университета|Cambridge University Press]] |место=Cambridge |часть=The Zand dynasty |страницы=63—104 |isbn=9780521200950 |ссылка=https://books.google.dk/books?id=H20Xt157iYUC&dq=false/ref=harv |язык=en |автор=Perry, John}} == Пайвандҳо == *[http://rulers.org/ruli.html Übersicht der Herrscher im Iran]{{ref|en}} *[https://web.archive.org/web/20060221110309/http://www.iranologie.com/history/history13.html Iranologie — History of Iran, Part XIII: Afshar and Zand Dynasties]{{ref|en}} [[гурӯҳ:Занд]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] gr0ide850seyt2pa66lsti2iwfxtqx0 0 331591 1473378 2026-05-21T12:25:31Z Navruzov Abdulmalik 57291 Саҳифаи нав: {{сиёсатмадор |имя = |оригинал имени = |порядок = |изображение = |описание изображения = |должность = [[шоҳ]] [[Иран|Форс]] |период начало = |период конец = |предшественник = [[Мохаммад Али Хан Зенд]] |преемник = [[Садек Хан Зенд]] |дата рождения = |место рождения = |дата смерт... 1473378 wikitext text/x-wiki {{сиёсатмадор |имя = |оригинал имени = |порядок = |изображение = |описание изображения = |должность = [[шоҳ]] [[Иран|Форс]] |период начало = |период конец = |предшественник = [[Мохаммад Али Хан Зенд]] |преемник = [[Садек Хан Зенд]] |дата рождения = |место рождения = |дата смерти = |место смерти = [[Шираз]], [[Иран]] |в браке = |род = [[Зенды|Зендҳо]] |дети = |похоронен = |вероисповедание = [[Ислам]], [[шиизм|шиаи мазҳаб]] |отец = |мать = |награды = }} '''Абулфатҳхон Занд''' (1755 ё 1756–1787) — сеюмин [[шоҳ]]и [[Эрон]] аз сулолаи [[Зандия]], ки аз 6 марти 1779 то 22 августи 1779 ҳукмронӣ кардааст. == Тарҷумаи ҳол == Пас аз марги [[Каримхони Занд]] ҷанги дохилӣ миёни ду гурӯҳ оғоз шуд. Баъзеҳо Абулфатҳро дастгирӣ мекарданд ва дигарон — бародари хурдии ӯ [[Муҳаммадалихон]]ро. Ҳарду ҳанӯз кӯдак буданд ва ҳамчун абзори бозии қудрат истифода мешуданд. Бародари Каримхон [[Закихон]] кӯшиш кард писари худ Муҳаммадалихонро шоҳи қонунии сулолаи Зандия эълон кунад, вале баъдтар ӯ инчунин Абулфатҳро ҳокими муштараки Эрон таъин намуд. Ҳам Муҳаммадалӣ ва ҳам Абулфатҳ дар давраи ҳукмронии худ танҳо қудрати номиналӣ доштанд, зеро амаки онҳо амалан давлатро идора мекард. Бародари дигари Каримхон, [[Содиқхон Занд]], аз [[Шероз]] хориҷ шуда, дар [[Кирмон]] артиш ҷамъ кард, гӯё барои дастгирии Абулфатҳхон. Дар ҳамин вақт Абулфатҳхон ҳатто ба зиндон андохта шуд. Пас аз марги Каримхон, шоҳзодаи қабилаи [[қоҷорӣ]] Оғо [[Муҳаммадшоҳи Қоҷор]] бо лашкар ба сӯи [[Мозандарон]] ҳаракат кард ва онро ишғол намуд. Қоҷориҳо, чун пештар, дар шимоли кишвар бартарӣ доштанд. Баъдтар ӯ дар [[Астаробод]] қудрати қабилавии худро ба даст гирифта, истиқлолияти худро аз шоҳи Занд эълон кард. Барои муқобила бо ин ҳаракат, шоҳ артиши эрониро таҳти фармондеҳии ҷияни худ [[Алимуродшоҳ Қоҷор|Алимуродшоҳ]] ба муқобили қоҷориҳо фиристод. Вале дертар худи Али Мурад Хан бар зидди ӯ шӯриш кард ва шаҳри [[Исфаҳон]]ро ишғол намуд. Дар ҳамин ҳол, шоҳ андозҳои вазнин ҷорӣ мекард ва бо мухолифон сахт муносибат менамуд. Ин боис шуд, ки артиши худи ӯ шӯриш кунад ва [[Закихон Занд|Закихонро]] 6 июни 1779 ҳангоми роҳпаймоӣ ба Исфаҳон бикушад. Дар ҳамин вақт, амаки дигари Аболь-Фатҳ — Содек Хан бо артиш ба Шираз баргашт. Пас аз шунидани хабари марги Заки Хан, 19 июни 1779 ӯ Аболь-Фатҳро ягона ҳокими расмии Иран эълон кард. Содек Хан қудрати воқеиро дар даст дошт, дар ҳоле ки Аболь-Фатҳ асосан зиндагии шахсии худро пеш мебурд ва дар идоракунии давлат иштирок намекард. Пас аз ду моҳ, 22 августи 1779, Содиқхон сарнагун карда шуд. Абулфатҳ бо амри Содиқхон кӯр карда шуд. Эҳтимол, ин ҳодиса баъд аз ду сол рух додааст, вақте ки Шероз зери ҳамлаи Алимуродхон фурӯ пошид. Ӯ соли 1787 дар синни 32-солагӣ вафот кард. == Манбаъҳо == *{{книга |заглавие=The Cambridge History of Iran |ссылка=https://books.google.com/books?id=H20Xt157iYUC |том=VII |издательство=[[Издательство Кембриджского университета|Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-20095-0 |страницы=93 |язык=en |автор=W. William Bayne Fisher; P. Avery; G. R. G. Hambly; C. Melville |день=10 |месяц=10 |год=1991}} *[https://web.archive.org/web/20150606084930/http://www.iranicaonline.org/articles/abul-fath-khan-zand Encyclopedia Iranica, «Abu'l-Fath Khan Zand»] *[http://rulers.org/ruli.html Rulers of Iran] "Iranology" — History of Iran, Part XIII: Afshar and Zand Dynasties * *[https://web.archive.org/web/20060221110309/http://www.iranologie.com/history/history13.html] [[гурӯҳ:Зандия]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1787]] 5g5wepdim1sfg5rmdrzssrg1lcid5ux 1473379 1473378 2026-05-21T12:26:43Z Navruzov Abdulmalik 57291 1473379 wikitext text/x-wiki {{сиёсатмадор |имя = |оригинал имени = |порядок = |изображение = |описание изображения = |должность = [[шоҳ]] [[Иран|Форс]] |период начало = |период конец = |предшественник = [[Мохаммад Али Хан Зенд]] |преемник = [[Садек Хан Зенд]] |дата рождения = |место рождения = |дата смерти = |место смерти = [[Шираз]], [[Иран]] |в браке = |род = [[Зенды|Зендҳо]] |дети = |похоронен = |вероисповедание = [[Ислам]], [[шиизм|шиаи мазҳаб]] |отец = |мать = |награды = }} '''Абулфатҳхон Занд''' (1755 ё 1756–1787) — сеюмин [[шоҳ]]и [[Эрон]] аз сулолаи [[Зандия]], ки аз 6 марти 1779 то 22 августи 1779 ҳукмронӣ кардааст. == Тарҷумаи ҳол == Пас аз марги [[Каримхони Занд]] ҷанги дохилӣ миёни ду гурӯҳ оғоз шуд. Баъзеҳо Абулфатҳро дастгирӣ мекарданд ва дигарон — бародари хурдии ӯ [[Муҳаммадалихон Занд|Муҳаммадалихонро]]. Ҳарду ҳанӯз кӯдак буданд ва ҳамчун абзори бозии қудрат истифода мешуданд. Бародари Каримхон [[Закихон]] кӯшиш кард писари худ Муҳаммадалихонро шоҳи қонунии сулолаи Зандия эълон кунад, вале баъдтар ӯ инчунин Абулфатҳро ҳокими муштараки Эрон таъин намуд. Ҳам Муҳаммадалӣ ва ҳам Абулфатҳ дар давраи ҳукмронии худ танҳо қудрати номиналӣ доштанд, зеро амаки онҳо амалан давлатро идора мекард. Бародари дигари Каримхон, [[Содиқхон Занд]], аз [[Шероз]] хориҷ шуда, дар [[Кирмон]] артиш ҷамъ кард, гӯё барои дастгирии Абулфатҳхон. Дар ҳамин вақт Абулфатҳхон ҳатто ба зиндон андохта шуд. Пас аз марги Каримхон, шоҳзодаи қабилаи [[қоҷорӣ]] Оғо [[Муҳаммадшоҳи Қоҷор]] бо лашкар ба сӯи [[Мозандарон]] ҳаракат кард ва онро ишғол намуд. Қоҷориҳо, чун пештар, дар шимоли кишвар бартарӣ доштанд. Баъдтар ӯ дар [[Астаробод]] қудрати қабилавии худро ба даст гирифта, истиқлолияти худро аз шоҳи Занд эълон кард. Барои муқобила бо ин ҳаракат, шоҳ артиши эрониро таҳти фармондеҳии ҷияни худ [[Алимуродшоҳ Қоҷор|Алимуродшоҳ]] ба муқобили қоҷориҳо фиристод. Вале дертар худи Али Мурад Хан бар зидди ӯ шӯриш кард ва шаҳри [[Исфаҳон]]ро ишғол намуд. Дар ҳамин ҳол, шоҳ андозҳои вазнин ҷорӣ мекард ва бо мухолифон сахт муносибат менамуд. Ин боис шуд, ки артиши худи ӯ шӯриш кунад ва [[Закихон Занд|Закихонро]] 6 июни 1779 ҳангоми роҳпаймоӣ ба Исфаҳон бикушад. Дар ҳамин вақт, амаки дигари Аболь-Фатҳ — Содек Хан бо артиш ба Шираз баргашт. Пас аз шунидани хабари марги Заки Хан, 19 июни 1779 ӯ Аболь-Фатҳро ягона ҳокими расмии Иран эълон кард. Содек Хан қудрати воқеиро дар даст дошт, дар ҳоле ки Аболь-Фатҳ асосан зиндагии шахсии худро пеш мебурд ва дар идоракунии давлат иштирок намекард. Пас аз ду моҳ, 22 августи 1779, Содиқхон сарнагун карда шуд. Абулфатҳ бо амри Содиқхон кӯр карда шуд. Эҳтимол, ин ҳодиса баъд аз ду сол рух додааст, вақте ки Шероз зери ҳамлаи Алимуродхон фурӯ пошид. Ӯ соли 1787 дар синни 32-солагӣ вафот кард. == Манбаъҳо == *{{книга |заглавие=The Cambridge History of Iran |ссылка=https://books.google.com/books?id=H20Xt157iYUC |том=VII |издательство=[[Издательство Кембриджского университета|Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-20095-0 |страницы=93 |язык=en |автор=W. William Bayne Fisher; P. Avery; G. R. G. Hambly; C. Melville |день=10 |месяц=10 |год=1991}} *[https://web.archive.org/web/20150606084930/http://www.iranicaonline.org/articles/abul-fath-khan-zand Encyclopedia Iranica, «Abu'l-Fath Khan Zand»] *[http://rulers.org/ruli.html Rulers of Iran] "Iranology" — History of Iran, Part XIII: Afshar and Zand Dynasties * *[https://web.archive.org/web/20060221110309/http://www.iranologie.com/history/history13.html] [[гурӯҳ:Зандия]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1787]] dq18pirnyiojo8jb771zgim66slhq6c 0 331592 1473380 2026-05-21T13:56:55Z Шухрат Саъдиев 5132 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:fa:Special:Redirect/revision/43582446|کاخ چهل‌ستون قزوین]]" сохта шудааст 1473380 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="پودمان:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Distinguish2|[[چهل‌ستون|چهل‌ستون اصفهان]] و [[چهل‌ستون بهشهر]] و [[چهل‌ستون (کابل)|چهل‌ستون کابل]]}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  [[Акс:40sotoon_qazvin.jpg|мини|250x250пкс]] '''Кохи Чилсутуни Қазвин,''' ки маъруф бо номи '''Кохи Кулоҳ Фарангӣ''' аст''',''' биноест дар шаҳри [[Қазвин]] . Ин бино, ки ягона айвони боқимонда аз маҷмааи кохҳои шоҳии давраи Шоҳ Таҳмосп аст, дар маркази [[Қазвин]] дар майдони Озодӣ (майдони Сабз) ҷойгир аст. Он дар давраи [[Сафавиён]], вақте ки Қазвин пойтахт буд, бо номи Кулоҳ Фарангӣ маъруф буд. == Замина == [[Акс:Chehel_Sotun_Qazvin.jpg|мини|250x250пкс|Намуди қаср]] Бинои "Кулоҳ Фарангӣ" дар баробари дарвозаи Алӣ Қопу, ягона биноҳои боқимонда аз боғҳои давраи [[Сафавиён|Сафавӣ]] дар [[Қазвин]] мебошанд. [[Таҳмосби I|Шоҳ Таҳмосб]] ба беҳтарин меъморони кишвар фармон дод, ки дар он [[Боғ|боғи]] чоркунҷа бунёд кунанд ва дар мобайни он [[Кох|кохҳо]], толорҳо, айвонҳо ва ҳавзҳои зебои боҳашамат созанд. [[Таҳмосби I|Шоҳ Таҳмосб Сафавӣ]] ин биноро аз рӯи нақшаҳои меъмори усмонӣ бо услуби хеле хурди шашка сохтааст, ки тирезаҳои чӯбии хеле нозук ва зебо дорад. Дар соли 951 ҳиҷрӣ [[Таҳмосби I|, Шоҳ Таҳмосб Сафавӣ]] бинобар таҳдидҳои [[Имперотурии Усмонӣ|туркҳои]] [[Имперотурии Усмонӣ]] тасмим гирифт, ки [[Пойтахт|пойтахтро]] аз [[Табрез]] ба [[Қазвин]] интиқол диҳад. Дар ҳамин сол ӯ заминеро, ки бо номи Зангиобод маъруф аст, аз Мирзо Шараф Ҷаҳон, яке аз бузургон ва наздикони шаҳр, барои сохтмони бинои шоҳона харид. Ин бино дар давраи [[Эрони Қоҷорӣ]] аз ҷониби Муҳаммад Боқир Саъд ас-Салтана, ҳокими вақти Қазвин, таъмир карда шуд ва Чилсутун (Чеҳелсутун) номгузорӣ шуд. == Меъморӣ == Кохи Чилсутун бинои ҳашткунҷа бо ду ошёна ва масоҳати тақрибан 500 метри мураббаъ аст. Айвон бо [[Сутун|сутунҳои]] [[Хишт|хиштӣ]] ва [[Арк|аркҳои]] нимдоира биноро иҳота кардааст ва дар болои он айвон бо [[Сутун|сутунҳои]] [[Чӯб|чӯбӣ]] ҷойгир аст. Нақшаи бино шакли салибшакл ва меҳвари ба берун нигаронидашуда дорад ва шифти ошёнаи якум бо [[Муқарнас|муқарнасҳо]] бо тарҳҳои аслӣ ва шифти ошёнаи боло бо хинчеҳ пӯшонида шудааст. == Ороишҳо == [[Акс:موزه_دائمی_خوشنویسی.JPG|рост|мини|250x250пкс|Осорхонаи доимии хаттот, Кохи Чилсутун, [[Қазвин]]]] Деворҳои ошёнаи якум намунаи санъати расмкашии мактаби Қазвин буда, дар ҷаҳон машҳуранд. Ин [[Девор|деворҳое]], ки бо [[расм]]<nowiki/>ҳо ва мусаввараҳо оро дода шудаанд, аз ҷиҳати навъ беназиранд ва мавҷудияти се қабати мусаввараҳо аз гузаштани давраҳои гуногуни таърихӣ дар онҳо шаҳодат медиҳад. Шумораи мусаввараҳо дар ин бино маълум нест, аммо ба гуфтаи [[Абдулмалики Шерозӣ]] ва Қозӣ Аҳмад Ҳақӣ, ин мусаввараҳо аз варақи [[Тилло|тиллоӣ]] сохта шудаанд. Мактабе, ки дар ин расмҳо ҳукмронӣ мекард, инчунин аз тағйирот ва таҳаввулоти сиёсӣ таъсир гирифтааст, ки пайдоиши [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]] ва мактаби Афшорӣ дар Чилсутун мушоҳида мешавад. Пайдоиши сулолаи [[Қоҷориён|Қоҷор]] низ дар қабати сеюми расмҳо дар Чилсутун, ки бо мурури замон нопадид шудааст, дида шудааст. Баъзеҳо бар он ақидаанд, ки бинои Ҳашт Биҳишти [[Исфаҳон]] бо нусхабардории ин асар сохта шудааст. Ҳарчанд [[Абдибеки Шерозӣ|Абдибеки Шерозӣ,]] [[шоир]] ва таърихшиноси давраи [[Таҳмосби I|Шоҳ Таҳмос]]<nowiki/>б, дар шеърҳояш кохҳои шоҳиро муфассал тавсиф карда, аммо номҳои [[рассом]]<nowiki/>он, [[наққош]]<nowiki/>он ё [[меъмор]]<nowiki/>они биноро нагуфтааст, Бег деворнигораҳои берунӣ ва дохилии Кохи Чилсутунро дар Қазвин асари Мирзо Алӣ Нағош, Музафар Алӣ Нағош, Алӣ Асғар Кошӣ, Абдулҷаббор Астарободӣ ва Ризо Аббосӣ медонист, ки аз ҷумлаи устодони моҳири замони худ буданд. Кохи Чилсутун дар баҳмани соли 1334 ҳиҷрӣ бо рақами 389 дар рӯихати ёдгориҳои таърихии Эрон сабт шудааст. == Осорхонаи хаттотӣ == Ин кох дар соли 1377 ҳиҷрии қамарӣ ҳамчун ганҷинаи ашёи таърихӣ ва қадимӣ истифода мешуд ва ҳоло ба Осорхонаи хаттоти Қазвин табдил ёфтааст. == Нигораҳо == {{وسط‌چین}} <gallery> پرونده:Chehelsotoon qazvin 1.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 2.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 3.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 4.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 5.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 6.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 7.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 8.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 9.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 10.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 11.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 12.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 13.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 14.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 15.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 16.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 17.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 18.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 19.JPG| پرونده:Chelseatun Miniatures2.jpg پرونده:Chelseatun Miniatures1.jpg پرونده:Chehelsotoon qazvin 20.JPG| پرونده:چهلستون ایران قزوین در یک روز برفی.jpg| </gallery> {{پایان}} == Манобеъ == * Маҷмааи боғҳои Сафавӣ == Манобеъ == <templatestyles src="پانویس/styles.css" />{{Эзоҳ}}<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{Викианбор-гурӯҳ|Chehel sotoun, Qazvin}} * [http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100900422533 Кохи Чилсутун, ёдгорие ба муносибати садсолагии давраи пойтахтии Қазвин] {{کاخ‌های ایران}}{{موزه‌های قزوین}}{{گردشگری در استان قزوین}}{{موزه‌های ایران}} [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Қазвин]] [[Гурӯҳ:Меъмории давраи Сафавиён]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Қазвин]] [[Гурӯҳ:Боғҳои Эронӣ]] mvdzxudc31istw5nfjjd1wcsvmm738v 1473381 1473380 2026-05-21T13:57:36Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Қохи Чилсутун, Қазвин]] to [[Кохи Чилсутун, Қазвин]]: ивази ном 1473380 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="پودمان:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Distinguish2|[[چهل‌ستون|چهل‌ستون اصفهان]] و [[چهل‌ستون بهشهر]] و [[چهل‌ستون (کابل)|چهل‌ستون کابل]]}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  [[Акс:40sotoon_qazvin.jpg|мини|250x250пкс]] '''Кохи Чилсутуни Қазвин,''' ки маъруф бо номи '''Кохи Кулоҳ Фарангӣ''' аст''',''' биноест дар шаҳри [[Қазвин]] . Ин бино, ки ягона айвони боқимонда аз маҷмааи кохҳои шоҳии давраи Шоҳ Таҳмосп аст, дар маркази [[Қазвин]] дар майдони Озодӣ (майдони Сабз) ҷойгир аст. Он дар давраи [[Сафавиён]], вақте ки Қазвин пойтахт буд, бо номи Кулоҳ Фарангӣ маъруф буд. == Замина == [[Акс:Chehel_Sotun_Qazvin.jpg|мини|250x250пкс|Намуди қаср]] Бинои "Кулоҳ Фарангӣ" дар баробари дарвозаи Алӣ Қопу, ягона биноҳои боқимонда аз боғҳои давраи [[Сафавиён|Сафавӣ]] дар [[Қазвин]] мебошанд. [[Таҳмосби I|Шоҳ Таҳмосб]] ба беҳтарин меъморони кишвар фармон дод, ки дар он [[Боғ|боғи]] чоркунҷа бунёд кунанд ва дар мобайни он [[Кох|кохҳо]], толорҳо, айвонҳо ва ҳавзҳои зебои боҳашамат созанд. [[Таҳмосби I|Шоҳ Таҳмосб Сафавӣ]] ин биноро аз рӯи нақшаҳои меъмори усмонӣ бо услуби хеле хурди шашка сохтааст, ки тирезаҳои чӯбии хеле нозук ва зебо дорад. Дар соли 951 ҳиҷрӣ [[Таҳмосби I|, Шоҳ Таҳмосб Сафавӣ]] бинобар таҳдидҳои [[Имперотурии Усмонӣ|туркҳои]] [[Имперотурии Усмонӣ]] тасмим гирифт, ки [[Пойтахт|пойтахтро]] аз [[Табрез]] ба [[Қазвин]] интиқол диҳад. Дар ҳамин сол ӯ заминеро, ки бо номи Зангиобод маъруф аст, аз Мирзо Шараф Ҷаҳон, яке аз бузургон ва наздикони шаҳр, барои сохтмони бинои шоҳона харид. Ин бино дар давраи [[Эрони Қоҷорӣ]] аз ҷониби Муҳаммад Боқир Саъд ас-Салтана, ҳокими вақти Қазвин, таъмир карда шуд ва Чилсутун (Чеҳелсутун) номгузорӣ шуд. == Меъморӣ == Кохи Чилсутун бинои ҳашткунҷа бо ду ошёна ва масоҳати тақрибан 500 метри мураббаъ аст. Айвон бо [[Сутун|сутунҳои]] [[Хишт|хиштӣ]] ва [[Арк|аркҳои]] нимдоира биноро иҳота кардааст ва дар болои он айвон бо [[Сутун|сутунҳои]] [[Чӯб|чӯбӣ]] ҷойгир аст. Нақшаи бино шакли салибшакл ва меҳвари ба берун нигаронидашуда дорад ва шифти ошёнаи якум бо [[Муқарнас|муқарнасҳо]] бо тарҳҳои аслӣ ва шифти ошёнаи боло бо хинчеҳ пӯшонида шудааст. == Ороишҳо == [[Акс:موزه_دائمی_خوشنویسی.JPG|рост|мини|250x250пкс|Осорхонаи доимии хаттот, Кохи Чилсутун, [[Қазвин]]]] Деворҳои ошёнаи якум намунаи санъати расмкашии мактаби Қазвин буда, дар ҷаҳон машҳуранд. Ин [[Девор|деворҳое]], ки бо [[расм]]<nowiki/>ҳо ва мусаввараҳо оро дода шудаанд, аз ҷиҳати навъ беназиранд ва мавҷудияти се қабати мусаввараҳо аз гузаштани давраҳои гуногуни таърихӣ дар онҳо шаҳодат медиҳад. Шумораи мусаввараҳо дар ин бино маълум нест, аммо ба гуфтаи [[Абдулмалики Шерозӣ]] ва Қозӣ Аҳмад Ҳақӣ, ин мусаввараҳо аз варақи [[Тилло|тиллоӣ]] сохта шудаанд. Мактабе, ки дар ин расмҳо ҳукмронӣ мекард, инчунин аз тағйирот ва таҳаввулоти сиёсӣ таъсир гирифтааст, ки пайдоиши [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]] ва мактаби Афшорӣ дар Чилсутун мушоҳида мешавад. Пайдоиши сулолаи [[Қоҷориён|Қоҷор]] низ дар қабати сеюми расмҳо дар Чилсутун, ки бо мурури замон нопадид шудааст, дида шудааст. Баъзеҳо бар он ақидаанд, ки бинои Ҳашт Биҳишти [[Исфаҳон]] бо нусхабардории ин асар сохта шудааст. Ҳарчанд [[Абдибеки Шерозӣ|Абдибеки Шерозӣ,]] [[шоир]] ва таърихшиноси давраи [[Таҳмосби I|Шоҳ Таҳмос]]<nowiki/>б, дар шеърҳояш кохҳои шоҳиро муфассал тавсиф карда, аммо номҳои [[рассом]]<nowiki/>он, [[наққош]]<nowiki/>он ё [[меъмор]]<nowiki/>они биноро нагуфтааст, Бег деворнигораҳои берунӣ ва дохилии Кохи Чилсутунро дар Қазвин асари Мирзо Алӣ Нағош, Музафар Алӣ Нағош, Алӣ Асғар Кошӣ, Абдулҷаббор Астарободӣ ва Ризо Аббосӣ медонист, ки аз ҷумлаи устодони моҳири замони худ буданд. Кохи Чилсутун дар баҳмани соли 1334 ҳиҷрӣ бо рақами 389 дар рӯихати ёдгориҳои таърихии Эрон сабт шудааст. == Осорхонаи хаттотӣ == Ин кох дар соли 1377 ҳиҷрии қамарӣ ҳамчун ганҷинаи ашёи таърихӣ ва қадимӣ истифода мешуд ва ҳоло ба Осорхонаи хаттоти Қазвин табдил ёфтааст. == Нигораҳо == {{وسط‌چین}} <gallery> پرونده:Chehelsotoon qazvin 1.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 2.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 3.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 4.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 5.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 6.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 7.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 8.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 9.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 10.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 11.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 12.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 13.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 14.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 15.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 16.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 17.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 18.JPG| پرونده:Chehelsotoon qazvin 19.JPG| پرونده:Chelseatun Miniatures2.jpg پرونده:Chelseatun Miniatures1.jpg پرونده:Chehelsotoon qazvin 20.JPG| پرونده:چهلستون ایران قزوین در یک روز برفی.jpg| </gallery> {{پایان}} == Манобеъ == * Маҷмааи боғҳои Сафавӣ == Манобеъ == <templatestyles src="پانویس/styles.css" />{{Эзоҳ}}<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{Викианбор-гурӯҳ|Chehel sotoun, Qazvin}} * [http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100900422533 Кохи Чилсутун, ёдгорие ба муносибати садсолагии давраи пойтахтии Қазвин] {{کاخ‌های ایران}}{{موزه‌های قزوین}}{{گردشگری در استان قزوین}}{{موزه‌های ایران}} [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Қазвин]] [[Гурӯҳ:Меъмории давраи Сафавиён]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Қазвин]] [[Гурӯҳ:Боғҳои Эронӣ]] mvdzxudc31istw5nfjjd1wcsvmm738v 1473383 1473381 2026-05-21T14:04:35Z Шухрат Саъдиев 5132 таҳрир ва тарҷума 1473383 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} [[Акс:40sotoon_qazvin.jpg|мини|250x250пкс]] '''Кохи Чилсутуни Қазвин,''' ки маъруф бо номи '''Кохи Кулоҳ Фарангӣ''' аст''',''' биноест дар шаҳри [[Қазвин]] . Ин бино, ки ягона айвони боқимонда аз маҷмааи кохҳои шоҳии давраи Шоҳ Таҳмосп аст, дар маркази [[Қазвин]] дар майдони Озодӣ (майдони Сабз) ҷойгир аст. Он дар давраи [[Сафавиён]], вақте ки Қазвин пойтахт буд, бо номи Кулоҳ Фарангӣ маъруф буд. == Замина == [[Акс:Chehel_Sotun_Qazvin.jpg|мини|250x250пкс|Намуди қаср]] Бинои "Кулоҳ Фарангӣ" дар баробари дарвозаи Алӣ Қопу, ягона биноҳои боқимонда аз боғҳои давраи [[Сафавиён|Сафавиён]] дар [[Қазвин]] мебошанд. [[Таҳмосби I|Шоҳ Таҳмосби I]] ба беҳтарин меъморони кишвар фармон дод, ки дар он [[Боғ|боғи]] чоркунҷа бунёд кунанд ва дар мобайни он [[Кох|кохҳо]], толорҳо, айвонҳо ва ҳавзҳои зебои боҳашамат созанд. [[Таҳмосби I|Шоҳ Таҳмосб Сафавӣ]] ин биноро аз рӯи нақшаҳои меъмории усмонӣ бо услуби хеле хурди шашка сохтааст, ки тирезаҳои чӯбии хеле нозук ва зебо дорад. Дар соли 951 ҳиҷрӣ [[Таҳмосби I|, Шоҳ Таҳмосб Сафавӣ]] бинобар таҳдидҳои туркҳои [[Имперотурии Усмонӣ]] тасмим гирифт, ки [[Пойтахт|пойтахтро]] аз [[Табрез]] ба [[Қазвин]] интиқол диҳад. Дар ҳамин сол ӯ заминеро, ки бо номи Зангиобод маъруф аст, аз Мирзо Шараф Ҷаҳон, яке аз бузургон ва наздикони шаҳр, барои сохтмони бинои шоҳона харид. Ин бино дар давраи [[Эрони Қоҷорӣ]] аз ҷониби Муҳаммад Боқир Саъд ас-Салтана, ҳокими вақти Қазвин, таъмир карда шуд ва Чилсутун (Чеҳелсутун) номгузорӣ шуд. == Меъморӣ == Кохи Чилсутун бинои ҳашткунҷа бо ду ошёна ва масоҳати тақрибан 500 метри мураббаъ аст. Айвон бо [[Сутун|сутунҳои]] [[Хишт|хиштӣ]] ва [[Арк|аркҳои]] нимдоира биноро иҳота кардааст ва дар болои он айвон бо [[Сутун|сутунҳои]] [[Чӯб|чӯбӣ]] ҷойгир аст. Нақшаи бино шакли салибшакл ва меҳвари ба берун нигаронидашуда дорад ва шифти ошёнаи якум бо [[Муқарнас|муқарнасҳо]] бо тарҳҳои аслӣ ва шифти ошёнаи боло бо хинчеҳ пӯшонида шудааст. == Ороишҳо == [[Акс:موزه_دائمی_خوشنویسی.JPG|рост|мини|250x250пкс|Осорхонаи доимии хаттот, Кохи Чилсутун, [[Қазвин]]]] Деворҳои ошёнаи якум намунаи санъати расмкашии мактаби Қазвин буда, дар ҷаҳон машҳуранд. Ин [[Девор|деворҳое]], ки бо [[расм]]<nowiki/>ҳо ва мусаввараҳо оро дода шудаанд, аз ҷиҳати навъ беназиранд ва мавҷудияти се қабати мусаввараҳо аз гузаштани давраҳои гуногуни таърихӣ дар онҳо шаҳодат медиҳад. Шумораи мусаввараҳо дар ин бино маълум нест, аммо ба гуфтаи [[Абдулмалики Шерозӣ]] ва Қозӣ Аҳмад Ҳақӣ, ин мусаввараҳо аз варақи [[Тилло|тиллоӣ]] сохта шудаанд. Мактабе, ки дар ин расмҳо ҳукмронӣ мекард, инчунин аз тағйирот ва таҳаввулоти сиёсӣ таъсир гирифтааст, ки пайдоиши [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]] ва мактаби Афшорӣ дар Чилсутун мушоҳида мешавад. Пайдоиши сулолаи [[Қоҷориён|Қоҷор]] низ дар қабати сеюми расмҳо дар Чилсутун, ки бо мурури замон нопадид шудааст, дида шудааст. Баъзеҳо бар он ақидаанд, ки бинои Ҳашт Биҳишти [[Исфаҳон]] бо нусхабардории ин асар сохта шудааст. Ҳарчанд [[Абдибеки Шерозӣ|Абдибеки Шерозӣ,]] [[шоир]] ва таърихшиноси давраи [[Таҳмосби I|Шоҳ Таҳмос]]<nowiki/>б, дар шеърҳояш кохҳои шоҳиро муфассал тавсиф карда, аммо номҳои [[рассом]]<nowiki/>он, [[наққош]]<nowiki/>он ё [[меъмор]]<nowiki/>они биноро нагуфтааст, Бег деворнигораҳои берунӣ ва дохилии Кохи Чилсутунро дар Қазвин асари Мирзо Алӣ Нағош, Музафар Алӣ Нағош, Алӣ Асғар Кошӣ, Абдулҷаббор Астарободӣ ва Ризо Аббосӣ медонист, ки аз ҷумлаи устодони моҳири замони худ буданд. Кохи Чилсутун дар баҳмани соли 1334 ҳиҷрӣ бо рақами 389 дар рӯихати ёдгориҳои таърихии Эрон сабт шудааст. == Осорхонаи хаттотӣ == Ин кох дар соли 1377 ҳиҷрии қамарӣ ҳамчун ганҷинаи ашёи таърихӣ ва қадимӣ истифода мешуд ва ҳоло ба Осорхонаи хаттоти Қазвин табдил ёфтааст. == Нигораҳо == {{وسط‌چین}} <gallery> Акс:Chehelsotoon qazvin 1.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 2.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 3.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 4.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 5.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 6.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 7.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 8.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 9.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 10.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 11.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 12.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 13.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 14.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 15.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 16.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 17.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 18.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 19.JPG| Акс:Chelseatun Miniatures2.jpg Акс:Chelseatun Miniatures1.jpg Акс:Chehelsotoon qazvin 20.JPG| </gallery> == Манобеъ == * Маҷмааи боғҳои Сафавӣ == Манобеъ == <templatestyles src="پانویس/styles.css" />{{Эзоҳ}}<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles>{{Викианбор-гурӯҳ|Chehel sotoun, Qazvin}} * [http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100900422533 Кохи Чилсутун, ёдгорие ба муносибати садсолагии давраи пойтахтии Қазвин] {{کاخ‌های ایران}}{{موزه‌های قزوین}}{{گردشگری در استان قزوین}}{{موزه‌های ایران}} [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Қазвин]] [[Гурӯҳ:Меъмории давраи Сафавиён]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Қазвин]] [[Гурӯҳ:Боғҳои Эронӣ]] jrsp4enkddzja4dwyrgav8gi3w255vk 1473384 1473383 2026-05-21T14:07:01Z Шухрат Саъдиев 5132 таҳрир 1473384 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} [[Акс:40sotoon_qazvin.jpg|мини|250x250пкс]] '''Кохи Чилсутуни Қазвин,''' ки маъруф бо номи '''Кохи Кулоҳ Фарангӣ''' аст''',''' биноест дар шаҳри [[Қазвин]] . Ин бино, ки ягона айвони боқимонда аз маҷмааи кохҳои шоҳии давраи Шоҳ Таҳмосп аст, дар маркази [[Қазвин]] дар майдони Озодӣ (майдони Сабз) ҷойгир аст. Он дар давраи [[Сафавиён]], вақте ки Қазвин пойтахт буд, бо номи Кулоҳ Фарангӣ маъруф буд. == Замина == [[Акс:Chehel_Sotun_Qazvin.jpg|мини|250x250пкс|Намуди қаср]] Бинои "Кулоҳ Фарангӣ" дар баробари дарвозаи Алӣ Қопу, ягона биноҳои боқимонда аз боғҳои давраи [[Сафавиён|Сафавиён]] дар [[Қазвин]] мебошанд. [[Таҳмосби I|Шоҳ Таҳмосби I]] ба беҳтарин меъморони кишвар фармон дод, ки дар он [[Боғ|боғи]] чоркунҷа бунёд кунанд ва дар мобайни он [[Кох|кохҳо]], толорҳо, айвонҳо ва ҳавзҳои зебои боҳашамат созанд. [[Таҳмосби I|Шоҳ Таҳмосб Сафавӣ]] ин биноро аз рӯи нақшаҳои меъмории усмонӣ бо услуби хеле хурди шашка сохтааст, ки тирезаҳои чӯбии хеле нозук ва зебо дорад. Дар соли 951 ҳиҷрӣ [[Таҳмосби I|, Шоҳ Таҳмосб Сафавӣ]] бинобар таҳдидҳои туркҳои [[Имперотурии Усмонӣ]] тасмим гирифт, ки [[Пойтахт|пойтахтро]] аз [[Табрез]] ба [[Қазвин]] интиқол диҳад. Дар ҳамин сол ӯ заминеро, ки бо номи Зангиобод маъруф аст, аз Мирзо Шараф Ҷаҳон, яке аз бузургон ва наздикони шаҳр, барои сохтмони бинои шоҳона харид. Ин бино дар давраи [[Эрони Қоҷорӣ]] аз ҷониби Муҳаммад Боқир Саъд ас-Салтана, ҳокими вақти Қазвин, таъмир карда шуд ва Чилсутун (Чеҳелсутун) номгузорӣ шуд. == Меъморӣ == Кохи Чилсутун бинои ҳашткунҷа бо ду ошёна ва масоҳати тақрибан 500 метри мураббаъ аст. Айвон бо [[Сутун|сутунҳои]] [[Хишт|хиштӣ]] ва [[Арк|аркҳои]] нимдоира биноро иҳота кардааст ва дар болои он айвон бо [[Сутун|сутунҳои]] [[Чӯб|чӯбӣ]] ҷойгир аст. Нақшаи бино шакли салибшакл ва меҳвари ба берун нигаронидашуда дорад ва шифти ошёнаи якум бо [[Муқарнас|муқарнасҳо]] бо тарҳҳои аслӣ ва шифти ошёнаи боло бо хинчеҳ пӯшонида шудааст. == Ороишҳо == [[Акс:موزه_دائمی_خوشنویسی.JPG|рост|мини|250x250пкс|Осорхонаи доимии хаттот, Кохи Чилсутун, [[Қазвин]]]] Деворҳои ошёнаи якум намунаи санъати расмкашии мактаби Қазвин буда, дар ҷаҳон машҳуранд. Ин [[Девор|деворҳое]], ки бо [[расм]]<nowiki/>ҳо ва мусаввараҳо оро дода шудаанд, аз ҷиҳати навъ беназиранд ва мавҷудияти се қабати мусаввараҳо аз гузаштани давраҳои гуногуни таърихӣ дар онҳо шаҳодат медиҳад. Шумораи мусаввараҳо дар ин бино маълум нест, аммо ба гуфтаи [[Абдулмалики Шерозӣ]] ва Қозӣ Аҳмад Ҳақӣ, ин мусаввараҳо аз варақи [[Тилло|тиллоӣ]] сохта шудаанд. Мактабе, ки дар ин расмҳо ҳукмронӣ мекард, инчунин аз тағйирот ва таҳаввулоти сиёсӣ таъсир гирифтааст, ки пайдоиши [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]] ва мактаби Афшорӣ дар Чилсутун мушоҳида мешавад. Пайдоиши сулолаи [[Қоҷориён|Қоҷор]] низ дар қабати сеюми расмҳо дар Чилсутун, ки бо мурури замон нопадид шудааст, дида шудааст. Баъзеҳо бар он ақидаанд, ки бинои Ҳашт Биҳишти [[Исфаҳон]] бо нусхабардории ин асар сохта шудааст. Ҳарчанд [[Абдибеки Шерозӣ|Абдибеки Шерозӣ,]] [[шоир]] ва таърихшиноси давраи [[Таҳмосби I|Шоҳ Таҳмос]]<nowiki/>б, дар шеърҳояш кохҳои шоҳиро муфассал тавсиф карда, аммо номҳои [[рассом]]<nowiki/>он, [[наққош]]<nowiki/>он ё [[меъмор]]<nowiki/>они биноро нагуфтааст, Бег деворнигораҳои берунӣ ва дохилии Кохи Чилсутунро дар Қазвин асари Мирзо Алӣ Нағош, Музафар Алӣ Нағош, Алӣ Асғар Кошӣ, Абдулҷаббор Астарободӣ ва Ризо Аббосӣ медонист, ки аз ҷумлаи устодони моҳири замони худ буданд. Кохи Чилсутун дар баҳмани соли 1334 ҳиҷрӣ бо рақами 389 дар рӯихати ёдгориҳои таърихии Эрон сабт шудааст. == Осорхонаи хаттотӣ == Ин кох дар соли 1377 ҳиҷрии қамарӣ ҳамчун ганҷинаи ашёи таърихӣ ва қадимӣ истифода мешуд ва ҳоло ба Осорхонаи хаттоти Қазвин табдил ёфтааст. == Нигораҳо == <gallery> Акс:Chehelsotoon qazvin 1.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 2.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 3.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 4.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 5.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 6.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 7.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 8.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 9.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 10.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 11.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 12.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 13.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 14.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 15.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 16.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 17.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 18.JPG| Акс:Chehelsotoon qazvin 19.JPG| Акс:Chelseatun Miniatures2.jpg Акс:Chelseatun Miniatures1.jpg Акс:Chehelsotoon qazvin 20.JPG| </gallery> == Манобеъ == * Маҷмааи боғҳои Сафавӣ == Манобеъ == {{Эзоҳ}} {{Викианбор-гурӯҳ|Chehel sotoun, Qazvin}} * [http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100900422533 Кохи Чилсутун, ёдгорие ба муносибати садсолагии давраи пойтахтии Қазвин] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Қазвин]] [[Гурӯҳ:Меъмории давраи Сафавиён]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Қазвин]] [[Гурӯҳ:Боғҳои Эронӣ]] fxv1ustpbchgp7r7a0bo56cmy32ddly 0 331593 1473382 2026-05-21T13:57:36Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Қохи Чилсутун, Қазвин]] to [[Кохи Чилсутун, Қазвин]]: ивази ном 1473382 wikitext text/x-wiki #равона [[Кохи Чилсутун, Қазвин]] 4kt0kb3m7zamqki5t76m31kbelctasx 0 331594 1473385 2026-05-21T14:08:22Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1473385 wikitext text/x-wiki #равона [[Кохи Чилсутун, Қазвин]] 4kt0kb3m7zamqki5t76m31kbelctasx 0 331595 1473386 2026-05-21T14:10:47Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1473386 wikitext text/x-wiki #равона [[Кохи Чилсутун, Қазвин]] 4kt0kb3m7zamqki5t76m31kbelctasx 0 331596 1473387 2026-05-21T14:12:16Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1473387 wikitext text/x-wiki #равона [[Кохи Чилсутун, Қазвин]] 4kt0kb3m7zamqki5t76m31kbelctasx 0 331597 1473388 2026-05-21T15:00:26Z Шухрат Саъдиев 5132 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:fa:Special:Redirect/revision/42405789|پیغمبریه]]" сохта шудааст 1473388 wikitext text/x-wiki  <templatestyles src="پانویس/styles.css" />'''Бинои кунунии зиёрати Мақбараи Пайёмбария پیغمبریه''' ба [[Давлати Сафавиён|давраи Сафавиён]] рост меояд ва дар [[Қазвин]], дар тарафи шарқии кӯчаи Паёмбар ва дар паҳлӯи мактаб ва масҷиди Паёмбар, дар ғарби бинои Чеҳел Сутун ҷойгир аст. Сохтмони бино ба давраи [[Сафавиён]] рост меояд, ки дар давраҳои баъдӣ таъмир ва ба итмом расонида шудааст. Тибқи далелҳои таърихӣ, санаи аслии ин ёдгорӣ ба 2200 сол пеш рост меояд ва аз ин рӯ, он яке аз ёдгориҳои динии камшумори марбут ба пеш аз ислом ва масеҳият дар Эрон ҳисобида мешавад. Ин маҷмаа аҳамияти хоси таърихӣ, фарҳангӣ ва динӣ дорад. Дар он нишонаҳои меъморӣ аз давраҳои гуногун ва инчунин роҳи зеҳнии динҳои Иброҳимӣ дида мешаванд. Дар тарафи шимолу ғарбии ин [[зиёратгоҳ]] ва як роҳрави қадимӣ зеризаминӣ ва пинҳон мавҷуд аст, ки дар он олимони машҳури таърихи [[шиъа]]<nowiki/>гӣ ором мегиранд ва дар он [[қабр]]<nowiki/>ҳои зиёди бенишон мавҷуданд, ки ба гуфтаи коршиносон, метавонанд бо олимони машҳури динӣ ё хешовандони дарбори подшоҳони [[Сафавиён]] ё [[Қоҷориён]] алоқаманд бошанд. Ин олимон Элаҳён Тонекабонӣ, Мирзо Масъуд Шайх-ул-Исломӣ, Мулло Алӣ Таремӣ, Сайид Заробӣ ва Аҳмад Азизиро дар бар мегиранд. Бо назардошти он, ки Мақбараи Чаҳор пайғамбар яке аз наздиктарин маконҳои динӣ ба қасри подшоҳ аст, дар он якчанд қароргоҳҳои шоҳӣ мавҷуданд ва бешубҳа олимони барҷастаи давраи [[Сафавиён]], ба монанди Шайх Баҳоӣ, Мулло Садра Шерозӣ ва Мир Домод мунтазам аз он дидан мекарданд. [[Қабристон]]<nowiki/>и ин макон солҳои зиёд баста буд ва роҳи вуруд ба он вуҷуд надорад. Мардуми Қазвин ба ин [[қабристон]] эҳтироми хоса доранд ва ҳамеша дар рӯзи аввали моҳи қамарӣ дар он ҷо ҷамъ омада, [[дуо]] мекунанд, дуо мекунанд ва [[Қурбонӣ|қурбони]]<nowiki/>ҳо тақсим мекунанд. Зиёраткунандагон ва [[сайёҳ]]<nowiki/>он аз кишварҳо ва динҳои гуногун пайваста барои [[зиёрат]]<nowiki/>и ин маҷмаа меоянд. == Таърих == Ин макон қабри чор пайғамбари [[Банӣ Исроил]], яъне Суҳулӣ, Салом, Ал-Қия ва Салум ҳисобида мешавад ва инчунин бо номи "Чаҳор пайғамбар" маъруф аст, ки гуфта мешавад пайғамбароне ҳастанд, ки муждаи таваллуди Масеҳро аз [[Уршалим]] ба Шарқ овардаанд. Аз ҳуҷҷатҳои вақфии [[Сафавиён]] маълум аст, ки ин макон дар охири асри 11-и ҳиҷрӣ як макони эҳтироми [[зиёратгоҳ]] буд ва боғҳо ба он бахшида шуда буданд. Дар ягона [[ҳуҷҷат]]<nowiki/>е, ки аз ин маҷмаа боқӣ мондааст, он танҳо дар навиштаҷоти Мактаби пайғамбарӣ, боқимондаи давраи Сафавиён, бо номи "Мақоми Шариф" зикр шудааст. == Тавсифи бино == [[Акс:سر_در_آستان_مقدس_چهار_انبیا_در_قزوین.jpg|мини|350x350пкс|Вуруд ба қабри чор пайғамбар]] Дар давраи муосир, дари [[мақбара]] бо як байти Мирзо Раҳим Самат оро дода шудааст, ки ягона шеъри боқимонда аз ҷониби ин [[фақеҳ]] ва муҷтаҳид аст. Бинои кунунии Кохи Паёмбария асари Мирзо Масъуд Шайхул-Ислом аст. [[Зиёратгоҳ]] чор тахт дар чор самт дорад ва тарҳи дохилии он 20-тарафа аст. Дар чор тарафи зиёратгоҳ чор [[Арк|арки]] баланд сохта шудаанд, ки бо дандонҳои филӣ дастгирӣ карда мешаванд. Аз ҷое, ки аркҳо оғоз мешаванд, дар атрофи зиёратгоҳ навиштаҷоти гаҷии [[сураи Ҷумъа]] бо [[тилло]] дар заминаи кабуди осмонӣ мавҷуд аст, ки бо хатти насх аз ҷониби Шайх Алӣ Сакокӣ навишта шудааст ва яке аз асарҳои бадеии зиёратгоҳ ҳисобида мешавад. Қобили зикр аст, ки илова бар чаҳор пайғамбари зикршуда, қабри Имомзода Солеҳ бин Ҳасан Муҷтабо низ дар ин макон ҷойгир аст. == Феҳристи миллӣ == Ин асар ۷ آذر ۱۳۷۵ бо рақами бақайдгирии 1774 ҳамчун яке аз [[Ёдгориҳои миллии Эрон|осорҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст. == Ҷусторҳои марбут == * Маҷмааи боғҳои Сафавӣ * [[Ёдгориҳои миллии Эрон]] * Созмони мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳӣ == Манобеъ == {{محله‌های قزوین}}{{گردشگری در استان قزوین}}<templatestyles src="الگوی_خرد/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="الگوی_خرد/styles.css"></templatestyles>  [[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]] [[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]] 10nu3vxa4kde3hweznav15w6n7klo6i 1473389 1473388 2026-05-21T15:05:08Z Шухрат Саъдиев 5132 таҳрир 1473389 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Бинои кунунии зиёрати Мақбараи Пайёмбария ''' (پیغمبریه) ба [[Давлати Сафавиён|давраи Сафавиён]] рост меояд ва дар [[Қазвин]], дар тарафи шарқии кӯчаи Паёмбар ва дар паҳлӯи мактаб ва масҷиди Паёмбар, дар ғарби бинои Чеҳел Сутун ҷойгир аст. Сохтмони бино ба давраи [[Сафавиён]] рост меояд, ки дар давраҳои баъдӣ таъмир ва ба итмом расонида шудааст. Тибқи далелҳои таърихӣ, санаи аслии ин ёдгорӣ ба 2200 сол пеш рост меояд ва аз ин рӯ, он яке аз ёдгориҳои динии камшумори марбут ба пеш аз ислом ва масеҳият дар Эрон ҳисобида мешавад. Ин маҷмаа аҳамияти хоси таърихӣ, фарҳангӣ ва динӣ дорад. Дар он нишонаҳои меъморӣ аз давраҳои гуногун ва инчунин роҳи зеҳнии динҳои Иброҳимӣ дида мешаванд. Дар тарафи шимолу ғарбии ин [[зиёратгоҳ]] ва як роҳрави қадимӣ зеризаминӣ ва пинҳон мавҷуд аст, ки дар он олимони машҳури таърихи [[шиъа]]<nowiki/>гӣ ором мегиранд ва дар он [[қабр]]<nowiki/>ҳои зиёди бенишон мавҷуданд, ки ба гуфтаи коршиносон, метавонанд бо олимони машҳури динӣ ё хешовандони дарбори подшоҳони [[Сафавиён]] ё [[Қоҷориён]] алоқаманд бошанд. Ин олимон Элаҳён Тонекабонӣ, Мирзо Масъуд Шайх-ул-Исломӣ, Мулло Алӣ Таремӣ, Сайид Заробӣ ва Аҳмад Азизиро дар бар мегиранд. Бо назардошти он, ки Мақбараи Чаҳор пайғамбар яке аз наздиктарин маконҳои динӣ ба қасри подшоҳ аст, дар он якчанд қароргоҳҳои шоҳӣ мавҷуданд ва бешубҳа олимони барҷастаи давраи [[Сафавиён]], ба монанди Шайх Баҳоӣ, Мулло Садра Шерозӣ ва Мир Домод мунтазам аз он дидан мекарданд. [[Қабристон]]<nowiki/>и ин макон солҳои зиёд баста буд ва роҳи вуруд ба он вуҷуд надорад. Мардуми Қазвин ба ин [[қабристон]] эҳтироми хоса доранд ва ҳамеша дар рӯзи аввали моҳи қамарӣ дар он ҷо ҷамъ омада, [[дуо]] мекунанд, дуо мекунанд ва [[Қурбонӣ|қурбони]]<nowiki/>ҳо тақсим мекунанд. Зиёраткунандагон ва [[сайёҳ]]<nowiki/>он аз кишварҳо ва динҳои гуногун пайваста барои [[зиёрат]]<nowiki/>и ин маҷмаа меоянд. == Таърих == Ин макон қабри чор пайғамбари [[Банӣ Исроил]], яъне Суҳулӣ, Салом, Ал-Қия ва Салум ҳисобида мешавад ва инчунин бо номи "Чаҳор пайғамбар" маъруф аст, ки гуфта мешавад пайғамбароне ҳастанд, ки муждаи таваллуди Масеҳро аз [[Уршалим]] ба Шарқ овардаанд. Аз ҳуҷҷатҳои вақфии [[Сафавиён]] маълум аст, ки ин макон дар охири асри 11-и ҳиҷрӣ як макони эҳтироми [[зиёратгоҳ]] буд ва боғҳо ба он бахшида шуда буданд. Дар ягона [[ҳуҷҷат]]<nowiki/>е, ки аз ин маҷмаа боқӣ мондааст, он танҳо дар навиштаҷоти Мактаби пайғамбарӣ, боқимондаи давраи Сафавиён, бо номи "Мақоми Шариф" зикр шудааст. == Тавсифи бино == [[Акс:سر_در_آستان_مقدس_چهار_انبیا_در_قزوین.jpg|мини|350x350пкс|Вуруд ба қабри чор пайғамбар]] Дар давраи муосир, дари [[мақбара]] бо як байти Мирзо Раҳим Самат оро дода шудааст, ки ягона шеъри боқимонда аз ҷониби ин [[фақеҳ]] ва муҷтаҳид аст. Бинои кунунии Кохи Паёмбария асари Мирзо Масъуд Шайхул-Ислом аст. [[Зиёратгоҳ]] чор тахт дар чор самт дорад ва тарҳи дохилии он 20-тарафа аст. Дар чор тарафи зиёратгоҳ чор [[Арк|арки]] баланд сохта шудаанд, ки бо дандонҳои филӣ дастгирӣ карда мешаванд. Аз ҷое, ки аркҳо оғоз мешаванд, дар атрофи зиёратгоҳ навиштаҷоти гаҷии [[сураи Ҷумъа]] бо [[тилло]] дар заминаи кабуди осмонӣ мавҷуд аст, ки бо хатти насх аз ҷониби Шайх Алӣ Сакокӣ навишта шудааст ва яке аз асарҳои бадеии зиёратгоҳ ҳисобида мешавад. Қобили зикр аст, ки илова бар чаҳор пайғамбари зикршуда, қабри Имомзода Солеҳ бин Ҳасан Муҷтабо низ дар ин макон ҷойгир аст. == Феҳристи миллӣ == Ин асар ۷ آذر ۱۳۷۵ бо рақами бақайдгирии 1774 ҳамчун яке аз [[Ёдгориҳои миллии Эрон|осорҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст. == Ҷусторҳои марбут == * Маҷмааи боғҳои Сафавӣ * [[Ёдгориҳои миллии Эрон]] * Созмони мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳӣ == Манобеъ == [[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]] [[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Меъмории давраи Сафавиён]] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Қазвин]] [[Гурӯҳ:Меъмории давраи Сафавиён]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Қазвин]] dtaa2cfjamqa0qgivgkcib75acv1qmv 0 331598 1473390 2026-05-21T15:07:57Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1473390 wikitext text/x-wiki #равона [[Мақбараи Пайёмбария]] 8k69ksxzuo9klictlckyhgpcoalws13 0 331599 1473391 2026-05-21T15:09:18Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1473391 wikitext text/x-wiki #равона [[Мақбараи Пайёмбария]] 8k69ksxzuo9klictlckyhgpcoalws13 0 331600 1473392 2026-05-21T15:11:24Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1473392 wikitext text/x-wiki #равона [[Мақбараи Пайёмбария]] 8k69ksxzuo9klictlckyhgpcoalws13 0 331601 1473394 2026-05-21T17:38:13Z Шухрат Саъдиев 5132 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:fa:Special:Redirect/revision/43610277|مسجد جامع یزد]]" сохта шудааст 1473394 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  '''Масҷиди бузурги Язд''' як бинои таърихӣ дар [[Йазд|Язд]] аст, ки дар тӯли тақрибан 1000 сол ва се давра сохта шудааст. Пойдевори асосии ин масҷид дар давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] дар болои [[маъбади оташ]] гузошта шудааст; аммо пас аз [[ислом]], он ҳамчун [[масҷид]] дар давраҳои Илхониён ва [[Темуриён]] сохта шудааст. [[Гунбад|Гунбади]] бино аз давраи Илхониён ва даромадгоҳи баланди масҷид аз замони Шоҳрух ва давраи Темуриён тахмин карда мешавад. Ин бино бо гунбади нишеб, даромадгоҳи баланд ва баланд ва [[Сафол|сафолҳои]] зебо ва беназир машҳур аст. Масҷиди бузург дар Язди қадим дар дохили деворҳои [[шаҳр]] ҷойгир буд ва дар асри 4-уми [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|ҳиҷрӣ]] ба канори шаҳр наздиктар карда шуд [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|.]] 500 метри мураббаъ аз 9800 метри мураббаъ масоҳати [[фарш]]<nowiki/>и [[масҷид]] [[Сафол|сафолак]] ва навиштаҷот аст. Масҷид 104 метр дарозӣ ва 99 метри мураббаъ паҳноӣ дорад. Бино 7 даромадгоҳ дорад, ки ба кӯчаҳои атроф кушода мешаванд. == Даромадгоҳ == [[پرونده:M-siroux-friday_mosque.jpg|мини|300x300пкс|'''Харитаи Масҷиди бузурги [[Йазд|Язд]]'''{{Break}}<br /><br /><br /> Максим Сиро, соли 1315 офтобӣ]] Масҷиди бузурги Язд яке аз шоҳосорҳои таърихии Эрон аст, ки дар ҳар гӯшаи он ёдгориҳои давраҳои гуногун боқӣ мондаанд. [[Таърих]] ва сохтмони Масҷиди бузург дар давраи [[Ислом|пеш аз ислом]] оғоз шуда, анҷоми он ба даҳсолаи охир рост меояд. Ин масҷид яке аз зеботарин масҷидҳои давраи [[Темуриён]] аст ва аз ҷиҳати сафолпӯшӣ, антаблетураи баланд, [[Манора|манораҳо]] ва навиштаҷот, он яке аз зеботарин шоҳосорҳои меъмории асри 9-уми ҳиҷрӣ мебошад. Баландии манораҳо 52 метр аст ва гарчанде ки бинои асосии масҷид ба давраи Темуриён нисбат дода мешавад, бинои кунунӣ, тибқи навиштаҷотҳои мавҷуда, нишон медиҳад, ки он дар [[Темуриён|давраи Темуриён]] сохта шудааст. Навиштаҷотҳои масҷид яке бо хатти куфии хиштӣ ва дигаре бо хатти сафеди Тулут дар сафолҳои кабуди осмонӣ мебошанд. Дар матни навиштаҷот номи сутон Шоҳрухи Темуриён ва Султон Ҷаҳоншоҳ дар баробари санаи 861 ҳиҷрӣ хонда шудаанд. Дар замонҳои пеш аз ислом, эҳтимолан дар ҷои масҷиди ҷомеи кунунӣ [[маъбади оташ]]<nowiki/>и [[Сосониён]] сохта шуда буд, ки то давраи пас аз ислом вуҷуд дошт. <ref name="masarat" /> Бинои кунунии масҷид, ки масоҳати он тақрибан 10,000 метри мураббаъро ташкил медиҳад, аз даромадгоҳ ва толори пеш, ҳавлии калон, айвонҳои паҳлӯии ҳавлӣ, айвон, [[Гунбад|бинои гунбаддор]] ва ибодатхонаҳои паҳлӯӣ, ибодатхонаи калони сутунӣ, [[китобхона]], ороишоти бой ва зебо, инчунин навиштаҷоти таърихӣ ва ғайритаърихӣ ва сангӣ иборат аст. Шарқшинос Максим Сиро бар он ақида аст, ки аввалин масҷиде, ки ба ҷои [[Маъбади оташ]] сохта шудааст, ки Масҷиди Кӯҳна ном дорад, ба асрҳои аввали ислом рост меояд. ==== Заминаи таърихӣ ==== Қадимтарин санае, ки барои анҷом додани фаъолиятҳои [[дини ислом]] дар қисме аз фазои кунунии Масҷиди бузурги Язд зикр шудааст, ба нимаи дуюми тақвими қамарӣ тааллуқ дорад. Сохтмони Масҷиди бузург низ ба нимаи дуюми асри сеюми қамарӣ, дар давраи ҳукмронии "Амр-ул-Валит" ва дар давраи [[Саффориён]] ё пеш аз давраи [[Салҷуқиён]], масҷиде, ки дар расми Максим Сиро қиблаи он каҷ буд, алоқаманд ҳисобида мешавад. Дар тақвими чоруми қамарӣ, Масҷиди бузурги Язд дар канори шаҳр ҷойгир буд, ки дар асл дар паҳлӯи [[Маъбади оташ|маъбади оташи]] [[Зардуштиён|зардуштӣ]] сохта шуда буд. == Хусусиятҳои муҳими бино == [[Акс:Jame_mosque_of_Yazd.jpg|рост|мини|300x300пкс|Акси гунбад ва сақфи Масҷиди бузурги Язд.{{Break}}<br /><br /><br /> Услуби меъмории Масҷиди бузурги Язд услуби озарӣ аст. Сафолҳои кабуд, зард, фирӯза ва сабз дар зери гунбади бузурги масҷид фазои хунукеро дар зеҳни тамошобин эҷод мекунанд. ]] Ин масҷид аз чанд сабаб муҳим аст: Аввалан, он қадимтарин намунаи меъморӣ аст, ки дар меъмории динии минтақаи [[Йазд|Язд]] дар асри 9-уми ҳиҷрӣ тақлид шудааст; ин тарҳ аз як утоқи гунбаздор ва як наваи росткунҷаи дароз иборат аст. Мураббаъшаклии нақшаи масҷид аз модели меъмории [[Каъба]] гирифта шудааст. Он дар [[ислом]] як бинои комилан муқаддас ва боҳашамат аст ва ҳамчун рамзи кайҳонӣ дар моделҳои [[меъмории исломӣ]] истифода мешавад. Ба гуфтаи Муҳаммад Карим Пирниё, ин гунбад ду пӯшиш дорад ва пӯшиши дарунии гунбад, ки мувофиқи талаботи фазоӣ ва функсионалии меъмории дохилии масҷид ташкил шудааст, шароитеро фароҳам меорад, ки аз пӯшиши берунӣ, ки мувофиқи талаботи беруна ташкил шудааст, фарқ мекунад. Хусусияти дигари муҳими бино истифодаи васеи аркҳои умумӣ дар неф мебошад, ки бо сафолҳои мозаикӣ ҳамроҳӣ карда мешаванд. Хусусияти унсури такягоҳи овезон низ дар ин бино дуруст истифода шудааст. Ин масҷид инчунин системаи равшании ғайримустақим дорад, ки натиҷаи инъикоси нури офтоб аз [[Гач|гаҷи]] сафеди қатори болоии [[Гунбад|тирезаҳои гунбад]] ва [[девор]]<nowiki/>ҳо мебошад. <ref>{{Cite web|url=http://iranstravel.com/ArticleDetails/1066/Jame-Mosque-of-Yazd-and-its-wonders|title=Jame Mosque of Yazd and its wonders|accessdate=7 July 2020}}</ref> Ҳамчунин, ороишҳои дохил ва беруни гунбад, пештоқи берунӣ-дохили айвони асосӣ ва меҳроби зебои он, ки қисмҳои муҳими масҷид ҳисобида мешаванд, хеле арзишманд ва ҷолибанд. Чӣ гуна масҷид ташкил шудааст: Масҷиди кунунӣ дар ҷои се масҷиде сохта шудааст, ки дар тӯли асрҳои зиёд дар паҳлӯи якдигар сохта шудаанд. Ин се масҷид дар давраи [[Қоҷориён|Қоҷор]] дар ниҳоят ба як масҷиди ягона бо ҳавлии калон табдил дода шуданд. <ref name="masarat" /> == Нигораҳо == <templatestyles src="پانویس/styles.css" /> [[Акс:200_IRR_1982_Front.jpg|марказ|мини|350x350пкс|Тасвири Масҷиди бузурги Язд дар пули дусад риёл]] == Манобеъ == {{Эзоҳ|۲}}<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles> * Бойгонии китобхонаи Раёсати умумии мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳии вилояти Язд. * Китоби "Масҷиди бузурги Язд", таҳрири Ҳусайн Масрат, роҳбарии Баҳром Ризоӣ Черотӣ. Нашрияҳои уламои Язд, 2012. * Исломи, Фотима ва дигарон: Шоҳасари фирӯзаи биёбон (Масҷиди бузурги Язд аз пайдоишаш то шукӯҳаш), Теҳрон: Дониш фаротар, 2009, саҳ. 25.6. * Вилбер, Доналд: Меъмории исломии Эрон дар давраи Илхонийҳо, тарҷума аз ҷониби Абдуллоҳ Фарёр, Теҳрон: Тарҷума ва нашриёти китоб, 1967, саҳ. 172. * Ибни Ҳавқал, Абулқосим: Сурати Замин; Тарҷумаи Љаъфари шањр, Тењрон: Бунёди фарњанги Эрон, 1966, с. 49. * Ганҷнома (Масаҷи Ҷаме, Қисми Дуюм), соли 2004, таҳти назорати Камбиз Ҳоҷӣ Қосимӣ, Маркази ҳуҷҷатгузорӣ ва таҳқиқот, факултаи меъморӣ ва банақшагирии шаҳр, Донишгоҳи Шаҳид Беҳишти, Теҳрон, саҳ. 169. == Пайванди беруна == {{مسجدهای ایران}}{{آثار باستانی یزد}} * [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=3 Мақолаи мукаммал дар бораи Язд, ки аз ҷониби Алии Ҷандагии Яздӣ навишта шудааст] * [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=20 Таърихи Масҷиди бузурги Язд] * [https://dadhotel.com/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%da%af%d8%b1%d8%af%d8%b4%da%af%d8%b1%db%8c-%db%8c%d8%b2%d8%af/%d9%85%d8%b3%d8%ac%d8%af-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%db%8c%d8%b2%d8%af-jameh-mosque-of-yazd/ Масҷиди бузурги Язд дар куҷост?] {{ترتیب‌پیش‌فرض:یزد، مسجد جامع}}{{آثار باستانی یزد}}{{ترتیب‌پیش‌فرض:یزد، مسجد جامع}} [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]] [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои ҷомеъ]] [[Гурӯҳ:Устони Язд]] lld8q7g3vibktoii2uykq3g41xbl9fe 1473395 1473394 2026-05-21T18:01:52Z Шухрат Саъдиев 5132 1473395 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Масҷиди бузурги Йазд''' як бинои таърихӣ дар [[Йазд|Йазд]] аст, ки дар тӯли тақрибан 1000 сол ва се давра сохта шудааст. Пойдевори асосии ин масҷид дар давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] дар болои [[маъбади оташ]] гузошта шудааст; аммо пас аз [[ислом]], он ҳамчун [[масҷид]] дар давраҳои Илхониён ва [[Темуриён]] сохта шудааст. [[Гунбад|Гунбади]] бино аз давраи Илхониён ва даромадгоҳи баланди масҷид аз замони Шоҳрух ва давраи Темуриён тахмин карда мешавад. Ин бино бо гунбади нишеб, даромадгоҳи баланд ва баланд ва [[Сафол|сафолҳои]] зебо ва беназир машҳур аст. Масҷиди бузург дар Йазди қадим дар дохили деворҳои [[шаҳр]] ҷойгир буд ва дар асри 4-уми [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|ҳиҷрӣ]] ба канори шаҳр наздиктар карда шуд [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|.]] 500 метри мураббаъ аз 9800 метри мураббаъ масоҳати [[фарш]]<nowiki/>и [[масҷид]] [[Сафол|сафолак]] ва навиштаҷот аст. Масҷид 104 метр дарозӣ ва 99 метри мураббаъ паҳноӣ дорад. Бино 7 даромадгоҳ дорад, ки ба кӯчаҳои атроф кушода мешаванд. == Даромадгоҳ == [[پرونده:M-siroux-friday_mosque.jpg|мини|300x300пкс|'''Харитаи Масҷиди бузурги [[Йазд|Йазд]]'''{{Break}}<br /><br /><br /> Максим Сиро, соли 1315 офтобӣ]] Масҷиди бузурги Йазд яке аз шоҳосорҳои таърихии Эрон аст, ки дар ҳар гӯшаи он ёдгориҳои давраҳои гуногун боқӣ мондаанд. [[Таърих]] ва сохтмони Масҷиди бузург дар давраи [[Ислом|пеш аз ислом]] оғоз шуда, анҷоми он ба даҳсолаи охир рост меояд. Ин масҷид яке аз зеботарин масҷидҳои давраи [[Темуриён]] аст ва аз ҷиҳати сафолпӯшӣ, антаблетураи баланд, [[Манора|манораҳо]] ва навиштаҷот, он яке аз зеботарин шоҳосорҳои меъмории асри 9-уми ҳиҷрӣ мебошад. Баландии манораҳо 52 метр аст ва гарчанде ки бинои асосии масҷид ба давраи Темуриён нисбат дода мешавад, бинои кунунӣ, тибқи навиштаҷотҳои мавҷуда, нишон медиҳад, ки он дар [[Темуриён|давраи Темуриён]] сохта шудааст. Навиштаҷотҳои масҷид яке бо хатти куфии хиштӣ ва дигаре бо хатти сафеди Тулут дар сафолҳои кабуди осмонӣ мебошанд. Дар матни навиштаҷот номи сутон Шоҳрухи Темуриён ва Султон Ҷаҳоншоҳ дар баробари санаи 861 ҳиҷрӣ хонда шудаанд. Дар замонҳои пеш аз ислом, эҳтимолан дар ҷои масҷиди ҷомеи кунунӣ [[маъбади оташ]]<nowiki/>и [[Сосониён]] сохта шуда буд, ки то давраи пас аз ислом вуҷуд дошт. <ref name="masarat" /> Бинои кунунии масҷид, ки масоҳати он тақрибан 10,000 метри мураббаъро ташкил медиҳад, аз даромадгоҳ ва толори пеш, ҳавлии калон, айвонҳои паҳлӯии ҳавлӣ, айвон, [[Гунбад|бинои гунбаддор]] ва ибодатхонаҳои паҳлӯӣ, ибодатхонаи калони сутунӣ, [[китобхона]], ороишоти бой ва зебо, инчунин навиштаҷоти таърихӣ ва ғайритаърихӣ ва сангӣ иборат аст. Шарқшинос Максим Сиро бар он ақида аст, ки аввалин масҷиде, ки ба ҷои [[Маъбади оташ]] сохта шудааст, ки Масҷиди Кӯҳна ном дорад, ба асрҳои аввали ислом рост меояд. ==== Заминаи таърихӣ ==== Қадимтарин санае, ки барои анҷом додани фаъолиятҳои [[дини ислом]] дар қисме аз фазои кунунии Масҷиди бузурги Йазд зикр шудааст, ба нимаи дуюми тақвими қамарӣ тааллуқ дорад. Сохтмони Масҷиди бузург низ ба нимаи дуюми асри сеюми қамарӣ, дар давраи ҳукмронии "Амр-ул-Валит" ва дар давраи [[Саффориён]] ё пеш аз давраи [[Салҷуқиён]], масҷиде, ки дар расми Максим Сиро қиблаи он каҷ буд, алоқаманд ҳисобида мешавад. Дар тақвими чоруми қамарӣ, Масҷиди бузурги Йазд дар канори шаҳр ҷойгир буд, ки дар асл дар паҳлӯи [[Маъбади оташ|маъбади оташи]] [[Зардуштиён|зардуштӣ]] сохта шуда буд. == Хусусиятҳои муҳими бино == [[Акс:Jame_mosque_of_Yazd.jpg|рост|мини|300x300пкс|Акси гунбад ва сақфи Масҷиди бузурги Йазд. Услуби меъмории Масҷиди бузурги Йазд услуби озарӣ аст. Сафолҳои кабуд, зард, фирӯза ва сабз дар зери гунбади бузурги масҷид фазои хунукеро дар зеҳни тамошобин эҷод мекунанд. ]] Ин масҷид аз чанд сабаб муҳим аст: Аввалан, он қадимтарин намунаи меъморӣ аст, ки дар меъмории динии минтақаи [[Устони Йазд|Йазд]] дар асри 9-уми ҳиҷрӣ тақлид шудааст; ин тарҳ аз як утоқи гунбаздор ва як наваи росткунҷаи дароз иборат аст. Мураббаъшаклии нақшаи масҷид аз модели меъмории [[Каъба]] гирифта шудааст. Он дар [[ислом]] як бинои комилан муқаддас ва боҳашамат аст ва ҳамчун рамзи кайҳонӣ дар моделҳои [[меъмории исломӣ]] истифода мешавад. Ба гуфтаи Муҳаммад Карим Пирниё, ин гунбад ду пӯшиш дорад ва пӯшиши дарунии гунбад, ки мувофиқи талаботи фазоӣ ва функсионалии меъмории дохилии масҷид ташкил шудааст, шароитеро фароҳам меорад, ки аз пӯшиши берунӣ, ки мувофиқи талаботи беруна ташкил шудааст, фарқ мекунад. Хусусияти дигари муҳими бино истифодаи васеи аркҳои умумӣ дар неф мебошад, ки бо сафолҳои мозаикӣ ҳамроҳӣ карда мешаванд. Хусусияти унсури такягоҳи овезон низ дар ин бино дуруст истифода шудааст. Ин масҷид инчунин системаи равшании ғайримустақим дорад, ки натиҷаи инъикоси нури офтоб аз [[Гач|гаҷи]] сафеди қатори болоии [[Гунбад|тирезаҳои гунбад]] ва [[девор]]<nowiki/>ҳо мебошад. <ref>{{Cite web|url=http://iranstravel.com/ArticleDetails/1066/Jame-Mosque-of-Yazd-and-its-wonders|title=Jame Mosque of Yazd and its wonders|accessdate=7 July 2020}}</ref> Ҳамчунин, ороишҳои дохил ва беруни гунбад, пештоқи берунӣ-дохили айвони асосӣ ва меҳроби зебои он, ки қисмҳои муҳими масҷид ҳисобида мешаванд, хеле арзишманд ва ҷолибанд. Чӣ гуна масҷид ташкил шудааст: Масҷиди кунунӣ дар ҷои се масҷиде сохта шудааст, ки дар тӯли асрҳои зиёд дар паҳлӯи якдигар сохта шудаанд. Ин се масҷид дар давраи [[Қоҷориён|Қоҷориён]] дар ниҳоят ба як масҷиди ягона бо ҳавлии калон табдил дода шуданд. == Нигораҳо == [[Акс:200_IRR_1982_Front.jpg|марказ|мини|350x350пкс|Тасвири Масҷиди бузурги Язд дар пули дусад риёл]] <gallery> Акс:Mezquita_del_Viernes,_Yazd,_Irán,_2016-09-21,_DD_12-14_HDR.jpg| Акс:Yazd-jame.jpg| Акс:Friday_Mosque_Yazd.jpg| Акс:Yazd_Jameh_Mosque_interior.jpg| Акс:Jameh_Mosque,_Yazd.jpg| Акс:Jameh_mosque.jpg| Акс:Jame_mosque_yazd_tilework.jpg| Акс:Freitagsmoschee_Yazd.jpeg| Акс:Masjed-e-jomeh_yazd.jpg| Акс:Dome_Jame_Mosque_Yazd.jpg| Акс:Yazd-Jameh-Mosque3.jpg| Акс:Clock_tower_Jome_mosque_Yazd.