Иёлоти Федеративии Микронезия

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.4</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Иёлоти Федеративии Микронезия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10703</id>
    <revision>
      <id>1474181</id>
      <parentid>1473725</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:07:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33343" sha1="5j1rghglmq5c0pv91y4ri9g9y4wifqj" xml:space="preserve">{{Давлат
| Номи тоҷикӣ = Иёлоти Федеративии Микронезия
| Номи аслӣ = {{lang-en|Federated States of Micronesia}}
| Падежи родительный = Иёлоти Федеративии Микронезия
| Аудио = Micronesia National Anthem.ogg
| Герб = Coat of arms of the Federated States of Micronesia.svg
| Шиор = Peace, Unity, Liberty (Сулҳ, ягонагӣ, озодӣ)
| Номи суруд = Patriots of Micronesia
| Шакли ҳукумат = [[Давлати федеративӣ|федеративӣ]] [[Ҷумҳурии президентӣ|ҷумҳурии президентӣ]]&lt;ref name=&quot;atlas&quot;&gt;{{книга|заглавие=Атлас мира: Максимально подробная информация|ответственный=Руководители проекта: А. Н. Бушнев, А. П. Притворов|место=Москва|издательство=АСТ|год=2017|страницы=93|страниц=96|isbn=978-5-17-10261-4}}&lt;/ref&gt;
| lat_dir = N
| lat_deg = 7
| lat_min = 21
| lat_sec = 18
| lon_dir = E
| lon_deg = 151
| lon_min = 36
| lon_sec = 55
| region = FM
| CoordScale = 10000000
| Дар харита = Micronesia on the globe (Micronesia centered).svg
| тавзеҳи харита = Микронезия дар харитаи ҷаҳон
| Забон = [[Забони англисӣ|англисӣ]]
| Таърихи истиқлолият = [[3 ноябр]]и соли [[1986]]
| Истиқлолият аз = [[ИМА]]
| Пойтахт = [[Паликир]]
| Шаҳри бузургтарин = [[Вено (шаҳр)|Вено]]&lt;ref name=&quot;Citypopulation-2010&quot; /&gt;
| Мансаби роҳбар 1 = [[Феҳристи президентҳои Иёлоти Федеративии Микронезия|Президент]]
| Роҳбар 1 = [[Симина, Уэсли|Уэсли Симина]]
| Мансаби роҳбар 2 = [[Феҳристи вице-президентҳои Иёлоти Федеративии Микронезия|Вице-президент]]
| Роҳбар 2 = [[Палик, Арен|Арен Палик]]
| Ҷой аз рӯи масоҳат = 175
| Масоҳат = 702
| Фоизи об = -
| Ҷой аз рӯи аҳолӣ = 194
| Аҳолӣ = {{афзоиш}} 104 600&lt;ref name=&quot;Тихоокеанская региональная информационная система (PRISM)&quot;&gt;{{cite web |url = http://www.spc.int/nmdi/MdiSummary.aspx |url-status = dead |title = Тихоокеанская региональная информационная система (PRISM) |access-date = 2018-05-25 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150910210707/http://www.spc.int/nmdi/MdiSummary.aspx |archive-date = 2015-09-10 }}&lt;/ref&gt;
| Соли арзёбӣ = 2018
| Зичии аҳолӣ = 149
| ММД (ҚАХ) = 352 млн&lt;ref name=&quot;dataimf&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2020/October/weo-report?c=513,514,516,522,924,819,534,536,826,544,548,556,867,868,948,518,836,558,565,853,566,862,813,524,578,537,866,869,846,582,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2018&amp;ey=2020&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=,&amp;br=1 |title=Report for Selected Countries and Subjects |access-date=2020-12-31 |archive-date=2021-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228104816/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2020/October/weo-report?c=513,514,516,522,924,819,534,536,826,544,548,556,867,868,948,518,836,558,565,853,566,862,813,524,578,537,866,869,846,582,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2018&amp;ey=2020&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=,&amp;br=1 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| Соли ҳисоби ММД (ҚАХ) = 2018
| Ҷой аз рӯи ММД (ҚАХ) = 189
| ММД (ҚАХ) ба ҳар сари аҳолӣ = {{число|3436}}&lt;ref name=&quot;dataimf&quot;/&gt;
| Ҷой аз рӯи ММД (ҚАХ) ба ҳар сари аҳолӣ = 154
| ММД (номинал) = 402 млн&lt;ref name=&quot;dataimf&quot;/&gt;
| Соли ҳисоби ММД (номинал) = 2018
| Ҷой аз рӯи ММД (номинал) = 181
| ММД (номинал) ба ҳар сари аҳолӣ = {{число|3928}}&lt;ref name=&quot;dataimf&quot;/&gt;
| Ҷой аз рӯи ММД (номинал) ба ҳар сари аҳолӣ = 123
| СРБ = {{снижение}} 0,615&lt;ref name=&quot;UNDP_2023_2024&quot;&gt;{{cite web |url=https://hdr.undp.org/data-center/country-insights |title=Country Insights: Micronesia|publisher=Human Development Reports. United Nations Development Programme |accessdate=2026-04-06 |lang=en}}&lt;/ref&gt;
| Соли ҳисоби СРБ = 2023
| Ҷой аз рӯи СРБ = 149
| Сатҳи СРБ = &lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt;'''миёна'''&lt;/span&gt;
| Асъор = [[доллари ИМА]] (USD)
| Домен = [[.fm]]
| Коди телефонӣ = 691
| Минтақаи вақт = [[UTC+10]] ва [[UTC+11]]
}}

'''Иёлоти Федеративии Микронезия''', баъзан танҳо '''Микронезия''' ({{lang-en|Federated States of Micronesia}} {{IPA|[ˈfedəɹeɪtɪd ˌsteɪts əv ˌmaɪkroʊˈniːʒə]}}) — [[Давлат|давлат]] дар [[Уқёнусия]], ҷойгир дар [[Ҷазираҳои Каролин]], дар шимоли соҳилҳои [[Гвинеяи Нав]], дар [[Микронезия]].

Расман аз [[3 ноябр]]и соли [[1986]] [[Истиқлолият|мустақил]] буда, кишвар бо [[ИМА]] зич алоқаманд боқӣ мемонад (мақоми «ассотсиатсияи озод бо ИМА») ва аз кӯмаки [[Иқтисод|иқтисодии]] Амрико сахт вобаста аст. Мувофиқи Шартномаи ассотсиатсияи озод, ИМА вазифадор аст, ки мудофиаро таъмин кунад ва Иёлоти Федеративии Микронезияро аз ҷиҳати молиявӣ [[Дотатсия|дотатсия]] диҳад.

== Решашиносӣ ==
Номи ''Микронезия'' — «ҷазираҳои хурд» аз забони {{Lang-grc|μικρός}} «микрос» — «хурд» ва {{Lang-grc|νῆσος}} «несос» — «ҷазира» сарчашма гирифта, пасванди ''-ия'' барои номи кишварҳо ва ҳудудҳо маъмул аст; ин номгузорӣ бо хурд будани ҳаҷми ҷазираҳо дар ин бахши Уқёнус асос ёфтааст. Он аз нимаи аввали асри XIX истифода мешавад{{sfn|Поспелов|2002|с=269}}.

== География ==
[[Акс:Map of the Federated States of Micronesia CIA.jpg|thumb|left|425px|Харитаи Иёлоти Федеративии Микронезия]]
[[Акс:Nukuoro ISS013-E-28610.jpg|310px|thumb|Атолли Нукуоро дар бахши ҷанубии кишвар]]
Иёлоти Федеративии Микронезия дар [[Микронезия]] воқеъ буда, дар қисми шимолу ғарбии [[Океания|Уқёнусия]], дар [[Архипелаг|архипелаг]]и [[Ҷазираҳои Каролин]], байни 0 ва 14° а. ш. ва 136 ва 166° т. ш., дар масофаи тақрибан 4000 км дар ҷанубу ғарби [[Ҷазираҳои Гавайӣ]] ҷойгир шудааст.

Он давлатеро алоқаманд мекунад, ки аз 607 ҷазираи хурд иборат аст, ки танҳо 40-тои онҳо ҳаҷми назаррас доранд. Аз 607 ҷазира 65-тоаш истиқоматӣ мебошанд. ИФМ аз чор иёлат иборат аст: [[Яп (иёлат)|Яп]], [[Трук (иёлат)|Чуук]] (собиқ Трук), [[Понпеи (иёлат)|Понпеи]] (собиқ Понапе) ва [[Кусаие (иёлат)|Косраэ]] (собиқ Кусаие). Пойтахт — шаҳри Паликир дар ҷазираи Понпеи. Гарчанде ки масоҳати умумии заминҳои кишвар ҳамагӣ 702 км²-ро ташкил медиҳад, минтақаи истисноии иқтисодӣ дар Уқёнуси Ором беш аз 2,6 млн км²-ро фаро мегирад&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ҳар яке аз чор иёлат аз як ё якчанд «ҷазираҳои баланд», одатан дорои пайдоиши вулканӣ, иборат мебошанд. Ҳамаи онҳо, ба ғайр аз Косраэ, [[Атолл|атолл]]ҳои сершуморро дар бар мегиранд. Масоҳати умумии иёлати Чуук 127 км² буда, он ҳафт гурӯҳи асосии ҷазираҳоро дар бар мегирад. Иёлати Понпеи масоҳати 344 км²-ро ишғол мекунад, ки аз он 130 км² ба [[Понпеи (ҷазира)|ҷазираи Понпеи]], калонтарин ҷазира дар ИФМ, рост меояд. Иёлати Яп аз 4 ҷазираи калон, ҳафт ҷазираи хурд ва 134 атолл, бо масоҳати умумии хушкии 122 км² иборат аст. Иёлати Косраэ як ҷазираи баландро бо масоҳати 109 км² ишғол мекунад.

Ҳамаи ҷазираҳои калони пайдоиши вулканӣ кӯҳсор буда, бо ҷангалҳо пӯшида шудаанд ва бо рифҳои марҷонӣ иҳота шудаанд. Намудҳои дигар атоллҳо мебошанд — ҷазираҳои [[Марҷон|марҷонӣ]] дар шакли ҳалқа, ки дар дохили худ [[Лагуна|лагуна]]и ками умқ доранд.

Нуқтаи баландтарин — кӯҳи Нана-Лауд (дар ҷазираи Понпеи, баландиаш 798 м). Забонҳои асосӣ: [[Забони англисӣ|англисӣ]] (расмӣ), [[Забони япӣ|япӣ]], [[Забони трукӣ|трукӣ]], [[Забони понпеӣ|понпеӣ]], косраэ.

Ҷазираҳо бо ҳамдигар тавассути нақлиёти баҳрӣ ва ҳавоӣ алоқаманданд. Алоқаи баҳрӣ бо соҳили ғарбии [[ИМА]], [[Япония|Ҷопон]], [[Филиппин]], [[Тайван]], [[Гуам]] ва алоқаи ҳавоӣ бо Гуам, [[Гавайӣ]], [[Науру]] мавҷуд аст.

== Иқлим ==
Иқлимаш [[Иқлими экваториалӣ|экваториалӣ]] ва [[Иқлими субэкваториалӣ|субэкваториалӣ]], аз намуди пассатӣ-муссонӣ мебошад. Тағйирёбии мавсимии ҳарорат ночиз аст. Ҳарорати миёнаи моҳона 26—33 °C-ро ташкил медиҳад. Дар ин ҷо зуд-зуд боронҳои шадид меборанд. Сербориштарин моҳ — апрел аст. Миқдори боришот дар як сол аз 2250 мм то 3000—6000 мм (дар кӯҳҳои ҷазираи Косраэ) мебошад. Қисми Уқёнуси Ором, ки Микронезия дар он ҷойгир аст, минтақаи пайдоиши [[Тайфун|тайфун]]ҳо мебошад, ки дар як сол ба ҳисоби миёна то 25 тайфун рух медиҳад. Мавсими тайфунҳо — аз август то декабр аст.

Ҷангалҳои тропикии ҳамешасабз, [[Саванна|саваннаҳо]]; дар ҷазираҳои калони марҷонӣ [[Драхти кокос|палмаи кокос]] ва [[Панданус|панданус]] бартарӣ доранд.

== Таърих ==
Эҳтимол дорад, ки [[микронезиҳо]] ба ин ҷазираҳо аз Осиё дар ҳазораи дуюми пеш аз милод омада бошанд. Ёдгории давраи токолонизатсияи таърих маҷмааи [[Нан-Мадол]] мебошад, ки дар ҷазираи Понапе ҷойгир аст.

То замони оғози колонизатсияи ҷазираҳо аз ҷониби аврупоиҳо, аҳолии маҳаллӣ дар марҳилаи таҷзияи [[Сохти ҷамоаи аввалия|сохти ҷамоаи аввалия]] қарор дошт. Ҷомеа ба як қатор гурӯҳҳои иҷтимоии аз назари мавқеъ нобаробар тақсим мешуд. Дар баъзе гурӯҳҳои ҷазираҳо иттиҳодияҳои калони ҳудудӣ ба вуҷуд омаданд, агарчи давлатҳо ҳанӯз таъсис наёфта буданд.

[[Ҷазираҳои Каролин]] аз ҷониби испаниҳо дар соли [[1527]] кашф карда шуданд. Дар асри XVII [[Испания]] Каролинҳоро мулки худ эълон кард, аммо назорати воқеӣ бар архипелаг барқарор карда нашуд. Дар соли 1885 [[Олмон]] даъвоҳои худро ба ҷазираҳои Каролин эълон кард ва дар яке аз ҷазираҳо [[Парчами Олмон|парчами олмонӣ]] барафрошта шуд. Испания ба арбитражи байналмилалӣ муроҷиат кард ва ҳаками интихобшуда папа [[Лев XIII]] ҷазираҳоро ба Испания донист.

Дар соли 1899 [[Империяи Олмон]] ҷазираҳои Каролинро аз Испания харид. Онҳо ба таркиби колонияи Гвинеяи Нави Олмон дохил карда шуданд. Дахолати мақомоти колониявии олмонӣ ба иерархияи сунатии ҷомеа ва истифодаи меҳнати маҷбурӣ дар соли 1910 ба шӯриши сокинони Сокехс, ҷазираи хурд дар таркиби галаҷазираҳои Каролини Шарқӣ сабаб шуд.

Дар рафти [[Ҷанги якуми ҷаҳонӣ]] дар соли 1914 ҷазираҳо аз ҷониби [[Империяи Сурх (Япония)|Ҷопон]] ишғол карда шуданд, пас аз анҷоми ҷанг мувофиқи Шартномаи Версал ҷазираҳо ҳамчун ҳудуди таҳти мандат ба Ҷопон дода шуданд. Ҷопониҳо дар он ҷо плантатсияҳои калони [[Найшакар|найшакар]] таъсис доданд, сиёсати кӯчонидани ҷопониҳо ба Каролинҳо фаъолона пеш бурда шуд. Сокинони маҳаллӣ аз ҷониби ҷопониҳо ба ассимилятсияи маҷбурӣ дучор шуданд.

Дар вақти [[Ҷанги дувуми ҷаҳонӣ]] Каролинҳо аз ҷониби ИМА ишғол карда шуданд, ки аз соли 1947 онҳоро таҳти мандати СММ дар таркиби ''Ҳудуди таҳти сарпарастии Ҷазираҳои Уқёнуси Ором'' идора мекард.

Дар соли 1979 ҷазираҳои Каролин мақоми «ҳудуди озод ассотсиатсияшуда бо ИМА»-ро гирифтанд (созишнома соли 1982 имзо шудааст).

Аз 3 ноябри соли 1986 Иёлоти Федеративии Микронезия — давлати соҳибихтиёр дар ассотсиатсияи озод бо ИМА мебошад. Ин мақом маънои онро дорад, ки ИМА барои мудофиаи ин давлат масъул аст ва вазифадор аст, ки онро аз ҷиҳати молиявӣ дотатсия кунад. Сокинони Микронезия ҳуқуқ доранд, ки ба Иёлоти Муттаҳида ба муҳлати номаҳдуд бидуни раводид ворид шаванд, истиқомат кунанд, таҳсил ва кор кунанд. Ин имтиёзҳо ба шаҳрвандон аз таваллуд, инчунин ба шаҳрвандони натурализатсияшуда, ки на камтар аз панҷ сол дар кишвари дахлдор истиқомат кардаанд, ба истиснои онҳое, ки шаҳрвандиро тавассути сармоягузорӣ ба даст овардаанд, дода мешаванд&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://www.uscis.gov/sites/default/files/document/fact-sheets/FactSheet-Status_of_Citizens_of_Micronesia_Marshalls_Islands.pdf|title=Status of Citizens of the Freely Associated States of the Federated States of Micronesia and the Republic of the Marshall Islands|access-date=2023-01-24|archive-date=2021-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712061750/https://www.uscis.gov/sites/default/files/document/fact-sheets/FactSheet-Status_of_Citizens_of_Micronesia_Marshalls_Islands.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Тақсимоти маъмурӣ-ҳудудӣ ==
{{main|Тақсимоти маъмурии Иёлоти Федеративии Микронезия}}
Иёлоти Федеративии Микронезия 4 иёлатро дар бар мегирад:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Парчами иёлат !! Иёлат !! Маркази маъмурии иёлат !! Ҳудуди иёлат,&lt;br&gt;км² !! Аҳолии иёлат&lt;ref name=&quot;Citypopulation-2010&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.citypopulation.de/Micronesia.html |title=Перепись населения (Citypopulation-2010) |access-date=2014-04-25 |archive-date=2020-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200915175436/http://www.citypopulation.de/Micronesia.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;,&lt;br&gt;нафар (2010) !! Зичии аҳолӣ,&lt;br&gt; нафар/км²
|-
|[[Акс:Flag of Chuuk.svg|50px|Flag of Chuuk]]||'''[[Чуук (иёлат)|Чуук]]'''||[[Вено (шаҳр)|Вено]]||align=&quot;right&quot;|127||align=&quot;right&quot;|48 654||align=&quot;right&quot;|383,10
|-
|[[Акс:Flag of Kosrae.svg|50px|Flag of Kosrae]]||'''[[Кусаие (иёлат)|Кусаие]]'''||[[Тофол]]||align=&quot;right&quot;|109 ||align=&quot;right&quot;|6 616||align=&quot;right&quot;|60,70
|-
|[[Акс:Flag of Pohnpei (1977-1992).svg|50px|Flag of Pohnpei]]||'''[[Понпеи (иёлат)|Понпеи]]'''||[[Колониа (Понпеи)]]||align=&quot;right&quot;|344||align=&quot;right&quot;|36 196||align=&quot;right&quot;|105,22
|-
|[[Акс:Yap flag.svg|50px|Flag of Yap]]||'''[[Яп (иёлат)|Яп]]'''||[[Колониа (Яп)]]||align=&quot;right&quot;|122||align=&quot;right&quot;|11 377 ||align=&quot;right&quot;|93,25
|- style=&quot;background: #CCC;&quot;
|   ||Ҳамагӣ||   ||align=&quot;right&quot;|702||align=&quot;right&quot;|102 843||align=&quot;right&quot;|146,50
|}

== Аҳолӣ ==
{{main|Дин дар Иёлоти Федеративии Микронезия|Тандурустӣ дар Иёлоти Федеративии Микронезия}}
[[Акс:Micronesia_single_age_population_pyramid_2020.png|thumb|300px|[[Пирамидаи синну сол ва ҷинс]]и аҳолии Иёлоти Федеративии Микронезия дар соли 2020]]{{НатиҷаиМаълумот|1980|73160|1994|105506|2000|107008|2010|102843|2016|104600|Столбцов=10|Заголовок=Шумораи аҳолӣ
&lt;ref&gt;{{книга|заглавие=Statistical Services Division|ссылка=https://www.citypopulation.de/Oceania.html|язык=en|archive-date=2022-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206051656/https://www.citypopulation.de/Oceania.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{книга|заглавие=Pacific Regional Information System (PRISM)|ссылка=http://www.spc.int/nmdi/population|язык=en|archive-date=2018-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529061852/http://www.spc.int/nmdi/population}}&lt;/ref&gt;|Больше=увеличение|Меньше=уменьшение}}{{Graph:Chart
| width = 700
| height = 250
| type = line
| x = 1980,1994,2000,2010,2016
| y = 73160,105506,107008,102843,104600
| xAxisTitle = сол
| yAxisTitle = сокинон
| y1Title = Аҳолӣ (ҳазор нафар)
}}
Шумораи аҳолӣ — 103 643 нафар (июли соли 2018)&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/fm.html Federated States of Micronesia] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070612210423/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/fm.html |date=2007-06-12 }}{{Ref|en}}. ''[[Central Intelligence Agency]]''. [[The World Factbook]].&lt;/ref&gt;.

Камшавии солона — 0,55 % (сатҳи баланди муҳоҷират аз кишвар)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Таваллуд — 19,6 нафар ба 1000 нафар (фертильность — 2,8 таваллуд ба як зан)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Фут — 4,2 нафар ба 1000 нафар&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Муҳоҷират — 20,9 нафар ба 1000 нафар&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Дарозии миёнаи умр — 71,3 сол барои мардон ва 75,6 сол барои занон&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Таркиби этникӣ: [[Трук (халқ)|чуук]] — 49,3 %, [[Понапе (халқ)|понапе]] — 29,8 %, [[Косраэ (халқ)|косраэ]] — 6,3 %, [[Яп (халқ)|яп]] — 5,7 %, япи ҷазираҳои беруна — 5,1 %, полинезиҳо — 1,6 %, осиёиҳо — 1,4 %, дигарон — тақрибан 0,8 % (мувофиқи барӯйхатгирии соли [[2010]])&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Забонҳо: англисӣ (расмӣ ва забони муоширати байниэтникӣ), [[Забони креолии нгатикӣ|креолии нгатикӣ]] ва 8 забони маҳаллӣ&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ([[Забони чуукӣ|чуукӣ]], [[Забони понпеӣ|понпеӣ]], [[косраэ]], [[Забони япӣ|япӣ]] ва дигарон).

Динҳо (2016): [[Католицизм|католикҳо]] — 54,7 % (56 230 нафар), [[Протестантизм|протестантҳо]] — 38,5 % (39 546 нафар), [[Мормонизм|мормонҳо]] 1,5 % (1586 нафар), [[Баптизм|баптистҳо]] — 1,1 % (1145 нафар), дигарон — 4,2 %&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{Cite web |url=https://countrymeters.info/ru/Federated_States_of_Micronesia |title=Население Микронезии за 2016 год |access-date=2019-11-29 |archive-date=2020-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201126040544/https://countrymeters.info/ru/Federated_States_of_Micronesia |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Сохти давлатӣ ==
Микронезия — давлати федеративӣ мебошад, ки аз 4 иёлати дорои ҳукуматҳои худӣ иборат аст: [[Трук (иёлат)|Чуук]] (собиқ Трук), [[Кусаие (иёлат)|Косраэ]], [[Понпеи]] (Понапе) ва [[Яп (иёлат)|Яп]]. Иёлатҳо дорои дараҷаи баланди мустақилият дар тамоми соҳаҳои ҳаёти давлатӣ мебошанд.

Конститутсияи соли 1979, ки дар асоси намунаи Конститутсияи ИМА тартиб дода шудааст, амал мекунад.

Аз рӯи шакли ҳукумат ИФМ — ҷумҳурии вежа аст. Режими сиёсӣ демократӣ мебошад. Ҳизбҳои сиёсӣ мавҷуд нестанд.

Ҳокимияти қонунгузорӣ ба парламенти якпалатагии федералӣ — Конгресси ИФМ тааллуқ дорад, ки аз 14 сенатор иборат аст (4 сенатор аз ҳар як иёлат ба муҳлати 4 сол ва 10 сенатор дар ҳавзаҳои якмандатӣ бо шумораи тақрибан баробари интихобкунандагон ба муҳлати 2 сол интихоб мешаванд).

Сарвари давлат ва ҳукумат — Президент мебошад, ки аз ҷониби аъзои Конгресси ИФМ аз ҳисоби 4 сенатори иёлатҳо ба муҳлати 4 сол интихоб карда мешавад. Ҳамзамон Вице-президент низ интихоб мегардад.

Сохти давлатии иёлатҳо тавассути конститутсияҳои худи онҳо муайян карда мешавад ва дар умум ба сохтори федералӣ монанд аст.

Қувваҳои мусаллаҳ мавҷуд нестанд&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Иқтисод ==
{{main|Иқтисоди Иёлоти Федеративии Микронезия}}

ММД — 350 млн долл. (соли 2018), ММД ба ҳар сари аҳолӣ дар соли 2018 — 3,2 ҳазор долл. Сатҳи камбизоатӣ — 16 % (соли 2018) мебошад&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://knoema.ru/atlas/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D1%8F/%D0%92%D0%92%D0%9F |title=Микронезия на knoema.ru |access-date=2019-04-15 |archive-date=2016-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810220145/http://knoema.ru/atlas/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D1%8F/%D0%92%D0%92%D0%9F |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Фаъолияти иқтисодӣ — асосан аз кишоварзӣ ва моҳипарварӣ иборат аст. Палмаи кокос, сабзавот ва меваҷот, банан, тапиока, қаламфури сиёҳ парвариш карда мешаванд. Хوک, буз, саг (барои гӯшт) ва мурғ парвариш карда мешаванд.

Саноат — коркарди маҳсулоти кишоварзӣ, собунпазӣ, корхонаҳои чӯббурӣ ва сохтани заврақҳоро дар бар мегирад.

Содирот дар соли 2017&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://atlas.media.mit.edu/ru/profile/country/fsm/ |title=Внешняя торговля Микронезии на atlas.media.mit.edu/ |access-date=2019-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190415084756/https://atlas.media.mit.edu/ru/profile/country/fsm/ |archive-date=2019-04-15 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; (29,8 млн $) — асосан моҳии яхкардашуда (то 85 %-и арзиш), дигар маҳсулоти моҳигӣ ва баҳрӣ (тақрибан 7,3 %). Харидорони асосӣ: Чин 38 %, Филиппин 26 %, Ҷопон 23 %.

Воридот дар соли 2017 (155 млн $) — сӯзишворӣ (то 32 %-и арзиши умумӣ), мошинҳо ва таҷҳизот (то 24 %), маҳсулоти хӯрокворӣ ва дигар маҳсулоти тайёр (асосан — аз Кореяи Ҷанубӣ (33 %), ИМА (22 %), Чин (17 %) ва Ҷопон (13 %).

Дар ҷазираҳо ягон захираи муҳими маъданӣ ба ғайр аз фосфатҳо мавҷуд нест. Потенсиал барои тиҷорати сайёҳӣ мавҷуд аст, аммо ба рушди он дурии ҷазираҳо, нокифоя будани сохторҳои дахлдор ва суст рушд ёфтани алоқаи ҳавоӣ бо ҷаҳони беруна монеъ мешавад.

Мувофиқи шартҳои шартномаи ассотсиатсияи озод, ИМА ба ИФМ дар давраи аз соли 1986 то 2001 1,3 миллиард доллар ҷудо кардааст. Сипас ҳаҷми кӯмаки солона коҳиш дода шуд, аммо воридоти доимии маблағҳои бисёрмиллионӣ аз ҷониби ИМА то соли 2023 ваъда шуда буд.

Ба созмони байналмилалии кишварҳои АКТ дохил мешавад.

== Нақлиёт ==
Иёлоти Федеративии Микронезия тавассути чор фурудгоҳи байналмилалӣ хизмат мерасонад.
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Понпеи]], дар ҷазираи асосии иёлати Понпеи&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ict.fm/civilaviation/pohnpei.html|title=Federated States Of Micronesia (FSM)  Division of Civil Aviation l Pohnpei International Airport (PNI) (PTPN), Pohnpei Island, Micronesia|last=|first=|date=2018-08-07|website=Federated States of Micronesia Division of Civil Aviation|archive-url=https://web.archive.org/web/20180808032630/http://www.ict.fm/civilaviation/pohnpei.html|archive-date=2018-08-08|access-date=2018-08-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Чуук]], воқеъ дар ҷазираи асосии иёлати Чуук&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ict.fm/civilaviation/chuuk.html|title=Federated States of Micronesia (FSM) Division of Civil Aviation l Chuuk International Airport (TKK) (PTKK) Weno Island, Micronesia|last=|first=|date=2018-08-07|website=Federated States of Micronesia Division of Civil Aviation|archive-url=https://web.archive.org/web/20180808033120/http://www.ict.fm/civilaviation/chuuk.html|archive-date=2018-08-08|access-date=2018-08-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Косраэ]], воқеъ дар ҷазираи асосии иёлати Косраэ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ict.fm/civilaviation/kosrae.html|title=Federated States of Micronesia (FSM) Division of Civil Aviation l Kosrae International Airport (KSA) (PTSA), Kosrae Island, Micronesia|last=|first=|date=2018-08-07|website=Federated States of Micronesia Division of Civil Aviation|archive-url=https://web.archive.org/web/20180808033533/http://www.ict.fm/civilaviation/kosrae.html|archive-date=2018-08-08|access-date=2018-08-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Яп]], воқеъ дар ҷазираи асосии иёлати Яп&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ict.fm/civilaviation/yap.html|title=Federated States of Micronesia (FSM) Division of Civil Aviation l Yap International Airport (YAP) (PTYA), Wa'ab, Micronesia|last=|first=|date=2018-08-07|website=Federated States of Micronesia Department of Civil Aviation|archive-url=https://web.archive.org/web/20180808034020/http://www.ict.fm/civilaviation/yap.html|archive-date=2018-08-08|access-date=2018-08-07|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{книга |автор=[[Поспелов, Евгений Михайлович|Поспелов Е. М.]]|заглавие=[[Географические названия мира. Топонимический словарь]]|издание=2-е изд., стереотип|ответственный=отв. ред. Р. А. Агеева |ссылка= |место=М.|издательство=Русские словари, Астрель, АСТ|год=2002|том= |страниц=512|страницы=|isbn=5-17-001389-2 |тираж=3000 |ref=Поспелов}}

== Пайвандҳо ==
{{Новбарӣ}}
* [http://www.fsmgov.org/ Сомонаи расмии]{{Ref|en}} ҳукумати Иёлоти Федеративии Микронезия
* [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/fm.html Иёлоти Федеративии Микронезия] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070612210423/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/fm.html |date=2007-06-12 }} дар [[Китоби умумиҷаҳонии фактҳои СРУ|Китоби фактҳои ҷаҳонӣ]]-и [[Идораи марказии ҷосусӣ|ИМҶ (CIA)]]{{Ref|en}}
* [https://www.krugosvet.ru/enc/strany_mira/MIKRONEZIYA.html Дар бораи Микронезия]{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // «Кругосвет»{{Dmoz|Regional/Oceania/Micronesia,_Federated_States_of}}
* [https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-15494620 Профили кишвар] дар [[BBC News]]{{ref|en}}{{Wikiatlas|the Federated States of Micronesia}}

{{ПБ}}
{{Уқёнусия}}

[[Гурӯҳ:Иёлоти Федеративии Микронезия| ]]
[[Гурӯҳ:Ҷумҳуриҳои федеративӣ|Микронезия]]
[[Гурӯҳ:Кишварҳо ва ҳудудҳои англисзабон|Микронезия]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳои хурд]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳои ҳамроҳшуда]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳо — аъзои СММ]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳо ва ҳудудҳои соли 1986 таъсисёфта]]
[[Гурӯҳ:Ост-Индияи Испания]]
[[Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии ИМА]]</text>
      <sha1>5j1rghglmq5c0pv91y4ri9g9y4wifqj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хурмо Ширинова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16849</id>
    <revision>
      <id>1474120</id>
      <parentid>1281111</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T02:50:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5505" sha1="8ux1qxglmdedc6rf4vnhkfq2ykjl6xa" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
|замина               =  &lt;!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--&gt;
|ном                  = Хурмо Ширин
|номи аслӣ            = Хурмо Ширинова
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = 
|номи пурра           =  
|таърихи таваллуд     = 17.12.1957
|зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Хоруғ|шаҳри Хоруғ}}
|таърихи даргузашт    = 1998
|маҳалли даргузашт    = {{МаҳаллиМарг|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}}
|солҳои фаъолият      =  
|кишвар               =  Тоҷикистон
|касб                 =  овозхон
|навъи садо           =  
|асбоб                =  
|сабк                 =  
|номи мустаъор        =  
|гурӯҳ                =  
|ҳамкорӣ              =  
|ношир                =  
|ҷоизаҳо       =  [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] ([[1987]])
|викианбор            =  
|викитека             =  
|вебгоҳ               =  
}}
'''Хурмо Ширинова''' (17 декабри 1957, Хоруғ — 1998, Душанбе) — [[овозхон]]и мусиқии эстрадии тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] (1987).

== Зиндагинома ==
Хурмо Ширинова 17 декабри соли 1957 дар шаҳри Хоруғи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст. Паси аз хатми мактаби миёна, ба Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода дохил шуда, онро соли 1978 бо муваффақият ба итмом расондааст.

Худи ҳамон соли хатми донишкада (1978) фаъолияти кории худро дар Ансамбли давлатии эстрадии «Гулшан» оғоз намуд. Соли 1998 Хурмо Ширинова бар асари бемории саратон даргузашт.

=== Ҳаёти шахсӣ ===
Пас аз омадан ба ансамбли «Гулшан», Хурмо бо Рустам Раҳимов, ки дар ин ансамбл навозандаи созҳои зарбӣ буд, дил баст ва онҳо оиладор шуданд.

== Эҷод ==
Хурмо Ширинова ҳануз аз овони донишҷӯӣ ба сабти таронаҳои ҷадид камар баста, сурудҳояшро аз тариқи радио ва телевизион пешкаши мухлисон мегардонд. Симои зебо, овози софу ширадор ва ҳаракатҳои баҷову мавзуни саҳнавӣ ба ҳунари ӯ тобиши махсус мебахшиданд. Ҷустуҷӯ, навпардозӣ ва ифодаҳои марғуби савт дар андак вақт ин бонуи ҳунармандро миёни мардум ва берун аз кишвар низ машҳур гардонд.

Ӯ на танҳо овозхон, балки оҳангсози боистеъдод низ буд. Аз суруду таронаҳое, ки Хурмо худаш оҳанг бастааст, бармеояд, ки ӯ маъниву мазмуни шеърро хеле хуб дарк мекард ва ба умқи калом назар меафканд. Садои махмалин ва маҳорати нотакрори сурудхониву рақси ӯ дар хотираи таърихи мусиқии тоҷик ҷовидона мондааст.

=== Таронаҳои маҳбуб ===
Хурмо Ширинова дар солҳои 1980-ум яке аз маҳбубтарин сарояндагони эстрадаи тоҷик ба шумор мерафт. Беҳтарин таронаҳои ӯ, ки дар Фонди тиллоии Радиои Тоҷикистон сабт шудаанд, иборатанд аз:

* «Ман омадаам»
* «Маҳбубаи ҷон»
* «Ширин-ширин»
* «Фаромӯш макун»
* «Даври ҷавонӣ»
* «Масӯзон»
* «Ману дарё» (яке аз маҳбубтарин ва шоҳкориҳои ӯ)
* «Дунё манам»
* «Ҷаҳони ман»
* «Кабки дарӣ»
* «Ишқи синасӯз»
* «Дидор набинам»
* «Кафтараки ман» (суруде, ки шуҳраташро дучанд кард)
* «Боди насим»
* «Қиссаи вафо»
* «Дунёи дил»

== Ҷоизаҳо ==
Барои заҳмату талошҳои беандоза ва ҳунари нотакрораш дар соҳаи мусиқии эстрадӣ, соли 1987 бо унвони фахрии [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] сарфароз гардонида шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ||}}

[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>8ux1qxglmdedc6rf4vnhkfq2ykjl6xa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474121</id>
      <parentid>1474120</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T02:51:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5541" sha1="boh9ibe13t2kjditef3fzxhamjlqamm" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
|замина               =  &lt;!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--&gt;
|ном                  = Хурмо Ширин
|номи аслӣ            = Хурмо Ширинова
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = 
|номи пурра           =  
|таърихи таваллуд     = 17.12.1957
|зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Хоруғ|шаҳри Хоруғ}}
|таърихи даргузашт    = 1998
|маҳалли даргузашт    = {{МаҳаллиМарг|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}}
|солҳои фаъолият      =  
|кишвар               =  Тоҷикистон
|касб                 =  овозхон
|навъи садо           =  
|асбоб                =  
|сабк                 =  
|номи мустаъор        =  
|гурӯҳ                =  
|ҳамкорӣ              =  
|ношир                =  
|ҷоизаҳо       =  [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] ([[1987]])
|викианбор            =  
|викитека             =  
|вебгоҳ               =  
}}
'''Хурмо Ширинова''' ([[17 декабр|17 декабри]] [[1957]], [[Хоруғ]] — [[1998]], [[Душанбе]]) — [[овозхон]]и мусиқии эстрадии тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] (1987).

== Зиндагинома ==
Хурмо Ширинова 17 декабри соли 1957 дар шаҳри Хоруғи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст. Паси аз хатми мактаби миёна, ба Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода дохил шуда, онро соли 1978 бо муваффақият ба итмом расондааст.

Худи ҳамон соли хатми донишкада (1978) фаъолияти кории худро дар Ансамбли давлатии эстрадии «Гулшан» оғоз намуд. Соли 1998 Хурмо Ширинова бар асари бемории саратон даргузашт.

=== Ҳаёти шахсӣ ===
Пас аз омадан ба ансамбли «Гулшан», Хурмо бо Рустам Раҳимов, ки дар ин ансамбл навозандаи созҳои зарбӣ буд, дил баст ва онҳо оиладор шуданд.

== Эҷод ==
Хурмо Ширинова ҳануз аз овони донишҷӯӣ ба сабти таронаҳои ҷадид камар баста, сурудҳояшро аз тариқи радио ва телевизион пешкаши мухлисон мегардонд. Симои зебо, овози софу ширадор ва ҳаракатҳои баҷову мавзуни саҳнавӣ ба ҳунари ӯ тобиши махсус мебахшиданд. Ҷустуҷӯ, навпардозӣ ва ифодаҳои марғуби савт дар андак вақт ин бонуи ҳунармандро миёни мардум ва берун аз кишвар низ машҳур гардонд.

Ӯ на танҳо овозхон, балки оҳангсози боистеъдод низ буд. Аз суруду таронаҳое, ки Хурмо худаш оҳанг бастааст, бармеояд, ки ӯ маъниву мазмуни шеърро хеле хуб дарк мекард ва ба умқи калом назар меафканд. Садои махмалин ва маҳорати нотакрори сурудхониву рақси ӯ дар хотираи таърихи мусиқии тоҷик ҷовидона мондааст.

=== Таронаҳои маҳбуб ===
Хурмо Ширинова дар солҳои 1980-ум яке аз маҳбубтарин сарояндагони эстрадаи тоҷик ба шумор мерафт. Беҳтарин таронаҳои ӯ, ки дар Фонди тиллоии Радиои Тоҷикистон сабт шудаанд, иборатанд аз:

* «Ман омадаам»
* «Маҳбубаи ҷон»
* «Ширин-ширин»
* «Фаромӯш макун»
* «Даври ҷавонӣ»
* «Масӯзон»
* «Ману дарё» (яке аз маҳбубтарин ва шоҳкориҳои ӯ)
* «Дунё манам»
* «Ҷаҳони ман»
* «Кабки дарӣ»
* «Ишқи синасӯз»
* «Дидор набинам»
* «Кафтараки ман» (суруде, ки шуҳраташро дучанд кард)
* «Боди насим»
* «Қиссаи вафо»
* «Дунёи дил»

== Ҷоизаҳо ==
Барои заҳмату талошҳои беандоза ва ҳунари нотакрораш дар соҳаи мусиқии эстрадӣ, соли 1987 бо унвони фахрии [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] сарфароз гардонида шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ||}}

[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>boh9ibe13t2kjditef3fzxhamjlqamm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474122</id>
      <parentid>1474121</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T02:59:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5740" sha1="9f9if2ln3fpmcxeod0q78y80q36o4g3" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
|замина               =  &lt;!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--&gt;
|ном                  = Хурмо Ширин
|номи аслӣ            = Хурмо Ширинова
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = 
|номи пурра           =  
|таърихи таваллуд     = 17.12.1957
|зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Хоруғ|шаҳри Хоруғ}}
|таърихи даргузашт    = 1998
|маҳалли даргузашт    = {{МаҳаллиМарг|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}}
|солҳои фаъолият      =  
|кишвар               =  Тоҷикистон
|касб                 =  овозхон
|навъи садо           =  
|асбоб                =  
|сабк                 =  
|номи мустаъор        =  
|гурӯҳ                =  
|ҳамкорӣ              =  
|ношир                =  
|ҷоизаҳо       =  [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] ([[1987]])
|викианбор            =  
|викитека             =  
|вебгоҳ               =  
}}
'''Хурмо Ширинова''' ([[17 декабр|17 декабри]] [[1957]], [[Хоруғ]] — [[1998]], [[Душанбе]]) — [[овозхон]]и мусиқии эстрадии тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] (1987).

