Темурмалик

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.4</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Темурмалик</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3588</id>
    <revision>
      <id>1474048</id>
      <parentid>1451655</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T13:43:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31612-07</username>
        <id>131075</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */</comment>
      <origin>1474048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9191" sha1="m9jpabodqmg9korooadlrehwxtvdmdx" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо}}
{{Давлатмард}}
[[Акс:Темурмалик.jpg|thumb]]
'''Темурмалик''' ({{lang-fa|تیمور ملک}}; {{ВД-Дебоча}}) — сарлашкар, қаҳрамони таърихии халқи тоҷик, амир ва раҳбари мудофиаи шаҳри Хуҷанд дар замони истилои муғул (1220).

== Мудофиаи Хуҷанд аз муғулҳо ==
Лашкари муғул бо сардории [[Чингизхон]] соли [[1219]] ба истилои [[Давлати Хоразмшоҳиён]] сар кард. Соли [[1220]] Чингизхон аз нокомии лашкараш дар забти [[Хуҷанд]] хабар ёфт. Он қисмати лашкари муғул, ки барои забт кардани Хуҷанд фиристода шуда буд, агарчи муддати зиёде ин шаҳри қадими тоҷиконро ба муҳосира гирифт, вале дар ишғоли он муваффақияте ба даст оварда натавонист. Аз ин ҷиҳат пас аз мағлубияти [[Бухоро]] ва [[Самарқанд]] як гурӯҳи калони аскарони муғул ба ёрии муҳосиракунандагони Хуҷанд омаданд ва ба ин тариқа, дар атрофи шаҳр даҳҳо ҳазор нафар аскарони чингизӣ ҷамъ шуданд.

Темурмалик барои мудофиаи шаҳр дар навбати аввал мардуми [[Хуҷанд]] ва деҳаҳои атрофи шаҳрро ба ин кор ҷалб намуд. Ҳамаи табақаҳои мардуми шаҳр дар бинои [[қалъа]] бо кӯшишу ғайрати зиёд [[меҳнат]] карданд. Сохтмони он аз ҳар ҷиҳат нафъ дошт. Қалъа шаҳрро то андозае аз харобшави нигоҳ медошт ва тири [[душман]] ба он ҷо намерасид. Мудофиакунандагони шаҳр фақат он вақт ба тарк намудани Хуҷанд маҷбур гардиданд, ки дигар ба душман муқобилат кардан мумкин набуд.
Темурмалик, инчунин дар миёнаи [[дарёи Сир]] ҷазирае ёфт, ки барои қалъа хеле мувофиқ буд.
Онҳо ба ҷазирае, ки дар дарёи Сир воқеъ гардида буд (зоҳиран, як километр поинтар аз шаҳр) рафта истеҳком гирифтанд ва аз он ҷо муборизаи худро бар зидди истилогарон давом доданд.

Ин ҷазира барои мудофиа хеле муносиб буд. Вай дар ҷое воқеъ гардида буд, ки тирҳои душман аз соҳил рафта намерасид. Ҳатто ба манҷаниқ ҳам имкони ҳуҷум кардан набуд. Вақте ки муғулҳо ба муқобили ин сангари мудофиакунандагони Хуҷанд чорае наёфтанд, ба ин фикр омаданд, ки бар рӯ оби дарёи Сир саддае сохта ва ба ин васила худро ба ҷазира расонанд. Онҳо барои ин мақсад хеле асирони ҳарбиро водор намуданд, ки аз кӯҳ санг кашонида сад бисозанд. Аскарони Темурмалик барои бетаъсир кардани тири душман рӯи киштиҳои худро бо намад пӯшида, бо гил андова намуданд. Онҳо шабона ва субхдам бо чунин киштиҳо ба соҳил наздик шуда, ба лашкари истилогарон ҳамла меоварданд ва саддаи ононро вайрон карда, пас мегаштанд.
Онҳо бо вуҷуди хеле кам будани қувваи худ муборизаро ба муқобили қӯшуни пуршумори душман қатъ накарданд. Лекин вақте, ки захираи хӯрокворӣ ба охир расид, Темурмалик маҷбур гардид ҷазираро тарк карда, аскарони зиндмонда худро халос кунад. Ин буд, ки ӯ сарбозонашро ба киштиҳо савор карда, шабонгоҳ ба кумаки рӯшноии машъалҳо бо маҳрои дарё ҳаракат намуд. Истилокорони муғул ҳамчун каргасҳои гурусна аз паси киштиҳои Темурмалик метохтанд ва онҳоро ба зери борони тир мегирифтанд. Қаҳрамонони Хуҷанд ҳамлаҳои душманро рафъ намуда, роҳи пурхатари худро мепаймуданд. Бар тибқи ривояте, дастаи аскарони муғул аз онҳо пеш гузашта, аз ин лаб ба он лаби дарё занҷир кашиданд. Аммо Темурмалик ва сарбозони ӯ ин занҷирро пора намуда, барои убури киштиҳои худ роҳ кушоданд.

Темурмалик дар наздикии шаҳри Ҷанд бо қувваи бузурги ғосибони муғул, ки аз ду тараф соҳили дарёро иҳота карда буданд, дучор гардид. Муғулҳо киштиҳои манҷаниқдорро ба якдигар васл карда, пули мутаҳаррике ба вуҷуд оварданд ва ба ин тариқа, роҳи киштиҳоро бастанд. Ба диловарони Хуҷанд лозим омад, ки аз кишти пиёда шуда, бо душман охирин дафъа ба ҷанг дароянд. Дар ин ҷанги ду қувваи нобаробар тақрибан ҳамаи сарбозони Темурмалик ҳалок гардиданд. Фақат худи Темурмалик муваффақ шуд, ки бо як дастаи хурде аз марг раҳои ёфта, худро ба хоразм бирасонад. Дар онҷо бақияи қӯшуни торуморшудаи Хоразмшоҳ ҷамъ омада буд.

Темурмалик дар [[Хоразм]] тамоми мардони ҷангиро муттаҳид намуда, дубора бар зидди истилогарони муғул амалиёти ҳарбиро оғоз кард. Вай ба душман якчанд зарбаи сахт ворид оварда, ҳатто муваффақ гардид шаҳри Ёникентро, ки яке калонтарин шаҳрҳои поёноби дарёи Сир буд, забт намояд. Лекин аз он ҷо, ки дар байни Темурмалик ва дигар сарлашкарони Хоразмшоҳ ваҳдат ва муносибати хуб мавҷуд набуд, ӯ ин муваффақиятҳои ҳарбии худро вусъат дода натавониста маҷбур шуд ба Хоразм баргардад.

Писари Мухаммади Хоразмшоҳ султон Ҷалолиддин ҳам ба муқобили қӯшуни Чингиз муқовимати ҷиддӣ намуда, бо ҳамроҳии Темурмалик ба истилогарони муғул чандин зарбаи шадид расонид. Вале саранҷом худи ӯ низ дар муҳорибаи наздикии дарёи Ҳинд дучори шикаст гардида, аз саҳнаи мубориза берун рафт.
Ташкили мудофиаи шаҳрҳо ҳангоми ҳуҷуми чингизиён хеле бад буд. Фақат оммаи халқ шаҳру деҳаҳои худро фидокорона мудофиа мекарданд, дар ҳоле ки аъёну ашроф, амалдорон ва табақаи олии рӯҳониёни ислом барои ҳифзи ҳаёт, молу мулк ва ҷоҳу ҷалоли худ бо душман созиш менамуданд. Ин буд, ки Чингизхон бо қувваи камтар аз қувваи лашкари Хоразмшоҳ ба ғалабаҳои пай дар пай ноил мегардид..&lt;ref&gt;Ҳотамов Н. Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). — Душанбе,2011.&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
Бойматов Л. Д. Аз Темурмалик чӣ медонем? Нашриёти &quot;Деваштич&quot;. Душанбе, 2006. Ва китобҳои дигари ӯ дар сомонаи: https://independent.academia.edu/LukhmonBoymatov
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Хуҷанд]]</text>
      <sha1>m9jpabodqmg9korooadlrehwxtvdmdx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Муқаннаъ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14698</id>
    <revision>
      <id>1474049</id>
      <parentid>1416898</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T13:44:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31612-07</username>
        <id>131075</id>
      </contributor>
      <comment>/* Адабиёт */</comment>
      <origin>1474049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5373" sha1="ewgxkdm5dkdx11jfnrwn6lk1k99z83n" xml:space="preserve">{{Шахс}}
'''Муқаннаъ''' ({{lang-ar|المُقَنّع}}), '''Ҳошим ибни Ҳаким''' ({{lang-ar|هاشم بن حکیم}}; {{ВД-Дебоча}}) — озодихоҳ, сарвари [[ҷунбиши Сапедҷомагон]], аз фармондеҳони таҳти амри [[Абумуслими Хуросонӣ]].

Яке аз қаҳрамонони халқи Тоҷик ҳисоб меояд.

== Зиндагинома ==
Ҳошим ибни Ҳаким дар деҳаи Козаи наздикии шаҳри [[Марв]] дар [[оила]]и косиб ба дунё омадааст. Номи аслии ӯ Ҳошим ибни Ҳаким ва Муқаннаъ бошад, лақаби ӯст. Худи калимаи «Муқаннаъ» арабӣ буда, маъниаш «чодарпӯш» ва ё «ниқобдор» аст. Ин лақаб ба иллати он, ки Ҳошим ибни Ҳаким ҳама вақт ба рӯяш чодари сабз пӯшида мегашт, ба ӯ дода шудааст. Аз арабӣ тарҷумаи «Муқаннаъ» ҳамин маъниро дорад.

== Шӯриши Cафедҷомагон ==
{{асосӣ|Исёни Муқаннаъ}}
Шӯриши Муқаннаъ дар [[Мовароуннаҳр]] соли 776 оғоз ёфта, то соли 783 давом кардааст. Ин ҳаракати оммавиро «шӯриши сафедҷомагон» номидаанд. Муқаннаъ дар аввал ҳам муқобили [[Абумуслим]] ва ҳам муқобили Аббос буд. Бо сабаби таблиғоти зидди Аббосиён Муқаннаъро халифа Мансур дар Марв дастгир карда, ба яке аз зиндонҳои Бағдод партофт. Вале ӯ дере нагузашта, аз он ҷо гурехта, ба Марв баргашт. Баъд аз Марв ба Мовароуннаҳр омада, мардумро ба муборизаи зидди арабҳо даъват намуд.
Дар ғоибии Муқаннаъ дар Мовароуннаҳр «шӯриши сафедҷомагон» васеъ паҳн шуда, қисми зиёди водиҳои Қашкадарё ва Зарафшонро фаро гирифт. Дере нагузашта шӯриш ба Бухоро ҳам омад.
Сабаби дар зери парчами Муқаннаъ муттаҳидшавии мардуми Мовароуннаҳр он буд, ки баъди омадани арабҳо мардуми меҳнаткаш озодии худро аз даст доданд. Арабҳо кишоварзон ва ҳунармандонро бо андозҳои миёншикан қашшоқ карданд. Ғайр аз ин, арабҳо аҳолии Мовароуннаҳрро дар сохтмони иншоотҳои бинокорӣ, кандани ҷӯй, роҳҳо ва корҳои дигари ҷамъиятӣ бепул истифода мебурданд.
Муқаннаъ ба Осиёи Марказӣ омада, ба тобеонаш фармуд, ки дар кӯҳи Санам қалъаи мустаҳкам созанд. Ин фармони Муқаннаъ бо тезӣ иҷро карда шуд.
Халифа Маҳдӣ, ки дар Нишопур буд, ба муқобили Муқаннаъ артиш сершумору пурзӯри худро сафарбар кард. Халифа ба Нишопур барои он омад, ки дар мубориза бар зидди Муқаннаъ шахсан роҳбарӣ кунад. Маҳдӣ аксарияти фармондеҳони артишро барои беҷуръатию ноӯҳдабароӣ аз вазифа сабукдӯш карда, ба ҷои Онҳо дигаронро таъйин намуд. Сарфи назар аз ин дар ибтидо ӯ шӯриши «сафедҷомагон»-ро пахш карда натавонист. Ба Маҳдӣ лозим омад, ки барои ин кор 7 сол сарф кунад. Дар муҳорибаи охирин ҳам шӯришчиён қалъаи худро каҳрамонона муҳофизат мекарданд, гарчанде ки лашкари халифа аз онҳо чандин маротиба зиёд буд.
Вақте ки Лашкари халифа қалъаро фатҳ мекунад. Муқаннаъ заҳр хӯрда, мемирад. Шӯриши «сафедҷомагон» шикаст хӯрд. Ҳамин тариқ, дар Мовароуннаҳр умри ҳокимияти Аббосиён боз якчанд дахсолаи дигар дароз шуд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Ҳотамов Н. Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). — Душанбе,2011, — с.88-90.
{{пБ}}
Бойматов Л. Д. Муқаннаъ. Душанбе, 2006. Ва китобҳои дигари ӯ дар сомонаи: https://independent.academia.edu/LukhmonBoymatov
[[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Пешвоёни шӯриш]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Хилофати Араб]]</text>
      <sha1>ewgxkdm5dkdx11jfnrwn6lk1k99z83n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Спитаман</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18112</id>
    <revision>
      <id>1474046</id>
      <parentid>1450663</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T13:35:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31612-07</username>
        <id>131075</id>
      </contributor>
      <comment>/* Адабиёт */</comment>
      <origin>1474046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2582" sha1="9c8h2siye9zefi812j5pctv5udq97oo" xml:space="preserve">{{Distinguish2|[[ноҳияи Спитамен]]}}

{{Шахс
| номи аслӣ = {{lang-peo|𐎿𐎱𐎡𐎫𐎶𐎴}}, {{lang-grc|'''Σπιταμένη'''}}
}}
'''Спитамен''' ({{Lang-peo|𐎿𐎱𐎡𐎫𐎶𐎴}}, {{lang-grc|Σπιταμένη}}; {{ВД-Дебоча}}) — сипаҳсолори [[суғд]]ӣ ва роҳбарии шӯриши суғдиён ва бохтариён бар зидди Искандари Мақдунӣ дар соли 329 пеш аз мелод.

[[Шӯриши Спитамен|Сарварии Спитамен]] ба муборизаи озодихоҳонаи суғдиён, бохтариён ва сакоиҳо ин шӯришро яке аз муҳимтарин корзор дар ҷанг бо юнониён кард. Аммо сардорони сакоиҳо бар Спитамен хиёнат карданд ва ӯро аз тарси Искандар дар соли [[соли 327 п.м.]] куштанд. Аммо шӯриш ҳамчунон то соли [[соли 327 п.м.]] идома ёфт.

Духтари Спитамен — Апама — ҳамсари [[Селевк I Никатор|Селевки I Никатор]], яке аз сипаҳсолорони Искандар ва бунёдгузори давлати [[Селевкиён|Селевкӣ]] буд.


Спитамен яке аз қаҳрамонони миллии тоҷикон аст ва ёди ӯ бо мукофоти давлатии [[Ордени Спитамен дараҷаи I|Нишони Спитамен (2 дараҷа)]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.tajik-gateway.org/index.phtml?lang=ru&amp;id=42 |title=TDG — Tajikistan Development Gateway |accessdate=2011-04-01 |archivedate=2013-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131102183037/http://www.tajik-gateway.org/index.phtml?lang=ru&amp;id=42 }}&lt;/ref&gt; ва номгузори яке аз ноҳияҳои Тоҷикистон [[ноҳияи Спитамен]] пос дошта мешавад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}


== Адабиёт ==
* Арриан Флавий. Поход Александра. — М.-Л., 1962.
* История таджикского народа. т. 1. — М., 1963.
* Б. Ғафуров. Тоҷикон. Китоби I. — Душанбе, 1998. — С.98-103
{{ПБ}}
Бойматов Л.Д. Спитамон. Душанбе, 2006. Ва китобҳои дигари ӯ дар сомонаи: https://independent.academia.edu/LukhmonBoymatov
[[Гурӯҳ:Шӯришҳо]]
[[Гурӯҳ:Мардуми Суғд]]</text>
      <sha1>9c8h2siye9zefi812j5pctv5udq97oo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абарқудрат</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18453</id>
    <revision>
      <id>1474075</id>
      <parentid>1312918</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T10:44:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>163</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing President_Ronald_Reagan_and_Soviet_General_Secretary_Mikhail_Gorbachev_at_the_first_Summit_in_Geneva,_Switzerland.jpg with [[File:President_Ronald_Reagan_and_Soviet_General_Secretary_Gorbachev_at_The_First_Summit_in_Geneva_Switzerland_-_DPLA_-_b</comment>
      <origin>1474075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1523" sha1="0t8xvq1dal3tq5ay71wsaag317ja4gz" xml:space="preserve">[[Акс:President Ronald Reagan and Soviet General Secretary Gorbachev at The First Summit in Geneva Switzerland - DPLA - b534f3d00bb05c3cc293789b180d2116.jpg|thumb|[[ИМА]] ва ИҶШС ду абарқудтар дар замони Ҷанги Сард ба шумор мерафтанд. Инҷо, вохӯрии [[Роналд Рейган]] ва [[Михаил Горбачев]] дар соли [[1985]]. Пас аз фурупошии СССР, Амрико ягона абарқудрат дар ҷаҳон шуд.]]
'''Абарқудрат''' ({{lang-fa|ابرقدرت }}) — ба кишваре гуфта мешавад, ки дорои мавқияти мумтозе дар равобити байналмилалӣ бошад ва тавонои таъсиргузорӣ дар тарҳҳо ва рухдодҳо дар миқёси ҷаҳониро дошта бошад. Ба таври суннатӣ абарқудрат марҳилаи болотар аз қудрати бузург маҳсуб мешавад.

[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ва собиқ [[ИҶШС]] ду абарқудратҳо ба шумор мерафтанд. Пас аз фурупошии СССР, Амрико ягона абарқудрат дар ҷаҳон шуд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{хурд}}

== Адабиёт ==
* [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA Абарқудрат аз Википедиаи Порсӣ]

[[Гурӯҳ:Сиёсат]]</text>
      <sha1>0t8xvq1dal3tq5ay71wsaag317ja4gz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абумуслими Хуросонӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21448</id>
    <revision>
      <id>1474047</id>
      <parentid>1368111</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T13:38:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31612-07</username>
        <id>131075</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пайвандҳо */</comment>
      <origin>1474047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10631" sha1="gb252iyrrozjuhvkifqkfrh0oz61is4" xml:space="preserve">{{Шахсият/Ислом|таърих
 |арабӣ = &lt;!--P1559 --&gt;
 | навъи фаъолият              = волии [[Хуросон]]
 |аввалдавр      = 750
 |охирдавр       = 755
 |пешгузашта     = Наср ибн Сайёр
 |ҷонишин        = 
 |лақаб          = Абумуслим
 |падар          = Муслим
 |миллат        = [[Тоҷик]]
 |нуфуз          =  
|ҷанг=Инқилоби Аббосиён}}
'''Абумуслим''' ({{lang-ar|ابومسلم}}, ''Абумуслим Абдурраҳмон ибни Муслими Хуросонӣ''; {{ВД-Дебоча}}) — сарвари ошӯби зидди [[Умавиён]] дар [[Хуросон]] ва [[Ироқ]], волии Хуросон (750—755).

== Ном ва куния ==
Ном ва кунияи Абумуслими Хуросонӣ аввал Беҳзодон Пурвандод Ҳурмузд بهزادان پورونداد هرمزد буда, сипас номашро ба Абдурраҳмон ибни Муслим ва кунияашро ба Абумуслими Хуросонӣ иваз намуд. Мутобиқи ҳаккокии сиккаҳои давраш номи расмиаш «Абдурраҳмон ибни Муслим» будааст. Абумуслими Хуросонӣ эронюасл ва аз маволиёни Хуросон будааст. ӯ аввал ғуломи фарде ба номи Абумусои Сарроҷ буд ва баъди аз [[Исфаҳон]] ба [[Куфа]] рафтани соҳибаш ҳамроҳи ӯ он ҷо рафт.
Абумуслими Хуросонӣ на танҳо як фарди низомӣ, сипоҳсолори варзида, балки шахси фарҳангдӯст ва аз илму адаб хуб огоҳе будааст. Забони арабию форсиро батакмил медонистааст ва ҳатто ба ин ҳарду забон ҳам шеър эҷод карда будааст. Таърихнигорон ӯро амири ғамхор ва ободгари Хуросон тавсиф кардаанд. Чунончи эъмори масҷиди ҷомеи Нишопур, масҷиду бозоре дар Марв ва девору бурҷҳои гирдогирди Самарқандро ба ӯ нисбат медиҳанд. Ба таъйиди В. В. Бартолд мардуми Самарқанд таъсисоти оби шаҳрашонро ба номи Абумуслими Хуросонӣ марбут медонанд ва ҳанӯз ҳам яке аз наҳрҳои бузурги он ҷоро «Коми Абумуслим» меноманд. Мардуми Хуросон Абумуслими Хуросониро то ҳаде азизу муътабар донистаанд, ки ӯро бар достонҳои ҳамосӣ, мазҳабӣ, қиссаҳо ва мадҳияву марсияҳо васф кардаанд, ки яке аз машҳуртаринашон [[«Абумуслимнома»]] аст.

== Забткориҳо ==
Дар Куфа ҷунбишҳои зидди Умавиён фаъол буданд ва Абумуслими Хуросонӣ ба ҷурми ҳамкорӣ бо яке аз гурӯҳҳои исёнталаб зиндонӣ мешавад. Баъди раҳоӣ аз зиндон шахсе бо номи Абусалама соли 744 Абумуслими Хуросониро ба Хуросон оварда ҳамроҳаш махфиёна мардумро муқобили хилофати [[Умавиён]] даъват мекард. Абумуслим аз Иброҳим писари Алии Мухаммади Аббос дастури роҳбарии [[Хуросон]]ро гирифта, ба [[Марв]] меояд ва бар зидди [[Умавиён]] ба мубориза медарояд. Мардуми сершуморе ба ӯ гаравиданд. Абумуслими Хуросонӣ ва тарафдоронаш либоси сиёҳ ба тан пӯшиданд ва шӯришашон дар таърих бо номи «қиёми сияҳҷомагон» машҳур гардид. Дар муддати кӯтоҳ Абумуслими Хуросонӣ Хуросонро комилан зери назорати худ қарор дод ва тарафдорони сипоҳиёнашро ба шаҳрҳои гирду атроф мефиристод. Абумуслими Хуросонӣ пас аз тасарруфи Хуросон бо сипоҳаш аз Даҷла убур карда ба ҳудуди Ироқ ворид шуд. Аҳли [[Куфа]] Абумуслими Хуросонӣ ва сиёҳҷомагонро хуш истиқбол намуданд. Охирин набарди Абумуслими Хуросонӣ бо лашкари Умавӣ соли 749 дар ҳаволии шаҳри Мавасили Ироқ рух дод ва Умавиён шикаст хӯрданд. Сипоҳсолоре бо номи Абдумалик ибни Язиди Хуросонӣ бо фармони Абумуслими Хуросонӣ ин ноҳияро ба даст гирифт. Хилофати Умавиён ба тавассути хуросониён фурӯ рехт ва ба дасти онон давлати нави Аббосиён бунёд гардид. халифаи Уммавиён сарнагун карда шуда, намояндаи хонадони [[Аббосиён]] Абу-л-Аббос ас-Саффоҳ (750—754) ба тахти хилофат менишинад. Охирин намояндаи хонадони умавӣ халифа Марвон ба Миср гурехт ва оқибат соли 750 ба дасти хуросониён дар шаҳри Бусири Миср ба қатл расид.

== Ҳукумрониҳо ==
Аз пирӯзиҳои пайиҳам Абумуслими Хуросонӣ саъй кард, ки ҳукумати хешро дар сарзаминҳои шарқии хилофат ҳам устувор намояд. Бо ин мақсад ӯ муқобили ҳар навъ неруи низомӣ ва иҷтимоӣ, ки дар назараш сабаби эҷоди ташаннуҷ дар кишвар мегардид, ҷанги беамон эълон намуд. Ба андешаву назари ӯ ҳама гуна эътирози зидди араб маънои зидди истиқрори ҳукумати Аббосиёнро низ дошт. Аз ин рӯ ба тамоми саркардагон ҳидоят дода шуд, ки ҳамаи дастаҳо, гурӯҳҳо ва хушбинҳои шӯришгарро бераҳмона нест кунанд, зеро дар ҳамин давраҳо таҳти таъсири шӯришҳои ироқиён арабҳои муқими [[Бухоро]] ва мардуми маҳаллӣ бо сарварии Шарик ибни Меҳрӣ (750) муқобили амирони навтаъйиншуда қиём карда буданд. Зиёд ибни Солеҳи Хазоӣ соли 751 бо ҳамроҳии Қутайба ибни Туғшода ва Бухорхудот шӯришгаронро нест карда, Бухороро оташ заданд. Ҳамин тавр қиёмҳои деҳқонони мулкҳои Чочу Фарғона ва Хутталу Кеш низ саркӯб шуданд. Обрӯву эътибори Абумуслими Хуросонӣ дар байни аксари ақшори ҷомеа рӯзафзун боло мерафт. Ҳукуматдорони марказ аз ин вазъу ҳолат ба ташвиш афтоданд ва соли 755 халифа Мансур Абумуслими Хуросониро ба дарбораш даъват карда ба қатл расонд. Пас аз қатли Абумуслими Хуросонӣ бархе аз сардорон ва тарафдоронаш ба хидмати халифа Мансур камар бастанд ва иддаи содиқи Абумуслими Хуросонӣ аз ин хиёнати халифа мутаассир шуда ба оҳанги хунхоҳӣ ба Хуросон баргаштанд.Қатли Абумуслим боиси авҷи ҳаракатҳои халқӣ дар Мовароуннаҳру Хуросон мегардад. Яке аз лашкаркашони Абумуслими Хуросонӣ [[Муқаннаъ]] дертар дар кишвари Мовароуннаҳр бар зидди истилогарони араб шӯриши озодихоҳиеро сарварӣ намудааст, ки бо номи «шӯриши сафедҷомагон» низ дар таърихи ниёгони тоҷикон маълум аст&lt;ref&gt;Ҳотамов Н. Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). — Душанбе,2011, — с.87-88.&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Абумуслими Хуросонӣ|1}}
* Арабский аноним XI века. Издание текста, перевод. Введение в изучение памятника и комментарий П. А. Грязневича. — М., 1960;
* Бартолд В. В., Абу Муслим. // Бартолд В. В. Сочинения. т. 7. — М.,1967;
* Большаков О. Абу Муслим. Ислам. Энциклопедический словарь. — М., 1991;
* Бойматов Л. Д. Абу Муслим. — Д., 2006.

== Пайвандҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20050504043433/http://www.cultinfo.ru/fulltext/1/001/008/047/825.htm Абу Муслим] в Большой советской энциклопедии
* [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/2268/Abu-Muslim Abū Muslim] // Encyclopaedia Britannica
* [http://www.iranicaonline.org/articles/abu-moslem-abd-al-rahman-b ABŪ MOSLEM ḴORĀSĀNĪ — prominent leader in the ʿAbbasid cause] // Encyclopædia Iranica
{{ПБ}}
Бойматов Л. Д. Абӯмуслими Хуросонӣ. Душанбе, 2006. ва китобҳои дигари ӯ дар сомонаи: https://independent.academia.edu/LukhmonBoymatov
[[Гурӯҳ:Пешвоёни шӯриш]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Хилофати Араб]]</text>
      <sha1>gb252iyrrozjuhvkifqkfrh0oz61is4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мавлонозода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21458</id>
    <revision>
      <id>1474045</id>
      <parentid>1443453</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T13:32:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31612-07</username>
        <id>131075</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */</comment>
      <origin>1474045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2061" sha1="o9wzps7j58hylyeyhsmjs34llu83kr2" xml:space="preserve">{{Шахс}}

'''Мавлонозода'''(? — қарни XIV) — яке аз роҳбарони шӯриши Сарбадорони [[Самарқанд]] бар зидди муғулҳо соли (1365—1366).

== Зиндагинома ==
Аз оилаи давлатманд. Дар давраи ҳуҷуми муғулҳо аз Ҳафтрӯд ба Осиёи Миёна (1365) омада, ӯ муллобачаи яке аз мадрасаҳои Самарқанд шуд ва дар байни мардум ҳамчун шахси ҷасур ном баровард. Баъди он ки амирони Мовароуннаҳр Ҳусайн ва Темур дар муҳорибаи назди Чирчик шикаст хӯрда, ба Балх гурехтанд, Мавлонзода бо ҳамроҳии [[Абубакри Кулӯй]] ва [[Хурдаки Бухороӣ]] муҳофизати Самарқандро ташкил кард ва дар он қобилияти ташкилотчигӣ ва сипаҳсолорӣ нишон дод. Баъди ғалаба бар муғулҳо Мавлонзода ва дигар роҳбарони шӯриш бо макру фиреб ба бошишгоҳи Ҳарбии Ҳусайн оварда шуданд. Ҳамсафони Мавлонзодаро ба қатл расонданд. Мавлонзода бо дахолати Темур аз марг наҷот ёфт. Фаъолияти минбаъдаи ӯ маълум нест&lt;ref&gt;{{ЭСТ|Мавлонозода|4|муаллиф=}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
Бойматов Л.Д. Сарбадорони Самарқанд. Душанбе, 2006. Ва китобҳои дигари ӯ дар сомонаи: https://independent.academia.edu/LukhmonBoymatov
{{ПБ}}

== Адабиёт ==

* Бартольд В. В.. Народное движение в Самарканде в 1365 г., Соч., т. 2, ч. 2, М.. 1964.

[[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Пешвоёни шӯриш]]</text>
      <sha1>o9wzps7j58hylyeyhsmjs34llu83kr2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи млолон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28111</id>
    <revision>
      <id>1474060</id>
      <parentid>1361331</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T04:56:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Inkravtania</username>
        <id>131258</id>
      </contributor>
      <origin>1474060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2659" sha1="n4ql729tbnpue5jdq9v59vr48cj5gjo" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном         =Фурудгоҳи млолон
| номи маҳаллӣ  ={{smaller|Bandar Udara Melalan}} 
| номи маҳаллӣ-1 = 
| номи маҳаллӣ-2 = 
| акс  = Bandar Udara Melalan Kutai Barat.jpg
| акс-арз  =  
| унвон  =
| акс2 = 
| акс2-арз =  
| унвон2     =
| IATA         =MLK 
| ICAO         = 
| FAA          = 
| TC           = 
| LID          = 
| GPS          = 
| WMO          =

| навъ        =ҳамагона (умумӣ) 
| молик-муроқиб   = 
| молик        = 
| гардонанда     = 
| шаҳр  =
| муқеъият    =[[Индонезия]]
| марказ          =
| ҷузъ        = &lt;!-- фурудгоҳ низомӣ --&gt;
| бакор рафта дар         = 
| фармондеҳ/мудир    = 
| сокин    = 
| metric-elev  =بله
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут  =600
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр  =183
| Мухтасот  ={{coord|00|12|13.56|N|115|45|35.61|E|region:ID_type:airport}}
| вебгоҳ      =
| metric-rwy   =балӣ
| R1-шумора    =40989
| R1-тул-фут  =2953
| R1-тул-метр =900
| R1-сатҳ   = [[асфалт]]
| H1-шумора    =
| H1-тул-фут =
| H1-тул-метр  =
| H1-сатҳ  = 
| тавзеҳ-Сол    =
| тавзеҳ1-титр=
| тавзеҳ1-Иттилоот   = 
| понавис    =
}}

'''Фурудгоҳи млолон''' ({{lang-en|Melalan Airport}}) (маҳаллӣ: {{smaller|Bandar Udara Melalan}}) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  бо [[Коди ИОТО]]и MLK аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[асфалт]] дорад, ва тӯли бонди он 900 метр аст. Ин фурудгоҳ дар  кишвари [[Индонезия]] қарор дорад, ва дар баландии 183 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.