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-1.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-2.jpg Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-3.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-4.jpg Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-5.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-6.jpg| Акс:Taxi and Mosque.jpg| </gallery> == Манобеъ == * Бойгонии китобхонаи Раёсати умумии мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳии вилояти Язд. * Китоби "Масҷиди бузурги Язд", таҳрири Ҳусайн Масрат, роҳбарии Баҳром Ризоӣ Черотӣ. Нашрияҳои уламои Язд, 2012. * Исломи, Фотима ва дигарон: Шоҳасари фирӯзаи биёбон (Масҷиди бузурги Язд аз пайдоишаш то шукӯҳаш), Теҳрон: Дониш фаротар, 2009, саҳ. 25.6. * Вилбер, Доналд: Меъмории исломии Эрон дар давраи Илхонийҳо, тарҷума аз ҷониби Абдуллоҳ Фарёр, Теҳрон: Тарҷума ва нашриёти китоб, 1967, саҳ. 172. * Ибни Ҳавқал, Абулқосим: Сурати Замин; Тарҷумаи Љаъфари шањр, Тењрон: Бунёди фарњанги Эрон, 1966, с. 49. * Ганҷнома (Масаҷи Ҷаме, Қисми Дуюм), соли 2004, таҳти назорати Камбиз Ҳоҷӣ Қосимӣ, Маркази ҳуҷҷатгузорӣ ва таҳқиқот, факултаи меъморӣ ва банақшагирии шаҳр, Донишгоҳи Шаҳид Беҳишти, Теҳрон, саҳ. 169. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайванди беруна == * [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=3 Мақолаи мукаммал дар бораи Язд, ки аз ҷониби Алии Ҷандагии Яздӣ навишта шудааст] * [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=20 Таърихи Масҷиди бузурги Язд] * [https://dadhotel.com/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%da%af%d8%b1%d8%af%d8%b4%da%af%d8%b1%db%8c-%db%8c%d8%b2%d8%af/%d9%85%d8%b3%d8%ac%d8%af-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%db%8c%d8%b2%d8%af-jameh-mosque-of-yazd/ Масҷиди бузурги Язд дар куҷост?] [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]] [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои ҷомеъ]] [[Гурӯҳ:Устони Язд]] 7d89t76re4pa0v635yofv524h0ij5cy 1473396 1473395 2026-05-21T18:05:31Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Даромадгоҳ */ 1473396 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Масҷиди бузурги Йазд''' як бинои таърихӣ дар [[Йазд|Йазд]] аст, ки дар тӯли тақрибан 1000 сол ва се давра сохта шудааст. Пойдевори асосии ин масҷид дар давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] дар болои [[маъбади оташ]] гузошта шудааст; аммо пас аз [[ислом]], он ҳамчун [[масҷид]] дар давраҳои Илхониён ва [[Темуриён]] сохта шудааст. [[Гунбад|Гунбади]] бино аз давраи Илхониён ва даромадгоҳи баланди масҷид аз замони Шоҳрух ва давраи Темуриён тахмин карда мешавад. Ин бино бо гунбади нишеб, даромадгоҳи баланд ва баланд ва [[Сафол|сафолҳои]] зебо ва беназир машҳур аст. Масҷиди бузург дар Йазди қадим дар дохили деворҳои [[шаҳр]] ҷойгир буд ва дар асри 4-уми [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|ҳиҷрӣ]] ба канори шаҳр наздиктар карда шуд [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|.]] 500 метри мураббаъ аз 9800 метри мураббаъ масоҳати [[фарш]]<nowiki/>и [[масҷид]] [[Сафол|сафолак]] ва навиштаҷот аст. Масҷид 104 метр дарозӣ ва 99 метри мураббаъ паҳноӣ дорад. Бино 7 даромадгоҳ дорад, ки ба кӯчаҳои атроф кушода мешаванд. == Даромадгоҳ == [[Акс:M-siroux-friday_mosque.jpg|мини|300x300пкс|'''Харитаи Масҷиди бузурги [[Язд]]''' Масҷиди бузурги Язд яке аз шоҳосорҳои таърихии Эрон аст, ки дар ҳар гӯшаи он ёдгориҳои давраҳои гуногун боқӣ мондаанд. [[Таърих]] ва сохтмони Масҷиди бузург дар давраи [[Ислом|пеш аз ислом]] оғоз шуда, анҷоми он ба даҳсолаи охир рост меояд. Ин масҷид яке аз зеботарин масҷидҳои давраи [[Темуриён]] аст ва аз ҷиҳати сафолпӯшӣ, антаблетураи баланд, [[Манора|манораҳо]] ва навиштаҷот, он яке аз зеботарин шоҳосорҳои меъмории асри 9-уми ҳиҷрӣ мебошад. Баландии манораҳо 52 метр аст ва гарчанде ки бинои асосии масҷид ба давраи Темуриён нисбат дода мешавад, бинои кунунӣ, тибқи навиштаҷотҳои мавҷуда, нишон медиҳад, ки он дар [[Темуриён|давраи Темуриён]] сохта шудааст. Навиштаҷотҳои масҷид яке бо хатти куфии хиштӣ ва дигаре бо хатти сафеди Тулут дар сафолҳои кабуди осмонӣ мебошанд. Дар матни навиштаҷот номи сутон Шоҳрухи Темуриён ва Султон Ҷаҳоншоҳ дар баробари санаи 861 ҳиҷрӣ хонда шудаанд. Дар замонҳои пеш аз ислом, эҳтимолан дар ҷои масҷиди ҷомеи кунунӣ [[маъбади оташ]]<nowiki/>и [[Сосониён]] сохта шуда буд, ки то давраи пас аз ислом вуҷуд дошт. <ref name="masarat" /> Бинои кунунии масҷид, ки масоҳати он тақрибан 10,000 метри мураббаъро ташкил медиҳад, аз даромадгоҳ ва толори пеш, ҳавлии калон, айвонҳои паҳлӯии ҳавлӣ, айвон, [[Гунбад|бинои гунбаддор]] ва ибодатхонаҳои паҳлӯӣ, ибодатхонаи калони сутунӣ, [[китобхона]], ороишоти бой ва зебо, инчунин навиштаҷоти таърихӣ ва ғайритаърихӣ ва сангӣ иборат аст. Шарқшинос Максим Сиро бар он ақида аст, ки аввалин масҷиде, ки ба ҷои [[Маъбади оташ]] сохта шудааст, ки Масҷиди Кӯҳна ном дорад, ба асрҳои аввали ислом рост меояд. ==== Заминаи таърихӣ ==== Қадимтарин санае, ки барои анҷом додани фаъолиятҳои [[дини ислом]] дар қисме аз фазои кунунии Масҷиди бузурги Йазд зикр шудааст, ба нимаи дуюми тақвими қамарӣ тааллуқ дорад. Сохтмони Масҷиди бузург низ ба нимаи дуюми асри сеюми қамарӣ, дар давраи ҳукмронии "Амр-ул-Валит" ва дар давраи [[Саффориён]] ё пеш аз давраи [[Салҷуқиён]], масҷиде, ки дар расми Максим Сиро қиблаи он каҷ буд, алоқаманд ҳисобида мешавад. Дар тақвими чоруми қамарӣ, Масҷиди бузурги Йазд дар канори шаҳр ҷойгир буд, ки дар асл дар паҳлӯи [[Маъбади оташ|маъбади оташи]] [[Зардуштиён|зардуштӣ]] сохта шуда буд. == Хусусиятҳои муҳими бино == [[Акс:Jame_mosque_of_Yazd.jpg|рост|мини|300x300пкс|Акси гунбад ва сақфи Масҷиди бузурги Йазд. Услуби меъмории Масҷиди бузурги Йазд услуби озарӣ аст. Сафолҳои кабуд, зард, фирӯза ва сабз дар зери гунбади бузурги масҷид фазои хунукеро дар зеҳни тамошобин эҷод мекунанд. ]] Ин масҷид аз чанд сабаб муҳим аст: Аввалан, он қадимтарин намунаи меъморӣ аст, ки дар меъмории динии минтақаи [[Устони Йазд|Йазд]] дар асри 9-уми ҳиҷрӣ тақлид шудааст; ин тарҳ аз як утоқи гунбаздор ва як наваи росткунҷаи дароз иборат аст. Мураббаъшаклии нақшаи масҷид аз модели меъмории [[Каъба]] гирифта шудааст. Он дар [[ислом]] як бинои комилан муқаддас ва боҳашамат аст ва ҳамчун рамзи кайҳонӣ дар моделҳои [[меъмории исломӣ]] истифода мешавад. Ба гуфтаи Муҳаммад Карим Пирниё, ин гунбад ду пӯшиш дорад ва пӯшиши дарунии гунбад, ки мувофиқи талаботи фазоӣ ва функсионалии меъмории дохилии масҷид ташкил шудааст, шароитеро фароҳам меорад, ки аз пӯшиши берунӣ, ки мувофиқи талаботи беруна ташкил шудааст, фарқ мекунад. Хусусияти дигари муҳими бино истифодаи васеи аркҳои умумӣ дар неф мебошад, ки бо сафолҳои мозаикӣ ҳамроҳӣ карда мешаванд. Хусусияти унсури такягоҳи овезон низ дар ин бино дуруст истифода шудааст. Ин масҷид инчунин системаи равшании ғайримустақим дорад, ки натиҷаи инъикоси нури офтоб аз [[Гач|гаҷи]] сафеди қатори болоии [[Гунбад|тирезаҳои гунбад]] ва [[девор]]<nowiki/>ҳо мебошад. <ref>{{Cite web|url=http://iranstravel.com/ArticleDetails/1066/Jame-Mosque-of-Yazd-and-its-wonders|title=Jame Mosque of Yazd and its wonders|accessdate=7 July 2020}}</ref> Ҳамчунин, ороишҳои дохил ва беруни гунбад, пештоқи берунӣ-дохили айвони асосӣ ва меҳроби зебои он, ки қисмҳои муҳими масҷид ҳисобида мешаванд, хеле арзишманд ва ҷолибанд. Чӣ гуна масҷид ташкил шудааст: Масҷиди кунунӣ дар ҷои се масҷиде сохта шудааст, ки дар тӯли асрҳои зиёд дар паҳлӯи якдигар сохта шудаанд. Ин се масҷид дар давраи [[Қоҷориён|Қоҷориён]] дар ниҳоят ба як масҷиди ягона бо ҳавлии калон табдил дода шуданд. == Нигораҳо == [[Акс:200_IRR_1982_Front.jpg|марказ|мини|350x350пкс|Тасвири Масҷиди бузурги Язд дар пули дусад риёл]] <gallery> Акс:Mezquita_del_Viernes,_Yazd,_Irán,_2016-09-21,_DD_12-14_HDR.jpg| Акс:Yazd-jame.jpg| Акс:Friday_Mosque_Yazd.jpg| Акс:Yazd_Jameh_Mosque_interior.jpg| Акс:Jameh_Mosque,_Yazd.jpg| Акс:Jameh_mosque.jpg| Акс:Jame_mosque_yazd_tilework.jpg| Акс:Freitagsmoschee_Yazd.jpeg| Акс:Masjed-e-jomeh_yazd.jpg| Акс:Dome_Jame_Mosque_Yazd.jpg| Акс:Yazd-Jameh-Mosque3.jpg| Акс:Clock_tower_Jome_mosque_Yazd.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-1.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-2.jpg Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-3.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-4.jpg Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-5.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-6.jpg| Акс:Taxi and Mosque.jpg| </gallery> == Манобеъ == * Бойгонии китобхонаи Раёсати умумии мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳии вилояти Язд. * Китоби "Масҷиди бузурги Язд", таҳрири Ҳусайн Масрат, роҳбарии Баҳром Ризоӣ Черотӣ. Нашрияҳои уламои Язд, 2012. * Исломи, Фотима ва дигарон: Шоҳасари фирӯзаи биёбон (Масҷиди бузурги Язд аз пайдоишаш то шукӯҳаш), Теҳрон: Дониш фаротар, 2009, саҳ. 25.6. * Вилбер, Доналд: Меъмории исломии Эрон дар давраи Илхонийҳо, тарҷума аз ҷониби Абдуллоҳ Фарёр, Теҳрон: Тарҷума ва нашриёти китоб, 1967, саҳ. 172. * Ибни Ҳавқал, Абулқосим: Сурати Замин; Тарҷумаи Љаъфари шањр, Тењрон: Бунёди фарњанги Эрон, 1966, с. 49. * Ганҷнома (Масаҷи Ҷаме, Қисми Дуюм), соли 2004, таҳти назорати Камбиз Ҳоҷӣ Қосимӣ, Маркази ҳуҷҷатгузорӣ ва таҳқиқот, факултаи меъморӣ ва банақшагирии шаҳр, Донишгоҳи Шаҳид Беҳишти, Теҳрон, саҳ. 169. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайванди беруна == * [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=3 Мақолаи мукаммал дар бораи Язд, ки аз ҷониби Алии Ҷандагии Яздӣ навишта шудааст] * [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=20 Таърихи Масҷиди бузурги Язд] * [https://dadhotel.com/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%da%af%d8%b1%d8%af%d8%b4%da%af%d8%b1%db%8c-%db%8c%d8%b2%d8%af/%d9%85%d8%b3%d8%ac%d8%af-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%db%8c%d8%b2%d8%af-jameh-mosque-of-yazd/ Масҷиди бузурги Язд дар куҷост?] [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]] [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои ҷомеъ]] [[Гурӯҳ:Устони Язд]] pp6pv3fhfy5oflghmax3sg4rh7eyjcb 1473397 1473396 2026-05-21T18:07:49Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Даромадгоҳ */ 1473397 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Масҷиди бузурги Йазд''' як бинои таърихӣ дар [[Йазд|Йазд]] аст, ки дар тӯли тақрибан 1000 сол ва се давра сохта шудааст. Пойдевори асосии ин масҷид дар давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] дар болои [[маъбади оташ]] гузошта шудааст; аммо пас аз [[ислом]], он ҳамчун [[масҷид]] дар давраҳои Илхониён ва [[Темуриён]] сохта шудааст. [[Гунбад|Гунбади]] бино аз давраи Илхониён ва даромадгоҳи баланди масҷид аз замони Шоҳрух ва давраи Темуриён тахмин карда мешавад. Ин бино бо гунбади нишеб, даромадгоҳи баланд ва баланд ва [[Сафол|сафолҳои]] зебо ва беназир машҳур аст. Масҷиди бузург дар Йазди қадим дар дохили деворҳои [[шаҳр]] ҷойгир буд ва дар асри 4-уми [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|ҳиҷрӣ]] ба канори шаҳр наздиктар карда шуд [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|.]] 500 метри мураббаъ аз 9800 метри мураббаъ масоҳати [[фарш]]<nowiki/>и [[масҷид]] [[Сафол|сафолак]] ва навиштаҷот аст. Масҷид 104 метр дарозӣ ва 99 метри мураббаъ паҳноӣ дорад. Бино 7 даромадгоҳ дорад, ки ба кӯчаҳои атроф кушода мешаванд. == Даромадгоҳ == Масҷиди бузурги Язд яке аз шоҳосорҳои таърихии Эрон аст, ки дар ҳар гӯшаи он ёдгориҳои давраҳои гуногун боқӣ мондаанд. [[Таърих]] ва сохтмони Масҷиди бузург дар давраи [[Ислом|пеш аз ислом]] оғоз шуда, анҷоми он ба даҳсолаи охир рост меояд. Ин масҷид яке аз зеботарин масҷидҳои давраи [[Темуриён]] аст ва аз ҷиҳати сафолпӯшӣ, антаблетураи баланд, [[Манора|манораҳо]] ва навиштаҷот, он яке аз зеботарин шоҳосорҳои меъмории асри 9-уми ҳиҷрӣ мебошад. Баландии манораҳо 52 метр аст ва гарчанде ки бинои асосии масҷид ба давраи Темуриён нисбат дода мешавад, бинои кунунӣ, тибқи навиштаҷотҳои мавҷуда, нишон медиҳад, ки он дар [[Темуриён|давраи Темуриён]] сохта шудааст. Навиштаҷотҳои масҷид яке бо хатти куфии хиштӣ ва дигаре бо хатти сафеди Тулут дар сафолҳои кабуди осмонӣ мебошанд. Дар матни навиштаҷот номи сутон Шоҳрухи Темуриён ва Султон Ҷаҳоншоҳ дар баробари санаи 861 ҳиҷрӣ хонда шудаанд. Дар замонҳои пеш аз ислом, эҳтимолан дар ҷои масҷиди ҷомеи кунунӣ [[маъбади оташ]]<nowiki/>и [[Сосониён]] сохта шуда буд, ки то давраи пас аз ислом вуҷуд дошт. <ref name="masarat" /> Бинои кунунии масҷид, ки масоҳати он тақрибан 10,000 метри мураббаъро ташкил медиҳад, аз даромадгоҳ ва толори пеш, ҳавлии калон, айвонҳои паҳлӯии ҳавлӣ, айвон, [[Гунбад|бинои гунбаддор]] ва ибодатхонаҳои паҳлӯӣ, ибодатхонаи калони сутунӣ, [[китобхона]], ороишоти бой ва зебо, инчунин навиштаҷоти таърихӣ ва ғайритаърихӣ ва сангӣ иборат аст. Шарқшинос Максим Сиро бар он ақида аст, ки аввалин масҷиде, ки ба ҷои [[Маъбади оташ]] сохта шудааст, ки Масҷиди Кӯҳна ном дорад, ба асрҳои аввали ислом рост меояд. ==== Заминаи таърихӣ ==== Қадимтарин санае, ки барои анҷом додани фаъолиятҳои [[дини ислом]] дар қисме аз фазои кунунии Масҷиди бузурги Йазд зикр шудааст, ба нимаи дуюми тақвими қамарӣ тааллуқ дорад. Сохтмони Масҷиди бузург низ ба нимаи дуюми асри сеюми қамарӣ, дар давраи ҳукмронии "Амр-ул-Валит" ва дар давраи [[Саффориён]] ё пеш аз давраи [[Салҷуқиён]], масҷиде, ки дар расми Максим Сиро қиблаи он каҷ буд, алоқаманд ҳисобида мешавад. Дар тақвими чоруми қамарӣ, Масҷиди бузурги Йазд дар канори шаҳр ҷойгир буд, ки дар асл дар паҳлӯи [[Маъбади оташ|маъбади оташи]] [[Зардуштиён|зардуштӣ]] сохта шуда буд. == Хусусиятҳои муҳими бино == [[Акс:Jame_mosque_of_Yazd.jpg|рост|мини|300x300пкс|Акси гунбад ва сақфи Масҷиди бузурги Йазд. Услуби меъмории Масҷиди бузурги Йазд услуби озарӣ аст. Сафолҳои кабуд, зард, фирӯза ва сабз дар зери гунбади бузурги масҷид фазои хунукеро дар зеҳни тамошобин эҷод мекунанд. ]] Ин масҷид аз чанд сабаб муҳим аст: Аввалан, он қадимтарин намунаи меъморӣ аст, ки дар меъмории динии минтақаи [[Устони Йазд|Йазд]] дар асри 9-уми ҳиҷрӣ тақлид шудааст; ин тарҳ аз як утоқи гунбаздор ва як наваи росткунҷаи дароз иборат аст. Мураббаъшаклии нақшаи масҷид аз модели меъмории [[Каъба]] гирифта шудааст. Он дар [[ислом]] як бинои комилан муқаддас ва боҳашамат аст ва ҳамчун рамзи кайҳонӣ дар моделҳои [[меъмории исломӣ]] истифода мешавад. Ба гуфтаи Муҳаммад Карим Пирниё, ин гунбад ду пӯшиш дорад ва пӯшиши дарунии гунбад, ки мувофиқи талаботи фазоӣ ва функсионалии меъмории дохилии масҷид ташкил шудааст, шароитеро фароҳам меорад, ки аз пӯшиши берунӣ, ки мувофиқи талаботи беруна ташкил шудааст, фарқ мекунад. Хусусияти дигари муҳими бино истифодаи васеи аркҳои умумӣ дар неф мебошад, ки бо сафолҳои мозаикӣ ҳамроҳӣ карда мешаванд. Хусусияти унсури такягоҳи овезон низ дар ин бино дуруст истифода шудааст. Ин масҷид инчунин системаи равшании ғайримустақим дорад, ки натиҷаи инъикоси нури офтоб аз [[Гач|гаҷи]] сафеди қатори болоии [[Гунбад|тирезаҳои гунбад]] ва [[девор]]<nowiki/>ҳо мебошад. <ref>{{Cite web|url=http://iranstravel.com/ArticleDetails/1066/Jame-Mosque-of-Yazd-and-its-wonders|title=Jame Mosque of Yazd and its wonders|accessdate=7 July 2020}}</ref> Ҳамчунин, ороишҳои дохил ва беруни гунбад, пештоқи берунӣ-дохили айвони асосӣ ва меҳроби зебои он, ки қисмҳои муҳими масҷид ҳисобида мешаванд, хеле арзишманд ва ҷолибанд. Чӣ гуна масҷид ташкил шудааст: Масҷиди кунунӣ дар ҷои се масҷиде сохта шудааст, ки дар тӯли асрҳои зиёд дар паҳлӯи якдигар сохта шудаанд. Ин се масҷид дар давраи [[Қоҷориён|Қоҷориён]] дар ниҳоят ба як масҷиди ягона бо ҳавлии калон табдил дода шуданд. == Нигораҳо == [[Акс:200_IRR_1982_Front.jpg|марказ|мини|350x350пкс|Тасвири Масҷиди бузурги Язд дар пули дусад риёл]] <gallery> Акс:Mezquita_del_Viernes,_Yazd,_Irán,_2016-09-21,_DD_12-14_HDR.jpg| Акс:Yazd-jame.jpg| Акс:Friday_Mosque_Yazd.jpg| Акс:Yazd_Jameh_Mosque_interior.jpg| Акс:Jameh_Mosque,_Yazd.jpg| Акс:Jameh_mosque.jpg| Акс:Jame_mosque_yazd_tilework.jpg| Акс:Freitagsmoschee_Yazd.jpeg| Акс:Masjed-e-jomeh_yazd.jpg| Акс:Dome_Jame_Mosque_Yazd.jpg| Акс:Yazd-Jameh-Mosque3.jpg| Акс:Clock_tower_Jome_mosque_Yazd.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-1.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-2.jpg Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-3.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-4.jpg Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-5.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-6.jpg| Акс:Taxi and Mosque.jpg| </gallery> == Манобеъ == * Бойгонии китобхонаи Раёсати умумии мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳии вилояти Язд. * Китоби "Масҷиди бузурги Язд", таҳрири Ҳусайн Масрат, роҳбарии Баҳром Ризоӣ Черотӣ. Нашрияҳои уламои Язд, 2012. * Исломи, Фотима ва дигарон: Шоҳасари фирӯзаи биёбон (Масҷиди бузурги Язд аз пайдоишаш то шукӯҳаш), Теҳрон: Дониш фаротар, 2009, саҳ. 25.6. * Вилбер, Доналд: Меъмории исломии Эрон дар давраи Илхонийҳо, тарҷума аз ҷониби Абдуллоҳ Фарёр, Теҳрон: Тарҷума ва нашриёти китоб, 1967, саҳ. 172. * Ибни Ҳавқал, Абулқосим: Сурати Замин; Тарҷумаи Љаъфари шањр, Тењрон: Бунёди фарњанги Эрон, 1966, с. 49. * Ганҷнома (Масаҷи Ҷаме, Қисми Дуюм), соли 2004, таҳти назорати Камбиз Ҳоҷӣ Қосимӣ, Маркази ҳуҷҷатгузорӣ ва таҳқиқот, факултаи меъморӣ ва банақшагирии шаҳр, Донишгоҳи Шаҳид Беҳишти, Теҳрон, саҳ. 169. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайванди беруна == * [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=3 Мақолаи мукаммал дар бораи Язд, ки аз ҷониби Алии Ҷандагии Яздӣ навишта шудааст] * [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=20 Таърихи Масҷиди бузурги Язд] * [https://dadhotel.com/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%da%af%d8%b1%d8%af%d8%b4%da%af%d8%b1%db%8c-%db%8c%d8%b2%d8%af/%d9%85%d8%b3%d8%ac%d8%af-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%db%8c%d8%b2%d8%af-jameh-mosque-of-yazd/ Масҷиди бузурги Язд дар куҷост?] [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]] [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои ҷомеъ]] [[Гурӯҳ:Устони Язд]] 0noajohn9pi0cnkgegul9b74wcm7fm5 1473398 1473397 2026-05-21T18:09:10Z Шухрат Саъдиев 5132 ислоҳ 1473398 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Масҷиди бузурги Йазд''' як бинои таърихӣ дар [[Язд|Язд]] аст, ки дар тӯли тақрибан 1000 сол ва се давра сохта шудааст. Пойдевори асосии ин масҷид дар давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] дар болои [[маъбади оташ]] гузошта шудааст; аммо пас аз [[ислом]], он ҳамчун [[масҷид]] дар давраҳои Илхониён ва [[Темуриён]] сохта шудааст. [[Гунбад|Гунбади]] бино аз давраи Илхониён ва даромадгоҳи баланди масҷид аз замони Шоҳрух ва давраи Темуриён тахмин карда мешавад. Ин бино бо гунбади нишеб, даромадгоҳи баланд ва баланд ва [[Сафол|сафолҳои]] зебо ва беназир машҳур аст. Масҷиди бузург дар Язди қадим дар дохили деворҳои [[шаҳр]] ҷойгир буд ва дар асри 4-уми [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|ҳиҷрӣ]] ба канори шаҳр наздиктар карда шуд [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|.]] 500 метри мураббаъ аз 9800 метри мураббаъ масоҳати [[фарш]]<nowiki/>и [[масҷид]] [[Сафол|сафолак]] ва навиштаҷот аст. Масҷид 104 метр дарозӣ ва 99 метри мураббаъ паҳноӣ дорад. Бино 7 даромадгоҳ дорад, ки ба кӯчаҳои атроф кушода мешаванд. == Даромадгоҳ == Масҷиди бузурги Язд яке аз шоҳосорҳои таърихии Эрон аст, ки дар ҳар гӯшаи он ёдгориҳои давраҳои гуногун боқӣ мондаанд. [[Таърих]] ва сохтмони Масҷиди бузург дар давраи [[Ислом|пеш аз ислом]] оғоз шуда, анҷоми он ба даҳсолаи охир рост меояд. Ин масҷид яке аз зеботарин масҷидҳои давраи [[Темуриён]] аст ва аз ҷиҳати сафолпӯшӣ, антаблетураи баланд, [[Манора|манораҳо]] ва навиштаҷот, он яке аз зеботарин шоҳосорҳои меъмории асри 9-уми ҳиҷрӣ мебошад. Баландии манораҳо 52 метр аст ва гарчанде ки бинои асосии масҷид ба давраи Темуриён нисбат дода мешавад, бинои кунунӣ, тибқи навиштаҷотҳои мавҷуда, нишон медиҳад, ки он дар [[Темуриён|давраи Темуриён]] сохта шудааст. Навиштаҷотҳои масҷид яке бо хатти куфии хиштӣ ва дигаре бо хатти сафеди Тулут дар сафолҳои кабуди осмонӣ мебошанд. Дар матни навиштаҷот номи сутон Шоҳрухи Темуриён ва Султон Ҷаҳоншоҳ дар баробари санаи 861 ҳиҷрӣ хонда шудаанд. Дар замонҳои пеш аз ислом, эҳтимолан дар ҷои масҷиди ҷомеи кунунӣ [[маъбади оташ]]<nowiki/>и [[Сосониён]] сохта шуда буд, ки то давраи пас аз ислом вуҷуд дошт. <ref name="masarat" /> Бинои кунунии масҷид, ки масоҳати он тақрибан 10,000 метри мураббаъро ташкил медиҳад, аз даромадгоҳ ва толори пеш, ҳавлии калон, айвонҳои паҳлӯии ҳавлӣ, айвон, [[Гунбад|бинои гунбаддор]] ва ибодатхонаҳои паҳлӯӣ, ибодатхонаи калони сутунӣ, [[китобхона]], ороишоти бой ва зебо, инчунин навиштаҷоти таърихӣ ва ғайритаърихӣ ва сангӣ иборат аст. Шарқшинос Максим Сиро бар он ақида аст, ки аввалин масҷиде, ки ба ҷои [[Маъбади оташ]] сохта шудааст, ки Масҷиди Кӯҳна ном дорад, ба асрҳои аввали ислом рост меояд. ==== Заминаи таърихӣ ==== Қадимтарин санае, ки барои анҷом додани фаъолиятҳои [[дини ислом]] дар қисме аз фазои кунунии Масҷиди бузурги Йазд зикр шудааст, ба нимаи дуюми тақвими қамарӣ тааллуқ дорад. Сохтмони Масҷиди бузург низ ба нимаи дуюми асри сеюми қамарӣ, дар давраи ҳукмронии "Амр-ул-Валит" ва дар давраи [[Саффориён]] ё пеш аз давраи [[Салҷуқиён]], масҷиде, ки дар расми Максим Сиро қиблаи он каҷ буд, алоқаманд ҳисобида мешавад. Дар тақвими чоруми қамарӣ, Масҷиди бузурги Йазд дар канори шаҳр ҷойгир буд, ки дар асл дар паҳлӯи [[Маъбади оташ|маъбади оташи]] [[Зардуштиён|зардуштӣ]] сохта шуда буд. == Хусусиятҳои муҳими бино == [[Акс:Jame_mosque_of_Yazd.jpg|рост|мини|300x300пкс|Акси гунбад ва сақфи Масҷиди бузурги Йазд. Услуби меъмории Масҷиди бузурги Йазд услуби озарӣ аст. Сафолҳои кабуд, зард, фирӯза ва сабз дар зери гунбади бузурги масҷид фазои хунукеро дар зеҳни тамошобин эҷод мекунанд. ]] Ин масҷид аз чанд сабаб муҳим аст: Аввалан, он қадимтарин намунаи меъморӣ аст, ки дар меъмории динии минтақаи [[Устони Йазд|Йазд]] дар асри 9-уми ҳиҷрӣ тақлид шудааст; ин тарҳ аз як утоқи гунбаздор ва як наваи росткунҷаи дароз иборат аст. Мураббаъшаклии нақшаи масҷид аз модели меъмории [[Каъба]] гирифта шудааст. Он дар [[ислом]] як бинои комилан муқаддас ва боҳашамат аст ва ҳамчун рамзи кайҳонӣ дар моделҳои [[меъмории исломӣ]] истифода мешавад. Ба гуфтаи Муҳаммад Карим Пирниё, ин гунбад ду пӯшиш дорад ва пӯшиши дарунии гунбад, ки мувофиқи талаботи фазоӣ ва функсионалии меъмории дохилии масҷид ташкил шудааст, шароитеро фароҳам меорад, ки аз пӯшиши берунӣ, ки мувофиқи талаботи беруна ташкил шудааст, фарқ мекунад. Хусусияти дигари муҳими бино истифодаи васеи аркҳои умумӣ дар неф мебошад, ки бо сафолҳои мозаикӣ ҳамроҳӣ карда мешаванд. Хусусияти унсури такягоҳи овезон низ дар ин бино дуруст истифода шудааст. Ин масҷид инчунин системаи равшании ғайримустақим дорад, ки натиҷаи инъикоси нури офтоб аз [[Гач|гаҷи]] сафеди қатори болоии [[Гунбад|тирезаҳои гунбад]] ва [[девор]]<nowiki/>ҳо мебошад. <ref>{{Cite web|url=http://iranstravel.com/ArticleDetails/1066/Jame-Mosque-of-Yazd-and-its-wonders|title=Jame Mosque of Yazd and its wonders|accessdate=7 July 2020}}</ref> Ҳамчунин, ороишҳои дохил ва беруни гунбад, пештоқи берунӣ-дохили айвони асосӣ ва меҳроби зебои он, ки қисмҳои муҳими масҷид ҳисобида мешаванд, хеле арзишманд ва ҷолибанд. Чӣ гуна масҷид ташкил шудааст: Масҷиди кунунӣ дар ҷои се масҷиде сохта шудааст, ки дар тӯли асрҳои зиёд дар паҳлӯи якдигар сохта шудаанд. Ин се масҷид дар давраи [[Қоҷориён|Қоҷориён]] дар ниҳоят ба як масҷиди ягона бо ҳавлии калон табдил дода шуданд. == Нигораҳо == [[Акс:200_IRR_1982_Front.jpg|марказ|мини|350x350пкс|Тасвири Масҷиди бузурги Язд дар пули дусад риёл]] <gallery> Акс:Mezquita_del_Viernes,_Yazd,_Irán,_2016-09-21,_DD_12-14_HDR.jpg| Акс:Yazd-jame.jpg| Акс:Friday_Mosque_Yazd.jpg| Акс:Yazd_Jameh_Mosque_interior.jpg| Акс:Jameh_Mosque,_Yazd.jpg| Акс:Jameh_mosque.jpg| Акс:Jame_mosque_yazd_tilework.jpg| Акс:Freitagsmoschee_Yazd.jpeg| Акс:Masjed-e-jomeh_yazd.jpg| Акс:Dome_Jame_Mosque_Yazd.jpg| Акс:Yazd-Jameh-Mosque3.jpg| Акс:Clock_tower_Jome_mosque_Yazd.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-1.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-2.jpg Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-3.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-4.jpg Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-5.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-6.jpg| Акс:Taxi and Mosque.jpg| </gallery> == Манобеъ == * Бойгонии китобхонаи Раёсати умумии мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳии вилояти Язд. * Китоби "Масҷиди бузурги Язд", таҳрири Ҳусайн Масрат, роҳбарии Баҳром Ризоӣ Черотӣ. Нашрияҳои уламои Язд, 2012. * Исломи, Фотима ва дигарон: Шоҳасари фирӯзаи биёбон (Масҷиди бузурги Язд аз пайдоишаш то шукӯҳаш), Теҳрон: Дониш фаротар, 2009, саҳ. 25.6. * Вилбер, Доналд: Меъмории исломии Эрон дар давраи Илхонийҳо, тарҷума аз ҷониби Абдуллоҳ Фарёр, Теҳрон: Тарҷума ва нашриёти китоб, 1967, саҳ. 172. * Ибни Ҳавқал, Абулқосим: Сурати Замин; Тарҷумаи Љаъфари шањр, Тењрон: Бунёди фарњанги Эрон, 1966, с. 49. * Ганҷнома (Масаҷи Ҷаме, Қисми Дуюм), соли 2004, таҳти назорати Камбиз Ҳоҷӣ Қосимӣ, Маркази ҳуҷҷатгузорӣ ва таҳқиқот, факултаи меъморӣ ва банақшагирии шаҳр, Донишгоҳи Шаҳид Беҳишти, Теҳрон, саҳ. 169. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайванди беруна == * [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=3 Мақолаи мукаммал дар бораи Язд, ки аз ҷониби Алии Ҷандагии Яздӣ навишта шудааст] * [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=20 Таърихи Масҷиди бузурги Язд] * [https://dadhotel.com/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%da%af%d8%b1%d8%af%d8%b4%da%af%d8%b1%db%8c-%db%8c%d8%b2%d8%af/%d9%85%d8%b3%d8%ac%d8%af-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%db%8c%d8%b2%d8%af-jameh-mosque-of-yazd/ Масҷиди бузурги Язд дар куҷост?] [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]] [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои ҷомеъ]] [[Гурӯҳ:Устони Язд]] tt343oodm6zbe6zmnfhuiwdgm0go7nx 1473399 1473398 2026-05-21T18:09:33Z Шухрат Саъдиев 5132 1473399 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Масҷиди бузурги Язд''' як бинои таърихӣ дар [[Язд|Язд]] аст, ки дар тӯли тақрибан 1000 сол ва се давра сохта шудааст. Пойдевори асосии ин масҷид дар давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] дар болои [[маъбади оташ]] гузошта шудааст; аммо пас аз [[ислом]], он ҳамчун [[масҷид]] дар давраҳои Илхониён ва [[Темуриён]] сохта шудааст. [[Гунбад|Гунбади]] бино аз давраи Илхониён ва даромадгоҳи баланди масҷид аз замони Шоҳрух ва давраи Темуриён тахмин карда мешавад. Ин бино бо гунбади нишеб, даромадгоҳи баланд ва баланд ва [[Сафол|сафолҳои]] зебо ва беназир машҳур аст. Масҷиди бузург дар Язди қадим дар дохили деворҳои [[шаҳр]] ҷойгир буд ва дар асри 4-уми [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|ҳиҷрӣ]] ба канори шаҳр наздиктар карда шуд [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|.]] 500 метри мураббаъ аз 9800 метри мураббаъ масоҳати [[фарш]]<nowiki/>и [[масҷид]] [[Сафол|сафолак]] ва навиштаҷот аст. Масҷид 104 метр дарозӣ ва 99 метри мураббаъ паҳноӣ дорад. Бино 7 даромадгоҳ дорад, ки ба кӯчаҳои атроф кушода мешаванд. == Даромадгоҳ == Масҷиди бузурги Язд яке аз шоҳосорҳои таърихии Эрон аст, ки дар ҳар гӯшаи он ёдгориҳои давраҳои гуногун боқӣ мондаанд. [[Таърих]] ва сохтмони Масҷиди бузург дар давраи [[Ислом|пеш аз ислом]] оғоз шуда, анҷоми он ба даҳсолаи охир рост меояд. Ин масҷид яке аз зеботарин масҷидҳои давраи [[Темуриён]] аст ва аз ҷиҳати сафолпӯшӣ, антаблетураи баланд, [[Манора|манораҳо]] ва навиштаҷот, он яке аз зеботарин шоҳосорҳои меъмории асри 9-уми ҳиҷрӣ мебошад. Баландии манораҳо 52 метр аст ва гарчанде ки бинои асосии масҷид ба давраи Темуриён нисбат дода мешавад, бинои кунунӣ, тибқи навиштаҷотҳои мавҷуда, нишон медиҳад, ки он дар [[Темуриён|давраи Темуриён]] сохта шудааст. Навиштаҷотҳои масҷид яке бо хатти куфии хиштӣ ва дигаре бо хатти сафеди Тулут дар сафолҳои кабуди осмонӣ мебошанд. Дар матни навиштаҷот номи сутон Шоҳрухи Темуриён ва Султон Ҷаҳоншоҳ дар баробари санаи 861 ҳиҷрӣ хонда шудаанд. Дар замонҳои пеш аз ислом, эҳтимолан дар ҷои масҷиди ҷомеи кунунӣ [[маъбади оташ]]<nowiki/>и [[Сосониён]] сохта шуда буд, ки то давраи пас аз ислом вуҷуд дошт. <ref name="masarat" /> Бинои кунунии масҷид, ки масоҳати он тақрибан 10,000 метри мураббаъро ташкил медиҳад, аз даромадгоҳ ва толори пеш, ҳавлии калон, айвонҳои паҳлӯии ҳавлӣ, айвон, [[Гунбад|бинои гунбаддор]] ва ибодатхонаҳои паҳлӯӣ, ибодатхонаи калони сутунӣ, [[китобхона]], ороишоти бой ва зебо, инчунин навиштаҷоти таърихӣ ва ғайритаърихӣ ва сангӣ иборат аст. Шарқшинос Максим Сиро бар он ақида аст, ки аввалин масҷиде, ки ба ҷои [[Маъбади оташ]] сохта шудааст, ки Масҷиди Кӯҳна ном дорад, ба асрҳои аввали ислом рост меояд. ==== Заминаи таърихӣ ==== Қадимтарин санае, ки барои анҷом додани фаъолиятҳои [[дини ислом]] дар қисме аз фазои кунунии Масҷиди бузурги Йазд зикр шудааст, ба нимаи дуюми тақвими қамарӣ тааллуқ дорад. Сохтмони Масҷиди бузург низ ба нимаи дуюми асри сеюми қамарӣ, дар давраи ҳукмронии "Амр-ул-Валит" ва дар давраи [[Саффориён]] ё пеш аз давраи [[Салҷуқиён]], масҷиде, ки дар расми Максим Сиро қиблаи он каҷ буд, алоқаманд ҳисобида мешавад. Дар тақвими чоруми қамарӣ, Масҷиди бузурги Йазд дар канори шаҳр ҷойгир буд, ки дар асл дар паҳлӯи [[Маъбади оташ|маъбади оташи]] [[Зардуштиён|зардуштӣ]] сохта шуда буд. == Хусусиятҳои муҳими бино == [[Акс:Jame_mosque_of_Yazd.jpg|рост|мини|300x300пкс|Акси гунбад ва сақфи Масҷиди бузурги Йазд. Услуби меъмории Масҷиди бузурги Йазд услуби озарӣ аст. Сафолҳои кабуд, зард, фирӯза ва сабз дар зери гунбади бузурги масҷид фазои хунукеро дар зеҳни тамошобин эҷод мекунанд. ]] Ин масҷид аз чанд сабаб муҳим аст: Аввалан, он қадимтарин намунаи меъморӣ аст, ки дар меъмории динии минтақаи [[Устони Йазд|Йазд]] дар асри 9-уми ҳиҷрӣ тақлид шудааст; ин тарҳ аз як утоқи гунбаздор ва як наваи росткунҷаи дароз иборат аст. Мураббаъшаклии нақшаи масҷид аз модели меъмории [[Каъба]] гирифта шудааст. Он дар [[ислом]] як бинои комилан муқаддас ва боҳашамат аст ва ҳамчун рамзи кайҳонӣ дар моделҳои [[меъмории исломӣ]] истифода мешавад. Ба гуфтаи Муҳаммад Карим Пирниё, ин гунбад ду пӯшиш дорад ва пӯшиши дарунии гунбад, ки мувофиқи талаботи фазоӣ ва функсионалии меъмории дохилии масҷид ташкил шудааст, шароитеро фароҳам меорад, ки аз пӯшиши берунӣ, ки мувофиқи талаботи беруна ташкил шудааст, фарқ мекунад. Хусусияти дигари муҳими бино истифодаи васеи аркҳои умумӣ дар неф мебошад, ки бо сафолҳои мозаикӣ ҳамроҳӣ карда мешаванд. Хусусияти унсури такягоҳи овезон низ дар ин бино дуруст истифода шудааст. Ин масҷид инчунин системаи равшании ғайримустақим дорад, ки натиҷаи инъикоси нури офтоб аз [[Гач|гаҷи]] сафеди қатори болоии [[Гунбад|тирезаҳои гунбад]] ва [[девор]]<nowiki/>ҳо мебошад. <ref>{{Cite web|url=http://iranstravel.com/ArticleDetails/1066/Jame-Mosque-of-Yazd-and-its-wonders|title=Jame Mosque of Yazd and its wonders|accessdate=7 July 2020}}</ref> Ҳамчунин, ороишҳои дохил ва беруни гунбад, пештоқи берунӣ-дохили айвони асосӣ ва меҳроби зебои он, ки қисмҳои муҳими масҷид ҳисобида мешаванд, хеле арзишманд ва ҷолибанд. Чӣ гуна масҷид ташкил шудааст: Масҷиди кунунӣ дар ҷои се масҷиде сохта шудааст, ки дар тӯли асрҳои зиёд дар паҳлӯи якдигар сохта шудаанд. Ин се масҷид дар давраи [[Қоҷориён|Қоҷориён]] дар ниҳоят ба як масҷиди ягона бо ҳавлии калон табдил дода шуданд. == Нигораҳо == [[Акс:200_IRR_1982_Front.jpg|марказ|мини|350x350пкс|Тасвири Масҷиди бузурги Язд дар пули дусад риёл]] <gallery> Акс:Mezquita_del_Viernes,_Yazd,_Irán,_2016-09-21,_DD_12-14_HDR.jpg| Акс:Yazd-jame.jpg| Акс:Friday_Mosque_Yazd.jpg| Акс:Yazd_Jameh_Mosque_interior.jpg| Акс:Jameh_Mosque,_Yazd.jpg| Акс:Jameh_mosque.jpg| Акс:Jame_mosque_yazd_tilework.jpg| Акс:Freitagsmoschee_Yazd.jpeg| Акс:Masjed-e-jomeh_yazd.jpg| Акс:Dome_Jame_Mosque_Yazd.jpg| Акс:Yazd-Jameh-Mosque3.jpg| Акс:Clock_tower_Jome_mosque_Yazd.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-1.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-2.jpg Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-3.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-4.jpg Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-5.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-6.jpg| Акс:Taxi and Mosque.jpg| </gallery> == Манобеъ == * Бойгонии китобхонаи Раёсати умумии мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳии вилояти Язд. * Китоби "Масҷиди бузурги Язд", таҳрири Ҳусайн Масрат, роҳбарии Баҳром Ризоӣ Черотӣ. Нашрияҳои уламои Язд, 2012. * Исломи, Фотима ва дигарон: Шоҳасари фирӯзаи биёбон (Масҷиди бузурги Язд аз пайдоишаш то шукӯҳаш), Теҳрон: Дониш фаротар, 2009, саҳ. 25.6. * Вилбер, Доналд: Меъмории исломии Эрон дар давраи Илхонийҳо, тарҷума аз ҷониби Абдуллоҳ Фарёр, Теҳрон: Тарҷума ва нашриёти китоб, 1967, саҳ. 172. * Ибни Ҳавқал, Абулқосим: Сурати Замин; Тарҷумаи Љаъфари шањр, Тењрон: Бунёди фарњанги Эрон, 1966, с. 49. * Ганҷнома (Масаҷи Ҷаме, Қисми Дуюм), соли 2004, таҳти назорати Камбиз Ҳоҷӣ Қосимӣ, Маркази ҳуҷҷатгузорӣ ва таҳқиқот, факултаи меъморӣ ва банақшагирии шаҳр, Донишгоҳи Шаҳид Беҳишти, Теҳрон, саҳ. 169. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайванди беруна == * [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=3 Мақолаи мукаммал дар бораи Язд, ки аз ҷониби Алии Ҷандагии Яздӣ навишта шудааст] * [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=20 Таърихи Масҷиди бузурги Язд] * [https://dadhotel.com/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%da%af%d8%b1%d8%af%d8%b4%da%af%d8%b1%db%8c-%db%8c%d8%b2%d8%af/%d9%85%d8%b3%d8%ac%d8%af-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%db%8c%d8%b2%d8%af-jameh-mosque-of-yazd/ Масҷиди бузурги Язд дар куҷост?] [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]] [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои ҷомеъ]] [[Гурӯҳ:Устони Язд]] 99z4kij2ffun1pemuqlnzte60g4w4gd 1473400 1473399 2026-05-21T18:12:28Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Даромадгоҳ */ ислоҳ 1473400 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Масҷиди бузурги Язд''' як бинои таърихӣ дар [[Язд|Язд]] аст, ки дар тӯли тақрибан 1000 сол ва се давра сохта шудааст. Пойдевори асосии ин масҷид дар давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] дар болои [[маъбади оташ]] гузошта шудааст; аммо пас аз [[ислом]], он ҳамчун [[масҷид]] дар давраҳои Илхониён ва [[Темуриён]] сохта шудааст. [[Гунбад|Гунбади]] бино аз давраи Илхониён ва даромадгоҳи баланди масҷид аз замони Шоҳрух ва давраи Темуриён тахмин карда мешавад. Ин бино бо гунбади нишеб, даромадгоҳи баланд ва баланд ва [[Сафол|сафолҳои]] зебо ва беназир машҳур аст. Масҷиди бузург дар Язди қадим дар дохили деворҳои [[шаҳр]] ҷойгир буд ва дар асри 4-уми [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|ҳиҷрӣ]] ба канори шаҳр наздиктар карда шуд [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|.]] 500 метри мураббаъ аз 9800 метри мураббаъ масоҳати [[фарш]]<nowiki/>и [[масҷид]] [[Сафол|сафолак]] ва навиштаҷот аст. Масҷид 104 метр дарозӣ ва 99 метри мураббаъ паҳноӣ дорад. Бино 7 даромадгоҳ дорад, ки ба кӯчаҳои атроф кушода мешаванд. == Даромадгоҳ == Масҷиди бузурги Язд яке аз шоҳосорҳои таърихии Эрон аст, ки дар ҳар гӯшаи он ёдгориҳои давраҳои гуногун боқӣ мондаанд. [[Таърих]] ва сохтмони Масҷиди бузург дар давраи [[Ислом|пеш аз ислом]] оғоз шуда, анҷоми он ба даҳсолаи охир рост меояд. Ин масҷид яке аз зеботарин масҷидҳои давраи [[Темуриён]] аст ва аз ҷиҳати сафолпӯшӣ, антаблетураи баланд, [[Манора|манораҳо]] ва навиштаҷот, он яке аз зеботарин шоҳосорҳои меъмории асри 9-уми ҳиҷрӣ мебошад. Баландии манораҳо 52 метр аст ва гарчанде ки бинои асосии масҷид ба давраи Темуриён нисбат дода мешавад, бинои кунунӣ, тибқи навиштаҷотҳои мавҷуда, нишон медиҳад, ки он дар [[Темуриён|давраи Темуриён]] сохта шудааст. Навиштаҷотҳои масҷид яке бо хатти куфии хиштӣ ва дигаре бо хатти сафеди Тулут дар сафолҳои кабуди осмонӣ мебошанд. Дар матни навиштаҷот номи сутон Шоҳрухи Темуриён ва Султон Ҷаҳоншоҳ дар баробари санаи 861 ҳиҷрӣ хонда шудаанд. Дар замонҳои пеш аз ислом, эҳтимолан дар ҷои масҷиди ҷомеи кунунӣ [[маъбади оташ]]<nowiki/>и [[Сосониён]] сохта шуда буд, ки то давраи пас аз ислом вуҷуд дошт. Бинои кунунии масҷид, ки масоҳати он тақрибан 10,000 метри мураббаъро ташкил медиҳад, аз даромадгоҳ ва толори пеш, ҳавлии калон, айвонҳои паҳлӯии ҳавлӣ, айвон, [[Гунбад|бинои гунбаддор]] ва ибодатхонаҳои паҳлӯӣ, ибодатхонаи калони сутунӣ, [[китобхона]], ороишоти бой ва зебо, инчунин навиштаҷоти таърихӣ ва ғайритаърихӣ ва сангӣ иборат аст. Шарқшинос Максим Сиро бар он ақида аст, ки аввалин масҷиде, ки ба ҷои [[маъбади оташ]] сохта шудааст, ки ''Масҷиди Кӯҳна'' ном дорад, ба асрҳои аввали ислом рост меояд. ==== Заминаи таърихӣ ==== Қадимтарин санае, ки барои анҷом додани фаъолиятҳои [[дини ислом]] дар қисме аз фазои кунунии Масҷиди бузурги Язд зикр шудааст, ба нимаи дуюми тақвими қамарӣ тааллуқ дорад. Сохтмони Масҷиди бузург низ ба нимаи дуюми асри сеюми қамарӣ, дар давраи ҳукмронии "Амр-ул-Валит" ва дар давраи [[Саффориён]] ё пеш аз давраи [[Салҷуқиён]], масҷиде, ки дар расми Максим Сиро қиблаи он каҷ буд, алоқаманд ҳисобида мешавад. Дар тақвими чоруми қамарӣ, Масҷиди бузурги Йазд дар канори шаҳр ҷойгир буд, ки дар асл дар паҳлӯи [[Маъбади оташ|маъбади оташи]] [[Зардуштиён|зардуштӣ]] сохта шуда буд. == Хусусиятҳои муҳими бино == [[Акс:Jame_mosque_of_Yazd.jpg|рост|мини|300x300пкс|Акси гунбад ва сақфи Масҷиди бузурги Йазд. Услуби меъмории Масҷиди бузурги Йазд услуби озарӣ аст. Сафолҳои кабуд, зард, фирӯза ва сабз дар зери гунбади бузурги масҷид фазои хунукеро дар зеҳни тамошобин эҷод мекунанд. ]] Ин масҷид аз чанд сабаб муҳим аст: Аввалан, он қадимтарин намунаи меъморӣ аст, ки дар меъмории динии минтақаи [[Устони Йазд|Йазд]] дар асри 9-уми ҳиҷрӣ тақлид шудааст; ин тарҳ аз як утоқи гунбаздор ва як наваи росткунҷаи дароз иборат аст. Мураббаъшаклии нақшаи масҷид аз модели меъмории [[Каъба]] гирифта шудааст. Он дар [[ислом]] як бинои комилан муқаддас ва боҳашамат аст ва ҳамчун рамзи кайҳонӣ дар моделҳои [[меъмории исломӣ]] истифода мешавад. Ба гуфтаи Муҳаммад Карим Пирниё, ин гунбад ду пӯшиш дорад ва пӯшиши дарунии гунбад, ки мувофиқи талаботи фазоӣ ва функсионалии меъмории дохилии масҷид ташкил шудааст, шароитеро фароҳам меорад, ки аз пӯшиши берунӣ, ки мувофиқи талаботи беруна ташкил шудааст, фарқ мекунад. Хусусияти дигари муҳими бино истифодаи васеи аркҳои умумӣ дар неф мебошад, ки бо сафолҳои мозаикӣ ҳамроҳӣ карда мешаванд. Хусусияти унсури такягоҳи овезон низ дар ин бино дуруст истифода шудааст. Ин масҷид инчунин системаи равшании ғайримустақим дорад, ки натиҷаи инъикоси нури офтоб аз [[Гач|гаҷи]] сафеди қатори болоии [[Гунбад|тирезаҳои гунбад]] ва [[девор]]<nowiki/>ҳо мебошад. <ref>{{Cite web|url=http://iranstravel.com/ArticleDetails/1066/Jame-Mosque-of-Yazd-and-its-wonders|title=Jame Mosque of Yazd and its wonders|accessdate=7 July 2020}}</ref> Ҳамчунин, ороишҳои дохил ва беруни гунбад, пештоқи берунӣ-дохили айвони асосӣ ва меҳроби зебои он, ки қисмҳои муҳими масҷид ҳисобида мешаванд, хеле арзишманд ва ҷолибанд. Чӣ гуна масҷид ташкил шудааст: Масҷиди кунунӣ дар ҷои се масҷиде сохта шудааст, ки дар тӯли асрҳои зиёд дар паҳлӯи якдигар сохта шудаанд. Ин се масҷид дар давраи [[Қоҷориён|Қоҷориён]] дар ниҳоят ба як масҷиди ягона бо ҳавлии калон табдил дода шуданд. == Нигораҳо == [[Акс:200_IRR_1982_Front.jpg|марказ|мини|350x350пкс|Тасвири Масҷиди бузурги Язд дар пули дусад риёл]] <gallery> Акс:Mezquita_del_Viernes,_Yazd,_Irán,_2016-09-21,_DD_12-14_HDR.jpg| Акс:Yazd-jame.jpg| Акс:Friday_Mosque_Yazd.jpg| Акс:Yazd_Jameh_Mosque_interior.jpg| Акс:Jameh_Mosque,_Yazd.jpg| Акс:Jameh_mosque.jpg| Акс:Jame_mosque_yazd_tilework.jpg| Акс:Freitagsmoschee_Yazd.jpeg| Акс:Masjed-e-jomeh_yazd.jpg| Акс:Dome_Jame_Mosque_Yazd.jpg| Акс:Yazd-Jameh-Mosque3.jpg| Акс:Clock_tower_Jome_mosque_Yazd.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-1.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-2.jpg Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-3.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-4.jpg Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-5.jpg| Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-6.jpg| Акс:Taxi and Mosque.jpg| </gallery> == Манобеъ == * Бойгонии китобхонаи Раёсати умумии мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳии вилояти Язд. * Китоби "Масҷиди бузурги Язд", таҳрири Ҳусайн Масрат, роҳбарии Баҳром Ризоӣ Черотӣ. Нашрияҳои уламои Язд, 2012. * Исломи, Фотима ва дигарон: Шоҳасари фирӯзаи биёбон (Масҷиди бузурги Язд аз пайдоишаш то шукӯҳаш), Теҳрон: Дониш фаротар, 2009, саҳ. 25.6. * Вилбер, Доналд: Меъмории исломии Эрон дар давраи Илхонийҳо, тарҷума аз ҷониби Абдуллоҳ Фарёр, Теҳрон: Тарҷума ва нашриёти китоб, 1967, саҳ. 172. * Ибни Ҳавқал, Абулқосим: Сурати Замин; Тарҷумаи Љаъфари шањр, Тењрон: Бунёди фарњанги Эрон, 1966, с. 49. * Ганҷнома (Масаҷи Ҷаме, Қисми Дуюм), соли 2004, таҳти назорати Камбиз Ҳоҷӣ Қосимӣ, Маркази ҳуҷҷатгузорӣ ва таҳқиқот, факултаи меъморӣ ва банақшагирии шаҳр, Донишгоҳи Шаҳид Беҳишти, Теҳрон, саҳ. 169. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайванди беруна == * [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=3 Мақолаи мукаммал дар бораи Язд, ки аз ҷониби Алии Ҷандагии Яздӣ навишта шудааст] * [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&id=20 Таърихи Масҷиди бузурги Язд] * [https://dadhotel.com/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%da%af%d8%b1%d8%af%d8%b4%da%af%d8%b1%db%8c-%db%8c%d8%b2%d8%af/%d9%85%d8%b3%d8%ac%d8%af-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%db%8c%d8%b2%d8%af-jameh-mosque-of-yazd/ Масҷиди бузурги Язд дар куҷост?] [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]] [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои ҷомеъ]] [[Гурӯҳ:Устони Язд]] syzsxl7t5qhcsiya6toob0skt8bmj1i 0 331602 1473402 2026-05-21T18:14:57Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Йазд]] to [[Язд]] over redirect: ивази ном 1473402 wikitext text/x-wiki #равона [[Язд]] 5jerbuc3x441ydk9ub8oz2awdeab1f6 1 331603 1473404 2026-05-21T18:14:57Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Баҳс:Йазд]] to [[Баҳс:Язд]] over redirect: ивази ном 1473404 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Язд]] qr7mn9xtjpn8jns0rkqohw1cve0zjq0 2 331604 1473408 2026-05-21T19:10:27Z Sabzalisabzov 90446 /* */ 🌐 Digital Creator & Tech Enthusiast📅 Born: May 7, 2010 | 🇹🇯 Dusti, Tajikistan💻 Exploring internet algorithms, coding & blogging.📚 Learning 🚀 | Future Internet Personality. 1473408 wikitext text/x-wiki Сабзалӣ Сабзов (ингл. Sabzali Sabzov; тав. [[7 майи 2010]], [[ноҳияи Дӯстӣ]], [[Тоҷикистон]]) — блогнавис ва фаъоли интернетии тоҷик.Ба омӯзиши соҳаи технологияҳои рақамӣ, барномасозӣ, алгоритмҳои шабакаҳои иҷтимоӣ ва забонҳои хориҷӣ (англисӣ ва русӣ) машғул аст. Ҳадафи асосии ӯ рушди мундариҷаи тоҷикӣ дар интернет ва илҳомбахшии ҷавонон ба соҳаи IT мебошад. 7jgdbsgk5yrr197c4e7rlfl7uht89q5 1473409 1473408 2026-05-21T19:32:23Z Sabzalisabzov 90446 Сабзалӣ Сабзов (ингл. Sabzali Sabzov; тав. 7 майи 2010, ноҳияи Дӯстӣ, Тоҷикистон) — блогнавис ва фаъоли интернетии тоҷик.Ба омӯзиши соҳаи технологияҳои рақамӣ, барномасозӣ, алгоритмҳои шабакаҳои иҷтимоӣ ва забонҳои хориҷӣ (англисӣ ва русӣ) машғул аст. Ҳадафи асосии ӯ рушди мундариҷаи тоҷикӣ дар интернет ва илҳомбахшии ҷавонон ба соҳаи IT мебошад. 1473409 wikitext text/x-wiki Сабзалӣ Сабзов (ингл. [[Sabzali Sabzov]], таваллуд 7 майи соли 2010) як эҷодкори рақамии тоҷик, мухлиси технология ва шахсияти орзуманди интернет аст. Сабзалӣ, ки дар [[ноҳияи Дӯстӣ]] (собиқ [[Ҷиликӯл|Ҷиликӯл)-и]] [[Тоҷикистон]] таваллуд шудааст, ба бунёди як пайи беназир ва шинохташавандаи рақамӣ дар фазои онлайн саъй мекунад. Бо шавқи амиқ ба омӯхтани алгоритмҳои интернетӣ ва платформаҳои рақамӣ, ӯ ба эҷоди мундариҷа, барномасозӣ ва технологияҳои рақамӣ тамаркуз мекунад. Рисолати дарозмуддати ӯ илҳом бахшидан ба насли ояндаи [[Ҷавонон|ҷавонони]] [[тоҷик]] аст. Сабзалӣ тавассути ҳузури рақамии худ ҳадаф дорад, ки ба ҷавонон [[блогнависӣ]], [[таҳияи нармафзор]] ва [[малакаҳои муосири технологӣ]] омӯзонад ва онҳоро барои овардани роҳҳои ҳалли [[инноватсионии рақамӣ]] ба [[Тоҷикистон]] ташвиқ кунад. Илова бар корҳои технологӣ, Сабзалӣ ба худтакмилдиҳӣ ва [[омӯзиш]]<nowiki/>и [[Забони инглисӣ|забон]] шавқ дорад ва барои васеъ кардани фарогирии ҷаҳонии худ [[Забонҳои ҷаҳон|забонҳо]]<nowiki/>и [[Забони инглисӣ|англисӣ]] ва [[Русия|русиро]] [[Фаъолияти таълимӣ|фаъолона]] аз худ мекунад. Ӯ [[Омӯзиши рақамӣ|омӯзиши]] тарзи кори [[платформаҳои онлайн]]<nowiki/>ро идома медиҳад ва роҳи худро барои табдил шудан ба як [[шахсияти барҷаста]] дар [[ҷаҳони рақамӣ]] ҳамвор мекунад. duxlhbhfwwfws392dj9gk326f42lmji 14 331605 1473418 2026-05-22T03:21:16Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1473418 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ дар асрҳои миёна]] [[Гурӯҳ:Сафавиён]] sgg05w0lqr1s2vg5kk2m7irc4c2oqjk 14 331606 1473419 2026-05-22T03:26:41Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1473419 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Меъмории асримиёнагӣ]] [[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ]] [[Гурӯҳ:Фарҳанги исломӣ дар асрҳои миёна]] [[Гурӯҳ:Санъати исломӣ дар асрҳои миёна]] g2koab6ob13hnzotzcrhpqtr0fvuwy1 14 331607 1473420 2026-05-22T03:34:54Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1473420 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Сулолаҳои шоҳии Эрон]] [[Гурӯҳ:Сулолаҳои мусалмонии Эрон]] [[Гурӯҳ:Сулолаҳои мусалмонӣ]] [[Гурӯҳ:Сулола ва салтанатҳои Эрон]] ssdhjtrvh8puhqreaa3gtfdw685h1jc 1473423 1473420 2026-05-22T03:42:45Z Шухрат Саъдиев 5132 1473423 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Сулолаҳои шоҳони Эрон]] [[Гурӯҳ:Сулолаҳои мусалмонии Эрон]] [[Гурӯҳ:Сулолаҳои мусалмонӣ]] [[Гурӯҳ:Сулола ва салтанатҳои Эрон]] rjej14ezjvnxnlkhceslp8dfrcxsrj2 0 331609 1473427 2026-05-22T04:26:51Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон]] 1473427 wikitext text/x-wiki #равона [[Иқтисодчии хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон]] f9vmhg1hzpumsnwtmf20kygbx574ey4 0 331610 1473436 2026-05-22T04:35:21Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон]] 1473436 wikitext text/x-wiki #равона [[Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон]] gx0dm5aimr7caeu35nfus6bqu1ffu4c 14 331611 1473447 2026-05-22T04:39:29Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Мақолаи асосии гурӯҳ|Зоотехникҳои хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон}} [[Гурӯҳ:Зоотехникҳо]] 1473447 wikitext text/x-wiki {{Мақолаи асосии гурӯҳ|Зоотехникҳои хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон}} [[Гурӯҳ:Зоотехникҳо]] rvd1bt6my872s0pnxb1004wfquy1o5n 1473448 1473447 2026-05-22T04:39:54Z VASHGIRD 8035 1473448 wikitext text/x-wiki {{Мақолаи асосии гурӯҳ|Зоотехники хизматнишондодаи РСС Тоҷикистон}} [[Гурӯҳ:Зоотехникҳо]] oorbs8k6ngxa06rzpqfmh3u3n7ca1zp 0 331612 1473462 2026-05-22T05:20:29Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: '''Варзиши шифоӣ''' — яке аз роҳҳои табобату пешгирии [[бемориҳо]]. В. ш. бештар дар дармонгоҳу санаторияҳо сурат мегирад. Буқрот машқи ҷисмониро яке аз ҷузъҳои муҳимму ҳатмии муолиҷа медонист. Ҷолинус ба бемо-рон дар баробари машқи ҷисмонӣ заврақронӣ, аспсаво... 1473462 wikitext text/x-wiki '''Варзиши шифоӣ''' — яке аз роҳҳои табобату пешгирии [[бемориҳо]]. В. ш. бештар дар дармонгоҳу санаторияҳо сурат мегирад. Буқрот машқи ҷисмониро яке аз ҷузъҳои муҳимму ҳатмии муолиҷа медонист. Ҷолинус ба бемо-рон дар баробари машқи ҷисмонӣ заврақронӣ, аспсаворӣ, ши­кор, мевағундорӣ, сайругашт ва масҳро тавсия мекард. Абуалии Сино машқи ҷисмониро ҳамчун омили асосии муолиҷа ва пешгирии бемориҳо ба қалам дода-аст. Барои В. ш. аз тамоми васоити таъсирбахш, ки тарбияи ҷисмонӣ дар ихтиёр дорад, истифода мекунанд. Ҳан­гоми таъйин кардани машқҳои ҷисмонӣ духтур хусусияти беморӣ ва дараҷаи тағйироти узвҳоро ба назар мегирад. Машқҳо умумӣ (бо мақсади солим гардондан ва тақ­вияти организм) ва махсус (баҳри рафъи иллати узв­ҳо) мешаванд. Муҳимтарин ҷиҳати муолиҷавии машқ­ҳои ҷис­монӣ таъсир ба асаб аст. Онҳо фаъолияти асабҳоро беҳ­тар сохта, самараи дигар воситаҳои табобат (дору, физиотерапия, муолиҷаи балнеологӣ ва ғ.)-ро афзун мегардонанд. В. ш.-ро духтур муқаррар ва назорат мекунад. Худтабобат бо В. ш. ҷоиз нест, зеро табобати беҷо метавонад ба саломатӣ зарар расонад. В. ш. аз усулҳои гимнастикӣ, бозиҳои гуногун, варзиш ва ғ. истифода мебарад. Гимнастика ба мушакҳои ҷудогона ва банду буғумҳо таъсир мерасонад. Машғулиятҳои гимнастикиро метавон барои як нафар, ягон гурӯҳи хурд (2-3 нафар) ё калони беморон (8-10 нафар) интихоб кард. Яке аз шаклҳои В. ш. гимнастикаи ислоҳӣ аст, ки онро барои рафъи осеби аъзои такяву ҳаракат, муолиҷаи нақси андом, кӯзпуштӣ, каҷии су­тунмуҳра кор мефармоянд. В. ш. барои зудтар барқарор шудани фаъолияти организм мусоидат мекунад. Ҳангоми сар задани амрози ди­лу рагҳо, махсусан камхунии дил низ В. ш. мефармоянд. Дар мавриди сактаи дил В. ш. ҷузъи ҳатмии табо-бат (дар беморхона, санатория, дармонгоҳ) маҳсуб мешавад. Аҳам­ми­яти В. ш. инчунин ҳангоми бемориҳои мубодилаи мод­да­ҳо, фарбеҳӣ, ниқрис, диабети қанд, амрози занона, фа­лаҷ, невроз ва бемориҳои сироятие, ки асабро хароб кардаанд, калон аст. Имрӯзҳо, ки рушди илму техника доираи меҳнати ҷис­мониро маҳдуд сохтааст, В. ш. аҳаммияти бештар касб мекунад. Камҳаракатӣ (гипокинезия) ва ангезишҳои аз ҳад зиёди асаб ба тандурустии одам хатари калон доранд. Он бояд бо ёрии варзиши пагоҳирӯзӣ, намудҳои гуногуни машқҳои ҷисмонӣ ва варзиш бартараф карда шавад. Ин, хусусан, барои бемороне, ки дурудароз бистарӣ мебошанд, муҳим аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Варзиши шифоӣ|3|муаллиф=Е. Алиева}} * Епифанов В. А. Лечебная физическая культура. М., 2004. . [[Гурӯҳ:Варзиш]] ifsdxoz1ro6ozz8l1xe1votxe23uz66 1473463 1473462 2026-05-22T05:21:27Z VASHGIRD 8035 1473463 wikitext text/x-wiki '''Варзиши шифоӣ''' — яке аз роҳҳои табобату пешгирии [[бемориҳо]]. варзиши шифоӣ бештар дар дармонгоҳу санаторияҳо сурат мегирад. Буқрот машқи ҷисмониро яке аз ҷузъҳои муҳимму ҳатмии муолиҷа медонист. [[Ҷолинус]] ба бемо-рон дар баробари машқи ҷисмонӣ заврақронӣ, аспсаворӣ, ши­кор, мевағундорӣ, сайругашт ва масҳро тавсия мекард. Абуалии Сино машқи ҷисмониро ҳамчун омили асосии муолиҷа ва пешгирии бемориҳо ба қалам дода-аст. Барои варзиши шифоӣ аз тамоми васоити таъсирбахш, ки тарбияи ҷисмонӣ дар ихтиёр дорад, истифода мекунанд. Ҳан­гоми таъйин кардани машқҳои ҷисмонӣ духтур хусусияти беморӣ ва дараҷаи тағйироти узвҳоро ба назар мегирад. Машқҳо умумӣ (бо мақсади солим гардондан ва тақ­вияти организм) ва махсус (баҳри рафъи иллати узв­ҳо) мешаванд. Муҳимтарин ҷиҳати муолиҷавии машқ­ҳои ҷис­монӣ таъсир ба асаб аст. Онҳо фаъолияти асабҳоро беҳ­тар сохта, самараи дигар воситаҳои табобат (дору, физиотерапия, муолиҷаи балнеологӣ ва ғ.)