== Зиндагинома ==
Хурмо Ширинова 17 декабри соли 1957 дар шаҳри Хоруғи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-05-29|language=|work=Ҷумҳурият|title=ХУРМО ШИРИНОВА|url=https://jumhuriyat.tj/6473-hurmo-shirinova.html|author=Фирӯзи Алишер}}&lt;/ref&gt;. Паси аз хатми мактаби миёна, ба Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода дохил шуда, онро соли 1978 бо муваффақият ба итмом расондааст.

Худи ҳамон соли хатми донишкада (1978) фаъолияти кории худро дар Ансамбли давлатии эстрадии «Гулшан» оғоз намуд. Соли 1998 Хурмо Ширинова бар асари бемории саратон даргузашт.

=== Ҳаёти шахсӣ ===
Пас аз омадан ба ансамбли «Гулшан», Хурмо бо Рустам Раҳимов, ки дар ин ансамбл навозандаи созҳои зарбӣ буд, дил баст ва онҳо оиладор шуданд.

== Эҷод ==
Хурмо Ширинова ҳануз аз овони донишҷӯӣ ба сабти таронаҳои ҷадид камар баста, сурудҳояшро аз тариқи радио ва телевизион пешкаши мухлисон мегардонд. Симои зебо, овози софу ширадор ва ҳаракатҳои баҷову мавзуни саҳнавӣ ба ҳунари ӯ тобиши махсус мебахшиданд. Ҷустуҷӯ, навпардозӣ ва ифодаҳои марғуби савт дар андак вақт ин бонуи ҳунармандро миёни мардум ва берун аз кишвар низ машҳур гардонд.

Ӯ на танҳо овозхон, балки оҳангсози боистеъдод низ буд. Аз суруду таронаҳое, ки Хурмо худаш оҳанг бастааст, бармеояд, ки ӯ маъниву мазмуни шеърро хеле хуб дарк мекард ва ба умқи калом назар меафканд. Садои махмалин ва маҳорати нотакрори сурудхониву рақси ӯ дар хотираи таърихи мусиқии тоҷик ҷовидона мондааст.

=== Таронаҳои маҳбуб ===
Хурмо Ширинова дар солҳои 1980-ум яке аз маҳбубтарин сарояндагони эстрадаи тоҷик ба шумор мерафт. Беҳтарин таронаҳои ӯ, ки дар Фонди тиллоии Радиои Тоҷикистон сабт шудаанд, иборатанд аз:

* «Ман омадаам»
* «Маҳбубаи ҷон»
* «Ширин-ширин»
* «Фаромӯш макун»
* «Даври ҷавонӣ»
* «Масӯзон»
* «Ману дарё» (яке аз маҳбубтарин ва шоҳкориҳои ӯ)
* «Дунё манам»
* «Ҷаҳони ман»
* «Кабки дарӣ»
* «Ишқи синасӯз»
* «Дидор набинам»
* «Кафтараки ман» (суруде, ки шуҳраташро дучанд кард)
* «Боди насим»
* «Қиссаи вафо»
* «Дунёи дил»

== Ҷоизаҳо ==
Барои заҳмату талошҳои беандоза ва ҳунари нотакрораш дар соҳаи мусиқии эстрадӣ, соли 1987 бо унвони фахрии [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] сарфароз гардонида шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ||}}

[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>9f9if2ln3fpmcxeod0q78y80q36o4g3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474124</id>
      <parentid>1474122</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:07:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5838" sha1="m70czluhx8knv4ofr51vm1115cqxx5f" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
|замина               =  &lt;!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--&gt;
|ном                  = Хурмо Ширин
|номи аслӣ            = Хурмо Ширинова
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = 
|номи пурра           =  
|таърихи таваллуд     = 17.12.1957
|зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Хоруғ|шаҳри Хоруғ}}
|таърихи даргузашт    = 1998
|маҳалли даргузашт    = {{МаҳаллиМарг|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}}
|солҳои фаъолият      =  
|кишвар               =  Тоҷикистон
|касб                 =  овозхон
|навъи садо           =  
|асбоб                =  
|сабк                 =  
|номи мустаъор        =  
|гурӯҳ                =  
|ҳамкорӣ              =  
|ношир                =  
|ҷоизаҳо       =  [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] ([[1987]])
|викианбор            =  
|викитека             =  
|вебгоҳ               =  
}}
'''Хурмо Ширинова''' ([[16 декабр|16 декабри]] [[1957]], [[Хоруғ]] — [[13 июл|13 июли]] [[1997]]&lt;ref&gt;Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.&lt;/ref&gt;, ҳамон ҷо) — [[овозхон]]и мусиқии эстрадии тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] (1987).

== Зиндагинома ==
Хурмо Ширинова 17 декабри соли 1957 дар шаҳри Хоруғи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-05-29|language=|work=Ҷумҳурият|title=ХУРМО ШИРИНОВА|url=https://jumhuriyat.tj/6473-hurmo-shirinova.html|author=Фирӯзи Алишер}}&lt;/ref&gt;. Паси аз хатми мактаби миёна, ба Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода дохил шуда, онро соли 1978 бо муваффақият ба итмом расондааст.

Худи ҳамон соли хатми донишкада (1978) фаъолияти кории худро дар Ансамбли давлатии эстрадии «Гулшан» оғоз намуд. 

=== Ҳаёти шахсӣ ===
Пас аз омадан ба ансамбли «Гулшан», Хурмо бо Рустам Раҳимов, ки дар ин ансамбл навозандаи созҳои зарбӣ буд, дил баст ва онҳо оиладор шуданд.

== Эҷод ==
Хурмо Ширинова ҳануз аз овони донишҷӯӣ ба сабти таронаҳои ҷадид камар баста, сурудҳояшро аз тариқи радио ва телевизион пешкаши мухлисон мегардонд. Симои зебо, овози софу ширадор ва ҳаракатҳои баҷову мавзуни саҳнавӣ ба ҳунари ӯ тобиши махсус мебахшиданд. Ҷустуҷӯ, навпардозӣ ва ифодаҳои марғуби савт дар андак вақт ин бонуи ҳунармандро миёни мардум ва берун аз кишвар низ машҳур гардонд.

Ӯ на танҳо овозхон, балки оҳангсози боистеъдод низ буд. Аз суруду таронаҳое, ки Хурмо худаш оҳанг бастааст, бармеояд, ки ӯ маъниву мазмуни шеърро хеле хуб дарк мекард ва ба умқи калом назар меафканд. Садои махмалин ва маҳорати нотакрори сурудхониву рақси ӯ дар хотираи таърихи мусиқии тоҷик ҷовидона мондааст.

=== Таронаҳои маҳбуб ===
Хурмо Ширинова дар солҳои 1980-ум яке аз маҳбубтарин сарояндагони эстрадаи тоҷик ба шумор мерафт. Беҳтарин таронаҳои ӯ, ки дар Фонди тиллоии Радиои Тоҷикистон сабт шудаанд, иборатанд аз:

* «Ман омадаам»
* «Маҳбубаи ҷон»
* «Ширин-ширин»
* «Фаромӯш макун»
* «Даври ҷавонӣ»
* «Масӯзон»
* «Ману дарё» (яке аз маҳбубтарин ва шоҳкориҳои ӯ)
* «Дунё манам»
* «Ҷаҳони ман»
* «Кабки дарӣ»
* «Ишқи синасӯз»
* «Дидор набинам»
* «Кафтараки ман» (суруде, ки шуҳраташро дучанд кард)
* «Боди насим»
* «Қиссаи вафо»
* «Дунёи дил»

== Ҷоизаҳо ==
Барои заҳмату талошҳои беандоза ва ҳунари нотакрораш дар соҳаи мусиқии эстрадӣ, соли 1987 бо унвони фахрии [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] сарфароз гардонида шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ||}}

[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>m70czluhx8knv4ofr51vm1115cqxx5f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474125</id>
      <parentid>1474124</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:08:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5815" sha1="7tblan3762iz4wzmz5j6a3kl79mgx34" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
|замина               =  &lt;!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--&gt;
|ном                  = Хурмо Ширин
|номи аслӣ            = Хурмо Ширинова
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = 
|номи пурра           =  
|таърихи таваллуд     = 16.12.1957
|зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Хоруғ|шаҳри Хоруғ}}
|таърихи даргузашт    = 13.07.1997
|маҳалли даргузашт    = {{МаҳаллиМарг|Хоруғ|шаҳри Хоруғ}}
|солҳои фаъолият      =  
|кишвар               =  Тоҷикистон
|касб                 =  овозхон
|навъи садо           =  
|асбоб                =  
|сабк                 =  
|номи мустаъор        =  
|гурӯҳ                =  
|ҳамкорӣ              =  
|ношир                =  
|ҷоизаҳо       =  [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] ([[1987]])
|викианбор            =  
|викитека             =  
|вебгоҳ               =  
}}
'''Хурмо Ширинова''' ([[16 декабр]]и [[1957]], [[Хоруғ]] — [[13 июл]]и [[1997]]&lt;ref&gt;Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.&lt;/ref&gt;, ҳамон ҷо) — [[овозхон]]и мусиқии эстрадии тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] (1987).

== Зиндагинома ==
Хурмо Ширинова 17 декабри соли 1957 дар шаҳри Хоруғи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-05-29|language=|work=Ҷумҳурият|title=ХУРМО ШИРИНОВА|url=https://jumhuriyat.tj/6473-hurmo-shirinova.html|author=Фирӯзи Алишер}}&lt;/ref&gt;. Паси аз хатми мактаби миёна, ба Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода дохил шуда, онро соли 1978 бо муваффақият ба итмом расондааст.

Худи ҳамон соли хатми донишкада (1978) фаъолияти кории худро дар Ансамбли давлатии эстрадии «Гулшан» оғоз намуд.

=== Ҳаёти шахсӣ ===
Пас аз омадан ба ансамбли «Гулшан», Хурмо бо Рустам Раҳимов, ки дар ин ансамбл навозандаи созҳои зарбӣ буд, дил баст ва онҳо оиладор шуданд.

== Эҷод ==
Хурмо Ширинова ҳануз аз овони донишҷӯӣ ба сабти таронаҳои ҷадид камар баста, сурудҳояшро аз тариқи радио ва телевизион пешкаши мухлисон мегардонд. Симои зебо, овози софу ширадор ва ҳаракатҳои баҷову мавзуни саҳнавӣ ба ҳунари ӯ тобиши махсус мебахшиданд. Ҷустуҷӯ, навпардозӣ ва ифодаҳои марғуби савт дар андак вақт ин бонуи ҳунармандро миёни мардум ва берун аз кишвар низ машҳур гардонд.

Ӯ на танҳо овозхон, балки оҳангсози боистеъдод низ буд. Аз суруду таронаҳое, ки Хурмо худаш оҳанг бастааст, бармеояд, ки ӯ маъниву мазмуни шеърро хеле хуб дарк мекард ва ба умқи калом назар меафканд. Садои махмалин ва маҳорати нотакрори сурудхониву рақси ӯ дар хотираи таърихи мусиқии тоҷик ҷовидона мондааст.

=== Таронаҳои маҳбуб ===
Хурмо Ширинова дар солҳои 1980-ум яке аз маҳбубтарин сарояндагони эстрадаи тоҷик ба шумор мерафт. Беҳтарин таронаҳои ӯ, ки дар Фонди тиллоии Радиои Тоҷикистон сабт шудаанд, иборатанд аз:

* «Ман омадаам»
* «Маҳбубаи ҷон»
* «Ширин-ширин»
* «Фаромӯш макун»
* «Даври ҷавонӣ»
* «Масӯзон»
* «Ману дарё» (яке аз маҳбубтарин ва шоҳкориҳои ӯ)
* «Дунё манам»
* «Ҷаҳони ман»
* «Кабки дарӣ»
* «Ишқи синасӯз»
* «Дидор набинам»
* «Кафтараки ман» (суруде, ки шуҳраташро дучанд кард)
* «Боди насим»
* «Қиссаи вафо»
* «Дунёи дил»

== Ҷоизаҳо ==
Барои заҳмату талошҳои беандоза ва ҳунари нотакрораш дар соҳаи мусиқии эстрадӣ, соли 1987 бо унвони фахрии [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] сарфароз гардонида шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ||}}

[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>7tblan3762iz4wzmz5j6a3kl79mgx34</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474126</id>
      <parentid>1474125</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:12:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сарчашма */</comment>
      <origin>1474126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5776" sha1="qscnip2mvl8jbtead4575wz940hhicm" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
|замина               =  &lt;!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--&gt;
|ном                  = Хурмо Ширин
|номи аслӣ            = Хурмо Ширинова
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = 
|номи пурра           =  
|таърихи таваллуд     = 16.12.1957
|зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Хоруғ|шаҳри Хоруғ}}
|таърихи даргузашт    = 13.07.1997
|маҳалли даргузашт    = {{МаҳаллиМарг|Хоруғ|шаҳри Хоруғ}}
|солҳои фаъолият      =  
|кишвар               =  Тоҷикистон
|касб                 =  овозхон
|навъи садо           =  
|асбоб                =  
|сабк                 =  
|номи мустаъор        =  
|гурӯҳ                =  
|ҳамкорӣ              =  
|ношир                =  
|ҷоизаҳо       =  [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] ([[1987]])
|викианбор            =  
|викитека             =  
|вебгоҳ               =  
}}
'''Хурмо Ширинова''' ([[16 декабр]]и [[1957]], [[Хоруғ]] — [[13 июл]]и [[1997]]&lt;ref&gt;Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.&lt;/ref&gt;, ҳамон ҷо) — [[овозхон]]и мусиқии эстрадии тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] (1987).

== Зиндагинома ==
Хурмо Ширинова 17 декабри соли 1957 дар шаҳри Хоруғи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-05-29|language=|work=Ҷумҳурият|title=ХУРМО ШИРИНОВА|url=https://jumhuriyat.tj/6473-hurmo-shirinova.html|author=Фирӯзи Алишер}}&lt;/ref&gt;. Паси аз хатми мактаби миёна, ба Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода дохил шуда, онро соли 1978 бо муваффақият ба итмом расондааст.

Худи ҳамон соли хатми донишкада (1978) фаъолияти кории худро дар Ансамбли давлатии эстрадии «Гулшан» оғоз намуд.

=== Ҳаёти шахсӣ ===
Пас аз омадан ба ансамбли «Гулшан», Хурмо бо Рустам Раҳимов, ки дар ин ансамбл навозандаи созҳои зарбӣ буд, дил баст ва онҳо оиладор шуданд.

== Эҷод ==
Хурмо Ширинова ҳануз аз овони донишҷӯӣ ба сабти таронаҳои ҷадид камар баста, сурудҳояшро аз тариқи радио ва телевизион пешкаши мухлисон мегардонд. Симои зебо, овози софу ширадор ва ҳаракатҳои баҷову мавзуни саҳнавӣ ба ҳунари ӯ тобиши махсус мебахшиданд. Ҷустуҷӯ, навпардозӣ ва ифодаҳои марғуби савт дар андак вақт ин бонуи ҳунармандро миёни мардум ва берун аз кишвар низ машҳур гардонд.

Ӯ на танҳо овозхон, балки оҳангсози боистеъдод низ буд. Аз суруду таронаҳое, ки Хурмо худаш оҳанг бастааст, бармеояд, ки ӯ маъниву мазмуни шеърро хеле хуб дарк мекард ва ба умқи калом назар меафканд. Садои махмалин ва маҳорати нотакрори сурудхониву рақси ӯ дар хотираи таърихи мусиқии тоҷик ҷовидона мондааст.

=== Таронаҳои маҳбуб ===
Хурмо Ширинова дар солҳои 1980-ум яке аз маҳбубтарин сарояндагони эстрадаи тоҷик ба шумор мерафт. Беҳтарин таронаҳои ӯ, ки дар Фонди тиллоии Радиои Тоҷикистон сабт шудаанд, иборатанд аз:

* «Ман омадаам»
* «Маҳбубаи ҷон»
* «Ширин-ширин»
* «Фаромӯш макун»
* «Даври ҷавонӣ»
* «Масӯзон»
* «Ману дарё» (яке аз маҳбубтарин ва шоҳкориҳои ӯ)
* «Дунё манам»
* «Ҷаҳони ман»
* «Кабки дарӣ»
* «Ишқи синасӯз»
* «Дидор набинам»
* «Кафтараки ман» (суруде, ки шуҳраташро дучанд кард)
* «Боди насим»
* «Қиссаи вафо»
* «Дунёи дил»

== Ҷоизаҳо ==
Барои заҳмату талошҳои беандоза ва ҳунари нотакрораш дар соҳаи мусиқии эстрадӣ, соли 1987 бо унвони фахрии [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] сарфароз гардонида шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>qscnip2mvl8jbtead4575wz940hhicm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474127</id>
      <parentid>1474126</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:14:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5795" sha1="e4yrvoxo6zxalclvdodpdir5k1mvlcf" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
|замина               =  &lt;!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--&gt;
|ном                  = Хурмо Ширин
|номи аслӣ            = Хурмо Ширинова
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = 
|номи пурра           =  
|таърихи таваллуд     = 16.12.1957
|зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Хоруғ|шаҳри Хоруғ}}
|таърихи даргузашт    = 13.07.1997
|маҳалли даргузашт    = {{МаҳаллиМарг|Хоруғ|шаҳри Хоруғ}}
|солҳои фаъолият      =  
|кишвар               =  Тоҷикистон
|касб                 =  овозхон
|навъи садо           =  
|асбоб                =  
|сабк                 =  
|номи мустаъор        =  
|гурӯҳ                =  
|ҳамкорӣ              =  
|ношир                =  
|ҷоизаҳо       =  [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] ([[1987]])
|викианбор            =  
|викитека             =  
|вебгоҳ               =  
}}
'''Хурмо Ширинова''' ([[16 декабр]]и [[1957]], [[Хоруғ]] — [[13 июл]]и [[1997]]&lt;ref&gt;Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.&lt;/ref&gt;, ҳамон ҷо) — [[овозхон]]и мусиқии эстрадии тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон]] (1987).

== Зиндагинома ==
Хурмо Ширинова 17 декабри соли 1957 дар шаҳри Хоруғи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-05-29|language=|work=Ҷумҳурият|title=ХУРМО ШИРИНОВА|url=https://jumhuriyat.tj/6473-hurmo-shirinova.html|author=Фирӯзи Алишер}}&lt;/ref&gt;. Паси аз хатми мактаби миёна, ба Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода дохил шуда, онро соли 1978 бо муваффақият ба итмом расондааст.

Худи ҳамон соли хатми донишкада (1978) фаъолияти кории худро дар Ансамбли давлатии эстрадии «Гулшан» оғоз намуд.

=== Ҳаёти шахсӣ ===
Пас аз омадан ба ансамбли «Гулшан», Хурмо бо Рустам Раҳимов, ки дар ин ансамбл навозандаи созҳои зарбӣ буд, дил баст ва онҳо оиладор шуданд.

== Эҷод ==
Хурмо Ширинова ҳануз аз овони донишҷӯӣ ба сабти таронаҳои ҷадид камар баста, сурудҳояшро аз тариқи радио ва телевизион пешкаши мухлисон мегардонд. Симои зебо, овози софу ширадор ва ҳаракатҳои баҷову мавзуни саҳнавӣ ба ҳунари ӯ тобиши махсус мебахшиданд. Ҷустуҷӯ, навпардозӣ ва ифодаҳои марғуби савт дар андак вақт ин бонуи ҳунармандро миёни мардум ва берун аз кишвар низ машҳур гардонд.

Ӯ на танҳо овозхон, балки оҳангсози боистеъдод низ буд. Аз суруду таронаҳое, ки Хурмо худаш оҳанг бастааст, бармеояд, ки ӯ маъниву мазмуни шеърро хеле хуб дарк мекард ва ба умқи калом назар меафканд. Садои махмалин ва маҳорати нотакрори сурудхониву рақси ӯ дар хотираи таърихи мусиқии тоҷик ҷовидона мондааст.

=== Таронаҳои маҳбуб ===
Хурмо Ширинова дар солҳои 1980-ум яке аз маҳбубтарин сарояндагони эстрадаи тоҷик ба шумор мерафт. Беҳтарин таронаҳои ӯ, ки дар Фонди тиллоии Радиои Тоҷикистон сабт шудаанд, иборатанд аз:

* «Ман омадаам»
* «Маҳбубаи ҷон»
* «Ширин-ширин»
* «Фаромӯш макун»
* «Даври ҷавонӣ»
* «Масӯзон»
* «Ману дарё» (шеъри [[Лоиқ Шералӣ]] ва оҳанги [[Фаттоҳ Одина]])
* «Дунё манам»
* «Ҷаҳони ман»
* «Кабки дарӣ»
* «Ишқи синасӯз»
* «Дидор набинам»
* «Кафтараки ман» (суруде, ки шуҳраташро дучанд кард)
* «Боди насим»
* «Қиссаи вафо»
* «Дунёи дил»

== Ҷоизаҳо ==
Барои заҳмату талошҳои беандоза ва ҳунари нотакрораш дар соҳаи мусиқии эстрадӣ, соли 1987 бо унвони фахрии [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] сарфароз гардонида шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>e4yrvoxo6zxalclvdodpdir5k1mvlcf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Нақши Рустам</title>
    <ns>14</ns>
    <id>18916</id>
    <revision>
      <id>1474109</id>
      <parentid>1471422</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T18:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот аз рӯи намуд]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="165" sha1="jyjcf41qq841dgnthnpdks81txh2ao7" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Оромгоҳҳои Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Таърихи Эрон]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот аз рӯи намуд]]</text>
      <sha1>jyjcf41qq841dgnthnpdks81txh2ao7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абдулғаффор Раҳмонзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21339</id>
    <revision>
      <id>1474111</id>
      <parentid>1473907</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T23:38:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9038" sha1="pssnvuae4u86ulr1wb83lk3hwbysxsx" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ}}
'''Раҳмонзода Абдулғаффор Азиз''' (зод. [[29 март]]и [[1961]], [[деҳаи Андароб]]и [[ноҳияи Кӯлоб]]) — ходими давлатӣ, Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2015).

== Зиндагинома ==
Абдулғаффор Раҳмонзода 29 марти соли 1961 дар деҳаи Андароби шаҳри Кӯлоб, таваллуд ёфтааст. Миллаташ тоҷик. Ӯ соли 1978 мактаби миёнаи № 11 шаҳри Кӯлобро хатм намудааст.
Соли 1978 ба Донишгоҳи инженерҳои ирригатсия ва механизатсияи хоҷагии қишлоқи шаҳри Тошканд дохил шуда, онро соли 1983 бо ихтисоси инженер-заминсоз хатм намудааст.

== Корнома ==
Солҳои 1983—1984 ба ҳайси иқтисодчии гурӯҳ оид ба татбиқи пешравии илм ва техникаи Раёсати кишоварзии вилояти Кӯлоб кор кардааст.
Аз соли 1984 то соли 1988 дар вазифаҳои Котиби кумитаи комсомолии хоҷагии ба номи Жданови ноҳияи Кӯлоб, инструктори шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Мудири Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб, Инструктори Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Брести Ҷумҳурии Белоруссия, Мудири Кобинети корҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Инструктори шуъбаи ташкилии Кумитаи ҳизби коммунисти шаҳри Кӯлоб фаъолият намудааст.

Аз соли 1988 то соли 1993 дар вазифаҳои Котиби якуми Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб ва Раиси Иттифоқи ҷавонони шаҳри Кӯлоб интихоб гардида, кор намудааст.
Таи солҳои 1993—1996 дар вазифаҳои Мудири Сектори аграрии Корпоратсияи истеҳсолии «Кӯлоб» ва Директори Корхонаи муштараки «Ориёно» кор намудааст.
Аз соли 1996 то соли 2005 дар вазифаҳои мутахассис ва Сардори шуъбаи инвеститсияҳои хориҷии Раёсати ташкил ва ҳамоҳангсозии робитаҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сардори шуъбаи инвеститсияҳои берунаи Раёсати сиёсати сармоягузории Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Сардори Раёсати инвеститсияҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст.
Соли 2001 Донишгоҳи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо ихтисоси иқтисодчӣ хатм намудааст.

Аз соли 2005 то соли 2006 бо қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаҳои муовини Вазири иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муовини Вазири рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон кор намудааст.
Таи солҳои 2009—2010 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи муовини аввали Раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон адои хидмат намудааст.
Солҳои 2010—2012 дар вазифаи муовини Раиси вилояти Хатлон кор намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи вилояти Хатлон интихоб гардидааст.
Аз соли 2012 то соли 2015 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи иҷрокунандаи Раис ва Раиси шаҳри Кӯлоб фаъолият намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Кӯлоб интихоб гардидааст.
Соли 2014 аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида то соли 2015 фаъолият намудааст.
Моҳи марти соли 2015 Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати панҷум интихоб гардида, Муовини Раиси Кумитаи сохтори давлатӣ ва худидоракунии маҳаллӣ Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин гардидааст.

Аз моҳи апрели соли 2020 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини якуми Вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст.

== Ҷоизаҳо ==
Бо ордени «Шараф» дараҷаи 2, Медали ҷашнии «Хадамоти оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «20 солагии Кумитаи ҳолатҳои фавқуллода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «15 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва Медали ҷашнии «20 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардида, аъзои ифтихории Раёсати Иттифоқи арбобони санъти Тоҷикистон мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.ozodagon.tj/khabarho/tojikiston/3631-2012-01-23-06-34-24 Озодагон — Раҳмонов ислоҳот мекунад.Ҳоло аз барқ шурӯъ кард]{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes</text>
      <sha1>pssnvuae4u86ulr1wb83lk3hwbysxsx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шоҳаншоҳии Сосонӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21481</id>
    <revision>
      <id>1474093</id>
      <parentid>1448609</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:47:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24860" sha1="lloyu98t9ddl8m6pjlmg2u1cm754kfv" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Шоҳаншоҳӣ (мазмунҳо)}}

{{Давлати таърихӣ
|ном              = [[Акс:Eranshahr.svg|100px]] &lt;br&gt;(Эроншаҳр)
|вазъ             = шоҳаншоҳӣ
|дирафш           = Derafsh Kaviani.png
|нишон            =
|харита           = Sasanian Empire 621 A.D.jpg
|тавсиф           = Шоҳаншоҳии Сосониён дар давраи бузургтари густариш солҳои 619-629.
|p1               = Шоҳаншоҳии Ашконӣ
|flag_p1          =
|s1               = Хилофати Рошидин
|flag_s1          = Flag of Afghanistan pre-1901.svg
|s2               = 
|flag_s2          = Flag of Afghanistan pre-1901.svg
|s3               = 
|flag_s3          = 
|пойтахт          = *&lt;small&gt;(224–226)&lt;/small&gt;[[Истахр]], 
*&lt;small&gt;(226–637)&lt;/small&gt;[[Ктесифон]](400,000)
|забон            = [[забони порсии миёна|порсии миёна]], [[забони оромӣ|оромӣ]] (лингва-франка)
|таъсис           = 224
|барҳам           = 652
|майдон           = 6 600 000
|аҳолӣ            = 55 млн н. (с. 625) ([[мардумони эронӣ]](порсҳо, ашкониҳо, суғдиҳо, [[курдҳо]]), [[арабҳо]], [[арманиҳо]], [[ошӯриҳо]], [[яҳудиҳо]], [[гурҷиҳо|ивериҳо]], [[албаниҳо қафқоз]]
|сулола           = [[Сосониён]]
|дин              = [[маздаясно]], ҳамчунин [[масеҳият]], [[монуӣ]], [[меҳрпарастӣ]]
|то               = Шоҳаншоҳии Ашконӣ
|пас              = Хилофати Араб
|п2               = 
|п3               = 
}}
'''Шоҳаншоҳии Сосониён''' ({{lang-pal|[[Акс:Eranshahr.svg|75px]]}} [Ērānšahr], Эроншаҳр; {{lang-fa|شاهنشاهی ساسانیان}} [{{IPA|šāhanšāhije sɒsɒnijɒn}}]) — давлати [[сулола]]и форсизабон дар [[Эрон]], ки пас аз [[сулола]]и [[Ашкониён]], солҳои 224—651 ҳукумрон буд.

== Таърихи давлатдорӣ ==
[[Акс:Carte empire Sassanide.png|right|thumb|Шоҳаншоҳии Сосониён]]
Номи сулола ба шоҳаншоҳии Сосониён аз исми ниёии хонадони Сосон, ки мӯбади оташкадаи Анаҳито дар Истахр маҳсуб мешуд, бармеояд. Ба давлат набераи ӯ Ардашери Бобакон, ки мансабдори шоҳаншоҳии [[Ашкониён (Шоҳони форсизабон)|Ашкониён]] дар ҳавзаи [[Форс]] буд, асос гузошт. Ӯ аз нуфузи рӯзафзуни рӯҳониёни зардуштӣ, муқовимати хонадонҳои ҳукуматгари маҳаллӣ истифода карда, ба муқобили шоҳи [[Ашкониён|давлати Порт]] (Парфия) Артабони IV (216—224) ҷангҳои қудратталабона бурд ва аз соли 221 то 224 як қатор шаҳру вилоят ва маҳалҳои ҳавзаи Форс, Исфаҳон, Кирмон, Аҳвозро забт намуд. Дар муҳориба бар лашкари Артабони IV Ашконӣ зафар ёфта ба таъсисёбии Шоҳаншоҳии Сосониён поя гузошт.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://andesha.tj/taxonomy/term/13 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2012-12-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130119051937/http://www.andesha.tj/taxonomy/term/13 |archivedate=2013-01-19 }}&lt;/ref&gt;
[[Ардашери Бобакон]] баъди чанде ҳокимияти худро қариб дар тамоми Форс паҳн карда, соли 226 ба тахти подшоҳии Шоҳаншоҳии Сосониён нишаст.
[[Ардашери Бобакон]] худро шоҳаншоҳи давлати Сосониён меномид. Ӯ барои васеъ ва мустаҳкам кардани мамлакат ҷидду ҷаҳди зиёд ба харҷ додааст. Ба [[Ардашери Бобакон]] муяссар шуд, ки тамоми мулкҳои собиқ давлати Портро ба даст дарорад. Инчунин [[Мод]], [[Озарбойҷон]], [[Систон]], [[Хуросон]] ва як қисми Арманистонро ишғол намуда, ба давлати худ ҳамроҳ кунад. Ба Ардашери I Бобакон ва вориси ӯ Шопури I лозим омад, ки бар зидди империяи Рум мубориза баранд. Шопури I оқибат ба лашкари Рум ишқаст дода, ҳатто императори он — Валерианро асир гирифт.

=== Ҳукмронии [[Шопури I]]  ===
Дар аҳди [[Шопури I]] (239—272) Эрон муттаҳид гардида, дар Шарқ ва Ғарб ба Шоҳаншоҳии Сосониён сарзаминҳои зиёд ҳамроҳ карда шуданд. Бо вуҷуди ин дар аасри III дар дохили шоҳаншоҳии Сосониён мулкҳои мустақил аз қабили [[Систон]], [[Кирмон]], [[Марв]] ва ғ. мавҷуд буданд. Сиёсати забткоронаи Сосониён дар ғарб боиси ҷангҳои дуру дароз бо империяи ғуломдории [[Рим]] гардид. Ҳар ду давлат мекӯшиданд ба роҳҳои хушкигарди тиҷоратӣ, ки аз шимолу ғарбии Байнаннаҳрайн, Сурия ва Закавказия мегузаштанд, соҳиб шаванд. Ин мубориза дар нимаҳои а. III бартарии Сосониёнро нишон медод, ки дар ин бора маълумоти [[Шопури I]]  дар «Каъбаи Зардушт» шаҳодат медиҳад. [[Шопури I]]  с. 260 ба қӯшуни римиҳо шикасти сахт расонда, императори Рум Валерианро асир гирифт. Валериан ва асирони румӣ дар Корун дарғоте сохтанд, ки бо номи «Банди Қайсар» машҳур аст. Дар тасвири «Нақши Рустам» Валериан дар назди [[Шопури I]]  ба зону истодааст. Шопури I дар Шимол ва Шимол зафарҳо карда ҳудуди давлаташро васеъ намуд. Дар аҳди ӯ сарҳадҳои давлат дар Шарк то ба поёноби дарёи Ому (Хоразм) ва болооби дарёи Ҳинд (Синд) расид. Ба Давлати Сосониён давлати Кушониён ҳамроҳ карда шуд. Сохтмони шаҳрҳои нав ва қалъаҳо ҳокимияти шоҳ ва системаи маъмурияти вайро мустаҳкам намуданд.

== Дину оин ==
Дигаргуниҳои маъмурӣ дар вилоятҳо сарҳадҳои мулкҳои ҳокимони маҳаллиро тағйир дода, нуфузи онҳоро кам намуданд. Дар асри III дар мулкҳои дохили шоҳаншоҳии Сосониён ба ҷойи ҳокимони маҳаллӣ ва авлоди [[Сосониён]] ва ё ашрофони маҳаллии эронӣ волиён таъйин карда мешуданд. Шоҳаншоҳии Сосониён аз ибтидои ташаккул ба коҳинони эронӣ такя мекард. Дар аҳди [[Ардашери Бобакон]] оини зардуштия дини расмии давлатӣ шуда, дар тамоми давлат оташкадаҳои зиёд бино ёфтанд. Мӯъбадон (Рӯҳониён) ва оташкадаҳо ба яке аз қувваҳои асосии сиёсӣ ва иқтисодии давлат табдил ёфтанд. Дар аҳди Шопури I сардори рӯҳониён — Картир «Мӯбади мӯбадон» ном гирифта, дар аҳди Баҳроми II қозикалони давлат шуд.

Дар навиштаҷоти «Каъбаи Зардушт» Картир чунин мегӯяд: {{аввали иқтибос}}«шоҳаншоҳ маро мӯъбадон ва қозӣ кард, анҷоми маросими Анаҳиторо ба ман супурд ва маро раёсату иқтидор бахшид… Оини [[Аҳура Маздо|Аҳуромаздо]] дар ҳар ҷойи мулку кишвар равнақ гирифт… Оташкадаҳо ва рӯҳониёнро бузург доштам».{{охири иқтибос|сарчашма=}} Таҳрири аввалини дар давраи Сосониён анҷомёфтаи «[[Авесто]]» низ ба асри III мансуб аст. Дар   динҳои дигар (дар Ғарб масеҳият дар Шарк буддоия ва ғайра) таъқиб карда мешуданд. Аммо оини зардуштия берун аз Эрон васеъ паҳн нашуда буд.
Дар шаҳрҳои Эрон исавиён, яҳудиён ва намояндагони дигар динҳо низ истиқомат доштанд. Дар асри III дар шоҳаншоҳии Сосониён дини нав — [[монавия]] зуҳур намуд, ки даставвал аз ҷониби [[Шопури I]]  дастгирӣ ва минбаъд манъ карда шуд. Подшоҳони сосонӣ аз [[Шопури I]]  сар карда унвони «Шоҳаншоҳи Эрон ва ғайри Эрон» ва ё «Шоҳаншоҳи ориён ва ғайри ориён», Шоҳаншоҳии Сосониён бошад, номи [[Эроншаҳр]]ро гирифтанд. Аз «Мотикони ҳазор дотистон» бармеояд, ки дар шоҳаншоҳии Сосониён мавқеи оташпарастон баланд буд.

=== Ҳукмронии Шопури II. Яздигурди I ва Пирӯз ===
Сарфи назар аз чидду ҷаҳди Ардашери Бобакон, Шопури I ва Баҳроми I шоҳаншоҳои Сосониён он қадар пурзӯр набуд. Вале дар давраи ҳукмронии Шопури II — солҳои 309—379 он рӯ ба тараққӣ ниход. Ҳудудҳои шоҳаншоҳии Сосониён ҳам дар самти ғарб ва ҳам дар самти шарқ васеътар шуданд. Дар давраи шоҳигарии Яздигурди I (солҳои 399—420) низ шоҳаншоҳии Сосониён дар рушду нумӯь буд. Дар мамлакат шаҳрҳо ободу зебо шуда, шаҳрҳои нав бунёд ёфтанд. Дар ин давра ба шоҳаншоҳии Сосониён тохтутози лашкари [[Рум]] ва кӯчманчиён қать гардид. Вале дар дохили давлат оромию ваҳдати умумихалқӣ вуҷуд надошт. Дар музофотҳои гуногуни он ва алалхусус дар Қафқозу [[Осиёи Марказӣ]] бар зидди шоҳони сосонӣ шӯришҳо ба амал меомаданд. Мақсади шӯришҳо беҳбудии зиндагии аҳолии камбағал буд.
Ин шӯришҳо дар замони ҳукмронии Пирӯз бештар сар мезаданд. Шӯришчиён ҳатто шоҳу шоҳзодаҳои Сосониёнро асир ва ё гаравгон мегирифтанд. Аз он ҷумла, боре худи Пирӯз ҳам гаравгони шӯришгарон шуда буд.
=== Ҳукмронии Хусрави I Анӯшервон ===
Хусрави I дар Эрони замони шоҳаншоҳои Сосониён муддати дуру дароз — аз соли 531 то соли 579 ҳукмронӣ кардааст. Давраи ҳукмронии ӯ шоҳаншоҳои Сосониён марҳалаи равнақи худро аз сар мегузаронд. Аз ҳамин сабаб обрӯи ин шоҳаншоҳ дар байни халқи Эрон ниҳоят баланд шуд. Беҳуда нест, ки ӯро «Анӯшервон», яъне «абадзинда» меномаданд.
[[Хусрави I Анӯшервон]] шоҳаншоҳи оқилу доно буд. Ӯ дар кишвар ислоҳот гузаронда, хуб дарк мекард, ки низоми андозситонӣ аз замин беадолатона аст. Барои ҳамин бояд андози замин кам карда шавад. Бо фармони шоҳ рӯйхати заминҳо мураттаб карда шуд. Минбаъд амалдорони андозситон ба саҳроҳои киштзори ғалла рафта, ҳосилнокии онҳоро пеш аз ҷамъоварӣ, бевосита дар ҷояш муайян мекарданд. Бо ҳамин усул низоми пардохти андоз дар сар то сари мамлакат ба тартиб дароварда шуд. Акнун амалдорони давлатӣ тибқи нишондодҳои ислоҳот андозн сарикасиро соле як маротиба дар доираи муҳлатҳои муқарраркардашуда ғун мекарданд. Рӯҳониён, сарбозон ва амалдорони давлатӣ аз пардохти андоз озод буданд.
Шоҳ барои пешрафти тиҷорат ҳарҷониба кумак мерасонс. Дар идораҳои молиявии давлати Сосониён тоҷирон ва судхӯрони сершумор кор мекарданд. Хусрави I ин ашхосро ба вазифаҳои давлатӣ таъйин карда, таҷрибаи онҳоро истифода мебурд.
Барои пешрафти соҳаи асосии хоҷагӣ — кишоварзӣ Хусрави I чораҳои самаранок меандешид. Дар кишвар бо амри ӯ ҷӯйҳо, обанборҳо. дарғотҳо ва иншоотҳои дигари обёрӣ сохта шуданд. Бо ин роҳ майдонҳои кишти зироатҳои обӣ афзуданд.
Хусрави I Анӯшервон ба илму фарҳанг рағбати калон дошт. Ӯ ба арбобони ин соҳа ғамхорӣ зоҳир мекард. Ҳатто ба як файласуфи византиягӣ, ки ӯро император Юстиниани I аз кишвар пеш карда буд, паноҳгоҳ дода, баҳри идомаи корҳои илмиаш шароити зарурӣ фароҳам овард.
Бо амри Анӯшервон таърихнигорон солномаи воқеаҳои муҳимми таърихии давлати Сосоннёнро мураттаб сохтанд.

== Идора ва хоҷагии Шоҳаншоҳои Сосониён ==
Шоҳаншоҳои Сосониён дар [[кишвар]] ҳокимияти номаҳдуд дошта, давлати худро аввал аз шаҳри [[Тахти Ҷамшед]] (Посаргод) ва баъд аз шаҳри [[Тайсафун]] истода идора мекарданд.
Шоҳаншоҳии Сосониён ба 20 сатрапӣ, яъне вилоят тақсим шуда, онҳоро ҳокимони аз ҷониби [[шоҳаншоҳ]]  таъйинкарда идора мекарданд.
Ҳокимони вилоятҳо (сатрапиҳо) асосан аз хонаводаи Сосониён, ё аз ашрофзодаҳои форс таъин гардида, пурра тобеи [[шоҳаншоҳ]] буданд. Шоҳаншоҳӣ аз таҷовузи кишварҳои хориҷӣ тавассути артиши пурзӯр ҳифз карда мешуд. Дар идора кардани соҳаҳои гуногуни кишвар мансабдорони зиёд ҷалб карда мешуданд.
[[Сосониён]] ба масъалаи ҷамъоварии андозҳо аз аҳолӣ диққати ҷиддӣ медоданд. Ин корро ҳайати сершумори андозгундорон иҷро менамуданд. Дар шоҳаншоҳии Сосониён косибӣ ва кишоварзӣ тараққӣ карда буд, ки он сабаб дошт. Эрон дар чорроҳаи тиҷоратӣ воқеъ гардида буд. Дар шаҳрҳои мамлакат маҳсулоти баландсифати косибӣ истеҳсол карда мешуд. Эрон дар он замон бо абрешим, газвор, моҳут, қолин, зарфҳои сафолӣ ва маснуоти заргарии худ машҳур буд. Тоҷирони сосонӣ ин молҳоро ба хориҷи кишвар бароварда, аз фурӯши он даромади калон мегирифтанд, ки як қисми ин маблағ ба хазинаи давлатӣ низ ворид мегардид. Тарҷумонҳо асарҳои сершумори адабии юнонию суриягиро ба забони эронӣ тарҷума карданд. Тахмнн меравад, ки маҳз дар замони ҳукмронии Хусрави I Анӯшервон маҷмӯаи форсии «Ҳазор афсона» тавлид ёфтааст. ки дар асоси он баъдтар арабҳо маҷмӯаи машҳури «Ҳазору як шаб»-ро тартиб додаанд.
Хусрави I Анӯшервон дар тӯли ҳукмронии қариб 50-солаи худ бар зидди давлатҳои ҳамсоя ҷанг кардааст. Ҷангҳои бештари Анӯшервон бар зидди Византия буд. Дар натиҷаи ин ҷангҳо Хусрави I Анӯшервон Антиохияро забт карда, аҳолии онро асир гирифта, барои сукунат ба назди шаҳри Тайсафун меорад. ки мардум баъд он маҳалро «Антиохияи Хусрав» номгузорӣ кардаанд. Хусрави I соли 562 бо Византия ба муҳлати 50 сол сулҳ баст. Вале баъди якчанд сол ӯ аҳдшиканона пораеро аз қаламрави Византия ишғол кард. Ин иқдоми Анӯшервон барои дар байни шоҳаншоҳии Сосониён ва империяи Византия аз нав сар задани ҷанг баҳона шуд. Ҷанги мазкур танҳо баъд аз вафоти Хусрави I Анӯшервон қатъ гардид. Дар қисмати шарқии мамлакат Хусрави I бар зидди қабилаҳои туркии кӯчманчии сокини миёнаҷои дарёҳои Аму ва Сир ҷанг карда, ғалаба ба даст овардааст.
Хуллас, дар замони ҳукмронни Хусрави I Анӯшервон шоҳаншоҳии Сосониён ба шоҳаншоҳии пуриқтидор табдил ёфт.

== Рӯ ба таназзул ниҳодани Шоҳаншоҳии Сосониён ==
Баъд аз вафоти Хусрави I Анӯшервон Шоҳаншоҳии Сосониён рӯ ба таназзул ниҳод. Ҳокимони вилоятҳои алоҳида мунтазам шӯриш мебардоштанд. Яке аз ҳамин шӯришҳо соли 590 бо роҳбарии Баҳроми Чӯбина ба амал омадааст. Хусрави II маҷбур шуд, ки аз императори Византия ёрӣ пурсад.
Баъди шикасти ин шӯриш дар байнн [[Эрон]] ва [[Византня]] созишномаи сулҳ баста шуд, ки мувофиқи он як қнсми ғарбии Қафқоз ба Византия гузашт.
Баъди танаффуси начандон зиёде дар байни Византия ва Эрони Сосонӣ ҷангҳо аз нав оғоз ёфта, гоҳ ба фоидаи як тараф ва гоҳ ба фоидаи тарафи дигар анҷом меёфтанд. Ниҳоят, соли 623 императори Византия Ираклий ба ҳуҷуми қатъии зидди [[Сосониён]] гузашта, ба пойтахти Эрон шаҳри Тайсафун наздик шуд. Хавфи Тайсафунро ишғол кардани византиягиҳо ба миён омад. Аз бемуваффакиятии ҳукмронии Хусрави II ва шикасти ӯ аз Византия дар шоҳаншоҳӣ норозигии мардум афзуд. Аз ин вазъ истифода бурда, ашрофони маъруф писари Хусрави II Қубоди II-ро шоҳи нав эълон карданд. Писар ба муқобили падар лашкар кашида, ӯро асир гирифта, ба қатл расонд. Баъди чанде Қубоди II ба лашкари Византия шикаст дод ва императори он аз Шоҳаншоҳии Сосониён  сулҳ пурсид. Қубоди II бо Византия сулҳ баст, ки мувофиқи он ҳамаи заминҳои қаблан аз дастдодаи шоҳаншоҳии Сосониён баргардонида шуданд. Вале ин ғалаба пеши роҳи таназзули минбаъдаи шоҳаншоҳии Сосониёнро гирифта натавонист.

== Адабиёт  ==
* {{cite book|last1=Greatrex|first1=Geoffrey|last2=Lieu|first2=Samuel N. C.|title=The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars (Part II, 363–630 AD)|location=New York, New York and London, United Kingdom|publisher=Routledge (Taylor &amp; Francis)|year=2002|isbn=0-415-14687-9|url=https://books.google.com/books?id=zc8iAQAAIAAJ}}
* {{cite encyclopedia | last = Howard-Johnston | first  = James | title = ḴOSROW II | url = http://www.iranicaonline.org/articles/khosrow-ii | year = 2010 | encyclopedia = Encyclopaedia Iranica, Online Edition | access-date = 10 April 2016}}
* {{Книга|ссылка=https://books.google.ru/books/about/Хроника_мусульмански.html?id=FbkMAQAAMAAJ&amp;redir_esc=y|автор=Али-Заде, Айдын Ариф Оглы|заглавие=Хроника мусульманских государств И-ВИИ вв. хиджры|год=2003|страницы=58–64|isbn=5-94824-111-4}}
* ''Дашков С. Б.'' Цари царей — Сасаниды. История Ирана III—VII вв. в легендах, исторических хрониках и современных исследованиях. — {{М.}}: СМИ-АЗИЯ, 2008. — 352 с. — ISBN 978-5-91660-001-8.
* ''Дьяконов М. М.'' Очерк истории Древнего Ирана. — {{М.}}: Издательство восточной литературы, 1961. — 444 с.
* ''Мишин Д. Е.'' Хосров I Ануширван (531—579), его эпоха и его жизнеописание и поучение в истории Мискавейха. — {{М.}}: Институт востоковедения РАН, 2014. — 696 с. — ISBN 978-5-89282-588-7.
== Нигаред низ ==
* [[Сосониён]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{Давлатҳои бостонии мардуми тоҷик}}
{{Давлатҳои сулолаҳои форисзабон (тоҷикон)}}
{{ПБ}} 
[[Гурӯҳ:Эрони бостон]]
[[Гурӯҳ:Сосониён| ]]
[[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Давлатдориҳо дар таърихи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]]</text>
      <sha1>lloyu98t9ddl8m6pjlmg2u1cm754kfv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Каъбаи Зардушт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22544</id>
    <revision>
      <id>1474108</id>
      <parentid>1473003</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T18:23:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1474108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1797" sha1="ntk69z93ui7m0zddkxi0rmoe8e2k7oc" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
[[Акс:Tour nagsh-e-rostam iran.jpg|thumb|300px|Каъбаи Зардушт]]
'''Каъбаи Зардушт''' номи ъанои санги ва пилаидори дар муҳавватаи [[Нақши Рустам]] дар  шаҳристони [[Марвдашт]] [[Форс]] дар [[Эрон]] аст. Муҳавватаи нақши рустами илова бар ъанои мазкур, ёдмонҳо аз [[Давлати Элом]], [[Давлати Ҳахоманишиҳо]] ва [[Давлати Сосониён]]ро низ дар худ ҷой додааст.

Фосилаи каъбаи зартушт то кӯҳ, 46 метр аст ва дақиқани баробар [[Оpомгoҳи Дopиуши дуюм]] қарор дорад ва шаклаши мукааб мустатӣл аст ва танҳои як дар вурӯдӣ дорад. Ҷинси масолеҳи ин банно аз санги оҳак сифед мебошад ва баландии он ҳудуди 12 метр аст ки бо эҳтисоби пилаҳои сеи гона ба 14.12 метр мерасад ва зилъ ҳар қоидаи он, ҳудуди 7.30 метр дирозо дорад. Дар вурӯдии он ба василаи пилаидори сии пулҳои аз ҷинси санг ба даруни اتاقک он роҳ меёбад. Қатаъоти сангҳо ба сурати мустатӣлӣ шакл аст ва бидуни истифода аз муллоат, рӯй ҳам гузошта шудаанд.
{{Хурд}}
[[Гурӯҳ:Нақши Рустам]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот аз рӯи намуд]]</text>
      <sha1>ntk69z93ui7m0zddkxi0rmoe8e2k7oc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Донишгоҳи Гундишопур</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34347</id>
    <revision>
      <id>1474099</id>
      <parentid>1399631</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:59:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8049" sha1="frupudw0s5lf7h0tb0lagrfeysf98db" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи донишгоҳ}}
'''Донишгоҳи Гундишопур''' — мактаби тиббӣ, гаҳвораи тибби илмии форсу тоҷик, ки дар нимаи асри VI — нимаи асри VII дар [[давлати Сосониён]] бунёд гардидааст. Асосгузори донишгоҳ шоҳаншоҳии форсизабони сулолаи олӣ Сосон Шопури I (с. [[242]]—[[272]]) мебошад.

== Таърихи донишгоҳ ==
Донишгоҳи Гундишопур, мактаби тиббӣ, гаҳвораи тибби илмии форсу тоҷик. Академияҳои 3 — 7 дар Гундишопур фаъолият дошт. Бо дастури Шопури I (писари асосгузори сулолаи Сосониён Ардашер) бунёд ёфта буд. Пештоқи дарвозаи шаҳрро навиштаҷоти «Донишу хирад аз шамшер зӯртар аст» оро медод. Устодони Академияи Гундишопур асарҳои табибони Юнону Ҳиндро ба забони паҳлавӣ (забони давлатии сосониён) тарҷума мекарданд. Онҳо аз обрӯю эътибор ва имтиёзҳои зиёд бархурдор буданд. Нағз донистани анатомияи одам, холисона иҷро кардани вазифа, хондани китобҳои зарурӣ, маълумоти кофӣ доштан оид ба гиёҳҳои шифобахш, истифода карда тавонистани асбобу олоти ҷарроҳӣ, саривақт кумак расондан ба бемор, беғаразӣ дар кори табобат, роҳ надодан ба молу сарватпарастӣ, ғамхорӣ ва хушмуомилагӣ нисбати беморон ва ғайра аз ҷумлаи талаботи асосӣ нисбат ба устодони донишгоҳ маҳсуб мешуданд. Академияи Гундишопур дар як муддати кӯтоҳ ба авҷи рушду камолот расид. Бисёр олимон аз академияҳои машҳури Афина ва Искандария барои кор ба Академияи Гундишопур омаданд. Дар он ҷо табибони юнонӣ, суриёнӣ, ҳиндӣ ва [[форсӣ]] аҳлона фаъолият доштанд. Устодони донишгоҳ дар баробари андешидани тадбирҳои муолиҷавӣ ва пешгирии бемориҳо ба фаъолияти илмию омӯзгорӣ, тарҷумаи китобҳо, таҳияи маҷмӯаҳои қомусӣ ва ғайра машғул мешуданд. Дар Академияи Гундишопур раванди таълим аз бахшҳои назариявӣ ва амалӣ иборат буда, дар заминаи бемористони худи академия сурат мегирифт. Дар барномаи таълими донишгоҳ ғайр аз омӯзиши фанҳои тиббӣ ҳамчунин омӯзиши забону адабиёт, таърих, илми нуҷум, санъати сухан, фалсафа ва ғайра пешбинӣ шуда буд. Донишҷӯён ба забонҳои паҳлавӣ ва юнонӣ таҳсил мекарданд. Савияи донишу малакаи онҳо бевосита дар назди бистари бемор санҷида мешуд. Ба донишгоҳ фақат ҷавононе қабул мегаштанд, ки ҳафт ҷузъи муҳими илм (сарфу наҳв, ҳандаса, ҳисоб, нуҷум, диалектика, илми маонӣ ва баён, мусиқӣ)-ро омӯхта, дар ин бобат дониши кофӣ дошта бошанд.

Академияи Гундишопур китобхонаи бузурге дошт, ки дар 250 бино ҷой гирифта буд. Сардухтури [[бемористон]] ҳамзамон вазифаи роҳбари донишгоҳро низ иҷро менамуд. Ба қавли муаррихон аввалин сарвари донишгоҳ Бухтишӯъ будааст. Дар Академияи Гундишопур ҷамъомадҳои илмӣ барпо мешуданд. Масалан, [[соли 561]] ҷаласаи якуми олимони тиб баргузор гашт, ки дар кори он аз ҳамаи донишгоҳҳои кишварҳои ҳамҷавор табибон ширкат варзиданд. Ҷаласаро табиби дарбори Хусрави I Ҷибраил Дурустабд (намояндаи сулолаи Бухтишӯъ) сарварӣ кард. Дар ҳайати Академияи Гундишопур ғайр аз донишкадаи асосии тиббӣ, ҳамчунин шуъбаҳои дигар ҳам вуҷуд доштанд, ки файласуфу риёзидон, адибу мунаҷҷим ва ғайра тайёр менамуданд.

Саҳми устодони Академияи Гундишопур хусусан дар таҳқиқу омӯзиши Авесто назаррас буд. Онҳо тибби Авесторо бо илми тибби юнонӣ, ҳиндӣ, тибетӣ наздик сохта, онро аз маҳдудияти динӣ раҳо карданд. Тарзу усулҳои ҷадиди муолиҷа, ки табибони Академияи Гундишопур пешниҳод намудаанд, дар он давр аз беҳтаринҳо маҳсуб мешуд. Устодони донишгоҳ доир ба муолиҷаи бемориҳо дастурҳои гуногун таълиф карда, ба забони паҳлавӣ рисолаҳо менавиштанд. Дар донишгоҳ таҳияву истифодаи доруҳои нав, хоса давоҳои наботӣ ривоҷ ёфт; мутахассисон дар кори табобат аз омехтаҳои тило, нуқра, мис, оҳан ва пайвастҳои хлору сулфатдор истифода мекарданд.

Академияи Гундишопур зиёда аз 300 сол арзи ҳастӣ кард. Он баъди истилои арабҳо рӯ ба таназзул овард. Китобхона, бозёфтҳои илмӣ ва бархе аз олимони донишгоҳ ба пойтахти хилофати аббосиён — [[Бағдод|шаҳри Бағдод]] интиқол дода шуданд. Дар Академияи Гундишопур бисёр олимони намоён кору фаъолият доштанд, ки номи баъзе аз онҳо то замони мо расидааст: Бухтишӯи I (нахустин сарвари донишгоҳ), Бухтишӯи II (вафот 801), Барзуя, Ибни Муқаффаъ, Муҳаммад ал-Ҳарис ибни Калида, Теодорус (табиби насронӣ, ки дар дарбори Шопур хидмат мекард), Собур ибни Саҳл, Саҳорбухт, Мусавейҳ, Абузакариё ибни Мусавейҳ ва ғайра Аз нигоҳи таърихӣ Академияи Гундишопур нахустин донишгоҳи тиббии ҷаҳон маҳсуб мешавад.

== Нигаред ==
* [[Бахтишо]]
* [[Барзуя]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Гундишопур|4}}

{{таърих-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]]</text>
      <sha1>frupudw0s5lf7h0tb0lagrfeysf98db</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474100</id>
      <parentid>1474099</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T18:00:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Фарҳанги Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8090" sha1="ec23magl9674w1y5hwrcu9oai26zeku" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи донишгоҳ}}
'''Донишгоҳи Гундишопур''' — мактаби тиббӣ, гаҳвораи тибби илмии форсу тоҷик, ки дар нимаи асри VI — нимаи асри VII дар [[давлати Сосониён]] бунёд гардидааст. Асосгузори донишгоҳ шоҳаншоҳии форсизабони сулолаи олӣ Сосон Шопури I (с. [[242]]—[[272]]) мебошад.

== Таърихи донишгоҳ ==
Донишгоҳи Гундишопур, мактаби тиббӣ, гаҳвораи тибби илмии форсу тоҷик. Академияҳои 3 — 7 дар Гундишопур фаъолият дошт. Бо дастури Шопури I (писари асосгузори сулолаи Сосониён Ардашер) бунёд ёфта буд. Пештоқи дарвозаи шаҳрро навиштаҷоти «Донишу хирад аз шамшер зӯртар аст» оро медод. Устодони Академияи Гундишопур асарҳои табибони Юнону Ҳиндро ба забони паҳлавӣ (забони давлатии сосониён) тарҷума мекарданд. Онҳо аз обрӯю эътибор ва имтиёзҳои зиёд бархурдор буданд. Нағз донистани анатомияи одам, холисона иҷро кардани вазифа, хондани китобҳои зарурӣ, маълумоти кофӣ доштан оид ба гиёҳҳои шифобахш, истифода карда тавонистани асбобу олоти ҷарроҳӣ, саривақт кумак расондан ба бемор, беғаразӣ дар кори табобат, роҳ надодан ба молу сарватпарастӣ, ғамхорӣ ва хушмуомилагӣ нисбати беморон ва ғайра аз ҷумлаи талаботи асосӣ нисбат ба устодони донишгоҳ маҳсуб мешуданд. Академияи Гундишопур дар як муддати кӯтоҳ ба авҷи рушду камолот расид. Бисёр олимон аз академияҳои машҳури Афина ва Искандария барои кор ба Академияи Гундишопур омаданд. Дар он ҷо табибони юнонӣ, суриёнӣ, ҳиндӣ ва [[форсӣ]] аҳлона фаъолият доштанд. Устодони донишгоҳ дар баробари андешидани тадбирҳои муолиҷавӣ ва пешгирии бемориҳо ба фаъолияти илмию омӯзгорӣ, тарҷумаи китобҳо, таҳияи маҷмӯаҳои қомусӣ ва ғайра машғул мешуданд. Дар Академияи Гундишопур раванди таълим аз бахшҳои назариявӣ ва амалӣ иборат буда, дар заминаи бемористони худи академия сурат мегирифт. Дар барномаи таълими донишгоҳ ғайр аз омӯзиши фанҳои тиббӣ ҳамчунин омӯзиши забону адабиёт, таърих, илми нуҷум, санъати сухан, фалсафа ва ғайра пешбинӣ шуда буд. Донишҷӯён ба забонҳои паҳлавӣ ва юнонӣ таҳсил мекарданд. Савияи донишу малакаи онҳо бевосита дар назди бистари бемор санҷида мешуд. Ба донишгоҳ фақат ҷавононе қабул мегаштанд, ки ҳафт ҷузъи муҳими илм (сарфу наҳв, ҳандаса, ҳисоб, нуҷум, диалектика, илми маонӣ ва баён, мусиқӣ)-ро омӯхта, дар ин бобат дониши кофӣ дошта бошанд.

Академияи Гундишопур китобхонаи бузурге дошт, ки дар 250 бино ҷой гирифта буд. Сардухтури [[бемористон]] ҳамзамон вазифаи роҳбари донишгоҳро низ иҷро менамуд. Ба қавли муаррихон аввалин сарвари донишгоҳ Бухтишӯъ будааст. Дар Академияи Гундишопур ҷамъомадҳои илмӣ барпо мешуданд. Масалан, [[соли 561]] ҷаласаи якуми олимони тиб баргузор гашт, ки дар кори он аз ҳамаи донишгоҳҳои кишварҳои ҳамҷавор табибон ширкат варзиданд. Ҷаласаро табиби дарбори Хусрави I Ҷибраил Дурустабд (намояндаи сулолаи Бухтишӯъ) сарварӣ кард. Дар ҳайати Академияи Гундишопур ғайр аз донишкадаи асосии тиббӣ, ҳамчунин шуъбаҳои дигар ҳам вуҷуд доштанд, ки файласуфу риёзидон, адибу мунаҷҷим ва ғайра тайёр менамуданд.

Саҳми устодони Академияи Гундишопур хусусан дар таҳқиқу омӯзиши Авесто назаррас буд. Онҳо тибби Авесторо бо илми тибби юнонӣ, ҳиндӣ, тибетӣ наздик сохта, онро аз маҳдудияти динӣ раҳо карданд. Тарзу усулҳои ҷадиди муолиҷа, ки табибони Академияи Гундишопур пешниҳод намудаанд, дар он давр аз беҳтаринҳо маҳсуб мешуд. Устодони донишгоҳ доир ба муолиҷаи бемориҳо дастурҳои гуногун таълиф карда, ба забони паҳлавӣ рисолаҳо менавиштанд. Дар донишгоҳ таҳияву истифодаи доруҳои нав, хоса давоҳои наботӣ ривоҷ ёфт; мутахассисон дар кори табобат аз омехтаҳои тило, нуқра, мис, оҳан ва пайвастҳои хлору сулфатдор истифода мекарданд.

Академияи Гундишопур зиёда аз 300 сол арзи ҳастӣ кард. Он баъди истилои арабҳо рӯ ба таназзул овард. Китобхона, бозёфтҳои илмӣ ва бархе аз олимони донишгоҳ ба пойтахти хилофати аббосиён — [[Бағдод|шаҳри Бағдод]] интиқол дода шуданд. Дар Академияи Гундишопур бисёр олимони намоён кору фаъолият доштанд, ки номи баъзе аз онҳо то замони мо расидааст: Бухтишӯи I (нахустин сарвари донишгоҳ), Бухтишӯи II (вафот 801), Барзуя, Ибни Муқаффаъ, Муҳаммад ал-Ҳарис ибни Калида, Теодорус (табиби насронӣ, ки дар дарбори Шопур хидмат мекард), Собур ибни Саҳл, Саҳорбухт, Мусавейҳ, Абузакариё ибни Мусавейҳ ва ғайра Аз нигоҳи таърихӣ Академияи Гундишопур нахустин донишгоҳи тиббии ҷаҳон маҳсуб мешавад.

== Нигаред ==
* [[Бахтишо]]
* [[Барзуя]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Гундишопур|4}}

{{таърих-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Эрон]]</text>
      <sha1>ec23magl9674w1y5hwrcu9oai26zeku</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474101</id>
      <parentid>1474100</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T18:05:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1474101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8124" sha1="dsj6yh0cvlmcai744dsi2fdz04pt59l" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи донишгоҳ}}
'''Донишгоҳи Гундишопур''' — мактаби тиббӣ, гаҳвораи тибби илмии форсу тоҷик, ки дар нимаи асри VI — нимаи асри VII дар [[давлати Сосониён]] бунёд гардидааст. Асосгузори донишгоҳ шоҳаншоҳии форсизабони сулолаи [[Сосониён|олӣ Сосон]] [[Шопури I]] (с. [[242]]—[[272]]) мебошад.

== Таърихи донишгоҳ ==
Донишгоҳи Гундишопур, мактаби тиббӣ, гаҳвораи тибби илмии форсу тоҷик. Академияҳои 3 — 7 дар Гундишопур фаъолият дошт. Бо дастури [[Шопури I]] (писари асосгузори сулолаи Сосониён Ардашер) бунёд ёфта буд. Пештоқи дарвозаи шаҳрро навиштаҷоти «Донишу хирад аз шамшер зӯртар аст» оро медод. Устодони Академияи Гундишопур асарҳои табибони Юнону Ҳиндро ба забони паҳлавӣ (забони давлатии сосониён) тарҷума мекарданд. Онҳо аз обрӯю эътибор ва имтиёзҳои зиёд бархурдор буданд. Нағз донистани анатомияи одам, холисона иҷро кардани вазифа, хондани китобҳои зарурӣ, маълумоти кофӣ доштан оид ба гиёҳҳои шифобахш, истифода карда тавонистани асбобу олоти ҷарроҳӣ, саривақт кумак расондан ба бемор, беғаразӣ дар кори табобат, роҳ надодан ба молу сарватпарастӣ, ғамхорӣ ва хушмуомилагӣ нисбати беморон ва ғайра аз ҷумлаи талаботи асосӣ нисбат ба устодони донишгоҳ маҳсуб мешуданд. Академияи Гундишопур дар як муддати кӯтоҳ ба авҷи рушду камолот расид. Бисёр олимон аз академияҳои машҳури Афина ва Искандария барои кор ба Академияи Гундишопур омаданд. Дар он ҷо табибони юнонӣ, суриёнӣ, ҳиндӣ ва [[форсӣ]] аҳлона фаъолият доштанд. Устодони донишгоҳ дар баробари андешидани тадбирҳои муолиҷавӣ ва пешгирии бемориҳо ба фаъолияти илмию омӯзгорӣ, тарҷумаи китобҳо, таҳияи маҷмӯаҳои қомусӣ ва ғайра машғул мешуданд. Дар Академияи Гундишопур раванди таълим аз бахшҳои назариявӣ ва амалӣ иборат буда, дар заминаи бемористони худи академия сурат мегирифт. Дар барномаи таълими донишгоҳ ғайр аз омӯзиши фанҳои тиббӣ ҳамчунин омӯзиши забону адабиёт, таърих, илми нуҷум, санъати сухан, фалсафа ва ғайра пешбинӣ шуда буд. Донишҷӯён ба забонҳои паҳлавӣ ва юнонӣ таҳсил мекарданд. Савияи донишу малакаи онҳо бевосита дар назди бистари бемор санҷида мешуд. Ба донишгоҳ фақат ҷавононе қабул мегаштанд, ки ҳафт ҷузъи муҳими илм (сарфу наҳв, ҳандаса, ҳисоб, нуҷум, диалектика, илми маонӣ ва баён, мусиқӣ)-ро омӯхта, дар ин бобат дониши кофӣ дошта бошанд.

Академияи Гундишопур китобхонаи бузурге дошт, ки дар 250 бино ҷой гирифта буд. Сардухтури [[бемористон]] ҳамзамон вазифаи роҳбари донишгоҳро низ иҷро менамуд. Ба қавли муаррихон аввалин сарвари донишгоҳ Бухтишӯъ будааст. Дар Академияи Гундишопур ҷамъомадҳои илмӣ барпо мешуданд. Масалан, [[соли 561]] ҷаласаи якуми олимони тиб баргузор гашт, ки дар кори он аз ҳамаи донишгоҳҳои кишварҳои ҳамҷавор табибон ширкат варзиданд. Ҷаласаро табиби дарбори Хусрави I Ҷибраил Дурустабд (намояндаи сулолаи Бухтишӯъ) сарварӣ кард. Дар ҳайати Академияи Гундишопур ғайр аз донишкадаи асосии тиббӣ, ҳамчунин шуъбаҳои дигар ҳам вуҷуд доштанд, ки файласуфу риёзидон, адибу мунаҷҷим ва ғайра тайёр менамуданд.

Саҳми устодони Академияи Гундишопур хусусан дар таҳқиқу омӯзиши Авесто назаррас буд. Онҳо тибби Авесторо бо илми тибби юнонӣ, ҳиндӣ, тибетӣ наздик сохта, онро аз маҳдудияти динӣ раҳо карданд. Тарзу усулҳои ҷадиди муолиҷа, ки табибони Академияи Гундишопур пешниҳод намудаанд, дар он давр аз беҳтаринҳо маҳсуб мешуд. Устодони донишгоҳ доир ба муолиҷаи бемориҳо дастурҳои гуногун таълиф карда, ба забони паҳлавӣ рисолаҳо менавиштанд. Дар донишгоҳ таҳияву истифодаи доруҳои нав, хоса давоҳои наботӣ ривоҷ ёфт; мутахассисон дар кори табобат аз омехтаҳои тило, нуқра, мис, оҳан ва пайвастҳои хлору сулфатдор истифода мекарданд.

Академияи Гундишопур зиёда аз 300 сол арзи ҳастӣ кард. Он баъди истилои арабҳо рӯ ба таназзул овард. Китобхона, бозёфтҳои илмӣ ва бархе аз олимони донишгоҳ ба пойтахти хилофати  [[ Аббосиён]] — [[Бағдод|шаҳри Бағдод]] интиқол дода шуданд. Дар Академияи Гундишопур бисёр олимони намоён кору фаъолият доштанд, ки номи баъзе аз онҳо то замони мо расидааст: Бухтишӯи I (нахустин сарвари донишгоҳ), Бухтишӯи II (вафот 801), Барзуя, Ибни Муқаффаъ, Муҳаммад ал-Ҳарис ибни Калида, Теодорус (табиби насронӣ, ки дар дарбори Шопур хидмат мекард), Собур ибни Саҳл, Саҳорбухт, Мусавейҳ, Абузакариё ибни Мусавейҳ ва ғайра Аз нигоҳи таърихӣ Академияи Гундишопур нахустин донишгоҳи тиббии ҷаҳон маҳсуб мешавад.

== Нигаред ==
* [[Бахтишо]]
* [[Барзуя]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Гундишопур|4}}

{{таърих-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Эрон]]</text>
      <sha1>dsj6yh0cvlmcai744dsi2fdz04pt59l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бибимоҳ Маликова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58364</id>
    <revision>
      <id>1474164</id>
      <parentid>1257977</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T05:02:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1530" sha1="on0ud4yicic3c4py7p25bk8aueq2ovf" xml:space="preserve">{{Ходими театр
 |Ном               	 =  Бибимоҳ Маликова
 |Номи аслӣ   			 =  
 |Тасвир      			 =  
 |Бар          		 =  
 |Тавсифи тасвир  		 =  
 |Ном ҳангоми таваллуд  =  
 таърихи таваллуд    	 = 1.4.1941
 |Зодгоҳ    			 = 5.5.2025
 |таърихи дагузашт       =  
 |Маҳалли марг     	 =  
 |Шаҳрвандӣ      		 =  
 |Тахллусҳо        	 =  
 |Касб        			 =  ҳунарпеша
 |Солҳои фаъолият   	 =  
 |Амплуа            	 =  
 |Театр             	 =  
 |Нақшҳо              	 =  
 |Намоишҳо         	 =  
 |Мукофотҳо    		 =  
 |Соядаст   			 =  
 |Cайт			 		 =  
 |Викианбор			 =  
}}

'''Бибимоҳ Маликова''' — ҳунарпешаи хизматнишондодаи Тоҷикистон.&lt;ref&gt;Салом алейкум, Таджикистан! Анонсы событий, прогноз погоды на 1 апреля 2014 года (Азия Плюс) http://news.tj/ru/news/salom-aleikum-tadzhikistan-anonsy-sobytii-prognoz-pogody-na-1-aprelya-2014-goda {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140810055729/http://news.tj/ru/news/salom-aleikum-tadzhikistan-anonsy-sobytii-prognoz-pogody-na-1-aprelya-2014-goda |date=2014-08-10 }}&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==

== Эҷодиёт ==

== Сарчашма ==
{{эзоҳ}}


{{bio-stub}}

[[Гурӯҳ:FootBot:FBT002A]]</text>
      <sha1>on0ud4yicic3c4py7p25bk8aueq2ovf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474165</id>
      <parentid>1474164</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T05:03:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1530" sha1="rzwxobeqpv7ce4zmqf5z5bl8ifkq7q4" xml:space="preserve">{{Ходими театр
 |Ном               	 =  Бибимоҳ Маликова
 |Номи аслӣ   			 =  
 |Тасвир      			 =  
 |Бар          		 =  
 |Тавсифи тасвир  		 =  
 |Ном ҳангоми таваллуд  =  
 |таърихи таваллуд    	 = 1.4.1941
 |Зодгоҳ    			 = 
 |таърихи дагузашт       = 5.5.2025
 |Маҳалли марг     	 =  
 |Шаҳрвандӣ      		 =  
 |Тахллусҳо        	 =  
 |Касб        			 =  ҳунарпеша
 |Солҳои фаъолият   	 =  
 |Амплуа            	 =  
 |Театр             	 =  
 |Нақшҳо              	 =  
 |Намоишҳо         	 =  
 |Мукофотҳо    		 =  
 |Соядаст   			 =  
 |Cайт			 		 =  
 |Викианбор			 =  
}}

'''Бибимоҳ Маликова''' — ҳунарпешаи хизматнишондодаи Тоҷикистон.&lt;ref&gt;Салом алейкум, Таджикистан! Анонсы событий, прогноз погоды на 1 апреля 2014 года (Азия Плюс) http://news.tj/ru/news/salom-aleikum-tadzhikistan-anonsy-sobytii-prognoz-pogody-na-1-aprelya-2014-goda {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140810055729/http://news.tj/ru/news/salom-aleikum-tadzhikistan-anonsy-sobytii-prognoz-pogody-na-1-aprelya-2014-goda |date=2014-08-10 }}&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==

== Эҷодиёт ==

== Сарчашма ==
{{эзоҳ}}


{{bio-stub}}

[[Гурӯҳ:FootBot:FBT002A]]</text>
      <sha1>rzwxobeqpv7ce4zmqf5z5bl8ifkq7q4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474166</id>
      <parentid>1474165</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T05:03:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1531" sha1="21xaqqhkqkqa1bflhlz6wybql4v8259" xml:space="preserve">{{Ходими театр
 |Ном               	 =  Бибимоҳ Маликова
 |Номи аслӣ   			 =  
 |Тасвир      			 =  
 |Бар          		 =  
 |Тавсифи тасвир  		 =  
 |Ном ҳангоми таваллуд  =  
 |таърихи таваллуд    	 = 1.4.1941
 |Зодгоҳ    			 = 
 |таърихи даргузашт      = 5.5.2025
 |Маҳалли марг     	 =  
 |Шаҳрвандӣ      		 =  
 |Тахллусҳо        	 =  
 |Касб        			 =  ҳунарпеша
 |Солҳои фаъолият   	 =  
 |Амплуа            	 =  
 |Театр             	 =  
 |Нақшҳо              	 =  
 |Намоишҳо         	 =  
 |Мукофотҳо    		 =  
 |Соядаст   			 =  
 |Cайт			 		 =  
 |Викианбор			 =  
}}

'''Бибимоҳ Маликова''' — ҳунарпешаи хизматнишондодаи Тоҷикистон.&lt;ref&gt;Салом алейкум, Таджикистан! Анонсы событий, прогноз погоды на 1 апреля 2014 года (Азия Плюс) http://news.tj/ru/news/salom-aleikum-tadzhikistan-anonsy-sobytii-prognoz-pogody-na-1-aprelya-2014-goda {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140810055729/http://news.tj/ru/news/salom-aleikum-tadzhikistan-anonsy-sobytii-prognoz-pogody-na-1-aprelya-2014-goda |date=2014-08-10 }}&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==

== Эҷодиёт ==

== Сарчашма ==
{{эзоҳ}}


{{bio-stub}}

[[Гурӯҳ:FootBot:FBT002A]]</text>
      <sha1>21xaqqhkqkqa1bflhlz6wybql4v8259</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аэробика</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62386</id>
    <revision>
      <id>1474115</id>
      <parentid>1473967</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T01:57:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1425" sha1="c7q596xnsh8krkhu2o25phi4agz4kah" xml:space="preserve">'''Аэробика''' ({{lang-en|aerobics}}, аз {{lang-el|aer}}&lt;ref&gt;Этимологический словарь русского языка Крылова Г. А. «aer по-гречески означает воздух»&lt;/ref&gt; — «ҳаво» и {{lang-el2|βίος}}&lt;ref&gt;[https://old.bigenc.ru/sport/text/1843628 Аэробика] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220408074032/https://old.bigenc.ru/sport/text/1843628 |date=2022-04-08 }} — статья Большой российской энциклопедии&lt;/ref&gt; — «ҳаёт») — номгӯи ду силсилаи гуногуни машқҳои ҷисмонӣ: 1) гимнастикаи мавзун: машқҳои гуногуни ҷисмонӣ, ки таҳти садои мусиқӣ бо мақсади тансиҳҳатӣ ва варзишӣ иҷро мешаванд: 2) силсилаи машқҳои варзишӣ, ки пуртоқатии зиёдро тақозо доранд (давидан, гашт, шиноварӣ, заврақронӣ, велосипедронӣ, лижаронӣ, конкитозӣ) ва барои тақвияти кори дилу рагҳо ва узвҳои нафаскашӣ равона шудаанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Аэробика|2|муаллиф=}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Аэробика| ]]
[[Гурӯҳ:Варзиш]]</text>
      <sha1>c7q596xnsh8krkhu2o25phi4agz4kah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Барно Аҳмадова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69315</id>
    <revision>
      <id>1474132</id>
      <parentid>1280981</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:36:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2314" sha1="9rd15hnji3jf7tnpjv1he1se89n5t6t" xml:space="preserve">{{Шахс}}
'''Барно Аҳмадова''' (''Аҳмадова Барно Рабиевна''; зод. 8 марти 1924, деҳаи Варзоби [[ноҳияи Варзоб]]) — раққосаи тоҷик, [[Артисти хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1955).

== Фаъолият ==
Фаъолияти ҳунарии Аҳмадов дар Театри опера ва балети ба номи С. Айнӣ (гурӯҳӣ консертӣ) оғоз гардидааст (1940). Аҳмадова маҳорати хуб ва истеъдоди баланди раққосӣ дошт. Зебоии зоҳирӣ ва ҳаракати мутаносибу мавзун рақсҳояшро дилнишину дилписанд гардондаанд. Аҳмадова дар Даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик дар Маскав (1957) рақси «Як даста гул» (басаҳнагузоранда балетмейстери Театри Калони Маскав К. Я. Голейзовский)-ро иҷро карда, сазовори баҳои баланд гардид. Репертуари Аҳмадова рангин ва пурмазмун буда, «Як даста гул» (К. Я. Голейзовский) — «Духтари пахтачин» (А. Азимова) — «Ҷигарпора» ва «Каҷ-каҷ» (басаҳнагузоранда худи А.) аз ҷумлаи беҳтарин рақсҳои ӯ буданд. Аҳмадова ҷоизадори Фестивали умумиҷаҳонии ҷавонон дар Руминия (1947) — ширкаткунандаи Даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик дар Мас­кав (1941 ва 1957) аст. Бо ордени Ленин сарфароз гардидааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Аҳмадова Барно|2}}
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}

[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Феҳристи ҳунарпешагон]]
[[Гурӯҳ:Раққосаҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Филармонияи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Ҷӯраев]]</text>
      <sha1>9rd15hnji3jf7tnpjv1he1se89n5t6t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Wikidata image</title>
    <ns>10</ns>
    <id>76943</id>
    <revision>
      <id>1474180</id>
      <parentid>687985</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T09:43:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Danny Benjafield (WMDE)</username>
        <id>42664</id>
      </contributor>
      <comment>+ update to optimised template code per [[phab:T416825]]</comment>
      <origin>1474180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="227" sha1="cnmw9nfnrje3mvd0n5aj3sqf2xglbbi" xml:space="preserve">{{ #if:{{NAMESPACE}}||
  {{ #if:{{{1|}}} 
  | 
  | 
 {{ #if:{{{2|}}}
    |
    | {{ #if:{{#property:P18}}
      | [[Category:No local image but image on Wikidata]]
      | 
     }}
    }}
  }}
}}&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cnmw9nfnrje3mvd0n5aj3sqf2xglbbi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедиа:Қаҳвахона/Фаннӣ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>108764</id>
    <revision>
      <id>1474123</id>
      <parentid>1462019</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:07:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>9916</id>
      </contributor>
      <comment>/* Survey (proposed direction for Wishlist) */ бахши ҷадид</comment>
      <origin>1474123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96810" sha1="9cpb7mawirk6rsnzb0tjo8uv4xxwa0g" xml:space="preserve">{{/боло}}

== Пешниҳод 2 ==
* '''(en)'''.Open voting on the introduction of additional '''Sandbox''' button in the top menu.
* '''(tg)''' Барои ворид кардани тугмаи иловагии '''Сиёҳнавис''' дар анвои боло, байни тугмаҳои '''Баҳс''' ва '''Тарҷиҳот''', раъйдиҳӣ кушода мешавад. Аз ҷомеа хоҳиш карда мешавад, ки беэътиноӣ накарда ширкат варзанд. 
#{{Тарафдор}} [[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 13:54، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} пурра розӣ ҳастам. [[Корбар:RushD|RushD]] ([[Баҳси корбар:RushD|talk]]) 14:05، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} --[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|talk]]) 14:11، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} сад дар сад тарафдор. --[[Корбар:Haskash|Haskash]] ([[Баҳси корбар:Haskash|talk]]) 14:32، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}}. Ҷонибдорам. [[Корбар:MutarjiM|MutarjiM]] ([[Баҳси корбар:MutarjiM|talk]]) 16:06، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} cад фоиз.--[[Корбар:KOMRON|Komron]] ([[Баҳси корбар:KOMRON|talk]]) 17:11، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} Хело муҳим аст.--[[Корбар:Munirjohn|Мунирҷон]] ([[Баҳси корбар:Munirjohn|баҳс]]) 19:44، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} Мо ҳамеша омодаи дастбардорӣ, кори хуб мешавад. [[User:Guruhband|&lt;font size=&quot;3&quot; face=&quot;Vivaldi&quot; color=&quot;#964B00&quot;&gt;Guruhband&lt;/font&gt;]] &lt;sup&gt;[[User talk:Guruhband|&lt;font size=&quot;3&quot; face=&quot;Vivaldi&quot; color=&quot;#964B00&quot;&gt;talk&lt;/font&gt;]]&lt;/sup&gt; 20:09، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}}, куллан ҷонибдор ҳастам. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|talk]]) 02:51، 22 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}}, -- [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|talk]]) 06:53، 22 январи 2017 (UTC).
#{{Тарафдор}} Чунин пешниҳодро бо ду даст дастгирӣ мекунам {{табассум}}--[[Корбар:Муроди Одина|Муроди Одина]] ([[Баҳси корбар:Муроди Одина|talk]]) 17:13، 22 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}}--[[Корбар:Анвари Латиф|Анвари Латиф]] ([[Баҳси корбар:Анвари Латиф|talk]]) 17:28، 22 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} {{табассум}} [[Корбар:Оромджон|Оромджон]] ([[Баҳси корбар:Оромджон|talk]]) 17:37، 22 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} Комилан.--[[User:Асилзода|&lt;font size=&quot;3&quot; face=&quot;Vivaldi&quot; color=&quot;#B7410E&quot;&gt;Асилзода&lt;/font&gt;]] &lt;sup&gt;[[User talk:Асилзода|&lt;font size=&quot;3&quot; face=&quot;Vivaldi&quot; color=&quot;#B7410E&quot;&gt;баҳс&lt;/font&gt;]]&lt;/sup&gt; 15:50، 25 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} Давно пора! Вон как в русском разделе удобно работать, гляньте.--[[Корбар:Zarafshoni|Zarafshoni]] ([[Баҳси корбар:Zarafshoni|talk]]) 07:13، 26 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}}--[[Корбар:Podabon|Podabon]] ([[Баҳси корбар:Podabon|talk]]) 16:53، 26 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} Илтимос, ҳамин тугмаро зудтар илова кунед. Ман навкор ҳастам, азоб кашида истодаам.--[[Корбар:Dariochek|Dariochek]] ([[Баҳси корбар:Dariochek|talk]]) 07:47، 27 январи 2017 (UTC)
::: Дархостро супурдам. Ваъда доданд ки рӯзи душанбе таёр мешавад. Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 11:38، 27 январи 2017 (UTC)
::: P.S. Соати 14:00-15:00 UTC (вақти Гринвич). Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 11:59، 27 январи 2017 (UTC)

== Language converter syntax change ==
Hello!

I'm Trizek (WMF) a community liaison for the Wikimedia Foundation. Sorry for that announcement in English. {{int:please-translate}}!

LanguageConverter (LC), used to switch from one language to an other, has a problem: links using LanguageConverter do not show up properly on Special:LinkSearch.

These broken links can be fixed manually and the change is trivial:

Old syntax (examples for Chinese languages):
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;http://-{zh-cn:foo.com; zh-hk:bar.com; zh-tw:baz.com}-&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;

New syntax:
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-{zh-cn: http://foo.com ; zh-hk: http://bar.com ; zh-tw:http://baz.com }-&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;

The space before &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt; }-&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; is ''really'' important.

That change is only affecting a few percentage of pages. You can find the list for your wiki here: https://tools.wmflabs.org/bawolff/langconv/ (6 links to change for your language).

If you don't make that change, links will break.

Please spread the word and update your local documentation! If you have any question, please ping me or [[user:Bawolff|Bawolff]].

Thanks, [[Корбар:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[Баҳси корбар:Trizek (WMF)|talk]]) 07:43، 29 Сентябр 2016 (UTC)

== FlaggedRevs ==
I suggest posting a Phabricator task for enabling Flagged revisions, on the analogy of the one in the Russian Wikipedia. --[[Вижа:Contributions/188.32.104.152|188.32.104.152]] 05:08، 2 май 2016 (UTC)

Агар ҳамаи кор беғубор гузарад, саҳифаҳои баррасишуда дар саҳифаи таърихи тағйирот ин тавр намоиш дода мешавад:

* &lt;small&gt;(&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;кунунӣ&lt;/span&gt;) (&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;қаблӣ&lt;/span&gt;) &lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;00:00, 6 август 2008 Корбар&lt;/span&gt; (&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;баҳс&lt;/span &gt;| &lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;ҳисса&lt;/span&gt;) (шумораи байт) (''шарҳ'') (&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;ботил&lt;/span&gt;) [&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;баррасишуда&lt;/span&gt; аз ҷониби корбар &lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;Ким-кӣ&lt;/span&gt;]&lt;/small&gt;. Бо эҳтиром, [[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 13:07، 3 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Ман розиам. [[Корбар:Сергап|Сергап]] ([[Баҳси корбар:Сергап|talk]]) 06:08، 2 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Ман ҳам тарафдор. Ин гумном кист? Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 10:37، 2 май 2016 (UTC)
#:{{re|AryanSogd}} Ин гумном кист? Аз рӯи [http://www.whoisinform.ru ин сомона], IP 188.32.104.152 ба [[Русия]] тааллуқ дорад. Аз ин мебарояд, ки ин гумном ба забони русӣ гап зада метавонад. --[[Корбар:Сергап|Сергап]] ([[Баҳси корбар:Сергап|talk]]) 10:51، 3 май 2016 (UTC)
#::Шубҳа дорам, ки ин {{re|Илья Драконов}} аст. Агар ӯ бошад, чаро ки ин корро махфӣ карда истодааст? Бо эҳтиром, [[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 13:07، 3 май 2016 (UTC)
#::: {{re|AryanSogd}} Ман инро ҳам намефаҳмам, азбаски [[:en:WP:User name|номи корбаре]] маҳз барои он зарур аст, то ки IP ва [[:en: Personally identifiable information|PII]] пинҳон монанд. --[[Корбар:Сергап|Сергап]] ([[Баҳси корбар:Сергап|talk]]) 20:38، 3 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} But... Can you say for example, in what pages this system will work; if yes, that if that will be protect always or just somethimes? I suggest that this system is perfect for a small wiki like this, the system might work just in the best articles of this wiki for all the time, however, I'm new in this wiki and I don't know if &lt;code&gt;autorrrevision&lt;/code&gt; flag exists, I think thatjust the users with this ''status'' may edit this pages with this protection. {{U|AryanSogd}} Thank you for the invite! [[Корбар:Gato Preto|Gato Preto]] ([[Баҳси корбар:Gato Preto|talk]]) 13:20، 2 май 2016 (UTC)
#:Theoretically, all pages (article, category, redirect), but actually it depends on the Fabricator. At the expense of &lt;code&gt;autorrrevision&lt;/code&gt; discussion '''[[Википедиа:Қаҳвахона/Фанноварӣ#Пешниҳод|here]]'''. Thank you, [[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 14:00، 2 май 2016 (UTC)
#::{{U|AryanSogd}} I understand you, I'm agree with this proposal and I don't have more questions. Greetings, [[Корбар:Gato Preto|Gato Preto]] ([[Баҳси корбар:Gato Preto|talk]]) 15:20، 2 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Бо эҳтиром [[Корбар:Муроди Одина|Муроди Одина]] ([[Баҳси корбар:Муроди Одина|talk]]) 15:02، 2 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} --[[Корбар:Химик1991|Химик1991]] ([[Баҳси корбар:Химик1991|talk]]) 15:36، 2 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} -- [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Jaloliddin Madaminov]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|talk]]) 15:45 2 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} --[[Корбар:Farsizabon|Farsizabon]] ([[Баҳси корбар:Farsizabon|talk]]) 04:57، 3 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} --[[Корбар:Ibrahim|ibrahim]] ([[Баҳси корбар:Ibrahim|talk]]) 11:40، 3 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} - [[Корбар:Prospector|Prospector]] ([[Баҳси корбар:Prospector|talk]]) 12:27، 3 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} - --[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|talk]]) 12:43، 3 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} - --[[Корбар:Матлубахон|Матлубахон]] ([[Баҳси корбар:Матлубахон|talk]]) 16:36، 3 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} - ----[[Корбар:Фарогат Искандарова|Фарогат Искандарова]] ([[Баҳси корбар:Фарогат Искандарова|talk]]) 02:18، 4 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} --[[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|talk]]) 08:30، 5 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}}. Полезная вещь, позволяет быстро отсечь вандализм и нарушения авторских прав. [[Корбар:Мастер теней|Мастер теней]] ([[Баҳси корбар:Мастер теней|talk]]) 18:16، 5 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}}. [[Корбар:Илья Драконов|Илья Драконов]] ([[Баҳси корбар:Илья Драконов|talk]]) 09:14، 9 май 2016 (UTC).
# {{Тарафдор}} -- [[Корбар:Hamid Hassani|Hamid Hassani]] ([[Баҳси корбар:Hamid Hassani|talk]]) 07:43، 16 май 2016 (UTC)
; Боз нигаред
* [[:d:Q10729658]] Агар саҳифаҳои баррасишуда ворид кунем, чунин саҳифа барои Википедиаи тоҷикӣ ҳам лозим мешавад? --[[Корбар:Сергап|Сергап]] ([[Баҳси корбар:Сергап|talk]]) 20:48، 3 май 2016 (UTC)
::Бале, лозим. Агар шаблони форумро дар боло бубинед, ин гуна саҳифа ниёзи эҷод аст. Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 14:20، 4 май 2016 (UTC)
::: Шумо пайванди сурхи &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Баррасон&lt;/span&gt; ([[:Википедиа:Қаҳвахонаи баррасон]]) дар назар доред? Акнун фаҳмидам, раҳмат. --[[Корбар:Сергап|Сергап]] ([[Баҳси корбар:Сергап|talk]]) 18:49، 4 май 2016 (UTC)
::::Не. Дар сатри &quot;Дархост ба &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Баррасон&lt;/span&gt; ([[:Википедиа:Дархост ба баррасон]]). Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 19:25، 4 май 2016 (UTC)

== Пешниҳод ==
*'''(en)'''.We open the voting for enabling Reviewer, Autoreviewer and rollback user rights in Tajik Wikipedia like in Russian Wikipedia.
*'''(tg)''' Барои ворид кардани парчамҳои '''Баррас''', '''Автобаррас''' ва '''Вогардон''' дар Википедиа Тоҷикӣ, ба овоз мемонем. 

# {{Тарафдор}} ҳамчун пешниҳодкунанда. Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 08:14، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}}. Розӣ. [[Корбар:Илья Драконов|Илья Драконов]] ([[Баҳси корбар:Илья Драконов|talk]]) 08:35، 27 Март 2016 (UTC).
# {{Тарафдор}} --[[Корбар:Химик1991|Химик1991]] ([[Баҳси корбар:Химик1991|talk]]) 11:46، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} ҳастам, аммо ин парчамҳо ба кӣ дода мешавад, ва чихел тарз? Ин барои Википедиаи тоҷикӣ муҳим аст? Бо эҳтиром [[Корбар:Farsizabon|Farsizabon]] ([[Баҳси корбар:Farsizabon|talk]]) 12:08، 27 Март 2016 (UTC)
#:Бале дӯстам, муҳим аст, чун дар ояндаи на он қадар дур, бо такмил додани даваки MediaWiki таърихи вироишот ба мисли бахши забони русии Википедиа намоиш дода мешавад. Ин парчамҳо аввали кор аст ва ҳастанд корбароне ки дархост дода гиранд. Корбароне ҳастанд (мисол шумо), ки бе дархост метавон гирифт ба воситаи муроҷиат ба мудире ки бо саҳми шумо шинос аст. Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 13:18، 27 Март 2016 (UTC) 
#:::{{re|AryanSogd}} Магар дархост лозим аст? Ба фикрам, нағзаш ҳамин ки ин парчамҳо ба таври худкор дода шаванд (чун дар ВП олмонӣ ё полякӣ). Албатта танҳо ба пешқадамон ё ба корбароне, ки дар ВП тоҷикӣ дер боз кор мекунанд ва ба қоидаҳояш риоя менамоянд.  [[Корбар:Сергап|Сергап]] ([[Баҳси корбар:Сергап|talk]]) 14:14، 27 Март 2016 (UTC)
#::::Ҳатман лозим, чун порсол ин корро худам кардани будам ва дар фабрикатор бе иҷозаи ҷамоа дархости маро рад карданд. Айни ҳол мудирони ВК тоҷики, имконияти додани ингуна парчамҳоро надоранд. Сабаби асосӣ - даваки MediaWiki ВК тоҷикро такмил надодаанд, чун ягон кас аз паси ин кор нашудааст. Акнун барои ҳар як такмили давак, барои сабук шудани кор, маҷбур овоздиҳӣ кунем. Имрӯз барои парчам, фардо барои хоначаи вироиш ва ҳоказо ва ҳоказо ва ҳоказо...  ва дар оянда, ин ба сабукии кор ба мисли бахшҳои калони Википедиа оварда мерасонад. Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 14:45، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Чаро? Даркор мешаванд. Пеш омад хуш омад. Кадом корбаре ки хоҳиши ба лоиҳа кӯмак кардан дошта бошад, метавонад дархост дода гирад. Ман ҳамин тавр фикр мекунам. Бо эҳтиром [[Корбар:Муроди Одина|Муроди Одина]] ([[Баҳси корбар:Муроди Одина|talk]]) 12:34، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Розӣ. [[Корбар:Jaloliddin Madaminov]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|talk]])  12:47 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Бе чунучаро тарафдор ҳастам, зеро ин ҳам ба пешравии кор мусоидат хоҳад кард. Бо эҳтиром, --[[Корбар:Фарогат Искандарова|Фарогат Искандарова]] ([[Баҳси корбар:Фарогат Искандарова|talk]]) 13:46، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}}  Албатта, ҳар чиз,  ки барои кори умумии мо аҳамият дорад,  бояд ба назар гирифта шавад. {{re|Farsizabon}} зимнан бояд гуфт, ки чунин парчамҳо на фақат дар ВР русӣ, балки дар Википедиаҳои дигар дода мешаванд: дар ВП олмонӣ ([[:de:Vorlage:Benutzer Passiver Sichter]], [[:de:Vorlage:Benutzer aktiver Sichter]]), ВП полякӣ ва ғайра. Чӣ тавр ки дар он ҷо парчамҳо дода шаванд, ҳамин тавр ин корро карда метавонем. [[Корбар:Сергап|Сергап]] ([[Баҳси корбар:Сергап|talk]]) 13:54، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}}  Розӣ.--[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|talk]]) 14:09، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} [[Корбар:درفش کاویانی|&lt;span style=&quot;color:Purple; text-shadow:grey 0.1em 0.2em 0.1em;&quot;&gt;Дирафши Ковиёнӣ&lt;/span&gt;]] ([[Баҳси корбар:درفش کاویانی|Баҳс]]) 14:16، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}}--[[Корбар:Calak|Чолок]] ([[Баҳси корбар:Calak|talk]]) 22:56، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Розӣ. [[Корбар:VASHGIRD|Дустмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|talk]])  11:04 28 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Розӣ. [[Корбар:Hamid Hassani|Hamid Hassani]] ([[Баҳси корбар:Hamid Hassani|talk]]) 14:58، 30 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Розӣ.--[[Корбар:Матлубахон|Матлубахон]] ([[Баҳси корбар:Матлубахон|talk]]) 03:48، 31 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}}بسیار خوب --[[Корбар:Doostdar|Doostdar]] ([[Баҳси корбар:Doostdar|talk]]) 08:31، 1 Апрел 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} - [[Корбар:Prospector|Prospector]] ([[Баҳси корбар:Prospector|talk]]) 13:05، 4 Апрел 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} - [[Корбар:Ibrahim|Ibrahim]] --[[Корбар:Ibrahim|ibrahim]] ([[Баҳси корбар:Ibrahim|talk]]) 17:33، 8 Апрел 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} ----[[Корбар:Фарогат Искандарова|Фарогат Искандарова]] ([[Баҳси корбар:Фарогат Искандарова|talk]]) 02:20، 4 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} --[[Корбар:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Баҳси корбар:Kaiyr|talk]]) 06:36، 13 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} -- [[Корбар:Hamid Hassani|Hamid Hassani]] ([[Баҳси корбар:Hamid Hassani|talk]]) 07:45، 16 май 2016 (UTC)
===Итог===
Уважаемые коллеги! Спасибо всем, кто принял участие в голосовании. После некоторого отсутствия из-за экзаменов, я могу снова приступать к полноценной работе. В результате голосования 100% участников высказались за включение в Таджикской Википедии extention Flagged Revisions. Я обратился на Phabricator ([https://phabricator.wikimedia.org/T135402 T135402]) с просьбой это сделать. С уважением, [[Корбар:Илья Драконов|Илья Драконов]] ([[Баҳси корбар:Илья Драконов|talk]]) 16:06، 16 май 2016 (UTC).

== The Wikimedia Developer Summit wants you ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The Wikimedia Developer Summit is the annual meeting to push the evolution of MediaWiki and other technologies supporting the Wikimedia movement. The next edition will be held in San Francisco on January 9–11, 2017.

We welcome all Wikimedia technical contributors, third party developers, and users of MediaWiki and the Wikimedia APIs. We specifically want to increase the participation of volunteer developers and other contributors dealing with extensions, apps, tools, bots, gadgets, and templates.

Important deadlines:

* Monday, October 24: last day to request travel sponsorship. Applying takes less than five minutes.
* Monday, October 31: last day to propose an activity. Bring the topics you care about!

More information: https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Developer_Summit

Subscribe to weekly updates: https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Td5wfd70vptn8eu4 
[[mw:User:MKramer (WMF)|MKramer (WMF)]] [[mw:User talk:MKramer (WMF)|(talk)]] 19:07، 14 Октябр 2016 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=15989926 --&gt;

== Developer Wishlist Survey: propose your ideas ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

At the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Developer_Summit Wikimedia Developer Summit], we decided to organize a Developer Wishlist Survey, and here we go:

https://www.mediawiki.org/wiki/Developer_Wishlist

The Wikimedia technical community seeks input from developers for
developers, to create a high-profile list of desired improvements. The scope of the survey includes the MediaWiki platform (core software, APIs, developer environment, enablers for extensions, gadgets, templates, bots, dumps), the Wikimedia server infrastructure, the contribution process, and documentation.

The best part: we want to have the results published by Wednesday, February 15. Yes, in a month, to have a higher chance to influence the
Wikimedia Foundation annual plan FY 2017-18.

There's no time to lose. &lt;b&gt;Propose your ideas before the end of January&lt;/b&gt;, 
either by pushing existing tasks in Phabricator or by creating new ones. You can find instructions on the wiki page. Questions and feedback are welcome especially on the related Talk page.

The voting phase is expected to start on February 6 (tentative). Watch this space (or even better, the wiki page) - [https://www.mediawiki.org/wiki/User:SSethi_(WMF) SSethi_(WMF)] January 21st, 2017 3:07 AM (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=16170185 --&gt;

== Developer Wishlist Survey: Vote for Proposals ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Almost two weeks ago, the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Technical_Collaboration Technical Collaboration team] invited proposals for the first edition of the Developer Wishlist survey!

We collected around 77 proposals that were marked as suitable for the developer wishlist and met the [https://www.mediawiki.org/wiki/Developer_Wishlist#Scope defined scope and criteria]. These proposals fall into the following nine categories: Frontend, Backend, Code Contribution (Process, Guidelines), Extensions, Technical Debt, Developer Environment, Documentation, Tools (Phabricator, Gerrit) and Community Engagement.

Voting phase starts now and will run until &lt;b&gt;February 14th, 23:59 UTC&lt;/b&gt;. [https://www.mediawiki.org/wiki/Developer_Wishlist Click here on a category and show support for the proposals you care for most]. Use the 'Vote' and 'Endorse' buttons next to a proposal to do so.

&lt;b&gt;What happens next?&lt;/b&gt;&lt;br/&gt;
Proposals that will gather most votes will be included in the final results which will be published on &lt;b&gt;Wednesday, February 15th&lt;/b&gt;. These proposals will also be considered in the Wikimedia Foundation’s annual plan FY 2017-18 - [[m:User:SSethi_(WMF)|SSethi_(WMF)]]  ([[m:User talk:SSethi_(WMF)|talk]]) 04:41, 6 February 2017 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=16170185 --&gt;

== Разработчик предпочтения Опрос: Голосование заявок ==
Почти две недели назад, техническое сотрудничество команды приглашены предложения по первому изданию опроса лист пожеланий разработчиков!

Мы собрали около 77 предложений, которые были отмечены в качестве пригодных для список пожеланий разработчиков и встретил определенную сферу применения и критерии. Эти предложения подразделяются на следующие девять категорий: Frontend, Backend, Code Вклад (процесс, руководящие принципы), расширения, технического долга, окружающая среда разработчика, документацию, инструменты (Phabricator, Геррит) Участие общественности.

Голосование фаза начинается сейчас и продлится '''до 14 февраля, 23:59 UTC'''. Нажмите здесь на категории и показать поддержку предложений вы заботитесь для большинства. Используйте 'Голос' и кнопки 'одобряем &quot;рядом с предложением сделать это.

Что будет дальше?
Предложения, которые будут собирать наибольшее количество голосов, будут включены в окончательные результаты, которые будут опубликованы '''15 февраля,''' среда. Эти предложения также будут рассмотрены в ежегодном плане Викимедиа в ФГ 2017-18 - SSethi_ (WMF) (ток) 4:41, 6 февраля 2017 (UTC)

== New notification when a page is connected to Wikidata ==

Hello all,

''({{Int:Please-translate}})''

The Wikidata development team is about to deploy a new feature on all Wikipedias. It is a new type of notification (via Echo, the notification system you see at the top right of your wiki when you are logged in), that will inform the creator of a page, when this page is connected to a Wikidata item.

You may know that [[d:Wikidata:Main page|Wikidata]] provides a centralized system for all the interwikilinks. When a new page is created, it should be connected to the corresponding Wikidata item, by modifying this Wikidata item. With this new notification, editors creating pages will be informed when another editor connects this page to Wikidata.

[[File:Screenshot Echo Wikibase notification.png]]

This feature will be deployed on May 30th on all the Wikipedias, excepting English, French and German. This feature will be disable by default for existing editors, and enabled by default for new editors.

This is the first step of the deployments, the Wikipedias and other Wikimedia projects will follow in the next months.

If you have any question, suggestion, please let me know by pinging me. You can also follow and leave a comment [[phab:T142102|on the Phabricator ticket]].

Thanks go to [[d:user:Matěj Suchánek|Matěj Suchánek]] who developed this feature! 

{{Int:Feedback-thanks-title}} [[:d:User:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] ([[:d:User talk:Lea Lacroix (WMDE)|talk]])
&lt;!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lea_Lacroix_(WMDE)/List_Wikipedias&amp;oldid=16774958 --&gt;

== Wikidata changes now also appear in enhanced recent changes ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Hello, and sorry to write this message in English. You can [[mw:User:Lea_Lacroix_(WMDE)/Wikidata_in_enhanced_recent_changes|help translating it]].

Starting from today, you will be able to display Wikidata changes in both modes of the recent changes and the watchlist.

'''[[mw:User:Lea_Lacroix_(WMDE)/Wikidata_in_enhanced_recent_changes|Read and translate the full message]]'''

{{Int:Feedback-thanks-title}} [[user:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] 08:33، 29 Июн 2017 (UTC)

&lt;small&gt;(wrong target page? you can [[m:User:Lea Lacroix (WMDE)/List Wikipedias|fix it here]])&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lea_Lacroix_(WMDE)/List_Wikipedias&amp;oldid=16777494 --&gt;

== Improvements coming soon to Recent Changes ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Rc-beta-tour-welcome-ltr.gif|link=Mw:Special:MyLanguage/Help:New_filters_for_edit_review|right|frameless]]
Hello

Sorry to use English. {{Int:please-translate}}! {{Int:thank-you}}

'''In short:''' starting on 26 September, New Filters for Edit Review ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|now in Beta]]) will become standard on Recent Changes. They provide an array of new tools and an improved interface. If you prefer the current page you will be able to opt out. [[mw:Edit Review Improvements/New filters for edit review|Learn more about the New Filters]].

&lt;big&gt;'''What is this feature again?'''&lt;/big&gt;

This feature improves [[Special:RecentChanges]] and [[Special:RecentChangesLinked]] (and soon, [[Special:Watchlist]] – see below). 

Based on a new design, it adds new features that ease vandalism tracking and support of newcomers:
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|Filtering]] - filter recent changes with easy-to-use and powerful filters combinations, including filtering by namespace or tagged edits.
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Highlighting function|Highlighting]] - add a colored background to the different changes you are monitoring. It helps quick identification of changes that matter to you.
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Bookmarking|Bookmarking]] to keep your favorite configurations of filters ready to be used.
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Quality and Intent Filters|Quality and Intent Filters]] - those filters use [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES predictions]]. They identify real vandalism or good faith intent contributions that need help. They are not available on all wikis. 
You can know more about this project by visiting [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Quick tour|the quick tour help page]].

&lt;big&gt;'''Concerning RecentChanges'''&lt;/big&gt;

Starting on 26 September, '''New Filters for Edit Review will become standard on Recent Changes'''. We have decided to do this release because of a long and successful Beta test phase, positive feedback from various users and positive user testing. 

Some features will remain as Beta features and will be added later. [[mw:Edit Review Improvements/New filters for edit review|Learn more about those different features]].

If your community has specific concerns about this deployment or internal discussion, it can request to have the deployment to their wikis delayed to October 1, if they have ''sensible, consistent with the project, actionable, realistic feedback to oppose'' (at the development team's appreciation). 

You will also be able to opt-out this change in your preferences. 

&lt;big&gt;'''Concerning Watchlists'''&lt;/big&gt;

Starting on '''September 19''', the Beta feature will have a new option. '''Watchlists will have all filters available now on the Beta Recent Changes improvements'''.

If you have already activated the Beta feature &quot;{{int:eri-rcfilters-beta-label}}&quot;, you have no action to take. If you haven't activated the Beta feature &quot;{{int:eri-rcfilters-beta-label}}&quot; and you want to try the filters on Watchlists, please go to [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|your Beta preferences]] on September 19.  

&lt;big&gt;'''How to be ready'''&lt;/big&gt;

Please share this announcement!

Do you use Gadgets that change things on your RecentChanges or Watchlist pages, or have you customized them with scripts or CSS? You may have to make some changes to your configuration. Despite the fact that we have tried to take most cases into consideration, some configurations may break. The Beta phase is a great opportunity to have a look at local scripts and gadgets: some of them may be replaced by native features from the Beta feature.

Please ping me if you have questions. 

On behalf of the [[mw:Global Collaboration|Global Collaboration team]], [[User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 15:27، 14 сентябри 2017 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=17219431 --&gt;

== Global preferences available for testing ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

Greetings,

Global preferences, a [[m:2016_Community_Wishlist_Survey/Categories/Miscellaneous#Global_settings|highly request feature in the 2016 Community Wishlist]], is available for testing.

# [[mw:Help:Extension:GlobalPreferences|Read over the help page]], it is brief and has screenshots
# Login or register an account on [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:Login Beta English Wikipedia]
# Visit [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:GlobalPreferences Global Preferences] and try enabling and disabling some settings
# Visit some other language and project test wikis such as [https://en.wikivoyage.beta.wmflabs.org English Wikivoyage], the [https://he.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/%D7%A2%D7%9E%D7%95%D7%93_%D7%A8%D7%90%D7%A9%D7%99 Hebrew Wikipedia] and test the settings
# [[mw:Help_talk:Extension:GlobalPreferences|Report your findings, experience, bugs, and other observations]]

Once the team has feedback on design issues, bugs, and other things that might need worked out, the problems will be addressed and global preferences will be sent to the wikis.

Please let me know if you have any questions. Thanks! --[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:23، 27 феврали 2018 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=17571042 --&gt;

== Notification from edit summary ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Greetings,

The ability to [[m:Community_Tech/Ping_users_from_the_edit_summary|notify other users in edit summaries]] will be available later this week, on 15 March 2018. Other users can be notified if a [[m:Community_Tech/Ping_users_from_the_edit_summary#How_it_works|link to their user page is provided in an edit summary]]. Some user-made gadgets and scripts that automatically put user names in edit summaries may need to be changed to put a colon in the link, such as &lt;nowiki&gt;[[:User:Example]]&lt;/nowiki&gt;. You can change how you receive these mention notifications in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|preferences]]. This feature was [[m:2017_Community_Wishlist_Survey|highly requested in the 2017 Community Wishlist survey]], and [[m:Talk:Community_Tech/Ping_users_from_the_edit_summary|feedback is welcome]].

Thanks, happy editing to you. -[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 21:09، 12 марти 2018 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=17778225 --&gt;

== We need your feedback to improve Lua functions ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hello,

(I’m sorry for writing in English. {{Int:Please-translate}})

If you’re regularly using Lua modules, creating and improving some of them, we need your feedback!

The Wikidata development team would like to provide more Lua functions, in order to improve the experience of people who write Lua scripts to reuse Wikidata's data on the Wikimedia projects. Our goals are to help harmonizing the existing modules across the Wikimedia projects, to make coding in Lua easier for the communities, and to improve the performance of the modules.

We would like to know more about your habits, your needs, and what could help you. We have a few questions for you [[d:Wikidata:New convenience functions for Lua|on this page]]. Note that if you don’t feel comfortable with writing in English, you can answer in your preferred language.

{{Int:Feedback-thanks-title}} [[:d:User:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] 08:55، 27 марти 2018 (UTC)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lea_Lacroix_(WMDE)/Luannouncement&amp;oldid=17873868 --&gt;

== Time to bring embedded maps (‘mapframe’) to most Wikipedias ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
'''Time to bring embedded maps (‘mapframe’) to most Wikipedias'''

{{int:please-translate}}

[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Mapframe]] is a feature that enables users to easily display interactive maps right on wiki pages. Currently, most Wikipedias don’t have mapframe. But [[mw:Special:MyLanguage/Maps#Milestones_and_Updates|fifteen Wikipedias]], along with all the other Wikimedia projects, are using mapframe today to display maps on thousands of pages.

A little background: over the last few months, the Foundation’s [[mw:Collaboration|Collaboration team]] has been working to improve the stability and user experience of the maps service. In addition, a question about long-term support for the maps service was recently settled, and a small team has been assigned for routine maintenance. Given these developments, bringing the benefits of mapframe to Wikipedias that lack the feature seems both safe and supportable. [[phab:T191583|Nine Wikipedias]] that use a stricter version of Flagged Revisions will not get mapframe in this release.

Maps are a valuable form of visual data that can improve readers’ understanding across a wide range of topics. If you know of any reasons why mapframe shouldn’t be implemented on your Wikipedia, let us know [[mw:Talk:Map_improvements_2018|on the project talk page]]. Unless we hear from you, we plan to release mapframe to most Wikipedias in May, 2018. So, if you foresee an issue, please let us hear from you. Otherwise, happy mapping!
&lt;/div&gt; [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) 21:38، 24 апрели 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:JMatazzoni_(WMF)/mapframe-to-all-wikipedias-notice/distribution_list&amp;oldid=17969222 --&gt;

== Wikitext highlighting out of beta ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|Wikitext syntax highlighting]], also known as CodeMirror, has been moved out of Beta Features and is available in the [[mw:Special:MyLanguage/2017_wikitext_editor|2017 Wikitext Editor]] on all wikis. Syntax highlighting helps you see problems in your wikitext before previewing or publishing text. Please try out the tool if you did not do so while it was being developed, and [[mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:CodeMirror|feedback is welcome]]. - [[User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt;18:55، 4 май 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=17844049 --&gt;

== Improvements coming soon on Watchlists ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Rc-beta-tour-welcome-ltr.gif|link=Mw:Special:MyLanguage/Help:New_filters_for_edit_review|right|frameless]]
Hello

Sorry to use English. {{Int:please-translate}}! {{Int:thank-you}}

'''In short:''' starting on June 18, New Filters for Edit Review ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|now in Beta]]) will become standard on Watchlists. They provide an array of new tools and an improved interface. If you prefer the current page you will be able to opt out. [[mw:Edit Review Improvements/New filters for edit review|Learn more about the New Filters]].

&lt;big&gt;'''What is this feature again?'''&lt;/big&gt;

This feature is used by default on [[Special:RecentChanges]], [[Special:RecentChangesLinked]] and as a Beta feature on [[Special:Watchlist]]. 

Based on a new design, that feature adds new functions to those pages, to ease vandalism tracking and support of newcomers:
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|Filtering]] - filter recent changes with easy-to-use and powerful filters combinations, including filtering by namespace or tagged edits.
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Highlighting function|Highlighting]] - add a colored background to the different changes you are monitoring. It helps quick identification of changes that matter to you.
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Bookmarking|Bookmarking]] to keep your favorite configurations of filters ready to be used.
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Quality and Intent Filters|Quality and Intent Filters]] - those filters use [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES predictions]]. They identify real vandalism or good faith intent contributions that need help. They are not available on all wikis. 
You can know more about this project by visiting [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Quick tour|the quick tour help page]].

&lt;big&gt;'''About the release on Watchlists'''&lt;/big&gt;

Over 70,000 people have activated the New Filters beta, which has been in testing on Watchlist for more than eight months. We feel confident that the features are stable and effective, but if you have thoughts about these tools or the beta graduation, [[mw:Talk:Edit Review Improvements/New filters for edit review|please let us know]] on the project talk page. In particular, tell us if you know of a special incompatibility or other issue that makes the New Filters problematic on your wiki. We’ll examine the blocker and may delay release on your wiki until the issue can be addressed.

The deployment will start on June 18 or on June 25, depending on the wiki ([[phab:T195993#4261642|check the list]]). After the deployment, you will also be able to opt-out this change directly from the Watchlist page and also in your preferences. 

&lt;big&gt;'''How to be ready?'''&lt;/big&gt;

Please share this announcement!

If you use local Gadgets that change things on your Watchlist pages, or have a customized scripts or CSS, be ready. You may have to make some changes to your configuration. Despite the fact that we have tried to take most cases into consideration, some configurations may break. The Beta phase is a great opportunity to have a look at local scripts and gadgets: some of them may be replaced by native features from the Beta feature.

Please share your questions and comments on the [[mw:Talk:Edit Review Improvements/New filters for edit review|feedback page]].

On behalf of the [[mw:Collaboration|Collaboration team]], [[User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 13:14، 7 июни 2018 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox2&amp;oldid=18110305 --&gt;

== Update on page issues on mobile web ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
'''Update on page issues on mobile web'''

{{int:please-translate}}
Hi everyone. The [[mw:Reading/Web/Team|Readers web team]] has recently begun working on exposing issue templates on the mobile website. Currently, details about issues with page content are generally hidden on the mobile website. This leaves readers unaware of the reliability of the pages they are reading. The goal of this project is to improve awareness of particular issues within an article on the mobile web. We will do this by changing the visual styling of page issues.

So far, we have [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues|drafted a proposal on the design and implementation]] of the project.  We were also able to run [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues/Research Results|user testing on the proposed designs]].  The tests so far have positive results. Here is a quick summary of what we learned:
* The new treatment increases awareness of page issues among participants. This is true particularly when they are in a more evaluative/critical mode.
* Page issues make sense to readers and they understand how they work
* Readers care about page issues and consider them important
* Readers had overwhelmingly positive sentiments towards Wikipedia associated with learning about page issues
Our next step would be to start implementing these changes. We wanted to reach out to you for any concerns, thoughts, and suggestions you might have before beginning development. Please [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues|visit the project page]] where we have more information and mockups of how this may look. Please [[mw:Talk:Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues|leave feedback on the talk page]]. 
&lt;/div&gt; [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) 20:58، 12 июни 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:CKoerner_(WMF)/Sandbox&amp;oldid=18120916 --&gt;

== Tidy to RemexHtml ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
The [[:mw:Parsing|Parsing]] team will be [[:mw:Parsing/Replacing Tidy|replacing Tidy with RemexHtml]] at this wiki on 5 July 2018.

Some pages at this wiki use outdated HTML.  This change may change the appearance of those pages.  [[Special:LintErrors]] has a complete list of affected pages.

Read [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-June/001867.html this e-mail message] for more information.  Read the instructions at [[:mw:Help:Extension:Linter]].  You can ask questions at [[:mw:Talk:Parsing/Replacing Tidy]].  Thank you for helping fix these problems.
&lt;/div&gt; [[:m:User:Elitre (WMF)]] 14:38، 2 июли 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Editing/Parsing_change&amp;oldid=18129171 --&gt;
:Read--[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|talk]]) 14:43، 2 июли 2018 (UTC)

Упорядочить по RemexHtml
5 июля 2018 года команда Parsing будет заменять Tidy RemexHtml на эту вики.

Некоторые страницы этой вики используют устаревший HTML. Это изменение может изменить внешний вид этих страниц. Специально: LintErrors имеет полный список затронутых страниц.

Прочтите это сообщение электронной почты для получения дополнительной информации. Прочтите инструкции в mw: Справка: Расширение: Linter. Вы можете задавать вопросы по адресу mw: Talk: Parsing / Substitution Tidy. Спасибо, что помогли исправить эти проблемы.

m: Пользователь: Elitre (WMF) 14:38, 2 июли 2018 (UTC)

Читать - Шухрат Саъдиев (говорить) 14:43, 2 июли 2018 (UTC)

== Consultation on the creation of a separate user group for editing sitewide CSS/JS ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
''({{int:please-translate}})''

Hi all,

I'm preparing a change in who can edit sitewide CSS/JS pages. (These are pages like &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;MediaWiki:Common.css&lt;/code&gt; and &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;MediaWiki:Vector.js&lt;/code&gt; which are executed in the browser of all readers and editors.) Currently all administrators are able to edit these pages, which poses a serious and unnecessary security risk. Soon, a dedicated, smaller user group will take over this task. Your community will be able to decide who belongs in this group, so this should mean very little change for you. You can find out more and provide feedback at [[m:Special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS|the consultation page on Meta]]. If you are involved in maintaining CSS/JS code, or policymaking around adminship requests, please give it a look!

Thanks!
&lt;br/&gt;&lt;span dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Tgr|Tgr]] ([[m:User talk:Tgr|talk]]) 10:50، 9 июли 2018 (UTC) &lt;small&gt;(via [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|global message delivery]])&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tgr@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=18158890 --&gt;

Всем привет,

Я готовлю изменения в том, кто может редактировать Sitewide CSS / JS-страницы. (Это такие страницы, как MediaWiki: Common.css и MediaWiki: Vector.js, которые выполняются в браузере всех читателей и редакторов.) В настоящее время все администраторы могут редактировать эти страницы, что создает серьезную и ненужную угрозу безопасности. Вскоре эта задача будет посвящена отдельной, более мелкой группе пользователей. Ваше сообщество сможет решить, кто принадлежит к этой группе, поэтому это должно означать для вас очень мало изменений. Вы можете узнать больше и предоставить обратную связь на странице консультаций на Meta. Если вы участвуете в поддержании кода CSS / JS или разработке политики в отношении запросов на администрацию, пожалуйста, дайте ему посмотреть!

Благодарю!
&lt;br/&gt;&lt;span dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Tgr|Tgr]] ([[m:User talk:Tgr|talk]]) 10:50، 9 июли 2018 (UTC) &lt;small&gt;(via [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|global message delivery]])&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tgr@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=18158890 --&gt;

== Enabling a helpful feature for Template editors ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hello.

The team working on TemplateStyles at the Wikimedia Foundation would like to enable TemplateStyles on this wiki.

TemplateStyles is a feature to allow non-administrators to write and manage CSS styles for templates. It allows contributors who edit templates to separate content and presentation. A good web practice that makes it easier to manage the layout of templates. If you don't edit templates, this will not have any impact on your contributions. 

TemplateStyles is useful for a few reasons. 

* It makes it possible for templates to work better on mobile.
* It cuts out confusion on where to apply CSS rules.
* Editing CSS is currently limited to administrators, which is a major barrier to participation.
* All stylesheets must be loaded on all pages (whether they actually use the page or not), which wastes bandwidth and makes debugging style rules more difficult.
You can [[mw:Help:TemplateStyles|learn more about TemplateStyles on MediaWiki.org]]. [[mw:Extension:TemplateStyles|Technical documentation is also available]].

This is an optional feature and no one must use it, but template contributors are encouraged to do so! Please discuss and let us know if there are any concerns. If there are no concerns we will proceed to deploy the feature on the 9th of August.

Thank you.
&lt;/div&gt; [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) 21:28، 6 августи 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:CKoerner_(WMF)/Sandbox&amp;oldid=18277775 --&gt;

== Wikidata Bridge: edit Wikidata’s data from Wikipedia infoboxes ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it :)''

Hello all,

Many language versions of Wikipedia use the content of [[Wikidata]], the centralized knowledge base, to fill out the content of infoboxes. The data is stored in Wikidata and displayed, partially or completely, in the Wikipedia’s language, on the articles.
This feature is used by many template editors, but brought several issues that were raised by communities in various places: not being able to edit the data directly from Wikipedia was one of them.

This is the reason why the '''[[mw:Wikidata Bridge|Wikidata Bridge]]''' project started, with the goal of offering a way to Wikipedia editors to edit Wikidata’s data more easily. This will be achieved by an interface, connected to the infobox, that users can access directly from their local wiki. 

The project is now at an early stage of development. A lot of [[mw:Wikidata_Bridge/Research|user research]] has been done, and will continue to be done through the different phases of the project. The next steps of [[mw:Wikidata_Bridge/Development|development]] will be achieved by the development team working at Wikimedia Deutschland, starting now until the end of 2019.

In order to make sure that we’re building a tool that is answering editors’ needs, we’re using agile methods in our development process. We don’t start with a fixed idea of the tool we want to deliver: we will build it together with the editors, based on feedback loops that we will regularly organize. The first version will not necessarily have all of the features you want, but it will keep evolving.

Here’s the planned timeline:
* From June to August, we will build the setup and technical groundwork. 
* From September to November 2019, we will develop the first version of the feature and publish a test system so you can try it and give feedback. 
* Later on, we will test the feature on a few projects, in collaboration with the communities. 
** We will first focus on early adopters communities who already implemented a shortcut from their infoboxes to edit Wikidata (for example Russian, Catalan, Basque Wikipedias)
** but we also welcome also communities who [[mw:Wikidata_Bridge/Get_involved|volunteer to be part of the first test round]]. 
** Then we will reach some of the big Wikipedias (French, German, English) in order to see if the project scales and to address their potentially different needs. 
** Even later, we can consider enabling the feature on all the other projects. 
In any case, no deployment or big change will be enforced on the projects without talking to the communities first, and helping the template builders to prepare for the changes they will have to do on the infoboxes’ code.

If you want to get involved, there are several ways to help:
* Read and help translating [[mw:Wikidata_Bridge|the documentation pages]]
* Follow the [[mw:Wikidata_Bridge/Updates|updates]] and participate in [[mw:Topic:V1x2lxtu8rgi954a|the first feedback loop]]
* Talk about it with your local community
More ideas will be added [[mw:Wikidata_Bridge/Get_involved|on this page]] along the way

If you have any questions for the development team, feel free to ask them [[mw:Talk:Wikidata_Bridge|on the main talk page]]. You can also ask under this message, but if you expect an answer from me, please make sure to ping me.

Thanks for your attention, [[:d:User:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] 13:03, 24 июни 2019 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lea_Lacroix_(WMDE)/List_Wikipedias&amp;oldid=19168539 --&gt;

== Google Code-In will soon take place again! Mentor tasks to help new contributors! ==

Hi everybody! Google Code-in (GCI) will soon take place again - a seven week long contest for 13-17 year old students to contribute to free software projects. Tasks should take an experienced contributor about two or three hours and can be of the categories Code, Documentation/Training, Outreach/Research, Quality Assurance, and User Interface/Design. Do you have any Lua, template, gadget/script or similar task that would benefit your wiki? Or maybe some of your tools need better documentation? If so, and you can imagine enjoying mentoring such a task to help a new contributor, please check out [[:mw:Google Code-in/2019]] and become a mentor. If you have any questions, feel free to ask at [[:mw:Talk:Google Code-in/2019|our talk page]]. Many thanks in advance! --[[User:Martin Urbanec|Martin Urbanec]] 07:28, 5 ноябри 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Martin Urbanec@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=19202271 --&gt;

== Technical maintenance planed‬ ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
'''A maintenance operation will be performed tomorrow morning UTC time (Wednesday 17th at 07:00 AM UTC).'''

It will impact all wikis and is supposed to last up to one minute.

During this time, new translations may fail, and Notifications may not be delivered. For more details about the operation and on all impacted services, please check [[phab:T273762|on Phabricator]].

A banner will be displayed 30 minutes before the operation.

Thank you, [[user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] 17:45, 16 феврали 2021 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=21037579 --&gt;

== Coolest Tool Award 2021: Call for nominations ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:Coolest Tool Award 2021 square_logo.svg|thumb|193x193px]]
The third edition of the [[m:Coolest Tool Award]] is looking for nominations!

Tools play an essential role for the Wikimedia projects, and so do the many volunteer developers who experiment with new ideas and develop and maintain local and global solutions to support the Wikimedia communities. The Coolest Tool Award aims to recognize and celebrate the coolest tools in a variety of categories.

The awarded projects will be announced and showcased in a virtual ceremony in December. Deadline to submit nominations is October 27. More information: [[m:Coolest Tool Award]]. Thanks for your recommendations! -- [[User:SSethi (WMF)|SSethi (WMF)]] for the  [[m:Coolest Tool Award#Coolest Tool Award 2021|2021 Coolest Tool Academy team]] 05:57, 19 октябри 2021 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=22003007 --&gt;

== Community Wishlist Survey 2022 is coming. Help us! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The [[m:Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] starts in less than two weeks ([https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20220110T1800 Monday 10 January 2022, 18:00 UTC]). We, the team organizing the Survey, need your help.

{| width=80% style=&quot;text-align:center; margin:auto;&quot; class=plainlinks
|- valign=top
|width=50%| '''[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=agg-Community_Wishlist_Survey&amp;action=page&amp;filter= &lt;span class=&quot;mw-ui-button&quot;&gt;Translate important messages&lt;/span&gt;]'''
| [[Community Wishlist Survey/Help us|&lt;span class=&quot;mw-ui-button&gt;Promote the Survey&lt;/span&gt;]]

Among anyone and everyone you know who has an account on wiki.

Promote the Survey on social media, via instant messaging apps, in other groups and chats, in your WikiProject, Wikimedia affiliate - wherever contributors with registered accounts may be.
|}

'''Only you can make the difference'''

How many people will hear and read about the Survey in their language? How many will decide to participate? Will there be enough of you to vote for a change you would like to see? It all depends on you, volunteers.

'''Why are we asking?'''

* [[m:Community Wishlist Survey/FAQ|We have improved the documentation]]. It's friendlier and easier to use. This will mean little if it's only in English.
* Thousands of volunteers haven't participated in the Survey yet. We'd like to improve that, too. Three years ago, 1387 people participated. Last year, there were 1773 of them. We hope that in the upcoming edition, there will be even more. You are better than us in contacting Wikimedians outside of wikis. We have prepared some images to share. More to come.

'''What is the Community Wishlist Survey?'''
[[File:Community Wishlist Survey banner - translatable.svg|350px|thumb]]
It's an annual survey that allows contributors to the Wikimedia projects to propose and vote for tools and platform improvements. Long years of experience in editing or technical skills are not required.

Thanks, and be safe and successful in 2022! [[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|talk]]) 03:15, 29 Декабри 2021 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=22319964 --&gt;

== Save the Date: Coolest Tool Award 2021: this Friday, 17:00 UTC ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;languages /&gt;

Hello all,

The ceremony of the 2021 [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Wikimedia Coolest Tool Award]] will take place virtually on [https://zonestamp.toolforge.org/1642179615 Friday 14 January 2022, 17:00 UTC]. 

This award is highlighting software tools that have been nominated by contributors to the Wikimedia projects. The ceremony will be a nice moment to show appreciation to our tool developers and maybe discover new tools!

[[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Read more about the livestream and the discussion channels.]]

Thanks for joining! [[m:User:AKlapper (WMF)|andre]] ([[m:User talk:AKlapper (WMF)|talk]])
-08:02, 6 January 2022 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=22528634 --&gt;

== Last two days for submitting proposals ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:Community Wishlist Survey Lamp.svg|150px|right]]
'''Tomorrow is the last day''' for [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Proposals|submitting proposals for the Community Wishlist Survey 2022]].

Also, everyone is welcome to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Help us|translate, promote]], and discuss proposals. [[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|talk]]) 14:45, 22 январи 2022 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=22611679 --&gt;

== Rollout of the new audio and video player ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{int:please-translate}}

Hello,

Over the next months we will gradually change the audio and video player of Wikis from Kultura to Video.js and with that, the old player won’t be accessible anymore. The new player has been active as a beta feature since May 2017.

The new player has many advantages, including better design, consistent look with the rest of our interface, better compatibility with browsers, ability to work on mobile which means our multimedia will be properly accessible on iPhone, better accessibility and many more.

The old player has been unmaintained for eight years now and is home-brewn (unlike the new player which is a widely used open source project) and uses deprecated and abandoned frameworks such as jQuery UI. Removing the old player’s code also improves performance of the Wikis for anyone visiting any page (by significantly reducing complexity of the dependency graph of our ResourceLoader modules. See [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/175/wikipedia_s_javascript_initialisation_on_a_budget/ this blog post.]). The old player has many open bugs that we will be able to close as resolved after this migration.

The new player will solve a lot of old and outstanding issues but also it will have its own bugs. All important ones have been fixed but there will be some small ones to tackle in the future and after the rollout.

What we are asking now is to turn on the beta feature for the new player and let us know about any issues. 

You can track the work in [[phab:T100106|T100106]]

Thank you, [[User:Ladsgroup|Amir]] 17:59, 17 феврали 2022 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Ladsgroup@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=22611679 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Coolest Tool Award 2022: Call for nominations&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]] welcomes your nominations! What is your favorite Wikimedia related software tool? Please [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|submit your favorite tools]] by October 12, 2022! The awarded projects will be announced and showcased in a virtual ceremony in December.
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:30, 3 октябри 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=22611679 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Join the Coolest Tool Award 2022: Friday, Dec 16th, 17:00 UTC&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Wikimedia Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210028 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]!

This award is highlighting software tools that have been nominated by contributors to the Wikimedia projects. The ceremony will be a nice moment to show appreciation to our tool developers and maybe discover new tools!

[[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Read more about the livestream and the discussion channels.]]

Thanks for joining! -[[m:User:SSapaty (WMF)|Komla]]
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:53, 5 Декабри 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=24059435 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Graph extension disabled&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot; /&gt;Yesterday the [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|Wikimedia Foundation noted]] that in the interests of the security of our users, the [[mw:Extension:Graph|Graph extension]] was disabled. This means that pages that were formerly displaying graphs will now display a small blank area.  To help readers understand this situation, communities can now define a brief message that can be displayed to readers in place of each graph until this is resolved. That message can be defined on each wiki at &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Graph-disabled]]&lt;/bdi&gt;. Wikimedia Foundation staff are looking at options available and expected timelines. For updates, follow the public Phabricator task for this issue: [[phab:T334940|T334940]]&lt;section end=&quot;message&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

--[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 17:36, 19 апрели 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=24483197 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Temporary accounts for unregistered editors&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot; /&gt;
''[[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/Updates/2023-09|Read this in your language]] • &lt;span class=plainlinks&gt;[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-IP+Editing%3A+Privacy+Enhancement+and+Abuse+Mitigation%2FUpdates%2F2023-09&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{Int:please-translate}}]&lt;/span&gt; • Please tell other users about these changes''

[[File:MediaWiki Temporary accounts page history mockup 2023-09 en.gif|alt=Mock up of history page showing old and new username styles. The IP address 172.0.0.1 changes to the temporary account ~2024-23126-086, with an icon for revealing the underlying IP address|thumb|400px|Next year, unregistered editors will start using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary_accounts|temporary accounts]].]]

In 2024, editors who have not [[Special:CreateAccount|registered an account]] will automatically begin using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary_accounts|temporary accounts]]. These editors are sometimes called &quot;IP editors&quot; because the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy/Glossary_of_key_terms#ip-address|IP address]] is displayed in the page history.

The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] gave a presentation at Wikimania about this change. You can [https://www.youtube.com/live/3ygRnVXTAPM?si=lAkJEcvgPl1sV6JO&amp;t=22290 watch it on YouTube].

There is more information at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation]].&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;span dir=ltr&gt;[[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|{{int:Talkpagelinktext}}]])&lt;/span&gt; 02:05, 30 сентябри 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=25636618 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]]
Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]].

'''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you:

* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. 
* [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand.

Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC)
&lt;section end=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=27309345 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving. Find out where... ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;i&gt;Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.&lt;/i&gt;{{tracked|T66315}}

Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project.
The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''General''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''In Other Projects''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section.

We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the   [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2.
More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].&lt;br&gt;&lt;br&gt;We welcome your feedback and questions.&lt;br&gt; [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 18:57, 27 сентябри 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27524260 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving, finally. ==

Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 11:29, 22 октябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27535421 --&gt;

== Sub-referencing: User testing ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]]
&lt;small&gt;''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''&lt;/small&gt;

Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further:

#'''Try it out and share your feedback'''
#:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. 
#'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs'''
#:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''.

We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well.

Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! &lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])&lt;/bdi&gt; 15:04, 28 апрели 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=28628657 --&gt;

== We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! ==

''(Apologies for posting in English)''

Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them.

As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]].

After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki.

The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org.

If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]].

Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:07, 6 май 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28663781 --&gt;

== Registration for the Wikimedia CEE Meeting 2025 is open ==

Dear all,               

The Organising Committee of the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025|Wikimedia CEE Meeting 2025]] is delighted to announce the opening of the registration for this year's conference.

Affiliation and community delegates can register for the meeting until '''June 15th'''. All other self-funded participants can register until July 31st. 

The registration and scholarship application form which runs on Pretix, a free, open-sourced third-party platform that helps organize and manage events, can be found [https://pretix.eu/wikimedia-events/wmcee-2025/ here].

Details on how to select delegates and the selection process can be found on the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025/Registration|registration page]].

Please keep in mind that the official language of the conference is English and interpreting services will not be available.

If you encounter any issues while registering, or have questions about the registration process, feel free to contact the coordination team via [mailto:wmceem2025@wikimedia.gr wmceem2025@wikimedia.gr].

Your swift replies will be appreciated, as they will help us conduct an efficient booking process.

Best regards,        

On behalf of

'''Wikimedia CEE Meeting 2025 Organising Team'''

--[[Корбар:MARKELLOS|MARKELLOS]] ([[Баҳси корбар:MARKELLOS|баҳс]]) 19:11, 12 май 2025 (UTC)

== Join the 6th Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign – 2025 Edition ==

Dear Wikipedia community,

(''Please help translate to your language'')

We invite your community to participate in the 6th edition of the [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign]], a global campaign taking place from July 1 to August 31, 2025.

Participants will choose among Wikipedia pages without photos, then add a suitable photo from among the many thousands of photos in the Wikimedia Commons, especially those uploaded from thematic contests ([[:m:Wiki Loves Africa|Wiki Loves Africa]], [[:m:Wiki Loves Earth|Wiki Loves Earth]], [[:m:Wiki Loves Folklore|Wiki Loves Folklore]], [[:m:Wiki Loves Monuments|Wiki Loves Monuments]], etc.) over the years.

More than 80 Wikimedia affiliates have participated since the campaign was launched in 2020 and have added images to more than 400,000 Wikipedia articles in over 245 Wikipedia languages. Thanks to the volunteer contributors!

We now invite your community to organize and lead the campaign within your community. As a local organizer, you may:

*Encourage individual members to take part by adding images to Wikipedia articles.
*Host edit-a-thons focused on improving visual content.
*Organize training workshops to teach contributors how to correctly integrate images into Wikipedia.

These activities will help build local capacity and increase visual content across Wikipedia.

Please note that for participants to be eligible to participate in the campaign, they need to have registered an account for at least a year before the official start date of the contest. That is, for the 2025  edition, they must have registered an account on or before July 1, 2025. The account can be from any Wikimedia project wikis.

The organizing team is looking for a contact person to coordinate WPWP participation at the Wikimedia user group or chapter level (geographically or thematically) or for a language Wikipedia. 

We would be glad for you to [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025/Participating Communities|sign up directly]] at [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025/Participating Communities|WPWP Participating Communities]]. 

With kind regards,

[[User:Reading Beans]]
On behalf of the Wikipedia Pages Wanting Photos campaign 2025. [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 21:53, 18 май 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:T Cells@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Pages_Wanting_Photos_2025/Call_for_participation_letter/Village_pump&amp;oldid=28751075 --&gt;

== Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes ==

''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)''

Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations.

The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''.
The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below:
[[File:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]]

These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages.

Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change.

Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]].

Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 12:46, 14 июли 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=28981877 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|баҳс]])&lt;/bdi&gt; 11:15, 19 марти 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:Википедиа:Қаҳвахона/Фанноварӣ]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 17:09, 3 апрели 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:Википедиа:Қаҳвахона/Фанноварӣ]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29905755 --&gt;

== Survey (proposed direction for Wishlist) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
== Survey (proposed direction for Wishlist) ==
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}.

You are invited to voice your opinion on a new [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|community-proposed direction]] for the [[m:Community Wishlist|Community Wishlist]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 03:07, 29 май 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;

(This message was sent to [[:Википедиа:Қаҳвахона/Фанноварӣ]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:기나ㅏㄴ@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:%EA%B8%B0%EB%82%98%E3%85%8F%E3%84%B4/MassMessage&amp;oldid=30604233 --&gt;</text>
      <sha1>9cpb7mawirk6rsnzb0tjo8uv4xxwa0g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474148</id>
      <parentid>1474123</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:10:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>기나ㅏㄴ</username>
        <id>42092</id>
      </contributor>
      <comment>/* Survey (proposed direction for Wishlist) */</comment>
      <origin>1474148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96763" sha1="s0u88ssduxv2fnmmi1jg4b6p27ujt0w" xml:space="preserve">{{/боло}}

== Пешниҳод 2 ==
* '''(en)'''.Open voting on the introduction of additional '''Sandbox''' button in the top menu.
* '''(tg)''' Барои ворид кардани тугмаи иловагии '''Сиёҳнавис''' дар анвои боло, байни тугмаҳои '''Баҳс''' ва '''Тарҷиҳот''', раъйдиҳӣ кушода мешавад. Аз ҷомеа хоҳиш карда мешавад, ки беэътиноӣ накарда ширкат варзанд. 
#{{Тарафдор}} [[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 13:54، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} пурра розӣ ҳастам. [[Корбар:RushD|RushD]] ([[Баҳси корбар:RushD|talk]]) 14:05، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} --[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|talk]]) 14:11، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} сад дар сад тарафдор. --[[Корбар:Haskash|Haskash]] ([[Баҳси корбар:Haskash|talk]]) 14:32، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}}. Ҷонибдорам. [[Корбар:MutarjiM|MutarjiM]] ([[Баҳси корбар:MutarjiM|talk]]) 16:06، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} cад фоиз.--[[Корбар:KOMRON|Komron]] ([[Баҳси корбар:KOMRON|talk]]) 17:11، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} Хело муҳим аст.--[[Корбар:Munirjohn|Мунирҷон]] ([[Баҳси корбар:Munirjohn|баҳс]]) 19:44، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} Мо ҳамеша омодаи дастбардорӣ, кори хуб мешавад. [[User:Guruhband|&lt;font size=&quot;3&quot; face=&quot;Vivaldi&quot; color=&quot;#964B00&quot;&gt;Guruhband&lt;/font&gt;]] &lt;sup&gt;[[User talk:Guruhband|&lt;font size=&quot;3&quot; face=&quot;Vivaldi&quot; color=&quot;#964B00&quot;&gt;talk&lt;/font&gt;]]&lt;/sup&gt; 20:09، 21 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}}, куллан ҷонибдор ҳастам. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|talk]]) 02:51، 22 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}}, -- [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|talk]]) 06:53، 22 январи 2017 (UTC).
#{{Тарафдор}} Чунин пешниҳодро бо ду даст дастгирӣ мекунам {{табассум}}--[[Корбар:Муроди Одина|Муроди Одина]] ([[Баҳси корбар:Муроди Одина|talk]]) 17:13، 22 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}}--[[Корбар:Анвари Латиф|Анвари Латиф]] ([[Баҳси корбар:Анвари Латиф|talk]]) 17:28، 22 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} {{табассум}} [[Корбар:Оромджон|Оромджон]] ([[Баҳси корбар:Оромджон|talk]]) 17:37، 22 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} Комилан.--[[User:Асилзода|&lt;font size=&quot;3&quot; face=&quot;Vivaldi&quot; color=&quot;#B7410E&quot;&gt;Асилзода&lt;/font&gt;]] &lt;sup&gt;[[User talk:Асилзода|&lt;font size=&quot;3&quot; face=&quot;Vivaldi&quot; color=&quot;#B7410E&quot;&gt;баҳс&lt;/font&gt;]]&lt;/sup&gt; 15:50، 25 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} Давно пора! Вон как в русском разделе удобно работать, гляньте.--[[Корбар:Zarafshoni|Zarafshoni]] ([[Баҳси корбар:Zarafshoni|talk]]) 07:13، 26 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}}--[[Корбар:Podabon|Podabon]] ([[Баҳси корбар:Podabon|talk]]) 16:53، 26 январи 2017 (UTC)
#{{Тарафдор}} Илтимос, ҳамин тугмаро зудтар илова кунед. Ман навкор ҳастам, азоб кашида истодаам.--[[Корбар:Dariochek|Dariochek]] ([[Баҳси корбар:Dariochek|talk]]) 07:47، 27 январи 2017 (UTC)
::: Дархостро супурдам. Ваъда доданд ки рӯзи душанбе таёр мешавад. Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 11:38، 27 январи 2017 (UTC)
::: P.S. Соати 14:00-15:00 UTC (вақти Гринвич). Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 11:59، 27 январи 2017 (UTC)

== Language converter syntax change ==
Hello!

I'm Trizek (WMF) a community liaison for the Wikimedia Foundation. Sorry for that announcement in English. {{int:please-translate}}!

LanguageConverter (LC), used to switch from one language to an other, has a problem: links using LanguageConverter do not show up properly on Special:LinkSearch.

These broken links can be fixed manually and the change is trivial:

Old syntax (examples for Chinese languages):
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;http://-{zh-cn:foo.com; zh-hk:bar.com; zh-tw:baz.com}-&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;

New syntax:
&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;-{zh-cn: http://foo.com ; zh-hk: http://bar.com ; zh-tw:http://baz.com }-&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;

The space before &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt; }-&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; is ''really'' important.

That change is only affecting a few percentage of pages. You can find the list for your wiki here: https://tools.wmflabs.org/bawolff/langconv/ (6 links to change for your language).

If you don't make that change, links will break.

Please spread the word and update your local documentation! If you have any question, please ping me or [[user:Bawolff|Bawolff]].

Thanks, [[Корбар:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[Баҳси корбар:Trizek (WMF)|talk]]) 07:43، 29 Сентябр 2016 (UTC)

== FlaggedRevs ==
I suggest posting a Phabricator task for enabling Flagged revisions, on the analogy of the one in the Russian Wikipedia. --[[Вижа:Contributions/188.32.104.152|188.32.104.152]] 05:08، 2 май 2016 (UTC)

Агар ҳамаи кор беғубор гузарад, саҳифаҳои баррасишуда дар саҳифаи таърихи тағйирот ин тавр намоиш дода мешавад:

* &lt;small&gt;(&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;кунунӣ&lt;/span&gt;) (&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;қаблӣ&lt;/span&gt;) &lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;00:00, 6 август 2008 Корбар&lt;/span&gt; (&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;баҳс&lt;/span &gt;| &lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;ҳисса&lt;/span&gt;) (шумораи байт) (''шарҳ'') (&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;ботил&lt;/span&gt;) [&lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;баррасишуда&lt;/span&gt; аз ҷониби корбар &lt;span style=&quot;color:blue&quot;&gt;Ким-кӣ&lt;/span&gt;]&lt;/small&gt;. Бо эҳтиром, [[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 13:07، 3 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Ман розиам. [[Корбар:Сергап|Сергап]] ([[Баҳси корбар:Сергап|talk]]) 06:08، 2 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Ман ҳам тарафдор. Ин гумном кист? Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 10:37، 2 май 2016 (UTC)
#:{{re|AryanSogd}} Ин гумном кист? Аз рӯи [http://www.whoisinform.ru ин сомона], IP 188.32.104.152 ба [[Русия]] тааллуқ дорад. Аз ин мебарояд, ки ин гумном ба забони русӣ гап зада метавонад. --[[Корбар:Сергап|Сергап]] ([[Баҳси корбар:Сергап|talk]]) 10:51، 3 май 2016 (UTC)
#::Шубҳа дорам, ки ин {{re|Илья Драконов}} аст. Агар ӯ бошад, чаро ки ин корро махфӣ карда истодааст? Бо эҳтиром, [[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 13:07، 3 май 2016 (UTC)
#::: {{re|AryanSogd}} Ман инро ҳам намефаҳмам, азбаски [[:en:WP:User name|номи корбаре]] маҳз барои он зарур аст, то ки IP ва [[:en: Personally identifiable information|PII]] пинҳон монанд. --[[Корбар:Сергап|Сергап]] ([[Баҳси корбар:Сергап|talk]]) 20:38، 3 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} But... Can you say for example, in what pages this system will work; if yes, that if that will be protect always or just somethimes? I suggest that this system is perfect for a small wiki like this, the system might work just in the best articles of this wiki for all the time, however, I'm new in this wiki and I don't know if &lt;code&gt;autorrrevision&lt;/code&gt; flag exists, I think thatjust the users with this ''status'' may edit this pages with this protection. {{U|AryanSogd}} Thank you for the invite! [[Корбар:Gato Preto|Gato Preto]] ([[Баҳси корбар:Gato Preto|talk]]) 13:20، 2 май 2016 (UTC)
#:Theoretically, all pages (article, category, redirect), but actually it depends on the Fabricator. At the expense of &lt;code&gt;autorrrevision&lt;/code&gt; discussion '''[[Википедиа:Қаҳвахона/Фанноварӣ#Пешниҳод|here]]'''. Thank you, [[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 14:00، 2 май 2016 (UTC)
#::{{U|AryanSogd}} I understand you, I'm agree with this proposal and I don't have more questions. Greetings, [[Корбар:Gato Preto|Gato Preto]] ([[Баҳси корбар:Gato Preto|talk]]) 15:20، 2 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Бо эҳтиром [[Корбар:Муроди Одина|Муроди Одина]] ([[Баҳси корбар:Муроди Одина|talk]]) 15:02، 2 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} --[[Корбар:Химик1991|Химик1991]] ([[Баҳси корбар:Химик1991|talk]]) 15:36، 2 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} -- [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Jaloliddin Madaminov]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|talk]]) 15:45 2 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} --[[Корбар:Farsizabon|Farsizabon]] ([[Баҳси корбар:Farsizabon|talk]]) 04:57، 3 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} --[[Корбар:Ibrahim|ibrahim]] ([[Баҳси корбар:Ibrahim|talk]]) 11:40، 3 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} - [[Корбар:Prospector|Prospector]] ([[Баҳси корбар:Prospector|talk]]) 12:27، 3 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} - --[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|talk]]) 12:43، 3 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} - --[[Корбар:Матлубахон|Матлубахон]] ([[Баҳси корбар:Матлубахон|talk]]) 16:36، 3 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} - ----[[Корбар:Фарогат Искандарова|Фарогат Искандарова]] ([[Баҳси корбар:Фарогат Искандарова|talk]]) 02:18، 4 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} --[[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|talk]]) 08:30، 5 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}}. Полезная вещь, позволяет быстро отсечь вандализм и нарушения авторских прав. [[Корбар:Мастер теней|Мастер теней]] ([[Баҳси корбар:Мастер теней|talk]]) 18:16، 5 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}}. [[Корбар:Илья Драконов|Илья Драконов]] ([[Баҳси корбар:Илья Драконов|talk]]) 09:14، 9 май 2016 (UTC).
# {{Тарафдор}} -- [[Корбар:Hamid Hassani|Hamid Hassani]] ([[Баҳси корбар:Hamid Hassani|talk]]) 07:43، 16 май 2016 (UTC)
; Боз нигаред
* [[:d:Q10729658]] Агар саҳифаҳои баррасишуда ворид кунем, чунин саҳифа барои Википедиаи тоҷикӣ ҳам лозим мешавад? --[[Корбар:Сергап|Сергап]] ([[Баҳси корбар:Сергап|talk]]) 20:48، 3 май 2016 (UTC)
::Бале, лозим. Агар шаблони форумро дар боло бубинед, ин гуна саҳифа ниёзи эҷод аст. Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 14:20، 4 май 2016 (UTC)
::: Шумо пайванди сурхи &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Баррасон&lt;/span&gt; ([[:Википедиа:Қаҳвахонаи баррасон]]) дар назар доред? Акнун фаҳмидам, раҳмат. --[[Корбар:Сергап|Сергап]] ([[Баҳси корбар:Сергап|talk]]) 18:49، 4 май 2016 (UTC)
::::Не. Дар сатри &quot;Дархост ба &lt;span style=&quot;color:red&quot;&gt;Баррасон&lt;/span&gt; ([[:Википедиа:Дархост ба баррасон]]). Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 19:25، 4 май 2016 (UTC)

== Пешниҳод ==
*'''(en)'''.We open the voting for enabling Reviewer, Autoreviewer and rollback user rights in Tajik Wikipedia like in Russian Wikipedia.
*'''(tg)''' Барои ворид кардани парчамҳои '''Баррас''', '''Автобаррас''' ва '''Вогардон''' дар Википедиа Тоҷикӣ, ба овоз мемонем. 

# {{Тарафдор}} ҳамчун пешниҳодкунанда. Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 08:14، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}}. Розӣ. [[Корбар:Илья Драконов|Илья Драконов]] ([[Баҳси корбар:Илья Драконов|talk]]) 08:35، 27 Март 2016 (UTC).
# {{Тарафдор}} --[[Корбар:Химик1991|Химик1991]] ([[Баҳси корбар:Химик1991|talk]]) 11:46، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} ҳастам, аммо ин парчамҳо ба кӣ дода мешавад, ва чихел тарз? Ин барои Википедиаи тоҷикӣ муҳим аст? Бо эҳтиром [[Корбар:Farsizabon|Farsizabon]] ([[Баҳси корбар:Farsizabon|talk]]) 12:08، 27 Март 2016 (UTC)
#:Бале дӯстам, муҳим аст, чун дар ояндаи на он қадар дур, бо такмил додани даваки MediaWiki таърихи вироишот ба мисли бахши забони русии Википедиа намоиш дода мешавад. Ин парчамҳо аввали кор аст ва ҳастанд корбароне ки дархост дода гиранд. Корбароне ҳастанд (мисол шумо), ки бе дархост метавон гирифт ба воситаи муроҷиат ба мудире ки бо саҳми шумо шинос аст. Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 13:18، 27 Март 2016 (UTC) 
#:::{{re|AryanSogd}} Магар дархост лозим аст? Ба фикрам, нағзаш ҳамин ки ин парчамҳо ба таври худкор дода шаванд (чун дар ВП олмонӣ ё полякӣ). Албатта танҳо ба пешқадамон ё ба корбароне, ки дар ВП тоҷикӣ дер боз кор мекунанд ва ба қоидаҳояш риоя менамоянд.  [[Корбар:Сергап|Сергап]] ([[Баҳси корбар:Сергап|talk]]) 14:14، 27 Март 2016 (UTC)
#::::Ҳатман лозим, чун порсол ин корро худам кардани будам ва дар фабрикатор бе иҷозаи ҷамоа дархости маро рад карданд. Айни ҳол мудирони ВК тоҷики, имконияти додани ингуна парчамҳоро надоранд. Сабаби асосӣ - даваки MediaWiki ВК тоҷикро такмил надодаанд, чун ягон кас аз паси ин кор нашудааст. Акнун барои ҳар як такмили давак, барои сабук шудани кор, маҷбур овоздиҳӣ кунем. Имрӯз барои парчам, фардо барои хоначаи вироиш ва ҳоказо ва ҳоказо ва ҳоказо...  ва дар оянда, ин ба сабукии кор ба мисли бахшҳои калони Википедиа оварда мерасонад. Бо эҳтиром,--[[Корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;#olive&quot; face=&quot;Monotype Corsiva&quot;&gt;&lt;big&gt;AryanSogd&lt;/big&gt;&lt;/font&gt;]] [[Баҳси корбар:AryanSogd|&lt;font color=&quot;blue&quot;&gt;&lt;sup&gt;(t)&lt;/sup&gt;&lt;/font&gt;]] 14:45، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Чаро? Даркор мешаванд. Пеш омад хуш омад. Кадом корбаре ки хоҳиши ба лоиҳа кӯмак кардан дошта бошад, метавонад дархост дода гирад. Ман ҳамин тавр фикр мекунам. Бо эҳтиром [[Корбар:Муроди Одина|Муроди Одина]] ([[Баҳси корбар:Муроди Одина|talk]]) 12:34، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Розӣ. [[Корбар:Jaloliddin Madaminov]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|talk]])  12:47 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Бе чунучаро тарафдор ҳастам, зеро ин ҳам ба пешравии кор мусоидат хоҳад кард. Бо эҳтиром, --[[Корбар:Фарогат Искандарова|Фарогат Искандарова]] ([[Баҳси корбар:Фарогат Искандарова|talk]]) 13:46، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}}  Албатта, ҳар чиз,  ки барои кори умумии мо аҳамият дорад,  бояд ба назар гирифта шавад. {{re|Farsizabon}} зимнан бояд гуфт, ки чунин парчамҳо на фақат дар ВР русӣ, балки дар Википедиаҳои дигар дода мешаванд: дар ВП олмонӣ ([[:de:Vorlage:Benutzer Passiver Sichter]], [[:de:Vorlage:Benutzer aktiver Sichter]]), ВП полякӣ ва ғайра. Чӣ тавр ки дар он ҷо парчамҳо дода шаванд, ҳамин тавр ин корро карда метавонем. [[Корбар:Сергап|Сергап]] ([[Баҳси корбар:Сергап|talk]]) 13:54، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}}  Розӣ.--[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|talk]]) 14:09، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} [[Корбар:درفش کاویانی|&lt;span style=&quot;color:Purple; text-shadow:grey 0.1em 0.2em 0.1em;&quot;&gt;Дирафши Ковиёнӣ&lt;/span&gt;]] ([[Баҳси корбар:درفش کاویانی|Баҳс]]) 14:16، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}}--[[Корбар:Calak|Чолок]] ([[Баҳси корбар:Calak|talk]]) 22:56، 27 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Розӣ. [[Корбар:VASHGIRD|Дустмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|talk]])  11:04 28 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Розӣ. [[Корбар:Hamid Hassani|Hamid Hassani]] ([[Баҳси корбар:Hamid Hassani|talk]]) 14:58، 30 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} Розӣ.--[[Корбар:Матлубахон|Матлубахон]] ([[Баҳси корбар:Матлубахон|talk]]) 03:48، 31 Март 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}}بسیار خوب --[[Корбар:Doostdar|Doostdar]] ([[Баҳси корбар:Doostdar|talk]]) 08:31، 1 Апрел 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} - [[Корбар:Prospector|Prospector]] ([[Баҳси корбар:Prospector|talk]]) 13:05، 4 Апрел 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} - [[Корбар:Ibrahim|Ibrahim]] --[[Корбар:Ibrahim|ibrahim]] ([[Баҳси корбар:Ibrahim|talk]]) 17:33، 8 Апрел 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} ----[[Корбар:Фарогат Искандарова|Фарогат Искандарова]] ([[Баҳси корбар:Фарогат Искандарова|talk]]) 02:20، 4 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} --[[Корбар:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Баҳси корбар:Kaiyr|talk]]) 06:36، 13 май 2016 (UTC)
# {{Тарафдор}} -- [[Корбар:Hamid Hassani|Hamid Hassani]] ([[Баҳси корбар:Hamid Hassani|talk]]) 07:45، 16 май 2016 (UTC)
===Итог===
Уважаемые коллеги! Спасибо всем, кто принял участие в голосовании. После некоторого отсутствия из-за экзаменов, я могу снова приступать к полноценной работе. В результате голосования 100% участников высказались за включение в Таджикской Википедии extention Flagged Revisions. Я обратился на Phabricator ([https://phabricator.wikimedia.org/T135402 T135402]) с просьбой это сделать. С уважением, [[Корбар:Илья Драконов|Илья Драконов]] ([[Баҳси корбар:Илья Драконов|talk]]) 16:06، 16 май 2016 (UTC).

== The Wikimedia Developer Summit wants you ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The Wikimedia Developer Summit is the annual meeting to push the evolution of MediaWiki and other technologies supporting the Wikimedia movement. The next edition will be held in San Francisco on January 9–11, 2017.

We welcome all Wikimedia technical contributors, third party developers, and users of MediaWiki and the Wikimedia APIs. We specifically want to increase the participation of volunteer developers and other contributors dealing with extensions, apps, tools, bots, gadgets, and templates.

Important deadlines:

* Monday, October 24: last day to request travel sponsorship. Applying takes less than five minutes.
* Monday, October 31: last day to propose an activity. Bring the topics you care about!

More information: https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Developer_Summit

Subscribe to weekly updates: https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Td5wfd70vptn8eu4 
[[mw:User:MKramer (WMF)|MKramer (WMF)]] [[mw:User talk:MKramer (WMF)|(talk)]] 19:07، 14 Октябр 2016 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=15989926 --&gt;

== Developer Wishlist Survey: propose your ideas ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

At the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Developer_Summit Wikimedia Developer Summit], we decided to organize a Developer Wishlist Survey, and here we go:

https://www.mediawiki.org/wiki/Developer_Wishlist

The Wikimedia technical community seeks input from developers for
developers, to create a high-profile list of desired improvements. The scope of the survey includes the MediaWiki platform (core software, APIs, developer environment, enablers for extensions, gadgets, templates, bots, dumps), the Wikimedia server infrastructure, the contribution process, and documentation.

The best part: we want to have the results published by Wednesday, February 15. Yes, in a month, to have a higher chance to influence the
Wikimedia Foundation annual plan FY 2017-18.

There's no time to lose. &lt;b&gt;Propose your ideas before the end of January&lt;/b&gt;, 
either by pushing existing tasks in Phabricator or by creating new ones. You can find instructions on the wiki page. Questions and feedback are welcome especially on the related Talk page.

The voting phase is expected to start on February 6 (tentative). Watch this space (or even better, the wiki page) - [https://www.mediawiki.org/wiki/User:SSethi_(WMF) SSethi_(WMF)] January 21st, 2017 3:07 AM (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=16170185 --&gt;

== Developer Wishlist Survey: Vote for Proposals ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Almost two weeks ago, the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Technical_Collaboration Technical Collaboration team] invited proposals for the first edition of the Developer Wishlist survey!

We collected around 77 proposals that were marked as suitable for the developer wishlist and met the [https://www.mediawiki.org/wiki/Developer_Wishlist#Scope defined scope and criteria]. These proposals fall into the following nine categories: Frontend, Backend, Code Contribution (Process, Guidelines), Extensions, Technical Debt, Developer Environment, Documentation, Tools (Phabricator, Gerrit) and Community Engagement.

Voting phase starts now and will run until &lt;b&gt;February 14th, 23:59 UTC&lt;/b&gt;. [https://www.mediawiki.org/wiki/Developer_Wishlist Click here on a category and show support for the proposals you care for most]. Use the 'Vote' and 'Endorse' buttons next to a proposal to do so.

&lt;b&gt;What happens next?&lt;/b&gt;&lt;br/&gt;
Proposals that will gather most votes will be included in the final results which will be published on &lt;b&gt;Wednesday, February 15th&lt;/b&gt;. These proposals will also be considered in the Wikimedia Foundation’s annual plan FY 2017-18 - [[m:User:SSethi_(WMF)|SSethi_(WMF)]]  ([[m:User talk:SSethi_(WMF)|talk]]) 04:41, 6 February 2017 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=16170185 --&gt;

== Разработчик предпочтения Опрос: Голосование заявок ==
Почти две недели назад, техническое сотрудничество команды приглашены предложения по первому изданию опроса лист пожеланий разработчиков!

Мы собрали около 77 предложений, которые были отмечены в качестве пригодных для список пожеланий разработчиков и встретил определенную сферу применения и критерии. Эти предложения подразделяются на следующие девять категорий: Frontend, Backend, Code Вклад (процесс, руководящие принципы), расширения, технического долга, окружающая среда разработчика, документацию, инструменты (Phabricator, Геррит) Участие общественности.

Голосование фаза начинается сейчас и продлится '''до 14 февраля, 23:59 UTC'''. Нажмите здесь на категории и показать поддержку предложений вы заботитесь для большинства. Используйте 'Голос' и кнопки 'одобряем &quot;рядом с предложением сделать это.

Что будет дальше?
Предложения, которые будут собирать наибольшее количество голосов, будут включены в окончательные результаты, которые будут опубликованы '''15 февраля,''' среда. Эти предложения также будут рассмотрены в ежегодном плане Викимедиа в ФГ 2017-18 - SSethi_ (WMF) (ток) 4:41, 6 февраля 2017 (UTC)

== New notification when a page is connected to Wikidata ==

Hello all,

''({{Int:Please-translate}})''

The Wikidata development team is about to deploy a new feature on all Wikipedias. It is a new type of notification (via Echo, the notification system you see at the top right of your wiki when you are logged in), that will inform the creator of a page, when this page is connected to a Wikidata item.

You may know that [[d:Wikidata:Main page|Wikidata]] provides a centralized system for all the interwikilinks. When a new page is created, it should be connected to the corresponding Wikidata item, by modifying this Wikidata item. With this new notification, editors creating pages will be informed when another editor connects this page to Wikidata.

[[File:Screenshot Echo Wikibase notification.png]]

This feature will be deployed on May 30th on all the Wikipedias, excepting English, French and German. This feature will be disable by default for existing editors, and enabled by default for new editors.

This is the first step of the deployments, the Wikipedias and other Wikimedia projects will follow in the next months.

If you have any question, suggestion, please let me know by pinging me. You can also follow and leave a comment [[phab:T142102|on the Phabricator ticket]].

Thanks go to [[d:user:Matěj Suchánek|Matěj Suchánek]] who developed this feature! 

{{Int:Feedback-thanks-title}} [[:d:User:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] ([[:d:User talk:Lea Lacroix (WMDE)|talk]])
&lt;!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lea_Lacroix_(WMDE)/List_Wikipedias&amp;oldid=16774958 --&gt;

== Wikidata changes now also appear in enhanced recent changes ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Hello, and sorry to write this message in English. You can [[mw:User:Lea_Lacroix_(WMDE)/Wikidata_in_enhanced_recent_changes|help translating it]].

Starting from today, you will be able to display Wikidata changes in both modes of the recent changes and the watchlist.

'''[[mw:User:Lea_Lacroix_(WMDE)/Wikidata_in_enhanced_recent_changes|Read and translate the full message]]'''

{{Int:Feedback-thanks-title}} [[user:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] 08:33، 29 Июн 2017 (UTC)

&lt;small&gt;(wrong target page? you can [[m:User:Lea Lacroix (WMDE)/List Wikipedias|fix it here]])&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lea_Lacroix_(WMDE)/List_Wikipedias&amp;oldid=16777494 --&gt;

== Improvements coming soon to Recent Changes ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Rc-beta-tour-welcome-ltr.gif|link=Mw:Special:MyLanguage/Help:New_filters_for_edit_review|right|frameless]]
Hello

Sorry to use English. {{Int:please-translate}}! {{Int:thank-you}}

'''In short:''' starting on 26 September, New Filters for Edit Review ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|now in Beta]]) will become standard on Recent Changes. They provide an array of new tools and an improved interface. If you prefer the current page you will be able to opt out. [[mw:Edit Review Improvements/New filters for edit review|Learn more about the New Filters]].

&lt;big&gt;'''What is this feature again?'''&lt;/big&gt;

This feature improves [[Special:RecentChanges]] and [[Special:RecentChangesLinked]] (and soon, [[Special:Watchlist]] – see below). 

Based on a new design, it adds new features that ease vandalism tracking and support of newcomers:
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|Filtering]] - filter recent changes with easy-to-use and powerful filters combinations, including filtering by namespace or tagged edits.
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Highlighting function|Highlighting]] - add a colored background to the different changes you are monitoring. It helps quick identification of changes that matter to you.
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Bookmarking|Bookmarking]] to keep your favorite configurations of filters ready to be used.
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Quality and Intent Filters|Quality and Intent Filters]] - those filters use [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES predictions]]. They identify real vandalism or good faith intent contributions that need help. They are not available on all wikis. 
You can know more about this project by visiting [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Quick tour|the quick tour help page]].

&lt;big&gt;'''Concerning RecentChanges'''&lt;/big&gt;

Starting on 26 September, '''New Filters for Edit Review will become standard on Recent Changes'''. We have decided to do this release because of a long and successful Beta test phase, positive feedback from various users and positive user testing. 

Some features will remain as Beta features and will be added later. [[mw:Edit Review Improvements/New filters for edit review|Learn more about those different features]].

If your community has specific concerns about this deployment or internal discussion, it can request to have the deployment to their wikis delayed to October 1, if they have ''sensible, consistent with the project, actionable, realistic feedback to oppose'' (at the development team's appreciation). 

You will also be able to opt-out this change in your preferences. 

&lt;big&gt;'''Concerning Watchlists'''&lt;/big&gt;

Starting on '''September 19''', the Beta feature will have a new option. '''Watchlists will have all filters available now on the Beta Recent Changes improvements'''.

If you have already activated the Beta feature &quot;{{int:eri-rcfilters-beta-label}}&quot;, you have no action to take. If you haven't activated the Beta feature &quot;{{int:eri-rcfilters-beta-label}}&quot; and you want to try the filters on Watchlists, please go to [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|your Beta preferences]] on September 19.  

&lt;big&gt;'''How to be ready'''&lt;/big&gt;

Please share this announcement!

Do you use Gadgets that change things on your RecentChanges or Watchlist pages, or have you customized them with scripts or CSS? You may have to make some changes to your configuration. Despite the fact that we have tried to take most cases into consideration, some configurations may break. The Beta phase is a great opportunity to have a look at local scripts and gadgets: some of them may be replaced by native features from the Beta feature.

Please ping me if you have questions. 

On behalf of the [[mw:Global Collaboration|Global Collaboration team]], [[User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 15:27، 14 сентябри 2017 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=17219431 --&gt;

== Global preferences available for testing ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

Greetings,

Global preferences, a [[m:2016_Community_Wishlist_Survey/Categories/Miscellaneous#Global_settings|highly request feature in the 2016 Community Wishlist]], is available for testing.

# [[mw:Help:Extension:GlobalPreferences|Read over the help page]], it is brief and has screenshots
# Login or register an account on [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:Login Beta English Wikipedia]
# Visit [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:GlobalPreferences Global Preferences] and try enabling and disabling some settings
# Visit some other language and project test wikis such as [https://en.wikivoyage.beta.wmflabs.org English Wikivoyage], the [https://he.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/%D7%A2%D7%9E%D7%95%D7%93_%D7%A8%D7%90%D7%A9%D7%99 Hebrew Wikipedia] and test the settings
# [[mw:Help_talk:Extension:GlobalPreferences|Report your findings, experience, bugs, and other observations]]

Once the team has feedback on design issues, bugs, and other things that might need worked out, the problems will be addressed and global preferences will be sent to the wikis.

Please let me know if you have any questions. Thanks! --[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:23، 27 феврали 2018 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=17571042 --&gt;

== Notification from edit summary ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Greetings,

The ability to [[m:Community_Tech/Ping_users_from_the_edit_summary|notify other users in edit summaries]] will be available later this week, on 15 March 2018. Other users can be notified if a [[m:Community_Tech/Ping_users_from_the_edit_summary#How_it_works|link to their user page is provided in an edit summary]]. Some user-made gadgets and scripts that automatically put user names in edit summaries may need to be changed to put a colon in the link, such as &lt;nowiki&gt;[[:User:Example]]&lt;/nowiki&gt;. You can change how you receive these mention notifications in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|preferences]]. This feature was [[m:2017_Community_Wishlist_Survey|highly requested in the 2017 Community Wishlist survey]], and [[m:Talk:Community_Tech/Ping_users_from_the_edit_summary|feedback is welcome]].

Thanks, happy editing to you. -[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 21:09، 12 марти 2018 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=17778225 --&gt;

== We need your feedback to improve Lua functions ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hello,

(I’m sorry for writing in English. {{Int:Please-translate}})

If you’re regularly using Lua modules, creating and improving some of them, we need your feedback!

The Wikidata development team would like to provide more Lua functions, in order to improve the experience of people who write Lua scripts to reuse Wikidata's data on the Wikimedia projects. Our goals are to help harmonizing the existing modules across the Wikimedia projects, to make coding in Lua easier for the communities, and to improve the performance of the modules.

We would like to know more about your habits, your needs, and what could help you. We have a few questions for you [[d:Wikidata:New convenience functions for Lua|on this page]]. Note that if you don’t feel comfortable with writing in English, you can answer in your preferred language.

{{Int:Feedback-thanks-title}} [[:d:User:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] 08:55، 27 марти 2018 (UTC)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lea_Lacroix_(WMDE)/Luannouncement&amp;oldid=17873868 --&gt;

== Time to bring embedded maps (‘mapframe’) to most Wikipedias ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
'''Time to bring embedded maps (‘mapframe’) to most Wikipedias'''

{{int:please-translate}}

[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Mapframe]] is a feature that enables users to easily display interactive maps right on wiki pages. Currently, most Wikipedias don’t have mapframe. But [[mw:Special:MyLanguage/Maps#Milestones_and_Updates|fifteen Wikipedias]], along with all the other Wikimedia projects, are using mapframe today to display maps on thousands of pages.

A little background: over the last few months, the Foundation’s [[mw:Collaboration|Collaboration team]] has been working to improve the stability and user experience of the maps service. In addition, a question about long-term support for the maps service was recently settled, and a small team has been assigned for routine maintenance. Given these developments, bringing the benefits of mapframe to Wikipedias that lack the feature seems both safe and supportable. [[phab:T191583|Nine Wikipedias]] that use a stricter version of Flagged Revisions will not get mapframe in this release.

Maps are a valuable form of visual data that can improve readers’ understanding across a wide range of topics. If you know of any reasons why mapframe shouldn’t be implemented on your Wikipedia, let us know [[mw:Talk:Map_improvements_2018|on the project talk page]]. Unless we hear from you, we plan to release mapframe to most Wikipedias in May, 2018. So, if you foresee an issue, please let us hear from you. Otherwise, happy mapping!
&lt;/div&gt; [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) 21:38، 24 апрели 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:JMatazzoni_(WMF)/mapframe-to-all-wikipedias-notice/distribution_list&amp;oldid=17969222 --&gt;

== Wikitext highlighting out of beta ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|Wikitext syntax highlighting]], also known as CodeMirror, has been moved out of Beta Features and is available in the [[mw:Special:MyLanguage/2017_wikitext_editor|2017 Wikitext Editor]] on all wikis. Syntax highlighting helps you see problems in your wikitext before previewing or publishing text. Please try out the tool if you did not do so while it was being developed, and [[mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:CodeMirror|feedback is welcome]]. - [[User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt;18:55، 4 май 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=17844049 --&gt;

== Improvements coming soon on Watchlists ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Rc-beta-tour-welcome-ltr.gif|link=Mw:Special:MyLanguage/Help:New_filters_for_edit_review|right|frameless]]
Hello

Sorry to use English. {{Int:please-translate}}! {{Int:thank-you}}

'''In short:''' starting on June 18, New Filters for Edit Review ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|now in Beta]]) will become standard on Watchlists. They provide an array of new tools and an improved interface. If you prefer the current page you will be able to opt out. [[mw:Edit Review Improvements/New filters for edit review|Learn more about the New Filters]].

&lt;big&gt;'''What is this feature again?'''&lt;/big&gt;

This feature is used by default on [[Special:RecentChanges]], [[Special:RecentChangesLinked]] and as a Beta feature on [[Special:Watchlist]]. 

Based on a new design, that feature adds new functions to those pages, to ease vandalism tracking and support of newcomers:
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|Filtering]] - filter recent changes with easy-to-use and powerful filters combinations, including filtering by namespace or tagged edits.
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Highlighting function|Highlighting]] - add a colored background to the different changes you are monitoring. It helps quick identification of changes that matter to you.
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Bookmarking|Bookmarking]] to keep your favorite configurations of filters ready to be used.
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Quality and Intent Filters|Quality and Intent Filters]] - those filters use [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES predictions]]. They identify real vandalism or good faith intent contributions that need help. They are not available on all wikis. 
You can know more about this project by visiting [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Quick tour|the quick tour help page]].

&lt;big&gt;'''About the release on Watchlists'''&lt;/big&gt;

Over 70,000 people have activated the New Filters beta, which has been in testing on Watchlist for more than eight months. We feel confident that the features are stable and effective, but if you have thoughts about these tools or the beta graduation, [[mw:Talk:Edit Review Improvements/New filters for edit review|please let us know]] on the project talk page. In particular, tell us if you know of a special incompatibility or other issue that makes the New Filters problematic on your wiki. We’ll examine the blocker and may delay release on your wiki until the issue can be addressed.

The deployment will start on June 18 or on June 25, depending on the wiki ([[phab:T195993#4261642|check the list]]). After the deployment, you will also be able to opt-out this change directly from the Watchlist page and also in your preferences. 

&lt;big&gt;'''How to be ready?'''&lt;/big&gt;

Please share this announcement!

If you use local Gadgets that change things on your Watchlist pages, or have a customized scripts or CSS, be ready. You may have to make some changes to your configuration. Despite the fact that we have tried to take most cases into consideration, some configurations may break. The Beta phase is a great opportunity to have a look at local scripts and gadgets: some of them may be replaced by native features from the Beta feature.

Please share your questions and comments on the [[mw:Talk:Edit Review Improvements/New filters for edit review|feedback page]].

On behalf of the [[mw:Collaboration|Collaboration team]], [[User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 13:14، 7 июни 2018 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox2&amp;oldid=18110305 --&gt;

== Update on page issues on mobile web ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
'''Update on page issues on mobile web'''

{{int:please-translate}}
Hi everyone. The [[mw:Reading/Web/Team|Readers web team]] has recently begun working on exposing issue templates on the mobile website. Currently, details about issues with page content are generally hidden on the mobile website. This leaves readers unaware of the reliability of the pages they are reading. The goal of this project is to improve awareness of particular issues within an article on the mobile web. We will do this by changing the visual styling of page issues.

So far, we have [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues|drafted a proposal on the design and implementation]] of the project.  We were also able to run [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues/Research Results|user testing on the proposed designs]].  The tests so far have positive results. Here is a quick summary of what we learned:
* The new treatment increases awareness of page issues among participants. This is true particularly when they are in a more evaluative/critical mode.
* Page issues make sense to readers and they understand how they work
* Readers care about page issues and consider them important
* Readers had overwhelmingly positive sentiments towards Wikipedia associated with learning about page issues
Our next step would be to start implementing these changes. We wanted to reach out to you for any concerns, thoughts, and suggestions you might have before beginning development. Please [[mw:Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues|visit the project page]] where we have more information and mockups of how this may look. Please [[mw:Talk:Reading/Web/Projects/Mobile Page Issues|leave feedback on the talk page]]. 
&lt;/div&gt; [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) 20:58، 12 июни 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:CKoerner_(WMF)/Sandbox&amp;oldid=18120916 --&gt;

== Tidy to RemexHtml ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
The [[:mw:Parsing|Parsing]] team will be [[:mw:Parsing/Replacing Tidy|replacing Tidy with RemexHtml]] at this wiki on 5 July 2018.

Some pages at this wiki use outdated HTML.  This change may change the appearance of those pages.  [[Special:LintErrors]] has a complete list of affected pages.

Read [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2018-June/001867.html this e-mail message] for more information.  Read the instructions at [[:mw:Help:Extension:Linter]].  You can ask questions at [[:mw:Talk:Parsing/Replacing Tidy]].  Thank you for helping fix these problems.
&lt;/div&gt; [[:m:User:Elitre (WMF)]] 14:38، 2 июли 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Editing/Parsing_change&amp;oldid=18129171 --&gt;
:Read--[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|talk]]) 14:43، 2 июли 2018 (UTC)

Упорядочить по RemexHtml
5 июля 2018 года команда Parsing будет заменять Tidy RemexHtml на эту вики.

Некоторые страницы этой вики используют устаревший HTML. Это изменение может изменить внешний вид этих страниц. Специально: LintErrors имеет полный список затронутых страниц.

Прочтите это сообщение электронной почты для получения дополнительной информации. Прочтите инструкции в mw: Справка: Расширение: Linter. Вы можете задавать вопросы по адресу mw: Talk: Parsing / Substitution Tidy. Спасибо, что помогли исправить эти проблемы.

m: Пользователь: Elitre (WMF) 14:38, 2 июли 2018 (UTC)

Читать - Шухрат Саъдиев (говорить) 14:43, 2 июли 2018 (UTC)

== Consultation on the creation of a separate user group for editing sitewide CSS/JS ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
''({{int:please-translate}})''

Hi all,

I'm preparing a change in who can edit sitewide CSS/JS pages. (These are pages like &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;MediaWiki:Common.css&lt;/code&gt; and &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;MediaWiki:Vector.js&lt;/code&gt; which are executed in the browser of all readers and editors.) Currently all administrators are able to edit these pages, which poses a serious and unnecessary security risk. Soon, a dedicated, smaller user group will take over this task. Your community will be able to decide who belongs in this group, so this should mean very little change for you. You can find out more and provide feedback at [[m:Special:MyLanguage/Creation of separate user group for editing sitewide CSS/JS|the consultation page on Meta]]. If you are involved in maintaining CSS/JS code, or policymaking around adminship requests, please give it a look!

Thanks!
&lt;br/&gt;&lt;span dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Tgr|Tgr]] ([[m:User talk:Tgr|talk]]) 10:50، 9 июли 2018 (UTC) &lt;small&gt;(via [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|global message delivery]])&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tgr@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=18158890 --&gt;

Всем привет,

Я готовлю изменения в том, кто может редактировать Sitewide CSS / JS-страницы. (Это такие страницы, как MediaWiki: Common.css и MediaWiki: Vector.js, которые выполняются в браузере всех читателей и редакторов.) В настоящее время все администраторы могут редактировать эти страницы, что создает серьезную и ненужную угрозу безопасности. Вскоре эта задача будет посвящена отдельной, более мелкой группе пользователей. Ваше сообщество сможет решить, кто принадлежит к этой группе, поэтому это должно означать для вас очень мало изменений. Вы можете узнать больше и предоставить обратную связь на странице консультаций на Meta. Если вы участвуете в поддержании кода CSS / JS или разработке политики в отношении запросов на администрацию, пожалуйста, дайте ему посмотреть!

Благодарю!
&lt;br/&gt;&lt;span dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Tgr|Tgr]] ([[m:User talk:Tgr|talk]]) 10:50، 9 июли 2018 (UTC) &lt;small&gt;(via [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|global message delivery]])&lt;/small&gt;&lt;/span&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tgr@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=18158890 --&gt;

== Enabling a helpful feature for Template editors ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hello.

The team working on TemplateStyles at the Wikimedia Foundation would like to enable TemplateStyles on this wiki.

TemplateStyles is a feature to allow non-administrators to write and manage CSS styles for templates. It allows contributors who edit templates to separate content and presentation. A good web practice that makes it easier to manage the layout of templates. If you don't edit templates, this will not have any impact on your contributions. 

TemplateStyles is useful for a few reasons. 

* It makes it possible for templates to work better on mobile.
* It cuts out confusion on where to apply CSS rules.
* Editing CSS is currently limited to administrators, which is a major barrier to participation.
* All stylesheets must be loaded on all pages (whether they actually use the page or not), which wastes bandwidth and makes debugging style rules more difficult.
You can [[mw:Help:TemplateStyles|learn more about TemplateStyles on MediaWiki.org]]. [[mw:Extension:TemplateStyles|Technical documentation is also available]].

This is an optional feature and no one must use it, but template contributors are encouraged to do so! Please discuss and let us know if there are any concerns. If there are no concerns we will proceed to deploy the feature on the 9th of August.

Thank you.
&lt;/div&gt; [[m:User:CKoerner (WMF)|CKoerner (WMF)]] ([[m:User talk:CKoerner (WMF)|talk]]) 21:28، 6 августи 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:CKoerner_(WMF)/Sandbox&amp;oldid=18277775 --&gt;

== Wikidata Bridge: edit Wikidata’s data from Wikipedia infoboxes ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it :)''

Hello all,

Many language versions of Wikipedia use the content of [[Wikidata]], the centralized knowledge base, to fill out the content of infoboxes. The data is stored in Wikidata and displayed, partially or completely, in the Wikipedia’s language, on the articles.
This feature is used by many template editors, but brought several issues that were raised by communities in various places: not being able to edit the data directly from Wikipedia was one of them.

This is the reason why the '''[[mw:Wikidata Bridge|Wikidata Bridge]]''' project started, with the goal of offering a way to Wikipedia editors to edit Wikidata’s data more easily. This will be achieved by an interface, connected to the infobox, that users can access directly from their local wiki. 

The project is now at an early stage of development. A lot of [[mw:Wikidata_Bridge/Research|user research]] has been done, and will continue to be done through the different phases of the project. The next steps of [[mw:Wikidata_Bridge/Development|development]] will be achieved by the development team working at Wikimedia Deutschland, starting now until the end of 2019.

In order to make sure that we’re building a tool that is answering editors’ needs, we’re using agile methods in our development process. We don’t start with a fixed idea of the tool we want to deliver: we will build it together with the editors, based on feedback loops that we will regularly organize. The first version will not necessarily have all of the features you want, but it will keep evolving.

Here’s the planned timeline:
* From June to August, we will build the setup and technical groundwork. 
* From September to November 2019, we will develop the first version of the feature and publish a test system so you can try it and give feedback. 
* Later on, we will test the feature on a few projects, in collaboration with the communities. 
** We will first focus on early adopters communities who already implemented a shortcut from their infoboxes to edit Wikidata (for example Russian, Catalan, Basque Wikipedias)
** but we also welcome also communities who [[mw:Wikidata_Bridge/Get_involved|volunteer to be part of the first test round]]. 
** Then we will reach some of the big Wikipedias (French, German, English) in order to see if the project scales and to address their potentially different needs. 
** Even later, we can consider enabling the feature on all the other projects. 
In any case, no deployment or big change will be enforced on the projects without talking to the communities first, and helping the template builders to prepare for the changes they will have to do on the infoboxes’ code.

If you want to get involved, there are several ways to help:
* Read and help translating [[mw:Wikidata_Bridge|the documentation pages]]
* Follow the [[mw:Wikidata_Bridge/Updates|updates]] and participate in [[mw:Topic:V1x2lxtu8rgi954a|the first feedback loop]]
* Talk about it with your local community
More ideas will be added [[mw:Wikidata_Bridge/Get_involved|on this page]] along the way

If you have any questions for the development team, feel free to ask them [[mw:Talk:Wikidata_Bridge|on the main talk page]]. You can also ask under this message, but if you expect an answer from me, please make sure to ping me.

Thanks for your attention, [[:d:User:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] 13:03, 24 июни 2019 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lea_Lacroix_(WMDE)/List_Wikipedias&amp;oldid=19168539 --&gt;

== Google Code-In will soon take place again! Mentor tasks to help new contributors! ==

Hi everybody! Google Code-in (GCI) will soon take place again - a seven week long contest for 13-17 year old students to contribute to free software projects. Tasks should take an experienced contributor about two or three hours and can be of the categories Code, Documentation/Training, Outreach/Research, Quality Assurance, and User Interface/Design. Do you have any Lua, template, gadget/script or similar task that would benefit your wiki? Or maybe some of your tools need better documentation? If so, and you can imagine enjoying mentoring such a task to help a new contributor, please check out [[:mw:Google Code-in/2019]] and become a mentor. If you have any questions, feel free to ask at [[:mw:Talk:Google Code-in/2019|our talk page]]. Many thanks in advance! --[[User:Martin Urbanec|Martin Urbanec]] 07:28, 5 ноябри 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Martin Urbanec@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=19202271 --&gt;

== Technical maintenance planed‬ ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
'''A maintenance operation will be performed tomorrow morning UTC time (Wednesday 17th at 07:00 AM UTC).'''

It will impact all wikis and is supposed to last up to one minute.

During this time, new translations may fail, and Notifications may not be delivered. For more details about the operation and on all impacted services, please check [[phab:T273762|on Phabricator]].

A banner will be displayed 30 minutes before the operation.

Thank you, [[user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] 17:45, 16 феврали 2021 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=21037579 --&gt;

== Coolest Tool Award 2021: Call for nominations ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:Coolest Tool Award 2021 square_logo.svg|thumb|193x193px]]
The third edition of the [[m:Coolest Tool Award]] is looking for nominations!

Tools play an essential role for the Wikimedia projects, and so do the many volunteer developers who experiment with new ideas and develop and maintain local and global solutions to support the Wikimedia communities. The Coolest Tool Award aims to recognize and celebrate the coolest tools in a variety of categories.

The awarded projects will be announced and showcased in a virtual ceremony in December. Deadline to submit nominations is October 27. More information: [[m:Coolest Tool Award]]. Thanks for your recommendations! -- [[User:SSethi (WMF)|SSethi (WMF)]] for the  [[m:Coolest Tool Award#Coolest Tool Award 2021|2021 Coolest Tool Academy team]] 05:57, 19 октябри 2021 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=22003007 --&gt;

== Community Wishlist Survey 2022 is coming. Help us! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The [[m:Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] starts in less than two weeks ([https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20220110T1800 Monday 10 January 2022, 18:00 UTC]). We, the team organizing the Survey, need your help.

{| width=80% style=&quot;text-align:center; margin:auto;&quot; class=plainlinks
|- valign=top
|width=50%| '''[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=agg-Community_Wishlist_Survey&amp;action=page&amp;filter= &lt;span class=&quot;mw-ui-button&quot;&gt;Translate important messages&lt;/span&gt;]'''
| [[Community Wishlist Survey/Help us|&lt;span class=&quot;mw-ui-button&gt;Promote the Survey&lt;/span&gt;]]

Among anyone and everyone you know who has an account on wiki.

Promote the Survey on social media, via instant messaging apps, in other groups and chats, in your WikiProject, Wikimedia affiliate - wherever contributors with registered accounts may be.
|}

'''Only you can make the difference'''

How many people will hear and read about the Survey in their language? How many will decide to participate? Will there be enough of you to vote for a change you would like to see? It all depends on you, volunteers.

'''Why are we asking?'''

* [[m:Community Wishlist Survey/FAQ|We have improved the documentation]]. It's friendlier and easier to use. This will mean little if it's only in English.
* Thousands of volunteers haven't participated in the Survey yet. We'd like to improve that, too. Three years ago, 1387 people participated. Last year, there were 1773 of them. We hope that in the upcoming edition, there will be even more. You are better than us in contacting Wikimedians outside of wikis. We have prepared some images to share. More to come.

'''What is the Community Wishlist Survey?'''
[[File:Community Wishlist Survey banner - translatable.svg|350px|thumb]]
It's an annual survey that allows contributors to the Wikimedia projects to propose and vote for tools and platform improvements. Long years of experience in editing or technical skills are not required.

Thanks, and be safe and successful in 2022! [[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|talk]]) 03:15, 29 Декабри 2021 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=22319964 --&gt;

== Save the Date: Coolest Tool Award 2021: this Friday, 17:00 UTC ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;languages /&gt;

Hello all,

The ceremony of the 2021 [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Wikimedia Coolest Tool Award]] will take place virtually on [https://zonestamp.toolforge.org/1642179615 Friday 14 January 2022, 17:00 UTC]. 

This award is highlighting software tools that have been nominated by contributors to the Wikimedia projects. The ceremony will be a nice moment to show appreciation to our tool developers and maybe discover new tools!

[[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Read more about the livestream and the discussion channels.]]

Thanks for joining! [[m:User:AKlapper (WMF)|andre]] ([[m:User talk:AKlapper (WMF)|talk]])
-08:02, 6 January 2022 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=22528634 --&gt;

== Last two days for submitting proposals ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:Community Wishlist Survey Lamp.svg|150px|right]]
'''Tomorrow is the last day''' for [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Proposals|submitting proposals for the Community Wishlist Survey 2022]].

Also, everyone is welcome to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Help us|translate, promote]], and discuss proposals. [[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|talk]]) 14:45, 22 январи 2022 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=22611679 --&gt;

== Rollout of the new audio and video player ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{int:please-translate}}

Hello,

Over the next months we will gradually change the audio and video player of Wikis from Kultura to Video.js and with that, the old player won’t be accessible anymore. The new player has been active as a beta feature since May 2017.

The new player has many advantages, including better design, consistent look with the rest of our interface, better compatibility with browsers, ability to work on mobile which means our multimedia will be properly accessible on iPhone, better accessibility and many more.

The old player has been unmaintained for eight years now and is home-brewn (unlike the new player which is a widely used open source project) and uses deprecated and abandoned frameworks such as jQuery UI. Removing the old player’s code also improves performance of the Wikis for anyone visiting any page (by significantly reducing complexity of the dependency graph of our ResourceLoader modules. See [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/175/wikipedia_s_javascript_initialisation_on_a_budget/ this blog post.]). The old player has many open bugs that we will be able to close as resolved after this migration.

The new player will solve a lot of old and outstanding issues but also it will have its own bugs. All important ones have been fixed but there will be some small ones to tackle in the future and after the rollout.

What we are asking now is to turn on the beta feature for the new player and let us know about any issues. 

You can track the work in [[phab:T100106|T100106]]

Thank you, [[User:Ladsgroup|Amir]] 17:59, 17 феврали 2022 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Ladsgroup@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=22611679 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Coolest Tool Award 2022: Call for nominations&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]] welcomes your nominations! What is your favorite Wikimedia related software tool? Please [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|submit your favorite tools]] by October 12, 2022! The awarded projects will be announced and showcased in a virtual ceremony in December.
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:30, 3 октябри 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=22611679 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Join the Coolest Tool Award 2022: Friday, Dec 16th, 17:00 UTC&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Wikimedia Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210028 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]!

This award is highlighting software tools that have been nominated by contributors to the Wikimedia projects. The ceremony will be a nice moment to show appreciation to our tool developers and maybe discover new tools!

[[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Read more about the livestream and the discussion channels.]]

Thanks for joining! -[[m:User:SSapaty (WMF)|Komla]]
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:53, 5 Декабри 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=24059435 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Graph extension disabled&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot; /&gt;Yesterday the [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|Wikimedia Foundation noted]] that in the interests of the security of our users, the [[mw:Extension:Graph|Graph extension]] was disabled. This means that pages that were formerly displaying graphs will now display a small blank area.  To help readers understand this situation, communities can now define a brief message that can be displayed to readers in place of each graph until this is resolved. That message can be defined on each wiki at &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Graph-disabled]]&lt;/bdi&gt;. Wikimedia Foundation staff are looking at options available and expected timelines. For updates, follow the public Phabricator task for this issue: [[phab:T334940|T334940]]&lt;section end=&quot;message&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

--[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 17:36, 19 апрели 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=24483197 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Temporary accounts for unregistered editors&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot; /&gt;
''[[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/Updates/2023-09|Read this in your language]] • &lt;span class=plainlinks&gt;[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-IP+Editing%3A+Privacy+Enhancement+and+Abuse+Mitigation%2FUpdates%2F2023-09&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{Int:please-translate}}]&lt;/span&gt; • Please tell other users about these changes''

[[File:MediaWiki Temporary accounts page history mockup 2023-09 en.gif|alt=Mock up of history page showing old and new username styles. The IP address 172.0.0.1 changes to the temporary account ~2024-23126-086, with an icon for revealing the underlying IP address|thumb|400px|Next year, unregistered editors will start using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary_accounts|temporary accounts]].]]

In 2024, editors who have not [[Special:CreateAccount|registered an account]] will automatically begin using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary_accounts|temporary accounts]]. These editors are sometimes called &quot;IP editors&quot; because the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Privacy_policy/Glossary_of_key_terms#ip-address|IP address]] is displayed in the page history.

The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] gave a presentation at Wikimania about this change. You can [https://www.youtube.com/live/3ygRnVXTAPM?si=lAkJEcvgPl1sV6JO&amp;t=22290 watch it on YouTube].

There is more information at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation]].&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;span dir=ltr&gt;[[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|{{int:Talkpagelinktext}}]])&lt;/span&gt; 02:05, 30 сентябри 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=25636618 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]]
Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]].

'''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you:

* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. 
* [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand.

Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC)
&lt;section end=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=27309345 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving. Find out where... ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;i&gt;Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.&lt;/i&gt;{{tracked|T66315}}

Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project.
The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''General''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''In Other Projects''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section.

We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the   [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2.
More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].&lt;br&gt;&lt;br&gt;We welcome your feedback and questions.&lt;br&gt; [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 18:57, 27 сентябри 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27524260 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving, finally. ==

Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 11:29, 22 октябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27535421 --&gt;

== Sub-referencing: User testing ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]]
&lt;small&gt;''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''&lt;/small&gt;

Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further:

#'''Try it out and share your feedback'''
#:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. 
#'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs'''
#:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''.

We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well.

Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! &lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])&lt;/bdi&gt; 15:04, 28 апрели 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=28628657 --&gt;

== We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! ==

''(Apologies for posting in English)''

Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them.

As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]].

After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki.

The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org.

If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]].

Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:07, 6 май 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28663781 --&gt;

== Registration for the Wikimedia CEE Meeting 2025 is open ==

Dear all,               

The Organising Committee of the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025|Wikimedia CEE Meeting 2025]] is delighted to announce the opening of the registration for this year's conference.

Affiliation and community delegates can register for the meeting until '''June 15th'''. All other self-funded participants can register until July 31st. 

The registration and scholarship application form which runs on Pretix, a free, open-sourced third-party platform that helps organize and manage events, can be found [https://pretix.eu/wikimedia-events/wmcee-2025/ here].

Details on how to select delegates and the selection process can be found on the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025/Registration|registration page]].

Please keep in mind that the official language of the conference is English and interpreting services will not be available.

If you encounter any issues while registering, or have questions about the registration process, feel free to contact the coordination team via [mailto:wmceem2025@wikimedia.gr wmceem2025@wikimedia.gr].

Your swift replies will be appreciated, as they will help us conduct an efficient booking process.

Best regards,        

On behalf of

'''Wikimedia CEE Meeting 2025 Organising Team'''

--[[Корбар:MARKELLOS|MARKELLOS]] ([[Баҳси корбар:MARKELLOS|баҳс]]) 19:11, 12 май 2025 (UTC)

== Join the 6th Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign – 2025 Edition ==

Dear Wikipedia community,

(''Please help translate to your language'')

We invite your community to participate in the 6th edition of the [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign]], a global campaign taking place from July 1 to August 31, 2025.

Participants will choose among Wikipedia pages without photos, then add a suitable photo from among the many thousands of photos in the Wikimedia Commons, especially those uploaded from thematic contests ([[:m:Wiki Loves Africa|Wiki Loves Africa]], [[:m:Wiki Loves Earth|Wiki Loves Earth]], [[:m:Wiki Loves Folklore|Wiki Loves Folklore]], [[:m:Wiki Loves Monuments|Wiki Loves Monuments]], etc.) over the years.

More than 80 Wikimedia affiliates have participated since the campaign was launched in 2020 and have added images to more than 400,000 Wikipedia articles in over 245 Wikipedia languages. Thanks to the volunteer contributors!

We now invite your community to organize and lead the campaign within your community. As a local organizer, you may:

*Encourage individual members to take part by adding images to Wikipedia articles.
*Host edit-a-thons focused on improving visual content.
*Organize training workshops to teach contributors how to correctly integrate images into Wikipedia.

These activities will help build local capacity and increase visual content across Wikipedia.

Please note that for participants to be eligible to participate in the campaign, they need to have registered an account for at least a year before the official start date of the contest. That is, for the 2025  edition, they must have registered an account on or before July 1, 2025. The account can be from any Wikimedia project wikis.

The organizing team is looking for a contact person to coordinate WPWP participation at the Wikimedia user group or chapter level (geographically or thematically) or for a language Wikipedia. 

We would be glad for you to [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025/Participating Communities|sign up directly]] at [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025/Participating Communities|WPWP Participating Communities]]. 

With kind regards,

[[User:Reading Beans]]
On behalf of the Wikipedia Pages Wanting Photos campaign 2025. [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 21:53, 18 май 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:T Cells@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Pages_Wanting_Photos_2025/Call_for_participation_letter/Village_pump&amp;oldid=28751075 --&gt;

== Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes ==

''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)''

Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations.

The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''.
The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below:
[[File:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]]

These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages.

Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change.

Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]].

Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 12:46, 14 июли 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=28981877 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|баҳс]])&lt;/bdi&gt; 11:15, 19 марти 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:Википедиа:Қаҳвахона/Фанноварӣ]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 17:09, 3 апрели 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:Википедиа:Қаҳвахона/Фанноварӣ]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29905755 --&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

== Survey (proposed direction for Wishlist) ==
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}.

You are invited to voice your opinion on a new [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|community-proposed direction]] for the [[m:Community Wishlist|Community Wishlist]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 03:07, 29 май 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;

(This message was sent to [[:Википедиа:Қаҳвахона/Фанноварӣ]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:기나ㅏㄴ@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:%EA%B8%B0%EB%82%98%E3%85%8F%E3%84%B4/MassMessage&amp;oldid=30604233 --&gt;</text>
      <sha1>s0u88ssduxv2fnmmi1jg4b6p27ujt0w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нақши Рустам</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148961</id>
    <revision>
      <id>1474107</id>
      <parentid>1473011</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T18:20:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот аз рӯи намуд]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1885" sha1="h9w915n3udg0n3hdl621sxj7ir7kab8" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Нақши Рустам''' ({{lang-fa|نقش رستم}}) — [[Ёдгориҳои бостонӣ|маҷмаъи бостонӣ]] дар Рустои Зангиобод вокеъ дар [[Шаҳристони Дороб|Шаҳристони Дороби]] [[устони Форс]]и [[Эрон]], дар фосилаи 4 километр аз [[Тахти Ҷамшед]] қарор дорад. Ин [[Ёдгориҳои бостонӣ|маҷмаъи бостонӣ]] ёдмонҳое аз [[Эламиён]], [[Ҳахоманишиён]] ва [[Сосониён]]ро дар худ ҷой додааст ва аз ҳудуд соли 1200 пеш аз милод то 625 милоди ҳамвора мавриди таваҷҷуҳ будааст, зеро [[оромгоҳ]]и чор тан аз подшоҳиёни [[Ҳахоманишиён|Ҳахоманишӣ]], нақшҳои барҷастаи мутааддид аз вақоеъи муҳими давраи [[Сосониён]], бино [[Каъбаи Зардушт]] ва нақши барҷаста Вироншдоӣ аз давраи Эламиён макон қарор доранд ва дар давраи [[Сосониён]], маҷмаъи Нақши Рустам аз назари динӣ ва миллӣ низ аҳамияти бисёр доштааст.&lt;ref&gt;[https://ru.wikipedia.org/wiki/Накше-Рустам Аз Википедиаи русӣ]&lt;/ref&gt;

{{панорама|Naghsh-e rostam, Irán, 2016-09-24, DD 20-24 PAN.jpg|700px|&lt;center&gt;Манзараи Нақши Рустам&lt;/center&gt;}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Таърихи Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Сангнавиштаҳо]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот аз рӯи намуд]]</text>
      <sha1>h9w915n3udg0n3hdl621sxj7ir7kab8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Айвон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149540</id>
    <revision>
      <id>1474103</id>
      <parentid>1473819</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T18:16:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1474103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10502" sha1="l8xrgpehwxlxw65b13pqgzni11f797h" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Айвон}}
[[Акс:ArchOfCtesiphon.jpg|мини|«Айвони Мадаин» ё «[[Тоқи Кисро]]», машҳуртарин намунаи айвон дар меъмории Эрон]]
[[Акс:Santuario_de_Fátima_bint_Musa,_Qom,_Irán,_2016-09-19,_DD_14.jpg|мини|Айвони зиёрати Фотима Маъсума дар [[Қум]].]]
[[Акс:Khane_Amerian_iwan.jpg|мини|Айвони хонаи Амири дар Кошон]]
[[Акс:Details_of_the_arch_on_the_exterior_of_Humayun's_Tomb,_Delhi.jpg|мини|Айвони қабри Ҳумоюн дар [[Деҳлӣ]] .]]
Айвон аз давраҳои [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ]] ва Парф дар меъмории Эрон истифода мешуд ва бо роҳҳои гуногун сохта шудааст. Айвонҳо одатан аз як [[арк]] иборатанд, аз се тараф пӯшидаанд ва ба мезонин кушодаанд. Айвонҳо ҳамчун ҷойҳои вуруд ва баромад сохта мешаванд, дар ҳоле ки барои ҷараёни [[ҳаво]] кушодаанд, онҳо аз [[нур]]&lt;nowiki/&gt;и [[офтоб]] пешгирӣ мекунанд ва ҳамчун яке аз унсурҳои таркибӣ, он аҳамияти калон дорад ва ба бино барҷастагӣ ва шукӯҳ мебахшад. Айвон нуқтаи марказии ороиши гуногуни [[бино]], ба монанди сохтани [[Муқарнас|муқарнасҳо]] бо хиштчинӣ, [[Гачбурӣ|гаҷбурӣ]] ва сафолпӯшӣ мебошад. 

Айвонҳои зеботарин ва бошукӯҳтарин дар [[Масҷид|масҷидҳо]] ва биноҳои исломии Эрон ҷойгиранд ва айвонҳои эронӣ аксар вақт баланд ва мутаносиб бо бино буда, бо [[арк]]&lt;nowiki/&gt;ҳои хеле ҷолиб ва гуногунранг сохта шудаанд. 

Тибқи Энсиклопедияи Ироника, &quot;Айвон&quot;  «ایوان» [[истилоҳ]]&lt;nowiki/&gt;и [[Забони форсӣ|форсӣ]] аст, ки дар [[Забони арабӣ|забонҳои арабӣ]] ва [[Забони туркӣ|туркӣ]] низ истифода мешавад.

[[Эрон|Эрони]] Шарқӣ, бахусус [[Хуросони Бузург|Хуросон,]] ватани айвонҳост; ва айвонҳои калон аз [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ]] дар [[Эрон]] боқӣ мондаанд. &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=لاله|first=هایده|date=2015-02-20|title=بررسی و تحلیل انتقادی فرضیه‌های خاستگاه ایوان|url=https://jarcs.ut.ac.ir/article_54173.html|journal=مطالعات باستان شناسی|volume=6|issue=2|pages=59–71|doi=10.22059/jarcs.2015.54173|issn=2251-9297}}&lt;/ref&gt;

Айвон яке аз [[Фазо|фазоҳои]] муҳимтарин дар меъмории Эрон буда, бештар дар [[Хона|хонаҳои]] [[Анъана|анъанавӣ]] дида мешавад. Он аз ҷиҳати шакл, макон ва андоза гуногун буда, вазифаҳои зиёде дорад. Масалан, шакли [[Сақф|сақфро]] баъзан Баҳорҳоб ва дар баъзе шаҳрҳо Маҳтоб меноманд. Навъи дигари онро бо [[Сутун|сутунҳои]] гуногун дар пеш ва баландии баробар ба [[Сақф|шифт]] ва паҳнои хурд равок меноманд. Айвон инчунин аз се тараф пӯшида ва аз як тараф кушода аст.

== Айвон дар хонаҳои анъанавӣ ==
Аз дарун ба берун, айвон кушодагии [[Фазо|фазои]] пӯшида ва чашми [[хона]] аст. Он ба боғи хурде рӯ ба рӯ мешавад, ки худ як шаҳраке аст ва бо чор гӯша ва [[об]] дар марказаш, он рамзи камолот аст. 

Айвон имконоти муайян ва маҳдуд кардани [[фазо]] ва дар ҳақиқат &quot;роҳ&quot; ё фазои гузариш байни ҷаҳони заминӣ ва замонӣ мебошад. Аз нигоҳи фавқуттабиӣ, худи айвон макони рӯҳ ҳисобида мешавад ва он байни ҳавлӣ ҳамчун рӯҳ ва ҳуҷра ҳамчун бадан сафар мекунад. 

Айвон миёнарав аст ва ин миёнаравӣ пурра дар шакли дугонаи худ (аз се тараф пӯшида ва аз як тараф кушода ва ғайра) зоҳир мешавад. Ҳангоми аз берун ба дарун дидан, айвонро метавон ҳамчун муаррифӣ ва пеши фасад дид, зеро он одатан аз дигар нуқтаҳои фасад баландтар аст ва аввал намоён аст.

Одатан, даромадгоҳи ин хонаҳо бо айвон анҷом меёфт. Дар ҳарду тарафи айвон меҳмонхонаҳо мавҷуд буданд. Айвон ҳамчун меҳмонхона истифода мешуд, айвон асосан дар дохили хона сохта мешуд ва баъзан боми айвон аз се гунбаз иборат буд ва дар ҳарду тарафи даромадгоҳи айвон тирезаҳо низ буданд. Ин [[фазо]] одатан ба ҳавлии бино кушода мешуд. Бинои Имом-ал-Халил намунаи хуби ин аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.architectureweek.com/2002/0306/culture_1-2.html|title=Lebanese Domestic Vernacular|author=Victor A. Khoueiry|date=6 March 2002|accessdate=2007-12-14}}&lt;/ref&gt;

== Айвон дар хонаҳои арабӣ ==
Ливон ( ''līwān'' ) истилоҳест, ки аз замонҳои қадим дар [[забони арабӣ]] барои ишора ба фазои дароз ва танг дар пеши толори асосии хона истифода мешавад, ки одатан ба беруни хона ва бино кушода аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.architectureweek.com/2002/0306/culture_1-2.html|title=Lebanese Domestic Vernacular|author=Victor A. Khoueiry|date=6 March 2002|accessdate=2007-12-14}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.smi.uib.no/eurames/gral.html|title=Research Group on the Architecture of the Levant|author=Groupe de recherche sur l'architecture au Levant (GRAL)|date=1998-09-19|publisher=European Association for Middle Eastern Studies (EURAMES)|accessdate=2007-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110930153031/http://www.smi.uib.no/eurames/gral.html|archivedate=۳۰ سپتامبر ۲۰۱۱}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.molg.gov.ps/ecb/studies/architecture/arch.pdf|title=Establishing, Adoption, and Implementation of Energy Codes for Building: Architectural Styles Survey in Palestinian Territories|author=Mouhannad Hadid, Architect|date=August 2002|accessdate=2007-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060509043538/http://www.molg.gov.ps/ecb/studies/architecture/arch.pdf|archivedate=۹ مه ۲۰۰۶}}&lt;/ref&gt;

=== Мавқеият ===
Айвон одатан дар тарафи ҷанубии хонаҳои [[арабҳо]] дар минтақаи [[баҳри Миёназамин]] ҷойгир аст. Айвон фазои маҳдудест, ки бо се девор иҳота шудааст ва боми он се сутун бо расмҳо оро дода шудааст. Азбаски айвон ба самти шимол кушода аст, он барои истиқбол ва фароғати меҳмонон дар тобистон истифода мешавад. Айвон одатан дар нуқтаи баландтар аз хона, тақрибан аз 24 то 40 сантиметр аз фарш ҷойгир аст. Девори асосии айвон дорои [[меҳроб|меҳробест]], ки бо гулҳо ва ҳайкалҳо ва дигар шаклҳои ороишӣ, ба монанди қолин ва гилемча, ки одатан дар рӯи айвон қолин мепӯшанд, пӯшонида шудааст. Дар баробари деворҳои айвон гулҳо ва сабзаҳои дигар низ буданд. Дар ҳарду тарафи айвон одатан ду ҳуҷраи монанд, симметрӣ ва мувофиқ мавҷуданд. Таърихи сохтани айвонҳо дар байни арабҳо 2000 сол пеш меравад. 

Одатан, даромадгоҳи ин хонаҳо бо айвон анҷом меёфт. Дар ҳарду тарафи айвон меҳмонхонаҳо мавҷуд буданд. Айвон ҳамчун меҳмонхона истифода мешуд, айвон асосан дар дохили хона сохта мешуд ва баъзан боми айвон аз се гунбаз иборат буд ва дар ҳарду тарафи даромадгоҳи айвон тирезаҳо низ буданд. Ин фазо одатан ба ҳавлии бино кушода мешуд. Бинои Имом-ал-Халил намунаи хуби ин аст. &lt;ref name=&quot;Khoueiry&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.architectureweek.com/2002/0306/culture_1-2.html|title=Lebanese Domestic Vernacular|author=Victor A. Khoueiry|date=6 March 2002|accessdate=2007-12-14}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFVictor_A._Khoueiry2002&quot;&gt;Victor A. Khoueiry (6 March 2002). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

* Торма

== Пайванди беруна ==

* [http://www.iranicaonline.org/articles/ayvan-palace «Айван» дар Энсиклопедияи Эроника]

== Манобеъ ==
{{Викианбор-гурӯҳ|Iwans (architecture)}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот аз рӯи намуд]]
[[Гурӯҳ:Сохторҳои беруна]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Ашкониён]]</text>
      <sha1>l8xrgpehwxlxw65b13pqgzni11f797h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гугуш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149627</id>
    <revision>
      <id>1474178</id>
      <parentid>1358062</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T06:07:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9353" sha1="6x462pvdk07g7d6593p4xjr06uminxy" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
 |ном              = Гугуш {{lang-az|Ququş}}, {{lang-fa| گوگوش}}
 |номи аслӣ        = Фойиқаи Оташин {{lang-az|Faiqə Atəşin}}; {{lang-fa|فائقهٔ آتشین}} [[5 май]]
 |тасвир           = 
 |бар              =  
 |тавсифи тасвир   = 
 |номи пурра       = Фойиқаи Оташин
 |таърихи таваллуд = 5.05.1950
 |маҳалли таваллуд = 
 |таърихи даргузашт= 
 |маҳалли даргузашт= 
 |мамлакат         = 
 |касб             = 
 |сабк             = 
 |тахаллус         = Гугуш
 |викианбор        = Googoosh
}}
'''Гугуш''' ({{lang-az|Ququş}}, {{lang-fa|گوگوش}}; номи ҳақиқӣ — '''Фойиқаи Оташин''', {{lang-az|Faiqə Atəşin}}; {{lang-fa|فائقهٔ آتشین}}); [[5 май]]и [[1950]], [[Теҳрон]]) — оавозхон ва ҳунарпешаи машҳури эронии озаритабор&lt;ref name=&quot;IM&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.iranchamber.com/music/googoosh/googoosh.php |title=Iran Chamber Society. |accessdate=2017-09-08 |archivedate=2013-05-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130518084325/http://www.iranchamber.com/music/googoosh/googoosh.php }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Fatemi&quot;&gt;GJ Breyley, Sasan Fatemi.&lt;/ref&gt;. Дар солҳои 70-ум яке аз маъмултарин овозхон ва ҳунарпешаи [[Эрон]] буд. Инчунин дар [[Туркия]], Қафқоз, [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]], Осиёи Марказӣ хеле маъруф аст. Ӯ дар [[Иттиҳоди Шӯравӣ|ИҶШС]] ба шарофати филми «Дар имтидоди шаб» шуҳрат ёфта буд.

== Ҳаёт ва эҷодиёт ==
[[Акс:Googoosh+Behruz_Vosughi_on_magazine.JPG|thumb|273x273px|Гугуш ва Беҳрӯз Восуги дар муқоваи маҷаллаи эронӣ нашр шудааст (1979)]]
[[Акс:Googoosh Malaysia 2009.jpg|thumb|273x273px|Ҳунарнамоии Гугуш дар Малайзия (2009)]]
Фойиқаи Оташин [[5 май]]и [[соли 1950]] дар кӯчаи Саричашмаи [[Теҳрон]] дар оила Собир ва Насрин Оташин ба дунё омадааст. Падару модари ӯ пеш аз ба дунё омаданаш аз Озарбойҷон ба Эрон бармегарданд. Гугушро аз наврасӣ ба суруду кино (дар 7-солагӣ дар филми «Бим ва умед») ҷалб мекунанд. Дар [[соли 1971]] бо суруди Кон «Retour de la ville» ва «J’entends crier je t’aime»&lt;ref&gt;[http://www.encyclopedisque.fr/disque/22945.html Encyclopédisque — Disque : Retour de la ville]&lt;/ref&gt; бо [[забони фаронсавӣ]] месарояд ва соҳиби ҷойи аввал мегардад.

Фойиқаи Оташин тахаллуси армяниро бо номи «Гугуш» аст интихоб мекунад, ки ҳамчунин номи писарона аст&lt;ref&gt;Abbas Milani.&lt;/ref&gt;. Ҳангоми таваллудаш чунин номро волидайн ба ӯ муносиб донистанд, вале аз сабаби он, ки номи писарона буд ҳангоми бақайдгирӣ душворӣ пеш омад, аз ин рӯ, бо номи «Фойиқа» ӯро ба қайд гирифтанд.

Гугуш, ки дар баробари таронаҳои форсӣ, ҳамчунин сурудҳои ҳиндӣ, арабӣ, озарӣ, арманӣ, англисӣ, испанӣ, фаронсавиро месарояд, ба зудӣ берун аз Эрон дар Афғонистону Тоҷикистон ва дигар ҷумҳуриҳои Осиёи Марказӣ, Ҳинду, Ироқу Қафқоз ва чандин мамолики Аврупову ИМА маъруф гардид. Пас аз Инқилоби исломии Эрон (1979) Гугуш муддате аз саҳнаи ҳунар дур мешавад. Соли 2000 ӯ ба [[ИМА]] ҳиҷрат намуда, муқими Лос-Анҷелес шуд ва фаъолияти ҳунариашро дубора оғоз мекунад. Дар [[соли 2002]] Гугуш бо суруди «Ғариби ошно» ба андешаи [[БиБиСи|BBC]] маъруфтарин суруд дар Осиёи Шарқӣ мегардад.

Суруди машҳури ӯ бо забони озарӣ композитсияи «Ayrılıq» ({{Lang-tg|«Ҷудоӣ»}}), ки бори аввал овозхон соли 1972 сабт намуд дар консерти якаи худ сароид.
Фойиқа дар ҳама вохуриҳо хешро, аз миллати эронӣ на озарбойҷонӣ маъруфӣ мекунад, аммо, падарашро аз миллати озарбойҷонӣ мегӯяд ва пинҳон намедорад, ва худаш каме ба забони озарӣ суханронӣ карда метавонад.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Коллега о национальной принадлежности Гугуш - ее не в чем винить|first=Кямаля|last=Алиева|authorlink=|url=https://sptnkne.ws/f4N7|work=Sputnik Азербайджан|publisher=|date=2017-09-20|accessdate=2017-09-21}}{{Пайванди мурда|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=«Пускать нельзя прогнать», или Страсти по Гугуш – ФОТО - ВИДЕО|last=1news|url=http://www.1news.az/news/puskat-nel-zya-prognat-ili-strasti-po-gugush-foto---video|accessdate=2017-12-05}}&lt;/ref&gt;

== Оила ==
Гугуш 3 маротиба ба шавҳар баромадааст. Аз никоҳи аввал писаре дорад бо номи Комбиз, ки ӯ ҳам сароянда аст.

== Филмшиносӣ ==
* «Тарс ва умед» (بیم و امید ,1960)
* «Фариштаи фирорӣ» (فرشتۀ فراری ,1960)
* «Партгоҳ махуф» (1963, پرتگاه مخوف)
* «Шайтуни бало» (شیطون بلا ,1965)
* «Гадоёни Теҳрон» (گدايان تهران ,1966)
* «Фил ва финҷон» (فيل و فنجان ,1966)
* «Ҳуссайн Кард»(حسين كرد ,1966)
* «Чор хоҳарон» (چهار خواهر ,1967)
* «Дарвозаи тақдир» (دروازه تقدير ,1967)
* «Ганҷ ва ранҷ» (گنج و رنج ,1967) Treasure and Toil
* «Дар ҷустуҷӯи табаҳкорон» (در جستجوي تبهكاران ,1967)
* «Се девона» (سه دیوانه ,1968)
* «Шаби фариштагон» (شب فرشتگان ,1968)
* «Ситораи ҳафт осмон» (1968, ستاره هفت آسـمان)
* «Гуноҳи зебоӣ» (گناه زيبايی ,1969)
* «Тулӯъ» (طلوع ,1970)
* &quot;Ҷанҷоли арӯсӣ &quot; (1970, جنجال عروسی)
* «Панҷара» (1970, پنجره)
* «Эҳсоси доғ» (احساس داغ ,1971)
* «Осмони бе ситора» (سـمون بی ستاره1970)
* «Бито» (بیتا ,1972)
* «Хаёлотӣ»(1973, خیالاتی)
* «Мамли амрикоӣ» (1975, ممل امریکایی)
* «Нозанин» (نازنین ,1975)
* «Ҳамсафар» (همسفر ,1975)
* «Шаби ғарибон» (1975, شب غریبان)
* «Моҳи асал» (ماه عسل ,1976)
* «[[Дар имтидоди шаб]]» (1977, در امتداد شب)
* «Имшаб ашке мерезад» (1979, امشب اشکی می ریزد)

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Гугуш|4|муаллиф= }}

== Пайвандҳо ==
* {{Facebook|Googoosh.Officialpage|«Гугуш»}}

=== Видео ===
* [http://www.youtube.com/watch?v=LbkbCSjdNk4 Гугуш дар рӯзи таваллуди шоҳзода Ризо Паҳлавӣ месарояд ]
* [http://www.youtube.com/watch?v=4iOi4ENmKvo Гугуш бо забони озарӣ месарояд]
* [http://www.youtube.com/watch?v=5gaKtX9zMu8&amp;feature=related Гугуш бо забони арабӣ месарояд]
* [http://www.youtube.com/watch?v=Neo37VhZtNc Гугуш бо забони арманӣ месарояд]
* [http://www.youtube.com/watch?v=HDKL47EUZ08&amp;feature=related Гугуш бо забони англисӣ месарояд]
* [http://www.youtube.com/watch?v=oMKfUVnHSpQ&amp;feature=related Гугуш бо забони испанӣ месарояд]
* [http://www.youtube.com/watch?v=zNRZDEoGQ1U&amp;feature=related Гугуш бо забони итолиёӣ месарояд]
* [http://www.youtube.com/watch?v=iHyxmmj94Gk&amp;feature=related Гугуш бо забони форсӣ месарояд]

{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Сарояндаҳои порсизабон]]
[[Гурӯҳ:Сарояндаҳо ва сарояндазанҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Мусиқӣ дар Эрон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои Эрон]]</text>
      <sha1>6x462pvdk07g7d6593p4xjr06uminxy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сосон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>200430</id>
    <revision>
      <id>1474096</id>
      <parentid>1370712</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="899" sha1="60shzyvdtv8mlfjcmz3kxfp8c3td3b1" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ}}
'''Сосон''' ({{lang-pal|𐭮𐭠𐭮𐭠𐭭 Sāsān}}; {{lang-fa|ساسان}}; {{ВД-Дебоча}}) — мӯбади ниёишгоҳи [[Оноҳито]] дар Истахр&lt;ref&gt;''[//ru.wikipedia.org/wiki/Ат-Табари Ат-Табари], Абу Джафар Мухаммад ибн Джарир''. [http://www.vostlit.info/Texts/rus10/Tabari/text5.phtml?id=1382 «История пророков и царей», пер. В. И. Беляева, О. Г. Большакова, А. Б. Халидова. Ташкент. Фан. 1987]&lt;/ref&gt;, падари [[Бобаки Сосонӣ|Бобаку]] падарбузурги [[Ардашери Бобакон]] ва ниёи [[Сулолаи Сосониён]] дар Эрон.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]]</text>
      <sha1>60shzyvdtv8mlfjcmz3kxfp8c3td3b1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ардашери Бобакон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>200432</id>
    <revision>
      <id>1474097</id>
      <parentid>1370903</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:56:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10941" sha1="q2yitj42tpur20ehp7hj4x2f2k5cwor" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
| вазифа         = Шоҳаншоҳи [[Сосониён]]
| ном            = Ардашери Бобакон
| номи аслӣ      = {{lang-pal|Artaxšēr}} 
| тартиб         =
| тасвир         = Coin ardashir i s.JPG
| аввалдавр      = [[соли 224|224]]
| охирдавр       = [[соли 241|241]]
| тоҷгузорӣ      =
| пешгузашта     = сулолаи [[Ашкониён]]:&lt;br&gt;[[Артабони V]]
| ҷонишин        = [[Шопури I]]
| дата рождения  =180(?)
| место рождения =
| дата смерти =241
| место смерти =
| род = [[Сасаниды]]
| в браке =
| отец = [[Папак]]
| мать = [[Родак]]
| супруга  = Myrōd
| дети   =[[Шапур I]], [[Пероз I]], [[Михршах]]
}}
'''Ардаше́ри Бобако́н''', '''Ардашери Попакон''' (''Ардашери I''; {{Lang-pal|Artaxšēr}} аз {{lang-peo|Artaxšaϑra}}; {{ВД-Дебоча}}) — бунёнгузор ва нахустин шоҳи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Шоҳаншоҳии Соcонӣ]] (224—241). Пас аз шикасти вопасин шоҳаншоҳи [[Хонадони Ашконӣ|Ашконӣ]] [[Ардавони V]], дар соли 224 мелодӣ подшоҳии Соcониро бунён гузошт.

Ардашер ба порсии бостон «арْтаҳ‌хْш‌сْара» талаффуз мешавад&lt;ref&gt;شارپ، رلف نارمن. ''فرمان‌های شاهنشاهان هخامنشی''. تهران: مؤسسهٔ فرهنگی و انتشاراتی پازینه، ۱۳۸۴. شابک ‎۹۶۴-۵۷۲۲-۷۴-۸.&lt;/ref&gt; аз номҳои куҳану сутудаи Эронӣ мебошад. Дар юнониаш &quot;арْтаҳ‌кْсерْекْссْ &quot; (Artaxérxēs Αρταξέρξης) мехонанд; Ардашер (ба порсии миёна:[[Акс:ArdashirPahlaviName.png|75x75px]]) &quot;арْтахْшْтир &quot; ё «арْтахْшир» буда, ба арманӣ «арْташӣс» (Artašēs Արտաշէս) маегуфтандашу дар форсӣ низ &quot;Ардашер &quot; хонда мешавд&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;شهبازی، علیرضا شاپور. ''تاریخ ساسانیان: ترجمهٔ بخش ساسانیان از کتاب تاریخ طبری و مقایسهٔ آن با تاریخ بلعمی''. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۸۹. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۰۱-۱۳۹۳-۶.&lt;/ref&gt;. Ардашер дар луғат маънои «касест ки подшоҳиаш барпояи ростию адолат аст» медиҳад&lt;ref&gt;یارشاطر، احسان. «تاریخ روایی ایران». در ''تاریخ ایران کمبریج''. ج. سوم، قسمت اول. ترجمهٔ حسن انوشه. تهران: مؤسسهٔ انتشارات امیرکبیر، ۱۳۸۲. شابک ‎۶-۰۰۲۳-۰۰-۹۶۴-۹۸۷.&lt;/ref&gt;. Ҷузъи нахусти артахшир баргирифта аз мафҳуми динии адолати мавсум ба «артаҳ» ё «аша» асту ҷузъи дувумаш бо мафҳум «шаҳр» дар иртибот аст&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.[[Акс:Ardeshir-palace-common.jpg|thumb|Қасри Ардашер дар Фирӯзобод]]

== Зиндагинома ==
Писари [[Попак]] (Бобак) ва набераи ''Сосон'' — яке аз коҳинони [[Истахр]]. Бобак аз мавқеи иҷтимоии худ истифода бурда, писараш Ардашерро дар Доробгирд ба мақоми олии низомӣ расонд. Ардашери Бобакон чанд шоҳи Форсро мағлуб ва ҳалок карда, мулки онҳоро соҳиб шуд. Дар ҳамин вақт Бобак бар ҳокими Истахр Гавчеҳршоҳ шӯрида, макони ӯ — «Кохи сафед»-ро тасарруф кард. Гавчеҳршоҳро ба қатл расонда, худ бар тахти салтанат нишаст. Баъди марги Бобак писари калони ӯ [[Шопур]] подшоҳ таъйин шуд. Байни Шопур ва Ардашери Бобакон низоъ афтод.
Ардашери Бобакон бино ба маълумоти «Форснома»-и ибни Балхӣ 44 солу 10 моҳ подшоҳӣ кард, аммо муддати 30 соли он дар ҷанги мулуки Таванф гузашт. Ӯ ҳама душманонашро аз байн бардошт ва муддати 14 сол шоҳаншоҳи Эрон буд.

== Ҳукмронӣ ==
Шопур ногаҳонӣ фавтид ва бародарон тахту тоҷро ба Ардашери Бобакон тақдим карданд. Ардашери Бобакон пас аз чанде барои ҷилавгирӣ аз хиёнат ва шӯриши бародарон фармуд, ки онҳоро ба қатл расонанд. Пас аз он ба тасарруфи кишварҳои ҳамсоя пардохта, [[Кирмон]] ва соҳилҳои [[халиҷи Форс]]ро ҷузъи қаламрави худ намуд. Оқибат байни Ардашер ва шоҳаншоҳи Ашкониён [[Артабони V]] ҷанг ба амал омад. Артабони V ба ҳокими Аҳвоз (Хузистон) фармуд, ки ба ҷанги зидди Ардашери Бобакон дарояд. Аммо Ардашери Бобакон фурсат надода Исфаҳон, Аҳвоз ва вилояти хурди Мисенро, ки дар резишгоҳи Даҷла ва соҳили халиҷи Форс воқеъ буд, тасарруф намуд. 26 апрели 224 дар ҳамвории Ҳурмуздатон байни Ардашери Бобакон ва Артабони V ҷанги шадиде рӯй дод ва Ардашери Бобакон Артабони V-ро кушта, сулолаи Ашкониёнро барҳам дод. Солҳои 226—227 маросими тоҷгузории Ардашери Бобакон барпо гардид ва ӯ унвони «шоҳаншоҳ»-ро гирифт. Пас ба тасхири кишвари Мод, шаҳри Ҳамадон, Озарбойҷону Арманистон пардохта, Сакистон, Абаҳаршаҳр (Хуросони ҳозира), Марв, Хоразм, Балхро тасарруф намуд ва бо ҳамин қудрати худро дар ноҳияҳои Шарқ вусъат дод. Мувофиқи маълумоти Табарӣ шоҳони Кушон, Турон ва Макурон (ноҳияе дар соҳили халиҷи Утмин ва Уқёнуси Ҳинд) шоҳаншоҳии ӯро ба расмият шинохтанд. Салтанати Ардашери Бобакон дар он замон Эрон, Афғонистон, Балуҷистон, Марву Хоразмро дар бар гирифта, сарҳади шим. ба Ҷайҳун ва ғарбӣ ба Бобулу Ироқ мерасид. Шаҳри Тайсафун (Мадоин)-ро пойтахти давлати Сосониён баргузид, вале қароргоҳи Ардашери Бобакон дар шаҳри Гур (Фирӯзободи ҳозира) буд, ки он ҷоро «Ардашерхура» номида боғҳо ва гулистонҳои рӯҳафзо бунёд кард. Дар айёми ҷавонӣ дар ин макон қасре ҳам сохт, ки осори вайронаи он то ҳанӯз боқист. Ин қаср яке аз аввалин биноҳои тоқдори Эрон буд. Давлати муқтадире, ки ӯ пойдор кард, ҳама қавмҳои Эронро муттаҳид намуда, ба империяи Рум рақобат мекард. Тамаддуни Сосонӣ агарчи думболаи тамаддуни Ашконӣ буд, вале мукаммал ва муҷаддиди он ҳисоб меёфт. Ардашери Бобакон барои вусъати ёдгориҳои моддӣ ва маънавии кишвар кӯшидааст. Дар аҳди Ардашери Бобакон шаҳрҳои нав қомат меафрохтанд (Ваҳардашер, Ардашерхура, Риоардашер, Ромардашер) ва ҳаёти иҷтимоию сиёсӣ рӯ ба тараққӣ ниҳод. Бо мурури замон саргузашти ин подшоҳ сурати афсона гирифтааст. Дар «Корномаи Ардашери Попакон», ки шарҳи аъмол ва афъоли Ардашери Бобакон дар он дарҷ ёфтааст, матолибе дида мешавад, ки мутааллиқ ба ҳикояти [[Куруши Кабир]] аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* ''Дашков С. Б.'' Цари царей — Сасаниды. История Ирана III—VII вв. в легендах, исторических хрониках и современных исследованиях. — &lt;abbr title=&quot;Москва&quot;&gt;М.&lt;/abbr&gt;: СМИ-АЗИЯ, 2008. — 352 с. — &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;4000 экз.&lt;/span&gt; — ISBN 978-5-91660-001-8.
* Книга деяний Ардашира, сына Папака. М., 1987. (Памятники письменности Востока. LXXVIII).
* ''[[Фирдавсӣ|Фирдоуси]]''. [[Шоҳнома|Шахнаме]], т. V. M., 1984.
* ''Геродиан''. История. СПб. 1995.
* ''Мовсес Хоренаци''. История Армении. Ереван. 1990
* ''Агафий Миринейский''. О царствовании Юстиниана. М.,
* История епископа Себеоса. Ереван. 1939;
* ''Луконин В. Г.'' Культура сасанидского Ирана. М., 1969.
* '' Луконин В. Г.'' Древний и раннесредневековый Иран. М., 1987.
* ''Фрай Р.'' Наследие Ирана, 2-е изд., М., 2002.
* [http://avesta.org/denkard/dk4s.html Denkard, book 4.]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://avesta.org/pahlavi/vohuman.html Zand-i Vohuman Yasht.]
* [http://avesta.org/pahlavi/jamaspi.htm Jamasp Namak]

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ||1}}

{{зиндагинома-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Зодагони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Эрониён дар садаи III]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]]</text>
      <sha1>q2yitj42tpur20ehp7hj4x2f2k5cwor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шопури I</title>
    <ns>0</ns>
    <id>200485</id>
    <revision>
      <id>1474094</id>
      <parentid>1389596</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:48:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1760" sha1="40toy3ezi3m1cfpu5d6hjw7fmd7st4j" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
| вазифа         = Шоҳаншоҳи Эрон ва Анэрон
| ном            = Шопури I
| номи аслӣ      = [[Забони портӣ|портӣ:]] šhypwhr; {{lang-pal|šhpwr-y}};&lt;br&gt; {{lang-hy|Շապուհ (šapowh)}}; &lt;br&gt; [[Забони суғдӣ|суғдӣ:]] ''š’p(‘)wr''; {{lang-grc|Σαπώρης (Sapuris)}}; {{lang-la|Sapores, Sapor}}  
| тартиб         =
| тасвир         = ShapurICoinHistoryofIran.jpg
| тавсифи тасвир = Тасвири Шопури I дар тангаи нуқра
| аввалдавр      = [[241]]
| охирдавр       = [[272]]
| тоҷгузорӣ      =
| пешгузашта     = [[Ардашери Бобакон]]
| ҷонишин        = [[Ҳурмузи I]]
}}
'''Шопури I''' ({{ВД-Дебоча}}) — шоҳаншоҳи Соcонӣ (241—272) ва фарзанди [[Ардашери Бобакон]]. Пас аз марги вай ба тахт нишаст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}


== Пайвандҳо ==
* &lt;span data-wikidata-qualifier-id=&quot;P248&quot;&gt;[https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Сапор Сапор]&lt;/span&gt; // [[Донишномаи Брокгауз ва Ефрон|Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]] : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — &lt;abbr title=&quot;Санкт-Петербург&quot;&gt;СПб.&lt;/abbr&gt;, 1890—1907.
* [http://www.iranica.com/articles/shapur-i Энциклопедия Ираника: Шапур I] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110421033456/http://www.iranica.com/articles/shapur-i |date=2011-04-21 }}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]]</text>
      <sha1>40toy3ezi3m1cfpu5d6hjw7fmd7st4j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Луқмон Бойматов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208479</id>
    <revision>
      <id>1474077</id>
      <parentid>1452751</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T13:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31852-11</username>
        <id>131355</id>
      </contributor>
      <comment>/* Фаъолияти корӣ */</comment>
      <origin>1474077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14323" sha1="qa0491h06qg3wb2vxp01dyojsqsns0s" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном              = Луқмон Бойматов
 |номи аслӣ        = 
 |тасвир           = 
 |бар              = 
 |тавсифи тасвир   = 
 |таърихи таваллуд   = 10.7.1960
 |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}}
 |таърихи даргузашт       = 
 |шаҳрвандӣ        = 
 |маҳалли даргузашт     = 
 |фазои илмӣ       = [[таърих]], [[шарқшиносӣ]]
 |ҷойҳои кор       = 
 |дараҷаи илмӣ     = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои таърих}}
 |унвонҳои илмӣ    = {{Унвонҳои илмӣ||}}
 |алма-матер       = [[Донишгоҳи давлатии Маскав ба номи М. В. Ломоносов]] (1984)
 |роҳбари илмӣ     = 
 |шогирдони маъруф = 
 |маъруф ба        = 
 |ҷоизаҳо = дорандаи ҷойизаи «Қалами булӯрин» — и Ҷумҳурии Исломии Эрон
 |имзо             = 
 |бари имзо        = 
 |сайт             = 
 |викитека         = 
 |викианбор        = 
}}
'''Луқмон Бойматов''' (''Бойматов Луқмон'' [[10 июл]]и [[1960]], [[Хуҷанд]], [[вилояти Ленинобод]]) — муаррих-шарқшинос, нависанда, мутарҷим ва мунаққиди тоҷик, номзади илмҳои таърих (1993)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://search.rsl.ru/ru/record/01000244176|title=Бойматов, Лукмон Дадобоевич - Социально-экономическое положение и народные движения в Мавераннахре во второй четверти XIII в.: автореферат дис.... кандидата исторических наук : 07.00.02 - Search RSL|author=|website=search.rsl.ru|date=|publisher=|lang=ru|accessdate=2018-05-03}}&lt;/ref&gt;. Барандаи ҷойизаи «Қалами булӯрин»-и Ҷумҳурии Исломии Эрон.

== Зиндагинома ==
Луқмон Бойматов 10 уми июли 1960 дар шаҳри Хуҷанд ба дунё омадааст. Ӯ пас аз хатми мактаби миёна ба факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Маскав ба номи М.В. Ломоносов дохил шуда, соли 1984 онро бо ихтисоси муаррих хатм мекунад. Луқмон Бойматов дар шогирдии профессор С.Г. Агаджанов солҳои 1986-1991 дар риштаи аспирантура ва такмили ихтисоси Институти таърихи ИҶШС(СССР)-и Академияи илмҳои ИҶШС шаҳри Москва таҳсил кардааст.

== Фаъолияти корӣ ==
Ӯ фаъолияти кориашро солҳои 1984-1986 чун лаборанти калон дар Шӯъбаи асарҳои таърихи миёнаи Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон оғоз карда, солҳои 1993-1997 ба ҳайси мудири Шӯъбаи кишварҳои Шарқи Миёнаи Институти иқтисоди ҷаҳонӣ ва муносиботи байнамилалии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва аз соли 2005 то 2012 чун корманди пешбари илмии Институти иқтисодиёти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият кардааст. 

Луқмон Бойматов ҳамчунин солҳои 1991-1992 бо гурӯҳи таърихи Донишкадаи Адабиёт ва улуми инсонии Донишгоҳи Исфаҳон ва солҳои 1997-1999 бо гурӯҳи таърихи Донишкадаи Адабиёт ва улуми инсонии Донишгоҳи Фирдавсии Машҳад ва бо якчанд марказҳои илмӣ-фарҳангии Ҷумҳурии Исломии Эрон ҳамкориҳои илмӣ доштааст. 

Муаррих аз соли 2013 инҷониб дар кишвари Суед (Шветсия) иқомат мекунад. Л. Бойматов муассиси &quot;Институти байналмилалии таҳқиқоти тоҷикпажӯҳӣ&quot; (2019, шумораи сабт - 802527-0516, дар кишвари Шветсия) ва мудири фаслномаи илмӣ-пажӯҳишии &quot;Тӯроннома&quot; (аз с. 2021) мебошад. Ин фаслнома то имрӯз 13 шумора ба чоп расидааст.

== Фаъолияти илмӣ ==
Луқмон Бойматов бештар таҳқиқоти таърихӣ анҷом дода, асосан ба таърихи асрҳои XIII-XIV Осиёи Марказӣ ва Эрон таваҷҷӯҳ кардааст. Масоили насаб ва таърихи системи давлатдории Сомониён низ мавриди таваҷҷӯҳи хосси ин муаррих мебошад. 

Таърихи муборизаи ниёкони тоҷикон алайҳи истилогарони аҷнабӣ, ба мисли ҷангҳои суғдиён бар зидди лашкари мақдуниён, арабҳо ва муғулҳо дар силсилаи пажӯҳишҳои ин муаррих мавриди вежае дорад. Таърихи асрҳои миёни Хуҷанд ва шахсиятҳои маъруфи ин диёр низ яке аз самтҳои фаъолияти илмии ин таърихшинос ба ҳисоб меравад. 

Муфассалтарин таҳқиқоти Луқмон Бойматов китобҳои &quot;Спитамон&quot;, &quot;Темурмалик&quot;, &quot;Шӯpиши Маҳмуди Торобӣ&quot; ва &quot;Сарбадорони Самарқанд&quot; дониста мешаванд.

Луқмон Бойматов яке аз муаллифони аслии &quot;Донишномаи адабиёт ва санъати тоҷик&quot; (1989, 1991), &quot;Донишномаи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон&quot; (1989), &quot;Донишномаи Рӯдакӣ&quot;(2008), &quot;Донишномаи миллии тоҷик&quot; (аз сю 2011 то имрӯз) ва донишномаҳои дигари кишварҳои хориҷӣ мебошад. 

Аксари китобҳо ва мақолоти ин муаррих берун аз кишвари Тоҷикистон ба чоп расида, ӯ бо донишгоҳҳо ва марказҳои мухталифи кишварҳои Урупо ва Шарқ ҳамкорӣ дорад. Ӯ ширкаткунандаи беш аз 25 конфронсҳои байналмилалӣ аст.

Номбурда муаллифи чандин китобу рисолаҳои илмӣ-таҳқиқоти муҳим аз қабили: &quot;Инқилоби исломӣ аз дидгоҳи муҳаққиқони шӯравӣ&quot;, &quot;Қиёми Маҳмуди Торобӣ&quot; ва &quot;Сегонаи мутаҳҳар&quot; ба форсӣ ва теъдоде ҳам ба русӣ ва забонҳои урупоӣ дорад. 

Маҳорати нависандагии Луқмон Бойматов низ қобили тавсиф буда, дар ҷомеаи форсизабонон ӯро чун нависандаи тавоно мешиносанд. Китобҳои ӯ бо номи &quot;Фиребхӯрдагонем&quot; ва &quot;Фурӯғи ишқ&quot;, ки иборат аз навиштаҳои фалсафӣ ва ирфронӣ аст, дар Ҷумҳурии исломии Эрон дар кӯтоҳтарин муддат се маротиба ба чоп расидааст.

== Ҷоизаҳо ==
Луқмон Бойматов дорандаи ҷойизаи «Қалами булӯрин» - и Ҷумҳурии Исломии Эрон мебошад.

== Осор ==
;ба забони тоҷикӣ:
* Шӯриши Маҳмуди Торобӣ. Бо сарсухани академик Б.И. Искандаров. Душанбе, &quot;Ирфон&quot;, 1992. -92 с. 
* Абӯмуслими Хуросонӣ. Душанбе: 2006, -24 с.; Муқаннаъ. Душанбе: 2006.- 30 с.;  Маҳмуди Торобӣ. Душанбе: 2006, -28 с.; Темурмалик. Душанбе: 2006, -29 с.;  Спитамон. Душанбе: 2006,-60 с.; Сарбадорони Самарқанд. Душанбе: 2006, -28 с.;  
* Аз Темурмалик чӣ медонем? Душанбе, &quot;Деваштич&quot;, 2006, -142 c. 
* Сегонаи мутаҳҳар. Ройзании фарҳангии Сафорати Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Тоҷикистон. - Душанбе: &quot;Шуҷоиён&quot;, 2009, -90 с.(Ба форсӣ). 
* Таърихзадагӣ. Душанбе, &quot;Ирфон&quot;, 2011, -40 с.
* Фарҳанг ва тамаддуни исломӣ дар қаламрави Сомониён. Навиштаи др. Муҳаммардризо Ноҷӣ Баргардони Л. Бойматов. Виростор С. Муллоҷон.Ройзании фарҳангии Сафорати Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Тоҷикистон. Душанбе: 2011,-1295 с. 
* Спитамон. Зери назари академик Акбари Турсон. Душанбе, &quot;Ирфон&quot;, 2016, -112. с.
* Газофкорон. Шинохти осори таърихии тарфандин. Тадвини Комрон Бойматов. Виростор: Мазҳариддин Ғозиев. &quot;Globe Edit&quot;. 2019, -296 с.
* Сарбадорони Самарқанд. Воқеъиятҳо ва андешаҳо. Муҳаррири масъул ва муқарриз: Академики илмҳои Тоҷикистон Акбари Турсон Интишороти &quot;GlobeЕdit&quot;, 2019, -140 с.
* Темурмалик дар пажӯҳишҳои таърихӣ. (Нақд ва баррасиҳои баргузида). Муҳаррири масъул: академик Акбари Турсон.&quot;Globe Edit&quot;. 2023, -456 с.
* Қурутоби хонабадӯшон. &quot;Globe Edit&quot;. 2025. (Resume: In English and Russian). -77 c.
* Худкомагон дар ойинаи таърих. Чопи дувум. Бо афзудаҳои ҷадид. Таҳияи Комрони Луқмонзод. London: &quot;Globe Edit&quot;, 2026, -197 с.
;ба забони русӣ:
* Социально-экономическое положение Центральной Азии в XIII-XIV вв. Рецензент: д.и.н., В.В. Трепавлов, В.Л. Егоров. Душанбе, &quot;Дониш&quot;, 2009. -228 с.
* Тимур и Сарбадары Самарканда. Рецензент: д.и.н. В.В. Трепавлов. Душанбе, &quot;Дониш&quot;, 2011, -114 с.
* Восстание Махмуда Тараби. Рецензенты: д.и.н. В.В.Трепавлов, В.Л. Егоров. Душанбе, &quot;Дониш&quot;, 2011, -130 с.
* Монгольский номадизм в Центральной Азии. LAP. Берлин, 2015. -45 с.
* Сарбадары Самарканда. Отв. ред. д.и.н., проф. А.Ш. Кадырбаев, Рецензент: д.и.н. В.В. Трепавлова. LAP. Берлин, &quot;Globe Edit&quot; 2015. -105 с.
* Критика монографии &quot;Происхождение Саманидов&quot;. LAP-Lambert Academic Publishing. 2018, 87 c.
* Тимур Малик: Первоисточники и научная литература. Сборник статей. Отв. и научн. ред. д.и.н., профессор А.Ш. Кадырбаев. LAP-Lambert Academic Publishing. 2019. -113 c. 
;ба забонҳои урупоӣ:
* A Critique of the Monograph of the Origins of the Samanids, 2022. Our Knowledge Publishing: - 76 pages. ISBN-10: ‎ 6205281732 ISBN-13: ‎ 978-6205281734 (Ҳамчунин ба забонҳои олмонӣ, итолиёӣ, потруғолӣ, фарансавӣ, испаниёӣ, лаҳистонӣ, донморкӣ ва ғ.).
* Nomadisme mongol en Asie centrale, 2025. Editions Notre Savoir: - 52 s. ISBN: 9786139664023
* Mongolischer Nomadismus in Zentralasien, Verlag Unser Wissen: - 56 s. ISBN: 97861
* Nomadismus in Zentralasien, Verlag Unser Wissen: - 56 s. ISBN: 9786139429363
* Nomadismo mongol na Ásia Central, Edicoes Nosso Conhecimento: - 52 s. ISBN: 9786139429974
* Nomadismo  in Asia centrale, 2025. Edizioni Sapienza: - 52 s. ISBN: 9786139429639 
* Nomadyzm w Azji rodkowej, 2025. Wydawnictwo Nasza Wiedza. - 52 s. ISBN: 9786139664405 39429363

Манобеъ:
https://independent.academia.edu/%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%91%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2
https://independent.academia.edu/LukhmonBoymatov

== Эзоҳ ==
“Ӯ таърихнигор аст”. Бахшида ба 60-солагии Луқмон Бойматов
18:47, 10 июл, 2020. Муаллиф: Ҳадяи Мирато, махсус барои Asia-Plus
Read more: https://asiaplustj.info/tj/news/opinion/20200710/u-tarikhnigor-ast-bakhshida-ba-60-solagii-luqmon-boymatov?tg_rhash=f7d420c0f43cc7

== Пайвандҳо ==
* {{Cite web|url=http://www.tojnews.org/tj/news/inkhoro-boyad-shinoht-muarrih-lukmon-boymatov|title=Инҳоро бояд шинохт! Муаррих Луқмон Бойматов {{!}} TojNews|website=www.tojnews.org|lang=tg|accessdate=2018-05-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180508230911/http://www.tojnews.org/tj/news/inkhoro-boyad-shinoht-muarrih-lukmon-boymatov|archivedate=2018-05-08}}
 https://independent.academia.edu/%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%91%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 https://independent.academia.edu/LukhmonBoymatov

[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>qa0491h06qg3wb2vxp01dyojsqsns0s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474078</id>
      <parentid>1474077</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:00:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31852-11</username>
        <id>131355</id>
      </contributor>
      <comment>/* Фаъолияти илмӣ */</comment>
      <origin>1474078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14322" sha1="88mrl1hz397a0a7znnlrjh5augwi1ob" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном              = Луқмон Бойматов
 |номи аслӣ        = 
 |тасвир           = 
 |бар              = 
 |тавсифи тасвир   = 
 |таърихи таваллуд   = 10.7.1960
 |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}}
 |таърихи даргузашт       = 
 |шаҳрвандӣ        = 
 |маҳалли даргузашт     = 
 |фазои илмӣ       = [[таърих]], [[шарқшиносӣ]]
 |ҷойҳои кор       = 
 |дараҷаи илмӣ     = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои таърих}}
 |унвонҳои илмӣ    = {{Унвонҳои илмӣ||}}
 |алма-матер       = [[Донишгоҳи давлатии Маскав ба номи М. В. Ломоносов]] (1984)
 |роҳбари илмӣ     = 
 |шогирдони маъруф = 
 |маъруф ба        = 
 |ҷоизаҳо = дорандаи ҷойизаи «Қалами булӯрин» — и Ҷумҳурии Исломии Эрон
 |имзо             = 
 |бари имзо        = 
 |сайт             = 
 |викитека         = 
 |викианбор        = 
}}
'''Луқмон Бойматов''' (''Бойматов Луқмон'' [[10 июл]]и [[1960]], [[Хуҷанд]], [[вилояти Ленинобод]]) — муаррих-шарқшинос, нависанда, мутарҷим ва мунаққиди тоҷик, номзади илмҳои таърих (1993)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://search.rsl.ru/ru/record/01000244176|title=Бойматов, Лукмон Дадобоевич - Социально-экономическое положение и народные движения в Мавераннахре во второй четверти XIII в.: автореферат дис.... кандидата исторических наук : 07.00.02 - Search RSL|author=|website=search.rsl.ru|date=|publisher=|lang=ru|accessdate=2018-05-03}}&lt;/ref&gt;. Барандаи ҷойизаи «Қалами булӯрин»-и Ҷумҳурии Исломии Эрон.

== Зиндагинома ==
Луқмон Бойматов 10 уми июли 1960 дар шаҳри Хуҷанд ба дунё омадааст. Ӯ пас аз хатми мактаби миёна ба факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Маскав ба номи М.В. Ломоносов дохил шуда, соли 1984 онро бо ихтисоси муаррих хатм мекунад. Луқмон Бойматов дар шогирдии профессор С.Г. Агаджанов солҳои 1986-1991 дар риштаи аспирантура ва такмили ихтисоси Институти таърихи ИҶШС(СССР)-и Академияи илмҳои ИҶШС шаҳри Москва таҳсил кардааст.

== Фаъолияти корӣ ==
Ӯ фаъолияти кориашро солҳои 1984-1986 чун лаборанти калон дар Шӯъбаи асарҳои таърихи миёнаи Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон оғоз карда, солҳои 1993-1997 ба ҳайси мудири Шӯъбаи кишварҳои Шарқи Миёнаи Институти иқтисоди ҷаҳонӣ ва муносиботи байнамилалии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва аз соли 2005 то 2012 чун корманди пешбари илмии Институти иқтисодиёти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият кардааст. 

Луқмон Бойматов ҳамчунин солҳои 1991-1992 бо гурӯҳи таърихи Донишкадаи Адабиёт ва улуми инсонии Донишгоҳи Исфаҳон ва солҳои 1997-1999 бо гурӯҳи таърихи Донишкадаи Адабиёт ва улуми инсонии Донишгоҳи Фирдавсии Машҳад ва бо якчанд марказҳои илмӣ-фарҳангии Ҷумҳурии Исломии Эрон ҳамкориҳои илмӣ доштааст. 

Муаррих аз соли 2013 инҷониб дар кишвари Суед (Шветсия) иқомат мекунад. Л. Бойматов муассиси &quot;Институти байналмилалии таҳқиқоти тоҷикпажӯҳӣ&quot; (2019, шумораи сабт - 802527-0516, дар кишвари Шветсия) ва мудири фаслномаи илмӣ-пажӯҳишии &quot;Тӯроннома&quot; (аз с. 2021) мебошад. Ин фаслнома то имрӯз 13 шумора ба чоп расидааст.

== Фаъолияти илмӣ ==
Луқмон Бойматов бештар таҳқиқоти таърихӣ анҷом дода, асосан ба таърихи асрҳои XIII-XIV Осиёи Марказӣ ва Эрон таваҷҷӯҳ кардааст. Масоили насаб ва таърихи системи давлатдории Сомониён низ мавриди таваҷҷӯҳи хосси ин муаррих мебошад. 

Таърихи муборизаи ниёкони тоҷикон алайҳи истилогарони аҷнабӣ, ба мисли ҷангҳои суғдиён бар зидди лашкари мақдуниён, арабҳо ва муғулҳо дар силсилаи пажӯҳишҳои ин муаррих мавриди вежае дорад. Таърихи асрҳои миёни Хуҷанд ва шахсиятҳои маъруфи ин диёр низ яке аз самтҳои фаъолияти илмии ин таърихшинос ба ҳисоб меравад. 

Муфассалтарин таҳқиқоти Луқмон Бойматов китобҳои &quot;Спитамон&quot;, &quot;Темурмалик&quot;, &quot;Шӯpиши Маҳмуди Торобӣ&quot; ва &quot;Сарбадорони Самарқанд&quot; дониста мешаванд.

Луқмон Бойматов яке аз муаллифони аслии &quot;Донишномаи адабиёт ва санъати тоҷик&quot; (1989, 1991), &quot;Донишномаи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон&quot; (1989), &quot;Донишномаи Рӯдакӣ&quot;(2008), &quot;Донишномаи миллии тоҷик&quot; (аз с. 2011 то имрӯз) ва донишномаҳои дигари кишварҳои хориҷӣ мебошад. 

Аксари китобҳо ва мақолоти ин муаррих берун аз кишвари Тоҷикистон ба чоп расида, ӯ бо донишгоҳҳо ва марказҳои мухталифи кишварҳои Урупо ва Шарқ ҳамкорӣ дорад. Ӯ ширкаткунандаи беш аз 25 конфронсҳои байналмилалӣ аст.

Номбурда муаллифи чандин китобу рисолаҳои илмӣ-таҳқиқоти муҳим аз қабили: &quot;Инқилоби исломӣ аз дидгоҳи муҳаққиқони шӯравӣ&quot;, &quot;Қиёми Маҳмуди Торобӣ&quot; ва &quot;Сегонаи мутаҳҳар&quot; ба форсӣ ва теъдоде ҳам ба русӣ ва забонҳои урупоӣ дорад. 

Маҳорати нависандагии Луқмон Бойматов низ қобили тавсиф буда, дар ҷомеаи форсизабонон ӯро чун нависандаи тавоно мешиносанд. Китобҳои ӯ бо номи &quot;Фиребхӯрдагонем&quot; ва &quot;Фурӯғи ишқ&quot;, ки иборат аз навиштаҳои фалсафӣ ва ирфронӣ аст, дар Ҷумҳурии исломии Эрон дар кӯтоҳтарин муддат се маротиба ба чоп расидааст.

== Ҷоизаҳо ==
Луқмон Бойматов дорандаи ҷойизаи «Қалами булӯрин» - и Ҷумҳурии Исломии Эрон мебошад.

== Осор ==
;ба забони тоҷикӣ:
* Шӯриши Маҳмуди Торобӣ. Бо сарсухани академик Б.И. Искандаров. Душанбе, &quot;Ирфон&quot;, 1992. -92 с. 
* Абӯмуслими Хуросонӣ. Душанбе: 2006, -24 с.; Муқаннаъ. Душанбе: 2006.- 30 с.;  Маҳмуди Торобӣ. Душанбе: 2006, -28 с.; Темурмалик. Душанбе: 2006, -29 с.;  Спитамон. Душанбе: 2006,-60 с.; Сарбадорони Самарқанд. Душанбе: 2006, -28 с.;  
* Аз Темурмалик чӣ медонем? Душанбе, &quot;Деваштич&quot;, 2006, -142 c. 
* Сегонаи мутаҳҳар. Ройзании фарҳангии Сафорати Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Тоҷикистон. - Душанбе: &quot;Шуҷоиён&quot;, 2009, -90 с.(Ба форсӣ). 
* Таърихзадагӣ. Душанбе, &quot;Ирфон&quot;, 2011, -40 с.
* Фарҳанг ва тамаддуни исломӣ дар қаламрави Сомониён. Навиштаи др. Муҳаммардризо Ноҷӣ Баргардони Л. Бойматов. Виростор С. Муллоҷон.Ройзании фарҳангии Сафорати Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Тоҷикистон. Душанбе: 2011,-1295 с. 
* Спитамон. Зери назари академик Акбари Турсон. Душанбе, &quot;Ирфон&quot;, 2016, -112. с.
* Газофкорон. Шинохти осори таърихии тарфандин. Тадвини Комрон Бойматов. Виростор: Мазҳариддин Ғозиев. &quot;Globe Edit&quot;. 2019, -296 с.
* Сарбадорони Самарқанд. Воқеъиятҳо ва андешаҳо. Муҳаррири масъул ва муқарриз: Академики илмҳои Тоҷикистон Акбари Турсон Интишороти &quot;GlobeЕdit&quot;, 2019, -140 с.
* Темурмалик дар пажӯҳишҳои таърихӣ. (Нақд ва баррасиҳои баргузида). Муҳаррири масъул: академик Акбари Турсон.&quot;Globe Edit&quot;. 2023, -456 с.
* Қурутоби хонабадӯшон. &quot;Globe Edit&quot;. 2025. (Resume: In English and Russian). -77 c.
* Худкомагон дар ойинаи таърих. Чопи дувум. Бо афзудаҳои ҷадид. Таҳияи Комрони Луқмонзод. London: &quot;Globe Edit&quot;, 2026, -197 с.
;ба забони русӣ:
* Социально-экономическое положение Центральной Азии в XIII-XIV вв. Рецензент: д.и.н., В.В. Трепавлов, В.Л. Егоров. Душанбе, &quot;Дониш&quot;, 2009. -228 с.
* Тимур и Сарбадары Самарканда. Рецензент: д.и.н. В.В. Трепавлов. Душанбе, &quot;Дониш&quot;, 2011, -114 с.
* Восстание Махмуда Тараби. Рецензенты: д.и.н. В.В.Трепавлов, В.Л. Егоров. Душанбе, &quot;Дониш&quot;, 2011, -130 с.
* Монгольский номадизм в Центральной Азии. LAP. Берлин, 2015. -45 с.
* Сарбадары Самарканда. Отв. ред. д.и.н., проф. А.Ш. Кадырбаев, Рецензент: д.и.н. В.В. Трепавлова. LAP. Берлин, &quot;Globe Edit&quot; 2015. -105 с.
* Критика монографии &quot;Происхождение Саманидов&quot;. LAP-Lambert Academic Publishing. 2018, 87 c.
* Тимур Малик: Первоисточники и научная литература. Сборник статей. Отв. и научн. ред. д.и.н., профессор А.Ш. Кадырбаев. LAP-Lambert Academic Publishing. 2019. -113 c. 
;ба забонҳои урупоӣ:
* A Critique of the Monograph of the Origins of the Samanids, 2022. Our Knowledge Publishing: - 76 pages. ISBN-10: ‎ 6205281732 ISBN-13: ‎ 978-6205281734 (Ҳамчунин ба забонҳои олмонӣ, итолиёӣ, потруғолӣ, фарансавӣ, испаниёӣ, лаҳистонӣ, донморкӣ ва ғ.).
* Nomadisme mongol en Asie centrale, 2025. Editions Notre Savoir: - 52 s. ISBN: 9786139664023
* Mongolischer Nomadismus in Zentralasien, Verlag Unser Wissen: - 56 s. ISBN: 97861
* Nomadismus in Zentralasien, Verlag Unser Wissen: - 56 s. ISBN: 9786139429363
* Nomadismo mongol na Ásia Central, Edicoes Nosso Conhecimento: - 52 s. ISBN: 9786139429974
* Nomadismo  in Asia centrale, 2025. Edizioni Sapienza: - 52 s. ISBN: 9786139429639 
* Nomadyzm w Azji rodkowej, 2025. Wydawnictwo Nasza Wiedza. - 52 s. ISBN: 9786139664405 39429363

Манобеъ:
https://independent.academia.edu/%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%91%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2
https://independent.academia.edu/LukhmonBoymatov

== Эзоҳ ==
“Ӯ таърихнигор аст”. Бахшида ба 60-солагии Луқмон Бойматов
18:47, 10 июл, 2020. Муаллиф: Ҳадяи Мирато, махсус барои Asia-Plus
Read more: https://asiaplustj.info/tj/news/opinion/20200710/u-tarikhnigor-ast-bakhshida-ba-60-solagii-luqmon-boymatov?tg_rhash=f7d420c0f43cc7

== Пайвандҳо ==
* {{Cite web|url=http://www.tojnews.org/tj/news/inkhoro-boyad-shinoht-muarrih-lukmon-boymatov|title=Инҳоро бояд шинохт! Муаррих Луқмон Бойматов {{!}} TojNews|website=www.tojnews.org|lang=tg|accessdate=2018-05-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180508230911/http://www.tojnews.org/tj/news/inkhoro-boyad-shinoht-muarrih-lukmon-boymatov|archivedate=2018-05-08}}
 https://independent.academia.edu/%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%91%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 https://independent.academia.edu/LukhmonBoymatov

[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>88mrl1hz397a0a7znnlrjh5augwi1ob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Билли Ойлиш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>217456</id>
    <revision>
      <id>1474128</id>
      <parentid>1433218</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15371" sha1="o5p0w27f1907v89ltjewm6fidyjukix" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
| кишвар = {{Flag|ИМА}}
}}'''Билли Айлиш Пайрат Бэрд O 'Коннелл''' ({{lang-en|Billie Eilish Pirate Baird O'Connell}}; тав. [[18 декабр|18 декабри соли]] [[Соли 2001|2001]]) — овозхон ва таронасаро. Дар соли 2016 пас аз сурудани нахустин сурудаш — «Ocean Eyes» маҳбубият касб кард.

== Солҳои аввал ==
Айлиш дар [[:en:Highland Park, Los Angeles|Хайленд-Парк]], [[Лос Анҷелес|Лос-Анҷелес]], дар оилаи Мэгги Бэрд ва Патрик O ' Коннелла таваллуд шудааст. Вай падару модар кор дар саноат вақтхушӣ&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Introducing LA's New Billboard Queen Billie Eilish|author=Bain, Katie|url=https://lnwy.co/read/introducing-billie-eilish/|work=LNWY|date=2017|language=en-US|accessdate=2019-07-27|archivedate=2019-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190329222920/https://lnwy.co/read/introducing-billie-eilish/}}&lt;/ref&gt;. Айлиш решаҳои ирландӣ ва шотландӣ дорад. Ӯ худомӯзӣ мекард, ва дар синни 8 солагӣ ба хори кудакистони Лос-Анҷелес дохил шуд. Дар синни 11 солагӣ Айлиш ба навиштаи сурудҳо оғоз кард.

Билли Айлиш дорои бемории пайдошудаи Туретта&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8486878/billie-eilish-tourette-syndrome-diagnosis|title=Billie Eilish Reveals She Has Tourette Syndrome After Compilation of Her Tics Emerges Online|publisher=Billboard|accessdate=2019-03-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.instagram.com/stories/highlights/17883598675287053/|title=fyi - @wherearetheavocados|publisher=www.instagram.com|lang=ru|accessdate=2019-03-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190526130446/https://www.instagram.com/stories/highlights/17883598675287053/|archivedate=2019-05-26}}&lt;/ref&gt; мебошад.

== Маснад ==
Муддати тӯлонӣ ба рақс машғул буд, аммо дар моҳи январи соли 2016 вай маҷрӯҳ шуд&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|title=Meet Billie Eilish, Pop’s Next It Girl|author=Rosenzweig, Mathias|url=https://www.vogue.com/article/billie-eilish-pops-next-it-girl|work=[[Vogue]]|date=2016-08-09|language=en-US}}&lt;/ref&gt;, то абад ба касби рақсаш халал расонд.

Моҳи октябри соли 2015, Айлиш суруди &quot; Ocean Eyes &quot; -ро сабт кард, ки аслан бародараш барои гурӯҳи худ навишта буд. Муаллими хореографияаш ба ӯ дар рақс кардан барои ин суруд кумак кард.

Дебюти ягонаи ӯро то моҳи феврали соли 2018 дар Spotify беш аз 35 миллион одам гӯш карданд ва дар моҳи майи соли 2019 дар [[YouTube]] 110 миллион тамошо кардааст. Ҳунарманд диққати тамғакоғазҳои Darkroom ва Interscope Recordsро ба худ ҷалб кард ва Ocean Eyesро аз нав интишор кард.

Аввалин мини-албоми Билли Don ' t Smile At Me аз чоп баромад, 11 августи соли 2017 , ва низ исбот кард, ки Билли топ-15 қарор дорад.

Айлиш инчунин бо овозхони амрикоӣ Халид барои сингли «Lovely» ҳамкорӣ кард, ки моҳи апрели соли 2018 бароварда шуда буд ва барои саундтрек ба мавсими дуввуми 13 сабаб дошт илова шуд.

Моҳи сентябри соли 2017, [[Apple Inc.|Apple]] аз ҷониби Apple Music Aylish «Artist of UpNext» номгузорӣ шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/7972832/apple-upnext-artist-billie-eilish-video|title=Billie Eilish Is Apple's New UpNext Artist: Exclusive|first=Allison|last=Stubblebine|website=Billboard|accessdate=21 February 2018}}&lt;/ref&gt;.

Аз моҳи марти соли 2019, Билли ягона асарояндаест, ки дар даҳгонаҳои беҳтарини чаҳорчӯбаи албоми глобалии Apple Music беш аз як ҷойро ишғол кардааст &lt;sup class=&quot;noprint&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[Википедиа:Пайвандҳо ба сарчашмаҳо|&lt;span style=&quot;&quot; title=&quot;не указан источник на утверждение (24 марта 2019)&quot;&gt;сарчашма нишон дода нашудааст 124 рӯз&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt;.

== Дискография ==

* ''When We All Fall Asleep, Where Do We Go? ''(2019)
&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source-container&quot; dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-title&quot; title=&quot;A template shortcut for the &amp;quot;small&amp;quot; HTML tag that makes the font smaller&quot;&gt;Small&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;Матн&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;1&quot;&gt;(Бо Vince Staples)&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

* ''Happier Than Ever'' (2021)
* ''Hit Me Hard and Soft'' (2024)

== Симои ҷамъиятӣ ==
Услуби Айлиш асосан аз либосҳои бағоҷ иборат аст, ки ба бадан мувофиқат намекунанд. Ба гуфтаи вай, рэпери амрикоӣ ва дизайнер Тайлер Оконма&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ssense.com/en-us/editorial/music/dont-ask-billie-eilish-to-smile|title=Don't Ask Billie Eilish To Smile|first=Rebecca|last=Haithcoat|date=February 21, 2018|publisher=[[SSENSE]]|accessdate=February 27, 2019}}&lt;/ref&gt; ӯро илҳом бахшид, ки ин образро эҷод кунад. Дар соли 2017, дар яке аз мусоҳибаҳо, вай гуфт, ки мехоҳад дар байни одамони одӣ истода ва бо услуби худ дигаронро ҷалб кунад&lt;ref name=&quot;harpersbazaar.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/art-books-music/a13040159/billie-eilish-interview/|title=Billie Eilish Is a 15-Year-Old Pop Prodigy—And She's Intimidating as Hell|website=[[Harpers Bazaar]]|date=October 19, 2017|accessdate=May 11, 2019}}&lt;/ref&gt;. Вай инчунин гуфт, ки вай дар либоси ғайриоддии худ худро хуб ва бароҳат ҳис кард, дар сурате ки бисёр одамон баръакс худро нороҳат ҳис мекунанд, агар онҳо аз байни мардум ҷудо бошанд&lt;ref name=&quot;harpersbazaar.com&quot;/&gt;. Дар соли 2019, Eilish дар таблиғи бренди Calvin Klein пайдо шуд, ки дар он ӯ зикр кард, ки либоси бағоҷро пӯшидааст, то мардум бадани ӯро таҳқир накунанд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.teenvogue.com/story/billie-eilish-baggy-clothes-calvin-klein|title=Billie Eilish Reveals the Reason for Her Baggy Clothes in New Calvin Klein Ad|website=[[Teen Vogue]]|date=May 11, 2019|accessdate=May 11, 2019}}&lt;/ref&gt;.

== Маҳсулот ва ҳамкорӣ ==
Дар моҳи апрели соли 2019, Айлиш дар якҷоягӣ бо рассоми Ҷопон Такаши Мураками ва дизайнери либосҳои кӯча Don C&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.seventeen.com/fashion/celeb-fashion/a27042281/billie-eilish-takashi-murakami-merch/|title=Billie Eilish Just Dropped a Sick Clothing Collection Inspired By Her &quot;You Should See Me in a Crown&quot; Video|website=Seventeen|date=April 4, 2019|accessdate=May 27, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;hypebeast.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://hypebeast.com/2019/4/billie-eilish-takashi-murakami-merch-collab|title=Takashi Murakami &amp; Billie Eilish Release More Collaborative Merch|website=HYPEBEAST|accessdate=May 27, 2019}}&lt;/ref&gt; маҳсулотро бо логоиро баровард (савдо)&lt;ref name=&quot;hypebeast.com&quot;/&gt;. Илҳоми тарроҳӣ видеои [[Мултипликатсия|аниматсионии]] мусиқии суруди &quot; You should See Me In Crown «, ки бо Такаши Мураками сабт шудааст, илҳом бахшид. Як рақами винилии маҳдуд низ нашр шуд, ки Билли Айлиш дар костюми ин видео аст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vmagazine.com/article/watch-billie-eilish-and-takashi-murakamis-music-video/|title=Watch Billie Eilish and Takashi Murakami's Music Video|website=V Magazine|accessdate=May 27, 2019|archivedate=2019-05-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190527053428/https://vmagazine.com/article/watch-billie-eilish-and-takashi-murakamis-music-video/}}&lt;/ref&gt;. Айлиш дар маъракаи таблиғотии бренди Calvin Klein „Ман ҳақиқати худро дар #MyCalvins мегӯям“ дар моҳи майи соли 2019 пайдо шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.teenvogue.com/story/billie-eilish-baggy-clothes-calvin-klein|title=Billie Eilish Wears Baggy Clothes So the World Doesn't Know &quot;Everything&quot; About Her|website=Teen Vogue|lang=en|accessdate=May 27, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.elle.com/culture/celebrities/a27409909/calvin-klein-mycalvins-campaign-billie-eilish-noah-centineo/|title=Calvin Klein Debuts New #MyCalvins Campaign With Billie Eilish, Noah Centineo, and More|website=ELLE|date=May 9, 2019|accessdate=May 27, 2019}}&lt;/ref&gt;, инчунин дар таблиғи иҷтимоӣ бо номи „Авҷ гиред“, ки аз ҷониби Шӯрои Од таъсис дода шудааст ва ба фаҳмиши психӣ равона шудааст.

== Сафарҳо ==

=== Хэдлайнинг ===
* Where’s My Mind Tour (2018)
* 1 by 1 Tour (2018—2019)
* When We All Fall Asleep World Tour (2019)

=== Дар гармӣ ===
* High as Hope Tour &lt;small&gt;([[Florence and the Machine]])&lt;/small&gt; (2018—2019)

== Ҷоизаҳо ва номзадиҳо ==

=== iHeartRadio Awards Music Music Video ===
Мақолаи асосӣ: [[:en:iHeartRadio Much Music Video Awards|iHeartRadio Much Music Video Awards]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Соли
! Номзад / кор
! Мукофот
! Натиҷа
! Маълумотнома
|-
| [[:en:2018 iHeartRadio MMVAs|2018]]
| Билли Аилиш
| Фан Fave Ҳунарпешаи нав | {{Номзад}}
|&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Shawn Mendes Leads 2018 iHeartRadio MMVAs Nominations|first=John R.|last=Kennedy|url=http://www.iheartradio.ca/news/shawn-mendes-leads-2018-iheartradio-mmvas-nominations-1.4703119|work=iHeartRadio|date=August 1, 2018|accessdate=August 1, 2018|archivedate=2018-08-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180813011531/http://www.iheartradio.ca/news/shawn-mendes-leads-2018-iheartradio-mmvas-nominations-1.4703119}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Ҷоизаҳои iHeartRadio ===
Мақолаи асосӣ: [[:en:iHeartRadio Music Awards|Ҷоизаҳои iHeartRadio]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Соли
!Номинация/кор
!Мукофоти
!Дар натиҷаи
!Маълумотнома
|-
|[[:en:2019 iHeartRadio Music Awards|2019]]
|Билли Айлиш
|Best New Rock/Alternative Artist
| {{Номзад}}
|&lt;ref&gt;{{Cite news|title=iHeartRadio Music Award Nominations 2019: Complete List|url=https://news.iheart.com/featured/iheartradio-music-awards/content/2019-01-09-2019-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/|publisher=[[iHeartRadio]]|date=January 9, 2019|accessdate=January 9, 2019}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Nickelodeon Kids' Choice Awards ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Соли
! Номзад / кор
! Мукофот
! Натиҷа
! Маълумотнома
|-
| [[:en:2019 Kids' Choice Awards|2019]]
| Билли Аилиш
| Ҳунарпешаи маъруф (Рассоми нави дӯстдошта) | {{won}}
|&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Kids' Choice Awards: Full List of Winners|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/kids-choice-awards-complete-list-winners-2019-1191274/item/2019-kids-choice-awards-favorite-movie-actor-1190895|work=Hollywood Reporter|date=March 23, 2019|accessdate=March 24, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Победители - 2019 Kid's Choice Awards! - Kids' Choice Awards 2019 - Photo Gallery | KCA RU&quot;&gt;{{Cite web|url=https://kca.nickelodeon.ru/photos/1s8oto/pobediteli-2019-kid-s-choice-awards|title=Победители - 2019 Kid's Choice Awards! - Kids' Choice Awards 2019 - Photo Gallery {{!}} KCA RU|website=[[Nickelodeon]]|date=2019-03|accessdate=2019-03-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190325220206/https://kca.nickelodeon.ru/photos/1s8oto/pobediteli-2019-kid-s-choice-awards|archivedate=2019-03-25}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Ҷоизаҳои Pollstar ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Соли
! Номзад / кор
! Мукофот
! Натиҷа
! Маълумотнома
|-
| 2019
| Билли Аилиш
| Беҳтарин сарвари нав | {{Номзад}}
|&lt;ref&gt;{{Cite news|title=30th Annual Pollstar Awards Nominations Announced|url=https://www.pollstar.com/News/30th-annual-pollstar-awards-nominations-announced-136805|work=[[Pollstar]]|date=November 30, 2018|accessdate=March 24, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Ed Sheeran, Beyoncé &amp; Jay-Z, Paradigm Agency Win Big at Pollstar Awards|url=https://variety.com/2019/music/news/ed-sheeran-beyonce-paradigm-win-pollstar-awards-1203140347/|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=February 14, 2019|accessdate=March 24, 2019}}&lt;/ref&gt;
|}

; Ҷоизаҳои интихоби наврасон

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Соли
! Номзад / кор
! Мукофот
! Натиҷа
! Маълумотнома
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | [[:en:2019 Teen Choice Awards|2019]]
| Билли eilish
| Интихоби рассом | {{pending}}
|&lt;ref name=&quot;Teen2019nom1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2019/film/news/teen-choice-awards-nominations-avengers-endgame-riverdale-1203247410/|title=‘Avengers: Endgame,’ ‘Riverdale,’ ‘Aladdin’ Top 2019 Teen Choice Award Nominations|first=Jordan|last=Moreau|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=June 19, 2019|accessdate=June 20, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Teen2019nom2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://mymixfm.com/news/articles/2019/jul/08/shawn-taylor-jobros-more-nominated-in-second-wave-of-teen-choice-2019-nods/|title=Shawn, Taylor, JoBros &amp; more nominated in second wave of Teen Choice 2019 nods|website=[[WMGI]]|date=July 8, 2019|accessdate=July 13, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190709140839/https://mymixfm.com/news/articles/2019/jul/08/shawn-taylor-jobros-more-nominated-in-second-wave-of-teen-choice-2019-nods/|archivedate=2019-07-09}}&lt;/ref&gt;
|-
| » Гуи бад &quot;
| Суруди интихобӣ: Ҳунарпешаи занона | {{pending}}
|&lt;ref name=&quot;Teen2019nom1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Teen2019nom2&quot; /&gt;
|}

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}

[[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Сарояндаҳои ИМА]]</text>
      <sha1>o5p0w27f1907v89ltjewm6fidyjukix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Факултаи санъаи театрӣ (ДДФСТ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275260</id>
    <revision>
      <id>1474147</id>
      <parentid>1296444</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:10:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11340" sha1="1o6bxcu9eeq5seuoctnbkt66lv0mgl0" xml:space="preserve">{{Қуттии донишгоҳ
 |ном               = Факултаи санъати театрӣ
 |ихтисора          = 
 |рамз              = 
 |тасвир            = 
 |аслӣ              = 
 |шиор              = 
 |таъсис            = [[1967]]
 |навъ              = 
 |декан             = [[Рустамҷон Воҳидов]]
 |город             = [[Душанбе]]
 |мавқеъ            = 
 |хобгоҳи донишҷӯён = 
 |донишҷӯён         = [https://www.facebook.com/ddfst.tj/ зиёд. 250]
 |аспирантҳо        = 
 |омӯзгорон         = 
 |сайт              = 
}}
'''Факултаи санъати театрӣ''' — яке аз факултаҳои Муассисаи давлатии таълимии [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода]] мебошад.

== Самти фаъолияти факулта ==
Факултаи санъати театрии аз марказҳои асосии тайёр кардани [[мутахассис]]они соҳаи санъати театрии кишвар ба шумор меравад. