Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 0 2883 1474020 1341544 2026-05-26T10:14:08Z Navruzov Abdulmalik 57291 Navruzov Abdulmalik moved page [[Фархор]] to [[Шаҳраки Фархор]]: Misspelled title 1341544 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = Шаҳрак | номи тоҷикӣ = Фархор | кишвар = Тоҷикистон | минтақа = Вилояти Хатлон{{!}}Хатлон | шакли минтақа = Вилоят | ноҳия = Ноҳияи Фархор{{!}}Фархор | аҳолӣ = 27 700<ref>{{Cite web|url=https://stat.tj/storage//1.01.2022.pdf|title=ШУМОРАИ АҲОЛИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ТО 1 ЯНВАРИ СОЛИ 2022|author=Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|accessdate=2022-11-22|archivedate=2022-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221010195817/https://stat.tj/storage//1.01.2022.pdf}}</ref> | соли барӯйхатгирӣ = 2022 | ҳайати миллӣ = [[тоҷикон]], [[узбакҳо]] | ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он }} '''Фархор''' ({{lang-fa|فرخار}}) — шаҳрак, маркази маъмурии [[ноҳияи Фархор]]. Дар канори [[Панҷ (рӯд)|рӯди Панҷ]], 96 км ҷанубу шарқтар аз [[Бохтар (шаҳр)|Бохтар]] ва 2 км дуртар аз истгоҳи роҳи оҳан ҷой дорад. Аз Фархор то [[Душанбе]] 180 км роҳ аст. Ин шаҳрак як фурудгоҳ ва як корхонаи пахта дорад. Аҳолӣ — 27,7 ҳаз. нафар (2022). {|class="wikitable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: white; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" style="border: 1em solid white") |- |'''Сол''' |2021 |2022 |- |'''Аҳолӣ, <br /> ҳазор наф.''' |27,3 |27,7 |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{хурд}} [[Гурӯҳ:Ноҳияи Фархор]] lnqenzsoasb0dvmrr8cqvi3nmuy5s9z 0 8020 1473885 1334361 2026-05-25T12:27:19Z Zosya95 54344 1473885 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Reife Quitten.JPG | тавсифи тасвир = Меваҳои пухтаи биҳӣ | салтанат = Рустаниҳо | волид = Pyreae | табақа = Авлод | лотинӣ = Cydonia oblonga | муаллиф = Mill. | ҳаммаъно = * {{bt|Cydonia vulgaris|Pers.}} * {{bt|Pyrus cydonia|[[Карл Линней|L.]]}} }} '''Биҳӣ''' ({{lang-la|Cydonia oblonga}}), '''обӣ''' — як навъ [[бутта]] ё дарахти [[мева]]. == Тавсифоти гиёҳшиносӣ == То 5-7 м қад мекашад. Шохаҳояш парешон. Баргаш байзашакл ё мудаввари калон; қисми поинаш пашмак дорад. Гулаш калони дуҷинс, сурхи сафедтоб, хушбӯй; моҳҳои май — июл мешукуфад, давраи гулшукуфташ 7-18 рӯз. Мевааш лунда ё нокмонанд, зард (вазнаш 228—250 г; баъзан то 1200 г); сент. — ноябр мепазад, гӯшташ зарди камоб, тухмаш ҷигарии сурхча (вазни 1000 донааш 24-44 г). == Паҳншавӣ == Биҳиро дар мамлакатҳои [[Осиёи Пеш]], Моварои [[Қафқоз]], ноҳияҳои ҳамҳудуди Туркияву Эрон тақрибан 4 ҳазор сол ин ҷониб мепарваранд. Дар ҷаҳон қариб 400 навъи биҳӣ маълум аст. Биҳӣ қариб дар ҳама ноҳияҳои Тоҷикистон (ғайр аз баъзе навоҳии ВМКБ) парвариш меёбад. Барои биҳӣ хусусан иқлими [[водии Ҳисор]], [[ноҳияи Рашт]], [[Вилояти Хатлон|вилоятҳои Хатлон]] ва [[Вилояти Суғд|Суғд]] мусоид аст. == Экология == Биҳӣ дарахти гармӣ ва намипарвар буда, дар заминҳои сернаму ҳосилхез хуб месабзад. Аз қалам­ча, пайванд, бехҷаст ва тухм зиёд карда мешавад; аз 2 то 50-солагӣ ҳосил медиҳад. Асосан навдаҳои яксолаи биҳӣ самар меоваранд. Боғҳои биҳӣ бештар дар заминҳои серҳосили ҳамвор ва нишеби доманакӯҳҳо бунёд карда мешаванд. Қитъаҳое, ки оби зеризаминиашон бисёр наздик (1,3-1,5 м) аст, ба сабзиши биҳӣ таъсири манфӣ мерасонанд. Дар Тоҷикис­тон биҳиро аз рӯйи тартиби 6 х 3 — 4 м ба ҳар га 280—333 бех мешинонанд. Хоки байни дарахтонро тирамоҳу баҳор шудгор (25-27 см) карда, 4-5 бор (аз рӯйи меъёри 800—1000 м3) об мемонанд, ба ҳар га то 40 т пору, 300 кг фосфор ва калий мерезанд. Дар ҷумҳурӣ бештар навъҳои маҳаллии Чиллагӣ, Нокбиҳӣ, Себбиҳӣ, Миёнапазак, Дерпазак, Кулчабиҳӣ, Фаллабиҳӣ ва навъҳои ба шароити маҳал мутобиқшудаи Қизилқӯрғон, Серҳосил, Самарқандии калонмева, Туршбиҳии бухороӣ ва Биҳии ҷопониро мепарваранд. Одатан, барои хуб гардолуд шудани гул 3-4 навъи Биҳӣ якҷо шинонда мешавад. Буридани шохаҳои зиёдатӣ ва кӯтоҳ кардани навдаҳои яксола ба зиёд шудани ҳосил мусоидат мекунад. Меваи биҳиро баъди шакли муқаррарӣ ва бӯи махсус пайдо карданаш бо эҳтиёт чидан лозим аст. Аз ҳар га биҳизори навъҳои пешпазак 200—370 сентнер ва дерпазак 170—250 сентнер ҳосил меғундоранд. Меваи баъзе навъҳои биҳиро то моҳҳои феврал — март нигоҳ медоранд. == Корбурдҳо == Биҳӣ меваи серғизост: 8,75-12,6 % қанд (5,97-9,26 % фруктоза, 2,77-3,31 % глюкоза ва 1,16-2,58 % сахароза), ҷавҳари себ ва лиму, кислотаи тартрат, моддаҳои пектинӣ (0,33 %), даббоғӣ (0,42-0,66 %) витамини С (қариб 20 мг%), равғани эфир, оҳан (30 мг/кг) ва мис (1,4 мг/кг) дорад. Биҳиро тар мехӯранд, ба дами [[палав]] меандозанд, аз он [[мураббо]] тайёр мекунанд. Дар саноати хӯрокворӣ аз биҳӣ мураббо, ҷем, желе, сукат, мармалод ва шарбатҳои гуногун таҳия менамоянд. == Хосияти шифоӣ == Табибони халқӣ биҳиро барои табобати бисёр бемориҳо кор мефармоянд. Дар «Махзану-л-адвия» омада, ки «Беҳ­тарини он бузурги болидаи нозуки шодоби он аст… Биҳӣ муфарриҳ (фараҳовар), қувватдиҳандаи дил ва меъда, масарратафзои рӯҳ аст… ва зиёд хӯрдани он исҳоловар — хусусан баъд аз ғизо ва дар халои (холигии) меъда қабзиятовари табъи (организми) гарммизоҷон аст… Луоби он ҷиҳати хушунати гулӯ, сурфаи аз гармӣ ва ёбис (хушк), таскини ҳарорати меъда ва тан, сӯзиши забону даҳон ва хушкии он нофеъ аст. Ва тилои (яъне молидани) он ҷиҳати сӯхтагии оташ ва дафъи зарари ҳарорати офтоб ба ғоят нофеъ… Бартарафкунандаи зарари он дар гарммизоҷон шакар ва дар сардмизоҷон розиёна (бодиён) мебошад». Дар тибби муосир ҷавҳар ва тухми биҳиро барои табобати бемориҳои камхунӣ, бод, хала, нуқси аъзои нафас, истисқо (обхӯра), исҳол, сурфа ва ғайра ба кор мебаранд. Дарахтиро чун рустании ороишӣ низ истифода бурдан мумкин аст. Ба биҳӣ кайки нок, тухмхӯраки себ, шабуши себ, шапараки дӯлона, ширинчаи себ ва ғ. зарар мерасонанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Ҳикмати асрҳо (Мунтахаб аз рисола ва луғатҳои тиббии қадим). Д., 1975; * Плодоводство Таджикистана. Д., 1969; * Плодоводство Таджикистана. Д., 1976; * Плодоводство. М., 1979; * Рекомендации по возделыванию садов в Таджикской ССР. Д., 1984; * Гулов С. М. Мевапарварӣ. Д., 2007. == Сарчашма == * {{ЭМТ|Биҳӣ|2|муаллиф= С. Гулов, Р. Юнусов}} [[Гурӯҳ:Меваҳо|*]] [[Гурӯҳ:Дарахтони мева]] 4wtkbbvx7toz8be2cl9opbgs8gsl08u 1473888 1473885 2026-05-25T12:33:24Z Zosya95 54344 1473888 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Reife Quitten.JPG | тавсифи тасвир = Меваҳои пухтаи биҳӣ | салтанат = Рустаниҳо | волид = Pyreae | табақа = Намуд | лотинӣ = Cydonia oblonga | муаллиф = Mill. | ҳаммаъно = * {{bt|Cydonia vulgaris|Pers.}} * {{bt|Pyrus cydonia|[[Карл Линней|L.]]}} }} '''Биҳӣ''' ({{lang-la|Cydonia oblonga}}), '''обӣ''' — як навъ [[бутта]] ё дарахти [[мева]]. == Тавсифоти гиёҳшиносӣ == То 5-7 м қад мекашад. Шохаҳояш парешон. Баргаш байзашакл ё мудаввари калон; қисми поинаш пашмак дорад. Гулаш калони дуҷинс, сурхи сафедтоб, хушбӯй; моҳҳои май — июл мешукуфад, давраи гулшукуфташ 7-18 рӯз. Мевааш лунда ё нокмонанд, зард (вазнаш 228—250 г; баъзан то 1200 г); сент. — ноябр мепазад, гӯшташ зарди камоб, тухмаш ҷигарии сурхча (вазни 1000 донааш 24-44 г). == Паҳншавӣ == Биҳиро дар мамлакатҳои [[Осиёи Пеш]], Моварои [[Қафқоз]], ноҳияҳои ҳамҳудуди Туркияву Эрон тақрибан 4 ҳазор сол ин ҷониб мепарваранд. Дар ҷаҳон қариб 400 навъи биҳӣ маълум аст. Биҳӣ қариб дар ҳама ноҳияҳои Тоҷикистон (ғайр аз баъзе навоҳии ВМКБ) парвариш меёбад. Барои биҳӣ хусусан иқлими [[водии Ҳисор]], [[ноҳияи Рашт]], [[Вилояти Хатлон|вилоятҳои Хатлон]] ва [[Вилояти Суғд|Суғд]] мусоид аст. == Экология == Биҳӣ дарахти гармӣ ва намипарвар буда, дар заминҳои сернаму ҳосилхез хуб месабзад. Аз қалам­ча, пайванд, бехҷаст ва тухм зиёд карда мешавад; аз 2 то 50-солагӣ ҳосил медиҳад. Асосан навдаҳои яксолаи биҳӣ самар меоваранд. Боғҳои биҳӣ бештар дар заминҳои серҳосили ҳамвор ва нишеби доманакӯҳҳо бунёд карда мешаванд. Қитъаҳое, ки оби зеризаминиашон бисёр наздик (1,3-1,5 м) аст, ба сабзиши биҳӣ таъсири манфӣ мерасонанд. Дар Тоҷикис­тон биҳиро аз рӯйи тартиби 6 х 3 — 4 м ба ҳар га 280—333 бех мешинонанд. Хоки байни дарахтонро тирамоҳу баҳор шудгор (25-27 см) карда, 4-5 бор (аз рӯйи меъёри 800—1000 м3) об мемонанд, ба ҳар га то 40 т пору, 300 кг фосфор ва калий мерезанд. Дар ҷумҳурӣ бештар навъҳои маҳаллии Чиллагӣ, Нокбиҳӣ, Себбиҳӣ, Миёнапазак, Дерпазак, Кулчабиҳӣ, Фаллабиҳӣ ва навъҳои ба шароити маҳал мутобиқшудаи Қизилқӯрғон, Серҳосил, Самарқандии калонмева, Туршбиҳии бухороӣ ва Биҳии ҷопониро мепарваранд. Одатан, барои хуб гардолуд шудани гул 3-4 навъи Биҳӣ якҷо шинонда мешавад. Буридани шохаҳои зиёдатӣ ва кӯтоҳ кардани навдаҳои яксола ба зиёд шудани ҳосил мусоидат мекунад. Меваи биҳиро баъди шакли муқаррарӣ ва бӯи махсус пайдо карданаш бо эҳтиёт чидан лозим аст. Аз ҳар га биҳизори навъҳои пешпазак 200—370 сентнер ва дерпазак 170—250 сентнер ҳосил меғундоранд. Меваи баъзе навъҳои биҳиро то моҳҳои феврал — март нигоҳ медоранд. == Корбурдҳо == Биҳӣ меваи серғизост: 8,75-12,6 % қанд (5,97-9,26 % фруктоза, 2,77-3,31 % глюкоза ва 1,16-2,58 % сахароза), ҷавҳари себ ва лиму, кислотаи тартрат, моддаҳои пектинӣ (0,33 %), даббоғӣ (0,42-0,66 %) витамини С (қариб 20 мг%), равғани эфир, оҳан (30 мг/кг) ва мис (1,4 мг/кг) дорад. Биҳиро тар мехӯранд, ба дами [[палав]] меандозанд, аз он [[мураббо]] тайёр мекунанд. Дар саноати хӯрокворӣ аз биҳӣ мураббо, ҷем, желе, сукат, мармалод ва шарбатҳои гуногун таҳия менамоянд. == Хосияти шифоӣ == Табибони халқӣ биҳиро барои табобати бисёр бемориҳо кор мефармоянд. Дар «Махзану-л-адвия» омада, ки «Беҳ­тарини он бузурги болидаи нозуки шодоби он аст… Биҳӣ муфарриҳ (фараҳовар), қувватдиҳандаи дил ва меъда, масарратафзои рӯҳ аст… ва зиёд хӯрдани он исҳоловар — хусусан баъд аз ғизо ва дар халои (холигии) меъда қабзиятовари табъи (организми) гарммизоҷон аст… Луоби он ҷиҳати хушунати гулӯ, сурфаи аз гармӣ ва ёбис (хушк), таскини ҳарорати меъда ва тан, сӯзиши забону даҳон ва хушкии он нофеъ аст. Ва тилои (яъне молидани) он ҷиҳати сӯхтагии оташ ва дафъи зарари ҳарорати офтоб ба ғоят нофеъ… Бартарафкунандаи зарари он дар гарммизоҷон шакар ва дар сардмизоҷон розиёна (бодиён) мебошад». Дар тибби муосир ҷавҳар ва тухми биҳиро барои табобати бемориҳои камхунӣ, бод, хала, нуқси аъзои нафас, истисқо (обхӯра), исҳол, сурфа ва ғайра ба кор мебаранд. Дарахтиро чун рустании ороишӣ низ истифода бурдан мумкин аст. Ба биҳӣ кайки нок, тухмхӯраки себ, шабуши себ, шапараки дӯлона, ширинчаи себ ва ғ. зарар мерасонанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Ҳикмати асрҳо (Мунтахаб аз рисола ва луғатҳои тиббии қадим). Д., 1975; * Плодоводство Таджикистана. Д., 1969; * Плодоводство Таджикистана. Д., 1976; * Плодоводство. М., 1979; * Рекомендации по возделыванию садов в Таджикской ССР. Д., 1984; * Гулов С. М. Мевапарварӣ. Д., 2007. == Сарчашма == * {{ЭМТ|Биҳӣ|2|муаллиф= С. Гулов, Р. Юнусов}} [[Гурӯҳ:Меваҳо|*]] [[Гурӯҳ:Дарахтони мева]] 4gjf9woxf6xno8ghbk6zjhauzj8lrwv 1473889 1473888 2026-05-25T12:34:24Z Zosya95 54344 1473889 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Reife Quitten.JPG | тавсифи тасвир = Меваҳои пухтаи биҳӣ | салтанат = Рустаниҳо | волид = Cydonia | табақа = Намуд | лотинӣ = Cydonia oblonga | муаллиф = Mill. | ҳаммаъно = * {{bt|Cydonia vulgaris|Pers.}} * {{bt|Pyrus cydonia|[[Карл Линней|L.]]}} }} '''Биҳӣ''' ({{lang-la|Cydonia oblonga}}), '''обӣ''' — як навъ [[бутта]] ё дарахти [[мева]]. == Тавсифоти гиёҳшиносӣ == То 5-7 м қад мекашад. Шохаҳояш парешон. Баргаш байзашакл ё мудаввари калон; қисми поинаш пашмак дорад. Гулаш калони дуҷинс, сурхи сафедтоб, хушбӯй; моҳҳои май — июл мешукуфад, давраи гулшукуфташ 7-18 рӯз. Мевааш лунда ё нокмонанд, зард (вазнаш 228—250 г; баъзан то 1200 г); сент. — ноябр мепазад, гӯшташ зарди камоб, тухмаш ҷигарии сурхча (вазни 1000 донааш 24-44 г). == Паҳншавӣ == Биҳиро дар мамлакатҳои [[Осиёи Пеш]], Моварои [[Қафқоз]], ноҳияҳои ҳамҳудуди Туркияву Эрон тақрибан 4 ҳазор сол ин ҷониб мепарваранд. Дар ҷаҳон қариб 400 навъи биҳӣ маълум аст. Биҳӣ қариб дар ҳама ноҳияҳои Тоҷикистон (ғайр аз баъзе навоҳии ВМКБ) парвариш меёбад. Барои биҳӣ хусусан иқлими [[водии Ҳисор]], [[ноҳияи Рашт]], [[Вилояти Хатлон|вилоятҳои Хатлон]] ва [[Вилояти Суғд|Суғд]] мусоид аст. == Экология == Биҳӣ дарахти гармӣ ва намипарвар буда, дар заминҳои сернаму ҳосилхез хуб месабзад. Аз қалам­ча, пайванд, бехҷаст ва тухм зиёд карда мешавад; аз 2 то 50-солагӣ ҳосил медиҳад. Асосан навдаҳои яксолаи биҳӣ самар меоваранд. Боғҳои биҳӣ бештар дар заминҳои серҳосили ҳамвор ва нишеби доманакӯҳҳо бунёд карда мешаванд. Қитъаҳое, ки оби зеризаминиашон бисёр наздик (1,3-1,5 м) аст, ба сабзиши биҳӣ таъсири манфӣ мерасонанд. Дар Тоҷикис­тон биҳиро аз рӯйи тартиби 6 х 3 — 4 м ба ҳар га 280—333 бех мешинонанд. Хоки байни дарахтонро тирамоҳу баҳор шудгор (25-27 см) карда, 4-5 бор (аз рӯйи меъёри 800—1000 м3) об мемонанд, ба ҳар га то 40 т пору, 300 кг фосфор ва калий мерезанд. Дар ҷумҳурӣ бештар навъҳои маҳаллии Чиллагӣ, Нокбиҳӣ, Себбиҳӣ, Миёнапазак, Дерпазак, Кулчабиҳӣ, Фаллабиҳӣ ва навъҳои ба шароити маҳал мутобиқшудаи Қизилқӯрғон, Серҳосил, Самарқандии калонмева, Туршбиҳии бухороӣ ва Биҳии ҷопониро мепарваранд. Одатан, барои хуб гардолуд шудани гул 3-4 навъи Биҳӣ якҷо шинонда мешавад. Буридани шохаҳои зиёдатӣ ва кӯтоҳ кардани навдаҳои яксола ба зиёд шудани ҳосил мусоидат мекунад. Меваи биҳиро баъди шакли муқаррарӣ ва бӯи махсус пайдо карданаш бо эҳтиёт чидан лозим аст. Аз ҳар га биҳизори навъҳои пешпазак 200—370 сентнер ва дерпазак 170—250 сентнер ҳосил меғундоранд. Меваи баъзе навъҳои биҳиро то моҳҳои феврал — март нигоҳ медоранд. == Корбурдҳо == Биҳӣ меваи серғизост: 8,75-12,6 % қанд (5,97-9,26 % фруктоза, 2,77-3,31 % глюкоза ва 1,16-2,58 % сахароза), ҷавҳари себ ва лиму, кислотаи тартрат, моддаҳои пектинӣ (0,33 %), даббоғӣ (0,42-0,66 %) витамини С (қариб 20 мг%), равғани эфир, оҳан (30 мг/кг) ва мис (1,4 мг/кг) дорад. Биҳиро тар мехӯранд, ба дами [[палав]] меандозанд, аз он [[мураббо]] тайёр мекунанд. Дар саноати хӯрокворӣ аз биҳӣ мураббо, ҷем, желе, сукат, мармалод ва шарбатҳои гуногун таҳия менамоянд. == Хосияти шифоӣ == Табибони халқӣ биҳиро барои табобати бисёр бемориҳо кор мефармоянд. Дар «Махзану-л-адвия» омада, ки «Беҳ­тарини он бузурги болидаи нозуки шодоби он аст… Биҳӣ муфарриҳ (фараҳовар), қувватдиҳандаи дил ва меъда, масарратафзои рӯҳ аст… ва зиёд хӯрдани он исҳоловар — хусусан баъд аз ғизо ва дар халои (холигии) меъда қабзиятовари табъи (организми) гарммизоҷон аст… Луоби он ҷиҳати хушунати гулӯ, сурфаи аз гармӣ ва ёбис (хушк), таскини ҳарорати меъда ва тан, сӯзиши забону даҳон ва хушкии он нофеъ аст. Ва тилои (яъне молидани) он ҷиҳати сӯхтагии оташ ва дафъи зарари ҳарорати офтоб ба ғоят нофеъ… Бартарафкунандаи зарари он дар гарммизоҷон шакар ва дар сардмизоҷон розиёна (бодиён) мебошад». Дар тибби муосир ҷавҳар ва тухми биҳиро барои табобати бемориҳои камхунӣ, бод, хала, нуқси аъзои нафас, истисқо (обхӯра), исҳол, сурфа ва ғайра ба кор мебаранд. Дарахтиро чун рустании ороишӣ низ истифода бурдан мумкин аст. Ба биҳӣ кайки нок, тухмхӯраки себ, шабуши себ, шапараки дӯлона, ширинчаи себ ва ғ. зарар мерасонанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Ҳикмати асрҳо (Мунтахаб аз рисола ва луғатҳои тиббии қадим). Д., 1975; * Плодоводство Таджикистана. Д., 1969; * Плодоводство Таджикистана. Д., 1976; * Плодоводство. М., 1979; * Рекомендации по возделыванию садов в Таджикской ССР. Д., 1984; * Гулов С. М. Мевапарварӣ. Д., 2007. == Сарчашма == * {{ЭМТ|Биҳӣ|2|муаллиф= С. Гулов, Р. Юнусов}} [[Гурӯҳ:Меваҳо|*]] [[Гурӯҳ:Дарахтони мева]] fax8bkbxop9gwo1yklio4wwfhg0bqez 0 11710 1474017 1141191 2026-05-26T08:37:01Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1474017 wikitext text/x-wiki {{Шаҳр |Номи тоҷикӣ=Карвина |Номи аслӣ=Karviná |Акс= Masarykovo_náměstí_v_Karviné.jpg |Парчам = Karwina_flag.svg |Нишон = Karwina_herb.svg |Кишвар=[[Чехия]] |Вилоят= |Ташкил шудааст= |Аҳолӣ=64,000 |Харита=Location of Czech city Karvina.png |Масоҳат=57.49 |Сайт=http://www.karvina.org/ }} '''Карвина''' ({{забон-код|cs|Karviná}}) — шаҳр дар [[Чехия|Чехии]], дар наздикии сарҳад бо [[Полша]]. Аҳоли 63,4 ҳаз. наф. (2005). Яке аз муҳимтарин марказҳои кони [[ангишт]] мебошад. Дар Карвина соли [[1891]] [[Густав Мортсинек]], нависандаи чех таваллуд шудааст. == Пайвандҳо == * [http://www.karvina.org/ Сомонаи мамурияти шаҳр] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080509073302/http://www.karvina.org/ |date=2008-05-09 }} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Чехия]] {{cz-geo-stub}} 2pgsghv19fmxophx7nvi83ez682bwhn 0 21339 1473907 1473719 2026-05-25T23:11:13Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1473907 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Раҳмонзода Абдулғаффор Азиз''' (зод. [[29 март]]и [[1961]], [[деҳаи Андароб]]и [[ноҳияи Кӯлоб]]) — ходими давлатӣ, Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2015). == Зиндагинома == Абдулғаффор Раҳмонзода 29 марти соли 1961 дар деҳаи Андароби шаҳри Кӯлоб, таваллуд ёфтааст. Миллаташ тоҷик. Ӯ соли 1978 мактаби миёнаи № 11 шаҳри Кӯлобро хатм намудааст. Соли 1978 ба Донишгоҳи инженерҳои ирригатсия ва механизатсияи хоҷагии қишлоқи шаҳри Тошканд дохил шуда, онро соли 1983 бо ихтисоси инженер-заминсоз хатм намудааст. == Корнома == Солҳои 1983—1984 ба ҳайси иқтисодчии гурӯҳ оид ба татбиқи пешравии илм ва техникаи Раёсати кишоварзии вилояти Кӯлоб кор кардааст. Аз соли 1984 то соли 1988 дар вазифаҳои Котиби кумитаи комсомолии хоҷагии ба номи Жданови ноҳияи Кӯлоб, инструктори шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Мудири Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб, Инструктори Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Брести Ҷумҳурии Белоруссия, Мудири Кобинети корҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Инструктори шуъбаи ташкилии Кумитаи ҳизби коммунисти шаҳри Кӯлоб фаъолият намудааст. Аз соли 1988 то соли 1993 дар вазифаҳои Котиби якуми Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб ва Раиси Иттифоқи ҷавонони шаҳри Кӯлоб интихоб гардида, кор намудааст. Таи солҳои 1993—1996 дар вазифаҳои Мудири Сектори аграрии Корпоратсияи истеҳсолии «Кӯлоб» ва Директори Корхонаи муштараки «Ориёно» кор намудааст. Аз соли 1996 то соли 2005 дар вазифаҳои мутахассис ва Сардори шуъбаи инвеститсияҳои хориҷии Раёсати ташкил ва ҳамоҳангсозии робитаҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сардори шуъбаи инвеститсияҳои берунаи Раёсати сиёсати сармоягузории Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Сардори Раёсати инвеститсияҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Соли 2001 Донишгоҳи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо ихтисоси иқтисодчӣ хатм намудааст. Аз соли 2005 то соли 2006 бо қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаҳои муовини Вазири иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муовини Вазири рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон кор намудааст. Таи солҳои 2009—2010 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи муовини аввали Раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон адои хидмат намудааст. Солҳои 2010—2012 дар вазифаи муовини Раиси вилояти Хатлон кор намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи вилояти Хатлон интихоб гардидааст. Аз соли 2012 то соли 2015 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи иҷрокунандаи Раис ва Раиси шаҳри Кӯлоб фаъолият намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Кӯлоб интихоб гардидааст. Соли 2014 аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида то соли 2015 фаъолият намудааст. Моҳи марти соли 2015 Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати панҷум интихоб гардида, Муовини Раиси Кумитаи сохтори давлатӣ ва худидоракунии маҳаллӣ Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин гардидааст. Аз моҳи апрели соли 2020 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини якуми Вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст. == Ҷоизаҳо == Бо ордени «Шараф» дараҷаи 2, Медали ҷашнии «Хадамоти оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «20 солагии Кумитаи ҳолатҳои фавқуллода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «15 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва Медали ҷашнии «20 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардида, аъзои ифтихории Раёсати Иттифоқи арбобони санъти Тоҷикистон мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.ozodagon.tj/khabarho/tojikiston/3631-2012-01-23-06-34-24 Озодагон — Раҳмонов ислоҳот мекунад.Ҳоло аз барқ шурӯъ кард]{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes 3olhfi121irnwmf5yao6searoyo45uw 0 58979 1474024 1379761 2026-05-26T10:27:34Z Navruzov Abdulmalik 57291 1474024 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносӣ''' — соли [[1992]] дар [[ноҳияи Фархор]] таъсис ёфтааст. Осорхона тобеъи Вазорати фарҳанги Тоҷикистон аст.<ref>[http://elint.kunstkamera.ru/catalog/istoriko_kraevedcheskij_muzej_rajona_farhar/ Историко-краеведческий музей Фархарского района]</ref> Коллексияи осорхона тақрибан 1400 экспонатро дар бар мегирад, ки ҳамаи онҳо дар намоишгоҳи доимии он, ки дар ду толор бо масоҳати умумии тақрибан 150 метри мураббаъ ҷойгиранд, ба намоиш гузошта шудаанд. Дар як толор бозёфтҳои бостоншиносӣ ва коллексияҳои этнографии ҷамъовардашуда дар ноҳияи Фархор ба намоиш гузошта шудаанд. Толори дуюм - Толори Шӯҳрат, Ҷанг ва Меҳнат - асосан ба иштирокчиёни ҷанги шаҳрвандии солҳои 1991-1996 бахшида шудааст. Дар он портретҳои қурбониён, ашёи шахсии онҳо ва ҳуҷҷатҳо намоиш дода мешаванд.<ref>[http://elint.kunstkamera.ru/catalog/istoriko_kraevedcheskij_muzej_rajona_farhar/ Историко-краеведческий музей Фархарского района]</ref> == Нигаред == *[[Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] *[[Феҳристи осорхонаҳои Тоҷикистон]] == Манобеъ == * Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Бухоро, 2013. – 224 с.– Матн ба заб. тоҷ., ва руси. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Осорхона-нопурра}} [[Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Фархор]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои таърихии Тоҷикистон]] ra9iaf740a410j3lvds3qcw9q7jejkk 0 62386 1473966 1193940 2026-05-26T05:11:26Z VASHGIRD 8035 1473966 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=ноябр 2018}} '''Аэробика''' (англ. aerobics), номгӯи ду силсилаи гуногуни машқҳои ҷисмонӣ: 1) гимнастикаи мавзун: машқҳои гуногуни ҷисмонӣ, ки таҳти садои мусиқӣ бо мақсади тансиҳҳатӣ ва варзишӣ иҷро мешаванд: 2) силсилаи машқҳои варзишӣ, ки пуртоқатии зиёдро тақозо доранд (давидан, гашт, шиноварӣ, заврақронӣ, велосипедронӣ, лижаронӣ, конкитозӣ) ва барои тақвияти кори дилу рагҳо ва узвҳои нафаскашӣ равона шудаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Аэробика|2|муаллиф=}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Аэробика| ]] [[Гурӯҳ:Варзиш]] p71lbwhki4ub7aivv7ol6f2paw5jpud 1473967 1473966 2026-05-26T05:12:16Z VASHGIRD 8035 1473967 wikitext text/x-wiki '''Аэробика''' ({{lang-en|aerobics}}, аз {{lang-el|aer}}<ref>Этимологический словарь русского языка Крылова Г. А. «aer по-гречески означает воздух»</ref> — «ҳаво» и {{lang-el2|βίος}}<ref>[https://old.bigenc.ru/sport/text/1843628 Аэробика] {{Wayback|url=https://old.bigenc.ru/sport/text/1843628|date=20220408074032}} — статья Большой российской энциклопедии</ref> — «ҳаёт») — номгӯи ду силсилаи гуногуни машқҳои ҷисмонӣ: 1) гимнастикаи мавзун: машқҳои гуногуни ҷисмонӣ, ки таҳти садои мусиқӣ бо мақсади тансиҳҳатӣ ва варзишӣ иҷро мешаванд: 2) силсилаи машқҳои варзишӣ, ки пуртоқатии зиёдро тақозо доранд (давидан, гашт, шиноварӣ, заврақронӣ, велосипедронӣ, лижаронӣ, конкитозӣ) ва барои тақвияти кори дилу рагҳо ва узвҳои нафаскашӣ равона шудаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Аэробика|2|муаллиф=}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Аэробика| ]] [[Гурӯҳ:Варзиш]] 5wfnfln65ba0x9ariz55e5t5ob9q6zt 1 69442 1474022 632141 2026-05-26T10:14:09Z Navruzov Abdulmalik 57291 Navruzov Abdulmalik moved page [[Баҳс:Фархор]] to [[Баҳс:Шаҳраки Фархор]]: Misspelled title 632141 wikitext text/x-wiki {{Мақола аз лоиҳа|project=Тоҷикистон|image=Emblem of Tajikistan.svg}} 2vyft5d3pgqtll5qbpckjii7r950ifw 0 106979 1474016 1125104 2026-05-26T08:30:52Z Rabboni Hakimzoda 123692 1474016 wikitext text/x-wiki '''Имиҷ''' —(англ. image – симо, тасвир, рӯй, тимсол), нақш ё симои муассири ягон объекти иҷтимоӣ (ашхос, ташкилот, ширкатҳо ва амсоли инҳо) дар шуури ҷамъиятӣ ё шахсӣ. И., маъмулан, дар натиҷаи аз ҷониби мардум дарк кардани хусусиятҳои муайяни объект табиатан ба вуҷуд меояд. Дар бахши тиҷорат (эълон ва реклама) мафҳуми И. бори нахуст солҳои 60 асри 20 роиҷ шуд, ки он бо номи Д. Огилви – асосгузори яке аз бузургтарин марказҳои агентии иттилоотии «Огилви энд Мазер» (1948) алоқаманд аст. Д. Огилви ба назарияи И. дар шароити фаровон шудани мол дар бозор ва возеҳу аён шудани мушкилоти фурӯш асос гузошт. Ғояи асосии И. дар он аст, ки барои татбиқи муваффақонаи он начандон иттилоъ додан оид ба сифатҳои мушаххаси мол, балки онро барои харидорон дар шакли ҷолиб ва бо И.-и мусбат пешниҳод кардан зарур аст. И.-и бомуваффақият тарҳрезишуда нахуст ба шинохти мол дар бозор ва баъдан ҳамчун далел барои ба даст овардани мол дар вазъияти интихоби субъективӣ хидмат мекунад. Ҳамин гуна усулҳо дар ташвиқоти сиёсӣ низ истифода бурда мешаванд. Нигар Имиҷи сиёсӣ. Таҳияи тарзу воситаҳои махсуси ташаккули И.-и муваффақ мазмуни фаъолияти мутахассисони ин соҳа – имиҷмейкерҳо (эҷодкорони И.), ҳамчунин, соҳаи махсуси илмӣ-таҷрибавии имиҷшиносиро ташкил медиҳад. Нигар Имиҷи корхона. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имиҷ |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Истилоҳот]] [[Гурӯҳ:Телевизион]] [[Гурӯҳ:Таблиғот]] [[Гурӯҳ:Маркетинг]] [[Гурӯҳ:Робита бо ҷомеа]] ppfq6e022z7b7ir8p7lnod6n09c6mbt 0 117787 1473893 1334536 2026-05-25T13:17:14Z Zosya95 54344 1473893 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Phoenix dactylifera2.jpg | image descr = ''Phoenix dactylifera'' | салтанат = Рустаниҳо | волид = Phoenix | табақа = Намуд | лотинӣ = Phoenix dactylifera | муаллиф = [[Карл Линней|L.]] }} '''Хурмо''' ё '''рутаб''' ({{lang-la|Phoenix dactylifera}}) — [[дарахт]] ё бутаи калон буда, баргҳои пармонанд дорад. == Тавсифоти биологӣ == Гулаш майдаи зард, дар хӯшагул ҷой гирифтааст. Мевааш дарозрӯя, зард ё ҷигарӣ, ширину гуворо; якто тухми сахти чӯбмонанд дорад. Дар таркиби хурмо карбогидратҳо (60 – 65%), намаку минералҳои гуногун, равған (0,2 – 0,5%), аминокислотаҳо (23 намуд, ки дар таркиби дигар меваҳо вуҷуд надоранд), витаминҳои А, А1, С, В1, В2, В6, фтор, селен ва ғайра мавҷуданд. == Хосияти шифоӣ == Хурмо холестерин надорад. Онро метавон чун ғизои парҳезӣ ба маризон таъйин кард. Муқаррар шудааст, ки рутаби хушк ба мағзи сар таъсири мусоид расонда, фаъолияти онро 20% зиёд менамояд. Табибони халқӣ рутабро аз қадимулайём барои дармони бемориҳои гуногуни саратонӣ, сил, омосҳо, бемориҳои сироятӣ истифода мебурданд. Дар байни мардум ақидае вуҷуд дошт, ки рутаб ба ҷисми одам нерӯ бахшида, умрро дароз ва ҳисси шаҳвонии мардро зиёд мегардонад. Он фаъолияти дил, ҷигар ва гурдаро ба сомон меорад, ба афзиши бактерияҳои муфиди рӯдаҳо мусоидат мекунад, хунро серғизо ва муқовимати ҷисмро ба вирусу микробҳои беморизо афзун менамояд. Хурмо ҳамчунин дар мавриди камхунӣ, гипертония, барои майна ва синаву шуш муфид аст, сурфаро рафъ сохта балғамро меронад. Нахҳои ғизоие, ки дар таркиби рутаб вуҷуд доранд, хавфи пайдоиши бемориҳои саратониро кам мекунанд. Духтурон бинобар дар таркиби хурмо зиёд будани миқдори калий истеъмоли онро барои ашхоси гирифотри амрози дилу рагҳо тавсия медиҳанд. Дар мавриди нуқси дил рутаб фаъолияти онро ба низом дароварда чун давои нерубахш таъсир мерасонад, қувваю тавони одамонеро, ки бемории тӯлониро аз сар гузарондаанд, барқарор месозад. Хурмо ҳамчунин дар мавриди фалаҷи асаби рӯй, хастагии аз ҳад зиёд, касалии қанд муфид аст. Бо ҷӯшоби рутаб ва биринҷ дистрофияро табобат мекунанд. Истеъмоли он хусусан барои занҳои ҳомила, дар вақти таваллуд ва сина додан ба кӯдак муфид аст, чунки зоимонро осон ва шири синаро зиёд менамояд. == Зикри хурмо дар Қуръон == Мардуми мусулмон хурморо хеле қадр мекунанд. Он дар китоби Қуръон 29 маротиба ёдрас шудааст. == Адабиёт == * {{книга|автор=Имханицкая Н. Н.|часть=Семейство арековые, или пальмы (Arecaceae, или Palmae)|заглавие=Жизнь растений. В 6-ти т.|оригинал=|ссылка=|ответственный=Гл. ред. [[А. Л. Тахтаджян]]|издание=|место=М.|издательство=Просвещение|год=1981|том=6. Цветковые растения. / Под ред. [[А. Л. Тахтаджян]]а|страницы=410—447|страниц=543|серия=|isbn=|тираж=300000}} * {{книга|автор=|часть=|заглавие=Ботаника. Энциклопедия «Все растения мира»: Пер. с [[Английский язык|англ.]]|оригинал=Botanica|ссылка=|ответственный=ред. Д. Григорьев и др|издание=|место=М.|издательство=Könemann|год=2006 (русское издание)|том=|страницы=664—665|страниц=1020|серия=|isbn=3-8331-1621-8|тираж=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{гиёҳшиносӣ-хурд}} [[Гурӯҳ:Меваҳо| ]] [[Гурӯҳ:Дарахтони мева]] [[Гурӯҳ:Нахлиҳо]] 5yrweopremhz1jb0e9uospdw20js4mu 1473898 1473893 2026-05-25T13:24:20Z Zosya95 54344 1473898 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Dahab Egypt Phoenix dactylifera.JPG | тавсифи тасвир = Хӯшамеваи хурмо дар Даҳаб, [[Миср]] | салтанат = Рустаниҳо | волид = Phoenix | табақа = Намуд | лотинӣ = Phoenix dactylifera | муаллиф = [[Карл Линней|L.]] }} '''Хурмо''' ё '''рутаб''' ({{lang-la|Phoenix dactylifera}}) — [[дарахт]] ё буттаи калон буда, баргҳои пармонанд дорад. == Тавсифоти биологӣ == Гулаш майдаи зард, дар хӯшагул ҷой гирифтааст. Мевааш дарозрӯя, зард ё ҷигарӣ, ширину гуворо; якто тухми сахти чӯбмонанд дорад. Дар таркиби хурмо карбогидратҳо (60 – 65%), намаку минералҳои гуногун, равған (0,2 – 0,5%), аминокислотаҳо (23 намуд, ки дар таркиби дигар меваҳо вуҷуд надоранд), витаминҳои А, А1, С, В1, В2, В6, фтор, селен ва ғайра мавҷуданд. == Хосияти шифоӣ == Хурмо холестерин надорад. Онро метавон чун ғизои парҳезӣ ба маризон таъйин кард. Муқаррар шудааст, ки рутаби хушк ба мағзи сар таъсири мусоид расонда, фаъолияти онро 20% зиёд менамояд. Табибони халқӣ рутабро аз қадимулайём барои дармони бемориҳои гуногуни саратонӣ, сил, омосҳо, бемориҳои сироятӣ истифода мебурданд. Дар байни мардум ақидае вуҷуд дошт, ки рутаб ба ҷисми одам нерӯ бахшида, умрро дароз ва ҳисси шаҳвонии мардро зиёд мегардонад. Он фаъолияти дил, ҷигар ва гурдаро ба сомон меорад, ба афзиши бактерияҳои муфиди рӯдаҳо мусоидат мекунад, хунро серғизо ва муқовимати ҷисмро ба вирусу микробҳои беморизо афзун менамояд. Хурмо ҳамчунин дар мавриди камхунӣ, гипертония, барои майна ва синаву шуш муфид аст, сурфаро рафъ сохта балғамро меронад. Нахҳои ғизоие, ки дар таркиби рутаб вуҷуд доранд, хавфи пайдоиши бемориҳои саратониро кам мекунанд. Духтурон бинобар дар таркиби хурмо зиёд будани миқдори калий истеъмоли онро барои ашхоси гирифотри амрози дилу рагҳо тавсия медиҳанд. Дар мавриди нуқси дил рутаб фаъолияти онро ба низом дароварда чун давои нерубахш таъсир мерасонад, қувваю тавони одамонеро, ки бемории тӯлониро аз сар гузарондаанд, барқарор месозад. Хурмо ҳамчунин дар мавриди фалаҷи асаби рӯй, хастагии аз ҳад зиёд, касалии қанд муфид аст. Бо ҷӯшоби рутаб ва биринҷ дистрофияро табобат мекунанд. Истеъмоли он хусусан барои занҳои ҳомила, дар вақти таваллуд ва сина додан ба кӯдак муфид аст, чунки зоимонро осон ва шири синаро зиёд менамояд. == Зикри хурмо дар Қуръон == Мардуми мусулмон хурморо хеле қадр мекунанд. Он дар китоби Қуръон 29 маротиба ёдрас шудааст. == Адабиёт == * {{книга|автор=Имханицкая Н. Н.|часть=Семейство арековые, или пальмы (Arecaceae, или Palmae)|заглавие=Жизнь растений. В 6-ти т.|оригинал=|ссылка=|ответственный=Гл. ред. [[А. Л. Тахтаджян]]|издание=|место=М.|издательство=Просвещение|год=1981|том=6. Цветковые растения. / Под ред. [[А. Л. Тахтаджян]]а|страницы=410—447|страниц=543|серия=|isbn=|тираж=300000}} * {{книга|автор=|часть=|заглавие=Ботаника. Энциклопедия «Все растения мира»: Пер. с [[Английский язык|англ.]]|оригинал=Botanica|ссылка=|ответственный=ред. Д. Григорьев и др|издание=|место=М.|издательство=Könemann|год=2006 (русское издание)|том=|страницы=664—665|страниц=1020|серия=|isbn=3-8331-1621-8|тираж=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{гиёҳшиносӣ-хурд}} [[Гурӯҳ:Меваҳо| ]] [[Гурӯҳ:Дарахтони мева]] [[Гурӯҳ:Нахлиҳо]] 2nj53ev92c1k2urd1gqp21475fj8gna 1473899 1473898 2026-05-25T13:24:35Z Zosya95 54344 1473899 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Dahab Egypt Phoenix dactylifera.JPG | тавсифи тасвир = Хӯшамеваҳои хурмо дар Даҳаб, [[Миср]] | салтанат = Рустаниҳо | волид = Phoenix | табақа = Намуд | лотинӣ = Phoenix dactylifera | муаллиф = [[Карл Линней|L.]] }} '''Хурмо''' ё '''рутаб''' ({{lang-la|Phoenix dactylifera}}) — [[дарахт]] ё буттаи калон буда, баргҳои пармонанд дорад. == Тавсифоти биологӣ == Гулаш майдаи зард, дар хӯшагул ҷой гирифтааст. Мевааш дарозрӯя, зард ё ҷигарӣ, ширину гуворо; якто тухми сахти чӯбмонанд дорад. Дар таркиби хурмо карбогидратҳо (60 – 65%), намаку минералҳои гуногун, равған (0,2 – 0,5%), аминокислотаҳо (23 намуд, ки дар таркиби дигар меваҳо вуҷуд надоранд), витаминҳои А, А1, С, В1, В2, В6, фтор, селен ва ғайра мавҷуданд. == Хосияти шифоӣ == Хурмо холестерин надорад. Онро метавон чун ғизои парҳезӣ ба маризон таъйин кард. Муқаррар шудааст, ки рутаби хушк ба мағзи сар таъсири мусоид расонда, фаъолияти онро 20% зиёд менамояд. Табибони халқӣ рутабро аз қадимулайём барои дармони бемориҳои гуногуни саратонӣ, сил, омосҳо, бемориҳои сироятӣ истифода мебурданд. Дар байни мардум ақидае вуҷуд дошт, ки рутаб ба ҷисми одам нерӯ бахшида, умрро дароз ва ҳисси шаҳвонии мардро зиёд мегардонад. Он фаъолияти дил, ҷигар ва гурдаро ба сомон меорад, ба афзиши бактерияҳои муфиди рӯдаҳо мусоидат мекунад, хунро серғизо ва муқовимати ҷисмро ба вирусу микробҳои беморизо афзун менамояд. Хурмо ҳамчунин дар мавриди камхунӣ, гипертония, барои майна ва синаву шуш муфид аст, сурфаро рафъ сохта балғамро меронад. Нахҳои ғизоие, ки дар таркиби рутаб вуҷуд доранд, хавфи пайдоиши бемориҳои саратониро кам мекунанд. Духтурон бинобар дар таркиби хурмо зиёд будани миқдори калий истеъмоли онро барои ашхоси гирифотри амрози дилу рагҳо тавсия медиҳанд. Дар мавриди нуқси дил рутаб фаъолияти онро ба низом дароварда чун давои нерубахш таъсир мерасонад, қувваю тавони одамонеро, ки бемории тӯлониро аз сар гузарондаанд, барқарор месозад. Хурмо ҳамчунин дар мавриди фалаҷи асаби рӯй, хастагии аз ҳад зиёд, касалии қанд муфид аст. Бо ҷӯшоби рутаб ва биринҷ дистрофияро табобат мекунанд. Истеъмоли он хусусан барои занҳои ҳомила, дар вақти таваллуд ва сина додан ба кӯдак муфид аст, чунки зоимонро осон ва шири синаро зиёд менамояд. == Зикри хурмо дар Қуръон == Мардуми мусулмон хурморо хеле қадр мекунанд. Он дар китоби Қуръон 29 маротиба ёдрас шудааст. == Адабиёт == * {{книга|автор=Имханицкая Н. Н.|часть=Семейство арековые, или пальмы (Arecaceae, или Palmae)|заглавие=Жизнь растений. В 6-ти т.|оригинал=|ссылка=|ответственный=Гл. ред. [[А. Л. Тахтаджян]]|издание=|место=М.|издательство=Просвещение|год=1981|том=6. Цветковые растения. / Под ред. [[А. Л. Тахтаджян]]а|страницы=410—447|страниц=543|серия=|isbn=|тираж=300000}} * {{книга|автор=|часть=|заглавие=Ботаника. Энциклопедия «Все растения мира»: Пер. с [[Английский язык|англ.]]|оригинал=Botanica|ссылка=|ответственный=ред. Д. Григорьев и др|издание=|место=М.|издательство=Könemann|год=2006 (русское издание)|том=|страницы=664—665|страниц=1020|серия=|isbn=3-8331-1621-8|тираж=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{гиёҳшиносӣ-хурд}} [[Гурӯҳ:Меваҳо| ]] [[Гурӯҳ:Дарахтони мева]] [[Гурӯҳ:Нахлиҳо]] 7moho2noqqeuwo6nlqtf4rc8otxy49f 10 141753 1473886 1468115 2026-05-25T12:30:51Z Zosya95 54344 1473886 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Angiospermae |rang=Синф|latin=Magnoliopsida|name= Дупаллагиҳо}} ak7lv4asi98wa2s51osdzoubgyiivpc 10 142218 1473895 832414 2026-05-25T13:19:14Z Zosya95 54344 1473895 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Coryphoideae|rang=Авлод|latin=Phoenix|name=Хурмоҳо}} rjbp9ccwsee4y53scqklalon01bf6i4 10 142220 1473894 832416 2026-05-25T13:19:02Z Zosya95 54344 1473894 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Arecaceae|rang=Зероила|latin=Coryphoideae|name=Корифиҳо}} 6jsn2t398unnseh0v1ycmy4qbeg5ias 10 142221 1473896 984828 2026-05-25T13:19:57Z Zosya95 54344 1473896 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Arecales|rang=Оила|latin=Arecaceae|name=Хурмоиҳо}} enyvds1ni5t546h532am4vp0h3q7pt6 10 142222 1473897 832418 2026-05-25T13:22:04Z Zosya95 54344 1473897 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Liliopsida |rang=Тартиб|latin=Arecales|name=Хурмогулҳо}} eqiyaekht4uyzd7tcdffmnd1gul67aj 0 146289 1474026 1459266 2026-05-26T11:58:57Z ~2026-31506-93 130785 /* */ 1474026 wikitext text/x-wiki {{Шабакаи телевизионӣ |ном = Ҷаҳоннамо/Jahonnamo |номи пурра = Муассисаи давлатии «Ҷаҳоннамо» |логотип = |логоном = |бар = |мамлакат = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Тоҷикистон]] |минтақаи пахш = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Тоҷикистон]]<br>{{Парчами Замин|20px}} [[Замин]] |замони пахш = шабонарӯзӣ |забон = асосан [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]], ҳамчунин [[забони русӣ|русӣ]] ва [[забони англисӣ|англисӣ]] |марказ = [[Душанбе]] [[Тоҷикистон]] |формат = |мавзӯъ = иттилоотӣ, ҷамъиятӣ |оғоз = [[5 ноябр]]и [[соли 2008]] |анҷом = |сабаби басташавӣ = |ҷойгузин кардан = |ҷойгузиншуда = |ҷойгузинӣ = |иҷозатнома = |бинандагон = тақрибан 20 миллион аз тамоми ҷаҳон |саҳм = |саҳм-сана = |саҳм-манбаъ = |асосгузор = Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |молик = Ҳукумати Ҷумхурии Тоҷикистон ва Муассисаи давлатии «Ҷаҳоннамо» |роҳбарон = |номҳои пештара = |каналҳои хоҳар = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Тоҷикистон]]<br>{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Сафина]]<br>{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Баҳористон]]<br>{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Варзиш ТВ]]<br>{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Синамо]] |овози канал = |шарикони шабака = |шиор = |сайт = jtv.tj }} '''Ҷаҳоннамо''' ({{lang-fa|جهان‌نما}}) — шабакаи телевизиони иттилоотӣ ва ҷамъиятию давлатии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]. Ба агентии иттилоотӣ ва муассисаи давлатии «Ҷаҳоннамо» шомил мешавад. == Таъсис == Муассисаи давлатии «Ҷаҳоннамо» бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон № 546 аз [[31 октябр]]и [[соли 2008]] таъсис ёфтааст. Пахши шабакаи телевизионӣ [[5 ноябр]]и [[соли 2008]] оғоз гардид. Сараввал минтақаи шабакаи телевизионӣ 60 % қаламрави Тоҷикистон (асосан ғарби кишвар)-ро фаро мегирифт. Баъдан шабака паҳншавиро тавассути моҳвораи нав оғоз намуд, ки пахши телевизион, дар саросари ҷаҳон таъмин карда мешавад. == Барномаҳо == * Аз ҳар гӯшаи ҷаҳон * Асрори табиат * Аз рӯзгори ситораҳо * Асрори коинот * Дидбон * Дарду дармон * Матбуоти ҷаҳон * (МАО)-аз олами ҳайвонот * Навиди илму технология * Ногаҳон * Нақлиёт * Ориёӣ * Оё медонед? * Рӯйдодҳо ва расонаҳо * Синамо * Сӯҳбати рӯз * Тоҷикистон аз чашми дигарон * Тақвими рӯз * Тафсири рӯз * Тандурустӣ * Ҳуқуқи шумо * Ҳамқадам бо замон * Ҷӯянда * Ҷаҳони муосир<ref>{{Cite web |url=http://jahonnamo.tj/barnomaho.html |title=Барномаҳо |accessdate=2017-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170207184329/http://jahonnamo.tj/barnomaho.html |archivedate=2017-02-07 }}</ref> == Online-tv == [http://ru.teleradiocom.tj/online-tv/ дар сомонаи teleradiocom.tj] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170217090413/http://ru.teleradiocom.tj/online-tv/ |date=2017-02-17 }} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://jahonnamo.tj/ Сомонаи расмии шабакаи телевизионӣ] * [http://www.mediabay.tv/livetv/106-JahonnamoTJ Пахши онлайн шабакаи телевизионӣ] {{Шабакаҳои телевизионии Тоҷикистон}} [[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Муассисаҳои телевизионии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Душанбе]] [[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии тоҷикизабон]] [[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии русизабон]] [[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии инглисизабон]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2008 дар Тоҷикистон]] 09n2ipet00kdea3fplkzogr1g77pxgt 0 218399 1474013 1349240 2026-05-26T08:20:39Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1474013 wikitext text/x-wiki {{ВМ | ISO = PK-BA | FIPS = }} '''Балучистон''' ( {{Lang-ur|بلوچستان}} белудж. <span lang="bal" dir="rtl">Балучистон</span> ) — яке аз <span lang="bal" dir="rtl">иёлатҳои</span> [[Покистон]] мебошад, ки дар шарқи [[Балучистон|Балуҷистон воқеъ аст]]. Дар ғарби кишвар назди сарҳад бо [[Эрон|Эрон ҷойгир аст]]. Он ба уқёнуси Ҳинд дастрасӣ дорад. [[Аҳолӣ|Аҳол]]<nowiki/>ӣ — 7 миллион нафар. Таркиби этникӣ: [[Балучистон|Балочи]] ва [[Афғонҳо|Паштунҳо]]. Дини асосии: [[Ислом]]. Масоҳат — 347 190 км². Маркази маъмурӣ шаҳри Куъта‎‎ аст. Дар ҷанубу ғарб дар соҳили баҳри Араб бузургтарин бандари минтақа - Гвадар воқеъ аст. == Ҷуғрофиё ва иқлим == Балучистон, ки дар канори ҷанубу шарқии паҳнокӯҳи Эрон воқеъ аст бузургтарин вилояти Покистон мебошад, ки масоҳати он 347,190 км² мебошад ва тақрибан 44% аз тамоми ҳудуди кишварро ташкил медиҳад. Зичии аҳолӣ бинобар релефи кӯҳӣ ва норасоии об ниҳоят паст аст. Дар шимоли иёлат кӯҳҳои Сулаймон ҷойгиранд, ки сарҳади байни кӯҳҳои Эрон ва минтақаи субтропикии Ҳиндустон мебошад ва ворид шудани шамолҳои серборишро аз уқёнуси Ҳинд пешгирӣ мекунад, ки боиси фазои хушк дар ҷануби Афғонистон аст. Маркази маъмурии Балучистон шаҳри Куъта‎‎ аст, ки дар шимоли ин иёлат, дар наздикии марз бо [[Афғонистон]] дар роҳи [[Қандаҳор]] ҷойгир аст. Минтақаи ҷанубии бахши Куъта‎‎ нимбиёбон аст, нуқтаҳои аҳолинишин танҳо дар соҳили рӯдҳо ҷойгир шудаанд. Зимистонҳо, хусусан дар қисмати болоии баландкӯҳҳо, наздиктар ба соҳили уқёнус ва дар ҳамвориҳо нисбатан сардтаранд. Тобистон гарм ва хушк аст, ҳарорат ба 50 ° С мерасад. Сабти ҳарорат: 53° С, дар Сиби сабт шудааст. Ҷуғрофиёдони австриягӣ О. Спейт шароити табиӣ-иқлимии Балучистони Покистонро, ки аз ин ҷиҳат фарқе камтар аз Балучистони Эрон дорад, чунин муаррифӣ намудааст: «Гармои тафсону сармои беамон, бодҳои муқтадир, обхезиҳои аҳёнии пурталотум, гарду ғубори фарогири тобистонӣ, замини сангу регу шағалпӯш, бориши ночизу номуътамад, заминҷунбӣ — чунинанд шароити сахту шадиди танҳо бо муҳассаноти зудгузари баҳор андаке рӯйпӯшшавандаи қаламраве, ки ҳамагӣ чанд ҷазирачаи сабзгуни ҳосилхез дорад».<ref name="Аз википедияи тоҷикӣ Балучистон">[https://tg.wikipedia.org/wiki/Балуҷистон Аз википедияи тоҷикӣ Балучистон]</ref> == Ҷудоихоҳии Балучистон == [[Акс:Major_ethnic_groups_of_Pakistan_in_1980.jpg|left|мини| Балуҷистон (гулобӣ)]] Муборизаи мусаллаҳона дар Балучистон аз соли 1948 оғоз ёфта, то имрӯз идома дорад. Вилояти қадимии таърихие, ки сарзамини қавму қабилаҳои сершумору сернуфуси балуч аст, имрӯзҳо дар ҳайати ду давлати мустақил [[Эрон]] ва [[Покистон]] қарор дошта, соҳибонашон онҳоро ба тарзу василаҳои хоссу мутафарриқа зимомдорӣ мекунанд ва, бо вуҷуди ҳамаи ин тафриқоту мушкилиҳо мардуми диловари балуч дар тӯли таърихи мутамодӣ дар халқу қавму қабилаҳои тасхирнамудаашон маҳлулу маъдум нагардида, баръакс, онҳоро дар худ махлут сохта, забону урфу одат ва суннату фарҳанги миллии худро барқарору устувор дошта, дар давоми даҳсолаҳои охир барои миллатшавию соҳибистиқлолии сиёсӣ-давлатӣ (истиқрори «Балуҷистони Кабир») муборизаи мақсадноки ҳамагонӣ мебаранд. Азбаски балучон то нимаҳои дувуми садаи XX соҳиби хатту алифбо набуданд, андешаву ороашонро, дар қолаби шеъру достону ривоятҳои халқӣ баён доштаанд, ки аз насле ба насле то замони мо расида, корномаҳои нотакрори халқи шуҷоашонро ситоиш мекунанд ва дар тарбияи эҳсоси фарзандони худу дигарон ҳиссагузор мешаванд.<ref name="Аз википедияи тоҷикӣ Балучистон"/> Ба Ҳукуматҳои Эрон ва Покистон миллатгароёни балуҷӣ мухолифанд ва хостори истиқлоли мардуми тақсимшудаанд. Аз бузургтарин қисмҳои низомии Балучистон, Артиши Озоди Балучистон ва Ҷундалл амал мекунанд. == Тақсимоти маъмурӣ == [[Акс:Balochistan_administrative1.PNG|мини|300x300пкс]] {| class="infobox borderless" |+ Рамзҳои иёлати Балучистон (ғайрирасмӣ) ! '''Парчами вилоят''' | |[[Акс:Flag_of_Balochistan.svg|90x90пкс]] |- ! '''Мӯҳри вилоят''' | |[[Акс:Coat_of_arms_of_Balochistan.svg|90x90пкс]] |- ! '''Ҳайвонот''' | |[[Акс:Camel-Desert_animal.jpg|92x92пкс]] |- ! '''Паррандаҳо''' | |[[Акс:MacQueens_Bustard_in_Greater_Rann_of_Kutch,_Gujarat,_India.jpg|90x90пкс]] |- ! '''Дарахтҳо''' | |[[Акс:Phoenix_dactylifera1.jpg|90x90пкс]] |- ! '''Гулҳо''' | |[[Акс:Lajvar_(3).JPG|90x90пкс]] |- ! '''Варзиш дар иёлат''' | | |} Иёлати Балучистон ба 30 ноҳия тақсим шудааст. <div style="-moz-column-count: 3; column-count:3;"> # Авран # Боркҳон # Шаҳид Сакандаробод # Вашук # Гвадар # Дера Багти # Ҷаъфаробод # Ҷаҳал Магси # Жуб # Зиёрат # Каҳлу # Кич # Куъта # Саҳнатпур # Қалъаи Абдуллоҳ # Қалъаи Сайфуллоҳ # Лесбила # Луролои # Мастунг # Мусо Хил # Носиробод # Нушки # Панҷгур # Пешин # Сабӣ # Хоран # Ҳарнай # Хездор # Чоғи # Шерони </div> == Иқтисод == Аз соли 1973 то 2000 ҳиссаи Балучистон дар иқтисодиёти кишвар аз 3,7% то 4,9% <ref>{{Cite web|url=http://www.spdc.org.pk/pubs/nps/nps5.pdf|title=Provincial Accounts of Pakistan: Methodology and Estimates 1973-2000|deadlink=404|accessdate=2019-09-06|archivedate=2025-06-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250613095939/https://www.spdc.org.pk/pubs/nps/nps5.pdf}}</ref>, аз соли 1972 он 2,7 маротиба афзудааст <ref>http://siteresources.worldbank.org/PAKISTANEXTN/Resources/293051-1241610364594/6097548-1257441952102/balochistaneconomicreportvol2.pdf</ref>. Асоси иқтисодиёт истихроҷи гази табиӣ, ангишт ва дигар маъданҳо мебошад. Қисми муҳими даромади аҳолӣ чорводорӣ ва моҳипарварӣ дар баҳри Араб аст. Инфрасохтор хеле рушд ёфтааст. Бо вуҷуди ақибмонии иқтисодиёт, як қатор лоиҳаҳои рушд мавҷуданд, ки яке аз онҳо сохтмони бандари амиқи обӣ дар шаҳри Гвадар мебошад. == Наботот == Ҳудуди Балучистон бо камии набототаш фарқ мекунад. Махсусан, табиати [[Бахши Макрон]] хеле камнаботот аст. Дар пуштаҳои баландкӯҳ ва нишебии кӯҳҳои қисмати шимолии Балучистон ягон-ягон пистазору арчазор мушоҳида мешаванд. Поинтар, дар домани кӯҳҳо, гулбеду бодому туту чормағз андаке зиёдтар ба назар мерасанд. Дар ҳамвориҳои хоксангӣ газбутта, дар регхокаҳо саксавул мерӯяд. Дар қисмати ҷанубии Балучистон зайтуну хурмозорҳо, дарахти русо, мангуст меруяд. Дар [[Бахши Куъта]] боғоти мева дучор меоянд. Олами ҳайвоноти Балучистон ҳам ғанӣ нест. Дар навоҳии кӯҳистон гӯсфанди ваҳшиву бузи кӯҳӣ, дар водию доманкӯҳҳо харгӯшу рӯбоҳ, дар ҳамвориҳо ҷейран ба чашм мерасанд. Шағолу гургу кафторҳо мушоҳида мешаванд. Дар биёбонҳо сагони ёбоӣ, ки балучҳо «бошума» меномандашон, оворагардӣ мекунанд. Дар қамишзорони д-ҳои Машкилу Рахшону Бампур гуроз дучор меояд. Дар мавзеъҳои гуногуни хокию обии Балучистон кабку мурғобию ғозу қу ва анвои мухталифи парандагони кӯчӣ будубош доранд. Аз хазандаҳо мору карапсаро дар ҳама гӯшаву канор метавон дучор омад. Сукунатгоҳи кишоварзони муқимӣ ва бошишгоҳи зимистонаи чорводорони кӯчии балуч, асосан, дар соҳили дарёҳо ва воҳаҳои камшуморе, ки дар шафати манбаи оби доимӣ қарор доранд, бунёд гардидаанд.<ref name="Аз википедияи тоҷикӣ Балучистон"/> == Пайвандҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} {{Тақсимоти маъмурии Покистон}} [[Гурӯҳ:Иёлатҳои Покистон]] [[Гурӯҳ:Иёлати Балуҷистон]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]] prieapk6hlzlcvmd435zw0uldrolhpr 0 274012 1474025 1440242 2026-05-26T10:58:44Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1474025 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = Шаҳр | номи тоҷикӣ = Манавгат | номи аслӣ = {{lang-tr|Manavgat}} | lat_deg = 36 | lon_deg = 31 | lat_min = 47 | lat_sec = 28.64 | lat_dir = N | lon_min = 26 | lon_sec = 29.51 | lon_dir = E | CoordScale = | этнохороним = | сайт = http://www.manavgat.gov.tr/ | add1n = Расположение<br> района Манавгат<br> в иле Анталья | add1 = [[Файл:Antalya location Manavgat.svg|150px]] }} [[Акс:Manavgat-IMGP1130-renemt.jpg|мини|325x325пкс| Масҷид дар Манавгат]] '''Манавгат''' ( {{Lang-tr|Manavgat}} <span lang="tr" style="font-style:italic;">Манавгат</span> ) - шаҳр ва ноҳияи [[Туркия|Туркия аст]], ки 76 км аз маркази вилояти [[Анталя|Анталиё ҷойгир аст]]. Манавгат сеюмин шаҳри бузургтарини минтақа пас аз Анталиё ва [[Олониё|Алания мебошад]]. == Ҷойгиршавӣ == Манавгат дар ду тарафи дарёи Манавгат дар водӣ бо ҳамон ном ҷойгир аст. Дарёи Манавгат ин заминҳои ҳосилхезро бо обаш ғизо медиҳад. Шаршара ва резишгоҳи он муҳимтарин сарватҳои табиии ин макон мебошанд. == Таърих == Дар шаҳр дар давраи [[Салҷуқиён]] таъсис дода шудааст, дар соли 1329 ва Мелас (Қарасу) номгузорӣ шуд. Дар соли 1472, шаҳр ба [[Имперотурии Усмонӣ|империяи Усмонӣ дохил шуд]]. Дар асри XX он ба сарҳади ноҳияи Қуниё ҳамчун ҳавзаи шаҳри Алания дохил карда шуд. == [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]] == [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]] дар ин макон, шаҳри бостонии антиқӣ Сиде, шаршараи Манавгат, Боғи миллии «Köprülü канӣон», кӯли Титреенгёл, обанбори Oymapinar ва харобаҳои шаҳри Селевкия мебошанд. == Пайвандҳо == * [http://www.side-manavgat.com/ www.side-manavgat.com/ tr, en, nl, de, fr] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20121106033146/http://www.side-manavgat.com/ |date=2012-11-06 }} * [http://www.manavgat.gov.tr/ Сомонаи расмии ноҳия] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210226104137/http://manavgat.gov.tr/ |date=2021-02-26 }} * [http://www.manavgat.bel.tr/ Сомонаи расмии шаҳр] * {{Cite web|url=http://www.denisenko.info/Photography/Turkey|title=Фотографии Зеленого Каньона (Green Canyon), Оймапинар в р-не Манавгат|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Саросарнамо|Titreyengol lake.jpg|1100px|Манзараи кӯли Титреенгёл}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия]] kn8wffrnon45yxbncl59ngvgt3sedfe 0 291110 1473883 1473769 2026-05-25T12:15:24Z Друг Всего Живого 26758 /* Дидгоҳҳои сиёсӣ */ 1473883 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Олим (Ҳамном)|Олим }} {{Мусиқидон |ном = Олим Ширинов |номи пурра = Ширинов Олимбек Махмадбекович |номи аслӣ = |тасвир = 0L0A3819.jpg |кишвар = {{парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}}<br>{{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |таърихи таваллуд = 30.6.1975 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Душанбе|шаҳри Душанбе}} |касб = барабаннавоз, гиторнавоз, [[овозхон]], {{нп5|муҳандиси садо||ru|Звукорежиссёр|}}, {{нп5|аккос||ru|фотограф}} |асбоб = {{нп5|друмз||ru|Ударная установка}}, {{нп5|бас-гитор||ru|Бас-гитара}}, [[гитор]] |сабк = {{нп5|рок-н-ролл||ru|рок-н-ролл}}, {{нп5|фолк-рок||ru|фолк-рок}}, {{нп5|поп-рок||ru|поп-рок}} |сайт= }} ''' Шири́нов Олимбе́к Маҳмадбе́кович''' (зод. [[30 июн]]и [[Соли 1975|1975]], [[Душанбе]]) — навозандаи тоҷик, муҳандиси садо<ref name="jcrst1">{{Cite web|url=https://isni.org/isni/0000000502848379|title=«JC Records Studio» ISNI ID|website=isni.org|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://centrasia.org/newsA.php?st=1365438300|title=М.Хоким: В чем секрет процветания таджикского пиратства?|website=centrasia.org|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref>, суратгир<ref name="photo1">{{Cite web|url=https://dushanbe.mid.ru/-/v-dusanbe-otkrylsa-vystavocnyj-stend-s-rabotami-tadzikskogo-fotografa-olima-sirinova-o-moskve|title=В Душанбе открылся выставочный стенд с работами таджикского фотографа Олима Ширинова о Москве|website=https://dushanbe.mid.ru|lang=ru|date=2021/10/14|accessdate=2021/10/14}}</ref><ref name="work1">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=JqYffUSs4yg|title=Олим Ширинов - "Карьера"|website=youtube.com|lang=ru|date=2016/05/31|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref name="omsphoto">{{Cite web|url=http://www.lensart.ru/gallery-uid-2c0b.htm|title=Olim M Shirinov — ЛенсАрт.ру|website=lensart.ru|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref name="omsphoto2">{{Cite web|url=https://baltija.eu/2021/10/15/fotograf-olim-shirinov-pokazyvaet-moskvu-zhitelyam-dushanbe/|title=Суратгир Олим Ширинов ба сокинони Душанбе Москваро нишон медихад|website=baltija.eu|lang=ru|accessdate=2022/09/19}}</ref>, роҳбари гурӯҳи «[[Парем]]»<ref name="work1" /><ref name="work4">{{Cite web|url=https://isni.org/isni/0000000502832246|title=«Парем» ISNI ID|website=isni.org|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref name="work2">{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/20171017/olim-shirinov-tadzhikistan-1023642793.html|title=В гостях у Sputnik: Ширинов о музыке, популярности и современных реалиях — 17.10.2017, Sputnik Таджикистан|website=tj.sputniknews.ru|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref name="work3">{{Cite web|url=https://centrasia.org/newsA.php?st=1461220140|title=Чем живет таджикский рок-н-ролл? - Олим Ширинов|website=centrasia.org|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref>. == Маориф == Соли 1992 мактаби миёнаи рақами 37 ба номи Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ Александр Григориевич Мироненко, ш. ([[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) хатм кардааст. Соли 1993 ба [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон|Донишкадаи омӯзгории Душанбе ба номи Т.]] [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон|Г.]] [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон|Шевченко]] ба [[Филология|Факултаи филология]] дохил шуд. Соли 1995 Олим Ширинов таҳсилро дар Донишкада тарк намуда, худро комилан ба фаъолияти мусиқӣ бахшид. Аз сентябри соли 2025 — донишҷӯи [[Консерваторияи миллии Тоҷикистон|Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Талабхӯҷа Сатторов]], факултети [[садорежиссёрӣ]] <ref>{{Cite web|url=http://www.facebook.com/oshirinov/directory_education|title=Facebook - Education|website=facebook.com|lang=ru|accessdate=2026/05/23}}</ref>. == Фаъолияти меҳнатӣ == * 1992-1993 — арматурщики заводи ЖБК-1 ш. Душанбе; * 1995-1997 — ба ҳайси рассоми оркестри [[Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ|Театри академии опера ва балети Тоҷикистон ба номи С. Айни]] кор карда буд; * 1997-1999 — {{нп5|аранжировщик||ru|аранжировщик}} ва ассистенти муҳандиси садо дар {{нп5|БШСС «МИР»||ru|Мир (телерадиокомпания)}}; * Аз соли 2007 директори ҶДММ «Интерсолар-Т» (гурӯҳи ширкатҳои «ИНТЕК») мебошад<ref name="jsr_it" /><ref name="bioinfo">{{Cite web|url=http://www.toptj.com/news/2013/1/22/top_50_vysokaya_koncentraciya_stilya|title=«ТОП-50»-высокая концентрация стиля|website=toptj.com|lang=ru|accessdate=2021/09/01|archivedate=2021-07-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210722232953/http://www.toptj.com/news/2013/1/22/top_50_vysokaya_koncentraciya_stilya}}</ref>; * Аз 1 сентябри 2011 то 31 декабри 2012 — Директори рушд дар рдиои «[[Ватан]]». == Фаъолияти эҷодӣ == * Дар давраи соли 1993 то 1995 дар гурӯҳҳои «Парем», «Камчатка», «Сумасшедший солдат», «Навигатор» басс менавохт. * Аз соли 1995 барабаннавоз, продюсери мусиқӣ ва роҳбари гурӯҳи «Парем» мебошад<ref name="work1" /><ref name="work4" /><ref name="work2" /><ref name="work3" /> * Аз соли 1999, Олим Ширинов сармуҳандиси садо дар студияи «[[JC Records Studio]]» мебошад<ref name="jcrst1" /><ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20210425/kak-zarabativayut-na-muzike-tadzhikskie-ispolniteli|title=Как зарабатывают на музыке таджикские исполнители?|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref name="jsr_it">{{Cite web|url=http://www.markarbejde.ru/m/s/shirinov_olimbek_mahmadbekovich_-_jc_records_studio|title=Ширинов, Олимбек Махмадбекович - «JC Records Studio»|website=markarbejde.ru|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.improuse.com/TJ/Dushanbe/168516949855178/JC-Records-Studio|title=Описание услуг «JC Records Studio»|website=improuse.com|lang=ru|accessdate=2021/09/01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210729015326/https://www.improuse.com/TJ/Dushanbe/168516949855178/JC-Records-Studio|archivedate=2021-07-29}}</ref>. Ӯ сурудҳои чунин ҳофизҳоро сабт кардааст: [[Садриддин Наҷмиддин]], [[Сӯҳроби Сафарзод]], [[Нозияи Кароматулло]], [[Сироҷиддини Фозил|Сироҷиддин Фозилов]], [[Нигина Амонқулова]], Соҳибқирон Нозимов, [[Шабнами Сурайё]], [[Муҳаммадрафи Кароматулло]], [[Баҳром Ғафурӣ]], [[Таҳмина Ниёзова]]. * Аз соли 1999 инҷониб муҳандиси садо ва продюсери тамоми сурудҳои гурӯҳи «Парем» мебошад.<ref name="jcrst1" />. == Дидгоҳҳои сиёсӣ == Аз моҳи феврали соли 2022 Ширинов ошкоро аз амалҳои Русия дар ҷараёни Амалиёти махсуси ҳарбии Русия дар Украина фаъолона ҳимоят карда, худро ҳамчун тарафдори курси расмии сиёсати хориҷии Русия муаррифӣ мекунад. Вай дар баромадҳои худ зарурати, ба ақидаи худаш, муттаҳидшавии неруҳои тарафдори Русияро дар кишварҳои Осиёи Марказӣ таъкид намуда, он бахшҳои расонаҳои маҳаллиро, ки ба арзёбии вай, рӯзномаи ғарбиро инъикос мекунанд, танқид менамояд.<ref>{{Cite web|url=https://www.dialog.tj/news/olim-shirinov-sejchas-kazhdyj-dolzhen-opredelitsya-na-chej-on-storone?fbclid=IwAR1Tv3l8oAeVq76XtUKloZuocy1A9VhdbY7GNBpZj2q_fEClYX5CNf0xMY0|title=Олим Ширинов: “Сейчас каждый должен определиться, на чьей он стороне”|website=dialog.tj|lang=ru|accessdate=2022/06/13|archivedate=2023-08-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230812204203/https://www.dialog.tj/news/olim-shirinov-sejchas-kazhdyj-dolzhen-opredelitsya-na-chej-on-storone?fbclid=IwAR1Tv3l8oAeVq76XtUKloZuocy1A9VhdbY7GNBpZj2q_fEClYX5CNf0xMY0}}}}</ref>. == Ҷоизаҳо ва мукофотҳо == <!--* 1998 — барандаи дипломи ҷоизаи «СОНЕЪ» дар номинатсияи «Беҳтарин дебюти сол», ки аз ҷониби филиали {{нп5|БШСС «МИР»||ru|Мир (телерадиокомпания)}} дар Тоҷикистон ташкил шуда буд<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=KEW0-zNlakI|title=Пешниҳоди ҷоизаи мусиқии «Сонеъ» ба гурӯҳи «Парем» дар номинатсияи «Беҳтарин дебюти сол»|website=youtube.com|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref> (дар ҳайати гурӯҳи «Парем»); * 1999 — лауреати озмуни «Оҳангҳои асри гузашта» дар номинатсияи «Nostalgi»гардид, ки онро Институти «Ҷамъияти Кушода» — Фонди Мадад ташкил шуда буд (дар ҳайати гурӯҳи «Парем»); * 2004 — лауреати озмуни «Суруди сол 2004» бо суруди «Танҳо дар ёд», ки аз ҷониби ширкати телевизион ва радиои «[[Азия-Плюс]]»<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=oid3fozteH4|title=«Суруди сол — 2004»|website=youtube.com|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref> ташкил шуда буд (дар ҳайати гурӯҳи «Парем»); * 2005 — лауреати озмуни «Суруди сол 2005» бо суруди «Ай Гулак», ки аз ҷониби ширкати телевизион ва радиои «Азия-Плюс»<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=rSaL0hONTz0|title=«Суруди сол — 2005»|website=youtube.com|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://centrasia.org/newsA.php?st=1117569780|title=Суруди Сол — 2005: это по-нашему! Праздник таджикской музыки удался|website=centrasia.org|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref> ташкил шуда буд (дар ҳайати гурӯҳи «Парем»); * 2016 — лауреати озмуни «Суруди сол 2016» бо суруди «Ало гул», ки аз ҷониби холдинги «Ориёно-Медиа» бо дастгирии Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=GDfWw0uOLLI&t=76s Гр.|title="Парем — Суруди сол 2016|website=youtube.com|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref> ташкил шуда буд (дар ҳайати гурӯҳи «Парем»); * 2021 лауреати озмуни «Tarona Music Award 2021» (дар ҳайати гурӯҳи «Парем»);<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20211129/dnevnik-tarona-2021-chto-spoyut-madina-nigina-parem-i-damirbek|title=Дневник церемонии Tarona-2021: Что споют Мадина, Нигина, «Парем» и Дамирбек|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2021/12/12|archive-date=2021-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20211211210753/https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20211129/dnevnik-tarona-2021-chto-spoyut-madina-nigina-parem-i-damirbek|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/life/culture/20211211/v-dushanbe-nachalos-glavnoe-muzikalnoe-sobitie-goda-ot-aziya-plyus-tarona-music-award|title=В Душанбе началось главное музыкальное событие года от «Азия-Плюс» - Tarona Music Award|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2021/12/12|archive-date=2021-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20211211214827/https://asiaplustj.info/ru/news/life/culture/20211211/v-dushanbe-nachalos-glavnoe-muzikalnoe-sobitie-goda-ot-aziya-plyus-tarona-music-award|deadlink=no}}</ref>;--> * 2013 — ҷоизаи «TOP-50: Одамони услуби шаҳри Душанбе барои соли 2012»<ref name="bioinfo" /><ref>{{Cite web|url=http://top50.tj/index.php/main/profile/178|title=Барандаи ҷоизаи "TOP-50: Одамони услуби шаҳри Душанбе-2012" - Олим Ширинов.|website=top50.tj|lang=ru|accessdate=2021/08/29}}</ref>; * 12 марти соли 2022 Сафири Русия дар Ҷумҳурии Тоҷикистон И. Лякин-Фролов Олим Ширинов бо медали хотиравии «75-солагии Ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941-1945» мукофотонида шуд<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/oshirinov/posts/pfbid0zmMMHHFTQeWDmHjtnmLGqEudfbyAbDTwF43W2gyVPWXXgJPHUcWLbbQxbX4HFDbml|title=Награждение памятной медалью «75 лет Победы в Великой Отечественнйо Войне 1941-1945гг.»|website=facebook.com|lang=ru|accessdate=2022/12/31}}</ref>. * 20-уми сентябри соли 2025 Олим Ширинов Лауреати дараҷаи II-и озмуни байналмилалии «Пешвои дипломатияи мардумӣ» гардид <ref>{{Cite web|url=https://worldpublicsummit.org/obyavili-pobeditelej-iv-mezhdunarodnoogo-konkursa-lider-narodnoj-diplomatii|title=На полях Всемирной Общественной Ассамблеи объявили победителей IV Международного конкурса «Лидер народной дипломатии»|website=worldpublicsummit.org|lang=ru|accessdate=2025/10/06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://dialog.tj/new87500/|title=Таджикистанец Олим Ширинов стал финалистом международного конкурса народной дипломатии|website=dialog.tj|lang=ru|accessdate=2025/09/25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://khabarikhush.tj/2025/09/24/politicheskij-obozrevatel-iz-tadzhikistana-stal-laureatom-ii-stepeni-iv-mezhdunarodnogo-konkursa-lidery-narodnoj-diplomatii/|title=Политический обозреватель из Таджикистана стал Лауреатом II степени IV Международного конкурса «Лидеры народной дипломатии»|website=khabarikhush.tj|lang=ru|accessdate=2025/09/25}}</ref>. == Падару модар == * Падар — Ширинов Маҳмадбек Маҳмадбекович (1934—1996) * Модар — Шайхутдинова Алевтина Гилязовна (1933—2018) <!-- == Оила == * Ҳамсар (аз 4 ноябри 2007) — Ширинова Нигора Асроровна<ref name="work1" /><ref>{{Cite web|url=http://www.toptj.com/News/2021/02/10/LoveStoriesAP-olim-shirinov-i-ego-supruga-kto-v-dome-khozyain|title=Олим Ширинов и его супруга: кто в доме хозяин|website=toptj.com|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref> ** Духтар (6 июни 1998) — Лоренц Даяна Валерьевна *** Набера — Дэя Олимбековна Лоренц ** Духтар (24 июли 2002) — Ширинова Малика Олимбековна ** Духтар (28 сентябри 2003) — Лоренц Ясмина Валерьевна ** Писар (29 июли 2008) — Ширинов Самирбек Олимбекович --> == Маҳфилӣ == [[Аксбардорӣ|Акс]]<ref name="photo1" /><ref name="work1" /><ref name="omsphoto" /> == Эзоҳ == {{Эзоҳ|2}} == Пайвандҳо == * {{Cite web|url=https://vecherka.tj/archives/50213?fbclid=IwAR0P6UCO-wquuMJyJLL-F9bjZahbQwxSh9WXWcxewN1QBoVIrTJ3A8_b_k4|title=Олим Ширинов - дар бораи мусиқӣ, пандемия ва ҳайвонот|website=vecherka.tj|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}; * {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=2oR2kEdO4ZA|title=Раҳбари гурӯҳи Parem Олим Ширинов аз Sputnik Тоҷикистон дидан мекунад. Нашр шудааст: 17.10.2017|website=youtube.com|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}; * {{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/20171020/shirinov-tadzhikistan-rossiya-1023655247.html|title=Ширинов: Тоҷикистон наметавонад аз Русия фирор кунад|website=tj.sputniknews.ru|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}; * {{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20210425/kak-zarabativayut-na-muzike-tadzhikskie-ispolniteli|title=Иҷрокунандагони тоҷик аз мусиқӣ чӣ гуна пул кор мекунанд?|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}; * {{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/20170323/dushanbe-blizok-mil-reiting-mercer-shirinov-1021910620.html|title=Ширинов: шаҳрвандони Тоҷикистон баъзан нисбат ба сокинони кишварҳои дигар озодтаранд|lang=ru|website=sputniknews.ru|accessdate=2021/09/01}}; * {{Cite web|url=https://weekend.rambler.ru/places/38178690-olim-shirinov-pora-pisat-novye-pesni-o-dushanbe/|title=Олим Ширинов: пора писать новые песни о Душанбе|website=rambler.ru|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}; * {{Cite web|url=https://vecherka.tj/archives/21891|title=«Дар мубориза барои кори одилона ҳама воситаҳо хубанд»|website=vecherka.tj|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}; [[Гурӯҳ:Аккосон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Сарояндаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Душанбе]] [[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1975]] [[Гурӯҳ:Зодагони 30 июн]] dydo0y9os4phq7np6u3n8muy8xt76yt 1473890 1473883 2026-05-25T12:38:33Z Друг Всего Живого 26758 1473890 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Олим (Ҳамном)|Олим }} {{Мусиқидон |ном = Олим Ширинов |номи пурра = Ширинов Олимбек Махмадбекович |номи аслӣ = |тасвир = 0L0A3819.jpg |кишвар = {{парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}}<br>{{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |таърихи таваллуд = 30.6.1975 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Душанбе|шаҳри Душанбе}} |касб = барабаннавоз, гиторнавоз, [[овозхон]], {{нп5|муҳандиси садо||ru|Звукорежиссёр|}}, {{нп5|аккос||ru|фотограф}} |асбоб = {{нп5|друмз||ru|Ударная установка}}, {{нп5|бас-гитор||ru|Бас-гитара}}, [[гитор]] |сабк = {{нп5|рок-н-ролл||ru|рок-н-ролл}}, {{нп5|фолк-рок||ru|фолк-рок}}, {{нп5|поп-рок||ru|поп-рок}} |сайт= }} ''' Шири́нов Олимбе́к Маҳмадбе́кович''' (зод. [[30 июн]]и [[Соли 1975|1975]], [[Душанбе]]) — навозандаи тоҷик, муҳандиси садо<ref name="jcrst1">{{Cite web|url=https://isni.org/isni/0000000502848379|title=«JC Records Studio» ISNI ID|website=isni.org|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://centrasia.org/newsA.php?st=1365438300|title=М.Хоким: В чем секрет процветания таджикского пиратства?|website=centrasia.org|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref>, суратгир<ref name="photo1">{{Cite web|url=https://dushanbe.mid.ru/-/v-dusanbe-otkrylsa-vystavocnyj-stend-s-rabotami-tadzikskogo-fotografa-olima-sirinova-o-moskve|title=В Душанбе открылся выставочный стенд с работами таджикского фотографа Олима Ширинова о Москве|website=https://dushanbe.mid.ru|lang=ru|date=2021/10/14|accessdate=2021/10/14}}</ref><ref name="work1">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=JqYffUSs4yg|title=Олим Ширинов - "Карьера"|website=youtube.com|lang=ru|date=2016/05/31|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref name="omsphoto">{{Cite web|url=http://www.lensart.ru/gallery-uid-2c0b.htm|title=Olim M Shirinov — ЛенсАрт.ру|website=lensart.ru|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref name="omsphoto2">{{Cite web|url=https://baltija.eu/2021/10/15/fotograf-olim-shirinov-pokazyvaet-moskvu-zhitelyam-dushanbe/|title=Суратгир Олим Ширинов ба сокинони Душанбе Москваро нишон медихад|website=baltija.eu|lang=ru|accessdate=2022/09/19}}</ref>, роҳбари гурӯҳи «[[Парем]]»<ref name="work1" /><ref name="work4">{{Cite web|url=https://isni.org/isni/0000000502832246|title=«Парем» ISNI ID|website=isni.org|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref name="work2">{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/20171017/olim-shirinov-tadzhikistan-1023642793.html|title=В гостях у Sputnik: Ширинов о музыке, популярности и современных реалиях — 17.10.2017, Sputnik Таджикистан|website=tj.sputniknews.ru|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref name="work3">{{Cite web|url=https://centrasia.org/newsA.php?st=1461220140|title=Чем живет таджикский рок-н-ролл? - Олим Ширинов|website=centrasia.org|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref>. == Маориф == Соли 1992 мактаби миёнаи рақами 37 ба номи Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ Александр Григориевич Мироненко, ш. ([[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) хатм кардааст. Соли 1993 ба [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон|Донишкадаи омӯзгории Душанбе ба номи Т.]] [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон|Г.]] [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон|Шевченко]] ба [[Филология|Факултаи филология]] дохил шуд. Соли 1995 Олим Ширинов таҳсилро дар Донишкада тарк намуда, худро комилан ба фаъолияти мусиқӣ бахшид. Аз сентябри соли 2025 — донишҷӯи [[Консерваторияи миллии Тоҷикистон|Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Талабхӯҷа Сатторов]], факултети [[садорежиссёрӣ]] <ref>{{Cite web|url=http://www.facebook.com/oshirinov/directory_education|title=Facebook - Education|website=facebook.com|lang=ru|accessdate=2026/05/23}}</ref>. == Фаъолияти меҳнатӣ == * 1992-1993 — арматурщики заводи ЖБК-1 ш. Душанбе; * 1995-1997 — ба ҳайси рассоми оркестри [[Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ|Театри академии опера ва балети Тоҷикистон ба номи С. Айни]] кор карда буд; * 1997-1999 — {{нп5|аранжировщик||ru|аранжировщик}} ва ассистенти муҳандиси садо дар {{нп5|БШСС «МИР»||ru|Мир (телерадиокомпания)}}; * Аз соли 2007 директори ҶДММ «Интерсолар-Т» (гурӯҳи ширкатҳои «ИНТЕК») мебошад<ref name="jsr_it" /><ref name="bioinfo">{{Cite web|url=http://www.toptj.com/news/2013/1/22/top_50_vysokaya_koncentraciya_stilya|title=«ТОП-50»-высокая концентрация стиля|website=toptj.com|lang=ru|accessdate=2021/09/01|archivedate=2021-07-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210722232953/http://www.toptj.com/news/2013/1/22/top_50_vysokaya_koncentraciya_stilya}}</ref>; * Аз 1 сентябри 2011 то 31 декабри 2012 — Директори рушд дар рдиои «[[Ватан]]». == Фаъолияти эҷодӣ == * Дар давраи соли 1993 то 1995 дар гурӯҳҳои «Парем», «Камчатка», «Сумасшедший солдат», «Навигатор» басс менавохт. * Аз соли 1995 барабаннавоз, продюсери мусиқӣ ва роҳбари гурӯҳи «Парем» мебошад<ref name="work1" /><ref name="work4" /><ref name="work2" /><ref name="work3" /> * Аз соли 1999, Олим Ширинов сармуҳандиси садо дар студияи «[[JC Records Studio]]» мебошад<ref name="jcrst1" /><ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20210425/kak-zarabativayut-na-muzike-tadzhikskie-ispolniteli|title=Как зарабатывают на музыке таджикские исполнители?|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref name="jsr_it">{{Cite web|url=http://www.markarbejde.ru/m/s/shirinov_olimbek_mahmadbekovich_-_jc_records_studio|title=Ширинов, Олимбек Махмадбекович - «JC Records Studio»|website=markarbejde.ru|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.improuse.com/TJ/Dushanbe/168516949855178/JC-Records-Studio|title=Описание услуг «JC Records Studio»|website=improuse.com|lang=ru|accessdate=2021/09/01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210729015326/https://www.improuse.com/TJ/Dushanbe/168516949855178/JC-Records-Studio|archivedate=2021-07-29}}</ref>. Ӯ сурудҳои чунин ҳофизҳоро сабт кардааст: [[Садриддин Наҷмиддин]], [[Сӯҳроби Сафарзод]], [[Нозияи Кароматулло]], [[Сироҷиддини Фозил|Сироҷиддин Фозилов]], [[Нигина Амонқулова]], Соҳибқирон Нозимов, [[Шабнами Сурайё]], [[Муҳаммадрафи Кароматулло]], [[Баҳром Ғафурӣ]], [[Таҳмина Ниёзова]]. * Аз соли 1999 инҷониб муҳандиси садо ва продюсери тамоми сурудҳои гурӯҳи «Парем» мебошад.<ref name="jcrst1" />. == Падару модар == * Падар — Ширинов Маҳмадбек Маҳмадбекович (1934—1996) * Модар — Шайхутдинова Алевтина Гилязовна (1933—2018) == Фаъолияти сиёсӣ ва коршиносӣ == Аз аввали солҳои 2010 Ширинов мунтазам ҳамчун публисист ва шарҳнависи сиёсӣ дар фазои расонаии русзабон баромад карда, воқеаҳои Русия ва кишварҳои пасошӯравиро шарҳ медиҳад. Дар баромадҳои вай таваҷҷуҳи асосӣ ба муносибатҳои Русияву Тоҷикистон, рӯзномаи иттилоотии атрофи сиёсати хориҷии Русия ва масъалаҳои ҳамгироии авруосиёӣ нигаронида шудааст. Ширинов инчунин вақт вақт ҳамчун коршиноси даъватшуда дар лоиҳаҳои телевизионӣ ва онлайнӣ, аз ҷумла дар шабакаҳои Ҷумҳурии Беларус<ref name="bel1">{{Cite web|url=https://news.by/news/v_mire/gde-sereznye-lyudi-politicheskiy-obozrevatel-shirinov-o-nelogichnoy-energeticheskoy-politike-es|title="Где серьезные люди?" - политический обозреватель Ширинов о нелогичной энергетической политике ЕС|website=news.by|lang=ru|accessdate=2026/05/24}}</ref><ref name="bel2">{{Cite web|url=https://news.by/news/obshchestvo/politicheskiy-obozrevatel-shirinov-vns-eto-deystvitelno-nastoyaschee-narodovlastie|title=Политический обозреватель Ширинов: ВНС - это действительно настоящее народовластие|website=news.by|lang=ru|accessdate=2026/05/24}}</ref> ва як қатор воситаҳои ахбори оммаи минтақавии Русияву Тоҷикистон баромад мекунад<ref name="polit2" /><ref>{{Cite web|url=https://tj.mir24.tv/news/16647610/uchastnik-iz-tadzhikistana-stal-prizerom-mezhdunarodnogo-konkursa-lidery-narodnoj-diplomatii|title=Участник из Таджикистана стал призером Международного конкурса «Лидеры народной дипломатии»|website=tj.mir24.tv|lang=ru|accessdate=2026/05/24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/20260104/russia-tajikistan-predstavitelstvo-mvd-1073755105.html|title=Эксперт оценил, что означает появление в РФ представительства МВД Таджикистана|website=tj.sputniknews.ru|lang=ru|accessdate=2026/05/24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://eurasiatoday.ru/rossiya-i-odkb-yavlyayutsya-glavnymi-garantami-bezopasnosti-tadzhikistana-ekspert/|title=Россия и ОДКБ являются главными гарантами безопасности Таджикистана — эксперт|website=eurasiatoday.ru|lang=ru|accessdate=2026/05/24}}</ref>. Дар давраи пас аз соли 2022 Ширинов ба яке аз тарафдорони ошкорои мавқеи расмии Русия оид ба амалиёти махсуси ҳарбӣ дар Украина табдил ёфта, дар майдончаҳои мубоҳисавӣ ва лоиҳаҳои расонаии ба ин низоъ бахшидашуда иштирок мекунад. Вай дар шарҳҳои худ сиёсати ғарбиро нисбат ба Русия танқид карда, нақши, ба ақидаи худаш, муҳими воситаҳои ахбори омма ва ходимони ҷамъиятии Русияро дар шаклёбии ҳувияти «авруосиёӣ» таъкид менамояд <ref name="polit3">{{Cite web|url=https://exclusive.kz/kak-rossijskaya-oficzialnaya-ritorika-porazhaet-tadzhikskie-media/|title=Как российская официальная риторика поражает таджикские медиа|website=dexclusive.kz|lang=ru|accessdate=2026/05/24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/20251214/video-shirinov-ukraine-moldova-baltii-velikoy-pobede-1073790976.html|title=Ширинов об отношении Украины, Молдовы и стран Балтии к Великой Победе - видео|website=dtj.sputniknews.ru|lang=ru|accessdate=2026/05/24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tiktok.com/@olim_shirinov/video/7623398837620706581|title=Эксперт Ширинов о конфликте на Ближнем Востоке|website=tiktok.com|lang=ru|accessdate=2026/05/24}}</ref>. === Ҳузур дар расонаҳо === Ширинов мунтазам ҳамчун коршиноси даъватшуда дар лоиҳаҳои телевизионӣ ва онлайнӣ, аз ҷумла дар шабакаҳои Ҷумҳурии Беларус ва як қатор воситаҳои ахбори оммаи минтақавии Русияву Тоҷикистон баромад мекунад. Дар нашрияҳо ва гузоришҳои хабарии гуногун вай ҳамчун шарҳнависи сиёсӣ аз Тоҷикистон ва аъзои Шӯрои ташкилоти ғайритиҷоратии мухтори «Авруосиё» муаррифӣ мешавад<ref name="bel1" /><ref name="bel2" /><ref>{{Cite web|url=https://embassylife.ru/2024/04/24/50301/|title=Олимов: Россия является крупнейшим инвестором Таджикистана|website=embassylife.ru|lang=ru|accessdate=2026/05/24}}</ref>. == Дидгоҳҳои сиёсӣ == Аз моҳи феврали соли 2022 Ширинов ошкоро аз амалҳои Русия дар ҷараёни Амалиёти махсуси ҳарбии Русия дар Украина фаъолона ҳимоят карда, худро ҳамчун тарафдори курси расмии сиёсати хориҷии Русия муаррифӣ мекунад. Вай дар баромадҳои худ зарурати, ба ақидаи худаш, муттаҳидшавии неруҳои тарафдори Русияро дар кишварҳои Осиёи Марказӣ таъкид намуда, он бахшҳои расонаҳои маҳаллиро, ки ба арзёбии вай, рӯзномаи ғарбиро инъикос мекунанд, танқид менамояд.<ref>{{Cite web|url=https://www.dialog.tj/news/olim-shirinov-sejchas-kazhdyj-dolzhen-opredelitsya-na-chej-on-storone?fbclid=IwAR1Tv3l8oAeVq76XtUKloZuocy1A9VhdbY7GNBpZj2q_fEClYX5CNf0xMY0|title=Олим Ширинов: “Сейчас каждый должен определиться, на чьей он стороне”|website=dialog.tj|lang=ru|accessdate=2022/06/13|archivedate=2023-08-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230812204203/https://www.dialog.tj/news/olim-shirinov-sejchas-kazhdyj-dolzhen-opredelitsya-na-chej-on-storone?fbclid=IwAR1Tv3l8oAeVq76XtUKloZuocy1A9VhdbY7GNBpZj2q_fEClYX5CNf0xMY0}}}}</ref>. == Ҷоизаҳо ва мукофотҳо == * 2013 — ҷоизаи «TOP-50: Одамони услуби шаҳри Душанбе барои соли 2012»<ref name="bioinfo" /><ref>{{Cite web|url=http://top50.tj/index.php/main/profile/178|title=Барандаи ҷоизаи "TOP-50: Одамони услуби шаҳри Душанбе-2012" - Олим Ширинов.|website=top50.tj|lang=ru|accessdate=2021/08/29}}</ref>; * 12 марти соли 2022 Сафири Русия дар Ҷумҳурии Тоҷикистон И. Лякин-Фролов Олим Ширинов бо медали хотиравии «75-солагии Ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941-1945» мукофотонида шуд<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/oshirinov/posts/pfbid0zmMMHHFTQeWDmHjtnmLGqEudfbyAbDTwF43W2gyVPWXXgJPHUcWLbbQxbX4HFDbml|title=Награждение памятной медалью «75 лет Победы в Великой Отечественнйо Войне 1941-1945гг.»|website=facebook.com|lang=ru|accessdate=2022/12/31}}</ref>. * 20-уми сентябри соли 2025 Олим Ширинов Лауреати дараҷаи II-и озмуни байналмилалии «Пешвои дипломатияи мардумӣ» гардид <ref name="polit2">{{Cite web|url=https://worldpublicsummit.org/obyavili-pobeditelej-iv-mezhdunarodnoogo-konkursa-lider-narodnoj-diplomatii|title=На полях Всемирной Общественной Ассамблеи объявили победителей IV Международного конкурса «Лидер народной дипломатии»|website=worldpublicsummit.org|lang=ru|accessdate=2025/10/06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://dialog.tj/new87500/|title=Таджикистанец Олим Ширинов стал финалистом международного конкурса народной дипломатии|website=dialog.tj|lang=ru|accessdate=2025/09/25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://khabarikhush.tj/2025/09/24/politicheskij-obozrevatel-iz-tadzhikistana-stal-laureatom-ii-stepeni-iv-mezhdunarodnogo-konkursa-lidery-narodnoj-diplomatii/|title=Политический обозреватель из Таджикистана стал Лауреатом II степени IV Международного конкурса «Лидеры народной дипломатии»|website=khabarikhush.tj|lang=ru|accessdate=2025/09/25}}</ref>. == Маҳфилӣ == [[Аксбардорӣ|Акс]]<ref name="photo1" /><ref name="work1" /><ref name="omsphoto" /> == Эзоҳ == {{Эзоҳ|2}} == Пайвандҳо == * {{Cite web|url=https://vecherka.tj/archives/50213?fbclid=IwAR0P6UCO-wquuMJyJLL-F9bjZahbQwxSh9WXWcxewN1QBoVIrTJ3A8_b_k4|title=Олим Ширинов - дар бораи мусиқӣ, пандемия ва ҳайвонот|website=vecherka.tj|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}; * {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=2oR2kEdO4ZA|title=Раҳбари гурӯҳи Parem Олим Ширинов аз Sputnik Тоҷикистон дидан мекунад. Нашр шудааст: 17.10.2017|website=youtube.com|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}; * {{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/20171020/shirinov-tadzhikistan-rossiya-1023655247.html|title=Ширинов: Тоҷикистон наметавонад аз Русия фирор кунад|website=tj.sputniknews.ru|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}; * {{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20210425/kak-zarabativayut-na-muzike-tadzhikskie-ispolniteli|title=Иҷрокунандагони тоҷик аз мусиқӣ чӣ гуна пул кор мекунанд?|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}; * {{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/20170323/dushanbe-blizok-mil-reiting-mercer-shirinov-1021910620.html|title=Ширинов: шаҳрвандони Тоҷикистон баъзан нисбат ба сокинони кишварҳои дигар озодтаранд|lang=ru|website=sputniknews.ru|accessdate=2021/09/01}}; * {{Cite web|url=https://weekend.rambler.ru/places/38178690-olim-shirinov-pora-pisat-novye-pesni-o-dushanbe/|title=Олим Ширинов: пора писать новые песни о Душанбе|website=rambler.ru|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}; * {{Cite web|url=https://vecherka.tj/archives/21891|title=«Дар мубориза барои кори одилона ҳама воситаҳо хубанд»|website=vecherka.tj|lang=ru|accessdate=2021/09/01}}; [[Гурӯҳ:Аккосон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Сарояндаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Душанбе]] [[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1975]] [[Гурӯҳ:Зодагони 30 июн]] na6zfzjuluzub29cqzdwtn68vcmkow4 0 291117 1473912 1428341 2026-05-26T03:25:23Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1473912 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ | должность_2 = Аъзои [[:ru:Политбюро ЦК ВКП(б)|Бюрои сиёсии КМ ВКП(б)]] | парчам_2 = Symbol-hammer-and-sickle.svg | парчам2_2 = Flag of the Soviet Union (1924–1936).svg | аввалдавр_2 = [[19 декабр]]и [[1927]] | охирдавр_2 = [[25 январ]]и [[1935]] |вазифа_3 = Комиссари халқии<br>[[:ru:Рабоче-крестьянская инспекция|Инспексияи коргару деҳқони РСФСР]] |парчам_3 = Coat of arms of the Soviet Union (1923–1936).svg |парчам2_3 = Flag of the Soviet Union (1922–1923).svg |аввалдавр_3 = [[28 апрел]]и [[1923]] |охирдавр_3 = [[6 июли]]и [[1923]] |пешгузашта_3 = [[Александр Дмитриевич Сюрупа]] |ҷонишин_3 = [[Алексей Семёнович Киселёв]] |нахуствазир_3 = [[Владимир Илич Ленин]] |тартиб_3 = 3 |вазифа_4 = Комиссари халқии<br>[[:ru:Рабоче-крестьянская инспекция|Инспексияи коргару деҳқони СССР]] |парчам_4 = Coat of arms of the Soviet Union (1923–1936).svg |парчам2_4 = Flag of the Soviet Union (1924).svg |аввалдавр_4 = [[6 июл]]и [[1923]] |охирдавр_4 = [[5 август]]и [[1926]] |пешгузашта_4 = ''вазифа таъсис шуд'' |ҷонишин_4 = {{s|[[Орҷоникидзе, Григорий Константинович|Григорий Константинович Орҷоникидзе]]}} |нахуствазир_4 = [[Владимир Ленин]], <br> [[Алексей Риков]] |тартиб_4 = 1 |вазифа_5 = [[:ru:Высший совет народного хозяйства|Раиси <br>Шӯрои олии хоҷагиии халқии СССР]] |парчам_5 = Coat of arms of the Soviet Union (1923–1936).svg |парчам2_5 = Flag of the Soviet Union (1924–1936).svg |аввалдавр_5 = [[5 август]]и [[1926]] |охирдавр_5 = [[10 ноябр]]и [[1930]] |пешгузашта_5 = [[:ru:Дзержинский, Феликс Эдмундович|Феликс Эдмундович Дзержинский]] |ҷонишин_5 = [[Григорий Орҷоникидзе]] |нахуствазир_5 = [[:ru:Рыков, Алексей Иванович|Алексей Иванович Риков]] |тартиб_5 = 3 |вазифа_6 = Раиси<br>[[:ru:Госплан СССР|Госплани СССР]] |парчам_6 = Coat of arms of the Soviet Union (1931–1936).svg |парчам2_6 = Flag of the Soviet Union (1924–1936).svg |аввалдавр_6 = [[10 ноябр]]и [[1930]] |охирдавр_6 = [[25 апрел]]и [[1934]] |пешгузашта_6 = [[:ru:Кржижановский, Глеб Максимилианович|Глеб Максимилианович Кржижановский]] |ҷонишин_6 = [[:ru:Межлаук, Валерий Иванович|Валерий Иванович Межлаук]] |нахуствазир_6 = [[Вячеслав Молотов]] |тартиб_6 = 4 |вазифа_7 = Раиси<br>[[:ru:Комиссия советского контроля|Комиссияи идораи шӯравии назди Шӯрои комиссарони халқии СССР]] |парчам_7 = Coat of arms of the Soviet Union (1931–1936).svg |парчам2_7 = Flag of the Soviet Union (1924–1936).svg |аввалдавр_7 = [[11 феврал]]и [[1934]] |охирдавр_7 = [[25 январ]]и [[1935]] |пешгузашта_7 = ''вазифа таъсис ёфт'' |ҷонишин_7 = [[:ru:Антипов, Николай Кириллович|Николай Кириллович Антипов]] |нахуствазир_7 = [[:ru:Молотов, Вячеслав Михайлович|Вячеслав Молотов]] }} '''Валериан Владимирович Куйбишев''' ({{Lang-ru|Валериан Владимирович Куйбышев}}; тав. {{ТаърихиТаваллуд|6|6|1888|25|5}}, [[Омск]], [[Вилояти Акмола (Империяи Русия)|вилояти Акмола]], [[Империяи Русия]] — ваф. {{ТаърихиДаргузашт|25|1|1935}} , [[Маскав|Москва]], РСФСР, [[Иттиҳоди Шӯравӣ|СССР]]) — [[Сиёсатмадор|пешвои]] [[ҳизб]]ию [[сиёсат|сиёсии]] [[инқилоб]]ии шӯравии рус. Бо [[ордени Байрақи Сурх]] мукофотонида шудааст. Узви [[Комитети ичроияи марказии СССР|КИМ СССР]] 1-6 даъват, номзади узви [[Комитети Марказии КПСС|КМ ҲКИШ (б)]] ([[Соли 1921|1921]]—[[Соли 1922|1922]]), узви [[Комитети Марказии КПСС|Кумитаи Марказии ҲК Умумииттифоқӣ (б)]], (1922—1923, [[Соли 1927|1927]]—[[Соли 19351935]]), узви [[Бюрои Сиёсии КМ КПСС|Бюрои сиёсии ҲК Умумииттифоқӣ (б)]] (1927—1935), узви Бюрои ташкилии КМ ВКП (б) (1922—1923, 1934—1935), котиби КМ ВКП (б) (1922—1923), узви Комиссияи марказии назорати ВКП (б) (1923—1927). == Пайдоиш == Падар — Владимир Яковлевич Куйбишев (вафот [[24 ноябр]]и [[Соли 1909|1909]]), [[Ашрофони рус|ашрофзода]], марди низомӣ, подполковник, иштирокчии ҷанги [[Русияву Ҷопон]]и солҳои 1904-1905. Ӯ ба ҳузури низомӣ дар Тюмен роҳбарӣ мекард ва дар он ҷо дар қабристони собиқи Текутевский дафн карда шуд<ref>{{Книга|автор=[[Петрушин, Александр Антонович|Петрушин А. А.]]|издательство=Мандр и Ка|isbn=5-93020-449-7|серия=|страниц=320|страницы=277|том=|год=2011|место=Тюмень|часть=|издание=1-е изд|ответственный=|викитека=|ссылка=|оригинал=|заглавие=«Тюмень без секретов, или Как пройти на улицу Павлика Морозова»|ссылка часть=|тираж=1.000}}</ref><ref name="Самые секретные родственники">''Николай Зенькович''. [https://books.google.ru/books?id=sXJEF6HHyH0C&lpg=PA208&dq=Самые%20секретные%20родственники%20Куйбышев&hl=ru&pg=PA205#v=onepage&q&f=false Энциклопедия биографий «Элита»: «Самые секретные родственники». Куйбышев В. В. (стр. 205—212)] // books.google.ru</ref>. Модар — Юлия Николаевна Куйбишева (то издивоҷ — Гладишева), омӯзгор, духтари як мансабдори Семипалатинск, ки дар он ҷо Владимир Яковлевич хидмат мекард. Онҳо соли [[Соли 1883|1883]] издивоҷ карданд<ref name="Самые секретные родственники"/>. Валериан кӯдакии худро дар Кокчетав гузаронидааст. Падар подполковник Владимир Яковлевич Куйбишев ҳамчун фармондеҳи низомӣ дар шаҳри Тюмени вилояти Тоболск хидмат мекард ва дар он ҷо субҳи 24 ноябри соли 1909 аз "зарба"<ref>Некролог // Сибирская торговая газета. № 250. 25 ноября 1909 года. Тюмень</ref><ref>Некролог // Сибирская торговая газета. № 253. 28 ноября 1909 года. Тюмень</ref><ref>Некролог // Сибирская торговая газета. № 255. 1 декабря 1909 года. Тюмень</ref> даргузашт. === Ҷавонӣ. Корпуси кадетӣ === Дар моҳи августи [[соли 1898]] Валериани даҳсола ба зодгоҳи худ [[Омск]] баргашта, ба корпуси кадетҳои Сибир номнавис шуд. Ҳамчун писари як марди низомӣ, вай ба дастгирии пурраи ҳукумат ворид шуд. Соли 1903, дар ҳоле ки ҳанӯз хонандаи синфи шашуми корпуси кадетӣ буд, Валериан узви маҳфили ғайриқонунии сотсиал-демократҳо шуд<ref name="gubernya63.ru"/>. Аввалин чунин маҳфилҳо дар Омск солҳои 1896—1897 пайдо шуданд. Асли онҳо фиристодаҳои сиёсӣ буданд<ref>''Шиловский М. В.'' [http://new.hist.asu.ru/biblio/gorsib/113-133.html Города Сибири VIII — начала XX веков. Факторы, влиявшие на общественно-политическую жизнь западносибирских городов второй половины XIX — начала XX веков.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161018075634/http://new.hist.asu.ru/biblio/gorsib/113-133.html |date=2016-10-18 }} «Электронная библиотека» // new.hist.asu.ru</ref>. Тағояш Александр Гладишев аз Куйбишев ҳамагӣ чаҳор сол калонтар буда, ба ӯ таваҷҷуҳ ба ғояҳои инқилобиро сироят кардааст. Дар моҳи июли соли 1900 Валериан Куйбишев бори аввал эъломияҳои инқилобиро аз Омск ба Кокчетав расонд. Сипас дар шаҳр матбааи пинҳонӣ таъсис дода шуд, дар моҳи июли соли 1904 — аввалин маҳфил барои таблиғи [[марксизм]] дар байни ҷавонон<ref name="kokshetau.online.kz">[http://kokshetau.online.kz/01.htm К 175-летию г. Кокшетау. Хроника в документах.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140226200953/http://kokshetau.online.kz/01.htm |date=2014-02-26 }} // kokshetau.online.kz</ref>. Соли [[Соли 1904|1904]], дар синни шонздаҳсолагӣ ба [[Ҳизби сотсиал -демократии меҳнати Русия]] (ҲСДМР/РСДРП) пайваст. Падари ӯ дар ин вақт дар ҷанги Русияву Ҷопон дар солҳои 1904-1905 иштирок карда, дар он ҷо захмӣ ва контузия шуда буд. === Агитатор ва коргари пинҳонӣ. Боздоштҳо === [[Акс:Kuibyshev_Valerian_Vladimirovich.jpg|чап|мини| Валериан Куйбишев дар соли 1917]] Соли [[Соли 1905|1905]], дар синни ҳабдаҳсолагӣ, Валериан Куйбишев корпуси кадетҳои сибириро дар [[Омск]] хатм кард ва пас аз он ба [[Санкт-Петербург|Петербург]] рафт ва дар он ҷо ба Академияи тиббии ҳарбӣ дохил шуд. Аз тирамоҳи соли 1905 ӯ дар Санкт -Петербург зиндагӣ мекард ва дар вақти холии худ вазифаҳои техникиро дар ташкилоти шаҳрии РСДРП-ро иҷро мекард: адабиёти ғайриқонуниро интиқол медод, маводи тарканда ва силоҳро аз Финляндия мебурд. Дар аввали соли 1906 ӯ барои иштирок дар эътирози донишҷӯён ба зидди [[Якшанбеи хунин (1905)|қатли 9 январи соли 1905]] (якшанбеи хунин) бар намоиши осоиштаи коргарон таҳти назорати полиси Империяи Русия қарор гирифт, чанд маротиба мавриди пурсиш қарор гирифт ва дар натиҷа аз академия хориҷ карда шуд<ref name="gubernya63.ru"/>. Моҳи марти соли 1906, Куйбишев ба волидонаш ба шаҳри [[Новокузнетск|Кузнетски]] Сибир рафт, ки то он вақт падараш навбатдор буд. Ҳангоми дар Кузнетск буданаш Валериан тавонист як маҳфили ғайриқонунии сотсиал-демократ ташкил кунад. Бо иштироки ӯ дар хонаи тоҷир Фонарёв чопхонаи пинҳонӣ таъсис дода шуд, ки он чанд варақаҳои агитатсионӣ чоп менамуд<ref name="gubernya63.ru">Автор: Текст и иллюстрации предоставлены Управлением государственной архивной службы Самарской области. [http://gubernya63.ru/Lichnost-v-istorii/ruc/kuibyshev.html Личность в истории. Руководители советского периода. Валериан Владимирович Куйбышев. 8 октября 1917 г. — 3 апреля 1918 г.] Портал «Самарская губерния: история и культура» // gubernya63.ru</ref><ref>[http://gogolevka.ru/chitatelyam/o-novokuznetske/xronika/1900-1920 Хроника Новокузнецка. 1900 — 1920-её гг.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140708160218/http://www.gogolevka.ru/chitatelyam/o-novokuznetske/xronika/1900-1920 |date=2014-07-08 }} Центральная городская библиотека имени Н. В. Гоголя города Новокузнецка // gogolevka.ru</ref>. Тирамоҳи соли 1906 ӯ аз полиси Омск пинҳон шуда буд, аммо дар моҳи ноябр ӯро барои фаъолияти фаъоли инқилобӣ ва доштани адабиёти ғайриқонунӣ боздошт ва зиндонӣ карданд. Аз ноябри соли 1906 то феврали соли 1907 ӯро тафтиш мекарданд. Дар моҳи марти соли 1907, суди ҳарбии округӣ Куйбишевро сафед кард, аммо генерал-губернатори Омск ӯро таҳти назорати полиси ҷамъиятӣ ба шаҳри [[Куйбишев (вилояти Новосибирск)|Каински]] вилояти Томск фиристод<ref name="gubernya63.ru"/>, ки падараш он вақт дар он ҷо хидмат мекард (суроғаи кунунии хонаи онҳо: [[Русия]], [[вилояти Новосибирск]], [[Куйбишев (вилояти Новосибирск)|Куйбишев]], кӯчаи Свердлов, 28). Валериан ба Кайнск нарасида, моҳи апрели соли 1907 дар Томск монд ва дар он ҷо узви гурӯҳи ташвиқотӣ шуд. Гурӯҳ дар байни аскарони гарнизон ва коргарон кори агитатсионӣ мебурд. Дар истгоҳи Тайга корпартоии коргарон ташкил карда шуд. Тобистони соли 1907 дар Каинск ва [[Барабинск]] ӯ доираҳои инқилобӣ ташкил кард, ки таблиғро пеш мебурд, қабули адабиёти ғайриқонунӣ ва чопи эълонҳоро ташкил мекард. Сипас, таҳдиди боздошти дигар ӯ ба Петропавловск кӯчид ва дар он ҷо чаҳор шумораи рӯзномаи ҳуқуқии ҳизбро нашр кард. Дар моҳи феврали соли 1908 ӯро боздошт ва зиндонӣ карданд. Моҳи июли ҳамон сол ӯ аз зиндон ба Санкт—Петербург фирор кард ва дар он ҷо 11 июл боздошт шуд. Пас аз як моҳ, ки дар " Крестӣ " буд, ӯро ба Кайнск интиқол доданд, ки дар он ҷо ҳамчун бадарғаи маъмурӣ зиндагӣ мекард. 30 апрели соли 1909, Куйбишев ҳамчун адресате боздошт карда шуд, ки ба номи ӯ бастаи дорои адабиёти ғайриқонунӣ аз Киев омадааст. Вай дар зиндони Каинск зиндонӣ буд, аммо дар нимаи моҳи май ӯро ба зиндони Томск интиқол доданд. Аммо аз сабаби набудани далелҳо ӯро сафед карда, озод карданд. Тирамоҳи соли 1909 Куйбишев ба факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Томск дохил шуд. Вай то аввали соли 1910 таҳсил кард ва дар натиҷа барои фаъолиятҳои инқилобӣ ба ҳайси сарвари ташкилоти низомии кумитаи Томскии РСДРП хориҷ карда шуд. Дар моҳи феврали соли 1910, вай бори чорум боздошт шуд. Ӯ панҷ моҳ мавриди тафтишот қарор дошт, дар зиндони Томск буд ва сипас ду сол ба Нарим бадарға шуд. Дар он ҷо ӯ бо Яков Свердлов як ташкилоти болшевикӣ таъсис дод. Моҳи майи соли 1912 ӯ ба Омск фирор кард ва пас аз як моҳ ӯро боздошт карданд ва пас аз тақрибан як сол дар зиндони Томск таҳти назорати полиси ҷамъиятӣ ба Тамбов бадарға карданд. Вай аз шаҳр гурехт, аз июли 1913 то июли 1914 дар Санкт-Петербург, [[Вологда]], Харков ба кори инқилобӣ раҳбарӣ кард. 18 сентябри соли 1916 ӯро барои омодасозии Конфронси болшевикон дар Волга дастгир карданд ва 7 феврали соли 1917 ӯро ба қаламрави Туруханск бадарға карданд. Дар деҳаи Казачинское пас аз инқилоби феврали соли 1917 озод карда шуд<ref>''[[Ярославский, Емельян Михайлович|Ярославский Е.]]'': 8 марта 1917 г. В. В. Куйбышев был освобождён из ссылки и 16 марта вернулся в Самару. «Образец пролетарского революционера» // Газета «[[Правда Бурятии|Бурят-монгольская правда]]», № 021 (5800), 27 января 1936 года, стр. 2.</ref>. === Инқилоби соли 1917 === [[Соли 1917]] Валериан Куйбишев ба [[Самара]] омад ва дар он ҷо ба ташкилоти Самаравии РСДРП сарварӣ кард ва раиси Шӯро (Совет) интихоб шуд. Моҳи октябри соли 1917 дар таъсиси Ҳокимияти Шӯравӣ дар Самара ширкат варзид, раиси Кумитаи инқилобии Самара ва кумитаи вилоятии ҳизби болшевикӣ буд. Ҳангоми тирборони Самараи муҳофизатшаванда аз ҷониби лашкари Легиони Чехословакия 8 июни соли 1918, Валериан Куйбишев бо ҳамроҳии роҳбарон зуд ба Симбирск кӯчонида шуд<ref>[https://weekend.rambler.ru/people/42408542-kakoy-epizod-biografii-valeriana-kuybysheva-skryli-sovetskie-istoriki/ Какой эпизод биографии Валериана Куйбышева скрыли советские историки — Рамблер/субботний]</ref>. Ва ӯ пас аз суқути ҳукумати КОМУЧ, ки аз ҷониби чехословакҳо дастгирӣ мешавад, дар моҳи октябри ҳамон сол ба Самара баргашт. Пас аз бозгашт ӯ бо болшевикони дигар дар бинои истиқоматии тоҷир Покидишев дар кӯчаи Саратовская зиндагӣ мекард<ref>[http://drugoigorod.ru/samara_bolsheviks/ Самарские большевики: неизвестные адреса и штрихи к портретам]</ref>. Дар солҳои ҷанги шаҳрвандии солҳои 1918-1920 ӯ комиссар ва узви шӯрои ҳарбии инқилобии 1 ва 4 [[Артиши Сурх|артиш]] (РККА), раҳбарии созмони ҳизбии Самара буд<ref>[http://info.samara.ru/press/41/13.01.2007/114692/ Председатель Самарского губисполкома Валериан Владимирович Куйбышев.] {{Бойгонишуда|url=https://archive.today/20071109101631/http://info.samara.ru/press/41/13.01.2007/114692/|date=2007-11-09}} // info.samara.ru</ref>. === Ҷанги шаҳрвандӣ === Аз соли 1919, Валериан Куйбишев узви Шӯрои ҳарбии инқилобӣ (РВС)-и гурӯҳи ҷанубии Фронти Шарқии Артиши Сурх шуд, ки бар зидди лашкари ҳукумати адмирал Колчак мубориза мебурд, мудофиаи [[Астрахан]], ва сипас қӯшунҳои [[Осиёи Миёна]]ро раҳбарӣ мекард. Узви Шӯрои ҳарбии инқилобии Артиши XI [[Фронти Туркистон]], вакил. Раиси Комиссияи Иҷроияи Марказии Умумирусиягӣ ва Шӯрои Комиссарони Халқии РСФСР оид ба корҳои [[Туркистон]] (1919-1920). === Кариера === [[Акс:Politburo1934.jpg|мини|260x260пкс| Бюрои Сиёсии КМ ВКП (б), (1934) — чанде пеш аз қатли Киров. Куйбишев аввалин дар чап дар катори боло дар назди Киров мебошад.]] Пас аз ҷанги шаҳрвандӣ Валериан Куйбишев дар кори пешбари иттифоқҳои касаба ва хоҷагӣ кор мекард. Моҳи декабри соли 1920 узви Президиуми Шӯрои марказии умумииттифоқии иттифоқҳои касаба интихоб шуда, ба шуъбаи иқтисод раҳбарӣ мекард. Аз апрели 1921 — узви Президиуми Шӯрои Олии хоҷагии халқ ва аз моҳи ноябр сардори Главэлектро; ичрои амалии нақшаи ГОЭЛРО-ро назорат мекард. Солҳои 1923-26 — Комиссари Халқии РКИ, муовини раиси Шӯрои Комиссарони Халқ ва СТО. Аз соли 1926 - Раиси Шӯрои олии иқтисодӣ. Аз ноябри соли 1930 ба ҷои Госплани СССР Кржижановский, ҳамзамон муовини раиси СНК ва СТО шуд. В.В. Куйбишев бевосита дар тартиб додани нақшааҳои хоҷагии халқи панҷсолаи 1 ва 2 иштирок дошт. Аз феврали 1934 раиси Комиссияи Назорати Шӯравӣ, аз майи 1934 муовини 1 -уми Раиси Шӯрои Комиссарони Халқ ва СТО. Яке аз ташаббускорони нашри 1-уми [[Энсиклопедияи калони советӣ|БСЭ]], узви ҳайати таҳририяи асосӣ. Вакили съездҳои 7,8,12-17-уми ҳизб. Дар Съезди 10-уми РКП (б) ӯро номзад ба аъзогии Кумитаи марказии ҳизб интихоб шуд, дар Съезди 11, аллакай узви Кумитаи Марказии РКП (б), моҳи апрели соли 1922, котиби Комитети Марказии РКП (б). Дар Съезди 12 ӯ узви Комиссияи марказии назорат интихоб шуд, раиси Комиссияи марказии назорати РКИ буд (1923-26). Дар съездҳои 15—17 ҳизб ӯро аъзои КМ ВКП (б) интихоб карданд; аз соли 1927 — аъзои Бюрои Сиёсии КМ КПСС (б). Ӯ яке аз наздиктарин шарикон ва мушовирони масоили иқтисодӣ ба [[Иосиф Сталин|Сталин]] буд. Дар моҳҳои феврал-апрели соли 1934 Раиси Комиссияи ҳукуматӣ оид ба кумак ба сокинони Челюскин буд. Дар моҳи ноябри соли 1934 аз Бюрои Сиёсии КМ ВКП (б) сохтани Комиссияи сиёсии КМ барои "мубориза бо муқовимати бойҳо-кулакҳо (босмачҳ)" дар Ӯзбекистон ба даст омадааст ва худи ӯ узви он шудааст. Комиссияи сиёсӣ ҳуқуқ дошт ҳукми қатлро тасдиқ кунад<ref>''Хлевнюк О. В.'' Хозяин. Сталин и утверждение сталинской диктатуры. — М.: РОССПЭН, 2012. — С. 23.</ref>. === Марг === [[Акс:Могила_В._Я._Куйбышева_03.JPG|мини|190x190пкс| Қабри падари В.В.Куйбишев дар Тюмен. ''Соли 2013''.]] Куйбышев 25 январи соли 1935 дар синни чилу шашсолагӣ дар утоқаш ногаҳон вафот кард. Варианти расмии марг бастани тромби артерияи коронарии рости дил рабт дода мешавад <ref group="Прим.">По мнению Владимира Куйбышева (сына В. В. Куйбышева) в конце декабря 1934 года на заседании Политбюро Куйбышев потребовал дополнительного расследования [[Убийство Кирова|убийства С. М. Кирова]]. В этой связи он высказывал предположение об отравлении Куйбышева по приказу Сталина (Фельштинский, стр. 370)</ref>. Дар маросими дафн роҳбарияти олии Шӯравӣ ҳузур доштанд <ref>[https://im.kommersant.ru/Issues.photo/MONEY/2016/016/KOG_074187_00002_2_t222_204433.jpg Похороны Куйбышева В. В.]</ref>. Ҷасад сӯзонда шуд, урна бо хокистар дар девори Кремл девор карда шуд. Баъдтар дар Тақвим-истинод барои соли 1941 дар тарҷумаи ҳоли кӯтоҳи Куйбышев чунин навишта шуда буд: "Душманони халқ, ки аз ин болшевики сарсахт нафрат доштанд, ӯро куштанд"<ref>{{Cite web |url=http://libarch.nmu.org.ua/handle/GenofondUA/2324 |title=«Календарь-справочник. 1941год» — ОГИЗ, СОЦЭКГИЗ СССР, 1941. — С.17. |accessdate=2021-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200727202741/http://libarch.nmu.org.ua/handle/GenofondUA/2324 |archivedate=2020-07-27 }}</ref>. == Ҳаёти шахсӣ == Ӯ шахси боистеъдоди мусиқӣ буд, Пушкин, Лермонтов ва Некрасовро дӯст медошт, аксар вақт асарҳои онҳоро қироат мекард. Худи ӯ аз хурдӣ шеър менавишт<ref>[http://old.samara.ru/paper/56/1091/18064/ Неизвестный Валериан Куйбышев.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110928132902/http://old.samara.ru/paper/56/1091/18064/ |date=2011-09-28 }} // old.samara.ru</ref>. Ӯ чанд маротиба издивоҷ карда буд. == Хотира == [[Акс:Памятник_Куйбышеву_в_Москве.jpg|мини|200x200пкс| Муҷассама дар майдони Преображенская дар Маскав]] Дар наздикии шаҳри Кокчетави РСС Қазоқистон, дар мавзеи теппаи Букпа, дар он ҷое, ки Куйбишеви ҷавон варақаҳои инқилобиро пинҳон карда буд, лавҳаи ёдгорӣ гузошта шуд. То аввали солҳои 90 -ум Осорхонаи ҷумҳуриявии ёдбуди В.В. Куйбишев (ҳоло осорхонаи таърихии шаҳр ), яке аз кӯчаҳои марказии Кокшетау ба номи ӯ гузошта шудааст. Инчунин дар шафати Осорхона муҷассамаи Куйбишев мавҷуд аст, дар боғи музей ҳайкали инқилобгари ҷавон Валериан, ки андешамандона дар суфа нишастааст, оро аст. Осорхона дорои миқдори зиёди ашёи шахсии Куйбишев мебошад, масалан: миз, курсии дӯстдошта, лавозимоти корӣ ва ғайра. === Маҳалҳои аҳолинишин ва ноҳияҳо ба номи В.В.Куйбишев === * Ҳозир: ** Шаҳри [[Куйбишев (вилояти Новосибирск)|Куйбишеви]] [[вилояти Новосибирск]] (дар он ҷо муҷассамаи ӯ низ ҳаст) <ref>[http://novosibirsk.bezformata.com/listnews/kujbishevtci-na-mitinge-v-zashitu-skvera/76560701/ «Прости нас, Валериан!»: Куйбышевцы на митинге в защиту сквера потребовали провести общегородской референдум] // BezFormata.Com, 29.07.2019</ref> ** Деҳаи Куйбышеви [[вилояти Волгоград]] ** Шаҳри [[Новокуйбишевск|Новокуйбышевски]] [[вилояти Самара]] ** Шаҳри деҳаи [[Вилояти Самара|Куйбышевски вилояти Самара]] ** Посёлкаи типи шаҳрии Куйбышевский Затон дар [[Тотористон]] ** Деҳаи Куйбишевои Хакасия ва як қатор минтақаҳои дигар (ниг. Куйбышево ) ** Як қатор [[Райони Куйбышев|ноҳияҳои ба номи Куйбишев]]. ** Ноҳияи Куйбишев дар Новокузнетск. * Дар гузашта: ** Солҳои 1935-1991 ба шаҳри [[Самара]] ва вилояти Самара номи шаҳри Куйбишев ва вилояти Куйбишев дода шуд. ** Солҳои 1935-1957 шаҳри Белогорск Куйбишевка-Восточная ном дошт. ** Солҳои 1935-1991 шаҳри Болгар ( [[Тотористон]] ) ба номи Куйбишев ном дошт. ** Солҳои 1969-2000 деҳаи Новоишимское деҳаи Куйбишевский ном дошт. ** Солҳои 1940-1992 деҳаи Ахарсин дар [[Арманистон]] Куйбишев ном дошт. ** То солҳои 90 -ум деҳаи Тезекенд дар минтақаи Шабрани Озарбойҷон Куйбишевкенд ном дошт. === Объектҳои дигар === * ҶСК КуйбышевАзот яке аз корхонаҳои пешқадами саноати кимиёи Русия ба шумор меравад. * Кӯчаҳо ва хиёбонҳои як қатор шаҳрҳо ба ифтихори Куйбишев номгузорӣ шудаанд. * Дар пойтахти Тоҷикистон - [[Душанбе|шаҳри Душанбе,]] дар рӯ ба рӯи истгоҳи роҳи оҳан, муҷассамаи Куйбишев гузошта шудааст ва майдон ба номи ӯ гузошта шудааст. * Дар замони Шӯравӣ корхонаҳои гуногун номи Куйбишевро доштанд, аз ҷумла заводи мошинсозии вазнини Иркутск, киштиҳо (лоиҳаи крейсери 68К, Валериан Куйбишев (танкер), киштии моторӣ <ref>[http://www.flotte.by.ru/russian/types/big/92-016.shtml Теплоход «Валериан Куйбышев»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090220005358/http://www.flotte.by.ru/russian/types/big/92-016.shtml |date=2009-02-20 }} // flotte.by.ru</ref> ), колхозҳо, қасрҳои маданият, лагерҳои пионерӣ ва олӣ муассисаҳои таълимӣ, аз ҷумла: Донишгоҳи давлатии техникии Шарқи Дур, Донишгоҳи давлатии сохтмонии Москва , Донишгоҳи давлатии Томск, Академияи муҳандисии ҳарбӣ, Академияи мошинсозӣ ва шоҳроҳҳои Сибир, Донишгоҳи давлатии меъморӣ ва муҳандисии сохтмонии Новосибирск, Институти давлатии омӯзгории Куйбишев, Институти политехникии Куйбишев Донишгоҳи ҷангалшиносии Архангелск (дар соли 1994 ба Донишгоҳи техникии давлатии Архангелск табдил ёфт), Донишкадаи давлатии иқтисоди миллии Беларус, Институти кооперативии Сентрсоюзи Самарқанд ба номи В.В.Куйбишев (24 марти соли 1998 номи Институти иқтисодиёт ва хидматрасонии Самарқандро гирифт <ref>[http://sies.uz/index.php/ru/novosti/15-novosti/69-istoriya-instituta Самаркандский институт экономики и сервиса (до 24 марта 1998 года — Самаркандский кооперативный институт Центросоюза имени В. В. Куйбышева (СКИЦ).] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150619155054/http://sies.uz/index.php/ru/novosti/15-novosti/69-istoriya-instituta |date=2015-06-19 }} // sies.uz</ref> ), Омӯзишгоҳи техникии рақами 1 ВПО НКВД СССР (ҳоло Санкт -Петербург). Институти давлатии молия ва иқтисоди Қазон то ҳол номи ӯро дорад. * Мебоист истгоҳи метрои ''Электрозаводскаяи Маскавро заводи Куйбишев меномиданд'' * Обанбори Куйбишев (баҳри сунъӣ дар омезиши дарёҳои Волга ва Кама). * Роҳи оҳани Куйбишев, ки соли 1953 номи худро гирифт, дигаргун карда нашудааст. * Ноҳияи зодгоҳаш ба номаш аст * Дар Қирғизистон деҳаи ба номи Куйбишев вуҷуд дорад. * Дар қишлоқи Черниговкаи райони Кормиловскии вилояти Омск ҳайкали ёдгории Куйбишев гузошта шудааст. * Қабл аз истиқлол дар Узбакистон, Институти кишоварзии Самарқанд, Институти кооперативии Самарқанд ва [[Тошканд|вилояти Тошканд]], ки ба Мирзо Улуғбек номгузорӣ шуда буд, низ ба номи Куйбишев гузошта шуда буд. * == Эзоҳ == {{Эзоҳ|group="Прим."}} == Манбаъ == {{Эзоҳ|33em}} == Адабиёт == * {{БРЭ |статья=Куйбышев, Валериан Владимирович |id=2119778 |автор=[[Аксютин, Юрий Васильевич|Аксютин Ю. В.]]|том= 16|страницы= 273|ref=Аксютин}} * ''[[Алексушин, Глеб Владимирович|Алексушин Г. В.]]'' [https://web.archive.org/web/20090604062123/http://old.samara.ru/paper/41/6538/114692/?printable Статья про Валериана Владимировича Куйбышева] * {{книга |автор = [[Зенькович, Николай Александрович|Зенькович Н. А.]] |заглавие = Самые секретные родственники. Энциклопедия биографий |ссылка = |место = М. |издательство = [[Олма-Пресс]] |год = 2005 |страниц = 512 |isbn = 5-94850-408-5 |тираж = 2000 |ref = Секретные родственники }} * {{ТоАдЯ|179}} * ''Ноздрин Г. А.'' Валериан Владимирович Куйбышев в Каинске // Личность в истории Сибири XVIII—XX веков. Сб. биограф. очерков / отв. ред. А. А. Кириллов. Новосибирск, 2007. С. 136—149. * {{книга |автор = [[Фельштинский, Юрий Георгиевич|Фельштинский Ю. Г.]] |заглавие = Вожди в законе |ссылка = http://www.lib.ru/POLITOLOG/felshtinskij.txt |место = М. |издательство = [[Терра (издательство)|Терра]] |год = 2008 |страниц = 384 |isbn = 5-275-01878-9 |тираж = |ref = Вожди в законе }} == Пайвандҳо == * [http://gubernya63.ru/Lichnost-v-istorii/ruc/kuibyshev.html Валериан Владимирович Куйбышев.] Портали "Вилояти Самара: таърих ва фарҳанг" //{{Ref-ru}} gubernya63.ru [[Гурӯҳ:Аъзои КМИ ИҶШС]] [[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Иттиҳоди Шӯравӣ]] [[Гурӯҳ:Аъзои бюрои сиёсии КМ ҲКИШ]] [[Гурӯҳ:Вакилони съезди XVII ҲК (б) Умумииттифоқӣ]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони Маскав]] [[Гурӯҳ:Котибони КМ ҲКИШ]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни Ҷанги Шаҳрвандии Русия]] 7bzbouup9o0jnmj4wfex9vznkotsxvl 0 299459 1473908 1436772 2026-05-26T00:04:02Z ҆ 122147 logo 1473908 wikitext text/x-wiki {{Вебгоҳ|ном=Gmail (Google Mail)|логотип=[[File:Gmail icon (2026).svg|120px|center]]|скриншот=|коммерческий=Да|тип=[[Электронная почта]]|владелец=[[Google (компания)|Google Inc.]]|открыт=[[1 апреля]] [[2004 год|2004]]|URL={{URL|www.gmail.com}}|регистрация=Обязательна|текущий статус=Активный|посещаемость=Более 70 млн человек в месяц<ref>{{Cite web |url=https://www.similarweb.com/website/gmail.com/ |title=Total Visits To Gmail.com. |access-date=2021-04-27 |archive-date=2021-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427140806/https://www.similarweb.com/website/gmail.com/ |deadlink=no }}</ref>}} '''Gmail''' (аз '''Google Mail''', инчунин талаффуз карда мешавад - "''джи-мэйл"'') як хидмати почтаи электронии ройгон аз компанияи [[Google]] мебошад. Дастрасӣ ба қуттиҳои почта тавассути интерфейси веб ва тавассути протоколҳои POP3, SMTP ва IMAP, инчунин дар замимаи Gmail дар Android фароҳам меорад. Аз ин почтаи электорнӣ зиёда аз 1,8 млрд корбар истифода мебаранд. Дар моҳи октябри соли 2012 Gmail машҳуртарин хидмати ҷаҳон гардид ва аз рӯи шумораи корбарони нодир худ <ref>{{Cite news|url=http://ria.ru/technology/20121101/908522380.html|title=Gmail стал самым популярным почтовым сервисом в мире — аналитики|publisher=РИА Новости|date=2012-11-01|accessdate=2013-09-27|archivedate=2013-05-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130523041838/http://ria.ru/technology/20121101/908522380.html}}</ref> аз рақиб [[Microsoft]] [[Hotmail]] пеш гузашт. Шумораи корбарони ин хидмат дар як моҳ зиёда аз 70 млн мебошад. Истифода барандагони ин хидмати почтаи электронӣ дар домени gmail.com (ба монанди <code>username@gmail.com</code> ) ва тахаллус дар домени googlemail.com ( <code>username@googlemail.com</code> ) <ref>Для пользователей [[Google Apps]] предоставляется почтовый адрес в соответствующем используемом группой (предприятием) домене. Также при использовании Профессионального пакета Google Apps пользователю предоставляется объём ящика электронной почты в 25 ГБ.</ref> мегиранд. 