-ро афзун мегардонанд. Варзиши шифоиро духтур муқаррар ва назорат мекунад. Худтабобат бо варзиши шифоӣ ҷоиз нест, зеро табобати беҷо метавонад ба саломатӣ зарар расонад. Варзиши шифоӣ аз усулҳои гимнастикӣ, бозиҳои гуногун, варзиш ва ғ. истифода мебарад. [[Гимнастика]] ба мушакҳои ҷудогона ва банду буғумҳо таъсир мерасонад. Машғулиятҳои гимнастикиро метавон барои як нафар, ягон гурӯҳи хурд (2-3 нафар) ё калони беморон (8-10 нафар) интихоб кард. Яке аз шаклҳои варзиши шифоӣ гимнастикаи ислоҳӣ аст, ки онро барои рафъи осеби аъзои такяву ҳаракат, муолиҷаи нақси андом, кӯзпуштӣ, каҷии су­тунмуҳра кор мефармоянд. Варзиши шифоӣ барои зудтар барқарор шудани фаъолияти организм мусоидат мекунад. Ҳангоми сар задани амрози ди­лу рагҳо, махсусан камхунии дил низ варзиши шифоӣ мефармоянд. Дар мавриди сактаи дил варзиши шифоӣ ҷузъи ҳатмии табо-бат (дар беморхона, санатория, дармонгоҳ) маҳсуб мешавад. Аҳам­ми­яти варзиши шифоӣ инчунин ҳангоми бемориҳои мубодилаи мод­да­ҳо, фарбеҳӣ, ниқрис, диабети қанд, амрози занона, фа­лаҷ, невроз ва бемориҳои сироятие, ки асабро хароб кардаанд, калон аст. Имрӯзҳо, ки рушди илму техника доираи меҳнати ҷис­мониро маҳдуд сохтааст, варзиши шифоӣ аҳаммияти бештар касб мекунад. Камҳаракатӣ (гипокинезия) ва ангезишҳои аз ҳад зиёди асаб ба тандурустии одам хатари калон доранд. Он бояд бо ёрии варзиши пагоҳирӯзӣ, намудҳои гуногуни машқҳои ҷисмонӣ ва варзиш бартараф карда шавад. Ин, хусусан, барои бемороне, ки дурудароз бистарӣ мебошанд, муҳим аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Варзиши шифоӣ|3|муаллиф=Е. Алиева}} * Епифанов В. А. Лечебная физическая культура. М., 2004. . [[Гурӯҳ:Варзиш]] n7uez3os1uqbm9jiu6jej7o7y92ldm4 0 331613 1473464 2026-05-22T05:21:35Z Navruzov Abdulmalik 57291 Саҳифаи нав: {{Short description|Сиёсатмадори эронӣ}} {{сиёсатмадор | honorific_prefix = | name = Искандар Мӯъминӣ | honorific_suffix = | native_name = {{No bold|اسکندر مؤمنی}} | native_name_lang = fa | image = Confirmations of Masoud Pezeshkian's Cabinet2024-08-17 20.jpg | caption = Мӯъминӣ дар соли 2024 | office = [[Ministry of Interior (Iran)|Вазири корҳои дохилӣ]] | term_start = 21 August 202... 1473464 wikitext text/x-wiki {{Short description|Сиёсатмадори эронӣ}} {{сиёсатмадор | honorific_prefix = | name = Искандар Мӯъминӣ | honorific_suffix = | native_name = {{No bold|اسکندر مؤمنی}} | native_name_lang = fa | image = Confirmations of Masoud Pezeshkian's Cabinet2024-08-17 20.jpg | caption = Мӯъминӣ дар соли 2024 | office = [[Ministry of Interior (Iran)|Вазири корҳои дохилӣ]] | term_start = 21 August 2024 | term_end = | president = [[Masoud Pezeshkian]] | predecessor = [[Ahmad Vahidi]] | successor = | birth_name = | birth_date = {{birth year and age|1962}} | birth_place = [[Qaem Shahr]], [[Imperial State of Iran|Эрон]] | allegiance = [[Iran]] | branch = [[Islamic Revolutionary Guard Corps]]<br>[[Law Enforcement Command of the Islamic Republic of Iran|Фармондеҳии ҳифзи ҳуқуқи Ҷумҳурии Исломии Эрон]] | service_years = | rank = [[Brigadier general|сарлашкар]] | unit = | commands = | battles = [[Iran–Iraq War|Ҷанги Эрону Ироқ]] | awards = [[File:Order of Khedmat.png|30px]] [[Order of Service|Нишони хизмат]] <small>(дараҷаи 3)</small> | alma_mater = [[Supreme National Defense University]] }} '''Искандар Мӯъминӣ''' ({{lang|fa|اسکندر مؤمنی}}; таваллуд 1962) — фармондеҳи низомӣ ва сиёсатмадори эронӣ аст, ки аз моҳи августи соли 2024 ба ҳайси вазири корҳои дохилӣ фаъолият мекунад. Ӯ ба ҷиноҳи усулгароён тааллуқ дорад<ref>{{cite web|url=https://www.iranintl.com/en/202408141781|title=General's nomination as interior minister sparks questions in Iran|date=2024-08-16|accessdate=2024-08-30|first1=Maryam|last1=Sinaiee}}</ref> ва ҳамчун «генерали нисбатан мӯътадили полис» тавсиф шудааст.<ref>{{cite web|url=https://www.thenationalnews.com/news/mena/2024/08/22/who-are-the-key-ministers-in-irans-new-government/|title=Who are the key ministers in Iran's new government?|publisher=The National|date=2024-08-22|accessdate=2024-08-30|last1=Karim|first1=Aveen}}</ref> == Зиндагинома == Искандар Мӯъминӣ собиқаи фаъолият дар [[Сипоҳи посдорони Инқилоби исломӣ|Сипоҳи посдорони инқилоби исломӣ]] дорад. Пештар ӯ ба ҳайси раиси ситоди Бригадаи Малик Аштар ва [[Дивизияи 25-уми Карбало]] хизмат кардааст<ref>{{cite web|url=https://rasanah-iiis.org/english/monitoring-and-translation/reports/inside-irans-new-cabinet-dynamics-directions-and-continuities/|title=Inside Iran's New Cabinet: Dynamics, Directions, and Continuities|date=2024-09-04|accessdate=2024-09-10|publisher=International Institute for Iranian Studies}}</ref> ва инчунин фармондеҳи нерӯҳои полис дар устони Разавии Хуросон буд. Баъдтар ӯ ба вазифаи муовини амалиёти полис таъйин гардид ва аз соли 2009 то 2015 фармондеҳии полиси роҳнамоӣ ва ронандагии Эрон-ро бар уҳда дошт ва ҷойгузини [[Муҳаммад Руяниён]] шуд. Моҳи марти соли 2015 ӯ ба ҳайси муовини фармондеҳи Фармондеҳии ҳифзи ҳуқуқи Ҷумҳурии Исломии Эрон таъйин гардид.<ref name=Mehrabi>{{cite web|last1=Mehrabi|first1=Eshan|url=https://iranwire.com/en/politics/132797-pezeshkians-nominee-for-irans-interior-minister-who-is-eskandar-momeni/|title=Pezeshkian's Nominee for Iran's Interior Minister: Who Is Eskandar Momeni?|publisher=iranwire.com|date=2024-08-12|accessdate=2024-08-30}}</ref> Ӯ аз соли 2018 то 2025 дабири кулли Ситоди мубориза бо маводи мухаддир буд.<ref>{{cite web|url=https://www.tehrantimes.com/news/498476/Iran-calls-on-UN-to-address-drug-related-issues-in-Afghanistan|title=Iran calls on UN to address drug-related issues in Afghanistan|date=2024-05-14|publisher=Tehran Times|accessdate=2024-08-30}}</ref> Ӯ дар суханронӣ дар назди порлумон ҳангоми тасдиқи таъйинаш ба ин вазифа ваъда дод, ки барои пешбурди баробарии иҷтимоӣ ва гендерӣ талош хоҳад кард.<ref>{{cite web|url=https://en.irna.ir/news/85574166/Iran-s-pick-for-interior-minister-says-he-ll-respect-social-freedoms|title=Iran's pick for interior minister says he'll respect social freedoms|date=2024-08-20|publisher=IRNA|accessdate=2024-08-30}}</ref> == Ҳамчунин нигаред == *[[List of Iranian officials|Феҳристи мансабдорони эронӣ]] == Эзоҳ == {{reflist}} {{s-start}} {{succession box | before = [[Аҳмад Ваҳидӣ]] | title = Вазири корҳои дохилӣ | years = Аз соли 2024 то имрӯз | after = Шахси феълӣ }} {{end}} == Пайвандҳои беруна == {{Commons category}} {{Navbox | name = Iran interior | title = Вазорати корҳои дохилии Эрон | list1 = * [[Вазорати корҳои дохилӣ (Эрон)]] * [[Искандар Мӯъминӣ]] * [[Аҳмад Ваҳидӣ]] }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Momeni, Eskandar}} [[гурӯҳ: Зодагони соли 1962]] [[гурӯҳ: Вазирони корҳои дохилии Эрон]] [[гурӯҳ: Мардуми Қоимшаҳр]] 5ayzdoh1dy6e1teuvgmatk88qp93fcx 0 331614 1473465 2026-05-22T05:22:17Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Беморӣ]] 1473465 wikitext text/x-wiki #равона [[Беморӣ]] fplltrqiu00jbl4f9vb1j8khobu55q1 0 331615 1473472 2026-05-22T05:36:22Z Navruzov Abdulmalik 57291 Саҳифаи нав: {{short description|Сарояндаи эронӣ (таваллуд 1998)}} {{use dmy dates|date=May 2025}} {{шахсият | background = person | name = Дуня Додарасон | image = Donya_Concert_Tour_In_LA.jpg | caption = Додарасон дар соли 2023 | native_name = دنیا دادرسان | native_name_lang = fa | birth_date = {{Birth date and age|1997|03|15|df=y}} | birth_place = [[Tehran|Теҳрон]], Iran | genre = [[Pop music|поп]] |... 1473472 wikitext text/x-wiki {{short description|Сарояндаи эронӣ (таваллуд 1998)}} {{use dmy dates|date=May 2025}} {{шахсият | background = person | name = Дуня Додарасон | image = Donya_Concert_Tour_In_LA.jpg | caption = Додарасон дар соли 2023 | native_name = دنیا دادرسان | native_name_lang = fa | birth_date = {{Birth date and age|1997|03|15|df=y}} | birth_place = [[Tehran|Теҳрон]], Iran | genre = [[Pop music|поп]] | instrument = Пианино | years_active = 2014–present | label = Radio Javan | partner = Bardia Zadeh ( 2024- present ) | website = [http://www.donyadadrasan.com/ donyadadrasan.com] }} '''Дуня Додрасон''' (таваллуд 15 марти 1997) — сарояндаи эронӣ аст.<ref>{{Cite web |title=Donya Dadrasan |url=https://www.starnow.com/u/donyadadrasan/ |access-date=2025-01-06 |website=StarNow.com |language=en}}</ref> Дуня ҳоло дар Мелбурн, Австралия зиндагӣ мекунад. Ӯ дар оилаи иборат аз 4 нафар ба воя расида, айни ҳол бо «Бардия Зода» издивоҷ кардааст. Модараш Нӯшин ва бародари хурдиаш Дониёл ном доранд. == Зиндагии ибтидоӣ == Дуня 15 марти соли 1997 дар [[Пунак]], [[Tehran|Теҳрон]] таваллуд шудааст. Дар синни 7-солагӣ ӯ дар силсилафилми ''Khat Sefid'', ки аз корҳои Гурӯҳи кӯдакон ва наврасони Эрон буд, ва инчунин дар филми кӯтоҳи ''Паул'' ҳунарнамоӣ кард. Ӯ аз синни 8 то 12-солагӣ навохтани пианиноро назди Фараҳ Асанлу, яке аз шогирдони Анӯширавон Рӯҳонӣ, омӯхт ва аз синни 15-солагӣ ба навозандагии касбӣ оғоз намуд. Яке аз омилҳои пешрафти Додарасон дар мусиқӣ оилаи ӯ буд, зеро мусиқӣ яке аз фаъолиятҳои асосии ҳаррӯзаи онҳо ба шумор мерафт.<ref>{{Cite web |date=2022-06-27 |title=بیوگرافی دنیا دادرسان به همراه بررسی قد، شوهر دنیا دادرسان و عکس هایشان - ایرانیان سلبریتی |url=https://iraniancelebrity.com/donya-dadrasan-bio/ |access-date=2025-01-07 |website=iraniancelebrity.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220627103026/https://iraniancelebrity.com/donya-dadrasan-bio/ |archive-date=27 June 2022 }}</ref> Додарасон соли 2010 дар синни 13-солагӣ ҳамроҳи оилааш ба [[Куала-Лумпур]], Малайзия муҳоҷират кард ва ду сол баъд, дар синни 15-солагӣ, ба [[Мелбурн]], Австралия кӯчид ва аз синни 16-солагӣ дар он ҷо ба сарояндагӣ оғоз намуд. Дар соли 2015, вақте ки [[Instagram]] миёни эрониён маъруфияти бештар пайдо кард, ӯ бо нашри дубҳои таронаҳои эронӣ ва хориҷӣ дар саҳифаи Instagram-и худ зуд машҳур шуд.<ref>{{Cite web |date=2023-03-05 |title=سمت نو - دنیا دادرسان و دکتر کاوه مدنی |url=https://www.manototv.com/episode/10206&ved=2ahUKEwitl8nb1MT9AhXQxQIHHSm-B-IQwqsBegQIDBAB&usg=AOvVaw0wT0X_MiMR9BkPUc4GmFBm |access-date=2025-01-07 |website=manototv.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20230305113249/https://www.manototv.com/episode/10206&ved=2ahUKEwitl8nb1MT9AhXQxQIHHSm-B-IQwqsBegQIDBAB&usg=AOvVaw0wT0X_MiMR9BkPUc4GmFBm |archive-date=5 March 2023 }}</ref> == Фаъолият == Фаъолияти Додарасон аз Академияи Австралия оғоз шуда, аввалин фаъолияти сарояндагии худро дар гурӯҳи Senik оғоз намуд. Нахустин таронаи сабтшудаи ӯ дар Австралия бо гурӯҳи Senik бо номи «Golden Dreams» буд. Таронаи дуюми Додрасон суруди вижа барои тими миллӣ буд, ки таваҷҷуҳи чандин сароянда ва ровиёни эронӣ, аз ҷумла Сино Валиуллоҳ, [[Макс Аминӣ]] ва шабакаи [[Voice of America|Садои Амрико]]-ро ба худ ҷалб кард.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=DDA7UmKcIVc&ved=2ahUKEwii5rvq2MT9AhUR8rsIHSLQCgIQwqsBegQIBxAB&usg=AOvVaw0UZmRsyr-btpXjldB12MBb |title=ترانه ای برای تیم ملی فوتبال ایران |date=2015-01-19 |last=VOA Farsi |access-date=2025-01-07 |via=YouTube}}</ref> Ӯ пас аз 9 моҳ бинобар ихтилофи назарҳо гурӯҳро тарк кард.{{cn|date=January 2025}} Моҳи августи соли 2017 ӯ аввалин таронаи мустақили худро бо номи «Midoni Douset Daram» нашр кард. Дар моҳи апрели соли 2018, чанд рӯз баъд аз 20-солагиаш, ӯ таронаеро бо номи «Az In Shahr Boro» нашр намуд, ки хуб пазируфта шуд ва оғози расмии фаъолияти касбии ӯ ба ҳисоб меравад.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=H8mn8v1_fLY&ved=2ahUKEwii5rvq2MT9AhUR8rsIHSLQCgIQwqsBegQICBAB&usg=AOvVaw2ZKF3CVzittK9h1MW4jipP |title=آپدیت: گفتگو با دنیا دادرسان، بررسی موج پیام‌های واتس‌اپ علیه مهاجران افغان |date=2022-04-15 |last=BBC Persian |access-date=2025-01-07 |via=YouTube}}</ref> Таронаҳои Додарасон бо номи «Koo Ta Biad» дар Radio Javan беш аз 43 миллион бор шунида шуда, дар YouTube зиёда аз 6 миллион боздид гирифтанд ва таронаи «Amo Hassan» дар Radio Javan беш аз 60 миллион бор шунида шудааст.<ref>{{Cite news |date=2023-07-17 |title=Are hijab protests 'the beginning of the end' for Iran's regime? |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/08/are-hijab-protests-the-beginning-of-the-end-for-irans-regime |access-date=2025-01-07 |website=The Guardian|archive-url=https://web.archive.org/web/20230717155654/https://www.theguardian.com/world/2022/oct/08/are-hijab-protests-the-beginning-of-the-end-for-irans-regime |archive-date=17 July 2023 }}</ref> [[File:Donya Concert's In LA.jpg|thumb|Ҳунарнамоии Додарасон дар Лос-Анҷелес (2023)]] Ҳангоми эътирозҳои Эрон дар соли 2022, Додарасон барои ҳамбастагӣ ва эътироз алайҳи саркӯби мардум ва эътирозгарон дар Эрон ва марги [[Маҳсо Аминӣ]] мӯйҳои худро кӯтоҳ кард, ки ин амал бозتابи густурдаи расонаӣ пайдо намуд.<ref>{{Cite web |date=2022-10-07 |title=Iran's Mahsa Amini Protests Are Causing Celebrities to Cut Their Hair… |url=https://www.wsj.com/articles/mahsa-amini-iran-hair-cut-protests-11665085770 |access-date=2025-01-07 |website=wsj.com |archive-date=2022-10-07 |archive-url=https://archive.today/20221007100358/https://www.wsj.com/articles/mahsa-amini-iran-hair-cut-protests-11665085770 |url-status=bot: unknown }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-05 |title=Women explain why they cut their hair amid growing protests in Iran {{!}} GMA |url=https://abcnews.go.com/GMA/News/video/women-explain-cut-hair-amid-growing-protests-iran-90581768 |access-date=2025-01-07 |website=goodmorningamerica.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20230305115214/https://www.goodmorningamerica.com/amp/news/video/women-explain-cut-hair-amid-growing-protests-iran-90581768 |archive-date=5 March 2023 }}</ref> == Эзоҳ == <!-- Inline citations added to your article will automatically display here. See en.wikipedia.org/wiki/WP:REFB for instructions on how to add citations. --> {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Dadrasan, Donya}} [[Category:Зодагони соли 1998]] 97baac9ab6up3k4i823k72cpzseyqm6 0 331616 1473481 2026-05-22T05:57:48Z Navruzov Abdulmalik 57291 Саҳифаи нав: {{Варзишгар |имя = Имон Маҳдавӣ |изображение = |описание изображения = |ширина = |полное имя = |пол = мард |прозвища = |специализация = [[вольная борьба|гӯштини тарзи озод]] |гражданство = {{IRI}} <br> [[File:Olympic_flag.svg|20px]] Олимпийская сборная беженцев на летних Олимпийских иг... 1473481 wikitext text/x-wiki {{Варзишгар |имя = Имон Маҳдавӣ |изображение = |описание изображения = |ширина = |полное имя = |пол = мард |прозвища = |специализация = [[вольная борьба|гӯштини тарзи озод]] |гражданство = {{IRI}} <br> [[File:Olympic_flag.svg|20px]] [[Олимпийская сборная беженцев на летних Олимпийских играх 2024|Дастаи олимпии гурезаҳо дар Бозиҳои тобистонаи олимпии соли 2024]] |клуб = Седжиано (Милан) |дата рождения = 12.02.1995 |место рождения = {{МР|Мозандарон}}, [[Иран]] |дата смерти = |место смерти = |года карьеры = |тренеры = Виктор Казаку |рост = |вес = 74 — 79 кг |медали = }} '''Имон Маҳдавӣ''' ({{lang-it|Iman Mahdavi}}; 12 феврали [[1995]], [[Мозандарон]], [[Эрон]]) — эронӣ гӯштигири тарзи озод, ки мақоми гурезаи сиёсӣ дар [[Италия]] дорад. == Зиндагинома == Ӯ зодаи вилояти [[Мозандарон|Мозандарони]] Эрон аст. Аз синни 15-солагӣ ба гӯштин машғул мешавад<ref>{{Cite journal|title=Un rifugiato iraniano in Italia sogna di entrare nella squadra olimpica dei rifugiati|lang=it|access-date=2023-09-22|url=https://www.youtube.com/watch?v=ph1CMJyrOKA|archive-date=2024-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508170123/https://www.youtube.com/watch?v=ph1CMJyrOKA|url-status=live}}</ref>. Падараш низ гӯштигир буд<ref>{{Cite web|url=https://www.ilpost.it/2024/05/26/squadra-olimpica-rifugiati-iman-mahdavi-italia-lotta-libera/|title=Cosa vuol dire essere un atleta della Squadra Olimpica Rifugiati|website=Il Post|date=2024-05-26|lang=it|access-date=2024-05-26|archive-date=2024-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20240526130246/https://www.ilpost.it/2024/05/26/squadra-olimpica-rifugiati-iman-mahdavi-italia-lotta-libera/|url-status=live}}</ref>. Соли 2020 ӯ маҷбур шуд аз кишвараш фирор кунад, зеро ҷони ӯ дар хатар буд ва аз ҷониби режими [[Аятолла|оятуллоҳ]] бо ангезаҳои сиёсӣ таъқиб мешуд<ref name="Giorno">{{Cite web|url=https://www.ilgiorno.it/milano/cronaca/iman-mahdavi-olimpiadi-5531b3c7|title=Fuggì a piedi dall’Iran, Iman Mahdavi ha due sogni: le Olimpiadi e riabbracciare sua madre|website=Il Giorno|date=2023-04-26|lang=it|access-date=2023-09-22|archive-date=2024-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20240611073213/https://www.ilgiorno.it/milano/cronaca/iman-mahdavi-olimpiadi-5531b3c7|url-status=live}}</ref>. Ӯ тавонист бо пиёда гузаштани марз вориди қаламрави [[Туркия]] шавад<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/wrestling/lotta-la-storia-di-iman-madhavi-perseguitato-in-iran-accolto-in-italia.-insegue-le-olimpiadi-nella-c_sto9406297/story.shtml|title=Lotta, la storia di Iman Madhavi: perseguitato in Iran, accolto in Italia. Insegue le Olimpiadi nella categoria di Chami|website=Eurosport|date=2023-02-21|lang=it|access-date=2023-09-22}}</ref>. Сипас моҳи октябри соли 2020 ба ҳайси паноҳҷӯ ба Италия расид<ref>{{Cite web|url=https://olympics.com/it/atleti/iman-mahdavi|title=Iman Mahdavi}}</ref>. Аз он замон ӯ дар [[Милан]] зиндагӣ мекунад<ref name=Giorno/><ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/vari/2023/01/13/news/iman_mahdavi_iran_lottatore_milano-383439704/|title=Iman Mahdavi: “La lotta è la mia forza. Dall’Italia sogno le Olimpiadi di Parigi e la libertà in Iran”|website=la Repubblica|date=2023-01-13|lang=it|access-date=2023-09-24|archive-date=2023-01-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20230131180412/https://www.repubblica.it/sport/vari/2023/01/13/news/iman_mahdavi_iran_lottatore_milano-383439704/|url-status=live}}</ref> ва дар бошгоҳи гӯштинии «Седжиано» таҳти роҳбарии мураббӣ Виктор Казаку тамрин мекунад<ref>{{Cite web|url=https://www.fijlkam.it/lombardia/lotta/news-lotta/419-iman-madawhi.html|title=Iman Mahdavi e l'appuntamento con La Ville-Lumière|author=Maurizio Casarola|website=www.fijlkam.it|date=2023-09-20|access-date=2023-09-22|archive-date=2024-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20240611073216/https://www.fijlkam.it/lombardia/lotta/news-lotta/419-iman-madawhi.html|url-status=live}}</ref>. Ба шарофати кӯмаки дастаи бошгоҳ ва Федератсияи итолиёвии ҷудо, гӯштин, каратэ ва ҳунарҳои размӣ (FIJLKAM), ӯ тавонист ба барномаи Кумитаи байналмилалии олимпӣ (КБО) барои варзишгарони гуреза ҳамроҳ шавад, ки то соли 2024 барои омодагии варзишии ӯ дастгирии молиявӣ таъмин мекард<ref name=":0" />. Ӯ узви дастаи гурезаҳо буд, ки дар Бозиҳои тобистонаи олимпии соли 2024 дар [[Париж]] иштирок кард. Ӯ дар мусобиқаҳои байналмилалӣ ҳамчун варзишгари мустақил ё зери парчами варзишгарони олимпии гуреза иштирок мекунад. Азбаски шиносномаи амалкунандаи кишвари аслиашро надорад, ӯ танҳо метавонад дар мусобиқаҳое ширкат кунад, ки дар Иттиҳоди Аврупо ё дар давлатҳое баргузор мешаванд, ки ба ӯ бо сабабҳои варзишӣ иҷозаи вуруд медиҳанд. 20 июни соли 2022 ба муносибати Рӯзи ҷаҳонии гурезаҳо Идораи Комиссари олии СММ оид ба гурезаҳо саргузашти ӯро ҳамчун намуна барои нашри навор дар портали расмии худ интихоб кард<ref>{{Cite web|url=https://withrefugees.unhcr.it/storie/un-rifugiato-iraniano-in-italia-sogna-di-entrare-nella-squadra-olimpica-dei-rifugiati/|title=Un rifugiato iraniano in Italia sogna di entrare nella squadra olimpica dei rifugiati|website=UNHCR - #WithRefugees|lang=it|access-date=2023-09-24}}</ref>. Аз моҳи декабри соли 2022 ӯ ҳамроҳи тамоми дастаи бошгоҳи «Седжиано» дар тарҳи фарогири «Olympicap»<ref> https://www.gruppocap.it/it/media-e-comunicazione/news/valori-in-campo-2022 </ref>, ки аз ҷониби раиси бошгоҳ Ҷузеппе Гаммарота ташкил шуда, аз ҷониби Gruppo CAP Acque пешбарӣ ва аз ҷониби шаҳрдории Пйолтелло сарпарастӣ мешавад, иштирок мекунад. Ҳадафи ин тарҳ мусоидат ба ҳамгироии иҷтимоӣ ва фарогирии гурезаҳо ва муҳоҷирон дар ҷомеаи қабулкунанда тавассути варзиш мебошад<ref>{{Cite web|url=https://albopretorio.comune.pioltello.mi.it/L190/atto/show/164548?sort=annoNumeroRegistro&order=desc&idSezione=555&activePage=0|title=Amministrazione Trasparente - Casa di Vetro|website=albopretorio.comune.pioltello.mi.it|access-date=2023-09-24|url-status=dead}}</ref>. 7 феврали соли 2023 шӯрои шаҳри Милан бо ҳузури шаҳрдори Милан [[Беппе Сала]] ҷаласаи махсуси шӯрои шаҳриро бо рӯзномаи дастгирии Имон Маҳдавӣ дар роҳи варзишии ӯ ба сӯи Бозиҳои олимпӣ баргузор кард<ref>{{Cite web|url=https://www.mitomorrow.it/cambiamilano/donne-in-iran-via/|title=Donne in Iran, una via di Milano {{!}} Clicca qui|date=2023-02-07|lang=it|access-date=2023-09-24|archive-date=2023-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230321113749/https://www.mitomorrow.it/cambiamilano/donne-in-iran-via/|url-status=live}}</ref>. Ин пешниҳод якдилона қабул гардид. Дар моҳи апрели соли 2023 ӯ дар Қаҳрамонии Аврупо оид ба гӯштин 2023 дар [[Загреб|Загреб]] иштирок кард, ки дар вазни то 79 кг зери ихтисораи UWW рақобат намуда, дар марҳилаи 1/8 финал аз озарбойҷонӣ [[Сабуҳӣ Амирасланов]] мағлуб шуд<ref>{{Cite web |url=https://arena.uww.org/weight-category/show/1eddab1b-0d7f-6a24-8be3-ed7cfbd7a7a2/bracket/print |title=2023 European Wrestling Championships – Men's freestyle 79 kg |access-date=2024-06-11 |archive-date=2023-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416195952/https://arena.uww.org/weight-category/show/1eddab1b-0d7f-6a24-8be3-ed7cfbd7a7a2/bracket/print |url-status=live }}</ref>. Дар ҳамин мусобиқа боз як гурезаи эронӣ — [[Ҷамол Вализода]], ки дар гӯштини юнониву румӣ дар вазни то 60 кг рақобат мекард, ҳузур дошт<ref>{{Cite web |url=https://arena.uww.org/weight-category/show/1eddab1b-1eff-6e84-b924-ef3fed522a04/bracket/print |title=2023 European Wrestling Championships – Men's Greco-Roman 60 kg |access-date=2024-06-11 |archive-date=2023-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230420214807/https://arena.uww.org/weight-category/show/1eddab1b-1eff-6e84-b924-ef3fed522a04/bracket/print |url-status=live }}</ref>. Зери ихтисораи UWW ӯ дар Қаҳрамонии ҷаҳон оид ба гӯштин 2023 дар [[Белград|Белград]] моҳи сентябри соли 2023 иштирок кард ва дар марҳилаи 1/8 финал аз озарбойҷонӣ [[Орхон Аббосов]] шикаст хӯрда, аз мусобиқа хориҷ шуд<ref>{{cite news |title=79kg Bracket |url=https://arena.uww.org/it/weight-category/show/1ee3cbaf-0aa0-64e2-998c-61680b3e26a8/bracket/print |access-date=2023-09-15 |work=[[United World Wrestling]]}}</ref>. == Дастовардҳо == *Қаҳрамонии Аврупо оид ба гӯштин 2023 — 12; *Қаҳрамонии ҷаҳон оид ба гӯштин 2023 — 18; *Қаҳрамонии Аврупо оид ба гӯштин 2024 — 12; == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == *[https://www.wikidata.org/wiki/{{{1}}} {{{NAME|{{{1}}}}}}] {{ВС}} {{Wrestling-bio-stub}} [[Гурӯҳ:Варзишгарон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1995]] [[Гурӯҳ:Зодагони Эрон]] 03116dqjsettncwuzz7az1glvj9vbi1 2 331617 1473513 2026-05-22T07:40:19Z Комрон Раҳмонзода 129615 Саҳифаи нав: КОМРОН РАҲМОНЗОДА 1473513 wikitext text/x-wiki КОМРОН РАҲМОНЗОДА t7yttdrjyet47rv5zpx4rmsl2gq3fzt 0 331618 1473521 2026-05-22T09:10:29Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: {{Шахс/Ислом}} '''Илоқӣ''' ({{lang-fa|ايلاقى}}), '''Абусалама Наср ибни Муҳаммад ибни Ғариб аш-Шошӣ ал-Қоид ас-Суфӣ''' (? — баъди 981) — аз сарфармондеҳони [[Илоқ]], ровии [[ҳадис]]. Аз Абдурраҳмон ибни Муҳаммад ибни Собиқи Бухорӣ (аз ёрони Имом Бухорӣ) ва Ҳайсам ибни Кулайби Шо... 1473521 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом}} '''Илоқӣ''' ({{lang-fa|ايلاقى}}), '''Абусалама Наср ибни Муҳаммад ибни Ғариб аш-Шошӣ ал-Қоид ас-Суфӣ''' (? — баъди 981) — аз сарфармондеҳони [[Илоқ]], ровии [[ҳадис]]. Аз Абдурраҳмон ибни Муҳаммад ибни Собиқи Бухорӣ (аз ёрони Имом Бухорӣ) ва Ҳайсам ибни Кулайби Шошӣ ҳадис ривоят кардааст. Идрисӣ дар «Таърихи Самарқанд» гуфтааст: «Илоқӣ ҳангоми бозгашт аз ҳаҷ ба Самарқанд омада, дар работи амир дар Боби Дастон фуруд омад. Ёрони мо аз ӯ ҳадис навишта гирифтанд ва худи ман қабл аз соли 370 (981 м.) дар Шош аз ӯ ҳадис китобат кардаам». == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илоқӣ|8|муаллиф= С. Шаҳобуддинов }} rzsm0w26wf9r9vwheyuibiqxt24teyk 1473522 1473521 2026-05-22T09:12:31Z Rabboni Hakimzoda 123692 Rabboni Hakimzoda moved page [[Илоқӣ, Абусалама]] to [[Абусаламаи Илоқӣ]] 1473521 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом}} '''Илоқӣ''' ({{lang-fa|ايلاقى}}), '''Абусалама Наср ибни Муҳаммад ибни Ғариб аш-Шошӣ ал-Қоид ас-Суфӣ''' (? — баъди 981) — аз сарфармондеҳони [[Илоқ]], ровии [[ҳадис]]. Аз Абдурраҳмон ибни Муҳаммад ибни Собиқи Бухорӣ (аз ёрони Имом Бухорӣ) ва Ҳайсам ибни Кулайби Шошӣ ҳадис ривоят кардааст. Идрисӣ дар «Таърихи Самарқанд» гуфтааст: «Илоқӣ ҳангоми бозгашт аз ҳаҷ ба Самарқанд омада, дар работи амир дар Боби Дастон фуруд омад. Ёрони мо аз ӯ ҳадис навишта гирифтанд ва худи ман қабл аз соли 370 (981 м.) дар Шош аз ӯ ҳадис китобат кардаам». == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илоқӣ|8|муаллиф= С. Шаҳобуддинов }} rzsm0w26wf9r9vwheyuibiqxt24teyk 0 331619 1473523 2026-05-22T09:12:32Z Rabboni Hakimzoda 123692 Rabboni Hakimzoda moved page [[Илоқӣ, Абусалама]] to [[Абусаламаи Илоқӣ]] 1473523 wikitext text/x-wiki #равона [[Абусаламаи Илоқӣ]] 9che9smptplc6p5qy6oy1eplj87nwko 0 331620 1473525 2026-05-22T09:25:42Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Илоҳои Қумшаӣ''' الهی قمشه‌ای Муҳйиддин Муҳаммад Маҳдӣ, мулаққаб ба Муҳйиддин (1.1.1901, Қумша, Исфаҳон ‒ 15.5.1972, Қум, ҶИЭ), фақеҳ, ориф, ҳаким, мутарҷими Қуръон ва шоир. Дар ҷавонӣ муқаддамоти улуми фиқҳ ва усулу ҳикматро аз шайх Ҳодии Қумшаӣ ва дигарон омӯхт. Дар И... 1473525 wikitext text/x-wiki '''Илоҳои Қумшаӣ''' الهی قمشه‌ای Муҳйиддин Муҳаммад Маҳдӣ, мулаққаб ба Муҳйиддин (1.1.1901, Қумша, Исфаҳон ‒ 15.5.1972, Қум, ҶИЭ), фақеҳ, ориф, ҳаким, мутарҷими Қуръон ва шоир. Дар ҷавонӣ муқаддамоти улуми фиқҳ ва усулу ҳикматро аз шайх Ҳодии Қумшаӣ ва дигарон омӯхт. Дар Исфаҳон назди Муҳаммад Ҳакими Хуросонӣ, сипас, дар Хуросон аз Ҳакими Машҳадӣ, Мирзо Ҳусайни Сабзворӣ ва Асадуллоҳи Яздӣ ба фарогирии донишҳои маъмули замон пардохт. Муддате дар ҳавзаи дарсии Сайидҳусайн Таботабоии Қумӣ ва Маҳдии Исфаҳонӣ ба такмили дониш машғул буд. Сипас, ба Теҳрон рафта, дар мадрасаи Оли Сипаҳсолор аз фанҳои ҳикмат ва фалсафа дарс додааст. Муддате устоди забони арабӣ дар донишкадаи адабиёти Донишгоҳи Теҳрон ва устоди фалсафа дар донишкадаи илоҳиёти Донишгоҳи Теҳрон буд. Машҳуртарин шогирдони Илоҳии қумшаӣ: Абдуллоҳ Ҷаводи Омулӣ, Ҳасан Ҳасанзодаи Омулӣ, Сайидҳусайни Наср, Муҳаммадризои Раббонӣ, Сайиди Ҳуҷҷатӣ ва Муҳаммадбоқири Ҳуҷҷатӣ. Хонадони И. Қ. аз аҳли фазл буда, писараш [[Ҳусайн Илоҳии Қумшаӣ]] файласуф, ориф, адиб ва ҳаким аст. Илоҳои Қумшаӣ дар заминаи адаб, ахлоқ, ирфон, фалсафа ва шеър осори пурарзише навиштааст. Муҳимтарин таълифи ӯ тарҷумаи Қуръони маҷид буда, дар ҳоли ҳозир фарогиртарин тарҷума дар ҶИЭ ба шумор меравад. «Рисола дар фалсафаи куллӣ», «Шарҳи рисолаи ҳаким Форобӣ», «Рисола дар сайру сулук», «Ҳошия бар «Мабдаъ ва маъод»-и Мулло Садро», «Рисола дар маротиби идрок», «Рисола дар маротиби ишқ», «Тасҳеҳ ва таҳшияи «Тафсири Абулфутӯҳи Розӣ», «Нағмаи Ҳусайнӣ» ё «Ушшоқ», «Девони шеър», «Нағмаи илоҳӣ» ва ғ. аз дигар осори ӯ мебошанд. Ад.: .معرفت محمد هادی. تاریخ قرآن. تهران، ١٣٨٢ ش == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илоҳои Қумшаӣ |8|муаллиф= С. Наимов }} n2wlg649h2c7bmtzs9q9q8ayzvmnyr4 1473526 1473525 2026-05-22T09:30:13Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473526 wikitext text/x-wiki {{шахс}} '''Илоҳои Қумшаӣ''' الهی قمشه‌ای Муҳйиддин Муҳаммад Маҳдӣ, мулаққаб ба Муҳйиддин (1.1.1901, Қумша, Исфаҳон ‒ 15.5.1972, Қум, ҶИЭ), фақеҳ, ориф, ҳаким, мутарҷими Қуръон ва шоир. == Зиндагинома == Дар ҷавонӣ муқаддамоти улуми фиқҳ ва усулу ҳикматро аз шайх Ҳодии Қумшаӣ ва дигарон омӯхт. Дар Исфаҳон назди Муҳаммад Ҳакими Хуросонӣ, сипас, дар Хуросон аз Ҳакими Машҳадӣ, Мирзо Ҳусайни Сабзворӣ ва Асадуллоҳи Яздӣ ба фарогирии донишҳои маъмули замон пардохт. Муддате дар ҳавзаи дарсии Сайидҳусайн Таботабоии Қумӣ ва Маҳдии Исфаҳонӣ ба такмили дониш машғул буд. Сипас, ба Теҳрон рафта, дар мадрасаи Оли Сипаҳсолор аз фанҳои ҳикмат ва фалсафа дарс додааст. Муддате устоди забони арабӣ дар донишкадаи адабиёти Донишгоҳи Теҳрон ва устоди фалсафа дар донишкадаи илоҳиёти Донишгоҳи Теҳрон буд. Машҳуртарин шогирдони Илоҳии қумшаӣ: Абдуллоҳ Ҷаводи Омулӣ, Ҳасан Ҳасанзодаи Омулӣ, Сайидҳусайни Наср, Муҳаммадризои Раббонӣ, Сайиди Ҳуҷҷатӣ ва Муҳаммадбоқири Ҳуҷҷатӣ. Хонадони И. Қ. аз аҳли фазл буда, писараш [[Ҳусайн Илоҳии Қумшаӣ]] файласуф, ориф, адиб ва ҳаким аст. Илоҳои Қумшаӣ дар заминаи адаб, ахлоқ, ирфон, фалсафа ва шеър осори пурарзише навиштааст. Муҳимтарин таълифи ӯ тарҷумаи Қуръони маҷид буда, дар ҳоли ҳозир фарогиртарин тарҷума дар ҶИЭ ба шумор меравад. «Рисола дар фалсафаи куллӣ», «Шарҳи рисолаи ҳаким Форобӣ», «Рисола дар сайру сулук», «Ҳошия бар «Мабдаъ ва маъод»-и Мулло Садро», «Рисола дар маротиби идрок», «Рисола дар маротиби ишқ», «Тасҳеҳ ва таҳшияи «Тафсири Абулфутӯҳи Розӣ», «Нағмаи Ҳусайнӣ» ё «Ушшоқ», «Девони шеър», «Нағмаи илоҳӣ» ва ғ. аз дигар осори ӯ мебошанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илоҳои Қумшаӣ |8|муаллиф= С. Наимов }} 9psnxhfju62oevovuth6eexpy6sr5u3 1473529 1473526 2026-05-22T09:31:01Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473529 wikitext text/x-wiki {{шахс}} '''Илоҳои Қумшаӣ''' الهی قمشه‌ای Муҳйиддин Муҳаммад Маҳдӣ, мулаққаб ба Муҳйиддин (1.1.1901, Қумша, Исфаҳон ‒ 15.5.1972, Қум, ҶИЭ), фақеҳ, ориф, ҳаким, мутарҷими Қуръон ва шоир. == Зиндагинома == Дар ҷавонӣ муқаддамоти улуми фиқҳ ва усулу ҳикматро аз шайх Ҳодии Қумшаӣ ва дигарон омӯхт. Дар Исфаҳон назди Муҳаммад Ҳакими Хуросонӣ, сипас, дар Хуросон аз Ҳакими Машҳадӣ, Мирзо Ҳусайни Сабзворӣ ва Асадуллоҳи Яздӣ ба фарогирии донишҳои маъмули замон пардохт. Муддате дар ҳавзаи дарсии Сайидҳусайн Таботабоии Қумӣ ва Маҳдии Исфаҳонӣ ба такмили дониш машғул буд. Сипас, ба Теҳрон рафта, дар мадрасаи Оли Сипаҳсолор аз фанҳои ҳикмат ва фалсафа дарс додааст. Муддате устоди забони арабӣ дар донишкадаи адабиёти Донишгоҳи Теҳрон ва устоди фалсафа дар донишкадаи илоҳиёти Донишгоҳи Теҳрон буд. Машҳуртарин шогирдони Илоҳии қумшаӣ: Абдуллоҳ Ҷаводи Омулӣ, Ҳасан Ҳасанзодаи Омулӣ, Сайидҳусайни Наср, Муҳаммадризои Раббонӣ, Сайиди Ҳуҷҷатӣ ва Муҳаммадбоқири Ҳуҷҷатӣ. Хонадони Илоҳии қумшаӣ аз аҳли фазл буда, писараш [[Ҳусайн Илоҳии Қумшаӣ]] файласуф, ориф, адиб ва ҳаким аст. Илоҳои Қумшаӣ дар заминаи адаб, ахлоқ, ирфон, фалсафа ва шеър осори пурарзише навиштааст. Муҳимтарин таълифи ӯ тарҷумаи Қуръони маҷид буда, дар ҳоли ҳозир фарогиртарин тарҷума дар ҶИЭ ба шумор меравад. «Рисола дар фалсафаи куллӣ», «Шарҳи рисолаи ҳаким Форобӣ», «Рисола дар сайру сулук», «Ҳошия бар «Мабдаъ ва маъод»-и Мулло Садро», «Рисола дар маротиби идрок», «Рисола дар маротиби ишқ», «Тасҳеҳ ва таҳшияи «Тафсири Абулфутӯҳи Розӣ», «Нағмаи Ҳусайнӣ» ё «Ушшоқ», «Девони шеър», «Нағмаи илоҳӣ» ва ғ. аз дигар осори ӯ мебошанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илоҳои Қумшаӣ |8|муаллиф= С. Наимов }} rbwyxtnrccrw8f6wevbpxp92ejf7394 0 331621 1473528 2026-05-22T09:30:40Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Шавқат Муҳаммадиев]] to [[Шавкат Муҳаммадиев]] 1473528 wikitext text/x-wiki #равона [[Шавкат Муҳаммадиев]] l46yncut96dnk3itlbx5eza4btgn5fc 0 331622 1473532 2026-05-22T09:51:09Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Илоҳиёти диалектикӣ''', илоҳиёти буҳрон— ҷараёнӣ динию фалсафии солҳои XX-XXX асри XX, ки зери таъсири экзистенсиализми Олмон ташаккул ёфт. Заминаи асосии ташаккули илоҳиёти диалектикӣ инқирозу буҳрони асосҳои тамаддуни аврупоӣ буд, ки аз андешаи С. Кйеркего... 1473532 wikitext text/x-wiki '''Илоҳиёти диалектикӣ''', илоҳиёти буҳрон— ҷараёнӣ динию фалсафии солҳои XX-XXX асри XX, ки зери таъсири экзистенсиализми Олмон ташаккул ёфт. Заминаи асосии ташаккули илоҳиёти диалектикӣ инқирозу буҳрони асосҳои тамаддуни аврупоӣ буд, ки аз андешаи С. Кйеркегор сарчашма гирифт. Мувофиқи андешаи ӯ, эътиқод худ муъҷизаи илоҳист ва дар шакли мусоҳибаи инсон бо Худо зоҳир мегардад. Худо ва инсон мисли «ман» ва «ту» ду шахсияту асл барои ошкор кардани «муносибатҳои якдигарӣ» ба мусоҳиба дар шакли саволу ҷавоб мепардозанд, вале, агар байни одамон ҳамдигарфаҳмӣ имконпазир бошад ҳам, байни одаму Худо ин номумкин аст. Онҳо абадан аз ҳам ҷудоанд. Пайравони Илоҳиёти диалектикӣ ақидаи худро бо назари М. Лютер, ки «эътиқод ноилоҷ бояд хориқулқода (парадокс) бошад», муносибати инсону Худоро берун аз ақли одамӣ медонанд. Инсон назди интихоби «ё – ё» қарор дорад, ё пайрави каломи илоҳист, ё муқобили он. Ягона чизе, ки инсон метавонад ба он умед бандад, раҳмати илоҳист. Инсон бояд танҳо ба дарёфти маърифату моҳияти Худованд талош варзад. Олам мавҳум асту ҳаёт бемислу бераҳм; инсон танҳову беқудрат буда, чизеро тағйир дода наметавонад. Ҳастии ҷамъиятии одамон ҳаётест, ки он ҷо Худованд ҳузур надорад; Худованд берун аз ин ҳастӣ фаросӯӣ (трансенденталӣ) мебошад. Мувофиқи илоҳиёти диалектикӣ, олами инсон воқеиятест, ки Худованд аз он берун аст. Ба андешаи С. Кйеркегор, ҳеч як сиёсат наметавонад фикри баробарии одамонро амалӣ созад. Дар олам ҳеч вақт мусовот намешавад (танҳо фарқи нав, синфҳои нав ва табақаҳои нав пайдо мешаванд). Усулҳои асосии ин ҷараёнро солҳои 20 асри XX илоҳиётшиносони олмонӣ К. Барт, Э. Бруннер ва Р. Бартман тағйиру ислоҳ карданд. Дар ин замина, нуктаи асосии Илоҳиёти диалектикӣ роҳи «диалектикӣ»-и тасдиқ аз роҳи инкор ва зиддият интишор гардид ва номи «иллоҳиёти буҳрон»-ро гирифт. Ин илоҳиётшиносон «дин»-ро бо «эътиқод» комилан муқобил гузоштанд. Ба назари онҳо «дин» маҷмӯи амалҳои пешакист, ки ба «эътиқод» нигаронида шуда, бархурду мулоқот дар он пешбинӣ нашудааст. Динро ҳамчун маҷмӯи тасаввуроту амали айнӣ ва воқеӣ инкор карда, эътиқодро номутаносибии ҳамаи аъмоли инсонӣ бо худ медонад. Худо, ба андешаи пайравони илоҳиёти диалектикӣ, «инкори танқидии ҳама чиз» аст. Муҳаққиқон ин никоти Илоҳиёти диалектикӣро ба усули фалсафии М. Ҳейдеггер ва К. Ясперс наздик донистаанд. Шикасти ҷараёни Илоҳиёти диалектикӣ бо воқеияти сиёсии солҳои 30 асри 20 иртибот дорад. К. Барт, П. Тиллих бар зидди ҳитлеризм баромаданд, вале Ф. Гогартен ба шохаи фашистии масеҳиёни Олмон пайваст. Р. Бултман саъй кард, ки заминаи устуравии масеҳиятро барҳам занад. Э. Бруннер кӯшид, ки нигилизми илоҳиёти диалектикӣро бо сохтори ҷараёни нави «илоҳиёти табиӣ» иваз намояд. К. Барт ва дигарон зидди ин андеша баромаданд, ки оқибат боиси парокандагии Илоҳиёти диалектикӣ шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илоҳиёти диалектикӣ |8|муаллиф= А. Шарифов }} h7hku5rmyh2cp8tjrweiv0vmc7hrcft 1473533 1473532 2026-05-22T09:56:59Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473533 wikitext text/x-wiki '''Илоҳиёти диалектикӣ''', илоҳиёти буҳрон— ҷараёнӣ динию фалсафии солҳои 20-30 асри XX, ки зери таъсири экзистенсиализми Олмон ташаккул ёфт. Заминаи асосии ташаккули илоҳиёти диалектикӣ инқирозу буҳрони асосҳои тамаддуни аврупоӣ буд, ки аз андешаи С. Кйеркегор сарчашма гирифт. Мувофиқи андешаи ӯ, эътиқод худ муъҷизаи илоҳист ва дар шакли мусоҳибаи инсон бо Худо зоҳир мегардад. Худо ва инсон мисли «ман» ва «ту» ду шахсияту асл барои ошкор кардани «муносибатҳои якдигарӣ» ба мусоҳиба дар шакли саволу ҷавоб мепардозанд, вале, агар байни одамон ҳамдигарфаҳмӣ имконпазир бошад ҳам, байни одаму [[Худо]] ин номумкин аст. Онҳо абадан аз ҳам ҷудоанд. Пайравони Илоҳиёти диалектикӣ ақидаи худро бо назари М. Лютер, ки «эътиқод ноилоҷ бояд хориқулқода (парадокс) бошад», муносибати инсону Худоро берун аз ақли одамӣ медонанд. [[Инсон]] назди интихоби «ё – ё» қарор дорад, ё пайрави каломи илоҳист, ё муқобили он. Ягона чизе, ки инсон метавонад ба он умед бандад, раҳмати илоҳист. Инсон бояд танҳо ба дарёфти маърифату моҳияти Худованд талош варзад. [[Олам]] мавҳум асту ҳаёт бемислу бераҳм; инсон танҳову беқудрат буда, чизеро тағйир дода наметавонад. Ҳастии ҷамъиятии одамон ҳаётест, ки он ҷо Худованд ҳузур надорад; [[Аллоҳ|Худованд]] берун аз ин ҳастӣ фаросӯӣ (трансенденталӣ) мебошад. Мувофиқи илоҳиёти диалектикӣ, олами инсон воқеиятест, ки Худованд аз он берун аст. Ба андешаи С. Кйеркегор, ҳеч як сиёсат наметавонад фикри баробарии одамонро амалӣ созад. Дар олам ҳеч вақт мусовот намешавад (танҳо фарқи нав, синфҳои нав ва табақаҳои нав пайдо мешаванд). Усулҳои асосии ин ҷараёнро солҳои 20 асри XX илоҳиётшиносони олмонӣ К. Барт, Э. Бруннер ва Р. Бартман тағйиру ислоҳ карданд. Дар ин замина, нуктаи асосии Илоҳиёти диалектикӣ роҳи «диалектикӣ»-и тасдиқ аз роҳи инкор ва зиддият интишор гардид ва номи «иллоҳиёти буҳрон»-ро гирифт. Ин илоҳиётшиносон «[[дин]]»-ро бо «эътиқод» комилан муқобил гузоштанд. Ба назари онҳо «дин» маҷмӯи амалҳои пешакист, ки ба «эътиқод» нигаронида шуда, бархурду мулоқот дар он пешбинӣ нашудааст. Динро ҳамчун маҷмӯи тасаввуроту амали айнӣ ва воқеӣ инкор карда, эътиқодро номутаносибии ҳамаи аъмоли инсонӣ бо худ медонад. Худо, ба андешаи пайравони илоҳиёти диалектикӣ, «инкори танқидии ҳама чиз» аст. Муҳаққиқон ин никоти Илоҳиёти диалектикӣро ба усули фалсафии М. Ҳейдеггер ва К. Ясперс наздик донистаанд. Шикасти ҷараёни Илоҳиёти диалектикӣ бо воқеияти сиёсии солҳои 30 асри 20 иртибот дорад. К. Барт, П. Тиллих бар зидди ҳитлеризм баромаданд, вале Ф. Гогартен ба шохаи фашистии масеҳиёни Олмон пайваст. Р. Бултман саъй кард, ки заминаи устуравии масеҳиятро барҳам занад. Э. Бруннер кӯшид, ки нигилизми илоҳиёти диалектикӣро бо сохтори ҷараёни нави «илоҳиёти табиӣ» иваз намояд. К. Барт ва дигарон зидди ин андеша баромаданд, ки оқибат боиси парокандагии Илоҳиёти диалектикӣ шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илоҳиёти диалектикӣ |8|муаллиф= А. Шарифов }} 5u9efk6ljygokuizt5cka3s4euea3mp 0 331623 1473536 2026-05-22T10:14:32Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''«Илоҷу-Л-Амроз»''' علااج الامراض асари ҳаким Муҳаммад Шарифхони Деҳлавӣ ибни Ҳаким Муҳаммад Акмалхон (тахаллусаш Нафисӣ). Соли 1588 ба забони форсӣ таълиф шудааст. Китоб давоҳои мураккабро, ки дар асри XVI вуҷуд доштаанд, дар бар мегирад. Мазмуну мундариҷаи кит... 1473536 wikitext text/x-wiki '''«Илоҷу-Л-Амроз»''' علااج الامراض асари ҳаким Муҳаммад Шарифхони Деҳлавӣ ибни Ҳаким Муҳаммад Акмалхон (тахаллусаш Нафисӣ). Соли 1588 ба забони форсӣ таълиф шудааст. Китоб давоҳои мураккабро, ки дар асри XVI вуҷуд доштаанд, дар бар мегирад. Мазмуну мундариҷаи китоб: бемориҳо (дарди сар, сарсом, фалаҷ, саръ, сакта, ихтилоҷ, димоғ ва ғ.), усулҳои пешгирӣ ва табобат кардани онҳо; узвҳои бадан (чашм, гӯш, бинӣ, лаб, забон, дандон, ҳалқ, сурхрӯда, меъда, рӯдаҳо, шуш, ҷигар, гурда ва ғ.), инчунин номи бемориҳо ва таҳия кардани давоҳои сода, таб ва тадбирҳое, ки ҳангоми баланд шудани он лозиманд; пӯст ва бемориҳои он, таъсири заҳрҳо ҳангоми газидани ҷонварҳо, зарбу лат ҳангоми афтидан, инчунин дигар осебҳое, ки дар натиҷаи таъсири берунӣ мерасанд; аз давоҳои содаи табиатан гуногун мувофиқи мизоҷи бемор ҳосил кардани давоҳои мураккаб ва ба ҳафт сайёра вобаста будани таъсири онҳо; сӯхтани моддаҳо барои ҳосил кардани давои матлуб, дар хамир ё латтаи тар гирифта, дар оташ пухтани мева ва тарзи гирифтани равғани онҳо, шустани даво ва ғ. Як нусхаи дастнависи ин китоб зери рақами 1729 дар [[Китобхонаи миллии Тоҷикистон]] маҳфуз мебошад. «И.» тақр. дар асри XIX китобат шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илоҷу-Л-Амроз |8|муаллиф= С. Шаҳобуддинов }} losssf8vg8pap3o86odwcuj6gw9zaoh 1473537 1473536 2026-05-22T10:15:30Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473537 wikitext text/x-wiki '''«Илоҷу-Л-Амроз»''' علااج الامراض асари ҳаким Муҳаммад Шарифхони Деҳлавӣ ибни Ҳаким Муҳаммад Акмалхон (тахаллусаш Нафисӣ). Соли 1588 ба забони форсӣ таълиф шудааст. Китоб давоҳои мураккабро, ки дар асри XVI вуҷуд доштаанд, дар бар мегирад. Мазмуну мундариҷаи китоб: бемориҳо (дарди сар, сарсом, фалаҷ, саръ, сакта, ихтилоҷ, димоғ ва ғ.), усулҳои пешгирӣ ва табобат кардани онҳо; узвҳои бадан (чашм, гӯш, бинӣ, лаб, забон, дандон, ҳалқ, сурхрӯда, меъда, рӯдаҳо, шуш, ҷигар, гурда ва ғ.), инчунин номи бемориҳо ва таҳия кардани давоҳои сода, таб ва тадбирҳое, ки ҳангоми баланд шудани он лозиманд; пӯст ва бемориҳои он, таъсири заҳрҳо ҳангоми газидани ҷонварҳо, зарбу лат ҳангоми афтидан, инчунин дигар осебҳое, ки дар натиҷаи таъсири берунӣ мерасанд; аз давоҳои содаи табиатан гуногун мувофиқи мизоҷи бемор ҳосил кардани давоҳои мураккаб ва ба ҳафт сайёра вобаста будани таъсири онҳо; сӯхтани моддаҳо барои ҳосил кардани давои матлуб, дар хамир ё латтаи тар гирифта, дар оташ пухтани мева ва тарзи гирифтани равғани онҳо, шустани даво ва ғ. Як нусхаи дастнависи ин китоб зери рақами 1729 дар [[Китобхонаи миллии Тоҷикистон]] маҳфуз мебошад. «'''«Илоҷу-Л-Амроз»'''» тақрибан дар асри XIX китобат шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илоҷу-Л-Амроз |8|муаллиф= С. Шаҳобуддинов }} sc1uevgl0m49xabxofm3fbjbjw1ldkr 0 331624 1473538 2026-05-22T10:19:35Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''«Илоҷу-Л-Ғурабо»''' علاج الغربا рисола дар боби тиб. Таълифи Ҳаким Ғулом Имом. Аз ду мақола иборат аст: мақолаи якум оид ба тибби назарӣ ва мақолаи дуввум оид ба муолиҷаи бемориҳо. Дар бораи рӯзгори муаллифи китоб маълумот вуҷуд надорад. Мутобиқи маъхазҳои та... 1473538 wikitext text/x-wiki '''«Илоҷу-Л-Ғурабо»''' علاج الغربا рисола дар боби тиб. Таълифи Ҳаким Ғулом Имом. Аз ду мақола иборат аст: мақолаи якум оид ба тибби назарӣ ва мақолаи дуввум оид ба муолиҷаи бемориҳо. Дар бораи рӯзгори муаллифи китоб маълумот вуҷуд надорад. Мутобиқи маъхазҳои таърихӣ ӯ яке аз табибони Ҳиндустон будааст. «И.» соли 1868 дар Ҳинд чопи сангӣ шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илоҷу-Л-Ғурабо |8|муаллиф= С. Шаҳобуддинов }} 09mq1mued9o096dwn1xiywgj84wfe0u 1473539 1473538 2026-05-22T10:20:25Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473539 wikitext text/x-wiki '''«Илоҷу-Л-Ғурабо»''' علاج الغربا рисола дар боби тиб. Таълифи Ҳаким Ғулом Имом. Аз ду мақола иборат аст: мақолаи якум оид ба тибби назарӣ ва мақолаи дуввум оид ба муолиҷаи бемориҳо. Дар бораи рӯзгори муаллифи китоб маълумот вуҷуд надорад. Мутобиқи маъхазҳои таърихӣ ӯ яке аз табибони Ҳиндустон будааст. «'''Илоҷу-Л-Ғурабо'''» соли 1868 дар Ҳинд чопи сангӣ шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илоҷу-Л-Ғурабо |8|муаллиф= С. Шаҳобуддинов }} clscdptix2vdz2ghja071twrh0d9nwj 0 331625 1473540 2026-05-22T10:24:16Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Илтизом''' ({{lang-ar|التزام}} – кореро раво донистан, лозим шуморидан), яке аз санъатҳои бадеии лафзист, ки шоир як ё якчанд калимаро, зикраш лозим набошад ҳам, дар ҳар мисраъ ё байт такрор мекунад. Аз ин сабаб дар санъати И. бисёр қитъа, ғазал ва ҳатто қасидаҳои тӯ... 1473540 wikitext text/x-wiki '''Илтизом''' ({{lang-ar|التزام}} – кореро раво донистан, лозим шуморидан), яке аз санъатҳои бадеии лафзист, ки шоир як ё якчанд калимаро, зикраш лозим набошад ҳам, дар ҳар мисраъ ё байт такрор мекунад. Аз ин сабаб дар санъати И. бисёр қитъа, ғазал ва ҳатто қасидаҳои тӯлоние ба вуҷуд омада буданд. Классикони форс-тоҷик – Хоқонӣ калимаи «бунафша», Зайнудддини Восифӣ вожаи «наргис» ва «обу теғ», Камоли Исфаҳонӣ калимаи «мӯ», Сайфии Нишопурӣ таркиби «симу санг», Анварии Абевардӣ «обу оташу боду хок», Бадруддини Ҳилолӣ ва Котибии Туршезӣ «шутуру ҳуҷра», Амъақи Бухороӣ «мӯру мӯй», Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ калимаи «Шамсуддин»-ро И. кардаанд. Мас., Сайфии Нишопурӣ дар ҳар мисраи шеъри зер мукаррар овардани калимаҳои «санг» ва «сим»-ро лозим донистааст: Эй нигори сангдил, эй луъбати симинузор, Дар дили ман меҳри ту чун сим дар санг устувор. Сангдил ёрию симинбар нигорӣ, з-он ки ҳаст Ҳамчу нақши симу санг андар дили ман пойдор. Ман туро ҷӯям чу симу ту маро ронӣ ба санг, Захми сангу аҳди сим аз туст гӯё ёдгор. Ё худ Амъақи Бухороӣ (асри 12) дар ҳар мисраъ калимаҳои «мӯр» ва «мӯй»-ро И. кардааст: Агар мӯре сухан гӯяд в-агар мӯе равон дорад, Ман он мӯри сухангӯям, ман он мӯям, ки ҷон дорад. Агар бо мӯю бо мӯре шабонрӯзӣ шавам ҳамроҳ, На мӯр аз ман хабар ёбад, на мӯй аз ман нишон дорад. Санъати И.-ро дар назми форс-тоҷик тазйиқ, ташдид, иънот ва ё лузуми мо ялзам (лозими нолозим) ҳам мегӯянд. И. дар адабиёти шӯравии тоҷик мавқеашро аз даст дод. Бо вуҷуди ин, гоҳо дар қофиябандӣ ва радифи шеърҳо баъзе аз навъҳои он ба назар мерасанд. Мас., М. Раҳимӣ дар ғазали зер калимаҳои «дорад» ва «шиканҷ»-ро радиф овардааст, ки як навъи И. аст: Зулфро чун ҷони ҳар ошиқ ба бар дорад шиканҷ, Чунки аз ҷонбозии ошиқ хабар дорад шиканҷ. Ё сафои субҳи содиқро ҳамоғӯш асту бас, Ё ҷило аз сафҳаи оина бардорад шиканҷ. Гесувонатро хам аз бори малоҳат дар хам аст, Қасди ҷон дорад, камонҳо дар камар дорад шиканҷ... Бе садо бишкастанаш ҷон медиҳад, дил мекашад, Бар дили ошиқ Раҳимӣ хуш асар дорад шиканҷ. И. дар шеъри муосири тоҷикӣ низ ба мушоҳида мерасад. Дар ғазали зери У. Нӯшин калимаҳои «дил» ва «ҷон» И. шудаанд: Ман ҷуз Худо ниёзи диламро куҷо барам? Дилро куҷо гузораму ҷонро куҷо барам? Дилро ба дасти ёр супорам, бад-ин далел, Ҷонро ба дӯши хеш ба дорушшифо барам. Он ёри хастаҷон ба муҳаббат вафо накард, Бар ҷони хастадил зи муҳаббат вафо барам?! Ад.: Атоуллоҳ Маҳмуди Ҳусайнӣ. Бадоеъ-ус-саноеъ. Д., 1974; Илтизом // Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Ҷ. 1. Д., 1988; Зеҳнӣ Т. Санъати сухан. Д., 2007; Сатторзода А. Такмилаи бадеъи форсии тоҷикӣ. Д., 2011; سیروس شمیسا. نگاهی تازه به بدیع. تهران. ١٣٨٦ ش == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илтизом |8|муаллиф= С. Давронов, У. Юсуфӣ }} bht5iyzeid6lv5sg9lk198928paxq2o 1473576 1473540 2026-05-22T10:32:15Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473576 wikitext text/x-wiki '''Илтизом''' ({{lang-ar|التزام}} – кореро раво донистан, лозим шуморидан), яке аз санъатҳои бадеии лафзист, ки шоир як ё якчанд калимаро, зикраш лозим набошад ҳам, дар ҳар мисраъ ё байт такрор мекунад. Аз ин сабаб дар санъати И. бисёр қитъа, ғазал ва ҳатто қасидаҳои тӯлоние ба вуҷуд омада буданд. Классикони форс-тоҷик – Хоқонӣ калимаи «бунафша», Зайнудддини Восифӣ вожаи «наргис» ва «обу теғ», Камоли Исфаҳонӣ калимаи «мӯ», Сайфии Нишопурӣ таркиби «симу санг», Анварии Абевардӣ «обу оташу боду хок», Бадруддини Ҳилолӣ ва Котибии Туршезӣ «шутуру ҳуҷра», Амъақи Бухороӣ «мӯру мӯй», Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ калимаи «Шамсуддин»-ро илтизом кардаанд. Мас., Сайфии Нишопурӣ дар ҳар мисраи шеъри зер мукаррар овардани калимаҳои «санг» ва «сим»-ро лозим донистааст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Эй нигори сангдил, эй луъбати симинузор, Дар дили ман меҳри ту чун сим дар санг устувор. Сангдил ёрию симинбар нигорӣ, з-он ки ҳаст Ҳамчу нақши симу санг андар дили ман пойдор. Ман туро ҷӯям чу симу ту маро ронӣ ба санг, Захми сангу аҳди сим аз туст гӯё ёдгор. Ё худ Амъақи Бухороӣ (асри 12) дар ҳар мисраъ калимаҳои «мӯр» ва «мӯй»-ро илтизом кардааст: Агар мӯре сухан гӯяд в-агар мӯе равон дорад, Ман он мӯри сухангӯям, ман он мӯям, ки ҷон дорад. Агар бо мӯю бо мӯре шабонрӯзӣ шавам ҳамроҳ, На мӯр аз ман хабар ёбад, на мӯй аз ман нишон дорад. </poem>|сарчашма=}} Санъати илтизом-ро дар назми форс-тоҷик тазйиқ, ташдид, иънот ва ё лузуми мо ялзам (лозими нолозим) ҳам мегӯянд. Илтизом дар адабиёти шӯравии тоҷик мавқеашро аз даст дод. Бо вуҷуди ин, гоҳо дар қофиябандӣ ва радифи шеърҳо баъзе аз навъҳои он ба назар мерасанд. Мас., М. Раҳимӣ дар ғазали зер калимаҳои «дорад» ва «шиканҷ»-ро радиф овардааст, ки як навъи илтизом аст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Зулфро чун ҷони ҳар ошиқ ба бар дорад шиканҷ, Чунки аз ҷонбозии ошиқ хабар дорад шиканҷ. Ё сафои субҳи содиқро ҳамоғӯш асту бас, Ё ҷило аз сафҳаи оина бардорад шиканҷ. Гесувонатро хам аз бори малоҳат дар хам аст, Қасди ҷон дорад, камонҳо дар камар дорад шиканҷ... Бе садо бишкастанаш ҷон медиҳад, дил мекашад, Бар дили ошиқ Раҳимӣ хуш асар дорад шиканҷ. </poem>|сарчашма=}} Зулфро чун ҷони ҳар ошиқ ба бар дорад шиканҷ, Чунки аз ҷонбозии ошиқ хабар дорад шиканҷ. Ё сафои субҳи содиқро ҳамоғӯш асту бас, Ё ҷило аз сафҳаи оина бардорад шиканҷ. Гесувонатро хам аз бори малоҳат дар хам аст, Қасди ҷон дорад, камонҳо дар камар дорад шиканҷ... Бе садо бишкастанаш ҷон медиҳад, дил мекашад, Бар дили ошиқ Раҳимӣ хуш асар дорад шиканҷ. Илтизом дар шеъри муосири тоҷикӣ низ ба мушоҳида мерасад. Дар ғазали зери У. Нӯшин калимаҳои «дил» ва «ҷон» И. шудаанд: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Дилро куҷо гузораму ҷонро куҷо барам? Дилро ба дасти ёр супорам, бад-ин далел, Ҷонро ба дӯши хеш ба дорушшифо барам. Он ёри хастаҷон ба муҳаббат вафо накард, Бар ҷони хастадил зи муҳаббат вафо барам?! Ман ҷуз Худо ниёзи диламро куҷо барам? </poem>|сарчашма=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илтизом |8|муаллиф= С. Давронов, У. Юсуфӣ }} 04bgj665o0zfvisp44gtsyt55gm9lm8 0 331626 1473541 2026-05-22T10:24:37Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1473541 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Хатъяй |номи аслӣ = หาดใหญ่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 0|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1922 |масоҳат = 21,0 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 159 130 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Хатъяй''' (ба тайӣ: ''หาดใหญ่'') — бузургтарин шаҳри ҷануби [[Таиланд]], дар вилояти Сонгкхла, дар наздикии марзи Малайзия воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Hat-Yai Hat Yai] — Encyclopædia Britannica</ref> Он маркази асосии тиҷоратӣ ва нақлиётии ҷануби кишвар буда, аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> fwombalc0xza48rrym5vss34m77mn43 1473542 1473541 2026-05-22T10:24:50Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473542 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Хатъяй |номи аслӣ = หาดใหญ่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 0|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1922 |масоҳат = 21,0 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 159 130 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Хатъяй''' (ба тайӣ: ''หาดใหญ่'') — бузургтарин шаҳри ҷануби [[Таиланд]], дар вилояти Сонгкхла, дар наздикии марзи Малайзия воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Hat-Yai Hat Yai] — Encyclopædia Britannica</ref> Он маркази асосии тиҷоратӣ ва нақлиётии ҷануби кишвар буда, аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Хатъяй дар ибтидои асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳани ҷанубӣ то Малайзия, аз як деҳаи хурд босуръат калон шуд ва ба гиреҳи муҳими нақлиётию тиҷоратӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> o1qpd5c9nue2ao3qdktj6ouf2geup1y 1473543 1473542 2026-05-22T10:25:03Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473543 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Хатъяй |номи аслӣ = หาดใหญ่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 0|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1922 |масоҳат = 21,0 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 159 130 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Хатъяй''' (ба тайӣ: ''หาดใหญ่'') — бузургтарин шаҳри ҷануби [[Таиланд]], дар вилояти Сонгкхла, дар наздикии марзи Малайзия воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Hat-Yai Hat Yai] — Encyclopædia Britannica</ref> Он маркази асосии тиҷоратӣ ва нақлиётии ҷануби кишвар буда, аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Хатъяй дар ибтидои асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳани ҷанубӣ то Малайзия, аз як деҳаи хурд босуръат калон шуд ва ба гиреҳи муҳими нақлиётию тиҷоратӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Хатъяй дар ҳамвории ҷануби нимҷазираи Малакка, дар наздикии кӯли Сонгкхла воқеъ аст; иқлими он тропикии экваторӣ — гарм ва намнок бо боришоти зиёд — мебошад ва шаҳр гоҳе ба обхезӣ дучор мешавад. e5l1xc5qn6uoa44b3mkf3pz9zuzso50 1473544 1473543 2026-05-22T10:25:16Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473544 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Хатъяй |номи аслӣ = หาดใหญ่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 0|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1922 |масоҳат = 21,0 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 159 130 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Хатъяй''' (ба тайӣ: ''หาดใหญ่'') — бузургтарин шаҳри ҷануби [[Таиланд]], дар вилояти Сонгкхла, дар наздикии марзи Малайзия воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Hat-Yai Hat Yai] — Encyclopædia Britannica</ref> Он маркази асосии тиҷоратӣ ва нақлиётии ҷануби кишвар буда, аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Хатъяй дар ибтидои асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳани ҷанубӣ то Малайзия, аз як деҳаи хурд босуръат калон шуд ва ба гиреҳи муҳими нақлиётию тиҷоратӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Хатъяй дар ҳамвории ҷануби нимҷазираи Малакка, дар наздикии кӯли Сонгкхла воқеъ аст; иқлими он тропикии экваторӣ — гарм ва намнок бо боришоти зиёд — мебошад ва шаҳр гоҳе ба обхезӣ дучор мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 350 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> Дар шаҳр ҷамоаҳои калони чинитабор ва мусулмонони малайтабор зиндагӣ мекунанд. 