==Ҷусторҳои вобаста==
*[[Коди ИОТО]]
*[[Коди ИКАО]]
*[[Феҳристи фурудгоҳҳои Индонезия]]

==Манобеъ==
&lt;references/&gt;
{{Reflist}}
* [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}}
* [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}}

{{Фурудгоҳҳои Индонезия}}
{{Фурудгоҳ-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]]</text>
      <sha1>n4ql729tbnpue5jdq9v59vr48cj5gjo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедиа:Қаҳвахона/Умумӣ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>103282</id>
    <revision>
      <id>1474056</id>
      <parentid>1470012</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T17:15:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>9916</id>
      </contributor>
      <comment>/* Vote now in the 2026 U4C election */ бахши ҷадид</comment>
      <origin>1474056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="179113" sha1="5gmersdkix6lfp02ide67k0jd8av5xj" xml:space="preserve">== Тоза кардани GFDL ҳамчун Литсензия ==
Салом! Ман пешниҳоде кардам дар [[Баҳси_медиавики:Licenses#Тоза_кардани_GFDL_ҳамчун_Литсензия]] барои тоза кардани GFDL ҳамчун литсензия ва навсозии Creative Commons ба 4.0. GFDL барои файлҳои расонаӣ литсензияи хуб нест, бинобар ин умедворам, ки шумо розӣ мешавед. --[[Корбар:MGA73|MGA73]] ([[Баҳси корбар:MGA73|баҳс]]) 14:40, 30 марти 2025 (UTC)

:Дар аксҳои ман GFDL  мавҷуд нест. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 08:27, 16 май 2025 (UTC)

==Сабтином дар Викитренинг 2024 - Душанбе==

Ният дорем, ки  дар моҳи ноябр-декабри соли ҷорӣ як викитренинг барои корбарони википедияи тоҷикӣ дар Душанбе роҳандозӣ кунем, 
Аз ин лиҳоз, аз шумо хоҳиш карда мешавад, ки худро дар сурати хоҳиши ширкат дар тренинг доштан сабтином кунед.
Викитрениниг офлайн хоҳад буд ва макону замонаш ба шумо ҳангоми пазируфта шуданатон ба таври электронӣ фиристода мешавад.

Агар пурсише дошта бошед метавонед аз @Darafsh (https://t.me/Darafsh)  ё @vashan22 тавссути телеграм ё почтаи '''Darafsh@hotmail.com''' ба бипурсед 
Пайванди сабтином: 
https://docs.google.com/forms/d/1Pf079asMyBvftuDKmgYwNLy9BfBDofmG_GQg9XguX7U/edit

=='''Даъват ба сабтином дар Кофронси Осиёи миёнагии викинависони минтақа-WIKICON-2025'''==
Стипендияи Осиёи Марказӣ '''WikiCon 2025''' ҳоло  боз аст!  

Бо камоли  хушнудӣ эълон мекунем, ки дархостҳо барои стипендия барои ВикиКон Осиёи Марказӣ 2025 https://meta.wikimedia.org/wiki/Central_Asian_WikiCon_2025/tg – 19–20  апрели соли 2025   дар Тошкент, Узбекистан баргузор мешаванд,  акнун кушода шудааст.  Стипендияҳо барои пуштибонии  саҳмгузорони фаъол аз Осиёи Марказӣ ва минтақаҳои атрофи он дастрас ҳастанд.

Муҳлати охирин:  30 декабри 2024

Дархостҳоро метавон ба ҳама забонҳои номбаршуда пешниҳод кард. Дар ҳоле ки забони '''англисӣ''' бартарӣ дорад, шумо метавонед дархости гугл формаро  бо забонҳои '''русӣ''', '''форсӣ''', '''узбакӣ''', '''қазоқӣ''', '''қирғизӣ''' ва '''тоҷикӣ''' пур кунед.

Барои маълумоти бештар аз пайванди зерин, боздид кунед:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Central_Asian_WikiCon_2025/Scholarship

Пайванди гугл-форма бо забони тоҷикӣ барои дархост:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdOkBPvbrWlKDM0xcHaYShhgz19m7-Y1mijy4bpiUHwgJChaQ/viewform

Агар шумо ягон савол дошта бошед, лутфан бо мо тавассути почтаи электронии зерин тамос гиред: 
centralasiawikicon25@googlegroups.com

==Ҳазфи хати лотинии тоҷикӣ аз translatewiki==
Дар сайти translatewiki.net, ки макони тарҷумаи лоиҳаҳои ройгон аст, аз ҷумла нармафзори MediaWiki (ки Википедиа низ аз он истифода мекунад) ҳангоми тарҷума ба тоҷикӣ ду вариант намоиш дода мешавад, ки яке кириллӣ ва дигаре лотинӣ дорад. Азбаски тоҷикӣ бо хатти лотинӣ имрӯз дар ҳеҷ куҷо расман истифода намешавад, аз шумо хоҳиш мекунам, ки назари худро дар бораи ҳазфи ин хат аз translatewiki.net баён намоед. Мо то ҳол тоҷикиро бо ҳуруфи кириллӣ хоҳем дошт ва бо истифода аз конвертер ҳама чизро мебинем, ки бо хати лотинӣ ба кирилии тоҷикӣ ба тоҷикӣ тарҷума шудааст. Бо эҳтиром [[Корбар:Darafsh|&lt;span style=&quot;color:Purple; text-shadow:grey 0.1em 0.2em 0.1em;&quot;&gt;Дирафши Ковиёнӣ&lt;/span&gt;]] ([[Баҳси корбар:Darafsh|Баҳс]]) 14:45, 8 июли 2024 (UTC)
* {{Support}} Дар асоси шарҳи боло. [[Корбар:Darafsh|&lt;span style=&quot;color:Purple; text-shadow:grey 0.1em 0.2em 0.1em;&quot;&gt;Дирафши Ковиёнӣ&lt;/span&gt;]] ([[Баҳси корбар:Darafsh|Баҳс]]) 14:45, 8 июли 2024 (UTC)

:{{Тарафдор}} Агар ягон олате (интсрументе) мебуд, ки худ кириллиро ба лотин ба таври худкор бар мегардонд ба мисоли ӯзбекӣ, басанда буд. [[Корбар:Rumsor|Rumsor]] ([[Баҳси корбар:Rumsor|баҳс]]) 15:05, 8 июли 2024 (UTC)
:: [[Корбар:Rumsor|@Rumsor]]  Аз ин абзор истифода кунед: https://www.navisagardon.com/&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt; [[Корбар:Daneshban|Daneshban]] ([[Баҳси корбар:Daneshban|баҳс]]) 15:43, 10 июли 2024 (UTC)

:{{Тарафдор}} Асос: Афроде аз хати лотинии тоҷикӣ истифода намебарад.--[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 06:53, 20 Декабри 2024 (UTC)
:{{Тарафдор}} Асос: Истифодаи хати лотин дар мо он қадар маъмул нест.--[[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 02:37, 21 Декабри 2024 (UTC)

== Global ban proposal for Slowking4 ==


Hello. This is to notify the community that there is an ongoing global ban proposal for [[User:Slowking4]] who has been active on this wiki. You are invited to participate at [[metawiki:Requests for comment/Global ban for Slowking4 (2)|m:Requests for comment/Global ban for Slowking4 (2)]]. Thank you. [[Корбар:Seawolf35|Seawolf35]] ([[Баҳси корбар:Seawolf35|баҳс]]) 04:30, 15 марти 2024 (UTC)

== Средневековые срезднеазиатские ученые ==

В Таджикской википедии если есть эти статьи, то можете интервики поставить? [[:Kk:Қазақстан ғалымдары#Ортағасырлық ойшылдар]] --[[Корбар:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Баҳси корбар:Kaiyr|баҳс]]) 14:28, 16 Декабри 2023 (UTC)

== Subscribe to the This Month in Education newsletter - learn from others and share your stories ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Dear community members, 

Greetings from the EWOC Newsletter team and the education team at Wikimedia Foundation. We are very excited to share that we on tenth years of Education Newsletter ([[m:Education/News|This Month in Education]]) invite you to join us by [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|subscribing to the newsletter on your talk page]] or by [[m:Education/News/Newsroom|sharing your activities in the upcoming newsletters]]. The Wikimedia Education newsletter is a monthly newsletter that collects articles written by community members using Wikimedia projects in education around the world, and it is published by the EWOC Newsletter team in collaboration with the Education team. These stories can bring you new ideas to try, valuable insights about the success and challenges of our community members in running education programs in their context. 

If your affiliate/language project is developing its own education initiatives, please remember to take advantage of this newsletter to publish your stories with the wider movement that shares your passion for education. You can submit newsletter articles in your own language or submit bilingual articles for the education newsletter. For the month of January the deadline to submit articles is on the 20th January. We look forward to reading your stories.

Older versions of this newsletter can be found in the [[outreach:Education/Newsletter/Archives|complete archive]].

More information about the newsletter can be found at [[m:Education/News/Publication Guidelines|Education/Newsletter/About]].

For more information, please contact spatnaik{{@}}wikimedia.org.
------
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[User:ZI Jony|&lt;span style=&quot;color:#8B0000&quot;&gt;'''ZI Jony'''&lt;/span&gt;]] [[User talk:ZI Jony|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Green&quot;&gt;&lt;i&gt;(Talk)&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]], {{&lt;includeonly&gt;subst:&lt;/includeonly&gt;#time:l G:i, d F Y|}} (UTC)&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/Awareness_of_Education_Newsletter/List_of_Village_Pumps&amp;oldid=21244129 --&gt;

== Feminism and Folklore 2023 ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;center&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/center&gt;

Dear Wiki Community,

Christmas Greetings and a Happy New Year 2023,
 
You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
 
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a [[:m:Feminism and Folklore 2023/List of Articles|list]] of suggested articles.
 
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a fountain tool or dashboard.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the fountain/dashboard link on the [[:m:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta project page]].
 
This year we would be supporting the community's financial aid for Internet and childcare support. This would be provided for the local team including their jury and coordinator team. This support is opt-in and non mandatory. Kindly fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this Google form] and mark a mail to [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] with the subject line starting as [Stipend] Name or Username/Language. The last date to sign up for internet and childcare aid from our team is 20th of January 2023, We encourage the language coordinators to sign up their community on this link by the 25th of January 2023.
 
Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2023|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
 
We look forward to your immense coordination.
 
Thank you and Best wishes,

[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023 International Team]]

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 10:24, 24 Декабри 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=23942484 --&gt;

== Global ban for PlanespotterA320/RespectCE ==

Per the [[m:Global bans|Global bans]] policy, I'm informing the project of this request for comment: [[m:Requests for comment/Global ban for PlanespotterA320 (2) ]] about banning a member from your community. Thank you.--[[User:Lemonaka|Lemonaka]] ([[User talk:Lemonaka|talk]]) 21:40, 6 February 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Zabe@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lemonaka/Massmessagelist&amp;oldid=24501599 --&gt;

== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
#Ibrahim (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Корбар:Uncitoyen|Uncitoyen]] ([[Баҳси корбар:Uncitoyen|баҳс]]) 08:04, 21 феврали 2023 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Your wiki will be in read only soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. 

All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2023-03-01|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-03-01T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-03-01T14:00}}]'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2023-03-01|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.

This project may be postponed if necessary.  You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;span dir=ltr&gt;[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])&lt;/span&gt; 21:21, 27 феврали 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24390465 --&gt;

== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023: We are back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:UCDM 2023 promo.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}

Hello, dear Wikipedians!&lt;br/&gt;

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|Ministry of Foreign Affairs of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the third edition of writing challenge &quot;'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from 1st until 31st March 2023. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023/Prizes|prizes]].&lt;br/&gt;

We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[m:CentralNotice/Request/UCDM 2023|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge!
&lt;/div&gt;
[[m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) 07:58, 1 March 2023 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=23942484 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimania 2023 Welcoming Program Submissions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;wikimania-program-submissions&quot;/&gt;[[File:Wikimania Singapore Logo.svg|right|frameless]]Do you want to host an in-person or virtual session at Wikimania 2023? Maybe a hands-on workshop, a lively discussion, a fun performance, a catchy poster, or a memorable lightning talk? [[wmania:Special:MyLanguage/2023:Program/Submissions|'''Submissions are open until March 28''']]. The event will have dedicated hybrid blocks, so virtual submissions and pre-recorded content are also welcome. If you have any questions, please join us at an upcoming conversation on March 12 or 19, or reach out by email at wikimania@wikimedia.org or on Telegram. More information on-wiki.&lt;section end=&quot;wikimania-program-submissions&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24390465 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Seeking volunteers for the next step in the Universal Code of Conduct process&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello,

As follow-up to [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/IOMVS7W75ZYMABQGOQ2QH2JAURC3CHGH/ the message about the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines] by Wikimedia Foundation Board of Trustees Vice Chair, Shani Evenstein Sigalov, I am reaching out about the next steps. I want to bring your attention to the next stage of the Universal Code of Conduct process, which is forming a building committee for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). I invite community members with experience and deep interest in community health and governance to nominate themselves to be part of the U4C building committee, which needs people who are:

* Community members in good standing
* Knowledgeable about movement community processes, such as, but not limited to, policy drafting, participatory decision making, and application of existing rules and policies on Wikimedia projects
* Aware and appreciative of the diversity of the movement, such as, but not limited to, languages spoken, identity, geography, and project type
* Committed to participate for the entire U4C Building Committee period from mid-May - December 2023
* Comfortable with engaging in difficult, but productive conversations
* Confidently able to communicate in English

The Building Committee shall consist of volunteer community members, affiliate board or staff, and Wikimedia Foundation staff.

The Universal Code of Conduct has been a process strengthened by the skills and knowledge of the community and I look forward to what the U4C Building Committee creates. If you are interested in joining the Building Committee, please either [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee/Nominations|sign up on the Meta-Wiki page]], or contact ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org by May 12, 2023. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read more on Meta-Wiki]]'''.

Best regards,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] 19:01, 26 апрели 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Xeno (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24941045 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Automatic citations based on ISBN are broken&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot; /&gt;
Apologies if this message does not reach you in your favorite language. [[:m:User:Elitre (WMF)/ISBN|You can help translate it centrally at Meta]]. Thanks for your help. 

We have recently become unable to access the WorldCat API which provided the ability to generate citations using ISBN numbers. The Wikimedia Foundation's [[mw:Editing_team|Editing team]] is investigating several options to restore the functionality, but will need to disable ISBN citation generation for now.

This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts, such as the autofill button on [[:en:Wikipedia:RefToolbar|refToolbar]]. Please note that all the other automatic ways of generating citations, including via URL or DOI, are still available.

You can keep updated on the situation [[phab:T336298|via Phabricator]], or by reading the next issues of [[m:Tech News]]. If you know of any users or groups who rely heavily on this feature (for instance, someone who has an upcoming editathon), I'd appreciate it if you shared this update with them.

[[User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]], on behalf of the Editing team.&lt;section end=&quot;message&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 19:45, 11 май 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox3&amp;oldid=25009633 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Selection of the U4C Building Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The next stage in the Universal Code of Conduct process is establishing a Building Committee to create the charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). The Building Committee has been selected. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read about the members and the work ahead on Meta-wiki]].&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Project|UCoC Project Team]], 04:20, 27 май 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25018085 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Announcing the new Elections Committee members&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello there, 

We are glad to announce [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/4TALOUFPAP2VDBR27GKRVOP7IGQYU3DB/|the new members and advisors of the Elections Committee]]. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections_committee|Elections Committee]] assists with the design and implementation of the process to select Community- and Affiliate-Selected trustees for the Wikimedia Foundation Board of Trustees. After an open nomination process, the strongest candidates spoke with the Board and four candidates were asked to join the Elections Committee. Four other candidates were asked to participate as advisors. 

Thank you to all the community members who submitted their names for consideration. We look forward to working with the Elections Committee in the near future.

On behalf of the Wikimedia Foundation Board of Trustees,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:00, 28 июни 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25018085 --&gt;

== MinT Machine Translation added to your Wikipedia ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}}!
 
Apologies as this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language.

The WMF Language team has added another machine translation (MT) system for [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation Content Translation] in your Wikipedia called MinT; you can use [https://www.mediawiki.org/wiki/Content_translation/Machine_Translation/MinT MinT machine translation] when translating Wikipedia articles using the Content and Section Translation tool.
 
The WMF Language team provides the MinT service. It is hosted in the Wikimedia Foundation Infrastructure with [https://en.wikipedia.org/wiki/Neural_machine_translation neural machine translation] models that other organizations have released with an open-source license. MinT integrates translation based on [https://ai.facebook.com/research/no-language-left-behind/ NLLB-200], [https://opus.nlpl.eu/ OpusMT], [https://ai4bharat.iitm.ac.in/indic-trans2 IndicTrans2] and [https://github.com/Softcatala/nmt-models Softcatalà].  This MT is set as optional in your Wikipedia. Still, you can choose not to use it by selecting &quot;Start with empty paragraph&quot; from the &quot;Initial Translation&quot; dropdown menu.
 
Since MinT is hosted in the WMF Infrastructure and the models are open source, it adheres to Wikipedia's policies about attribution of rights, your privacy as a user and brand representation. You can find more information about the MinT machine translation and the models on [https://www.mediawiki.org/wiki/Content%20translation/Machine%20Translation/MinT this page].
 
Please note that the use of the MinT MT is not compulsory. However, we would want your community to:
*use it to improve the quality of the Machine Translation service
*[https://www.mediawiki.org/wiki/Talk:Content_translation provide feedback] about its quality, and '''if you prefer the MinT machine translation as default in your Wikipedia'''.
 
We trust that introducing this MT is a good support to the Content Translation tool.
 
Thank you!
&lt;/div&gt;

[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|баҳс]]) 22:02, 4 июли 2023 (UTC) On behalf of the WMF Language team.
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_MinT_announcement_list_2&amp;oldid=25258883 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Review the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello all,

I am pleased to share the next step in the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] work. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) draft charter]] is now ready for your review. 

The [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Enforcement Guidelines]] require a [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4.5_U4C_Building_Committee|Building Committee]] form to draft a charter that outlines procedures and details for a global committee to be called the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4._UCoC_Coordinating_Committee_(U4C)|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Over the past few months, the U4C Building Committee worked together as a group to discuss and draft the U4C charter. The U4C Building Committee welcomes feedback about the draft charter now through 22 September 2023. After that date, the U4C Building Committee will revise the charter as needed and a community vote will open shortly afterward.

Join the conversation during the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee#Conversation hours|conversation hours]] or on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Meta-wiki]].

Best,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]], on behalf of the U4C Building Committee, 15:35, 28 августи 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25392152 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;== Opportunities open for the Affiliations Committee, Ombuds commission, and the Case Review Committee  ==&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;div style=&quot;margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;&quot;&gt;
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']]

''&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/span&gt;''&lt;/div&gt;

Hi everyone! The [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]] (AffCom), [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission]] (OC), and the [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee|Case Review Committee]] (CRC) are looking for new members. These volunteer groups provide important structural and oversight support for the community and movement. People are encouraged to nominate themselves or encourage others they feel would contribute to these groups to apply. There is more information about the roles of the groups, the skills needed, and the opportunity to apply on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments|'''Meta-wiki page''']]. 

On behalf of the Committee Support team,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
~ [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:41, 9 октябри 2023 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25570445 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Review and comment on the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Dear all, 

Please review and comment on the Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package from now until 29 October 2023. The selection rules package was based on older versions by the Elections Committee and will be used in the 2024 Board of Trustees selection. Providing your comments now will help them provide a smoother, better Board selection process. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|More on the Meta-wiki page]].

Best,

Katie Chan &lt;br&gt;
Chair of the Elections Committee&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

01:13, 17 октябри 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25570445 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Coming soon: Reference Previews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;ReferencePreviewsDefault&quot;/&gt;
[[File:Example_of_a_Reference_Preview.png|right|300px]]
A new feature is coming to your wiki soon: Reference Previews are popups for references. Such popups have existed on wikis as local gadgets for many years.  Now there is a central solution, available on all wikis, and consistent with the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]].

Reference Previews will be visible to everyone, including readers. If you don’t want to see them, [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|you can opt out]]. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews unless you disable the gadget.

Reference Previews have been a beta feature on many wikis since 2019, and a default feature on some since 2021. Deployment is planned for November 22. 

* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Help page]] 
* [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Project page with more information (in English)]]. 
* Feedback is welcome [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|on this talk page]]. 
-- For [[m:WMDE Technical Wishes|Wikimedia Deutschland’s Technical Wishes]] team,
&lt;section end=&quot;ReferencePreviewsDefault&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]], 13:11, 15 ноябри 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25866958 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;(New) Feature on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]]: Adding geopoints via QID&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Body&quot;/&gt;Since September 2022, it is possible to create geopoints using a QID. Many wiki contributors have asked for this feature, but it is not being used much. Therefore, we would like to remind you about it. More information can be found on the [[M:WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|project page]]. If you have any comments, please let us know on the [[M:Talk:WMDE Technical Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|talk page]]. – Best regards, the team of Technical Wishes at Wikimedia Deutschland
&lt;section end=&quot;Body&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[M:User:Thereza Mengs (WMDE)|Thereza Mengs (WMDE)]] 12:31, 13 Декабри 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25955829 --&gt;

== Reusing references: Can we look over your shoulder? ==

''Apologies for writing in English.''

The Technical Wishes team at Wikimedia Deutschland is planning to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. For our research, we are looking for wiki contributors willing to show us how they are interacting with references.

* The format will be a 1-hour video call, where you would share your screen. [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ More information here].
* Interviews can be conducted in English, German or Dutch.
* [[mw:WMDE_Engineering/Participate_in_UX_Activities#Compensation|Compensation is available]].
* Sessions will be held in January and February.
* [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ Sign up here if you are interested.]
* Please note that we probably won’t be able to have sessions with everyone who is interested. Our UX researcher will try to create a good balance of wiki contributors, e.g. in terms of wiki experience, tech experience, editing preferences, gender, disability and more. If you’re a fit, she will reach out to you to schedule an appointment.

We’re looking forward to seeing you, [[m:User:Thereza Mengs (WMDE)| Thereza Mengs (WMDE)]]
&lt;!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25956752 --&gt;

== Do you use Wikidata in Wikimedia sibling projects? Tell us about your experiences ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.''

Hello, the '''[[m:WD4WMP|Wikidata for Wikimedia Projects]]''' team at Wikimedia Deutschland would like to hear about your experiences using Wikidata in the sibling projects. If you are interested in sharing your opinion and insights, please consider signing up for an interview with us in this '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-for-Wikimedia-Interviews Registration form]'''.&lt;br&gt; 
''Currently, we are only able to conduct interviews in English.''

The front page of the form has more details about what the conversation will be like, including how we would '''compensate''' you for your time.

For more information, visit our ''[[m:WD4WMP/AddIssue|project issue page]]'' where you can also share your experiences in written form, without an interview.&lt;br&gt;We look forward to speaking with you, [[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[m:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) 08:53, 5 January 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WD4WMP/ScreenerInvite2&amp;oldid=26055343 --&gt;

== Feminism and Folklore 2024 ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;center&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/center&gt;

Dear Wiki Community,

You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
 
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles.
 
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a campaign on '''CampWiz''' tool.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta project page]].

This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools''']

Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2024|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
 
We look forward to your immense coordination.
 
Thank you and Best wishes,

'''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024 International Team]]'''

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 07:26, 18 Январ 2024 (UTC)

== Wiki Loves Folklore is back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]

Dear Wiki Community,
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore 2024]]''' an international photography contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March.

You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wlf_2024 submitting] them in this commons contest.

You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.

Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2024|project Talk page]] if you need any assistance. 

'''Kind regards,'''

'''Wiki loves Folklore International Team'''

-- [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 07:26, 18 Январ 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=23942484 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello all,

I am reaching out to you today to announce that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) Charter is now open. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]] now through '''2 February 2024'''. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C Charter]] is on Meta-wiki with translations available. 

Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:08, 19 Январ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25853527 --&gt;

== A new feature for previewing references on your wiki ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:Page Previews and Reference Previews.png|alt=Montage of two screenshots, one showing the Reference Previews feature, and one showing the Page Previews feature|right|350x350px]]
''Apologies for writing in English. If you can translate this message, that would be much appreciated.''

Hi. As announced some weeks ago &lt;sup&gt;[&lt;nowiki/&gt;[[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CNPRQE2IG5ZNAVAOHBMF4AXXRLGJE6UT/|1]]] [&lt;nowiki/&gt;[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|2]]]&lt;/sup&gt;, Wikimedia Deutschland’s [[m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team introduced [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] to many wikis, including this one. This feature shows popups for references in the article text.  

While this new feature is already usable on your wiki, most people here are not seeing it yet because your wiki has set [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Relation to gadgets|a gadget as the default]] for previewing references. We plan to remove the default flag from the gadget on your wiki soon. This means: 

* The new default for reference popups on your wiki will be Reference Previews. 
* However, if you want to keep using the gadget, you can still enable it in [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|your personal settings]].
The benefit of having Reference Previews as the default is that the user experience will be consistent across wikis and with the [[mw:Special:MyLanguage/Page_Previews|Page Previews feature]], and that the software will be easier to maintain overall. 

This change is planned for February 14. If you have concerns about this change, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|please let us know on this talk page]] by February 12. – Kind regards, [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]], 09:30, 23 Январ 2024 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johanna_Strodt_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=26116190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Last days to vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello all,

I am reaching out to you today to remind you that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) charter will close on '''2 February 2024'''. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]]. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C charter]] is on Meta-wiki with translations available. 

Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 17:00, 31 Январ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25853527 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the results of the UCoC Coordinating Committee Charter ratification vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

Thank you everyone for following the progress of the Universal Code of Conduct. I am writing to you today to announce the outcome of the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|ratification vote]] on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter]]. 1746 contributors voted in this ratification vote with 1249 voters supporting the Charter and 420 voters not. The ratification vote process allowed for voters to provide comments about the Charter. 

A report of voting statistics and a summary of voter comments will be published on Meta-wiki in the coming weeks.

Please look forward to hearing about the next steps soon.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:24, 12 феврали 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26160150 --&gt;

== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024: We are back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:UCDM 2024 general.jpg|180px|right]]
{{int:please-translate}}

Hello, dear Wikipedians!&lt;br/&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the forth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from 1st until 31st March 2024. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive prizes.&lt;br/&gt;

We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/UCDM 2024|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[:m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]])
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=26166467 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Report of the U4C Charter ratification and U4C Call for Candidates now available&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

I am writing to you today with two important pieces of information. First, the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Vote results|report of the comments from the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter ratification]] is now available. Secondly, the call for candidates for the U4C is open now through April 1, 2024.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members are invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Per the charter, there are 16 seats on the U4C: eight community-at-large seats and eight regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 16:25, 5 марти 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26276337 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Wikimedia Foundation Board of Trustees 2024 Selection&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
: ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
: ''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Dear all,

This year, the term of 4 (four) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Elections Committee]] will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Board Governance Committee created a Board Selection Working Group from Trustees who cannot be candidates in the 2024 community- and affiliate-selected trustee selection process composed of Dariusz Jemielniak, Nataliia Tymkiv, Esra'a Al Shafei, Kathy Collins, and Shani Evenstein Sigalov [3]. The group is tasked with providing Board oversight for the 2024 trustee selection process, and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. 

Here are the key planned dates:

*  May 2024: Call for candidates and call for questions
*  June 2024: Affiliates vote to shortlist 12 candidates (no shortlisting if 15 or less candidates apply) [5]
*  June-August 2024: Campaign period
*  End of August / beginning of September 2024: Two-week community voting period
*  October–November 2024: Background check of selected candidates
*  Board's Meeting in December 2024: New trustees seated

Learn more about the 2024 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|this Meta-wiki page]], and make your plan.

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2024 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Election Volunteers|Meta-wiki page]].

Best regards,

[[m:Special:MyLanguage/User:Pundit|Dariusz Jemielniak]] (Governance Committee Chair, Board Selection Working Group)

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Results#Elected

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Minutes:2023-08-15#Governance_Committee

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] Even though the ideal number is 12 candidates for 4 open seats, the shortlisting process will be triggered if there are more than 15 candidates because the 1-3 candidates that are removed might feel ostracized and it would be a lot of work for affiliates to carry out the shortlisting process to only eliminate 1-3 candidates from the candidate list.&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]]19:57, 12 марти 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26349432 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to select members of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through May 9, 2024. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 20:20, 25 апрели 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Sign up for the language community meeting on May 31st, 16:00 UTC&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;Hello all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks - May 31st at 16:00 UTC. If you're interested, you can [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Wikimedia_Language_engineering/Community_meetings#31_May_2024 sign up on this wiki page].

This is a participant-driven meeting, where we share language-specific updates related to various projects, collectively discuss technical issues related to language wikis, and work together to find possible solutions. For example, in the last meeting, the topics included the machine translation service (MinT) and the languages and models it currently supports, localization efforts from the Kiwix team, and technical challenges with numerical sorting in files used on Bengali Wikisource.

Do you have any ideas for topics to share technical updates related to your project? Any problems that you would like to bring for discussion during the meeting? Do you need interpretation support from English to another language? Please reach out to me at ssethi(__AT__)wikimedia.org and [[etherpad:p/language-community-meeting-may-2024|add agenda items to the document here]].

We look forward to your participation!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:22, 14 май 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Feedback invited on Procedure for Sibling Project Lifecycle&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

[[File:Sibling Project Lifecycle Conversation 3.png|150px|right|link=:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle]]

Dear community members,

The [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee]] (CAC) of the [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] invites you to give feedback on a '''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|draft Procedure for Sibling Project Lifecycle]]'''. This draft Procedure outlines proposed steps and requirements for opening and closing Wikimedia Sibling Projects, and aims to ensure any newly approved projects are set up for success. This is separate from the procedures for opening or closing language versions of projects, which is handled by the [[:m:Special:MyLanguage/Language committee|Language Committee]] or [[m:Special:MyLanguage/Closing_projects_policy|closing projects policy]]. 

You can find the details on [[:m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle#Review|this page]], as well as the ways to give your feedback from today until the end of the day on '''June 23, 2024''', anywhere on Earth. 

You can also share information about this with the interested project communities you work with or support, and you can also help us translate the procedure into more languages, so people can join the discussions in their own language.

On behalf of the CAC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:26, 22 май 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the first Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello,

The scrutineers have finished reviewing the vote results. We are following up with the results of the first [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) election]]. 

We are pleased to announce the following individuals as regional members of the U4C, who will fulfill a two-year term:

* North America (USA and Canada)
** –
* Northern and Western Europe
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ghilt|Ghilt]]
* Latin America and Caribbean
** –
* Central and East Europe (CEE)
** —
* Sub-Saharan Africa
** –
* Middle East and North Africa
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ibrahim.ID|Ibrahim.ID]]
* East, South East Asia and Pacific (ESEAP)
** [[m:Special:MyLanguage/User:0xDeadbeef|0xDeadbeef]]
* South Asia
** –

The following individuals are elected to be community-at-large members of the U4C, fulfilling a one-year term:

* [[m:Special:MyLanguage/User:Barkeep49|Barkeep49]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Superpes15|Superpes15]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Civvì|Civvì]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Luke081515|Luke081515]]
* –
* –
* –
* –

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. Follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:15, 3 июни 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The final text of the Wikimedia Movement Charter is now on Meta&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hi everyone,

The final text of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] is now up on Meta in more than 20 languages for your reading.

'''What is the Wikimedia Movement Charter?'''

The Wikimedia Movement Charter is a proposed document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

'''Join the Wikimedia Movement Charter “Launch Party”'''

Join the [[m:Special:MyLanguage/Event:Movement Charter Launch Party|“Launch Party”]] on '''June 20, 2024''' at '''14.00-15.00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1718892000 your local time]). During this call, we will celebrate the release of the final Charter and present the content of the Charter. Join and learn about the Charter before casting your vote.

'''Movement Charter ratification vote'''

Voting will commence on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC.''' You can read more about the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voting process, eligibility criteria, and other details]] on Meta.

If you have any questions, please leave a comment on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter|Meta talk page]] or email the MCDC at [mailto:mcdc@wikimedia.org mcdc@wikimedia.org].

On behalf of the MCDC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:45, 11 июни 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is now open – cast your vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

The voting to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|'''Wikimedia Movement Charter''']] is now open. The Wikimedia Movement Charter is a document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

The final version of the Wikimedia Movement Charter is [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|available on Meta in different languages]] and attached [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikimedia_Movement_Charter_(June_2024).pdf here in PDF format] for your reading.

Voting commenced on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC'''. Please read more on the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voter information and eligibility details]].

After reading the Charter, please [[Special:SecurePoll/vote/398|'''vote here''']] and share this note further.

If you have any questions about the ratification vote, please contact the Charter Electoral Commission at [mailto:cec@wikimedia.org '''cec@wikimedia.org'''].

On behalf of the CEC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 10:52, 25 июни 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is ending soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

This is a kind reminder that the voting period to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] will be closed on '''July 9, 2024''', at '''23:59 UTC'''.

If you have not voted yet, please vote [[m:Special:SecurePoll/vote/398|on SecurePoll]]. 

On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|Charter Electoral Commission]],&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 03:46, 8 июли 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;U4C Special Election - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

A special election has been called to fill additional vacancies on the U4C. The call for candidates phase is open from now through July 19, 2024.

The [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the [[:foundation:Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct|UCoC]]. Community members are invited to submit their applications in the special election for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please review the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Charter]].

In this special election, according to [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#2. Elections and Terms|chapter 2 of the U4C charter]], there are 9 seats available on the U4C: '''four''' community-at-large seats and '''five''' regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#5. Glossary|No more than two members of the U4C can be elected from the same home wiki]]. Therefore, candidates must not have English Wikipedia, German Wikipedia, or Italian Wikipedia as their home wiki.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Meta-wiki]].