1 апрели соли 2005 андозаи қуттии почта аз 1 ба 2 ГБ зиёд карда шуд ва аз он вақт инҷониб ин рақам мунтазам меафзояд. [[24 апрел|24 апрели соли]] [[Соли 2012|2012,]] Google эълон кард, ки андозаи паёмдони почтаро аз 7,5 ГБ то 10 ГБ барои таҷлил аз оғози Google Drive <ref>{{Cite web|url=http://gmailblog.blogspot.in/2012/04/gmail-now-with-10-gb-of-storage-and.html|title=Gmail, now with 10 GB of storage (and counting)|deadlink=no|accessdate=2012-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150912211240/http://gmailblog.blogspot.in/2012/04/gmail-now-with-10-gb-of-storage-and.html|archivedate=2015-09-12}}</ref> зиёд кард. Дар айни замон, 15 ГБ нигоҳдории маълумот барои корбарон дастрас аст ва ин хидмат то ҳоло корбарони худро шод менамояд. == Таърих == Пол Бакхайт, коргари 23-юми [[Google]], дар тобистони соли 2001 ба кор дар хидмати нави почтаи электронии Gmail оғоз кард. Таҳияи лоиҳа то оғози санҷиши бета пӯшида дар [[1 апрел|1-уми апрел]]и соли [[Соли 2004|2004]] махфӣ нигоҳ дошта мешуд. Дар муқоиса бо дигар хидматҳои почтаи электронии он замон, Gmail бо интерфейси инқилобии Ajax муҷаҳҳаз карда шуда, паёмдони хеле калонтарро пешниҳод мекард (то 1 ГБ фазои холӣ, дар ҳоле ки хидматҳои почтаи электронии рақобаткунанда хеле кам имкон медиҳанд, ки зиёда аз 10 МБ маълумот нигоҳ дошта шаванд)<ref>{{Cite web|url=http://old.computerra.ru/vision/418113/|title=Gmail: история успеха|author=Андрей Крупин|date=2009-04-10|publisher=[[Компьютерра]]|deadlink=no|accessdate=2015-05-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518070740/http://old.computerra.ru/vision/418113/|archivedate=2015-05-18}}</ref>. === Ҳодисаҳои махфияти почтаи электронӣ === Намоиши таблиғоти контекстӣ ба системаи почта ворид карда шудааст, ки боиси танқиди хидмат гардид. Масалан, баъзе [[Васоити ахбори омма|расонаҳо]] боварӣ доштанд, ки Google мактубҳоро мехонад ва онҳоро таҳлил мекунад. Роҳбарони Google ба корбарон итминон доданд, ки мошинҳо, на одамон, маълумотро таҳлил мекунанд, аммо ба ин нигоҳ накарда, танқид аз контексти таблиғ чанд сол давом кард<ref>{{Cite web|url=http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-2487660/Google-snoops-email-uses-private-details-sell-adverts-Microsoft-claims.html|title=How Google snoops on your email|author=Amanda Williams|publisher=[[Daily Mail]]|deadlink=no|accessdate=2015-04-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160802131413/http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-2487660/Google-snoops-email-uses-private-details-sell-adverts-Microsoft-claims.html|archivedate=2016-08-02}}</ref>. Як қатор ҳомиёни ҳуқуқи башар, ки аз Google интиқод мекарданд, Gmail-ро санҷидаанд ва аз он қаноатманданд<ref>{{Книга|автор=Дэвид А. Вайз, Марк Малсид|заглавие=Google. Прорыв в духе времени|оригинал=The Google Story: Inside the Hottest Business, Media, and Technology Success of Our Time|издательство=[[Эксмо]]|год=2007}}</ref>. 5 августи соли 2014, Google ба мақомоти ҳифзи ҳуқуқи ИМА хабар дод, ки яке аз корбарони хадамоти почтаи Gmail дорои аксҳои кӯдакони дорои мундариҷаи порнографӣ буда, пас аз он корбар боздошт шуд<ref>{{Cite web|url=http://www.interfax.ru/world/389463|title=Google выдал полиции пользователя с детским порно в электронной почте|deadlink=no|accessdate=2014-08-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170627031017/http://www.interfax.ru/world/389463|archivedate=2017-06-27}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/benkepes/2014/08/04/a-good-result-that-raises-questions-google-uncovers-gmail-pedophile/|title=A Good Result That Raises Questions, Google Uncovers Gmail Pedophile|deadlink=no|accessdate=2014-08-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171004192711/https://www.forbes.com/sites/benkepes/2014/08/04/a-good-result-that-raises-questions-google-uncovers-gmail-pedophile/|archivedate=2017-10-04}}</ref>. === Танаффусҳо дар кор === 29 январи соли 2019 Gmail нокомии глобалиро аз сар гузаронд<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/3867505|title=В работе Gmail произошел сбой|deadlink=no|accessdate=2019-01-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190130103338/https://www.kommersant.ru/doc/3867505|archivedate=2019-01-30}}</ref>. === Google Workspace === Ҳангоми ребрендинги G Suite ба Google Workspace, логотипҳо барои як қатор маҳсулоти Google, аз ҷумла Gmail нав карда шуданд<ref>{{Cite news|title=G Suite is now Google Workspace in a bid to merge Gmail, Chat, and Docs|author=|url=https://www.theverge.com/2020/10/6/21503649/google-workspace-g-suite-gmail-chat-meet-docs|work=The Verge|date=2020-10-06|accessdate=2020-10-17|archivedate=2020-11-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201111222847/https://www.theverge.com/2020/10/6/21503649/google-workspace-g-suite-gmail-chat-meet-docs}}</ref>. [[Гурӯҳ:Вебгоҳҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Сайтҳои пайдошуда дар соли 2004]] [[Гурӯҳ:Хизматрасониҳои Google]] kc1fd30teg757pzyuk06353wiaei0io 0 308069 1473900 1461593 2026-05-25T13:28:34Z Makenzis 22662 1473900 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #4f2980 |матн = #FFFFFF |ном = {{Парчами Италия}} Фиорентина |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Associazone Calcio Firenze Fiorentina S.p.A |лақаб = «Бунафшиҳо» ({{lang-it|Viola}})<br> «Савсаниҳо» ({{lang-it|Gigliati}}) |таъсис = 29.08.1926 |барҳам = |майдон = «[[Артемио Франки (варзишгоҳ)|Артемио Франки]]» |ғунҷоиш = 47 282 |молик = {{Парчами ИМА}} Рокко Коммиссо |президент = {{Парчами ИМА}} Рокко Коммиссо |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = |капитан = {{Парчами Италия}} [[Лука Раниери]] |рейтинг = ҷойи 33-юм дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]<ref>{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2025 |title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2023-06-03}}</ref> |буҷет = |сарпараст = «Mediacom» |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Итолиё 2025/2026|2025/26]] |мавқеъ = '''ҷойи 15-ум''' |сайт = https://www.acffiorentina.com/ |pattern_la1 = _fiorentina2425h |pattern_b1 = _fiorentina2425h |pattern_ra1 = _fiorentina2425h |pattern_sh1 = _fiorentina2425h |pattern_so1 = _fiorentina2425hl |leftarm1 = 5B1799 |body1 = 5B1799 |rightarm1 = 5B1799 |shorts1 = 5B1799 |socks1 = 5B1799 |pattern_la2 = _fiorentina2425a |pattern_b2 = _fiorentina2425a |pattern_ra2 = _fiorentina2425a |pattern_sh2 = _fiorentina2425a |pattern_so2 = _fiorentina2425al |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = FFFFFF |socks2 = FFFFFF |pattern_la3 = _fiorentina2425t |pattern_b3 = _fiorentina2425t |pattern_ra3 = _fiorentina2425t |pattern_sh3 = _fiorentina2425t |pattern_so3 = _fiorentina2425tl |leftarm3 = FF0000 |body3 = FF0000 |rightarm3 = FF0000 |shorts3 = FF0000 |socks3 = FF0000 }} '''«Фиоренти́на»''' (номи пурра — '''Анҷумани бошгоҳи футболи «Фире́нтсе Фиоренти́на»''', {{lang-it|Associazone Calcio Firenze Fiorentina}}; {{IPA-it|assotʃatˈtsjoːne ˈkaltʃo fiˈrɛntse fjorenˈtiːna}}) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри [[Флоренсия]], ки дар Силсилаи А ҳузур дорад. == Таърих == == Варзишгоҳ == == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Scudetto.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (2):''' 1956; 1969 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (5):''' 1957; 1958; 1959; 1960; 1982 * [[Акс:Coccarda Coppa Italia.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (6):''' 1940; 1961; 1966; 1975; 1996; 2001 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (5):''' 1958; 1960; 1999; 2014; 2023 * [[Акс:Supercoppaitaliana.png|15px]] '''[[Суперҷоми футболи Итолиё|Суперҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1996 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 2001 * [[Акс:Serie B icon.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи B]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (3):''' 1931; 1939; 1994 * '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи С2]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон:''' 2003 === Байналмилалӣ === * {{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|20px}} '''[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1957 * [[Акс:Coppauefa.png|15px]] '''[[Ҷоми УЕФА]] / [[Лигаи Урупо УЕФА]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1990 * '''[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб''': 1961 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1962 * [[Акс:Trofeo_UEFA_Europa_Conference_League.svg|15px]] '''[[Лигаи Конфронси УЕФА]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (2):''' [[Лигаи Конфронси УЕФА 2022/2023|2022/23]]; [[Лигаи Конфронси УЕФА 2023/2024|2023/24]] * '''[[Ҷоми Митропа]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1966 * '''[[Ҷоми ингло-итолиёвӣ]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1973 * '''[[Ҷоми Алп]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1970 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.acffiorentina.com/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Фиорентина»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё]] l3w6l3pupsc7gfi6ecfn1e9ba68huen 0 308234 1474019 1394570 2026-05-26T09:47:57Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Carlos_Menem_en_1982.jpg|Carlos_Menem_en_1982.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Yann|Yann]] because: per [[:c:COM:NETCOPYVIO|]]. 1474019 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}}  '''Карлос Саул Менем''' ( {{Lang-es|Carlos Saúl Menem}}; 2 июли 1930, музофоти [[Ла-Риоха (вилоят)|Ла Риоха]] - 14 феврали 2021, [[Буэнос Айрес|Буэнос-Айрес]] <ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/10697603|title=Умер экс-президент Аргентины Карлос Менем|deadlink=no|accessdate=2021-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214150436/https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/10697603|archivedate=2021-02-14}}</ref> ) - сиёсатмадори [[Аргентина]], [[Феҳристи президентҳои Аргентина|президенти Аргентина]] аз ҳизби адолатхоҳ аз соли 1989 то 1999. Дар замони Менем дар соли 1991 давлат аз Ҷунбиши ғайридавлатӣ хориҷ шуд. == Зиндагинома == Дар оилаи муҳоҷири шаробсоз аз [[Сурия]] таваллуд шудааст ( Ябруд ). Мусулмон аз рӯи дин, баъдтар бо сабабҳои сиёсӣ ба дини католикӣ гузашт. <ref>До 1994 года, Конституция Аргентина требовала, чтобы президент Аргентины был католиком.</ref> Вай соли 1955 Донишгоҳи миллии Кордобаро бо ихтисоси ҳуқуқшинос хатм кардааст. Солҳои донишҷӯии Менем ба давраи президентии якуми Перон рост омад. Вай ба сафи ҳизби адолат дохил шуда, дар муборизаи сиёсӣ фаъолона иштирок мекунад. Баъд аз сарнагун карда шудани Перон дар соли 1955 вай ба таври хусусӣ ба сифати адвокат машғул шуда, аз номи ҳизб дар давраи манъ кардани фаъолияти КПС хамчун ҳимоятгар дар мурофиаҳои судии перонистони намоён баромад кард. Дар соли 1962 вай ба мачлиси конунбарории [[Ла-Риоха (вилоят)|музофоти Ла Риоха]] интихоб шуд, баъд сардори ташкилоти ҳизбии музофоти перонистӣ шуд ва дар айни замон ба вазифаи губернаторӣ номзад баромад. Аммо овоздиҳӣ бе иштироки номзади перонистҳо сурат гирифт, зеро бо дастури Перон, ки дар бадарға буд, интихоботро бойкот кард ва Менем маҷбур шуд, ки номзадии худро бозпас гирад <ref>{{Книга|автор=Яковлев П. П.|заглавие=Перед вызовами времени (циклы модернизации и кризисы в Аргентине)|издательство=Directmedia|год=2013|страниц=464|isbn=978-589-82632-9-4}}</ref> . Се маротиба губернатори [[Ла-Риоха (вилоят)|музофоти Ла Риоха]] интихоб шудааст. Вай бори аввал соли 1973 интихоб шуда буд. Вай дар катори пассажирони рейс буд, ки хангоми соли 1973 ба ватан баргаштанаш Перонро ҳамроҳӣ мекард. Вай то соли 1976 вакте ки дар Аргентина табаддулоти харбй ба амал омад, губернатор буд. Дар рӯзи табаддулоти низомӣ, 24 марти соли 1976, ӯ рост дар қароргоҳи губернатор боздошт ва ба зиндони низомии Магдалена фиристода шуд, ки 5 солро дар он ҷо сипарӣ кард. Бори дуюм дар мохи октябри соли 1983, баъд аз суқути хунтаи низомӣ, губернатор шуд. Моди декабри соли 1987 бори дигар ба ин вазифа интихоб шуд ва то июли соли 1989 губернатор буд. Вай ба наздикшавй бо [[Раул Алфонсин]] рафт, ӯро дастгирй кард, ки ин боиси норозигии шадид гардид, ва дар соли 1984 ӯро «хоин» ва «тарсончак» номиданд. 14 майи соли 1989 вай дар интихоботи президентӣ ғалаба карда, номзади ҳукмрони «Иттифоки радикалии шаҳрвандӣ» Эдуардо Ангелосро мағлуб кард. Ҳамчун президент, ӯ ислоҳоти бозоргониро анҷом дод: хусусигардонӣ ва устувории молиявӣ, ба паст шудани сатҳи таваррум ноил шуд, аммо бекорӣ афзоиш ёфт <ref>''[[Травин, Дмитрий Яковлевич|Травин Д.]]'' {{Cite web|url=http://magazines.russ.ru:81/zvezda/1999/7/travin.html|title=Аргентина: «сто лет» популизма и десятилетие реформ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140819083632/http://magazines.russ.ru:81/zvezda/1999/7/travin.html|archivedate=2014-08-19}}</ref> . Дар зери роҳбарии Менем Аргентина дар соли 1991 лоиҳаи мушаки миёнапарвози баллистикии Кондор-2-ро баст <ref name="FAS">{{Cite web|url=http://www.fas.org/nuke/guide/argentina/missile/index.html|title=Argentina. Missile Programs|date=2012-05-30|publisher=fas.org|lang=en|deadlink=no|accessdate=2013-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160702003521/http://fas.org/nuke/guide/argentina/missile/index.html|archivedate=2016-07-02}}</ref> <ref name="calzo">{{Cite web|url=http://www.gdescalzo.com.ar/misilcondor.htm|title=El Programa Misilístico Argentino Cóndor|lang=es|deadlink=yes|accessdate=2013-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131001214602/http://www.gdescalzo.com.ar/misilcondor.htm|archivedate=2013-10-01}}</ref> <ref name="nti">{{Cite web|url=http://www.nti.org/country-profiles/argentina/delivery-systems/|title=Argentina &124; Country Profiles &124; NTI|publisher=nti.org|lang=en|deadlink=yes|accessdate=2013-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226171257/http://www.nti.org/country-profiles/argentina/delivery-systems/|archivedate=2013-12-26}}</ref> . Ин ҳам аз сабаби набудани маблағ барои корҳои минбаъда дар лоиҳа ва ҳам фишори [[Иёлоти Муттаҳида]] буд <ref name="DELARG">{{Книга|автор=Вачнадзе Г. Н.|заглавие=Деловая Аргентина, тома VIII-IX. Экономика и связи с Россией в 2000-08 гг.|издание=ПОЛПРЕД Справочники|место=М.|издательство=ФГУП «ПИК ВИНИТИ»|год=2008|страницы=34|страниц=236|isbn=5-900034-43-7}}</ref> . Моҳи майи соли 1995 дубора президенти Аргентина интихоб шуд. Дар мусоҳибаи телевизионӣ ӯ мубориза бо бекориро вазифаи асосии худ ва «кори шарафи худаш» номид <ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/108813|title=Президентские выборы в Аргентине – Газета Коммерсантъ № 88 (806) от 16.05.1995|deadlink=no|accessdate=2021-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211214184854/https://www.kommersant.ru/doc/108813|archivedate=2021-12-14}}</ref> . Дар соли 1998 Карлос Менем дар Армияи Кремл намоишгоҳи нуқраи антиқаи Аргентиниро кушод, ки конкистадорҳо ба даст наоварданд, ки аз Буэнос-Айрес омадаанд <ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/200811|title=Кто куда – Газета Коммерсантъ № 114 (1517) от 27.06.1998|deadlink=no|accessdate=2021-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211214184857/https://www.kommersant.ru/doc/200811|archivedate=2021-12-14}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/201253|title=Светская хроника – Газета Коммерсантъ № 119 (1522) от 04.07.1998|deadlink=no|accessdate=2021-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211214184853/https://www.kommersant.ru/doc/201253|archivedate=2021-12-14}}</ref> . Дар интихоботи президентии соли 1999 ба далели маҳдудияти конститутсия шумораи мӯҳлатҳои пайдарпай вай ҳамчун номзад пешбарӣ нашуд. Дар интихоботи президентии соли 2003 ӯ дар даври аввал 24,5% овоз гирифта, ҷои аввалро ишғол кард, аммо дар робита ба пурсишҳои афкори умум, ки шикасти ӯро дар даври дуюм пешгӯӣ мекарданд, номзадии худро бозпас гирифт ва [[Нестор Киршнер]] президент эълон шуд, ки дар даври аввал, 22% гирифт. Аз соли 2005 сенатори музофоти [[Ла-Риоха (вилоят)|Ла Риоха]] буд. 1 июли соли 2001 Карлос Менем бо иттиҳоми қочоқи аслиҳа ба [[Эквадор]] ва Хорватия боздошт шуд, вале сафед карда шуд <ref>{{Cite web|url=http://www.newsru.com/world/14sep2011/menem.html|title=Менема оправдали…|deadlink=no|accessdate=2013-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130620105621/http://www.newsru.com/world/14sep2011/menem.html|archivedate=2013-06-20}}</ref> <ref name="bbc">{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/hi/russian/news/newsid_1375000/1375982.stm|title=Президент Аргентины арестован|date=2001-06-07|publisher=BBC News|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2013-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002213104/http://news.bbc.co.uk/hi/russian/news/newsid_1375000/1375982.stm|archivedate=2013-10-02}}</ref> . Баъдтар, ӯ дубора айбдор карда шуд ва 13 июни соли 2013 аз ҷониби суд ба ҳафт соли зиндон маҳкум шуд <ref name="lenta">{{Cite web|url=http://lenta.ru/news/2013/06/14/argentine/|title=Бывшего президента Аргентины приговорили к семи годам заключения|date=2013-06-14|publisher=[[lenta.ru]]|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2013-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131002065204/http://lenta.ru/news/2013/06/14/argentine/|archivedate=2013-10-02}}</ref>, аммо ҳамчун сенатор ӯ дахлнопазирии парлумонӣ дорад. Дар соли 2017 ӯ дубора ба сенат барои як давраи дигар интихоб шуд <ref>{{Cite web|url=https://lechaim.ru/news/eks-prezident-kirshner-obvinyaetsya-v-korruptsionnom-skandale-v-argentine/|title=Экс-президент Киршнер обвиняется в коррупционном скандале в Аргентине|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181009172149/https://lechaim.ru/news/eks-prezident-kirshner-obvinyaetsya-v-korruptsionnom-skandale-v-argentine/|archivedate=2018-10-09}} Лехаим</ref> . Моҳи марти соли 2019 ӯ барои тасарруф дар шакли фурӯши амвол бо нархи арзон ба се солу 9 моҳи зиндон маҳкум шуд. Ӯ ҳамчунин аз ишғоли мансабҳои давлатӣ мамнӯъ аст. Соли 1991 Менем амволи худро ба як ширкати кишоварзӣ бо нархи арзон фурӯхт. <ref>{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/politics/news/2019/03/27/n_12798668.shtml|title=Экс-президента Аргентины приговорили к тюрьме|publisher=Газета.Ru|deadlink=no|accessdate=2019-03-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190328015617/https://www.gazeta.ru/politics/news/2019/03/27/n_12798668.shtml|archivedate=2019-03-28}}</ref> Ҳамеша шахси эҳсосотӣ, аксар вақт пешгӯинашаванда ва эксцентрикӣ ҳисобида мешуд. Мухолифони сиёсии президенти Аргентина ӯро "плебей ва навбаромад" <ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/200800|title=Российский президент – Газета Коммерсантъ № 113 (1516) от 26.06.1998|deadlink=no|accessdate=2021-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211214184856/https://www.kommersant.ru/doc/200800|archivedate=2021-12-14}}</ref> мешуморанд. Як мухлиси ашаддӣ ва дӯстдори тӯб дунбол кардан бо вазиронаш дар вақтҳои холӣ аз нигарониҳои давлатӣ <ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/182214|title=Ведомости – Газета Коммерсантъ № 128 (1310) от 08.08.1997|deadlink=no|accessdate=2021-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211214184854/https://www.kommersant.ru/doc/182214|archivedate=2021-12-14}}</ref> . Ӯ [[Марадона|Марадонаро]] яке аз дӯстони беҳтарини худ медонист <ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/17922|title=Четыре ноги, четыре сердца – Власть – Коммерсантъ|deadlink=no|accessdate=2021-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211214184859/https://www.kommersant.ru/doc/17922|archivedate=2021-12-14}}</ref> . Менем бо унвони шаҳрванди фахрии Ереван сарфароз гардид <ref>{{Cite web|url=https://ru.armeniasputnik.am/20210214/Skonchalsya-eks-prezident-Argentiny-pochetnyy-erevanets-Karlos-Menem-26450286.html|title=Умер экс-президент Аргентины, почётный ереванец Карлос Менем - 14.02.2021, Sputnik Армения|deadlink=no|accessdate=2021-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211216003533/https://ru.armeniasputnik.am/20210214/Skonchalsya-eks-prezident-Argentiny-pochetnyy-erevanets-Karlos-Menem-26450286.html|archivedate=2021-12-16}}</ref> . Менем дар байни сарони давлатҳои Амрикои Лотинӣ аввалин шуда дар моҳи июни соли 1998 ба Украина сафари расмӣ анҷом дод <ref>{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/122519.stm|title=BBC News &124; Europe &124; Argentine president in Ukraine|deadlink=no|accessdate=2021-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211216010556/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/122519.stm|archivedate=2021-12-16}}</ref> . 29 июн созишномаҳои дуҷониба, аз ҷумла Шартномаи муносибатҳои дӯстона ва ҳамкорӣ байни Украина ва Ҷумҳурии Аргентина ба имзо расиданд <ref>Офіц. вісн. України. — 1999. — 14 трав. — С. 8. — Код акту 7147/1999.</ref> . == Ҳаёти шахсӣ == Менем собиқ ғолиби озмуни зебоии Мисси Коинот Сесилия Болокко <ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/268211|title=Президент женится на королеве – Газета Коммерсантъ № 90 (2220) от 26.05.2001|deadlink=no|accessdate=2021-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211214210757/https://www.kommersant.ru/doc/268211|archivedate=2021-12-14}}</ref> издивоҷ кард. Писари ғайриқонунӣ Карлито дорад <ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/208109|title=О чем пишет иностранная пресса – Газета Коммерсантъ № 206 (1609) от 04.11.1998|deadlink=no|accessdate=2021-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211214210756/https://www.kommersant.ru/doc/208109|archivedate=2021-12-14}}</ref> . == Даргузашт == Карлос Менем 14 феврали соли 2021 дар [[Буэнос Айрес|Буэнос-Айрес]] бар асари мушкилии сирояти роҳҳои пешоб даргузашт <ref>{{Cite news|title=Murió Carlos Menem|url=https://www.pagina12.com.ar/323746-murio-carlos-menem|accessdate=2021-02-14|work=[[Página 12]]|date=2021-02-14|language=es|archivedate=2021-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214155247/https://www.pagina12.com.ar/323746-murio-carlos-menem}}</ref>. Ӯро дар қабристони мусулмонон дафн кардаанд. == Мукофотҳо == * Ордени католикии Изабелла * Ордени муқаддасон Майкл ва Ҷорҷ <ref>{{Cite news|title=La medalla de honor británica considerada racista|url=https://elcomercio.pe/mundo/actualidad/george-floyd-racismo-la-medalla-de-honor-britanica-considerada-racista-orden-de-san-miguel-y-san-jorge-noticia/|accessdate=14 February 2021|work=[[El Comercio (Peru)|El Comercio Perú]]|date=25 June 2020|language=es|quote=Entre ellos, están el expresidente peruano Alberto Fujimori (1998); el expresidente de Argentina Carlos Menem (1998); el expresidente de México Ernesto Zedillo (1998)}}</ref> == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{ПБ}}  [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Президентҳои Аргентина]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Аргентина]] [[Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Аргентина]] [[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2021]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 14 феврал]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1930]] [[Гурӯҳ:Зодагони 2 июл]] [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] b6e0lgjfkhnaqul1av4vuie0zmfo49d 0 314439 1473997 1443848 2026-05-26T06:24:04Z Шухрат Саъдиев 5132 1473997 wikitext text/x-wiki [[Акс:Persepolis 06.jpg|thumb|right|Тахти Ҷамшед]] '''Меъмории Ҳахоманишиён''' ({{lang-fa|معماری هخامنشیان}}) — ба дастовардҳои эрониёни ҳахоманишӣ дар сохти шаҳрҳои [[Тахти Ҷамшед]], [[Шӯш]], Ҳигмтона, маъбадҳо барои ибодат ва гирдиҳамоиҳои иҷтимоӣ (монанди маъбадҳои зартуштӣ) ва оромгоҳи подшоҳони гузашта (монанди [[Оромгоҳи Куруши Бузург]]) ишора дорад. Аз вежагиҳои бунёдини ин меъморӣ метавон ба таркиби худ бо аносири модҳо, ошурӣ, юнонӣ ва осиёӣ ишора кард. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.youtube.com/watch?v=Ghe2LPbKz6Y Лекции по истории архитектуры: Персидская империя. Иран. Пасаргады. Персеполь. Сузы (YouTube)] * [https://www.youtube.com/watch?v=eHlWjxH5Bik ЮНЕСКО: Древний город Персеполь (YouTube)] [[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]] [[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]] [[Гурӯҳ:Тахти Ҷамшед]] [[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]] o15n0a37lkxv43jp5uglkjbpxpnlkr0 1474001 1473997 2026-05-26T06:32:50Z Шухрат Саъдиев 5132 Илова 1474001 wikitext text/x-wiki [[Акс:Persepolis 06.jpg|thumb|right|Тахти Ҷамшед]] '''Меъмории Ҳахоманишиён''' ({{lang-fa|معماری هخامنشیان}}) — ба дастовардҳои эрониёни ҳахоманишӣ дар сохти шаҳрҳои [[Тахти Ҷамшед]], [[Шӯш]], Ҳигмтона, маъбадҳо барои ибодат ва гирдиҳамоиҳои иҷтимоӣ (монанди [[Маъбади оташ| маъбадҳои зартуштӣ]]) ва оромгоҳи подшоҳони гузашта (монанди [[Оромгоҳи Куруши Кабир]]) ишора дорад. Аз вежагиҳои бунёдини ин меъморӣ метавон ба таркиби худ бо аносири модҳо, ошурӣ, юнонӣ ва осиёӣ ишора кард. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.youtube.com/watch?v=Ghe2LPbKz6Y Лекции по истории архитектуры: Персидская империя. Иран. Пасаргады. Персеполь. Сузы (YouTube)] * [https://www.youtube.com/watch?v=eHlWjxH5Bik ЮНЕСКО: Древний город Персеполь (YouTube)] [[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]] [[Гурӯҳ:Сабкҳои меъморӣ]] [[Гурӯҳ:Тахти Ҷамшед]] [[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]] hioixb1vmiyjaoidjchunl0jqk354ug 1474003 1474001 2026-05-26T06:36:27Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Пайвандҳо */ гурӯҳбандӣ 1474003 wikitext text/x-wiki [[Акс:Persepolis 06.jpg|thumb|right|Тахти Ҷамшед]] '''Меъмории Ҳахоманишиён''' ({{lang-fa|معماری هخامنشیان}}) — ба дастовардҳои эрониёни ҳахоманишӣ дар сохти шаҳрҳои [[Тахти Ҷамшед]], [[Шӯш]], Ҳигмтона, маъбадҳо барои ибодат ва гирдиҳамоиҳои иҷтимоӣ (монанди [[Маъбади оташ| маъбадҳои зартуштӣ]]) ва оромгоҳи подшоҳони гузашта (монанди [[Оромгоҳи Куруши Кабир]]) ишора дорад. Аз вежагиҳои бунёдини ин меъморӣ метавон ба таркиби худ бо аносири модҳо, ошурӣ, юнонӣ ва осиёӣ ишора кард. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.youtube.com/watch?v=Ghe2LPbKz6Y Лекции по истории архитектуры: Персидская империя. Иран. Пасаргады. Персеполь. Сузы (YouTube)] * [https://www.youtube.com/watch?v=eHlWjxH5Bik ЮНЕСКО: Древний город Персеполь (YouTube)] [[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]] [[Гурӯҳ: Меъмории Ҳахоманишӣ]] [[Гурӯҳ:Тахти Ҷамшед]] [[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]] 797d81mrx7fq77mfj5jbsvjuhkequ0i 0 325548 1473971 1438462 2026-05-26T05:19:09Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1473971 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ҳарроу}}, [[Лондон]], [[Англия]], [[Британияи Кабир]]}}'''Дев Пател''' ({{Lang-en|Dev Patel}}, тав. [[23 апрел|23 апрели]] [[Соли 1990|1990]], [[Ҳарроу]], [[Лондон]]) — [[ҳунарпеша]], [[коргардон]], [[филмноманавис]] ва [[Таҳиякунандаи филм|продюсери]] ҳиндутабори бритониёӣ. Ғолиб (2017) ва номзади Ҷоизаи [[BAFTA|филми Академияи Бритониё]] (2009), номзади [[Ҷоизаҳои Оскар|«Оскар»]] (2017), «[[Глобуси тиллоӣ|Глобуси тиллоӣ»]] (2017) ва Ҷоизаи синамои Аврупо (2009). Ӯ барои нақши Ҷамол Малик дар филми [[Миллионери зоғанишин|«Миллионери зоғанишин»]] ва нақши Анвар дар силсилафилми "Skins" шӯҳрат пайдо кардааст. == Зиндагинома == Ӯ дар [[Ҳарроу]], [[Лондон]], [[Ингилистон|Англия]] таваллуд шудааст.<ref name="IMBd">{{Cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm2353862/|title=Nev Patel|publisher=[[Internet Movie Database]]|deadlink=no|accessdate=2014-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110922081625/http://www.imdb.com/name/nm2353862/|archivedate=2011-09-22}}</ref><ref name="tribute.ca">{{Cite web|url=http://www.tribute.ca/people/dev-patel/31294/|title=Nev Patel Biography|website=[[Tribute (magazine)|Tribute]]|deadlink=no|accessdate=2014-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200929075559/https://www.tribute.ca/people/dev-patel/31294/|archivedate=2020-09-29}}</ref> Волидони ӯ, модараш Анита (парастор) ва падараш Раҷ (мушовири технологияҳои иттилоотӣ) зодаи [[Кения]] мебошанд<ref name="telegraph">{{Cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/3563887/Slumdog-Millionaire-Dev-Patel-hits-the-jackpot.html|title=Slumdog Millionaire: Dev Patel hits the jackpot|author=Burrows, Tim|website=The Daily Telegraph|date=2008-12-01|deadlink=no|accessdate=2009-03-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190822162205/https://www.telegraph.co.uk/culture/film/3563887/Slumdog-Millionaire-Dev-Patel-hits-the-jackpot.html|archivedate=2019-08-22}}</ref><ref name="latimes">{{Cite AV media|url=http://latimesblogs.latimes.com/files/2008/10/exclusive-podca.html|title=Podcast: Scott puts "Slumdog" star Dev Patel back in the hot seat!|date=2008-10-15|last=Feinberg, Scott (interviewer); Patel, Dev (actor)|access-date=2009-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090225002637/http://latimesblogs.latimes.com/files/2008/10/exclusive-podca.html|archive-date=2009-02-25|format=MP3}}</ref>, аммо Дев аз авлоди ҳиндӣ аст<ref name="telegraph" /><ref>{{Cite web|url=http://www.harrowobserver.co.uk/west-london-news/local-harrow-news/2009/01/20/slumdog-millionaire-starring-dev-patel-scoops-nine-oscar-nominations-116451-22734029|title=Slumdog Millionaire starring Dev Patel scoops nine Oscar nominations|author=Tilley, David|website=[[Harrow Observer]]|date=2009-01-20|deadlink=no|accessdate=2009-03-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090214021415/http://www.harrowobserver.co.uk/west-london-news/local-harrow-news/2009/01/20/slumdog-millionaire-starring-dev-patel-scoops-nine-oscar-nominations-116451-22734029/|archivedate=2009-02-14}}</ref>. Дев хоҳаре аз худ бузургтар низ дорад<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm2353862/bio?ref_=nm_ov_bio_sm|title=Dev Patel, Biography|deadlink=no|accessdate=2020-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180228075235/http://www.imdb.com/name/nm2353862/bio?ref_=nm_ov_bio_sm|archivedate=2018-02-28}}</ref>. Пател бо дини ҳиндуҳо ба воя расидааст. Вай забони англисиро медонад, аммо [[Забони гуҷаротӣ|гуҷаратӣ]] низ ҳарф мезанад. Аҷдодони ӯ аз Ҷамнагар ва Унҷии [[Гуҷарот (Ҳиндустон)|Гуҷарот]] буданд<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Young-Slumdog-hails-from-Kutch/articleshow/4039554.cms|title=Young 'Slumdog' hails from Kutch|first=Ankur|last=Jain|publisher=[[The Times of India]]|location=[[Ahmedabad]]|date=2009-01-28|accessdate=2020-03-12|archivedate=2018-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180304174019/https://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/Young-Slumdog-hails-from-Kutch/articleshow/4039554.cms}}</ref>. Вай дар минтақаи Рэйнерс-лейни [[Ҳарроу]] ба воя расидааст ва дар мактаби ибтидоии Лонгфилд ва сипас дар мактаби миёнаи Уитмор таҳсил кардааст. Пател аввалин нақши ҳунарии худро дар истеҳсоли мактабии "Шаби дувоздаҳум" бозид. Ӯ иқрор мешавад, ки дар кӯдакӣ зуд-зуд ба мушкилӣ дучор мешуд, аз ин рӯ модараш ӯро ба санъати ҳарбӣ фиристод, то неру пайдо кунад ва онро ба самти осоиштатар равона кунад. Дев Пател як варзишгари касбӣ буда, дар бисёр мусобиқаҳои байналмилалӣ соҳиби ҷоиза шудааст ва дорои камарбанди сиёҳ дар тхэквондо мебошад<ref name="latimes"/><ref name="Rayners Lane" /><ref name="Rayners Lane">{{Cite web|url=http://www.raynerslanetkd.com/REPORTS_2ndWorldChamps.html|title=AIMAA World Championships|date=2004-10-24|publisher=Rayners Lane Taekwon-do Academy|deadlink=no|accessdate=2009-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090206042216/http://raynerslanetkd.com/REPORTS_2ndWorldChamps.html|archivedate=2009-02-06}}</ref><ref name="irish">{{Cite web|url=http://www.irishtimes.com/newspaper/magazine/2009/0110/1231454466575.html|title=Mumbai millionaire|author=Dwyer, Michael|website=The Irish Times|date=2009-01-10|deadlink=no|accessdate=2009-03-26|archiveurl=https://archive.today/20121208200301/www.irishtimes.com/newspaper/magazine/2009/0110/1231454466575.html|archivedate=2012-12-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.raynerslanetkd.com/RL_Black_Belts.html|title=Dan Grades achieved at Rayner Lane Taekwon-do Academy Black Belt Gradings|publisher=Rayners Lane Taekwon-do Academy|deadlink=no|accessdate=2009-01-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090414123957/http://www.raynerslanetkd.com/RL_Black_Belts.html|archivedate=2009-04-14|year=2006}}</ref>. == Фаъолият == Дев Пател фаъолияти синамоии худро дар охири соли 2006 оғоз карда, дар силсилафилми драмавии наврасии "Skins" (2007–2008) нақш бозидааст<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=tUzstR1QDOk|title=Cast weighs in on...Anwar|date=2008-08-08|last=[[Mike Bailey (actor)|Bailey, Mike]] (actor); [[Hannah Murray|Murray, Hannah]] (actor)|publisher=[[BBC America]]|access-date=2009-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201225706/https://www.youtube.com/watch?v=tUzstR1QDOk|archive-date=2014-02-01|format=SWF}}</ref>. Модари Пател дар рӯзномаи бритониёии METRO эълони кастингро дид ва писарашро ба он бурд, гарчанде ки рӯзи дигар имтиҳон дошт<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2017/jan/15/dev-patel-lion-observer-interview|title=Dev Patel: 'I'm just this guy from Rayners Lane – how the hell did this happen?' – The Guardian|language=en|date=2017-01-15|archivedate=2020-11-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201112023717/https://www.theguardian.com/film/2017/jan/15/dev-patel-lion-observer-interview|accessdate=2020-03-12}}</ref>. Пас аз ду санҷиш, Дев сарфи назар аз таҷрибаи актёрӣ надоштан дар ин силсилафилм интихоб шуд. Пател барои нақши Ҷамол Малик дар филми [[Дэннӣ Бойл]] «[[Миллионери зоғанишин]]» (2008) маъруф аст<ref>{{cite web |url = http://www.newyorker.com/arts/reviews/film/slumdog_millionaire_boyle |title = Slumdog Millionaire: The Film File |accessdate = 2009-03-26 |author = Lane, Anthony |date = 2008-12-01 |work = The New Yorker |archive-date = 2008-12-17 |archive-url = https://web.archive.org/web/20081217071203/https://www.newyorker.com/arts/reviews/film/slumdog_millionaire_boyle |deadlink = no |archivedate = 2008-12-17 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20081217071203/https://www.newyorker.com/arts/reviews/film/slumdog_millionaire_boyle }}</ref><ref name="rags">{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/slumdog-millionaire-shoot-was-rags-122290 |title='Slumdog Millionaire' shoot was rags to riches |accessdate=2008-11-12 |author=Roston, Tom |date=2008-11-04 |work=[[The Hollywood Reporter]] |archive-date=2019-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190827021541/https://www.hollywoodreporter.com/news/slumdog-millionaire-shoot-was-rags-122290 |deadlink=no }}</ref>. Барои нақши худ дар филм, актёр ба ҷоизаи «[[BAFTA]]», «Black Reel», «Image Award» ва ғайраҳо пешбарӣ карда шуд ва инчунин бо чунин ҷоизаҳо ба монанди «British Independent Film Award», «Critics Choice Award», «CFCA Award», «NBR Award» и «PFCS Award» мукофотонида шуд<ref name="underdog">{{cite web |url = http://www.telegraph.co.uk/culture/film/4524146/Slumdog-Millionaire-star-Dev-Patel-an-underdog-no-more.html |title = Slumdog Millionaire star Dev Patel: an underdog no more |accessdate = 2009-03-26 |author = Farndale, Nigel |date = 2009-02-06 |work = The Daily Telegraph |archive-date = 2021-04-11 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210411213803/https://www.telegraph.co.uk/culture/film/4524146/Slumdog-Millionaire-star-Dev-Patel-an-underdog-no-more.html |deadlink = no }}</ref><ref name="naacp">{{cite web|url=http://theenvelope.latimes.com/env-et-naacp-noms2009jan7,0,7269711.story |title=Tyler Perry gets double NAACP noms |accessdate=2009-03-26 |author=King, Susan |date=2009-01-07 |work=Los Angeles Times |deadlink=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090129205500/http://theenvelope.latimes.com/env-et-naacp-noms2009jan7,0,7269711.story |archivedate=2009-01-29 }}</ref><ref name="Critics Choice Awards">{{cite web |url = http://www.vh1.com/shows/events/critics_choice_awards/_2009/nominees.jhtml?id=bestyoungactor |title = Nominees &#124; 14th Annual Critics Choice Awards |accessdate = 2009-01-09 |publisher = [[VH1]] |archive-date = 2012-10-22 |archive-url = https://web.archive.org/web/20121022223557/http://www.vh1.com/shows/events/critics_choice_awards/_2009/nominees.jhtml?id=bestyoungactor |deadlink = yes }}</ref><ref>{{cite web |url = http://theenvelope.latimes.com/awards/oscars/la-et-oscar23-2009feb23,0,6927250.story |title = 'Slumdog' strikes it rich with 8 Oscar wins |accessdate = 2009-03-26 |author = Horn, John |date = 2009-02-23 |work = Los Angeles Times |archive-date = 2013-12-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20131205170047/http://www.theenvelope.latimes.com/awards/oscars/la-et-oscar23-2009feb23,0,6927250.story |deadlink = no }}</ref>. Коргардон садҳо ҳунарпешаи ҷавонро ба назар гирифт, вале дарёфт, ки аксари онҳо танҳо “қави ва зебо” ҳастанд, дар ҳоле ки қаҳрамони филми ӯ бояд шахсият бошад. Ҳамин вақт, духтари 17-солаи Дэннӣ Бойл таваҷҷӯҳи ӯро ба силсилафилми телевизионии "Skins" ҷалб кард. Пас аз панҷ санҷиш, Пател ба нақш гузошта шуд. Филм дар ниҳоят ҳашт [[ҷоизаи Оскар]] (аз ҷумла [[Беҳтарин филми сол (Оскар, ИМА)|беҳтарин филм]]) ва чаҳор [[Глобуси тиллоӣ|ҷоизаи Глобуси тиллоиро]] ба даст овард. Соли 2010, Пател дар филми [[М. Найт Шямалан]] "The Last Airbender", мутобиқсозии филми аниматсионии "Avatar: The Last Airbender" Зукоро бозӣ кард<ref>{{cite video |people = Earle, Alison (presenter); Patel, Dev (actor) |date = 2009-02-05 |title = Miley Cyrus says sorry and Dev Patel's next film |url = https://www.youtube.com/watch?v=gQdhZlg_uFg |format = SWF |publisher = [[ITN]] |accessdate = 2009-03-26 |archive-date = 2019-11-16 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191116110627/https://www.youtube.com/watch?v=gQdhZlg_uFg |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.variety.com/article/VR1117999413.html?categoryid=13&cs=1&nid=2562 |title = Shyamalan cast floats on 'Air' |accessdate = 2009-02-03 |author = Fleming, Michael |date = 2009-02-01 |work = [[Variety]] |archive-date = 2009-02-06 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090206183622/http://www.variety.com/article/VR1117999413.html?categoryid=13&cs=1&nid=2562 |deadlink = no }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i68061ff8eae6a6377eae1f6e889f06b2 |title=Four more land 'Airbender' roles |accessdate=2009-03-26 |author=Fernandez, Jay A. |date=2009-03-15 |work=[[The Hollywood Reporter]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090320183440/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i68061ff8eae6a6377eae1f6e889f06b2 |archivedate=2009-03-20 |deadlink=yes }}</ref>. Соли 2012, Дев Пателро метавон дар комедияи "The Best Exotic Marigold Hotel"- [[Ҷон Мэдден (коргардон)|Ҷон Мэдден]] дидан кард. Дар филм [[Ҷудӣ Денч]] ва [[Билл Найӣ]] низ нақш бозидаанд. Филм 136 миллион доллар даромад ба даст оварда, бомуваффақият баромад. Барои нақши худ, Пател маҷбур шуд, ки дарс бигирад, то лаҳҷаи ҳиндӣ-инглисиро такмил диҳад. Аз соли 2012 то 2014, Пател дар силсилафилми телевизиони [[HBO]] "The Newsroom" нақш бозид. Инчунин, соли 2012 нахустнамоиши драмаи "Черрӣ", бо иштироки Пател, [[Ҷеймс Франко]] ва [[Ҳизер Грэм]] дар ҷашнвораи филмҳои Берлин намоиш дода шуд. Пател дар комедияи тиҷории муваффақи "The Best Exotic Marigold Hotel" (2012) ва идомаи он, "The Second Best Exotic Marigold Hotel" (2015) ва инчунин дар филми фантастикаи "Chappie" (2015) нақш бозидааст. Соли 2014, Пател ҳамроҳ бо Роберт Шиэн ва [[Зоӣ Кравитс]] дар комедияи "The Road Within" нақш бозидааст. Қаҳрамонони асосӣ се дӯстанд: яке аз онҳо [[синдроми Туретт]], дигаре гирифтори [[Иҳтилоли обсесссивӣ-компулсивӣ|ИОК]], духтар бошад гирифтори [[беиштиҳоӣ]] мебошад. Филм аз мунаққидон баҳои мухталиф гирифт. Пас аз як сол, актёр ба нақши Соннӣ Капур дар идомаи филм дар бораи «меҳмонхонаи Мариголд» баргашт ва инчунин дар филми фантастикии "Chappie" роботро бозид. Дар соли 2015 ӯ дар филми биографии "The Man Who Knew Infinity"-и математик [[Сриниваса Рамануҷан]] бозидааст. Сли 2016, Пател дар филми биографии [[Гарт Дэвис]] «Шер», ки дар он [[Никол Кидман]] ва [[Рунӣ Мара]] низ нақш бозидааст, нақш бозидааст. Филм баҳои баланд гирифт, инчунин 6 номинатсияҳои Оскар (аз ҷумла номинатсияи Пател барои беҳтарин бозигари дуюмдараҷа). Ҳунарпеша инчунин барои ширкат дар филм барандаи ҷоизаи [[BAFTA]] шуд. Соли 2019 триллери криминалии "Hotel Mumbai" бароварда шуд, ки дар он Дев Пател ва [[Армӣ Ҳаммер]] нақш доранд. Филм ба рӯйдодҳои воқеие, ки дар Мумбай соли 2008, вақте як силсила ҳамлаҳои террористӣ содир шуда буданд, асос ёфтааст<ref>{{Cite web |url=https://www.kinoafisha.info/movies/8355256/ |title=Катарсис, 2018 |access-date=2020-03-12 |archive-date=2019-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506081547/https://www.kinoafisha.info/movies/8355256/ |deadlink=no |accessdate=2025-07-08 |archivedate=2019-05-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190506081547/https://www.kinoafisha.info/movies/8355256/ }}</ref>. Пател дар нақши пешхизмати сикҳӣ Арҷун бозӣ мекунад, ки ҳангоми тасарруфи он террористони мусаллаҳ худро дар меҳмонхонаи панҷситорадори [[Тоҷмаҳал Палас]] ҳамроҳ бо дигар кормандон ва меҳмонони меҳмонхона маҳкам мекунад. Соли 2020 актёр дар комедияи [[Армандо Ианнуччӣ]] "The Personal History of David Copperfield", филми мутобиқгардонии романи машҳури [[Чарлз Диккенс]] нақши асосиро бозид. Дар филм инчунин [[Питер Капалдӣ]], [[Ҳю Лорӣ]], [[Тилда Суинтон]] ва [[Бен Уишоу]] нақш бозидаанд<ref>{{cite news |title=Dev Patel as David Copperfield rekindles debate on ethnicity in casting |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2019/10/04/dev-patel-david-coppefield-rekindles-debate-ethnicity-casting.html |accessdate=2020-02-05 |work=The Week |date=2019-10-04 |language=en |archivedate=2019-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191211201922/https://www.theweek.in/news/entertainment/2019/10/04/dev-patel-david-coppefield-rekindles-debate-ethnicity-casting.html }}</ref><ref>{{cite news |last1=Clarke |first1=Cath |title=Why Dev Patel in Dickens could change film for ever |url=https://www.theguardian.com/film/2018/aug/17/why-dev-patel-in-dickens-could-change-film-for-ever |accessdate=2020-02-06 |work=The Guardian |date=2018-08-17 |archivedate=2020-07-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200725235736/https://www.theguardian.com/film/2018/aug/17/why-dev-patel-in-dickens-could-change-film-for-ever }}</ref>. Дар фантазияи [[Дэвид Лоурӣ]] "The Green Knight", ки дар асоси шеъри номаълуми асри 14 нашр шудааст ва соли 2021 бароварда шуд, Дев Пател ҳамчун ҷияни [[шоҳ Артур]] Сэр [[Гавейн]] нақш мебозад, ки даъвати Ҷанговари сабзи пурасрорро қабул мекунад ва аз ин рӯ, бояд ба сафари хатарноке шурӯъ кунад, то дубора бо Ҷанговар вохӯрад<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/title/tt9243804/?ref_=nm_flmg_act_1 |title=The Green Knight |access-date=2020-03-12 |archive-date=2022-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220511105722/https://www.imdb.com/title/tt9243804/?ref_=nm_flmg_act_1 |deadlink=no }}</ref>. Дар филм инчунин [[Алисия Викандер]] ва [[Ҷоэл Эдгертон]] нақш бозидаанд. == Ҳаёти шахсӣ == Аз соли 2009 то 2014, ҳунарпеша бо шарики худ аз филми [[Миллионери зоғанишин|«Миллионери зоғанишин»]], ҳунарпеша Фрида Пинто муносибат дошт<ref>{{Cite web|url=https://www.usatoday.com/life/movies/news/2011-03-30-freidaside30_VA_N.htm|title=Freida Pinto, Dev Patel: Like something out of a movie|author=Susan Wloszczyna|website=USA Today|date=2011-03-29|deadlink=no|accessdate=2012-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111229211009/http://www.usatoday.com/life/movies/news/2011-03-30-freidaside30_VA_N.htm|archivedate=2011-12-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/freida-pinto-dev-patel-split-after-almost-six-years-together-details-20141012|title=Freida Pinto, Dev Patel Split After Almost Six Years Together -- Get All the Details|first=Sierra|last=Marquina|website=Us Magazine|date=2014-12-10|deadlink=no|accessdate=2014-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141212080325/http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/freida-pinto-dev-patel-split-after-almost-six-years-together-details-20141012|archivedate=2014-12-12}}</ref>. Моҳи марти соли 2017 муносибати Пател бо актриса Тилда Кобэм-Ҳервӣ маълум шуд. Онҳо нӯҳ моҳ қабл дар филми «Меҳмонхонаи Мумбай» мулоқот карданд<ref>{{Cite web|url=http://www.adelaidenow.com.au/news/lion-star-dev-patel-and-tilda-cobhamhervey-now-hollywoods-hottest-couple/news-story/8df48a46fe98175bc5dc00a525b882a9|title=Lion star Dev Patel and Tilda Cobham-Hervey now Hollywood's hottest couple|author=Penny Debelle|website=The Advertiser|date=2017-03-01|deadlink=no|accessdate=2017-10-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170910202648/http://www.adelaidenow.com.au/news/lion-star-dev-patel-and-tilda-cobhamhervey-now-hollywoods-hottest-couple/news-story/8df48a46fe98175bc5dc00a525b882a9|archivedate=2017-09-10}}</ref>. == Филмнома == === Синамо === {| class="wikitable sortable" |+ |- ! Сол ! Номгӯй ! Нақш ! Шарҳҳо |- | 2008 | ''[[Миллионери зоғанишин]]'' | Ҷамол Малик | |- | 2010 | ''[[The Last Airbender (2010 film)|The Last Airbender]]'' | Zuko | |- | 2011 | ''[[The Best Exotic Marigold Hotel]]'' | Sonny Kapoor | |- | 2012 | ''[[About Cherry]]'' | Andrew | |- | 2014 | ''[[The Road Within]]'' | Alex | |- | rowspan="3" | 2015 | ''[[The Second Best Exotic Marigold Hotel]]'' | Sonny Kapoor | |- | ''[[Chappie (film)|Chappie]]'' | Deon Wilson | |- | ''[[The Man Who Knew Infinity]]'' | [[Srinivasa Ramanujan]] | |- | rowspan="2" | 2016 | ''[[Only Yesterday (1991 film)|Only Yesterday]]'' | Toshio | Садо |- | ''[[Lion (2016 film)|Lion]]'' | [[Saroo Brierley]] | |- | rowspan="2" |2018 | ''[[Hotel Mumbai]]'' | Arjun | |- | ''[[The Wedding Guest (2018 film)|The Wedding Guest]]'' | Jay | |- | rowspan="2" |2019 | ''[[The Personal History of David Copperfield]]'' | David Copperfield | |- | ''[[I Lost My Body]]'' | Naofel | Садо |- | 2020 | ''Roborovski'' | | Филми кӯтоҳмуддат; ҳаммуаллифӣ ва ҳамкоргардонӣ бо [[Tilda Cobham-Hervey]]<ref>{{cite news |last1=Slatter |first1=Sean |date=1 February 2021 |title='The Flame', 'Roborovski' recognised at Flickerfest awards |url=https://if.com.au/the-flame-roborovski-recognised-at-flickerfest-awards/ |work=[[IF Magazine]] |access-date=2 March 2024}}</ref> |- | 2021 | ''[[The Green Knight (film)|The Green Knight]]'' | [[Gawain]] | |- | rowspan="2" |2023 | ''[[The Wonderful Story of Henry Sugar (film)|The Wonderful Story of Henry Sugar]]'' | Dr. Chatterjee / John Winston | rowspan=2|Филми кӯтоҳ<ref>{{cite news |title=You're Invited to a Week of New Wes Anderson Shorts This September |url=https://www.netflix.com/tudum/articles/wes-anderson-netflix-short-films |access-date=28 September 2023 |work=Netflix Tudum |date=15 September 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Peralta |first=Diego |date=11 March 2024 |title=Wes Anderson's Netflix Short Films Will Be Combined into a Single Anthology |url=https://collider.com/the-wonderful-world-of-henry-sugar-netflix-anthology/ |website=Collider |access-date=14 March 2024}}</ref> |- | ''[[The Wonderful Story of Henry Sugar and Three More|Poison]]'' | Timber Woods |- | 2024 | ''[[Monkey Man (film)|Monkey Man]]'' | Kid | Инчунин филмноманавис, продюсер ва коргардон<ref name="Monkey Man">{{Cite news |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=26 January 2024 |title=Dev Patel's 'Monkey Man' Springs From Netflix To Monkeypaw & Universal, Sets April Theatrical Release, Trailer Drops |url=https://deadline.com/2024/01/monkey-man-dev-patel-jordan-peele-release-1235805732/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240126173004/https://deadline.com/2024/01/monkey-man-dev-patel-jordan-peele-release-1235805732/ |archive-date=26 January 2024 |magazine=[[Deadline Hollywood]] |access-date=26 January 2024}}</ref> |- | 2025 | ''[[Rabbit Trap]]'' | Darcy Davenport | |} === Телевизион === {| class="wikitable sortable" |- ! Сол ! Номгӯй ! Нақш ! Шарҳҳо |- | 2007–2008 | ''[[Skins (British TV series)|Skins]]'' | [[Anwar Kharral]] | 18 қисм |- | 2009 | ''[[Mister Eleven]]'' | Hotel Waiter | Қисм "1.1" |- | 2012–2014 | ''[[The Newsroom (American TV series)|The Newsroom]]'' | Neal Sampat | Нақши марказӣ; 3 мавсим |- | rowspan=2|2019 | ''[[Modern Love (TV series)|Modern Love]]'' | Joshua | Қисм: "When Cupid Is a Prying Journalist" |- | ''India From Above'' | Сухангӯ | Садо; 2 қисм |} === Бозиҳои видеоӣ === {| class="wikitable sortable" |- ! Сол ! Номгӯй ! Нақш ! Шарҳҳо |- | 2010 | ''[[The Last Airbender (video game)|The Last Airbender]]'' | Zuko | |} == Эзоҳ == {{Эзоҳ|3}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Британияи Кабир]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Британияи Кабир]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Афроди зинда]] s1fdzz2oavtar5oaim1mwszc0mfjf4b 0 326565 1473892 1442041 2026-05-25T13:07:34Z GeertivpBot 38451 #pwb Copy label ТАРТИБ_БА_ТАВРИ_ПЕШФАРЗ: 1473892 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Эми́л Верҳа́рн''' ({{lang-nl|Emile Verhaeren}}; {{ВД-Дебоча}}) — {{шоир}} ва [[драматург]]и фаронсавизабони [[Белгия|белжик]]ӣ, яке аз поягузорони [[символизм]]. == Зиндагинома == Эмил Верҳарн дар як хонаводаи табақаи миёнаи фаронсавизабони фламандӣ ба дунё омадааст. Ӯ аз кӯдакӣ, илова бар фаронсавӣ, ба лаҳҷаи фламандӣ низ суҳбат мекард, лаҳҷае, ки он замон дар мактабҳо таълим дода намешуд. Дар 11-солагӣ, Эмил барои таҳсил ба Гент фиристода шуд ва дар як мактаби шабонарӯзии иезуитӣ, ба як фаронсавизабони том иваз шуд. Сипас дар донишкадаи ҳуқуқи Донишгоҳи Лувен таҳсил кард ва дар он ҷо ба ҳалқае аз нависандагон, ки поягузорони «Белгияи ҷавон» буданд (Эмил Ван Арнберг, Ивон Жилкен ва Албер Жиро ва дигарон<ref name="Charlier">Gustave Charlier, "Arenbergh, Émile Van", ''Biographie Nationale de Belgique'', [https://www.academieroyale.be/Academie/documents/FichierPDFBiographieNationaleTome2088.pdf vol. 29] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240909035438/https://www.academieroyale.be/Academie/documents/FichierPDFBiographieNationaleTome2088.pdf |date=2024-09-09 }} (Brussels, 1956), 146-147.</ref>) наздик шуд. Ӯ аввалин мақолаҳои худро дар маҷаллаҳои донишҷӯӣ мунташир кард. Пас аз фориғуттаҳсилӣ, муддате ба унвони вакил кор кард; ӯ ба салони ҳафтагии Эдмон Пиккар рафтуомад дошт, ҷое, ки нависандагон ва ҳунармандони авангарди ҷавон дар он ҷамъ мешуданд. Дар ниҳоят, пас аз баррасии танҳо ду парванда, Верҳарн тасмим гирифт комилан худро вақфи адабиёт кунад. Ӯ ашъор ва мақолаҳое дар мавриди ҳунар, аз ҷумла дар маҷаллаи Пиккар бо унвони «Ҳунари муосир», мунташир мекард ва аз ҳунармандони ҷавоне монанди Ҷ. Энсур ҳимоят мекард. Дар соли 1883, аввалин маҷмӯаи шеъри худ ба номи «Фламандиҳо»-ро мунташир кард, ки бо илҳом аз осори Якоб Йорданс, Давид Тенийерси падар ва Ян Стейн суруда шуда буд. Ашъори аввалияи Верҳарн, ки зебоии ҳисси зани фламандиро месутуд ва гароиш ба табиатгароӣ дошт, бо истиқболи пуршӯри маҳофили авангард рӯбарӯ шуд, аммо дар зодгоҳаш ҷанҷол ба по кард; ҳатто падару модараш саъй карданд бо кӯмаки кашиши маҳаллӣ кул тиражро бихаранд ва нобуд кунанд. Шикасти маҷмӯаи шеъри баъдии ӯ, «Роҳибон» (1886), ва мушкилоти саломатӣ, шоирро ба як буҳрони дарунии амиқ кашонид, ки натиҷаи он «Сегонаи трагик» буд: «Шабҳо» (1887), «Вайрониҳо» (1888) ва «Машъалҳои сиёҳ» (1890), ки дар онҳо Верҳарн барои аввалин бор ба таври ҷиддӣ ба намодгароӣ ва ирфон рӯй овард. Дар 24 августи соли 1891, Верҳарн бо Марта Масен, наққоши обранги боистеъдоди аҳли Лиеж, издивоҷ кард. Сегонаи ошиқонаи «Соатҳои равшан» (1896), «Соатҳои баъдаззуҳр» (1905) ва «Соатҳои ғуруб» (1911) ба ӯ тақдим шудааст. Пас аз маҷмӯаи «Мазореъ дар ҳазиён» (1893), «Шаҳрҳои ҳаштпоҳо» (1895) мунташир шуд, ки дар он Верҳарн ба шаҳргароӣ рӯй овард ва рустои дар ҳоли нобудиро дар баробари шаҳри ғулпайкари ҳамачизхор қарор дод. Дар соли 1898, Верҳарн ба Сен-Клу мунтақил шуд ва барои суханронӣ ба Аврупо сафар кард. Дар авоили қарн, ин шоир ба шӯҳрати ҷаҳонӣ даст ёфт ва осораш ба беш аз 20 забон тарҷума шуд. Ӯ дар ноябр-декабри соли 1913 ба Русия сафар кард. Бо оғози Ҷанги ҷаҳонии аввал, ки таъсири вайронгаре бар ӯ гузошт, шоир ба Бритониё рафт ва аз чандин донишгоҳ доктори ифтихорӣ дарёфт кард. Дар табъид, ӯ маҷмӯаи «Болҳои сурхи ҷанг»-ро дар бораи трагедияи Белгияи кӯчак, ки қурбонии мутаҷовиз шуда буд, мунташир кард. == Даргузашт ва хоксипорӣ == Шоир дар истгоҳи қатори Руан ҷон бохт: ҷамъият ӯро аз саккӯи ба зери чархҳои қатори дар ҳоли ҳаракат тела доданд. Давлати Фаронса қасд дошт Верҳарнро дар Пантеон дафн кунад, аммо хонаводааш мухолифат карданд ва шоир дар гӯристони низомии Оденкерке (комун Де-Пан) ба хок супурда шуд. Дар авҷи ҷанг, ба далели хатари пешравии душман, бақоёи Верҳарн ба Вулверингем мунтақил шуд ва дар соли 1927 ба таври ниҳоӣ дар зодгоҳаш, Синт-Амантс, ба хок супурда шуд. == Некдошт == Аз соли 1955, осорхонаи устонии Эмил Верҳарн дар он ҷо фаъол аст. Тасвири ӯ дар тамғаи почтаи Белгия дар соли 1955 нақш бастааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{ТАРТИБ_БА_ТАВРИ_ПЕШФАРЗ:Verhaeren, Émile}} hjcfslnwnpx3hbsmulwbkjr88hfb956 0 328049 1473891 1452252 2026-05-25T12:47:01Z Makenzis 22662 1473891 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Парчами Италия}} Ҷеноа |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи крикет ва футболи «Ҷеноа» <br> ({{lang-it|Genoa Cricket and Football Club SpA}}) |лақаб = «Грифон» ({{lang-it|il Grifone}}) <br> «Сурху кабудҳо» ({{lang-it|Rossoblù}}) |таъсис = 07.09.1893 |барҳам = |майдон = «[[Луиҷи Феррарис (варзишгоҳ)|Луиҷи Феррарис]]», [[Генуя]] |ғунҷоиш = 36 598 |молик = {{Парчами ИМА}} 777 Partners |президент = {{Парчами Руминия}} Ден Суку |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Парчами Италия}} [[Даниеле Де Росси]] |капитан = {{Парчами Италия}} [[Маттиа Бани]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = «Pulsee» |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Итолиё 2025/2026|2025/26]] |мавқеъ = '''ҷойи 16-ум''' |сайт = https://genoacfc.it/ |pattern_la1 = _genoa2526h |pattern_b1 = _genoa2526h |pattern_ra1 = _genoa2526h |pattern_sh1 = _genoa2526h |pattern_so1 = _genoa2526hl |leftarm1 = FFFFFF |body1 = FFFFFF |rightarm1 = FFFFFF |shorts1 = 000040 |socks1 = 000040 |pattern_la2 = _genoa2526a |pattern_b2 = _genoa2526a |pattern_ra2 = _genoa2526a |pattern_sh2 = _genoa2526a |pattern_so2 = _genoa2526al |leftarm2 = |body2 = |rightarm2 = |shorts2 = |socks2 = |pattern_la3 = _genoa2526t |pattern_b3 = _genoa2526t |pattern_ra3 = _genoa2526t |pattern_sh3 = _genoa2526t |pattern_so3 = |leftarm3 = 1F3246 |body3 = 1F3246 |rightarm3 = 1F3246 |shorts3 = F2002E |socks3 = 1F3246 }} '''«Ҷе́ноа»''' (номи пурра — '''Бошгоҳи крикет ва футболи «Ҷе́ноа»''', {{lang-it|Genoa Cricket and Football Club}}; {{IPA-it|ˈdʒeːnoa}}) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри [[Генуя]], ки дар [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] ҳузур дорад. == Таърих == == Варзишгоҳ == [[Акс:Stadio Luigi Ferraris di Genova.jpg|мини|240px|Варзишгоҳи «Луиҷи Феррарис»]] == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Scudetto.