3nwhfissc2b327hr8743him8cpig9bb 1473545 1473544 2026-05-22T10:25:28Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473545 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Хатъяй |номи аслӣ = หาดใหญ่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 0|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1922 |масоҳат = 21,0 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 159 130 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Хатъяй''' (ба тайӣ: ''หาดใหญ่'') — бузургтарин шаҳри ҷануби [[Таиланд]], дар вилояти Сонгкхла, дар наздикии марзи Малайзия воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Hat-Yai Hat Yai] — Encyclopædia Britannica</ref> Он маркази асосии тиҷоратӣ ва нақлиётии ҷануби кишвар буда, аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Хатъяй дар ибтидои асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳани ҷанубӣ то Малайзия, аз як деҳаи хурд босуръат калон шуд ва ба гиреҳи муҳими нақлиётию тиҷоратӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Хатъяй дар ҳамвории ҷануби нимҷазираи Малакка, дар наздикии кӯли Сонгкхла воқеъ аст; иқлими он тропикии экваторӣ — гарм ва намнок бо боришоти зиёд — мебошад ва шаҳр гоҳе ба обхезӣ дучор мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 350 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> Дар шаҳр ҷамоаҳои калони чинитабор ва мусулмонони малайтабор зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Хатъяй бар савдо (бахусус бо Малайзия ва Сингапур), сайёҳӣ (асосан сайёҳони малайзӣ ва сингапурӣ), нақлиёт ва коркарди резинаву маҳсулоти баҳрӣ асос меёбад. hftfh3pspt1mjbsiu126e34hq6ye64x 1473546 1473545 2026-05-22T10:25:41Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473546 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Хатъяй |номи аслӣ = หาดใหญ่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 0|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1922 |масоҳат = 21,0 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 159 130 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Хатъяй''' (ба тайӣ: ''หาดใหญ่'') — бузургтарин шаҳри ҷануби [[Таиланд]], дар вилояти Сонгкхла, дар наздикии марзи Малайзия воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Hat-Yai Hat Yai] — Encyclopædia Britannica</ref> Он маркази асосии тиҷоратӣ ва нақлиётии ҷануби кишвар буда, аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Хатъяй дар ибтидои асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳани ҷанубӣ то Малайзия, аз як деҳаи хурд босуръат калон шуд ва ба гиреҳи муҳими нақлиётию тиҷоратӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Хатъяй дар ҳамвории ҷануби нимҷазираи Малакка, дар наздикии кӯли Сонгкхла воқеъ аст; иқлими он тропикии экваторӣ — гарм ва намнок бо боришоти зиёд — мебошад ва шаҳр гоҳе ба обхезӣ дучор мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 350 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> Дар шаҳр ҷамоаҳои калони чинитабор ва мусулмонони малайтабор зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Хатъяй бар савдо (бахусус бо Малайзия ва Сингапур), сайёҳӣ (асосан сайёҳони малайзӣ ва сингапурӣ), нақлиёт ва коркарди резинаву маҳсулоти баҳрӣ асос меёбад. == Нақлиёт == Дар Хатъяй Фурудгоҳи байналмилалии Хатъяй ва истгоҳи муҳими роҳи оҳани ҷанубӣ, ки [[Таиланд]]-ро бо Малайзия ва Сингапур мепайвандад, амал мекунанд. 1al18jltqzl0iub6sfaqqniasvhk45e 1473547 1473546 2026-05-22T10:25:54Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473547 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Хатъяй |номи аслӣ = หาดใหญ่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 0|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1922 |масоҳат = 21,0 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 159 130 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Хатъяй''' (ба тайӣ: ''หาดใหญ่'') — бузургтарин шаҳри ҷануби [[Таиланд]], дар вилояти Сонгкхла, дар наздикии марзи Малайзия воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Hat-Yai Hat Yai] — Encyclopædia Britannica</ref> Он маркази асосии тиҷоратӣ ва нақлиётии ҷануби кишвар буда, аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Хатъяй дар ибтидои асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳани ҷанубӣ то Малайзия, аз як деҳаи хурд босуръат калон шуд ва ба гиреҳи муҳими нақлиётию тиҷоратӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Хатъяй дар ҳамвории ҷануби нимҷазираи Малакка, дар наздикии кӯли Сонгкхла воқеъ аст; иқлими он тропикии экваторӣ — гарм ва намнок бо боришоти зиёд — мебошад ва шаҳр гоҳе ба обхезӣ дучор мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 350 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> Дар шаҳр ҷамоаҳои калони чинитабор ва мусулмонони малайтабор зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Хатъяй бар савдо (бахусус бо Малайзия ва Сингапур), сайёҳӣ (асосан сайёҳони малайзӣ ва сингапурӣ), нақлиёт ва коркарди резинаву маҳсулоти баҳрӣ асос меёбад. == Нақлиёт == Дар Хатъяй Фурудгоҳи байналмилалии Хатъяй ва истгоҳи муҳими роҳи оҳани ҷанубӣ, ки [[Таиланд]]-ро бо Малайзия ва Сингапур мепайвандад, амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Хатъяй боғи мунисипалии Хатъяй (бо ҳайкали бузурги буддоӣ ва маъбад), бозорҳои шабона ва маъбадҳои буддоӣ ва чинӣ ҷойгиранд; шаҳр бо ошхонаи худ — омезиши тайӣ, чинӣ ва малайӣ — машҳур аст. 02t8kvrtubk1i9i4ku3cw495col5azs 1473548 1473547 2026-05-22T10:26:07Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1473548 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Хатъяй |номи аслӣ = หาดใหญ่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 0|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1922 |масоҳат = 21,0 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 159 130 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Хатъяй''' (ба тайӣ: ''หาดใหญ่'') — бузургтарин шаҳри ҷануби [[Таиланд]], дар вилояти Сонгкхла, дар наздикии марзи Малайзия воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Hat-Yai Hat Yai] — Encyclopædia Britannica</ref> Он маркази асосии тиҷоратӣ ва нақлиётии ҷануби кишвар буда, аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Хатъяй дар ибтидои асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳани ҷанубӣ то Малайзия, аз як деҳаи хурд босуръат калон шуд ва ба гиреҳи муҳими нақлиётию тиҷоратӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Хатъяй дар ҳамвории ҷануби нимҷазираи Малакка, дар наздикии кӯли Сонгкхла воқеъ аст; иқлими он тропикии экваторӣ — гарм ва намнок бо боришоти зиёд — мебошад ва шаҳр гоҳе ба обхезӣ дучор мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 350 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> Дар шаҳр ҷамоаҳои калони чинитабор ва мусулмонони малайтабор зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Хатъяй бар савдо (бахусус бо Малайзия ва Сингапур), сайёҳӣ (асосан сайёҳони малайзӣ ва сингапурӣ), нақлиёт ва коркарди резинаву маҳсулоти баҳрӣ асос меёбад. == Нақлиёт == Дар Хатъяй Фурудгоҳи байналмилалии Хатъяй ва истгоҳи муҳими роҳи оҳани ҷанубӣ, ки [[Таиланд]]-ро бо Малайзия ва Сингапур мепайвандад, амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Хатъяй боғи мунисипалии Хатъяй (бо ҳайкали бузурги буддоӣ ва маъбад), бозорҳои шабона ва маъбадҳои буддоӣ ва чинӣ ҷойгиранд; шаҳр бо ошхонаи худ — омезиши тайӣ, чинӣ ва малайӣ — машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Малайзия]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] pd61eme0erniprwgj2wbgpbr45m8sj1 1473549 1473548 2026-05-22T10:26:19Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1473549 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Хатъяй |номи аслӣ = หาดใหญ่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 0|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1922 |масоҳат = 21,0 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 159 130 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Хатъяй''' (ба тайӣ: ''หาดใหญ่'') — бузургтарин шаҳри ҷануби [[Таиланд]], дар вилояти Сонгкхла, дар наздикии марзи Малайзия воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Hat-Yai Hat Yai] — Encyclopædia Britannica</ref> Он маркази асосии тиҷоратӣ ва нақлиётии ҷануби кишвар буда, аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Хатъяй дар ибтидои асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳани ҷанубӣ то Малайзия, аз як деҳаи хурд босуръат калон шуд ва ба гиреҳи муҳими нақлиётию тиҷоратӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Хатъяй дар ҳамвории ҷануби нимҷазираи Малакка, дар наздикии кӯли Сонгкхла воқеъ аст; иқлими он тропикии экваторӣ — гарм ва намнок бо боришоти зиёд — мебошад ва шаҳр гоҳе ба обхезӣ дучор мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 350 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> Дар шаҳр ҷамоаҳои калони чинитабор ва мусулмонони малайтабор зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Хатъяй бар савдо (бахусус бо Малайзия ва Сингапур), сайёҳӣ (асосан сайёҳони малайзӣ ва сингапурӣ), нақлиёт ва коркарди резинаву маҳсулоти баҳрӣ асос меёбад. == Нақлиёт == Дар Хатъяй Фурудгоҳи байналмилалии Хатъяй ва истгоҳи муҳими роҳи оҳани ҷанубӣ, ки [[Таиланд]]-ро бо Малайзия ва Сингапур мепайвандад, амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Хатъяй боғи мунисипалии Хатъяй (бо ҳайкали бузурги буддоӣ ва маъбад), бозорҳои шабона ва маъбадҳои буддоӣ ва чинӣ ҷойгиранд; шаҳр бо ошхонаи худ — омезиши тайӣ, чинӣ ва малайӣ — машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Малайзия]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} fhbiixf8soe0u34cmj6zv4qmrkilip0 1473550 1473549 2026-05-22T10:26:32Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1473550 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Хатъяй |номи аслӣ = หาดใหญ่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 0|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1922 |масоҳат = 21,0 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 159 130 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Хатъяй''' (ба тайӣ: ''หาดใหญ่'') — бузургтарин шаҳри ҷануби [[Таиланд]], дар вилояти Сонгкхла, дар наздикии марзи Малайзия воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Hat-Yai Hat Yai] — Encyclopædia Britannica</ref> Он маркази асосии тиҷоратӣ ва нақлиётии ҷануби кишвар буда, аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Хатъяй дар ибтидои асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳани ҷанубӣ то Малайзия, аз як деҳаи хурд босуръат калон шуд ва ба гиреҳи муҳими нақлиётию тиҷоратӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Хатъяй дар ҳамвории ҷануби нимҷазираи Малакка, дар наздикии кӯли Сонгкхла воқеъ аст; иқлими он тропикии экваторӣ — гарм ва намнок бо боришоти зиёд — мебошад ва шаҳр гоҳе ба обхезӣ дучор мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 350 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> Дар шаҳр ҷамоаҳои калони чинитабор ва мусулмонони малайтабор зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Хатъяй бар савдо (бахусус бо Малайзия ва Сингапур), сайёҳӣ (асосан сайёҳони малайзӣ ва сингапурӣ), нақлиёт ва коркарди резинаву маҳсулоти баҳрӣ асос меёбад. == Нақлиёт == Дар Хатъяй Фурудгоҳи байналмилалии Хатъяй ва истгоҳи муҳими роҳи оҳани ҷанубӣ, ки [[Таиланд]]-ро бо Малайзия ва Сингапур мепайвандад, амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Хатъяй боғи мунисипалии Хатъяй (бо ҳайкали бузурги буддоӣ ва маъбад), бозорҳои шабона ва маъбадҳои буддоӣ ва чинӣ ҷойгиранд; шаҳр бо ошхонаи худ — омезиши тайӣ, чинӣ ва малайӣ — машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Малайзия]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Hat-Yai Хатъяй дар Encyclopædia Britannica] oyivf6grak1ve7ats4lxewkwcbjcfew 1473551 1473550 2026-05-22T10:26:45Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1473551 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Хатъяй |номи аслӣ = หาดใหญ่ |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 7|lat_min = 0|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 28|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1922 |масоҳат = 21,0 |баландии маркази МА = 9 |аҳолӣ = 159 130 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Хатъяй''' (ба тайӣ: ''หาดใหญ่'') — бузургтарин шаҳри ҷануби [[Таиланд]], дар вилояти Сонгкхла, дар наздикии марзи Малайзия воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Hat-Yai Hat Yai] — Encyclopædia Britannica</ref> Он маркази асосии тиҷоратӣ ва нақлиётии ҷануби кишвар буда, аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Хатъяй дар ибтидои асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳани ҷанубӣ то Малайзия, аз як деҳаи хурд босуръат калон шуд ва ба гиреҳи муҳими нақлиётию тиҷоратӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Хатъяй дар ҳамвории ҷануби нимҷазираи Малакка, дар наздикии кӯли Сонгкхла воқеъ аст; иқлими он тропикии экваторӣ — гарм ва намнок бо боришоти зиёд — мебошад ва шаҳр гоҳе ба обхезӣ дучор мешавад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 150 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 350 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> Дар шаҳр ҷамоаҳои калони чинитабор ва мусулмонони малайтабор зиндагӣ мекунанд. == Иқтисод == Иқтисоди Хатъяй бар савдо (бахусус бо Малайзия ва Сингапур), сайёҳӣ (асосан сайёҳони малайзӣ ва сингапурӣ), нақлиёт ва коркарди резинаву маҳсулоти баҳрӣ асос меёбад. == Нақлиёт == Дар Хатъяй Фурудгоҳи байналмилалии Хатъяй ва истгоҳи муҳими роҳи оҳани ҷанубӣ, ки [[Таиланд]]-ро бо Малайзия ва Сингапур мепайвандад, амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Хатъяй боғи мунисипалии Хатъяй (бо ҳайкали бузурги буддоӣ ва маъбад), бозорҳои шабона ва маъбадҳои буддоӣ ва чинӣ ҷойгиранд; шаҳр бо ошхонаи худ — омезиши тайӣ, чинӣ ва малайӣ — машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Малайзия]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Hat-Yai Хатъяй дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Таиланд]] [[Гурӯҳ:Таиланд]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] bleykzc06a0nqxaw142mujpobeinx55 0 331627 1473552 2026-05-22T10:27:02Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1473552 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накхонратчасима |номи аслӣ = นครราชสีมา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 58|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 102|lon_min = 6|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVII |масоҳат = 37,5 |баландии маркази МА = 187 |аҳолӣ = 134 440 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Накхонратчасима''' (ба тайӣ: ''นครราชสีมา''; маъмулан ''Корат'') — бузургтарин шаҳри минтақаи Исан (шимолу шарқи [[Таиланд]]) ва маркази вилояти ҳамном буда, «дарвозаи Исан» номида мешавад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Nakhon Ratchasima] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> ssskqaw3ivd6oxxbj07tl9ii99my1ff 1473553 1473552 2026-05-22T10:27:15Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473553 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накхонратчасима |номи аслӣ = นครราชสีมา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 58|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 102|lon_min = 6|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVII |масоҳат = 37,5 |баландии маркази МА = 187 |аҳолӣ = 134 440 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Накхонратчасима''' (ба тайӣ: ''นครราชสีมา''; маъмулан ''Корат'') — бузургтарин шаҳри минтақаи Исан (шимолу шарқи [[Таиланд]]) ва маркази вилояти ҳамном буда, «дарвозаи Исан» номида мешавад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Nakhon Ratchasima] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр дар асри XVII дар замони подшоҳии Аютия ҳамчун пойгоҳи марзии шарқӣ бунёд шуд ва девору хандақ дошт; он нуқтаи муҳими роҳи савдо ба Лаос ва Камбоҷа буд. Дар асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳан, шаҳр босуръат калон шуд.<ref name="brit" /> qm56bus4fj4qpgby93nttk7448ndojl 1473554 1473553 2026-05-22T10:27:27Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473554 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накхонратчасима |номи аслӣ = นครราชสีมา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 58|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 102|lon_min = 6|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVII |масоҳат = 37,5 |баландии маркази МА = 187 |аҳолӣ = 134 440 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Накхонратчасима''' (ба тайӣ: ''นครราชสีมา''; маъмулан ''Корат'') — бузургтарин шаҳри минтақаи Исан (шимолу шарқи [[Таиланд]]) ва маркази вилояти ҳамном буда, «дарвозаи Исан» номида мешавад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Nakhon Ratchasima] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр дар асри XVII дар замони подшоҳии Аютия ҳамчун пойгоҳи марзии шарқӣ бунёд шуд ва девору хандақ дошт; он нуқтаи муҳими роҳи савдо ба Лаос ва Камбоҷа буд. Дар асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳан, шаҳр босуръат калон шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накхонратчасима дар канори ғарбии платои Корат, дар баландии тақрибан 200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии саванна — гарм бо мавсими боронгар ва хушки фарқкунанда — мебошад. tqgmu3b72sa50delacbno00r78k6uuc 1473555 1473554 2026-05-22T10:27:40Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473555 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накхонратчасима |номи аслӣ = นครราชสีมา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 58|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 102|lon_min = 6|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVII |масоҳат = 37,5 |баландии маркази МА = 187 |аҳолӣ = 134 440 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Накхонратчасима''' (ба тайӣ: ''นครราชสีมา''; маъмулан ''Корат'') — бузургтарин шаҳри минтақаи Исан (шимолу шарқи [[Таиланд]]) ва маркази вилояти ҳамном буда, «дарвозаи Исан» номида мешавад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Nakhon Ratchasima] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр дар асри XVII дар замони подшоҳии Аютия ҳамчун пойгоҳи марзии шарқӣ бунёд шуд ва девору хандақ дошт; он нуқтаи муҳими роҳи савдо ба Лаос ва Камбоҷа буд. Дар асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳан, шаҳр босуръат калон шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накхонратчасима дар канори ғарбии платои Корат, дар баландии тақрибан 200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии саванна — гарм бо мавсими боронгар ва хушки фарқкунанда — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 400 ҳазор нафар мебошад; дар маҷмӯъ вилояти Накхонратчасима яке аз сераҳолитарин вилоятҳои [[Таиланд]] аст.<ref name="brit" /> 6jomwgplk9dwt0cp91eqkfbpnlq80je 1473556 1473555 2026-05-22T10:27:53Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473556 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накхонратчасима |номи аслӣ = นครราชสีมา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 58|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 102|lon_min = 6|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVII |масоҳат = 37,5 |баландии маркази МА = 187 |аҳолӣ = 134 440 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Накхонратчасима''' (ба тайӣ: ''นครราชสีมา''; маъмулан ''Корат'') — бузургтарин шаҳри минтақаи Исан (шимолу шарқи [[Таиланд]]) ва маркази вилояти ҳамном буда, «дарвозаи Исан» номида мешавад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Nakhon Ratchasima] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр дар асри XVII дар замони подшоҳии Аютия ҳамчун пойгоҳи марзии шарқӣ бунёд шуд ва девору хандақ дошт; он нуқтаи муҳими роҳи савдо ба Лаос ва Камбоҷа буд. Дар асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳан, шаҳр босуръат калон шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накхонратчасима дар канори ғарбии платои Корат, дар баландии тақрибан 200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии саванна — гарм бо мавсими боронгар ва хушки фарқкунанда — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 400 ҳазор нафар мебошад; дар маҷмӯъ вилояти Накхонратчасима яке аз сераҳолитарин вилоятҳои [[Таиланд]] аст.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (биринҷ, маниҳот, найшакар), саноати коркард, тиҷорат ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои автомобилӣ ва оҳани минтақаи Исан мебошад. hf9w9jum58shvg09v4igbqsv77darsl 1473557 1473556 2026-05-22T10:28:06Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473557 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накхонратчасима |номи аслӣ = นครราชสีมา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 58|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 102|lon_min = 6|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVII |масоҳат = 37,5 |баландии маркази МА = 187 |аҳолӣ = 134 440 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Накхонратчасима''' (ба тайӣ: ''นครราชสีมา''; маъмулан ''Корат'') — бузургтарин шаҳри минтақаи Исан (шимолу шарқи [[Таиланд]]) ва маркази вилояти ҳамном буда, «дарвозаи Исан» номида мешавад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Nakhon Ratchasima] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр дар асри XVII дар замони подшоҳии Аютия ҳамчун пойгоҳи марзии шарқӣ бунёд шуд ва девору хандақ дошт; он нуқтаи муҳими роҳи савдо ба Лаос ва Камбоҷа буд. Дар асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳан, шаҳр босуръат калон шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накхонратчасима дар канори ғарбии платои Корат, дар баландии тақрибан 200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии саванна — гарм бо мавсими боронгар ва хушки фарқкунанда — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 400 ҳазор нафар мебошад; дар маҷмӯъ вилояти Накхонратчасима яке аз сераҳолитарин вилоятҳои [[Таиланд]] аст.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (биринҷ, маниҳот, найшакар), саноати коркард, тиҷорат ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои автомобилӣ ва оҳани минтақаи Исан мебошад. == Нақлиёт == Дар Накхонратчасима истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон, ки [[Бангкок]]-ро бо шимолу шарқи кишвар мепайвандад, амал мекунанд; фурудгоҳи минтақавӣ низ дар наздикии шаҳр ҷойгир аст. gvegsw1pberflbom4yzsltkjel2njha 1473558 1473557 2026-05-22T10:28:19Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473558 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накхонратчасима |номи аслӣ = นครราชสีมา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 58|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 102|lon_min = 6|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVII |масоҳат = 37,5 |баландии маркази МА = 187 |аҳолӣ = 134 440 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Накхонратчасима''' (ба тайӣ: ''นครราชสีมา''; маъмулан ''Корат'') — бузургтарин шаҳри минтақаи Исан (шимолу шарқи [[Таиланд]]) ва маркази вилояти ҳамном буда, «дарвозаи Исан» номида мешавад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Nakhon Ratchasima] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр дар асри XVII дар замони подшоҳии Аютия ҳамчун пойгоҳи марзии шарқӣ бунёд шуд ва девору хандақ дошт; он нуқтаи муҳими роҳи савдо ба Лаос ва Камбоҷа буд. Дар асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳан, шаҳр босуръат калон шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накхонратчасима дар канори ғарбии платои Корат, дар баландии тақрибан 200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии саванна — гарм бо мавсими боронгар ва хушки фарқкунанда — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 400 ҳазор нафар мебошад; дар маҷмӯъ вилояти Накхонратчасима яке аз сераҳолитарин вилоятҳои [[Таиланд]] аст.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (биринҷ, маниҳот, найшакар), саноати коркард, тиҷорат ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои автомобилӣ ва оҳани минтақаи Исан мебошад. == Нақлиёт == Дар Накхонратчасима истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон, ки [[Бангкок]]-ро бо шимолу шарқи кишвар мепайвандад, амал мекунанд; фурудгоҳи минтақавӣ низ дар наздикии шаҳр ҷойгир аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар маркази шаҳр ёдгории қаҳрамони миллӣ Тхао-Суранари (Я-Мо) воқеъ аст, ки рамзи шаҳр мебошад; дар наздикии Накхонратчасима харобаҳои кхмерии Пхимай ва боғи миллии Кхауяй (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО) ҷойгиранд. 2jr1zkc29y5i0fhmk3w9d572pi6vkp8 1473559 1473558 2026-05-22T10:28:31Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1473559 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накхонратчасима |номи аслӣ = นครราชสีมา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 58|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 102|lon_min = 6|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVII |масоҳат = 37,5 |баландии маркази МА = 187 |аҳолӣ = 134 440 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Накхонратчасима''' (ба тайӣ: ''นครราชสีมา''; маъмулан ''Корат'') — бузургтарин шаҳри минтақаи Исан (шимолу шарқи [[Таиланд]]) ва маркази вилояти ҳамном буда, «дарвозаи Исан» номида мешавад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Nakhon Ratchasima] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр дар асри XVII дар замони подшоҳии Аютия ҳамчун пойгоҳи марзии шарқӣ бунёд шуд ва девору хандақ дошт; он нуқтаи муҳими роҳи савдо ба Лаос ва Камбоҷа буд. Дар асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳан, шаҳр босуръат калон шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накхонратчасима дар канори ғарбии платои Корат, дар баландии тақрибан 200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии саванна — гарм бо мавсими боронгар ва хушки фарқкунанда — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 400 ҳазор нафар мебошад; дар маҷмӯъ вилояти Накхонратчасима яке аз сераҳолитарин вилоятҳои [[Таиланд]] аст.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (биринҷ, маниҳот, найшакар), саноати коркард, тиҷорат ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои автомобилӣ ва оҳани минтақаи Исан мебошад. == Нақлиёт == Дар Накхонратчасима истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон, ки [[Бангкок]]-ро бо шимолу шарқи кишвар мепайвандад, амал мекунанд; фурудгоҳи минтақавӣ низ дар наздикии шаҳр ҷойгир аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар маркази шаҳр ёдгории қаҳрамони миллӣ Тхао-Суранари (Я-Мо) воқеъ аст, ки рамзи шаҳр мебошад; дар наздикии Накхонратчасима харобаҳои кхмерии Пхимай ва боғи миллии Кхауяй (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО) ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] jw0n2m5iwuswwq4zz0wy46ann1i27tf 1473560 1473559 2026-05-22T10:28:44Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1473560 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накхонратчасима |номи аслӣ = นครราชสีมา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 58|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 102|lon_min = 6|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVII |масоҳат = 37,5 |баландии маркази МА = 187 |аҳолӣ = 134 440 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Накхонратчасима''' (ба тайӣ: ''นครราชสีมา''; маъмулан ''Корат'') — бузургтарин шаҳри минтақаи Исан (шимолу шарқи [[Таиланд]]) ва маркази вилояти ҳамном буда, «дарвозаи Исан» номида мешавад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Nakhon Ratchasima] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр дар асри XVII дар замони подшоҳии Аютия ҳамчун пойгоҳи марзии шарқӣ бунёд шуд ва девору хандақ дошт; он нуқтаи муҳими роҳи савдо ба Лаос ва Камбоҷа буд. Дар асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳан, шаҳр босуръат калон шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накхонратчасима дар канори ғарбии платои Корат, дар баландии тақрибан 200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии саванна — гарм бо мавсими боронгар ва хушки фарқкунанда — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 400 ҳазор нафар мебошад; дар маҷмӯъ вилояти Накхонратчасима яке аз сераҳолитарин вилоятҳои [[Таиланд]] аст.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (биринҷ, маниҳот, найшакар), саноати коркард, тиҷорат ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои автомобилӣ ва оҳани минтақаи Исан мебошад. == Нақлиёт == Дар Накхонратчасима истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон, ки [[Бангкок]]-ро бо шимолу шарқи кишвар мепайвандад, амал мекунанд; фурудгоҳи минтақавӣ низ дар наздикии шаҳр ҷойгир аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар маркази шаҳр ёдгории қаҳрамони миллӣ Тхао-Суранари (Я-Мо) воқеъ аст, ки рамзи шаҳр мебошад; дар наздикии Накхонратчасима харобаҳои кхмерии Пхимай ва боғи миллии Кхауяй (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО) ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} rctiz5s882y4annuqeauxjwxf5ex3qd 1473561 1473560 2026-05-22T10:28:57Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1473561 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накхонратчасима |номи аслӣ = นครราชสีมา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 58|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 102|lon_min = 6|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVII |масоҳат = 37,5 |баландии маркази МА = 187 |аҳолӣ = 134 440 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Накхонратчасима''' (ба тайӣ: ''นครราชสีมา''; маъмулан ''Корат'') — бузургтарин шаҳри минтақаи Исан (шимолу шарқи [[Таиланд]]) ва маркази вилояти ҳамном буда, «дарвозаи Исан» номида мешавад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Nakhon Ratchasima] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр дар асри XVII дар замони подшоҳии Аютия ҳамчун пойгоҳи марзии шарқӣ бунёд шуд ва девору хандақ дошт; он нуқтаи муҳими роҳи савдо ба Лаос ва Камбоҷа буд. Дар асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳан, шаҳр босуръат калон шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накхонратчасима дар канори ғарбии платои Корат, дар баландии тақрибан 200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии саванна — гарм бо мавсими боронгар ва хушки фарқкунанда — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 400 ҳазор нафар мебошад; дар маҷмӯъ вилояти Накхонратчасима яке аз сераҳолитарин вилоятҳои [[Таиланд]] аст.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (биринҷ, маниҳот, найшакар), саноати коркард, тиҷорат ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои автомобилӣ ва оҳани минтақаи Исан мебошад. == Нақлиёт == Дар Накхонратчасима истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон, ки [[Бангкок]]-ро бо шимолу шарқи кишвар мепайвандад, амал мекунанд; фурудгоҳи минтақавӣ низ дар наздикии шаҳр ҷойгир аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар маркази шаҳр ёдгории қаҳрамони миллӣ Тхао-Суранари (Я-Мо) воқеъ аст, ки рамзи шаҳр мебошад; дар наздикии Накхонратчасима харобаҳои кхмерии Пхимай ва боғи миллии Кхауяй (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО) ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Накхонратчасима дар Encyclopædia Britannica] kaofo74bgpg2d0kq4gxvwvlu685b263 1473562 1473561 2026-05-22T10:29:10Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1473562 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накхонратчасима |номи аслӣ = นครราชสีมา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 58|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 102|lon_min = 6|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVII |масоҳат = 37,5 |баландии маркази МА = 187 |аҳолӣ = 134 440 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Накхонратчасима''' (ба тайӣ: ''นครราชสีมา''; маъмулан ''Корат'') — бузургтарин шаҳри минтақаи Исан (шимолу шарқи [[Таиланд]]) ва маркази вилояти ҳамном буда, «дарвозаи Исан» номида мешавад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Nakhon Ratchasima] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр дар асри XVII дар замони подшоҳии Аютия ҳамчун пойгоҳи марзии шарқӣ бунёд шуд ва девору хандақ дошт; он нуқтаи муҳими роҳи савдо ба Лаос ва Камбоҷа буд. Дар асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳан, шаҳр босуръат калон шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накхонратчасима дар канори ғарбии платои Корат, дар баландии тақрибан 200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии саванна — гарм бо мавсими боронгар ва хушки фарқкунанда — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 400 ҳазор нафар мебошад; дар маҷмӯъ вилояти Накхонратчасима яке аз сераҳолитарин вилоятҳои [[Таиланд]] аст.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (биринҷ, маниҳот, найшакар), саноати коркард, тиҷорат ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои автомобилӣ ва оҳани минтақаи Исан мебошад. == Нақлиёт == Дар Накхонратчасима истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон, ки [[Бангкок]]-ро бо шимолу шарқи кишвар мепайвандад, амал мекунанд; фурудгоҳи минтақавӣ низ дар наздикии шаҳр ҷойгир аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар маркази шаҳр ёдгории қаҳрамони миллӣ Тхао-Суранари (Я-Мо) воқеъ аст, ки рамзи шаҳр мебошад; дар наздикии Накхонратчасима харобаҳои кхмерии Пхимай ва боғи миллии Кхауяй (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО) ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Накхонратчасима дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Таиланд]] [[Гурӯҳ:Таиланд]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] 654qakz1o855b0xvz1x6s7732teggxj 1473692 1473562 2026-05-22T11:07:55Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ: «плато» → «паҳна» 1473692 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накхонратчасима |номи аслӣ = นครราชสีมา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 14|lat_min = 58|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 102|lon_min = 6|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XVII |масоҳат = 37,5 |баландии маркази МА = 187 |аҳолӣ = 134 440 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Накхонратчасима''' (ба тайӣ: ''นครราชสีมา''; маъмулан ''Корат'') — бузургтарин шаҳри минтақаи Исан (шимолу шарқи [[Таиланд]]) ва маркази вилояти ҳамном буда, «дарвозаи Исан» номида мешавад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Nakhon Ratchasima] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр дар асри XVII дар замони подшоҳии Аютия ҳамчун пойгоҳи марзии шарқӣ бунёд шуд ва девору хандақ дошт; он нуқтаи муҳими роҳи савдо ба Лаос ва Камбоҷа буд. Дар асри XX, пас аз кашидани роҳи оҳан, шаҳр босуръат калон шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накхонратчасима дар канори ғарбии паҳнаи Корат, дар баландии тақрибан 200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии саванна — гарм бо мавсими боронгар ва хушки фарқкунанда — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар, бо атрофаш зиёда аз 400 ҳазор нафар мебошад; дар маҷмӯъ вилояти Накхонратчасима яке аз сераҳолитарин вилоятҳои [[Таиланд]] аст.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар кишоварзӣ (биринҷ, маниҳот, найшакар), саноати коркард, тиҷорат ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои автомобилӣ ва оҳани минтақаи Исан мебошад. == Нақлиёт == Дар Накхонратчасима истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон, ки [[Бангкок]]-ро бо шимолу шарқи кишвар мепайвандад, амал мекунанд; фурудгоҳи минтақавӣ низ дар наздикии шаҳр ҷойгир аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар маркази шаҳр ёдгории қаҳрамони миллӣ Тхао-Суранари (Я-Мо) воқеъ аст, ки рамзи шаҳр мебошад; дар наздикии Накхонратчасима харобаҳои кхмерии Пхимай ва боғи миллии Кхауяй (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО) ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Nakhon-Ratchasima Накхонратчасима дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Таиланд]] [[Гурӯҳ:Таиланд]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] 28unjp18cpbj58sxsbxd8au505td93v 0 331628 1473563 2026-05-22T10:29:26Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1473563 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Паттайя |номи аслӣ = พัทยา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 12|lat_min = 56|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 53|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1960-ум |масоҳат = 22,2 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 119 532 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Паттайя''' (ба тайӣ: ''พัทยา'') — шаҳри соҳилӣ дар вилояти Чонбури, дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд, тақрибан 100 километр ҷанубу шарқтар аз [[Бангкок]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pattaya Pattaya] — Encyclopædia Britannica</ref> Паттайя яке аз машҳуртарин марказҳои сайёҳии [[Таиланд]] ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> d6boiafkadt6p6tflltaz3hfa4kqdi2 1473564 1473563 2026-05-22T10:29:39Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473564 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Паттайя |номи аслӣ = พัทยา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 12|lat_min = 56|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 53|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1960-ум |масоҳат = 22,2 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 119 532 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Паттайя''' (ба тайӣ: ''พัทยา'') — шаҳри соҳилӣ дар вилояти Чонбури, дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд, тақрибан 100 километр ҷанубу шарқтар аз [[Бангкок]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pattaya Pattaya] — Encyclopædia Britannica</ref> Паттайя яке аз машҳуртарин марказҳои сайёҳии [[Таиланд]] ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == То солҳои 1960 Паттайя деҳаи моҳигирии хурд буд; дар замони ҷанги Ветнам он ҳамчун ҷойи истироҳати сарбозони амрикоӣ маъруф шуд ва пас аз он ба маркази калони сайёҳӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> owcstxnpr7zs3olx78l3xdg5w2wht5m 1473565 1473564 2026-05-22T10:29:52Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473565 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Паттайя |номи аслӣ = พัทยา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 12|lat_min = 56|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 53|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1960-ум |масоҳат = 22,2 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 119 532 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Паттайя''' (ба тайӣ: ''พัทยา'') — шаҳри соҳилӣ дар вилояти Чонбури, дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд, тақрибан 100 километр ҷанубу шарқтар аз [[Бангкок]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pattaya Pattaya] — Encyclopædia Britannica</ref> Паттайя яке аз машҳуртарин марказҳои сайёҳии [[Таиланд]] ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == То солҳои 1960 Паттайя деҳаи моҳигирии хурд буд; дар замони ҷанги Ветнам он ҳамчун ҷойи истироҳати сарбозони амрикоӣ маъруф шуд ва пас аз он ба маркази калони сайёҳӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Паттайя дар канори халиҷи нимдоира дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, соҳилҳои регзор ва ҷазираҳои хурд (аз ҷумла Ко-Лан) дар наздикӣ ҷойгиранд. 2yi1fe1zkxezoc6gg9nyu69i3muzufr 1473566 1473565 2026-05-22T10:30:05Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473566 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Паттайя |номи аслӣ = พัทยา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 12|lat_min = 56|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 53|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1960-ум |масоҳат = 22,2 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 119 532 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Паттайя''' (ба тайӣ: ''พัทยา'') — шаҳри соҳилӣ дар вилояти Чонбури, дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд, тақрибан 100 километр ҷанубу шарқтар аз [[Бангкок]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pattaya Pattaya] — Encyclopædia Britannica</ref> Паттайя яке аз машҳуртарин марказҳои сайёҳии [[Таиланд]] ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == То солҳои 1960 Паттайя деҳаи моҳигирии хурд буд; дар замони ҷанги Ветнам он ҳамчун ҷойи истироҳати сарбозони амрикоӣ маъруф шуд ва пас аз он ба маркази калони сайёҳӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Паттайя дар канори халиҷи нимдоира дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, соҳилҳои регзор ва ҷазираҳои хурд (аз ҷумла Ко-Лан) дар наздикӣ ҷойгиранд. == Аҳолӣ == Аҳолии расмии шаҳр зиёда аз 100 ҳазор нафар буда, вале бо ҳисоби сайёҳон ва сокинони ғайрирасмӣ шумораи воқеии онҳо хеле бештар аст; ҷамоаи калони хориҷиён дар Паттайя зиндагӣ мекунад.<ref name="brit" /> 25y87kbk0pfulru01lkgati522ctt7p 1473567 1473566 2026-05-22T10:30:18Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473567 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Паттайя |номи аслӣ = พัทยา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 12|lat_min = 56|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 53|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1960-ум |масоҳат = 22,2 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 119 532 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Паттайя''' (ба тайӣ: ''พัทยา'') — шаҳри соҳилӣ дар вилояти Чонбури, дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд, тақрибан 100 километр ҷанубу шарқтар аз [[Бангкок]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pattaya Pattaya] — Encyclopædia Britannica</ref> Паттайя яке аз машҳуртарин марказҳои сайёҳии [[Таиланд]] ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == То солҳои 1960 Паттайя деҳаи моҳигирии хурд буд; дар замони ҷанги Ветнам он ҳамчун ҷойи истироҳати сарбозони амрикоӣ маъруф шуд ва пас аз он ба маркази калони сайёҳӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Паттайя дар канори халиҷи нимдоира дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, соҳилҳои регзор ва ҷазираҳои хурд (аз ҷумла Ко-Лан) дар наздикӣ ҷойгиранд. == Аҳолӣ == Аҳолии расмии шаҳр зиёда аз 100 ҳазор нафар буда, вале бо ҳисоби сайёҳон ва сокинони ғайрирасмӣ шумораи воқеии онҳо хеле бештар аст; ҷамоаи калони хориҷиён дар Паттайя зиндагӣ мекунад.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Паттайя қариб пурра ба сайёҳӣ ва хидматрасонии марбут ба он — меҳмонхонаҳо, тарабхонаҳо, варзишҳои обӣ ва фароғат — асос меёбад; дар наздикии шаҳр маҷмааи саноатии Истерн-Сибурд ҷойгир аст. g2x4ujc5y8qbkntrarma6uyepj59c1y 1473568 1473567 2026-05-22T10:30:31Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473568 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Паттайя |номи аслӣ = พัทยา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 12|lat_min = 56|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 53|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1960-ум |масоҳат = 22,2 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 119 532 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Паттайя''' (ба тайӣ: ''พัทยา'') — шаҳри соҳилӣ дар вилояти Чонбури, дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд, тақрибан 100 километр ҷанубу шарқтар аз [[Бангкок]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pattaya Pattaya] — Encyclopædia Britannica</ref> Паттайя яке аз машҳуртарин марказҳои сайёҳии [[Таиланд]] ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == То солҳои 1960 Паттайя деҳаи моҳигирии хурд буд; дар замони ҷанги Ветнам он ҳамчун ҷойи истироҳати сарбозони амрикоӣ маъруф шуд ва пас аз он ба маркази калони сайёҳӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Паттайя дар канори халиҷи нимдоира дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, соҳилҳои регзор ва ҷазираҳои хурд (аз ҷумла Ко-Лан) дар наздикӣ ҷойгиранд. == Аҳолӣ == Аҳолии расмии шаҳр зиёда аз 100 ҳазор нафар буда, вале бо ҳисоби сайёҳон ва сокинони ғайрирасмӣ шумораи воқеии онҳо хеле бештар аст; ҷамоаи калони хориҷиён дар Паттайя зиндагӣ мекунад.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Паттайя қариб пурра ба сайёҳӣ ва хидматрасонии марбут ба он — меҳмонхонаҳо, тарабхонаҳо, варзишҳои обӣ ва фароғат — асос меёбад; дар наздикии шаҳр маҷмааи саноатии Истерн-Сибурд ҷойгир аст. == Нақлиёт == Паттайяро фурудгоҳи байналмилалии У-Тапао (дар наздикӣ), шоҳроҳҳои калон ва қаторҳо бо [[Бангкок]] пайваст мекунанд; бандари сайёҳӣ ва паромҳо ба ҷазираҳои наздик амал мекунанд. c1z3b6fklwvk92vwk4j6dnd8vox8f8w 1473569 1473568 2026-05-22T10:30:43Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473569 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Паттайя |номи аслӣ = พัทยา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 12|lat_min = 56|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 53|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1960-ум |масоҳат = 22,2 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 119 532 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Паттайя''' (ба тайӣ: ''พัทยา'') — шаҳри соҳилӣ дар вилояти Чонбури, дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд, тақрибан 100 километр ҷанубу шарқтар аз [[Бангкок]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pattaya Pattaya] — Encyclopædia Britannica</ref> Паттайя яке аз машҳуртарин марказҳои сайёҳии [[Таиланд]] ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == То солҳои 1960 Паттайя деҳаи моҳигирии хурд буд; дар замони ҷанги Ветнам он ҳамчун ҷойи истироҳати сарбозони амрикоӣ маъруф шуд ва пас аз он ба маркази калони сайёҳӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Паттайя дар канори халиҷи нимдоира дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, соҳилҳои регзор ва ҷазираҳои хурд (аз ҷумла Ко-Лан) дар наздикӣ ҷойгиранд. == Аҳолӣ == Аҳолии расмии шаҳр зиёда аз 100 ҳазор нафар буда, вале бо ҳисоби сайёҳон ва сокинони ғайрирасмӣ шумораи воқеии онҳо хеле бештар аст; ҷамоаи калони хориҷиён дар Паттайя зиндагӣ мекунад.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Паттайя қариб пурра ба сайёҳӣ ва хидматрасонии марбут ба он — меҳмонхонаҳо, тарабхонаҳо, варзишҳои обӣ ва фароғат — асос меёбад; дар наздикии шаҳр маҷмааи саноатии Истерн-Сибурд ҷойгир аст. == Нақлиёт == Паттайяро фурудгоҳи байналмилалии У-Тапао (дар наздикӣ), шоҳроҳҳои калон ва қаторҳо бо [[Бангкок]] пайваст мекунанд; бандари сайёҳӣ ва паромҳо ба ҷазираҳои наздик амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Паттайя боғи фарҳангии Нонг-Нуч, маъбади ҳақиқат (Сангтуанг-Тхам), кӯли калони буддоӣ дар кӯҳ ва бисёр шоуву ҷашнвораҳо ҷойгиранд; шаҳр бо ҳаёти шабонаи серодами худ машҳур аст. 8ig9xhxgee7a4bvyhqfbzc1hzza8o81 1473570 1473569 2026-05-22T10:30:56Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1473570 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Паттайя |номи аслӣ = พัทยา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 12|lat_min = 56|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 53|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1960-ум |масоҳат = 22,2 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 119 532 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Паттайя''' (ба тайӣ: ''พัทยา'') — шаҳри соҳилӣ дар вилояти Чонбури, дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд, тақрибан 100 километр ҷанубу шарқтар аз [[Бангкок]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pattaya Pattaya] — Encyclopædia Britannica</ref> Паттайя яке аз машҳуртарин марказҳои сайёҳии [[Таиланд]] ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == То солҳои 1960 Паттайя деҳаи моҳигирии хурд буд; дар замони ҷанги Ветнам он ҳамчун ҷойи истироҳати сарбозони амрикоӣ маъруф шуд ва пас аз он ба маркази калони сайёҳӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Паттайя дар канори халиҷи нимдоира дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, соҳилҳои регзор ва ҷазираҳои хурд (аз ҷумла Ко-Лан) дар наздикӣ ҷойгиранд. == Аҳолӣ == Аҳолии расмии шаҳр зиёда аз 100 ҳазор нафар буда, вале бо ҳисоби сайёҳон ва сокинони ғайрирасмӣ шумораи воқеии онҳо хеле бештар аст; ҷамоаи калони хориҷиён дар Паттайя зиндагӣ мекунад.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Паттайя қариб пурра ба сайёҳӣ ва хидматрасонии марбут ба он — меҳмонхонаҳо, тарабхонаҳо, варзишҳои обӣ ва фароғат — асос меёбад; дар наздикии шаҳр маҷмааи саноатии Истерн-Сибурд ҷойгир аст. == Нақлиёт == Паттайяро фурудгоҳи байналмилалии У-Тапао (дар наздикӣ), шоҳроҳҳои калон ва қаторҳо бо [[Бангкок]] пайваст мекунанд; бандари сайёҳӣ ва паромҳо ба ҷазираҳои наздик амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Паттайя боғи фарҳангии Нонг-Нуч, маъбади ҳақиқат (Сангтуанг-Тхам), кӯли калони буддоӣ дар кӯҳ ва бисёр шоуву ҷашнвораҳо ҷойгиранд; шаҳр бо ҳаёти шабонаи серодами худ машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] 2ljh7fmsvm9cgihcjvi4ojn998zgk7l 1473571 1473570 2026-05-22T10:31:09Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1473571 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Паттайя |номи аслӣ = พัทยา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 12|lat_min = 56|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 53|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1960-ум |масоҳат = 22,2 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 119 532 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Паттайя''' (ба тайӣ: ''พัทยา'') — шаҳри соҳилӣ дар вилояти Чонбури, дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд, тақрибан 100 километр ҷанубу шарқтар аз [[Бангкок]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pattaya Pattaya] — Encyclopædia Britannica</ref> Паттайя яке аз машҳуртарин марказҳои сайёҳии [[Таиланд]] ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == То солҳои 1960 Паттайя деҳаи моҳигирии хурд буд; дар замони ҷанги Ветнам он ҳамчун ҷойи истироҳати сарбозони амрикоӣ маъруф шуд ва пас аз он ба маркази калони сайёҳӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Паттайя дар канори халиҷи нимдоира дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, соҳилҳои регзор ва ҷазираҳои хурд (аз ҷумла Ко-Лан) дар наздикӣ ҷойгиранд. == Аҳолӣ == Аҳолии расмии шаҳр зиёда аз 100 ҳазор нафар буда, вале бо ҳисоби сайёҳон ва сокинони ғайрирасмӣ шумораи воқеии онҳо хеле бештар аст; ҷамоаи калони хориҷиён дар Паттайя зиндагӣ мекунад.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Паттайя қариб пурра ба сайёҳӣ ва хидматрасонии марбут ба он — меҳмонхонаҳо, тарабхонаҳо, варзишҳои обӣ ва фароғат — асос меёбад; дар наздикии шаҳр маҷмааи саноатии Истерн-Сибурд ҷойгир аст. == Нақлиёт == Паттайяро фурудгоҳи байналмилалии У-Тапао (дар наздикӣ), шоҳроҳҳои калон ва қаторҳо бо [[Бангкок]] пайваст мекунанд; бандари сайёҳӣ ва паромҳо ба ҷазираҳои наздик амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Паттайя боғи фарҳангии Нонг-Нуч, маъбади ҳақиқат (Сангтуанг-Тхам), кӯли калони буддоӣ дар кӯҳ ва бисёр шоуву ҷашнвораҳо ҷойгиранд; шаҳр бо ҳаёти шабонаи серодами худ машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} d4iz670wlygvrwobpn8c0eodke792f7 1473572 1473571 2026-05-22T10:31:22Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1473572 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Паттайя |номи аслӣ = พัทยา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 12|lat_min = 56|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 53|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1960-ум |масоҳат = 22,2 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 119 532 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Паттайя''' (ба тайӣ: ''พัทยา'') — шаҳри соҳилӣ дар вилояти Чонбури, дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд, тақрибан 100 километр ҷанубу шарқтар аз [[Бангкок]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pattaya Pattaya] — Encyclopædia Britannica</ref> Паттайя яке аз машҳуртарин марказҳои сайёҳии [[Таиланд]] ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == То солҳои 1960 Паттайя деҳаи моҳигирии хурд буд; дар замони ҷанги Ветнам он ҳамчун ҷойи истироҳати сарбозони амрикоӣ маъруф шуд ва пас аз он ба маркази калони сайёҳӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Паттайя дар канори халиҷи нимдоира дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, соҳилҳои регзор ва ҷазираҳои хурд (аз ҷумла Ко-Лан) дар наздикӣ ҷойгиранд. == Аҳолӣ == Аҳолии расмии шаҳр зиёда аз 100 ҳазор нафар буда, вале бо ҳисоби сайёҳон ва сокинони ғайрирасмӣ шумораи воқеии онҳо хеле бештар аст; ҷамоаи калони хориҷиён дар Паттайя зиндагӣ мекунад.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Паттайя қариб пурра ба сайёҳӣ ва хидматрасонии марбут ба он — меҳмонхонаҳо, тарабхонаҳо, варзишҳои обӣ ва фароғат — асос меёбад; дар наздикии шаҳр маҷмааи саноатии Истерн-Сибурд ҷойгир аст. == Нақлиёт == Паттайяро фурудгоҳи байналмилалии У-Тапао (дар наздикӣ), шоҳроҳҳои калон ва қаторҳо бо [[Бангкок]] пайваст мекунанд; бандари сайёҳӣ ва паромҳо ба ҷазираҳои наздик амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Паттайя боғи фарҳангии Нонг-Нуч, маъбади ҳақиқат (Сангтуанг-Тхам), кӯли калони буддоӣ дар кӯҳ ва бисёр шоуву ҷашнвораҳо ҷойгиранд; шаҳр бо ҳаёти шабонаи серодами худ машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Pattaya Паттайя дар Encyclopædia Britannica] k2yzmtoox6bskhxziteen82165m7f1m 1473573 1473572 2026-05-22T10:31:34Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1473573 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Паттайя |номи аслӣ = พัทยา |кишвар = Таиланд |lat_dir = N|lat_deg = 12|lat_min = 56|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 100|lon_min = 53|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1960-ум |масоҳат = 22,2 |баландии маркази МА = 3 |аҳолӣ = 119 532 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +7 |сайт = }} '''Паттайя''' (ба тайӣ: ''พัทยา'') — шаҳри соҳилӣ дар вилояти Чонбури, дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд, тақрибан 100 километр ҷанубу шарқтар аз [[Бангкок]] воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pattaya Pattaya] — Encyclopædia Britannica</ref> Паттайя яке аз машҳуртарин марказҳои сайёҳии [[Таиланд]] ба ҳисоб меравад.<ref name="brit" /> == Таърих == То солҳои 1960 Паттайя деҳаи моҳигирии хурд буд; дар замони ҷанги Ветнам он ҳамчун ҷойи истироҳати сарбозони амрикоӣ маъруф шуд ва пас аз он ба маркази калони сайёҳӣ табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Паттайя дар канори халиҷи нимдоира дар соҳили шарқии Халиҷи Таиланд воқеъ аст; иқлими он тропикии муссонӣ буда, соҳилҳои регзор ва ҷазираҳои хурд (аз ҷумла Ко-Лан) дар наздикӣ ҷойгиранд. == Аҳолӣ == Аҳолии расмии шаҳр зиёда аз 100 ҳазор нафар буда, вале бо ҳисоби сайёҳон ва сокинони ғайрирасмӣ шумораи воқеии онҳо хеле бештар аст; ҷамоаи калони хориҷиён дар Паттайя зиндагӣ мекунад.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Паттайя қариб пурра ба сайёҳӣ ва хидматрасонии марбут ба он — меҳмонхонаҳо, тарабхонаҳо, варзишҳои обӣ ва фароғат — асос меёбад; дар наздикии шаҳр маҷмааи саноатии Истерн-Сибурд ҷойгир аст. == Нақлиёт == Паттайяро фурудгоҳи байналмилалии У-Тапао (дар наздикӣ), шоҳроҳҳои калон ва қаторҳо бо [[Бангкок]] пайваст мекунанд; бандари сайёҳӣ ва паромҳо ба ҷазираҳои наздик амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Паттайя боғи фарҳангии Нонг-Нуч, маъбади ҳақиқат (Сангтуанг-Тхам), кӯли калони буддоӣ дар кӯҳ ва бисёр шоуву ҷашнвораҳо ҷойгиранд; шаҳр бо ҳаёти шабонаи серодами худ машҳур аст. == Нигаред низ == * [[Таиланд]] * [[Бангкок]] * [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Pattaya Паттайя дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Таиланд]] [[Гурӯҳ:Таиланд]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] gru2aevr1c7k7jqgb07idp6owdrd76o 0 331629 1473587 2026-05-22T10:34:35Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1473587 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Соуэто |номи аслӣ = Soweto |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 26|lat_min = 16|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 52|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1930-ум |масоҳат = 200,0 |баландии маркази МА = 1700 |аҳолӣ = 1 271 628 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Соуэто''' (ба англисӣ: ''Soweto'', аз ''South Western Townships'') — маҳаллаи калони [[Йоҳаннесбург]] дар музофоти Гаутенги [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар ҷанубу ғарби шаҳр воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Soweto Soweto] — Encyclopædia Britannica</ref> Соуэто бо аҳолии зиёда аз 1,2 миллион нафар яке аз пуразҳамтарин маҳаллаҳои кишвар ва маркази муҳими таърихи мубориза зидди апартеид мебошад.<ref name="brit" /> 005m0gjzvt7fm87unn007r4vrwy46z3 1473588 1473587 2026-05-22T10:34:47Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473588 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Соуэто |номи аслӣ = Soweto |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 26|lat_min = 16|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 52|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1930-ум |масоҳат = 200,0 |баландии маркази МА = 1700 |аҳолӣ = 1 271 628 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Соуэто''' (ба англисӣ: ''Soweto'', аз ''South Western Townships'') — маҳаллаи калони [[Йоҳаннесбург]] дар музофоти Гаутенги [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар ҷанубу ғарби шаҳр воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Soweto Soweto] — Encyclopædia Britannica</ref> Соуэто бо аҳолии зиёда аз 1,2 миллион нафар яке аз пуразҳамтарин маҳаллаҳои кишвар ва маркази муҳими таърихи мубориза зидди апартеид мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Соуэто дар нимаи аввали асри XX ҳамчун маҳаллаи ҷудогонаи африқоиёни сиёҳпӯст, ки аз марказҳои сафедпӯстнишин ронда шуда буданд, ба вуҷуд омад. Дар ҳамин ҷо 16 июни соли 1976 шӯриши донишҷӯёни Соуэто — эътироз зидди таълими ҳатмии забони африкаанс — рух дод, ки боиси саркӯби хунин ва тақвияти ҳаракати зиддиапартеид дар ҷаҳон шуд.<ref name="brit" /> Дар Соуэто [[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту зиндагӣ кардаанд. 908rk79b17cj7l7g1dybr81tucvkdqr 1473589 1473588 2026-05-22T10:35:00Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473589 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Соуэто |номи аслӣ = Soweto |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 26|lat_min = 16|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 52|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1930-ум |масоҳат = 200,0 |баландии маркази МА = 1700 |аҳолӣ = 1 271 628 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Соуэто''' (ба англисӣ: ''Soweto'', аз ''South Western Townships'') — маҳаллаи калони [[Йоҳаннесбург]] дар музофоти Гаутенги [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар ҷанубу ғарби шаҳр воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Soweto Soweto] — Encyclopædia Britannica</ref> Соуэто бо аҳолии зиёда аз 1,2 миллион нафар яке аз пуразҳамтарин маҳаллаҳои кишвар ва маркази муҳими таърихи мубориза зидди апартеид мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Соуэто дар нимаи аввали асри XX ҳамчун маҳаллаи ҷудогонаи африқоиёни сиёҳпӯст, ки аз марказҳои сафедпӯстнишин ронда шуда буданд, ба вуҷуд омад. Дар ҳамин ҷо 16 июни соли 1976 шӯриши донишҷӯёни Соуэто — эътироз зидди таълими ҳатмии забони африкаанс — рух дод, ки боиси саркӯби хунин ва тақвияти ҳаракати зиддиапартеид дар ҷаҳон шуд.<ref name="brit" /> Дар Соуэто [[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту зиндагӣ кардаанд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Соуэто дар платои баланд (хайвелд), дар баландии тақрибан 1700 метр аз сатҳи баҳр, дар ҷанубу ғарби [[Йоҳаннесбург]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ — тобистони боронгар ва зимистони хушк — мебошад. emmtaikqq16ne3lvm8dmg3h8apw99w7 1473590 1473589 2026-05-22T10:35:13Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473590 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Соуэто |номи аслӣ = Soweto |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 26|lat_min = 16|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 52|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1930-ум |масоҳат = 200,0 |баландии маркази МА = 1700 |аҳолӣ = 1 271 628 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Соуэто''' (ба англисӣ: ''Soweto'', аз ''South Western Townships'') — маҳаллаи калони [[Йоҳаннесбург]] дар музофоти Гаутенги [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар ҷанубу ғарби шаҳр воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Soweto Soweto] — Encyclopædia Britannica</ref> Соуэто бо аҳолии зиёда аз 1,2 миллион нафар яке аз пуразҳамтарин маҳаллаҳои кишвар ва маркази муҳими таърихи мубориза зидди апартеид мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Соуэто дар нимаи аввали асри XX ҳамчун маҳаллаи ҷудогонаи африқоиёни сиёҳпӯст, ки аз марказҳои сафедпӯстнишин ронда шуда буданд, ба вуҷуд омад. Дар ҳамин ҷо 16 июни соли 1976 шӯриши донишҷӯёни Соуэто — эътироз зидди таълими ҳатмии забони африкаанс — рух дод, ки боиси саркӯби хунин ва тақвияти ҳаракати зиддиапартеид дар ҷаҳон шуд.<ref name="brit" /> Дар Соуэто [[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту зиндагӣ кардаанд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Соуэто дар платои баланд (хайвелд), дар баландии тақрибан 1700 метр аз сатҳи баҳр, дар ҷанубу ғарби [[Йоҳаннесбург]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ — тобистони боронгар ва зимистони хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Соуэто зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аксарияти сокинон африқоиёни сиёҳпӯст мебошанд; забонҳои паҳн зулу, сото, тсвана ва дигар забонҳои кишвар ҳастанд.<ref name="brit" /> Соуэто аз маҳаллаҳои бой то маҳаллаҳои камбизоат ва зумраҳои тунукагӣ фарқ мекунад. ipzghq05lpwzpzpz92vzrhlnmuo7359 1473591 1473590 2026-05-22T10:35:26Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473591 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Соуэто |номи аслӣ = Soweto |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 26|lat_min = 16|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 52|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1930-ум |масоҳат = 200,0 |баландии маркази МА = 1700 |аҳолӣ = 1 271 628 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Соуэто''' (ба англисӣ: ''Soweto'', аз ''South Western Townships'') — маҳаллаи калони [[Йоҳаннесбург]] дар музофоти Гаутенги [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар ҷанубу ғарби шаҳр воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Soweto Soweto] — Encyclopædia Britannica</ref> Соуэто бо аҳолии зиёда аз 1,2 миллион нафар яке аз пуразҳамтарин маҳаллаҳои кишвар ва маркази муҳими таърихи мубориза зидди апартеид мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Соуэто дар нимаи аввали асри XX ҳамчун маҳаллаи ҷудогонаи африқоиёни сиёҳпӯст, ки аз марказҳои сафедпӯстнишин ронда шуда буданд, ба вуҷуд омад. Дар ҳамин ҷо 16 июни соли 1976 шӯриши донишҷӯёни Соуэто — эътироз зидди таълими ҳатмии забони африкаанс — рух дод, ки боиси саркӯби хунин ва тақвияти ҳаракати зиддиапартеид дар ҷаҳон шуд.<ref name="brit" /> Дар Соуэто [[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту зиндагӣ кардаанд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Соуэто дар платои баланд (хайвелд), дар баландии тақрибан 1700 метр аз сатҳи баҳр, дар ҷанубу ғарби [[Йоҳаннесбург]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ — тобистони боронгар ва зимистони хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Соуэто зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аксарияти сокинон африқоиёни сиёҳпӯст мебошанд; забонҳои паҳн зулу, сото, тсвана ва дигар забонҳои кишвар ҳастанд.<ref name="brit" /> Соуэто аз маҳаллаҳои бой то маҳаллаҳои камбизоат ва зумраҳои тунукагӣ фарқ мекунад. == Иқтисод == Иқтисоди Соуэто бар тиҷорати чакана, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ асос меёбад; қисми зиёди сокинон дар [[Йоҳаннесбург]] кор мекунанд. Дар солҳои охир маркетҳои калон ва соҳаи сайёҳӣ дар маҳалла рушд кардаанд. tb94qymqywma8ftt178ma69d9vibwvm 1473592 1473591 2026-05-22T10:35:39Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473592 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Соуэто |номи аслӣ = Soweto |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 26|lat_min = 16|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 52|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1930-ум |масоҳат = 200,0 |баландии маркази МА = 1700 |аҳолӣ = 1 271 628 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Соуэто''' (ба англисӣ: ''Soweto'', аз ''South Western Townships'') — маҳаллаи калони [[Йоҳаннесбург]] дар музофоти Гаутенги [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар ҷанубу ғарби шаҳр воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Soweto Soweto] — Encyclopædia Britannica</ref> Соуэто бо аҳолии зиёда аз 1,2 миллион нафар яке аз пуразҳамтарин маҳаллаҳои кишвар ва маркази муҳими таърихи мубориза зидди апартеид мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Соуэто дар нимаи аввали асри XX ҳамчун маҳаллаи ҷудогонаи африқоиёни сиёҳпӯст, ки аз марказҳои сафедпӯстнишин ронда шуда буданд, ба вуҷуд омад. Дар ҳамин ҷо 16 июни соли 1976 шӯриши донишҷӯёни Соуэто — эътироз зидди таълими ҳатмии забони африкаанс — рух дод, ки боиси саркӯби хунин ва тақвияти ҳаракати зиддиапартеид дар ҷаҳон шуд.<ref name="brit" /> Дар Соуэто [[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту зиндагӣ кардаанд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Соуэто дар платои баланд (хайвелд), дар баландии тақрибан 1700 метр аз сатҳи баҳр, дар ҷанубу ғарби [[Йоҳаннесбург]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ — тобистони боронгар ва зимистони хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Соуэто зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аксарияти сокинон африқоиёни сиёҳпӯст мебошанд; забонҳои паҳн зулу, сото, тсвана ва дигар забонҳои кишвар ҳастанд.<ref name="brit" /> Соуэто аз маҳаллаҳои бой то маҳаллаҳои камбизоат ва зумраҳои тунукагӣ фарқ мекунад. == Иқтисод == Иқтисоди Соуэто бар тиҷорати чакана, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ асос меёбад; қисми зиёди сокинон дар [[Йоҳаннесбург]] кор мекунанд. Дар солҳои охир маркетҳои калон ва соҳаи сайёҳӣ дар маҳалла рушд кардаанд. == Нақлиёт == Соуэторо қаторҳои наздишаҳрӣ, шабакаи автобусҳои «Rea Vaya» ва такси-микроавтобусҳо бо [[Йоҳаннесбург]] пайваст мекунанд; шоҳроҳҳои калон аз наздикии маҳалла мегузаранд. fna9zw6r4gp7nfdktw9n2vtmfqamcis 1473593 1473592 2026-05-22T10:35:52Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473593 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Соуэто |номи аслӣ = Soweto |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 26|lat_min = 16|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 52|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1930-ум |масоҳат = 200,0 |баландии маркази МА = 1700 |аҳолӣ = 1 271 628 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Соуэто''' (ба англисӣ: ''Soweto'', аз ''South Western Townships'') — маҳаллаи калони [[Йоҳаннесбург]] дар музофоти Гаутенги [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар ҷанубу ғарби шаҳр воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Soweto Soweto] — Encyclopædia Britannica</ref> Соуэто бо аҳолии зиёда аз 1,2 миллион нафар яке аз пуразҳамтарин маҳаллаҳои кишвар ва маркази муҳими таърихи мубориза зидди апартеид мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Соуэто дар нимаи аввали асри XX ҳамчун маҳаллаи ҷудогонаи африқоиёни сиёҳпӯст, ки аз марказҳои сафедпӯстнишин ронда шуда буданд, ба вуҷуд омад. Дар ҳамин ҷо 16 июни соли 1976 шӯриши донишҷӯёни Соуэто — эътироз зидди таълими ҳатмии забони африкаанс — рух дод, ки боиси саркӯби хунин ва тақвияти ҳаракати зиддиапартеид дар ҷаҳон шуд.<ref name="brit" /> Дар Соуэто [[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту зиндагӣ кардаанд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Соуэто дар платои баланд (хайвелд), дар баландии тақрибан 1700 метр аз сатҳи баҳр, дар ҷанубу ғарби [[Йоҳаннесбург]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ — тобистони боронгар ва зимистони хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Соуэто зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аксарияти сокинон африқоиёни сиёҳпӯст мебошанд; забонҳои паҳн зулу, сото, тсвана ва дигар забонҳои кишвар ҳастанд.<ref name="brit" /> Соуэто аз маҳаллаҳои бой то маҳаллаҳои камбизоат ва зумраҳои тунукагӣ фарқ мекунад. == Иқтисод == Иқтисоди Соуэто бар тиҷорати чакана, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ асос меёбад; қисми зиёди сокинон дар [[Йоҳаннесбург]] кор мекунанд. Дар солҳои охир маркетҳои калон ва соҳаи сайёҳӣ дар маҳалла рушд кардаанд. == Нақлиёт == Соуэторо қаторҳои наздишаҳрӣ, шабакаи автобусҳои «Rea Vaya» ва такси-микроавтобусҳо бо [[Йоҳаннесбург]] пайваст мекунанд; шоҳроҳҳои калон аз наздикии маҳалла мегузаранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Соуэто кӯчаи Вилаказӣ — ягона кӯчае дар ҷаҳон, ки дар он ду барандаи ҷоизаи сулҳи Нобел ([[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту) зиндагӣ кардаанд — осорхонаи Гектор Питерсон, хонаи Мандела ва бурҷҳои маъруфи нерӯгоҳи барқии Орландо ҷойгиранд; шаҳр маркази мусиқии квайто ва ҷаз аст. pqoq39uqklxftyz80ehw4on3tn5qv23 1473594 1473593 2026-05-22T10:36:04Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1473594 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Соуэто |номи аслӣ = Soweto |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 26|lat_min = 16|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 52|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1930-ум |масоҳат = 200,0 |баландии маркази МА = 1700 |аҳолӣ = 1 271 628 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Соуэто''' (ба англисӣ: ''Soweto'', аз ''South Western Townships'') — маҳаллаи калони [[Йоҳаннесбург]] дар музофоти Гаутенги [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар ҷанубу ғарби шаҳр воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Soweto Soweto] — Encyclopædia Britannica</ref> Соуэто бо аҳолии зиёда аз 1,2 миллион нафар яке аз пуразҳамтарин маҳаллаҳои кишвар ва маркази муҳими таърихи мубориза зидди апартеид мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Соуэто дар нимаи аввали асри XX ҳамчун маҳаллаи ҷудогонаи африқоиёни сиёҳпӯст, ки аз марказҳои сафедпӯстнишин ронда шуда буданд, ба вуҷуд омад. Дар ҳамин ҷо 16 июни соли 1976 шӯриши донишҷӯёни Соуэто — эътироз зидди таълими ҳатмии забони африкаанс — рух дод, ки боиси саркӯби хунин ва тақвияти ҳаракати зиддиапартеид дар ҷаҳон шуд.<ref name="brit" /> Дар Соуэто [[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту зиндагӣ кардаанд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Соуэто дар платои баланд (хайвелд), дар баландии тақрибан 1700 метр аз сатҳи баҳр, дар ҷанубу ғарби [[Йоҳаннесбург]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ — тобистони боронгар ва зимистони хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Соуэто зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аксарияти сокинон африқоиёни сиёҳпӯст мебошанд; забонҳои паҳн зулу, сото, тсвана ва дигар забонҳои кишвар ҳастанд.<ref name="brit" /> Соуэто аз маҳаллаҳои бой то маҳаллаҳои камбизоат ва зумраҳои тунукагӣ фарқ мекунад. == Иқтисод == Иқтисоди Соуэто бар тиҷорати чакана, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ асос меёбад; қисми зиёди сокинон дар [[Йоҳаннесбург]] кор мекунанд. Дар солҳои охир маркетҳои калон ва соҳаи сайёҳӣ дар маҳалла рушд кардаанд. == Нақлиёт == Соуэторо қаторҳои наздишаҳрӣ, шабакаи автобусҳои «Rea Vaya» ва такси-микроавтобусҳо бо [[Йоҳаннесбург]] пайваст мекунанд; шоҳроҳҳои калон аз наздикии маҳалла мегузаранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Соуэто кӯчаи Вилаказӣ — ягона кӯчае дар ҷаҳон, ки дар он ду барандаи ҷоизаи сулҳи Нобел ([[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту) зиндагӣ кардаанд — осорхонаи Гектор Питерсон, хонаи Мандела ва бурҷҳои маъруфи нерӯгоҳи барқии Орландо ҷойгиранд; шаҳр маркази мусиқии квайто ва ҷаз аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Нелсон Мандела]] * [[Африқо]] hyf8etf3tzzxs6n5j1t5q9wp4xdh4d9 1473595 1473594 2026-05-22T10:36:17Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1473595 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Соуэто |номи аслӣ = Soweto |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 26|lat_min = 16|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 52|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1930-ум |масоҳат = 200,0 |баландии маркази МА = 1700 |аҳолӣ = 1 271 628 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Соуэто''' (ба англисӣ: ''Soweto'', аз ''South Western Townships'') — маҳаллаи калони [[Йоҳаннесбург]] дар музофоти Гаутенги [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар ҷанубу ғарби шаҳр воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Soweto Soweto] — Encyclopædia Britannica</ref> Соуэто бо аҳолии зиёда аз 1,2 миллион нафар яке аз пуразҳамтарин маҳаллаҳои кишвар ва маркази муҳими таърихи мубориза зидди апартеид мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Соуэто дар нимаи аввали асри XX ҳамчун маҳаллаи ҷудогонаи африқоиёни сиёҳпӯст, ки аз марказҳои сафедпӯстнишин ронда шуда буданд, ба вуҷуд омад. Дар ҳамин ҷо 16 июни соли 1976 шӯриши донишҷӯёни Соуэто — эътироз зидди таълими ҳатмии забони африкаанс — рух дод, ки боиси саркӯби хунин ва тақвияти ҳаракати зиддиапартеид дар ҷаҳон шуд.<ref name="brit" /> Дар Соуэто [[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту зиндагӣ кардаанд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Соуэто дар платои баланд (хайвелд), дар баландии тақрибан 1700 метр аз сатҳи баҳр, дар ҷанубу ғарби [[Йоҳаннесбург]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ — тобистони боронгар ва зимистони хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Соуэто зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аксарияти сокинон африқоиёни сиёҳпӯст мебошанд; забонҳои паҳн зулу, сото, тсвана ва дигар забонҳои кишвар ҳастанд.<ref name="brit" /> Соуэто аз маҳаллаҳои бой то маҳаллаҳои камбизоат ва зумраҳои тунукагӣ фарқ мекунад. == Иқтисод == Иқтисоди Соуэто бар тиҷорати чакана, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ асос меёбад; қисми зиёди сокинон дар [[Йоҳаннесбург]] кор мекунанд. Дар солҳои охир маркетҳои калон ва соҳаи сайёҳӣ дар маҳалла рушд кардаанд. == Нақлиёт == Соуэторо қаторҳои наздишаҳрӣ, шабакаи автобусҳои «Rea Vaya» ва такси-микроавтобусҳо бо [[Йоҳаннесбург]] пайваст мекунанд; шоҳроҳҳои калон аз наздикии маҳалла мегузаранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Соуэто кӯчаи Вилаказӣ — ягона кӯчае дар ҷаҳон, ки дар он ду барандаи ҷоизаи сулҳи Нобел ([[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту) зиндагӣ кардаанд — осорхонаи Гектор Питерсон, хонаи Мандела ва бурҷҳои маъруфи нерӯгоҳи барқии Орландо ҷойгиранд; шаҳр маркази мусиқии квайто ва ҷаз аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Нелсон Мандела]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} smxhfx9vk0cz7ln1sf9l9mqqkfcz2gi 1473596 1473595 2026-05-22T10:36:30Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1473596 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Соуэто |номи аслӣ = Soweto |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 26|lat_min = 16|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 52|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1930-ум |масоҳат = 200,0 |баландии маркази МА = 1700 |аҳолӣ = 1 271 628 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Соуэто''' (ба англисӣ: ''Soweto'', аз ''South Western Townships'') — маҳаллаи калони [[Йоҳаннесбург]] дар музофоти Гаутенги [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар ҷанубу ғарби шаҳр воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Soweto Soweto] — Encyclopædia Britannica</ref> Соуэто бо аҳолии зиёда аз 1,2 миллион нафар яке аз пуразҳамтарин маҳаллаҳои кишвар ва маркази муҳими таърихи мубориза зидди апартеид мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Соуэто дар нимаи аввали асри XX ҳамчун маҳаллаи ҷудогонаи африқоиёни сиёҳпӯст, ки аз марказҳои сафедпӯстнишин ронда шуда буданд, ба вуҷуд омад. Дар ҳамин ҷо 16 июни соли 1976 шӯриши донишҷӯёни Соуэто — эътироз зидди таълими ҳатмии забони африкаанс — рух дод, ки боиси саркӯби хунин ва тақвияти ҳаракати зиддиапартеид дар ҷаҳон шуд.<ref name="brit" /> Дар Соуэто [[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту зиндагӣ кардаанд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Соуэто дар платои баланд (хайвелд), дар баландии тақрибан 1700 метр аз сатҳи баҳр, дар ҷанубу ғарби [[Йоҳаннесбург]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ — тобистони боронгар ва зимистони хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Соуэто зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аксарияти сокинон африқоиёни сиёҳпӯст мебошанд; забонҳои паҳн зулу, сото, тсвана ва дигар забонҳои кишвар ҳастанд.<ref name="brit" /> Соуэто аз маҳаллаҳои бой то маҳаллаҳои камбизоат ва зумраҳои тунукагӣ фарқ мекунад. == Иқтисод == Иқтисоди Соуэто бар тиҷорати чакана, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ асос меёбад; қисми зиёди сокинон дар [[Йоҳаннесбург]] кор мекунанд. Дар солҳои охир маркетҳои калон ва соҳаи сайёҳӣ дар маҳалла рушд кардаанд. == Нақлиёт == Соуэторо қаторҳои наздишаҳрӣ, шабакаи автобусҳои «Rea Vaya» ва такси-микроавтобусҳо бо [[Йоҳаннесбург]] пайваст мекунанд; шоҳроҳҳои калон аз наздикии маҳалла мегузаранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Соуэто кӯчаи Вилаказӣ — ягона кӯчае дар ҷаҳон, ки дар он ду барандаи ҷоизаи сулҳи Нобел ([[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту) зиндагӣ кардаанд — осорхонаи Гектор Питерсон, хонаи Мандела ва бурҷҳои маъруфи нерӯгоҳи барқии Орландо ҷойгиранд; шаҳр маркази мусиқии квайто ва ҷаз аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Нелсон Мандела]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Soweto Соуэто дар Encyclopædia Britannica] nmkfh8jbaezjtbjc5havj3i1ndhngty 1473597 1473596 2026-05-22T10:36:43Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1473597 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Соуэто |номи аслӣ = Soweto |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 26|lat_min = 16|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 52|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1930-ум |масоҳат = 200,0 |баландии маркази МА = 1700 |аҳолӣ = 1 271 628 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Соуэто''' (ба англисӣ: ''Soweto'', аз ''South Western Townships'') — маҳаллаи калони [[Йоҳаннесбург]] дар музофоти Гаутенги [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар ҷанубу ғарби шаҳр воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Soweto Soweto] — Encyclopædia Britannica</ref> Соуэто бо аҳолии зиёда аз 1,2 миллион нафар яке аз пуразҳамтарин маҳаллаҳои кишвар ва маркази муҳими таърихи мубориза зидди апартеид мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Соуэто дар нимаи аввали асри XX ҳамчун маҳаллаи ҷудогонаи африқоиёни сиёҳпӯст, ки аз марказҳои сафедпӯстнишин ронда шуда буданд, ба вуҷуд омад. Дар ҳамин ҷо 16 июни соли 1976 шӯриши донишҷӯёни Соуэто — эътироз зидди таълими ҳатмии забони африкаанс — рух дод, ки боиси саркӯби хунин ва тақвияти ҳаракати зиддиапартеид дар ҷаҳон шуд.<ref name="brit" /> Дар Соуэто [[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту зиндагӣ кардаанд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Соуэто дар платои баланд (хайвелд), дар баландии тақрибан 1700 метр аз сатҳи баҳр, дар ҷанубу ғарби [[Йоҳаннесбург]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ — тобистони боронгар ва зимистони хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Соуэто зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аксарияти сокинон африқоиёни сиёҳпӯст мебошанд; забонҳои паҳн зулу, сото, тсвана ва дигар забонҳои кишвар ҳастанд.<ref name="brit" /> Соуэто аз маҳаллаҳои бой то маҳаллаҳои камбизоат ва зумраҳои тунукагӣ фарқ мекунад. == Иқтисод == Иқтисоди Соуэто бар тиҷорати чакана, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ асос меёбад; қисми зиёди сокинон дар [[Йоҳаннесбург]] кор мекунанд. Дар солҳои охир маркетҳои калон ва соҳаи сайёҳӣ дар маҳалла рушд кардаанд. == Нақлиёт == Соуэторо қаторҳои наздишаҳрӣ, шабакаи автобусҳои «Rea Vaya» ва такси-микроавтобусҳо бо [[Йоҳаннесбург]] пайваст мекунанд; шоҳроҳҳои калон аз наздикии маҳалла мегузаранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Соуэто кӯчаи Вилаказӣ — ягона кӯчае дар ҷаҳон, ки дар он ду барандаи ҷоизаи сулҳи Нобел ([[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту) зиндагӣ кардаанд — осорхонаи Гектор Питерсон, хонаи Мандела ва бурҷҳои маъруфи нерӯгоҳи барқии Орландо ҷойгиранд; шаҳр маркази мусиқии квайто ва ҷаз аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Нелсон Мандела]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Soweto Соуэто дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] 733vpuso5kdwn00fv2dw6n8rn24ixrj 1473691 1473597 2026-05-22T11:07:41Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ: «плато» → «паҳна» 1473691 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Соуэто |номи аслӣ = Soweto |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 26|lat_min = 16|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 27|lon_min = 52|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1930-ум |масоҳат = 200,0 |баландии маркази МА = 1700 |аҳолӣ = 1 271 628 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Соуэто''' (ба англисӣ: ''Soweto'', аз ''South Western Townships'') — маҳаллаи калони [[Йоҳаннесбург]] дар музофоти Гаутенги [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар ҷанубу ғарби шаҳр воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Soweto Soweto] — Encyclopædia Britannica</ref> Соуэто бо аҳолии зиёда аз 1,2 миллион нафар яке аз пуразҳамтарин маҳаллаҳои кишвар ва маркази муҳими таърихи мубориза зидди апартеид мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Соуэто дар нимаи аввали асри XX ҳамчун маҳаллаи ҷудогонаи африқоиёни сиёҳпӯст, ки аз марказҳои сафедпӯстнишин ронда шуда буданд, ба вуҷуд омад. Дар ҳамин ҷо 16 июни соли 1976 шӯриши донишҷӯёни Соуэто — эътироз зидди таълими ҳатмии забони африкаанс — рух дод, ки боиси саркӯби хунин ва тақвияти ҳаракати зиддиапартеид дар ҷаҳон шуд.<ref name="brit" /> Дар Соуэто [[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту зиндагӣ кардаанд. == Ҷуғрофия ва иқлим == Соуэто дар паҳнаи баланд (хайвелд), дар баландии тақрибан 1700 метр аз сатҳи баҳр, дар ҷанубу ғарби [[Йоҳаннесбург]] воқеъ аст; иқлими он субтропикии баландкӯҳӣ — тобистони боронгар ва зимистони хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Соуэто зиёда аз 1,2 миллион нафар буда, аксарияти сокинон африқоиёни сиёҳпӯст мебошанд; забонҳои паҳн зулу, сото, тсвана ва дигар забонҳои кишвар ҳастанд.<ref name="brit" /> Соуэто аз маҳаллаҳои бой то маҳаллаҳои камбизоат ва зумраҳои тунукагӣ фарқ мекунад. == Иқтисод == Иқтисоди Соуэто бар тиҷорати чакана, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ асос меёбад; қисми зиёди сокинон дар [[Йоҳаннесбург]] кор мекунанд. Дар солҳои охир маркетҳои калон ва соҳаи сайёҳӣ дар маҳалла рушд кардаанд. == Нақлиёт == Соуэторо қаторҳои наздишаҳрӣ, шабакаи автобусҳои «Rea Vaya» ва такси-микроавтобусҳо бо [[Йоҳаннесбург]] пайваст мекунанд; шоҳроҳҳои калон аз наздикии маҳалла мегузаранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар Соуэто кӯчаи Вилаказӣ — ягона кӯчае дар ҷаҳон, ки дар он ду барандаи ҷоизаи сулҳи Нобел ([[Нелсон Мандела]] ва Десмонд Туту) зиндагӣ кардаанд — осорхонаи Гектор Питерсон, хонаи Мандела ва бурҷҳои маъруфи нерӯгоҳи барқии Орландо ҷойгиранд; шаҳр маркази мусиқии квайто ва ҷаз аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Нелсон Мандела]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Soweto Соуэто дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] 13e85z2y94u82xbecbklla0wrwhxm71 0 331630 1473598 2026-05-22T10:36:59Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1473598 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Питермаритсбург |номи аслӣ = Pietermaritzburg |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 29|lat_min = 36|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 23|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1838 |масоҳат = 186,1 |баландии маркази МА = 596 |аҳолӣ = 618 536 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Питермаритсбург''' (ба англисӣ: ''Pietermaritzburg'') — пойтахти музофоти Квазулу-Натали [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дувумин шаҳри калони ин музофот пас аз [[Дурбан]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pietermaritzburg Pietermaritzburg] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, шаҳр бо меъмории даврони мустамликавӣ ва боғҳои худ машҳур аст.<ref name="brit" /> dzwxwkxqo5uz3c2ywmgmwa91j6wjtz8 1473599 1473598 2026-05-22T10:37:12Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473599 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Питермаритсбург |номи аслӣ = Pietermaritzburg |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 29|lat_min = 36|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 23|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1838 |масоҳат = 186,1 |баландии маркази МА = 596 |аҳолӣ = 618 536 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Питермаритсбург''' (ба англисӣ: ''Pietermaritzburg'') — пойтахти музофоти Квазулу-Натали [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дувумин шаҳри калони ин музофот пас аз [[Дурбан]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pietermaritzburg Pietermaritzburg] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, шаҳр бо меъмории даврони мустамликавӣ ва боғҳои худ машҳур аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1838 аз ҷониби муҳоҷирони бур (фуртреккерҳо) бунёд шуд ва ба ифтихори роҳбарони онҳо Пит Ретиф ва Герт Маритс ном гирифт; пас аз он зери ҳукмронии [[Британияи Кабир]] ба маркази мустамликаи Натал табдил ёфт. Соли 1893 дар истгоҳи роҳи оҳани ҳамин шаҳр Маҳатма Ганди — ҳангоми аз вагон бароварданаш бар асоси нажод — таҷрибаи ҳалкунанда касб кард, ки ба мубориза барои ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ оғоз бахшид.<ref name="brit" /> 7m2fw60c95cl56gntkqi9wq2syive1x 1473600 1473599 2026-05-22T10:37:25Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473600 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Питермаритсбург |номи аслӣ = Pietermaritzburg |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 29|lat_min = 36|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 23|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1838 |масоҳат = 186,1 |баландии маркази МА = 596 |аҳолӣ = 618 536 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Питермаритсбург''' (ба англисӣ: ''Pietermaritzburg'') — пойтахти музофоти Квазулу-Натали [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дувумин шаҳри калони ин музофот пас аз [[Дурбан]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pietermaritzburg Pietermaritzburg] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, шаҳр бо меъмории даврони мустамликавӣ ва боғҳои худ машҳур аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1838 аз ҷониби муҳоҷирони бур (фуртреккерҳо) бунёд шуд ва ба ифтихори роҳбарони онҳо Пит Ретиф ва Герт Маритс ном гирифт; пас аз он зери ҳукмронии [[Британияи Кабир]] ба маркази мустамликаи Натал табдил ёфт. Соли 1893 дар истгоҳи роҳи оҳани ҳамин шаҳр Маҳатма Ганди — ҳангоми аз вагон бароварданаш бар асоси нажод — таҷрибаи ҳалкунанда касб кард, ки ба мубориза барои ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ оғоз бахшид.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Питермаритсбург дар водии серсабз дар доманаи кӯҳҳои Драконӣ, дар баландии тақрибан 600 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии намнок — тобистони гарм ва боронгар, зимистони муътадил — мебошад. on8ze2eitcr9cy4q1pg6z7s5cb4mtxo 1473601 1473600 2026-05-22T10:37:38Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473601 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Питермаритсбург |номи аслӣ = Pietermaritzburg |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 29|lat_min = 36|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 23|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1838 |масоҳат = 186,1 |баландии маркази МА = 596 |аҳолӣ = 618 536 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Питермаритсбург''' (ба англисӣ: ''Pietermaritzburg'') — пойтахти музофоти Квазулу-Натали [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дувумин шаҳри калони ин музофот пас аз [[Дурбан]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pietermaritzburg Pietermaritzburg] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, шаҳр бо меъмории даврони мустамликавӣ ва боғҳои худ машҳур аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1838 аз ҷониби муҳоҷирони бур (фуртреккерҳо) бунёд шуд ва ба ифтихори роҳбарони онҳо Пит Ретиф ва Герт Маритс ном гирифт; пас аз он зери ҳукмронии [[Британияи Кабир]] ба маркази мустамликаи Натал табдил ёфт. Соли 1893 дар истгоҳи роҳи оҳани ҳамин шаҳр Маҳатма Ганди — ҳангоми аз вагон бароварданаш бар асоси нажод — таҷрибаи ҳалкунанда касб кард, ки ба мубориза барои ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ оғоз бахшид.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Питермаритсбург дар водии серсабз дар доманаи кӯҳҳои Драконӣ, дар баландии тақрибан 600 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии намнок — тобистони гарм ва боронгар, зимистони муътадил — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Питермаритсбург зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон зулутабор ва ҳиндитабор мебошанд; забонҳои паҳн зулу, англисӣ ва африкаанс ҳастанд.<ref name="brit" /> gp8quxg6rzj7ubgzlg3pphums8wiuco 1473602 1473601 2026-05-22T10:37:51Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473602 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Питермаритсбург |номи аслӣ = Pietermaritzburg |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 29|lat_min = 36|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 23|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1838 |масоҳат = 186,1 |баландии маркази МА = 596 |аҳолӣ = 618 536 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Питермаритсбург''' (ба англисӣ: ''Pietermaritzburg'') — пойтахти музофоти Квазулу-Натали [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дувумин шаҳри калони ин музофот пас аз [[Дурбан]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pietermaritzburg Pietermaritzburg] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, шаҳр бо меъмории даврони мустамликавӣ ва боғҳои худ машҳур аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1838 аз ҷониби муҳоҷирони бур (фуртреккерҳо) бунёд шуд ва ба ифтихори роҳбарони онҳо Пит Ретиф ва Герт Маритс ном гирифт; пас аз он зери ҳукмронии [[Британияи Кабир]] ба маркази мустамликаи Натал табдил ёфт. Соли 1893 дар истгоҳи роҳи оҳани ҳамин шаҳр Маҳатма Ганди — ҳангоми аз вагон бароварданаш бар асоси нажод — таҷрибаи ҳалкунанда касб кард, ки ба мубориза барои ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ оғоз бахшид.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Питермаритсбург дар водии серсабз дар доманаи кӯҳҳои Драконӣ, дар баландии тақрибан 600 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии намнок — тобистони гарм ва боронгар, зимистони муътадил — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Питермаритсбург зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон зулутабор ва ҳиндитабор мебошанд; забонҳои паҳн зулу, англисӣ ва африкаанс ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар идораҳои давлатии музофот, маориф, саноати алюминий, чӯб ва коғаз, кишоварзӣ ва тиҷорат асос меёбад; шаҳр гиреҳи нақлиётии байни [[Дурбан]] ва дохили кишвар аст. pc7xl5kbfujedbdhqk677si093syaes 1473603 1473602 2026-05-22T10:38:03Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473603 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Питермаритсбург |номи аслӣ = Pietermaritzburg |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 29|lat_min = 36|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 23|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1838 |масоҳат = 186,1 |баландии маркази МА = 596 |аҳолӣ = 618 536 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Питермаритсбург''' (ба англисӣ: ''Pietermaritzburg'') — пойтахти музофоти Квазулу-Натали [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дувумин шаҳри калони ин музофот пас аз [[Дурбан]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pietermaritzburg Pietermaritzburg] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, шаҳр бо меъмории даврони мустамликавӣ ва боғҳои худ машҳур аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1838 аз ҷониби муҳоҷирони бур (фуртреккерҳо) бунёд шуд ва ба ифтихори роҳбарони онҳо Пит Ретиф ва Герт Маритс ном гирифт; пас аз он зери ҳукмронии [[Британияи Кабир]] ба маркази мустамликаи Натал табдил ёфт. Соли 1893 дар истгоҳи роҳи оҳани ҳамин шаҳр Маҳатма Ганди — ҳангоми аз вагон бароварданаш бар асоси нажод — таҷрибаи ҳалкунанда касб кард, ки ба мубориза барои ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ оғоз бахшид.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Питермаритсбург дар водии серсабз дар доманаи кӯҳҳои Драконӣ, дар баландии тақрибан 600 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии намнок — тобистони гарм ва боронгар, зимистони муътадил — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Питермаритсбург зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон зулутабор ва ҳиндитабор мебошанд; забонҳои паҳн зулу, англисӣ ва африкаанс ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар идораҳои давлатии музофот, маориф, саноати алюминий, чӯб ва коғаз, кишоварзӣ ва тиҷорат асос меёбад; шаҳр гиреҳи нақлиётии байни [[Дурбан]] ва дохили кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Питермаритсбург истгоҳи роҳи оҳан, фурудгоҳи Орибӣ ва шоҳроҳи асосии N3 (Дурбан–Йоҳаннесбург) мегузаранд; шаҳр нуқтаи муҳими ин шоҳроҳ мебошад. 1hggk7btxc6xdvsqkfjd9uss7uvoc99 1473604 1473603 2026-05-22T10:38:16Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473604 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Питермаритсбург |номи аслӣ = Pietermaritzburg |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 29|lat_min = 36|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 23|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1838 |масоҳат = 186,1 |баландии маркази МА = 596 |аҳолӣ = 618 536 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Питермаритсбург''' (ба англисӣ: ''Pietermaritzburg'') — пойтахти музофоти Квазулу-Натали [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дувумин шаҳри калони ин музофот пас аз [[Дурбан]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pietermaritzburg Pietermaritzburg] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, шаҳр бо меъмории даврони мустамликавӣ ва боғҳои худ машҳур аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1838 аз ҷониби муҳоҷирони бур (фуртреккерҳо) бунёд шуд ва ба ифтихори роҳбарони онҳо Пит Ретиф ва Герт Маритс ном гирифт; пас аз он зери ҳукмронии [[Британияи Кабир]] ба маркази мустамликаи Натал табдил ёфт. Соли 1893 дар истгоҳи роҳи оҳани ҳамин шаҳр Маҳатма Ганди — ҳангоми аз вагон бароварданаш бар асоси нажод — таҷрибаи ҳалкунанда касб кард, ки ба мубориза барои ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ оғоз бахшид.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Питермаритсбург дар водии серсабз дар доманаи кӯҳҳои Драконӣ, дар баландии тақрибан 600 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии намнок — тобистони гарм ва боронгар, зимистони муътадил — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Питермаритсбург зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон зулутабор ва ҳиндитабор мебошанд; забонҳои паҳн зулу, англисӣ ва африкаанс ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар идораҳои давлатии музофот, маориф, саноати алюминий, чӯб ва коғаз, кишоварзӣ ва тиҷорат асос меёбад; шаҳр гиреҳи нақлиётии байни [[Дурбан]] ва дохили кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Питермаритсбург истгоҳи роҳи оҳан, фурудгоҳи Орибӣ ва шоҳроҳи асосии N3 (Дурбан–Йоҳаннесбург) мегузаранд; шаҳр нуқтаи муҳими ин шоҳроҳ мебошад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Питермаритсбург биноҳои таърихии тахтапӯши сурх (аз ҷумла толори шаҳрдории кӯҳнаи кирпичин — яке аз бузургтарин биноҳои кирпичин дар нимкураи ҷанубӣ), боғи ботаникии миллӣ ва осорхонаҳо ҷойгиранд; шаҳр оғози марафони машҳури «Comrades Marathon» аст. cpa3or035gwke1ccgybkioh85nufkzx 1473605 1473604 2026-05-22T10:38:29Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1473605 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Питермаритсбург |номи аслӣ = Pietermaritzburg |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 29|lat_min = 36|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 23|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1838 |масоҳат = 186,1 |баландии маркази МА = 596 |аҳолӣ = 618 536 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Питермаритсбург''' (ба англисӣ: ''Pietermaritzburg'') — пойтахти музофоти Квазулу-Натали [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дувумин шаҳри калони ин музофот пас аз [[Дурбан]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pietermaritzburg Pietermaritzburg] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, шаҳр бо меъмории даврони мустамликавӣ ва боғҳои худ машҳур аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1838 аз ҷониби муҳоҷирони бур (фуртреккерҳо) бунёд шуд ва ба ифтихори роҳбарони онҳо Пит Ретиф ва Герт Маритс ном гирифт; пас аз он зери ҳукмронии [[Британияи Кабир]] ба маркази мустамликаи Натал табдил ёфт. Соли 1893 дар истгоҳи роҳи оҳани ҳамин шаҳр Маҳатма Ганди — ҳангоми аз вагон бароварданаш бар асоси нажод — таҷрибаи ҳалкунанда касб кард, ки ба мубориза барои ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ оғоз бахшид.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Питермаритсбург дар водии серсабз дар доманаи кӯҳҳои Драконӣ, дар баландии тақрибан 600 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии намнок — тобистони гарм ва боронгар, зимистони муътадил — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Питермаритсбург зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон зулутабор ва ҳиндитабор мебошанд; забонҳои паҳн зулу, англисӣ ва африкаанс ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар идораҳои давлатии музофот, маориф, саноати алюминий, чӯб ва коғаз, кишоварзӣ ва тиҷорат асос меёбад; шаҳр гиреҳи нақлиётии байни [[Дурбан]] ва дохили кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Питермаритсбург истгоҳи роҳи оҳан, фурудгоҳи Орибӣ ва шоҳроҳи асосии N3 (Дурбан–Йоҳаннесбург) мегузаранд; шаҳр нуқтаи муҳими ин шоҳроҳ мебошад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Питермаритсбург биноҳои таърихии тахтапӯши сурх (аз ҷумла толори шаҳрдории кӯҳнаи кирпичин — яке аз бузургтарин биноҳои кирпичин дар нимкураи ҷанубӣ), боғи ботаникии миллӣ ва осорхонаҳо ҷойгиранд; шаҳр оғози марафони машҳури «Comrades Marathon» аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Дурбан]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Африқо]] ki82pldrqno6m1ugvahxgwe9gixxl1o 1473606 1473605 2026-05-22T10:38:42Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1473606 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Питермаритсбург |номи аслӣ = Pietermaritzburg |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 29|lat_min = 36|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 23|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1838 |масоҳат = 186,1 |баландии маркази МА = 596 |аҳолӣ = 618 536 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Питермаритсбург''' (ба англисӣ: ''Pietermaritzburg'') — пойтахти музофоти Квазулу-Натали [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дувумин шаҳри калони ин музофот пас аз [[Дурбан]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pietermaritzburg Pietermaritzburg] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, шаҳр бо меъмории даврони мустамликавӣ ва боғҳои худ машҳур аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1838 аз ҷониби муҳоҷирони бур (фуртреккерҳо) бунёд шуд ва ба ифтихори роҳбарони онҳо Пит Ретиф ва Герт Маритс ном гирифт; пас аз он зери ҳукмронии [[Британияи Кабир]] ба маркази мустамликаи Натал табдил ёфт. Соли 1893 дар истгоҳи роҳи оҳани ҳамин шаҳр Маҳатма Ганди — ҳангоми аз вагон бароварданаш бар асоси нажод — таҷрибаи ҳалкунанда касб кард, ки ба мубориза барои ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ оғоз бахшид.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Питермаритсбург дар водии серсабз дар доманаи кӯҳҳои Драконӣ, дар баландии тақрибан 600 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии намнок — тобистони гарм ва боронгар, зимистони муътадил — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Питермаритсбург зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон зулутабор ва ҳиндитабор мебошанд; забонҳои паҳн зулу, англисӣ ва африкаанс ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар идораҳои давлатии музофот, маориф, саноати алюминий, чӯб ва коғаз, кишоварзӣ ва тиҷорат асос меёбад; шаҳр гиреҳи нақлиётии байни [[Дурбан]] ва дохили кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Питермаритсбург истгоҳи роҳи оҳан, фурудгоҳи Орибӣ ва шоҳроҳи асосии N3 (Дурбан–Йоҳаннесбург) мегузаранд; шаҳр нуқтаи муҳими ин шоҳроҳ мебошад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Питермаритсбург биноҳои таърихии тахтапӯши сурх (аз ҷумла толори шаҳрдории кӯҳнаи кирпичин — яке аз бузургтарин биноҳои кирпичин дар нимкураи ҷанубӣ), боғи ботаникии миллӣ ва осорхонаҳо ҷойгиранд; шаҳр оғози марафони машҳури «Comrades Marathon» аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Дурбан]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} l1zhocq9zyell5hq7cmjkdkdepq5dh9 1473607 1473606 2026-05-22T10:38:54Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1473607 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Питермаритсбург |номи аслӣ = Pietermaritzburg |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 29|lat_min = 36|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 23|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1838 |масоҳат = 186,1 |баландии маркази МА = 596 |аҳолӣ = 618 536 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Питермаритсбург''' (ба англисӣ: ''Pietermaritzburg'') — пойтахти музофоти Квазулу-Натали [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дувумин шаҳри калони ин музофот пас аз [[Дурбан]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pietermaritzburg Pietermaritzburg] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, шаҳр бо меъмории даврони мустамликавӣ ва боғҳои худ машҳур аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1838 аз ҷониби муҳоҷирони бур (фуртреккерҳо) бунёд шуд ва ба ифтихори роҳбарони онҳо Пит Ретиф ва Герт Маритс ном гирифт; пас аз он зери ҳукмронии [[Британияи Кабир]] ба маркази мустамликаи Натал табдил ёфт. Соли 1893 дар истгоҳи роҳи оҳани ҳамин шаҳр Маҳатма Ганди — ҳангоми аз вагон бароварданаш бар асоси нажод — таҷрибаи ҳалкунанда касб кард, ки ба мубориза барои ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ оғоз бахшид.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Питермаритсбург дар водии серсабз дар доманаи кӯҳҳои Драконӣ, дар баландии тақрибан 600 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии намнок — тобистони гарм ва боронгар, зимистони муътадил — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Питермаритсбург зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон зулутабор ва ҳиндитабор мебошанд; забонҳои паҳн зулу, англисӣ ва африкаанс ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар идораҳои давлатии музофот, маориф, саноати алюминий, чӯб ва коғаз, кишоварзӣ ва тиҷорат асос меёбад; шаҳр гиреҳи нақлиётии байни [[Дурбан]] ва дохили кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Питермаритсбург истгоҳи роҳи оҳан, фурудгоҳи Орибӣ ва шоҳроҳи асосии N3 (Дурбан–Йоҳаннесбург) мегузаранд; шаҳр нуқтаи муҳими ин шоҳроҳ мебошад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Питермаритсбург биноҳои таърихии тахтапӯши сурх (аз ҷумла толори шаҳрдории кӯҳнаи кирпичин — яке аз бузургтарин биноҳои кирпичин дар нимкураи ҷанубӣ), боғи ботаникии миллӣ ва осорхонаҳо ҷойгиранд; шаҳр оғози марафони машҳури «Comrades Marathon» аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Дурбан]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Pietermaritzburg Питермаритсбург дар Encyclopædia Britannica] hriec8cwacym4az7i0gmp3qxvr2opq0 1473608 1473607 2026-05-22T10:39:07Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1473608 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Питермаритсбург |номи аслӣ = Pietermaritzburg |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 29|lat_min = 36|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 30|lon_min = 23|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1838 |масоҳат = 186,1 |баландии маркази МА = 596 |аҳолӣ = 618 536 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Питермаритсбург''' (ба англисӣ: ''Pietermaritzburg'') — пойтахти музофоти Квазулу-Натали [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, дувумин шаҳри калони ин музофот пас аз [[Дурбан]] аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Pietermaritzburg Pietermaritzburg] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, шаҳр бо меъмории даврони мустамликавӣ ва боғҳои худ машҳур аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1838 аз ҷониби муҳоҷирони бур (фуртреккерҳо) бунёд шуд ва ба ифтихори роҳбарони онҳо Пит Ретиф ва Герт Маритс ном гирифт; пас аз он зери ҳукмронии [[Британияи Кабир]] ба маркази мустамликаи Натал табдил ёфт. Соли 1893 дар истгоҳи роҳи оҳани ҳамин шаҳр Маҳатма Ганди — ҳангоми аз вагон бароварданаш бар асоси нажод — таҷрибаи ҳалкунанда касб кард, ки ба мубориза барои ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ оғоз бахшид.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Питермаритсбург дар водии серсабз дар доманаи кӯҳҳои Драконӣ, дар баландии тақрибан 600 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии намнок — тобистони гарм ва боронгар, зимистони муътадил — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Питермаритсбург зиёда аз 600 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон зулутабор ва ҳиндитабор мебошанд; забонҳои паҳн зулу, англисӣ ва африкаанс ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр бар идораҳои давлатии музофот, маориф, саноати алюминий, чӯб ва коғаз, кишоварзӣ ва тиҷорат асос меёбад; шаҳр гиреҳи нақлиётии байни [[Дурбан]] ва дохили кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Питермаритсбург истгоҳи роҳи оҳан, фурудгоҳи Орибӣ ва шоҳроҳи асосии N3 (Дурбан–Йоҳаннесбург) мегузаранд; шаҳр нуқтаи муҳими ин шоҳроҳ мебошад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Питермаритсбург биноҳои таърихии тахтапӯши сурх (аз ҷумла толори шаҳрдории кӯҳнаи кирпичин — яке аз бузургтарин биноҳои кирпичин дар нимкураи ҷанубӣ), боғи ботаникии миллӣ ва осорхонаҳо ҷойгиранд; шаҳр оғози марафони машҳури «Comrades Marathon» аст. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Дурбан]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Pietermaritzburg Питермаритсбург дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] tr4d0tr9hbvlxxzyc17obxmw0pqopzf 0 331631 1473609 2026-05-22T10:39:24Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1473609 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Полокване |номи аслӣ = Polokwane |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 23|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 29|lon_min = 27|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1886 |масоҳат = 240,0 |баландии маркази МА = 1310 |аҳолӣ = 130 028 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Полокване''' (то соли 2003 — ''Питерсбург''; ба англисӣ: ''Polokwane'') — пойтахти музофоти Лимпопои [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] ва бузургтарин шаҳри шимоли кишвар буда, дар роҳи асосии байни [[Претория]] ва Зимбабве воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Polokwane Polokwane] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 130 ҳазор нафар (бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор) аст.<ref name="brit" /> 8irm9l3bqc5xwm09apt1z1owq552p49 1473610 1473609 2026-05-22T10:39:37Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473610 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Полокване |номи аслӣ = Polokwane |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 23|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 29|lon_min = 27|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1886 |масоҳат = 240,0 |баландии маркази МА = 1310 |аҳолӣ = 130 028 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Полокване''' (то соли 2003 — ''Питерсбург''; ба англисӣ: ''Polokwane'') — пойтахти музофоти Лимпопои [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] ва бузургтарин шаҳри шимоли кишвар буда, дар роҳи асосии байни [[Претория]] ва Зимбабве воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Polokwane Polokwane] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 130 ҳазор нафар (бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор) аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1886 аз ҷониби муҳоҷирони бур бо номи «Питерсбург» бунёд шуд; пас аз анҷоми апартеид соли 2003 номи африқоии «Полокване» (ба забони сепеди — «макони амният»)-ро гирифт.<ref name="brit" /> p87eh0hbl2nmyqcbuc2elicdnmztc96 1473611 1473610 2026-05-22T10:39:50Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473611 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Полокване |номи аслӣ = Polokwane |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 23|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 29|lon_min = 27|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1886 |масоҳат = 240,0 |баландии маркази МА = 1310 |аҳолӣ = 130 028 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Полокване''' (то соли 2003 — ''Питерсбург''; ба англисӣ: ''Polokwane'') — пойтахти музофоти Лимпопои [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] ва бузургтарин шаҳри шимоли кишвар буда, дар роҳи асосии байни [[Претория]] ва Зимбабве воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Polokwane Polokwane] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 130 ҳазор нафар (бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор) аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1886 аз ҷониби муҳоҷирони бур бо номи «Питерсбург» бунёд шуд; пас аз анҷоми апартеид соли 2003 номи африқоии «Полокване» (ба забони сепеди — «макони амният»)-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Полокване дар платои баланд дар музофоти Лимпопо, дар баландии тақрибан 1300 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии нимхушк — гарм ва хушк бо тобистони боронгар — мебошад. 26r3hwy2issjgqgci6d01yg309nwgza 1473612 1473611 2026-05-22T10:40:02Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473612 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Полокване |номи аслӣ = Polokwane |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 23|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 29|lon_min = 27|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1886 |масоҳат = 240,0 |баландии маркази МА = 1310 |аҳолӣ = 130 028 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Полокване''' (то соли 2003 — ''Питерсбург''; ба англисӣ: ''Polokwane'') — пойтахти музофоти Лимпопои [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] ва бузургтарин шаҳри шимоли кишвар буда, дар роҳи асосии байни [[Претория]] ва Зимбабве воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Polokwane Polokwane] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 130 ҳазор нафар (бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор) аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1886 аз ҷониби муҳоҷирони бур бо номи «Питерсбург» бунёд шуд; пас аз анҷоми апартеид соли 2003 номи африқоии «Полокване» (ба забони сепеди — «макони амният»)-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Полокване дар платои баланд дар музофоти Лимпопо, дар баландии тақрибан 1300 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии нимхушк — гарм ва хушк бо тобистони боронгар — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор нафар мебошад; забонҳои паҳн сепеди (педи), африкаанс ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> bm8nqjbwxac73ohtcs5e63yb3d52w63 1473613 1473612 2026-05-22T10:40:15Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473613 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Полокване |номи аслӣ = Polokwane |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 23|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 29|lon_min = 27|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1886 |масоҳат = 240,0 |баландии маркази МА = 1310 |аҳолӣ = 130 028 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Полокване''' (то соли 2003 — ''Питерсбург''; ба англисӣ: ''Polokwane'') — пойтахти музофоти Лимпопои [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] ва бузургтарин шаҳри шимоли кишвар буда, дар роҳи асосии байни [[Претория]] ва Зимбабве воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Polokwane Polokwane] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 130 ҳазор нафар (бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор) аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1886 аз ҷониби муҳоҷирони бур бо номи «Питерсбург» бунёд шуд; пас аз анҷоми апартеид соли 2003 номи африқоии «Полокване» (ба забони сепеди — «макони амният»)-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Полокване дар платои баланд дар музофоти Лимпопо, дар баландии тақрибан 1300 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии нимхушк — гарм ва хушк бо тобистони боронгар — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор нафар мебошад; забонҳои паҳн сепеди (педи), африкаанс ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Полокване бар идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, истихроҷи маъдан (платина, хром дар наздикӣ), кишоварзӣ ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои шимоли кишвар аст. a18yabw4zb9uo6tohxf52ec583r0yr6 1473614 1473613 2026-05-22T10:40:28Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473614 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Полокване |номи аслӣ = Polokwane |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 23|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 29|lon_min = 27|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1886 |масоҳат = 240,0 |баландии маркази МА = 1310 |аҳолӣ = 130 028 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Полокване''' (то соли 2003 — ''Питерсбург''; ба англисӣ: ''Polokwane'') — пойтахти музофоти Лимпопои [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] ва бузургтарин шаҳри шимоли кишвар буда, дар роҳи асосии байни [[Претория]] ва Зимбабве воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Polokwane Polokwane] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 130 ҳазор нафар (бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор) аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1886 аз ҷониби муҳоҷирони бур бо номи «Питерсбург» бунёд шуд; пас аз анҷоми апартеид соли 2003 номи африқоии «Полокване» (ба забони сепеди — «макони амният»)-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Полокване дар платои баланд дар музофоти Лимпопо, дар баландии тақрибан 1300 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии нимхушк — гарм ва хушк бо тобистони боронгар — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор нафар мебошад; забонҳои паҳн сепеди (педи), африкаанс ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Полокване бар идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, истихроҷи маъдан (платина, хром дар наздикӣ), кишоварзӣ ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои шимоли кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Полокване Фурудгоҳи байналмилалии Полокване, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳи асосии N1, ки [[Претория]]-ро бо Зимбабве мепайвандад, мегузаранд. 8tmwxuu8ayjgy96osijwllvbgl0ol1f 1473615 1473614 2026-05-22T10:40:41Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473615 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Полокване |номи аслӣ = Polokwane |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 23|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 29|lon_min = 27|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1886 |масоҳат = 240,0 |баландии маркази МА = 1310 |аҳолӣ = 130 028 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Полокване''' (то соли 2003 — ''Питерсбург''; ба англисӣ: ''Polokwane'') — пойтахти музофоти Лимпопои [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] ва бузургтарин шаҳри шимоли кишвар буда, дар роҳи асосии байни [[Претория]] ва Зимбабве воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Polokwane Polokwane] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 130 ҳазор нафар (бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор) аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1886 аз ҷониби муҳоҷирони бур бо номи «Питерсбург» бунёд шуд; пас аз анҷоми апартеид соли 2003 номи африқоии «Полокване» (ба забони сепеди — «макони амният»)-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Полокване дар платои баланд дар музофоти Лимпопо, дар баландии тақрибан 1300 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии нимхушк — гарм ва хушк бо тобистони боронгар — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор нафар мебошад; забонҳои паҳн сепеди (педи), африкаанс ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Полокване бар идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, истихроҷи маъдан (платина, хром дар наздикӣ), кишоварзӣ ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои шимоли кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Полокване Фурудгоҳи байналмилалии Полокване, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳи асосии N1, ки [[Претория]]-ро бо Зимбабве мепайвандад, мегузаранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар наздикии Полокване мамнӯъгоҳҳои табиӣ ва ёдгории таърихии Бакони (харобаҳои сангии қадим) ҷойгиранд; шаҳр яке аз майдонҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010]] буд (варзишгоҳи Питер-Мокаба). 0wp6nbrhim344hs0z9u1na0fe6tougl 1473616 1473615 2026-05-22T10:40:54Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1473616 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Полокване |номи аслӣ = Polokwane |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 23|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 29|lon_min = 27|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1886 |масоҳат = 240,0 |баландии маркази МА = 1310 |аҳолӣ = 130 028 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Полокване''' (то соли 2003 — ''Питерсбург''; ба англисӣ: ''Polokwane'') — пойтахти музофоти Лимпопои [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] ва бузургтарин шаҳри шимоли кишвар буда, дар роҳи асосии байни [[Претория]] ва Зимбабве воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Polokwane Polokwane] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 130 ҳазор нафар (бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор) аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1886 аз ҷониби муҳоҷирони бур бо номи «Питерсбург» бунёд шуд; пас аз анҷоми апартеид соли 2003 номи африқоии «Полокване» (ба забони сепеди — «макони амният»)-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Полокване дар платои баланд дар музофоти Лимпопо, дар баландии тақрибан 1300 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии нимхушк — гарм ва хушк бо тобистони боронгар — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор нафар мебошад; забонҳои паҳн сепеди (педи), африкаанс ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Полокване бар идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, истихроҷи маъдан (платина, хром дар наздикӣ), кишоварзӣ ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои шимоли кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Полокване Фурудгоҳи байналмилалии Полокване, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳи асосии N1, ки [[Претория]]-ро бо Зимбабве мепайвандад, мегузаранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар наздикии Полокване мамнӯъгоҳҳои табиӣ ва ёдгории таърихии Бакони (харобаҳои сангии қадим) ҷойгиранд; шаҳр яке аз майдонҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010]] буд (варзишгоҳи Питер-Мокаба). == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Претория]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Африқо]] e2elsmlucr212fn5ldbx2n7clqdfa1u 1473617 1473616 2026-05-22T10:41:07Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1473617 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Полокване |номи аслӣ = Polokwane |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 23|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 29|lon_min = 27|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1886 |масоҳат = 240,0 |баландии маркази МА = 1310 |аҳолӣ = 130 028 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Полокване''' (то соли 2003 — ''Питерсбург''; ба англисӣ: ''Polokwane'') — пойтахти музофоти Лимпопои [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] ва бузургтарин шаҳри шимоли кишвар буда, дар роҳи асосии байни [[Претория]] ва Зимбабве воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Polokwane Polokwane] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 130 ҳазор нафар (бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор) аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1886 аз ҷониби муҳоҷирони бур бо номи «Питерсбург» бунёд шуд; пас аз анҷоми апартеид соли 2003 номи африқоии «Полокване» (ба забони сепеди — «макони амният»)-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Полокване дар платои баланд дар музофоти Лимпопо, дар баландии тақрибан 1300 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии нимхушк — гарм ва хушк бо тобистони боронгар — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор нафар мебошад; забонҳои паҳн сепеди (педи), африкаанс ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Полокване бар идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, истихроҷи маъдан (платина, хром дар наздикӣ), кишоварзӣ ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои шимоли кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Полокване Фурудгоҳи байналмилалии Полокване, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳи асосии N1, ки [[Претория]]-ро бо Зимбабве мепайвандад, мегузаранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар наздикии Полокване мамнӯъгоҳҳои табиӣ ва ёдгории таърихии Бакони (харобаҳои сангии қадим) ҷойгиранд; шаҳр яке аз майдонҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010]] буд (варзишгоҳи Питер-Мокаба). == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Претория]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} pfhgelqfmf8vz5rr6e6t7tresmq44v8 1473618 1473617 2026-05-22T10:41:20Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1473618 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Полокване |номи аслӣ = Polokwane |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 23|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 29|lon_min = 27|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1886 |масоҳат = 240,0 |баландии маркази МА = 1310 |аҳолӣ = 130 028 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Полокване''' (то соли 2003 — ''Питерсбург''; ба англисӣ: ''Polokwane'') — пойтахти музофоти Лимпопои [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] ва бузургтарин шаҳри шимоли кишвар буда, дар роҳи асосии байни [[Претория]] ва Зимбабве воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Polokwane Polokwane] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 130 ҳазор нафар (бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор) аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1886 аз ҷониби муҳоҷирони бур бо номи «Питерсбург» бунёд шуд; пас аз анҷоми апартеид соли 2003 номи африқоии «Полокване» (ба забони сепеди — «макони амният»)-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Полокване дар платои баланд дар музофоти Лимпопо, дар баландии тақрибан 1300 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии нимхушк — гарм ва хушк бо тобистони боронгар — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор нафар мебошад; забонҳои паҳн сепеди (педи), африкаанс ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Полокване бар идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, истихроҷи маъдан (платина, хром дар наздикӣ), кишоварзӣ ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои шимоли кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Полокване Фурудгоҳи байналмилалии Полокване, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳи асосии N1, ки [[Претория]]-ро бо Зимбабве мепайвандад, мегузаранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар наздикии Полокване мамнӯъгоҳҳои табиӣ ва ёдгории таърихии Бакони (харобаҳои сангии қадим) ҷойгиранд; шаҳр яке аз майдонҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010]] буд (варзишгоҳи Питер-Мокаба). == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Претория]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Polokwane Полокване дар Encyclopædia Britannica] 4tk79mfr835z5f3wyt71r9txn1d7xhb 1473619 1473618 2026-05-22T10:41:32Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1473619 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Полокване |номи аслӣ = Polokwane |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 23|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 29|lon_min = 27|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1886 |масоҳат = 240,0 |баландии маркази МА = 1310 |аҳолӣ = 130 028 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Полокване''' (то соли 2003 — ''Питерсбург''; ба англисӣ: ''Polokwane'') — пойтахти музофоти Лимпопои [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] ва бузургтарин шаҳри шимоли кишвар буда, дар роҳи асосии байни [[Претория]] ва Зимбабве воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Polokwane Polokwane] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 130 ҳазор нафар (бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор) аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1886 аз ҷониби муҳоҷирони бур бо номи «Питерсбург» бунёд шуд; пас аз анҷоми апартеид соли 2003 номи африқоии «Полокване» (ба забони сепеди — «макони амният»)-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Полокване дар платои баланд дар музофоти Лимпопо, дар баландии тақрибан 1300 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии нимхушк — гарм ва хушк бо тобистони боронгар — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор нафар мебошад; забонҳои паҳн сепеди (педи), африкаанс ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Полокване бар идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, истихроҷи маъдан (платина, хром дар наздикӣ), кишоварзӣ ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои шимоли кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Полокване Фурудгоҳи байналмилалии Полокване, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳи асосии N1, ки [[Претория]]-ро бо Зимбабве мепайвандад, мегузаранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар наздикии Полокване мамнӯъгоҳҳои табиӣ ва ёдгории таърихии Бакони (харобаҳои сангии қадим) ҷойгиранд; шаҳр яке аз майдонҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010]] буд (варзишгоҳи Питер-Мокаба). == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Претория]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Polokwane Полокване дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] i05t8edf0xbg2sn4n8egfgaqrws6fyj 1473694 1473619 2026-05-22T11:08:23Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ: «плато» → «паҳна» 1473694 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Полокване |номи аслӣ = Polokwane |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 23|lat_min = 54|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 29|lon_min = 27|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1886 |масоҳат = 240,0 |баландии маркази МА = 1310 |аҳолӣ = 130 028 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Полокване''' (то соли 2003 — ''Питерсбург''; ба англисӣ: ''Polokwane'') — пойтахти музофоти Лимпопои [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] ва бузургтарин шаҳри шимоли кишвар буда, дар роҳи асосии байни [[Претория]] ва Зимбабве воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Polokwane Polokwane] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 130 ҳазор нафар (бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор) аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1886 аз ҷониби муҳоҷирони бур бо номи «Питерсбург» бунёд шуд; пас аз анҷоми апартеид соли 2003 номи африқоии «Полокване» (ба забони сепеди — «макони амният»)-ро гирифт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Полокване дар паҳнаи баланд дар музофоти Лимпопо, дар баландии тақрибан 1300 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он субтропикии нимхушк — гарм ва хушк бо тобистони боронгар — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии худи шаҳр зиёда аз 130 ҳазор нафар буда, дар маҷмӯъ бо ноҳияи маъмуриаш зиёда аз 800 ҳазор нафар мебошад; забонҳои паҳн сепеди (педи), африкаанс ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Полокване бар идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, истихроҷи маъдан (платина, хром дар наздикӣ), кишоварзӣ ва нақлиёт асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои шимоли кишвар аст. == Нақлиёт == Дар Полокване Фурудгоҳи байналмилалии Полокване, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳи асосии N1, ки [[Претория]]-ро бо Зимбабве мепайвандад, мегузаранд. == Фарҳанг ва маориф == Дар наздикии Полокване мамнӯъгоҳҳои табиӣ ва ёдгории таърихии Бакони (харобаҳои сангии қадим) ҷойгиранд; шаҳр яке аз майдонҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010]] буд (варзишгоҳи Питер-Мокаба). == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Претория]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Polokwane Полокване дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] 01jn1tl4f841x2no6f0sjp19v08j8iv 0 331632 1473620 2026-05-22T10:41:49Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1473620 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кимберли |номи аслӣ = Kimberley |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 28|lat_min = 44|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 46|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1871 |масоҳат = 164,3 |баландии маркази МА = 1200 |аҳолӣ = 225 160 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Кимберли''' (ба англисӣ: ''Kimberley'') — пойтахти музофоти Кейпи Шимолии [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, бо таърихи истихроҷи алмос машҳур аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Kimberley] — Encyclopædia Britannica</ref> Дар ҳамин ҷо «Чоҳи Калон» (Big Hole) — яке аз бузургтарин кофтаҳои дастии ҷаҳон — воқеъ аст; аҳолии шаҳр зиёда аз 200 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> 9pk5ablzlmapgnc4bunc78pdw01oqc0 1473621 1473620 2026-05-22T10:42:02Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473621 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кимберли |номи аслӣ = Kimberley |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 28|lat_min = 44|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 46|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1871 |масоҳат = 164,3 |баландии маркази МА = 1200 |аҳолӣ = 225 160 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Кимберли''' (ба англисӣ: ''Kimberley'') — пойтахти музофоти Кейпи Шимолии [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, бо таърихи истихроҷи алмос машҳур аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Kimberley] — Encyclopædia Britannica</ref> Дар ҳамин ҷо «Чоҳи Калон» (Big Hole) — яке аз бузургтарин кофтаҳои дастии ҷаҳон — воқеъ аст; аҳолии шаҳр зиёда аз 200 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1871, пас аз кашфи алмос дар ҳамин минтақа, ба вуҷуд омад ва номи вазири аморати мустамликаҳои [[Британияи Кабир]] лорд Кимберлиро гирифт; «бумаи алмос» ҳазорон коратчиро ҷалб кард ва ширкати «Де Бирс»-и Сесил Родс дар ҳамин ҷо таъсис ёфт. Кимберли яке аз аввалин шаҳрҳои нимкураи ҷанубӣ буд, ки барқи кӯчагӣ дошт; дар ҷанги дувуми англо-бурӣ шаҳр зери муҳосира монд.<ref name="brit" /> ao3nwvle3uyyuuaomv1jrwkiupder7f 1473622 1473621 2026-05-22T10:42:15Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473622 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кимберли |номи аслӣ = Kimberley |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 28|lat_min = 44|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 46|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1871 |масоҳат = 164,3 |баландии маркази МА = 1200 |аҳолӣ = 225 160 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Кимберли''' (ба англисӣ: ''Kimberley'') — пойтахти музофоти Кейпи Шимолии [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, бо таърихи истихроҷи алмос машҳур аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Kimberley] — Encyclopædia Britannica</ref> Дар ҳамин ҷо «Чоҳи Калон» (Big Hole) — яке аз бузургтарин кофтаҳои дастии ҷаҳон — воқеъ аст; аҳолии шаҳр зиёда аз 200 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1871, пас аз кашфи алмос дар ҳамин минтақа, ба вуҷуд омад ва номи вазири аморати мустамликаҳои [[Британияи Кабир]] лорд Кимберлиро гирифт; «бумаи алмос» ҳазорон коратчиро ҷалб кард ва ширкати «Де Бирс»-и Сесил Родс дар ҳамин ҷо таъсис ёфт. Кимберли яке аз аввалин шаҳрҳои нимкураи ҷанубӣ буд, ки барқи кӯчагӣ дошт; дар ҷанги дувуми англо-бурӣ шаҳр зери муҳосира монд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кимберли дар платои нимхушк дар канори биёбони Калахарӣ, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он хушк ва гарм — бо тобистони боронгар ва зимистони салқин — мебошад. ho6jsf4fjtg2k1is4kwoxhhtk3y74ic 1473623 1473622 2026-05-22T10:42:28Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473623 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кимберли |номи аслӣ = Kimberley |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 28|lat_min = 44|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 46|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1871 |масоҳат = 164,3 |баландии маркази МА = 1200 |аҳолӣ = 225 160 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Кимберли''' (ба англисӣ: ''Kimberley'') — пойтахти музофоти Кейпи Шимолии [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, бо таърихи истихроҷи алмос машҳур аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Kimberley] — Encyclopædia Britannica</ref> Дар ҳамин ҷо «Чоҳи Калон» (Big Hole) — яке аз бузургтарин кофтаҳои дастии ҷаҳон — воқеъ аст; аҳолии шаҳр зиёда аз 200 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1871, пас аз кашфи алмос дар ҳамин минтақа, ба вуҷуд омад ва номи вазири аморати мустамликаҳои [[Британияи Кабир]] лорд Кимберлиро гирифт; «бумаи алмос» ҳазорон коратчиро ҷалб кард ва ширкати «Де Бирс»-и Сесил Родс дар ҳамин ҷо таъсис ёфт. Кимберли яке аз аввалин шаҳрҳои нимкураи ҷанубӣ буд, ки барқи кӯчагӣ дошт; дар ҷанги дувуми англо-бурӣ шаҳр зери муҳосира монд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кимберли дар платои нимхушк дар канори биёбони Калахарӣ, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он хушк ва гарм — бо тобистони боронгар ва зимистони салқин — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кимберли зиёда аз 200 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни нажодӣ иборат аст; забонҳои паҳн африкаанс, тсвана ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> 5jqsjv9jrudmngts4im382xrpwihk8j 1473624 1473623 2026-05-22T10:42:40Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473624 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кимберли |номи аслӣ = Kimberley |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 28|lat_min = 44|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 46|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1871 |масоҳат = 164,3 |баландии маркази МА = 1200 |аҳолӣ = 225 160 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Кимберли''' (ба англисӣ: ''Kimberley'') — пойтахти музофоти Кейпи Шимолии [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, бо таърихи истихроҷи алмос машҳур аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Kimberley] — Encyclopædia Britannica</ref> Дар ҳамин ҷо «Чоҳи Калон» (Big Hole) — яке аз бузургтарин кофтаҳои дастии ҷаҳон — воқеъ аст; аҳолии шаҳр зиёда аз 200 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1871, пас аз кашфи алмос дар ҳамин минтақа, ба вуҷуд омад ва номи вазири аморати мустамликаҳои [[Британияи Кабир]] лорд Кимберлиро гирифт; «бумаи алмос» ҳазорон коратчиро ҷалб кард ва ширкати «Де Бирс»-и Сесил Родс дар ҳамин ҷо таъсис ёфт. Кимберли яке аз аввалин шаҳрҳои нимкураи ҷанубӣ буд, ки барқи кӯчагӣ дошт; дар ҷанги дувуми англо-бурӣ шаҳр зери муҳосира монд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кимберли дар платои нимхушк дар канори биёбони Калахарӣ, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он хушк ва гарм — бо тобистони боронгар ва зимистони салқин — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кимберли зиёда аз 200 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни нажодӣ иборат аст; забонҳои паҳн африкаанс, тсвана ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кимберли таърихан ба истихроҷи алмос вобаста буд; имрӯз идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ (Чоҳи Калон, осорхонаи алмос) соҳаҳои асосӣ мебошанд. ocon9usj3l5snm4i3g795w62qfqf03f 1473625 1473624 2026-05-22T10:42:53Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473625 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кимберли |номи аслӣ = Kimberley |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 28|lat_min = 44|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 46|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1871 |масоҳат = 164,3 |баландии маркази МА = 1200 |аҳолӣ = 225 160 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Кимберли''' (ба англисӣ: ''Kimberley'') — пойтахти музофоти Кейпи Шимолии [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, бо таърихи истихроҷи алмос машҳур аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Kimberley] — Encyclopædia Britannica</ref> Дар ҳамин ҷо «Чоҳи Калон» (Big Hole) — яке аз бузургтарин кофтаҳои дастии ҷаҳон — воқеъ аст; аҳолии шаҳр зиёда аз 200 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1871, пас аз кашфи алмос дар ҳамин минтақа, ба вуҷуд омад ва номи вазири аморати мустамликаҳои [[Британияи Кабир]] лорд Кимберлиро гирифт; «бумаи алмос» ҳазорон коратчиро ҷалб кард ва ширкати «Де Бирс»-и Сесил Родс дар ҳамин ҷо таъсис ёфт. Кимберли яке аз аввалин шаҳрҳои нимкураи ҷанубӣ буд, ки барқи кӯчагӣ дошт; дар ҷанги дувуми англо-бурӣ шаҳр зери муҳосира монд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кимберли дар платои нимхушк дар канори биёбони Калахарӣ, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он хушк ва гарм — бо тобистони боронгар ва зимистони салқин — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кимберли зиёда аз 200 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни нажодӣ иборат аст; забонҳои паҳн африкаанс, тсвана ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кимберли таърихан ба истихроҷи алмос вобаста буд; имрӯз идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ (Чоҳи Калон, осорхонаи алмос) соҳаҳои асосӣ мебошанд. == Нақлиёт == Дар Кимберли фурудгоҳ, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; шаҳр гиреҳи нақлиётии марказ ва шимолу ғарби кишвар аст. go14ve05uxk3d0z3g8mqkxb9jymae6k 1473626 1473625 2026-05-22T10:43:06Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473626 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кимберли |номи аслӣ = Kimberley |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 28|lat_min = 44|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 46|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1871 |масоҳат = 164,3 |баландии маркази МА = 1200 |аҳолӣ = 225 160 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Кимберли''' (ба англисӣ: ''Kimberley'') — пойтахти музофоти Кейпи Шимолии [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, бо таърихи истихроҷи алмос машҳур аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Kimberley] — Encyclopædia Britannica</ref> Дар ҳамин ҷо «Чоҳи Калон» (Big Hole) — яке аз бузургтарин кофтаҳои дастии ҷаҳон — воқеъ аст; аҳолии шаҳр зиёда аз 200 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1871, пас аз кашфи алмос дар ҳамин минтақа, ба вуҷуд омад ва номи вазири аморати мустамликаҳои [[Британияи Кабир]] лорд Кимберлиро гирифт; «бумаи алмос» ҳазорон коратчиро ҷалб кард ва ширкати «Де Бирс»-и Сесил Родс дар ҳамин ҷо таъсис ёфт. Кимберли яке аз аввалин шаҳрҳои нимкураи ҷанубӣ буд, ки барқи кӯчагӣ дошт; дар ҷанги дувуми англо-бурӣ шаҳр зери муҳосира монд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кимберли дар платои нимхушк дар канори биёбони Калахарӣ, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он хушк ва гарм — бо тобистони боронгар ва зимистони салқин — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кимберли зиёда аз 200 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни нажодӣ иборат аст; забонҳои паҳн африкаанс, тсвана ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кимберли таърихан ба истихроҷи алмос вобаста буд; имрӯз идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ (Чоҳи Калон, осорхонаи алмос) соҳаҳои асосӣ мебошанд. == Нақлиёт == Дар Кимберли фурудгоҳ, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; шаҳр гиреҳи нақлиётии марказ ва шимолу ғарби кишвар аст. == Фарҳанг ва маориф == Ёдгории асосии шаҳр — «Чоҳи Калон» бо осорхонаи алмос ва деҳаи бозсозишудаи давраи бума мебошад; дар Кимберли инчунин аввалин ёдгории ҷанги англо-бурӣ ва галереяи санъати Уилям Ҳамфрис ҷойгиранд. opvtrwc5royplik06qz4fzd2ukuhv3y 1473627 1473626 2026-05-22T10:43:19Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1473627 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кимберли |номи аслӣ = Kimberley |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 28|lat_min = 44|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 46|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1871 |масоҳат = 164,3 |баландии маркази МА = 1200 |аҳолӣ = 225 160 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Кимберли''' (ба англисӣ: ''Kimberley'') — пойтахти музофоти Кейпи Шимолии [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, бо таърихи истихроҷи алмос машҳур аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Kimberley] — Encyclopædia Britannica</ref> Дар ҳамин ҷо «Чоҳи Калон» (Big Hole) — яке аз бузургтарин кофтаҳои дастии ҷаҳон — воқеъ аст; аҳолии шаҳр зиёда аз 200 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1871, пас аз кашфи алмос дар ҳамин минтақа, ба вуҷуд омад ва номи вазири аморати мустамликаҳои [[Британияи Кабир]] лорд Кимберлиро гирифт; «бумаи алмос» ҳазорон коратчиро ҷалб кард ва ширкати «Де Бирс»-и Сесил Родс дар ҳамин ҷо таъсис ёфт. Кимберли яке аз аввалин шаҳрҳои нимкураи ҷанубӣ буд, ки барқи кӯчагӣ дошт; дар ҷанги дувуми англо-бурӣ шаҳр зери муҳосира монд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кимберли дар платои нимхушк дар канори биёбони Калахарӣ, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он хушк ва гарм — бо тобистони боронгар ва зимистони салқин — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кимберли зиёда аз 200 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни нажодӣ иборат аст; забонҳои паҳн африкаанс, тсвана ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кимберли таърихан ба истихроҷи алмос вобаста буд; имрӯз идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ (Чоҳи Калон, осорхонаи алмос) соҳаҳои асосӣ мебошанд. == Нақлиёт == Дар Кимберли фурудгоҳ, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; шаҳр гиреҳи нақлиётии марказ ва шимолу ғарби кишвар аст. == Фарҳанг ва маориф == Ёдгории асосии шаҳр — «Чоҳи Калон» бо осорхонаи алмос ва деҳаи бозсозишудаи давраи бума мебошад; дар Кимберли инчунин аввалин ёдгории ҷанги англо-бурӣ ва галереяи санъати Уилям Ҳамфрис ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Африқо]] jgz5irbym6cjir660gagpbmbyyjf3et 1473628 1473627 2026-05-22T10:43:31Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1473628 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кимберли |номи аслӣ = Kimberley |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 28|lat_min = 44|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 46|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1871 |масоҳат = 164,3 |баландии маркази МА = 1200 |аҳолӣ = 225 160 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Кимберли''' (ба англисӣ: ''Kimberley'') — пойтахти музофоти Кейпи Шимолии [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, бо таърихи истихроҷи алмос машҳур аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Kimberley] — Encyclopædia Britannica</ref> Дар ҳамин ҷо «Чоҳи Калон» (Big Hole) — яке аз бузургтарин кофтаҳои дастии ҷаҳон — воқеъ аст; аҳолии шаҳр зиёда аз 200 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1871, пас аз кашфи алмос дар ҳамин минтақа, ба вуҷуд омад ва номи вазири аморати мустамликаҳои [[Британияи Кабир]] лорд Кимберлиро гирифт; «бумаи алмос» ҳазорон коратчиро ҷалб кард ва ширкати «Де Бирс»-и Сесил Родс дар ҳамин ҷо таъсис ёфт. Кимберли яке аз аввалин шаҳрҳои нимкураи ҷанубӣ буд, ки барқи кӯчагӣ дошт; дар ҷанги дувуми англо-бурӣ шаҳр зери муҳосира монд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кимберли дар платои нимхушк дар канори биёбони Калахарӣ, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он хушк ва гарм — бо тобистони боронгар ва зимистони салқин — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кимберли зиёда аз 200 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни нажодӣ иборат аст; забонҳои паҳн африкаанс, тсвана ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кимберли таърихан ба истихроҷи алмос вобаста буд; имрӯз идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ (Чоҳи Калон, осорхонаи алмос) соҳаҳои асосӣ мебошанд. == Нақлиёт == Дар Кимберли фурудгоҳ, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; шаҳр гиреҳи нақлиётии марказ ва шимолу ғарби кишвар аст. == Фарҳанг ва маориф == Ёдгории асосии шаҳр — «Чоҳи Калон» бо осорхонаи алмос ва деҳаи бозсозишудаи давраи бума мебошад; дар Кимберли инчунин аввалин ёдгории ҷанги англо-бурӣ ва галереяи санъати Уилям Ҳамфрис ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} c9kb804bd8zdrf19vundcrp9bcem97z 1473629 1473628 2026-05-22T10:43:44Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1473629 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кимберли |номи аслӣ = Kimberley |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 28|lat_min = 44|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 46|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1871 |масоҳат = 164,3 |баландии маркази МА = 1200 |аҳолӣ = 225 160 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Кимберли''' (ба англисӣ: ''Kimberley'') — пойтахти музофоти Кейпи Шимолии [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, бо таърихи истихроҷи алмос машҳур аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Kimberley] — Encyclopædia Britannica</ref> Дар ҳамин ҷо «Чоҳи Калон» (Big Hole) — яке аз бузургтарин кофтаҳои дастии ҷаҳон — воқеъ аст; аҳолии шаҳр зиёда аз 200 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1871, пас аз кашфи алмос дар ҳамин минтақа, ба вуҷуд омад ва номи вазири аморати мустамликаҳои [[Британияи Кабир]] лорд Кимберлиро гирифт; «бумаи алмос» ҳазорон коратчиро ҷалб кард ва ширкати «Де Бирс»-и Сесил Родс дар ҳамин ҷо таъсис ёфт. Кимберли яке аз аввалин шаҳрҳои нимкураи ҷанубӣ буд, ки барқи кӯчагӣ дошт; дар ҷанги дувуми англо-бурӣ шаҳр зери муҳосира монд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кимберли дар платои нимхушк дар канори биёбони Калахарӣ, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он хушк ва гарм — бо тобистони боронгар ва зимистони салқин — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кимберли зиёда аз 200 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни нажодӣ иборат аст; забонҳои паҳн африкаанс, тсвана ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кимберли таърихан ба истихроҷи алмос вобаста буд; имрӯз идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ (Чоҳи Калон, осорхонаи алмос) соҳаҳои асосӣ мебошанд. == Нақлиёт == Дар Кимберли фурудгоҳ, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; шаҳр гиреҳи нақлиётии марказ ва шимолу ғарби кишвар аст. == Фарҳанг ва маориф == Ёдгории асосии шаҳр — «Чоҳи Калон» бо осорхонаи алмос ва деҳаи бозсозишудаи давраи бума мебошад; дар Кимберли инчунин аввалин ёдгории ҷанги англо-бурӣ ва галереяи санъати Уилям Ҳамфрис ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Кимберли дар Encyclopædia Britannica] pi10j5pdu5tos2wqdj1stjc68bxu1mc 1473630 1473629 2026-05-22T10:43:57Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1473630 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кимберли |номи аслӣ = Kimberley |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 28|lat_min = 44|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 46|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1871 |масоҳат = 164,3 |баландии маркази МА = 1200 |аҳолӣ = 225 160 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Кимберли''' (ба англисӣ: ''Kimberley'') — пойтахти музофоти Кейпи Шимолии [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, бо таърихи истихроҷи алмос машҳур аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Kimberley] — Encyclopædia Britannica</ref> Дар ҳамин ҷо «Чоҳи Калон» (Big Hole) — яке аз бузургтарин кофтаҳои дастии ҷаҳон — воқеъ аст; аҳолии шаҳр зиёда аз 200 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1871, пас аз кашфи алмос дар ҳамин минтақа, ба вуҷуд омад ва номи вазири аморати мустамликаҳои [[Британияи Кабир]] лорд Кимберлиро гирифт; «бумаи алмос» ҳазорон коратчиро ҷалб кард ва ширкати «Де Бирс»-и Сесил Родс дар ҳамин ҷо таъсис ёфт. Кимберли яке аз аввалин шаҳрҳои нимкураи ҷанубӣ буд, ки барқи кӯчагӣ дошт; дар ҷанги дувуми англо-бурӣ шаҳр зери муҳосира монд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кимберли дар платои нимхушк дар канори биёбони Калахарӣ, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он хушк ва гарм — бо тобистони боронгар ва зимистони салқин — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кимберли зиёда аз 200 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни нажодӣ иборат аст; забонҳои паҳн африкаанс, тсвана ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кимберли таърихан ба истихроҷи алмос вобаста буд; имрӯз идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ (Чоҳи Калон, осорхонаи алмос) соҳаҳои асосӣ мебошанд. == Нақлиёт == Дар Кимберли фурудгоҳ, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; шаҳр гиреҳи нақлиётии марказ ва шимолу ғарби кишвар аст. == Фарҳанг ва маориф == Ёдгории асосии шаҳр — «Чоҳи Калон» бо осорхонаи алмос ва деҳаи бозсозишудаи давраи бума мебошад; дар Кимберли инчунин аввалин ёдгории ҷанги англо-бурӣ ва галереяи санъати Уилям Ҳамфрис ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Кимберли дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] i7fdcavjay0l8yhh60l17i4hufc6coy 1473693 1473630 2026-05-22T11:08:09Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ: «плато» → «паҳна» 1473693 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кимберли |номи аслӣ = Kimberley |кишвар = Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ |lat_dir = S|lat_deg = 28|lat_min = 44|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 46|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1871 |масоҳат = 164,3 |баландии маркази МА = 1200 |аҳолӣ = 225 160 |соли барӯйхатгирӣ = 2011 |вақти минтақавӣ = +2 |сайт = }} '''Кимберли''' (ба англисӣ: ''Kimberley'') — пойтахти музофоти Кейпи Шимолии [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] буда, бо таърихи истихроҷи алмос машҳур аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Kimberley] — Encyclopædia Britannica</ref> Дар ҳамин ҷо «Чоҳи Калон» (Big Hole) — яке аз бузургтарин кофтаҳои дастии ҷаҳон — воқеъ аст; аҳолии шаҳр зиёда аз 200 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Шаҳр соли 1871, пас аз кашфи алмос дар ҳамин минтақа, ба вуҷуд омад ва номи вазири аморати мустамликаҳои [[Британияи Кабир]] лорд Кимберлиро гирифт; «бумаи алмос» ҳазорон коратчиро ҷалб кард ва ширкати «Де Бирс»-и Сесил Родс дар ҳамин ҷо таъсис ёфт. Кимберли яке аз аввалин шаҳрҳои нимкураи ҷанубӣ буд, ки барқи кӯчагӣ дошт; дар ҷанги дувуми англо-бурӣ шаҳр зери муҳосира монд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кимберли дар паҳнаи нимхушк дар канори биёбони Калахарӣ, дар баландии тақрибан 1200 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он хушк ва гарм — бо тобистони боронгар ва зимистони салқин — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Кимберли зиёда аз 200 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни нажодӣ иборат аст; забонҳои паҳн африкаанс, тсвана ва англисӣ ҳастанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кимберли таърихан ба истихроҷи алмос вобаста буд; имрӯз идораҳои давлатии музофот, тиҷорат, хидматрасонӣ ва сайёҳии таърихӣ (Чоҳи Калон, осорхонаи алмос) соҳаҳои асосӣ мебошанд. == Нақлиёт == Дар Кимберли фурудгоҳ, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; шаҳр гиреҳи нақлиётии марказ ва шимолу ғарби кишвар аст. == Фарҳанг ва маориф == Ёдгории асосии шаҳр — «Чоҳи Калон» бо осорхонаи алмос ва деҳаи бозсозишудаи давраи бума мебошад; дар Кимберли инчунин аввалин ёдгории ҷанги англо-бурӣ ва галереяи санъати Уилям Ҳамфрис ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] * [[Йоҳаннесбург]] * [[Африқо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kimberley-South-Africa Кимберли дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:ҶАҶ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] onipah9uklj140k9kkbyy26d9dqxi3w 0 331633 1473643 2026-05-22T10:46:55Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1473643 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисуму |номи аслӣ = Kisumu |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 6|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 34|lon_min = 45|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1901 |масоҳат = 417,0 |баландии маркази МА = 1131 |аҳолӣ = 397 957 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Кисуму''' (ба суоҳилӣ: ''Kisumu'') — сеюмин шаҳри калони [[Кения]] буда, маркази каунтии ҳамном ва бузургтарин шаҳри Кения дар соҳили кӯли Виктория мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisumu Kisumu] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, шаҳр бандари асосии Кения дар кӯли Виктория аст.<ref name="brit" /> 4l9v3m5zr5sqdq02wrbw406h3nrhvnu 1473644 1473643 2026-05-22T10:47:08Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473644 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисуму |номи аслӣ = Kisumu |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 6|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 34|lon_min = 45|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1901 |масоҳат = 417,0 |баландии маркази МА = 1131 |аҳолӣ = 397 957 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Кисуму''' (ба суоҳилӣ: ''Kisumu'') — сеюмин шаҳри калони [[Кения]] буда, маркази каунтии ҳамном ва бузургтарин шаҳри Кения дар соҳили кӯли Виктория мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisumu Kisumu] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, шаҳр бандари асосии Кения дар кӯли Виктория аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Кисуму соли 1901 ҳамчун истгоҳи интиҳоии роҳи оҳани Уганда дар соҳили кӯли Виктория бо номи «Порт-Флоренс» бунёд шуд ва зуд ба маркази савдо ва нақлиёти минтақа табдил ёфт.<ref name="brit" /> l7xo5a1viwrjamrl4oy2632wrc94i7i 1473645 1473644 2026-05-22T10:47:21Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473645 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисуму |номи аслӣ = Kisumu |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 6|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 34|lon_min = 45|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1901 |масоҳат = 417,0 |баландии маркази МА = 1131 |аҳолӣ = 397 957 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Кисуму''' (ба суоҳилӣ: ''Kisumu'') — сеюмин шаҳри калони [[Кения]] буда, маркази каунтии ҳамном ва бузургтарин шаҳри Кения дар соҳили кӯли Виктория мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisumu Kisumu] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, шаҳр бандари асосии Кения дар кӯли Виктория аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Кисуму соли 1901 ҳамчун истгоҳи интиҳоии роҳи оҳани Уганда дар соҳили кӯли Виктория бо номи «Порт-Флоренс» бунёд шуд ва зуд ба маркази савдо ва нақлиёти минтақа табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисуму дар соҳили шарқии халиҷи Виноам-Гулфи кӯли Виктория, дар баландии тақрибан 1130 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии гарм ва намнок буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир аст. pox4bf1o8y3ychthkwekj4o2khvgs9y 1473646 1473645 2026-05-22T10:47:34Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473646 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисуму |номи аслӣ = Kisumu |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 6|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 34|lon_min = 45|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1901 |масоҳат = 417,0 |баландии маркази МА = 1131 |аҳолӣ = 397 957 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Кисуму''' (ба суоҳилӣ: ''Kisumu'') — сеюмин шаҳри калони [[Кения]] буда, маркази каунтии ҳамном ва бузургтарин шаҳри Кения дар соҳили кӯли Виктория мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisumu Kisumu] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, шаҳр бандари асосии Кения дар кӯли Виктория аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Кисуму соли 1901 ҳамчун истгоҳи интиҳоии роҳи оҳани Уганда дар соҳили кӯли Виктория бо номи «Порт-Флоренс» бунёд шуд ва зуд ба маркази савдо ва нақлиёти минтақа табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисуму дар соҳили шарқии халиҷи Виноам-Гулфи кӯли Виктория, дар баландии тақрибан 1130 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии гарм ва намнок буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисуму зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луо тааллуқ доранд; забонҳои паҳн долуо, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> jy3qn6nm31s5glgornt7p0z71g9y2rl 1473647 1473646 2026-05-22T10:47:46Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473647 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисуму |номи аслӣ = Kisumu |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 6|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 34|lon_min = 45|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1901 |масоҳат = 417,0 |баландии маркази МА = 1131 |аҳолӣ = 397 957 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Кисуму''' (ба суоҳилӣ: ''Kisumu'') — сеюмин шаҳри калони [[Кения]] буда, маркази каунтии ҳамном ва бузургтарин шаҳри Кения дар соҳили кӯли Виктория мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisumu Kisumu] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, шаҳр бандари асосии Кения дар кӯли Виктория аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Кисуму соли 1901 ҳамчун истгоҳи интиҳоии роҳи оҳани Уганда дар соҳили кӯли Виктория бо номи «Порт-Флоренс» бунёд шуд ва зуд ба маркази савдо ва нақлиёти минтақа табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисуму дар соҳили шарқии халиҷи Виноам-Гулфи кӯли Виктория, дар баландии тақрибан 1130 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии гарм ва намнок буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисуму зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луо тааллуқ доранд; забонҳои паҳн долуо, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кисуму бар бандари кӯли Виктория, моҳигирӣ, кишоварзӣ (биринҷ, найшакар, пахта), коркарди маҳсулот ва тиҷорат бо Уганда ва Танзания асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии ғарби [[Кения]] аст. 3i1javrxj9kp8d1vjz82g4jnw5wxca9 1473648 1473647 2026-05-22T10:47:59Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473648 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисуму |номи аслӣ = Kisumu |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 6|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 34|lon_min = 45|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1901 |масоҳат = 417,0 |баландии маркази МА = 1131 |аҳолӣ = 397 957 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Кисуму''' (ба суоҳилӣ: ''Kisumu'') — сеюмин шаҳри калони [[Кения]] буда, маркази каунтии ҳамном ва бузургтарин шаҳри Кения дар соҳили кӯли Виктория мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisumu Kisumu] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, шаҳр бандари асосии Кения дар кӯли Виктория аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Кисуму соли 1901 ҳамчун истгоҳи интиҳоии роҳи оҳани Уганда дар соҳили кӯли Виктория бо номи «Порт-Флоренс» бунёд шуд ва зуд ба маркази савдо ва нақлиёти минтақа табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисуму дар соҳили шарқии халиҷи Виноам-Гулфи кӯли Виктория, дар баландии тақрибан 1130 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии гарм ва намнок буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисуму зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луо тааллуқ доранд; забонҳои паҳн долуо, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кисуму бар бандари кӯли Виктория, моҳигирӣ, кишоварзӣ (биринҷ, найшакар, пахта), коркарди маҳсулот ва тиҷорат бо Уганда ва Танзания асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии ғарби [[Кения]] аст. == Нақлиёт == Дар Кисуму Фурудгоҳи байналмилалии Кисуму, бандари кӯл, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; бандар робитаи кишварро бо дигар давлатҳои ҳавзаи кӯли Виктория таъмин мекунад. q9owgy27m08ziw9juswjf79izdfnh1d 1473649 1473648 2026-05-22T10:48:12Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473649 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисуму |номи аслӣ = Kisumu |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 6|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 34|lon_min = 45|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1901 |масоҳат = 417,0 |баландии маркази МА = 1131 |аҳолӣ = 397 957 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Кисуму''' (ба суоҳилӣ: ''Kisumu'') — сеюмин шаҳри калони [[Кения]] буда, маркази каунтии ҳамном ва бузургтарин шаҳри Кения дар соҳили кӯли Виктория мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisumu Kisumu] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, шаҳр бандари асосии Кения дар кӯли Виктория аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Кисуму соли 1901 ҳамчун истгоҳи интиҳоии роҳи оҳани Уганда дар соҳили кӯли Виктория бо номи «Порт-Флоренс» бунёд шуд ва зуд ба маркази савдо ва нақлиёти минтақа табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисуму дар соҳили шарқии халиҷи Виноам-Гулфи кӯли Виктория, дар баландии тақрибан 1130 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии гарм ва намнок буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисуму зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луо тааллуқ доранд; забонҳои паҳн долуо, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кисуму бар бандари кӯли Виктория, моҳигирӣ, кишоварзӣ (биринҷ, найшакар, пахта), коркарди маҳсулот ва тиҷорат бо Уганда ва Танзания асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии ғарби [[Кения]] аст. == Нақлиёт == Дар Кисуму Фурудгоҳи байналмилалии Кисуму, бандари кӯл, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; бандар робитаи кишварро бо дигар давлатҳои ҳавзаи кӯли Виктория таъмин мекунад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кисуму осорхонаи Кисуму (бо намоишгоҳҳои табиат ва фарҳанги луо), боғи импала ва соҳилҳои кӯли Виктория ҷойгиранд; шаҳр бо моҳии тилапия ва фарҳанги луо машҳур аст ва дар он чанд донишгоҳ фаъолият мекунад. 42pkxzim9f1nhqp0kbjgsty1fnw3n6n 1473650 1473649 2026-05-22T10:48:25Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1473650 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисуму |номи аслӣ = Kisumu |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 6|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 34|lon_min = 45|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1901 |масоҳат = 417,0 |баландии маркази МА = 1131 |аҳолӣ = 397 957 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Кисуму''' (ба суоҳилӣ: ''Kisumu'') — сеюмин шаҳри калони [[Кения]] буда, маркази каунтии ҳамном ва бузургтарин шаҳри Кения дар соҳили кӯли Виктория мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisumu Kisumu] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, шаҳр бандари асосии Кения дар кӯли Виктория аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Кисуму соли 1901 ҳамчун истгоҳи интиҳоии роҳи оҳани Уганда дар соҳили кӯли Виктория бо номи «Порт-Флоренс» бунёд шуд ва зуд ба маркази савдо ва нақлиёти минтақа табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисуму дар соҳили шарқии халиҷи Виноам-Гулфи кӯли Виктория, дар баландии тақрибан 1130 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии гарм ва намнок буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисуму зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луо тааллуқ доранд; забонҳои паҳн долуо, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кисуму бар бандари кӯли Виктория, моҳигирӣ, кишоварзӣ (биринҷ, найшакар, пахта), коркарди маҳсулот ва тиҷорат бо Уганда ва Танзания асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии ғарби [[Кения]] аст. == Нақлиёт == Дар Кисуму Фурудгоҳи байналмилалии Кисуму, бандари кӯл, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; бандар робитаи кишварро бо дигар давлатҳои ҳавзаи кӯли Виктория таъмин мекунад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кисуму осорхонаи Кисуму (бо намоишгоҳҳои табиат ва фарҳанги луо), боғи импала ва соҳилҳои кӯли Виктория ҷойгиранд; шаҳр бо моҳии тилапия ва фарҳанги луо машҳур аст ва дар он чанд донишгоҳ фаъолият мекунад. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] foog3tdjd6db8n3tnkq87f5vbo95orn 1473651 1473650 2026-05-22T10:48:37Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1473651 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисуму |номи аслӣ = Kisumu |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 6|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 34|lon_min = 45|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1901 |масоҳат = 417,0 |баландии маркази МА = 1131 |аҳолӣ = 397 957 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Кисуму''' (ба суоҳилӣ: ''Kisumu'') — сеюмин шаҳри калони [[Кения]] буда, маркази каунтии ҳамном ва бузургтарин шаҳри Кения дар соҳили кӯли Виктория мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisumu Kisumu] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, шаҳр бандари асосии Кения дар кӯли Виктория аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Кисуму соли 1901 ҳамчун истгоҳи интиҳоии роҳи оҳани Уганда дар соҳили кӯли Виктория бо номи «Порт-Флоренс» бунёд шуд ва зуд ба маркази савдо ва нақлиёти минтақа табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисуму дар соҳили шарқии халиҷи Виноам-Гулфи кӯли Виктория, дар баландии тақрибан 1130 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии гарм ва намнок буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисуму зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луо тааллуқ доранд; забонҳои паҳн долуо, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кисуму бар бандари кӯли Виктория, моҳигирӣ, кишоварзӣ (биринҷ, найшакар, пахта), коркарди маҳсулот ва тиҷорат бо Уганда ва Танзания асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии ғарби [[Кения]] аст. == Нақлиёт == Дар Кисуму Фурудгоҳи байналмилалии Кисуму, бандари кӯл, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; бандар робитаи кишварро бо дигар давлатҳои ҳавзаи кӯли Виктория таъмин мекунад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кисуму осорхонаи Кисуму (бо намоишгоҳҳои табиат ва фарҳанги луо), боғи импала ва соҳилҳои кӯли Виктория ҷойгиранд; шаҳр бо моҳии тилапия ва фарҳанги луо машҳур аст ва дар он чанд донишгоҳ фаъолият мекунад. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} mkw8yk0snftddnvopfl85us9ezq36bj 1473652 1473651 2026-05-22T10:48:50Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1473652 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисуму |номи аслӣ = Kisumu |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 6|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 34|lon_min = 45|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1901 |масоҳат = 417,0 |баландии маркази МА = 1131 |аҳолӣ = 397 957 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Кисуму''' (ба суоҳилӣ: ''Kisumu'') — сеюмин шаҳри калони [[Кения]] буда, маркази каунтии ҳамном ва бузургтарин шаҳри Кения дар соҳили кӯли Виктория мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisumu Kisumu] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, шаҳр бандари асосии Кения дар кӯли Виктория аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Кисуму соли 1901 ҳамчун истгоҳи интиҳоии роҳи оҳани Уганда дар соҳили кӯли Виктория бо номи «Порт-Флоренс» бунёд шуд ва зуд ба маркази савдо ва нақлиёти минтақа табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисуму дар соҳили шарқии халиҷи Виноам-Гулфи кӯли Виктория, дар баландии тақрибан 1130 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии гарм ва намнок буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисуму зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луо тааллуқ доранд; забонҳои паҳн долуо, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кисуму бар бандари кӯли Виктория, моҳигирӣ, кишоварзӣ (биринҷ, найшакар, пахта), коркарди маҳсулот ва тиҷорат бо Уганда ва Танзания асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии ғарби [[Кения]] аст. == Нақлиёт == Дар Кисуму Фурудгоҳи байналмилалии Кисуму, бандари кӯл, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; бандар робитаи кишварро бо дигар давлатҳои ҳавзаи кӯли Виктория таъмин мекунад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кисуму осорхонаи Кисуму (бо намоишгоҳҳои табиат ва фарҳанги луо), боғи импала ва соҳилҳои кӯли Виктория ҷойгиранд; шаҳр бо моҳии тилапия ва фарҳанги луо машҳур аст ва дар он чанд донишгоҳ фаъолият мекунад. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kisumu Кисуму дар Encyclopædia Britannica] svdzm7zhnqs4zaf9hs3mcwj7opnlup9 1473653 1473652 2026-05-22T10:49:03Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1473653 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Кисуму |номи аслӣ = Kisumu |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 6|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 34|lon_min = 45|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1901 |масоҳат = 417,0 |баландии маркази МА = 1131 |аҳолӣ = 397 957 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Кисуму''' (ба суоҳилӣ: ''Kisumu'') — сеюмин шаҳри калони [[Кения]] буда, маркази каунтии ҳамном ва бузургтарин шаҳри Кения дар соҳили кӯли Виктория мебошад.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kisumu Kisumu] — Encyclopædia Britannica</ref> Аҳолии он зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, шаҳр бандари асосии Кения дар кӯли Виктория аст.<ref name="brit" /> == Таърих == Кисуму соли 1901 ҳамчун истгоҳи интиҳоии роҳи оҳани Уганда дар соҳили кӯли Виктория бо номи «Порт-Флоренс» бунёд шуд ва зуд ба маркази савдо ва нақлиёти минтақа табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Кисуму дар соҳили шарқии халиҷи Виноам-Гулфи кӯли Виктория, дар баландии тақрибан 1130 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он тропикии гарм ва намнок буда, ба обхезиҳои мавсимӣ осебпазир аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Кисуму зиёда аз 400 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи луо тааллуқ доранд; забонҳои паҳн долуо, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Кисуму бар бандари кӯли Виктория, моҳигирӣ, кишоварзӣ (биринҷ, найшакар, пахта), коркарди маҳсулот ва тиҷорат бо Уганда ва Танзания асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии ғарби [[Кения]] аст. == Нақлиёт == Дар Кисуму Фурудгоҳи байналмилалии Кисуму, бандари кӯл, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; бандар робитаи кишварро бо дигар давлатҳои ҳавзаи кӯли Виктория таъмин мекунад. == Фарҳанг ва маориф == Дар Кисуму осорхонаи Кисуму (бо намоишгоҳҳои табиат ва фарҳанги луо), боғи импала ва соҳилҳои кӯли Виктория ҷойгиранд; шаҳр бо моҳии тилапия ва фарҳанги луо машҳур аст ва дар он чанд донишгоҳ фаъолият мекунад. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kisumu Кисуму дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Кения]] [[Гурӯҳ:Кения]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] edc8lfx6jrfdiqpy5pymisiz5ykitnv 0 331634 1473654 2026-05-22T10:49:19Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1473654 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накуру |номи аслӣ = Nakuru |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 18|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 36|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 290,0 |баландии маркази МА = 1850 |аҳолӣ = 307 990 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Накуру''' (ба суоҳилӣ: ''Nakuru'') — шаҳр дар марказии [[Кения]], маркази каунтии ҳамном буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakuru Nakuru] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар наздикии кӯли Накуру — мамнӯъгоҳи машҳури фламингоҳо — воқеъ буда, аҳолии он зиёда аз 300 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> nmwi5ymauvwbgpo6ehezm6tqjmucd8b 1473655 1473654 2026-05-22T10:49:32Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473655 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накуру |номи аслӣ = Nakuru |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 18|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 36|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 290,0 |баландии маркази МА = 1850 |аҳолӣ = 307 990 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Накуру''' (ба суоҳилӣ: ''Nakuru'') — шаҳр дар марказии [[Кения]], маркази каунтии ҳамном буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakuru Nakuru] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар наздикии кӯли Накуру — мамнӯъгоҳи машҳури фламингоҳо — воқеъ буда, аҳолии он зиёда аз 300 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Накуру дар ибтидои асри XX дар роҳи оҳани Уганда дар водии Рифт ба вуҷуд омад; дар замони мустамликавӣ маркази минтақаи кишоварзии «баландкӯҳҳои сафедпӯст» буд ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд. Соли 2021 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> d37u449sauapa3l2zsy7ka2wdty9jki 1473656 1473655 2026-05-22T10:49:45Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473656 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накуру |номи аслӣ = Nakuru |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 18|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 36|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 290,0 |баландии маркази МА = 1850 |аҳолӣ = 307 990 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Накуру''' (ба суоҳилӣ: ''Nakuru'') — шаҳр дар марказии [[Кения]], маркази каунтии ҳамном буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakuru Nakuru] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар наздикии кӯли Накуру — мамнӯъгоҳи машҳури фламингоҳо — воқеъ буда, аҳолии он зиёда аз 300 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Накуру дар ибтидои асри XX дар роҳи оҳани Уганда дар водии Рифт ба вуҷуд омад; дар замони мустамликавӣ маркази минтақаи кишоварзии «баландкӯҳҳои сафедпӯст» буд ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд. Соли 2021 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накуру дар қаъри дараи бузурги Африқо (Рифт), дар баландии тақрибан 1850 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии кӯли Накуру ва вулқони хомӯши Менгай воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва нисбатан хушк — мебошад. 386tvfntj3y5k85lcpjk3snqlggs932 1473657 1473656 2026-05-22T10:49:58Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473657 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накуру |номи аслӣ = Nakuru |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 18|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 36|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 290,0 |баландии маркази МА = 1850 |аҳолӣ = 307 990 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Накуру''' (ба суоҳилӣ: ''Nakuru'') — шаҳр дар марказии [[Кения]], маркази каунтии ҳамном буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakuru Nakuru] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар наздикии кӯли Накуру — мамнӯъгоҳи машҳури фламингоҳо — воқеъ буда, аҳолии он зиёда аз 300 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Накуру дар ибтидои асри XX дар роҳи оҳани Уганда дар водии Рифт ба вуҷуд омад; дар замони мустамликавӣ маркази минтақаи кишоварзии «баландкӯҳҳои сафедпӯст» буд ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд. Соли 2021 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накуру дар қаъри дараи бузурги Африқо (Рифт), дар баландии тақрибан 1850 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии кӯли Накуру ва вулқони хомӯши Менгай воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва нисбатан хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Накуру зиёда аз 300 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — кикую, каленҷин, луо ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> nb33w6b9boez3j30mfngk3hxwwob6nu 1473658 1473657 2026-05-22T10:50:11Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473658 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накуру |номи аслӣ = Nakuru |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 18|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 36|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 290,0 |баландии маркази МА = 1850 |аҳолӣ = 307 990 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Накуру''' (ба суоҳилӣ: ''Nakuru'') — шаҳр дар марказии [[Кения]], маркази каунтии ҳамном буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakuru Nakuru] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар наздикии кӯли Накуру — мамнӯъгоҳи машҳури фламингоҳо — воқеъ буда, аҳолии он зиёда аз 300 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Накуру дар ибтидои асри XX дар роҳи оҳани Уганда дар водии Рифт ба вуҷуд омад; дар замони мустамликавӣ маркази минтақаи кишоварзии «баландкӯҳҳои сафедпӯст» буд ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд. Соли 2021 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накуру дар қаъри дараи бузурги Африқо (Рифт), дар баландии тақрибан 1850 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии кӯли Накуру ва вулқони хомӯши Менгай воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва нисбатан хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Накуру зиёда аз 300 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — кикую, каленҷин, луо ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Накуру бар кишоварзӣ (галла, гулҳо, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ, тиҷорат ва сайёҳӣ (боғи миллии кӯли Накуру) асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои байни [[Найробӣ]] ва ғарби кишвар аст. 5qzir9cqlp70uh9j2x9e1hunsws9xmg 1473659 1473658 2026-05-22T10:50:23Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473659 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накуру |номи аслӣ = Nakuru |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 18|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 36|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 290,0 |баландии маркази МА = 1850 |аҳолӣ = 307 990 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Накуру''' (ба суоҳилӣ: ''Nakuru'') — шаҳр дар марказии [[Кения]], маркази каунтии ҳамном буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakuru Nakuru] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар наздикии кӯли Накуру — мамнӯъгоҳи машҳури фламингоҳо — воқеъ буда, аҳолии он зиёда аз 300 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Накуру дар ибтидои асри XX дар роҳи оҳани Уганда дар водии Рифт ба вуҷуд омад; дар замони мустамликавӣ маркази минтақаи кишоварзии «баландкӯҳҳои сафедпӯст» буд ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд. Соли 2021 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накуру дар қаъри дараи бузурги Африқо (Рифт), дар баландии тақрибан 1850 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии кӯли Накуру ва вулқони хомӯши Менгай воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва нисбатан хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Накуру зиёда аз 300 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — кикую, каленҷин, луо ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Накуру бар кишоварзӣ (галла, гулҳо, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ, тиҷорат ва сайёҳӣ (боғи миллии кӯли Накуру) асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои байни [[Найробӣ]] ва ғарби кишвар аст. == Нақлиёт == Накуруро шоҳроҳи асосии А8 (Найробӣ–Кисуму–Уганда), истгоҳи роҳи оҳан ва фурудгоҳи маҳаллӣ хидмат мекунанд; шаҳр дар роҳи асосии транзитии [[Африқои Шарқӣ]] ҷойгир аст. kayvoyiy28dn4xaks2tqwgwvr7ik4uq 1473660 1473659 2026-05-22T10:50:36Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473660 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накуру |номи аслӣ = Nakuru |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 18|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 36|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 290,0 |баландии маркази МА = 1850 |аҳолӣ = 307 990 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Накуру''' (ба суоҳилӣ: ''Nakuru'') — шаҳр дар марказии [[Кения]], маркази каунтии ҳамном буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakuru Nakuru] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар наздикии кӯли Накуру — мамнӯъгоҳи машҳури фламингоҳо — воқеъ буда, аҳолии он зиёда аз 300 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Накуру дар ибтидои асри XX дар роҳи оҳани Уганда дар водии Рифт ба вуҷуд омад; дар замони мустамликавӣ маркази минтақаи кишоварзии «баландкӯҳҳои сафедпӯст» буд ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд. Соли 2021 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накуру дар қаъри дараи бузурги Африқо (Рифт), дар баландии тақрибан 1850 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии кӯли Накуру ва вулқони хомӯши Менгай воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва нисбатан хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Накуру зиёда аз 300 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — кикую, каленҷин, луо ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Накуру бар кишоварзӣ (галла, гулҳо, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ, тиҷорат ва сайёҳӣ (боғи миллии кӯли Накуру) асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои байни [[Найробӣ]] ва ғарби кишвар аст. == Нақлиёт == Накуруро шоҳроҳи асосии А8 (Найробӣ–Кисуму–Уганда), истгоҳи роҳи оҳан ва фурудгоҳи маҳаллӣ хидмат мекунанд; шаҳр дар роҳи асосии транзитии [[Африқои Шарқӣ]] ҷойгир аст. == Фарҳанг ва маориф == Боғи миллии кӯли Накуру бо фламингоҳои зиёд, каркадани сафед ва сиёҳ ва дигар ҳайвонот машҳур аст; дар наздикии шаҳр кратери Менгай ва кӯли Элементейта (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО) ҷойгиранд. blubm1pq89710m86nvqwz7b8mj4smfx 1473661 1473660 2026-05-22T10:50:49Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1473661 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накуру |номи аслӣ = Nakuru |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 18|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 36|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 290,0 |баландии маркази МА = 1850 |аҳолӣ = 307 990 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Накуру''' (ба суоҳилӣ: ''Nakuru'') — шаҳр дар марказии [[Кения]], маркази каунтии ҳамном буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakuru Nakuru] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар наздикии кӯли Накуру — мамнӯъгоҳи машҳури фламингоҳо — воқеъ буда, аҳолии он зиёда аз 300 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Накуру дар ибтидои асри XX дар роҳи оҳани Уганда дар водии Рифт ба вуҷуд омад; дар замони мустамликавӣ маркази минтақаи кишоварзии «баландкӯҳҳои сафедпӯст» буд ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд. Соли 2021 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накуру дар қаъри дараи бузурги Африқо (Рифт), дар баландии тақрибан 1850 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии кӯли Накуру ва вулқони хомӯши Менгай воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва нисбатан хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Накуру зиёда аз 300 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — кикую, каленҷин, луо ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Накуру бар кишоварзӣ (галла, гулҳо, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ, тиҷорат ва сайёҳӣ (боғи миллии кӯли Накуру) асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои байни [[Найробӣ]] ва ғарби кишвар аст. == Нақлиёт == Накуруро шоҳроҳи асосии А8 (Найробӣ–Кисуму–Уганда), истгоҳи роҳи оҳан ва фурудгоҳи маҳаллӣ хидмат мекунанд; шаҳр дар роҳи асосии транзитии [[Африқои Шарқӣ]] ҷойгир аст. == Фарҳанг ва маориф == Боғи миллии кӯли Накуру бо фламингоҳои зиёд, каркадани сафед ва сиёҳ ва дигар ҳайвонот машҳур аст; дар наздикии шаҳр кратери Менгай ва кӯли Элементейта (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО) ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] spdpwwchdajcnxjftr41tvu2l9cnm9d 1473662 1473661 2026-05-22T10:51:02Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1473662 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накуру |номи аслӣ = Nakuru |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 18|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 36|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 290,0 |баландии маркази МА = 1850 |аҳолӣ = 307 990 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Накуру''' (ба суоҳилӣ: ''Nakuru'') — шаҳр дар марказии [[Кения]], маркази каунтии ҳамном буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakuru Nakuru] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар наздикии кӯли Накуру — мамнӯъгоҳи машҳури фламингоҳо — воқеъ буда, аҳолии он зиёда аз 300 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Накуру дар ибтидои асри XX дар роҳи оҳани Уганда дар водии Рифт ба вуҷуд омад; дар замони мустамликавӣ маркази минтақаи кишоварзии «баландкӯҳҳои сафедпӯст» буд ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд. Соли 2021 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накуру дар қаъри дараи бузурги Африқо (Рифт), дар баландии тақрибан 1850 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии кӯли Накуру ва вулқони хомӯши Менгай воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва нисбатан хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Накуру зиёда аз 300 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — кикую, каленҷин, луо ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Накуру бар кишоварзӣ (галла, гулҳо, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ, тиҷорат ва сайёҳӣ (боғи миллии кӯли Накуру) асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои байни [[Найробӣ]] ва ғарби кишвар аст. == Нақлиёт == Накуруро шоҳроҳи асосии А8 (Найробӣ–Кисуму–Уганда), истгоҳи роҳи оҳан ва фурудгоҳи маҳаллӣ хидмат мекунанд; шаҳр дар роҳи асосии транзитии [[Африқои Шарқӣ]] ҷойгир аст. == Фарҳанг ва маориф == Боғи миллии кӯли Накуру бо фламингоҳои зиёд, каркадани сафед ва сиёҳ ва дигар ҳайвонот машҳур аст; дар наздикии шаҳр кратери Менгай ва кӯли Элементейта (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО) ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} cq7s3kaaxf6vep1bjgo9rzy1yziaese 1473663 1473662 2026-05-22T10:51:14Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1473663 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накуру |номи аслӣ = Nakuru |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 18|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 36|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 290,0 |баландии маркази МА = 1850 |аҳолӣ = 307 990 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Накуру''' (ба суоҳилӣ: ''Nakuru'') — шаҳр дар марказии [[Кения]], маркази каунтии ҳамном буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakuru Nakuru] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар наздикии кӯли Накуру — мамнӯъгоҳи машҳури фламингоҳо — воқеъ буда, аҳолии он зиёда аз 300 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Накуру дар ибтидои асри XX дар роҳи оҳани Уганда дар водии Рифт ба вуҷуд омад; дар замони мустамликавӣ маркази минтақаи кишоварзии «баландкӯҳҳои сафедпӯст» буд ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд. Соли 2021 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накуру дар қаъри дараи бузурги Африқо (Рифт), дар баландии тақрибан 1850 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии кӯли Накуру ва вулқони хомӯши Менгай воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва нисбатан хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Накуру зиёда аз 300 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — кикую, каленҷин, луо ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Накуру бар кишоварзӣ (галла, гулҳо, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ, тиҷорат ва сайёҳӣ (боғи миллии кӯли Накуру) асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои байни [[Найробӣ]] ва ғарби кишвар аст. == Нақлиёт == Накуруро шоҳроҳи асосии А8 (Найробӣ–Кисуму–Уганда), истгоҳи роҳи оҳан ва фурудгоҳи маҳаллӣ хидмат мекунанд; шаҳр дар роҳи асосии транзитии [[Африқои Шарқӣ]] ҷойгир аст. == Фарҳанг ва маориф == Боғи миллии кӯли Накуру бо фламингоҳои зиёд, каркадани сафед ва сиёҳ ва дигар ҳайвонот машҳур аст; дар наздикии шаҳр кратери Менгай ва кӯли Элементейта (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО) ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Nakuru Накуру дар Encyclopædia Britannica] pvialyny5ji46ndjl9djeuzo8weybtx 1473664 1473663 2026-05-22T10:51:27Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1473664 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Накуру |номи аслӣ = Nakuru |кишвар = Кения |lat_dir = S|lat_deg = 0|lat_min = 18|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 36|lon_min = 4|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 290,0 |баландии маркази МА = 1850 |аҳолӣ = 307 990 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Накуру''' (ба суоҳилӣ: ''Nakuru'') — шаҳр дар марказии [[Кения]], маркази каунтии ҳамном буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Nakuru Nakuru] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар наздикии кӯли Накуру — мамнӯъгоҳи машҳури фламингоҳо — воқеъ буда, аҳолии он зиёда аз 300 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Накуру дар ибтидои асри XX дар роҳи оҳани Уганда дар водии Рифт ба вуҷуд омад; дар замони мустамликавӣ маркази минтақаи кишоварзии «баландкӯҳҳои сафедпӯст» буд ва пас аз истиқлол босуръат калон шуд. Соли 2021 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Накуру дар қаъри дараи бузурги Африқо (Рифт), дар баландии тақрибан 1850 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии кӯли Накуру ва вулқони хомӯши Менгай воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва нисбатан хушк — мебошад. == Аҳолӣ == Аҳолии Накуру зиёда аз 300 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — кикую, каленҷин, луо ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Накуру бар кишоварзӣ (галла, гулҳо, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ, тиҷорат ва сайёҳӣ (боғи миллии кӯли Накуру) асос меёбад; шаҳр гиреҳи муҳими роҳҳои байни [[Найробӣ]] ва ғарби кишвар аст. == Нақлиёт == Накуруро шоҳроҳи асосии А8 (Найробӣ–Кисуму–Уганда), истгоҳи роҳи оҳан ва фурудгоҳи маҳаллӣ хидмат мекунанд; шаҳр дар роҳи асосии транзитии [[Африқои Шарқӣ]] ҷойгир аст. == Фарҳанг ва маориф == Боғи миллии кӯли Накуру бо фламингоҳои зиёд, каркадани сафед ва сиёҳ ва дигар ҳайвонот машҳур аст; дар наздикии шаҳр кратери Менгай ва кӯли Элементейта (мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО) ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Nakuru Накуру дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Кения]] [[Гурӯҳ:Кения]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] g966z9e24uxg8n4t34ogdfcqkh68gny 0 331635 1473665 2026-05-22T10:51:44Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1473665 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Элдорет |номи аслӣ = Eldoret |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 16|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 147,9 |баландии маркази МА = 2100 |аҳолӣ = 289 380 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Элдорет''' (ба суоҳилӣ: ''Eldoret'') — шаҳр дар ғарби [[Кения]], маркази каунтии Уасин-Гишу буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Eldoret Eldoret] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар баландкӯҳҳои ғарбӣ воқеъ буда, бо давандагони машҳури масофаи дароз пайвандӣ дорад; аҳолии он зиёда аз 280 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> 0dbq1xljlq06i9igcaneg7tv0o4osc1 1473666 1473665 2026-05-22T10:51:57Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473666 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Элдорет |номи аслӣ = Eldoret |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 16|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 147,9 |баландии маркази МА = 2100 |аҳолӣ = 289 380 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Элдорет''' (ба суоҳилӣ: ''Eldoret'') — шаҳр дар ғарби [[Кения]], маркази каунтии Уасин-Гишу буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Eldoret Eldoret] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар баландкӯҳҳои ғарбӣ воқеъ буда, бо давандагони машҳури масофаи дароз пайвандӣ дорад; аҳолии он зиёда аз 280 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Элдорет дар ибтидои асри XX дар замини баландкӯҳии ғарбӣ ҳамчун маркази муҳоҷирони кишоварзи бур (аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]) ва баъдан англис ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии минтақаи галлакорӣ табдил ёфт. Соли 2016 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> 5fs0ljd1n4utb58bn6ir4awi6sa5ixi 1473667 1473666 2026-05-22T10:52:09Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473667 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Элдорет |номи аслӣ = Eldoret |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 16|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 147,9 |баландии маркази МА = 2100 |аҳолӣ = 289 380 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Элдорет''' (ба суоҳилӣ: ''Eldoret'') — шаҳр дар ғарби [[Кения]], маркази каунтии Уасин-Гишу буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Eldoret Eldoret] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар баландкӯҳҳои ғарбӣ воқеъ буда, бо давандагони машҳури масофаи дароз пайвандӣ дорад; аҳолии он зиёда аз 280 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Элдорет дар ибтидои асри XX дар замини баландкӯҳии ғарбӣ ҳамчун маркази муҳоҷирони кишоварзи бур (аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]) ва баъдан англис ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии минтақаи галлакорӣ табдил ёфт. Соли 2016 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Элдорет дар платои баланди ғарби кишвар, дар баландии тақрибан 2100 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии хатти экватор воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки барои тамрини давандагон мусоид аст. 1p6l0q9ucuqhgkzds33kbsfxfpgnbxz 1473668 1473667 2026-05-22T10:52:22Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473668 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Элдорет |номи аслӣ = Eldoret |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 16|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 147,9 |баландии маркази МА = 2100 |аҳолӣ = 289 380 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Элдорет''' (ба суоҳилӣ: ''Eldoret'') — шаҳр дар ғарби [[Кения]], маркази каунтии Уасин-Гишу буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Eldoret Eldoret] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар баландкӯҳҳои ғарбӣ воқеъ буда, бо давандагони машҳури масофаи дароз пайвандӣ дорад; аҳолии он зиёда аз 280 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Элдорет дар ибтидои асри XX дар замини баландкӯҳии ғарбӣ ҳамчун маркази муҳоҷирони кишоварзи бур (аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]) ва баъдан англис ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии минтақаи галлакорӣ табдил ёфт. Соли 2016 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Элдорет дар платои баланди ғарби кишвар, дар баландии тақрибан 2100 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии хатти экватор воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки барои тамрини давандагон мусоид аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Элдорет зиёда аз 280 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи каленҷин тааллуқ доранд; забонҳои паҳн каленҷин, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> abzj85pw3wjc036vjpiv6hvek1ydhvq 1473669 1473668 2026-05-22T10:52:35Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473669 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Элдорет |номи аслӣ = Eldoret |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 16|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 147,9 |баландии маркази МА = 2100 |аҳолӣ = 289 380 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Элдорет''' (ба суоҳилӣ: ''Eldoret'') — шаҳр дар ғарби [[Кения]], маркази каунтии Уасин-Гишу буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Eldoret Eldoret] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар баландкӯҳҳои ғарбӣ воқеъ буда, бо давандагони машҳури масофаи дароз пайвандӣ дорад; аҳолии он зиёда аз 280 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Элдорет дар ибтидои асри XX дар замини баландкӯҳии ғарбӣ ҳамчун маркази муҳоҷирони кишоварзи бур (аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]) ва баъдан англис ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии минтақаи галлакорӣ табдил ёфт. Соли 2016 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Элдорет дар платои баланди ғарби кишвар, дар баландии тақрибан 2100 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии хатти экватор воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки барои тамрини давандагон мусоид аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Элдорет зиёда аз 280 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи каленҷин тааллуқ доранд; забонҳои паҳн каленҷин, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Элдорет бар кишоварзӣ (гандум, ҷуворимакка, чойи маҳаллӣ, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ (орд, шакар, нассоҷӣ), тиҷорат ва маориф асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии шимолу ғарби [[Кения]] аст. 3ewmkdmxl5f3rr4hfhgd7x562uszgdi 1473670 1473669 2026-05-22T10:52:48Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473670 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Элдорет |номи аслӣ = Eldoret |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 16|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 147,9 |баландии маркази МА = 2100 |аҳолӣ = 289 380 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Элдорет''' (ба суоҳилӣ: ''Eldoret'') — шаҳр дар ғарби [[Кения]], маркази каунтии Уасин-Гишу буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Eldoret Eldoret] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар баландкӯҳҳои ғарбӣ воқеъ буда, бо давандагони машҳури масофаи дароз пайвандӣ дорад; аҳолии он зиёда аз 280 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Элдорет дар ибтидои асри XX дар замини баландкӯҳии ғарбӣ ҳамчун маркази муҳоҷирони кишоварзи бур (аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]) ва баъдан англис ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии минтақаи галлакорӣ табдил ёфт. Соли 2016 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Элдорет дар платои баланди ғарби кишвар, дар баландии тақрибан 2100 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии хатти экватор воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки барои тамрини давандагон мусоид аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Элдорет зиёда аз 280 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи каленҷин тааллуқ доранд; забонҳои паҳн каленҷин, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Элдорет бар кишоварзӣ (гандум, ҷуворимакка, чойи маҳаллӣ, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ (орд, шакар, нассоҷӣ), тиҷорат ва маориф асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии шимолу ғарби [[Кения]] аст. == Нақлиёт == Дар Элдорет Фурудгоҳи байналмилалии Элдорет, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калоне, ки [[Кения]]-ро бо Уганда мепайвандад, амал мекунанд. c2k9xiitz2m2ftw5951j77nojekyha7 1473671 1473670 2026-05-22T10:53:00Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473671 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Элдорет |номи аслӣ = Eldoret |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 16|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 147,9 |баландии маркази МА = 2100 |аҳолӣ = 289 380 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Элдорет''' (ба суоҳилӣ: ''Eldoret'') — шаҳр дар ғарби [[Кения]], маркази каунтии Уасин-Гишу буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Eldoret Eldoret] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар баландкӯҳҳои ғарбӣ воқеъ буда, бо давандагони машҳури масофаи дароз пайвандӣ дорад; аҳолии он зиёда аз 280 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Элдорет дар ибтидои асри XX дар замини баландкӯҳии ғарбӣ ҳамчун маркази муҳоҷирони кишоварзи бур (аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]) ва баъдан англис ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии минтақаи галлакорӣ табдил ёфт. Соли 2016 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Элдорет дар платои баланди ғарби кишвар, дар баландии тақрибан 2100 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии хатти экватор воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки барои тамрини давандагон мусоид аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Элдорет зиёда аз 280 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи каленҷин тааллуқ доранд; забонҳои паҳн каленҷин, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Элдорет бар кишоварзӣ (гандум, ҷуворимакка, чойи маҳаллӣ, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ (орд, шакар, нассоҷӣ), тиҷорат ва маориф асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии шимолу ғарби [[Кения]] аст. == Нақлиёт == Дар Элдорет Фурудгоҳи байналмилалии Элдорет, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калоне, ки [[Кения]]-ро бо Уганда мепайвандад, амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Элдорет бо марказҳои тамрини давандагони ҷаҳонӣ (бахусус дар наздикии Итен) машҳур аст; дар шаҳр Донишгоҳи Мои ва чанд донишгоҳу коллеҷ фаъолият мекунанд. swa675tjgyv8f9i5rj70kh5x6hokjq1 1473672 1473671 2026-05-22T10:53:13Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1473672 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Элдорет |номи аслӣ = Eldoret |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 16|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 147,9 |баландии маркази МА = 2100 |аҳолӣ = 289 380 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Элдорет''' (ба суоҳилӣ: ''Eldoret'') — шаҳр дар ғарби [[Кения]], маркази каунтии Уасин-Гишу буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Eldoret Eldoret] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар баландкӯҳҳои ғарбӣ воқеъ буда, бо давандагони машҳури масофаи дароз пайвандӣ дорад; аҳолии он зиёда аз 280 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Элдорет дар ибтидои асри XX дар замини баландкӯҳии ғарбӣ ҳамчун маркази муҳоҷирони кишоварзи бур (аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]) ва баъдан англис ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии минтақаи галлакорӣ табдил ёфт. Соли 2016 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Элдорет дар платои баланди ғарби кишвар, дар баландии тақрибан 2100 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии хатти экватор воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки барои тамрини давандагон мусоид аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Элдорет зиёда аз 280 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи каленҷин тааллуқ доранд; забонҳои паҳн каленҷин, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Элдорет бар кишоварзӣ (гандум, ҷуворимакка, чойи маҳаллӣ, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ (орд, шакар, нассоҷӣ), тиҷорат ва маориф асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии шимолу ғарби [[Кения]] аст. == Нақлиёт == Дар Элдорет Фурудгоҳи байналмилалии Элдорет, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калоне, ки [[Кения]]-ро бо Уганда мепайвандад, амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Элдорет бо марказҳои тамрини давандагони ҷаҳонӣ (бахусус дар наздикии Итен) машҳур аст; дар шаҳр Донишгоҳи Мои ва чанд донишгоҳу коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] jcp070cj87yp8qq8dg0oidh8i5tv9d9 1473673 1473672 2026-05-22T10:53:26Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1473673 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Элдорет |номи аслӣ = Eldoret |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 16|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 147,9 |баландии маркази МА = 2100 |аҳолӣ = 289 380 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Элдорет''' (ба суоҳилӣ: ''Eldoret'') — шаҳр дар ғарби [[Кения]], маркази каунтии Уасин-Гишу буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Eldoret Eldoret] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар баландкӯҳҳои ғарбӣ воқеъ буда, бо давандагони машҳури масофаи дароз пайвандӣ дорад; аҳолии он зиёда аз 280 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Элдорет дар ибтидои асри XX дар замини баландкӯҳии ғарбӣ ҳамчун маркази муҳоҷирони кишоварзи бур (аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]) ва баъдан англис ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии минтақаи галлакорӣ табдил ёфт. Соли 2016 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Элдорет дар платои баланди ғарби кишвар, дар баландии тақрибан 2100 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии хатти экватор воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки барои тамрини давандагон мусоид аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Элдорет зиёда аз 280 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи каленҷин тааллуқ доранд; забонҳои паҳн каленҷин, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Элдорет бар кишоварзӣ (гандум, ҷуворимакка, чойи маҳаллӣ, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ (орд, шакар, нассоҷӣ), тиҷорат ва маориф асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии шимолу ғарби [[Кения]] аст. == Нақлиёт == Дар Элдорет Фурудгоҳи байналмилалии Элдорет, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калоне, ки [[Кения]]-ро бо Уганда мепайвандад, амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Элдорет бо марказҳои тамрини давандагони ҷаҳонӣ (бахусус дар наздикии Итен) машҳур аст; дар шаҳр Донишгоҳи Мои ва чанд донишгоҳу коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} e4o870t1g7rbcrbxldljzucym7kcm47 1473674 1473673 2026-05-22T10:53:39Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1473674 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Элдорет |номи аслӣ = Eldoret |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 16|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 147,9 |баландии маркази МА = 2100 |аҳолӣ = 289 380 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Элдорет''' (ба суоҳилӣ: ''Eldoret'') — шаҳр дар ғарби [[Кения]], маркази каунтии Уасин-Гишу буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Eldoret Eldoret] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар баландкӯҳҳои ғарбӣ воқеъ буда, бо давандагони машҳури масофаи дароз пайвандӣ дорад; аҳолии он зиёда аз 280 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Элдорет дар ибтидои асри XX дар замини баландкӯҳии ғарбӣ ҳамчун маркази муҳоҷирони кишоварзи бур (аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]) ва баъдан англис ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии минтақаи галлакорӣ табдил ёфт. Соли 2016 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Элдорет дар платои баланди ғарби кишвар, дар баландии тақрибан 2100 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии хатти экватор воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки барои тамрини давандагон мусоид аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Элдорет зиёда аз 280 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи каленҷин тааллуқ доранд; забонҳои паҳн каленҷин, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Элдорет бар кишоварзӣ (гандум, ҷуворимакка, чойи маҳаллӣ, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ (орд, шакар, нассоҷӣ), тиҷорат ва маориф асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии шимолу ғарби [[Кения]] аст. == Нақлиёт == Дар Элдорет Фурудгоҳи байналмилалии Элдорет, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калоне, ки [[Кения]]-ро бо Уганда мепайвандад, амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Элдорет бо марказҳои тамрини давандагони ҷаҳонӣ (бахусус дар наздикии Итен) машҳур аст; дар шаҳр Донишгоҳи Мои ва чанд донишгоҳу коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Eldoret Элдорет дар Encyclopædia Britannica] myryrbgxqo0vtumvo8czm3f35k1vq2m 1473675 1473674 2026-05-22T10:53:51Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1473675 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Элдорет |номи аслӣ = Eldoret |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 16|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 147,9 |баландии маркази МА = 2100 |аҳолӣ = 289 380 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Элдорет''' (ба суоҳилӣ: ''Eldoret'') — шаҳр дар ғарби [[Кения]], маркази каунтии Уасин-Гишу буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Eldoret Eldoret] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар баландкӯҳҳои ғарбӣ воқеъ буда, бо давандагони машҳури масофаи дароз пайвандӣ дорад; аҳолии он зиёда аз 280 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Элдорет дар ибтидои асри XX дар замини баландкӯҳии ғарбӣ ҳамчун маркази муҳоҷирони кишоварзи бур (аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]) ва баъдан англис ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии минтақаи галлакорӣ табдил ёфт. Соли 2016 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Элдорет дар платои баланди ғарби кишвар, дар баландии тақрибан 2100 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии хатти экватор воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки барои тамрини давандагон мусоид аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Элдорет зиёда аз 280 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи каленҷин тааллуқ доранд; забонҳои паҳн каленҷин, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Элдорет бар кишоварзӣ (гандум, ҷуворимакка, чойи маҳаллӣ, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ (орд, шакар, нассоҷӣ), тиҷорат ва маориф асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии шимолу ғарби [[Кения]] аст. == Нақлиёт == Дар Элдорет Фурудгоҳи байналмилалии Элдорет, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калоне, ки [[Кения]]-ро бо Уганда мепайвандад, амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Элдорет бо марказҳои тамрини давандагони ҷаҳонӣ (бахусус дар наздикии Итен) машҳур аст; дар шаҳр Донишгоҳи Мои ва чанд донишгоҳу коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Eldoret Элдорет дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Кения]] [[Гурӯҳ:Кения]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] 2010c6qcinmn933cdm3qnp4e3sst01b 1473695 1473675 2026-05-22T11:08:37Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ: «плато» → «паҳна» 1473695 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Элдорет |номи аслӣ = Eldoret |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 0|lat_min = 31|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 16|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 147,9 |баландии маркази МА = 2100 |аҳолӣ = 289 380 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Элдорет''' (ба суоҳилӣ: ''Eldoret'') — шаҳр дар ғарби [[Кения]], маркази каунтии Уасин-Гишу буда, яке аз шаҳрҳои босуръаттаринкишофёбандаи кишвар аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Eldoret Eldoret] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр дар баландкӯҳҳои ғарбӣ воқеъ буда, бо давандагони машҳури масофаи дароз пайвандӣ дорад; аҳолии он зиёда аз 280 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Элдорет дар ибтидои асри XX дар замини баландкӯҳии ғарбӣ ҳамчун маркази муҳоҷирони кишоварзи бур (аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]) ва баъдан англис ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии минтақаи галлакорӣ табдил ёфт. Соли 2016 ба он мақоми расмии шаҳр дода шуд.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Элдорет дар паҳнаи баланди ғарби кишвар, дар баландии тақрибан 2100 метр аз сатҳи баҳр, дар наздикии хатти экватор воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки барои тамрини давандагон мусоид аст. == Аҳолӣ == Аҳолии Элдорет зиёда аз 280 ҳазор нафар буда, аксарияти сокинон ба халқи каленҷин тааллуқ доранд; забонҳои паҳн каленҷин, суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Элдорет бар кишоварзӣ (гандум, ҷуворимакка, чойи маҳаллӣ, чорводорӣ), коркарди маҳсулоти зироатӣ (орд, шакар, нассоҷӣ), тиҷорат ва маориф асос меёбад; шаҳр маркази иқтисодии шимолу ғарби [[Кения]] аст. == Нақлиёт == Дар Элдорет Фурудгоҳи байналмилалии Элдорет, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калоне, ки [[Кения]]-ро бо Уганда мепайвандад, амал мекунанд. == Фарҳанг ва маориф == Элдорет бо марказҳои тамрини давандагони ҷаҳонӣ (бахусус дар наздикии Итен) машҳур аст; дар шаҳр Донишгоҳи Мои ва чанд донишгоҳу коллеҷ фаъолият мекунанд. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Eldoret Элдорет дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Кения]] [[Гурӯҳ:Кения]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] kpbpuv3bm136frk7n2lkzbjde3nayko 0 331636 1473676 2026-05-22T10:54:09Z Зинҳор Насрӣ 33590 Иловаи мақола 1473676 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Китале |номи аслӣ = Kitale |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 1|lat_min = 1|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 0|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 60,0 |баландии маркази МА = 1900 |аҳолӣ = 162 174 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Китале''' (ба суоҳилӣ: ''Kitale'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Кения]], маркази каунтии Транс-Нзоя буда, дар водии ҳосилхез байни кӯҳи Элгон ва кӯҳҳои Чераненӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kitale Kitale] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази муҳими кишоварзии минтақа буда, аҳолии он зиёда аз 160 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> ruwky1nvqmhgppefpj03skifufoqk7s 1473677 1473676 2026-05-22T10:54:22Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473677 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Китале |номи аслӣ = Kitale |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 1|lat_min = 1|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 0|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 60,0 |баландии маркази МА = 1900 |аҳолӣ = 162 174 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Китале''' (ба суоҳилӣ: ''Kitale'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Кения]], маркази каунтии Транс-Нзоя буда, дар водии ҳосилхез байни кӯҳи Элгон ва кӯҳҳои Чераненӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kitale Kitale] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази муҳими кишоварзии минтақа буда, аҳолии он зиёда аз 160 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Китале дар ибтидои асри XX ҳамчун маркази маъмурӣ ва кишоварзии муҳоҷирони сафедпӯст дар водии Транс-Нзоя ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии галлакорӣ ва чорводории шимолу ғарб табдил ёфт.<ref name="brit" /> a22smx10o32n0siazoxvhjplu3u32dh 1473678 1473677 2026-05-22T10:54:35Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473678 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Китале |номи аслӣ = Kitale |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 1|lat_min = 1|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 0|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 60,0 |баландии маркази МА = 1900 |аҳолӣ = 162 174 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Китале''' (ба суоҳилӣ: ''Kitale'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Кения]], маркази каунтии Транс-Нзоя буда, дар водии ҳосилхез байни кӯҳи Элгон ва кӯҳҳои Чераненӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kitale Kitale] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази муҳими кишоварзии минтақа буда, аҳолии он зиёда аз 160 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Китале дар ибтидои асри XX ҳамчун маркази маъмурӣ ва кишоварзии муҳоҷирони сафедпӯст дар водии Транс-Нзоя ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии галлакорӣ ва чорводории шимолу ғарб табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Китале дар платои баланд дар доманаи кӯҳи Элгон, дар баландии тақрибан 1900 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки замини онро яке аз ҳосилхезтарин минтақаҳои [[Кения]] мегардонад. rt5g4i0avde0zogeaaxswzh0j2ic141 1473679 1473678 2026-05-22T10:54:47Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473679 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Китале |номи аслӣ = Kitale |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 1|lat_min = 1|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 0|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 60,0 |баландии маркази МА = 1900 |аҳолӣ = 162 174 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Китале''' (ба суоҳилӣ: ''Kitale'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Кения]], маркази каунтии Транс-Нзоя буда, дар водии ҳосилхез байни кӯҳи Элгон ва кӯҳҳои Чераненӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kitale Kitale] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази муҳими кишоварзии минтақа буда, аҳолии он зиёда аз 160 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Китале дар ибтидои асри XX ҳамчун маркази маъмурӣ ва кишоварзии муҳоҷирони сафедпӯст дар водии Транс-Нзоя ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии галлакорӣ ва чорводории шимолу ғарб табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Китале дар платои баланд дар доманаи кӯҳи Элгон, дар баландии тақрибан 1900 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки замини онро яке аз ҳосилхезтарин минтақаҳои [[Кения]] мегардонад. == Аҳолӣ == Аҳолии Китале зиёда аз 160 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — луҳя, каленҷин ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> lypnr7tf3isb0i8j75asrqx7ifi41p9 1473680 1473679 2026-05-22T10:55:00Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473680 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Китале |номи аслӣ = Kitale |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 1|lat_min = 1|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 0|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 60,0 |баландии маркази МА = 1900 |аҳолӣ = 162 174 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Китале''' (ба суоҳилӣ: ''Kitale'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Кения]], маркази каунтии Транс-Нзоя буда, дар водии ҳосилхез байни кӯҳи Элгон ва кӯҳҳои Чераненӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kitale Kitale] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази муҳими кишоварзии минтақа буда, аҳолии он зиёда аз 160 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Китале дар ибтидои асри XX ҳамчун маркази маъмурӣ ва кишоварзии муҳоҷирони сафедпӯст дар водии Транс-Нзоя ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии галлакорӣ ва чорводории шимолу ғарб табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Китале дар платои баланд дар доманаи кӯҳи Элгон, дар баландии тақрибан 1900 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки замини онро яке аз ҳосилхезтарин минтақаҳои [[Кения]] мегардонад. == Аҳолӣ == Аҳолии Китале зиёда аз 160 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — луҳя, каленҷин ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Китале қариб пурра ба кишоварзӣ — гандум, ҷуворимакка, лӯбиё, чорводорӣ ва коркарди маҳсулоти зироатӣ — асос меёбад; шаҳрро гоҳе «анбори галлаи [[Кения]]» меноманд. thnuiqwkw0etm1d3o3liyjh9lmic83q 1473681 1473680 2026-05-22T10:55:13Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473681 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Китале |номи аслӣ = Kitale |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 1|lat_min = 1|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 0|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 60,0 |баландии маркази МА = 1900 |аҳолӣ = 162 174 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Китале''' (ба суоҳилӣ: ''Kitale'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Кения]], маркази каунтии Транс-Нзоя буда, дар водии ҳосилхез байни кӯҳи Элгон ва кӯҳҳои Чераненӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kitale Kitale] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази муҳими кишоварзии минтақа буда, аҳолии он зиёда аз 160 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Китале дар ибтидои асри XX ҳамчун маркази маъмурӣ ва кишоварзии муҳоҷирони сафедпӯст дар водии Транс-Нзоя ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии галлакорӣ ва чорводории шимолу ғарб табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Китале дар платои баланд дар доманаи кӯҳи Элгон, дар баландии тақрибан 1900 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки замини онро яке аз ҳосилхезтарин минтақаҳои [[Кения]] мегардонад. == Аҳолӣ == Аҳолии Китале зиёда аз 160 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — луҳя, каленҷин ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Китале қариб пурра ба кишоварзӣ — гандум, ҷуворимакка, лӯбиё, чорводорӣ ва коркарди маҳсулоти зироатӣ — асос меёбад; шаҳрро гоҳе «анбори галлаи [[Кения]]» меноманд. == Нақлиёт == Дар Китале фурудгоҳи маҳаллӣ, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; шаҳр гиреҳи роҳҳои байни ғарби [[Кения]], Уганда ва Судони Ҷанубӣ аст. deqtjprqzush39itn7x99x9frcz5klz 1473682 1473681 2026-05-22T10:55:26Z Зинҳор Насрӣ 33590 Илова 1473682 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Китале |номи аслӣ = Kitale |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 1|lat_min = 1|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 0|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 60,0 |баландии маркази МА = 1900 |аҳолӣ = 162 174 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Китале''' (ба суоҳилӣ: ''Kitale'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Кения]], маркази каунтии Транс-Нзоя буда, дар водии ҳосилхез байни кӯҳи Элгон ва кӯҳҳои Чераненӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kitale Kitale] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази муҳими кишоварзии минтақа буда, аҳолии он зиёда аз 160 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Китале дар ибтидои асри XX ҳамчун маркази маъмурӣ ва кишоварзии муҳоҷирони сафедпӯст дар водии Транс-Нзоя ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии галлакорӣ ва чорводории шимолу ғарб табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Китале дар платои баланд дар доманаи кӯҳи Элгон, дар баландии тақрибан 1900 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки замини онро яке аз ҳосилхезтарин минтақаҳои [[Кения]] мегардонад. == Аҳолӣ == Аҳолии Китале зиёда аз 160 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — луҳя, каленҷин ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Китале қариб пурра ба кишоварзӣ — гандум, ҷуворимакка, лӯбиё, чорводорӣ ва коркарди маҳсулоти зироатӣ — асос меёбад; шаҳрро гоҳе «анбори галлаи [[Кения]]» меноманд. == Нақлиёт == Дар Китале фурудгоҳи маҳаллӣ, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; шаҳр гиреҳи роҳҳои байни ғарби [[Кения]], Уганда ва Судони Ҷанубӣ аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар Китале осорхонаи Китале (яке аз қадимтарин осорхонаҳои берун аз [[Найробӣ]]), боғҳои табиӣ ва мамнӯъгоҳҳои ҳамсоя (боғи миллии кӯҳи Элгон, мамнӯъгоҳи Сайвo) ҷойгиранд. 5qend87ltzfnioqq7935a0lvfxo5agv 1473683 1473682 2026-05-22T10:55:39Z Зинҳор Насрӣ 33590 Таҳрир 1473683 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Китале |номи аслӣ = Kitale |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 1|lat_min = 1|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 0|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 60,0 |баландии маркази МА = 1900 |аҳолӣ = 162 174 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Китале''' (ба суоҳилӣ: ''Kitale'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Кения]], маркази каунтии Транс-Нзоя буда, дар водии ҳосилхез байни кӯҳи Элгон ва кӯҳҳои Чераненӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kitale Kitale] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази муҳими кишоварзии минтақа буда, аҳолии он зиёда аз 160 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Китале дар ибтидои асри XX ҳамчун маркази маъмурӣ ва кишоварзии муҳоҷирони сафедпӯст дар водии Транс-Нзоя ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии галлакорӣ ва чорводории шимолу ғарб табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Китале дар платои баланд дар доманаи кӯҳи Элгон, дар баландии тақрибан 1900 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки замини онро яке аз ҳосилхезтарин минтақаҳои [[Кения]] мегардонад. == Аҳолӣ == Аҳолии Китале зиёда аз 160 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — луҳя, каленҷин ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Китале қариб пурра ба кишоварзӣ — гандум, ҷуворимакка, лӯбиё, чорводорӣ ва коркарди маҳсулоти зироатӣ — асос меёбад; шаҳрро гоҳе «анбори галлаи [[Кения]]» меноманд. == Нақлиёт == Дар Китале фурудгоҳи маҳаллӣ, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; шаҳр гиреҳи роҳҳои байни ғарби [[Кения]], Уганда ва Судони Ҷанубӣ аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар Китале осорхонаи Китале (яке аз қадимтарин осорхонаҳои берун аз [[Найробӣ]]), боғҳои табиӣ ва мамнӯъгоҳҳои ҳамсоя (боғи миллии кӯҳи Элгон, мамнӯъгоҳи Сайвo) ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] sn94ufw81r341jt6pwxb2so8eist3gd 1473684 1473683 2026-05-22T10:55:51Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ 1473684 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Китале |номи аслӣ = Kitale |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 1|lat_min = 1|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 0|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 60,0 |баландии маркази МА = 1900 |аҳолӣ = 162 174 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Китале''' (ба суоҳилӣ: ''Kitale'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Кения]], маркази каунтии Транс-Нзоя буда, дар водии ҳосилхез байни кӯҳи Элгон ва кӯҳҳои Чераненӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kitale Kitale] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази муҳими кишоварзии минтақа буда, аҳолии он зиёда аз 160 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Китале дар ибтидои асри XX ҳамчун маркази маъмурӣ ва кишоварзии муҳоҷирони сафедпӯст дар водии Транс-Нзоя ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии галлакорӣ ва чорводории шимолу ғарб табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Китале дар платои баланд дар доманаи кӯҳи Элгон, дар баландии тақрибан 1900 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки замини онро яке аз ҳосилхезтарин минтақаҳои [[Кения]] мегардонад. == Аҳолӣ == Аҳолии Китале зиёда аз 160 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — луҳя, каленҷин ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Китале қариб пурра ба кишоварзӣ — гандум, ҷуворимакка, лӯбиё, чорводорӣ ва коркарди маҳсулоти зироатӣ — асос меёбад; шаҳрро гоҳе «анбори галлаи [[Кения]]» меноманд. == Нақлиёт == Дар Китале фурудгоҳи маҳаллӣ, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; шаҳр гиреҳи роҳҳои байни ғарби [[Кения]], Уганда ва Судони Ҷанубӣ аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар Китале осорхонаи Китале (яке аз қадимтарин осорхонаҳои берун аз [[Найробӣ]]), боғҳои табиӣ ва мамнӯъгоҳҳои ҳамсоя (боғи миллии кӯҳи Элгон, мамнӯъгоҳи Сайвo) ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} 3ya1qevtqlwpz0d24fwh2p4gx9ml7xw 1473685 1473684 2026-05-22T10:56:04Z Зинҳор Насрӣ 33590 Пайванд 1473685 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Китале |номи аслӣ = Kitale |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 1|lat_min = 1|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 0|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 60,0 |баландии маркази МА = 1900 |аҳолӣ = 162 174 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Китале''' (ба суоҳилӣ: ''Kitale'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Кения]], маркази каунтии Транс-Нзоя буда, дар водии ҳосилхез байни кӯҳи Элгон ва кӯҳҳои Чераненӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kitale Kitale] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази муҳими кишоварзии минтақа буда, аҳолии он зиёда аз 160 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Китале дар ибтидои асри XX ҳамчун маркази маъмурӣ ва кишоварзии муҳоҷирони сафедпӯст дар водии Транс-Нзоя ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии галлакорӣ ва чорводории шимолу ғарб табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Китале дар платои баланд дар доманаи кӯҳи Элгон, дар баландии тақрибан 1900 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки замини онро яке аз ҳосилхезтарин минтақаҳои [[Кения]] мегардонад. == Аҳолӣ == Аҳолии Китале зиёда аз 160 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — луҳя, каленҷин ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Китале қариб пурра ба кишоварзӣ — гандум, ҷуворимакка, лӯбиё, чорводорӣ ва коркарди маҳсулоти зироатӣ — асос меёбад; шаҳрро гоҳе «анбори галлаи [[Кения]]» меноманд. == Нақлиёт == Дар Китале фурудгоҳи маҳаллӣ, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; шаҳр гиреҳи роҳҳои байни ғарби [[Кения]], Уганда ва Судони Ҷанубӣ аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар Китале осорхонаи Китале (яке аз қадимтарин осорхонаҳои берун аз [[Найробӣ]]), боғҳои табиӣ ва мамнӯъгоҳҳои ҳамсоя (боғи миллии кӯҳи Элгон, мамнӯъгоҳи Сайвo) ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kitale Китале дар Encyclopædia Britannica] omtdy2h5e7mz5d4eozzerllep4uw9tu 1473686 1473685 2026-05-22T10:56:17Z Зинҳор Насрӣ 33590 Гурӯҳбандӣ 1473686 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Китале |номи аслӣ = Kitale |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 1|lat_min = 1|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 0|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 60,0 |баландии маркази МА = 1900 |аҳолӣ = 162 174 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Китале''' (ба суоҳилӣ: ''Kitale'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Кения]], маркази каунтии Транс-Нзоя буда, дар водии ҳосилхез байни кӯҳи Элгон ва кӯҳҳои Чераненӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kitale Kitale] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази муҳими кишоварзии минтақа буда, аҳолии он зиёда аз 160 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Китале дар ибтидои асри XX ҳамчун маркази маъмурӣ ва кишоварзии муҳоҷирони сафедпӯст дар водии Транс-Нзоя ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии галлакорӣ ва чорводории шимолу ғарб табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Китале дар платои баланд дар доманаи кӯҳи Элгон, дар баландии тақрибан 1900 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки замини онро яке аз ҳосилхезтарин минтақаҳои [[Кения]] мегардонад. == Аҳолӣ == Аҳолии Китале зиёда аз 160 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — луҳя, каленҷин ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Китале қариб пурра ба кишоварзӣ — гандум, ҷуворимакка, лӯбиё, чорводорӣ ва коркарди маҳсулоти зироатӣ — асос меёбад; шаҳрро гоҳе «анбори галлаи [[Кения]]» меноманд. == Нақлиёт == Дар Китале фурудгоҳи маҳаллӣ, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; шаҳр гиреҳи роҳҳои байни ғарби [[Кения]], Уганда ва Судони Ҷанубӣ аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар Китале осорхонаи Китале (яке аз қадимтарин осорхонаҳои берун аз [[Найробӣ]]), боғҳои табиӣ ва мамнӯъгоҳҳои ҳамсоя (боғи миллии кӯҳи Элгон, мамнӯъгоҳи Сайвo) ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kitale Китале дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Кения]] [[Гурӯҳ:Кения]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] m5llp11n9hucwgoxn4ziieytrpytijo 1473696 1473686 2026-05-22T11:08:51Z Зинҳор Насрӣ 33590 Ислоҳ: «плато» → «паҳна» 1473696 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Шаҳр |номи тоҷикӣ = Китале |номи аслӣ = Kitale |кишвар = Кения |lat_dir = N|lat_deg = 1|lat_min = 1|lat_sec = |lon_dir = E|lon_deg = 35|lon_min = 0|lon_sec = |CoordAddon = type:city |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = асри XX |масоҳат = 60,0 |баландии маркази МА = 1900 |аҳолӣ = 162 174 |соли барӯйхатгирӣ = 2019 |вақти минтақавӣ = +3 |сайт = }} '''Китале''' (ба суоҳилӣ: ''Kitale'') — шаҳр дар шимолу ғарби [[Кения]], маркази каунтии Транс-Нзоя буда, дар водии ҳосилхез байни кӯҳи Элгон ва кӯҳҳои Чераненӣ воқеъ аст.<ref name="brit">[https://www.britannica.com/place/Kitale Kitale] — Encyclopædia Britannica</ref> Шаҳр маркази муҳими кишоварзии минтақа буда, аҳолии он зиёда аз 160 ҳазор нафар мебошад.<ref name="brit" /> == Таърих == Китале дар ибтидои асри XX ҳамчун маркази маъмурӣ ва кишоварзии муҳоҷирони сафедпӯст дар водии Транс-Нзоя ба вуҷуд омад; пас аз истиқлол ба маркази асосии галлакорӣ ва чорводории шимолу ғарб табдил ёфт.<ref name="brit" /> == Ҷуғрофия ва иқлим == Китале дар паҳнаи баланд дар доманаи кӯҳи Элгон, дар баландии тақрибан 1900 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он муътадили баландкӯҳӣ — салқин ва боронгар — мебошад, ки замини онро яке аз ҳосилхезтарин минтақаҳои [[Кения]] мегардонад. == Аҳолӣ == Аҳолии Китале зиёда аз 160 ҳазор нафар буда, аз гурӯҳҳои гуногуни этникӣ — луҳя, каленҷин ва дигарон — иборат аст; забонҳои паҳн суоҳилӣ ва англисӣ мебошанд.<ref name="brit" /> == Иқтисод == Иқтисоди Китале қариб пурра ба кишоварзӣ — гандум, ҷуворимакка, лӯбиё, чорводорӣ ва коркарди маҳсулоти зироатӣ — асос меёбад; шаҳрро гоҳе «анбори галлаи [[Кения]]» меноманд. == Нақлиёт == Дар Китале фурудгоҳи маҳаллӣ, истгоҳи роҳи оҳан ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд; шаҳр гиреҳи роҳҳои байни ғарби [[Кения]], Уганда ва Судони Ҷанубӣ аст. == Фарҳанг ва маориф == Дар Китале осорхонаи Китале (яке аз қадимтарин осорхонаҳои берун аз [[Найробӣ]]), боғҳои табиӣ ва мамнӯъгоҳҳои ҳамсоя (боғи миллии кӯҳи Элгон, мамнӯъгоҳи Сайвo) ҷойгиранд. == Нигаред низ == * [[Кения]] * [[Найробӣ]] * [[Африқои Шарқӣ]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Умумӣ}} * [https://www.britannica.com/place/Kitale Китале дар Encyclopædia Britannica] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Кения]] [[Гурӯҳ:Кения]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]] d6a5uexjrs5jh0sygw3lfrjuxpgvxnk 0 331637 1473687 2026-05-22T10:59:36Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Илтифот''' ({{lang-ar|التفات}} – ба гӯшаи чашм нигаристан, аз пас нигаристан), навъе аз санъатҳои маънавӣ дар шеър, ки тавассути он дараҷаи ҳаяҷону изтироби ботинии шоир ифода меёбад. Маъмулан ҳодисаву воқеаҳои зиндагӣ, лаҳзаҳои мухталифи ҳаёт ба шоир таассуроти... 1473687 wikitext text/x-wiki '''Илтифот''' ({{lang-ar|التفات}} – ба гӯшаи чашм нигаристан, аз пас нигаристан), навъе аз санъатҳои маънавӣ дар шеър, ки тавассути он дараҷаи ҳаяҷону изтироби ботинии шоир ифода меёбад. Маъмулан ҳодисаву воқеаҳои зиндагӣ, лаҳзаҳои мухталифи ҳаёт ба шоир таассуроти гуногун мебахшанд. Ҳодисаҳои зиндагӣ шоирро то дараҷае ба изтиробу ҳаяҷон меоранд, ки ӯ ҳангоми таълифи асар бо ҳиссиёту ҳаяҷони хосса айнан ҳамон вазъиятро ифода мекунад ва ҳангоми тасвир ба ваҷд омада, якбора оҳанги баёнро тағйир медиҳад. Бино бар он, шоир аз тасвири одию якнавохти воқеа якбора ба хитобу нидо мегузарад. Дар чунин мавридҳо овози шоир пуршӯру дилошӯбтар ва баланду тавонотар садо дода, таъсири шеър меафзояд: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Моро ҷигар ба тири фироқи ту хаста гашт, Эй сабр, бар фироқи бутон нек ҷавшанӣ! Мунҷики Тирмизӣ Аз ман ба таҳрики рақиб ранҷида ёрам, Эй вой бар ҳоли ману бар рӯзгорам! </poem>|сарчашма=Лоҳутӣ}} Лоҳутӣ Агар дар мисраъҳои якуми ин байтҳо шикоятомез ва ботамкин сухан рондани шоирон эҳсос шавад, дар мисраъҳои дуввум ҳаяҷону изтироби шоир ифода ёфтааст. Дар як байт ифода шудани ду ҳолати рӯҳии шоирро шеършиносони пешин И. номидаанд. Ду навъи И. маъруф аст. 1). Шоир байтеро мегӯяд ва аз як маънӣ ба маънии дигар мегузарад: Мас.: Ҷуз он ки мастии ишқ аст, ҳеч мастӣ нест, Ҳамин бало-т бас аст, эй ба ҳар бало хурсанд! Рӯдакӣ 2). Тағйири сухан аст ба тарзи сегона: мутакаллим, хитобат ва ғайбат. Мас., аввал дар калом ба тариқи хитобат сухан кунанд, баъд аз он ба ғайбат оянд. Ҳамчунин аз каломи ғоиб ба ҷониби хитоб раванд ва ба гӯянда оянд ва ба ҳамин минвол аз тариқе ба тариқе руҷӯъ кунанд ва майл намоянд. Мас., аз мухотиба ба ғайбат оянд: Ҷоно, зи фироқи ту дилам пурхун шуд В-аз ёди рухат сиришки ман гулгун шуд. Алқисса, ба коми душманон гаштам дӯст, Як бор напурсидӣ, ҳолат чун шуд? Мисоли аз ғайбат ба ҷониби хитоб рафтан: Гар ёр табиби дарди ман нест, Дардо, ки умеди зистан нест. Бемори туро ба тандурустӣ Ҷуз нола миёни пираҳан нест. Мисоли аз такаллум ба хитоб гузаштан: Зи некбахтӣ Саъдист пойбанди ғамат, Зиҳӣ, кабутари муқбил, ки сайди шоҳинӣ. Саъдӣ Баъд аз тамом кардани сухан, ҷумла ё мисраъ ва байте гӯянд, ки мустақил бошад, вале ба сухани қабл марбут шавад ва боиси ҳусни калом гардад. Мас.: Замони айшу вақти комронӣ Ҷавонӣ бошад, афсӯс аз ҷавонӣ. Лаби соқӣ ба як ханда зи дандон Барад сад дил, илоҳӣ, бод хандон! Лафзҳои «афсӯс аз ҷавонӣ» дар байти аввал ва «илоҳӣ, бод хандон» дар байти дуввум И. аст. Муаллифи «Бадоеъу-л-афкор» аввалиро ба мутақаддимон ва дуввумиро ба мутааххирон нисбат додааст. Санъати И. хусусан дар силсилаи шеърҳои ҳиндустонии М. Турсунзода хеле фаровон истифода шудааст. Ҳиссиёту ҳаяҷони шоир, изтироби қалбии ӯ аз мушоҳидаи вазъияти риққатовару таъсирбахши ҳаёт баъзан ба дараҷае мерасад, ки шоир паси ҳам дар чанд мисраъ ҳолати рӯҳии худро ба тарзҳои гуногун ифода мекунад. Мас., Пайрав дар шеъри «Асира ё худ исён» вазъияти ногувори як нафар зани бемуттако ва ҳақиру нотавони ба ҷаҳолату бедодии нокасон дучоршударо тасвир карда, аввал бо як навъ тамкинӣ ва якбора эҳсосоту ҳаяҷони худро дар шаклҳои суолу хитоб аз номи зан ин тавр ифода кардааст: Эй тариқатнамои олами хун! Эй ба фаҳми ту ақлҳо маҷнун! Ку даҳо?! Ку ҳимоя?! Ку имдод ?! Ку тараҳҳум?! Хароб шав! Барбод! И.-ро гардиш низ гуфтаанд. Сируси Шамисо И.-ро дар равиши тартиби калом овардааст. Санъати маънавии нидо, ки низ ифодагари ҳаяҷон ва эҳсосоти амиқи рӯҳии шоир аст, ба санъати И. қаробат дошта, моҳиятан ҳар ду хусусияти ҳамгун доранд. Ад.: Тарҷумон-ул-балоға. Истанбул, 1949; Атоулло Маҳмуди Ҳусайнӣ. Бадоеъ-ус-саноеъ. Д., 1974; Камолуддин Ҳусайн Воизи Кошифӣ. Бадоеъ-ул-афкор фӣ саноеъ-ил-ашъор. М., 1977; Рашид ад-дин Ватвот. Сады волшебства в тонкостях поэзии (Хадоик ас-сихр фи дакаик аш-ши´р). М., 1985; Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Ҷ. 1. Д., 1988; Зеҳнӣ Т. Санъати сухан. Д., 1992; Сатторзода А. Такмилаи бадеъи форсии тоҷикӣ (дар заминаи навиштаҳои пешиниён ва имрӯзиён). Д., 2014; شمس الدین محمد بن قیس الرازی. المعجم فی معاییر اشعارالعجم. تهران، ١٣٣٨؛ جلال الدین همی. فنون بلاغت و صناعت ادبی. تهران، ١٣٥٤؛ سیروس شمیسا. نگاهی تازه به بدیع. تهران، ١٣٦٧؛ دانشنامۀ زبان و ادب فارسی. جلد یکم. تهران، ۱۳۹۱ == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илтифот |8|муаллиф= С. Давронов, А. Сатторзода }} ccstfbeu95yaqr7wydyhn7pmvsli09f 1473688 1473687 2026-05-22T11:07:10Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473688 wikitext text/x-wiki '''Илтифот''' ({{lang-ar|التفات}} – ба гӯшаи чашм нигаристан, аз пас нигаристан), навъе аз санъатҳои маънавӣ дар шеър, ки тавассути он дараҷаи ҳаяҷону изтироби ботинии шоир ифода меёбад. Маъмулан ҳодисаву воқеаҳои зиндагӣ, лаҳзаҳои мухталифи ҳаёт ба шоир таассуроти гуногун мебахшанд. Ҳодисаҳои зиндагӣ шоирро то дараҷае ба изтиробу ҳаяҷон меоранд, ки ӯ ҳангоми таълифи асар бо ҳиссиёту ҳаяҷони хосса айнан ҳамон вазъиятро ифода мекунад ва ҳангоми тасвир ба ваҷд омада, якбора оҳанги баёнро тағйир медиҳад. Бино бар он, шоир аз тасвири одию якнавохти воқеа якбора ба хитобу нидо мегузарад. Дар чунин мавридҳо овози шоир пуршӯру дилошӯбтар ва баланду тавонотар садо дода, таъсири шеър меафзояд: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Моро ҷигар ба тири фироқи ту хаста гашт, Эй сабр, бар фироқи бутон нек ҷавшанӣ! Мунҷики Тирмизӣ Аз ман ба таҳрики рақиб ранҷида ёрам, Эй вой бар ҳоли ману бар рӯзгорам! </poem>|сарчашма=Лоҳутӣ}} Лоҳутӣ Агар дар мисраъҳои якуми ин байтҳо шикоятомез ва ботамкин сухан рондани шоирон эҳсос шавад, дар мисраъҳои дуввум ҳаяҷону изтироби шоир ифода ёфтааст. Дар як байт ифода шудани ду ҳолати рӯҳии шоирро шеършиносони пешин илтифот номидаанд. Ду навъи илтифот маъруф аст. 1). Шоир байтеро мегӯяд ва аз як маънӣ ба маънии дигар мегузарад: Масалан: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ҷуз он ки мастии ишқ аст, ҳеч мастӣ нест, Ҳамин бало-т бас аст, эй ба ҳар бало хурсанд! </poem>|сарчашма=Рӯдакӣ}} 2). Тағйири сухан аст ба тарзи сегона: мутакаллим, хитобат ва ғайбат. Маслан, аввал дар калом ба тариқи хитобат сухан кунанд, баъд аз он ба ғайбат оянд. Ҳамчунин аз каломи ғоиб ба ҷониби хитоб раванд ва ба гӯянда оянд ва ба ҳамин минвол аз тариқе ба тариқе руҷӯъ кунанд ва майл намоянд. Масалан, аз мухотиба ба ғайбат оянд: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ҷоно, зи фироқи ту дилам пурхун шуд В-аз ёди рухат сиришки ман гулгун шуд. Алқисса, ба коми душманон гаштам дӯст, Як бор напурсидӣ, ҳолат чун шуд? Мисоли аз ғайбат ба ҷониби хитоб рафтан: Гар ёр табиби дарди ман нест, Дардо, ки умеди зистан нест. Бемори туро ба тандурустӣ Ҷуз нола миёни пираҳан нест. Мисоли аз такаллум ба хитоб гузаштан: Зи некбахтӣ Саъдист пойбанди ғамат, Зиҳӣ, кабутари муқбил, ки сайди шоҳинӣ. </poem>|сарчашма=Саъдӣ }} Баъд аз тамом кардани сухан, ҷумла ё мисраъ ва байте гӯянд, ки мустақил бошад, вале ба сухани қабл марбут шавад ва боиси ҳусни калом гардад. Масалан: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Замони айшу вақти комронӣ Ҷавонӣ бошад, афсӯс аз ҷавонӣ. Лаби соқӣ ба як ханда зи дандон Барад сад дил, илоҳӣ, бод хандон! </poem>|сарчашма=}} Лафзҳои «афсӯс аз ҷавонӣ» дар байти аввал ва «илоҳӣ, бод хандон» дар байти дуввум илтифот аст. Муаллифи «Бадоеъу-л-афкор» аввалиро ба мутақаддимон ва дуввумиро ба мутааххирон нисбат додааст. Санъати И. хусусан дар силсилаи шеърҳои ҳиндустонии М. Турсунзода хеле фаровон истифода шудааст. Ҳиссиёту ҳаяҷони шоир, изтироби қалбии ӯ аз мушоҳидаи вазъияти риққатовару таъсирбахши ҳаёт баъзан ба дараҷае мерасад, ки шоир паси ҳам дар чанд мисраъ ҳолати рӯҳии худро ба тарзҳои гуногун ифода мекунад. Мас., Пайрав дар шеъри «Асира ё худ исён» вазъияти ногувори як нафар зани бемуттако ва ҳақиру нотавони ба ҷаҳолату бедодии нокасон дучоршударо тасвир карда, аввал бо як навъ тамкинӣ ва якбора эҳсосоту ҳаяҷони худро дар шаклҳои суолу хитоб аз номи зан ин тавр ифода кардааст: Эй тариқатнамои олами хун! Эй ба фаҳми ту ақлҳо маҷнун! Ку даҳо?! Ку ҳимоя?! Ку имдод ?! Ку тараҳҳум?! Хароб шав! Барбод! Илтифотро гардиш низ гуфтаанд. Сируси Шамисо илтифот-ро дар равиши тартиби калом овардааст. Санъати маънавии нидо, ки низ ифодагари ҳаяҷон ва эҳсосоти амиқи рӯҳии шоир аст, ба санъати илтифот қаробат дошта, моҳиятан ҳар ду хусусияти ҳамгун доранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илтифот |8|муаллиф= С. Давронов, А. Сатторзода }} ovsqxup4em2cw5nmlg5p4fayjo4f0zl 0 331638 1473697 2026-05-22T11:34:21Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Илҳод''' ({{lang-ar|الحاد}} ‒ майл ба сӯе, баргаштан, аз ҳадди эътидол гузаштан), ба Худо ширк варзидан, ба ғайри Худо нисбат додани сифатҳои илоҳӣ, инкори вуҷуди Худо; напазируфтани ягон қонуну усули дин ё таъвили онҳо мутобиқ бо хостаи худ ё ба куллӣ аз он баргашт... 1473697 wikitext text/x-wiki '''Илҳод''' ({{lang-ar|الحاد}} ‒ майл ба сӯе, баргаштан, аз ҳадди эътидол гузаштан), ба Худо ширк варзидан, ба ғайри Худо нисбат додани сифатҳои илоҳӣ, инкори вуҷуди Худо; напазируфтани ягон қонуну усули дин ё таъвили онҳо мутобиқ бо хостаи худ ё ба куллӣ аз он баргаштан. илҳод-варзандаро мулҳид мегӯянд. Ба қавли Муҳаммади Ғаззолӣ, илҳод майл ба сӯйи ботил аст. Тибқи назари муфассирон, илҳод инҳирофест, ки шахс дар зоҳир муддаии имон ба Қуръон бошад, аммо дар ботин маънӣ ва таъвиле битарошад, ки бо зоҳири он созгор набошад. Мулҳид метавонад диндор ё аз аввал бедин бошад. Дар ислом илҳод варзидан сабаби иртидод мешавад. Насафӣ дар «ал-Инсону-л-комил» илҳод-ро яке аз манзилҳои мақоми ваҳдат дар тасаввуф донистааст: «Солик чун ба мақоми ваҳдат расад, аввал биёбони илҳодаш пеш ояд». {{иқтибоси академикӣ|<poem> Тавҳид дигар бошаду илҳод дигар, Харбанда дигар бошаду озод дигар. Ту умр ба бод медиҳӣ, эй мулҳид, Дарёбу мадеҳ умр ту бар бод дигар! </poem>|сарчашма=Шоҳнеъматуллоҳи Валӣ.}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Илҳод |8|муаллиф= Ш. Холисов }} 9npde1clyj9n7ztm52mqzmzpomlosg3 0 331639 1473698 2026-05-22T11:42:01Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Илф ва Петров'''— нависандагони ҳаҷвнигори ҳаммуаллифи рус. Илф Иля (тахаллус; насаб ва номи воқеияш Файнзилберг Иля Арнолдович; (3) 15.10.1897, Одесса – 13.4.1937, Маскав), дар хонаводаи ходими бонк ба дунё омадааст. Хатмкардаи Омӯзишгоҳи техникии Одесса (1913). Узви дои... 1473698 wikitext text/x-wiki '''Илф ва Петров'''— нависандагони ҳаҷвнигори ҳаммуаллифи рус. Илф Иля (тахаллус; насаб ва номи воқеияш Файнзилберг Иля Арнолдович; (3) 15.10.1897, Одесса – 13.4.1937, Маскав), дар хонаводаи ходими бонк ба дунё омадааст. Хатмкардаи Омӯзишгоҳи техникии Одесса (1913). Узви доираи адабии «Ҷамъияти шоирон» (аъзои ин ҳалқаи адабӣ Багритский Э. Г., Олеша Ю. К. ва дигарон буданд). Корманди «Югроста» (Агентии телеграфии ҷануби Руссия) ва рӯзномаи «Моряк». Аввалин бор (1923) бо имзои мустаори Илф эҷод кардааст. Соли 1923 ба Маскав омад. Ҷои кори доимиаш рӯзномаи «Гудок» ва бо М. А. Булгаков, В. П. Катаев, Л. И. Славин, Ю. К. Олеша ва дигарон ҳамкор буд. Ба Осиёи Миёна сафари эҷодӣ карда (1925), силсилаи очеркҳои «Маскав – Осиё»-ро навишт. Илф аслан ҳикоя, очерк меофарид ва дар эҷодиёташ таҷрибаи Инқилоби Октябр ва Ҷанги граждании 1917–22 русро таҷассум кардааст. Петров Евгений (тахаллус; насаб ва номи аслияш Катаев Евгений Петрович; [(30.11.) 13.12.1897, Одесса – 2.7.1942)], аз хонадони омӯзгор. Бародари В. П. Катаев. Аввал хабарнигори Агентии телеграфии Украина, баъд нозири шуъбаи ҷустуҷӯи ҷиноӣ буд. Соли 1923 ба Маскав омад. Аввалин ҳикояаш бо номи «Ғоз ва чӯбҳои рабудашуда» (соли 1924) ба табъ расид. Бо имзои мустаори «Дирафш», Е. Петров ва ғ. дар маҷ-ҳои ҳаҷвии «Қаланфури сурх» ва «Оруи сурх» фелетону ҳикояҳои мутоибавӣ менавишт. Маҷмӯаи ҳикояҳояш «Хушиҳои Мегас» (1926), «Бидуни суханронӣ» (1927), «Харгӯш» (1928) ва ғ. ба нашр расиданд. Ҳамкории Илф ва Петров аз солҳои 1926 оғоз шуд. Нахустин асари бузургҳаҷми ҳаҷвӣ ва муштараки Илф ва Петров романи «Дувоздаҳ курсӣ» (1928) буд, ки зуд шуҳрат ёфт. Соли 1931 романи «Гӯсолаи тилоӣ»-и Илф ва Петров чоп шуд, ки дар он саргузашти қаҳрамони асосии «Дувоздаҳ курсӣ» – Остап Бендер идома ёфтааст. Дар ҳар ду роман низоми буржуазияи давр мояи танзу истеҳзо қарор гирифтааст. Солҳои 1935–36 Илф ва Петров савори автомобил ба саёҳати Амрико баромада, баъди бозгашт китоби «Амрикои якошёна» (1936)-ро навиштанд, ки дар он пешравӣ ва норасоиҳои рӯзгори амрикоиҳо тасвир шудааст. Илф аз бемории сил фавтид. Петров ёддоштҳои ӯро баъди фавташ бо номи «Дафтарҳои қайд» (1939) ба табъ расонд, ки чун асари барҷастаи адабӣ эътироф шудааст. Петров баъд аз марги Илф чанд филмнома ва песаҳои «Ҷазираи сулҳ» (1947), «Рӯзномаи фронт»-ро (1942) навишт ва аз рӯзҳои аввали ҶБВ хабарнигори фронтии рӯзномаҳои «Правда» ва «Известия» буд. Ӯ ҳангоми бозгашт аз Севастопол ба Маскав, бар асари садама ҳалок шуд. Илф бо ордени Ленин ва медали ҷангӣ сарфароз гардидааст. Аз рӯи асарҳои Илф ва Петров намоишномаҳои театрӣ ва кинофилмҳо офарида шудаанд. Китобҳои онҳо ба чандин забон тарҷума гардидаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илф ва Петров |8|муаллиф= Ф. Маҳмадуллоев }} f2b47pj3zyv0u8hkqypup83p2o7k1r2 0 331640 1473699 2026-05-22T11:48:41Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Илҳоқ''' (ч{{lang-ar|الحاق}} – расидан, даррасондан), дар илми бадеъ маънояш пайвастани чизе ба чизе мебошад. Кошифӣ онро ду навъ – мустақим ва муталаввин (дувазна) гуфтааст. Илҳоқи мустақим иборат аз он аст, ки шоир байтеро аз шеъри шоири дигаре ба байте аз шеъри... 1473699 wikitext text/x-wiki '''Илҳоқ''' (ч{{lang-ar|الحاق}} – расидан, даррасондан), дар илми бадеъ маънояш пайвастани чизе ба чизе мебошад. Кошифӣ онро ду навъ – мустақим ва муталаввин (дувазна) гуфтааст. Илҳоқи мустақим иборат аз он аст, ки шоир байтеро аз шеъри шоири дигаре ба байте аз шеъри худ И. мекунад, ки маънии байти сонии ӯ аз байти аввал пурратар мебошад. Масалан, дар ин абёт: Як зарра нур кам нашавад Офтобро, Зарроти хокро назари меҳр агар кунад. Гар бар дарат гузар кунам, аз кор дур нест, Хошок низ бар дили дарё гузар кунад. Илҳоқи мустақим ва тазмин бо ҳам таносуби муайян доранд. Шоир дар тазмин ба шеъри шоири дигаре шеъри худро ороиш медиҳад, дар И. шеъри шоири дигарро бо шеъри худ зебу зинат мебахшад. Илҳоқии муталаввин чунин аст, ки шоир дар охири мисраъ як ё ду ҳарф илова мекунад ва дар натиҷа вазни байт дигар мешавад. Мисоли илҳоқ ба як ҳарф: Асли ғами ту мӯниси ҷон аст мудом, Ғайр аз ғами ту ҳар чӣ хӯрам, бод ҳаром! Ба охири калимаҳои «мудом» ва «ҳаром» ҳарфи «мим» мулҳақ гардида, вазни шеър дигар шудааст. Мисоли илҳоқи ба ду ҳарф: Аз баҳри рухат ҷомаи тан чок занам В-аз сӯзи ҷигар наъра бар афлок занам. Агар калимаи «ман» ба охири мисраъ И. шавад, вазни шеър тағйир меёбад. Кошифӣ, инчунин, навъи севвуми илҳоқиро овардааст, ки онро гӯё мутааххирон, яъне, адабиётшиносони баъдӣ (асри 15) ихтироъ карда буданд ва «мулҳақи муҷаннаҳ» (ҷаноҳ – паҳлу, тараф) ном мебурданд. Ин намуди шеър он шеърест, ки аввал ва охири мисраъҳо (ду ҷаноҳи онҳо) ҳамшакли якдигар мебошанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илҳоқ |8|муаллиф= А. Сатторзода }} a6wq4mb0csxb39dqjjji48qrx9zttyv 1473700 1473699 2026-05-22T11:52:42Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473700 wikitext text/x-wiki '''Илҳоқ''' ({{lang-ar|الحاق}} – расидан, даррасондан), дар илми бадеъ маънояш пайвастани чизе ба чизе мебошад. Кошифӣ онро ду навъ – мустақим ва муталаввин (дувазна) гуфтааст. Илҳоқи мустақим иборат аз он аст, ки шоир байтеро аз шеъри шоири дигаре ба байте аз шеъри худ И. мекунад, ки маънии байти сонии ӯ аз байти аввал пурратар мебошад. Масалан, дар ин абёт: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Як зарра нур кам нашавад Офтобро, Зарроти хокро назари меҳр агар кунад. Гар бар дарат гузар кунам, аз кор дур нест, Хошок низ бар дили дарё гузар кунад. </poem>|сарчашма=}} Илҳоқи мустақим ва тазмин бо ҳам таносуби муайян доранд. Шоир дар тазмин ба шеъри шоири дигаре шеъри худро ороиш медиҳад, дар илҳоқ шеъри шоири дигарро бо шеъри худ зебу зинат мебахшад. Илҳоқии муталаввин чунин аст, ки шоир дар охири мисраъ як ё ду ҳарф илова мекунад ва дар натиҷа вазни байт дигар мешавад. Мисоли илҳоқ ба як ҳарф: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Асли ғами ту мӯниси ҷон аст мудом, Ғайр аз ғами ту ҳар чӣ хӯрам, бод ҳаром! </poem>|сарчашма=}} Ба охири калимаҳои «мудом» ва «ҳаром» ҳарфи «мим» мулҳақ гардида, вазни шеър дигар шудааст. Мисоли илҳоқи ба ду ҳарф: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Аз баҳри рухат ҷомаи тан чок занам В-аз сӯзи ҷигар наъра бар афлок занам </poem>|сарчашма=}} Агар калимаи «ман» ба охири мисраъ илҳоқ шавад, вазни шеър тағйир меёбад. Кошифӣ, инчунин, навъи севвуми илҳоқиро овардааст, ки онро гӯё мутааххирон, яъне, адабиётшиносони баъдӣ (асри XV) ихтироъ карда буданд ва «мулҳақи муҷаннаҳ» (ҷаноҳ – паҳлу, тараф) ном мебурданд. Ин намуди шеър он шеърест, ки аввал ва охири мисраъҳо (ду ҷаноҳи онҳо) ҳамшакли якдигар мебошанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Илҳоқ |8|муаллиф= А. Сатторзода }} cu7qcgi6tgxtc9wsjel10ytmhlt9md7 0 331641 1473701 2026-05-22T11:58:21Z Navruzov Abdulmalik 57291 Саҳифаи нав: {{Short description|Гӯштигири юнониву румии эронӣ}} {{Use dmy dates|date=December 2025}} {{шахсият | name = Амин Ковиёнинежод | honorific_suffix = | image = | image_size = | alt = | caption = | headercolor = | textcolor = <!-- Personal information --> | native_name = امین کاویانی‌نژاد | native_name_lang = fa | birth_name = | full_name = Амин Ёвар Ковиёнинежод | nickname = | nationa... 1473701 wikitext text/x-wiki {{Short description|Гӯштигири юнониву румии эронӣ}} {{Use dmy dates|date=December 2025}} {{шахсият | name = Амин Ковиёнинежод | honorific_suffix = | image = | image_size = | alt = | caption = | headercolor = | textcolor = <!-- Personal information --> | native_name = امین کاویانی‌نژاد | native_name_lang = fa | birth_name = | full_name = Амин Ёвар Ковиёнинежод | nickname = | nationality = | national_team = | citizenship = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1998|11|22}} | birth_place = [[Andimeshk|Андимешк]], Iran | death_date = | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | hometown = | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | agent = | height = 1.73 m | weight = 77 кг | spouse = | life_partner = | other_interests = | website = | module = <!-- Sport --> | country = Iran | sport = [[Greco-Roman wrestling|гӯштини юнониву румӣ]] | position = | disability = | disability_class = | weight_class = | weight_class_type = | rank = | event = 77 кг | event_type = | universityteam = | collegeteam = | league = | league_type = | club = | team = | turnedpro = | turnedpro_type = | partner = | former_partner = | coach = | retired = | coaching = | module2 = <!-- Achievements and titles --> | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | paralympics = | commonwealth = | highestranking = | pb = <!-- Medal record --> | show-medals = | medaltemplates = {{Medal|Sport| Men's [[Greco-Roman wrestling]]}} {{Medal|Country| {{IRI}} }} {{Medal|Competition|[[Wrestling at the Asian Games|Бозиҳои Осиё]]}} {{Medal|Silver|[[Wrestling at the 2022 Asian Games|2022 Ҳанчжоу]]|[[Wrestling at the 2022 Asian Games – Men's Greco-Roman 77 kg|77 кг]]}} {{Medal|Competition|[[Asian Wrestling Championships|Қаҳрамонии Осиё]]}} {{Medal|Gold|[[2020 Asian Wrestling Championships|2020 Деҳлии Нав]]|[[2020_Asian_Wrestling_Championships_–Results#72_kg|72 кг]] }} {{Medal|Silver|[[2023 Asian Wrestling Championships|2023 Остона]]|[[2023_Asian_Wrestling_Championships–Results#77_kg|77 кг]] }} {{Medal|Bronze|[[2021 Asian Wrestling Championships|2021 Алмато]]|[[2021_Asian_Wrestling_Championships–_Results#72_kg|72 кг]] }} {{Medal|Competition|[[Islamic Solidarity Games|Бозиҳои ҳамбастагии исломӣ]]}} {{Medal|Bronze|[[Wrestling at the 2021 Islamic Solidarity Games|2021 Қуния]] | [[Wrestling at the 2021 Islamic Solidarity Games – Men's Greco-Roman 77 kg|77 кг]]}} {{Medal|Competition|Турнири Vehbi Emre & [[Hamit Kaplan]]}} {{Medal|Gold|[[2019 Vehbi Emre & Hamit Kaplan Tournament|2019 Истанбул]]|72 кг}} {{Medal|Gold|[[2024 Vehbi Emre & Hamit Kaplan Tournament|2024 Анталия]]|[[2024 Vehbi Emre & Hamit Kaplan Tournament#Men's Greco-Roman 77 kg|77 кг]]}} {{Medal|Bronze|[[2021 Vehbi Emre & Hamit Kaplan Tournament|2021 Истанбул]]|72 кг}} {{Medal|Competition|Grand Prix}} {{Medal|Silver|2021 Киев|77 кг}} {{Medal|Silver|[[Matteo Pellicone Ranking Series 2022|2023 Рум]]|[[Matteo Pellicone Ranking Series 2022#Men's Greco-Roman 77 kg|77 кг]]}} {{Medal|Bronze|[[2023 Grand Prix Zagreb Open|2023 Загреб]]|[[2023 Grand Prix Zagreb Open#Men's Greco-Roman 77 kg|77 кг]]}} {{Medal|Competition|[[World U23 Wrestling Championships|Қаҳрамонии ҷаҳон байни ҷавонони то 23-сола]]}} {{Medal|Bronze|[[2017 World U23 Wrestling Championship|2017 Бидгошч]]|66 кг}} {{Medal|Competition|Қаҳрамонии Осиё байни ҷавонони то 23-сола}} {{Medal|Gold|[[2019 Asian U23 Wrestling Championship|2019 Улан-Батор]]|77 кг}} {{Medal|Competition|[[World Juniors Wrestling Championships|Қаҳрамонии ҷаҳон байни наврасон]]}} {{Medal|Gold|[[2017 World Junior Wrestling Championships|2017 Тампере]]|66 кг}} {{Medal|Gold|[[2018 World Junior Wrestling Championships|2018 Трнава]]|72 кг}} {{Medal|Competition|Қаҳрамонии Осиё байни наврасон}} {{Medal|Gold|2017 Тайчжун|66 кг}} {{Medal|Gold|2018 Деҳлии Нав|72 кг}} {{Medal|Competition|Қаҳрамонии ҷаҳон байни кадетҳо}} {{Medal|Gold|2015 Сараево|58 кг}} {{Medal|Competition|Қаҳрамонии Осиё байни кадетҳо}} {{Medal|Bronze|2015 Деҳлии Нав|58 кг}} }} '''Амин Ковиёнажод''' ({{lang|fa|امین کاویانی‌نژاد}}; таваллуд 22 ноябри 1998) — гӯштигири эронии юнониву румӣ мебошад, ки дар вазни 77 кг рақобат мекунад.<ref>{{Cite web |title=KAVIYANINEJAD Amin Yavar |url=https://uww.org/athletes-results/amin-yavar-kaviyaninejad-11171-profile |website=uww.org |publisher=[[United World Wrestling]] |access-date=19 March 2024 |archive-date=19 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240319080931/https://uww.org/athletes-results/amin-yavar-kaviyaninejad-11171-profile |url-status=live }}</ref> == Фаъолият == Дар Қаҳрамонии ҷаҳон байни наврасон 2017 дар вазни 66 кг Амин Ковиёнинежод дар даври аввал Мониши ҳиндустониро бо ҳисоби 9–0 шикаст дод. Ӯ дар даври дуюм бар Бек Конорбоев аз Қирғизистон бо ҳисоби 2–1 пирӯз шуд. Ковиёнинежод дар даври сеюм ва чорякниҳоӣ Шого Такаҳашии ҷопониро бо ҳисоби 4–2 мағлуб карда, ба нимниҳоӣ роҳ ёфт. Ӯ аз Алон Мирзояни рус бо ҳисоби 5–2 мағлуб шуд ва ба рақобат барои медали биринҷӣ роҳхат гирифт. Ковиёнӣ дар ин рақобат Абила Хон Амзиев аз Қазоқистонро бо ҳисоби 5–1 шикаст дода, соҳиби медали биринҷӣ гардид.<ref>{{cite web |title=World U23 medalists |url=https://unitedworldwrestling.org/event/senior-u23-world-championships |website=unitedworldwrestling.org |publisher=[[United World Wrestling]] |accessdate=23 November 2017 |archive-date=1 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301181350/https://unitedworldwrestling.org/event/senior-u23-world-championships |url-status=dead }}</ref> Дар Қаҳрамонии Осиё 2020 дар вазни 72 кг Амин Ковиёнинежод пас аз истироҳат дар даври аввал, дар даври дуюм Чен Ян-кай аз Тайбеи Чинро бо ҳисоби 8–0 мағлуб карда, ба нимниҳоӣ роҳ ёфт. Ӯ Руслан Тсарев аз Қирғизистонро бо ҳисоби 3–0 шикаст дода, ба финал баромад. Ковиёнинежод дар финал Иброҳим Мағомадов аз Қазоқистонро бо ҳисоби 8–0 мағлуб намуда, соҳиби медали тилло гардид.<ref>{{cite news |title=Senior Asian Championships Results Book |url=https://uww.org/sites/default/files/2020-02/final-book.pdf |website=uww.org |publisher=[[United World Wrestling]] |page=69 |access-date=8 May 2022 |archive-date=29 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210729033718/https://uww.org/sites/default/files/2020-02/final-book.pdf |url-status=dead }}</ref> Дар Қаҳрамонии Осиё 2021 дар вазни 72 кг Амин Ковиёнинежод баъд аз истироҳат дар даври аввал, дар даври дуюм Азат Содиқов аз Қазоқистонро бо ҳисоби 8–6 мағлуб кард. Ӯ дар даври баъдӣ ва нимниҳоӣ қаҳрамони Осиё Руслан Тсарев аз Қирғизистонро бо ҳисоби 3–1 шикаст дода, ба даври муайянкунандаи ҷойи сеюм роҳ ёфт. Ӯ Маҳмуд Бахшиллоев аз Ӯзбекистонро бо ҳисоби 2–1 мағлуб карда, медали биринҷӣ гирифт.<ref>{{cite news |title=Senior Asian Championships Results Book |url=https://cdn.uww.org/s3fs-public/2021-12/final-book-40c59ecb-9799-11eb-9d73-020f14733af0.pdf |website=uww.org |publisher=[[United World Wrestling]] |page=71 |access-date=3 May 2022 |archive-date=13 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221013171002/https://cdn.uww.org/s3fs-public/2021-12/final-book-40c59ecb-9799-11eb-9d73-020f14733af0.pdf |url-status=dead }}</ref> Дар Бозиҳои Осиё 2022 дар вазни 77 кг Амин Ковиёнинежод дар даври аввал Ким Ҳюн-Ву аз Кореяи Ҷанубиро бо ҳисоби 9–3 мағлуб кард. Ӯ дар даври баъдӣ Дилшод Амангалдиев аз Ӯзбекистонро бо ҳисоби 5–3 шикаст дода, ба нимниҳоӣ баромад. Ӯ Лю Рой Дам аз Чинро бо ҳисоби 1–1 паси сар карда, ба финал роҳ ёфт. Ковиёнинежод дар финал бо қаҳрамони ҷаҳон ва ноибқаҳрамони олимпӣ Akzhol Makhmudov аз Қирғизистон рақобат кард ва дар ниҳоят пас аз мағлуб шудан аз ин рақиби машҳур соҳиби медали нуқра гардид.<ref>{{cite news |title=Wrestling Schedule for the 19th Asian Games |url=https://info.hangzhou2022.cn/en/results/wrestling/daily-schedule.htm |website=info.hangzhou2022.cn |publisher=[[Hangzhou 2022 Asian Games]] |access-date=1 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231006142226/https://info.hangzhou2022.cn/en/results/wrestling/daily-schedule.htm |archive-date=6 October 2023 |quote=KAVIYANINEJAD Amin}}</ref><ref>{{cite news |title=UWW Results Book |url=https://d3u2kdyvfaxwhl.cloudfront.net/s3fs-public/2023-10/final-book-19th_asian_games.pdf |website=cloudfront.net |publisher=[[United World Wrestling]] |access-date=15 November 2023 |archive-date=9 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231209185759/https://d3u2kdyvfaxwhl.cloudfront.net/s3fs-public/2023-10/final-book-19th_asian_games.pdf |url-status=dead }}</ref> Ӯ дар Мусобиқаи интихобии олимпии Осиё оид ба гӯштин 2024 дар Бишкек, Қирғизистон ширкат карда, барои Эрон роҳхат ба Бозиҳои тобистонаи олимпии соли 2024 дар Парижро ба даст овард.<ref name="asian_wrestling_olympic_qualification_tournament_results_book_2024">{{Cite web |title=2024 Asian Wrestling Olympic Qualification Tournament Results Book |url=https://cdn.uww.org/2024-04/final-book-seniors_asian_og_qualifier.pdf |access-date=22 April 2024 |website=uww.org |publisher=[[United World Wrestling]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422185521/https://cdn.uww.org/2024-04/final-book-seniors_asian_og_qualifier.pdf |archive-date=22 April 2024 |quote=Amin Yavar KAVIYANINEJAD}}</ref> Ӯ дар мусобиқаи 77{{nbsp}}кг дар Бозиҳои олимпӣ иштирок кард.<ref name="wrestling_results_book_summer_olympics_2024">{{Cite web |title=Wrestling Results Book |url=https://olympics.com/OG2024/pdf/OG2024/WRE/OG2024_WRE_B99_WRE-------------------------------.pdf |work=olympics.com/OG2024/ |publisher=[[2024 Summer Olympics]] |access-date=12 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240811181048/https://olympics.com/OG2024/pdf/OG2024/WRE/OG2024_WRE_B99_WRE-------------------------------.pdf |archive-date=11 August 2024 |quote=KAVIYANINEJAD Amin 77kg 22 NOV 1998}}</ref> == Эзоҳ == {{reflist}} == Пайвандҳои беруна == * [https://uww.org/athletes-results/amin-yavar-kaviyaninejad UWW profile] * [https://olympics.com/en/athletes/amin-kaviyaninejad Olympics.com profile] * [https://www.olympedia.org/ Olympedia] * [https://intersportstats.com/ InterSportStats] {{Instagram}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Kavianinejad, Amin}} [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1998]] [[Гурӯҳ:Зодагони Эрон]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Варзишгарон аз рӯи алифбо]] tli1t3s2kqxjxdrmd2vie0tkjqdojde