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:03, 10 июли 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimedia Movement Charter ratification voting results&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

After carefully tallying both individual and affiliate votes, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting#Electoral Commission|Charter Electoral Commission]] is pleased to announce the final results of the Wikimedia Movement Charter voting.  

As [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter#Thank you for your participation in the Movement Charter ratification vote!|communicated]] by the Charter Electoral Commission, we reached the quorum for both Affiliate and individual votes by the time the vote closed on '''July 9, 23:59 UTC'''. We thank all 2,451 individuals and 129 Affiliate representatives who voted in the ratification process. Your votes and comments are invaluable for the future steps in Movement Strategy.

The final results of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] ratification voting held between 25 June and 9 July 2024 are as follows: 

'''Individual vote:'''

Out of 2,451 individuals who voted as of July 9 23:59 (UTC), 2,446 have been accepted as valid votes. Among these, '''1,710''' voted “yes”; '''623''' voted “no”; and '''113''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 73.30% voted to approve the Charter (1710/2333), while 26.70% voted to reject the Charter (623/2333).

'''Affiliates vote:'''

Out of 129 Affiliates designated voters who voted as of July 9 23:59 (UTC), 129 votes are confirmed as valid votes. Among these, '''93''' voted “yes”; '''18''' voted “no”; and '''18''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 83.78% voted to approve the Charter (93/111), while 16.22% voted to reject the Charter (18/111).

'''Board of Trustees of the Wikimedia Foundation:'''

The Wikimedia Foundation Board of Trustees voted '''not to ratify''' the proposed Charter during their special Board meeting on July 8, 2024. The Chair of the Wikimedia Foundation Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter|shared the result of the vote, the resolution, meeting minutes and proposed next steps]].  

With this, the Wikimedia Movement Charter in its current revision is '''not ratified'''.

We thank you for your participation in this important moment in our movement’s governance.

The Charter Electoral Commission,

[[m:User:Abhinav619|Abhinav619]], [[m:User:Borschts|Borschts]], [[m:User:Iwuala Lucy|Iwuala Lucy]], [[m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]], [[m:User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]]&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 17:52, 18 июли 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through '''August 10, 2024'''. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:48, 27 июли 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Reminder! Vote closing soon to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

The voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is closing soon. It is open through 10 August 2024. Read the information on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voting|the voting page on Meta-wiki to learn more about voting and voter eligibility]]. If you are eligible to vote and have not voted in this special election, it is important that you vote now.

'''Why should you vote?''' The U4C is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community input into the committee membership is critical to the success of the UCoC.

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 15:31, 6 августи 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]]
Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]].

'''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you:

* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. 
* [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand.

Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC)
&lt;section end=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=27309345 --&gt;

== Sign up for the language community meeting on August 30th, 15:00 UTC ==

Hi all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks—on August 30th at 15:00 UTC. If you're interested in joining, you can [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024 sign up on this wiki page].

This participant-driven meeting will focus on sharing language-specific updates related to various projects, discussing technical issues related to language wikis, and working together to find possible solutions. For example, in the last meeting, topics included the Language Converter, the state of language research, updates on the Incubator conversations, and technical challenges around external links not working with special characters on Bengali sites.

Do you have any ideas for topics to share technical updates or discuss challenges? Please add agenda items to the document [https://etherpad.wikimedia.org/p/language-community-meeting-aug-2024 here] and reach out to ssethi(__AT__)wikimedia.org. We look forward to your participation!

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 23:19, 22 августи 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Announcing the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/board-elections@lists.wikimedia.org/thread/OKCCN2CANIH2K7DXJOL2GPVDFWL27R7C/ Original message at wikimedia-l]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

The scrutineers have finished reviewing the vote and the [[m:Special:MyLanguage/Elections Committee|Elections Committee]] have certified the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Results|results]] for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election]].

I am pleased to announce the following individual as regional members of the U4C, who will fulfill a term until 15 June 2026:

* North America (USA and Canada)
** Ajraddatz

The following seats were not filled during this special election:

* Latin America and Caribbean
* Central and East Europe (CEE)
* Sub-Saharan Africa
* South Asia
* The four remaining Community-At-Large seats

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. You can follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-Wiki]].

On behalf of the U4C and the Elections Committee,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 14:06, 2 сентябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: Vote for the 2024 Board of Trustees!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board of Trustees election]] is now open. There are twelve (12) candidates running for four (4) seats on the Board.

Learn more about the candidates by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|reading their statements]] and their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates|answers to community questions]].

When you are ready, go to the [[Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]] voting page to vote. '''The vote is open from September 3rd at 00:00 UTC to September 17th at 23:59 UTC'''.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]].

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 12:14, 3 сентябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving. Find out where... ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;i&gt;Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.&lt;/i&gt;{{tracked|T66315}}

Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project.
The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''General''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''In Other Projects''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section.

We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the   [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2.
More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].&lt;br&gt;&lt;br&gt;We welcome your feedback and questions.&lt;br&gt; [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 18:57, 27 сентябри 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27524260 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Preliminary results of the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

Thank you to everyone who participated in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees election]]. Close to 6000 community members from more than 180 wiki projects have voted.

The following four candidates were the most voted:

# [[User:Kritzolina|Christel Steigenberger]]
# [[User:Nadzik|Maciej Artur Nadzikiewicz]]
# [[User:Victoria|Victoria Doronina]]
# [[User:Laurentius|Lorenzo Losa]]

While these candidates have been ranked through the vote, they still need to be appointed to the Board of Trustees. They need to pass a successful background check and meet the qualifications outlined in the Bylaws. New trustees will be appointed at the next Board meeting in December 2024.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Results|Learn more about the results on Meta-Wiki.]]

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group

&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]] 08:26, 14 октябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations_Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on 16 October 2024. Applications for the Affiliations Committee close on 18 November 2024, and applications for the Ombuds commission and the Case Review Committee close on 2 December 2024. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email [mailto:cst@wikimedia.org cst@wikimedia.org] with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:08, 16 октябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27601062 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving, finally. ==

Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 11:29, 22 октябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27535421 --&gt;

== Sign up for the language community meeting on November 29th, 16:00 UTC ==

Hello everyone,

The next language community meeting is coming up next week, on November 29th, at 16:00 UTC (Zonestamp! For your timezone &lt;https://zonestamp.toolforge.org/1732896000&gt;). If you're interested in joining, you can sign up on this wiki page: &lt;https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#29_November_2024&gt;.

This participant-driven meeting will be organized by the Wikimedia Foundation’s Language Product Localization team and the Language Diversity Hub. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Moore Wikipedia, and the language support track at Wiki Indaba. We will also have members from the Wayuunaiki community joining us to share their experiences with the Incubator and as a new community within our movement. This meeting will have a Spanish interpretation.

Looking forward to seeing you at the language community meeting! Cheers, [[User:SSethi (WMF)|Srishti]] 19:54, 21 ноябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;
==Proposal to enable the &quot;Contribute&quot; entry point in Tajik Wikipedia==
{{Int:Hello}} Tajik Wikipedians,

Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called &quot;Contribute&quot; to your Wikipedia.

The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia.

Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Tajik Wikipedia.

'''Who can access it'''

Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the &quot;Contribute&quot; icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to &quot;view contributions&quot; is also available to access the list of your contributions.

[[File:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]]                             [[File:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]]

For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the &quot;Contributions&quot; option unless they change it to the &quot;Contribute&quot; manually.

This feature is available in four Wikipedia (Albanian, Malayalam, Mongolian, and Tagalog). We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the &quot;Contributions&quot; entry point as default.          

We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th December 2024.

We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the &quot;Contribute&quot; entry point in your Wikipedia.

We look forward to your response soon.

Thank you!

On behalf of the WMF Language and Product Localization team. [[Корбар:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Баҳси корбар:UOzurumba (WMF)|баҳс]]) 04:28, 28 ноябри 2024 (UTC)

== Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

{{int:Hello}} Wikipedians,

Apologies, as this message is not written in your native language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia by February 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations!

The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody!

For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month.

If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: &lt;code&gt;Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org&lt;/code&gt; in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page.

Thank you!

On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]].
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 22:14, 21 Январ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_list_(February_2025)&amp;oldid=28153450 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 Январ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;

== Feminism and Folklore 2025 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;center&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/center&gt;

Dear Wiki Community,

You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
 
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles.
 
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a campaign on '''CampWiz''' tool.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]].

This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools''']

Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
 
We look forward to your immense coordination.
 
Thank you and Best wishes,

'''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]'''

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 02:36, 29 Январ 2025 (UTC)

== Wiki Loves Folklore is back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]

Dear Wiki Community,
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March.

You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest.

You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.

Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance. 

'''Kind regards,'''

'''Wiki loves Folklore International Team'''
--[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 02:36, 29 Январ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=26503019 --&gt;

== Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. 

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:49, 3 феврали 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28198931 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt; Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone!
[[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]]
We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''.

This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba.

'''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''.

Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language &amp; Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]].

We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 08:29, 22 феврали 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28217779 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 марти 2025 (UTC)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28307738 --&gt;

== An improved dashboard for the Content Translation tool ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{Int:hello}} Wikipedians,

Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device.

With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below.
[[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the &quot;For you&quot; and &quot;...More&quot; buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups (&quot;Create new pages&quot; and &quot;Expand with new sections&quot;)-one for each activity.]]
[[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]]
We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''.
Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. 

Thank you!

On behalf of the Language and Product Localization team.
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 02:56, 13 марти 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&amp;oldid=28382282 --&gt;

== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.

Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. 

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 апрели 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:UCDM 2025 general.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}

Hello, dear Wikipedians!&lt;br/&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! 

The most active contesters will receive prizes.

If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.
&lt;br/&gt;

We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]])
&lt;/div&gt;

16:11, 16 апрели 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Hide on Rosé@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines (&quot;UCoC EG&quot;) and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:35, 17 апрели 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Sub-referencing: User testing ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]]
&lt;small&gt;''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''&lt;/small&gt;

Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further:

#'''Try it out and share your feedback'''
#:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. 
#'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs'''
#:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''.

We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well.

Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! &lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])&lt;/bdi&gt; 15:04, 28 апрели 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=28628657 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 апрели 2025 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].

You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.

If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, &lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|баҳс]])&lt;/bdi&gt; 22:07, 15 май 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''

Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. 

We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 15:27, 22 май 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28768453 --&gt;
:Taken into account by the community [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:38, 23 май 2025 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection &amp; Call for Questions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].

Here are the key planned dates:

* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated

Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].

'''Call for Questions'''

In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]

Thank you!

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ

[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates

Best regards,

Victoria Doronina

Board Liaison to the Elections Committee

Governance Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 03:08, 28 май 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;  Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone,  

''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''

The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''.

This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.

The three main features of this extension are:

* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
*  '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
*  '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.

'''Note''': The extension comes with a new user right called '''&quot;Event Organizer&quot;''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.

The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])

If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.

Thank you! &lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|баҳс]]) 16:47, 29 май 2025 (UTC)&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&amp;oldid=28803829 --&gt;

== Vote now in the 2025 U4C Election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}

Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:01, 13 июни 2025 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28848819 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;
Hello all,

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.

This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]

Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;
Chair of the Elections Committee

On behalf of the Elections Committee and Governance Committee

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.

[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 17:44, 17 июни 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28866958 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Dear Wikimedia Community,

The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]]  of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].

A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.

Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.

Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.

Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.

Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.

=== Wikispore ===

The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.

After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. 

We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.

As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.

Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.

=== Wikinews ===

We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.

Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf &lt;nowiki&gt;[1]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 &lt;nowiki&gt;[2]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[3]&lt;/nowiki&gt;] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.

While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews &lt;nowiki&gt;[4]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[5]&lt;/nowiki&gt;, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? &lt;nowiki&gt;[6]&lt;/nowiki&gt;].

[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.

Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.

SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.

'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.

=== Feedback and next steps ===

We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.

I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. 
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:57, 27 июни 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&amp;oldid=28911188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 21:36, 26 августи 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].

Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].

When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].

'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Chair, Elections Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 04:48, 9 октябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 октябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:13, 30 октябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 ноябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 13:21, 18 Январ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 19 Январ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:User:CAnanian (WMF)|C. Scott Ananian]] (Parsoid technical lead)&lt;/bdi&gt; 16:48, 18 апрели 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:CAnanian (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-04-20_Wikipedias&amp;oldid=30424286 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 00:58, 26 апрели 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 май 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;</text>
      <sha1>5gmersdkix6lfp02ide67k0jd8av5xj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маҳмуди Торобӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>213539</id>
    <revision>
      <id>1474043</id>
      <parentid>1430925</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T13:26:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31612-07</username>
        <id>131075</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */</comment>
      <origin>1474043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3798" sha1="j30mzgxnk6a0d954l0cd72m8iwnx9d1" xml:space="preserve">{{Шахс
 |ном                  = Маҳмуди Торобӣ
 |номи аслӣ            = {{lang-fa|محمود تاربی}}
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |тасвир               =
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = Муҷасамаи Маҳмуди Торобӣ дар Душанбе
 |санаи таваллуд       = 
 |зодгоҳ               = 
 |шаҳрвандӣ            = 
 |табаият              = 
 |санаи марг           = 
 |маҳалли марг         = 
 |падар                = 
 |модар                = 
 |ҳамсар               = 
 |завҷа                = 
 |фарзандон            = 
 |навъи фаъолият       = 
 |мукофоту ҷоизаҳо     = 
 |соядаст              = 
 |сайт                 = 
 |викианбор            = 
}}

'''Маҳмуди Торобӣ''' ({{lang-fa|محمود تارابی}}; {{ВД-Дебоча}}) — раҳбари шӯриши мардумии форс-тоҷик бар зидди ҳокимони муғул дар [[Мовароуннаҳр]] (1238).

== Зиндагинома ==
Маҳмуди Торобӣ аз оилаи ҳунарманд буда, ғалберсозӣ мекард. Аз номи зодгоҳаш ӯро Торобӣ номидаанд. Маҳмуди Торобӣ аз хоҳараш касби табибиро низ омӯхта бисёр одамонро табобат намудааст ва дар байни мардум обрӯю эътибори зиёде пайдо кардааст. Ӯ дар Тороб ва гирду атрофи он бо хашму ғазаб баромад карда, халқро ба муборизаи зидди метилогӣ ром ва тарафдорони онҳо даъват мекард. Ҳукуматдорони Бухоро аз путтҳои Маҳмуди Торобӣ тарсида, борҳо ба куштани ӯ кӯшиш кардаанд. Вале Маҳмуди Торобӣ ҳар дафъа аз ниятҳои ғаразноки душманонаш пай бурда, ҷон ба саломат мебурд. Ниҳоят бо сардории ӯ бар зидди зулму истибдоди истилогарони муғул ва феодалони маҳаллӣ шӯриши халқ cap зад, ки он дар таърих бо номи Шӯриши Маҳмуди Торобӣ машҳур аст.

Муаррихони асрҳои миёна, ки асарҳои худро аз нуқтаи назари намояндагони синфҳои доро таълиф мекарданд, ин шӯриш ва алалхусус шахсияти худи Маҳмуди Торобӣро бо кинаву адоват ба қалам додаанд. Мас., Чунин навиштааст, ки Маҳмуди Торобӣ худ ода­ми девонатабиат буда, ба вай фақат одамони пастфитрат пайравӣ мекар­данд. Вале дар асл Маҳмуди Торобӣ муборизи собитқадам ва соҳибтадбири роҳи озодии аҳли меҳнат буд. Аз ин ҷост, ки Маҳмуди Торобӣ дар таърихи халқи тоҷик ва диг. халқҳои Осиёи Миёна мақо­ми барҷаста дорад. 

== Нигаред низ ==
* [[Шӯриши Маҳмуди Торобӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
Бойматов Л. Д. Маҳмуди Торобӣ. Ирфон. 1992. ва китобхои дигари у https://independent.academia.edu/LukhmonBoymatov

== Адабиёт ==
* {{ЭСТ|Маҳмуди Торобӣ|4|муаллиф= }}</text>
      <sha1>j30mzgxnk6a0d954l0cd72m8iwnx9d1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474044</id>
      <parentid>1474043</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T13:28:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31612-07</username>
        <id>131075</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */</comment>
      <origin>1474044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3837" sha1="3epxftsy54fnlts99arlww0w5ikwmpg" xml:space="preserve">{{Шахс
 |ном                  = Маҳмуди Торобӣ
 |номи аслӣ            = {{lang-fa|محمود تاربی}}
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |тасвир               =
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = Муҷасамаи Маҳмуди Торобӣ дар Душанбе
 |санаи таваллуд       = 
 |зодгоҳ               = 
 |шаҳрвандӣ            = 
 |табаият              = 
 |санаи марг           = 
 |маҳалли марг         = 
 |падар                = 
 |модар                = 
 |ҳамсар               = 
 |завҷа                = 
 |фарзандон            = 
 |навъи фаъолият       = 
 |мукофоту ҷоизаҳо     = 
 |соядаст              = 
 |сайт                 = 
 |викианбор            = 
}}

'''Маҳмуди Торобӣ''' ({{lang-fa|محمود تارابی}}; {{ВД-Дебоча}}) — раҳбари шӯриши мардумии форс-тоҷик бар зидди ҳокимони муғул дар [[Мовароуннаҳр]] (1238).

== Зиндагинома ==
Маҳмуди Торобӣ аз оилаи ҳунарманд буда, ғалберсозӣ мекард. Аз номи зодгоҳаш ӯро Торобӣ номидаанд. Маҳмуди Торобӣ аз хоҳараш касби табибиро низ омӯхта бисёр одамонро табобат намудааст ва дар байни мардум обрӯю эътибори зиёде пайдо кардааст. Ӯ дар Тороб ва гирду атрофи он бо хашму ғазаб баромад карда, халқро ба муборизаи зидди метилогӣ ром ва тарафдорони онҳо даъват мекард. Ҳукуматдорони Бухоро аз путтҳои Маҳмуди Торобӣ тарсида, борҳо ба куштани ӯ кӯшиш кардаанд. Вале Маҳмуди Торобӣ ҳар дафъа аз ниятҳои ғаразноки душманонаш пай бурда, ҷон ба саломат мебурд. Ниҳоят бо сардории ӯ бар зидди зулму истибдоди истилогарони муғул ва феодалони маҳаллӣ шӯриши халқ cap зад, ки он дар таърих бо номи Шӯриши Маҳмуди Торобӣ машҳур аст.

Муаррихони асрҳои миёна, ки асарҳои худро аз нуқтаи назари намояндагони синфҳои доро таълиф мекарданд, ин шӯриш ва алалхусус шахсияти худи Маҳмуди Торобӣро бо кинаву адоват ба қалам додаанд. Мас., Чунин навиштааст, ки Маҳмуди Торобӣ худ ода­ми девонатабиат буда, ба вай фақат одамони пастфитрат пайравӣ мекар­данд. Вале дар асл Маҳмуди Торобӣ муборизи собитқадам ва соҳибтадбири роҳи озодии аҳли меҳнат буд. Аз ин ҷост, ки Маҳмуди Торобӣ дар таърихи халқи тоҷик ва диг. халқҳои Осиёи Миёна мақо­ми барҷаста дорад. 

== Нигаред низ ==
* [[Шӯриши Маҳмуди Торобӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
Бойматов Л.Д. Шӯриши Маҳмуди Торобӣ. &quot;Ирфон&quot;. 1992. ва китобҳои дигари ӯ  дар сомонаи : https://independent.academia.edu/LukhmonBoymatov

== Адабиёт ==
* {{ЭСТ|Маҳмуди Торобӣ|4|муаллиф= }}</text>
      <sha1>3epxftsy54fnlts99arlww0w5ikwmpg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Искандаршоҳ Раҳматуллоев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>306846</id>
    <revision>
      <id>1474074</id>
      <parentid>1342309</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T10:41:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6425" sha1="l0leroldxt5gcuu2v69teg3n6r0muwk" xml:space="preserve">{{Варзишгар
 |ном                   = Искандаршоҳ Раҳматуллоев
 |тасвир                = Искандаршоҳ Раҳматуллоев.jpg
 |бар                   = 
 |тавсифи тасвир        = 
 |ҷинс                  = 
 |номи пурра            = 
 |номи аслӣ             = 
 |ном ҳангоми таваллуд  = 
 |лақабҳо               = 
 |лақаб                 = 
 |шаҳрвандӣ             = {{USSR}}&lt;br&gt;{{TJK}}
 |тахассус              = [[кӯштӣ]], куштии миллӣ
 |бошгоҳ                = 
 |таърихи таваллуд      = 05.11.1919
 |зодгоҳ                = [[Равнов]], {{зодгоҳ|Қалъаи Хумб|ноҳияи Дарвоз}}
 |таърихи даргузашт     = 14.06.1993
 |маҳалли даргузашт     = {{МаҳаллиДаргузашт|Кӯлоб|шаҳри Кӯлоб}}, [[Тоҷикистон]]
 |солҳои маснад         = 
 |тарафи корӣ           = 
 |мураббӣ               = 
 |қад                   = 
 |вазн                  = 
 |унвон                 = 
 |медалҳо               = 
}}
'''Искандаршоҳ Раҳматуллоев''' ([[5 ноябр]]и [[1919]], деҳаи [[Равнов]], [[ноҳияи Қалъаи Хумб]] — [[14 июн]]и [[1993]], [[Кӯлоб]]) — куштигири тоҷик, муаллифи «ҳалуки искандарӣ». Устоди варзиши ҶШС Тоҷикистон (1970), Мураббии хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1976).

== Зиндагинома ==
Искандаршоҳ дар торихи 5 ноябри 1919 дар деҳаи Равнови ноҳияи Қалъаи Хумб дар хонаводаи деҳқон ба дунё омадааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://javonon.tj/news/sport/asosguzori-aluki-iskandar/?month=06&amp;year=2024|title=АСОСГУЗОРИ ҲАЛУКИ ИСКАНДАРӢ|author=Яҳё Маҳмаднабиев|website=javonon.tj|date=2023-05-01|publisher=Ҷавонони Тоҷикистон|accessdate=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;. Ӯ аз синни 6-солагӣ зери назари устоди аввалинаш Давлат-паҳлавон ба машқу тамрин пардохта, баъдан худ ба дараҷаи устодӣ расид. 

Искандаршоҳ аз соли 1931 то соли 1951 дар деҳаи [[Шайхкамонӣ|Шайкамонии]] ноҳияи Шӯрообод ба деҳқонону боғдорӣ машғул буд ва дар тӯю маъракаҳои минтақаю водӣ майдондорӣ мекард. Аз соли 1951 ба шаҳри Кӯлоб кучида, узви дастаи яккачини куштигирони шаҳр ва баъдан узви мунтахаби ҶШС Тоҷикистон мешавад.

Ӯ ба ҷӯз куштигирӣ ҳунарҳои дигар аз кабили наққошию бинокорӣ ва навозандагӣ дар созҳои мухталифи миллиро низ ба худ касб карда буд.

== Ифтихорот ==

* Қаҳрамони Спартакиадаи Ҷумҳуриҳои Осиёи Миёна ва Қазоқистон (1951, 1952, 1957),
* Барандаи ду медали тилои мусобиқаҳои умумииттифоқӣ
* Қаҳрамони бисёркаратаи Тоҷикистон. 

Дар солҳои қабл рақобати паҳлавонон аз рӯи вазн сурат намегирифт, варзишкорон бо розигии тарафайн (новобаста аз вазн) ба майдон баромада, сабқат бо ҳам дасту панҷа нарм мекарданд. Раҳматуллоев, ки ҳамагӣ 65 кило вазн дошт, бо паҳлавонони 70, 80 ва то 100 кило аз ҷумҳурӣ ва кишварҳои Қазоқистону Ӯзбекистон, Қирғизистон ва ҷамоҳири Қафқоз куштӣ гирифта, ҳамеша дастболо мегардид.

Искандаршоҳ аз аввали соли 1960 сардовар ва мураббии тимҳои куштии миллии тоҷикӣ дар вилояти Кӯлоб ва устоди кафедраи тарбияи ҷисмонии Институти давлатии педагогии Кӯлоб таъйин шуда, дар ин росто хидмати беназирро анҷом додааст.

== Шогирдон ==
Ӯ ягона паҳлавон ва устоди варзишгарон аст, ки унвони «Устоди устодон»-ро ба дурустӣ соҳиб гардида буд. Устод Раҳматуллоев шогирдони зиёд, аз ҷумла нахустин қаҳрамони ҷаҳон [[Саидмӯъмин Раҳимов|Сайидӯъмин Раҳимов]] ва қаҳрамонҳои Ҷумҳуриии Тоҷикистон Мирзоватан Ҳасаналиев, Алӣ Хонов, Шеравлиё Мирзоавлиёев, А. Абдуллоев, С. Нуралиев, Бозор Қурбонов ва бисёр дигаронро тарбия кардааст.

== Ҳалуки искандарӣ ==
Искандаршоҳ Раҳматуллоев гунае аз ҳалукро кашф намуда, онро чунон моҳирона ва чолокона иҷро мекард, ки дар байни мардум ба «ҳалуки искандарӣ» маълуму машҳур аст&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2023-03-14|author=Мӯъмин Аҳмадӣ|date=2011-06-21|language=tg|work=Радиои Озодӣ|title=Таъсиси Фонди «Искандаршоҳ» дар Кӯлоб|url=https://www.ozodi.org/a/24241714.html}}&lt;/ref&gt;. 

== Унвону ҷоизаҳо ==

* Устоди варзиши ҶШС Тоҷикистон,
* Мураббии хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1976),

== Даргузашт ==
Искандаршоҳ Раҳматуллоев 14 июни соли 1993 дар синни 74-солагӣ дар шаҳри Кӯлоб даргузашт. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Варзишгарони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>l0leroldxt5gcuu2v69teg3n6r0muwk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вахшорд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>310039</id>
    <revision>
      <id>1474041</id>
      <parentid>1370099</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T13:19:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31612-07</username>
        <id>131075</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */</comment>
      <origin>1474041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1964" sha1="msii6d99n9nd382wblmxhtw2ysg6tzk" xml:space="preserve">{{Давлатмард
|номи аслӣ      = {{lang-peo|𐎢𐎺𐎧𐏁𐎫𐎼}}
}}
'''Вахшорд''', '''Вахшувадарва''' ({{lang-peo|𐎢𐎺𐎧𐏁𐎫𐎼}}, {{lang-grc|Όζυάρτης}}; {{ВД-Дебоча}}) — наҷибзода ва фармондори суғдӣ&lt;ref&gt;Ahmed, S. Z. (2004), ''Chaghatai: the Fabulous Cities and People of the Silk Road'', West Conshokoken: Infinity Publishing, p. 61.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Strachan, Edward and Roy Bolton (2008), ''Russia and Europe in the Nineteenth Century'', London: Sphinx Fine Art, p. 87, {{ISBN|978-1-907200-02-1}}.&lt;/ref&gt; ё бохтарӣ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/oxyartes|title=OXYARTES|website=Encyclopaedia Iranica|last1=Schmitt|first1=Rüdiger}}&lt;/ref&gt; дар замони [[Ҳахоманишӣ]], падари [[Рухшона]].

Ӯ дар диже кӯҳистонӣ дар Балх дар баробари ҳамлаи Искандари Мақдунӣ дифоъ кард, вале саранҷом Искандар дижро тасхир кард. Духтари ӯ Рӯшанак дар соли 327 то мелод бо Искандар издивоҷ кард. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
Бойматов Л.Д. РУХШОНА ШАҲБОНУИ НОКОМИ ТАЪРИХ. РУХШОНА - ШАҲБОНУИ НОКОМИ ТАЪРИХ - ROXANE, THE DEFEATED QUEEN OF HISTORY. GlobeEdit. 2026. 51 pages. (In Tajik) .
https://www.academia.edu/167769107/%D0%A0%D0%A3%D0%A5%D0%A8%D0%9E%D0%9D%D0%90_%D0%A8%D0%90%D2%B2%D0%91%D0%9E%D0%9D%D0%A3%D0%98_%D0%9D%D0%9E%D0%9A%D0%9E%D0%9C%D0%98_%D0%A2%D0%90%D0%AA%D0%A0%D0%98%D0%A5_%D0%A0%D0%A3%D0%A5%D0%A8%D0%9E%D0%9D%D0%90_%D0%A8%D0%90%D2%B2%D0%91%D0%9E%D0%9D%D0%A3%D0%98_%D0%9D%D0%9E%D0%9A%D0%9E%D0%9C%D0%98_%D0%A2%D0%90%D0%AA%D0%A0%D0%98%D0%A5_ROXANE_THE_DEFEATED_QUEEN_OF_HISTORY_GlobeEdit_2026_51_pages_In_Tajik_
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Мардуми Суғд]]
[[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]]</text>
      <sha1>msii6d99n9nd382wblmxhtw2ysg6tzk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рӯшанак</title>
    <ns>0</ns>
    <id>310046</id>
    <revision>
      <id>1474042</id>
      <parentid>1371080</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T13:23:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31612-07</username>
        <id>131075</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */</comment>
      <origin>1474042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1936" sha1="313f1ys82p4k48ps1wntzffqx5vi885" xml:space="preserve">{{Шахс}}
'''Рӯшанак''', '''Рухшона''' ({{lang-ae|Raoxšna}}; {{lang-grc|Ῥωξάνη}}; {{ВД-Дебоча}}) — шоҳдухти суғдӣ&lt;ref&gt;Ahmed, S. Z. (2004). Chaghatai: the Fabulous Cities and People of the Silk Road. West Conshokoken: Infinity Publishing. p. 61.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Strachan, Edward; Bolton, Roy (2008). Russia and Europe in the Nineteenth Century. London: Sphinx Fine Art. p. 87.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ramirez-Faria, Carlos (2007). Concise Encyclopedia of World History. New Delhi: Atlantic Publishers &amp; Distributors. p. 450&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Christopoulos, Lucas (August 2012).  Mair, Victor H.(ed.). «Hellenes and Romans in Ancient China (240 BC – 1398 AD)» (PDF). Sino-Platonic Papers. Chinese Academy of Social Sciences, University of Pennsylvania Department of East Asian Languages and Civilizations (230): 4.&lt;/ref&gt; ё бохтарӣ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Roxana|title=Roxana|author=Britanica|date=|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-04-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924140945/https://www.britannica.com/biography/Roxana|archivedate=2015-09-24}}{{oq|en|wife of Alexander the Great. The daughter of the Bactrian chief Oxyartes, she was captured and married by Alexander in 327, during his conquest of Asia.}}&lt;/ref&gt;, духтари [[Вахшорд]] ва ҳамсари [[Искандари Мақдунӣ]]. Пас аз шикасти [[Дориюши III]] ва тасхири Эрон дар соли 327 пеш аз мелод, Искандар бо ӯ издивоҷ кард.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
Бойматов Л. Д. РУХШОНА ШАҲБОНУИ НОКОМИ ТАЪРИХ. РУХШОНА - ШАҲБОНУИ НОКОМИ ТАЪРИХ - ROXANE, THE DEFEATED QUEEN OF HISTORY. GlobeEdit. 2026. 51 с. https://independent.academia.edu/LukhmonBoymatov
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Мардуми Суғд]]</text>
      <sha1>313f1ys82p4k48ps1wntzffqx5vi885</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Асадқул Бердиев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328210</id>
    <revision>
      <id>1474076</id>
      <parentid>1455440</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T11:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>ороиш, вироишоти сабкӣ</comment>
      <origin>1474076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10203" sha1="25rd1bse6lbcxfqi2nua313kyw6uye1" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном               = Асадқул Бердиев
 |номи аслӣ         = Бердиев Асадқул Эгамович
 |тасвир            = [[Акс:Asadqui Berdiev 20.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба]]
 |бар               = 
 |тавсифи тасвир    = 
 |таърихи таваллуд  =  {{birth date and age|1975|6|22|df=yes}}
 |зодгоҳ            = [[Мадм|деҳаи Мадм,]] [[ноҳияи Айнӣ]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 
 |маҳалли даргузашт = 
 |шаҳрвандӣ         = {{flag|Тоҷикистон}} 
 |фазои илмӣ        = кимиёи физикӣ; маводшиносӣ; металлургия
 |ҷойҳои кор        = Институти химия ба номи В. И. Никитин (АМИТ); [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]]; [[Донишгоҳи (Славянии) Русияву Тоҷикистон]]
 |дараҷаи илмӣ      = доктори илмҳои техникӣ (2019)
 |унвонҳои илмӣ     = [[Профессор|профессор (2023)]]
 |алма-матер        = [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон|Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М. Осимӣ]]
 |роҳбари илмӣ      = [[Изатулло Ғаниев]]
 |шогирдони маъруф  = Гулов С. С.; [[Ҳамзақул Ниёзов|Ниёзов Ҳ. Ҳ]].; Осими О.; Аминова Н. А.; Абдухолиқова П. Н.; Шарифзода Н. В.
 |маъруф ба         = тадқиқоти хӯлаҳои алюминий ва руҳ бо металлҳои нодирзаминӣ
 |ҷоизаҳо           = [[Ҷоизаи Исмоили Сомонӣ|Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ]] (2009); [[Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2020)]]
 |имзо              = 
 |бари имзо         = 
 |сайт              = https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php
 |викитека          = 
 |викианбор         = Asadqul Berdiev
}}
'''Асадқул Бердиев''' ''(Бердиев Асадқул Эгамович'' зодаи [[21 июн|21 июни]] [[Соли 1975|1975]], [[Мадм|деҳаи Мадми]], [[Ноҳияи Айнӣ|ноҳияи Айнии]] [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]) — олими тоҷик, доктори илмҳои техникӣ (2019), [[профессор]] (2023), мутахассиси соҳаи кимиёи физикӣ, маводшиносӣ ва металлургия.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php
 |title=Бердиев Асадкул Эгамович
 |website=Российско-Таджикский (Славянский) университет
 |language=ru
 |access-date=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
Асадқул Бердиев  21 июни соли 1975 дар деҳаи Мадми ноҳияи Айнии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар оилаи коргар ба дунё омадааст. Соли 1992 ба факултети кимиёи технологӣ ва металлургии [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С.Осимӣ|Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М. Осимӣ]] дохил шуда, онро соли 1997 бо ихтисоси муҳандис-химик хатм намудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php
 |title=Бердиев Асадкул Эгамович
 |website=Российско-Таджикский (Славянский) университет
 |language=ru
 |access-date=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;

Солҳои 1997—2002 дар Институти химия ба номи В. И. Никитин-и Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҳамчун лаборанти калон, ходими хурди илмӣ, ходими илмӣ ва ходими калони илмӣ фаъолият кардааст. Ҳамзамон солҳои 1997—2000 дар шуъбаи ғоибонаи аспирантураи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон таҳсил намуда, соли 2000 рисолаи номзадиро аз рӯи ихтисоси кимиёи физикӣ ҳимоя намудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://scispace.com/authors/a-e-berdiev-1mlkw0nwqd
 |title=A. E. Berdiev – Academic Profile
 |website=SciSpace
 |language=en
 |access-date=2026-02-06
 }}{{Пайванди мурда|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Фаъолияти омӯзгорӣ ==
Солҳои 2002—2012 дар [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] дар вазифаҳои ассистент ва муаллими калони кафедраи кимиёи биоорганикӣ ва физиколлоидӣ фаъолият намудааст.

Аз соли 2012 то имрӯз дар кафедраи химия ва биологияи [[Донишгоҳи (Славянии) Русияву Тоҷикистон]] дар вазифаҳои муаллими калон, дотсент, мудири кафедра ва профессор кор мекунад. Ҳамзамон дар Институти такмили ихтисоси омӯзгорон дар сохтори РТСУ аз фанни кимиёи умумӣ дарс медиҳад. Таҷрибаи омӯзгории ӯ зиёда аз 20 солро ташкил медиҳад.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php
 |title=Кафедра естественно-научных дисциплин
 |website=РТСУ
 |language=ru
 |access-date=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;

== Фаъолияти илмӣ ==
Соли 2000 рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Оксидшавии ферросилисияи синтетикӣ дар ҳарорати баланд ва хосиятҳои физикавию химиявии чуяни бо он коркардшуда» таҳти роҳбарии академик [[Изатулло Ғаниев|Ғаниев И. Н]]. ҳимоя намудааст.

Соли 2019 рисолаи докториро дар мавзӯи «Хосиятҳои физикавию химиявии хӯлаҳои алюминии тоза ва техникӣ бо металлҳои нодир, сурма ва элементҳои зергурӯҳи германий» дифоъ кардааст.&lt;ref&gt;{{Cite journal
 |last=Бердиев
 |first=А. Э.
 |author2=Ганиев, И. Н.
 |author3=Гулов, С. С.
 |title=Кинетика окисления сплава АК7М2+0,05%Sr, легированного германием
 |journal=Известия вузов. Цветная металлургия
 |year=2014
 |issue=4
 |pages=21–24
 |issn=0021-3438}}&lt;/ref&gt;

Самти асосии тадқиқоти илмии ӯ омӯзиши хосиятҳои физикавию химиявии хӯлаҳои алюминий ва руҳ бо элементҳои нодири заминӣ, сурма ва элементҳои зергурӯҳи [[германий]] мебошад. Натиҷаҳои тадқиқот дар соҳаҳои микроэлектроника, автомобилсозӣ, ҳавопаймосозӣ, сохтмон ва дигар бахшҳои саноат истифода шудаанд.

Ӯ узви Шӯрои диссертатсионии Институти химия ба номи В. И. Никитин буда, инчунин ҳамчун коршинос дар соҳаҳои металлургия ва кимиёи физикӣ дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон фаъолият мекунад.

== Осор ==
Асадқул Бердиев муаллифи беш аз 190 асару мақолаҳои илмӣ, аз ҷумла 4 монография, 11 китобу дастурҳои таълимӣ, зиёда аз 50 мақолаи илмӣ дар маҷаллаҳои тахассусӣ ва зиёда аз 11 патенти хурди Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.

== Ҷоизаҳо ==
* Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника (2009);
* Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2020).

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php Саҳифаи расмӣ дар РТСУ]
* [https://scispace.com/authors/a-e-berdiev-1mlkw0nwqd Профили илмӣ дар SciSpace]{{Пайванди мурда|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Сарчашмаҳо ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Бердиев, Асадқул Эгамович}}
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Кимиёшиносони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Профессорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Докторони илмҳои техникӣ]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1975]]
[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]
[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]</text>
      <sha1>25rd1bse6lbcxfqi2nua313kyw6uye1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зоеа</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330038</id>
    <revision>
      <id>1474070</id>
      <parentid>1473965</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T06:43:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1367" sha1="4u55243mt7nf2ds6idnwu5eg0dtjrbb" xml:space="preserve">[[Акс: Homarus gammarus zoea.jpg|thumb|Зоеа ''[[Европейский омар|Homarus gammarus]]''.]]
'''Зоеа'''  — кирминае, ки дар қабати об ба сар мебарад. Яке аз марҳилаҳои рушди [[Харчангшаклҳо|харчангшаклҳои]] даҳпо. 

== Тавсиф ==
Тани зоеа аз сар­сина ва шиками сербанд иборат аст. Аз пойҳои сар­синаӣ тан­ҳо пойҳои пеш ‒ пойҷоғҳо, аз пойҳои шикамӣ танҳо пой­ҳои қафо ‒ уроподаҳо (дар зоеаи [[харчанги баҳрӣ]] нест) инкишоф ёфтаанд; пойҳои дигар берушд буда, дар ҳолати ҷанинӣ қарор доранд. Чашмони зоеа нишаста мебошанд. Ба воситаи пойҷоғҳо шино мекунад. Зоеаи харчанги баҳрӣ сарсинаи курашакл (бо сихҳои дарози пешу тахтапушт ва ду сихи паҳлуӣ муҷаҳҳаз аст) ва шикамчаи борик дорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоеа|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҷонварон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҷонваршиносӣ]]</text>
      <sha1>4u55243mt7nf2ds6idnwu5eg0dtjrbb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иктишофи электрӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331386</id>
    <revision>
      <id>1474061</id>
      <parentid>1472397</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T05:01:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3019" sha1="sl599m5vriw4mlbstu2p15if3seu29b" xml:space="preserve">'''Иктишофи электрӣ''' —  усулҳои ҷустуҷӯ ва иктишофи сарватҳои зеризаминӣ, инчунин таҳқиқи сохти [[геологии Замин]] тавассути [[майдонҳои электрӣ]] ва [[электромагнитии]] пайдоишашон табиӣ ё сунъӣ.  

Дар Иктишофи электрӣ усулҳои ченкунӣ бо зонд ва таҳқиқи қабатҳо, усулҳои қутбноккунии табиӣ ва сунъӣ, усули барқа (заряд), радиоафканишот ва ғ. истифода мешаванд. Бузургии асоси ченшаванда дар Иктишофи электрӣ муқовимати хосси электрии ҷинсҳо (ки дар фосилаи аз 1 то 106 Ом•м воқеъ аст) мебошад. Ғайр аз ин тадохули [[Диэлектрик|диэлектрӣ]] ва магнитии муҳит, пазирандагии магнитӣ, фаъолнокии электрокимиёии табиӣ ва сунъии ҷинсҳоро муайян мекунанд. Барои чен кардани муқовиматҳо таҷҳизоти чорэлектродаро (бо ду электроди ғизогиранда ва [[Электрод|электроди]] иловагӣ), ки дар сатҳи Замин ҷойгиранд, истифода мекунанд. Умқи ченкунии мушаххасоти ҷинсҳои кӯҳӣ вобаста ба масъалаи гузошташуда гуногун мешавад: даҳҳо сантиметр ҳангоми таҳқиқ намудани [[хок]] ва объектҳои [[бостоншиносӣ]], метрҳо ва даҳҳо метр ҳангоми ҷустуҷӯи об, садҳо метр ҳангоми ҷустуҷӯи маъдан, километрҳо ҳангоми омӯзиши сохти Замин. Иктишофи электриро барои ченкунии пармачоҳҳо (каротажи электрӣ), дар истихроҷи кони маъданҳои кӯҳӣ, муҳити обӣ ва ҳаво низ истифода мекунанд.  

Иктишофи электриро бори аввал соли 1912 олимон К. ва М. Шлюмберже истифода бурдаанд. Баробари мураккабшавии низоми мушоҳидаҳо (1D, 2D, 3D) ва татбиқи омӯзиши тағйирёбии муҳит бо мурури замон (мониторинг ё 4D) Иктишофи электрӣ рушд кард. Бо истифодаи усулҳои электротомография суръати ченкуниҳо баланд шуд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иктишофи электрӣ|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Физика]]
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Геологони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>sl599m5vriw4mlbstu2p15if3seu29b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқоъ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331388</id>
    <revision>
      <id>1474062</id>
      <parentid>1472404</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T05:12:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2149" sha1="ajh1orkv7jkufkh9jcnljtm05krt901" xml:space="preserve">'''Иқоъ''' ({{lang-fa|}}|ایقاع}} – ҳамоҳангӣ) —  илмест дар назарияи мусиқии Шарқ, ки аз қонунҳои вазни зарб ва усулҳои он баҳс мекунад. Иқоъ маҷмӯи нақраҳо (зарбҳо)-ест, ки дар як фосилаи муайяни вақт садо медиҳанд ва овози кӯтоҳтарини ин нақраҳо аз ҷиҳати навишту талаффуз ба ҳарфҳои ҳамсадои «Т» ва «Н» мувофиқат мекунанд. Аз якҷошавии ин ҳарфҳо рукнҳои зерини Иқоъ: сабаб (тан, тана), ватад (танан, танна), фосила (тананан, танананан), аз таркиби ин рукнҳо вазни Иқоъ пайдо мешавад. Рукнҳои Иқоъ бо рукнҳои арӯз айният дошта, дар аксар рисолаҳои мусиқӣ барои хубтар вонамуд кардани зарби оҳанг дар зимни нақраҳо вазну рукнҳои шеърро низ зикр мекарданд. Барои тақвияти ин фикр яке аз усулҳои қадимӣ – «Сақили аввал»-ро мисол меоварем:
{{иқтибоси академикӣ|&lt;poem&gt;
Иқоъ: танан-танан-танан-тан-тананан.
Арӯз: мафо-илун-фаилун-муф-таилун.
&lt;/poem&gt;|сарчашма=}}
Дар рисолаҳои мусиқии баъди асри 16 Иқоъро ба сифати усули дойра маънидод кардаанд, ки инҳоянд: Ҳазаҷ, [[Уфар (рақс)|Уфар]], Дуяк, Туркзарб, Чаҳорзарб ва ғ. Ба маънои умумӣ ва ғайриистилоҳӣ Иқоъ – [[оҳанг]], зарб; дар асоси усули [[дойра]] ҳосил кардани оҳанг дар сози мусиқист.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ||7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Мусиқӣ аз рӯи жанр]]</text>
      <sha1>ajh1orkv7jkufkh9jcnljtm05krt901</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474063</id>
      <parentid>1474062</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T05:13:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2146" sha1="npsld78b3jwtim5sl97kkdscy4yb6mj" xml:space="preserve">'''Иқоъ''' ({{lang-fa|ایقاع}} – ҳамоҳангӣ) —  илмест дар назарияи мусиқии Шарқ, ки аз қонунҳои вазни зарб ва усулҳои он баҳс мекунад. Иқоъ маҷмӯи нақраҳо (зарбҳо)-ест, ки дар як фосилаи муайяни вақт садо медиҳанд ва овози кӯтоҳтарини ин нақраҳо аз ҷиҳати навишту талаффуз ба ҳарфҳои ҳамсадои «Т» ва «Н» мувофиқат мекунанд. Аз якҷошавии ин ҳарфҳо рукнҳои зерини Иқоъ: сабаб (тан, тана), ватад (танан, танна), фосила (тананан, танананан), аз таркиби ин рукнҳо вазни Иқоъ пайдо мешавад. Рукнҳои Иқоъ бо рукнҳои арӯз айният дошта, дар аксар рисолаҳои мусиқӣ барои хубтар вонамуд кардани зарби оҳанг дар зимни нақраҳо вазну рукнҳои шеърро низ зикр мекарданд. Барои тақвияти ин фикр яке аз усулҳои қадимӣ – «Сақили аввал»-ро мисол меоварем:
{{иқтибоси академикӣ|&lt;poem&gt;
Иқоъ: танан-танан-танан-тан-тананан.
Арӯз: мафо-илун-фаилун-муф-таилун.
&lt;/poem&gt;|сарчашма=}}
Дар рисолаҳои мусиқии баъди асри 16 Иқоъро ба сифати усули дойра маънидод кардаанд, ки инҳоянд: Ҳазаҷ, [[Уфар (рақс)|Уфар]], Дуяк, Туркзарб, Чаҳорзарб ва ғ. Ба маънои умумӣ ва ғайриистилоҳӣ Иқоъ – [[оҳанг]], зарб; дар асоси усули [[дойра]] ҳосил кардани оҳанг дар сози мусиқист.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ||7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Мусиқӣ аз рӯи жанр]]</text>
      <sha1>npsld78b3jwtim5sl97kkdscy4yb6mj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331427</id>
    <revision>
      <id>1474064</id>
      <parentid>1473836</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T05:58:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2437" sha1="a0q21jt0d46bsl7an6xzr694hdev158" xml:space="preserve">'''Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ''' —  ҷараён (тамоюл)-и иқтисоди сиёсии буржуазӣ, ки [[Идеология|идеологияи]] синфи миёнаи ҷамъияти капиталистӣ – буржуазияи майдаро инъикос мекунад. 

== Таърих ==
Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ дар ибтидои асри 19 ба вуҷуд омадааст. Асосгузорони ин ҷараён иқтисоддони швейсарӣ С. Сисмонди ва иқтисоддони фаронсавӣ П. Ж. Прудон буданд. Хусусияти Иқтисоди сиёсии майдабуржуазиро табиати иҷтимоӣ-иқтисодии буржуазияи майда муайян мекард. Аз як тараф он зуҳуроти [[Капитализм|капитализмро]], ки зидди манфиатҳои буржуазияи майда буд, танқид ва аз тарафи дигар асосҳои капитализмро ҷонибдорӣ мекунад. Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ бо вуҷуди ошкор кардани ихтилофоти капитализм, моҳияти иҷтимоӣ-иқтисодии онҳоро нишон намедиҳад ва роҳҳои амалии ҳалли онҳоро низ пешниҳод намекунад. Пайравони ин ҷараён асоси раванди таърихиро на дар инкишофи тарзи истеҳсолоти ҷамъиятӣ, балки дар мақсадҳои олии ахлоқӣ медиданд. Ба Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ на усули таҳлили илмии қонуниятҳои воқеии инкишофи ҷомеа, балки арзёбии ахлоқии он хос аст. Таҳлили амиқи илмӣ-интиқодии Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ дар асарҳои [[Карл Маркс|К. Маркс,]] [[Фридрих Энгелс|Ф. Энгелс]] ва [[Владимир Ленин|В. И. Ленин]] ҷой дода шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтисоди сиёсии майдабуржуазӣ|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Иқтисод]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>a0q21jt0d46bsl7an6xzr694hdev158</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иловус</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331511</id>
    <revision>
      <id>1474069</id>
      <parentid>1473852</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T06:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3111" sha1="rfa8x1ykoovk1snpseao0wnke2xq3gr" xml:space="preserve">'''Иловус''' —  фалаҷи рӯдаи борик, ки дар натиҷаи он манфаз (даромадгоҳ)-и рӯда баста мегардад. Иловус модарзодӣ ва иктисобӣ, вобаста ба ҷараён шадиду музмин ва аз рӯи бастагии манфаз куллӣ ва ҷузъӣ мешавад. 

== Сабабҳои гирифторшави ба ин беморӣ ==
Сабабҳои иловус гуногун мебошанд. Иловуси ташаннуҷӣ дар натиҷаи бошиддат қабз кардани девораи рӯда бино бар дард ё таъсироти василавие ба амал меояд (масалан, ҳангоми лат хӯрдани шикам, бисёр афзоиш ёфтани киҷҷаҳо дар рӯда, шикастани [[устухони рон]], [[панкреатити шадид]], [[халаи гурда]] ва ғ.). Чунин шакли Иловус имкон дорад дар натиҷаи ноҷӯрии фаъолияти силсилаи асаб (масалан, сактаи камхунизод ё осеби ҷумҷумаву [[мағзи сар]]) низ сар занад. Дар кӯдакон чунин иловусро, маъмулан, киҷҷаҳо меангезанд. Иловуси фалаҷзоди рӯда бештар дар натиҷаи заҳролудӣ аз ғизо ё морфин ва филиззот ба амал меояд. Сабаби Иловуси василавӣ сӯрохи рӯдаро бастани омос, киҷҷаҳо, [[Ҷисмҳои бегона|ҷисми бегона]], санги наҷосат ва ғ. аст. Иловуси тазйиқӣ дар натиҷаи фишор ёфтани чурра ва печидани рӯдаҳо падид меояд. Ба инкишофи беморӣ пайдоиши кафшеракҳо дар сӯрохи рӯда, суддабанди (тромбоз)-и шараёнҳо, осеби ҷиддии [[сутунмуҳра]], ҷарроҳии ҷавфи шикам, перитонит, камбуди [[калий]] дар [[хун]] низ мусоидат мекунанд. Иловус бо дарди шадиди шикам, қабзияти бардавом, дилбеҳузурию қай, банд шудани газҳо пайдо мешавад. Ранги рӯи бемор канда, ӯ арақи сард мекунад, тахикардия ва ҳипотония ба мушоҳида мерасанд. То омадани табиб ([[Гастроэнтерология|гастроэнтеролог]] ё проктолог) бемор бояд дароз кашида, ба шикамаш ягон чизи сарде гузорад. Истеъмоли хӯрок, доруҳои рафъи дард ва дарунрон, гузоштани гармкунак мамнӯъ аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Иловус |8|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Бемориҳо]]</text>
      <sha1>rfa8x1ykoovk1snpseao0wnke2xq3gr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иктишофи геологӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331574</id>
    <revision>
      <id>1474071</id>
      <parentid>1473325</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T06:53:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17593" sha1="5gxm89e3d9dindjwu6q50q7vtxgf9hr" xml:space="preserve">'''Иктишофи геологӣ''' — маҷмӯи корҳои геологие, ки дар конҳо бо мақсади муайян кардани захираи [[Сарватҳои табиӣ|сарватҳои табиӣ,]] сифати онҳо, шароити ҷойгиршавӣ ва технологияву манфиати иқтисодии онҳо анҷом дода мешаванд. 

Иктишофи геологӣ баъди ҷустуҷӯи геологӣ оғоз меёбад. Иктишофи геологиро дар мавзеъҳое анҷом медиҳанд, ки дар марҳилаи корҳои иктишофӣ баҳои мусбат гирифтаанд. Дар ҷараёни иктишофи геологӣ сохти [[Геология|геологии к]]&lt;nowiki/&gt;он, таркиби [[Минералшиносӣ|минералогӣ]] ва кимиёии маъданҳо, пайдоиши онҳо, [[захираи сарватҳои табиӣ]], шароити ҳидрогеологии истифодаи кон ва дигар хусусиятҳои геологӣ-саноатие омӯхта мешаванд, ки барои лоиҳасозӣ ва банақшагирии саноати истихроҷ заруранд. Корҳои иктишофи геологӣ, маъмулан, дар се давра анҷом меёбанд. 1) Дар давраи иктишофи ибтидоӣ (аввалия) сохти геологии конро ба таври умумӣ омӯхта, миқдори тахминӣ ва сифати маъданро умуман муайян ва зарурати иктишофи мукаммалро асоснок мекунанд. Дар ин давра бо мақсади ба даст овардани маълумоти боэътимоди геологӣ-иқтисодӣ оид ба конҳои маъданҳо ва обҳои зеризаминии дар марҳилаи корҳои ҷустуҷӯӣ ошкоркардашуда марҳилаи корҳои геологӣ-иктишофӣ анҷом дода мешаванд. Иктишофи ибтидоӣ дар ҳудуди сарҳадди табиии кон ё дар конҳои бузург – дар ҳудуди бо супориши геологӣ муайяншуда анҷом дода мешавад. Дар ин марҳила қисмҳои болоии кон тавассути тартиб додани нақшаҳои геологии 1 : 5000 – 1 : 10000 ва бо истифода аз пармачоҳҳои начандон амиқ, ҳафриёти зеризаминӣ, усулҳои рӯизаминии [[Геофизика|геофизики]]&lt;nowiki/&gt;ю [[Геокимиё|геокимиёӣ]] омӯхта мешаванд. Қисмҳои поинии конҳоро то умқҳо (қабатҳо)-и эҳтимолӣ тавассути пармачоҳҳои ягона, ки дар бораи жарфҳои бештар маълумот дода метавонанд, меомӯзанд.

Дар оғози иктишофи ибтидоӣ пармачоҳҳо дар қисмҳои умедбахше, ки пас аз марҳилаи ҷустуҷӯӣ-баҳодиҳӣ тавсия шуда буданд, бештар ба самти тӯлкашии сохторҳои дорои [[Ҷинсҳои кӯҳии метаморфӣ|ҷинсҳои кӯҳӣ]] ба таври амудӣ ҷойгир карда мешаванд. Бо мурури ба даст омадани маълумоти нав самт ва зичии байни пармачоҳҳои иктишофиро тағйир додан ё мувофиқ намудан мумкин аст. Дар ин марҳила ҳамзамон ба минтақаҳое таваҷҷуҳи махсус зоҳир менамоянд, ки барои корҳои аввалиндараҷаи истеҳсолӣ бештар мувофиқанд. Дар марҳилаи иктишофи ибтидоӣ таркиби ҳамаи намудҳои сарватҳои табииро омӯхта, намудҳои саноатӣ ва навъҳои ҷинсҳои кӯҳиро пешакӣ муайян мекунанд, дар ҳолати зарурат харитаи технологии конро тартиб медиҳанд. Аз рӯи маълумоти дар марҳилаи иктишофи ибтидоӣ бадастомада вазъу шароити муваққатии конро муқаррар ва тасдиқ намуда, захираҳои ашёи фоиданокро асосан аз рӯи дараҷа (категория)-и С2, дар мавзеъҳои ба дараҷаи лозимӣ омӯхташуда аз рӯи дараҷаи С1 ҳисоб мекунанд. Миқдори захираҳои дараҷаи С1 нисбат ба ҳосили ҷамъи захираҳои С1+С2 барои конҳои гурӯҳи I (аз рӯи мураккабии сохти геологии кон) бояд аз 40–50% ва барои конҳои гурӯҳи II ва III аз 30–40% зиёд набошад.

Дар марҳилаи иктишофи ибтидоӣ манбаъҳои асосии захираҳои истихроҷшавандаи об, сифати обҳои зеризаминӣ ва мавзеъҳои обдор барои иктишофи мукаммал омӯхта мешаванд. Дар марҳилаи иктишофи ибтидоии конҳои обҳои зеризаминӣ тавассути пармачоҳҳои иктишофию мушоҳидавӣ ва маҷмӯи корҳои геофизикӣ ғафсӣ, сохт, хусусияти тасфиявӣ (флотатсионӣ) ва дигар хусусияти маҷмааҳо (комплексҳо)-и обдор ва сифати об омӯхта мешавад. Дар ин марҳила инчунин ба захираҳои истифодашавандаи обҳои зеризаминӣ мувофиқи дараҷаҳои С1 ва С2 ва агар кон сохти сода дошта бошад, аз рӯи дараҷаҳои А ва В1 баҳо медиҳанд. Дар ин сурат зарурат ба омӯзиши баъдӣ – иктишофи мукаммал (тафсиявӣ) намемонад. Дар конҳое, ки шароити ҳидрогеологии мураккаб доранд ва захираҳои истеҳсолии онҳоро ба дараҷаи кофӣ аз рӯи обгириҳои таҷрибавӣ-истифодабарӣ муқаррар намудан мумкин аст, марҳилаҳои иктишофи ибтидоӣ ва мукаммал баробар анҷом дода мешаванд. Яке аз усулҳои асосии иктишофи ибтидоӣ пармакунӣ, махсусан пармакунии сутунии амиқ мебошад. Дар сурати иктишофи конҳои сохташон мураккаб (масалан, иктишофи конҳои филиззоти ранга ва нодир) бо мақсади тасдиқ ва муқоиса намудани натиҷаи пармачоҳҳо, аниқ кардани сохти геологии мавзеъҳои сохташон мураккаб ва ба даст овардани намунаҳои технологӣ кандани озмунҳо (шурфҳо)-и амиқ, конҳои хурд, нақби кон низ тавсия дода мешаванд. 

2) Дар давраи иктишофи мукаммал (онро иктишофи тафсилӣ ва бозиктишофӣ низ гӯянд) сохти геологӣ, захираи сарватҳои табиӣ ва сифати маъданро муфассал омӯхта, имконпазир будани истифодаи конро асоснок мекунанд. Дар марҳилаи иктишофи мукаммал конҳои ҷинсҳои кӯҳии сахт, маъмулан, бештар кандани пармачоҳҳоро мувофиқи мақсад мешуморанд, вале агар зарур бошад, дар баъзе конҳои мураккабсохт шахтаҳои амиқи иктишофӣ ва иктишофӣ-истихроҷӣ мекананд. Иктишофи мукаммал марҳилаи серхароҷоттарини иктишофи геологӣ ба ҳисоб меравад. Масалан, хароҷоти иктишофи мукаммали кони [[Конимансури калон|Конимансури Калони]] Тоҷикистон беш аз 50 млн рубли шӯравиро ташкил дода буд. Дар ин марҳила мавқеъ ва мушаххасот (параметрҳо)-и ҷисмҳои фоиданоки маъданро муфассал омӯхта, миқдори захираҳои сарватҳои зеризаминиро аз рӯи дараҷа (категория)-ҳои саноатӣ ҳисобу китоб ва имконпазир будани истихроҷи конро асоснок мекунанд. Зимни иктишофи мукаммал бо мақсади муайян кардани технологияи коркарди ҷинсҳои кӯҳӣ ва маъданҳои кон то даҳҳо ҳазор (баъзан садҳо ҳазор) т ашёи минералӣ ҳамчун намунаи технологӣ дар корхонаҳои амалкунандаи саноати кӯҳӣ озмуда мешавад.

3) Корҳои иктишофӣ ҳангоми истифодаи кон ё худ иктишофи истеҳсолӣ. Дар ин давра роҳҳои истифодаи самарбахши кон ошкор ва сохти геологии он муфассал таҳқиқ карда мешавад; ба ин восита захираи ашёи хоми дараҷаи А барои корхонаҳои амалкунанда меафзояд. Дар ҳамаи давраҳои иктишофи геологӣ корҳои геологӣ ва кӯҳканӣ (ба воситаи хандақҳо, шурфу нақбҳо, конҳо ва пармачоҳҳо кушодани кони сарватҳои зеризаминӣ) аз намунагирӣ барои санҷиш, ки дар натиҷаи он миқдори ҷузъҳои даркор ва нодаркори маъдан муайян мегардад ва ҷамъбаст намудани захираи сарватҳои табиӣ иборатанд. Дар ин марҳила бештар ҳафриёт, пармачоҳҳои сутунии зеризаминии кӯтоҳ истифода мешаванд. Бо мақсади бо хароҷоти камтар ба даст овардани маълумоти бештар оид ба сохти конҳо ва қонунмандии ҷойгиршавии ҷисмҳои ашёи минералӣ ҳафриёти кӯҳӣ бояд тавре ҷойгир карда шаванд, ки онҳо тамоми ғафсии минтақаи аҳаммиятнок (қабат ва сохтор)-ро бурида гузаранд ва нимрух (профил)-ҳои иктишофӣ ба самти амудӣ тӯлкашидаи минтақаҳои аҳаммиятнок ҷойгир бошанд. Зичии шабакаи иктишофӣ аз сохти геологии кони иктишофшаванда, талаботи дараҷаҳои ҳисобу китоби пешбинишудаи захираҳо вобаста буда, барои ҳар намуди кони ашёи минералӣ бо дастуруламалҳои Комиссияи давлатӣ оид ба захираҳо муайян карда мешавад.

Истифодаи усулҳои геофизикии ҷустуҷӯ (барои муайянкунии ) сохти геологии конва усулҳои геокимиёии ҷустуҷӯ (барои муайянкунии тарҳи ҷисмҳои ашёи минералӣ, ҳисобу китоби захираҳо ва ғ.) дар ҳама марҳилаҳои иктишофи сарватҳои зеризаминӣ аҳаммияти бузург дорад. Корҳои геологӣ-иктишофӣ дар бисёр мавридҳо серхароҷот мебошанд ва истифодаи воситаҳои техникии навтарин ва кам кардани корҳои дастӣ ҳамеша ба самарнокии корҳои иктишофӣ мусоидат менамоянд. Яке аз ҷиҳатҳои муҳимми корҳои геологӣ-иктишофӣ анҷом додани корҳои озмоишгоҳӣ мебошад. Натиҷаи корҳои иктишофӣ (маълумот оид ба захираҳои кон, сифат ва технологияи сарватҳои табиӣ, шароити техникию иқтисодии истихроҷи кон, маълумот оид ба лоиҳаи корҳои сохтмонии корхонаи коркарди сарватҳои табиӣ, арзиши аслии маҳсулоти ниҳоӣ ва ғ.) бояд асоснок будани хароҷотро барои азхудкунии кон ва имконияти ҷуброни маблағгузориҳои асосиро кафолат дода тавонад. Дар сурати аҳаммияти саноатӣ доштани конҳои бузург ва дорои захираҳои калони ашёи бозоргир буданашон барои зудтар анҷом додани корҳои иктишофӣ пай дар пай анҷом додани марҳилаҳои ҷудогонаи корҳои иктишофӣ зарур аст.

Иктишофи геологиро аз рӯи лоиҳаи дар асоси супориши геологӣ тартибдодашуда ва ба таври расмӣ тасдиқгардида анҷом медиҳанд. Дар натиҷаи иктишофи геологӣ сохти геологии кони сарватҳои зеризаминӣ; миқдор, сифат ва ҷойгиршавии ҷинсҳои минералии кон, мавҷудияти унсурҳои халалрасон, шароити истихроҷи захираҳои минералӣ, усулҳои мақбули ғанигардонӣ ва коркарди ашёи иктишофӣ муайян карда мешавад. Натиҷаи корҳои иктишофи геологӣро дар ҳисобот мувофиқи талаботи дастуруламал таҳия намуда, барои муҳокима ва тасдиқ ба ташкилотҳои салоҳиятдор – Идораи корфармо ва Комиссияи давлатӣ оид ба захираи сарватҳои табиӣ пешниҳод мекунанд. Азбаски корҳои иктишофи геологӣ хароҷоти зиёдро тақозо мекунанд ва то андозае хатари таваккалӣ доранд, дар бисёр кишварҳо қисми асосии ҳаҷми корҳои иктишофи ибтидоӣ ва иктишофи мукаммал аз ҳисоби буҷети давлат анҷом дода мешаванд. Омӯзиши баъзе конҳо, масалан, конҳои маводди бинокорӣ мувофиқи шартномаҳо аз ҳисоби ташкилотҳои манфиатҷӯ амалӣ карда мешаванд. Иктишофи истеҳсолӣ дар аксари мавридҳо аз ҳисоби маблағи корхонаҳои истихроҷкунанда иҷро мегардад ва дар ин сурат ҳаҷми асосии хароҷот ба арзиши аслии маҳсулоти корхона зам шуда, нархи онро баланд мебардорад. Корхонаҳои саноати кӯҳӣ ва истифодабарандагони конҳо, ки барои истихроҷи сарватҳои зеризаминӣ иҷозатнома доранд, уҳдадоранд қисми хароҷоти барои иктишоф ва омӯзиши конҳо сарфшударо ба дӯши худ гиранд ё дар шаклҳои гуногун (бонус, роялти ва ғ.), вобаста ба намуди ашёи минералӣ, ба буҷети давлатӣ андоз супоранд. Иктишофи геологӣ барои рушди манбаи ашёи хоми хоҷагии халқ таҳкурсӣ мегузорад. Натиҷаҳои Иктишофи геологиро барои лоиҳакашӣ ва сохтмони корхонаи саноати кӯҳӣ истифода мебаранд. Дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] корҳои геологӣ-иктишофӣ асосан аз рӯи меъёрҳои замони шӯравӣ анҷом дода мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иктишофи геологӣ|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Геология]]</text>
      <sha1>5gxm89e3d9dindjwu6q50q7vtxgf9hr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474072</id>
      <parentid>1474071</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T06:54:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17670" sha1="3mw8d8qrww1ws7prd24qiq7nxw3j86w" xml:space="preserve">[[Акс:Exploration drill.jpg|thumb|Разведочное бурение]]
'''Иктишофи геологӣ''' — маҷмӯи корҳои геологие, ки дар конҳо бо мақсади муайян кардани захираи [[Сарватҳои табиӣ|сарватҳои табиӣ,]] сифати онҳо, шароити ҷойгиршавӣ ва технологияву манфиати иқтисодии онҳо анҷом дода мешаванд. 