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (9):''' 1898, 1899, 1900, 1902, 1903, 1904, 1914/15, 1922/23, 1923/24 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (4):''' 1901, 1905, 1927/28, 1929/30 * [[Акс:Coccarda Coppa Italia.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1936/37 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1939/40 * [[Акс:Serie B icon.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи B]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (6):''' 1934/35, 1952/53, 1961/62, 1972/73, 1975/76, 1988/89 * '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи С]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон:''' 1970/71 === Байналмилалӣ === [[Акс:1962 Cup of the Alps - Genoa CFC.jpg|мини|240px|«Ҷеноа» ғолибиятро дар Ҷоми Алп ҷашн мегирад]] * '''[[Ҷоми Алп]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2):''' 1961/62, 1963/64 * '''[[Ҷоми ингло-итолиёвӣ]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб''': 1994/95 * '''[[Ҷоми Митропа]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1989/90 * [[Акс:Coppauefa.png|15px]] '''[[Ҷоми УЕФА]] / [[Лигаи Урупо УЕФА]]''' ** '''Нимниҳоӣ:''' 1991/92 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.genoacfc.it/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Ҷеноа»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё]] 4lzaknregngcj5f3ljve8s7lm90o0px 0 328096 1473901 1452777 2026-05-25T13:52:14Z Makenzis 22662 1473901 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Парчами Италия}} Каляри |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Каляри» <br> ({{lang-it|Cagliari Calcio SpA}}) |лақаб = «Сурх-обиҳо» ({{lang-it|Rossoblu}}) <br> «Ҷазираиён» ({{lang-it|Isolani}}) <br> «Сардиниҳо» ({{lang-it|Sardi}}) |таъсис = 30.05.1920 |барҳам = |майдон = «[[Сардиния Арена]]» |ғунҷоиш = 16 416 |молик = Fluorsid Group |президент = {{Парчами Италия}} Томмазо Ҷулини |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Парчами Италия}} [[Фабио Пизакане]] |капитан = {{Парчами Италия}} [[Леонардо Паволетти]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = {{Парчами Италия}} Sardegna |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Итолиё 2025/2026|2025/26]] |мавқеъ = '''ҷойи 14-ум''' |сайт = https://cagliaricalcio.com/ |pattern_la1 = _cagliari2526h |pattern_b1 = _cagliari2526h |pattern_ra1 = _cagliari2526h |pattern_sh1 = _cagliari2526h |pattern_so1 = |leftarm1 = 022249 |body1 = 022249 |rightarm1 = ff0000 |shorts1 = 022249 |socks1 = 022249 |pattern_la2 = _cagliari2526a |pattern_b2 = _cagliari2526a |pattern_ra2 = _cagliari2526a |pattern_sh2 = _cagliari2526a |pattern_so2 = |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = FFFFFF |socks2 = FFFFFF |pattern_la3 = _cagliari2526T |pattern_b3 = _cagliari2526T |pattern_ra3 = _cagliari2526T |pattern_sh3 = _cagliari2526T |pattern_so3 = |leftarm3 = 0fbaf0 |body3 = 0fbaf0 |rightarm3 = 0fbaf0 |shorts3 = 0fbaf0 |socks3 = 0fbaf0 }} '''«Ка́ляри»''' ({{lang-it|Cagliari Calcio SpA}}, ({{IPA-it|ˈkaʎʎari|-|It-Cagliari.ogg}})) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри [[Каляри]], ки дар [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] баромад мекунад. == Таърих == == Варзишгоҳ == == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Scudetto.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон:''' 1969/70 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон:''' 1968/69 * [[Акс:Coccarda Coppa Italia.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1968/69 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.cagliaricalcio.com/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Каляри»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё]] 76n13lppyfh3t1ho4t1ry5aqdeo6xje 0 328097 1473905 1461312 2026-05-25T15:18:28Z Makenzis 22662 1473905 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Парчами Италия}} Удинезе |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Удинезе» <br> ({{lang-it|Udinese Calcio SpA}}) |лақаб = «Зебрачаҳо» ({{lang-it|Zebrette}}) <br> «Сиёҳ-сафедҳо» ({{lang-it|Bianconeri}}) |таъсис = 1896 |барҳам = |майдон = «[[Дачия Арена|Фриули]]», [[Удине]] |ғунҷоиш = 25 144 |молик = {{Парчами Италия}} Ҷампаоло Потссо |президент = {{Парчами Италия}} Марко Дел Берпиато |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Парчами Олмон}} [[Коста Руняич]] |капитан = {{Парчами Норвегия}} [[Йеспер Карлстрём]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = «Io Sono Friuli Venezia Giulia» |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Итолиё 2025/2026|2025/26]] |мавқеъ = '''ҷойи 10-ум''' |сайт = https://www.udinese.it/ |pattern_la1 = _udinese2526h |pattern_b1 = _udinese2526h |pattern_ra1 = _udinese2526h |pattern_sh1 = _udinese2526h |pattern_so1 = _udinese2526hl |leftarm1 = 000000 |body1 = 000000 |rightarm1 = 000000 |shorts1 = 000000 |socks1 = 000000 |pattern_la2 = _udinese2526a |pattern_b2 = _udinese2526a |pattern_ra2 = _udinese2526a |pattern_sh2 = _udinese2526a |pattern_so2 = _udinese2526al |leftarm2 = F2CB25 |body2 = F2CB25 |rightarm2 = F2CB25 |shorts2 = F2CB25 |socks2 = F2CB25 |pattern_la3 = _udinese2526t |pattern_b3 = _udinese2526t |pattern_ra3 = _udinese2526t |pattern_sh3 = _udinese2526t |pattern_so3 = _udinese2526tl |leftarm3 = E4C1EC |body3 = E4C1EC |rightarm3 = E4C1EC |shorts3 = E4C1EC |socks3 = E4C1EC }} '''«Удине́зе»''' (номи пурра — '''Бошгоҳи футболи «Удинезе»''', {{lang-it|Udinese Calcio SpA}}; {{IPA-it|udiˈneːze ˈkaltʃo, -eːse -}}) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри [[Удине]], ки дар [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] ҳузур дорад. == Таърих == == Варзишгоҳ == == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Scudetto.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон:''' 1954/55 * [[Акс:Coccarda Coppa Italia.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1921/22 * [[Акс:Serie B icon.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи B]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (3):''' 1924/25, 1955/56, 1978/79 * '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи С]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (3):''' 1929/30, 1948/49, 1977/78 * [[Акс:Coccarda Coppa Italia.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Силсилаи С]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1977/78 === Байналмилалӣ === * '''[[Ҷоми ингло-итолиёвӣ]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб''': 1977/78 * '''[[Ҷоми Митропа]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб''': 1979/80 * '''[[Ҷоми Интертото]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 2000 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.udinese.it/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Удинезе»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1896]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё]] 37z10y2auqjnnwpjcd37vbliegfov4d 0 328106 1473884 1452856 2026-05-25T12:18:29Z Makenzis 22662 1473884 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Парчами Италия}} Лечче |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Иттиҳодияи варзишии «Лечче» <br> ({{lang-it|Unione Sportiva Lecce}}) |лақаб = «Гургҳо» ({{lang-it|Lupi}}) <br> «Салентиниҳо» ({{lang-it|Salentini}}) |таъсис = 15.03.1908 |барҳам = |майдон = «[[Виа дел Маре]]», [[Лечче]] |ғунҷоиш = 31 553 |молик = {{Парчами Италия}} Саверио Ститсчи Дамиани <br> {{Парчами Индонезия}} Алвин Сариаатмадҷа |президент = {{Парчами Италия}} Саверио Ститсчи Дамиани |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Парчами Италия}} [[Эусебио Ди Франческо]] |капитан = {{Парчами Италия}} [[Владимиро Фалконе]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = «DEGHI» |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Итолиё 2025/2026|2025/26]] |мавқеъ = '''ҷойи 17-ум''' |сайт = https://uslecce.it/ |pattern_la1 = _lecce2526h |pattern_b1 = _lecce2526h |pattern_ra1 = _lecce2526h |pattern_sh1 = _lecce2526h |pattern_so1 = _lecce2526hl |leftarm1 = FFD54F |body1 = FFD54F |rightarm1 = FFD54F |shorts1 = 000040 |socks1 = FF0000 |pattern_la2 = _lecce2526a |pattern_b2 = _lecce2526a |pattern_ra2 = _lecce2526a |pattern_sh2 = _lecce2526a |pattern_so2 = _lecce2526al |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = FFFFFF |socks2 = FFFFFF |pattern_la3 = _lecce2526t |pattern_b3 = _lecce2526t |pattern_ra3 = _lecce2526t |pattern_sh3 = _lecce2526t |pattern_so3 = _lecce2526tl |leftarm3 = FF0000 |body3 = FF0000 |rightarm3 = 000040 |shorts3 = 000040 |socks3 = 000040 }} '''«Лечче»''' (номи пурра — '''Иттиҳодияи варзишии «Лечче»''', {{lang-it|Unione Sportiva Lecce}}; {{IPA-it|ˈlettʃe}}) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри [[Лечче]], ки дар [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] ҳузур дорад. == Таърих == == Варзишгоҳ == [[Акс:Via del mare-curva nord.jpg|мини|240px|Варзишгоҳи «Виа дел Маре»]] == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Serie B icon.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи B]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (2):''' 2009/10, 2021/22 * '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи С]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (4):''' 1945/46, 1975/76, 1995/96, 2017/18 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.uslecce.it/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Лечче»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё]] 5gsraeeuwv353a6bi3037xfyqvcn7e4 0 328119 1473904 1461311 2026-05-25T14:48:49Z Makenzis 22662 1473904 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Парчами Италия}} Сассуоло |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Иттиҳодияи варзишӣ-футболи «Сассуоло» <br> ({{lang-it|Unione Sportiva Sassuolo Calcio SRL}}) |лақаб = «Сиёҳ-сабзҳо» ({{lang-it|Neroverdi}}) |таъсис = 1920 |барҳам = |майдон = «[[Мапеи (варзишгоҳ)|Мапеи]]», [[Реҷҷо Эмилия]] |ғунҷоиш = 23 717 |молик = {{Парчами Италия}} Ҷорҷо Скуинтси |президент = {{Парчами Италия}} Карло Росси |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Парчами Италия}} [[Фабио Гроссо]] |капитан = {{Парчами Италия}} [[Доменико Берарди]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = «MAPEI» |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Итолиё 2025/2026|2025/26]] |мавқеъ = 11. |сайт = https://www.sassuolocalcio.it/ |pattern_la1 = _sassuolo2526h |pattern_b1 = _sassuolo2526h |pattern_ra1 = _sassuolo2526h |pattern_sh1 = _sassuolo2526h |pattern_so1 = _monterrey1213t1 |leftarm1 = 00A746 |body1 = 00A746 |rightarm1 = 000000 |shorts1 = 000000 |socks1 = 000000 |pattern_la2 = _sassuolo2526a |pattern_b2 = _sassuolo2526a |pattern_ra2 = _sassuolo2526a |pattern_sh2 = _sassuolo2526a |pattern_so2 = |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = FFFFFF |socks2 = FFFFFF |pattern_la3 = _sassuolo2526t |pattern_b3 = _sassuolo2526t |pattern_ra3 = _sassuolo2526t |pattern_sh3 = _sassuolo2526t |pattern_so3 = |leftarm3 = FFE200 |body3 = FFE200 |rightarm3 = FFE200 |shorts3 = FFE200 |socks3 = FFE200 }} '''Сассуо́ло''' (номи пурра — '''Иттиҳодияи варзишии «Сассуоло»''', {{lang-it|US Sassuolo}}; {{IPA-it|sasˈswɔːlo}}) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри [[Сассуоло]], ки дар [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] ҳузур дорад. == Таърих == == Варзишгоҳ == == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Serie B icon.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи B]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (2):''' 2012/13, 2024/25 * '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи С]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон:''' 2007/08 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.sassuolocalcio.it/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Сассуоло»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1920]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё]] ndv4rst4nzz83gcza7bu5iltzzqoaxb 0 328120 1473902 1452968 2026-05-25T14:10:18Z Makenzis 22662 1473902 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Парчами Италия}} Парма |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Парма» <br> ({{lang-it|Parma Calcio 1913}}) |лақаб = «Салибиён» ({{lang-it|Crociati}}) <br> «Зард обиҳо» ({{lang-it|Gialloblù}}) <br> «Ҳертсогиҳо» ({{lang-it|Ducali}}) |таъсис = 27.07.1913 <br>''(ба номи Verdi Foot Ball Club)'' |барҳам = |майдон = «[[Эннио Тардини (варзишгоҳ)|Эннио Тардини]]»<ref name="stadium">{{cite news|url=http://fcparma.com/descrizione-stadio/?lang=en|title=Club stadium|publisher=Официальный сайт ФК «Пармы»|date=|access-date=2013-09-13|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20130915163843/http://fcparma.com/descrizione-stadio/?lang=en|archive-date=2013-09-15}}</ref>, [[Парма]] |ғунҷоиш = 27 906 |молик = {{Парчами ИМА}} Krause Group<ref name="usa">{{cite web|title=«Парму» купила американская компания|url=https://www.sport-express.ru/football/italy/news/parmu-kupila-amerikanskaya-kompaniya-1711625/|website=sport-express.ru|date=2020-09-18|access-date=2022-09-06|lang=ru|archive-date=2023-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20231030065505/https://www.sport-express.ru/football/italy/news/parmu-kupila-amerikanskaya-kompaniya-1711625/|url-status=live}}</ref> |президент = {{Парчами ИМА}} Кайл Краузе<ref name="usa" /> |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Парчами Испания}} [[Карлос Куеста]] |капитан = {{Парчами Италия}} [[Энрико Дел Прато]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = «Prometeon» |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Итолиё 2025/2026|2025/26]] |мавқеъ = '''ҷойи 13-ум''' |сайт = https://www.parmacalcio1913.com/ |pattern_la1 = _parma2526h |pattern_b1 = _parma2526h |pattern_ra1 = _parma2526h |pattern_sh1 = _monterrey1213t1 |pattern_so1 = _monterrey1213t1 |leftarm1 = FFFFFF |body1 = FFFFFF |rightarm1 = FFFFFF |shorts1 = 000000 |socks1 = 000000 |pattern_la2 = _parma2526a |pattern_b2 = _parma2526a |pattern_ra2 = _parma2526a |pattern_sh2 = _parma2526a |pattern_so2 = _parma2526al |leftarm2 = FADC2E |body2 = FADC2E |rightarm2 = FADC2E |shorts2 = FADC2E |socks2 = FADC2E |pattern_la3 = _parma2526t |pattern_b3 = _parma2526t |pattern_ra3 = _parma2526t |pattern_sh3 = _parma2526t |pattern_so3 = |leftarm3 = FFFFFF |body3 = FFFFFF |rightarm3 = FFFFFF |shorts3 = FFFFFF |socks3 = FFFFFF }} '''«Па́рма»''' (номи пурра — '''Бошгоҳи футболи «Парма»''', {{lang-it|Parma Calcio 1913}}; {{IPA-it|ˈparma}}) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри [[Парма]], ки дар [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] ҳузур дорад. == Таърих == == Варзишгоҳ == [[Акс:Stadio Ennio Tardini.jpg|right|thumb|«Варзишгоҳи Эннио Тардини»|250px]] == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Scudetto.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон:''' 1996/97 ** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Мақоми сеюм (2):''' 1992/93, 1994/95 * [[Акс:Coccarda Coppa Italia.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (3):''' 1991/92, 1998/99, 2001/02 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (2):''' 1994/95, 2000/01 * [[Акс:Supercoppaitaliana.png|15px]] '''[[Суперҷоми футболи Итолиё|Суперҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1999 * [[Акс:Serie B icon.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи B]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон:''' 2023/24 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (2):''' 2008/09, 2017/18 * '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи С]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (4):''' 1953/54, 1972/73, 1983/84, 1985/86 * '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё, Силсилаи D]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (2):''' 1969/70, 2015/16 === Байналмилалӣ === * [[Акс:Coppauefa.png|15px]] '''[[Ҷоми УЕФА]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб''': 1995, 1999 * [[Акс:Cup Winners Cup Trophy.png|15px]] '''[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб''': 1993 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1994 * [[Акс:UEFA - Super Cup.png|15px]] '''[[Суперҷоми УЕФА]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' [[Суперҷоми УЕФА 1993|1993]] == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.parmacalcio1913.com/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Парма»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё]] k6a6jxqz853e3tpaz9x2raaj3swff6t 0 328126 1473903 1453005 2026-05-25T14:29:58Z Makenzis 22662 1473903 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |замина = #FFFFF0 |матн = #000000 |ном = {{Парчами Италия}} Торино |мавсими ҷорӣ = 2025/2026 |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Торино» <br> ({{lang-it|Torino Football Club SpA}}) |лақаб = «Буққаҳо» ({{lang-it|Il Toro}}) <br> «Арғувониҳо» ({{lang-it|Granata}}) |таъсис = 03.12.1906 |барҳам = |майдон = «[[Варзишгоҳи олимпии Турин|Гранде-Торино]]», [[Турин]] |ғунҷоиш = 27 958 |молик = «UT Communication» |президент = {{Парчами Италия}} [[Урбано Каиро]] |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = {{Парчами Италия}} [[Марко Барони]] |капитан = {{Парчами Нидерланд}} [[Перр Схурс]] |рейтинг = |буҷет = |сарпараст = «Suzuki» |мусобиқа = [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] |мавсим = [[Чемпионати футболи Итолиё 2025/2026|2025/26]] |мавқеъ = '''ҷойи 12-ум''' |сайт = https://www.torinofc.it/ |pattern_la1 = _torino2526h |pattern_b1 = _torino2526h |pattern_ra1 = _torino2526h |pattern_sh1 = _torino2526h |pattern_so1 = _toponblackl |leftarm1 = 65001b |body1 = 65001b |rightarm1 = 65001b |shorts1 = |socks1 = 65001b |pattern_la2 = _torino2526a |pattern_b2 = _torino2526a |pattern_ra2 = _torino2526a |pattern_sh2 = _torino2526a |pattern_so2 = _torino2526al |leftarm2 = |body2 = |rightarm2 = |shorts2 = 65001b |socks2 = |pattern_la3 = _torino2526t |pattern_b3 = _torino2526t |pattern_ra3 = _torino2526t |pattern_sh3 = _torino2526t |pattern_so3 = |leftarm3 = 191919 |body3 = 191919 |rightarm3 = 191919 |shorts3 = 191919 |socks3 = 191919 }} '''«Тори́но»''' (номи пурра — '''Бошгоҳи футболи «Торино»''', {{lang-it|Torino Football Club SpA}}; {{IPA-it|ˈdʒeːnoa}}) — бошгоҳи ҳирфаии итолиёвӣ аз шаҳри [[Турин]], ки дар [[Чемпионати футболи Итолиё|Силсилаи А]] ҳузур дорад. == Таърих == == Варзишгоҳ == [[Акс:Stadio Olimpico in Turin, 2007, Torino v Peñarol.jpg|мини|240px|[[Варзишгоҳи олимпӣ (Турин)]]]] == Ҷоизаҳо == === Миллӣ === * [[Акс:Scudetto.svg|15px]] '''[[Чемпионати футболи Итолиё|Чемпионати Итолиё]]:''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (7):''' 1927/28, 1942/43, 1945/46, 1946/47, 1947/48, 1948/49, 1975/76 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (7):''' 1907, 1914/15, 1928/29, 1938/39, 1941/42, 1976/77, 1984/85 * [[Акс:Coccarda Coppa Italia.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (5):''' 1935/36, 1942/43, 1967/68, 1970/71, 1992/93 ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (8):''' 1937/38, 1962/63, 1963/64, 1969/70, 1979/80, 1980/81, 1981/82, 1987/88 === Байналмилалӣ === * [[Акс:Coppauefa.png|15px]] '''[[Ҷоми УЕФА]]''' ** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1991/92 * '''[[Ҷоми Митропа]]''' ** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1990/91 == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.torinofc.it/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Торино»] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Итолиё]] ed6u4zljs62ibh43yvprbaeejd5iwho 0 330038 1473964 1473824 2026-05-26T05:10:26Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473964 wikitext text/x-wiki [[Акс: Homarus gammarus zoea.jpg|thumb|Зоеа ''[[Европейский омар|Homarus gammarus]]''.]] '''Зоеа''' кирминае, ки дар қабати об ба сар мебарад. Яке аз марҳилаҳои рушди харчангшаклҳои даҳпо. == Тавсиф == Тани зоеа аз сар­сина ва шиками сербанд иборат аст. Аз пойҳои сар­синаӣ тан­ҳо пойҳои пеш ‒ пойҷоғҳо, аз пойҳои шикамӣ танҳо пой­ҳои қафо ‒ уроподаҳо (дар зоеаи харчанги баҳрӣ нест) инкишоф ёфтаанд; пойҳои дигар берушд буда, дар ҳолати ҷанинӣ қарор доранд. Чашмони зоеа нишаста мебошанд. Ба воситаи пойҷоғҳо шино мекунад. Зоеаи харчанги баҳрӣ сарсинаи курашакл (бо сихҳои дарози пешу тахтапушт ва ду сихи паҳлуӣ муҷаҳҳаз аст) ва шикамчаи борик дорад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоеа|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷонварон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҷонваршиносӣ]] g5g5j8hr1l64xhnyacap3r9xv3pdc75 1473965 1473964 2026-05-26T05:11:01Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473965 wikitext text/x-wiki [[Акс: Homarus gammarus zoea.jpg|thumb|Зоеа ''[[Европейский омар|Homarus gammarus]]''.]] '''Зоеа''' — кирминае, ки дар қабати об ба сар мебарад. Яке аз марҳилаҳои рушди харчангшаклҳои даҳпо. == Тавсиф == Тани зоеа аз сар­сина ва шиками сербанд иборат аст. Аз пойҳои сар­синаӣ тан­ҳо пойҳои пеш ‒ пойҷоғҳо, аз пойҳои шикамӣ танҳо пой­ҳои қафо ‒ уроподаҳо (дар зоеаи харчанги баҳрӣ нест) инкишоф ёфтаанд; пойҳои дигар берушд буда, дар ҳолати ҷанинӣ қарор доранд. Чашмони зоеа нишаста мебошанд. Ба воситаи пойҷоғҳо шино мекунад. Зоеаи харчанги баҳрӣ сарсинаи курашакл (бо сихҳои дарози пешу тахтапушт ва ду сихи паҳлуӣ муҷаҳҳаз аст) ва шикамчаи борик дорад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоеа|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷонварон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҷонваршиносӣ]] g8ppsa3rlcy2wd57r6hhcci43siddxi 0 331146 1474018 1470492 2026-05-26T09:37:17Z VASHGIRD 8035 1474018 wikitext text/x-wiki {{Адиб |ном = Ҷӯрабег Мӯминов |номи аслӣ = |тасвир = |таърихи таваллуд = 2.2.1947 |зодгоҳ = Чилчашма, {{Зодгоҳ|ноҳияи Файзобод}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = 24.4.2026 |маҳалли даргузашт = [[ноҳияи Файзобод]], [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |таҳсилот = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1969) |касб = [[рӯзноманигор]], [[шоир]], [[ҳаҷвнавис]] |ҷоизаҳо = [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]], [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]] }} '''Ҷӯрабек Муъмин''' (''Ҷӯрабег Мӯминов''; [[2 феврал|2 феврали]] [[1947]], деҳаи [[Ҷойникудӣ]], [[ноҳияи Файзобод]] — [[24 апрел]]и [[2026]], [[Вашгирд (шаҳрак)|Вашгирд]], [[ноҳияи Файзобод]]) — {{рӯзноманигор}} ва адиби тоҷик, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (1996). Узви Конфедератсияи байналмилалии рӯзноманигорон. == Зиндагинома == Ҷӯрабег Мӯминов 2 феврали соли 1947 дар деҳаи Ҷойникудии ноҳияи Файзобод ба дунё омадааст<ref name=":1">Файзобод. Энсиклопедия. — {{Д.}}, 2011. [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], — 392 саҳ. — ISBN 978-99947-33-48-4</ref>. Соли 1969 шуъбаи шабонаи факултети филологияи тоҷики Университети давлатии Тоҷикистон ба номи Ленинро хатм кардааст. == Корнома == Фаъолияти кории ӯ дар маҷаллаи «Коммунисти Тоҷикистон» (1966—1969) оғоз ёфта, баъдан дар нашрияҳои ноҳиявӣ идома ёфт. Ӯ дар рӯзномаи навтаъсиси «Меҳнати комунистӣ» (аз соли 1990 бо номи «Набзи Файзобод») аввал дар вазифаи мухбири ташкилотчии радиои маҳаллӣ, баъдан котиби масъул (1974—1984), ҷонишини муҳаррир (1984—1989) ва муҳаррири ин рӯзнома (1989—2011) фаъолият кард<ref>{{Cite web|url=https://kmt.tj/az-jurabek-mumin-jidditar-az-shuhihoi-jiddy-ro-bihoned/|title=Аз Ҷӯрабек Муъмин “Ҷиддитар аз шухиҳои ҷиддӣ”-ро бихонед|website=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|date=2023-11-23|lang=|accessdate=2026-04-27}}</ref>. То вопасин рӯзҳои ҳаёт, ҳатто дар замони нафақа, ҳамчун маслиҳатгар ва хабарнигори фаъоли ин рӯзнома кору пайкор мекард. == Эҷод == Ҷӯрабег Мӯминов муаллифи асарҳои мондагор дар соҳаи таърих ва адабиёт буд: * «Файзобод — таърихи қадим ва имрӯзаи он» — асари таҳқиқотие, ки ба гузашта ва имрӯзи диёр бахшида шудааст. * «Таронабазм» (2011) — маҷмӯаи назмӣ, ки рубоиёт, ғазалиёт ва бадеҳаҳои ӯро дар бар мегирад. Навиштаҳои ҳаҷвии ӯ асоси таъсиси театр-студияи «Шаҳрошӯб» дар ноҳияи Файзобод гардиданд. == Даргузашт == Ҷӯрабег Мӯминов моҳи 24 апрели соли 2026 дар синни 79-солагӣ дар зодгоҳаш — ноҳияи Файзобод даргузашт. == Ҷоизаҳо == * Унвони фахрии [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (1996); * Нишони [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон]]; == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] nubx1ptrj0m2rb2u1afowetul7w0spq 0 331193 1473952 1470792 2026-05-26T04:59:32Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1473952 wikitext text/x-wiki '''Илғо''' ({{lang-ar|الغا}}) – '''ботил кардан''', '''сухани беҳудаву бемаънӣ гуфтан'''; '''ҳазён''', '''сафсата''', '''лағв'''), дар илми бадеъ аз ҷумлаи айбҳои шеър аст. Илғо чунон аст, ки шоир дар мисраъ ё байти худ лафзе ё калимаҳое меорад, ки ба гуфтаи аввалаи ӯ ҳеч тааллуқ надорад ва он лафзро мулғо (ҳазён) хонанд: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Он ки бидурахшад чу теғе навзудуда бениём. </poem>|сарчашма=}} Дар ин мисраъ калимаи «бениём» сухани бемавриду бемаънист, зеро калимаи «бидурахшад» далолат бар он мекунад, ки шамшер ғилоф надорад. Баъзе адабиётшиносон Илғоро аз ҷумла ҳашв донистаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илғо|7|муаллиф=У. Тоиров}} [[Гурӯҳ:Калимаҳо]] 491wry6nvt6z9ecfxxkf4tn915xpczd 1473956 1473952 2026-05-26T05:01:08Z VASHGIRD 8035 1473956 wikitext text/x-wiki '''Илғо''' ({{lang-ar|الغا}}) – ботил кардан, сухани беҳудаву бемаънӣ гуфтан; ҳазён, сафсата, лағв) - дар [[Бадеъ|илми бадеъ]] аз ҷумлаи айбҳои шеър аст. Илғо чунон аст, ки шоир дар мисраъ ё байти худ лафзе ё калимаҳое меорад, ки ба гуфтаи аввалаи ӯ ҳеч тааллуқ надорад ва он лафзро мулғо (ҳазён) хонанд: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Он ки бидурахшад чу теғе навзудуда бениём. </poem>|сарчашма=}} Дар ин мисраъ калимаи «бениём» сухани бемавриду бемаънист, зеро калимаи «бидурахшад» далолат бар он мекунад, ки шамшер ғилоф надорад. Баъзе адабиётшиносон Илғоро аз ҷумла ҳашв донистаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илғо|7|муаллиф=У. Тоиров}} [[Гурӯҳ:Калимаҳо]] m53f0him3a0ilq5v7t2h2uz03o82hfr 1473957 1473956 2026-05-26T05:01:17Z VASHGIRD 8035 1473957 wikitext text/x-wiki '''Илғо''' ({{lang-ar|الغا}}) — ботил кардан, сухани беҳудаву бемаънӣ гуфтан; ҳазён, сафсата, лағв) — дар [[Бадеъ|илми бадеъ]] аз ҷумлаи айбҳои шеър аст. Илғо чунон аст, ки шоир дар мисраъ ё байти худ лафзе ё калимаҳое меорад, ки ба гуфтаи аввалаи ӯ ҳеч тааллуқ надорад ва он лафзро мулғо (ҳазён) хонанд: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Он ки бидурахшад чу теғе навзудуда бениём. </poem>|сарчашма=}} Дар ин мисраъ калимаи «бениём» сухани бемавриду бемаънист, зеро калимаи «бидурахшад» далолат бар он мекунад, ки шамшер ғилоф надорад. Баъзе адабиётшиносон Илғоро аз ҷумла ҳашв донистаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илғо|7|муаллиф=У. Тоиров}} [[Гурӯҳ:Калимаҳо]] pugulhggipul41o04z33qgktmrrsa4r 0 331227 1473985 1473480 2026-05-26T05:57:01Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473985 wikitext text/x-wiki [[Акс:Illyrian tribes-en.png|thumb|Ҷойгиршавӣ ва номҳои бисёре аз қабилаҳои Иллирия]] '''Иллирийҳо''' ({{Lang-grc|Ἰλλυριοί}},{{lang-la|Illyrii}} – озодагон) — иллирианҳо, номи умумии гурӯҳи бузурги қабилаҳои [[ҳиндуаврупоӣ]], ки дар шимолу ғарби [[нимҷазираи Балкан]], аз соҳилҳои миёнаи [[Дунай|д. Дунай]] то б. [[Баҳри Адриатикӣ|Адриатик]] (қабилаҳои далматҳо, либурнҳо, истриҳо, яподҳо, паннониҳо, дезитиатҳо, пирустиҳо, дитсиониҳо, дарданиҳо, ардиеиҳо, таулантиҳо ва ғ.) ва қисман дар ҷанубу шарқи нимҷазираи [[Апеннин (нимҷазира)|Апеннин]] (япигиҳо, мессапиҳо ва ғ.) иқомат доштанд. == Таърих == Бори аввал дар бораи Иллирийҳо муаррихони юнонӣ Гекатейи Милетӣ ва Ҳеродот маълумот додаанд. Фарҳанги Иллирийҳо ба асри биринҷӣ (ҳазорсолаи 2 то м.) мансуб буда, зери таъсири тамаддуни этрускҳо (дар шимол), юнониҳои қадим (дар ҷануб) ва фракиҳо (дар шарқ) ташаккул ёфтаст. Шуғли асосии Иллирийҳо [[кишоварзӣ]], [[чорводорӣ]] ва истихроҷу гудозиши филиззот буд. Аз асрҳои 7–3 то м. юнониҳо дар қаламрави сукунати Иллирийҳо чандин минтақаи тиҷоратӣ ва [[кишоварзӣ]] ташкил карданд. Иллирийҳо дар натиҷаи ҳуҷуми келтҳо (ибтидои асри 3 то м.) қисман минтақаи сукунати худро тарк карда, боқимонда дар омезиш бо онҳо қабилаҳои иллириҳо–келтҳоро ба вуҷуд оварданд. Дар давраи бархӯрдашон бо румиҳо (асри 3 то м.) ҷамоаи ибтидоӣ дар байни Иллирийҳо таназзул ёфт, баъзе қабилаҳои Иллирийҳои ҷанубӣ (энхелейҳо, таулантинҳо, ардиеиҳо) иттиҳоди сиёсии мустақил доштанд (асрҳои 4–3 то м.). Масалан, ардиеиҳо қабилаҳои ҳамсояи худро муттаҳид намуда, иттиҳоди сиёсии мустақилро бо марказаш дар Скодре (ҳоло Шкодер) ташкил карданд. Дар рафти ҷангҳои Иллирийҳо (229–28, 219, 168–67 то м.) румиҳо минтақаи сукунати ардиеиҳоро ғасб карда, онро ба музофоти [[Македония]] (148 то м.) ҳамроҳ намуданд. Баъдан минтақаи сукунати дигар қабилаҳои Иллирийҳо (либурниҳо, далматиҳо, яподҳо, дезитиатҳо ва пирустҳо) ба қаламарави [[Империяи Руми Шарқӣ|Империяи Рум]] муттаҳид карда шуданд ва онҳо тадриҷан фарҳанги румиҳоро пазируфтанд (2–1 то м.). Иллирийҳо дар давраи муҳоҷирати бузурги халқҳо (асрҳо 4–7) комилан омезиш ёфтанд ва забони қадими иллирийӣ тадриҷан аз байн рафт. Дар асри 7 қабилаҳои славянӣ дар қаламрави сукунати Иллирийҳо якчанд давлати хурд ташкил карданд. Иллирийҳо бошишгоҳи истеҳкомии мудаввар ва хонаҳои сангӣ доштанд. Пас аз истилои [[Рум]] дар байни Иллирийҳо фарҳанги шаҳрсозии румӣ паҳн гардид. Ёдгориҳои фарҳангии Иллирийҳо дар [[Австрия]], [[Албания]], [[Босния ва Ҳерсеговина|Босния ва Ҳерсеговина,]] [[Италия]], [[Македония]], [[Сербия]], [[Хорватия]] ва [[Черногория]] боқӣ мондаанд. Бархе олимон Иллирийҳоро аҷдоди имрӯзаи [[албаниягиҳо]] меҳисобанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иллирийҳо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Қабилаҳо]] {{ПБ}} gyiwtwopf83f21t3gwxgq6143ahv6oh 1473987 1473985 2026-05-26T06:04:39Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473987 wikitext text/x-wiki [[Акс:Illyrian tribes-en.png|thumb|Ҷойгиршавӣ ва номҳои бисёре аз қабилаҳои Иллирия]] '''Иллирийҳо''' ({{Lang-grc|Ἰλλυριοί}},{{lang-la|Illyrii}} – озодагон) — иллирианҳо, номи умумии гурӯҳи бузурги қабилаҳои [[ҳиндуаврупоӣ]], ки дар шимолу ғарби [[нимҷазираи Балкан]], аз соҳилҳои миёнаи [[Дунай|дарёи Дунай]] то баҳри [[Баҳри Адриатикӣ|Адриатик]] (қабилаҳои далматҳо, либурнҳо, истриҳо, яподҳо, паннониҳо, дезитиатҳо, пирустиҳо, дитсиониҳо, дарданиҳо, ардиеиҳо, таулантиҳо ва ғ.) ва қисман дар ҷанубу шарқи нимҷазираи [[Апеннин (нимҷазира)|Апеннин]] (япигиҳо, мессапиҳо ва ғ.) иқомат доштанд. == Таърих == Бори аввал дар бораи Иллирийҳо муаррихони юнонӣ Гекатейи Милетӣ ва Ҳеродот маълумот додаанд. Фарҳанги Иллирийҳо ба [[асри биринҷӣ]] (ҳазорсолаи 2 то м.) мансуб буда, зери таъсири тамаддуни этрускҳо (дар шимол), юнониҳои қадим (дар ҷануб) ва фракиҳо (дар шарқ) ташаккул ёфтаст. Шуғли асосии Иллирийҳо [[кишоварзӣ]], [[чорводорӣ]] ва истихроҷу гудозиши филиззот буд. Аз асрҳои 7–3 то м. [[юнониҳо]] дар қаламрави сукунати Иллирийҳо чандин минтақаи тиҷоратӣ ва [[кишоварзӣ]] ташкил карданд. Иллирийҳо дар натиҷаи ҳуҷуми келтҳо (ибтидои асри 3 то м.) қисман минтақаи сукунати худро тарк карда, боқимонда дар омезиш бо онҳо қабилаҳои иллириҳо–келтҳоро ба вуҷуд оварданд. Дар давраи бархӯрдашон бо румиҳо (асри 3 то м.) ҷамоаи ибтидоӣ дар байни Иллирийҳо таназзул ёфт, баъзе қабилаҳои Иллирийҳои ҷанубӣ (энхелейҳо, таулантинҳо, ардиеиҳо) иттиҳоди сиёсии мустақил доштанд (асрҳои 4–3 то м.). Масалан, ардиеиҳо қабилаҳои ҳамсояи худро муттаҳид намуда, иттиҳоди сиёсии мустақилро бо марказаш дар Скодре (ҳоло Шкодер) ташкил карданд. Дар рафти ҷангҳои Иллирийҳо (229–28, 219, 168–67 то м.) румиҳо минтақаи сукунати ардиеиҳоро ғасб карда, онро ба музофоти [[Македония]] (148 то м.) ҳамроҳ намуданд. Баъдан минтақаи сукунати дигар қабилаҳои Иллирийҳо (либурниҳо, далматиҳо, яподҳо, дезитиатҳо ва пирустҳо) ба қаламарави [[Империяи Руми Шарқӣ|Империяи Рум]] муттаҳид карда шуданд ва онҳо тадриҷан фарҳанги румиҳоро пазируфтанд (2–1 то м.). Иллирийҳо дар давраи муҳоҷирати бузурги халқҳо (асрҳо 4–7) комилан омезиш ёфтанд ва забони қадими иллирийӣ тадриҷан аз байн рафт. Дар асри 7 қабилаҳои славянӣ дар қаламрави сукунати Иллирийҳо якчанд давлати хурд ташкил карданд. Иллирийҳо бошишгоҳи истеҳкомии мудаввар ва хонаҳои сангӣ доштанд. Пас аз истилои [[Рум]] дар байни Иллирийҳо фарҳанги шаҳрсозии румӣ паҳн гардид. Ёдгориҳои фарҳангии Иллирийҳо дар [[Австрия]], [[Албания]], [[Босния ва Ҳерсеговина|Босния ва Ҳерсеговина,]] [[Италия]], [[Македония]], [[Сербия]], [[Хорватия]] ва [[Черногория]] боқӣ мондаанд. Бархе олимон Иллирийҳоро аҷдоди имрӯзаи [[албаниягиҳо]] меҳисобанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иллирийҳо|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Қабилаҳо]] {{ПБ}} aozsa1jf19iwpjeav98bqacfq3ixigy 0 331228 1473937 1473482 2026-05-26T04:38:04Z VASHGIRD 8035 1473937 wikitext text/x-wiki {{Олим|таърихи таваллуд=12.8.1943|зодгоҳ=Деҳаи Хоҷағалтони ноҳияи Ш. Шоҳин|номи аслӣ=Искандар Икромов}} '''Искандар''' '''Икромов''' (зод. 12 августи 1943, деҳаи Хоҷағалтон, [[Ноҳияи Шамсиддин Шоҳин|ноҳияи Шӯробод]]) — [[Адабиётшиносӣ|адабиётшиноси]] тоҷик, доктори илмҳои филология (1992), профессор (1999). == Фаъолият == Хатмкардаи факултаи забон ва адабиёти тоҷики [[Институти давлатии педагогии Кӯлоб]] (1968). Солҳои 1960–61 дар колхози ба номи М. В. Фрунзе кор кардааст. Омӯзгор (1968–1969), муаллими калон (1969–1987), дотсенти кафедраи адабиёти тоҷик (1987–91), х. к. и. (1991–1992) ва дотсенти кафедраи адабиёти тоҷики Институти давлатии педагогии Кӯлоб (1993–2000), проф. кафедраи филологияи Эрони ДДСТ [ҳоло [[Донишгоҳи давлатии фарҳанг ва Санъати Тоҷикистон|ДДФСТ]] ба номи М. Турсунзода (2000–2001)], проф. кафедраи адабиёти тоҷик (2001), декани факултаи филология (2001–2006), мудири кафедраи адабиёти тоҷик ва рӯзноманигории [[Донишгоҳи давлатии Бохтар|Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа]] (ҳоло ДДБ) ба номи Носири Хусрав (2006–12) буд. Аз соли 2012 проф. кафедраи адабиёти тоҷик ва рӯзноманигории донишгоҳи мазкур. == Эҷодиёт == Дар мавзӯъҳои «Ҳаёт ва эҷодиёти [[Абулфараҷи Рунӣ]]» (1980) рисолаи номзадӣ ва «Мақоми Анварӣ дар таърих ва инкишофи жанри қасида» (1992) рисолаи докторӣ дифоъ кардааст. Муаллифи мақолаҳо оид ба масъалаҳои гуногуни таърихи адабиёти классикии форс-тоҷик, махсусан шоирони қасидасаро Абулфараҷи Рунӣ ва Анварӣ: «Абулфараҷи Рунӣ ва [[Масъуди Саъди Салмон]]», «[[Абулфараҷи Рунӣ]] ва [[Абулфараҷи Сигзӣ]]», «[[Анварӣ]] ва Абулфараҷи Рунӣ», «Ҷомӣ ва Анварӣ», «Робитаи эҷодии Анварӣ ва [[Заҳири Форёбӣ]] дар жанри қасида» ва ғ. Ба қалами Икромов Искандар инчунин рисолаи таҳқиқӣ дар бораи овозхони тоҷик устод [[Одина Ҳошим|Одина Ҳошимов]] (2011) тааллуқ дорад. Дар ин асар зиндагиву фаъолияти эҷодии Одина Ҳошимов аз дидгоҳи нав таҳқиқ шудааст. == Ҷоизаҳо == Бо медали ҷашнии «Бистсолагии ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании 1941–1945» (1965) ва нишони сарисинагии «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (2012) сарфароз гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромов Искандар|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Олимон]] s35fqu4t8yhd2u27cg3z2nhi5bl9wjx 1473938 1473937 2026-05-26T04:38:17Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Икромов Искандар]] to [[Искандар Икромов]] 1473937 wikitext text/x-wiki {{Олим|таърихи таваллуд=12.8.1943|зодгоҳ=Деҳаи Хоҷағалтони ноҳияи Ш. Шоҳин|номи аслӣ=Искандар Икромов}} '''Искандар''' '''Икромов''' (зод. 12 августи 1943, деҳаи Хоҷағалтон, [[Ноҳияи Шамсиддин Шоҳин|ноҳияи Шӯробод]]) — [[Адабиётшиносӣ|адабиётшиноси]] тоҷик, доктори илмҳои филология (1992), профессор (1999). == Фаъолият == Хатмкардаи факултаи забон ва адабиёти тоҷики [[Институти давлатии педагогии Кӯлоб]] (1968). Солҳои 1960–61 дар колхози ба номи М. В. Фрунзе кор кардааст. Омӯзгор (1968–1969), муаллими калон (1969–1987), дотсенти кафедраи адабиёти тоҷик (1987–91), х. к. и. (1991–1992) ва дотсенти кафедраи адабиёти тоҷики Институти давлатии педагогии Кӯлоб (1993–2000), проф. кафедраи филологияи Эрони ДДСТ [ҳоло [[Донишгоҳи давлатии фарҳанг ва Санъати Тоҷикистон|ДДФСТ]] ба номи М. Турсунзода (2000–2001)], проф. кафедраи адабиёти тоҷик (2001), декани факултаи филология (2001–2006), мудири кафедраи адабиёти тоҷик ва рӯзноманигории [[Донишгоҳи давлатии Бохтар|Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа]] (ҳоло ДДБ) ба номи Носири Хусрав (2006–12) буд. Аз соли 2012 проф. кафедраи адабиёти тоҷик ва рӯзноманигории донишгоҳи мазкур. == Эҷодиёт == Дар мавзӯъҳои «Ҳаёт ва эҷодиёти [[Абулфараҷи Рунӣ]]» (1980) рисолаи номзадӣ ва «Мақоми Анварӣ дар таърих ва инкишофи жанри қасида» (1992) рисолаи докторӣ дифоъ кардааст. Муаллифи мақолаҳо оид ба масъалаҳои гуногуни таърихи адабиёти классикии форс-тоҷик, махсусан шоирони қасидасаро Абулфараҷи Рунӣ ва Анварӣ: «Абулфараҷи Рунӣ ва [[Масъуди Саъди Салмон]]», «[[Абулфараҷи Рунӣ]] ва [[Абулфараҷи Сигзӣ]]», «[[Анварӣ]] ва Абулфараҷи Рунӣ», «Ҷомӣ ва Анварӣ», «Робитаи эҷодии Анварӣ ва [[Заҳири Форёбӣ]] дар жанри қасида» ва ғ. Ба қалами Икромов Искандар инчунин рисолаи таҳқиқӣ дар бораи овозхони тоҷик устод [[Одина Ҳошим|Одина Ҳошимов]] (2011) тааллуқ дорад. Дар ин асар зиндагиву фаъолияти эҷодии Одина Ҳошимов аз дидгоҳи нав таҳқиқ шудааст. == Ҷоизаҳо == Бо медали ҷашнии «Бистсолагии ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании 1941–1945» (1965) ва нишони сарисинагии «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (2012) сарфароз гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромов Искандар|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Олимон]] s35fqu4t8yhd2u27cg3z2nhi5bl9wjx 1473940 1473938 2026-05-26T04:39:37Z VASHGIRD 8035 1473940 wikitext text/x-wiki {{Олим|таърихи таваллуд=12.8.1943|зодгоҳ=Деҳаи Хоҷағалтони ноҳияи Ш. Шоҳин|номи аслӣ=Искандар Икромов}} '''Искандар''' '''Икромов''' (зод. 12 августи 1943, деҳаи Хоҷағалтон, [[Ноҳияи Шамсиддин Шоҳин|ноҳияи Шӯробод]]) — [[Адабиётшиносӣ|адабиётшиноси]] тоҷик, доктори илмҳои филология (1992), профессор (1999). == Фаъолият == Хатмкардаи факултаи забон ва адабиёти тоҷики [[Институти давлатии педагогии Кӯлоб]] (1968). Солҳои 1960–61 дар колхози ба номи М. В. Фрунзе кор кардааст. Омӯзгор (1968–1969), муаллими калон (1969–1987), дотсенти кафедраи адабиёти тоҷик (1987–1991), ходими калони илмӣ (1991–1992) ва дотсенти кафедраи адабиёти тоҷики Институти давлатии педагогии Кӯлоб (1993–2000), профессори кафедраи филологияи Эрони ДДСТ (2000–2001), профессори кафедраи адабиёти тоҷик (2001), декани факултаи филология (2001–2006), мудири кафедраи адабиёти тоҷик ва рӯзноманигории [[Донишгоҳи давлатии Бохтар|Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа]] (ҳоло ДДБ) ба номи Носири Хусрав (2006–12) буд. Аз соли 2012 проф. кафедраи адабиёти тоҷик ва рӯзноманигории донишгоҳи мазкур. == Эҷодиёт == Дар мавзӯъҳои «Ҳаёт ва эҷодиёти [[Абулфараҷи Рунӣ]]» (1980) рисолаи номзадӣ ва «Мақоми Анварӣ дар таърих ва инкишофи жанри қасида» (1992) рисолаи докторӣ дифоъ кардааст. Муаллифи мақолаҳо оид ба масъалаҳои гуногуни таърихи адабиёти классикии форс-тоҷик, махсусан шоирони қасидасаро Абулфараҷи Рунӣ ва Анварӣ: «Абулфараҷи Рунӣ ва [[Масъуди Саъди Салмон]]», «[[Абулфараҷи Рунӣ]] ва [[Абулфараҷи Сигзӣ]]», «[[Анварӣ]] ва Абулфараҷи Рунӣ», «Ҷомӣ ва Анварӣ», «Робитаи эҷодии Анварӣ ва [[Заҳири Форёбӣ]] дар жанри қасида» ва ғ. Ба қалами Икромов Искандар инчунин рисолаи таҳқиқӣ дар бораи овозхони тоҷик устод [[Одина Ҳошим|Одина Ҳошимов]] (2011) тааллуқ дорад. Дар ин асар зиндагиву фаъолияти эҷодии Одина Ҳошимов аз дидгоҳи нав таҳқиқ шудааст. == Ҷоизаҳо == Бо медали ҷашнии «Бистсолагии ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании 1941–1945» (1965) ва нишони сарисинагии «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (2012) сарфароз гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромов Искандар|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Олимон]] ez3wgmifvqbseiouvst3i45en0s3p3c 1473941 1473940 2026-05-26T04:41:26Z VASHGIRD 8035 1473941 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Искандар Икромов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 12.8.1943 |зодгоҳ = деҳаи [[Хоҷағалтон]], {{Зодгоҳ|ноҳияи Шӯробод}} |таърихи даргузашт= |шаҳрвандӣ = {{USSR}}<br>{{TJK}} |маҳалли даргузашт= {{МаҳаллиМарг||}} |фазои илмӣ = [[адабиётшиносӣ]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = [[Институти давлатии педагогии Кӯлоб]] (1968) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Искандар''' '''Икромов''' (зод. [[12 август]]и [[1943]], деҳаи Хоҷағалтон, [[Ноҳияи Шамсиддин Шоҳин|ноҳияи Шӯробод]]) — [[Адабиётшиносӣ|адабиётшиноси]] тоҷик, доктори илмҳои филология (1992), профессор (1999). == Фаъолият == Хатмкардаи факултаи забон ва адабиёти тоҷики [[Институти давлатии педагогии Кӯлоб]] (1968). Солҳои 1960-61 дар колхози ба номи М. В. Фрунзе кор кардааст. Омӯзгор (1968—1969), муаллими калон (1969—1987), дотсенти кафедраи адабиёти тоҷик (1987—1991), ходими калони илмӣ (1991—1992) ва дотсенти кафедраи адабиёти тоҷики Институти давлатии педагогии Кӯлоб (1993—2000), профессори кафедраи филологияи Эрони ДДСТ (2000—2001), профессори кафедраи адабиёти тоҷик (2001), декани факултаи филология (2001—2006), мудири кафедраи адабиёти тоҷик ва рӯзноманигории [[Донишгоҳи давлатии Бохтар|Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа]] (ҳоло ДДБ) ба номи Носири Хусрав (2006-12) буд. Аз соли 2012 проф. кафедраи адабиёти тоҷик ва рӯзноманигории донишгоҳи мазкур. == Эҷодиёт == Дар мавзӯъҳои «Ҳаёт ва эҷодиёти [[Абулфараҷи Рунӣ]]» (1980) рисолаи номзадӣ ва «Мақоми Анварӣ дар таърих ва инкишофи жанри қасида» (1992) рисолаи докторӣ дифоъ кардааст. Муаллифи мақолаҳо оид ба масъалаҳои гуногуни таърихи адабиёти классикии форс-тоҷик, махсусан шоирони қасидасаро Абулфараҷи Рунӣ ва Анварӣ: «Абулфараҷи Рунӣ ва [[Масъуди Саъди Салмон]]», «[[Абулфараҷи Рунӣ]] ва [[Абулфараҷи Сигзӣ]]», «[[Анварӣ]] ва Абулфараҷи Рунӣ», «Ҷомӣ ва Анварӣ», «Робитаи эҷодии Анварӣ ва [[Заҳири Форёбӣ]] дар жанри қасида» ва ғ. Ба қалами Икромов Искандар инчунин рисолаи таҳқиқӣ дар бораи овозхони тоҷик устод [[Одина Ҳошим]]ов (2011) тааллуқ дорад. Дар ин асар зиндагиву фаъолияти эҷодии Одина Ҳошимов аз дидгоҳи нав таҳқиқ шудааст. == Ҷоизаҳо == Бо медали ҷашнии «Бистсолагии ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании 1941—1945» (1965) ва нишони сарисинагии «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (2012) сарфароз гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромов Искандар|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Олимон]] agamjjqr1poludrhvwc5hd6qp1bhqie 1473943 1473941 2026-05-26T04:42:44Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1473943 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Искандар Икромов |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 12.8.1943 |зодгоҳ = деҳаи [[Хоҷағалтон]], {{Зодгоҳ|ноҳияи Шӯробод}} |таърихи даргузашт= |шаҳрвандӣ = {{USSR}}<br>{{TJK}} |маҳалли даргузашт= {{МаҳаллиМарг||}} |фазои илмӣ = [[адабиётшиносӣ]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = [[Институти давлатии педагогии Кӯлоб]] (1968) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Искандар''' '''Икромов''' (зод. [[12 август]]и [[1943]], деҳаи Хоҷағалтон, [[Ноҳияи Шамсиддин Шоҳин|ноҳияи Шӯробод]]) — [[Адабиётшиносӣ|адабиётшиноси]] тоҷик, доктори илмҳои филология (1992), профессор (1999). == Фаъолият == Хатмкардаи факултаи забон ва адабиёти тоҷики [[Институти давлатии педагогии Кӯлоб]] (1968). Солҳои 1960-61 дар колхози ба номи М. В. Фрунзе кор кардааст. Омӯзгор (1968—1969), муаллими калон (1969—1987), дотсенти кафедраи адабиёти тоҷик (1987—1991), ходими калони илмӣ (1991—1992) ва дотсенти кафедраи адабиёти тоҷики Институти давлатии педагогии Кӯлоб (1993—2000), профессори кафедраи филологияи Эрони ДДСТ (2000—2001), профессори кафедраи адабиёти тоҷик (2001), декани факултаи филология (2001—2006), мудири кафедраи адабиёти тоҷик ва рӯзноманигории [[Донишгоҳи давлатии Бохтар|Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа]] (ҳоло ДДБ) ба номи Носири Хусрав (2006-12) буд. Аз соли 2012 проф. кафедраи адабиёти тоҷик ва рӯзноманигории донишгоҳи мазкур. == Эҷодиёт == Дар мавзӯъҳои «Ҳаёт ва эҷодиёти [[Абулфараҷи Рунӣ]]» (1980) рисолаи номзадӣ ва «Мақоми Анварӣ дар таърих ва инкишофи жанри қасида» (1992) рисолаи докторӣ дифоъ кардааст. Муаллифи мақолаҳо оид ба масъалаҳои гуногуни таърихи адабиёти классикии форс-тоҷик, махсусан шоирони қасидасаро Абулфараҷи Рунӣ ва Анварӣ: «Абулфараҷи Рунӣ ва [[Масъуди Саъди Салмон]]», «[[Абулфараҷи Рунӣ]] ва [[Абулфараҷи Сигзӣ]]», «[[Анварӣ]] ва Абулфараҷи Рунӣ», «Ҷомӣ ва Анварӣ», «Робитаи эҷодии Анварӣ ва [[Заҳири Форёбӣ]] дар жанри қасида» ва ғ. Ба қалами Икромов Искандар инчунин рисолаи таҳқиқӣ дар бораи овозхони тоҷик устод [[Одина Ҳошим]]ов (2011) тааллуқ дорад. Дар ин асар зиндагиву фаъолияти эҷодии Одина Ҳошимов аз дидгоҳи нав таҳқиқ шудааст. == Ҷоизаҳо == Бо медали ҷашнии «Бистсолагии ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватании 1941—1945» (1965) ва нишони сарисинагии «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (2012) сарфароз гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромов Искандар|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Адабиётшиносони Тоҷикистон]] 9d3f2242hscytp7pcfnasg6pgh062nz 0 331229 1473946 1473484 2026-05-26T04:51:05Z VASHGIRD 8035 1473946 wikitext text/x-wiki {{Варзишгар|номи аслӣ=Зарина Икромова|ҷинс=зан|зодрӯз=16.9.1986|зодгоҳ=Шаҳри Душанбе|мураббӣ=М.Яҳёев|варзиш-шаҳрвандӣ2=Тоҷикистон - Амрико|медалҳо=Pan American Games, 2009, Пуэрто-Рико, USAT National Championship, 2010, Калифорния ва ғ Чемпиони Осиё (2008, Қазоқистон), ғолиби мусобиқаҳои Ҷоми Аврупо (2003, 2004, 2006), Ҷоми «Сонсу»-и Осиёи Марказӣ (Бишкек, 2005). Дорандаи медалҳои биринҷии чемпионати ҷаҳон (2004, Малайзия, 2006, Тошканд), медали нуқраи чемпионати ҷаҳон (2006, Булғористон, 2007, Словения), медали тилои «Open USA» (2008, Каролинаи Шимолӣ).|унвон=Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ}} '''[[Икромова Зарина]]''' (таваллуд 16.9.1986, [[Душанбе]]) — [[варзишгар]] (таэквондо ITF), дорандаи камарбанди сиёҳ, дани 3. Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ. == Корнома == Чемпиони Осиё (2008, Қазоқистон), ғолиби мусобиқаҳои Ҷоми Аврупо (2003, 2004, 2006), Ҷоми «Сонсу»-и Осиёи Марказӣ (Бишкек, 2005). Дорандаи медалҳои биринҷии чемпионати ҷаҳон (2004, Малайзия, 2006, Тошканд), медали нуқраи чемпионати ҷаҳон (2006, Булғористон, 2007, Словения), медали тилои «Open USA» (2008, Каролинаи Шимолӣ). Аз 8-солагӣ ба варзиш машғул аст. Дар мусобиқаҳои сатҳи байналмилалӣ аз соли 2003 ширкат мекунад. Мураббиаш М. Яҳёев. Роҳбари дастаи мунтахаби занон оид ба таэквондо (2003–08). Аз соли 2008 дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] кору зиндагӣ мекунад. == Ҷоизаҳо == Дорандаи медали тилои чандин мусобиқаҳои варзишӣ дар ИМА (Pan American Games, 2009, Пуэрто-Рико, USAT National Championship, 2010, Калифорния ва ғ.). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромова Зарина|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Варзишгарон]] 0uaw0leihx5a1wsknkqdlpu5knh6v3p 1473947 1473946 2026-05-26T04:51:20Z VASHGIRD 8035 1473947 wikitext text/x-wiki {{Варзишгар|номи аслӣ=Зарина Икромова|ҷинс=зан|зодрӯз=16.9.1986|зодгоҳ=Шаҳри Душанбе|мураббӣ=М.Яҳёев|варзиш-шаҳрвандӣ2=Тоҷикистон - Амрико|медалҳо=Pan American Games, 2009, Пуэрто-Рико, USAT National Championship, 2010, Калифорния ва ғ Чемпиони Осиё (2008, Қазоқистон), ғолиби мусобиқаҳои Ҷоми Аврупо (2003, 2004, 2006), Ҷоми «Сонсу»-и Осиёи Марказӣ (Бишкек, 2005). Дорандаи медалҳои биринҷии чемпионати ҷаҳон (2004, Малайзия, 2006, Тошканд), медали нуқраи чемпионати ҷаҳон (2006, Булғористон, 2007, Словения), медали тилои «Open USA» (2008, Каролинаи Шимолӣ).|унвон=Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ}} '''[[Икромова Зарина]]''' (таваллуд 16.9.1986, [[Душанбе]]) — [[варзишгар]] (таэквондо ITF), дорандаи камарбанди сиёҳ, дани 3. Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ. == Корнома == Чемпиони Осиё (2008, Қазоқистон), ғолиби мусобиқаҳои Ҷоми Аврупо (2003, 2004, 2006), Ҷоми «Сонсу»-и Осиёи Марказӣ (Бишкек, 2005). Дорандаи медалҳои биринҷии чемпионати ҷаҳон (2004, Малайзия, 2006, Тошканд), медали нуқраи чемпионати ҷаҳон (2006, Булғористон, 2007, Словения), медали тилои «Open USA» (2008, Каролинаи Шимолӣ). Аз 8-солагӣ ба варзиш машғул аст. Дар мусобиқаҳои сатҳи байналмилалӣ аз соли 2003 ширкат мекунад. Мураббиаш М. Яҳёев. Роҳбари дастаи мунтахаби занон оид ба таэквондо (2003–08). Аз соли 2008 дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] кору зиндагӣ мекунад. == Ҷоизаҳо == Дорандаи медали тилои чандин мусобиқаҳои варзишӣ дар ИМА (Pan American Games, 2009, Пуэрто-Рико, USAT National Championship, 2010, Калифорния ва ғ.). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромова Зарина|7|муаллиф= }} qdphgj6l9aem3vkq0xck67x2aqcedys 1473948 1473947 2026-05-26T04:51:29Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Икромова Зарина]] to [[Зарина Икромова]] 1473947 wikitext text/x-wiki {{Варзишгар|номи аслӣ=Зарина Икромова|ҷинс=зан|зодрӯз=16.9.1986|зодгоҳ=Шаҳри Душанбе|мураббӣ=М.Яҳёев|варзиш-шаҳрвандӣ2=Тоҷикистон - Амрико|медалҳо=Pan American Games, 2009, Пуэрто-Рико, USAT National Championship, 2010, Калифорния ва ғ Чемпиони Осиё (2008, Қазоқистон), ғолиби мусобиқаҳои Ҷоми Аврупо (2003, 2004, 2006), Ҷоми «Сонсу»-и Осиёи Марказӣ (Бишкек, 2005). Дорандаи медалҳои биринҷии чемпионати ҷаҳон (2004, Малайзия, 2006, Тошканд), медали нуқраи чемпионати ҷаҳон (2006, Булғористон, 2007, Словения), медали тилои «Open USA» (2008, Каролинаи Шимолӣ).|унвон=Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ}} '''[[Икромова Зарина]]''' (таваллуд 16.9.1986, [[Душанбе]]) — [[варзишгар]] (таэквондо ITF), дорандаи камарбанди сиёҳ, дани 3. Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ. == Корнома == Чемпиони Осиё (2008, Қазоқистон), ғолиби мусобиқаҳои Ҷоми Аврупо (2003, 2004, 2006), Ҷоми «Сонсу»-и Осиёи Марказӣ (Бишкек, 2005). Дорандаи медалҳои биринҷии чемпионати ҷаҳон (2004, Малайзия, 2006, Тошканд), медали нуқраи чемпионати ҷаҳон (2006, Булғористон, 2007, Словения), медали тилои «Open USA» (2008, Каролинаи Шимолӣ). Аз 8-солагӣ ба варзиш машғул аст. Дар мусобиқаҳои сатҳи байналмилалӣ аз соли 2003 ширкат мекунад. Мураббиаш М. Яҳёев. Роҳбари дастаи мунтахаби занон оид ба таэквондо (2003–08). Аз соли 2008 дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] кору зиндагӣ мекунад. == Ҷоизаҳо == Дорандаи медали тилои чандин мусобиқаҳои варзишӣ дар ИМА (Pan American Games, 2009, Пуэрто-Рико, USAT National Championship, 2010, Калифорния ва ғ.). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромова Зарина|7|муаллиф= }} qdphgj6l9aem3vkq0xck67x2aqcedys 0 331230 1473988 1471071 2026-05-26T06:10:06Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473988 wikitext text/x-wiki {{Олим|таърихи таваллуд=28.8.1943|зодгоҳ=Шаҳри Душанбе|дараҷаи илмӣ=д.и.физика проффесор|ҷоизаҳо=Бо медали «Ба хотираи 850-солагии Маскав» сарфароз гардидааст.|номи аслӣ=Саидҳаким Икромов Додоҷонович}} '''Икромов Саидҳаким Додоҷонович''' (28 августи 1943, Душанбе) — математики тоҷик, мутахассиси соҳаи кибернетика ва [[Технологияҳои иттилоотӣ|технологияи иттилоотӣ]], д. и. физика ва математика (1992), профессор (1995). == Фаъолият == Писари С. Ҳакимова. Хатмкардаи факултаи механикаю математикаи [[Донишгоҳи давлатии Маскав ба номи М. В. Ломоносов]] (1965). Аз соли 1966 ба [[аспирантура]] ва аз соли 1968 дар донишгоҳи мазкур ба ҳайси ассистент ба кор дохил шуда, то дараҷаи профессор кафедраи ҳисоббарорӣ ва [[математика]] расидааст. Рисолаи докториро дар мавзӯи «Масъалаҳои алгебраи хаттӣ бо симметрияҳои умумиятдодашуда ва алгоритмҳои рақамӣ ва ҳалли онҳо» дифоъ кардааст (1973). Ҳамзамон чандин сол сармуҳаррири нашриёти «Мир» буд. Дар донишгоҳҳои [[Аврупо|Аврупою]] [[Амрико]] ба забонҳои англисӣ, фаронсавӣ ва олмонӣ пайваста дарс медод. Дар соҳаи алгебраи хаттӣ, усулҳои ҳисоббарорӣ, алгебраи компютерӣ таҳқиқот анҷом медиҳад. Таҳти роҳбарии ӯ 1 нафар рисолаи номзадӣ ва 1 нафар рисолаи докторӣ дифоъ кардаанд. Муаллифи зиёда аз 390 таълифоти илмӣ. Мақолаҳояш дар нашрияҳои соҳавии бисёр давлатҳои хориҷӣ ба табъ расидаанд. == Ҷоиза == Бо медали «Ба хотираи 850-солагии Маскав» сарфароз гардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромов Саидҳаким Додоҷонович|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Олимон]] [[Гурӯҳ:Физикдонон аз рӯи алифбо]] qldvnfupbd9p34riik5xyxnrjoqz6k7 0 331231 1473989 1473485 2026-05-26T06:15:25Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473989 wikitext text/x-wiki {{Олим|таърихи таваллуд=26.8.1958|зодгоҳ=Н.Сариосиёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон|дараҷаи илмӣ=д.и.техникӣ проффесор}} '''Икромов Исломқул Исматович''' (26.8.1958, [[Ноҳияи Сариосиё|н. Сариосиёи]] [[Ҷумҳурии Ӯзбекистон]]) — муҳандис-ҳидротехники тоҷик, д. и. техникӣ (2006). == Фаъолият == Соли 1981 Институти давлатии хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (ҳоло [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|ДАТ ба номи Ш. Шоҳтемур]])-ро хатм карда, дар ҳамон ҷо ба ҳайси ёвар (ассистент), муаллими калон, дотсенти кафедраи иншооти ҳидротехникӣ, мудири кафедраи сохтмони иншооти ҳидротехникӣ, муовини декани факултаи ҳидромелиоративӣ кор кардааст. Солҳои 2000–2003 коршиноси Маркази дастгирии хусусигардонии хоҷагиҳо дар назди [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]], 2000-2007 мушовири Маркази касбии кам кардани зарари офатҳои табиии Агентии Швейсария оид ба ҳамкорӣ дар Тоҷикистон буд. Аз соли 2007 проф. кафедраи [[мелиоратсия]], таҷдидсозӣ ва ҳифзи замини [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|ДАТ ба номи Ш. Шоҳтемур.]] Дар соҳаи омӯзиши системаҳои обёрии чакрагӣ дар нишебзаминҳо, [[техника]] ва технологияи обёрӣ ба заминҳои кишт, баланд бардоштани эътимоднокии системаҳои обёрии чакрагӣ зиёда аз шаст асару мақолаи илмӣ навиштааст ва соҳиби панҷ ихтироъ мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромов Исломқул Исматович |7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Олимон]] k11fzfq0n50e4tm370fazhoexcmfg3s 1473990 1473989 2026-05-26T06:16:05Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473990 wikitext text/x-wiki {{Олим|таърихи таваллуд=26.8.1958|зодгоҳ=Н.Сариосиёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон|дараҷаи илмӣ=д.и.техникӣ проффесор}} '''Икромов Исломқул Исматович''' (26.8.1958, [[Ноҳияи Сариосиё|н. Сариосиёи]] [[Ҷумҳурии Ӯзбекистон]]) — муҳандис-ҳидротехники тоҷик, д. и. техникӣ (2006). == Фаъолият == Соли 1981 Институти давлатии хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (ҳоло [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|ДАТ ба номи Ш. Шоҳтемур]])-ро хатм карда, дар ҳамон ҷо ба ҳайси ёвар (ассистент), муаллими калон, дотсенти кафедраи иншооти ҳидротехникӣ, мудири кафедраи сохтмони иншооти ҳидротехникӣ, муовини декани факултаи ҳидромелиоративӣ кор кардааст. Солҳои 2000–2003 коршиноси Маркази дастгирии хусусигардонии хоҷагиҳо дар назди [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]], 2000-2007 мушовири Маркази касбии кам кардани зарари офатҳои табиии Агентии Швейсария оид ба ҳамкорӣ дар Тоҷикистон буд. Аз соли 2007 проф. кафедраи [[мелиоратсия]], таҷдидсозӣ ва ҳифзи замини [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|ДАТ ба номи Ш. Шоҳтемур.]] Дар соҳаи омӯзиши системаҳои обёрии чакрагӣ дар нишебзаминҳо, [[техника]] ва технологияи обёрӣ ба заминҳои кишт, баланд бардоштани эътимоднокии системаҳои обёрии чакрагӣ зиёда аз шаст асару мақолаи илмӣ навиштааст ва соҳиби панҷ ихтироъ мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромов Исломқул Исматович |7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Олимон]] [[Гурӯҳ:Физикдонон аз рӯи алифбо]] tv9ioj3u4gyxqgj0hti69v9cufxgp8n 1473991 1473990 2026-05-26T06:17:00Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473991 wikitext text/x-wiki {{Олим|таърихи таваллуд=26.8.1958|зодгоҳ=Н.Сариосиёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон|дараҷаи илмӣ=д.и.техникӣ проффесор}} '''Икромов Исломқул Исматович''' (26.8.1958, [[Ноҳияи Сариосиё|н. Сариосиёи]] [[Ҷумҳурии Ӯзбекистон]]) — муҳандис-ҳидротехники тоҷик, д. и. техникӣ (2006). == Фаъолият == Соли 1981 Институти давлатии хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (ҳоло [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|ДАТ ба номи Ш. Шоҳтемур]])-ро хатм карда, дар ҳамон ҷо ба ҳайси ёвар (ассистент), муаллими калон, дотсенти кафедраи иншооти ҳидротехникӣ, мудири кафедраи сохтмони иншооти ҳидротехникӣ, муовини декани факултаи ҳидромелиоративӣ кор кардааст. Солҳои 2000–2003 коршиноси Маркази дастгирии хусусигардонии хоҷагиҳо дар назди [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]], 2000-2007 мушовири Маркази касбии кам кардани зарари офатҳои табиии Агентии Швейсария оид ба ҳамкорӣ дар Тоҷикистон буд. Аз соли 2007 профессор кафедраи [[мелиоратсия]], таҷдидсозӣ ва ҳифзи замини [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|ДАТ ба номи Ш. Шоҳтемур.]] Дар соҳаи омӯзиши системаҳои обёрии чакрагӣ дар нишебзаминҳо, [[техника]] ва технологияи обёрӣ ба заминҳои кишт, баланд бардоштани эътимоднокии системаҳои обёрии чакрагӣ зиёда аз шаст асару мақолаи илмӣ навиштааст ва соҳиби панҷ ихтироъ мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Икромов Исломқул Исматович |7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Олимон]] [[Гурӯҳ:Физикдонон аз рӯи алифбо]] 4h0hay9vwyk9yrj8lnfbv5hzda1zeeg 0 331232 1473992 1471080 2026-05-26T06:18:51Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473992 wikitext text/x-wiki {{Ситора}} '''Иқди сурайё''' (η-ситораи бурҷи Савр,{{lang-la|Alcyone}}, η -Tau) — ситораи дурахшонтарини тарокуми [[ситоравии Парвин]] дар бурҷи Савр. == Тавсиф == Иқди сурайё ситораи каратӣ мебошад. Фарози мустақими ситора ба 3 соату 47 дақ. ва майлаш ба +24° 06ˈ баробар аст. Иқди сурайё дар масофаи 440 с. р. ё 135 пк дуртар аз Замин ҷойгир буда, ҳарораташ ба 13 000 К ва дурахшаш ба 1400 дурахшандагии Офтоб баробар аст. Ҷузви асосии Иқди сурайё А ситораи сафеду кабуди азимест, ки ба гурӯҳи тайфии B7III мансуб буда, қадри ситоравиаш ба +2,78 баробар аст. Ҷузвҳои дигари ситора В ва С ба гурӯҳи ситораҳои пайдарпайи асосӣ дохил шуда, ба гурӯҳи тайфии А0 мансубанд. Қадри ситоравиашон мувофиқан 6m ва 8m. Ҷузви С-и ситораи Иқди сурайё тағйирёбанда буда, ба гурӯҳи ситораҳои тағйирёбандаи δ-Сипар мансуб аст. Дурахшонии он дар ҳудуди аз +8,25m то +8,30m ҷойгир буда, даври гардишаш дар 1,13 соат тағйир меёбад. Ҷузви дигари ситораи Иқди сурайё D ситораи паканаи тираи зард мебошад, ки ба гурӯҳи тайфии F2 мансуб буда, қадри ситоравиаш баробар ба +8,7m аст. Худи ситораи Иқди сурайё ба гурӯҳи тайфии Ве дохил мешавад ва дар атрофи меҳвараш бо суръати 150–200 км/с (аз Офтоб 100 баробар зудтар) чарх мезанад. Чунин чархзанӣ боиси дар атрофи экватори ситора пайдо шудани қурси чангӣ шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқди сурайё|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Бурҷҳои фалакӣ]] 2sv01535ehezk5ngdi1zm2i1jszetcz 0 331275 1473926 1473492 2026-05-26T04:23:33Z VASHGIRD 8035 1473926 wikitext text/x-wiki {{Хонадони салтанатӣ}} '''Илёсиён''', '''Илёсшоҳиён''' — [[Сулола|сулолаи]] ҳукмрон дар [[Бангола]] (асрҳои 14–15). == Таърих == Асосгузори сулола ҳокими Банголаи Ғарбӣ [[Шамсуддин Илёсшоҳ]] (1345–57) — мулаққаб ба Ҳоҷӣ Илёс буд, ки дар аҳди ҳукумати ӯ Бангола муттаҳид гардид. Пас аз Илёсшоҳ писараш Сикандаршоҳ (ҳукмронӣ 1358–90) ба сари қудрат омада, тавассути писараш Ғиёсуддин Аъзамшоҳ (ҳукмронӣ 1390–1409) ба қатл расид. Ғиёсуддин бо шоҳони Ҷунпур, араб ва Чин робитаи хуб барқарор кард. Дар аҳди Ҳамзашоҳ Сайфуддин (1410–12), Боязидшоҳ Шиҳобуддин (1412–14) ва Фирӯзшоҳи II Алоуддин (1414–15) ҳукумати Илёсиён заиф шуда, шоҳони он бозичаи дасти ашроф гардиданд. Соли 1415 Алоуддин аз тарафи Роҷа Ганеш (ҳукмронӣ 1415–18) ба қатл расид ва Илёсиён тақрибан 30 сол ҳукуматро аз даст доданд. Набераи Илёсшоҳ – Маҳмудшоҳ I Носируддин (1437–1460) дубора салтанати Илёсиёнро дар Бангола барқарор кард. Дар аҳди Носируддин сохтмони биноҳои замонавӣ дар кишвар, махсусан дар пойтахти Бангола – Гоур (аз 1446), зиёд гардид. Дар давраи ҳукмронии Рукниддин Борбик (1460–74), Юсуфшоҳ Шамсуддин (1474–81) ва Фатҳшоҳ (1481–87) нуфузи ҳабашиён дар дарбор боло рафта, салтанати Илёсиён таназзул ёфт. Илёсиён ба рушди илму ҳунар, забону адаби форсӣ, тиҷорат ва меъморӣ таваҷҷуҳ зоҳир намуданд ва Ғиёсуддин Аъзамшоҳ хост [[Ҳофизи Шерозӣ|Ҳофизи Шерозиро]] ба дарбори худ ҷалб кунад. Баъдан дар дарбори Илёсиён [[забони банголӣ]] нуфуз пайдо карда, осори арзишманде бо ин забон таълиф шуданд. Илёсиён ба намояндагони тасаввуф эҳтироми хосса доштанд. Намунаи осори меъмории аҳди Илёсиён – «Масҷиди одина», масҷиди «Соз Гунбаз» ва мақбараи Нур Қутби Олам то ҳол боқӣ мондаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илёсиён|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Сулолаҳо]] b2gtpwdd453gpg7hpkfuygeohmro2ta 1473928 1473926 2026-05-26T04:25:43Z VASHGIRD 8035 1473928 wikitext text/x-wiki {{Хонадони салтанатӣ}} '''Илёсиён''', '''Илёсшоҳиён''' — [[Сулола|сулолаи]] ҳукмрон дар [[Бангола]] (асрҳои 14–15). == Таърих == Асосгузори сулола ҳокими Банголаи Ғарбӣ [[Шамсуддин Илёсшоҳ]] (1345–57) — мулаққаб ба Ҳоҷӣ Илёс буд, ки дар аҳди ҳукумати ӯ Бангола муттаҳид гардид. Пас аз Илёсшоҳ писараш Сикандаршоҳ (ҳукмронӣ 1358–90) ба сари қудрат омада, тавассути писараш Ғиёсуддин Аъзамшоҳ (ҳукмронӣ 1390–1409) ба қатл расид. Ғиёсуддин бо шоҳони Ҷунпур, араб ва Чин робитаи хуб барқарор кард. Дар аҳди Ҳамзашоҳ Сайфуддин (1410–12), Боязидшоҳ Шиҳобуддин (1412–14) ва Фирӯзшоҳи II Алоуддин (1414–15) ҳукумати Илёсиён заиф шуда, шоҳони он бозичаи дасти ашроф гардиданд. Соли 1415 Алоуддин аз тарафи Роҷа Ганеш (ҳукмронӣ 1415–18) ба қатл расид ва Илёсиён тақрибан 30 сол ҳукуматро аз даст доданд. Набераи Илёсшоҳ – Маҳмудшоҳ I Носируддин (1437–1460) дубора салтанати Илёсиёнро дар Бангола барқарор кард. Дар аҳди Носируддин сохтмони биноҳои замонавӣ дар кишвар, махсусан дар пойтахти Бангола – Гоур (аз 1446), зиёд гардид. Дар давраи ҳукмронии Рукниддин Борбик (1460–74), Юсуфшоҳ Шамсуддин (1474–81) ва Фатҳшоҳ (1481–87) нуфузи ҳабашиён дар дарбор боло рафта, салтанати Илёсиён таназзул ёфт. Илёсиён ба рушди илму ҳунар, забону адаби форсӣ, тиҷорат ва меъморӣ таваҷҷуҳ зоҳир намуданд ва Ғиёсуддин Аъзамшоҳ хост [[Ҳофизи Шерозӣ|Ҳофизи Шерозиро]] ба дарбори худ ҷалб кунад. Баъдан дар дарбори Илёсиён [[забони банголӣ]] нуфуз пайдо карда, осори арзишманде бо ин забон таълиф шуданд. Илёсиён ба намояндагони тасаввуф эҳтироми хосса доштанд. Намунаи осори меъмории аҳди Илёсиён – «Масҷиди одина», масҷиди «Соз Гунбаз» ва мақбараи Нур Қутби Олам то ҳол боқӣ мондаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илёсиён|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Илёсиён| ]] [[Гурӯҳ:Сулолаҳо]] rz4fw1cofvjod9m1fw82u44krzhsdg1 1473934 1473928 2026-05-26T04:33:48Z VASHGIRD 8035 1473934 wikitext text/x-wiki {{Хонадони салтанатӣ}} '''Илёсиён''', '''Илёсшоҳиён''' — [[Сулола|сулолаи]] ҳукмрон дар [[Бангола]] (асрҳои 14–15). == Таърих == Асосгузори сулола ҳокими Банголаи Ғарбӣ [[Шамсуддин Илёсшоҳ]] (1345–57) — мулаққаб ба Ҳоҷӣ Илёс буд, ки дар аҳди ҳукумати ӯ Бангола муттаҳид гардид. Пас аз Илёсшоҳ писараш [[Сикандаршоҳ]] (ҳукмронӣ 1358–90) ба сари қудрат омада, тавассути писараш Ғиёсуддин Аъзамшоҳ (ҳукмронӣ 1390–1409) ба қатл расид. Ғиёсуддин бо шоҳони Ҷунпур, араб ва Чин робитаи хуб барқарор кард. Дар аҳди Ҳамзашоҳ Сайфуддин (1410–12), Боязидшоҳ Шиҳобуддин (1412–14) ва Фирӯзшоҳи II Алоуддин (1414–15) ҳукумати Илёсиён заиф шуда, шоҳони он бозичаи дасти ашроф гардиданд. Соли 1415 Алоуддин аз тарафи Роҷа Ганеш (ҳукмронӣ 1415–18) ба қатл расид ва Илёсиён тақрибан 30 сол ҳукуматро аз даст доданд. Набераи Илёсшоҳ – Маҳмудшоҳ I Носируддин (1437–1460) дубора салтанати Илёсиёнро дар Бангола барқарор кард. Дар аҳди Носируддин сохтмони биноҳои замонавӣ дар кишвар, махсусан дар пойтахти Бангола – Гоур (аз 1446), зиёд гардид. Дар давраи ҳукмронии [[Рукниддин Борбик]] (1460–74), Юсуфшоҳ Шамсуддин (1474–81) ва Фатҳшоҳ (1481–87) нуфузи ҳабашиён дар дарбор боло рафта, салтанати Илёсиён таназзул ёфт. Илёсиён ба рушди илму ҳунар, забону адаби форсӣ, тиҷорат ва меъморӣ таваҷҷуҳ зоҳир намуданд ва Ғиёсуддин Аъзамшоҳ хост [[Ҳофизи Шерозӣ|Ҳофизи Шерозиро]] ба дарбори худ ҷалб кунад. Баъдан дар дарбори Илёсиён [[забони банголӣ]] нуфуз пайдо карда, осори арзишманде бо ин забон таълиф шуданд. Илёсиён ба намояндагони тасаввуф эҳтироми хосса доштанд. Намунаи осори меъмории аҳди Илёсиён – «Масҷиди одина», масҷиди «Соз Гунбаз» ва мақбараи Нур Қутби Олам то ҳол боқӣ мондаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илёсиён|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Илёсиён| ]] [[Гурӯҳ:Сулолаҳо]] td738ca3j6336wb3ngh74hqdsdl96f6 0 331276 1473950 1473493 2026-05-26T04:56:21Z VASHGIRD 8035 1473950 wikitext text/x-wiki {{Минерал | Ном = Илваит | Тасвир = Ilvaite-121876.jpg | Сарлавҳа = Илваит ([[Далнегорск]], кишвари Приморский, Русия) | Формула = CaFe²⁺2</sub>Fe³⁺Si₂O₇O(OH) | Ранг = Оҳан-сиёҳ, хокистарранг-сиёҳ | Ранги Streak = Сиёҳ, ҳамвор ба сабз ё қаҳваранг табдил меёбад | Равшанӣ = Нимметаллӣ | Шаффофият = Шаффоф | Ҷудошавӣ = Тоза дар {010}, Миёна то номукаммал дар {001} ва (100) | Системаи кристалл = орторомбӣ (ромбӣ) | Параметрҳои панҷара = | Сахтӣ = 5,5-5,6 | Шикастан = нобаробар | Наҷосат = | Зичӣ = 3,99-4,05 | Индекси рефрактивӣ = | Ҳолати IMA = Эътибор G }} '''Илвайт''' — [[Минерал|минерали]] нодир. Аз номи лотинии [[ҷазираи Элба]] дар Италия гирифта шудааст. Формулаи кимиёиаш CaFe₂ +2Fe₃+[Si₂ O₇]O [OH]. == Тавсиф == Дар таркибаш 13,69% СаО, 35,2% FeO, 19,55% Fe₃O₂, 29,36% SiO₂, 2,20% H₂O, баъзан то 9% MnO мавҷуд аст. Система (сохтор)-и шӯшабандиаш ромбӣ. Шӯшаҳояш, ки асосан дар холигиҳо дучор меоянд, бештар шакли маншур ва рахи амудӣ доранд. Бештар дар шакли донагӣ, тӯдаӣ ва шуоънамуд падид омадаанд. Рангаш сиёҳи бӯртоб ё сабз. Ранги хокааш аз сабзи сиёҳгун то сиёҳи сабзранг. Ҷилояш нимфилиззӣ, равғанӣ, дар сатҳи тозааш шишагун. Сахтиаш аз рӯи ҷадвали Моос 5,5–6. Зудшикан (чарс). Вазни хоссаш 4,1–4,2. Қабатпайвандиаш (гусехташ) комил. Шикасташ ноҳамвор. Дар кислотаҳо ба осонӣ ҳал шуда, ба таҳшини фалламонанд табдил меёбад. И. дар конҳои скарнии оҳан ҳамроҳи андрадит, авгит, геденбергит, магнетит, пирит ва дигар минералҳо дучор меояд. Дар сиенитҳои нефелинӣ низ вомехӯрад. Бори аввал дар кони Рио-Марина (ҷаз. Элба) дар шакли булӯрҳои калон ёфт шудааст. Дар конҳои Норвегия, Илимауссак (Гренландияи Ғарбӣ), Урали Шимолӣ низ дучор омадааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илвайт|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Кимиё]] q970ni497deqrx8snx6c6wqdae47jpp 1473951 1473950 2026-05-26T04:57:54Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1473951 wikitext text/x-wiki {{Минерал | Ном = Илваит | Тасвир = Ilvaite-121876.jpg | Сарлавҳа = Илваит ([[Далнегорск]], кишвари Приморский, Русия) | Формула = CaFe²⁺2</sub>Fe³⁺Si₂O₇O(OH) | Ранг = Оҳан-сиёҳ, хокистарранг-сиёҳ | Ранги Streak = Сиёҳ, ҳамвор ба сабз ё қаҳваранг табдил меёбад | Равшанӣ = Нимметаллӣ | Шаффофият = Шаффоф | Ҷудошавӣ = Тоза дар {010}, Миёна то номукаммал дар {001} ва (100) | Системаи кристалл = орторомбӣ (ромбӣ) | Параметрҳои панҷара = | Сахтӣ = 5,5-5,6 | Шикастан = нобаробар | Наҷосат = | Зичӣ = 3,99-4,05 | Индекси рефрактивӣ = | Ҳолати IMA = Эътибор G }} '''Илвайт''' — [[Минерал|минерали]] нодир. Аз номи лотинии [[ҷазираи Элба]] дар Италия гирифта шудааст. Формулаи кимиёиаш CaFe₂ +2Fe₃+[Si₂ O₇]O [OH]. == Тавсиф == Дар таркибаш 13,69% СаО, 35,2% FeO, 19,55% Fe₃O₂, 29,36% SiO₂, 2,20% H₂O, баъзан то 9% MnO мавҷуд аст. Система (сохтор)-и шӯшабандиаш ромбӣ. Шӯшаҳояш, ки асосан дар холигиҳо дучор меоянд, бештар шакли маншур ва рахи амудӣ доранд. Бештар дар шакли донагӣ, тӯдаӣ ва шуоънамуд падид омадаанд. Рангаш сиёҳи бӯртоб ё сабз. Ранги хокааш аз сабзи сиёҳгун то сиёҳи сабзранг. Ҷилояш нимфилиззӣ, равғанӣ, дар сатҳи тозааш шишагун. Сахтиаш аз рӯи ҷадвали Моос 5,5–6. Зудшикан (чарс). Вазни хоссаш 4,1–4,2. Қабатпайвандиаш (гусехташ) комил. Шикасташ ноҳамвор. Дар кислотаҳо ба осонӣ ҳал шуда, ба таҳшини фалламонанд табдил меёбад. И. дар конҳои скарнии оҳан ҳамроҳи андрадит, авгит, геденбергит, магнетит, пирит ва дигар минералҳо дучор меояд. Дар сиенитҳои нефелинӣ низ вомехӯрад. Бори аввал дар кони Рио-Марина (ҷаз. Элба) дар шакли булӯрҳои калон ёфт шудааст. Дар конҳои Норвегия, Илимауссак (Гренландияи Ғарбӣ), Урали Шимолӣ низ дучор омадааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илвайт|7|муаллиф=Б. Шарифов}} * Костов И. Минералогия. М., 1971; * Ҷанобилов М. Минералогия. Д., 2012. {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Кимиё]] 4x6xicg2hfp76bexif5s15siubvlaxu 1473996 1473951 2026-05-26T06:23:42Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473996 wikitext text/x-wiki {{Минерал | Ном = Илваит | Тасвир = Ilvaite-121876.jpg | Сарлавҳа = Илваит ([[Далнегорск]], кишвари Приморский, Русия) | Формула = CaFe²⁺2</sub>Fe³⁺Si₂O₇O(OH) | Ранг = Оҳан-сиёҳ, хокистарранг-сиёҳ | Ранги Streak = Сиёҳ, ҳамвор ба сабз ё қаҳваранг табдил меёбад | Равшанӣ = Нимметаллӣ | Шаффофият = Шаффоф | Ҷудошавӣ = Тоза дар {010}, Миёна то номукаммал дар {001} ва (100) | Системаи кристалл = орторомбӣ (ромбӣ) | Параметрҳои панҷара = | Сахтӣ = 5,5-5,6 | Шикастан = нобаробар | Наҷосат = | Зичӣ = 3,99-4,05 | Индекси рефрактивӣ = | Ҳолати IMA = Эътибор G }} '''Илвайт''' — [[Минерал|минерали]] нодир. Аз номи лотинии [[ҷазираи Элба]] дар [[Итолиё|Италия]] гирифта шудааст. Формулаи кимиёиаш CaFe₂ +2Fe₃+[Si₂ O₇]O [OH]. == Тавсиф == Дар таркибаш 13,69% СаО, 35,2% FeO, 19,55% Fe₃O₂, 29,36% SiO₂, 2,20% H₂O, баъзан то 9% MnO мавҷуд аст. Система (сохтор)-и шӯшабандиаш ромбӣ. Шӯшаҳояш, ки асосан дар холигиҳо дучор меоянд, бештар шакли маншур ва рахи амудӣ доранд. Бештар дар шакли донагӣ, тӯдаӣ ва шуоънамуд падид омадаанд. Рангаш сиёҳи бӯртоб ё сабз. Ранги хокааш аз сабзи сиёҳгун то сиёҳи сабзранг. Ҷилояш нимфилиззӣ, равғанӣ, дар сатҳи тозааш шишагун. Сахтиаш аз рӯи ҷадвали Моос 5,5–6. Зудшикан (чарс). Вазни хоссаш 4,1–4,2. Қабатпайвандиаш (гусехташ) комил. Шикасташ ноҳамвор. Дар кислотаҳо ба осонӣ ҳал шуда, ба таҳшини фалламонанд табдил меёбад. Илвайт дар конҳои скарнии оҳан ҳамроҳи андрадит, авгит, геденбергит, магнетит, пирит ва дигар минералҳо дучор меояд. Дар сиенитҳои нефелинӣ низ вомехӯрад. Бори аввал дар кони Рио-Марина (ҷазираи Элба) дар шакли булӯрҳои калон ёфт шудааст. Дар конҳои Норвегия, Илимауссак (Гренландияи Ғарбӣ), Урали Шимолӣ низ дучор омадааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Илвайт|7|муаллиф=Б. Шарифов}} * Костов И. Минералогия. М., 1971; * Ҷанобилов М. Минералогия. Д., 2012. {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Кимиё]] triuyxxawtun3sq0tgjluohr5iuc0y1 0 331282 1474000 1473499 2026-05-26T06:31:33Z Сунатулло Сафарзода 108676 1474000 wikitext text/x-wiki '''Иқлими астрономӣ''', '''астроиқлим''' — маҷмӯи шароити астрономие, ки ба сифати мушоҳидаҳои [[Ахтаршиносӣ|астрономӣ]] таъсир мерасонад. Муҳимтарини онҳо шаффофияти ҳаво, дараҷаи якҷинсагии он (ба саҳеҳии тасвир таъсир мекунад), бузургии нурпошии заминавии атмосфера, пасту баландшавии ҳарорати шаборӯзии ҳаво ва неруи бод мебошад. Дар фосилаи мавҷҳои оптикӣ шаффофияти атмосфераи Замин ба қадри кофӣ мавҷуд аст: нури ситорае, ки дар самтурраъс (зенит) ҷойгир аст, ҳангоми мушоҳида кардан аз с. б. 25–50 % (ҷузви сурхи рӯшноӣ камтар, ранги осмонии охири тайф зиёдтар) суст шуда, аз баландии расадхонаи кӯҳӣ (2500–3000 аз с. б.) ба ҳисоби миёна 20% коҳиш меёбад. Дар соҳаи ултрабунафш (УБ) шаффофияти атмосфера якбора паст мешавад: барои мавҷҳои аз 280 нм кӯтоҳ он амалан шаффоф нест. Дар фосилаи инфрасурх (ИС) шаффофияти атмосфера умуман якҷинса нест: чандин рахҳои пуриқтидори фурӯбарӣ аз ҷониби молекулаҳои оксиген ва об мавҷуданд. Аз ин рӯ, барои аз фосилаи наздик мушоҳида кардани ИС телескопҳоро дар минтақаҳои баландкӯҳи хушк, масалан, дар биёбони Атакамаи Чили ё дар қуллаҳои вулканҳои қадими Ҳовойи (дар баландии бештар аз 4000 м аз с. б.) мегузоранд. Иқлими астрономиро экспедитсияҳои махсус муайян мекунанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқлими астрономӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқлим]] {{ПБ}} 67fyy585qq7ko16rcq8xaesscpicezb 0 331298 1473995 1471461 2026-05-26T06:20:16Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Нигораҳо */ тарҷумаи акс 1473995 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Мақбараи духтар''' қабри сангии давраи [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Ҳахоманишӣ]] буда, дар дашти "Миёнкуҳи Пушт Пар" -и [[Шаҳристони Даштистон]] ҷойгир аст ва яке аз ҷойҳои намоёни вилояти Бушеҳр дар ҷануби [[Эрон]] аст. Маълум нест, ки ин ёдгорӣ [[қабр]] ё ёдгории кӣ аст, фарзияҳои гуногун, аз қабри Куруши Кучак то [[Чишпиш]], [[Куруши I]], [[Ҳутусо]], [[Мондонои Модӣ]] ё хоҳари [[Куруши Бузург]], пешниҳод шудаанд, аммо ҳеҷ яке аз онҳо қатъӣ нестанд. [[Алиризои Шопӯри Шаҳбозӣ|Шопур Шоҳбозӣ]] бовар дошт, ки ин бино қабри Куруши Кучак аст. Қабри духтар дар миёнаҳои солҳои 1380 таъмир карда шуд, аммо ҳоло дар ҳолати хеле бад партофта шудааст. Ин осор ҳамчун яке аз Ёдгориҳои миллии Эрон дар ۱۱ مرداد ۱۳۷۶ бо рақами бақайдгирии 1897 сабти ном шудааст. == Ҷойгоҳ == Мақбараи духтар дар дашти "Миёнкуҳи Пушт Пар" (дар лаҳҷаи мардуми ин минтақа Бозпар номида мешавад) дар ноҳияи Эрами [[Шаҳристони Даштистон]] дар Устони [[Устони Бушаҳр|Бушеҳр]] ҷойгир аст. Дар шарқи Гур Духтар, боқимондаҳои айвони Ардашири [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] низ дида мешаванд. Ёдгориҳои дигари давраи [[Ҳахоманишӣ]] дар Даштистон Қасри Чархоб, ки як километр ҷанубу ғарби [[Берозҷон]] ҷойгир аст, Қасри Санг сиёҳ ва Қасри Бардаксияҳ дар Даштистонро дар бар мегиранд. == Меъморӣ ва хусусиятҳо == [[Акс:Gur-i_Dokhtar,_południowa_strona.jpg|мини|Акси кӯҳнаи Мақбараи духтар.]] Мақбара ба услуби Оромгоҳи [[Оромгоҳи Куруши Кабир|Куруши Бузург]] сохта шудааст, аммо дар миқёси хурдтар ва шифти он ба мақбараи [[Куруши Бузург]] монанд аст. [[Бостоншиносӣ|Бостоншиносон]] тасдиқ кардаанд, ки ин кор ба соли 600 пеш аз милод, ба давраи [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Ҳахоманишӣ]], тааллуқ дорад. Тамоми сохтор аз 24 пора санги андозаҳои гуногун сохта шудааст, ки бо пайвандҳои кабӯтаршакл ба ҳам пайваст шудаанд. Бар хилофи дигар сохторҳое, ки меъморони Ҳахоманишӣ сохтаанд, дар сохтмони ин сохтор ягон маҳлул истифода нашудааст. Дар болои ин [[мақбара]] чуқурие мавҷуд аст, ки ба чаҳорчӯба монанд аст, ки эҳтимолан дар он ҷо сангиннавишт марбут ба он гузошта шудааст. Баландии воқеии сохтор чоруним метр аст ва дар дохили камераи он ҳавзи хурде мавҷуд аст. == Таърихи кашф ва муайян намудан == Мақбараи духтарро бори аввал бостоншиноси Белгия Луис Ванденберг кофтааст (به соли 1399 кашф шудааст. Худи Ванденберг бовар дошт, ки мақбараи духтар қабри [[Чишпиш]] ё [[Куруши I]] (аҷдоди [[Куруши Бузург]]) аст, аммо баъдан [[Алиризои Шопӯри Шаҳбозӣ|Алиризо Шопур Шоҳбозӣ]], яке аз [[Бостоншиносӣ|бостоншиносони]] бузурги эронӣ, онро қабри Куруши Кучак меҳисобид. Дар бораи ин мақбара тахминҳои зиёде мавҷуданд. Мақбараи [[Мондонои Модӣ|Мондонои Модӣ,]] модари Куруш, ё [[Ҳутусо|Ҳутусо,]] духтари Куруш ва маликаи Ҳахоманишӣ, яке аз тахминҳои дигар дар бораи ин ёдгорӣ аст. Мақбараи духтар соли 1376 бо рақами 1897 дар Ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шудааст == Мутобиқати меъмории Мақбараи духтар бо қабри модари Сулаймон дар [[Посоргод]] == Шабеҳии меъмории Мақбараи духтар бо қабри мавҷуда дар Посоргод (қаблан ҳамчун қабри модари Сулаймон маъруф буд ва ба наздикӣ ба қабри [[Куруши Бузург|Куруши Ҳахоманишӣ]] нисбат дода шудааст) назаррас аст. Бо назардошти нисбат додани ҳарду қабр ба як зан дар гузориши кӯҳна (бо калимаҳои "духтар" ва "модар") ва бо назардошти эҳтимолияти баъзе муҳаққиқони муосир, ки қабри [[Посоргод]] дар асл қабри [[Косондон|Косондон,]] ҳамсари [[Куруши Бузург|Куруш]] буд, метавон гуфт, ки бо ин роҳ ва бар асоси ин мушоҳидаҳо, имкони нисбат додани Духтар ба духтари [[Косондон|Косондон,]] (яъне [[Ҳутусо|Ҳутусо,]] духтари [[Куруши Бузург]] ) тақвият меёбад. == Таъмир ва нигоҳдорӣ == Мақбараи Куруши Кучак дар аввали солҳои 1980-ум аз ҷониби гурӯҳи барқарорсозӣ таҳти роҳбарии Ҳасан Раҳсоз махсус таъмир ва барқарор карда шуд ва ба гуфтаи коршиносон, лоиҳаи Мақбараи Духтар яке аз корҳои муваффақи ин гурӯҳи барқарорсозӣ буд. Барои таъмир ва барқарор кардани мақбара, барқароркунандагон 24 порча сангро бардоштанд ва баъзе аз пораҳои ҷойивазшударо таъмир карданд ё онҳоро бо пораҳои нави санг иваз карданд. Навиштаҷотҳо дар биноҳо ва сохтмони хонаҳои деҳотӣ дар ҳудуди дараҷаи аввал ба ин макони таърихӣ вазъият ва намуди зоҳирии нохуш бахшидаанд. Аввалин дахолат аз ҷониби шӯъбаи барқи минтақавии вилоят бо насб кардани сутуни [[чароғ]] дар масофаи чор метр сурат гирифт. Дар [[соли 2012]] хабар дода шуд, ки мурғҳо, хурӯсҳо ва гӯсфандон дар дохили ин бино нигоҳ дошта мешаванд. == Нигораҳо == <gallery> Акс:Gur dokhtar 3.jpg|Намои пушти Мақбараи (қабри) духтар Акс:Gur Dokhtar2.jpg|Намои аз Мақбараи (қабри) духтар </gallery> == Ҷусторҳои марбут == * [[Оромгоҳи Куруши Кабир|Оромгоҳи Куруши Бузург]] * [[Тош-Куле]] * Тахти Говар * Мафеҷе * Мастаба == Адабиёт == * Розӣ, Абдуллоҳ. ''Аз сулолаи Миёна то аз байн рафтани сулолаи Қоҷор'', нашри 6-ум, Чопхонаи Иқбол, 1984. ; Барои хондани минбаъда * Киён Рад, Ҳусейн. ''Қабри духтар'', нашриёти Навид, Шероз, 2010. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Бушаҳр}} [[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Мақбараҳои таърихии Шаҳристони Даштистон]] [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] 0twzrx5uf45ayqi0ge7wdpssjepns8u 0 331301 1474009 1473034 2026-05-26T06:57:32Z Шухрат Саъдиев 5132 ислоҳи зербахш 1474009 wikitext text/x-wiki [[Акс:First_Iranian_national_monument.jpg|мини|375x375пкс|Аввалин ёдгории миллии Эрон: Тепаи Сулаймон (Илам)]] '''Ёдгориҳои миллии Эрон''' маҷмӯаи ёдгориҳои таърихии [[Эрон]] мебошанд, ки расман ба қайд гирифта шудаанд ва тибқи Қонуни ҳифзи ёдгориҳои миллӣ, ки аз ҷониби Маҷлиси Миллӣ дар соли 1930 қабул шудааст, ба қайд гирифта шудаанд. Тибқи ин қонун, "ҳамаи ёдгориҳои саноатӣ, биноҳо ва маконҳое, ки то охири сулолаи [[Зандиён|Занд]] дар кишвари Эрон сохта шудаанд, хоҳ манқул ва хоҳ манқул, метавонанд мувофиқи моддаи 3 ин қонун ёдгориҳои миллии Эрон ҳисобида шаванд ва таҳти ҳимоя ва назорати ҳукумат қарор доранд." Пас аз 25 сол, дар 11 баҳмани соли 1955, бо бақайдгирии [[Кохи Гулистон]], манъи бақайдгирии ёдгориҳои марбут ба [[Эрони Қоҷорӣ]] ва баъд аз он амалан бекор карда шуд. Тибқи иттилои Вазорати мероси фарҳангӣ, феҳристи ёдгориҳои миллии Эрон айни замон тақрибан 39,000 асари бақайдгирифташударо дар бар мегирад. == Бақайдгирӣ == Раванди бақайдгирӣ дар Феҳристи миллии ёдгориҳо аз панҷ марҳила иборат аст. Ёдгорӣ бояд ҳадди аққал яке аз якчанд хусусиятҳои асосиро дошта бошад: * '''А)''' Осор давраи таърихи миллӣ ё байналмилалиро бо аҳамияти ғании фарҳангӣ ва таърихӣ ифода мекунад. * '''б)''' Осор ба шахсиятҳои барҷастаи таърихи кишвар тааллуқ дорад ё бо онҳо робита дорад ё қисми ҳаёт, фаъолият ё асарҳои онҳоро ифода мекунад. * '''в)''' Осор нишондиҳандаи миллӣ ё байналмилалии пайдоиши таърихӣ ё нуқтаи гардиш дар таърихи инсон ё офаридаҳои ӯ ё ҳаракати таърихӣ мебошад. * '''D)''' Осор бояд маълумоти мукаммалро дар бораи таърих ва дониши инсоният, фарҳанг ва тамаддуни инсонӣ, таърихи илм ва санъат дар бар гирад ё дар ин соҳа дар сатҳи миллӣ ё байналмилалӣ нақши ҳалкунанда бозад. * '''д)''' Ба осор эҳтиром гузошта мешавад ё аз ҷониби мардум ва анъанаҳо таваҷҷӯҳи махсус зоҳир карда мешавад. Тибқи Қонун дар бораи таъсиси Созмони мероси фарҳангӣ, ки соли 1988 тасдиқ шудааст ва Кодекси ҷиноии исломии Эрон дар бораи ёдгориҳои таърихӣ, Созмони мероси фарҳангӣ масъули муайян кардани ёдгориҳое мебошад, ки қодир ба ҳифз ва сабти ном дар рӯйхати ёдгориҳои миллии кишвар мебошанд. Дар банди шашуми моддаи 3 Оинномаи Созмони мероси фарҳангӣ, ки соли 1988 тасдиқ шудааст, дар бораи тавсифи вазифаҳои ин созмон ба таври возеҳ гуфта шудааст, ки "бақайдгирии ёдгориҳои арзишманди манқул ва ғайриманқули фарҳангӣ-таърихии кишвар дар рӯйхати ёдгориҳои миллӣ ва рӯйхатҳои дахлдор" яке аз вазифаҳои ин созмон мебошад. == Имтиёзоти бақайдгирӣ == Тибқи қонун, биноҳо ва маконҳое, ки дар Феҳристи ёдгориҳои миллӣ сабти ном шудаанд, аз пардохти ҳаққи хизматрасонии коммуналӣ озоданд: Моддаи якум - Ҳамаи биноҳо, маконҳо ва маконҳои таърихӣ, ки дар моликият ё моликияти Созмони мероси фарҳангии миллӣ қарор доранд ва биноҳо ва маконҳое, ки дар моликият ё моликияти шахсони воқеӣ ё ҳуқуқӣ қарор доранд ва мувофиқи қонунҳои дахлдор дар Феҳристи ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шудаанд ё хоҳанд шуд, инчунин осорхонаҳо таҳти сарпарастии созмони дар боло зикршуда аз пардохти ҳама гуна ҳаққи хизматрасонии коммуналӣ озоданд. == Таърихи бақайдгирӣ == [[18 ноябр]]<nowiki/>и [[соли 1932]], қоидаҳои иҷроияи Қонуни ёдгориҳои қадимӣ дар чор боб тасдиқ карда шуданд, ки мувофиқи онҳо ёдгориҳои миллии [[Эрони Қоҷорӣ]] дар ин рӯихат ҷой надоштанд. [[13 декабр]]<nowiki/>и [[соли 1934]], қонуни нави ёдгориҳои миллии Эрон тасдиқ карда шуд, ки мувофиқи он, ҳифз ва барқарорсозии ёдгориҳои давраи Қоҷор, ки хусусияти давлатӣ доштанд, инчунин ба Қонуни ёдгориҳои қадимӣ дар соли 1930 дохил карда шуданд. [[Қонун]] дар бораи ҳифзи ёдгориҳои қадимӣ барои ҳар гуна зарар ба ёдгориҳои миллӣ ё амалҳое, ки дар наздикии онҳо «ноустувории пояи онҳо ё тағйири намуди зоҳирӣ»-ро ба вуҷуд меоранд, ҷарима аз панҷоҳ то як ҳазор туман муқаррар мекард. Фурӯши ин [[Ёдгориҳои бостонӣ|ёдгориҳо]] бе огоҳӣ ё иҷозати [[ҳукумат]] ба маблағи баробар ба нархи фурӯш [[ҷарима]] мешуд. Ин қонун кофтани заминҳо ва истихроҷи ёдгориҳои миллиро ҳуқуқи истисноии давлат эълон мекард. Соҳибони замини хусусӣ ҳақ надоштанд, ки иҷозати кофтуковро рад кунанд ва танҳо метавонистанд ҷубронпулиро барои замине, ки аз истифода маҳрум карда буданд ё зарари эҳтимолӣ талаб кунанд. Агар кашфиётчии дигаре ғайр аз [[давлат]] ёдгории миллиро кашф кунад, давлат метавонист то даҳ [[ашё]]<nowiki/>и кашфшударо бо салоҳдиди худ ба даст орад ва нисфи боқимондаро ба кашфкунанда диҳад ва нисфи дигарашро мусодира кунад. [[Ашёи тақсимнашаванда|Ашёҳое]], ки саҳми давлат буданд, бояд дар коллексияҳо ва [[Осорхона|осорхонаҳо]]<nowiki/>и давлатӣ нигоҳ дошта мешуданд ва фурӯши онҳо [[манъкунии маъмурӣ]] буд. Соли 1401, Маркази тадқиқотии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ дар гузорише зарурати тағйир додани қонуни дар боло зикршударо бо якчанд сабаб, аз қабили имконияти аз ҷониби Додгоҳи адлияи маъмурӣ хориҷ кардани ёдгориҳои миллӣ аз феҳрист, камбудиҳо дар меъёрҳои эътироф, номуайянии раванди бақайдгирӣ ва зарурати илова кардани мисолҳо дар баробари меъёрҳо, баррасӣ кард. [https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1744424] Баъдан, лоиҳае бо номи "Лоиҳаи тағйирот ба моддаҳои (1) то (4)-и Қонун дар бораи ҳифзи ёдгориҳои миллӣ" дар санаи 2 Мордоди соли 1401 бо имзои 25 намоянда эълон шуд, ки дар он эътирозҳои дар боло зикршуда бо тамаркуз ба ёдгориҳои ғайриманқул баррасӣ шуданд. Ин лоиҳа айни замон ба Комиссияи фарҳангии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ фиристода шудааст ва дар оянда баррасӣ мешавад. <ref>[https://rc.majlis.ir/fa/legal_draft/show/1751644]</ref> [[14 сентябр]]<nowiki/>и [[соли 1933]] аввалин гурӯҳи ёдгориҳои миллии Эрон ба қайд гирифта шуданд. Аввалин ёдгори Сулаймонтеппа (Илам) буд, ки аз ҷониби Андре Годар муаррифӣ шуда буд ва дар рӯйхати ёдгориҳои миллӣ сабти ном шуда буд. То охири давраи [[Ризошоҳ Паҳлавӣ|Ризошоҳ]] 340 ва то охири давраи Паҳлавӣ 1633 ёдгорӣ дар рӯихати ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шуда буданд. Аз миёнаҳои солҳои 1970-ум, бо суръат гирифтани раванди бақайдгирии ёдгориҳои миллӣ, раванди нобуд кардани ёдгориҳои таърихӣ низ шиддат гирифт ва соҳибони ёдгориҳои таърихӣ пеш аз бақайдгирӣ онҳоро нобуд кардан гирифтанд. Бисёре аз соҳибон инчунин тавассути Додгоҳи маъмурии [[адлия]] чораҳо андешиданд. [https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1677730] Соли 1401, Маркази тадқиқотии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ дар гузорише зарурати тағйир додани қонуни дар боло зикршударо бо якчанд сабаб, аз қабили имконияти аз ҷониби Додгоҳи адлияи маъмурӣ хориҷ кардани ёдгориҳои миллӣ аз феҳрист, камбудиҳо дар меъёрҳои эътироф, номуайянии раванди бақайдгирӣ ва зарурати илова кардани мисолҳо дар баробари меъёрҳо, баррасӣ кард. <ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1744424]</ref> Баъдан, лоиҳае бо номи "Лоиҳаи тағйирот ба моддаҳои (1) то (4)-и Қонун дар бораи ҳифзи ёдгориҳои миллӣ" дар санаи 2 Мордоди соли 1401 бо имзои 25 намоянда эълон шуд, ки дар он эътирозҳои дар боло зикршуда бо тамаркуз ба ёдгориҳои ғайриманқул баррасӣ шуданд. Ин лоиҳа айни замон ба Комиссияи фарҳангии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ фиристода шудааст ва дар оянда баррасӣ мешавад. [https://rc.majlis.ir/fa/legal_draft/show/1751644] == Таснифоти ёдгориҳои миллии Эрон аз рӯи устонҳо == * [[فهرست آثار ملی استان آذربایجان شرقی|آذربایجان شرقی]] * [[فهرست آثار ملی استان آذربایجان غربی|آذربایجان غربی]] * [[فهرست آثار ملی استان مازندران|مازندران]] * [[فهرست آثار ملی استان اصفهان|اصفهان]] * [[فهرست آثار ملی استان البرز|البرز]] * [[فهرست آثار ملی استان ایلام|ایلام]] * [[فهرست آثار ملی استان بوشهر|بوشهر]] * [[فهرست آثار ملی استان تهران|تهران]] * [[فهرست آثار ملی استان چهارمحال و بختیاری|چهارمحال و بختیاری]] * [[فهرست آثار ملی استان خراسان جنوبی|خراسان جنوبی]] * [[فهرست آثار ملی استان خراسان رضوی|خراسان رضوی]] * [[فهرست آثار ملی استان خراسان شمالی|خراسان شمالی]] * [[فهرست آثار ملی استان خوزستان|خوزستان]] * [[فهرست آثار ملی استان زنجان|زنجان]] * [[فهرست آثار ملی استان سمنان|سمنان]] * [[فهرست آثار ملی استان سیستان و بلوچستان|سیستان و بلوچستان]] * [[فهرست آثار ملی استان فارس|فارس]] * [[فهرست آثار ملی استان قزوین|قزوین]] * [[فهرست آثار ملی استان قم|قم]] * [[فهرست آثار ملی استان کردستان|کردستان]] * [[فهرست آثار ملی استان کرمان|کرمان]] * [[فهرست آثار ملی استان کرمانشاه|کرمانشاه]] * [[فهرست آثار ملی استان کهگیلویه و بویراحمد|کهگیلویه و بویراحمد]] * [[فهرست آثار ملی استان گلستان|گلستان]] * [[فهرست آثار ملی استان گیلان|گیلان]] * [[فهرست آثار ملی استان لرستان|لرستان]] * [[فهرست آثار ملی استان اردبیل|اردبیل]] * [[فهرست آثار ملی استان مرکزی|مرکزی]] * [[فهرست آثار ملی استان هرمزگان|هرمزگان]] * [[فهرست آثار ملی استان همدان|همدان]] * [[فهرست آثار ملی استان یزد|یزد]] == Ҷусторҳои марбут == * Феҳристи аввалин ёдгориҳои миллии ба қайд гирифташуда дар Эрон * Донишномаи таърихи меъмории Эроншаҳр == Манобеъ == * [https://www.mcth.ir/ Вебсайти Вазорати мероси фарҳангӣ. Сайёҳӣ ва ҳунарҳои дастии Эрон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200625091905/https://mcth.ir/ |date=2020-06-25 }} * [https://web.archive.org/web/20120729160717/http://www.nlai.ir/Default.aspx?tabid=2664 Созмони бойгонӣ ва китобхонаи миллии Ҷумҳурии Исломии Эрон] * «فهرست آثار ملی ایران» . Донишномаи таърихи меъмории Эроншаҳр (Академияи санъат). 18 ноябри соли 2011. Бойгонӣ аз нусхаи аслӣ дар 6 октябри соли 2019. Гирифта шудааст 13 октябри соли 2019. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]] [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]] [[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]] [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] 9i0wvbg3f4ovjf2hxn27mpwq7n5en9p 14 331303 1474007 1471367 2026-05-26T06:44:43Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Гурӯҳ:Сохтумонҳо ва созмонҳои таърихӣ дар Эрон]] to [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]]: ивази номи гурӯҳ 1471367 wikitext text/x-wiki Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот дар Эрон [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот дар Эрон]] e8h8l8dzlggz3ucvpcmtef74tq6jeko 0 331393 1473968 1473827 2026-05-26T05:13:47Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473968 wikitext text/x-wiki '''Иқтидори электрӣ''' — корест, ки ҷараёни электрӣ дар воҳиди вақт анҷом медиҳад. Иқтидори электрӣ дар занҷири ҷараёни электрии доимӣ ба ҳосили зарби шиддати электрӣ U (бо волтҳо) ба қувваи ҷараён I (бо [[Ампер|амперҳо]]) баробар мебошад. Дар занҷири ҷараёни тағйирёбанда иқтидори лаҳзаӣ, фаъол, реактивӣ ва пурраро фарқ мекунанд. Иқтидори электрии лаҳзаӣ ба ҳосили зарби қиматҳои лаҳзаии U ва I баробар аст. Иқтидори электрии фаъол қимати дар як давраи муайяни вақт миёнаи иқтидори лаҳзаии ҷараёни тағйирёбанда мебошад; суръати табдили энергияи электриро ба намуди дигари [[энергия]] (масалан, ба энергияи ҳароратӣ, рӯшноӣ, механикӣ) тавсиф медиҳад. Дар занҷирҳои ҷараёни якфазаӣ (синусоидӣ) Иқтидори электрии фаъол P = UIcosφ, барои ҷараёни сефазаӣ P = 3 – √ UIcosφ мебошад. Дар ин ҷо U ва I – қиматҳои ҷории (миёнаи квадратӣ дар як давра)-и шиддат ва қувваи ҷараён, φ – кунҷи ғеҷиши фазаҳои байни I ва U. Иқтидори электрии фаъолро тавассути I ё U ва муқовимати фаъоли [[занҷири электрӣ]] r ё ноқилият G бо формулаи P = I2r = U2G ҳисоб кардан мумкин аст. Дар занҷири электрии дилхоҳ иқтидори электрии фаъол ба ҳосили ҷамъи иқтидорҳои қитъаҳои алоҳидаи занҷир баробар аст. Воҳиди иқтидори электрии фаъол – ватт. Иқтидори электрии реактивӣ суръати ҷамъшавии энергияро дар [[Конденсатор|конденсаторҳо]] ва ғалтакҳои индуктивият, инчунин мубодилаи энергияро дар байни қитъаҳои занҷири электрӣ (аз ҷумла, байни [[Генератори барқ|генератор]] ва қабулкунак) тавсиф медиҳад. Дар занҷирҳои ҷараёни синусоидӣ иқтидори электрии реактивӣ Q = UIsinφ аст. Воҳиди иқтидори реактивӣ – вар. Иқтидори электрии пурра иқтидореро тавсиф медиҳад, ки ба занҷир манбаи ҷараёни тағйирёбанда медиҳад. Барои занҷирҳои ҷараёни тағйирёбанда (синусоидӣ) иқтидори пурра бо Иқтидори электрии фаъол ва реактивӣ бо таносуби S = √P2 + Q2 = UI алоқаманд мебошад. Воҳиди иқтидори электрии пурра – волт-ампер (В•А). Барои занҷирҳои ғайрисинусоидӣ иқтидори электрӣ ба ҳосили ҷамъи миёнаи иқтидорҳои ҳармоникҳои алоҳида баробар аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтидори электрӣ|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] 5rxrln3sg3bcev0s18ehubesnfk6der 1473969 1473968 2026-05-26T05:17:56Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473969 wikitext text/x-wiki '''Иқтидори электрӣ''' — корест, ки ҷараёни электрӣ дар воҳиди вақт анҷом медиҳад. Иқтидори электрӣ дар занҷири ҷараёни электрии доимӣ ба ҳосили зарби шиддати электрӣ U (бо волтҳо) ба қувваи ҷараён I (бо [[Ампер|амперҳо]]) баробар мебошад. Дар занҷири ҷараёни тағйирёбанда иқтидори лаҳзаӣ, фаъол, реактивӣ ва пурраро фарқ мекунанд. Иқтидори электрии лаҳзаӣ ба ҳосили зарби қиматҳои лаҳзаии U ва I баробар аст. Иқтидори электрии фаъол қимати дар як давраи муайяни вақт миёнаи иқтидори лаҳзаии ҷараёни тағйирёбанда мебошад; суръати табдили энергияи электриро ба намуди дигари [[энергия]] (масалан, ба энергияи ҳароратӣ, рӯшноӣ, механикӣ) тавсиф медиҳад. Дар занҷирҳои ҷараёни якфазаӣ (синусоидӣ) иқтидори электрии фаъол P = UIcosφ, барои ҷараёни сефазаӣ P = 3 – √ UIcosφ мебошад. Дар ин ҷо U ва I – қиматҳои ҷории (миёнаи квадратӣ дар як давра)-и шиддат ва қувваи ҷараён, φ – кунҷи ғеҷиши фазаҳои байни I ва U. Иқтидори электрии фаъолро тавассути I ё U ва муқовимати фаъоли [[занҷири электрӣ]] r ё ноқилият G бо формулаи P = I2r = U2G ҳисоб кардан мумкин аст. Дар занҷири электрии дилхоҳ иқтидори электрии фаъол ба ҳосили ҷамъи иқтидорҳои қитъаҳои алоҳидаи занҷир баробар аст. Воҳиди иқтидори электрии фаъол – ватт. Иқтидори электрии реактивӣ суръати ҷамъшавии энергияро дар [[Конденсатор|конденсаторҳо]] ва ғалтакҳои индуктивият, инчунин мубодилаи энергияро дар байни қитъаҳои занҷири электрӣ (аз ҷумла, байни [[Генератори барқ|генератор]] ва қабулкунак) тавсиф медиҳад. Дар занҷирҳои ҷараёни синусоидӣ иқтидори электрии реактивӣ Q = UIsinφ аст. Воҳиди иқтидори реактивӣ – вар. Иқтидори электрии пурра иқтидореро тавсиф медиҳад, ки ба занҷир манбаи ҷараёни тағйирёбанда медиҳад. Барои занҷирҳои ҷараёни тағйирёбанда (синусоидӣ) иқтидори пурра бо иқтидори электрии фаъол ва реактивӣ бо таносуби S = √P2 + Q2 = UI алоқаманд мебошад. Воҳиди иқтидори электрии пурра – волт-ампер (В•А). Барои занҷирҳои ғайрисинусоидӣ иқтидори электрӣ ба ҳосили ҷамъи миёнаи иқтидорҳои ҳармоникҳои алоҳида баробар аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтидори электрӣ|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] bhcwu8tizyrg40kpb7ixox2pqt1sol3 0 331400 1473975 1473831 2026-05-26T05:31:22Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473975 wikitext text/x-wiki '''Иқтисодиёти саноат''' — соҳаи [[илми иқтисод]], ки [[Саноат (иқтисод)|саноатро]] ҳамчун низоми томи соҳаҳо, [[Корхона|корхонаҳо]] ва [[Ташкилот|ташкилотҳо]] (иттиҳодияҳо)-и ба ҳам алоқаманд меомӯзад. Иқтисодиёти саноат шаклҳои зоҳиршавии объективии қонунҳои иқтисодиро дар саноат омӯхта, низом ва усулҳои хоҷагидориро бо мақсади баланд бардоштани самаранокӣ, сифат, нишондиҳандаҳои кори ҳама соҳаҳо ва бандҳои истеҳсолоти саноатӣ таҳия мекунад. Иқтисодиёти саноат иқтисодиёти соҳаҳои гуногун (коркарди ангиштсанг, [[нафт]], истихроҷи [[газ]], [[Саноати сабук ва коркарди пиллаи ҶТ|саноати сабук]], [[кимиё]], хӯрокворӣ, [[барқ]], [[Металлургияи ранга|металлургия]], [[мошинсозӣ]] ва ғ.)-ро дар бар мегирад, ки ҳар кадоми онҳо хусусиятҳои иқтисодии таъйиноти маҳсулот, асос (база)-и моддӣ-техникӣ, ҳайати коргарон, робитаҳои байнисоҳавӣ ва тафовутҳои соҳавӣ дар сохтори фондҳои асосӣ ва гардон, хароҷоти истеҳсолот, навъи корхона (вобаста ба ҳаҷм, дараҷаи тахассуснокӣ ва ғ., ҷойгиршавӣ дар ҳудуди кишвар, вобаста ба хусусияти ташкили меҳнат ва истеҳсолот)-ро таҳқиқ мекунанд. Вобаста ба мушкил будани фаъолияти истеҳсолӣ-хоҷагидорӣ дар ташкилотҳои саноатии муосир иқтисодиёти ташкилот ҳамчун фанни илмии алоҳида ба ҳисоб гирифта шудааст (бо унвони «Ташкил, банақшагирӣ ва роҳбарии муассиса»), ки маҷмӯи масъалаҳои фаъолияти иқтисодии ташкилот (иттиҳодия) ва роҳбарии қисми хоҷагидории он аз тарафи [[давлат]], усулҳои мувофиқ омадани ҳама қисматҳои раванди истеҳсолотро бо мақсади истифодаи самараноки онҳо баррасӣ мекунад. Иқтисодиёти саноат бо як қатор соҳаҳои донишҳои ба ҳам наздик – банақшагирии хоҷагии халқ, баҳисобгирӣ, фаъолияти иқтисодӣ, ҷуғрофиёи иқтисодӣ, молия ва қарз, нархгузорӣ, ҳамчунин бо [[илмҳои техникӣ]] ва [[риёзӣ]] алоқаманд аст. Оид ба масъалаҳои иқтисодиёти саноат дар муассисаҳои соҳавии академию илмӣ ва муассисаҳои таҳсилоти олии кишвар таҳқиқот бурда мешавад. Дар Институти иқтисодиёт ва демографияи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, факултаҳои иқтисодии мактабҳои олии ҷумҳурӣ оид ба масъалаҳои иқтисодиёти саноат корҳои илмӣ анҷом дода мешаванд. Дар як қатор муассисаҳои таҳсилоти олии техникӣ кафедраҳои иқтисодиёти саноати умумӣ ва иқтисодиёти соҳаҳои ҷудогонаи саноат фаъолият мекунанд, ки доир ба масъалаҳои [[иқтисодиёт]], банақшагирӣ, ташкил ва роҳбарии истеҳсолоти саноатӣ таҳқиқоти илмӣ мебаранд. Самтҳои асосии таҳқиқоти илмӣ: масъалаҳои самаранокии чорабиниҳои истеҳсолӣ-хоҷагидорӣ, истифодаи оқилонаи [[захираҳои табиӣ]] ҳамчун манбаи ашёи хоми саноат, масъалаҳои самаранокии қарорҳои хоҷагӣ ва нақшавӣ ва усулҳои такмили роҳбарии истеҳсолоти саноатӣ, шохаҳои он, иттиҳодия ва [[Муассиса|муассисаҳо]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти саноат|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] tcvqnmx8g0a54imqf8je3lztb8nguy3 0 331401 1473978 1473830 2026-05-26T05:39:07Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473978 wikitext text/x-wiki '''Иқтисодиёти сохтмон''' — соҳаи илми иқтисод, ки қонунмандиҳои инкишоф ва самаранокии сохтмони асосиро меомӯзад. Иқтисодиёти сохтмон масъалаҳои ташкили шаклҳои роҳбарӣ – махсусгардонӣ, муттаҳидкунӣ ([[кооператсия]]), консентратсия, якҷоякунӣ, ташкили иттиҳодияҳои истеҳсолиро баррасӣ намуда, банақшагирии маблағгузории асосиро ба сохтмон, аз ҷумла пешгӯӣ, банақшагирии дурнамо, дарозмуддат, солона, фаврӣ, ҳамчунин сохтор, ҷойгиршавӣ, [[иқтисод]] ва ба ноҳияҳо ҷудокуниро меомӯзад. Вазифаи асосии иқтисодиёти сохтмон асосноккунии гузариш ба банақшагирӣ ва баҳодиҳии фаъолияти ташкилотҳои сохтмонӣ аз рӯи объектҳои сохтмонии анҷомёфта ва ба фармоишгар супоридашуда мебошад. Иқтисодиёти сохтмон иқтисод, самаранокии маблағгузориҳои асосӣ ва пешравии илмӣ-техникиро дар сохтмон (омилҳо, меъёрҳо, нишондодҳо, маҳакҳо) ҳамчун шартҳои ҳалкунандаи пешрафти маҳсулнокии меҳнат, афзоиши фондҳо, беҳтаркунии истифодаи [[Захираҳои молӣ|захираҳои моддӣ]], суръат бахшидан ба афзоиши иқтидорҳои истеҳсолӣ (дар навбати аввал аз ҳисоби таҷдиди воситаҳои техникӣ ва азнавсозии [[корхона]]), фаъолгардонии корхона ва ноил шудан ба нишондиҳандаҳои техникӣ-иқтисодиро таҳқиқ мекунад. Иқтисодиёти сохтмон бо таҳияи асосҳои иқтисодии банақшагирии сохтмон, муайянкунии намуди сохтмон, саноатикунонии он бо дар назар доштани омилҳои вақт, [[экология]], шаҳрсозӣ, шароити сохтмон, таъсири иҷтимоӣ-иқтисодӣ, инчунин паст кардани нархи сметавӣ ва маблағгузории асосии нисбӣ сари кор дорад. Соҳаи муҳимми иқтисодиёти сохтмон таъсиси асос (база)-и меъёрӣ – системаи меъёрҳои арзишӣ ва табиии ба ҳам алоқаманд (нақшавӣ, истеҳсолӣ, сметавӣ, [[Ҳисоб|ҳисобӣ]], [[Омор|оморӣ]] ва ғ.) бо мақсади танзими техникӣ-иқтисодии истеҳсолоти сохтмон дар ҳама зинаҳои раванди маблағгузорӣ ва назорати он аст. Иқтисодиёти сохтмон захираҳои асосии сохтмон ва самаранокии истифодаи онҳоро бо дар назар доштани масъалаҳои пешрафти асоси моддӣ-техникӣ, фондҳои истеҳсолии асосӣ, фондҳо, такрористеҳсоли онҳо, ташаккул ва банизомдарории воситаҳои гардони сохтмон, [[Саноат (иқтисод)|саноат]], тайёркунӣ ва истифодаи [[Мутахассис|мутахассисон]], ташкил ва баландбардории маҳсулнокии меҳнат, такмили низоми музди маош, инчунин ташкили таъминоти моддӣ-техникӣ ва маҷмӯъгардониро меомӯзад. Иқтисодиёти сохтмон усули иқтисодии хоҷагидорӣ ва ҳавасмандкуниро дар сохтмони асосӣ; ҳисоби хоҷагидорӣ, [[маблағгузорӣ]] ва қарздиҳии сохтмон, низоми ҳисобкунӣ байни иштирокдорони раванди сохтмонро бо дар назар доштани вазифаҳои мустаҳкамкунии нақши омили иқтисодӣ, ҳавасмандиро дар пешравии дастовардҳои илму техника асоснок мекунад. Иқтисодиёти сохтмон бо банақшагирии хоҷагии халқ ва як қатор фанҳои махсуси иқтисодӣ (молия ва қарз, омор, баҳисобгирӣ, ҳисоби муҳосибӣ, таҳлили фаъолияти хоҷагидорӣ ва ғ.), инчунин бо илмҳое, ки самти истеҳсолӣ-техникии сохтмонро меомӯзанд, алоқаманд аст. Он ҳамчун заминаи методологӣ барои муайянсозии самаранокии қарорҳои техникӣ дар раванди лоиҳазосии объектҳои сохтмон ва анҷом додани корҳои сохтмонӣ-васлкунӣ хидмат мекунад. Масъалаҳои иқтисодиёти сохтмон дар ҷумҳурии мо дар факултаи сохтмон ва меъмории [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон|ДТТ ба номи акад. М. С. Осимӣ]] ва дигар мактабҳои олии ҷумҳурӣ ҳамчун фанни таълимӣ омӯхта шуда, мавриди пажӯҳишу таҳқиқот қарор мегиранд. Ниҳодҳои пажӯҳишии иқтисодӣ (озмоишгоҳҳо, шуъбаҳо) қариб дар ҳамаи институтҳои лоиҳакашӣ ва илмӣ-таҳқиқотӣ, ки дар соҳаҳои гуногуни сохтмони асосӣ кор мекунанд, низ мавҷуданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти сохтмон|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] {{ПБ}} d77463n3nvu0rc4zbpsoe81pta6cwmq 0 331414 1473981 1473832 2026-05-26T05:47:37Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473981 wikitext text/x-wiki '''Иқтисодиёти рақамӣ''', '''иқтисодиёти электронӣ''', '''бахши иқтисодиёт''' — фаъолияти иқтисодии бар [[технологияҳои рақамӣ]] асосёфта. Иқтисодиёти рақамӣ раванди ҷаҳонӣ буда, аз низоми муносибатҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангие, ки технологияҳои рақамиро истифода мекунад, иборат мебошад. Ба иқтисодиёти рақамӣ на танҳо таҳия ва фурӯши таъминоти барномавӣ, балки фурӯши молҳои электронӣ ва хидматрасониҳое низ дохил мешаванд, ки бо [[тиҷорати электронӣ]] анҷом мепазиранд. Ҳоло дар аксар давлатҳо савдои электронӣ (харидуфурӯши мол ва хидматрасонӣ тавассути [[Интернет-мағоза|интернет-мағозаҳо]], масалан, [[Alibaba Group]] ) маъмул аст. Дар ҳисобу пардохти маблағи хидматрасонӣ ва молҳои электронӣ аксар вақт пулҳои электрониро истифода мебаранд. Соли 1995 олими амрикоӣ Николас Негропонте бори аввал гузариш аз коркарди атомҳо ба коркарди битҳоро истифода ва мафҳуми «Иқтисодиёти рақамӣ»-ро дар илм ворид кард. Ӯ норасоиҳои молҳои классикӣ (вазн, ашё, нақлиёт) ва афзалияти иқтисодиёти нав (мавҷуд набудани вазни мол, маҷозӣ будан, интиқоли лаҳзавии ҷаҳонӣ ва ғ.)-ро қайд намуд. Унсурҳои асосии иқтисодиёти рақамиро тиҷорати электронӣ, банкинги электронӣ, пардохтҳои электронӣ, тарғиботи интернетӣ, интернет-бозиҳо ташкил медиҳанд. Яке аз коршиносони маъруф дар соҳаи иқтисодиёти рақамӣ ширкати «The Boston Consulting Group (BCG)» мебошад, ки тибқи арзёбии он соли 2010 ҳаҷми «интернет-иқтисодиёт»-и 20 давлати пешрафтаи ҷаҳон тақрибан 2,3 триллион доллар, яъне 4,1 дарсади [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]]-и ин давлатҳоро ташкил додааст. Соли 2013 ҳаҷми умумии иқтисодиёти рақамӣ 20,4 млрд доллар буда, 13,8 дарсади савдои ҷаҳониро ташкил кардааст. Иқтисодиёти рақамӣ соҳаҳои тандурустӣ, маориф, интернет-банкинг (пардохти маблағҳои коммуналӣ ва дигар хидматрасониҳо)-ро дар бар мегирад. Ҳоло аксари ҳуҷҷатҳо ва алоқа (коммуникатсия)-ҳо ба ҳомилони рақамӣ гузаронида шудаанд. Дар иқтисодиёти рақамӣ табодули додаҳо (иттилоот) дар замони воқеӣ ба амал омада, ин ҳолат боиси кам шудани хароҷот, рушди иқтисодӣ, ташкил кардани ҷойҳои кории иловагӣ, баланд шудани сатҳи хидматрасониҳо (аз ҷумла хидматрасониҳои давлатӣ) мегарданд. Масалан, ҷорӣ кардани интиқоли рақамии маблағҳо барои 90 дарсад паст шудани арзиши интиқоли пул тавассути бонкҳо имкон дод. Барои рушди иқтисодиёти рақамӣ [[инноватсия]] (маҳсулоти инноватсионӣ), хадамот, равандҳои ҳамгироӣ ёрӣ мерасонанд. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои табодули санадҳо стандартҳои имзои электронӣ қабул карда шуда, барои тамос бо давлат заминаи электронӣ ташкил дода мешавад (нигар [[Ҳукумати электронӣ]]), ки барои ин шаҳрвандон бояд бо алоқаи баландсуръати рақамии арзон пурра таъмин карда шаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти рақамӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] {{ПБ}} 1izbpbquser5ep4uln3o6skkhlfa1n5 1473982 1473981 2026-05-26T05:48:08Z Сунатулло Сафарзода 108676 1473982 wikitext text/x-wiki '''Иқтисодиёти рақамӣ''', '''иқтисодиёти электронӣ''', '''бахши иқтисодиёт''' — фаъолияти иқтисодии бар [[технологияҳои рақамӣ]] асосёфта. Иқтисодиёти рақамӣ раванди ҷаҳонӣ буда, аз низоми муносибатҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангие, ки технологияҳои рақамиро истифода мекунад, иборат мебошад. Ба иқтисодиёти рақамӣ на танҳо таҳия ва фурӯши таъминоти барномавӣ, балки фурӯши молҳои электронӣ ва хидматрасониҳое низ дохил мешаванд, ки бо [[тиҷорати электронӣ]] анҷом мепазиранд. Ҳоло дар аксар давлатҳо савдои электронӣ (харидуфурӯши мол ва хидматрасонӣ тавассути [[Интернет-мағоза|интернет-мағозаҳо]], масалан, [[Alibaba Group]] ) маъмул аст. Дар ҳисобу пардохти маблағи хидматрасонӣ ва молҳои электронӣ аксар вақт пулҳои электрониро истифода мебаранд. Соли 1995 олими амрикоӣ Николас Негропонте бори аввал гузариш аз коркарди атомҳо ба коркарди битҳоро истифода ва мафҳуми «иқтисодиёти рақамӣ»-ро дар илм ворид кард. Ӯ норасоиҳои молҳои классикӣ (вазн, ашё, нақлиёт) ва афзалияти иқтисодиёти нав (мавҷуд набудани вазни мол, маҷозӣ будан, интиқоли лаҳзавии ҷаҳонӣ ва ғ.)-ро қайд намуд. Унсурҳои асосии иқтисодиёти рақамиро тиҷорати электронӣ, банкинги электронӣ, пардохтҳои электронӣ, тарғиботи интернетӣ, интернет-бозиҳо ташкил медиҳанд. Яке аз коршиносони маъруф дар соҳаи иқтисодиёти рақамӣ ширкати «The Boston Consulting Group (BCG)» мебошад, ки тибқи арзёбии он соли 2010 ҳаҷми «интернет-иқтисодиёт»-и 20 давлати пешрафтаи ҷаҳон тақрибан 2,3 триллион доллар, яъне 4,1 дарсади [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]]-и ин давлатҳоро ташкил додааст. Соли 2013 ҳаҷми умумии иқтисодиёти рақамӣ 20,4 млрд доллар буда, 13,8 дарсади савдои ҷаҳониро ташкил кардааст. Иқтисодиёти рақамӣ соҳаҳои тандурустӣ, маориф, интернет-банкинг (пардохти маблағҳои коммуналӣ ва дигар хидматрасониҳо)-ро дар бар мегирад. Ҳоло аксари ҳуҷҷатҳо ва алоқа (коммуникатсия)-ҳо ба ҳомилони рақамӣ гузаронида шудаанд. Дар иқтисодиёти рақамӣ табодули додаҳо (иттилоот) дар замони воқеӣ ба амал омада, ин ҳолат боиси кам шудани хароҷот, рушди иқтисодӣ, ташкил кардани ҷойҳои кории иловагӣ, баланд шудани сатҳи хидматрасониҳо (аз ҷумла хидматрасониҳои давлатӣ) мегарданд. Масалан, ҷорӣ кардани интиқоли рақамии маблағҳо барои 90 дарсад паст шудани арзиши интиқоли пул тавассути бонкҳо имкон дод. Барои рушди иқтисодиёти рақамӣ [[инноватсия]] (маҳсулоти инноватсионӣ), хадамот, равандҳои ҳамгироӣ ёрӣ мерасонанд. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои табодули санадҳо стандартҳои имзои электронӣ қабул карда шуда, барои тамос бо давлат заминаи электронӣ ташкил дода мешавад (нигар [[Ҳукумати электронӣ]]), ки барои ин шаҳрвандон бояд бо алоқаи баландсуръати рақамии арзон пурра таъмин карда шаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иқтисодиёти рақамӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]] {{ПБ}} 2r85ntvlqq442mo3fhx4t6otu4inmpx 0 331477 1473909 1472915 2026-05-26T03:05:58Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1473909 wikitext text/x-wiki {{Ёдмон}} '''Бурҷи Радкан''' ёдгории таърихӣ буда, дар 74 км шимоли [[Машҳад]] ва 26 км шимолу ғарби [[Чинарон|Чиноран]] ҷойгир аст. Бурҷи Радкан бо баландии 25 метр, ки бо корпуси силиндрӣ ва гунбади конусӣ сохта шудааст, ёдгории таърихӣ буда, ба асри 7-и ҳиҷрӣ тааллуқ дорад. Намуди берунии бино 12-тарафа то баландии 3 метр буда, дар зери гунбаз 36 тарқиш ё нимсилиндр дорад ва дохили он ҳашткунҷа аст. Бурҷи Радкан дар Чинорон ба даштҳои байни [[Тӯс]] ва Радкан менигарад ва ҳамтои он низ дар [[Курдкӯй|Кордкӯй]], ки бо номи Радкани Ғарбӣ маъруф аст, ҷойгир аст. Ин боис шудааст, ки баъзеҳо номи Радканро бо роҳ ва пайроҳа алоқаманд кунанд, зеро "рад" ва "сурх" дар забони паҳлавӣ маънои тартиб ва тартибро доранд ва Бурҷи Радкан маҳз ҳамин тавр дар пайроҳа ва роҳ мекунад, чунон ки аз номаш бармеояд. == Меъморӣ == Баландии бурҷ 35 метр, диаметри дарунии он 14 метр ва диаметри берунии он 20 метр аст. Қисми берунии бино ба шакли мукааби 12-тарафа то баландии 2,5 метр сохта шудааст ва аз он ҷо то поёни гунбаз, он ба шакли 36 нимсутун сохта шудааст. Бурҷи Радкан гунбази конусшакл дорад, ки сохтмони он эҳтимолан дар соли 607 ҳиҷрӣ ба анҷом расидааст. Санаи сохтмони Бурҷи Радканро олмонӣ Макс фон Бершайм дар соли 600 ва Энди ва Ҳертсфелд дар соли 680 зикр кардаанд. Ҳертсфелд бурҷро қабри ҳокими муғул медонад, баъзеҳо ӯро Амир [[Арғунхон|Арғуни]] муғулҳо медонанд. Ховаршиноси фаронсавӣ Годар онро қабри зан ва Офтобшинос онро кори Дайламиҳо медонад. Илова бар роҳнамоии сайёҳон ва қабр, баъзеҳо инчунин ба ин бурҷ вазифаи тақвимӣ ва астрономиро нисбат медиҳанд, зеро сӯрохиҳо ба андозаи дувоздаҳ аломати зодиак мавҷуданд. Дар авҷи фаъолияташ, Бурҷи Радкан ягона бурҷе буд, ки фасл, сол ва Наврӯзро дар ҷаҳон муайян мекард. [[Акс:میل_رادکان_شرقی.jpg|мини|Пояи зебои бурҷ бо чуқурчаҳо дар дохили он]] [[Акс:میل_رادکان_شرقی_5.jpg|марказ|мини|Бар хилофи аксари ёдгориҳои таърихии Эрон, ки [[Меъмор|меъморонашон]] аз сабаби принсипи "фурӯтанӣ" аз истифодаи номҳои худ дар ин асарҳо худдорӣ кардаанд, номи меъморро дар болои пояи ин бурҷ ва дар канори гунбази он ба таври возеҳ дидан мумкин аст.]] == Коркард == Бурҷи Радкан, ки гӯё қабри яке аз Илхониён аст, ягона бурҷест, ки қодир аст чор фасл, соли кабиса ва оғози [[Наврӯз]]<nowiki/>ро муайян кунад. Ин бурҷ асари риёзидон, ситорашинос ва олими бузурги эронӣ, [[Насируддини Тӯсӣ|Хоҷа Насируддин Тусӣ]] аст. Бурҷ бар асоси 12 девори берунии хиштии дорои паҳноӣ ва баландӣ сохта шудааст, ки бурҷро ба 12 қисмати 30-дараҷа тақсим мекунанд ва ҳар як девор 30 дараҷаи кунҷи уфуқро фаро мегирад. Ду дар дар деворҳои муқобил сохта шудаанд ва дар девор 365 сутуни найшакл мавҷуданд, ки бурҷро ба 36 қисмати 10-дараҷа тақсим мекунанд. Интихоби макони дарҳо ва люкҳо дар бурҷ тасодуфӣ нест; дарҳо рост ба самти тулӯи офтоби Ялда (оғози зимистон) ва ғуруби аввали тобистон дар минтақаи бурҷ сохта шудаанд ва ин бурҷ ягона бурҷест, ки тавассути он чор фасл, соли кабиса ва оғози Наврӯзро муайян кардан мумкин аст. Бурҷи Радкан дорои хусусиятҳое мебошад, ки манбаи ифтихор барои эрониҳо мебошанд ва то ҳол, сарфи назар аз таҳқиқоти анҷомдодашуда, танҳо як қисми шахсияти астрономии бурҷ ошкор шудааст. Бадани ин бурҷ хеле содда аст ва аз хиштҳои оддии чинӣ иборат аст ва ороишҳои хиштӣ ва гипсӣ дорад. Барои таъмини мустаҳкамии бештар, фосилаи байни хиштҳо бо фишори ангушт ба дарун фишурда шудааст, ки ин ба назар мерасад. Дар фосилаҳои муайян сӯрохиҳое мавҷуданд, ки ҷои тахтабандӣ мебошанд, ки ҳангоми сохтмони бино насб карда шудаанд. Вуруди ҳилолшакли он дар тарафи ҷанубии гунбаз ҷойгир аст. Қисмати зеботарини бино дар қисми болоии он ҷойгир аст, ки аз ду қатор сутун ва ду навиштаҷоти куфӣ ва паҳлавӣ иборат аст, ки аз ҷумлаи ороишҳои хиштӣ ва гилӣ мебошанд, ки дар онҳо номи асосгузор ва санаи сохтмон навишта шудааст. Тарроҳии дохилии гунбази Радкан даврашакл буда, дорои фасади оддӣ буда, бо гил ва оҳак гаҷ карда шудааст. Дар тамоми бадани бино аз хишт ва гил ва маҳлули оҳак истифода шудааст. == Замина == Эътимод ас-Салтанаҳ ин биноро қабри султон ё ашрофи мӯътабар меҳисобид ва Ҳертсфелд онро макони дафни Арғунхон (Арғун Оғо), ки соли 673 вафот кардааст, медонист. Ховаршиноси фаронсавӣ Годар онро қабри зан ва хабарнигор онро асари Дайламиён медонист. Доналд Вилбер ин биноро қадимтарин қабри бурҷӣ дар Эрон медонад, ки дар беруни он нимсутунҳо сохта шудаанд. Илова бар ин, ӯ ин биноро намунаи тарҳи Бурҷи Кашмар (Кашмар) медонад. Аммо, он чизе ки аниқ аст, ин аст, ки ин бино асари асри ҳафтуми ҳиҷрӣ аст. Ин бурҷ ду даромадгоҳ дорад, ки яке аз онҳо ба харобаҳои биное кушода мешавад, ки Эътимод ас-Салтанаҳ тахмин кардааст, ки шояд масҷиди бузурги шаҳр бошад. Ин бино бо мурури замон осеб дида буд, аз ин рӯ қисми болоии даромадгоҳ ва гунбази дарунӣ қариб хароб шуда буданд. Аз ин рӯ, соли 1346 ҳиҷрӣ, Созмони миллии ҳифзи ёдгориҳои қадимии Эрон онро бо фармони малика Фараҳ Паҳлавӣ барқарор кард. [[Акс:Radakan_Tower_(Chenaran_County).jpg|мини|Гузариши нури офтоб аз ду дари бурҷ дар субҳи рӯзи якуми январ, ки оғози офтоби зимистонро нишон медиҳад.]] == Ҷусторҳои марбут == * Орзуи Радкан Кордкой * Бурҷи Бастам Кашане * [[Гунбади Ковӯс|Гунбази Қобус]] * Бурҷи Алиобод * Бурҷи қабри Аладдин * Рӯйхати ёдгориҳои миллии шаҳристони Чинорон * [https://hamsafarshim.ir/radkan-tower/ Аҷоибот дар Бурҷи Радкан] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250113031601/https://hamsafarshim.ir/radkan-tower/ |date=2025-01-13 }} == Пайванди беруна == * [https://jamejamshid.com/ Ҷамшед], вебсайти Манучеҳри Ориен, ки иддао дорад, ки бурҷ вазифаи астрономӣ дошт. [[Гурӯҳ:Бурҷҳо дар Эрон]] [[Гурӯҳ:Бурҷҳои таърихии Шаҳристони Чинорон]] [[Гурӯҳ:Ҷойҳои таърихии Эрон]] o2umz1390r2u3g0ry8a16thbiypm0mz 0 331534 1473954 1473451 2026-05-26T05:00:16Z VASHGIRD 8035 1473954 wikitext text/x-wiki '''Имидазол''', '''глиоксалин''', 1,3-диазол — кристаллҳои беранг, ҳарорати ҷӯшиши онҳо 256 0С. Дар [[об]] ва [[спирт]] хуб, дар эфир муътадил ҳал мешавад. Имидазол пайвасти бӯёст; зуд ба [[Галогенҳо|галоген]], [[нитроген]] ва [[сулфур]] табдил меёбад. Ҳидрогени гурӯҳи NH (масалан, зери таъсири диметилсулфат) мумкин аст ба [[Алкилҳо|алкил]] иваз шавад. Имидазолро тавассути реаксияи глиоксал бо [[аммиак]] ва формалдегид ҳосил мекунанд. Ҳосилаҳои Имидазол (масалан, гистамин, гистидин, карнозин, пилокарпин ва ғ.) дар олами наботот ва ҳайвонот фаровон дучор меоянд ва арзиши баланди биологӣ доранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имидазол |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Кимиё]] {{ПБ}} h5oe3eigp8psaeirc6tue22zvk3hm3k 1473955 1473954 2026-05-26T05:00:34Z VASHGIRD 8035 1473955 wikitext text/x-wiki '''Имидазол''', '''глиоксалин''', 1,3-диазол — кристаллҳои беранг, ҳарорати ҷӯшиши онҳо 256°С. Дар [[об]] ва [[спирт]] хуб, дар эфир муътадил ҳал мешавад. Имидазол пайвасти бӯёст; зуд ба [[Галогенҳо|галоген]], [[нитроген]] ва [[сулфур]] табдил меёбад. Ҳидрогени гурӯҳи NH (масалан, зери таъсири диметилсулфат) мумкин аст ба [[Алкилҳо|алкил]] иваз шавад. Имидазолро тавассути реаксияи глиоксал бо [[аммиак]] ва формалдегид ҳосил мекунанд. Ҳосилаҳои Имидазол (масалан, гистамин, гистидин, карнозин, пилокарпин ва ғ.) дар олами наботот ва ҳайвонот фаровон дучор меоянд ва арзиши баланди биологӣ доранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имидазол |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Кимиё]] {{ПБ}} 90d9etct22hbdvu9u1a4my2r533asxz 0 331537 1473959 1473458 2026-05-26T05:02:41Z VASHGIRD 8035 1473959 wikitext text/x-wiki '''Шамоилнигорӣ''', '''чеҳранигорӣ''', '''чеҳраомӯзӣ''', '''иконанигорӣ''', '''иконография''' ({{Lang-grc|εἰκών}} – тасвир, нақш ва γράφω – менависам) — дар санъати тасвирӣ низоми устувору мушаххаси тасвири ягон қаҳрамони асотирӣ, ашё, сужет ва ғ.; санъати махсуси тасвирӣ, ки умдатан хосси санъати қиддис мебошад; тасвири рамзноку маросимии ҳаёти иҷтимоӣ ва қоидаҳои ахлоқ; дар [[санъатшиносӣ]] ҷараён ва яке аз усулҳои таҳлили маънои асари санъати тасвирӣ. Навъҳои иконография 1) Иконографияи Богородитса. 2) Иконографияи Исои Масеҳ. 3) Иконографияи Буддо, бодхисатва (дар буддоия) ва ғ. Иконография дар наққошиҳои динӣ ва тамсилӣ ҷузъи муҳим мебошад. Унсурҳои чунин наққошиҳо маънои хос дошта, аксаран мубҳам ва намодианд. == Таърих == Нахустин намунаҳои иконография (тасвири саҳнаҳои шикор) ҳанӯз дар санъати ибтидоӣ зуҳур карда буд. Низоми мураккаби иконография дар санъати тасвирии кишварҳои [[Шаҳри қадима (Уршалим)|Шарқи Қадим]], бахусус дар тасвирҳои аҳроми [[Мисри Қадим]] ташаккул ёфтаанд. Дар тамаддуни давраи [[Неолит|неолити]] [[Шарқи Миёна]] барои тасвир ва муаррифии худоён аз пайкараҳои ғайриинсонӣ ё ҳайвонӣ истифода мебурданд. Санъати бостонӣ дорои таҷрибаи ғании иконография буда, фасоҳати устураҳои бостониро инъикос кардааст. Иконографияи охирҳои аҳди бостон бо санъати [[масеҳият]] ғанитар шуда, ба он маънии динӣ зам кард. Шаклҳои санъати атиқа дар заминаи маънои сирф масеҳӣ истифода мешуданд. Бахусус тасвири мундариҷаи матнҳои Инҷилу [[Таврот]] дар асрҳои миёнаи Аврупо ба анъанаи муҳимми иконография табдил ёфт. Дар ин давра иконографияи [[Аврупои Ғарбӣ]] дар муқоиса бо иконографияи Аврупои Шарқӣ, ки тасвирҳои ирфониву ишроқӣ хосси он буд, озодтару дунёгаротар гардид. Баъдан дар асрҳои миёна дар Ғарб таҷдиди маводди иконографӣ, ки умдатан ба рушди фардият ва шахсияти парҳезгор алоқаманд буд, пураҳаммият гардид. Дар санъати наққошии асрҳои миёнаи Аврупо ба намунаҳои беҳтарини осори иконография пайравӣ кардани рассом ҳатмӣ буд. Дар иконографияи [[давраи Эҳё]] дар баробари таҷдиди анъанаи иконографияи бутпарастӣ, атиқӣ, устуравӣ тасвири огоҳонаи рамзӣ, санъати маҷоз ва истиора фаровон истифода шуда, дар тасвирҳо бештар рамз ба назар мерасад, ки бинандаро ба дарки маънии он водор мекунад. Дар санъати Эҳёи Шимолӣ ашё ва воқеаҳо дорои «рамзи ниҳонӣ» ва мазмуни хосси қудсӣ гардиданд. Дар асри 17 иконографияи динии асрҳои пешинро жанрҳо ва тимсол (образ)-ҳои нав иваз карданд. Баъдан баробари аз байн рафтани тасвирҳои суннатии иконографӣ (дар романтизм, реализм) ё ба сужети адабӣ табдил шудани онҳо (дар [[академизм]], символизм) анвои нави иконография зуҳур карданд, ки дар онҳо ҷузъиёти маишӣ тасвир шуда, мавзӯъҳои гуногуну мақомҳои нави онҳо шакл гирифтанд. == Вазифаҳои Иконография == Иконография ҳамчун ҷараёни махсуси санъатшиносӣ ва яке аз усулҳои таҳлили маънои асари санъати тасвирӣ ба моҳияти аслии тасвир ишорат мекунад, на ба маънои маҷозии он ва бештар хусусияти тавсифӣ дорад. Вазифаи асосии он тасниф, танзим ва ба навъҳо ҷудо кардани тасвирҳо мебошад. Таҳлили иконографии асар бояд манбаи дақиқи (матни хаттӣ, дигар тасвирҳо) мазмуни онро ошкор кунад. Манбаъҳои муносибати иконографиро дар жанри атиқии экфрасис – тавсифи бадеии асарҳои санъати тасвирӣ ([[Плинийи Бузург|Плинийи Калонӣ]], Филострати Калонӣ, Павсаний), ки анъанаи он ба асрҳои миёна (Евсевий Кесарийский, Иоанн Златоусти муқаддас, Михаил Пселл, патриарх Фотий) низ муассир аст, дидан мумкин аст. Тавсифи иконографӣ дар асари «Тавсифи зиндагӣ» (1550)-и Ҷ. Вазарӣ дода шудааст; усули иконографиро бори нахуст Ҷ. П. Беллори дар асари «Зиндагиномаи рассомони муосир» (1672) истифода кардааст. Рушди минбаъдаи муносибати иконографӣ дар доираи бостоншиносии динӣ сурат гирифт. Ба он рисолаи «Оид ба тасвир ва таҷассуми қудсиён»-и И. Моланус (1570) оғоз бахшид. Ба иконография ҳамчун фанни мустақили манбаъшиносӣ Ф. Пипер ва А. Шпрингер, ҳамчун илми мустақил А. Ҷеймсон ва Э. Истлейк дар Англия асос гузоштаанд. Барои рушди иконография дар Фаронса асарҳои Э. Маля, А. Грабар, дар Русия Н. П. Кондаков, Н. В. Покровский, А. П. Голубсова, Е. К. Редин, Д. В. Айналова хидмати шоиста кардаанд. Таҳқиқоти муосири иконографӣ асосан таҳқиқоти байнифаннӣ мебошанд, ки дар онҳо усулҳои омӯзиши таърихи дин, [[адабиётшиносӣ]], [[равоншиносӣ]], [[инсоншиносӣ]] (антропология), [[ҷомеашиносӣ]], [[Нишоншиносӣ|нишонашиносӣ]] (семиология) ва илмҳои дигари гуманитарӣ ба назар гирифта мешаванд (Х. Белтинг, С. Синдинг-Ларсен, В. Н. Лазарев, О. С. Попова, Э. С. Смирнова, И. Л. Бусева-Давыдова, Н. В. Квливидзе, О. Е. Этингоф, Е. И. Ротенберг, М. Н. Соколов, А. Л. Баталов ва дигарон). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иконография|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Санъати тасвирӣ]] {{ПБ}} 7ttv6nmqp4jjf5lopoyu6c1p5b7kdjx 1473960 1473959 2026-05-26T05:03:26Z VASHGIRD 8035 1473960 wikitext text/x-wiki '''Шамоилнигорӣ''', '''чеҳранигорӣ''', '''чеҳраомӯзӣ''', '''иконанигорӣ''', '''иконография''' ({{Lang-grc|εἰκών}} – тасвир, нақш ва γράφω – менависам) — дар санъати тасвирӣ низоми устувору мушаххаси тасвири ягон қаҳрамони асотирӣ, ашё, сужет ва ғ.; санъати махсуси тасвирӣ, ки умдатан хосси санъати қиддис мебошад; тасвири рамзноку маросимии ҳаёти иҷтимоӣ ва қоидаҳои ахлоқ; дар [[санъатшиносӣ]] ҷараён ва яке аз усулҳои таҳлили маънои асари санъати тасвирӣ. == Навъҳо == Навъҳои иконография * Иконографияи Богородитса. * Иконографияи Исои Масеҳ. * Иконографияи Буддо, бодхисатва (дар буддоия) ва ғ. Иконография дар наққошиҳои динӣ ва тамсилӣ ҷузъи муҳим мебошад. Унсурҳои чунин наққошиҳо маънои хос дошта, аксаран мубҳам ва намодианд. == Таърих == Нахустин намунаҳои иконография (тасвири саҳнаҳои шикор) ҳанӯз дар санъати ибтидоӣ зуҳур карда буд. Низоми мураккаби иконография дар санъати тасвирии кишварҳои [[Шаҳри қадима (Уршалим)|Шарқи Қадим]], бахусус дар тасвирҳои аҳроми [[Мисри Қадим]] ташаккул ёфтаанд. Дар тамаддуни давраи [[Неолит|неолити]] [[Шарқи Миёна]] барои тасвир ва муаррифии худоён аз пайкараҳои ғайриинсонӣ ё ҳайвонӣ истифода мебурданд. Санъати бостонӣ дорои таҷрибаи ғании иконография буда, фасоҳати устураҳои бостониро инъикос кардааст. Иконографияи охирҳои аҳди бостон бо санъати [[масеҳият]] ғанитар шуда, ба он маънии динӣ зам кард. Шаклҳои санъати атиқа дар заминаи маънои сирф масеҳӣ истифода мешуданд. Бахусус тасвири мундариҷаи матнҳои Инҷилу [[Таврот]] дар асрҳои миёнаи Аврупо ба анъанаи муҳимми иконография табдил ёфт. Дар ин давра иконографияи [[Аврупои Ғарбӣ]] дар муқоиса бо иконографияи Аврупои Шарқӣ, ки тасвирҳои ирфониву ишроқӣ хосси он буд, озодтару дунёгаротар гардид. Баъдан дар асрҳои миёна дар Ғарб таҷдиди маводди иконографӣ, ки умдатан ба рушди фардият ва шахсияти парҳезгор алоқаманд буд, пураҳаммият гардид. Дар санъати наққошии асрҳои миёнаи Аврупо ба намунаҳои беҳтарини осори иконография пайравӣ кардани рассом ҳатмӣ буд. Дар иконографияи [[давраи Эҳё]] дар баробари таҷдиди анъанаи иконографияи бутпарастӣ, атиқӣ, устуравӣ тасвири огоҳонаи рамзӣ, санъати маҷоз ва истиора фаровон истифода шуда, дар тасвирҳо бештар рамз ба назар мерасад, ки бинандаро ба дарки маънии он водор мекунад. Дар санъати Эҳёи Шимолӣ ашё ва воқеаҳо дорои «рамзи ниҳонӣ» ва мазмуни хосси қудсӣ гардиданд. Дар асри 17 иконографияи динии асрҳои пешинро жанрҳо ва тимсол (образ)-ҳои нав иваз карданд. Баъдан баробари аз байн рафтани тасвирҳои суннатии иконографӣ (дар романтизм, реализм) ё ба сужети адабӣ табдил шудани онҳо (дар [[академизм]], символизм) анвои нави иконография зуҳур карданд, ки дар онҳо ҷузъиёти маишӣ тасвир шуда, мавзӯъҳои гуногуну мақомҳои нави онҳо шакл гирифтанд. == Вазифаҳои Иконография == Иконография ҳамчун ҷараёни махсуси санъатшиносӣ ва яке аз усулҳои таҳлили маънои асари санъати тасвирӣ ба моҳияти аслии тасвир ишорат мекунад, на ба маънои маҷозии он ва бештар хусусияти тавсифӣ дорад. Вазифаи асосии он тасниф, танзим ва ба навъҳо ҷудо кардани тасвирҳо мебошад. Таҳлили иконографии асар бояд манбаи дақиқи (матни хаттӣ, дигар тасвирҳо) мазмуни онро ошкор кунад. Манбаъҳои муносибати иконографиро дар жанри атиқии экфрасис – тавсифи бадеии асарҳои санъати тасвирӣ ([[Плинийи Бузург|Плинийи Калонӣ]], Филострати Калонӣ, Павсаний), ки анъанаи он ба асрҳои миёна (Евсевий Кесарийский, Иоанн Златоусти муқаддас, Михаил Пселл, патриарх Фотий) низ муассир аст, дидан мумкин аст. Тавсифи иконографӣ дар асари «Тавсифи зиндагӣ» (1550)-и Ҷ. Вазарӣ дода шудааст; усули иконографиро бори нахуст Ҷ. П. Беллори дар асари «Зиндагиномаи рассомони муосир» (1672) истифода кардааст. Рушди минбаъдаи муносибати иконографӣ дар доираи бостоншиносии динӣ сурат гирифт. Ба он рисолаи «Оид ба тасвир ва таҷассуми қудсиён»-и И. Моланус (1570) оғоз бахшид. Ба иконография ҳамчун фанни мустақили манбаъшиносӣ Ф. Пипер ва А. Шпрингер, ҳамчун илми мустақил А. Ҷеймсон ва Э. Истлейк дар Англия асос гузоштаанд. Барои рушди иконография дар Фаронса асарҳои Э. Маля, А. Грабар, дар Русия Н. П. Кондаков, Н. В. Покровский, А. П. Голубсова, Е. К. Редин, Д. В. Айналова хидмати шоиста кардаанд. Таҳқиқоти муосири иконографӣ асосан таҳқиқоти байнифаннӣ мебошанд, ки дар онҳо усулҳои омӯзиши таърихи дин, [[адабиётшиносӣ]], [[равоншиносӣ]], [[инсоншиносӣ]] (антропология), [[ҷомеашиносӣ]], [[Нишоншиносӣ|нишонашиносӣ]] (семиология) ва илмҳои дигари гуманитарӣ ба назар гирифта мешаванд (Х. Белтинг, С. Синдинг-Ларсен, В. Н. Лазарев, О. С. Попова, Э. С. Смирнова, И. Л. Бусева-Давыдова, Н. В. Квливидзе, О. Е. Этингоф, Е. И. Ротенберг, М. Н. Соколов, А. Л. Баталов ва дигарон). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иконография|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Санъати тасвирӣ]] {{ПБ}} nhl3di5tbm5p38p1ed5a9lpytrzkih1 1473961 1473960 2026-05-26T05:03:51Z VASHGIRD 8035 /* Вазифаҳои Иконография */ 1473961 wikitext text/x-wiki '''Шамоилнигорӣ''', '''чеҳранигорӣ''', '''чеҳраомӯзӣ''', '''иконанигорӣ''', '''иконография''' ({{Lang-grc|εἰκών}} – тасвир, нақш ва γράφω – менависам) — дар санъати тасвирӣ низоми устувору мушаххаси тасвири ягон қаҳрамони асотирӣ, ашё, сужет ва ғ.; санъати махсуси тасвирӣ, ки умдатан хосси санъати қиддис мебошад; тасвири рамзноку маросимии ҳаёти иҷтимоӣ ва қоидаҳои ахлоқ; дар [[санъатшиносӣ]] ҷараён ва яке аз усулҳои таҳлили маънои асари санъати тасвирӣ. == Навъҳо == Навъҳои иконография * Иконографияи Богородитса. * Иконографияи Исои Масеҳ. * Иконографияи Буддо, бодхисатва (дар буддоия) ва ғ. Иконография дар наққошиҳои динӣ ва тамсилӣ ҷузъи муҳим мебошад. Унсурҳои чунин наққошиҳо маънои хос дошта, аксаран мубҳам ва намодианд. == Таърих == Нахустин намунаҳои иконография (тасвири саҳнаҳои шикор) ҳанӯз дар санъати ибтидоӣ зуҳур карда буд. Низоми мураккаби иконография дар санъати тасвирии кишварҳои [[Шаҳри қадима (Уршалим)|Шарқи Қадим]], бахусус дар тасвирҳои аҳроми [[Мисри Қадим]] ташаккул ёфтаанд. Дар тамаддуни давраи [[Неолит|неолити]] [[Шарқи Миёна]] барои тасвир ва муаррифии худоён аз пайкараҳои ғайриинсонӣ ё ҳайвонӣ истифода мебурданд. Санъати бостонӣ дорои таҷрибаи ғании иконография буда, фасоҳати устураҳои бостониро инъикос кардааст. Иконографияи охирҳои аҳди бостон бо санъати [[масеҳият]] ғанитар шуда, ба он маънии динӣ зам кард. Шаклҳои санъати атиқа дар заминаи маънои сирф масеҳӣ истифода мешуданд. Бахусус тасвири мундариҷаи матнҳои Инҷилу [[Таврот]] дар асрҳои миёнаи Аврупо ба анъанаи муҳимми иконография табдил ёфт. Дар ин давра иконографияи [[Аврупои Ғарбӣ]] дар муқоиса бо иконографияи Аврупои Шарқӣ, ки тасвирҳои ирфониву ишроқӣ хосси он буд, озодтару дунёгаротар гардид. Баъдан дар асрҳои миёна дар Ғарб таҷдиди маводди иконографӣ, ки умдатан ба рушди фардият ва шахсияти парҳезгор алоқаманд буд, пураҳаммият гардид. Дар санъати наққошии асрҳои миёнаи Аврупо ба намунаҳои беҳтарини осори иконография пайравӣ кардани рассом ҳатмӣ буд. Дар иконографияи [[давраи Эҳё]] дар баробари таҷдиди анъанаи иконографияи бутпарастӣ, атиқӣ, устуравӣ тасвири огоҳонаи рамзӣ, санъати маҷоз ва истиора фаровон истифода шуда, дар тасвирҳо бештар рамз ба назар мерасад, ки бинандаро ба дарки маънии он водор мекунад. Дар санъати Эҳёи Шимолӣ ашё ва воқеаҳо дорои «рамзи ниҳонӣ» ва мазмуни хосси қудсӣ гардиданд. Дар асри 17 иконографияи динии асрҳои пешинро жанрҳо ва тимсол (образ)-ҳои нав иваз карданд. Баъдан баробари аз байн рафтани тасвирҳои суннатии иконографӣ (дар романтизм, реализм) ё ба сужети адабӣ табдил шудани онҳо (дар [[академизм]], символизм) анвои нави иконография зуҳур карданд, ки дар онҳо ҷузъиёти маишӣ тасвир шуда, мавзӯъҳои гуногуну мақомҳои нави онҳо шакл гирифтанд. == Вазифаҳои иконография == Иконография ҳамчун ҷараёни махсуси санъатшиносӣ ва яке аз усулҳои таҳлили маънои асари санъати тасвирӣ ба моҳияти аслии тасвир ишорат мекунад, на ба маънои маҷозии он ва бештар хусусияти тавсифӣ дорад. Вазифаи асосии он тасниф, танзим ва ба навъҳо ҷудо кардани тасвирҳо мебошад. Таҳлили иконографии асар бояд манбаи дақиқи (матни хаттӣ, дигар тасвирҳо) мазмуни онро ошкор кунад. Манбаъҳои муносибати иконографиро дар жанри атиқии экфрасис – тавсифи бадеии асарҳои санъати тасвирӣ ([[Плинийи Бузург|Плинийи Калонӣ]], Филострати Калонӣ, Павсаний), ки анъанаи он ба асрҳои миёна (Евсевий Кесарийский, Иоанн Златоусти муқаддас, Михаил Пселл, патриарх Фотий) низ муассир аст, дидан мумкин аст. Тавсифи иконографӣ дар асари «Тавсифи зиндагӣ» (1550)-и Ҷ. Вазарӣ дода шудааст; усули иконографиро бори нахуст Ҷ. П. Беллори дар асари «Зиндагиномаи рассомони муосир» (1672) истифода кардааст. Рушди минбаъдаи муносибати иконографӣ дар доираи бостоншиносии динӣ сурат гирифт. Ба он рисолаи «Оид ба тасвир ва таҷассуми қудсиён»-и И. Моланус (1570) оғоз бахшид. Ба иконография ҳамчун фанни мустақили манбаъшиносӣ Ф. Пипер ва А. Шпрингер, ҳамчун илми мустақил А. Ҷеймсон ва Э. Истлейк дар Англия асос гузоштаанд. Барои рушди иконография дар Фаронса асарҳои Э. Маля, А. Грабар, дар Русия Н. П. Кондаков, Н. В. Покровский, А. П. Голубсова, Е. К. Редин, Д. В. Айналова хидмати шоиста кардаанд. Таҳқиқоти муосири иконографӣ асосан таҳқиқоти байнифаннӣ мебошанд, ки дар онҳо усулҳои омӯзиши таърихи дин, [[адабиётшиносӣ]], [[равоншиносӣ]], [[инсоншиносӣ]] (антропология), [[ҷомеашиносӣ]], [[Нишоншиносӣ|нишонашиносӣ]] (семиология) ва илмҳои дигари гуманитарӣ ба назар гирифта мешаванд (Х. Белтинг, С. Синдинг-Ларсен, В. Н. Лазарев, О. С. Попова, Э. С. Смирнова, И. Л. Бусева-Давыдова, Н. В. Квливидзе, О. Е. Этингоф, Е. И. Ротенберг, М. Н. Соколов, А. Л. Баталов ва дигарон). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иконография|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Санъати тасвирӣ]] {{ПБ}} r8qhvh7xn6q7di8fvhtww7a6g94arq3 1473962 1473961 2026-05-26T05:04:03Z VASHGIRD 8035 1473962 wikitext text/x-wiki '''Шамоилнигорӣ''', '''чеҳранигорӣ''', '''чеҳраомӯзӣ''', '''иконанигорӣ''', '''иконография''' ({{Lang-grc|εἰκών}} – тасвир, нақш ва γράφω – менависам) — дар [[санъати тасвирӣ]] низоми устувору мушаххаси тасвири ягон қаҳрамони асотирӣ, ашё, сужет ва ғ.; санъати махсуси тасвирӣ, ки умдатан хосси санъати қиддис мебошад; тасвири рамзноку маросимии ҳаёти иҷтимоӣ ва қоидаҳои ахлоқ; дар [[санъатшиносӣ]] ҷараён ва яке аз усулҳои таҳлили маънои асари санъати тасвирӣ. == Навъҳо == Навъҳои иконография * Иконографияи Богородитса. * Иконографияи Исои Масеҳ. * Иконографияи Буддо, бодхисатва (дар буддоия) ва ғ. Иконография дар наққошиҳои динӣ ва тамсилӣ ҷузъи муҳим мебошад. Унсурҳои чунин наққошиҳо маънои хос дошта, аксаран мубҳам ва намодианд. == Таърих == Нахустин намунаҳои иконография (тасвири саҳнаҳои шикор) ҳанӯз дар санъати ибтидоӣ зуҳур карда буд. Низоми мураккаби иконография дар санъати тасвирии кишварҳои [[Шаҳри қадима (Уршалим)|Шарқи Қадим]], бахусус дар тасвирҳои аҳроми [[Мисри Қадим]] ташаккул ёфтаанд. Дар тамаддуни давраи [[Неолит|неолити]] [[Шарқи Миёна]] барои тасвир ва муаррифии худоён аз пайкараҳои ғайриинсонӣ ё ҳайвонӣ истифода мебурданд. Санъати бостонӣ дорои таҷрибаи ғании иконография буда, фасоҳати устураҳои бостониро инъикос кардааст. Иконографияи охирҳои аҳди бостон бо санъати [[масеҳият]] ғанитар шуда, ба он маънии динӣ зам кард. Шаклҳои санъати атиқа дар заминаи маънои сирф масеҳӣ истифода мешуданд. Бахусус тасвири мундариҷаи матнҳои Инҷилу [[Таврот]] дар асрҳои миёнаи Аврупо ба анъанаи муҳимми иконография табдил ёфт. Дар ин давра иконографияи [[Аврупои Ғарбӣ]] дар муқоиса бо иконографияи Аврупои Шарқӣ, ки тасвирҳои ирфониву ишроқӣ хосси он буд, озодтару дунёгаротар гардид. Баъдан дар асрҳои миёна дар Ғарб таҷдиди маводди иконографӣ, ки умдатан ба рушди фардият ва шахсияти парҳезгор алоқаманд буд, пураҳаммият гардид. Дар санъати наққошии асрҳои миёнаи Аврупо ба намунаҳои беҳтарини осори иконография пайравӣ кардани рассом ҳатмӣ буд. Дар иконографияи [[давраи Эҳё]] дар баробари таҷдиди анъанаи иконографияи бутпарастӣ, атиқӣ, устуравӣ тасвири огоҳонаи рамзӣ, санъати маҷоз ва истиора фаровон истифода шуда, дар тасвирҳо бештар рамз ба назар мерасад, ки бинандаро ба дарки маънии он водор мекунад. Дар санъати Эҳёи Шимолӣ ашё ва воқеаҳо дорои «рамзи ниҳонӣ» ва мазмуни хосси қудсӣ гардиданд. Дар асри 17 иконографияи динии асрҳои пешинро жанрҳо ва тимсол (образ)-ҳои нав иваз карданд. Баъдан баробари аз байн рафтани тасвирҳои суннатии иконографӣ (дар романтизм, реализм) ё ба сужети адабӣ табдил шудани онҳо (дар [[академизм]], символизм) анвои нави иконография зуҳур карданд, ки дар онҳо ҷузъиёти маишӣ тасвир шуда, мавзӯъҳои гуногуну мақомҳои нави онҳо шакл гирифтанд. == Вазифаҳои иконография == Иконография ҳамчун ҷараёни махсуси санъатшиносӣ ва яке аз усулҳои таҳлили маънои асари санъати тасвирӣ ба моҳияти аслии тасвир ишорат мекунад, на ба маънои маҷозии он ва бештар хусусияти тавсифӣ дорад. Вазифаи асосии он тасниф, танзим ва ба навъҳо ҷудо кардани тасвирҳо мебошад. Таҳлили иконографии асар бояд манбаи дақиқи (матни хаттӣ, дигар тасвирҳо) мазмуни онро ошкор кунад. Манбаъҳои муносибати иконографиро дар жанри атиқии экфрасис – тавсифи бадеии асарҳои санъати тасвирӣ ([[Плинийи Бузург|Плинийи Калонӣ]], Филострати Калонӣ, Павсаний), ки анъанаи он ба асрҳои миёна (Евсевий Кесарийский, Иоанн Златоусти муқаддас, Михаил Пселл, патриарх Фотий) низ муассир аст, дидан мумкин аст. Тавсифи иконографӣ дар асари «Тавсифи зиндагӣ» (1550)-и Ҷ. Вазарӣ дода шудааст; усули иконографиро бори нахуст Ҷ. П. Беллори дар асари «Зиндагиномаи рассомони муосир» (1672) истифода кардааст. Рушди минбаъдаи муносибати иконографӣ дар доираи бостоншиносии динӣ сурат гирифт. Ба он рисолаи «Оид ба тасвир ва таҷассуми қудсиён»-и И. Моланус (1570) оғоз бахшид. Ба иконография ҳамчун фанни мустақили манбаъшиносӣ Ф. Пипер ва А. Шпрингер, ҳамчун илми мустақил А. Ҷеймсон ва Э. Истлейк дар Англия асос гузоштаанд. Барои рушди иконография дар Фаронса асарҳои Э. Маля, А. Грабар, дар Русия Н. П. Кондаков, Н. В. Покровский, А. П. Голубсова, Е. К. Редин, Д. В. Айналова хидмати шоиста кардаанд. Таҳқиқоти муосири иконографӣ асосан таҳқиқоти байнифаннӣ мебошанд, ки дар онҳо усулҳои омӯзиши таърихи дин, [[адабиётшиносӣ]], [[равоншиносӣ]], [[инсоншиносӣ]] (антропология), [[ҷомеашиносӣ]], [[Нишоншиносӣ|нишонашиносӣ]] (семиология) ва илмҳои дигари гуманитарӣ ба назар гирифта мешаванд (Х. Белтинг, С. Синдинг-Ларсен, В. Н. Лазарев, О. С. Попова, Э. С. Смирнова, И. Л. Бусева-Давыдова, Н. В. Квливидзе, О. Е. Этингоф, Е. И. Ротенберг, М. Н. Соколов, А. Л. Баталов ва дигарон). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Иконография|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Санъати тасвирӣ]] {{ПБ}} 0qzzzbiasd4k5d1vbhp0f8pkadr2zph 0 331616 1474010 1473724 2026-05-26T07:36:51Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1474010 wikitext text/x-wiki {{Варзишгар |имя = Имон Маҳдавӣ |изображение = |описание изображения = |ширина = |полное имя = |пол = мард |прозвища = |специализация = [[вольная борьба|гӯштини тарзи озод]] |гражданство = {{IRI}} <br> [[File:Olympic_flag.svg|20px]] [[Олимпийская сборная беженцев на летних Олимпийских играх 2024|Дастаи олимпии гурезаҳо дар Бозиҳои тобистонаи олимпии соли 2024]] |клуб = Седжиано (Милан) |дата рождения = 12.02.1995 |место рождения = {{МР|Мозандарон}}, [[Иран]] |дата смерти = |место смерти = |года карьеры = |тренеры = Виктор Казаку |рост = |вес = 74 — 79 кг |медали = }} '''Имон Маҳдавӣ''' ({{lang-it|Iman Mahdavi}}; 12 феврали [[1995]], [[Мозандарон]], [[Эрон]]) — эронӣ гӯштигири тарзи озод, ки мақоми гурезаи сиёсӣ дар [[Италия]] дорад. == Зиндагинома == Ӯ зодаи вилояти [[Мозандарон|Мозандарони]] Эрон аст. Аз синни 15-солагӣ ба гӯштин машғул мешавад<ref>{{Cite journal|title=Un rifugiato iraniano in Italia sogna di entrare nella squadra olimpica dei rifugiati|lang=it|access-date=2023-09-22|url=https://www.youtube.com/watch?v=ph1CMJyrOKA|archive-date=2024-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508170123/https://www.youtube.com/watch?v=ph1CMJyrOKA|url-status=live}}</ref>. Падараш низ гӯштигир буд<ref>{{Cite web|url=https://www.ilpost.it/2024/05/26/squadra-olimpica-rifugiati-iman-mahdavi-italia-lotta-libera/|title=Cosa vuol dire essere un atleta della Squadra Olimpica Rifugiati|website=Il Post|date=2024-05-26|lang=it|access-date=2024-05-26|archive-date=2024-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20240526130246/https://www.ilpost.it/2024/05/26/squadra-olimpica-rifugiati-iman-mahdavi-italia-lotta-libera/|url-status=live}}</ref>. Соли 2020 ӯ маҷбур шуд аз кишвараш фирор кунад, зеро ҷони ӯ дар хатар буд ва аз ҷониби режими [[Аятолла|оятуллоҳ]] бо ангезаҳои сиёсӣ таъқиб мешуд<ref name="Giorno">{{Cite web|url=https://www.ilgiorno.it/milano/cronaca/iman-mahdavi-olimpiadi-5531b3c7|title=Fuggì a piedi dall’Iran, Iman Mahdavi ha due sogni: le Olimpiadi e riabbracciare sua madre|website=Il Giorno|date=2023-04-26|lang=it|access-date=2023-09-22|archive-date=2024-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20240611073213/https://www.ilgiorno.it/milano/cronaca/iman-mahdavi-olimpiadi-5531b3c7|url-status=live}}</ref>. Ӯ тавонист бо пиёда гузаштани марз вориди қаламрави [[Туркия]] шавад<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.eurosport.it/wrestling/lotta-la-storia-di-iman-madhavi-perseguitato-in-iran-accolto-in-italia.-insegue-le-olimpiadi-nella-c_sto9406297/story.shtml|title=Lotta, la storia di Iman Madhavi: perseguitato in Iran, accolto in Italia. Insegue le Olimpiadi nella categoria di Chami|website=Eurosport|date=2023-02-21|lang=it|access-date=2023-09-22}}</ref>. Сипас моҳи октябри соли 2020 ба ҳайси паноҳҷӯ ба Италия расид<ref>{{Cite web|url=https://olympics.com/it/atleti/iman-mahdavi|title=Iman Mahdavi}}</ref>. Аз он замон ӯ дар [[Милан]] зиндагӣ мекунад<ref name=Giorno/><ref>{{Cite web|url=https://www.repubblica.it/sport/vari/2023/01/13/news/iman_mahdavi_iran_lottatore_milano-383439704/|title=Iman Mahdavi: “La lotta è la mia forza. Dall’Italia sogno le Olimpiadi di Parigi e la libertà in Iran”|website=la Repubblica|date=2023-01-13|lang=it|access-date=2023-09-24|archive-date=2023-01-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20230131180412/https://www.repubblica.it/sport/vari/2023/01/13/news/iman_mahdavi_iran_lottatore_milano-383439704/|url-status=live}}</ref> ва дар бошгоҳи гӯштинии «Седжиано» таҳти роҳбарии мураббӣ Виктор Казаку тамрин мекунад<ref>{{Cite web|url=https://www.fijlkam.it/lombardia/lotta/news-lotta/419-iman-madawhi.html|title=Iman Mahdavi e l'appuntamento con La Ville-Lumière|author=Maurizio Casarola|website=www.fijlkam.it|date=2023-09-20|access-date=2023-09-22|archive-date=2024-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20240611073216/https://www.fijlkam.it/lombardia/lotta/news-lotta/419-iman-madawhi.html|url-status=live}}</ref>. Ба шарофати кӯмаки дастаи бошгоҳ ва Федератсияи итолиёвии ҷудо, гӯштин, каратэ ва ҳунарҳои размӣ (FIJLKAM), ӯ тавонист ба барномаи Кумитаи байналмилалии олимпӣ (КБО) барои варзишгарони гуреза ҳамроҳ шавад, ки то соли 2024 барои омодагии варзишии ӯ дастгирии молиявӣ таъмин мекард<ref name=":0" />. Ӯ узви дастаи гурезаҳо буд, ки дар Бозиҳои тобистонаи олимпии соли 2024 дар [[Париж]] иштирок кард. Ӯ дар мусобиқаҳои байналмилалӣ ҳамчун варзишгари мустақил ё зери парчами варзишгарони олимпии гуреза иштирок мекунад. Азбаски шиносномаи амалкунандаи кишвари аслиашро надорад, ӯ танҳо метавонад дар мусобиқаҳое ширкат кунад, ки дар Иттиҳоди Аврупо ё дар давлатҳое баргузор мешаванд, ки ба ӯ бо сабабҳои варзишӣ иҷозаи вуруд медиҳанд. 20 июни соли 2022 ба муносибати Рӯзи ҷаҳонии гурезаҳо Идораи Комиссари олии СММ оид ба гурезаҳо саргузашти ӯро ҳамчун намуна барои нашри навор дар портали расмии худ интихоб кард<ref>{{Cite web|url=https://withrefugees.unhcr.it/storie/un-rifugiato-iraniano-in-italia-sogna-di-entrare-nella-squadra-olimpica-dei-rifugiati/|title=Un rifugiato iraniano in Italia sogna di entrare nella squadra olimpica dei rifugiati|website=UNHCR - #WithRefugees|lang=it|access-date=2023-09-24}}</ref>. Аз моҳи декабри соли 2022 ӯ ҳамроҳи тамоми дастаи бошгоҳи «Седжиано» дар тарҳи фарогири «Olympicap»<ref> https://www.gruppocap.it/it/media-e-comunicazione/news/valori-in-campo-2022 </ref>, ки аз ҷониби раиси бошгоҳ Ҷузеппе Гаммарота ташкил шуда, аз ҷониби Gruppo CAP Acque пешбарӣ ва аз ҷониби шаҳрдории Пйолтелло сарпарастӣ мешавад, иштирок мекунад. Ҳадафи ин тарҳ мусоидат ба ҳамгироии иҷтимоӣ ва фарогирии гурезаҳо ва муҳоҷирон дар ҷомеаи қабулкунанда тавассути варзиш мебошад<ref>{{Cite web|url=https://albopretorio.comune.pioltello.mi.it/L190/atto/show/164548?sort=annoNumeroRegistro&order=desc&idSezione=555&activePage=0|title=Amministrazione Trasparente - Casa di Vetro|website=albopretorio.comune.pioltello.mi.it|access-date=2023-09-24|url-status=dead}}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 7 феврали соли 2023 шӯрои шаҳри Милан бо ҳузури шаҳрдори Милан [[Беппе Сала]] ҷаласаи махсуси шӯрои шаҳриро бо рӯзномаи дастгирии Имон Маҳдавӣ дар роҳи варзишии ӯ ба сӯи Бозиҳои олимпӣ баргузор кард<ref>{{Cite web|url=https://www.mitomorrow.it/cambiamilano/donne-in-iran-via/|title=Donne in Iran, una via di Milano {{!}} Clicca qui|date=2023-02-07|lang=it|access-date=2023-09-24|archive-date=2023-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20230321113749/https://www.mitomorrow.it/cambiamilano/donne-in-iran-via/|url-status=live}}</ref>. Ин пешниҳод якдилона қабул гардид. Дар моҳи апрели соли 2023 ӯ дар Қаҳрамонии Аврупо оид ба гӯштин 2023 дар [[Загреб|Загреб]] иштирок кард, ки дар вазни то 79 кг зери ихтисораи UWW рақобат намуда, дар марҳилаи 1/8 финал аз озарбойҷонӣ [[Сабуҳӣ Амирасланов]] мағлуб шуд<ref>{{Cite web |url=https://arena.uww.org/weight-category/show/1eddab1b-0d7f-6a24-8be3-ed7cfbd7a7a2/bracket/print |title=2023 European Wrestling Championships – Men's freestyle 79 kg |access-date=2024-06-11 |archive-date=2023-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416195952/https://arena.uww.org/weight-category/show/1eddab1b-0d7f-6a24-8be3-ed7cfbd7a7a2/bracket/print |url-status=live }}</ref>. Дар ҳамин мусобиқа боз як гурезаи эронӣ — [[Ҷамол Вализода]], ки дар гӯштини юнониву румӣ дар вазни то 60 кг рақобат мекард, ҳузур дошт<ref>{{Cite web |url=https://arena.uww.org/weight-category/show/1eddab1b-1eff-6e84-b924-ef3fed522a04/bracket/print |title=2023 European Wrestling Championships – Men's Greco-Roman 60 kg |access-date=2024-06-11 |archive-date=2023-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230420214807/https://arena.uww.org/weight-category/show/1eddab1b-1eff-6e84-b924-ef3fed522a04/bracket/print |url-status=live }}</ref>. Зери ихтисораи UWW ӯ дар Қаҳрамонии ҷаҳон оид ба гӯштин 2023 дар [[Белград|Белград]] моҳи сентябри соли 2023 иштирок кард ва дар марҳилаи 1/8 финал аз озарбойҷонӣ [[Орхон Аббосов]] шикаст хӯрда, аз мусобиқа хориҷ шуд<ref>{{cite news |title=79kg Bracket |url=https://arena.uww.org/it/weight-category/show/1ee3cbaf-0aa0-64e2-998c-61680b3e26a8/bracket/print |access-date=2023-09-15 |work=[[United World Wrestling]] |accessdate=2026-05-22 |archivedate=2023-09-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230918023551/https://arena.uww.org/it/weight-category/show/1ee3cbaf-0aa0-64e2-998c-61680b3e26a8/bracket/print }}</ref>. == Дастовардҳо == *Қаҳрамонии Аврупо оид ба гӯштин 2023 — 12; *Қаҳрамонии ҷаҳон оид ба гӯштин 2023 — 18; *Қаҳрамонии Аврупо оид ба гӯштин 2024 — 12; == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == *[https://www.wikidata.org/wiki/{{{1}}} {{{NAME|{{{1}}}}}}] {{ВС}} {{Wrestling-bio-stub}} [[Гурӯҳ:Варзишгарон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1995]] [[Гурӯҳ:Зодагони Эрон]] fjgtyzwt9xvlee0xtkq2ftcq3ohim0g 10 331678 1473887 2026-05-25T12:33:01Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Rosaceae |rang=Авлод|latin=Cydonia|name=Биҳиҳо}} 1473887 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Rosaceae |rang=Авлод|latin=Cydonia|name=Биҳиҳо}} kuq01q1zbk5oddat0a24ru8zbi7auhv 14 331679 1473906 2026-05-25T17:48:04Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1473906 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ашконӣ]] cuzrxm3coe78e5lzqtaeahwguifne69 0 331680 1473910 2026-05-26T03:17:18Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Имкон''' ({{lang-ar|امکان}} – ҷойҳо, сарзаминҳо, манзилҳо, мақомҳо; қудрат, тавоноӣ ба коре, муяссар будани коре ба касе), имконият, мақулаи фалсафӣ, ҷараёни инкишоф, ки дар ҳар як падидаи зиндагӣ вуҷуд дошта, эҳтимоли рух додани он зиёд аст; шароите, ки барои пайдои... 1473910 wikitext text/x-wiki '''Имкон''' ({{lang-ar|امکان}} – ҷойҳо, сарзаминҳо, манзилҳо, мақомҳо; қудрат, тавоноӣ ба коре, муяссар будани коре ба касе), имконият, мақулаи фалсафӣ, ҷараёни инкишоф, ки дар ҳар як падидаи зиндагӣ вуҷуд дошта, эҳтимоли рух додани он зиёд аст; шароите, ки барои пайдоиш ва инкишофи падидае ё чизе фароҳам меояд. Дар фалсафа ду навъи имконро фарқ менамоянд: Имкони таҷридӣ (абстрактӣ) ва имкони воқеӣ. Имкони таҷридӣ барои пайдоиши ашё ё падидае мавҷуд набудани монеаеро фаҳмонида, нишонгари он аст, ки барои амалӣ шудани худ тамоми шароити заруриро дорад. Яъне, чизе, ки дар воқеият пӯшида аст, ҳангоми мусоидат намудани шароити муайян ба воқеияти нав табдил меёбад. Тағйир ёфтани шароит боис мешавад, ки имкони таҷридӣ ё шаклӣ ба имкони воқеӣ мубаддал шавад. Ченаки миқдорӣ ё ададии имкон тавассути мафҳуми эҳтимолият ифода мешавад. Таъбири фалсафии имкон аз фалсафаи Юнони Бостон шурӯъ шуда, нахустин бор дар таълимоти намояндагони мактаби Элей мавриди баррасӣ қарор гирифт. Баъд Арасту робитаи байни имкон ва воқеиятро бо дар назар доштани ҳаракат ва инкишоф ошкор намуда, воқеиятро ҳамчун раванди гузариши падидаҳо, чизҳо ва ҳолатҳое арзёбӣ мекунад, ки имкони аз билқувва ба билфеъл гузаштанро доранд. Ба ақидаи ӯ, чиз ё падидаи воқеӣ аз нигоҳи моҳият назар ба имкон аввалӣ аст, аз ҳамин сабаб инкишоф дар шакли ивазшавии як чизи воқеӣ ба дигараш сурат мегирад. Арасту диалектикаи имкон ва воқеиятро дар он пайхас кардааст, ки шакл назар ба модда фаъол буда, боиси воқеӣ гардидани имкон мешавад. Ҳегел имконро мисли лаҳзаи таҷридии чизи воқеӣ баррасӣ намуда, таъкид кардааст, ки чизи воқеӣ ин ягонагии мушаххаси ботинию зоҳирӣ ва моҳияти зуҳурот мебошад. Таълимоти диалектикиву моддигароии имкон ва воқеиятро ҳамчун лаҳзаҳои муҳимтарини ҳаракат ва инкишофи модда аввалин бор К. Маркс ва Ф. Энгелс баён кардаанд. Намунаи чунин таълимотро таҳлили диалектикии табдили имкон ба воқеият дар ҷомеа ташкил медиҳад, ки он дар «Капитал»-и К. Маркс инъикос шудааст. Ф. Энгелс имконро дар «Диалектикаи табиат» дар робита бо зуҳуроти табиат мавриди таҳқиқ қарор додааст. Дар мантиқ мафҳуми имкон асоси назарияи модалиятро ташкил медиҳад, ки ба он Арасту замина гузошта буд. Ӯ бори аввал ҳангоми таснифи қазияҳо онҳоро ба се гурӯҳ тақсимбандӣ кардааст: «қазияҳои мумкин», ки онҳоро «қазияҳои проблематикӣ» номидааст, «қазияҳои ассерторӣ», ки онҳоро «қазияҳои воқеият» гуфтааст ва ниҳоят «қазияҳои аподиктикӣ», ки бо номи «қазияҳои зарурат» маъмуланд. Чунин тақсимбандии қазияҳо дар мантиқи муосир низ аҳаммияти худро гум накардааст. Қазияҳои имкон мисли «Мумкин аст, ки пагоҳ барф борад» метавонанд фардӣ, ҷузъӣ ё куллӣ шаванд ва аз рӯи шакл ҳамеша тасдиқӣ мебошанд. И. дар қатори мафҳумҳои «зарур», «имконнопазир» ва «тасодуф» яке аз тавсифҳои модалии қазияҳо ба шумор меравад. Дар забони тоҷикӣ аксар вақтҳо ба ҷои имкон калимаҳои «мумкин», «имконият», «имконпазир», «эҳтимол» ва амсоли ин истифода мешаванд. имкони мантиқӣ, маъмулан, тавассути гуфтори «мумкин, ки Р бошад», ифода мешавад, ки дар ин ҷо Р ягон қазия аст. Ғайр аз ин, имкон барои ифода кардани имконияти ҳастишиносӣ, имконияти деонтикӣ ё худ иҷозатӣ истифода мешавад. имкони мантиқиро, маъмулан, ҳамчун «безиддиятнокии дохилии қазия» маънидод мекунанд. имкони мантиқӣ метавонад тавассути қонуни мантиқ ифода ёбад. Зуҳуроте, ки хилофи қонунҳои мантиқ нестанд, мантиқан имконпазиранд, лекин на ҳамаи зуҳуроте, ки мантиқан имконпазиранд, воқеан имконпазир мебошанд. Мас., мо медонем, ки дар Моҳ ҳаёт воқеан имконнопазир аст, вале гуфтори «Дар Моҳ ҳаёт ҳаст», ба қонунҳои мантиқ хилоф нест. Имкони мантиқӣ назар ба имкони ҳастишиносӣ (воқеӣ, физикӣ) васеътар аст: чизе, ки воқеан мумкин аст, мантиқан низ мумкин мебошад, лекин на баръакс. Ҳамин тариқ, зуҳуроте, ки ба қонунҳои табиат ва ҳаёти ҷамъиятӣ мухолиф нестанд, воқеан имконпазиранд. Дар мантиқи модалӣ ҳар яке аз мафҳумҳои «имкон», «зарур» ва ё «тасодуф»-ро тавассути дигараш муайян мекунанд. Масалан, «имконнопазир» тавассути инкори имкон, «имкон» бо ёрии инкори «мантиқан зарур» ва «тасодуф» ҳамчун «имкон» шарҳ дода мешаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имкон |8|муаллиф= Н. Сайфуллоев }} 69z743st56wzne7gra1i9v1h9nmaej8 1473911 1473910 2026-05-26T03:21:31Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473911 wikitext text/x-wiki '''Имкон''' ({{lang-ar|امکان}} – ҷойҳо, сарзаминҳо, манзилҳо, мақомҳо; қудрат, тавоноӣ ба коре, муяссар будани коре ба касе), имконият, мақулаи фалсафӣ, ҷараёни инкишоф, ки дар ҳар як падидаи зиндагӣ вуҷуд дошта, эҳтимоли рух додани он зиёд аст; шароите, ки барои пайдоиш ва инкишофи падидае ё чизе фароҳам меояд. Дар фалсафа ду навъи имконро фарқ менамоянд: Имкони таҷридӣ (абстрактӣ) ва имкони воқеӣ. Имкони таҷридӣ барои пайдоиши ашё ё падидае мавҷуд набудани монеаеро фаҳмонида, нишонгари он аст, ки барои амалӣ шудани худ тамоми шароити заруриро дорад. Яъне, чизе, ки дар воқеият пӯшида аст, ҳангоми мусоидат намудани шароити муайян ба воқеияти нав табдил меёбад. Тағйир ёфтани шароит боис мешавад, ки имкони таҷридӣ ё шаклӣ ба имкони воқеӣ мубаддал шавад. Ченаки миқдорӣ ё ададии имкон тавассути мафҳуми эҳтимолият ифода мешавад. == Таърих == Таъбири фалсафии имкон аз фалсафаи Юнони Бостон шурӯъ шуда, нахустин бор дар таълимоти намояндагони мактаби Элей мавриди баррасӣ қарор гирифт. Баъд Арасту робитаи байни имкон ва воқеиятро бо дар назар доштани ҳаракат ва инкишоф ошкор намуда, воқеиятро ҳамчун раванди гузариши падидаҳо, чизҳо ва ҳолатҳое арзёбӣ мекунад, ки имкони аз билқувва ба билфеъл гузаштанро доранд. Ба ақидаи ӯ, чиз ё падидаи воқеӣ аз нигоҳи моҳият назар ба имкон аввалӣ аст, аз ҳамин сабаб инкишоф дар шакли ивазшавии як чизи воқеӣ ба дигараш сурат мегирад. Арасту диалектикаи имкон ва воқеиятро дар он пайхас кардааст, ки шакл назар ба модда фаъол буда, боиси воқеӣ гардидани имкон мешавад. Ҳегел имконро мисли лаҳзаи таҷридии чизи воқеӣ баррасӣ намуда, таъкид кардааст, ки чизи воқеӣ ин ягонагии мушаххаси ботинию зоҳирӣ ва моҳияти зуҳурот мебошад. Таълимоти диалектикиву моддигароии имкон ва воқеиятро ҳамчун лаҳзаҳои муҳимтарини ҳаракат ва инкишофи модда аввалин бор К. Маркс ва Ф. Энгелс баён кардаанд. Намунаи чунин таълимотро таҳлили диалектикии табдили имкон ба воқеият дар ҷомеа ташкил медиҳад, ки он дар «Капитал»-и К. Маркс инъикос шудааст. Ф. Энгелс имконро дар «Диалектикаи табиат» дар робита бо зуҳуроти табиат мавриди таҳқиқ қарор додааст. Дар мантиқ мафҳуми имкон асоси назарияи модалиятро ташкил медиҳад, ки ба он Арасту замина гузошта буд. Ӯ бори аввал ҳангоми таснифи қазияҳо онҳоро ба се гурӯҳ тақсимбандӣ кардааст: «қазияҳои мумкин», ки онҳоро «қазияҳои проблематикӣ» номидааст, «қазияҳои ассерторӣ», ки онҳоро «қазияҳои воқеият» гуфтааст ва ниҳоят «қазияҳои аподиктикӣ», ки бо номи «қазияҳои зарурат» маъмуланд. Чунин тақсимбандии қазияҳо дар мантиқи муосир низ аҳаммияти худро гум накардааст. Қазияҳои имкон мисли «Мумкин аст, ки пагоҳ барф борад» метавонанд фардӣ, ҷузъӣ ё куллӣ шаванд ва аз рӯи шакл ҳамеша тасдиқӣ мебошанд. == Мафҳум == Имкон дар қатори мафҳумҳои «зарур», «имконнопазир» ва «тасодуф» яке аз тавсифҳои модалии қазияҳо ба шумор меравад. Дар забони тоҷикӣ аксар вақтҳо ба ҷои имкон калимаҳои «мумкин», «имконият», «имконпазир», «эҳтимол» ва амсоли ин истифода мешаванд. имкони мантиқӣ, маъмулан, тавассути гуфтори «мумкин, ки Р бошад», ифода мешавад, ки дар ин ҷо Р ягон қазия аст. Ғайр аз ин, имкон барои ифода кардани имконияти ҳастишиносӣ, имконияти деонтикӣ ё худ иҷозатӣ истифода мешавад. имкони мантиқиро, маъмулан, ҳамчун «безиддиятнокии дохилии қазия» маънидод мекунанд. имкони мантиқӣ метавонад тавассути қонуни мантиқ ифода ёбад. Зуҳуроте, ки хилофи қонунҳои мантиқ нестанд, мантиқан имконпазиранд, лекин на ҳамаи зуҳуроте, ки мантиқан имконпазиранд, воқеан имконпазир мебошанд. Масалан, мо медонем, ки дар Моҳ ҳаёт воқеан имконнопазир аст, вале гуфтори «Дар Моҳ ҳаёт ҳаст», ба қонунҳои мантиқ хилоф нест. Имкони мантиқӣ назар ба имкони ҳастишиносӣ (воқеӣ, физикӣ) васеътар аст: чизе, ки воқеан мумкин аст, мантиқан низ мумкин мебошад, лекин на баръакс. Ҳамин тариқ, зуҳуроте, ки ба қонунҳои табиат ва ҳаёти ҷамъиятӣ мухолиф нестанд, воқеан имконпазиранд. Дар мантиқи модалӣ ҳар яке аз мафҳумҳои «имкон», «зарур» ва ё «тасодуф»-ро тавассути дигараш муайян мекунанд. Масалан, «имконнопазир» тавассути инкори имкон, «имкон» бо ёрии инкори «мантиқан зарур» ва «тасодуф» ҳамчун «имкон» шарҳ дода мешаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имкон |8|муаллиф= Н. Сайфуллоев }} l74jihebaszje9dpzzooaokvepzdazx 0 331681 1473913 2026-05-26T03:31:32Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Имконият ва Воқеият''' — таносуби мақулоти фалсафӣ, ки ду давраи зарурии ташаккул ва рушди ашё ва падидаҳоро тавзеҳ медиҳад. Воқеияте, ки ба имконият муқобил гузошта мешавад, ҳақиқатест, ки ҳамзамон вуҷуд дорад. Имконият ва воқеият бо ҳамдигар алоқаманд меб... 1473913 wikitext text/x-wiki '''Имконият ва Воқеият''' — таносуби мақулоти фалсафӣ, ки ду давраи зарурии ташаккул ва рушди ашё ва падидаҳоро тавзеҳ медиҳад. Воқеияте, ки ба имконият муқобил гузошта мешавад, ҳақиқатест, ки ҳамзамон вуҷуд дорад. Имконият ва воқеият бо ҳамдигар алоқаманд мебошанд. Имконият тамоюли объективии ташаккули ашёст, ки барои пайдоиши он шароити муайян зарур аст. Имконият ашё ё падидаест, ки дар айни ҳол вуҷуд надорад, аммо тибқи қонунҳои рушди ашё ва падидаҳо метавонад ба вуҷуд ояд, рушд ёбад ва ба воқеият табдил гардад. Аммо воқеият аллакай вуҷуд дорад, ҳамеша дар ҳоли тағйир ва рушд аст. Дар раванди рушди ҳар як шайъ ё падида ҳар он чизе ба воқеият табдил меёбад, ки дар ниҳоди он иллатҳои бешуморе ниҳон аст. Яъне ҷараёни рушду инкишофи ашё ва падидаҳо раванди беохири тавлиди имкониятҳо ва табдили онҳо ба воқеият мебошад, вале дар раванди мушаххас танҳо яке аз онҳо амалӣ мешавад. Ду навъи имконият вуҷуд дорад: 1. Интизоӣ (услубӣ). 2. Воқеӣ (мушаххас). Имконияти интизоӣ адами монеаҳои усулиро барои ташаккули ашё («ҳар чиз имкон дорад, агар ба худии худ дар тазод набошад») тавсиф мекунад, аммо барои падидоварии он шароити зарурӣ вуҷуд надорад. Имконияти ҳақиқӣ барои баамалбарории худ ҳамаи шароити заруриро дорад: дар воқеият махфӣ гардида, ҳангоми шароити муайян ба воқеияти нав мубаддал мегардад. Тағйири маҷмӯи шароит гузариши имконияти интизоиро ба ҳақиқӣ муайян мекунад ва ахирӣ ба воқеият табдил меёбад. Ченаки ададии имконият тавассути мафҳуми эҳтимолият баён меёбад. Фаҳми фалсафӣ ва баррасии имконият ва воқеият ҳанӯз дар Юнони Бостон шурӯъ гардида буд. Мактабҳои Элей ва Мегар назарияҳое пешниҳод кардаанд, ки тибқи онҳо чун сухан дар бораи воқеият (назири ваҳдати ҳастии ҳамаро фарогиранда) мерафт, фақат имконият дар назар дошта мешуд. Арасту робитаи имконият ва воқеиятро бо ҳаракат ва рушд ошкор карда, воқеиятро ҳамчун гузариш аз имконият (δύʋαµɩς) ба воқеият (έʋέργεɩα) тавзеҳ дод. Ба андешаи ӯ воқеият, аз нуқтаи назари моҳият, муқаддам бар имконият буда, ҳамчун гузариши як воқеият бар дигаре хидмат мекунад. Таълимоти диалектикии Имконият ва воқеияти худро Арасту бо назарияи дар бораи бефаъолиятии мутлақи модда ва фаъолияти шакл алоқаманд карда, чунин меҳисобид, ки шакл ба имкониятҳои бефаъолият тавоноии ба воқеият табдил шуданро мебахшад. Назарияи арастуии имконият ва воқеият то асрҳои миёна дар таълимоти фалсафии Аврупо ҳоким буд. Дар асрҳои XVII-XVIII намояндагони моддигарои механикӣ (Т. Ҳоббс, П. Ҳолбах, П. Лаплас) ба мақулаи воқеият ҷанбаи сабабияти қатъӣ бахшида, моҳияти объективии имкониятро инкор карданд ва онро ба эҳтимолият шабоҳат доданд. Дар «Теодисеа» Лейбнитс маҷмӯи қоидаҳо дар бораи заруратро баён кардааст, ки ҳар гуна имкониятро инкор менамоянд ва ба имконият тавзеҳи динӣ-идеалистӣ дода, олами мавҷудро ягона ва беҳтарин имкон номидааст. Дар айни ҳол, ӯ ғояҳо дар бораи дараҷабандии зинаҳои имконият ва амалӣ кардани имкониятҳои эҳтимолдоштаро дар натиҷаи «рақобат»-и байни анвои гуногуни олам пешниҳод кард, ки минбаъд дар фалсафа ва мантиқи муосир (Ҷ. Рассел, К. Ҳинтикка, С. Крипке) такомул ёфт. Кант имконият ва воқеиятро мақулаҳои априории модали (дар баробари зарурат)-и амал номидааст, ки шаклҳои мутобиқат бо шароити таҷрибаро муайян мекунанд. Ҳегел имкониятро ҳамчун як лаҳзаи мавҳуми воқеият баррасӣ карда, ахириро ҳамчун ягонагии мушаххаси ботинию берунӣ, моҳият ва падидаҳо медонад. К. Маркс ва Ф. Энгелс таълимоти диалектикӣ-материалистӣ дар бораи имконият ва воқеиятро ҳамчун паҳлуҳои асосии ҳаракат ва тараққиёти модда пешниҳод карданд. Ба андешаи онҳо, раванди гузариши имконият ба воқеият ҳамеша дар табиат ва олами номаҳдуд (масасан, ташаккули низоми офтобӣ аз гарду ғуборҳо, реаксияҳои кимиёӣ дар шароити муайян) ва табиати маҳдуд (масалан, табдилшавии андомгони якҳуҷайра ба андомгони зиндаи бисёрҳуҷайра, ҳамчун табдилшавии имконият ба воқеият) вуҷуд доштааст. Дар фаъолияти маърифатии инсон шинохт ҳамчун имконият дар одитарин идроки ҳиссӣ вуҷуд дорад, аммо воқеияти он дар илм ва дар дигар анвои инъикос зуҳур меёбад. Гузариш аз имконият ба воқеият роҳро барои имкониятҳои баъдӣ ва ба дараҷаҳои баландтари онҳо ҳамвор месозад. Ҳангоме ки дар ҳаёти иҷтимоӣ имкониятҳои гуногун зуҳур мекунанд, одамон ҳамчун мавҷудоти бошууру фаъол он чизҳоеро интихоб менамоянд, ки бештар ба талабот, манфиатҳо, дастурҳои боарзиши афроду гурӯҳҳои иҷтимоӣ ҷавобгӯ мебошанд ва имкониятро ба воқеият табдил медиҳанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имконият ва Воқеият |8|муаллиф= }} g5svegedjyu3j0vtgtle6wzhvwwl7l8 1473914 1473913 2026-05-26T03:33:31Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473914 wikitext text/x-wiki '''Имконият ва Воқеият''' — таносуби мақулоти фалсафӣ, ки ду давраи зарурии ташаккул ва рушди ашё ва падидаҳоро тавзеҳ медиҳад. Воқеияте, ки ба имконият муқобил гузошта мешавад, ҳақиқатест, ки ҳамзамон вуҷуд дорад. Имконият ва воқеият бо ҳамдигар алоқаманд мебошанд. Имконият тамоюли объективии ташаккули ашёст, ки барои пайдоиши он шароити муайян зарур аст. Имконият ашё ё падидаест, ки дар айни ҳол вуҷуд надорад, аммо тибқи қонунҳои рушди ашё ва падидаҳо метавонад ба вуҷуд ояд, рушд ёбад ва ба воқеият табдил гардад. Аммо воқеият аллакай вуҷуд дорад, ҳамеша дар ҳоли тағйир ва рушд аст. Дар раванди рушди ҳар як шайъ ё падида ҳар он чизе ба воқеият табдил меёбад, ки дар ниҳоди он иллатҳои бешуморе ниҳон аст. Яъне ҷараёни рушду инкишофи ашё ва падидаҳо раванди беохири тавлиди имкониятҳо ва табдили онҳо ба воқеият мебошад, вале дар раванди мушаххас танҳо яке аз онҳо амалӣ мешавад. == Навъҳои Имконият == Ду навъи имконият вуҷуд дорад: 1. Интизоӣ (услубӣ). 2. Воқеӣ (мушаххас). Имконияти интизоӣ адами монеаҳои усулиро барои ташаккули ашё («ҳар чиз имкон дорад, агар ба худии худ дар тазод набошад») тавсиф мекунад, аммо барои падидоварии он шароити зарурӣ вуҷуд надорад. Имконияти ҳақиқӣ барои баамалбарории худ ҳамаи шароити заруриро дорад: дар воқеият махфӣ гардида, ҳангоми шароити муайян ба воқеияти нав мубаддал мегардад. Тағйири маҷмӯи шароит гузариши имконияти интизоиро ба ҳақиқӣ муайян мекунад ва ахирӣ ба воқеият табдил меёбад. Ченаки ададии имконият тавассути мафҳуми эҳтимолият баён меёбад. == Таърих == Фаҳми фалсафӣ ва баррасии имконият ва воқеият ҳанӯз дар Юнони Бостон шурӯъ гардида буд. Мактабҳои Элей ва Мегар назарияҳое пешниҳод кардаанд, ки тибқи онҳо чун сухан дар бораи воқеият (назири ваҳдати ҳастии ҳамаро фарогиранда) мерафт, фақат имконият дар назар дошта мешуд. Арасту робитаи имконият ва воқеиятро бо ҳаракат ва рушд ошкор карда, воқеиятро ҳамчун гузариш аз имконият (δύʋαµɩς) ба воқеият (έʋέργεɩα) тавзеҳ дод. Ба андешаи ӯ воқеият, аз нуқтаи назари моҳият, муқаддам бар имконият буда, ҳамчун гузариши як воқеият бар дигаре хидмат мекунад. Таълимоти диалектикии Имконият ва воқеияти худро Арасту бо назарияи дар бораи бефаъолиятии мутлақи модда ва фаъолияти шакл алоқаманд карда, чунин меҳисобид, ки шакл ба имкониятҳои бефаъолият тавоноии ба воқеият табдил шуданро мебахшад. Назарияи арастуии имконият ва воқеият то асрҳои миёна дар таълимоти фалсафии Аврупо ҳоким буд. Дар асрҳои XVII-XVIII намояндагони моддигарои механикӣ (Т. Ҳоббс, П. Ҳолбах, П. Лаплас) ба мақулаи воқеият ҷанбаи сабабияти қатъӣ бахшида, моҳияти объективии имкониятро инкор карданд ва онро ба эҳтимолият шабоҳат доданд. Дар «Теодисеа» Лейбнитс маҷмӯи қоидаҳо дар бораи заруратро баён кардааст, ки ҳар гуна имкониятро инкор менамоянд ва ба имконият тавзеҳи динӣ-идеалистӣ дода, олами мавҷудро ягона ва беҳтарин имкон номидааст. Дар айни ҳол, ӯ ғояҳо дар бораи дараҷабандии зинаҳои имконият ва амалӣ кардани имкониятҳои эҳтимолдоштаро дар натиҷаи «рақобат»-и байни анвои гуногуни олам пешниҳод кард, ки минбаъд дар фалсафа ва мантиқи муосир (Ҷ. Рассел, К. Ҳинтикка, С. Крипке) такомул ёфт. Кант имконият ва воқеиятро мақулаҳои априории модали (дар баробари зарурат)-и амал номидааст, ки шаклҳои мутобиқат бо шароити таҷрибаро муайян мекунанд. Ҳегел имкониятро ҳамчун як лаҳзаи мавҳуми воқеият баррасӣ карда, ахириро ҳамчун ягонагии мушаххаси ботинию берунӣ, моҳият ва падидаҳо медонад. К. Маркс ва Ф. Энгелс таълимоти диалектикӣ-материалистӣ дар бораи имконият ва воқеиятро ҳамчун паҳлуҳои асосии ҳаракат ва тараққиёти модда пешниҳод карданд. Ба андешаи онҳо, раванди гузариши имконият ба воқеият ҳамеша дар табиат ва олами номаҳдуд (масасан, ташаккули низоми офтобӣ аз гарду ғуборҳо, реаксияҳои кимиёӣ дар шароити муайян) ва табиати маҳдуд (масалан, табдилшавии андомгони якҳуҷайра ба андомгони зиндаи бисёрҳуҷайра, ҳамчун табдилшавии имконият ба воқеият) вуҷуд доштааст. Дар фаъолияти маърифатии инсон шинохт ҳамчун имконият дар одитарин идроки ҳиссӣ вуҷуд дорад, аммо воқеияти он дар илм ва дар дигар анвои инъикос зуҳур меёбад. Гузариш аз имконият ба воқеият роҳро барои имкониятҳои баъдӣ ва ба дараҷаҳои баландтари онҳо ҳамвор месозад. Ҳангоме ки дар ҳаёти иҷтимоӣ имкониятҳои гуногун зуҳур мекунанд, одамон ҳамчун мавҷудоти бошууру фаъол он чизҳоеро интихоб менамоянд, ки бештар ба талабот, манфиатҳо, дастурҳои боарзиши афроду гурӯҳҳои иҷтимоӣ ҷавобгӯ мебошанд ва имкониятро ба воқеият табдил медиҳанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имконият ва Воқеият |8|муаллиф= }} 9rb2wt9cvuxqyzci45s3p59dpke5rr3 0 331682 1473915 2026-05-26T03:38:56Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Имконулвуҷуд''' ({{lang-ar|امکان الوجود.}} — вуҷуди мумкин, ҳастие, ки вуҷудаш зарур нест), истилоҳи фалсафии асрҳои миёна, ки бештар дар фалсафаи машшоъ ва калом ба чашм мерасад ва ҳар чиро, ки ҳастиаш на ба зоти худ, балки ба сабабе вобаста аст, ифода мекунад; вуҷу... 1473915 wikitext text/x-wiki '''Имконулвуҷуд''' ({{lang-ar|امکان الوجود.}} — вуҷуди мумкин, ҳастие, ки вуҷудаш зарур нест), истилоҳи фалсафии асрҳои миёна, ки бештар дар фалсафаи машшоъ ва калом ба чашм мерасад ва ҳар чиро, ки ҳастиаш на ба зоти худ, балки ба сабабе вобаста аст, ифода мекунад; вуҷуди мумкин, имконӣ, ки ба ашёи вуҷудаш мумкин нисбат дода мешавад. Мутафаккирони асрҳои миёна тамоми мавҷудотро, ба ҷуз Худо, имконулвуҷуд меномиданд. Ба андешаи онҳо имконулвуҷуд аз ду қисм – ҷавҳар ва араз иборат аст, ки ҳар яке навъҳои мустақил доранд. Навъҳои ҷавҳар: ҷисм, моддаю сурат ва нафсу ақл. Навъҳои араз: чандӣ (камият), чигунагӣ (кайфият), куҷоӣ (айна), кай (мато), изофат, ниҳод (вазъ), дошт (мулк), куниш (анъяфъал), бикунидан (анъянфаил). Дар фалсафаи машшоъ ва калом И. моҳиятан як хел тавзеҳ намеёбад. Ба ақидаи машшоиёни шарқӣ, махсусан, Ибни Сино, имконулвуҷуд «мавҷудест, ки на аз фарзи вуҷуд ва на аз фарзи адамаш муҳол лозим наояд». Дар баробари ин, таъкид мешавад, ки имконулвуҷуд «аз ягон ҷиҳат, яъне, на ҷиҳати вуҷуд ва на аз ҷиҳати адам зарурӣ нест». Ба ақидаи файласуфон имконулвуҷуд ҳангоме ба феъл хоҳад расид, ки агар Воҷибулвуҷуд мавҷуд бошад. Воҷибулвуҷуд дар вуҷуди худ ба ҳеч чиз ниёз надорад, вале чизҳои дигар барои ҳастии худ ба вай ниёз доранд. «Ҳар чӣ варо вуҷуд бувад ва вуҷуде воҷиб набувад ба худ, ба худ мумкин бувад ва мумкинулвуҷуд бувад ба худ» (Ибни Сино). Вобаста будани вуҷуди мумкин ба Воҷибулвуҷуд дар фалсафаи машшоиён ҳамчун муносибати сабабу иллат маънидод мешавад. Имкони будани чизе «ба сабаби будани сабабаш бувад ва набудан ба набудани сабаб... Пас, ҳар чӣ мумкин бувад, вайро сабабе бувад ва он сабаб ба зоти пеш аз вай бувад» (Ибни Сино). Воҷибулвуҷуди машшоиён дар ислом ба ҳайси Худо аст, вале фарқи куллӣ дар байни Воҷибулвуҷуди машшоъ ва Худо дар илоҳиёти исломӣ ин аст, ки дар дин тамоми махлуқот, ки офаридаи Худо ҳастанд, азалӣ ва абадӣ нестанд. Дар таълимоти файласуфони машшоъ олам, ки имконулвуҷуд аст, ҳамеша ба Воҷибулвуҷуд тобеъ мебошад. Дар заминаи ақидаи сабабият (иллату маълул) Ибни Сино ба хулосае омадааст, ки чун маъмул ҳамеша бо иллат (сабаб) вуҷуд доштааст, пас, олам қадим будааст. Чун ин ақида зидди андешаи офариниши динӣ аст, мутакаллимон ақидаи файласуфони машшоъро ботил ва илҳодӣ қаламдод кардаанд. Тибқи таълимоти файласуфони асрҳои миёна аз Ақли Кулл то тамоми ашёи олам ба имконулвуҷуд тааллуқ доранд ва ҳамаи онҳо аз ҷавҳар ва араз иборат мебошанд. Ҷисм, модда, сурат, ақл ва нафс анвои ҷавҳар ҳастанд (Ибни Сино дар «Донишнома» «кунидан» гуфтааст). Мутакаллимон имконулвуҷудро ба ҳукми қудрат ва ихтиёри Худо (Воҷибулвуҷуд) тобеъ карда, офарида шудани онро таъкид мекарданд, аммо файласуфони машшоъ имконулвуҷудро мисли Худо қадим медонистанд, ки ин нишонаи зуҳури тамоюли моддигароӣ доштани ин ҷараёни фалсафӣ мебошад. Дар фалсафаи исмоилия низ Воҷибулвуҷуд ва мумкинулвуҷуд ду мақулаи муҳимми таълимоти илоҳиётшиносӣ мебошанд ва Воҷибулвуҷудро Сонеъи Олим, Худо ном бурдаанд. Носири Хусрав ақида дорад, ки ҳар чӣ «дар вуҷуди худ ба ғайр муҳтоҷ аст, ӯро «мумкинулвуҷуд» хонанд». Аҳли тасаввуф низ Воҷибулвуҷуд ва имконулвуҷудро аз мавқеи ирфонӣ тавзеҳ додаанд. Онҳо аз Воҷибулвуҷуд офарида шудани Ақли Кулл, ақлҳои дигар, нафси куллӣ ва қисмҳои онро эътироф карда, бозгашти рӯҳро ба олами улвӣ охирин марҳалаи суудӣ донистаанд ва аз ин тариқ баъзеашон ба ақидаи «ваҳдати вуҷуд» низ майл кардаанд. Истилоҳи имконулвуҷуд дар осори фалсафӣ бо номҳои «мумкинулвуҷуд», «вуҷуди имкон» ва «вуҷуди мумкин» низ истифода шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имконулвуҷуд |8|муаллиф= К. Олимов }} 6y5h4sfnmmx7httsl8z9ilj3vv4decl 1473916 1473915 2026-05-26T03:41:34Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473916 wikitext text/x-wiki '''Имконулвуҷуд''' ({{lang-ar|امکان الوجود.}} — вуҷуди мумкин, ҳастие, ки вуҷудаш зарур нест), истилоҳи фалсафии асрҳои миёна, ки бештар дар фалсафаи машшоъ ва калом ба чашм мерасад ва ҳар чиро, ки ҳастиаш на ба зоти худ, балки ба сабабе вобаста аст, ифода мекунад; вуҷуди мумкин, имконӣ, ки ба ашёи вуҷудаш мумкин нисбат дода мешавад. Мутафаккирони асрҳои миёна тамоми мавҷудотро, ба ҷуз Худо, имконулвуҷуд меномиданд. Ба андешаи онҳо имконулвуҷуд аз ду қисм – ҷавҳар ва араз иборат аст, ки ҳар яке навъҳои мустақил доранд. Навъҳои ҷавҳар: ҷисм, моддаю сурат ва нафсу ақл. Навъҳои араз: чандӣ (камият), чигунагӣ (кайфият), куҷоӣ (айна), кай (мато), изофат, ниҳод (вазъ), дошт (мулк), куниш (анъяфъал), бикунидан (анъянфаил). Дар фалсафаи машшоъ ва калом имконулвуҷуд моҳиятан як хел тавзеҳ намеёбад. Ба ақидаи машшоиёни шарқӣ, махсусан, Ибни Сино, имконулвуҷуд «мавҷудест, ки на аз фарзи вуҷуд ва на аз фарзи адамаш муҳол лозим наояд». Дар баробари ин, таъкид мешавад, ки имконулвуҷуд «аз ягон ҷиҳат, яъне, на ҷиҳати вуҷуд ва на аз ҷиҳати адам зарурӣ нест». Ба ақидаи файласуфон имконулвуҷуд ҳангоме ба феъл хоҳад расид, ки агар Воҷибулвуҷуд мавҷуд бошад. Воҷибулвуҷуд дар вуҷуди худ ба ҳеч чиз ниёз надорад, вале чизҳои дигар барои ҳастии худ ба вай ниёз доранд. «Ҳар чӣ варо вуҷуд бувад ва вуҷуде воҷиб набувад ба худ, ба худ мумкин бувад ва мумкинулвуҷуд бувад ба худ» (Ибни Сино). Вобаста будани вуҷуди мумкин ба Воҷибулвуҷуд дар фалсафаи машшоиён ҳамчун муносибати сабабу иллат маънидод мешавад. Имкони будани чизе «ба сабаби будани сабабаш бувад ва набудан ба набудани сабаб... Пас, ҳар чӣ мумкин бувад, вайро сабабе бувад ва он сабаб ба зоти пеш аз вай бувад» (Ибни Сино). Воҷибулвуҷуди машшоиён дар ислом ба ҳайси Худо аст, вале фарқи куллӣ дар байни Воҷибулвуҷуди машшоъ ва Худо дар илоҳиёти исломӣ ин аст, ки дар дин тамоми махлуқот, ки офаридаи Худо ҳастанд, азалӣ ва абадӣ нестанд. Дар таълимоти файласуфони машшоъ олам, ки имконулвуҷуд аст, ҳамеша ба Воҷибулвуҷуд тобеъ мебошад. Дар заминаи ақидаи сабабият (иллату маълул) Ибни Сино ба хулосае омадааст, ки чун маъмул ҳамеша бо иллат (сабаб) вуҷуд доштааст, пас, олам қадим будааст. Чун ин ақида зидди андешаи офариниши динӣ аст, мутакаллимон ақидаи файласуфони машшоъро ботил ва илҳодӣ қаламдод кардаанд. Тибқи таълимоти файласуфони асрҳои миёна аз Ақли Кулл то тамоми ашёи олам ба имконулвуҷуд тааллуқ доранд ва ҳамаи онҳо аз ҷавҳар ва араз иборат мебошанд. Ҷисм, модда, сурат, ақл ва нафс анвои ҷавҳар ҳастанд (Ибни Сино дар «Донишнома» «кунидан» гуфтааст). Мутакаллимон имконулвуҷудро ба ҳукми қудрат ва ихтиёри Худо (Воҷибулвуҷуд) тобеъ карда, офарида шудани онро таъкид мекарданд, аммо файласуфони машшоъ имконулвуҷудро мисли Худо қадим медонистанд, ки ин нишонаи зуҳури тамоюли моддигароӣ доштани ин ҷараёни фалсафӣ мебошад. Дар фалсафаи исмоилия низ Воҷибулвуҷуд ва мумкинулвуҷуд ду мақулаи муҳимми таълимоти илоҳиётшиносӣ мебошанд ва Воҷибулвуҷудро Сонеъи Олим, Худо ном бурдаанд. Носири Хусрав ақида дорад, ки ҳар чӣ «дар вуҷуди худ ба ғайр муҳтоҷ аст, ӯро «мумкинулвуҷуд» хонанд». Аҳли тасаввуф низ Воҷибулвуҷуд ва имконулвуҷудро аз мавқеи ирфонӣ тавзеҳ додаанд. Онҳо аз Воҷибулвуҷуд офарида шудани Ақли Кулл, ақлҳои дигар, нафси куллӣ ва қисмҳои онро эътироф карда, бозгашти рӯҳро ба олами улвӣ охирин марҳалаи суудӣ донистаанд ва аз ин тариқ баъзеашон ба ақидаи «ваҳдати вуҷуд» низ майл кардаанд. Истилоҳи имконулвуҷуд дар осори фалсафӣ бо номҳои «мумкинулвуҷуд», «вуҷуди имкон» ва «вуҷуди мумкин» низ истифода шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имконулвуҷуд |8|муаллиф= К. Олимов }} 5852t230jeo3t2zs5k66hnypsh4lkij 0 331683 1473917 2026-05-26T03:46:51Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Имморализм''' — (лот. immoralismus – беахлоқӣ), ҷаҳонбиние, ки усулҳо ва дастуруламалҳои ахлоқиро инкор мекунад. Дар фалсафа имморализм як навъи тафаккури мустақилест, ки ҷиҳатҳои баробарҳуқуқи гуфтугӯи фарҳангиро дар муносибат бо ахлоқ баррасӣ мекунад. Дар зин... 1473917 wikitext text/x-wiki '''Имморализм''' — (лот. immoralismus – беахлоқӣ), ҷаҳонбиние, ки усулҳо ва дастуруламалҳои ахлоқиро инкор мекунад. Дар фалсафа имморализм як навъи тафаккури мустақилест, ки ҷиҳатҳои баробарҳуқуқи гуфтугӯи фарҳангиро дар муносибат бо ахлоқ баррасӣ мекунад. Дар зинаҳои мухталифи рушди ҷомеаи башарӣ имморализм ҳамчун неруи бузурги иҷтимоие муаррифӣ гардидааст, ки таъсири амиқе ба раванд ва самти таърих доштааст. Имморализм аз ду ҷараён иборат аст: 1. Имморализми мутлақ (инкори пурраи усулҳои танзими ахлоқ ва тамоми арзишҳои ахлоқӣ, ҳатто инкори фарқ байни некиву бадӣ). 2. Имморализми нисбӣ – идроки ахлоқ ҳамчун маҷмӯи қоидаҳое, ки вобаста ба замону макон, соҳаи фаъолият, муҳити фарҳангӣ ва ғ. бояд фарқ карда шавад; имморализм метавонад дар шакли таҷдиди назари усулҳои «куҳнашуда»-и ахлоқӣ баён гардад. имморализмро бояд аз амморализм (пурра ва ё дар ҳолатҳои муайян рад кардани риояи усулҳои ахлоқии соҳаҳои фаъолияти инсонӣ) фарқ кард. имморализм дар шаклҳои гуногун дар нахустин тадқиқоти фалсафии даврони бостон ба вуҷуд омада, ба таври мусбат бо ҷараёнҳои фалсафие назири релятивизм, агностисизм, ниҳилизм ва амсоли он мувофиқат доштааст. Пайравони имморализми «соф» инҳоанд: софистҳо, шаккокиюн, Макиавелли, Нитсше ва дигарон. Мактабу равияҳои фалсафии киникҳо, равоқиюн, эпикурийҳо, механистҳо, детерминистҳои Замони Нав, марксистҳо ва дигарон қисман аз усулҳои фалсафии имморализм тарафдорӣ кардаанд. «Абармард» ва «рӯҳи ашрофӣ»-и Нисше ахлоқи ба ҷомеа ҳокимро, ки бар боварҳои масеҳият (ҳамчун асосҳои ғуломӣ, тарбиятгари итоаткорӣ ва тараҳҳум) бунёд ёфта буд, қабул надорад. «Абармард» бояд фазои кушод барои фаъолияти худ дошта бошад. Барои ӯ «ҳеч чиз ҳақиқат буда наметавонад ва ҳама чиз равост». Аз ин рӯ, меъёрҳои ахлоқӣ барои ӯ ҳақиқат буда наметавонанд. Ахлоқи «абармард» ё «ахлоқи ашрофӣ» чизе ҷуз имморализм нест. Файласуфони рус К. Леонтев, Л. Шестов, В. Розанова, В. Иванова, Д. Мережковский ва дигарон аз назарияи И. дастгирӣ кардаанд. Бахусус, шиори зерини Л. Шестов дар робита бо И. шуҳрат дорад: «Аз ахлоқ чизи амиқтаре, яъне, Худоро бояд ҷуст». == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ||8|муаллиф= }} o6cse84co5vo92ackjrgrba1ayhpggy 1473918 1473917 2026-05-26T03:49:23Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473918 wikitext text/x-wiki '''Имморализм''' — (лот. immoralismus – беахлоқӣ), ҷаҳонбиние, ки усулҳо ва дастуруламалҳои ахлоқиро инкор мекунад. Дар фалсафа имморализм як навъи тафаккури мустақилест, ки ҷиҳатҳои баробарҳуқуқи гуфтугӯи фарҳангиро дар муносибат бо ахлоқ баррасӣ мекунад. Дар зинаҳои мухталифи рушди ҷомеаи башарӣ имморализм ҳамчун неруи бузурги иҷтимоие муаррифӣ гардидааст, ки таъсири амиқе ба раванд ва самти таърих доштааст. == Ҷараён == Имморализм аз ду ҷараён иборат аст: 1. Имморализми мутлақ (инкори пурраи усулҳои танзими ахлоқ ва тамоми арзишҳои ахлоқӣ, ҳатто инкори фарқ байни некиву бадӣ). 2. Имморализми нисбӣ – идроки ахлоқ ҳамчун маҷмӯи қоидаҳое, ки вобаста ба замону макон, соҳаи фаъолият, муҳити фарҳангӣ ва ғ. бояд фарқ карда шавад; имморализм метавонад дар шакли таҷдиди назари усулҳои «куҳнашуда»-и ахлоқӣ баён гардад. имморализмро бояд аз амморализм (пурра ва ё дар ҳолатҳои муайян рад кардани риояи усулҳои ахлоқии соҳаҳои фаъолияти инсонӣ) фарқ кард. == Таърих == Имморализм дар шаклҳои гуногун дар нахустин тадқиқоти фалсафии даврони бостон ба вуҷуд омада, ба таври мусбат бо ҷараёнҳои фалсафие назири релятивизм, агностисизм, ниҳилизм ва амсоли он мувофиқат доштааст. Пайравони имморализми «соф» инҳоанд: софистҳо, шаккокиюн, Макиавелли, Нитсше ва дигарон. Мактабу равияҳои фалсафии киникҳо, равоқиюн, эпикурийҳо, механистҳо, детерминистҳои Замони Нав, марксистҳо ва дигарон қисман аз усулҳои фалсафии имморализм тарафдорӣ кардаанд. «Абармард» ва «рӯҳи ашрофӣ»-и Нисше ахлоқи ба ҷомеа ҳокимро, ки бар боварҳои масеҳият (ҳамчун асосҳои ғуломӣ, тарбиятгари итоаткорӣ ва тараҳҳум) бунёд ёфта буд, қабул надорад. «Абармард» бояд фазои кушод барои фаъолияти худ дошта бошад. Барои ӯ «ҳеч чиз ҳақиқат буда наметавонад ва ҳама чиз равост». Аз ин рӯ, меъёрҳои ахлоқӣ барои ӯ ҳақиқат буда наметавонанд. Ахлоқи «абармард» ё «ахлоқи ашрофӣ» чизе ҷуз имморализм нест.Файласуфони рус К. Леонтев, Л. Шестов, В. Розанова, В. Иванова, Д. Мережковский ва дигарон аз назарияи И. дастгирӣ кардаанд. Бахусус, шиори зерини Л. Шестов дар робита бо имморализм шуҳрат дорад: «Аз ахлоқ чизи амиқтаре, яъне, Худоро бояд ҷуст». == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ||8|муаллиф= }} idio2jhm0clsluci5x35k2tjsw0v65o 1473919 1473918 2026-05-26T03:52:08Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473919 wikitext text/x-wiki '''Имморализм''' — (лот. immoralismus – беахлоқӣ), ҷаҳонбиние, ки усулҳо ва дастуруламалҳои ахлоқиро инкор мекунад. Дар фалсафа имморализм як навъи тафаккури мустақилест, ки ҷиҳатҳои баробарҳуқуқи гуфтугӯи фарҳангиро дар муносибат бо ахлоқ баррасӣ мекунад. Дар зинаҳои мухталифи рушди ҷомеаи башарӣ имморализм ҳамчун неруи бузурги иҷтимоие муаррифӣ гардидааст, ки таъсири амиқе ба раванд ва самти таърих доштааст. == Ҷараён == Имморализм аз ду ҷараён иборат аст: 1. Имморализми мутлақ (инкори пурраи усулҳои танзими ахлоқ ва тамоми арзишҳои ахлоқӣ, ҳатто инкори фарқ байни некиву бадӣ). 2. Имморализми нисбӣ – идроки ахлоқ ҳамчун маҷмӯи қоидаҳое, ки вобаста ба замону макон, соҳаи фаъолият, муҳити фарҳангӣ ва ғ. бояд фарқ карда шавад; имморализм метавонад дар шакли таҷдиди назари усулҳои «куҳнашуда»-и ахлоқӣ баён гардад. имморализмро бояд аз амморализм (пурра ва ё дар ҳолатҳои муайян рад кардани риояи усулҳои ахлоқии соҳаҳои фаъолияти инсонӣ) фарқ кард. == Таърих == Имморализм дар шаклҳои гуногун дар нахустин тадқиқоти фалсафии даврони бостон ба вуҷуд омада, ба таври мусбат бо ҷараёнҳои фалсафие назири релятивизм, агностисизм, ниҳилизм ва амсоли он мувофиқат доштааст. Пайравони имморализми «соф» инҳоанд: софистҳо, шаккокиюн, Макиавелли, Нитсше ва дигарон. Мактабу равияҳои фалсафии киникҳо, равоқиюн, эпикурийҳо, механистҳо, детерминистҳои Замони Нав, марксистҳо ва дигарон қисман аз усулҳои фалсафии имморализм тарафдорӣ кардаанд. «Абармард» ва «рӯҳи ашрофӣ»-и Нисше ахлоқи ба ҷомеа ҳокимро, ки бар боварҳои масеҳият (ҳамчун асосҳои ғуломӣ, тарбиятгари итоаткорӣ ва тараҳҳум) бунёд ёфта буд, қабул надорад. «Абармард» бояд фазои кушод барои фаъолияти худ дошта бошад. Барои ӯ «ҳеч чиз ҳақиқат буда наметавонад ва ҳама чиз равост». Аз ин рӯ, меъёрҳои ахлоқӣ барои ӯ ҳақиқат буда наметавонанд. Ахлоқи «абармард» ё «ахлоқи ашрофӣ» чизе ҷуз имморализм нест.Файласуфони рус К. Леонтев, Л. Шестов, В. Розанова, В. Иванова, Д. Мережковский ва дигарон аз назарияи И. дастгирӣ кардаанд. Бахусус, шиори зерини Л. Шестов дар робита бо имморализм шуҳрат дорад: «Аз ахлоқ чизи амиқтаре, яъне, Худоро бояд ҷуст». == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Имморализм|8|муаллиф= }} 0uhy7d91ayf291dzb9skayym4wkpwzt 0 331684 1473920 2026-05-26T03:57:54Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Иммунизатсия''' — (аз лот. immunis – озод, раҳоёфта аз чизе), моякӯбӣ, усули бо роҳи сунъӣ ба вуҷуд овардани масуният дар одам ва ҳайвон. Иммунизатсия фаъол ва ғайрифаъол мешавад. Дар аснои иммунизатсияи фаъол ба андомгон подгун равон мекунанд. Шакли нисбатан ма... 1473920 wikitext text/x-wiki '''Иммунизатсия''' — (аз лот. immunis – озод, раҳоёфта аз чизе), моякӯбӣ, усули бо роҳи сунъӣ ба вуҷуд овардани масуният дар одам ва ҳайвон. Иммунизатсия фаъол ва ғайрифаъол мешавад. Дар аснои иммунизатсияи фаъол ба андомгон подгун равон мекунанд. Шакли нисбатан маъмули он моякӯбӣ (ваксинатсия) мебошад. иммунизатсияи фаъол бо истифода аз моядоруҳое, ки аз резандомгон (микроорганизм)-ҳо, мас., бактерияҳо, риккетсияҳо, вирусҳо ё маҳсули фаъолияти онҳо (заҳробаҳое, ки барои пешгирии бемориҳои сироятии одам ва ҳайвонот муҳимманд) гирифта мешаванд, сурат мегирад. Ҳангоми иммунизатсияи фаъол моя (масалан, ваксинаҳо) ба пӯст ва қабату зери он, мушак, варид, сифоқ, ҳамчунин, ба даҳону роҳи нафас (бо усули инҳалятсия) фиристода мешавад. Иммунизатсияи такрориро баъди 1–2 ҳафтаи иммунизатсияи аввал анҷом медиҳанд, чунки дар натиҷаи барзиёдии подгун подтан ва ҳуҷайраҳои подтанзо мумкин аст бефаъолият шаванд. Баъди чанд моҳ ё сол такрор кардани иммунизатсия самараи бештар меорад. Дар мавриди иммунизатсияи ғайрифаъол зардоб ё ҷузвҳои зардоби хуни масунии ҳайвонот ва одамон ба зери пӯст, мушак, гоҳе дар мавриди зарурат ба варид равон карда мешаванд. Дар таркиби чунин мояҳо подҷисми тайёр мавҷуд аст, ки заҳробаро бефаъолият ва ангезандаи бемориро маҳв карда, садди роҳи густариши он мешавад. иммунизатсияи ғайрифаъол масунияти кӯтоҳмуддат (то 1 моҳ) ба вуҷуд меорад. Онро бештар дар ҳолатҳои тамос бо манбаи бемориҳои сироятӣ ва ҷилавгирӣ аз онҳо (масалан, сурхакон, хуноқ, кузоз, окилаи газӣ, тоун, сӯхтанӣ, грипп ва ғайра) истифода мебаранд. Гоҳе ба иммунизатсияи муштарак низ рӯ меоранд: аввал зардоби масун, ки ангезандаи бемориро маҳв мекунад, сипас ваксина, ки масунияти устувор ҳосил менамояд, ба кор бурда мешавад. Барои пешгирии зардоби (серопрофилактика)-и бемориҳои сироятии одам зардобҳои ҳамонанд (ҳомологӣ), ки аз хуни худи одамон гирифта мешаванд, аҳаммияти бештар доранд. Ин гуна мояҳо, маъмулан, боиси пайдоиши гармбод (аллергия) намешаванд ва барои пешгирии бемориҳои сироятие, ки бар зидди онҳо аз ҳайвонот гирифтани зардоб ғайриимкон аст, босамар мебошанд. Зардобҳои ҳетерологӣ, ки аз хуни ҳайвонот (бештар асп) гирифта мешаванд, мумкин аст муҷиби афзоиши ҳассосият ва пайдоиши вокуниши гармбодӣ (масалан, шоки анафилаксӣ) шаванд. Ҳоло истифодаи зардобҳои ҳетерологӣ коҳиш ёфтааст. Ҷои онро тадриҷан усули пешгирии зардобӣ (серопрофилактика) тавассути ҷузвҳои сафедави (гамма-глобулин, полиглобулин ва ғайра)-и хуни варид, ҳамроҳак ва афгонаи одам ишғол мекунад. Иммунизатсия дар амалияи байторӣ бо мақсади пешгирӣ аз касалиҳои хавфноки чорво (тоун, оқсил, ҳидроперикардит, сӯхтанӣ, брутселлёз ва ғайра) истифода мешавад. Онро аз рӯи тартиб бо дар назар доштани шароити маҳал ва хусусиятҳои касалӣ амалӣ мекунанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Иммунизатсия ||8|муаллиф= }} pm3zr974vstab2vbi27hct1xu89p57q 1473921 1473920 2026-05-26T03:59:02Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473921 wikitext text/x-wiki '''Иммунизатсия''' — (аз лот. immunis – озод, раҳоёфта аз чизе), моякӯбӣ, усули бо роҳи сунъӣ ба вуҷуд овардани масуният дар одам ва ҳайвон. Иммунизатсия фаъол ва ғайрифаъол мешавад. Дар аснои иммунизатсияи фаъол ба андомгон подгун равон мекунанд. Шакли нисбатан маъмули он моякӯбӣ (ваксинатсия) мебошад. иммунизатсияи фаъол бо истифода аз моядоруҳое, ки аз резандомгон (микроорганизм)-ҳо, масалан, бактерияҳо, риккетсияҳо, вирусҳо ё маҳсули фаъолияти онҳо (заҳробаҳое, ки барои пешгирии бемориҳои сироятии одам ва ҳайвонот муҳимманд) гирифта мешаванд, сурат мегирад. Ҳангоми иммунизатсияи фаъол моя (масалан, ваксинаҳо) ба пӯст ва қабату зери он, мушак, варид, сифоқ, ҳамчунин, ба даҳону роҳи нафас (бо усули инҳалятсия) фиристода мешавад. Иммунизатсияи такрориро баъди 1–2 ҳафтаи иммунизатсияи аввал анҷом медиҳанд, чунки дар натиҷаи барзиёдии подгун подтан ва ҳуҷайраҳои подтанзо мумкин аст бефаъолият шаванд. Баъди чанд моҳ ё сол такрор кардани иммунизатсия самараи бештар меорад. Дар мавриди иммунизатсияи ғайрифаъол зардоб ё ҷузвҳои зардоби хуни масунии ҳайвонот ва одамон ба зери пӯст, мушак, гоҳе дар мавриди зарурат ба варид равон карда мешаванд. Дар таркиби чунин мояҳо подҷисми тайёр мавҷуд аст, ки заҳробаро бефаъолият ва ангезандаи бемориро маҳв карда, садди роҳи густариши он мешавад. иммунизатсияи ғайрифаъол масунияти кӯтоҳмуддат (то 1 моҳ) ба вуҷуд меорад. Онро бештар дар ҳолатҳои тамос бо манбаи бемориҳои сироятӣ ва ҷилавгирӣ аз онҳо (масалан, сурхакон, хуноқ, кузоз, окилаи газӣ, тоун, сӯхтанӣ, грипп ва ғайра) истифода мебаранд. Гоҳе ба иммунизатсияи муштарак низ рӯ меоранд: аввал зардоби масун, ки ангезандаи бемориро маҳв мекунад, сипас ваксина, ки масунияти устувор ҳосил менамояд, ба кор бурда мешавад. Барои пешгирии зардоби (серопрофилактика)-и бемориҳои сироятии одам зардобҳои ҳамонанд (ҳомологӣ), ки аз хуни худи одамон гирифта мешаванд, аҳаммияти бештар доранд. Ин гуна мояҳо, маъмулан, боиси пайдоиши гармбод (аллергия) намешаванд ва барои пешгирии бемориҳои сироятие, ки бар зидди онҳо аз ҳайвонот гирифтани зардоб ғайриимкон аст, босамар мебошанд. Зардобҳои ҳетерологӣ, ки аз хуни ҳайвонот (бештар асп) гирифта мешаванд, мумкин аст муҷиби афзоиши ҳассосият ва пайдоиши вокуниши гармбодӣ (масалан, шоки анафилаксӣ) шаванд. Ҳоло истифодаи зардобҳои ҳетерологӣ коҳиш ёфтааст. Ҷои онро тадриҷан усули пешгирии зардобӣ (серопрофилактика) тавассути ҷузвҳои сафедави (гамма-глобулин, полиглобулин ва ғайра)-и хуни варид, ҳамроҳак ва афгонаи одам ишғол мекунад. Иммунизатсия дар амалияи байторӣ бо мақсади пешгирӣ аз касалиҳои хавфноки чорво (тоун, оқсил, ҳидроперикардит, сӯхтанӣ, брутселлёз ва ғайра) истифода мешавад. Онро аз рӯи тартиб бо дар назар доштани шароити маҳал ва хусусиятҳои касалӣ амалӣ мекунанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Иммунизатсия ||8|муаллиф= }} 16ft7btpw3w8jegbhuvhcj8kswxvwvt 0 331685 1473922 2026-05-26T04:02:54Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Иммуногенетика''' — бахши масуниятшиносӣ, ки асосҳои генетикии равандҳои масуниятшиносиро таҳқиқ мекунад. Истилоҳи «Иммуногенетика»-ро соли 1930 олимони амрикоӣ М. Ирвин ва Л. Коле пешниҳод намудаанд. Пайдоиши иммуногенетика бо омӯзиши ирсияти гурӯҳҳои ху... 1473922 wikitext text/x-wiki '''Иммуногенетика''' — бахши масуниятшиносӣ, ки асосҳои генетикии равандҳои масуниятшиносиро таҳқиқ мекунад. Истилоҳи «Иммуногенетика»-ро соли 1930 олимони амрикоӣ М. Ирвин ва Л. Коле пешниҳод намудаанд. Пайдоиши иммуногенетика бо омӯзиши ирсияти гурӯҳҳои хун ва таҳлили генетикии мувофиқати бофтаҳо вобаста аст. Воситаи муҳимми таҳлили генетикии мувофиқати бофтаҳо ба даст овардани авлоди холиси мушҳо гашт, ки ба туфайли он қонунҳои генетикии трансплантатсия (Ҷ. Литтл, ИМА) ташаккул ёфтанд. Бо ташаббуси генетикҳои англис П. Горер (подгунҳои гурӯҳҳои хуни мушҳоро омӯхтааст) ва Ҷ. Д. Снелл (генҳои мувофиқати бофтаҳоро таҳқиқ кардааст) локуси Н-2 – муайянкунандаи подгунҳо (антигенҳо)-и қавии мувофиқати бофтаҳо тавсиф карда шуд. Маҷмаъҳои ба он монанд дар ҳайвоноти дигар низ тавсиф карда шуданд ва онҳо маҷмаи асосии мувофиқати бофтаҳо (МАМБ) ном гирифтанд. Дар одам чунин маҷмаъро Ж. Доссе тавсиф намуда, HLA (аз англ. нuman leuсocyte antigens – бактерияи лейкосити инсон) ном ниҳод. Хусусияти асосии генҳои МАМБ полиморфизми зиёд аст, ки бо усулҳои типикунонии АДН (асиди дезоксирибонуклеат) ба даст омадааст. Солҳои 50 асри 20 омӯзиши назорати генетикии шиддати посухи масунӣ оғоз гардид. Гени асосии посухи масунӣ (Ir-1) дар МАМБ тасвирсозӣ ва айнияти он бо генҳои МАМБ-и синфи II исбот карда шуд. Ин самти таҳқиқот ба омӯзиши генҳои МАМБ ҳамроҳ шуд. Б. Бенасерраф, Ҷ. Д. Снелл ва Ҷ. Доссе генҳои МАМБ-ро кашф карда, алоқаи онҳоро бо Ir-1 нишон доданд (онҳо барои ин кашфиёт соли 1980 барандаи ҷоизаи Нобел гардиданд). П. Дохерти ва Р. Синкернагел дар нишондоди подгунҳо иштирок доштани сафедаҳоеро собит намуданд, ки онҳо ба воситаи МАМБ ба рамз дароварда мешаванд. Ин олимон низ соли 1996 барои кашфиёти мазкур сазовори ҷоизаи Нобел гардиданд. Самти дигари муҳимми иммуногенетика ба таҳлили генетикии бемориҳои масунии одам бахшида шудааст. Он солҳои 50–60 асри XX дар пайи кашф ва исботи табиати генетикии норасоии аввалияи масуният (бемориҳои кам дучоршавандаи марговар, ки адади онҳо ба даҳҳо мерасад) ба вуҷуд омад. Дастовардҳои нисбатан муҳим дар ин самт бо кушодани рамзи асосҳои молекулавии нақсҳои генетикӣ, ки сабаби бисёр бемориҳо мегарданд, алоқаманд аст. Ҳоло усулҳои муолиҷаи масунияткоҳиши ирсӣ бо роҳи ба андомгони бемор ворид намудани маводди генетикӣ дарёфт мешаванд (гендармонӣ). Усулҳои иммуногенетика дар интихоби ҷуфти мувофиқ ҳангоми пайванди узву бофтаҳо (трасплантатсия) нақши асосӣ доранд. Дар омӯзиши алоқаи генетикии бемориҳо бо аллелҳои муайяни HLA, инчунин дар таҳқиқи нақши мувофиқати бофтаҳо ҳангоми ҳомилагии нотамом муваффақиятҳо ба даст омадаанд. Таҳлили полиморфизми генҳои МАМБ дар популятсияҳо дар антропология ва геногеография истифода мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Иммуногенетика |8|муаллиф= }} dfk8xb5ljfqtm5dy7wfwjjp51u8mxil 0 331686 1473923 2026-05-26T04:12:39Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Иммуноглобулин''' (Ig), сафедаи курашакли ҳайвоноти муҳрадор (ибтидо аз моҳиҳои тағоякдор) ва одам, ки фаъолияти ''подтан''ро дорад, яъне, ба ''подгун'' таъсири хосса мерасонад. Иммуноглобулин дар шакли озод дар хун ва обияти дигари ҷисм ё дар шакли даррок (ретсеп... 1473923 wikitext text/x-wiki '''Иммуноглобулин''' (Ig), сафедаи курашакли ҳайвоноти муҳрадор (ибтидо аз моҳиҳои тағоякдор) ва одам, ки фаъолияти ''подтан''ро дорад, яъне, ба ''подгун'' таъсири хосса мерасонад. Иммуноглобулин дар шакли озод дар хун ва обияти дигари ҷисм ё дар шакли даррок (ретсептор)-ҳо дар сатҳи мембранаи ҳуҷайраҳо мавҷуд аст. Ҳар фард дорои ҳуҷайраҳои гуногуни иммуноглобулин буда, онҳо тавассути ҳуҷайраҳои плазмавӣ синтез мешаванд. Тафриқаи ҳуҷайраҳо бино бар таъсири мутақобилаи В-лимфотситҳои силсилаи ''масуният'' бо подгунҳо бо иштироки баъзе ''медиаторҳо'' (мас., интерлейкинҳо) сурат мегирад. Хусусияти беназири иммуноглобулинҳо ва шабоҳати зиёди онҳо бо подгуни «худӣ» аз тариқи ''комплемент'' будани маркази фаъоли иммуноглобулин нисбат ба қитъаи молекулаи подгун (эпитоп) фароҳам меояд. Ҳамзамон, иммуноглобулин метавонад бо ретсептори лейкотситҳо (Fc-ретсепторҳо) ё сафедаҳои силсилаи комплемент пайваст шавад. Дар натиҷаи он занҷири вокунишҳои пайиҳами силсилаи масунияти андомгон ба ҳаракат даромада, унсури ғайрро дур мекунад (вазифаи муҳофизатии И. дар ҳамин аст). '''Синфҳои Иммуноглобулинҳо.''' Дар одам 5 синфи иммуноглобулин маълум аст: IgM, IgD, IgG, IgE ва IgA. Ҳам дар мавриди тафриқаи В-лимфотситҳо ва ҳам дар раванди посухи аввалияи масунӣ аввал IgM синтез мешаванд. Онҳо комплементро бомуваффақият пайваст намуда, дар сатҳи В-лимфотситҳои болиғ ҳамчун ретсепторҳои асосии подгунҳо (дар шакли мономерҳо) амал мекунанд. Дар зардоби хун дар шакли пентамер (5 мономери бо J-бандҳо пайвастшударо дар бар мегиранд) вуҷуд доранд. Дар зардоби хуни одамони солим нишонаҳои IgD дида мешаванд. Онҳо дар сатҳи В-лимфотситҳо вазифаи ретсепторҳои мембранавиро иҷро мекунанд. IgG дар зардоби хуни ширхорҳо (зиёда аз 75 дарсади миқдори умумии иммуноглобулин) бисёр буда, асоси посухи дуввумини масунияти (ҳангоми бархӯрди дубора бо ҳамон подгун ба амал меоянд)-ро ташкил медиҳанд. Онҳо қобилияти аз ҳамроҳак убур кардан ва таъмин намудани масунияти ҷанинро доранд. IgG ба 4 зерсинф – IgG1, IgG2, IgG3 ва IgG4 тақсим мешавад, миқдори ҳар кадоми онҳо бо тартиби мазкур дар зардоби хун коҳиш меёбад. Аксари зерсинфҳо (IgG1, IgG2, IgG3) комплементро фаъол месозанд. Ҳамаи зерсинфҳо бо Fc-ретсепторҳои лейкотситҳои дорои ҳастаи полиморфӣ, вале IgG1 ва IgG2 ҳамчунин, бо Fc-ретсепторҳои моноситҳо пайваст мешаванд. IgЕ бо Fc-ретсепторҳои ҳуҷайраҳои захим ва базофилҳо таъсири мутақобила дорад. IgА луобпардаҳоро ҳифз карда, масуниятро аз модар ба навзод интиқол медиҳад. Онҳо ба ду зерсинф – IgА1 ва IgА2 тақсим мешаванд. IgА1 бештар дар зардоби хун, IgА2 дар оби даҳон, шираи меъда, фала ва луобпардаи бинӣ мавҷуд аст. '''Сохтори молекулаи иммуноглобулинҳо.''' Иммуноглобулини синфҳои гуногун хусусиятҳои сохторӣ ва вазифавӣ доранд, вале бо вуҷуди ин, табиати умумии молекулаҳо дар ҳамаи иммуноглобулинҳо маҳфуз мемонад. Дар бисёр намудҳои таҳқиқшудаи мавҷудот молекулаи мономерии иммуноглобулин аз 4 силсилаи полипептидӣ сохта шудааст: ду силсилаи вазнин (Н) ва ду силсилаи сабук (L)-и ҳамонанд. Дар ин маврид иммуноглобулини оилаи шутурҳо ва баъзе намуди наҳангҳо истисно мебошад, зеро қисми зиёди иммуноглобулинҳо танҳо ду силсилаи вазнин доранд. Молекулаҳои иммуноглобулин мутаносиб буда, аз гликопротеинҳои сохтори домениашон маълум таркиб ёфтаанд. Доменҳое, ки тақр. 110 боқимондаи аминоасид доранд, аз рӯи сохтори аввалия ҳамонанд ва аз тартиби хосси силсила иборат мебошанд. Ҳамаи 4 силсила бо бандҳои дисулфидӣ, ки дар дохили доменҳо низ вуҷуд доранд, алоқаманд буда, сохтори қитъаҳои ҷудогонаи глобулавиро устувор мекунанд. Доменҳои N-интиҳоӣ дар иммуноглобулинҳо тафовути ҷиддӣ дошта, доменҳои тағйирпазир (V) ном гирифтаанд; V_H ва V_L – мувофиқан доменҳои тағйирпазири силсилаҳои вазнин ва сабук мебошанд. Онҳо маркази пайвастгари подгун (Fab ё Fv)-ро ба вуҷуд меоранд. Ба ҳар як молекулаи мономерии иммуноглобулин дуто чунин марказ рост меояд. Қисми С-интиҳоии ҳар полипептид дар доираи синф кам тағйир меёбад ва мавзеи констант (С) номида мешавад. Он дар силсилаи сабук як С_L-домен ва дар силсилаи вазнин се ё чор (вобаста ба синф) С_H-домен дорад. Тағйирпазирии боқимондаҳои аминоасид дар дохили V-доменҳо дар маҳалҳои зиёд тағйирёбандаи кӯтоҳ (CDR1–CDR3), ки ба қитъаҳои қолибӣ ҷудо шудаанд (онҳо тақр. 80 дарсади V-доменро дар бар мегиранд), нисбатан зиёд аст. Қитъаҳои қолибӣ сохтори ҳамсони себуъдаи V-доменҳоро маҳфуз медоранд, ки ин барои тамоси қитъаҳои зиёд тағйирёбанда бо подгунҳо зарур аст. Силсилаҳои вазнин 5 навъ (µ, δ, γ, α ва ε) буда, 450–600 боқимондаи аминоасидҳоро дар бар мегиранд. Силсилаҳои сабук ду гуна (χ ва λ) доранд, ки 230 боқимондаи аминоасидҳоро муттаҳид мекунанд. Силсилаҳои сабуки χ ва λ метавонанд бо ҳама гунаи силсилаҳои вазнини иммуноглобулин пайваст шаванд. '''Генҳои Иммуноглобулинҳо.''' Гуногунии И.-ҳо ба сохти генҳо ва тағйирёбии гурӯҳбандии ДНК-и онҳо вобаста аст. Дар геномҳои одам ва муш се локуси мустақили генҳои И. – χ, λ ва Н мавҷуданд. Ҳар яки онҳо маҷмӯи генҳоеро дар бар мегиранд, ки доменҳои тағйирпазир ва генҳои алоҳидаи мавзеъҳои собитро рамзгузорӣ мекунанд, ҳол он ки ин гурӯҳи генҳо аз якдигар дар масофаи дур ҷойгиранд. Силсилаҳои вазнин ва сабук дар натиҷаи мувофиқати такрори (рекомбинатсия)-и яке аз генҳои тағйирпазир (V) бо гени рамзгузори қитъаи собит (С) ташаккул меёбанд. Пешорӯи ҳар ген қитъаи АДН (асиди дезоксирибонуклеат) ҷойгир аст, ки пептиди фаъол (L)˗ро рамзгузорӣ мекунад. Байни V˗ ва С˗генҳо пайдарҳами (D˗сегмент ва J˗сегмет)-е мавҷуд аст, ки ба ҷузвҳои хурди силсилаи полипептидии мавзеъҳои тағйирпазир рамз мегузорад. Гуногунии иммуноглобулин сабабҳои зиёд дорад, мас., мавҷудияти адади беҳадди мавзеъҳои тағйирпазири V˗генҳо дар ҳар Н˗, χ˗ ва λ˗локусҳо; мувофиқати такрории байни V˗генҳо, D˗ ва J˗сегментҳо, ки порчаҳои доменҳои тағйирпазирро рамзгузорӣ мекунанд; мувофиқат байни силсилаҳои сабук ва вазнин ва ғ. Ҳангоми расидани В˗лимфотситҳо гурӯҳбандии АДН тағйир ёфта, мӯҷиби интиқоли яке аз V˗генҳо ба яке аз J˗сегментҳо мешавад. Дар натиҷаи чунин V(D)J˗мувофиқати такрорӣ қисмҳои тағйирёбанда ва собит, инчунин, унсурҳои танзими транскрипсия (промотор ва энхансерҳо) ба ҳам наздик мешаванд. Дар раванди рушди ҳуҷайраҳои силсилаи масуният мумкин аст синфи иммуноглобулини синтезшаванда тағйир ёбад. Сабаби он раванди генетикиест, ки гурӯҳбандии нави АДН˗ро дар бар мегирад ва «иваз кардани изотип» номгузорӣ шудааст. Ҳангоми он дар гени болиғ силсилаи вазнини як С_Н ˗ген бо силсилаи вазнини С_Н -гени дигар иваз мешавад. Ин раванд ба V_H˗генҳо ва генҳои силсилаи сабук дахл намекунад. Ҳамин тавр, хосияти иммуноглобулинҳое, ки ин ҳуҷайра ҳосил мекунад, бетағйир мемонад. '''Истифодаи Иммуноглобулинҳо.''' Соли 1975 усули ба даст овардани хатти ҳуҷайравӣ (ҳибридомаҳо), ки популятсияи ҳомогении подтанҳои моноклониро ҳосил мекунад, дарёфт карда шуд. Он дар ташхиси бемориҳо ва биотехнология фаровон истифода мешавад, аммо истифодаи он дар муолиҷа маҳдуд аст, зеро бо роҳи технологияи гибридомавӣ танҳо молекулаи иммуноглобулини мушҳо ба даст меояд, ки онро масунияти одам қабул намекунад. Мақсади равияи нав дар иммунология – «муҳандисии подтанҳо» дар асоси генҳои иммуноглобулин сохтани унсурҳои ғайритабиӣ бо хосиятҳои зарурии қаблан барномарезишуда аст. Феълан чанд намунаи чунин подтанҳо ба даст омадаанд. Дар подтанҳои хориқазот қисмҳои бо подгун тамосдоштаи доменҳо (CDR)˗и тағйирёбанда аз иммуноглобулини мушҳо, қисмҳои дигар, ҳамчунин қисмҳои қолибии V˗доменҳо аз иммуноглобулини одам гирифта шудаанд; неруи масуниятзоии онҳо заиф буда, қодиранд бо силсилаи масунияти одам ҳамамал гарданд. '''== Эзоҳ ==''' '''<nowiki>{{эзоҳ}}</nowiki>''' '''== Адабиёт ==''' '''* <nowiki>{{ЭМТ| Иммуноглобулин |8|муаллиф= }}</nowiki>''' q0i2wxrpe379bdlzmjyfoe76tyb56wt 1473924 1473923 2026-05-26T04:15:41Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473924 wikitext text/x-wiki {{биология}} '''Иммуноглобулин''' (Ig), сафедаи курашакли ҳайвоноти муҳрадор (ибтидо аз моҳиҳои тағоякдор) ва одам, ки фаъолияти ''подтан''ро дорад, яъне, ба ''подгун'' таъсири хосса мерасонад. Иммуноглобулин дар шакли озод дар хун ва обияти дигари ҷисм ё дар шакли даррок (ретсептор)-ҳо дар сатҳи мембранаи ҳуҷайраҳо мавҷуд аст. Ҳар фард дорои ҳуҷайраҳои гуногуни иммуноглобулин буда, онҳо тавассути ҳуҷайраҳои плазмавӣ синтез мешаванд. Тафриқаи ҳуҷайраҳо бино бар таъсири мутақобилаи В-лимфотситҳои силсилаи ''масуният'' бо подгунҳо бо иштироки баъзе ''медиаторҳо'' (мас., интерлейкинҳо) сурат мегирад. Хусусияти беназири иммуноглобулинҳо ва шабоҳати зиёди онҳо бо подгуни «худӣ» аз тариқи ''комплемент'' будани маркази фаъоли иммуноглобулин нисбат ба қитъаи молекулаи подгун (эпитоп) фароҳам меояд. Ҳамзамон, иммуноглобулин метавонад бо ретсептори лейкотситҳо (Fc-ретсепторҳо) ё сафедаҳои силсилаи комплемент пайваст шавад. Дар натиҷаи он занҷири вокунишҳои пайиҳами силсилаи масунияти андомгон ба ҳаракат даромада, унсури ғайрро дур мекунад (вазифаи муҳофизатии И. дар ҳамин аст). '''Синфҳои Иммуноглобулинҳо.''' Дар одам 5 синфи иммуноглобулин маълум аст: IgM, IgD, IgG, IgE ва IgA. Ҳам дар мавриди тафриқаи В-лимфотситҳо ва ҳам дар раванди посухи аввалияи масунӣ аввал IgM синтез мешаванд. Онҳо комплементро бомуваффақият пайваст намуда, дар сатҳи В-лимфотситҳои болиғ ҳамчун ретсепторҳои асосии подгунҳо (дар шакли мономерҳо) амал мекунанд. Дар зардоби хун дар шакли пентамер (5 мономери бо J-бандҳо пайвастшударо дар бар мегиранд) вуҷуд доранд. Дар зардоби хуни одамони солим нишонаҳои IgD дида мешаванд. Онҳо дар сатҳи В-лимфотситҳо вазифаи ретсепторҳои мембранавиро иҷро мекунанд. IgG дар зардоби хуни ширхорҳо (зиёда аз 75 дарсади миқдори умумии иммуноглобулин) бисёр буда, асоси посухи дуввумини масунияти (ҳангоми бархӯрди дубора бо ҳамон подгун ба амал меоянд)-ро ташкил медиҳанд. Онҳо қобилияти аз ҳамроҳак убур кардан ва таъмин намудани масунияти ҷанинро доранд. IgG ба 4 зерсинф – IgG1, IgG2, IgG3 ва IgG4 тақсим мешавад, миқдори ҳар кадоми онҳо бо тартиби мазкур дар зардоби хун коҳиш меёбад. Аксари зерсинфҳо (IgG1, IgG2, IgG3) комплементро фаъол месозанд. Ҳамаи зерсинфҳо бо Fc-ретсепторҳои лейкотситҳои дорои ҳастаи полиморфӣ, вале IgG1 ва IgG2 ҳамчунин, бо Fc-ретсепторҳои моноситҳо пайваст мешаванд. IgЕ бо Fc-ретсепторҳои ҳуҷайраҳои захим ва базофилҳо таъсири мутақобила дорад. IgА луобпардаҳоро ҳифз карда, масуниятро аз модар ба навзод интиқол медиҳад. Онҳо ба ду зерсинф – IgА1 ва IgА2 тақсим мешаванд. IgА1 бештар дар зардоби хун, IgА2 дар оби даҳон, шираи меъда, фала ва луобпардаи бинӣ мавҷуд аст. '''Сохтори молекулаи иммуноглобулинҳо.''' Иммуноглобулини синфҳои гуногун хусусиятҳои сохторӣ ва вазифавӣ доранд, вале бо вуҷуди ин, табиати умумии молекулаҳо дар ҳамаи иммуноглобулинҳо маҳфуз мемонад. Дар бисёр намудҳои таҳқиқшудаи мавҷудот молекулаи мономерии иммуноглобулин аз 4 силсилаи полипептидӣ сохта шудааст: ду силсилаи вазнин (Н) ва ду силсилаи сабук (L)-и ҳамонанд. Дар ин маврид иммуноглобулини оилаи шутурҳо ва баъзе намуди наҳангҳо истисно мебошад, зеро қисми зиёди иммуноглобулинҳо танҳо ду силсилаи вазнин доранд. Молекулаҳои иммуноглобулин мутаносиб буда, аз гликопротеинҳои сохтори домениашон маълум таркиб ёфтаанд. Доменҳое, ки тақр. 110 боқимондаи аминоасид доранд, аз рӯи сохтори аввалия ҳамонанд ва аз тартиби хосси силсила иборат мебошанд. Ҳамаи 4 силсила бо бандҳои дисулфидӣ, ки дар дохили доменҳо низ вуҷуд доранд, алоқаманд буда, сохтори қитъаҳои ҷудогонаи глобулавиро устувор мекунанд. Доменҳои N-интиҳоӣ дар иммуноглобулинҳо тафовути ҷиддӣ дошта, доменҳои тағйирпазир (V) ном гирифтаанд; V_H ва V_L – мувофиқан доменҳои тағйирпазири силсилаҳои вазнин ва сабук мебошанд. Онҳо маркази пайвастгари подгун (Fab ё Fv)-ро ба вуҷуд меоранд. Ба ҳар як молекулаи мономерии иммуноглобулин дуто чунин марказ рост меояд. Қисми С-интиҳоии ҳар полипептид дар доираи синф кам тағйир меёбад ва мавзеи констант (С) номида мешавад. Он дар силсилаи сабук як С_L-домен ва дар силсилаи вазнин се ё чор (вобаста ба синф) С_H-домен дорад. Тағйирпазирии боқимондаҳои аминоасид дар дохили V-доменҳо дар маҳалҳои зиёд тағйирёбандаи кӯтоҳ (CDR1–CDR3), ки ба қитъаҳои қолибӣ ҷудо шудаанд (онҳо тақр. 80 дарсади V-доменро дар бар мегиранд), нисбатан зиёд аст. Қитъаҳои қолибӣ сохтори ҳамсони себуъдаи V-доменҳоро маҳфуз медоранд, ки ин барои тамоси қитъаҳои зиёд тағйирёбанда бо подгунҳо зарур аст. Силсилаҳои вазнин 5 навъ (µ, δ, γ, α ва ε) буда, 450–600 боқимондаи аминоасидҳоро дар бар мегиранд. Силсилаҳои сабук ду гуна (χ ва λ) доранд, ки 230 боқимондаи аминоасидҳоро муттаҳид мекунанд. Силсилаҳои сабуки χ ва λ метавонанд бо ҳама гунаи силсилаҳои вазнини иммуноглобулин пайваст шаванд. '''Генҳои Иммуноглобулинҳо.''' Гуногунии иммуноглобулинҳо ба сохти генҳо ва тағйирёбии гурӯҳбандии ДНК-и онҳо вобаста аст. Дар геномҳои одам ва муш се локуси мустақили генҳои иммуноглобулин – χ, λ ва Н мавҷуданд. Ҳар яки онҳо маҷмӯи генҳоеро дар бар мегиранд, ки доменҳои тағйирпазир ва генҳои алоҳидаи мавзеъҳои собитро рамзгузорӣ мекунанд, ҳол он ки ин гурӯҳи генҳо аз якдигар дар масофаи дур ҷойгиранд. Силсилаҳои вазнин ва сабук дар натиҷаи мувофиқати такрори (рекомбинатсия)-и яке аз генҳои тағйирпазир (V) бо гени рамзгузори қитъаи собит (С) ташаккул меёбанд. Пешорӯи ҳар ген қитъаи АДН (асиди дезоксирибонуклеат) ҷойгир аст, ки пептиди фаъол (L)˗ро рамзгузорӣ мекунад. Байни V˗ ва С˗генҳо пайдарҳами (D˗сегмент ва J˗сегмет)-е мавҷуд аст, ки ба ҷузвҳои хурди силсилаи полипептидии мавзеъҳои тағйирпазир рамз мегузорад. Гуногунии иммуноглобулин сабабҳои зиёд дорад, масалан, мавҷудияти адади беҳадди мавзеъҳои тағйирпазири V˗генҳо дар ҳар Н˗, χ˗ ва λ˗локусҳо; мувофиқати такрории байни V˗генҳо, D˗ ва J˗сегментҳо, ки порчаҳои доменҳои тағйирпазирро рамзгузорӣ мекунанд; мувофиқат байни силсилаҳои сабук ва вазнин ва ғ. Ҳангоми расидани В˗лимфотситҳо гурӯҳбандии АДН тағйир ёфта, мӯҷиби интиқоли яке аз V˗генҳо ба яке аз J˗сегментҳо мешавад. Дар натиҷаи чунин V(D)J˗мувофиқати такрорӣ қисмҳои тағйирёбанда ва собит, инчунин, унсурҳои танзими транскрипсия (промотор ва энхансерҳо) ба ҳам наздик мешаванд. Дар раванди рушди ҳуҷайраҳои силсилаи масуният мумкин аст синфи иммуноглобулини синтезшаванда тағйир ёбад. Сабаби он раванди генетикиест, ки гурӯҳбандии нави АДН˗ро дар бар мегирад ва «иваз кардани изотип» номгузорӣ шудааст. Ҳангоми он дар гени болиғ силсилаи вазнини як С_Н ˗ген бо силсилаи вазнини С_Н -гени дигар иваз мешавад. Ин раванд ба V_H˗генҳо ва генҳои силсилаи сабук дахл намекунад. Ҳамин тавр, хосияти иммуноглобулинҳое, ки ин ҳуҷайра ҳосил мекунад, бетағйир мемонад. '''Истифодаи Иммуноглобулинҳо.''' Соли 1975 усули ба даст овардани хатти ҳуҷайравӣ (ҳибридомаҳо), ки популятсияи ҳомогении подтанҳои моноклониро ҳосил мекунад, дарёфт карда шуд. Он дар ташхиси бемориҳо ва биотехнология фаровон истифода мешавад, аммо истифодаи он дар муолиҷа маҳдуд аст, зеро бо роҳи технологияи гибридомавӣ танҳо молекулаи иммуноглобулини мушҳо ба даст меояд, ки онро масунияти одам қабул намекунад. Мақсади равияи нав дар иммунология – «муҳандисии подтанҳо» дар асоси генҳои иммуноглобулин сохтани унсурҳои ғайритабиӣ бо хосиятҳои зарурии қаблан барномарезишуда аст. Феълан чанд намунаи чунин подтанҳо ба даст омадаанд. Дар подтанҳои хориқазот қисмҳои бо подгун тамосдоштаи доменҳо (CDR)˗и тағйирёбанда аз иммуноглобулини мушҳо, қисмҳои дигар, ҳамчунин қисмҳои қолибии V˗доменҳо аз иммуноглобулини одам гирифта шудаанд; неруи масуниятзоии онҳо заиф буда, қодиранд бо силсилаи масунияти одам ҳамамал гарданд. '''== Эзоҳ ==''' '''<nowiki>{{эзоҳ}}</nowiki>''' '''== Адабиёт ==''' '''* <nowiki>{{ЭМТ| Иммуноглобулин |8|муаллиф= }}</nowiki>''' 4vdgtk95gd0sshp3dlxglysqzovojpv 1473925 1473924 2026-05-26T04:19:41Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473925 wikitext text/x-wiki {{биология}} '''Иммуноглобулин''' (Ig), сафедаи курашакли ҳайвоноти муҳрадор (ибтидо аз моҳиҳои тағоякдор) ва одам, ки фаъолияти ''подтан''ро дорад, яъне, ба ''подгун'' таъсири хосса мерасонад. Иммуноглобулин дар шакли озод дар хун ва обияти дигари ҷисм ё дар шакли даррок (ретсептор)-ҳо дар сатҳи мембранаи ҳуҷайраҳо мавҷуд аст. Ҳар фард дорои ҳуҷайраҳои гуногуни иммуноглобулин буда, онҳо тавассути ҳуҷайраҳои плазмавӣ синтез мешаванд. Тафриқаи ҳуҷайраҳо бино бар таъсири мутақобилаи В-лимфотситҳои силсилаи ''масуният'' бо подгунҳо бо иштироки баъзе ''медиаторҳо'' (масалан, интерлейкинҳо) сурат мегирад. Хусусияти беназири иммуноглобулинҳо ва шабоҳати зиёди онҳо бо подгуни «худӣ» аз тариқи ''комплемент'' будани маркази фаъоли иммуноглобулин нисбат ба қитъаи молекулаи подгун (эпитоп) фароҳам меояд. Ҳамзамон, иммуноглобулин метавонад бо ретсептори лейкотситҳо (Fc-ретсепторҳо) ё сафедаҳои силсилаи комплемент пайваст шавад. Дар натиҷаи он занҷири вокунишҳои пайиҳами силсилаи масунияти андомгон ба ҳаракат даромада, унсури ғайрро дур мекунад (вазифаи муҳофизатии иммуноглобулин дар ҳамин аст). '''Синфҳои Иммуноглобулинҳо.''' Дар одам 5 синфи иммуноглобулин маълум аст: IgM, IgD, IgG, IgE ва IgA. Ҳам дар мавриди тафриқаи В-лимфотситҳо ва ҳам дар раванди посухи аввалияи масунӣ аввал IgM синтез мешаванд. Онҳо комплементро бомуваффақият пайваст намуда, дар сатҳи В-лимфотситҳои болиғ ҳамчун ретсепторҳои асосии подгунҳо (дар шакли мономерҳо) амал мекунанд. Дар зардоби хун дар шакли пентамер (5 мономери бо J-бандҳо пайвастшударо дар бар мегиранд) вуҷуд доранд. Дар зардоби хуни одамони солим нишонаҳои IgD дида мешаванд. Онҳо дар сатҳи В-лимфотситҳо вазифаи ретсепторҳои мембранавиро иҷро мекунанд. IgG дар зардоби хуни ширхорҳо (зиёда аз 75 дарсади миқдори умумии иммуноглобулин) бисёр буда, асоси посухи дуввумини масунияти (ҳангоми бархӯрди дубора бо ҳамон подгун ба амал меоянд)-ро ташкил медиҳанд. Онҳо қобилияти аз ҳамроҳак убур кардан ва таъмин намудани масунияти ҷанинро доранд. IgG ба 4 зерсинф – IgG1, IgG2, IgG3 ва IgG4 тақсим мешавад, миқдори ҳар кадоми онҳо бо тартиби мазкур дар зардоби хун коҳиш меёбад. Аксари зерсинфҳо (IgG1, IgG2, IgG3) комплементро фаъол месозанд. Ҳамаи зерсинфҳо бо Fc-ретсепторҳои лейкотситҳои дорои ҳастаи полиморфӣ, вале IgG1 ва IgG2 ҳамчунин, бо Fc-ретсепторҳои моноситҳо пайваст мешаванд. IgЕ бо Fc-ретсепторҳои ҳуҷайраҳои захим ва базофилҳо таъсири мутақобила дорад. IgА луобпардаҳоро ҳифз карда, масуниятро аз модар ба навзод интиқол медиҳад. Онҳо ба ду зерсинф – IgА1 ва IgА2 тақсим мешаванд. IgА1 бештар дар зардоби хун, IgА2 дар оби даҳон, шираи меъда, фала ва луобпардаи бинӣ мавҷуд аст. '''Сохтори молекулаи иммуноглобулинҳо.''' Иммуноглобулини синфҳои гуногун хусусиятҳои сохторӣ ва вазифавӣ доранд, вале бо вуҷуди ин, табиати умумии молекулаҳо дар ҳамаи иммуноглобулинҳо маҳфуз мемонад. Дар бисёр намудҳои таҳқиқшудаи мавҷудот молекулаи мономерии иммуноглобулин аз 4 силсилаи полипептидӣ сохта шудааст: ду силсилаи вазнин (Н) ва ду силсилаи сабук (L)-и ҳамонанд. Дар ин маврид иммуноглобулини оилаи шутурҳо ва баъзе намуди наҳангҳо истисно мебошад, зеро қисми зиёди иммуноглобулинҳо танҳо ду силсилаи вазнин доранд. Молекулаҳои иммуноглобулин мутаносиб буда, аз гликопротеинҳои сохтори домениашон маълум таркиб ёфтаанд. Доменҳое, ки тақр. 110 боқимондаи аминоасид доранд, аз рӯи сохтори аввалия ҳамонанд ва аз тартиби хосси силсила иборат мебошанд. Ҳамаи 4 силсила бо бандҳои дисулфидӣ, ки дар дохили доменҳо низ вуҷуд доранд, алоқаманд буда, сохтори қитъаҳои ҷудогонаи глобулавиро устувор мекунанд. Доменҳои N-интиҳоӣ дар иммуноглобулинҳо тафовути ҷиддӣ дошта, доменҳои тағйирпазир (V) ном гирифтаанд; V_H ва V_L – мувофиқан доменҳои тағйирпазири силсилаҳои вазнин ва сабук мебошанд. Онҳо маркази пайвастгари подгун (Fab ё Fv)-ро ба вуҷуд меоранд. Ба ҳар як молекулаи мономерии иммуноглобулин дуто чунин марказ рост меояд. Қисми С-интиҳоии ҳар полипептид дар доираи синф кам тағйир меёбад ва мавзеи констант (С) номида мешавад. Он дар силсилаи сабук як С_L-домен ва дар силсилаи вазнин се ё чор (вобаста ба синф) С_H-домен дорад. Тағйирпазирии боқимондаҳои аминоасид дар дохили V-доменҳо дар маҳалҳои зиёд тағйирёбандаи кӯтоҳ (CDR1–CDR3), ки ба қитъаҳои қолибӣ ҷудо шудаанд (онҳо тақр. 80 дарсади V-доменро дар бар мегиранд), нисбатан зиёд аст. Қитъаҳои қолибӣ сохтори ҳамсони себуъдаи V-доменҳоро маҳфуз медоранд, ки ин барои тамоси қитъаҳои зиёд тағйирёбанда бо подгунҳо зарур аст. Силсилаҳои вазнин 5 навъ (µ, δ, γ, α ва ε) буда, 450–600 боқимондаи аминоасидҳоро дар бар мегиранд. Силсилаҳои сабук ду гуна (χ ва λ) доранд, ки 230 боқимондаи аминоасидҳоро муттаҳид мекунанд. Силсилаҳои сабуки χ ва λ метавонанд бо ҳама гунаи силсилаҳои вазнини иммуноглобулин пайваст шаванд. '''Генҳои Иммуноглобулинҳо.''' Гуногунии иммуноглобулинҳо ба сохти генҳо ва тағйирёбии гурӯҳбандии ДНК-и онҳо вобаста аст. Дар геномҳои одам ва муш се локуси мустақили генҳои иммуноглобулин – χ, λ ва Н мавҷуданд. Ҳар яки онҳо маҷмӯи генҳоеро дар бар мегиранд, ки доменҳои тағйирпазир ва генҳои алоҳидаи мавзеъҳои собитро рамзгузорӣ мекунанд, ҳол он ки ин гурӯҳи генҳо аз якдигар дар масофаи дур ҷойгиранд. Силсилаҳои вазнин ва сабук дар натиҷаи мувофиқати такрори (рекомбинатсия)-и яке аз генҳои тағйирпазир (V) бо гени рамзгузори қитъаи собит (С) ташаккул меёбанд. Пешорӯи ҳар ген қитъаи АДН (асиди дезоксирибонуклеат) ҷойгир аст, ки пептиди фаъол (L)˗ро рамзгузорӣ мекунад. Байни V˗ ва С˗генҳо пайдарҳами (D˗сегмент ва J˗сегмет)-е мавҷуд аст, ки ба ҷузвҳои хурди силсилаи полипептидии мавзеъҳои тағйирпазир рамз мегузорад. Гуногунии иммуноглобулин сабабҳои зиёд дорад, масалан, мавҷудияти адади беҳадди мавзеъҳои тағйирпазири V˗генҳо дар ҳар Н˗, χ˗ ва λ˗локусҳо; мувофиқати такрории байни V˗генҳо, D˗ ва J˗сегментҳо, ки порчаҳои доменҳои тағйирпазирро рамзгузорӣ мекунанд; мувофиқат байни силсилаҳои сабук ва вазнин ва ғ. Ҳангоми расидани В˗лимфотситҳо гурӯҳбандии АДН тағйир ёфта, мӯҷиби интиқоли яке аз V˗генҳо ба яке аз J˗сегментҳо мешавад. Дар натиҷаи чунин V(D)J˗мувофиқати такрорӣ қисмҳои тағйирёбанда ва собит, инчунин, унсурҳои танзими транскрипсия (промотор ва энхансерҳо) ба ҳам наздик мешаванд. Дар раванди рушди ҳуҷайраҳои силсилаи масуният мумкин аст синфи иммуноглобулини синтезшаванда тағйир ёбад. Сабаби он раванди генетикиест, ки гурӯҳбандии нави АДН˗ро дар бар мегирад ва «иваз кардани изотип» номгузорӣ шудааст. Ҳангоми он дар гени болиғ силсилаи вазнини як С_Н ˗ген бо силсилаи вазнини С_Н -гени дигар иваз мешавад. Ин раванд ба V_H˗генҳо ва генҳои силсилаи сабук дахл намекунад. Ҳамин тавр, хосияти иммуноглобулинҳое, ки ин ҳуҷайра ҳосил мекунад, бетағйир мемонад. '''Истифодаи Иммуноглобулинҳо.''' Соли 1975 усули ба даст овардани хатти ҳуҷайравӣ (ҳибридомаҳо), ки популятсияи ҳомогении подтанҳои моноклониро ҳосил мекунад, дарёфт карда шуд. Он дар ташхиси бемориҳо ва биотехнология фаровон истифода мешавад, аммо истифодаи он дар муолиҷа маҳдуд аст, зеро бо роҳи технологияи гибридомавӣ танҳо молекулаи иммуноглобулини мушҳо ба даст меояд, ки онро масунияти одам қабул намекунад. Мақсади равияи нав дар иммунология – «муҳандисии подтанҳо» дар асоси генҳои иммуноглобулин сохтани унсурҳои ғайритабиӣ бо хосиятҳои зарурии қаблан барномарезишуда аст. Феълан чанд намунаи чунин подтанҳо ба даст омадаанд. Дар подтанҳои хориқазот қисмҳои бо подгун тамосдоштаи доменҳо (CDR)˗и тағйирёбанда аз иммуноглобулини мушҳо, қисмҳои дигар, ҳамчунин қисмҳои қолибии V˗доменҳо аз иммуноглобулини одам гирифта шудаанд; неруи масуниятзоии онҳо заиф буда, қодиранд бо силсилаи масунияти одам ҳамамал гарданд. '''== Эзоҳ ==''' '''<nowiki>{{эзоҳ}}</nowiki>''' '''== Адабиёт ==''' '''* <nowiki>{{ЭМТ| Иммуноглобулин |8|муаллиф= }}</nowiki>''' m9na9dplzgztrgtdd02kj1av4ddrhc3 0 331687 1473927 2026-05-26T04:23:46Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Иммунодепрессантҳо''' — иммуносупрессорҳо, масуниятнишонҳо, доруҳое, ки барои бо роҳи сунъӣ фурӯ нишондани масуният истифода мешаванд. Фурӯнишонии масуният яке аз роҳҳои табобат буда, ҳангоми пайванд кардани узву ҳуҷайраҳо (трансплантатсия), масалвн, гур... 1473927 wikitext text/x-wiki '''Иммунодепрессантҳо''' — иммуносупрессорҳо, масуниятнишонҳо, доруҳое, ки барои бо роҳи сунъӣ фурӯ нишондани масуният истифода мешаванд. Фурӯнишонии масуният яке аз роҳҳои табобат буда, ҳангоми пайванд кардани узву ҳуҷайраҳо (трансплантатсия), масалвн, гурда, дил, ҷигар, шуш, мағзи устухон муҳим аст. Онро барои муолиҷаи бемориҳои худмасун (автоимунӣ) низ истифода мебаранд. Иммунодепрессантҳо аз рӯи тарзи таъсир ва пайомадҳо гуногун мешаванд. Доираи таъсири иммунодепрессантҳо мухталиф буда, баъзеи онҳо ҳама намуди масуниятро фурӯ менишонанд. Иммунодепрессантҳои дигар (масалан, тимодепрессин, сиклоспорини А ва такролимус) таъсири интихобӣ дошта, ба масунияти одам зидди бактерияҳо, вирусҳо ва омосҳо таъсири зиёд намерасонанд. Иммунодепрессантҳое низ мавҷуданд, ки бештар ба масунияти ҳуҷайравӣ ё ҳуморалӣ муассиранд. Баъди кашф ва дар трансплантология истифода шудани сиклоспорини А аллотрансплантатсияи узву бофтаҳо ривоҷ ёфта, ҳолатҳои кӯчида афтодани кӯчат (трансплантат) хеле кам ва умри беморон дароз шуд. Давраи дигари ривоҷи муолиҷа бо иммунодепрессантҳо истифода аз иммуносупрессорҳои се ё чаҳорунсура мебошад. Иммуносупрессияи стандартии сеунсура аз ҳамгироии сиклоспорини А, глюкокортикоид ва ситостатик (метотрексат, ё азатиоприн, ё микофенолати мофетил) иборат аст. Дар бемороне, ки ба онҳо хавфи кӯчидани трансплантат (бино бар номувофиқии он, трансплантатсияи бебарори пешина ва ғ.) таҳдид мекунад, маъмулан, иммуносупрессори чаҳорунсура (аз глобулини зидди лимфотситӣ ё зидди тимотситӣ иборат аст)-ро истифода мебаранд. Ба бемороне, ки ба як ё чанд унсури иммуносупрессия вокуниши номатлуб доранд ё дар онҳо хавфи гирифторӣ ба бемориҳоии сироятӣ ё омосҳои бадфарҷом зиёд аст, иммуносупрессияи дуунсура ва гоҳо монотерапия таъйин карда мешавад. Яке аз пешравиҳои назаррас дар трансплантология кашфи ситостатики нав – фосфати флударабин (флударҳо) аст. Он ба лимфотситҳо таъсири селективии ситостатикии шадид мерасонад. Рушди трансплантология бо кашфи усули кӯтоҳмуддат (чанд шаборӯз)-и пулстерапияи баландвоя бо глюкокортикоидҳо низ вобастагӣ дорад. Он бо истифода аз вояи хеле зиёди метилпреднизолон (100 баробар бештар аз вояи физиологӣ) сурат мегирад. Истифодаи муштараки флударабин фосфат ва вояи ниҳоят зиёди метилпреднизолон имкон дод, ки дар муддати чанд рӯз ва ҳатто чанд соат хавфи вокуниши кӯчидани трансплантат пешгирӣ карда шавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Иммунодепрессантҳо |8|муаллиф= }} td3wmvsc6s2dsjnf2kkv7lok3c6mjxt 1473933 1473927 2026-05-26T04:32:57Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473933 wikitext text/x-wiki '''Иммунодепрессантҳо''' — иммуносупрессорҳо, масуниятнишонҳо, доруҳое, ки барои бо роҳи сунъӣ фурӯ нишондани [[масуният]] истифода мешаванд. Фурӯнишонии масуният яке аз роҳҳои табобат буда, ҳангоми пайванд кардани узву ҳуҷайраҳо (трансплантатсия), масалан, [[гурда]], [[дил]], [[ҷигар]], [[шуш]], мағзи устухон муҳим аст. Онро барои муолиҷаи бемориҳои худмасун (автоимунӣ) низ истифода мебаранд. Иммунодепрессантҳо аз рӯи тарзи таъсир ва пайомадҳо гуногун мешаванд. Доираи таъсири иммунодепрессантҳо мухталиф буда, баъзеи онҳо ҳама намуди масуниятро фурӯ менишонанд. Иммунодепрессантҳои дигар (масалан, тимодепрессин, сиклоспорини А ва такролимус) таъсири интихобӣ дошта, ба масунияти одам зидди бактерияҳо, вирусҳо ва омосҳо таъсири зиёд намерасонанд. Иммунодепрессантҳое низ мавҷуданд, ки бештар ба масунияти ҳуҷайравӣ ё ҳуморалӣ муассиранд. Баъди кашф ва дар трансплантология истифода шудани сиклоспорини А аллотрансплантатсияи узву бофтаҳо ривоҷ ёфта, ҳолатҳои кӯчида афтодани кӯчат (трансплантат) хеле кам ва умри беморон дароз шуд. Давраи дигари ривоҷи муолиҷа бо иммунодепрессантҳо истифода аз иммуносупрессорҳои се ё чаҳорунсура мебошад. Иммуносупрессияи стандартии сеунсура аз ҳамгироии сиклоспорини А, глюкокортикоид ва ситостатик (метотрексат, ё азатиоприн, ё микофенолати мофетил) иборат аст. Дар бемороне, ки ба онҳо хавфи кӯчидани трансплантат (бино бар номувофиқии он, трансплантатсияи бебарори пешина ва ғ.) таҳдид мекунад, маъмулан, иммуносупрессори чаҳорунсура (аз глобулини зидди лимфотситӣ ё зидди тимотситӣ иборат аст)-ро истифода мебаранд. Ба бемороне, ки ба як ё чанд унсури иммуносупрессия вокуниши номатлуб доранд ё дар онҳо хавфи гирифторӣ ба бемориҳоии сироятӣ ё омосҳои бадфарҷом зиёд аст, иммуносупрессияи дуунсура ва гоҳо монотерапия таъйин карда мешавад. Яке аз пешравиҳои назаррас дар трансплантология кашфи ситостатики нав – фосфати флударабин (флударҳо) аст. Он ба лимфотситҳо таъсири селективии ситостатикии шадид мерасонад. Рушди трансплантология бо кашфи усули кӯтоҳмуддат (чанд шаборӯз)-и пулстерапияи баландвоя бо глюкокортикоидҳо низ вобастагӣ дорад. Он бо истифода аз вояи хеле зиёди метилпреднизолон (100 баробар бештар аз вояи физиологӣ) сурат мегирад. Истифодаи муштараки флударабин фосфат ва вояи ниҳоят зиёди метилпреднизолон имкон дод, ки дар муддати чанд рӯз ва ҳатто чанд соат хавфи вокуниши кӯчидани трансплантат пешгирӣ карда шавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Иммунодепрессантҳо |8|муаллиф= }} dj8xtfbkdah8xmwurnqsbj1ltp6fe2c 0 331688 1473929 2026-05-26T04:28:09Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Давлатмард}} '''Шамсуддин Илёсшоҳ''' ({{lang-bn|শামসুদ্দীন ইলিয়াস শাহ}}) (? — 1358) — аввалин султони Бангола ва асосгузори сулолаи Илёсшоҳӣ (1342—1358) буд. Сулолаи Илёсшоҳӣ қариб саду панҷоҳ сол давом кард.[1] Ӯ мусалмони суннӣ аз Систон буд.[2] Ӯ дар асри 14 мин... 1473929 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард}} '''Шамсуддин Илёсшоҳ''' ({{lang-bn|শামসুদ্দীন ইলিয়াস শাহ}}) (? — 1358) — аввалин султони Бангола ва асосгузори сулолаи Илёсшоҳӣ (1342—1358) буд. Сулолаи Илёсшоҳӣ қариб саду панҷоҳ сол давом кард.[1] Ӯ мусалмони суннӣ аз Систон буд.[2] Ӯ дар асри 14 минтақаи Банголаро ба як давлати исломӣ муттаҳид кард. Ӯ, ки бо номи Илёсшоҳ маъруф аст, дар саросари нимҷазираи шарқии Ҳиндустон маъракаҳои низомӣ роҳбарӣ кард ва ҳокимони Деҳлӣ, Сонаргаон, Сатгаон, Непал, Орисса ва Ассамро мағлуб кард.[3] Аз пойтахти худ дар Пандуа, ӯ маъракаҳои низомӣ то водии Катманду, Варанаси, Горахпур, Чампаран ва Каттакро оғоз кард.[2] Дар заминаи Ҳиндустони асримиёнагӣ маъракаҳои ӯ ҳамчун «фатҳи ҷаҳонӣ» арзёбӣ мешуданд. Илёс Шоҳ ҳамчун муодили банголии Искандари Мақдунӣ ё Наполеон тавсиф мешуд.[3] Султонии Бангол, ки аз ҷониби Илёс Шоҳ таъсис ёфтааст, ба яке аз қудратҳои пешбари дипломатӣ, иқтисодӣ ва низомӣ дар нимқораи қитъа табдил ёфт. Сулолаи таъсисдодаи ӯ 125 сол Бенголро идора мекард. Илёс Шоҳ ва ворисони ӯ анъанаҳои ҳинду-ориёиро қабул карда, ба фарҳанг ва ҷомеаи Бенголӣ мутобиқ шуданд. Давлати онҳо як деги омехта барои муҳоҷирон аз саросари ҷаҳони мусалмонӣ буд ва дар рушди ҷомеаи мусалмонони Бенголӣ нақши калидӣ бозид. Илёс Шоҳ як маъмурияти фарогир ва плюралистиро таъсис дод.[2] Муҳимтарин мероси ӯ аввалин давлати мустақили муттаҳиди Бенгол таҳти ҳукмронии мусалмонон буд.[2] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} 9967780l03ni8pun5ck3avs4r70xdrx 1473931 1473929 2026-05-26T04:29:27Z VASHGIRD 8035 1473931 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард}} '''Шамсуддин Илёсшоҳ''' ({{lang-bn|শামসুদ্দীন ইলিয়াস শাহ}}) (? — 1358) — аввалин султони Бангола ва асосгузори сулолаи [[Илёсиён|Илёсшоҳиён]] (1342—1358) буд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} 9di23j3e6gfryqttwm244l7pmpwfblw 1473932 1473931 2026-05-26T04:32:22Z VASHGIRD 8035 1473932 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард}} '''Шамсуддин Илёсшоҳ''' ({{lang-bn|শামসুদ্দীন ইলিয়াস শাহ}}) (? — 1358) — аввалин султони Бангола ва асосгузори сулолаи [[Илёсиён|Илёсшоҳиён]] (1342—1358) буд. Ӯ мусалмони суннӣ аз [[Систон]] буд<ref name="Banglapedia">{{книга|год=2012|часть=Iliyas Shah|ссылка часть=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Iliyas_Shah|заглавие=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|издание=Second|издательство={{Нп3|Asiatic Society of Bangladesh}}|ref=Ahmed|язык=en|автор=Ahmed, ABM Shamsuddin|ответственный={{Нп3|Sirajul Islam|Islam, Sirajul|en|Sirajul Islam}}; Jamal, Ahmed A.}}</ref>, ки дар асри 14 минтақаи Банголаро ба як давлати исломӣ муттаҳид кард. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} 8cxysn06e96wfjcm73zrttkufft4jxp 0 331689 1473930 2026-05-26T04:28:56Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Илёсиён]] 1473930 wikitext text/x-wiki #равона [[Илёсиён]] kgs3ot2byl113d9m7o83ex658wkhya2 0 331690 1473935 2026-05-26T04:37:22Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Иммунодиагностика''' бахше аз масуниятшиносии болинӣ (клиникӣ). Вазифаи иммунодиагностика муайян намудани тағйирот дар фаъолияти масуният ва дарёфти нишонаҳои махсуси генетикии сироят аз ангезандаҳои гуногуни бемориҳо аст. Объекти асосии таҳқиқот хун в... 1473935 wikitext text/x-wiki '''Иммунодиагностика''' бахше аз масуниятшиносии болинӣ (клиникӣ). Вазифаи иммунодиагностика муайян намудани тағйирот дар фаъолияти масуният ва дарёфти нишонаҳои махсуси генетикии сироят аз ангезандаҳои гуногуни бемориҳо аст. Объекти асосии таҳқиқот хун ва ҳуҷайраву зардоби он мебошанд. Дараҷаи масуният аз тариқи муайян намудани миқдор ва фаъолияти Т- ва В-лимфоситҳо, фагоситҳо, силсилаи комплемент ва ғилзати иммуноглобулин арзёбӣ карда мешавад. Усулҳои баҳодиҳӣ ба амалкарди ин силсилаҳоро шартан ба тестҳои савияи 1-ум (тахминӣ) ва тестҳои савияи 2-юм (ихтилолҳои мушаххас дар силсилаи масуният) ҷудо мекунанд. Барои ташхиси хоссаи раванди сироят усули таҳлили кимиёии масуният муҳим аст. Он шартан ба чор гурӯҳ тақсим мешавад. Ба гурӯҳи якум усули бевосита муайян намудани вокуниши подгун-подтан мансуб аст. Ҳангоми он маҷмаъ (комплекс) бо чашм ё тавассути асбобҳои муқаррарии оптикӣ ташхис мешавад (таҳшин шудан дар маҳлул, гел ва плёнкаи полимерӣ, агглютинатсияи ҳуҷайраҳои бактериявӣ, содатаринҳо, вокуниши бевоситаи агглютинатсияи эритроситҳо бо подтанҳо, вирусҳо). Гурӯҳи дуввум вокуниши заифи бевоситаи ҳемагглютинатсия, латексагглютинатсия, коагглютинатсия ва ғ-ро дар бар мегирад. Ба гурӯҳи севвум усулҳои индикаторӣ, ки бо истифода аз нишонаҳо барои ташхиси вокуниши подгун-подтан (иммуноферментӣ, иммунофлуорессентӣ, таҳлилҳои радиоиммунологӣ) асос ёфтаанд, мансуб мебошанд. Ба гурӯҳи чорум усули иммуносенсорӣ тааллуқ дорад. Барои мушаххас кардани нишонаҳои генетикии беморӣ бештар усули таҳлили иммуноферментӣ истифода мешавад. Дар ташхиси бемориҳо, хосса, муқаррар намудани тартиби нуклеотидии КДН ва КРН ба ном таҳқиқи зондии генҳо беш аз пеш рушд меёбад. Барои муайян кардани пайдарпайии матлуби КДН (ё РНК) ба истилоҳ зонд мураттаб сохта мешавад. Он полинуклеотид буда, аз асосҳои нитрогении ботартиб иборат аст. Ба таркиби онҳо аломате ворид мекунанд, ки имкони ба вуҷуд омадани маҷмааро мушаххас месозад. Иммунокимиё, фасли масуниятшиносӣ, ки асосҳои кимиёии масуниятро меомӯзад. Мавзӯи асосии таҳқиқи иммунодиагностика омӯзиши сохт ва хусусияти сафедаҳои масунӣ – подтанҳо, подгунҳои табиию синтезӣ, инчунин, ошкор кардани қонуниятҳои таъсири ҳамдигарии онҳо дар мавҷудоти гуногун мебошад. Усулҳои иммунодиагностикаро, ҳамчунин, бо мақсадҳои амалӣ, аз ҷумла, барои ҷудо ва тоза кардани унсурҳои фаъоли мояву зардобҳо истифода мебаранд. Нигар низ Иммунология, Иммуноглобулинҳо. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Иммунодиагностика ||8|муаллиф= }} jzr4og2ayrik7xywh4oh7n5h7s3gamt 1473942 1473935 2026-05-26T04:42:36Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473942 wikitext text/x-wiki '''Иммунодиагностика''' — бахше аз масуниятшиносии болинӣ (клиникӣ). Вазифаи иммунодиагностика муайян намудани тағйирот дар фаъолияти масуният ва дарёфти нишонаҳои махсуси генетикии сироят аз ангезандаҳои гуногуни бемориҳо аст. Объекти асосии таҳқиқот хун ва ҳуҷайраву зардоби он мебошанд. Дараҷаи масуният аз тариқи муайян намудани миқдор ва фаъолияти Т- ва В-лимфоситҳо, фагоситҳо, силсилаи комплемент ва ғилзати иммуноглобулин арзёбӣ карда мешавад. Усулҳои баҳодиҳӣ ба амалкарди ин силсилаҳоро шартан ба тестҳои савияи 1-ум (тахминӣ) ва тестҳои савияи 2-юм (ихтилолҳои мушаххас дар силсилаи масуният) ҷудо мекунанд. Барои ташхиси хоссаи раванди сироят усули таҳлили кимиёии масуният муҳим аст. Он шартан ба чор гурӯҳ тақсим мешавад. Ба гурӯҳи якум усули бевосита муайян намудани вокуниши подгун-подтан мансуб аст. Ҳангоми он маҷмаъ (комплекс) бо чашм ё тавассути асбобҳои муқаррарии оптикӣ ташхис мешавад (таҳшин шудан дар маҳлул, гел ва плёнкаи полимерӣ, агглютинатсияи ҳуҷайраҳои бактериявӣ, содатаринҳо, вокуниши бевоситаи агглютинатсияи эритроситҳо бо подтанҳо, вирусҳо). Гурӯҳи дуввум вокуниши заифи бевоситаи ҳемагглютинатсия, латексагглютинатсия, коагглютинатсия ва ғ-ро дар бар мегирад. Ба гурӯҳи севвум усулҳои индикаторӣ, ки бо истифода аз нишонаҳо барои ташхиси вокуниши подгун-подтан (иммуноферментӣ, иммунофлуорессентӣ, таҳлилҳои радиоиммунологӣ) асос ёфтаанд, мансуб мебошанд. Ба гурӯҳи чорум усули иммуносенсорӣ тааллуқ дорад. Барои мушаххас кардани нишонаҳои генетикии беморӣ бештар усули таҳлили иммуноферментӣ истифода мешавад. Дар ташхиси бемориҳо, хосса, муқаррар намудани тартиби нуклеотидии КДН ва КРН ба ном таҳқиқи зондии генҳо беш аз пеш рушд меёбад. Барои муайян кардани пайдарпайии матлуби КДН (ё РНК) ба истилоҳ зонд мураттаб сохта мешавад. Он полинуклеотид буда, аз асосҳои нитрогении ботартиб иборат аст. Ба таркиби онҳо аломате ворид мекунанд, ки имкони ба вуҷуд омадани маҷмааро мушаххас месозад. Иммунокимиё, фасли масуниятшиносӣ, ки асосҳои кимиёии масуниятро меомӯзад. Мавзӯи асосии таҳқиқи иммунодиагностика омӯзиши сохт ва хусусияти сафедаҳои масунӣ – подтанҳо, подгунҳои табиию синтезӣ, инчунин, ошкор кардани қонуниятҳои таъсири ҳамдигарии онҳо дар мавҷудоти гуногун мебошад. Усулҳои иммунодиагностикаро, ҳамчунин, бо мақсадҳои амалӣ, аз ҷумла, барои ҷудо ва тоза кардани унсурҳои фаъоли мояву зардобҳо истифода мебаранд. Нигар низ Иммунология, Иммуноглобулинҳо. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Иммунодиагностика ||8|муаллиф= }} 162uq301y62clkywk38gqx9y43pqtvd 0 331691 1473936 2026-05-26T04:37:23Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Донишгоҳи давлатии Кӯлоб]] 1473936 wikitext text/x-wiki #равона [[Донишгоҳи давлатии Кӯлоб]] agteskc0zprjuzk220esmtzdrsdgd0h 0 331692 1473939 2026-05-26T04:38:17Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Икромов Искандар]] to [[Искандар Икромов]] 1473939 wikitext text/x-wiki #равона [[Искандар Икромов]] j86nyqtoklvdsahehasi4hsba46qfg1 0 331693 1473944 2026-05-26T04:48:21Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Иммунопатология''' — бахши масуниятшиносӣ, ки ноҷӯриҳои назорати иммунобиологӣ (НИБ)-и андомгонро меомӯзад. Ихтилоли масуниятро низ «Иммунопатология» меноманд. Асоси рушди ихтилоли масуният аз амалкарди НИБ иборат аст. Онҳо якумин (бино бар нақси ирсӣ ё м... 1473944 wikitext text/x-wiki '''Иммунопатология''' — бахши масуниятшиносӣ, ки ноҷӯриҳои назорати иммунобиологӣ (НИБ)-и андомгонро меомӯзад. Ихтилоли масуниятро низ «Иммунопатология» меноманд. Асоси рушди ихтилоли масуният аз амалкарди НИБ иборат аст. Онҳо якумин (бино бар нақси ирсӣ ё модарзодии барномаи ҳуҷайраҳои силсилаи НИБ), дуввумин ё алоимӣ (масалан, ҳамчун натиҷаи синдроми ихтилоли ҷаббиш, бемориҳои музмини табоҳиовар, сирояти вируси масуниятрабои одам, шуоъзании ионнок ва ғ.) мешаванд. Василаҳои асосии рушди гунаҳои иммунопатология: ҳипорегенераторӣ (таваққуфи раванди тақсимшавии ҳуҷайраҳои бунёдии ҳемопоэзӣ ва дигар ҳуҷайраҳои силсилаи НИБ, ки дар натиҷа клони дахлдори ҳуҷайра нест ё ташаккули омилҳои дигари силсилаи НИБ вайрон мешавад); дисрегуляторӣ (ихтилоли раванди махсусгардии ҳуҷайраҳои муаррифи подгунҳо, Т- ва ё В-лимфотситҳо ва ғ.); деструктивӣ ё ситолизӣ (табоҳшавии зиёди ҳуҷайраҳои силсилаи НИБ). Шакли нисбатан маъмули иммунопатология гармбод (аллергия) аст. Гунаи муҳимми иммунопатология бемориҳои аутоагрессияи масунианд, ки бо рушди вокуниши масунияти беморизо тавсиф ёфта, зидди детерминанти подгуни ҳуҷайраҳои худӣ ва сохторҳои ғайриҳуҷайравии андомгон амал мекунанд. Чунин васила барои рушди бемориҳои бодхӯрдаи сурхи силсилавӣ, артрити тарбодӣ, тиреоидити Ҳошимото, склеродермия ва ғ. заминаи мусоид фароҳам меоваранд. Яке аз ҷанбаҳои иммунопатология таҳаммулпазирии эътилол (патологӣ)-и масуният дар шакли «таҳаммул»-и силсилаи НИБ-и андомгон бар зидди подгунҳои бегонаи бактерияҳо, вирусҳо, ангалҳо, трасплантант ё ҳуҷайраҳои омосҳои бадфарҷом мебошад. Ба ҳолатҳои иммунопатологӣ, инчунин, вокуниши «трансплантат зидди ҳомил» дохил мешавад. Он ҳангоми пайванд кардани бофтаҳои бемор, ки ҳуҷайраҳои масун доранд (масалан, мағзи устухон, сипурз, массаи лейкотситӣ), рушд намуда, боиси дар ретсипиент падид омадани осеби пӯст, мушакҳо, аъзои ҳозима, ҷигар ва гурда, лимфопения, камхунӣ, тромботситопения ва ғ. мегардад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Иммунопатология |8|муаллиф= }} iwr6vyx65xd57fp6qglle0dava8v48o 1473945 1473944 2026-05-26T04:51:04Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473945 wikitext text/x-wiki '''Иммунопатология''' — бахши [[масуниятшиносӣ]], ки ноҷӯриҳои назорати иммунобиологӣ (НИБ)-и андомгонро меомӯзад. Ихтилоли масуниятро низ «Иммунопатология» меноманд. Асоси рушди ихтилоли [[масуният]] аз амалкарди НИБ иборат аст. Онҳо якумин (бино бар нақси ирсӣ ё модарзодии барномаи ҳуҷайраҳои силсилаи НИБ), дуввумин ё алоимӣ (масалан, ҳамчун натиҷаи синдроми ихтилоли ҷаббиш, бемориҳои музмини табоҳиовар, сирояти вируси масуниятрабои одам, шуоъзании ионнок ва ғ.) мешаванд. Василаҳои асосии рушди гунаҳои иммунопатология: ҳипорегенераторӣ (таваққуфи раванди тақсимшавии ҳуҷайраҳои бунёдии ҳемопоэзӣ ва дигар ҳуҷайраҳои силсилаи НИБ, ки дар натиҷа клони дахлдори ҳуҷайра нест ё ташаккули омилҳои дигари силсилаи НИБ вайрон мешавад); дисрегуляторӣ (ихтилоли раванди махсусгардии ҳуҷайраҳои муаррифи подгунҳо, Т- ва ё В-лимфотситҳо ва ғ.); деструктивӣ ё ситолизӣ (табоҳшавии зиёди ҳуҷайраҳои силсилаи НИБ). Шакли нисбатан маъмули иммунопатология гармбод (аллергия) аст. Гунаи муҳимми иммунопатология бемориҳои аутоагрессияи масунианд, ки бо рушди вокуниши масунияти беморизо тавсиф ёфта, зидди детерминанти подгуни ҳуҷайраҳои худӣ ва сохторҳои ғайриҳуҷайравии андомгон амал мекунанд. Чунин васила барои рушди бемориҳои бодхӯрдаи сурхи силсилавӣ, артрити тарбодӣ, тиреоидити Ҳошимото, склеродермия ва ғ. заминаи мусоид фароҳам меоваранд. Яке аз ҷанбаҳои иммунопатология таҳаммулпазирии эътилол (патологӣ)-и масуният дар шакли «таҳаммул»-и силсилаи НИБ-и андомгон бар зидди подгунҳои бегонаи бактерияҳо, вирусҳо, ангалҳо, трасплантант ё ҳуҷайраҳои омосҳои бадфарҷом мебошад. Ба ҳолатҳои иммунопатологӣ, инчунин, вокуниши «трансплантат зидди ҳомил» дохил мешавад. Он ҳангоми пайванд кардани бофтаҳои бемор, ки ҳуҷайраҳои масун доранд (масалан, мағзи устухон, сипурз, массаи лейкотситӣ), рушд намуда, боиси дар ретсипиент падид омадани осеби пӯст, мушакҳо, аъзои ҳозима, ҷигар ва гурда, лимфопения, камхунӣ, тромботситопения ва ғ. мегардад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Иммунопатология |8|муаллиф= }} q19ca6mp5dc2dx0k7vkfe3j6achpvi7 0 331694 1473949 2026-05-26T04:51:29Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Икромова Зарина]] to [[Зарина Икромова]] 1473949 wikitext text/x-wiki #равона [[Зарина Икромова]] h2in9972ffqxbyzy378y59ouh9g3fhi 0 331695 1473953 2026-05-26T04:59:59Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: {{илм}} '''Иммунотситология''' соҳаи илм, ки дар ҳамбастагӣ бо иммунология ва ситология ташаккул ёфтааст. Хосса иммунотситологияи лимфотситҳо бештар тараққӣ дорад. Он имкон медиҳад, ки лимфотситҳои вазифаашон гуногун қиёс ва механизми вокунишҳои масунии ҳуҷа... 1473953 wikitext text/x-wiki {{илм}} '''Иммунотситология''' соҳаи илм, ки дар ҳамбастагӣ бо иммунология ва ситология ташаккул ёфтааст. Хосса иммунотситологияи лимфотситҳо бештар тараққӣ дорад. Он имкон медиҳад, ки лимфотситҳои вазифаашон гуногун қиёс ва механизми вокунишҳои масунии ҳуҷайра муқаррар карда шаванд. Маълумот оид ба сохтори морфологии лимфотситҳои сершумори хуни одам ҷолиб буда, барои ташхиси бемориҳои гуногун имконият фароҳам меоварад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Иммунотерапия |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иммунотситология]] [[Гурӯҳ:Тиб]] [[Гурӯҳ:Ситология]] ekh8au8x8hj19vhor77btwhxbgnnho5 1473958 1473953 2026-05-26T05:01:25Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473958 wikitext text/x-wiki {{илм}} '''Иммунотситология''' — соҳаи илм, ки дар ҳамбастагӣ бо иммунология ва ситология ташаккул ёфтааст. Хосса иммунотситологияи лимфотситҳо бештар тараққӣ дорад. Он имкон медиҳад, ки лимфотситҳои вазифаашон гуногун қиёс ва механизми вокунишҳои масунии ҳуҷайра муқаррар карда шаванд. Маълумот оид ба сохтори морфологии лимфотситҳои сершумори хуни одам ҷолиб буда, барои ташхиси бемориҳои гуногун имконият фароҳам меоварад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Иммунотерапия |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Иммунотситология]] [[Гурӯҳ:Тиб]] [[Гурӯҳ:Ситология]] 7yff7ph6cqj6d11j4ytepzpyyiwhxf6 0 331696 1473963 2026-05-26T05:10:03Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: {{илм |тиб |Имунология}} '''Иммунотерапия''' — (аз [[иммунитет]] ва терапия), бахше аз иммунологияи амалӣ, ки вазифаи он муолиҷаи бемориҳои сироятӣ бо истифода аз доруҳои иммунологӣ (ваксинаҳо, зардобҳои масунӣ, гамма-глобулинҳо ва ғ.) мебошад. Зардобу гамма-глобул... 1473963 wikitext text/x-wiki {{илм |тиб |Имунология}} '''Иммунотерапия''' — (аз [[иммунитет]] ва терапия), бахше аз иммунологияи амалӣ, ки вазифаи он муолиҷаи бемориҳои сироятӣ бо истифода аз доруҳои иммунологӣ (ваксинаҳо, зардобҳои масунӣ, гамма-глобулинҳо ва ғ.) мебошад. Зардобу гамма-глобулинҳоро барои муолиҷаи бемориҳои шадид, аз қабили гулӯзиндонак, кузоз, ботулизм, сарсом ва амсоли онҳо истифода мебаранд. Иммунотерапия бо истифода аз антибиотикҳо ва кимиёдармонӣ амалӣ карда мешавад. Иммунотерапия аз усулҳои беҳтарини муолиҷаи гармбод (нигар Аллергия) аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Иммунотерапия |8|муаллиф= }} cffaf7lhostxw2hqeu910fn2as4tcqv 0 331697 1473970 2026-05-26T05:18:00Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: {{илм}} {{биология}} '''Иммунотситҳо''' — ҳуҷайраҳои силсилаи эминии андомгон, ки боиси ба вуҷуд омадани масуният мешаванд. Иммунотситҳо аз ҳуҷайраҳои бунёдии хунофар ташаккул меёбанд. Кулли иммунотситҳо аввал дар хун гардиш карда, баъд ба бофтаҳо мегузаранд ва... 1473970 wikitext text/x-wiki {{илм}} {{биология}} '''Иммунотситҳо''' — ҳуҷайраҳои силсилаи эминии андомгон, ки боиси ба вуҷуд омадани масуният мешаванд. Иммунотситҳо аз ҳуҷайраҳои бунёдии хунофар ташаккул меёбанд. Кулли иммунотситҳо аввал дар хун гардиш карда, баъд ба бофтаҳо мегузаранд ва дар он ҷо фаъолияти муҳофизии худро иҷро мекунанд. Ба иммунотситҳои хунофари мағзи устухон монотситҳо ва гунаҳои бофтавии онҳо – макрофагҳо, гранулотситҳои нейтрофилӣ ва эозинофилӣ, ҳуҷайраҳои дендритӣ ва захим мансубанд. Онҳо дар вокунишҳои масунияти модарзодӣ иштирок мекунанд. Аз сабаби дар бофтаҳо кам будани ин ҳуҷайраҳо ҳангоми пайдоиши илтиҳоб иммунотситҳои мағзи устухон аз маҷрои хун бо ёрии ситокинҳо (онҳоро дар манбаи илтиҳоб макрофагҳо ҳосил мекунанд) гирд меоянд. Макрофагҳо боиси фаготситоз гардида, дар пайдоиши подгун ва муҳофизати зиддиомосӣ ширкат меварзанд, ҳуҷайраҳои куҳнаро нобуд мекунанд. Нейтрофилҳо нисбат ба макрофагҳо фаъолияти бештари фаготситозӣ доранд, вале умрашон кӯтоҳ аст. Эозинофилҳо ва ҳуҷайраҳои захим дар рушди вокунишҳои гармбодӣ ва ҳифз аз ангалҳо мақоми хосса доранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Иммунотситҳо ||8|муаллиф= }} sb9f8z7wpicvbkiyiy9hjvdlivdz80s 1473972 1473970 2026-05-26T05:23:11Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473972 wikitext text/x-wiki {{илм}} {{биология}} '''Иммунотситҳо''' — [[Ҳуҷайра|ҳуҷайраҳо]]<nowiki/>и силсилаи эминии [[андомгон]], ки боиси ба вуҷуд омадани масуният мешаванд. Иммунотситҳо аз ҳуҷайраҳои бунёдии хунофар ташаккул меёбанд. Кулли иммунотситҳо аввал дар хун гардиш карда, баъд ба бофтаҳо мегузаранд ва дар он ҷо фаъолияти муҳофизии худро иҷро мекунанд. Ба иммунотситҳои хунофари мағзи устухон монотситҳо ва гунаҳои бофтавии онҳо – макрофагҳо, гранулотситҳои нейтрофилӣ ва эозинофилӣ, ҳуҷайраҳои дендритӣ ва захим мансубанд. Онҳо дар вокунишҳои масунияти модарзодӣ иштирок мекунанд. Аз сабаби дар бофтаҳо кам будани ин ҳуҷайраҳо ҳангоми пайдоиши илтиҳоб иммунотситҳои мағзи устухон аз маҷрои хун бо ёрии ситокинҳо (онҳоро дар манбаи илтиҳоб макрофагҳо ҳосил мекунанд) гирд меоянд. Макрофагҳо боиси фаготситоз гардида, дар пайдоиши подгун ва муҳофизати зиддиомосӣ ширкат меварзанд, ҳуҷайраҳои куҳнаро нобуд мекунанд. Нейтрофилҳо нисбат ба макрофагҳо фаъолияти бештари фаготситозӣ доранд, вале умрашон кӯтоҳ аст. Эозинофилҳо ва ҳуҷайраҳои захим дар рушди вокунишҳои гармбодӣ ва ҳифз аз ангалҳо мақоми хосса доранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Иммунотситҳо ||8|муаллиф= }} 86rptd5aryfw9sdx326olc3rx5k0cyj 0 331698 1473973 2026-05-26T05:26:58Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Иммунофлуорессенсия''' маҷмӯи усулҳои таҳлили флуорессентӣ, ки дар иммунология, хосса, дар гистохимия, [[вирусология]], [[бактериология]], занбӯруғшиносӣ ва [[ангалшиносӣ]] истифода мешаванд. Дар ҳамбастагӣ кор фармудани вокунишҳои иммунокимиёӣ ва флуорессен... 1473973 wikitext text/x-wiki '''Иммунофлуорессенсия''' маҷмӯи усулҳои таҳлили флуорессентӣ, ки дар иммунология, хосса, дар гистохимия, [[вирусология]], [[бактериология]], занбӯруғшиносӣ ва [[ангалшиносӣ]] истифода мешаванд. Дар ҳамбастагӣ кор фармудани вокунишҳои иммунокимиёӣ ва флуорессенсияи микроскопӣ имкон медиҳад, ки подгунҳои бофтавӣ ва ҳуҷайравӣ, аз ҷумла, ҳангоми бемориҳои аутоиммунӣ ва табиати саратонӣ гирифтани ҳуҷайраҳо ошкор карда шаванд. '''== Эзоҳ ==''' '''<nowiki>{{эзоҳ}}</nowiki>''' '''== Адабиёт ==''' '''* <nowiki>{{ЭМТ| Иммунотерапия |8|муаллиф= }}</nowiki>''' bcnu6m0p6wmqb2tz6zlhxx4ng94lyr6 1473974 1473973 2026-05-26T05:28:14Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473974 wikitext text/x-wiki '''Иммунофлуорессенсия''' маҷмӯи усулҳои таҳлили флуорессентӣ, ки дар иммунология, хосса, дар гистохимия, [[вирусология]], [[бактериология]], занбӯруғшиносӣ ва [[ангалшиносӣ]] истифода мешаванд. Дар ҳамбастагӣ кор фармудани вокунишҳои иммунокимиёӣ ва флуорессенсияи микроскопӣ имкон медиҳад, ки подгунҳои бофтавӣ ва ҳуҷайравӣ, аз ҷумла, ҳангоми бемориҳои аутоиммунӣ ва табиати саратонӣ гирифтани ҳуҷайраҳо ошкор карда шаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == {{ЭМТ| Иммунотерапия |8|муаллиф= }} ovsj3ywqx0zbruile83eu9y054jwosz 0 331699 1473976 2026-05-26T05:32:32Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Иммуноҳематология''' — фасли иммунология, ки подгунҳои мембранаи унсурҳои таркиби хун (эритротситҳо, лейкоситҳо, тромботситҳо) ва подгунҳои сафедаҳои плазмаи хун, инчунин, подтанҳои ба онҳо наздику монандро меомӯзад. Дар доираи омӯзиши иммуноҳематология... 1473976 wikitext text/x-wiki '''Иммуноҳематология''' — фасли иммунология, ки подгунҳои мембранаи унсурҳои таркиби хун (эритротситҳо, лейкоситҳо, тромботситҳо) ва подгунҳои сафедаҳои плазмаи хун, инчунин, подтанҳои ба онҳо наздику монандро меомӯзад. Дар доираи омӯзиши иммуноҳематология таҳқиқи пайдоиши бемориҳои хун (аз ҷумла, бемориҳои аутоиммунӣ), ки ба вокунишҳои иммунологӣ асос ёфтаанд, инчунин, мабдаи генетикии посухи иммунологӣ (тамоюл ба бемориҳо, масалан, лейкоз]) таҳқиқ ва ҷанбаҳои назариявию болинии ҳемотрансфузия ва пайванди мағзи устухон дарёфт карда мешаванд. Додаҳои И. барои ҳалли масъалаҳои трансплантология, момоӣ, тибби судӣ, антропология муҳимманд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Иммуноҳематолигия |8|муаллиф= }} f285wek9mnsmgpy0kyzxzf38zo4ud20 1473977 1473976 2026-05-26T05:35:06Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473977 wikitext text/x-wiki '''Иммуноҳематология''' — фасли [[иммунология]], ки подгунҳои мембранаи унсурҳои таркиби [[хун]] ([[Эритроситҳо|эритротситҳо]], [[Лейкосит|лейкоситҳо]], тромботситҳо) ва подгунҳои сафедаҳои плазмаи хун, инчунин, подтанҳои ба онҳо наздику монандро меомӯзад. Дар доираи омӯзиши иммуноҳематология таҳқиқи пайдоиши бемориҳои хун (аз ҷумла, бемориҳои аутоиммунӣ), ки ба вокунишҳои иммунологӣ асос ёфтаанд, инчунин, мабдаи генетикии посухи иммунологӣ (тамоюл ба бемориҳо, масалан, лейкоз]) таҳқиқ ва ҷанбаҳои назариявию болинии ҳемотрансфузия ва пайванди мағзи устухон дарёфт карда мешаванд. Додаҳои иммуноҳематология барои ҳалли масъалаҳои трансплантология, момоӣ, тибби судӣ, [[антропология]] муҳимманд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Иммуноҳематолигия |8|муаллиф= }} ro7armbl6mxtjmazgxiqf7brny5ebgz 0 331700 1473979 2026-05-26T05:39:45Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Иммуноэлектрофорез''' — усули таҳқиқ, ки барои тавсифи таркиби омехтаҳои сафедавӣ вобаста ба ҳаракоти электрофорезӣ ва хусусияти иммунокимиёии онҳо муҳим аст. иммуноэлектрофорез гуногун мешавад. Иммуноэлектрофорезро бори нахуст соли 1953 иммунологи рус П... 1473979 wikitext text/x-wiki '''Иммуноэлектрофорез''' — усули таҳқиқ, ки барои тавсифи таркиби омехтаҳои сафедавӣ вобаста ба ҳаракоти электрофорезӣ ва хусусияти иммунокимиёии онҳо муҳим аст. иммуноэлектрофорез гуногун мешавад. Иммуноэлектрофорезро бори нахуст соли 1953 иммунологи рус П. Н. Грабар (1865‒1956) ва олими британӣ Э. Уилямс тавсиф кардаанд. Соли 1955 физики австриягӣ Шрейдеггер (1887‒1961) микромодификатсияи иммуноэлектрофорезро бо истифода аз шишаи предметии муқаррарӣ пешниҳод намуд. Бо мақсади иммуноэлектрофорез аввал сафеда (подгун)-ҳоро дар гели агарозӣ дучори тақсимоти электрофорезӣ мекунанд. Сипас, шиддатро қатъ карда, ба самти ҳаракати сафедаҳо дар майдони электрӣ дар гел ҷӯякча мекашанд ва ба он зардоби масуниро равон месозанд. Подгун ва подгуни зардоб дар гел муқобили ҳам ҳаракат карда, дар маҳалли аксултаъсири хеш хатҳои камоншакл ба вуҷуд меоваранд (адад, ҷойгаҳ ва шакли онҳо оид ба омехтаи подгунҳо маълумот медиҳад). Бо истифода аз усули мазкур дар иммунологияи клиникӣ таҷаммуи иммуноглобулинҳои гуногун муайян ва сафедаҳои миеломавӣ ҳамонанд карда мешаванд. Иммуноэлектрофорезро ҳангоми ташхиси норасоии масуният низ истифода мебаранд. Он барои мушоҳидаи муттасили раванди тоза кардани доруҳои сафедавӣ низ муҳим аст. Барои ҷудо кардани омехтаи мураккаби подгунҳо усули электрофорези дубуъда (салибшакл)-ро истифода мебаранд. Дар даври якум сафедаҳоро зери таъсири майдони электрӣ дар гели агарозӣ, ки подтан дорад, бо роҳи диффузия омехта менамоянд. Дар даври дуввум лавҳачаро 900 тоб дода, такроран амудӣ ба самти даври аввала амал мекунанд. Бо ин роҳ метавон миқдори ҳар яке аз подгунҳои омехтаро муқаррар кард. Усули мазкур бештар барои ташхиси бемории артрити тарбодӣ истифода мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Иммуноэлектрофорез |8|муаллиф= }} 06odzjfmicp0qczcn9po7ib8xoxzqlh 1473980 1473979 2026-05-26T05:42:26Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473980 wikitext text/x-wiki {{биология}} '''Иммуноэлектрофорез''' — усули таҳқиқ, ки барои тавсифи таркиби омехтаҳои [[Сафедаҳо|сафедавӣ]] вобаста ба ҳаракоти электрофорезӣ ва хусусияти иммунокимиёии онҳо муҳим аст. иммуноэлектрофорез гуногун мешавад. Иммуноэлектрофорезро бори нахуст соли 1953 иммунологи рус П. Н. Грабар (1865‒1956) ва олими британӣ Э. Уилямс тавсиф кардаанд. Соли 1955 физики австриягӣ Шрейдеггер (1887‒1961) микромодификатсияи иммуноэлектрофорезро бо истифода аз шишаи предметии муқаррарӣ пешниҳод намуд. Бо мақсади иммуноэлектрофорез аввал сафеда (подгун)-ҳоро дар гели агарозӣ дучори тақсимоти электрофорезӣ мекунанд. Сипас, шиддатро қатъ карда, ба самти ҳаракати сафедаҳо дар майдони электрӣ дар гел ҷӯякча мекашанд ва ба он зардоби масуниро равон месозанд. Подгун ва подгуни зардоб дар гел муқобили ҳам ҳаракат карда, дар маҳалли аксултаъсири хеш хатҳои камоншакл ба вуҷуд меоваранд (адад, ҷойгаҳ ва шакли онҳо оид ба омехтаи подгунҳо маълумот медиҳад). Бо истифода аз усули мазкур дар иммунологияи клиникӣ таҷаммуи иммуноглобулинҳои гуногун муайян ва сафедаҳои миеломавӣ ҳамонанд карда мешаванд. Иммуноэлектрофорезро ҳангоми ташхиси норасоии масуният низ истифода мебаранд. Он барои мушоҳидаи муттасили раванди тоза кардани доруҳои сафедавӣ низ муҳим аст. Барои ҷудо кардани омехтаи мураккаби подгунҳо усули электрофорези дубуъда (салибшакл)-ро истифода мебаранд. Дар даври якум сафедаҳоро зери таъсири майдони электрӣ дар гели агарозӣ, ки подтан дорад, бо роҳи диффузия омехта менамоянд. Дар даври дуввум лавҳачаро 900 тоб дода, такроран амудӣ ба самти даври аввала амал мекунанд. Бо ин роҳ метавон миқдори ҳар яке аз подгунҳои омехтаро муқаррар кард. Усули мазкур бештар барои ташхиси бемории артрити тарбодӣ истифода мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Иммуноэлектрофорез |8|муаллиф= }} j8du6izuqfyuhi3wyvrwona3w6iz1ae 0 331701 1473983 2026-05-26T05:50:31Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Имову ишора''' — дар равоншиносӣ ҳаракати ифоданок бо сар, даст ё ангуштон, ки бо мақсади муошират истифода шуда, фикр ё ҳолати шахсро вонамуд мекунад; ҳаракатҳое, ки аҳаммияти ахборӣ доранд. Зимни муошират имову ишора на танҳо андеша, балки муносибати одам... 1473983 wikitext text/x-wiki '''Имову ишора''' — дар равоншиносӣ ҳаракати ифоданок бо сар, даст ё ангуштон, ки бо мақсади муошират истифода шуда, фикр ё ҳолати шахсро вонамуд мекунад; ҳаракатҳое, ки аҳаммияти ахборӣ доранд. Зимни муошират имову ишора на танҳо андеша, балки муносибати одам ба ягон ашё, ҳодиса ё шахси дигарро ифода карда, доир ба хоҳиши одам ва ҳолати ботинии ӯ маълумот медиҳад. Дар адабиёти илмӣ имову ишора аз рӯи меъёрҳои гуногун тасниф ва ба ду гурӯҳ ҷудо карда шудааст: 1) Имову ишора ба воситаи сар; 2) Имову ишора ба воситаи дастон. Гурӯҳи дуввум дар навбати худ ба имову ишораҳое ҷудо мешаванд, ки бо як ё ҳар ду даст, ангуштон, панҷаҳои даст, оринҷ, китфҳо, инчунин, дар омехтагӣ сурат мегиранд. Вобаста ба хусусияти таъсиррасонӣ ба ҳамсуҳбат имову ишора ба басирӣ (визуалӣ), басирӣ-савтӣ (визуалӣ-акустикӣ) ва басирӣ-зарбӣ (визуалӣ-тактилӣ) ҷудо карда шудааст. Муҳаққиқи машҳур А. Пиз имову ишораҳоро ба ишоравӣ, таъкидӣ, намоишӣ ва мансубӣ гурӯҳбандӣ кардааст: имову ишораҳои ишоравӣ бо мақсади ба ашё ё одам ҷалб кардани диққат сурат мегиранд; имову ишораҳои таъкидӣ барои тақвияти андеша истифода мешаванд. Дар ин ҳолат бо панҷаи дастон имову ишора карда мешавад. Бо имову ишора-ҳои намоишӣ ҳолати корро шарҳ медиҳанд. Ба воситаи имову ишораҳои мансубӣ робитаи иҷтимоӣ барқарор ё диққати ҳамсуҳбат ба худ ҷалб карда мешавад. имову ишораҳо ихтиёрӣ ва беихтиёр зоҳир мегарданд.Имову ишораҳои ихтиёрӣ тавассути сар, даст ва ангуштон бошуурона анҷом дода мешаванд. Агар чунин имову ишораҳо тез-тез иҷро шаванд, метавонанд ба имову ишораҳои беихтиёр мубаддал гарданд. Имову ишораҳои беихтиёр бешуурона сурат мегиранд, ки онҳоро «ҳаракатҳои рефлекторӣ» мегӯянд. Маъмулан, онҳо модарзодӣ ё тақлидӣ мешаванд. Ҳамаи намудҳои имову ишора метавонанд ягон андешаро ифода, пурра ё иваз намоянд. Муайян шудааст, ки аксари имову ишораҳо хусусияти бешуурона дошта, бошуурона идора кардани онҳо ғайриимкон аст. Аз ин лиҳоз, даримову ишораҳо метавон паёмеро дарёфт, ки шахс онро гуфтан намехоҳад ё наметавонад. Барои муайян кардани маънои имову ишора ҳолати ангуштон ва ҳаракати онҳо аҳаммият дорад. Бино бар пажӯҳишҳои равоншиносӣ, дар ҷараёни муошират қариб 40 дарсади ахбор ба воситаи имову ишораҳо мубодила мешавад. Нигар низ [[Забони имову ишора|Забони имову ишора.]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имову ишора |8|муаллиф= С. Расулов }} rf13nuu3jkrfpj3oar59nxi9qto74du 1473984 1473983 2026-05-26T05:51:52Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473984 wikitext text/x-wiki '''Имову ишора''' — дар равоншиносӣ ҳаракати ифоданок бо сар, даст ё ангуштон, ки бо мақсади муошират истифода шуда, фикр ё ҳолати шахсро вонамуд мекунад; ҳаракатҳое, ки аҳаммияти ахборӣ доранд. Зимни муошират имову ишора на танҳо андеша, балки муносибати одам ба ягон ашё, ҳодиса ё шахси дигарро ифода карда, доир ба хоҳиши одам ва ҳолати ботинии ӯ маълумот медиҳад. Дар адабиёти илмӣ имову ишора аз рӯи меъёрҳои гуногун тасниф ва ба ду гурӯҳ ҷудо карда шудааст: 1) Имову ишора ба воситаи сар; 2) Имову ишора ба воситаи дастон. Гурӯҳи дуввум дар навбати худ ба имову ишораҳое ҷудо мешаванд, ки бо як ё ҳар ду даст, ангуштон, панҷаҳои даст, оринҷ, китфҳо, инчунин, дар омехтагӣ сурат мегиранд. Вобаста ба хусусияти таъсиррасонӣ ба ҳамсуҳбат имову ишора ба басирӣ (визуалӣ), басирӣ-савтӣ (визуалӣ-акустикӣ) ва басирӣ-зарбӣ (визуалӣ-тактилӣ) ҷудо карда шудааст. Муҳаққиқи машҳур А. Пиз имову ишораҳоро ба ишоравӣ, таъкидӣ, намоишӣ ва мансубӣ гурӯҳбандӣ кардааст: имову ишораҳои ишоравӣ бо мақсади ба ашё ё одам ҷалб кардани диққат сурат мегиранд; Имову ишораҳои таъкидӣ барои тақвияти андеша истифода мешаванд. Дар ин ҳолат бо панҷаи дастон имову ишора карда мешавад. Бо имову ишораҳои намоишӣ ҳолати корро шарҳ медиҳанд. Ба воситаи имову ишораҳои мансубӣ робитаи иҷтимоӣ барқарор ё диққати ҳамсуҳбат ба худ ҷалб карда мешавад. имову ишораҳо ихтиёрӣ ва беихтиёр зоҳир мегарданд. Имову ишораҳои ихтиёрӣ тавассути сар, даст ва ангуштон бошуурона анҷом дода мешаванд. Агар чунин имову ишораҳо тез-тез иҷро шаванд, метавонанд ба имову ишораҳои беихтиёр мубаддал гарданд. Имову ишораҳои беихтиёр бешуурона сурат мегиранд, ки онҳоро «ҳаракатҳои рефлекторӣ» мегӯянд. Маъмулан, онҳо модарзодӣ ё тақлидӣ мешаванд. Ҳамаи намудҳои имову ишора метавонанд ягон андешаро ифода, пурра ё иваз намоянд. Муайян шудааст, ки аксари имову ишораҳо хусусияти бешуурона дошта, бошуурона идора кардани онҳо ғайриимкон аст. Аз ин лиҳоз, даримову ишораҳо метавон паёмеро дарёфт, ки шахс онро гуфтан намехоҳад ё наметавонад. Барои муайян кардани маънои имову ишора ҳолати ангуштон ва ҳаракати онҳо аҳаммият дорад. Бино бар пажӯҳишҳои равоншиносӣ, дар ҷараёни муошират қариб 40 дарсади ахбор ба воситаи имову ишораҳо мубодила мешавад. Нигар низ [[Забони имову ишора|Забони имову ишора.]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имову ишора |8|муаллиф= С. Расулов }} fu9b3bju951aqqj7q3ywx372i6unoi3 0 331702 1473986 2026-05-26T05:59:10Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Имод''' ({{lang-ar|عماد}} – такягоҳ, сутун), дар мусиқӣ навъи садост. Овози «бам»-и баланди ғафс, ки дар гузашта тавассути он лаҳн (тембр), андоза ва дигар хусусиятҳои овози сароянда муайян карда мешуданд. Ин таъбирро ба ин маънӣ бори нахуст Исҳоқи Мавсилӣ дар рисол... 1473986 wikitext text/x-wiki '''Имод''' ({{lang-ar|عماد}} – такягоҳ, сутун), дар мусиқӣ навъи садост. Овози «бам»-и баланди ғафс, ки дар гузашта тавассути он лаҳн (тембр), андоза ва дигар хусусиятҳои овози сароянда муайян карда мешуданд. Ин таъбирро ба ин маънӣ бори нахуст Исҳоқи Мавсилӣ дар рисолаи мусиқиаш «Китобу-н-нағам ва шеър» овардааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имод |8|муаллиф= А. Раҷабов }} 337smg3mc2hs702h3mh1gqvu1tx87z6 0 331703 1473993 2026-05-26T06:18:56Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: {{шахсият}} Имод عماد ибни Муҳаммад ас-Сағарӣ (ан-Наирӣ), насрнависи форсизабони Ҳиндустон (охири асри XII – ибтидои асри XIV). Дар таърихи адабиёти форс-тоҷик мавзӯи тоза ва анъанаи доманадори «Тӯтинома»-нависиро ҷорӣ кард. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имо... 1473993 wikitext text/x-wiki {{шахсият}} Имод عماد ибни Муҳаммад ас-Сағарӣ (ан-Наирӣ), насрнависи форсизабони Ҳиндустон (охири асри XII – ибтидои асри XIV). Дар таърихи адабиёти форс-тоҷик мавзӯи тоза ва анъанаи доманадори «Тӯтинома»-нависиро ҷорӣ кард. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имод |8|муаллиф= Нигар Наирӣ. }} r4w37co0qum5ox7tyekkgpfbajkaeqf 1473994 1473993 2026-05-26T06:19:13Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473994 wikitext text/x-wiki {{шахсият}} Имод عماد ибни Муҳаммад ас-Сағарӣ (ан-Наирӣ), насрнависи форсизабони Ҳиндустон (охири асри XII – ибтидои асри XIV). Дар таърихи адабиёти форс-тоҷик мавзӯи тоза ва анъанаи доманадори «[[Тӯтинома]]»-нависиро ҷорӣ кард. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имод |8|муаллиф= Нигар Наирӣ. }} 275jopzq28wi0pgi912sfd8s16kv2yz 0 331704 1473998 2026-05-26T06:24:40Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: {{шахсият}} Имлод عماد Имодуддин Ҳасани Бурқаӣ (1921, [[Тӯс]] – 2004, [[Теҳрон]]), шоири эронӣ машҳур ба Имоди Хуросонӣ. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имод |8|муаллиф= Имоди Хуросонӣ }} 1473998 wikitext text/x-wiki {{шахсият}} Имлод عماد Имодуддин Ҳасани Бурқаӣ (1921, [[Тӯс]] – 2004, [[Теҳрон]]), шоири эронӣ машҳур ба Имоди Хуросонӣ. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имод |8|муаллиф= Имоди Хуросонӣ }} apni4mgq3u9byg6fda7l2027hx07icj 1473999 1473998 2026-05-26T06:24:58Z Rabboni Hakimzoda 123692 1473999 wikitext text/x-wiki {{шахсият}} Имлод عماد Имодуддин Ҳасани Бурқаӣ (1921, [[Тӯс]] – 2004, [[Теҳрон]]), шоири эронӣ машҳур ба [[Имоди Хуросонӣ]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имод |8|муаллиф= Имоди Хуросонӣ }} fercoi4qh0z0aqz0h1yvnib98dkp7o4 0 331705 1474002 2026-05-26T06:33:54Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Имола''' ({{lang-ar|اماله}} – майлон додан, моил гардонидани чизе ба поён ба сӯи чизе), дар илми арӯз ҳиҷоеро меноманд, ки дар натиҷаи бо кашиш хондани калима ба вуҷуд меояд. Имола ҳарчанд бо тақозои вазн пайдо шавад ҳам, аз ҷумлаи нақсҳои шеър дониста мешавад. Имол... 1474002 wikitext text/x-wiki '''Имола''' ({{lang-ar|اماله}} – майлон додан, моил гардонидани чизе ба поён ба сӯи чизе), дар илми арӯз ҳиҷоеро меноманд, ки дар натиҷаи бо кашиш хондани калима ба вуҷуд меояд. Имола ҳарчанд бо тақозои вазн пайдо шавад ҳам, аз ҷумлаи нақсҳои шеър дониста мешавад. Имола бар ду навъ аст: мақдӯҳ ё нораво ва мақбул ё раво. 1. Имолаи мақдӯҳ (مقدوح – нописандида) ё нораво он аст, ки ҳангоми хондани шеър ҳиҷое аз сабаби нарасидани ҳарфе ба кашиш дучор мегардад. Ҳиҷое, ки дар ин маврид ба вуҷуд меояд, гӯшхарош ва ғайритабиист. Масалан: Дӣ нишаста лаби фонтан зани сунбулмӯе, Дар бағал кӯдаки хандонлабу хушрӯе. Суҳайлӣ Ҷавҳаризода Ин байт дар яке аз навъҳои баҳри Рамал – Рамали мусаммани махбуни мақтӯъ: фоилотун / фаилотун / фаилотун / фаълун – v – – / v v – – / v v – – / – – навишта шудааст. Дар мисраи дуввум вобаста ба талаботи вазн як ҳиҷои дароз намерасад ва хонанда маҷбур мешавад, ки калимаи «хандон»-ро бо кашиши зиёд хонад. Дар байти: Ки чӣ сон бозе, ки орад хонааш, Бо ҳамон хониши гунҷишконааш. Шералӣ Мастон фоилотун / фаилотун / фоилун – v – – / v – – / – v – (Рамали мусаддаси маҳзуф) дар ҳиҷои дуввуми калимаи «хониши» кашиши нораво мушоҳида мешавад. Дар баъзе китобҳои адабиётшиносӣ имолаи мақдӯҳро кашиши нораво низ навиштаанд. 2. Имолаи мақбул (مقبول – писандида) ё раво он аст, ки ҳангоми хондани шеър кашиши ҳиҷо дар ҳолати муътадил воқеъ шавад, вазни он аз доираи авзони арӯз берун набарояд ва ба гӯши хонанда сахт нарасад. Масадан, дар байти: Ёр мерафту оҳ мекардам В-аз паи ӯ нигоҳ мекардам. – v – – / v – v – / – – (аз «Санъати сухан») (дар баҳри Хафифи мусаддаси махбуни аслам суруда шудааст), ҳангоми хондан ва тақтеъ калимаҳои «ёр», «оҳ» ва «нигоҳ» бо кашиш талаффуз мешаванд (дар охири ҳар кадоме «у»-и кӯтоҳ илова мегардад), ки имолаи мақбул аст. Баъзе арӯзиёни гузашта имолаи мақбулро «маҷҳулу-л-ҳарака» номидаанд. Шоирони пешин баъзан барои қофия садоноки «о»-ро ба садоноки «е» (масалан, китоб – китеб, ҳисоб – ҳисеб, Ҳиҷоз – Ҳиҷез, шитоб – шитеб ва ғайра) табдил додаанд, ки онро низ яке аз навъҳои имола номидаанд. Ҳамин ҳолатро дар байти зерини Саъдӣ мушоҳида кардан мумкин аст: Ба Ҳинд омадам баъд аз он растахез В-аз он ҷо ба роҳи Яман то Ҳиҷез. Дар мисраи аввали байти Низомӣ: Силеҳу салаб дод хоҳандаро, Қавӣ кард пушти паноҳандаро. ба ҷои «силоҳ» калимаи «силеҳ» истифода шудааст. Баъзе адабиётшиносон имоларо кашиш меноманд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имола |8|муаллиф= У. Тоиров } r69elq7nlbtxlt9i14rqmau6qk5t5rn 1474006 1474002 2026-05-26T06:40:48Z Rabboni Hakimzoda 123692 1474006 wikitext text/x-wiki '''Имола''' ({{lang-ar|اماله}} – майлон додан, моил гардонидани чизе ба поён ба сӯи чизе), дар илми арӯз ҳиҷоеро меноманд, ки дар натиҷаи бо кашиш хондани калима ба вуҷуд меояд. Имола ҳарчанд бо тақозои вазн пайдо шавад ҳам, аз ҷумлаи нақсҳои шеър дониста мешавад. Имола бар ду навъ аст: мақдӯҳ ё нораво ва мақбул ё раво. 1. Имолаи мақдӯҳ (مقدوح – нописандида) ё нораво он аст, ки ҳангоми хондани шеър ҳиҷое аз сабаби нарасидани ҳарфе ба кашиш дучор мегардад. Ҳиҷое, ки дар ин маврид ба вуҷуд меояд, гӯшхарош ва ғайритабиист. Масалан: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Дӣ нишаста лаби фонтан зани сунбулмӯе, Дар бағал кӯдаки хандонлабу хушрӯе. </poem>|сарчашма=Суҳайлӣ Ҷавҳаризода}} Ин байт дар яке аз навъҳои баҳри Рамал – Рамали мусаммани махбуни мақтӯъ: фоилотун / фаилотун / фаилотун / фаълун навишта шудааст. Дар мисраи дуввум вобаста ба талаботи вазн як ҳиҷои дароз намерасад ва хонанда маҷбур мешавад, ки калимаи «хандон»-ро бо кашиши зиёд хонад. Дар байти: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ки чӣ сон бозе, ки орад хонааш, Бо ҳамон хониши гунҷишконааш. </poem>|сарчашма=Шералӣ Мастон }} фоилотун / фаилотун / фоилун (Рамали мусаддаси маҳзуф) дар ҳиҷои дуввуми калимаи «хониши» кашиши нораво мушоҳида мешавад. Дар баъзе китобҳои адабиётшиносӣ имолаи мақдӯҳро кашиши нораво низ навиштаанд. 2. Имолаи мақбул (مقبول – писандида) ё раво он аст, ки ҳангоми хондани шеър кашиши ҳиҷо дар ҳолати муътадил воқеъ шавад, вазни он аз доираи авзони арӯз берун набарояд ва ба гӯши хонанда сахт нарасад. Масадан, дар байти: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ёр мерафту оҳ мекардам В-аз паи ӯ нигоҳ мекардам </poem>|сарчашма=(аз «Санъати сухан») }} (дар баҳри Хафифи мусаддаси махбуни аслам суруда шудааст), ҳангоми хондан ва тақтеъ калимаҳои «ёр», «оҳ» ва «нигоҳ» бо кашиш талаффуз мешаванд (дар охири ҳар кадоме «у»-и кӯтоҳ илова мегардад), ки имолаи мақбул аст. Баъзе арӯзиёни гузашта имолаи мақбулро «маҷҳулу-л-ҳарака» номидаанд. Шоирони пешин баъзан барои қофия садоноки «о»-ро ба садоноки «е» (масалан, китоб – китеб, ҳисоб – ҳисеб, Ҳиҷоз – Ҳиҷез, шитоб – шитеб ва ғайра) табдил додаанд, ки онро низ яке аз навъҳои имола номидаанд. Ҳамин ҳолатро дар байти зерини Саъдӣ мушоҳида кардан мумкин аст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Ба Ҳинд омадам баъд аз он растахез В-аз он ҷо ба роҳи Яман то Ҳиҷез. Дар мисраи аввали байти Низомӣ: Силеҳу салаб дод хоҳандаро, Қавӣ кард пушти паноҳандаро. </poem>|сарчашма=}} ба ҷои «силоҳ» калимаи «силеҳ» истифода шудааст. Баъзе адабиётшиносон имоларо кашиш меноманд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имола |8|муаллиф= У. Тоиров } p7vccoxpsbpvlbtm28ombepn8jkauao 14 331706 1474004 2026-05-26T06:39:42Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1474004 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти динӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]] [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]] to7bxmnx0m15pr1slaqk7m8mv4sjwbn 1474005 1474004 2026-05-26T06:40:30Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Таърихи меъморӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1474005 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти динӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]] [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]] [[Гурӯҳ:Таърихи меъморӣ]] gfymt6ooecu6n8a93cda1cai89bet0x 14 331707 1474008 2026-05-26T06:44:43Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Гурӯҳ:Сохтумонҳо ва созмонҳои таърихӣ дар Эрон]] to [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]]: ивази номи гурӯҳ 1474008 wikitext text/x-wiki #равона [[:Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]] 5zps9cdfsou23c02kgwk7v5h6nqtpuz 0 331708 1474011 2026-05-26T08:19:29Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Имзои электронӣ''' — имзои электронии рақамӣ, ҷузв (реквизит)-и хуҷҷати электронӣ, яки дар натиҷаи дигаргунсозии хатти рамзи (криптографи)-и иттилоот бо истифодаи калиди пӯшидаи имзо барои аз сохтакорӣ ҳифз кардани ҳуҷҷати электронӣ истифода мешавад. Имзои... 1474011 wikitext text/x-wiki '''Имзои электронӣ''' — имзои электронии рақамӣ, ҷузв (реквизит)-и хуҷҷати электронӣ, яки дар натиҷаи дигаргунсозии хатти рамзи (криптографи)-и иттилоот бо истифодаи калиди пӯшидаи имзо барои аз сохтакорӣ ҳифз кардани ҳуҷҷати электронӣ истифода мешавад. Имзои электронӣ барои санҷиши мавҷуд набудани таҳрифи иттилоот дар ҳуҷҷати электронӣ аз лаҳзаи гузоштани имзо, мансубият ба соҳиби сертификати калиди имзо (муаллиф) имкон дода, дар сурати натиҷаи дилхоҳ додани санҷиш далели имзо кардани хуҷҷати электрониро тасдиқ мекунад. Имзои электронии боихтисос барои муайян кардани шахсе, ки ҳуҷҷати электрониро имзо кардааст, таъйин шуда, дар ҳолати зарурӣ имзои дастиро, ки тибқи қонун муқаррар гардидааст, иваз мекунад. Махфӣ нигоҳ доштани имзои электрониро дар маркази махсуси бо иҷозатнома таъсисёфта супориш медиҳанд. Имзои электронӣ кушода ва пӯшида мешавад. Воситаҳои имзои электронӣ дастгоҳӣ ва барномавӣ мебошанд. Татбиқи Имзои электронии таҳияшударо дар ҳуҷҷати электронӣ бо истифодаи калиди пӯшида ва кушода таъмин мекунанд. Калиди пӯшида (шахсӣ)-и имзои электронӣ аз пайдарпайии маҷмӯи аломат (рамз)-ҳо иборат аст, ки танҳо ба соҳиби сертификати калиди имзо маълум мебошанд. Калиди кушодаи имзои электронӣ пайдарпайии рамзҳое мебошад, ки ба ҳар шахс дастрас аст ва барои тасдиқ кардани айнияти имзои электронӣ дар ҳуҷҷати электронӣ таъйин шудааст. Калиди пӯшида, маъмулан, 256 бит ва калиди кушода 1024 бит иттилооти рамзикардашударо дар бар мегиранд. Калиди кушода бо ёрии сертификати махсус ба ҳамаи онҳое, ки ба мубодилаи ҳуҷҷатҳо сарукор доранд, пешниҳод карда мешавад. Сертификати имзои электронӣ шахсияти соҳиби иттилоотро тасдиқ мекунад. Сертификат барои 365 рӯз дода мешавад. Бо хоҳиши соҳиби имзои электронӣ онро бима кардан мумкин аст. Истифодаи имзои электронӣ барои амалӣ кардани самтҳои иқтисодиёти рақами (электронӣ)-и зерин пешбинӣ шудааст: – назорати комилан яклухтии хуҷҷати пардохтии электронии ирсолшаванда: дар ҳолати саҳван ё қасдан тағйир додани ҳуҷҷат имзои электронӣ беэътибор мешавад, зеро он аз рӯи маҷмӯи амалиёт (алгоритм)-и махсуси ҳолати ибтидоии ҳуҷҷат ҳисоб карда («хонда») шуда, танҳо ба он мувофиқат мекунад; – ҳимояи боэътимод аз тағйирот дар ҳуҷҷат ё қалбакӣ шудани он. имзои электронӣ кафолат медиҳад, ки ҳангоми назорати яклухтии ҳуҷҷат ҳама гуна тағйирот ошкор карда шавад. Аз ин рӯ, тағйир додани ҳуҷҷат дар аксар мавридҳо мувофиқи мақсад нест; – бақайдгирии ғайриимкон будани инкори муаллифӣ ба ҳуҷҷати мазкур. Калиди пӯшидаро танҳо шахсе медонад, ки онро таҳия кардааст (муаллифи ҳуҷҷат). Бино бар ин, соҳиби имзои электронӣ имзои худро инкор ва ҳуҷҷатро рад карда наметавонад; – ташаккули далелҳои тасдиқкунандаи муаллифии ҳуҷҷат; аз ин рӯ, ба вуҷуд овардани имзои электронӣи саҳеҳ танҳо дар мавриди донистани калиди пӯшида имконпазир аст, ки он танҳо ба соҳиб – муаллифи ҳуҷҷат маълум аст. Имзои электрониро шахсони ҳуқуқӣ, воқеӣ ва соҳибкорони инфиродӣ истифода карда метавонанд. Имзои электронӣ барои сарфаи коғаз ва вақт имкон дода, дар кору фаъолияти хадамоти гумрук, бонкҳо, назорати иҷроиши буҷети давлатӣ, ҳукумати электронӣ, таҳияи ҳисоботи андоз, омор, кори фондҳои ғайрибуҷетӣ, ҷамъиятҳои саҳомӣ ва ғайра истифода мешавад. Истифодаи Имзои электрониро Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи имзои электронии рақамӣ» танзим мекунад. Имзои электронии боихтисос ҳангоми бастани шартномаҳои ҳуқуқии шаҳрвандон, расонидани хидматҳои давлатӣ ва мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ, ҳангоми анҷом додани амалҳои дигари ҳуқуқӣ истифода мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имзои Электронӣ |8|муаллиф= С. Содиқова. }} 7folgbfa968pkqv7bb3r09m7s8z8158 1474012 1474011 2026-05-26T08:20:26Z Rabboni Hakimzoda 123692 1474012 wikitext text/x-wiki '''Имзои электронӣ''' — имзои электронии рақамӣ, ҷузв (реквизит)-и хуҷҷати электронӣ, яки дар натиҷаи дигаргунсозии хатти рамзи (криптографи)-и иттилоот бо истифодаи калиди пӯшидаи имзо барои аз сохтакорӣ ҳифз кардани ҳуҷҷати электронӣ истифода мешавад. Имзои электронӣ барои санҷиши мавҷуд набудани таҳрифи иттилоот дар ҳуҷҷати электронӣ аз лаҳзаи гузоштани имзо, мансубият ба соҳиби сертификати калиди имзо (муаллиф) имкон дода, дар сурати натиҷаи дилхоҳ додани санҷиш далели имзо кардани хуҷҷати электрониро тасдиқ мекунад. Имзои электронии боихтисос барои муайян кардани шахсе, ки ҳуҷҷати электрониро имзо кардааст, таъйин шуда, дар ҳолати зарурӣ имзои дастиро, ки тибқи қонун муқаррар гардидааст, иваз мекунад. Махфӣ нигоҳ доштани имзои электрониро дар маркази махсуси бо иҷозатнома таъсисёфта супориш медиҳанд. Имзои электронӣ кушода ва пӯшида мешавад. Воситаҳои имзои электронӣ дастгоҳӣ ва барномавӣ мебошанд. Татбиқи Имзои электронии таҳияшударо дар ҳуҷҷати электронӣ бо истифодаи калиди пӯшида ва кушода таъмин мекунанд. Калиди пӯшида (шахсӣ)-и имзои электронӣ аз пайдарпайии маҷмӯи аломат (рамз)-ҳо иборат аст, ки танҳо ба соҳиби сертификати калиди имзо маълум мебошанд. Калиди кушодаи имзои электронӣ пайдарпайии рамзҳое мебошад, ки ба ҳар шахс дастрас аст ва барои тасдиқ кардани айнияти имзои электронӣ дар ҳуҷҷати электронӣ таъйин шудааст. Калиди пӯшида, маъмулан, 256 бит ва калиди кушода 1024 бит иттилооти рамзикардашударо дар бар мегиранд. Калиди кушода бо ёрии сертификати махсус ба ҳамаи онҳое, ки ба мубодилаи ҳуҷҷатҳо сарукор доранд, пешниҳод карда мешавад. Сертификати имзои электронӣ шахсияти соҳиби иттилоотро тасдиқ мекунад. Сертификат барои 365 рӯз дода мешавад. Бо хоҳиши соҳиби имзои электронӣ онро бима кардан мумкин аст. Истифодаи имзои электронӣ барои амалӣ кардани самтҳои иқтисодиёти рақами (электронӣ)-и зерин пешбинӣ шудааст: – назорати комилан яклухтии хуҷҷати пардохтии электронии ирсолшаванда: дар ҳолати саҳван ё қасдан тағйир додани ҳуҷҷат имзои электронӣ беэътибор мешавад, зеро он аз рӯи маҷмӯи амалиёт (алгоритм)-и махсуси ҳолати ибтидоии ҳуҷҷат ҳисоб карда («хонда») шуда, танҳо ба он мувофиқат мекунад; – ҳимояи боэътимод аз тағйирот дар ҳуҷҷат ё қалбакӣ шудани он. имзои электронӣ кафолат медиҳад, ки ҳангоми назорати яклухтии ҳуҷҷат ҳама гуна тағйирот ошкор карда шавад. Аз ин рӯ, тағйир додани ҳуҷҷат дар аксар мавридҳо мувофиқи мақсад нест; – бақайдгирии ғайриимкон будани инкори муаллифӣ ба ҳуҷҷати мазкур. Калиди пӯшидаро танҳо шахсе медонад, ки онро таҳия кардааст (муаллифи ҳуҷҷат). Бино бар ин, соҳиби имзои электронӣ имзои худро инкор ва ҳуҷҷатро рад карда наметавонад; – ташаккули далелҳои тасдиқкунандаи муаллифии ҳуҷҷат; аз ин рӯ, ба вуҷуд овардани имзои электронӣи саҳеҳ танҳо дар мавриди донистани калиди пӯшида имконпазир аст, ки он танҳо ба соҳиб – муаллифи ҳуҷҷат маълум аст. Имзои электрониро шахсони ҳуқуқӣ, воқеӣ ва соҳибкорони инфиродӣ истифода карда метавонанд. Имзои электронӣ барои сарфаи коғаз ва вақт имкон дода, дар кору фаъолияти хадамоти гумрук, бонкҳо, назорати иҷроиши буҷети давлатӣ, ҳукумати электронӣ, таҳияи ҳисоботи андоз, омор, кори фондҳои ғайрибуҷетӣ, ҷамъиятҳои саҳомӣ ва ғайра истифода мешавад. Истифодаи Имзои электрониро Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи имзои электронии рақамӣ» танзим мекунад. Имзои электронии боихтисос ҳангоми бастани шартномаҳои ҳуқуқии шаҳрвандон, расонидани хидматҳои давлатӣ ва мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ, ҳангоми анҷом додани амалҳои дигари ҳуқуқӣ истифода мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ| Имзои Электронӣ |8|муаллиф= С. Содиқова. }} fbl1bwwjelf0pnphj94xj2pfudb87n1 0 331709 1474014 2026-05-26T08:24:29Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Имитатсия''' — (лот. immitatio – тақлид), 1) дар мусиқӣ: такрори мавзӯъ ё қисми оҳанг дар ягон овози асари мусиқӣ, ки бевосита аз паси овози дигар меояд. Маъмулан, овози пештара нисбат ба И. хилофи тасниф (оҳанге, ки якҷо бо фуга ё дигар асарҳои полифонӣ иҷро мешавад)... 1474014 wikitext text/x-wiki '''Имитатсия''' — (лот. immitatio – тақлид), 1) дар мусиқӣ: такрори мавзӯъ ё қисми оҳанг дар ягон овози асари мусиқӣ, ки бевосита аз паси овози дигар меояд. Маъмулан, овози пештара нисбат ба И. хилофи тасниф (оҳанге, ки якҷо бо фуга ё дигар асарҳои полифонӣ иҷро мешавад) ба вуҷуд омада, идома меёбад. Баъзан И. дар овози пештара пеш аз хотимаи мавзӯъ сар мешавад. И. ба асари мусиқӣ иртибот ва ягонагии мантиқӣ бахшида, дар бисёр шаклҳои полифонӣ чун воситаи асосии банду баст хидмат мекунад. имитатсия бештар дар сози қонун истифода мешавад. Он метавонад аз як зина (дар прима, октава, квинтаи болоӣ ва ғ.) оғоз гардида, дар ҳамон зарб (И.-и одӣ) ё ба тарзи тағйирёфта (И.-и тӯлонӣ, маъмулан, ҳиссаҳои зарбӣ ду баробар зиёд мешаванд) идома ёбад. Дар И. инчунин, тағйир додани баъзе фосилаҳо мумкин аст. Дар мусиқии ҳомофонию ҳармоникӣ И. тарзи асосии шаклофарӣ шуда наметавонад, вале чун тарзи эпизодӣ (дуввумдараҷа) фаровон истифода мешавад. И. дар овози нави мусиқӣ, маъмулан, як фосила баланд ё паст рух медиҳад; 2) як жанри эстрада: а) тақлид ба ҳар гуна овозу садоҳо (мас., садои созҳои мусиқӣ, хониши парандаҳо, овози ҳайвонот ва ғ.). Ҳунармандон И.-ро дар саҳна ҳамчун зуҳуроти маишӣ, табиӣ ва садоҳо нишон медиҳанд. Ин гуна тақлидро «муқаллиди овозҳо» низ меноманд; б) тақлидкорӣ ба одамони машҳур, тарзу услуби рафтор, ҳаракат, гуфтор, имову ишораи онҳо. Маъмулан, объекти чунин мушоҳидаҳо ашхоси машҳур, нависандагону ҳунармандон, воизону суханварон, тоҷирону табибон ва дигарон мебошанд. Ин гуна И.-ро ба барномаи консертӣ низ дохил кардан мумкин аст. И. дар саҳна як воситаи гаронбаҳои бадеӣ шуморида шуда, дар санъати эстрадаи муосир кам ба назар мерасад; 3) дар ҳунари актёрӣ як услуби ҳунарнамоӣ дар таҷдиди зоҳир, хулқу одоби ягон шахс, ки аз тақлид ба хусусиятҳои зоҳирии муомила ва рафтори ягон кас (мас., рафтори майзада, гуфтори манқа ва ғ.) иборат аст. И.-ро воситаи тақлидкории воқеияти ҳаёт номидан мумкин аст. И. ҳунарнамоии хосси воқеӣ мебошад. Дар Тоҷикистон Қ. Иматшоев, У. Раҷабов, Ш. Солеҳов, Н. Насриддинов, Х. Сиддиқов, Г. Абдулхайрова, А. Абдуллоев, М. Абдуфаттоев ва дигарон ҳунармандони имитаторӣ буда, дар байни мардум шуҳрат пайдо кардаанд; 4) дар санъати ороиши амалӣ чизи сохта, сунъӣ, қалбакӣ (мас., марвориди қалбакӣ, сунъӣ). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Имитатсия ||8|муаллиф= А. Раҳмонқулов }} t5r81xr7ir1hkq69hr6abcf28ojpr85 1474015 1474014 2026-05-26T08:26:59Z Rabboni Hakimzoda 123692 1474015 wikitext text/x-wiki '''Имитатсия''' — (лот. immitatio – тақлид), 1) дар мусиқӣ: такрори мавзӯъ ё қисми оҳанг дар ягон овози асари мусиқӣ, ки бевосита аз паси овози дигар меояд. Маъмулан, овози пештара нисбат ба имитатсия хилофи тасниф (оҳанге, ки якҷо бо фуга ё дигар асарҳои полифонӣ иҷро мешавад) ба вуҷуд омада, идома меёбад. Баъзан имитатсия дар овози пештара пеш аз хотимаи мавзӯъ сар мешавад. Имитатсия ба асари мусиқӣ иртибот ва ягонагии мантиқӣ бахшида, дар бисёр шаклҳои полифонӣ чун воситаи асосии банду баст хидмат мекунад. имитатсия бештар дар сози қонун истифода мешавад. Он метавонад аз як зина (дар прима, октава, квинтаи болоӣ ва ғайра) оғоз гардида, дар ҳамон зарб (имитатсияи одӣ) ё ба тарзи тағйирёфта (имитатсияи тӯлонӣ, маъмулан, ҳиссаҳои зарбӣ ду баробар зиёд мешаванд) идома ёбад. Дар имитатсия инчунин, тағйир додани баъзе фосилаҳо мумкин аст. Дар мусиқии ҳомофонию ҳармоникӣ имитатсия тарзи асосии шаклофарӣ шуда наметавонад, вале чун тарзи эпизодӣ (дуввумдараҷа) фаровон истифода мешавад. Имитатсия дар овози нави мусиқӣ, маъмулан, як фосила баланд ё паст рух медиҳад; 2) як жанри эстрада: а) тақлид ба ҳар гуна овозу садоҳо (масалан, садои созҳои мусиқӣ, хониши парандаҳо, овози ҳайвонот ва ғайра). Ҳунармандон имитатсияро дар саҳна ҳамчун зуҳуроти маишӣ, табиӣ ва садоҳо нишон медиҳанд. Ин гуна тақлидро «муқаллиди овозҳо» низ меноманд; б) тақлидкорӣ ба одамони машҳур, тарзу услуби рафтор, ҳаракат, гуфтор, имову ишораи онҳо. Маъмулан, объекти чунин мушоҳидаҳо ашхоси машҳур, нависандагону ҳунармандон, воизону суханварон, тоҷирону табибон ва дигарон мебошанд. Ин гуна имитатсияро ба барномаи консертӣ низ дохил кардан мумкин аст. Имитатсия дар саҳна як воситаи гаронбаҳои бадеӣ шуморида шуда, дар санъати эстрадаи муосир кам ба назар мерасад; 3) дар ҳунари актёрӣ як услуби ҳунарнамоӣ дар таҷдиди зоҳир, хулқу одоби ягон шахс, ки аз тақлид ба хусусиятҳои зоҳирии муомила ва рафтори ягон кас (масалан, рафтори майзада, гуфтори манқа ва ғ.) иборат аст. Имитатсияро воситаи тақлидкории воқеияти ҳаёт номидан мумкин аст. Имитатсия ҳунарнамоии хосси воқеӣ мебошад. Дар Тоҷикистон Қ. Иматшоев, У. Раҷабов, Ш. Солеҳов, Н. Насриддинов, Х. Сиддиқов, Г. Абдулхайрова, А. Абдуллоев, М. Абдуфаттоев ва дигарон ҳунармандони имитаторӣ буда, дар байни мардум шуҳрат пайдо кардаанд; 4) дар санъати ороиши амалӣ чизи сохта, сунъӣ, қалбакӣ (мас., марвориди қалбакӣ, сунъӣ). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ Имитатсия ||8|муаллиф= А. Раҳмонқулов }} dnptw8yjorbil6dsk50zf8dssskvywy 0 331710 1474021 2026-05-26T10:14:09Z Navruzov Abdulmalik 57291 Navruzov Abdulmalik moved page [[Фархор]] to [[Шаҳраки Фархор]]: Misspelled title 1474021 wikitext text/x-wiki #равона [[Шаҳраки Фархор]] 6mmo3e8hrh0rrnexcccz1dnomkd3vrt 1 331711 1474023 2026-05-26T10:14:09Z Navruzov Abdulmalik 57291 Navruzov Abdulmalik moved page [[Баҳс:Фархор]] to [[Баҳс:Шаҳраки Фархор]]: Misspelled title 1474023 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Шаҳраки Фархор]] jpzj7lnm70wq4e9rvr8h2p3r73995o5