Иктишофи геологӣ баъди ҷустуҷӯи геологӣ оғоз меёбад. Иктишофи геологиро дар мавзеъҳое анҷом медиҳанд, ки дар марҳилаи корҳои иктишофӣ баҳои мусбат гирифтаанд. Дар ҷараёни иктишофи геологӣ сохти [[Геология|геологии к]]&lt;nowiki/&gt;он, таркиби [[Минералшиносӣ|минералогӣ]] ва кимиёии маъданҳо, пайдоиши онҳо, [[захираи сарватҳои табиӣ]], шароити ҳидрогеологии истифодаи кон ва дигар хусусиятҳои геологӣ-саноатие омӯхта мешаванд, ки барои лоиҳасозӣ ва банақшагирии саноати истихроҷ заруранд. Корҳои иктишофи геологӣ, маъмулан, дар се давра анҷом меёбанд. 1) Дар давраи иктишофи ибтидоӣ (аввалия) сохти геологии конро ба таври умумӣ омӯхта, миқдори тахминӣ ва сифати маъданро умуман муайян ва зарурати иктишофи мукаммалро асоснок мекунанд. Дар ин давра бо мақсади ба даст овардани маълумоти боэътимоди геологӣ-иқтисодӣ оид ба конҳои маъданҳо ва обҳои зеризаминии дар марҳилаи корҳои ҷустуҷӯӣ ошкоркардашуда марҳилаи корҳои геологӣ-иктишофӣ анҷом дода мешаванд. Иктишофи ибтидоӣ дар ҳудуди сарҳадди табиии кон ё дар конҳои бузург – дар ҳудуди бо супориши геологӣ муайяншуда анҷом дода мешавад. Дар ин марҳила қисмҳои болоии кон тавассути тартиб додани нақшаҳои геологии 1 : 5000 – 1 : 10000 ва бо истифода аз пармачоҳҳои начандон амиқ, ҳафриёти зеризаминӣ, усулҳои рӯизаминии [[Геофизика|геофизики]]&lt;nowiki/&gt;ю [[Геокимиё|геокимиёӣ]] омӯхта мешаванд. Қисмҳои поинии конҳоро то умқҳо (қабатҳо)-и эҳтимолӣ тавассути пармачоҳҳои ягона, ки дар бораи жарфҳои бештар маълумот дода метавонанд, меомӯзанд.

Дар оғози иктишофи ибтидоӣ пармачоҳҳо дар қисмҳои умедбахше, ки пас аз марҳилаи ҷустуҷӯӣ-баҳодиҳӣ тавсия шуда буданд, бештар ба самти тӯлкашии сохторҳои дорои [[Ҷинсҳои кӯҳии метаморфӣ|ҷинсҳои кӯҳӣ]] ба таври амудӣ ҷойгир карда мешаванд. Бо мурури ба даст омадани маълумоти нав самт ва зичии байни пармачоҳҳои иктишофиро тағйир додан ё мувофиқ намудан мумкин аст. Дар ин марҳила ҳамзамон ба минтақаҳое таваҷҷуҳи махсус зоҳир менамоянд, ки барои корҳои аввалиндараҷаи истеҳсолӣ бештар мувофиқанд. Дар марҳилаи иктишофи ибтидоӣ таркиби ҳамаи намудҳои сарватҳои табииро омӯхта, намудҳои саноатӣ ва навъҳои ҷинсҳои кӯҳиро пешакӣ муайян мекунанд, дар ҳолати зарурат харитаи технологии конро тартиб медиҳанд. Аз рӯи маълумоти дар марҳилаи иктишофи ибтидоӣ бадастомада вазъу шароити муваққатии конро муқаррар ва тасдиқ намуда, захираҳои ашёи фоиданокро асосан аз рӯи дараҷа (категория)-и С2, дар мавзеъҳои ба дараҷаи лозимӣ омӯхташуда аз рӯи дараҷаи С1 ҳисоб мекунанд. Миқдори захираҳои дараҷаи С1 нисбат ба ҳосили ҷамъи захираҳои С1+С2 барои конҳои гурӯҳи I (аз рӯи мураккабии сохти геологии кон) бояд аз 40–50% ва барои конҳои гурӯҳи II ва III аз 30–40% зиёд набошад.

Дар марҳилаи иктишофи ибтидоӣ манбаъҳои асосии захираҳои истихроҷшавандаи об, сифати обҳои зеризаминӣ ва мавзеъҳои обдор барои иктишофи мукаммал омӯхта мешаванд. Дар марҳилаи иктишофи ибтидоии конҳои обҳои зеризаминӣ тавассути пармачоҳҳои иктишофию мушоҳидавӣ ва маҷмӯи корҳои геофизикӣ ғафсӣ, сохт, хусусияти тасфиявӣ (флотатсионӣ) ва дигар хусусияти маҷмааҳо (комплексҳо)-и обдор ва сифати об омӯхта мешавад. Дар ин марҳила инчунин ба захираҳои истифодашавандаи обҳои зеризаминӣ мувофиқи дараҷаҳои С1 ва С2 ва агар кон сохти сода дошта бошад, аз рӯи дараҷаҳои А ва В1 баҳо медиҳанд. Дар ин сурат зарурат ба омӯзиши баъдӣ – иктишофи мукаммал (тафсиявӣ) намемонад. Дар конҳое, ки шароити ҳидрогеологии мураккаб доранд ва захираҳои истеҳсолии онҳоро ба дараҷаи кофӣ аз рӯи обгириҳои таҷрибавӣ-истифодабарӣ муқаррар намудан мумкин аст, марҳилаҳои иктишофи ибтидоӣ ва мукаммал баробар анҷом дода мешаванд. Яке аз усулҳои асосии иктишофи ибтидоӣ пармакунӣ, махсусан пармакунии сутунии амиқ мебошад. Дар сурати иктишофи конҳои сохташон мураккаб (масалан, иктишофи конҳои филиззоти ранга ва нодир) бо мақсади тасдиқ ва муқоиса намудани натиҷаи пармачоҳҳо, аниқ кардани сохти геологии мавзеъҳои сохташон мураккаб ва ба даст овардани намунаҳои технологӣ кандани озмунҳо (шурфҳо)-и амиқ, конҳои хурд, нақби кон низ тавсия дода мешаванд. 

2) Дар давраи иктишофи мукаммал (онро иктишофи тафсилӣ ва бозиктишофӣ низ гӯянд) сохти геологӣ, захираи сарватҳои табиӣ ва сифати маъданро муфассал омӯхта, имконпазир будани истифодаи конро асоснок мекунанд. Дар марҳилаи иктишофи мукаммал конҳои ҷинсҳои кӯҳии сахт, маъмулан, бештар кандани пармачоҳҳоро мувофиқи мақсад мешуморанд, вале агар зарур бошад, дар баъзе конҳои мураккабсохт шахтаҳои амиқи иктишофӣ ва иктишофӣ-истихроҷӣ мекананд. Иктишофи мукаммал марҳилаи серхароҷоттарини иктишофи геологӣ ба ҳисоб меравад. Масалан, хароҷоти иктишофи мукаммали кони [[Конимансури калон|Конимансури Калони]] Тоҷикистон беш аз 50 млн рубли шӯравиро ташкил дода буд. Дар ин марҳила мавқеъ ва мушаххасот (параметрҳо)-и ҷисмҳои фоиданоки маъданро муфассал омӯхта, миқдори захираҳои сарватҳои зеризаминиро аз рӯи дараҷа (категория)-ҳои саноатӣ ҳисобу китоб ва имконпазир будани истихроҷи конро асоснок мекунанд. Зимни иктишофи мукаммал бо мақсади муайян кардани технологияи коркарди ҷинсҳои кӯҳӣ ва маъданҳои кон то даҳҳо ҳазор (баъзан садҳо ҳазор) т ашёи минералӣ ҳамчун намунаи технологӣ дар корхонаҳои амалкунандаи саноати кӯҳӣ озмуда мешавад.

3) Корҳои иктишофӣ ҳангоми истифодаи кон ё худ иктишофи истеҳсолӣ. Дар ин давра роҳҳои истифодаи самарбахши кон ошкор ва сохти геологии он муфассал таҳқиқ карда мешавад; ба ин восита захираи ашёи хоми дараҷаи А барои корхонаҳои амалкунанда меафзояд. Дар ҳамаи давраҳои иктишофи геологӣ корҳои геологӣ ва кӯҳканӣ (ба воситаи хандақҳо, шурфу нақбҳо, конҳо ва пармачоҳҳо кушодани кони сарватҳои зеризаминӣ) аз намунагирӣ барои санҷиш, ки дар натиҷаи он миқдори ҷузъҳои даркор ва нодаркори маъдан муайян мегардад ва ҷамъбаст намудани захираи сарватҳои табиӣ иборатанд. Дар ин марҳила бештар ҳафриёт, пармачоҳҳои сутунии зеризаминии кӯтоҳ истифода мешаванд. Бо мақсади бо хароҷоти камтар ба даст овардани маълумоти бештар оид ба сохти конҳо ва қонунмандии ҷойгиршавии ҷисмҳои ашёи минералӣ ҳафриёти кӯҳӣ бояд тавре ҷойгир карда шаванд, ки онҳо тамоми ғафсии минтақаи аҳаммиятнок (қабат ва сохтор)-ро бурида гузаранд ва нимрух (профил)-ҳои иктишофӣ ба самти амудӣ тӯлкашидаи минтақаҳои аҳаммиятнок ҷойгир бошанд. Зичии шабакаи иктишофӣ аз сохти геологии кони иктишофшаванда, талаботи дараҷаҳои ҳисобу китоби пешбинишудаи захираҳо вобаста буда, барои ҳар намуди кони ашёи минералӣ бо дастуруламалҳои Комиссияи давлатӣ оид ба захираҳо муайян карда мешавад.

Истифодаи усулҳои геофизикии ҷустуҷӯ (барои муайянкунии ) сохти геологии конва усулҳои геокимиёии ҷустуҷӯ (барои муайянкунии тарҳи ҷисмҳои ашёи минералӣ, ҳисобу китоби захираҳо ва ғ.) дар ҳама марҳилаҳои иктишофи сарватҳои зеризаминӣ аҳаммияти бузург дорад. Корҳои геологӣ-иктишофӣ дар бисёр мавридҳо серхароҷот мебошанд ва истифодаи воситаҳои техникии навтарин ва кам кардани корҳои дастӣ ҳамеша ба самарнокии корҳои иктишофӣ мусоидат менамоянд. Яке аз ҷиҳатҳои муҳимми корҳои геологӣ-иктишофӣ анҷом додани корҳои озмоишгоҳӣ мебошад. Натиҷаи корҳои иктишофӣ (маълумот оид ба захираҳои кон, сифат ва технологияи сарватҳои табиӣ, шароити техникию иқтисодии истихроҷи кон, маълумот оид ба лоиҳаи корҳои сохтмонии корхонаи коркарди сарватҳои табиӣ, арзиши аслии маҳсулоти ниҳоӣ ва ғ.) бояд асоснок будани хароҷотро барои азхудкунии кон ва имконияти ҷуброни маблағгузориҳои асосиро кафолат дода тавонад. Дар сурати аҳаммияти саноатӣ доштани конҳои бузург ва дорои захираҳои калони ашёи бозоргир буданашон барои зудтар анҷом додани корҳои иктишофӣ пай дар пай анҷом додани марҳилаҳои ҷудогонаи корҳои иктишофӣ зарур аст.

Иктишофи геологиро аз рӯи лоиҳаи дар асоси супориши геологӣ тартибдодашуда ва ба таври расмӣ тасдиқгардида анҷом медиҳанд. Дар натиҷаи иктишофи геологӣ сохти геологии кони сарватҳои зеризаминӣ; миқдор, сифат ва ҷойгиршавии ҷинсҳои минералии кон, мавҷудияти унсурҳои халалрасон, шароити истихроҷи захираҳои минералӣ, усулҳои мақбули ғанигардонӣ ва коркарди ашёи иктишофӣ муайян карда мешавад. Натиҷаи корҳои иктишофи геологӣро дар ҳисобот мувофиқи талаботи дастуруламал таҳия намуда, барои муҳокима ва тасдиқ ба ташкилотҳои салоҳиятдор – Идораи корфармо ва Комиссияи давлатӣ оид ба захираи сарватҳои табиӣ пешниҳод мекунанд. Азбаски корҳои иктишофи геологӣ хароҷоти зиёдро тақозо мекунанд ва то андозае хатари таваккалӣ доранд, дар бисёр кишварҳо қисми асосии ҳаҷми корҳои иктишофи ибтидоӣ ва иктишофи мукаммал аз ҳисоби буҷети давлат анҷом дода мешаванд. Омӯзиши баъзе конҳо, масалан, конҳои маводди бинокорӣ мувофиқи шартномаҳо аз ҳисоби ташкилотҳои манфиатҷӯ амалӣ карда мешаванд. Иктишофи истеҳсолӣ дар аксари мавридҳо аз ҳисоби маблағи корхонаҳои истихроҷкунанда иҷро мегардад ва дар ин сурат ҳаҷми асосии хароҷот ба арзиши аслии маҳсулоти корхона зам шуда, нархи онро баланд мебардорад. Корхонаҳои саноати кӯҳӣ ва истифодабарандагони конҳо, ки барои истихроҷи сарватҳои зеризаминӣ иҷозатнома доранд, уҳдадоранд қисми хароҷоти барои иктишоф ва омӯзиши конҳо сарфшударо ба дӯши худ гиранд ё дар шаклҳои гуногун (бонус, роялти ва ғ.), вобаста ба намуди ашёи минералӣ, ба буҷети давлатӣ андоз супоранд. Иктишофи геологӣ барои рушди манбаи ашёи хоми хоҷагии халқ таҳкурсӣ мегузорад. Натиҷаҳои Иктишофи геологиро барои лоиҳакашӣ ва сохтмони корхонаи саноати кӯҳӣ истифода мебаранд. Дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] корҳои геологӣ-иктишофӣ асосан аз рӯи меъёрҳои замони шӯравӣ анҷом дода мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иктишофи геологӣ|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Геология]]</text>
      <sha1>3mw8d8qrww1ws7prd24qiq7nxw3j86w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474073</id>
      <parentid>1474072</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T06:56:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17674" sha1="8tt1dj70dgsjwdvsysjchdys14fl31y" xml:space="preserve">[[Акс:Exploration drill.jpg|thumb|Пармакунии разведкавӣ]]
'''Иктишофи геологӣ''' — маҷмӯи корҳои геологие, ки дар конҳо бо мақсади муайян кардани захираи [[Сарватҳои табиӣ|сарватҳои табиӣ,]] сифати онҳо, шароити ҷойгиршавӣ ва технологияву манфиати иқтисодии онҳо анҷом дода мешаванд. 

Иктишофи геологӣ баъди ҷустуҷӯи геологӣ оғоз меёбад. Иктишофи геологиро дар мавзеъҳое анҷом медиҳанд, ки дар марҳилаи корҳои иктишофӣ баҳои мусбат гирифтаанд. Дар ҷараёни иктишофи геологӣ сохти [[Геология|геологии к]]&lt;nowiki/&gt;он, таркиби [[Минералшиносӣ|минералогӣ]] ва кимиёии маъданҳо, пайдоиши онҳо, [[захираи сарватҳои табиӣ]], шароити ҳидрогеологии истифодаи кон ва дигар хусусиятҳои геологӣ-саноатие омӯхта мешаванд, ки барои лоиҳасозӣ ва банақшагирии саноати истихроҷ заруранд. Корҳои иктишофи геологӣ, маъмулан, дар се давра анҷом меёбанд. 1) Дар давраи иктишофи ибтидоӣ (аввалия) сохти геологии конро ба таври умумӣ омӯхта, миқдори тахминӣ ва сифати маъданро умуман муайян ва зарурати иктишофи мукаммалро асоснок мекунанд. Дар ин давра бо мақсади ба даст овардани маълумоти боэътимоди геологӣ-иқтисодӣ оид ба конҳои маъданҳо ва обҳои зеризаминии дар марҳилаи корҳои ҷустуҷӯӣ ошкоркардашуда марҳилаи корҳои геологӣ-иктишофӣ анҷом дода мешаванд. Иктишофи ибтидоӣ дар ҳудуди сарҳадди табиии кон ё дар конҳои бузург – дар ҳудуди бо супориши геологӣ муайяншуда анҷом дода мешавад. Дар ин марҳила қисмҳои болоии кон тавассути тартиб додани нақшаҳои геологии 1 : 5000 – 1 : 10000 ва бо истифода аз пармачоҳҳои начандон амиқ, ҳафриёти зеризаминӣ, усулҳои рӯизаминии [[Геофизика|геофизики]]&lt;nowiki/&gt;ю [[Геокимиё|геокимиёӣ]] омӯхта мешаванд. Қисмҳои поинии конҳоро то умқҳо (қабатҳо)-и эҳтимолӣ тавассути пармачоҳҳои ягона, ки дар бораи жарфҳои бештар маълумот дода метавонанд, меомӯзанд.

Дар оғози иктишофи ибтидоӣ пармачоҳҳо дар қисмҳои умедбахше, ки пас аз марҳилаи ҷустуҷӯӣ-баҳодиҳӣ тавсия шуда буданд, бештар ба самти тӯлкашии сохторҳои дорои [[Ҷинсҳои кӯҳии метаморфӣ|ҷинсҳои кӯҳӣ]] ба таври амудӣ ҷойгир карда мешаванд. Бо мурури ба даст омадани маълумоти нав самт ва зичии байни пармачоҳҳои иктишофиро тағйир додан ё мувофиқ намудан мумкин аст. Дар ин марҳила ҳамзамон ба минтақаҳое таваҷҷуҳи махсус зоҳир менамоянд, ки барои корҳои аввалиндараҷаи истеҳсолӣ бештар мувофиқанд. Дар марҳилаи иктишофи ибтидоӣ таркиби ҳамаи намудҳои сарватҳои табииро омӯхта, намудҳои саноатӣ ва навъҳои ҷинсҳои кӯҳиро пешакӣ муайян мекунанд, дар ҳолати зарурат харитаи технологии конро тартиб медиҳанд. Аз рӯи маълумоти дар марҳилаи иктишофи ибтидоӣ бадастомада вазъу шароити муваққатии конро муқаррар ва тасдиқ намуда, захираҳои ашёи фоиданокро асосан аз рӯи дараҷа (категория)-и С2, дар мавзеъҳои ба дараҷаи лозимӣ омӯхташуда аз рӯи дараҷаи С1 ҳисоб мекунанд. Миқдори захираҳои дараҷаи С1 нисбат ба ҳосили ҷамъи захираҳои С1+С2 барои конҳои гурӯҳи I (аз рӯи мураккабии сохти геологии кон) бояд аз 40–50% ва барои конҳои гурӯҳи II ва III аз 30–40% зиёд набошад.

Дар марҳилаи иктишофи ибтидоӣ манбаъҳои асосии захираҳои истихроҷшавандаи об, сифати обҳои зеризаминӣ ва мавзеъҳои обдор барои иктишофи мукаммал омӯхта мешаванд. Дар марҳилаи иктишофи ибтидоии конҳои обҳои зеризаминӣ тавассути пармачоҳҳои иктишофию мушоҳидавӣ ва маҷмӯи корҳои геофизикӣ ғафсӣ, сохт, хусусияти тасфиявӣ (флотатсионӣ) ва дигар хусусияти маҷмааҳо (комплексҳо)-и обдор ва сифати об омӯхта мешавад. Дар ин марҳила инчунин ба захираҳои истифодашавандаи обҳои зеризаминӣ мувофиқи дараҷаҳои С1 ва С2 ва агар кон сохти сода дошта бошад, аз рӯи дараҷаҳои А ва В1 баҳо медиҳанд. Дар ин сурат зарурат ба омӯзиши баъдӣ – иктишофи мукаммал (тафсиявӣ) намемонад. Дар конҳое, ки шароити ҳидрогеологии мураккаб доранд ва захираҳои истеҳсолии онҳоро ба дараҷаи кофӣ аз рӯи обгириҳои таҷрибавӣ-истифодабарӣ муқаррар намудан мумкин аст, марҳилаҳои иктишофи ибтидоӣ ва мукаммал баробар анҷом дода мешаванд. Яке аз усулҳои асосии иктишофи ибтидоӣ пармакунӣ, махсусан пармакунии сутунии амиқ мебошад. Дар сурати иктишофи конҳои сохташон мураккаб (масалан, иктишофи конҳои филиззоти ранга ва нодир) бо мақсади тасдиқ ва муқоиса намудани натиҷаи пармачоҳҳо, аниқ кардани сохти геологии мавзеъҳои сохташон мураккаб ва ба даст овардани намунаҳои технологӣ кандани озмунҳо (шурфҳо)-и амиқ, конҳои хурд, нақби кон низ тавсия дода мешаванд. 

2) Дар давраи иктишофи мукаммал (онро иктишофи тафсилӣ ва бозиктишофӣ низ гӯянд) сохти геологӣ, захираи сарватҳои табиӣ ва сифати маъданро муфассал омӯхта, имконпазир будани истифодаи конро асоснок мекунанд. Дар марҳилаи иктишофи мукаммал конҳои ҷинсҳои кӯҳии сахт, маъмулан, бештар кандани пармачоҳҳоро мувофиқи мақсад мешуморанд, вале агар зарур бошад, дар баъзе конҳои мураккабсохт шахтаҳои амиқи иктишофӣ ва иктишофӣ-истихроҷӣ мекананд. Иктишофи мукаммал марҳилаи серхароҷоттарини иктишофи геологӣ ба ҳисоб меравад. Масалан, хароҷоти иктишофи мукаммали кони [[Конимансури калон|Конимансури Калони]] Тоҷикистон беш аз 50 млн рубли шӯравиро ташкил дода буд. Дар ин марҳила мавқеъ ва мушаххасот (параметрҳо)-и ҷисмҳои фоиданоки маъданро муфассал омӯхта, миқдори захираҳои сарватҳои зеризаминиро аз рӯи дараҷа (категория)-ҳои саноатӣ ҳисобу китоб ва имконпазир будани истихроҷи конро асоснок мекунанд. Зимни иктишофи мукаммал бо мақсади муайян кардани технологияи коркарди ҷинсҳои кӯҳӣ ва маъданҳои кон то даҳҳо ҳазор (баъзан садҳо ҳазор) т ашёи минералӣ ҳамчун намунаи технологӣ дар корхонаҳои амалкунандаи саноати кӯҳӣ озмуда мешавад.

3) Корҳои иктишофӣ ҳангоми истифодаи кон ё худ иктишофи истеҳсолӣ. Дар ин давра роҳҳои истифодаи самарбахши кон ошкор ва сохти геологии он муфассал таҳқиқ карда мешавад; ба ин восита захираи ашёи хоми дараҷаи А барои корхонаҳои амалкунанда меафзояд. Дар ҳамаи давраҳои иктишофи геологӣ корҳои геологӣ ва кӯҳканӣ (ба воситаи хандақҳо, шурфу нақбҳо, конҳо ва пармачоҳҳо кушодани кони сарватҳои зеризаминӣ) аз намунагирӣ барои санҷиш, ки дар натиҷаи он миқдори ҷузъҳои даркор ва нодаркори маъдан муайян мегардад ва ҷамъбаст намудани захираи сарватҳои табиӣ иборатанд. Дар ин марҳила бештар ҳафриёт, пармачоҳҳои сутунии зеризаминии кӯтоҳ истифода мешаванд. Бо мақсади бо хароҷоти камтар ба даст овардани маълумоти бештар оид ба сохти конҳо ва қонунмандии ҷойгиршавии ҷисмҳои ашёи минералӣ ҳафриёти кӯҳӣ бояд тавре ҷойгир карда шаванд, ки онҳо тамоми ғафсии минтақаи аҳаммиятнок (қабат ва сохтор)-ро бурида гузаранд ва нимрух (профил)-ҳои иктишофӣ ба самти амудӣ тӯлкашидаи минтақаҳои аҳаммиятнок ҷойгир бошанд. Зичии шабакаи иктишофӣ аз сохти геологии кони иктишофшаванда, талаботи дараҷаҳои ҳисобу китоби пешбинишудаи захираҳо вобаста буда, барои ҳар намуди кони ашёи минералӣ бо дастуруламалҳои Комиссияи давлатӣ оид ба захираҳо муайян карда мешавад.

Истифодаи усулҳои геофизикии ҷустуҷӯ (барои муайянкунии ) сохти геологии конва усулҳои геокимиёии ҷустуҷӯ (барои муайянкунии тарҳи ҷисмҳои ашёи минералӣ, ҳисобу китоби захираҳо ва ғ.) дар ҳама марҳилаҳои иктишофи сарватҳои зеризаминӣ аҳаммияти бузург дорад. Корҳои геологӣ-иктишофӣ дар бисёр мавридҳо серхароҷот мебошанд ва истифодаи воситаҳои техникии навтарин ва кам кардани корҳои дастӣ ҳамеша ба самарнокии корҳои иктишофӣ мусоидат менамоянд. Яке аз ҷиҳатҳои муҳимми корҳои геологӣ-иктишофӣ анҷом додани корҳои озмоишгоҳӣ мебошад. Натиҷаи корҳои иктишофӣ (маълумот оид ба захираҳои кон, сифат ва технологияи сарватҳои табиӣ, шароити техникию иқтисодии истихроҷи кон, маълумот оид ба лоиҳаи корҳои сохтмонии корхонаи коркарди сарватҳои табиӣ, арзиши аслии маҳсулоти ниҳоӣ ва ғ.) бояд асоснок будани хароҷотро барои азхудкунии кон ва имконияти ҷуброни маблағгузориҳои асосиро кафолат дода тавонад. Дар сурати аҳаммияти саноатӣ доштани конҳои бузург ва дорои захираҳои калони ашёи бозоргир буданашон барои зудтар анҷом додани корҳои иктишофӣ пай дар пай анҷом додани марҳилаҳои ҷудогонаи корҳои иктишофӣ зарур аст.

Иктишофи геологиро аз рӯи лоиҳаи дар асоси супориши геологӣ тартибдодашуда ва ба таври расмӣ тасдиқгардида анҷом медиҳанд. Дар натиҷаи иктишофи геологӣ сохти геологии кони сарватҳои зеризаминӣ; миқдор, сифат ва ҷойгиршавии ҷинсҳои минералии кон, мавҷудияти унсурҳои халалрасон, шароити истихроҷи захираҳои минералӣ, усулҳои мақбули ғанигардонӣ ва коркарди ашёи иктишофӣ муайян карда мешавад. Натиҷаи корҳои иктишофи геологӣро дар ҳисобот мувофиқи талаботи дастуруламал таҳия намуда, барои муҳокима ва тасдиқ ба ташкилотҳои салоҳиятдор – Идораи корфармо ва Комиссияи давлатӣ оид ба захираи сарватҳои табиӣ пешниҳод мекунанд. Азбаски корҳои иктишофи геологӣ хароҷоти зиёдро тақозо мекунанд ва то андозае хатари таваккалӣ доранд, дар бисёр кишварҳо қисми асосии ҳаҷми корҳои иктишофи ибтидоӣ ва иктишофи мукаммал аз ҳисоби буҷети давлат анҷом дода мешаванд. Омӯзиши баъзе конҳо, масалан, конҳои маводди бинокорӣ мувофиқи шартномаҳо аз ҳисоби ташкилотҳои манфиатҷӯ амалӣ карда мешаванд. Иктишофи истеҳсолӣ дар аксари мавридҳо аз ҳисоби маблағи корхонаҳои истихроҷкунанда иҷро мегардад ва дар ин сурат ҳаҷми асосии хароҷот ба арзиши аслии маҳсулоти корхона зам шуда, нархи онро баланд мебардорад. Корхонаҳои саноати кӯҳӣ ва истифодабарандагони конҳо, ки барои истихроҷи сарватҳои зеризаминӣ иҷозатнома доранд, уҳдадоранд қисми хароҷоти барои иктишоф ва омӯзиши конҳо сарфшударо ба дӯши худ гиранд ё дар шаклҳои гуногун (бонус, роялти ва ғ.), вобаста ба намуди ашёи минералӣ, ба буҷети давлатӣ андоз супоранд. Иктишофи геологӣ барои рушди манбаи ашёи хоми хоҷагии халқ таҳкурсӣ мегузорад. Натиҷаҳои Иктишофи геологиро барои лоиҳакашӣ ва сохтмони корхонаи саноати кӯҳӣ истифода мебаранд. Дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] корҳои геологӣ-иктишофӣ асосан аз рӯи меъёрҳои замони шӯравӣ анҷом дода мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иктишофи геологӣ|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Геология]]</text>
      <sha1>8tt1dj70dgsjwdvsysjchdys14fl31y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алӣ Одилшоҳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331713</id>
    <revision>
      <id>1474050</id>
      <timestamp>2026-05-27T13:58:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{ходими давлатӣ |имя= Одилшоҳ |оригинал имени = {{lang-fa|عادل شاه افشار}} |порядок = |изображение = |описание изображения = |должность = 2-юми [[Шоҳ]] &lt;br&gt;[[Афшориён|Давлати Афшориён]] |флаг = |периодначало = [[1747]] |периодконец = [[1748]] |предшественник = [[Нодиршоҳ]] |преемник = С...</comment>
      <origin>1474050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9530" sha1="25hn0m43kldggjewp8hmj8k24c5eikn" xml:space="preserve">{{ходими давлатӣ
|имя= Одилшоҳ
|оригинал имени = {{lang-fa|عادل شاه افشار}}
|порядок =
|изображение =
|описание изображения =
|должность = 2-юми [[Шоҳ]] &lt;br&gt;[[Афшориён|Давлати Афшориён]]
|флаг =
|периодначало = [[1747]]
|периодконец = [[1748]]
|предшественник = [[Нодиршоҳ]]
|преемник = [[Султон Иброҳимшоҳ]]
|дата рождения = 1719
|место рождения = [[Хуросон]]
|дата смерти = 20.05.1749
|место смерти = [[Машҳад]]
|в браке = 4 ҳамсар
|род = [[Афшориён]]
|дети = 7 фарзанд
|похоронен =
|вероисповедание = [[Ислом]] [[шиа|мазҳаби шиа]]
|отец = [[Муҳаммад Иброҳимхон|Иброҳимхон]]
|мать =
|награды =
}}

'''Одилшоҳ''', '''Алиқулихон Афшор''' ({{lang-az|Adil şah}}) ([[1719]]—[[1749]]) — ҳокими [[Машҳад]] (1737—1747), дуюмин шоҳи [[Эрони Бузург|Эрон]] аз сулолаи Афшориён ([[1747]]—[[1748]]), писари [[Муҳаммад Иброҳимхон|Иброҳимхон]] (ваф. [[1738]]), бегларбеги [[Озарбойҷон]], бародари калонии [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]]&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20131021173500/http://slovari.yandex.ru/~%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8.%20%D0%9C%D1%83%D1%81%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%92%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%20XV-XX/%D0%90%D1%84%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%8B К. Рыжов. Все монархи мира. Мусульманский восток 15-20 вв.&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Дар [[1719]] дар вилояти [[Хуросон]] таваллуд шудааст. Писари калонии [[Муҳаммад Иброҳимхон|Иброҳимхон]] (тақр. 1671—1738), ҳокими Озарбойҷон ва бародари Нодиршоҳ, шоҳи Форс буд. Модараш ҳамсари аввали Иброҳимхон, духтари Тавҳидхон Султон Афшор буд.

Дар [[1737]] Нодиршоҳ ҷиянаш Али Мирзо (Али Қулихон)-ро ҳокими [[Машҳад]] таъйин кард. Дар солҳои [[1743]]—[[1747]] Али Қулихон ба нерӯҳо ҳангоми саркӯб кардани шӯришҳои [[Язидия|язидиён]] дар [[Курдистон]], [[Ӯзбекҳо|ӯзбекҳо]] ва [[Қароқалпоқистон|қароқалпоқҳо]] дар [[Хоразм]] ва [[Систон]] фармондеҳӣ мекард. Дар апрели [[1747]] Нодиршоҳ ҷиянаш Али Қулихонро ҳокими [[Систон]] таъйин намуда, ӯро барои саркӯб кардани шӯриш ба ин вилоят фиристод. Аммо Али Қулихон дере нагузашта ба ҷониби исёнгарон гузашт. Дар июни [[1747]] худи Нодиршоҳ дар сари артиш барои саркӯб кардани шӯриш ба [[Систон]] ҳаракат кард. Аммо [[20 июн]]и [[1747]] дар Ҳабушон ([[Хуросон]]) Нодиршоҳ аз ҷониби сарлашкарони тавтиагараш кушта шуд.

Пас аз марги Нодиршоҳ фармондеҳони бузурги форс ва ашрофон барои интихоби шоҳи нав ҷамъ омаданд. Интихоби онҳо ба ҳокими Систон Али Қулихон, ҷияни Нодиршоҳ, афтод. Шоҳи нав дар манифести худ эълон кард, ки Нодиршоҳ бо фармони ӯ кушта шудааст. Дар июли [[1747]] Али Қулихон ба [[Исфаҳон]] омад ва дар он ҷо бо номи Одилшоҳ ба тахти шоҳӣ нишаст. Одилшоҳ ҳамаи андозҳои ҷорикардаи Нодиршоҳ-ро бекор кард ва амр дод, ки амволи бо фармони амакаш мусодирашуда баргардонида шавад.

Барои раҳоӣ аз даъвогарони эҳтимолии тахт, Одилшоҳ тасмим гирифт, ки писарон ва наберагони [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]]-ро нест кунад. Дар [[Калот]] Ризо Қули Мирзо, писари калонии [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]], ҳамроҳ бо 13 писараш кушта шуд. Дар [[Машҳад]] бо фармони Одилшоҳ [[Насрулло Мирзо]], писари дуюми [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]], ҳамроҳ бо писаронаш эъдом гардид. Танҳо Шоҳрухи 14-сола, писари Ризо Қули Мирзо, зинда монд. Бисёре аз наздиктарин ҳамроҳони [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]] эъдом ё зиндонӣ шуданд.

Дар [[1747]] пас аз марги [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]] қабилаи туркии [[Қоҷориён|қоҷориён]] дар [[Мозандарон]] шӯриш бардоштанд. Сарвари исёнгарон Муҳаммад Ҳасанхон ([[1715]]—[[1758]]), бегларбеги Астробод, [[Гургон]], [[Мозандарон]] ва [[Гелон]] буд. Шоҳи нави форс Одилшоҳ ([[1747]]—[[1748]]) бо лашкар ба [[Мозандарон]] ҳаракат карда, шӯриши [[Қоҷориён|қоҷориён]]-ро саркӯб намуд. [[Муҳаммадшоҳи Қоҷор|Оғо Муҳаммадшоҳ Қоҷор]], писари калонии Муҳаммад Ҳасанхон, аз ҷониби Одилшоҳ асир гирифта шуда, бо фармони ӯ ахта карда шуд.

Дар [[1748]] бародари калониаш Иброҳимхон, ҳокими [[Исфаҳон]], бар зидди Одилшоҳ баромад кард. Амир Аслонхон, сардори [[Озарбойҷон]], ва бисёре аз амалдорони форс, ки аз ҳукмронии Одилшоҳ норозӣ буданд, ба ҷониби ӯ гузаштанд.

Дар июни [[1748]] миёни бародарон дар маҳалли Саман-Архи воқеъ дар [[Озарбойҷон]]и Эрон ҷанги ҳалкунанда ба амал омад. Ҳангоми ҷанг бисёре аз сарбозони Одилшоҳ ба ҷониби бародараш Иброҳим гузаштанд ва ӯ пирӯз гардид. Одилшоҳ шикаст хӯрда, ба [[Теҳрон]] гурехт. Ҷонибдорони Иброҳим Одилшоҳро дастгир ва кӯр карданд. [[20 май]]и [[1749]] Одилшоҳ дар [[Машҳад]] эъдом шуд.

== Хонавода ==
Одилшоҳ чор бор издивоҷ кардааст. Дар [[1736]] дар [[Машҳад]] ([[Хуросон]]) ӯ аввалин бор бо Зайнаб ун-Нисса Бегум, духтари Мирзо Саид Муҳаммад Алӣ ал-Ҳусайнӣ ал-Маръашӣ, ҳокими [[Қазвин]], издивоҷ кард. Бори дуюм дар декабри 1736/январи [[1737]] Али Қулихон бо шоҳдухтари гурҷӣ Кетеван, духтари шоҳи Картли ва Кахетия [[Теймураз II|Теймурази II]], издивоҷ намуд. Дар октябри [[1740]] дар Чорҷӯй (Бухоро) ӯ бори сеюм бо духтари хони Бухоро [[Абулфайзхон]] издивоҷ кард. То [[1749]] Одилшоҳ бори чорум бо духтари шоҳи Кахетия [[Довуд II (подшоҳи Кахетия)|Довуди II]] издивоҷ намуд. Одилшоҳ ҳафт фарзанд дошт (аз ҷумла ду писараш бо фармони амакаш Нодиршоҳ зинда ба гӯр карда шуданд ва се нафари дигар аз ҷониби [[Шоҳрухшоҳ|Шоҳрух]] кушта шуданд).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
[https://web.archive.org/web/20131021173500/http://slovari.yandex.ru/~%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8.%20%D0%9C%D1%83%D1%81%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%92%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%20XV-XX/%D0%90%D1%84%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%8B К. Рыжов. Все монархи мира. Мусульманский восток 15-20 вв. Афшары]

== Пайвандҳо ==

[http://www.royalark.net/Persia/afshar3.htm The Afshar Dynasty] {{Wayback|url=http://www.royalark.net/Persia/afshar3.htm |date=20191230034306 }}

{{пайвандҳои беруна}}

[[гурӯҳ:Афшориён]]
[[гурӯҳ:Ҳокимони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1719]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1749]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Эрон]]</text>
      <sha1>25hn0m43kldggjewp8hmj8k24c5eikn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474051</id>
      <parentid>1474050</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T14:01:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>ислоҳ</comment>
      <origin>1474051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9545" sha1="of10ehddf4hry6guvxhg1wh9rw62o91" xml:space="preserve">{{ходими давлатӣ
|имя= Одилшоҳ
|оригинал имени = {{lang-fa|عادل شاه افشار}}
|порядок =
|изображение =
|описание изображения =
|должность = 2-юми [[Шоҳ]] &lt;br&gt;[[Афшориён|Давлати Афшориён]]
|флаг =
|периодначало = [[1747]]
|периодконец = [[1748]]
|предшественник = [[Нодиршоҳ]]
|преемник = [[Султон Иброҳимшоҳ]]
|дата рождения = 1719
|место рождения = [[Хуросон]]
|дата смерти = 20.05.1749
|место смерти = [[Машҳад]]
|в браке = 4 ҳамсар
|род = [[Афшориён]]
|дети = 7 фарзанд
|похоронен =
|вероисповедание = [[Ислом]] [[шиа|мазҳаби шиа]]
|отец = [[Муҳаммад Иброҳимхон|Иброҳимхон]]
|мать =
|награды =
}}

'''Одилшоҳ''', '''Алиқулихон Афшор''' ({{lang-az|Adil şah}}) ([[1719]]—[[1749]]) — ҳокими [[Машҳад]] (1737—1747), дуюмин шоҳи [[Эрони Бузург|Эрон]] аз сулолаи Афшориён ([[1747]]—[[1748]]), писари [[Муҳаммад Иброҳимхон|Иброҳимхон]] (ваф. [[1738]]), бегларбеги [[Озарбойҷон]], бародари калонии [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]]&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20131021173500/http://slovari.yandex.ru/~%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8.%20%D0%9C%D1%83%D1%81%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%92%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%20XV-XX/%D0%90%D1%84%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%8B К. Рыжов. Все монархи мира. Мусульманский восток 15-20 вв.&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Дар [[1719]] дар вилояти [[Хуросон]] таваллуд шудааст. Писари калонии [[Муҳаммад Иброҳимхон|Иброҳимхон]] (тақр. 1671—1738), ҳокими Озарбойҷон ва бародари Нодиршоҳ, шоҳи Форс буд. Модараш ҳамсари аввали Иброҳимхон, духтари Тавҳидхон Султон Афшор буд.

Дар [[1737]] Нодиршоҳ ҷиянаш Али Мирзо (Али Қулихон)-ро ҳокими [[Машҳад]] таъйин кард. Дар солҳои [[1743]]—[[1747]] Али Қулихон ба нерӯҳо ҳангоми саркӯб кардани шӯришҳои [[Язидия|язидиён]] дар [[Курдистон]], [[Ӯзбекҳо|ӯзбекҳо]] ва [[Қароқалпоқистон|қароқалпоқҳо]] дар [[Хоразм]] ва [[Систон]] фармондеҳӣ мекард. Дар апрели [[1747]] Нодиршоҳ ҷиянаш Али Қулихонро ҳокими [[Систон]] таъйин намуда, ӯро барои саркӯб кардани шӯриш ба ин вилоят фиристод. Аммо Али Қулихон дере нагузашта ба ҷониби исёнгарон гузашт. Дар июни [[1747]] худи Нодиршоҳ дар сари артиш барои саркӯб кардани шӯриш ба [[Систон]] ҳаракат кард. Аммо [[20 июн]]и [[1747]] дар Ҳабушон ([[Хуросон]]) Нодиршоҳ аз ҷониби сарлашкарони тавтиагараш кушта шуд.

Пас аз марги Нодиршоҳ фармондеҳони бузурги форс ва ашрофон барои интихоби шоҳи нав ҷамъ омаданд. Интихоби онҳо ба ҳокими Систон Али Қулихон, ҷияни Нодиршоҳ, афтод. Шоҳи нав дар манифести худ эълон кард, ки Нодиршоҳ бо фармони ӯ кушта шудааст. Дар июли [[1747]] Али Қулихон ба [[Исфаҳон]] омад ва дар он ҷо бо номи Одилшоҳ ба тахти шоҳӣ нишаст. Одилшоҳ ҳамаи андозҳои ҷорикардаи Нодиршоҳ-ро бекор кард ва амр дод, ки амволи бо фармони амакаш мусодирашуда баргардонида шавад.

Барои раҳоӣ аз даъвогарони эҳтимолии тахт, Одилшоҳ тасмим гирифт, ки писарон ва наберагони [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]]-ро нест кунад. Дар [[Калот]] Ризо Қули Мирзо, писари калонии [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]], ҳамроҳ бо 13 писараш кушта шуд. Дар [[Машҳад]] бо фармони Одилшоҳ [[Насрулло Мирзо]], писари дуюми [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]], ҳамроҳ бо писаронаш эъдом гардид. Танҳо Шоҳрухи 14-сола, писари Ризо Қули Мирзо, зинда монд. Бисёре аз наздиктарин ҳамроҳони [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]] эъдом ё зиндонӣ шуданд.

Дар [[1747]] пас аз марги [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]] қабилаи туркии [[Қоҷориён|қоҷориён]] дар [[Мозандарон]] шӯриш бардоштанд. Сарвари исёнгарон Муҳаммад Ҳасанхон ([[1715]]—[[1758]]), бегларбеги Астробод, [[Гургон]], [[Мозандарон]] ва [[Гелон]] буд. Шоҳи нави форс Одилшоҳ ([[1747]]—[[1748]]) бо лашкар ба [[Мозандарон]] ҳаракат карда, шӯриши [[Қоҷориён|қоҷориён]]-ро саркӯб намуд. [[Муҳаммадшоҳи Қоҷор|Оғо Муҳаммадшоҳ Қоҷор]], писари калонии Муҳаммад Ҳасанхон, аз ҷониби Одилшоҳ асир гирифта шуда, бо фармони ӯ ахта карда шуд.

Дар [[1748]] бародари калониаш Иброҳимхон, ҳокими [[Исфаҳон]], бар зидди Одилшоҳ баромад кард. Амир Аслонхон, сардори [[Озарбойҷон]], ва бисёре аз амалдорони форс, ки аз ҳукмронии Одилшоҳ норозӣ буданд, ба ҷониби ӯ гузаштанд.

Дар июни [[1748]] миёни бародарон дар маҳалли Саман-Архи воқеъ дар [[Озарбойҷон]]и Эрон ҷанги ҳалкунанда ба амал омад. Ҳангоми ҷанг бисёре аз сарбозони Одилшоҳ ба ҷониби бародараш Иброҳим гузаштанд ва ӯ пирӯз гардид. Одилшоҳ шикаст хӯрда, ба [[Теҳрон]] гурехт. Ҷонибдорони Иброҳим Одилшоҳро дастгир ва кӯр карданд. [[20 май]]и [[1749]] Одилшоҳ дар [[Машҳад]] эъдом шуд.

== Хонавода ==
Одилшоҳ чор бор издивоҷ кардааст. Дар [[1736]] дар [[Машҳад]] ([[Хуросон]]) ӯ аввалин бор бо Зайнаб ун-Нисса Бегум, духтари Мирзо Саид Муҳаммад Алӣ ал-Ҳусайнӣ ал-Маръашӣ, ҳокими [[Қазвин]], издивоҷ кард. Бори дуюм дар декабри 1736/январи [[1737]] Али Қулихон бо шоҳдухтари гурҷӣ Кетеван, духтари шоҳи Картли ва Кахетия [[Теймураз II|Теймурази II]], издивоҷ намуд. Дар октябри [[1740]] дар Чорҷӯй (Бухоро) ӯ бори сеюм бо духтари хони Бухоро [[Абулфайзхон]] издивоҷ кард. То [[1749]] Одилшоҳ бори чорум бо духтари шоҳи Кахетия [[Довуд II (подшоҳи Кахетия)|Довуди II]] издивоҷ намуд. Одилшоҳ ҳафт фарзанд дошт (аз ҷумла ду писараш бо фармони амакаш Нодиршоҳ зинда ба гӯр карда шуданд ва се нафари дигар аз ҷониби [[Шоҳрухшоҳ|Шоҳрух]] кушта шуданд).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
[https://web.archive.org/web/20131021173500/http://slovari.yandex.ru/~%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8.%20%D0%9C%D1%83%D1%81%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%92%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%20XV-XX/%D0%90%D1%84%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%8B К. Рыжов. Все монархи мира. Мусульманский восток 15-20 вв. Афшары]

== Пайвандҳо ==

[http://www.royalark.net/Persia/afshar3.htm The Afshar Dynasty] {{Wayback|url=http://www.royalark.net/Persia/afshar3.htm |date=20191230034306 }}

{{пайвандҳои беруна}}
{{CURRENTYEAR}}
[[гурӯҳ:Афшориён]]
[[гурӯҳ:Ҳокимони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1719]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1749]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Эрон]]</text>
      <sha1>of10ehddf4hry6guvxhg1wh9rw62o91</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474053</id>
      <parentid>1474051</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T14:11:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>илова</comment>
      <origin>1474053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9550" sha1="hgnogtcyp8rat5o7hv5nnvbcy4gfl3w" xml:space="preserve">{{ходими давлатӣ
|имя= Одилшоҳ
|оригинал имени = {{lang-fa|عادل شاه افشار}}
|порядок =
|изображение =
|описание изображения =
|должность = 2-юми [[Шоҳ]] &lt;br&gt;[[Афшориён|Давлати Афшориён]]
|флаг =
|периодначало = [[1747]]
|периодконец = [[1748]]
|предшественник = [[Нодиршоҳ]]
|преемник = [[Султон Иброҳимшоҳ]]
|дата рождения = 1719
|место рождения = [[Хуросон]]
|дата смерти = 20.05.1749
|место смерти = [[Машҳад]]
|в браке = 4 ҳамсар
|род = [[Афшориён]]
|дети = 7 фарзанд
|похоронен =
|вероисповедание = [[Ислом]] [[шиа|мазҳаби шиа]]
|отец = [[Муҳаммад Иброҳимхон|Иброҳимхон]]
|мать =
|награды =
}}

'''Одилшоҳ''', '''Алиқулихон Афшор''' ({{lang-az|Adil şah}}) ([[1719]]—[[1749]]) — ҳокими [[Машҳад]] (1737—1747), дуюмин шоҳи [[Эрони Бузург|Эрон]] аз сулолаи Афшориён ([[1747]]—[[1748]]), писари [[Муҳаммад Иброҳимхон|Иброҳимхон]] (ваф. [[1738]]), бегларбеги [[Озарбойҷон]], бародари калонии [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]]&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20131021173500/http://slovari.yandex.ru/~%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8.%20%D0%9C%D1%83%D1%81%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%92%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%20XV-XX/%D0%90%D1%84%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%8B К. Рыжов. Все монархи мира. Мусульманский восток 15-20 вв.&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Дар [[1719]] дар вилояти [[Хуросон]] таваллуд шудааст. Писари калонии [[Муҳаммад Иброҳимхон|Иброҳимхон]] (тақр. 1671—1738), ҳокими Озарбойҷон ва бародари Нодиршоҳ, шоҳи Форс буд. Модараш ҳамсари аввали Иброҳимхон, духтари Тавҳидхон Султон Афшор буд.

Дар [[1737]] Нодиршоҳ ҷиянаш Али Мирзо (Али Қулихон)-ро ҳокими [[Машҳад]] таъйин кард. Дар солҳои [[1743]]—[[1747]] Али Қулихон ба нерӯҳо ҳангоми саркӯб кардани шӯришҳои [[Язидия|язидиён]] дар [[Курдистон]], [[Ӯзбекҳо|ӯзбекҳо]] ва [[Қароқалпоқистон|қароқалпоқҳо]] дар [[Хоразм]] ва [[Систон]] фармондеҳӣ мекард. Дар апрели [[1747]] Нодиршоҳ ҷиянаш Али Қулихонро ҳокими [[Систон]] таъйин намуда, ӯро барои саркӯб кардани шӯриш ба ин вилоят фиристод. Аммо Али Қулихон дере нагузашта ба ҷониби исёнгарон гузашт. Дар июни [[1747]] худи Нодиршоҳ дар сари артиш барои саркӯб кардани шӯриш ба [[Систон]] ҳаракат кард. Аммо [[20 июн]]и [[1747]] дар Ҳабушон ([[Хуросон]]) Нодиршоҳ аз ҷониби сарлашкарони тавтиагараш кушта шуд.

Пас аз марги Нодиршоҳ фармондеҳони бузурги форс ва ашрофон барои интихоби шоҳи нав ҷамъ омаданд. Интихоби онҳо ба ҳокими Систон Али Қулихон, ҷияни Нодиршоҳ, афтод. Шоҳи нав дар манифести худ эълон кард, ки Нодиршоҳ бо фармони ӯ кушта шудааст. Дар июли [[1747]] Али Қулихон ба [[Исфаҳон]] омад ва дар он ҷо бо номи Одилшоҳ ба тахти шоҳӣ нишаст. Одилшоҳ ҳамаи андозҳои ҷорикардаи Нодиршоҳ-ро бекор кард ва амр дод, ки амволи бо фармони амакаш мусодирашуда баргардонида шавад.

Барои раҳоӣ аз даъвогарони эҳтимолии тахт, Одилшоҳ тасмим гирифт, ки писарон ва наберагони [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]]-ро нест кунад. Дар [[Калот]] Ризо Қули Мирзо, писари калонии [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]], ҳамроҳ бо 13 писараш кушта шуд. Дар [[Машҳад]] бо фармони Одилшоҳ [[Насрулло Мирзо]], писари дуюми [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]], ҳамроҳ бо писаронаш эъдом гардид. Танҳо Шоҳрухи 14-сола, писари Ризо Қули Мирзо, зинда монд. Бисёре аз наздиктарин ҳамроҳони [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]] эъдом ё зиндонӣ шуданд.

Дар [[1747]] пас аз марги [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]] қабилаи туркии [[Қоҷориён|қоҷориён]] дар [[Мозандарон]] шӯриш бардоштанд. Сарвари исёнгарон Муҳаммад Ҳасанхон ([[1715]]—[[1758]]), бегларбеги Астробод, [[Гургон]], [[Мозандарон]] ва [[Гелон]] буд. Шоҳи нави форс Одилшоҳ ([[1747]]—[[1748]]) бо лашкар ба [[Мозандарон]] ҳаракат карда, шӯриши [[Қоҷориён|қоҷориён]]-ро саркӯб намуд. [[Муҳаммадшоҳи Қоҷор|Оғо Муҳаммадшоҳ Қоҷор]], писари калонии Муҳаммад Ҳасанхон, аз ҷониби Одилшоҳ асир гирифта шуда, бо фармони ӯ ахта карда шуд.

Дар [[1748]] бародари калониаш Иброҳимхон, ҳокими [[Исфаҳон]], бар зидди Одилшоҳ баромад кард. Амир Аслонхон, сардори [[Озарбойҷон]], ва бисёре аз амалдорони форс, ки аз ҳукмронии Одилшоҳ норозӣ буданд, ба ҷониби ӯ гузаштанд.

Дар июни [[1748]] миёни бародарон дар маҳалли Саман-Архи воқеъ дар [[Озарбойҷон]]и Эрон ҷанги ҳалкунанда ба амал омад. Ҳангоми ҷанг бисёре аз сарбозони Одилшоҳ ба ҷониби бародараш Иброҳим гузаштанд ва ӯ пирӯз гардид. Одилшоҳ шикаст хӯрда, ба [[Теҳрон]] гурехт. Ҷонибдорони Иброҳим Одилшоҳро дастгир ва кӯр карданд. [[20 май]]и [[1749]] Одилшоҳ дар [[Машҳад]] эъдом шуд.

== Хонавода ==
Одилшоҳ чор бор издивоҷ кардааст. Дар [[1736]] дар [[Машҳад]] ([[Хуросон]]) ӯ аввалин бор бо Зайнаб ун-Нисса Бегум, духтари Мирзо Саид Муҳаммад Алӣ ал-Ҳусайнӣ ал-Маръашӣ, ҳокими [[Қазвин]], издивоҷ кард. Бори дуюм дар декабри 1736/январи [[1737]] Али Қулихон бо шоҳдухтари гурҷӣ Кетеван, духтари шоҳи Картли ва Кахетия [[Теймураз II|Теймурази II]], издивоҷ намуд. Дар октябри [[1740]] дар Чорҷӯй (Бухоро) ӯ бори сеюм бо духтари хони Бухоро [[Абулфайзхон]] издивоҷ кард. То [[1749]] Одилшоҳ бори чорум бо духтари шоҳи Кахетия [[Довуд II (подшоҳи Кахетия)|Довуди II]] издивоҷ намуд. Одилшоҳ ҳафт фарзанд дошт (аз ҷумла ду писараш бо фармони амакаш Нодиршоҳ зинда ба гӯр карда шуданд ва се нафари дигар аз ҷониби [[Шоҳрухшоҳ|Шоҳрух]] кушта шуданд).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
[https://web.archive.org/web/20131021173500/http://slovari.yandex.ru/~%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8.%20%D0%9C%D1%83%D1%81%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%92%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%20XV-XX/%D0%90%D1%84%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%8B К. Рыжов. Все монархи мира. Мусульманский восток 15-20 вв. Афшары]

== Пайвандҳо ==

[http://www.royalark.net/Persia/afshar3.htm The Afshar Dynasty] {{Wayback|url=http://www.royalark.net/Persia/afshar3.htm |date=20191230034306 }}

{{пайвандҳои беруна}}{{Authority control}}
[[гурӯҳ:Афшориён]]
[[гурӯҳ:Ҳокимони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1719]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1749]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Эрон]]</text>
      <sha1>hgnogtcyp8rat5o7hv5nnvbcy4gfl3w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Парвин Ардалон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331714</id>
    <revision>
      <id>1474052</id>
      <timestamp>2026-05-27T14:09:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Фаъоли ҳуқуқи занон, нависанда ва рӯзноманигори эронӣ}} {{Use dmy dates|date=October 2019}} [[File:Parvin Ardalan - Gothenburg Book Fair 2016.jpg|thumb|Парвин Ардалон (2016)]] '''Парвин Ардалон''' ({{lang|fa|پروین اردلان}}; тав. 1967 дар [[Tehran|Теҳрон]]) бо асли курдӣ, гарчанде худ ба забони курдӣ сухан намег...</comment>
      <origin>1474052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6637" sha1="5sp1sf4ol5y1pfsm4s5zi4dpniqlmtj" xml:space="preserve">{{Short description|Фаъоли ҳуқуқи занон, нависанда ва рӯзноманигори эронӣ}}
{{Use dmy dates|date=October 2019}}
[[File:Parvin Ardalan - Gothenburg Book Fair 2016.jpg|thumb|Парвин Ардалон (2016)]]
'''Парвин Ардалон''' ({{lang|fa|پروین اردلان}}; тав. 1967 дар [[Tehran|Теҳрон]]) бо асли курдӣ, гарчанде худ ба забони курдӣ сухан намегӯяд, яке аз фаъолони пешсафи ҳуқуқи занон, нависанда ва рӯзноманигори эронӣ мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.palmefonden.se/index.php?page=53 |title=The Olof Palme Prize 2007 |access-date=15 April 2008 |archive-date=11 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911082405/http://www.palmefonden.se/index.php?page=53 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Ӯ дар соли 2007 барои муборизаҳояш ҷиҳати баробарҳуқуқии мардону занон дар Эрон бо [[Ҷоизаи Улоф Палме]] сарфароз гардид.&lt;ref name=&quot;huliq&quot;/&gt;

== Фаъолият ==
Дар солҳои 1990 Ардалон ҳамроҳ бо, аз ҷумла, [[Нӯшин Аҳмадии Хуросонӣ]] Маркази фарҳангии занон (''Markaz-e Farhangi-ye Zanan'')-ро таъсис дод, ки аз ҳамон вақт ба маркази ташаккули афкори ҷамъиятӣ, таҳлил ва ҳуҷҷатгузории масъалаҳои занон дар Эрон табдил ёфтааст.&lt;ref&gt;{{cite news
 |last=Ullberg
 |first=Sara
 |url=http://www.dn.se/DNet/jsp/polopoly.jsp?d=2374&amp;a=748371
 |title=Palmepristagare stoppades på flyget
 |newspaper=Dagens Nyheter
 |date=8 March 2008
 |access-date=4 March 2008
 |language=sv
}}&lt;/ref&gt; Аз соли 2005 ин созмон аввалин маҷаллаи интернетии Эронро оид ба ҳуқуқи занон бо номи ''Zanestan'' нашр мекунад, ки Ардалон муҳаррири он мебошад. Дар муборизаи доимии худ алайҳи сензура — маҷалла пайваста бо номи нав бармегардад — нашрия масъалаҳои издивоҷ, танфурӯшӣ, таҳсил, бемории СПИД ва зӯроварӣ нисбат ба занон-ро баррасӣ кардааст. Ҳамроҳ бо Нӯшин Аҳмадии Хуросонӣ, Ардалон китобе дар бораи аввалин ҳуқуқшиноси зани кишвар — [[Меҳрангез Манучеҳриён]] — таҳти унвони «Senator: the Work of Senator Mehrangiz Manouchehrian in the Struggle for Legal Rights for Women»-ро ҳаммуаллифӣ намуд. Ин китоб дар соли 2004 сазовори Ҷоизаи китоби Латифаи Яршотир гардид.

=== Маъракаи «Як миллион имзо» ===

Ардалон яке аз аъзои муассиси маъракаи «Як миллион имзо» мебошад,&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070908044933/http://www.wechange.info/english/ Change for Equality, Official site of One million signatures campaign]&lt;/ref&gt; ки ҳадафаш ҷамъоварии як миллион имзо барои баробарҳуқуқии занон, аз ҷумла тавассути тағйири қонунҳои табъизомез нисбат ба занон мебошад. Дар доираи ин маърака ӯ дар эътирозҳое иштирок кардааст, ки бо зӯроварӣ пахш шудаанд. Соли 2007 ӯ ҳамроҳ бо Нӯшин Аҳмадии Хуросонӣ барои «таҳдид ба амнияти миллӣ» тавассути мубориза барои ҳуқуқи занон ба се соли зиндон маҳкум гардид. Баъдан чор фаъоли дигари ҳуқуқи занон низ ҳамин гуна ҳукм гирифтанд.

=== Шаҳрвандӣ ===

Соли 2012 Идораи муҳоҷирати Шветсия қарор кард, ки ба Ардалон иҷозати иқомати доимӣ дар [[Sweden|Шветсия]] дода шавад, ки ӯ се сол пеш ба он ҷо кӯчида буд.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=http://svt.se/2.27170/1.2755811/parvin_ardalan_far_stanna_i_sverige
 |title=Parvin Ardalan får stanna i Sverige - kultur &amp; nöje
 |website=SVT.se
 |access-date=27 March 2012
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330030801/http://svt.se/2.27170/1.2755811/parvin_ardalan_far_stanna_i_sverige
 |archive-date=30 March 2012
}}&lt;/ref&gt;

== Ҷоизаҳо ==
*[[Ҷоизаи Улоф Палме]] (2007)&lt;ref name=&quot;huliq&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.huliq.com/50556/palme-prize-iranian-women%E2%80%99s-rights-activist|title=Palme Prize to Iranian Women's Rights Activist|accessdate=4 May 2008|date=14 February 2008|work=Huliq.com}}&lt;/ref&gt;

== Фаъолиятҳои дигар ==

Парвин Ардалон яке аз аъзои шабакаи «Феминистҳо барои Жина» мебошад, ки пас аз хезиши «Зан, зиндагӣ, озодӣ» аз ҷониби гурӯҳе аз фаъолони феминисти эронӣ таъсис ёфт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://iranwire.com/en/women/114561-women-activists-hail-ongoing-feminist-revolution-in-iran| title=Women Activists Hail Ongoing “Feminist Revolution” In Iran}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/persian/iran-64885287| title=The criticism of &quot;top-down alternative-making&quot; at the press conference on March 8 by the activists of &quot;Feminists for Jina&quot; network.}}&lt;/ref&gt;

== Ҳамчунин нигаред ==
*[[Ҷунбиши занони Эрон]]
*[[Феҳристи фаъолони ҳуқуқи занон]]

== Манбаъҳо ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==

[https://www.youtube.com/watch?v=fSMYY8NUfDg Olof Palme Prize speech video on youtube.com]
[https://web.archive.org/web/20110506142815/http://www.independentworldreport.com/2010/02/against-gender-apartheid/ Against gender apartheid, interview of Parvin Ardalan by Haideh Daragahi]

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Ardalan, Parvin}}
[[Category:Дорандагони Ҷоизаи Улоф Палме]]
{{bio-stub}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1967]]
[[Гурӯҳ:Рӯзноманигорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Рӯзноманигорзанони эронӣ]]</text>
      <sha1>5sp1sf4ol5y1pfsm4s5zi4dpniqlmtj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фотима Паҳлавӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331715</id>
    <revision>
      <id>1474054</id>
      <timestamp>2026-05-27T14:29:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31607-44</username>
        <id>131095</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Шоҳдухтари эронӣ (1928–1987)}} {{Use dmy dates|date=November 2023}} {{Infobox royalty | image = [[File:Princess Fatemeh Pahlavi.jpg|220px]] | caption = Шоҳдухтар Фотима, солҳои 1970 | spouse = {{plainlist|  {{marriage|Vincent Lee Hillyer&lt;br/&gt;|1950|1959|reason=div}} {{marriage|[[Mohammad Amir Khatami]]&lt;br/&gt;|1959|1975|reason=вафоти ҳамсар}} }} | issue = {{Collapsible list|state=collapsed| Kayvan Hilly...</comment>
      <origin>1474054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13400" sha1="oygcs8c81txdyyh91tf4run3zrylq5a" xml:space="preserve">{{Short description|Шоҳдухтари эронӣ (1928–1987)}}
{{Use dmy dates|date=November 2023}}
{{Infobox royalty
| image = [[File:Princess Fatemeh Pahlavi.jpg|220px]]
| caption = Шоҳдухтар Фотима, солҳои 1970
| spouse = {{plainlist|

{{marriage|Vincent Lee Hillyer&lt;br/&gt;|1950|1959|reason=div}}
{{marriage|[[Mohammad Amir Khatami]]&lt;br/&gt;|1959|1975|reason=вафоти ҳамсар}}
}}
| issue = {{Collapsible list|state=collapsed| Kayvan Hillyer&lt;br&gt;Rana Hillyer&lt;br&gt;Dariush Hillyer&lt;br&gt;Kambiz Khatami&lt;br&gt;Pari Khatami&lt;br&gt;Ramin Khatami}}
| full name =
| house = [[Pahlavi dynasty|Сулолаи Паҳлавӣ]]
| father = [[Reza Shah|Ризошоҳ]]
| mother = [[Esmat Dowlatshahi|Исмат Давлатшоҳӣ]]
| birth_date = 30 October 1928
| birth_place = [[Tehran|Теҳрон]], [[Imperial State of Iran|Давлати императории Эрон]]
| death_date = {{death date and age|1987|5|27|1928|10|30|df=y}}
| death_place = [[London|Лондон]], Англия
| burial_place =
| signature =
}}

'''Фотима Паҳлавӣ''' ({{lang|fa|فاطمه پهلوی}}; 30 октябр 1928 – 27 май 1987) шоҳдухтари эронӣ аз сулолаи Паҳлавӣ буд. Ӯ даҳумин фарзанди [[Reza Pahlavi|Ризошоҳ]] ва хоҳари падарии [[Муҳаммадризошоҳ Паҳлавӣ]] буд. Дар [[Tehran|Теҳрон]] таваллуд шуда, пеш аз Инқилоби исломии Эрон дар соли 1979 аз Эрон хориҷ шуд. Паҳлавӣ дар соли 1987 дар [[Лондон]] аз бемории саратон даргузашт.

== Ҳаёти барвақт ва таҳсил ==
Фотима Паҳлавӣ 30 октябри 1928 дар Теҳрон таваллуд шудааст.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Iranian princess dies at age 58|access-date=4 November 2012
|url=https://news.google.com/newspapers?id=INlGAAAAIBAJ&amp;pg=1479,167212&amp;dq=reza+shah+and+his+children&amp;hl=en|newspaper=The Lewiston Journal
|date=2 June 1987}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ap2jun&quot;&gt;&quot;Princess Fatemeh Pahlavi&quot;, Associated Press, 2 June 1987.&lt;/ref&gt; Ӯ даҳумин фарзанди Ризошоҳ ва чоруми фарзанди ҳамсари чоруми ӯ Исмат Давлатшоҳӣ буд.&lt;ref name=&quot;tntribune&quot;&gt;&quot;Shah of Iran's half-sister dies&quot;, Rome News Tribune, 2 June 1987.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Childress2011&gt;{{cite book|author=Diana Childress|title=Equal Rights Is Our Minimum Demand: The Women's Rights Movement in Iran 2005|url=https://archive.org/details/equalrightsisour0000chil|url-access=registration|year=2011
|page=[https://archive.org/details/equalrightsisour0000chil/page/40 40]|publisher=Twenty-First Century Books|isbn=978-0-7613-7273-8
|location=Minneapolis, MN}}&lt;/ref&gt; Модараш аз сулолаи Қоҷориён буд ва соли 1923 бо Ризошоҳ издивоҷ кард.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gholam Reza Afkhami|title=The Life and Times of the Shah|url=https://books.google.com/books?id=pTVSPmyvtkAC&amp;pg=PA605|year=2008|publisher=[[University of California Press]]|isbn=978-0-520-94216-5|page=605|location=Berkeley, CA|author-link=Gholam Reza Afkhami}}&lt;/ref&gt; Фотима хоҳари пурраи хурдии [[Абдулризо Паҳлавӣ]], [[Аҳмадризо Паҳлавӣ]] ва [[Маҳмудризо Паҳлавӣ]] ва хоҳари калонии [[Ҳамидризо Паҳлавӣ]] буд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iranchamber.com/history/reza_shah/reza_shah.php|title=Reza Shah Pahlavi|work=Iran Chamber Society|access-date=16 July 2013}}&lt;/ref&gt;

Паҳлавӣ дар Коллеҷи Конверс (ҳоло Университети Конверс) дар Спартанберг, Каролинаи Ҷанубӣ таҳсил кардааст.&lt;ref name=&quot;time&quot;&gt;&quot;Milestones, Apr. 24, 1950&quot;, Time magazine, 24 April 1950.&lt;/ref&gt; Ӯ дар соли таҳсили 1947–1948 ҳамроҳ бо ҳамроҳи шахсии худ Кокаб Моарифӣ дар ин коллеҷ таҳсил кард, вале таҳсилро идома надода, диплом нагирифт.&lt;ref name=&quot;time&quot;&gt;&quot;Milestones, Apr. 24, 1950&quot;, Time magazine, 24 April 1950.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Y's and Other Y's, 1948. Converse Yearbook 1948|url=https://cdm17281.contentdm.oclc.org/digital/collection/p17281coll8/id/766/rec/50|website=Spartanburg County Public Libraries
|access-date=15 June 2023|pages=78–79}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=:0/&gt; Моарифӣ бошад, то соли 1950 дар коллеҷ монда, онро хатм кард.&lt;ref name=:0&gt;{{Cite news|author=Nancy Atkins|date=12 April 1979|title=Shah of Iran's Sister Attended Converse in 1947-1948|page=1|work=Spartanburg Herald}}&lt;/ref&gt; Ӯ ва бародаронаш дар Қасри Мармар дар Теҳрон бо падару модарашон зиндагӣ мекарданд.&lt;ref name=Childress2011/&gt;

== Фаъолият ==
[[File:Princess Fatimeh Pahlavi (before 1979).jpg|thumb|чап|Паҳлавӣ дар солҳои 1950]]
Дар давраи ҳукмронии бародари падарияш Муҳаммадризошоҳ Паҳлавӣ, Фотима Паҳлавӣ соҳиби клуби боулинг буд ва дар тиҷорат фаъолият мекард, аз ҷумла саҳмияҳо дар ширкатҳои сохтмон, истеҳсоли равғани растанӣ ва муҳандисӣ дошт.&lt;ref&gt;{{cite news|title=105 Iranian firms said controlled by royal family|url=https://news.google.com/newspapers?id=7X5VAAAAIBAJ&amp;pg=1063,1948802&amp;dq=abdul+reza+pahlavi&amp;hl=en|access-date=4 November 2012
|newspaper=The Leader Post|date=22 January 1979|agency=[[Associated Press]]|location=Tehran}}&lt;/ref&gt; Ӯ инчунин дорои сарвати тақрибан 500 миллион доллар буд.&lt;ref name=harris05&gt;{{cite journal|author=David Harris|title=Buying Loyalty in Iran|journal=The Long Term View|year=2005
|volume=6|issue=3|pages=88–96|url=http://www.mslaw.edu/MSLMedia/LTV/6.3.pdf#page=88|access-date=14 November 2012|archive-date=14 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131014043151/http://www.mslaw.edu/MSLMedia/LTV/6.3.pdf#page=88|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ин сарват асосан аз «комиссияҳо»-е иборат буд, ки аз пудратчиёни низомӣ тавассути шавҳари дуюмаш Муҳаммад Амир Хатамӣ гирифта мешуд.&lt;ref name=harris05/&gt; Паҳлавӣ инчунин дар соҳаи таҳсилоти олӣ дар Эрон фаъолият дошт&lt;ref&gt;{{cite book|author=Edgar Burke Inlow|year=1979|location=Delhi|page=91
|title=Shahanshah: The Study of Monarchy of Iran|url=https://books.google.com/books?id=-2SWMAFL1JoC&amp;pg=PA91|publisher=Motilal Banarsidass
|isbn=978-81-208-2292-4}}&lt;/ref&gt; ва саҳмияҳо дар клуби футболи эронӣ «Пирӯзӣ» (Персеполис) дошт.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Houchang Chehabi
|date=Autumn 2002|title=A Political History of Football in Iran|journal=Iranian Studies|doi=10.1080/14660970600615328|volume=35|page=387
|issue=4|s2cid=144616657|author-link=Houchang Chehabi}}&lt;/ref&gt;

Паҳлавӣ дар назди як халабони бритониёӣ курсҳои парвози чархболро гузашт&lt;ref name=&quot;bbc20&quot;&gt;“Watch presented to Shah by Apollo 11 crew sold by Dorset man”, BBC News, 19 February 2020.&lt;/ref&gt; ва аввалин зани эронӣ шуд, ки иҷозатномаи пилотии чархбол гирифт.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Women in the IIAF |url=https://www.iiaf.net/women-in-the-iiaf/|website=iiaf.net|access-date=3 May 2023}}&lt;/ref&gt; Пас аз анҷоми парвози аввалини мустақилона, ӯ ба мураббияш соати «Omega Speedmaster»-ро ҳадя кард, ки онро кайҳоннавардони «Аполлон-11» соли 1969 ба шоҳ туҳфа карда буданд.&lt;ref name=&quot;bbc20&quot;&gt;“Watch presented to Shah by Apollo 11 crew sold by Dorset man”, BBC News, 19 February 2020.&lt;/ref&gt; Дар аввали соли 2021 ин соат дар музояда бо нархи 18 000 фунт фурӯхта шуд.&lt;ref name=&quot;bbc20&quot;&gt;“Watch presented to Shah by Apollo 11 crew sold by Dorset man”, BBC News, 19 February 2020.&lt;/ref&gt;

== Ҳаёти шахсӣ ==
Фотима Паҳлавӣ ду маротиба издивоҷ кардааст. Аввал бо Винсент Ли Ҳиллиер (1924 – 7 июли 1999) дар соли 13 апрели 1950 дар Чивитавеккия, Италия издивоҷи шаҳрвандӣ кард.&lt;ref name=&quot;tntribune&quot;&gt;&quot;Shah of Iran's half-sister dies&quot;, Rome News Tribune, 2 June 1987.&lt;/ref&gt; Ҳиллиер ба ислом гаравид.&lt;ref name=&quot;tntribune&quot;&gt;&quot;Shah of Iran's half-sister dies&quot;, Rome News Tribune, 2 June 1987.&lt;/ref&gt; Баъдан 10 май онҳо дар сафорати Эрон дар Париж никоҳи динӣ бастанд.&lt;ref name=&quot;tntribune&quot;&gt;&quot;Shah of Iran's half-sister dies&quot;, Rome News Tribune, 2 June 1987.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Iran. Part II (1950–1955)|url=http://www.iranianhotline.com/IranPhotos/Iran-1950-1955.pdf|work=Iranian Hotline|access-date=16 July 2013}}&lt;/ref&gt; Ҳиллиер дӯсти бародараш Абдулризо Паҳлавӣ буд.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Ali Akbar Dareini|title=The Rise and Fall of the Pahlavi Dynasty: Memoirs of Former General Hussein Fardust|url=https://books.google.com/books?id=SJZ_xgqCOMQC&amp;pg=PR7|year=1999|publisher=Motilal Banarsidass Publications|isbn=978-81-208-1642-8|page=123|location=Delhi}}&lt;/ref&gt; Онҳо се фарзанд доштанд: ду писар — Кейван ва Дорюш — ва як духтар Рано, ки соли 1954 дар кӯдакӣ дар натиҷаи садама фавтид.&lt;ref&gt;{{cite news
|url=https://news.google.com/newspapers?nid=348&amp;dat=19870602&amp;id=NQMIAAAAIBAJ&amp;pg=3428,192801|title=Shah of Iran's half-sister dies|access-date=25 July 2013|newspaper=[[Rome News-Tribune]]|date=2 June 1987}}&lt;/ref&gt; Онҳо дар моҳи сентябри 1959 ҷудо шуданд.&lt;ref&gt;{{cite news|title=US aided in ouster of Shah|url=https://news.google.com/newspapers?id=hd1eAAAAIBAJ&amp;pg=3597,1525053&amp;dq=fatimeh+pahlavi&amp;hl=en|access-date=4 November 2012|newspaper=St. Joseph News Press|date=9 August 1980|agency=[[Associated Press]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;tblade23nov&quot;&gt;“Shah engaged”, Toledo Blade, 23 November 1960.&lt;/ref&gt;

Пас аз ҷудоӣ, ӯ бо Муҳаммад Амир Хатамӣ, фармондеҳи нерӯҳои ҳавоии Эрон, 22 ноябри 1959 издивоҷ кард.&lt;ref name=&quot;tblade23nov&quot;&gt;“Shah engaged”, Toledo Blade, 23 November 1960.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Abbas Milani|title=Eminent Persians: The Men and Women who Made Modern Iran, 1941-1979|url=https://books.google.com/books?id=ixU33FaG_dgC&amp;pg=PA196|location=Syracuse, NY|year=2008
|page=457|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=978-0-8156-0907-0|author-link=Abbas Milani}}&lt;/ref&gt; Дар тӯйи онҳо шоҳ ва арӯси оянда Фараҳ Диба низ иштирок доштанд.&lt;ref name=&quot;tblade23nov&quot;&gt;“Shah engaged”, Toledo Blade, 23 November 1960.&lt;/ref&gt; Онҳо се фарзанд доштанд: Камбиз (1961), Ромин (1967) ва духтар Парӣ (1962).&lt;ref name=&quot;iich&quot;&gt;Ebrahim Hadidi, “Field Martial Mohammad Khatami”, Institute for Iranian History.&lt;/ref&gt;

== Солҳои охир ва марг ==
Паҳлавӣ пеш аз Инқилоби исломии 1979 Эронро тарк кард.&lt;ref name=&quot;Taromi-Rad2012&quot;&gt;H. Taromi-Rad (2012), *Pahlavi Dynasty: An Entry from Encyclopaedia of the World of Islam*, EWI Press.&lt;/ref&gt; Дар солҳои охири умраш дар Лондон зиндагӣ мекард.&lt;ref name=&quot;nyt3687&quot;&gt;&quot;Fatemeh Pahlevi Dies at 58&quot;, The New York Times, 3 June 1987.&lt;/ref&gt;

Ӯ 27 майи 1987 дар хонаи худ дар Лондон аз саратон даргузашт.&lt;ref name=&quot;ap2jun&quot;&gt;&quot;Princess Fatemeh Pahlavi&quot;, Associated Press, 2 June 1987.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;&quot;Milestones, Apr. 24, 1950&quot;, Time magazine, 24 April 1950.&lt;/ref&gt; Ӯ 58-сола буд ва чор писар/фарзандаш боқӣ монданд.&lt;ref name=&quot;nyt3687&quot;&gt;&quot;Fatemeh Pahlevi Dies at 58&quot;, The New York Times, 3 June 1987.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;&quot;Milestones, Apr. 24, 1950&quot;, Time magazine, 24 April 1950.&lt;/ref&gt;

== Ифтихорномаҳо ==
=== Миллӣ ===

[[File:Order_of_the_Pleiades_(Iran).gif|50px]] Дамаи Салиби Бузурги дараҷаи 2 Ордени «Сурайё»{{citation needed|date=August 2020}}

=== Хориҷӣ ===

[[File:GER Bundesverdienstkreuz 7 Grosskreuz.svg|50px]] Салиби Бузурги Ордени Шарафи Ҷумҳурии Федеративии Олмон (21 октябри 1965){{citation needed|date=August 2020}}

== Манбаъҳо ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
*{{Commons-inline}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Pahlavi, Fatemeh}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1928]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1987]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Паҳлавии Эрон]]</text>
      <sha1>oygcs8c81txdyyh91tf4run3zrylq5a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474055</id>
      <parentid>1474054</parentid>
      <timestamp>2026-05-27T14:35:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <origin>1474055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13377" sha1="cupa0i0osajtdkgjdmwbruduqu2vdl4" xml:space="preserve">{{Short description|Шоҳдухтари эронӣ (1928–1987)}}
{{Use dmy dates|date=November 2023}}
{{Infobox royalty
| image = [[File:Princess Fatemeh Pahlavi.jpg|220px]]
| caption = Шоҳдухтар Фотима, солҳои 1970
| spouse = {{plainlist|

{{marriage|Vincent Lee Hillyer&lt;br/&gt;|1950|1959|reason=div}}
{{marriage|[[Mohammad Amir Khatami]]&lt;br/&gt;|1959|1975|reason=вафоти ҳамсар}}
}}
| issue = {{Collapsible list|state=collapsed| Kayvan Hillyer&lt;br&gt;Rana Hillyer&lt;br&gt;Dariush Hillyer&lt;br&gt;Kambiz Khatami&lt;br&gt;Pari Khatami&lt;br&gt;Ramin Khatami}}
| full name =
| house = [[Pahlavi dynasty|Сулолаи Паҳлавӣ]]
| father = [[Reza Shah|Ризошоҳ]]
| mother = [[Esmat Dowlatshahi|Исмат Давлатшоҳӣ]]
| birth_date = 30 October 1928
| birth_place = [[Tehran|Теҳрон]], [[Imperial State of Iran|Давлати императории Эрон]]
| death_date = {{death date and age|1987|5|27|1928|10|30|df=y}}
| death_place = [[London|Лондон]], Англия
| burial_place =
| signature =
}}

'''Фотима Паҳлавӣ''' ({{lang|fa|فاطمه پهلوی}}; 30 октябр 1928 – 27 май 1987) шоҳдухтари эронӣ аз сулолаи Паҳлавӣ буд. Ӯ даҳумин фарзанди [[Reza Pahlavi|Ризошоҳ]] ва хоҳари падарии [[Муҳаммадризошоҳ Паҳлавӣ]] буд. Дар [[Tehran|Теҳрон]] таваллуд шуда, пеш аз Инқилоби исломии Эрон дар соли 1979 аз Эрон хориҷ шуд. Паҳлавӣ дар соли 1987 дар [[Лондон]] аз бемории саратон даргузашт.

== Ҳаёти барвақт ва таҳсил ==
Фотима Паҳлавӣ 30 октябри 1928 дар Теҳрон таваллуд шудааст.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Iranian princess dies at age 58|access-date=4 November 2012
|url=https://news.google.com/newspapers?id=INlGAAAAIBAJ&amp;pg=1479,167212&amp;dq=reza+shah+and+his+children&amp;hl=en|newspaper=The Lewiston Journal
|date=2 June 1987}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ap2jun&quot;&gt;&quot;Princess Fatemeh Pahlavi&quot;, Associated Press, 2 June 1987.&lt;/ref&gt; Ӯ даҳумин фарзанди Ризошоҳ ва чоруми фарзанди ҳамсари чоруми ӯ Исмат Давлатшоҳӣ буд.&lt;ref name=&quot;tntribune&quot;&gt;&quot;Shah of Iran's half-sister dies&quot;, Rome News Tribune, 2 June 1987.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Childress2011&gt;{{cite book|author=Diana Childress|title=Equal Rights Is Our Minimum Demand: The Women's Rights Movement in Iran 2005|url=https://archive.org/details/equalrightsisour0000chil|url-access=registration|year=2011
|page=[https://archive.org/details/equalrightsisour0000chil/page/40 40]|publisher=Twenty-First Century Books|isbn=978-0-7613-7273-8
|location=Minneapolis, MN}}&lt;/ref&gt; Модараш аз сулолаи Қоҷориён буд ва соли 1923 бо Ризошоҳ издивоҷ кард.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gholam Reza Afkhami|title=The Life and Times of the Shah|url=https://books.google.com/books?id=pTVSPmyvtkAC&amp;pg=PA605|year=2008|publisher=[[University of California Press]]|isbn=978-0-520-94216-5|page=605|location=Berkeley, CA|author-link=Gholam Reza Afkhami}}&lt;/ref&gt; Фотима хоҳари пурраи хурдии [[Абдулризо Паҳлавӣ]], [[Аҳмадризо Паҳлавӣ]] ва [[Маҳмудризо Паҳлавӣ]] ва хоҳари калонии [[Ҳамидризо Паҳлавӣ]] буд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iranchamber.com/history/reza_shah/reza_shah.php|title=Reza Shah Pahlavi|work=Iran Chamber Society|access-date=16 July 2013}}&lt;/ref&gt;

Паҳлавӣ дар Коллеҷи Конверс (ҳоло Университети Конверс) дар Спартанберг, Каролинаи Ҷанубӣ таҳсил кардааст.&lt;ref name=&quot;time&quot;&gt;&quot;Milestones, Apr. 24, 1950&quot;, Time magazine, 24 April 1950.&lt;/ref&gt; Ӯ дар соли таҳсили 1947–1948 ҳамроҳ бо ҳамроҳи шахсии худ Кокаб Моарифӣ дар ин коллеҷ таҳсил кард, вале таҳсилро идома надода, диплом нагирифт.&lt;ref name=&quot;time&quot;&gt;&quot;Milestones, Apr. 24, 1950&quot;, Time magazine, 24 April 1950.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Y's and Other Y's, 1948. Converse Yearbook 1948|url=https://cdm17281.contentdm.oclc.org/digital/collection/p17281coll8/id/766/rec/50|website=Spartanburg County Public Libraries
|access-date=15 June 2023|pages=78–79}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=:0/&gt; Моарифӣ бошад, то соли 1950 дар коллеҷ монда, онро хатм кард.&lt;ref name=:0&gt;{{Cite news|author=Nancy Atkins|date=12 April 1979|title=Shah of Iran's Sister Attended Converse in 1947-1948|page=1|work=Spartanburg Herald}}&lt;/ref&gt; Ӯ ва бародаронаш дар Қасри Мармар дар Теҳрон бо падару модарашон зиндагӣ мекарданд.&lt;ref name=Childress2011/&gt;

== Фаъолият ==
Дар давраи ҳукмронии бародари падарияш Муҳаммадризошоҳ Паҳлавӣ, Фотима Паҳлавӣ соҳиби клуби боулинг буд ва дар тиҷорат фаъолият мекард, аз ҷумла саҳмияҳо дар ширкатҳои сохтмон, истеҳсоли равғани растанӣ ва муҳандисӣ дошт.&lt;ref&gt;{{cite news|title=105 Iranian firms said controlled by royal family|url=https://news.google.com/newspapers?id=7X5VAAAAIBAJ&amp;pg=1063,1948802&amp;dq=abdul+reza+pahlavi&amp;hl=en|access-date=4 November 2012
|newspaper=The Leader Post|date=22 January 1979|agency=[[Associated Press]]|location=Tehran}}&lt;/ref&gt; Ӯ инчунин дорои сарвати тақрибан 500 миллион доллар буд.&lt;ref name=harris05&gt;{{cite journal|author=David Harris|title=Buying Loyalty in Iran|journal=The Long Term View|year=2005
|volume=6|issue=3|pages=88–96|url=http://www.mslaw.edu/MSLMedia/LTV/6.3.pdf#page=88|access-date=14 November 2012|archive-date=14 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131014043151/http://www.mslaw.edu/MSLMedia/LTV/6.3.pdf#page=88|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ин сарват асосан аз «комиссияҳо»-е иборат буд, ки аз пудратчиёни низомӣ тавассути шавҳари дуюмаш Муҳаммад Амир Хатамӣ гирифта мешуд.&lt;ref name=harris05/&gt; Паҳлавӣ инчунин дар соҳаи таҳсилоти олӣ дар Эрон фаъолият дошт&lt;ref&gt;{{cite book|author=Edgar Burke Inlow|year=1979|location=Delhi|page=91
|title=Shahanshah: The Study of Monarchy of Iran|url=https://books.google.com/books?id=-2SWMAFL1JoC&amp;pg=PA91|publisher=Motilal Banarsidass
|isbn=978-81-208-2292-4}}&lt;/ref&gt; ва саҳмияҳо дар клуби футболи эронӣ «Пирӯзӣ» (Персеполис) дошт.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Houchang Chehabi
|date=Autumn 2002|title=A Political History of Football in Iran|journal=Iranian Studies|doi=10.1080/14660970600615328|volume=35|page=387
|issue=4|s2cid=144616657|author-link=Houchang Chehabi}}&lt;/ref&gt;
[[File:Princess Fatemeh Pahlavi.jpg|220px|Паҳлавӣ дар солҳои 1950]]Паҳлавӣ дар назди як халабони бритониёӣ курсҳои парвози чархболро гузашт&lt;ref name=&quot;bbc20&quot;&gt;“Watch presented to Shah by Apollo 11 crew sold by Dorset man”, BBC News, 19 February 2020.&lt;/ref&gt; ва аввалин зани эронӣ шуд, ки иҷозатномаи пилотии чархбол гирифт.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Women in the IIAF |url=https://www.iiaf.net/women-in-the-iiaf/|website=iiaf.net|access-date=3 May 2023}}&lt;/ref&gt; Пас аз анҷоми парвози аввалини мустақилона, ӯ ба мураббияш соати «Omega Speedmaster»-ро ҳадя кард, ки онро кайҳоннавардони «Аполлон-11» соли 1969 ба шоҳ туҳфа карда буданд.&lt;ref name=&quot;bbc20&quot;&gt;“Watch presented to Shah by Apollo 11 crew sold by Dorset man”, BBC News, 19 February 2020.&lt;/ref&gt; Дар аввали соли 2021 ин соат дар музояда бо нархи 18 000 фунт фурӯхта шуд.&lt;ref name=&quot;bbc20&quot;&gt;“Watch presented to Shah by Apollo 11 crew sold by Dorset man”, BBC News, 19 February 2020.&lt;/ref&gt;

== Ҳаёти шахсӣ ==
Фотима Паҳлавӣ ду маротиба издивоҷ кардааст. Аввал бо Винсент Ли Ҳиллиер (1924 – 7 июли 1999) дар соли 13 апрели 1950 дар Чивитавеккия, Италия издивоҷи шаҳрвандӣ кард.&lt;ref name=&quot;tntribune&quot;&gt;&quot;Shah of Iran's half-sister dies&quot;, Rome News Tribune, 2 June 1987.&lt;/ref&gt; Ҳиллиер ба ислом гаравид.&lt;ref name=&quot;tntribune&quot;&gt;&quot;Shah of Iran's half-sister dies&quot;, Rome News Tribune, 2 June 1987.&lt;/ref&gt; Баъдан 10 май онҳо дар сафорати Эрон дар Париж никоҳи динӣ бастанд.&lt;ref name=&quot;tntribune&quot;&gt;&quot;Shah of Iran's half-sister dies&quot;, Rome News Tribune, 2 June 1987.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Iran. Part II (1950–1955)|url=http://www.iranianhotline.com/IranPhotos/Iran-1950-1955.pdf|work=Iranian Hotline|access-date=16 July 2013}}&lt;/ref&gt; Ҳиллиер дӯсти бародараш Абдулризо Паҳлавӣ буд.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Ali Akbar Dareini|title=The Rise and Fall of the Pahlavi Dynasty: Memoirs of Former General Hussein Fardust|url=https://books.google.com/books?id=SJZ_xgqCOMQC&amp;pg=PR7|year=1999|publisher=Motilal Banarsidass Publications|isbn=978-81-208-1642-8|page=123|location=Delhi}}&lt;/ref&gt; Онҳо се фарзанд доштанд: ду писар — Кейван ва Дорюш — ва як духтар Рано, ки соли 1954 дар кӯдакӣ дар натиҷаи садама фавтид.&lt;ref&gt;{{cite news
|url=https://news.google.com/newspapers?nid=348&amp;dat=19870602&amp;id=NQMIAAAAIBAJ&amp;pg=3428,192801|title=Shah of Iran's half-sister dies|access-date=25 July 2013|newspaper=[[Rome News-Tribune]]|date=2 June 1987}}&lt;/ref&gt; Онҳо дар моҳи сентябри 1959 ҷудо шуданд.&lt;ref&gt;{{cite news|title=US aided in ouster of Shah|url=https://news.google.com/newspapers?id=hd1eAAAAIBAJ&amp;pg=3597,1525053&amp;dq=fatimeh+pahlavi&amp;hl=en|access-date=4 November 2012|newspaper=St. Joseph News Press|date=9 August 1980|agency=[[Associated Press]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;tblade23nov&quot;&gt;“Shah engaged”, Toledo Blade, 23 November 1960.&lt;/ref&gt;

Пас аз ҷудоӣ, ӯ бо Муҳаммад Амир Хатамӣ, фармондеҳи нерӯҳои ҳавоии Эрон, 22 ноябри 1959 издивоҷ кард.&lt;ref name=&quot;tblade23nov&quot;&gt;“Shah engaged”, Toledo Blade, 23 November 1960.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Abbas Milani|title=Eminent Persians: The Men and Women who Made Modern Iran, 1941-1979|url=https://books.google.com/books?id=ixU33FaG_dgC&amp;pg=PA196|location=Syracuse, NY|year=2008
|page=457|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=978-0-8156-0907-0|author-link=Abbas Milani}}&lt;/ref&gt; Дар тӯйи онҳо шоҳ ва арӯси оянда Фараҳ Диба низ иштирок доштанд.&lt;ref name=&quot;tblade23nov&quot;&gt;“Shah engaged”, Toledo Blade, 23 November 1960.&lt;/ref&gt; Онҳо се фарзанд доштанд: Камбиз (1961), Ромин (1967) ва духтар Парӣ (1962).&lt;ref name=&quot;iich&quot;&gt;Ebrahim Hadidi, “Field Martial Mohammad Khatami”, Institute for Iranian History.&lt;/ref&gt;

== Солҳои охир ва марг ==
Паҳлавӣ пеш аз Инқилоби исломии 1979 Эронро тарк кард.&lt;ref name=&quot;Taromi-Rad2012&quot;&gt;H. Taromi-Rad (2012), *Pahlavi Dynasty: An Entry from Encyclopaedia of the World of Islam*, EWI Press.&lt;/ref&gt; Дар солҳои охири умраш дар Лондон зиндагӣ мекард.&lt;ref name=&quot;nyt3687&quot;&gt;&quot;Fatemeh Pahlevi Dies at 58&quot;, The New York Times, 3 June 1987.&lt;/ref&gt;

Ӯ 27 майи 1987 дар хонаи худ дар Лондон аз саратон даргузашт.&lt;ref name=&quot;ap2jun&quot;&gt;&quot;Princess Fatemeh Pahlavi&quot;, Associated Press, 2 June 1987.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;&quot;Milestones, Apr. 24, 1950&quot;, Time magazine, 24 April 1950.&lt;/ref&gt; Ӯ 58-сола буд ва чор писар/фарзандаш боқӣ монданд.&lt;ref name=&quot;nyt3687&quot;&gt;&quot;Fatemeh Pahlevi Dies at 58&quot;, The New York Times, 3 June 1987.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;&quot;Milestones, Apr. 24, 1950&quot;, Time magazine, 24 April 1950.&lt;/ref&gt;

== Ифтихорномаҳо ==
=== Миллӣ ===

[[File:Order_of_the_Pleiades_(Iran).gif|50px]] Дамаи Салиби Бузурги дараҷаи 2 Ордени «Сурайё»{{citation needed|date=August 2020}}

=== Хориҷӣ ===

[[File:GER Bundesverdienstkreuz 7 Grosskreuz.svg|50px]] Салиби Бузурги Ордени Шарафи Ҷумҳурии Федеративии Олмон (21 октябри 1965){{citation needed|date=August 2020}}

== Манбаъҳо ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
*{{Commons-inline}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Pahlavi, Fatemeh}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1928]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1987]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Паҳлавии Эрон]]</text>
      <sha1>cupa0i0osajtdkgjdmwbruduqu2vdl4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нушин Аҳмадӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331716</id>
    <revision>
      <id>1474057</id>
      <timestamp>2026-05-28T02:13:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Нависанда, мутарҷим, эссенавис, рӯзноманигор ва фаъоли эронии ҳуқуқи занон}} {{шахсият}} {{Use dmy dates|date=September 2021}}  '''Нушин Аҳмадӣ''' — [[Эрон|эронии]] [[нависанда]], [[тарҷумон]], эссенавис, рӯзноманигор, фаъоли ҳуқуқи занон&lt;ref&gt;[https://www.voanews.com/a/iranian-women-campaign-to-end-disc...</comment>
      <origin>1474057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7204" sha1="by6azfdw00lwybhbajfysjk20gr78xm" xml:space="preserve">{{Short description|Нависанда, мутарҷим, эссенавис, рӯзноманигор ва фаъоли эронии ҳуқуқи занон}}
{{шахсият}}
{{Use dmy dates|date=September 2021}}

'''Нушин Аҳмадӣ''' — [[Эрон|эронии]] [[нависанда]], [[тарҷумон]], эссенавис, рӯзноманигор, фаъоли ҳуқуқи занон&lt;ref&gt;[https://www.voanews.com/a/iranian-women-campaign-to-end-discriminatory-laws-against-them-79052162/368918.html Iranian Women Campaign to End Discriminatory Laws against Them] (11 December 2009). VOA.&lt;/ref&gt; ва фаъоли ҷомеаи шаҳрвандӣ аст.&lt;ref&gt;[https://www.rferl.org/a/How_Does_Iran_Celebrate_International_Womens_Day/1977828.html How Does Iran Celebrate International Women's Day?] (8 March 2010). RadioFreeEurope.&lt;/ref&gt; Ӯ яке аз аъзои муассиси маъракаи «Як миллион имзо» мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2010/08/post-3.html Courageous and Principled: Shiva Nazar Ahari] (28 August 2010) by Muhammad Sahimi. PBS ''Frontline''.&lt;/ref&gt; Ӯ ҳамчунин яке аз муассисони Маркази фарҳангии занон (''Markaz-e Farhangi-ye Zanan'') буд,&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110708220635/http://www.cyrusnews.com/news/en/?mi=6&amp;ni=442 Interrogations of Women Continue] (27 June 2006) by Maryam Dastgir. Cyrus News. Archived 8 July 2011; accessed 27 January 2007.&lt;/ref&gt; ки як «созмони ғайридавлатӣ мебошад, ки ба масъалаҳои саломатии занон ва ҳамчунин масъалаҳои ҳуқуқӣ тамаркуз мекунад».&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170313042819/https://tavaana.org/en/content/noushin-ahmadi-khorasani-two-decades-struggle-womens-rights Noushin Ahmadi Khorasani: Two Decades in the Struggle For Women's Rights], Tavaana. Archived 13 March 2017.&lt;/ref&gt; Хуросонӣ ҳамчунин чандин китоб дар бораи ҳаракати занон дар Эрон навиштааст.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120325000922/http://www.theworld.org/2009/11/womens-rights-in-iran/ Women’s rights in Iran] by Marco Werman (interviewer; 27 November 2009), The World. Archived 25 March 2012.&lt;/ref&gt; Хуросонӣ барандаи ҷоизаи Латифа Яршотир дар соли 2004 гардид, ки аз ҷониби Бунёди мероси форсӣ барои китобе, ки ӯ ҳаммуаллифона бо [[Парвин Ардалон]] дар бораи нахустин ҳуқуқшиноси зани кишвар — [[Меҳрангез Манучеҳриён]] — таҳти унвони «Сенатор: фаъолияти сенатор Меҳрангез Манучеҳриён дар мубориза барои ҳуқуқҳои қонунии занон» навишта буд, тақдим гардид.&lt;ref&gt;[http://direland.typepad.com/direland/2006/06/leading_iranian.html Tehran: 2 women's rights activists charged with &quot;national security&quot; violations] by Doug Ireland (21 June 2006). Direland.&lt;/ref&gt;

==Фаъолият==
Соли 2007 ӯ ҳамроҳ бо [[Парвин Ардалон]] ба се соли зиндон барои «таҳдид ба амнияти миллӣ» маҳкум шуд.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160629104541/http://www.zibamirhosseini.com/documents/mir-hosseini-book-chapter-debating-women-gender-public-sphere.pdf Debating Women: Gender and the Public Sphere in Post-Revolutionary Iran] by Ziba Mir-Hosseini. In: ''Civil Society in Comparative Muslim Contexts'' by Amyn Sajoo (ed). London: I.B Tauris &amp; Institute of Ismaili Studies (2002). pp. 109, 116-117.&lt;/ref&gt; Аҳмадӣ 22 сентябри соли 2010 пас аз ҳозир шудан дар додгоҳи зиндони Эвин барои «пешниҳоди баъзе тавзеҳот» озод карда шуд ва аз иттиҳомҳои худ огоҳ гардид.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110926194026/http://www.cswatch.org/threat/further-attempts-to-silence-the-campaign-activist-noushin-ahmadi-khorasani-facing-charges-of- Further Attempts to Silence the Campaign: Activist Noushin Ahmadi Khorasani Facing Charges of Propaganda and Illegal Assembly] (24 September 2010). Civil Society Watch. Archived 26 September 2011.&lt;/ref&gt; Вақте ки Аҳмадӣ бори аввал рӯзи сешанбе пас аз даъватнома дар додгоҳ ҳозир шуд, мавриди бозпурсӣ қарор гирифт ва аз ӯ хоста шуд, ки рӯзи дигар барои мулоқот бо «таҳлилгарони парванда» бозгардад. Рӯзи 23 сентябр ба ӯ иттилоъ дода шуд, ки ба «фаъолияти таблиғотӣ алайҳи режим тавассути: (а) навиштан ва нашри матолиб алайҳи режим дар сомонаи Мактаби феминистӣ,&lt;ref&gt;[http://www.ifex.org/iran/2010/10/08/feminists_targeted/ Internet censors target ayatollahs, feminists and students] (8 October 2010). IFEX.&lt;/ref&gt; ва (б) иштирок дар ҷамъомадҳои ғайриқонунӣ пас аз интихоботи соли 2009» муттаҳам шудааст.&lt;ref&gt;(23 September 2010). Iran Almanac. Archived 18 July 2011.&lt;/ref&gt; Пас аз огоҳ шудан аз иттиҳомҳо, Аҳмадӣ аз худ дифоъ кард ва ба кафолати сарпараст озод шуд. Ӯ то рӯзи муҳокимаи додгоҳ озод буд.&lt;ref&gt;[http://www.iranhumanrights.org/2010/09/khorasani-awaits-trial/ Editor Awaits Trial For Feminist Website Content] (22 September 2010). Center for Human Rights in Iran.&lt;/ref&gt; Муҳокимаи додгоҳии Аҳмадӣ 11 марти соли 2012 дар шуъбаи 26-уми додгоҳи инқилоби исломӣ баргузор гардид. 9 июни соли 2012 ӯ ба як соли ҳабси шартӣ ва панҷ соли озмоиш маҳкум шуд.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20121224073852/http://en.rsf.org/iran-press-freedom-violations-recounted-16-04-2012,41718.html Press freedom violations recounted in real time (from 1st January 2012): 03.06.2012- Wave of arrests and convictions of journalists undiminished in Iran] (5 December 2012). Reporters without Borders. Archived 24 December 2012.&lt;/ref&gt;

==Ҳамчунин нигаред==
*[[Ҳаракати занони Эрон]]
*[[Мино Аҳадӣ]]
*[[Сакина Оштёнӣ]]
*[[Ширин Ибодӣ]]
*[[Марина Немат]]

==Эзоҳ==
{{Reflist}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Khorasani, Noushin Ahmadi}}
[[Category:Афроди зинда]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Рӯзноманигорон аз рӯи кишвар]]
[[Гурӯҳ:Рӯзноманигорзанони эронӣ]]
[[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Рӯзноманигорон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>by6azfdw00lwybhbajfysjk20gr78xm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Меҳрангез Манучеҳриён</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331717</id>
    <revision>
      <id>1474058</id>
      <timestamp>2026-05-28T02:18:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Ҳуқуқшинос, навозанда, феминист ва сенатори таъйиншудаи эронӣ}} {{Infobox officeholder | name = Меҳрангез Манучеҳриён | image = Mehrangiz Manouchehrian.jpg | image_size = 220px | alt = | order = Узви [[Senate of Iran|Сенати Эрон]] | term_start = 1963 | term_end = 1972 | constituency = [[Tehran|Теҳрон]] | successor = Farajollah Rasaei|Фараҷуллоҳ...</comment>
      <origin>1474058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6797" sha1="2gp9m9fixg5ajqb0oo0qjxho8sk5y48" xml:space="preserve">{{Short description|Ҳуқуқшинос, навозанда, феминист ва сенатори таъйиншудаи эронӣ}}
{{Infobox officeholder
| name = Меҳрангез Манучеҳриён
| image = Mehrangiz Manouchehrian.jpg
| image_size = 220px
| alt =
| order = Узви [[Senate of Iran|Сенати Эрон]]
| term_start = 1963
| term_end = 1972
| constituency = [[Tehran|Теҳрон]]
| successor = [[Farajollah Rasaei|Фараҷуллоҳ Расоӣ]]
| birth_date = 1906
| birth_place = [[Mashhad|Машҳад]], [[Qajar Iran|Давлати олии Форс]]
| death_date = {{death date and age|2000|7|5|1906|1|1|df=y}}
| death_place = [[Tehran|Теҳрон]], [[Iran|Эрон]]
| resting_place = [[Behesht-e Zahra]]
| occupation =
| spouse =
| signature =
| signature_alt =
| children =
| alma_mater = [[University of Tehran|Донишгоҳи Теҳрон]]
| party = [[Independent politician|Мустақил]]
| website =
| native_name = {{nobold|مهرانگیز منوچهریان}}
| native_name_lang = fa
| caption = Манучеҳриён дар соли 1978
}}

'''Меҳрангез Манучеҳриён''' ({{Lang|fa|مهرانگیز منوچهریان}}; 1906 — 5 июли 2000) — ҳуқуқшинос, навозанда, феминист ва сенатори таъйиншудаи эронӣ буд.&lt;ref name=&quot;Kashani-Sabet2011&quot;&gt;{{cite book|author=Firoozeh Kashani-Sabet|title=Conceiving Citizens: Women and the Politics of Motherhood in Iran|url=https://books.google.com/books?id=xbbT0Rsc6EMC&amp;pg=PA180|year=2011|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-530886-0|page=180}}&lt;/ref&gt; Ӯ дар Созмони занони Эрон фаъолият мекард. Вай дар таҳияи Қонуни ҳифзи оила — маҷмӯае аз қонунҳо барои густариши ҳуқуқи занон дар издивоҷ — саҳм дошт.&lt;ref&gt;[http://etd.fcla.edu/CF/CFH0004292/WomensRightsinIran.pdf &quot;Women's Rights in Iran&quot; a thesis by A DE LA CAMARA of the University of Central Florida, Orlando]&lt;/ref&gt;

==Мерос==
Саҳми Манучеҳриён дар беҳбуди ҳуқуқи занон дар Эрон эътироф шудааст. Китобе дар бораи зиндагии ӯ бо номи «Сенатор: фаъолияти сенатор Меҳрангез Манучеҳриён дар мубориза барои ҳуқуқҳои қонунии занон» соли 2004 барандаи Ҷоизаи китоби Латифа Яршотир гардид.&lt;ref&gt;[http://www.payvand.com/news/04/jun/1150.html Book award goes to &quot;Senator: the Work of Senator Mehrangiz Manouchehrian in the Struggle for Legal Rights for Women&quot; and &quot;Reading Lolita in Tehran&quot;], Payvand.com, Retrieved 10 August 2016&lt;/ref&gt;

==Фаъолияти касбӣ==
Манучеҳриён ҳам аввалин ҳуқуқшиноси зан дар Эрон ва ҳам аввалин сенатори зан дар Эрон буд. Дар давраи фаъолияти худ ҳамчун сенатор, ӯ дар густариши ҳуқуқи занон нақши муҳим бозид. Бо истифода аз таҷрибаи худ ҳамчун ҳуқуқшинос, ӯ Қонуни ҳифзи оила-ро таҳия кард, ки ба занон ҳуқуқҳои оилавӣ медод. Баъзе аз бахшҳои қонуни пешниҳодшуда аз ҷониби мунтақидон ҷудо карда шуда, ба таври муболиғаомез шарҳ дода шуданд. Ин боис гардид, ки қонун мавриди баҳсу мунозираҳои густурдаи ҷамъиятӣ ва расонаӣ қарор гирад. Бархе аз намояндагони рӯҳониёни кишвар иддао карданд, ки ин қонун бо ислом созгор нест, меъёрҳои ахлоқии сустро ташвиқ мекунад ва ҳатто масъалаи маҳкум кардани оммавии Манучеҳриён ҳамчун муртадро баррасӣ карданд. Манучеҳриён аз тарси амнияти худ барои муддате аз Теҳрон фирор кард.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mahnazafkhami.net/2002/the-women%E2%80%99s-organization-of-iran-evolutionary-politics-and-revolutionary-change/|title=The Women's Organization of Iran: Evolutionary Politics and Revolutionary Change {{!}} Mahnaz Afkhami|website=www.mahnazafkhami.net|access-date=2017-03-07}}&lt;/ref&gt; Ин қонун баъдтар пас аз Инқилоби исломии соли 1979 бекор карда шуд.

Баъдтар Манучеҳриён пас аз ихтилоф бо нахуствазир Ҷаъфар Шарифимомӣ аз курсии худ дар Сенат истеъфо дод. Пас аз он ки Шарифимомӣ ҳангоми баҳси парлумонӣ бо ӯ ба таври дағалона сухан гуфт, ӯ ба хонаи Манучеҳриён рафта, ба таври хусусӣ узр пурсид.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://fis-iran.org/en/women/articles/reform-and-regression|title=Reform and Regression: The Fate of the Family Protection Law {{!}} Foundation for Iranian Studies|website=fis-iran.org|language=en|access-date=2017-03-07}}&lt;/ref&gt; Аммо Манучеҳриён талаб кард, ки узрхоҳии оммавӣ сурат гирад, ки ӯ аз иҷрои он худдорӣ кард. Дар натиҷа, Манучеҳриён истеъфо дод.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://feministschool.com/english/spip.php?article158|title=The Feminist School|website=feministschool.com|language=en|access-date=2017-03-07}}&lt;/ref&gt;

Барои фаъолияти худ дар пешбурди ҳуқуқи занон, ӯ соли 1968 бо Ҷоизаи Созмони Милали Муттаҳид дар соҳаи ҳуқуқи инсон сарфароз гардонида шуд.

Манучеҳриён ҳамчунин ба узвияти шӯрои марказии Созмони занони Эрон таъйин шуда буд.

==Ҳамчунин нигаред==
*[[Феҳристи нахустин ҳуқуқшиносон ва додрасони зан дар Осиё]]

==Эзоҳ==
{{Reflist}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Manouchehrian, Mehrangi}}
[[Category:Ҳуқуқшиносони зани эронӣ]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1906]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2000]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносон аз рӯи кишвар]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносон]]</text>
      <sha1>2gp9m9fixg5ajqb0oo0qjxho8sk5y48</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вида Моваҳидӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331718</id>
    <revision>
      <id>1474059</id>
      <timestamp>2026-05-28T02:25:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Фаъоли ҳуқуқи инсон ва эътирозгари эронӣ}} {{Infobox person | name = Vida Movahed | image = | imagesize = | caption = | birth_name = Vida Movahedi | birth_date = {{birth year and age|1985}} | birth_place = [[Tehran|Теҳрон]], [[Iran|Эрон]] | death_date = | death_place = | alma_mater = | occupation = {{Hlist|Фаъоли ҳуқуқи занон|}} | years_active = Аз соли 2018 | known_for = Раҳб...</comment>
      <origin>1474059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7070" sha1="fzxy0fnki1848lxdtj1m2eccl38cg2r" xml:space="preserve">{{Short description|Фаъоли ҳуқуқи инсон ва эътирозгари эронӣ}}
{{Infobox person
| name = Vida Movahed
| image =
| imagesize =
| caption =
| birth_name = Vida Movahedi
| birth_date = {{birth year and age|1985}}
| birth_place = [[Tehran|Теҳрон]], [[Iran|Эрон]]
| death_date =
| death_place =
| alma_mater =
| occupation = {{Hlist|Фаъоли ҳуқуқи занон|}}
| years_active = Аз соли 2018
| known_for = Раҳбарии эътирозҳо алайҳи [[hijab|ҳиҷоби]] маҷбурӣ дар Эрон.
}}

'''Вида Моваҳидӣ''' (форсӣ: ویدا موحدی; тав. 1985 дар [[Tehran|Теҳрон]]&lt;ref name=&quot;Radiozamaneh&quot;&gt;{{cite web|author=Radio Zamaneh |date=17 October 2022 |title= ویدا موحد آزاد شد |url=https://www.radiozamaneh.com/448048/ |website=Radio Zamaneh |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;), ки бештар бо номи '''Вида Моваҳид''' маъруф аст,&lt;ref name=&quot;United4Iran&quot;&gt;{{cite web|author=United4Iran |date=17 October 2022 |title= Vida Movahed |url=https://ipa.united4iran.org/en/prisoner/3977/ |website=United4Iran |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt; фаъоли ҳуқуқи инсон, эътирозгар ва фаъоли ҳуқуқи занони эронӣ мебошад, ки ҳамчун ташаббускори ҳаракати «Духтарони Инқилоб» шинохта мешавад. 27 декабри соли 2017 дар хиёбони Инқилоб дар [[Tehran|Теҳрон]], ӯ барои эътироз ба ҳиҷоби ҳатмӣ дар Эрон рӯймоли сафеди худро ба таври рамзӣ аз сар гирифт. Баъдан, акси ӯ бо номи «Духтари хиёбони Инқилоб» нашр шуд.&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{cite web|author=BBC Persian |date=27 May 2019 |title= ویدا موحد اولین دختر خیابان انقلاب آزاد شد |url=https://www.bbc.com/persian/iran-48427891 |website=BBC Persian |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RadioFarda&quot;&gt;{{cite web|author=Radio Farda |date=1 May 2019 |title= آمریکا سرکوب فعالان حقوق زنان در ایران را به شدت محکوم کرد |url=https://www.radiofarda.com/a/state-department/29913197.html |website=Radio Farda |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= The Times|date= 26 January 2018 |title= Iranian protester Vida Movahed, who made speech without a veil in Tehran, goes missing|url=https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/iranian-protester-vida-movahed-who-made-speech-without-a-veil-in-tehran-goes-missing-h629lgnxl |website=The Times |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= Washington Post|date=3 October 2022 |title= Iranian women have been protesting mandatory hijab for decades|url=https://www.washingtonpost.com/politics/2022/10/03/iran-protests-hijab-women-mahsa-amini/ |website=[[The Washington Post]] |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= The Wall Street Journal
|date= 20 October 2022 |title= Listening to Women in Revolutionary Tehran|url=https://www.wsj.com/articles/listening-to-women-in-revolutionary-tehran-11666283030 |website=The Wall Street Journal |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= Time|date= 7 December 2022|title= Heroes of the year 2022: Women of Iran|url= https://time.com/heroes-of-the-year-2022-women-of-iran/|website= Time (magazine){{!}}Time|access-date= 9 December 2022|archive-date= 25 January 2023|archive-url= https://web.archive.org/web/20230125200912/https://time.com/heroes-of-the-year-2022-women-of-iran/|url-status= dead}}&lt;/ref&gt;

==Эътирози аввал==
27 декабри соли 2017 Вида Моваҳид рӯймоли худро гирифт ва болои қуттии таҷҳизоти барқӣ истода, дар ҳоле ки рӯймолашро ба чӯб баста буд, алайҳи ҳиҷоби маҷбурӣ эътироз кард. Ӯ фавран боздошт шуд. 27 январ, пас аз як моҳи ҳабс, озод гардид.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Iran International |date=28 May 2019 |title=دختر خیابان انقلاب آزاد شد |url=https://iranintl.com/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA/%C2%AB%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8%C2%BB-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF |website=Iran International |access-date=9 December 2022 |archive-date=25 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180225000025/https://iranintl.com/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA/%C2%AB%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8%C2%BB-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==Эътирози дуюм==
29 октябри соли 2018 Моваҳид чандин пуфакро ба даст гирифта, ба болои гумбази фирӯзагуни майдони Инқилоб баромад, то ба ҳиҷоби маҷбурӣ эътироз кунад. Баъдан ӯ дубора боздошт ва ба иттиҳоми ташвиқи мардум ба фасод ва фаҳшо тавассути гирифтани ҳиҷоб ба як соли зиндон маҳкум шуд.&lt;ref name=United4Iran/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=BBC Persian |date=January 24, 2022 |title= ویدا موحد به یک‌سال زندان محکوم شد |url=https://www.bbc.com/persian/iran-47925057 |website=BBC Persian |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=VOA Farsi |date= April 14, 2019 |title=ویدا موحد، اولین دختر خیابان انقلاب به یکسال حبس محکوم شد |url=https://ir.voanews.com/a/iran-human-rights/4875000.html |website=Voice of America Persian News Network{{!}}VOA Farsi |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=RFERL |date=14 April 2019 |title= Iconic Iranian Antihijab Protester Jailed For One Year; Human Rights Lawyer's 13-Year Sentence Upheld |url=https://www.rferl.org/a/iconic-iranian-antihijab-protester-jailed-for-year/29879887.html |website=Radio Free Europe/Radio Liberty |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;

[[File:Vesal-Enghelab-2018-02-24 21-23-09.jpg|thumb|250px|Қуттии аслии таҷҳизоти барқӣ, ки Вида Моваҳид ва дигар эътирозгарон болои он меистоданд ва дар чорроҳаи Инқилоб–Весал дар Теҳрон ҷойгир буд. Баъдан ҳукумат онро тағйир дод, то эътирозгарон натавонанд болои он истанд.]]

==Эзоҳ==
{{reflist}}

==Ҳамчунин нигаред==

*[[Насрин Сутуда]]
*[[Наргес Муҳаммадӣ]]
*[[Ҳаракати ҳуқуқи занон дар Эрон]]

{{DEFAULTSORT:Movahed, Vida}}
[[Category:Афроди зинда]]

{{bio-stub}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1985]]</text>
      <sha1>fzxy0fnki1848lxdtj1m2eccl38cg2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қалъаи Рашкан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331719</id>
    <revision>
      <id>1474065</id>
      <timestamp>2026-05-28T06:10:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:fa:Special:Redirect/revision/41648431|دژ رشکان]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1474065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3203" sha1="cd6l007nyxrjemkr1fcvi6s2ntqcw3j" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;پودمان:Hatnote/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Ҳамчунин бубинед|Тепаи Чешми Алӣ|Чешми Алӣ (шаҳррӣ)|Барроу-Рей|Кӯҳҳои Милл|Гурӯҳ: Бостоншиносӣ дар Рай}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt; 
'''Қалъаи Рашкан''' дар наздикии Сафоя (маҳалла) [[Рай|-и шаҳри Рай]] ва теппаи Чешме Алӣ ҷойгир аст. Ин яке аз қалъаҳо ва қасрҳое буд, ки асли Райро ҳифз мекарданд. Ин қалъа бо сохторе, ки аз сангрезаҳо ва гил иборат аст, ба давраи ([[Шоҳаншоҳии Ашконӣ]] ) тааллуқ дорад. Ин қалъа қаблан Фахробод номида мешуд ва ба Фахруддавла ибни Рукнуддавла Дейламӣ нисбат дода мешуд. 

== Ҷанбаи ном ==
Номи қалъаи бузурги &quot;Рашкан&quot; аз калимаи &quot; [[Аршак|Аршаки I]] &quot; гирифта шудааст, ки асосгузори ин сулола буд ва дигар подшоҳони ин сулола ба эҳтиром калимаи &quot;Аршак&quot;-ро ба номҳои худ илова кардаанд. Дар он замон, номи &quot;Аршакия&quot;... &quot;Онро номгузорӣ карданд. Бисёре аз таҷҳизоти кӯҳнаи ҷангӣ аз ин макон пайдо шудаанд ва дар [[Осорхонаи Эрони бостон|Осорхонаи Эрони Қадим]] дастрасанд. &lt;ref name=&quot;دژ رشکان&quot;&gt;[http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx دژ رشکان] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081025082549/http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx|date=۲۵ اکتبر ۲۰۰۸}} راهنمای کتاب اول&lt;/ref&gt;

== Корбарӣ ==
Ин қалъа - қасрҳо, ашёи қиматбаҳо ва анборҳои [[силоҳ]]&lt;nowiki/&gt;ро дар бар мегирифт. Қисмҳои асосии қалъа то давраи [[Эрони Қоҷорӣ]] ҳанӯз дар ҷои худ буданд, аммо имрӯз қисми зиёди он хароб шудааст. Деворҳои ғарбии қалъа барои [[тирукамон]]  сӯрохиҳо доранд. &lt;ref name=&quot;دژ رشکان&quot;&gt;[http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx دژ رشکان] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081025082549/http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx|date=۲۵ اکتبر ۲۰۰۸}} راهنمای کتاب اول&lt;/ref&gt;

== Нигораҳо ==
&lt;templatestyles src=&quot;پانویس/styles.css&quot; /&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

* Қалъаи Рей
* Петроглифи Фатҳ Алӣ Шоҳ дар Чешми Алӣ

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}{{قلعه‌ها در ایران}}{{مکان‌های تاریخی شهرری}}&lt;templatestyles src=&quot;الگوی_خرد/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;  
[[Гурӯҳ:Меъмории Ашкониён]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>cd6l007nyxrjemkr1fcvi6s2ntqcw3j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474066</id>
      <parentid>1474065</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T06:14:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>таҳрир</comment>
      <origin>1474066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2835" sha1="t39dey1ssl8mbe4s68s93v151szzkyb" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
{{Ҳамчунин бубинед|Тепаи Чешми Алӣ|Чешми Алӣ (шаҳррӣ)|Барроу-Рей|Кӯҳҳои Милл|Гурӯҳ:Бостоншиносӣ дар Рай}} 
'''Қалъаи Рашкан''' дар наздикии Сафоя (маҳалла) [[Рай|-и шаҳри Рай]] ва теппаи Чешме Алӣ ҷойгир аст. Ин яке аз қалъаҳо ва қасрҳое буд, ки асли Райро ҳифз мекарданд. Ин қалъа бо сохторе, ки аз сангрезаҳо ва гил иборат аст, ба давраи ([[Шоҳаншоҳии Ашконӣ]] ) тааллуқ дорад. Ин қалъа қаблан Фахробод номида мешуд ва ба Фахруддавла ибни Рукнуддавла Дейламӣ нисбат дода мешуд. 

== Ҷанбаи ном ==
Номи қалъаи бузурги &quot;Рашкан&quot; аз калимаи &quot; [[Аршак|Аршаки I]] &quot; гирифта шудааст, ки асосгузори ин сулола буд ва дигар подшоҳони ин сулола ба эҳтиром калимаи &quot;Аршак&quot;-ро ба номҳои худ илова кардаанд. Дар он замон, номи &quot;Аршакия&quot;... &quot;Онро номгузорӣ карданд. Бисёре аз таҷҳизоти кӯҳнаи ҷангӣ аз ин макон пайдо шудаанд ва дар [[Осорхонаи Эрони бостон|Осорхонаи Эрони Қадим]] дастрасанд. &lt;ref&gt;[http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx دژ رشکان] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081025082549/http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx|date=۲۵ اکتبر ۲۰۰۸}} راهنمای کتاب اول&lt;/ref&gt;

== Корбарӣ ==
Ин қалъа - қасрҳо, ашёи қиматбаҳо ва анборҳои [[силоҳ]]&lt;nowiki/&gt;ро дар бар мегирифт. Қисмҳои асосии қалъа то давраи [[Эрони Қоҷорӣ]] ҳанӯз дар ҷои худ буданд, аммо имрӯз қисми зиёди он хароб шудааст. Деворҳои ғарбии қалъа барои [[тирукамон]]  сӯрохиҳо доранд. &lt;ref&gt;[http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx دژ رشکان] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081025082549/http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx|date=۲۵ اکتبر ۲۰۰۸}} راهنمای کتاب اول&lt;/ref&gt;

== Нигораҳо ==


== Ҷусторҳои марбут ==

* Қалъаи Рай
* Петроглифи Фатҳ Алӣ Шоҳ дар Чешми Алӣ

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}} 
[[Гурӯҳ:Меъмории Ашкониён]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>t39dey1ssl8mbe4s68s93v151szzkyb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474067</id>
      <parentid>1474066</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T06:27:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Нигораҳо */ ислоҳ</comment>
      <origin>1474067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2955" sha1="8mbmdgzd19c1s11hj7ihhk5xmt5ruc1" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
{{Ҳамчунин бубинед|Тепаи Чешми Алӣ|Чешми Алӣ (шаҳррӣ)|Барроу-Рей|Кӯҳҳои Милл|Гурӯҳ:Бостоншиносӣ дар Рай}} 
'''Қалъаи Рашкан''' дар наздикии Сафоя (маҳалла) [[Рай|-и шаҳри Рай]] ва теппаи Чешме Алӣ ҷойгир аст. Ин яке аз қалъаҳо ва қасрҳое буд, ки асли Райро ҳифз мекарданд. Ин қалъа бо сохторе, ки аз сангрезаҳо ва гил иборат аст, ба давраи ([[Шоҳаншоҳии Ашконӣ]] ) тааллуқ дорад. Ин қалъа қаблан Фахробод номида мешуд ва ба Фахруддавла ибни Рукнуддавла Дейламӣ нисбат дода мешуд. 

== Ҷанбаи ном ==
Номи қалъаи бузурги &quot;Рашкан&quot; аз калимаи &quot; [[Аршак|Аршаки I]] &quot; гирифта шудааст, ки асосгузори ин сулола буд ва дигар подшоҳони ин сулола ба эҳтиром калимаи &quot;Аршак&quot;-ро ба номҳои худ илова кардаанд. Дар он замон, номи &quot;Аршакия&quot;... &quot;Онро номгузорӣ карданд. Бисёре аз таҷҳизоти кӯҳнаи ҷангӣ аз ин макон пайдо шудаанд ва дар [[Осорхонаи Эрони бостон|Осорхонаи Эрони Қадим]] дастрасанд. &lt;ref&gt;[http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx دژ رشکان] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081025082549/http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx|date=۲۵ اکتبر ۲۰۰۸}} راهنمای کتاب اول&lt;/ref&gt;

== Корбарӣ ==
Ин қалъа - қасрҳо, ашёи қиматбаҳо ва анборҳои [[силоҳ]]&lt;nowiki/&gt;ро дар бар мегирифт. Қисмҳои асосии қалъа то давраи [[Эрони Қоҷорӣ]] ҳанӯз дар ҷои худ буданд, аммо имрӯз қисми зиёди он хароб шудааст. Деворҳои ғарбии қалъа барои [[тирукамон]]  сӯрохиҳо доранд. &lt;ref&gt;[http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx دژ رشکان] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081025082549/http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx|date=۲۵ اکتبر ۲۰۰۸}} راهنمای کتاب اول&lt;/ref&gt;

== Нигораҳо ==

&lt;gallery widths=&quot;150&quot; perrow=&quot;3&quot;&gt;
Акс:Dej-rashkan10.jpg|Қисми болоии Қалъаи Рашкан
&lt;/gallery&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

* Қалъаи Рай
* Петроглифи Фатҳ Алӣ Шоҳ дар Чешми Алӣ

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}} 
[[Гурӯҳ:Меъмории Ашкониён]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>8mbmdgzd19c1s11hj7ihhk5xmt5ruc1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474068</id>
      <parentid>1474067</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T06:27:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ҷусторҳои марбут */</comment>
      <origin>1474068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2951" sha1="2ojjms1t0oa76mhgubqoe4r0l1109tr" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
{{Ҳамчунин бубинед|Тепаи Чешми Алӣ|Чешми Алӣ (шаҳррӣ)|Барроу-Рей|Кӯҳҳои Милл|Гурӯҳ:Бостоншиносӣ дар Рай}} 
'''Қалъаи Рашкан''' дар наздикии Сафоя (маҳалла) [[Рай|-и шаҳри Рай]] ва теппаи Чешме Алӣ ҷойгир аст. Ин яке аз қалъаҳо ва қасрҳое буд, ки асли Райро ҳифз мекарданд. Ин қалъа бо сохторе, ки аз сангрезаҳо ва гил иборат аст, ба давраи ([[Шоҳаншоҳии Ашконӣ]] ) тааллуқ дорад. Ин қалъа қаблан Фахробод номида мешуд ва ба Фахруддавла ибни Рукнуддавла Дейламӣ нисбат дода мешуд. 

== Ҷанбаи ном ==
Номи қалъаи бузурги &quot;Рашкан&quot; аз калимаи &quot; [[Аршак|Аршаки I]] &quot; гирифта шудааст, ки асосгузори ин сулола буд ва дигар подшоҳони ин сулола ба эҳтиром калимаи &quot;Аршак&quot;-ро ба номҳои худ илова кардаанд. Дар он замон, номи &quot;Аршакия&quot;... &quot;Онро номгузорӣ карданд. Бисёре аз таҷҳизоти кӯҳнаи ҷангӣ аз ин макон пайдо шудаанд ва дар [[Осорхонаи Эрони бостон|Осорхонаи Эрони Қадим]] дастрасанд. &lt;ref&gt;[http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx دژ رشکان] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081025082549/http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx|date=۲۵ اکتبر ۲۰۰۸}} راهنمای کتاب اول&lt;/ref&gt;

== Корбарӣ ==
Ин қалъа - қасрҳо, ашёи қиматбаҳо ва анборҳои [[силоҳ]]&lt;nowiki/&gt;ро дар бар мегирифт. Қисмҳои асосии қалъа то давраи [[Эрони Қоҷорӣ]] ҳанӯз дар ҷои худ буданд, аммо имрӯз қисми зиёди он хароб шудааст. Деворҳои ғарбии қалъа барои [[тирукамон]]  сӯрохиҳо доранд. &lt;ref&gt;[http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx دژ رشکان] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081025082549/http://www.ketabeavval.ir/Tehran/2898.aspx|date=۲۵ اکتبر ۲۰۰۸}} راهنمای کتاب اول&lt;/ref&gt;

== Нигораҳо ==

&lt;gallery widths=&quot;150&quot; perrow=&quot;3&quot;&gt;
Акс:Dej-rashkan10.jpg|Қисми болоии Қалъаи Рашкан
&lt;/gallery&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

* Бари Рей
* Петроглифи Фатҳ Алӣ Шоҳ дар Чешми Алӣ

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}} 
[[Гурӯҳ:Меъмории Ашкониён]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>2ojjms1t0oa76mhgubqoe4r0l1109tr</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>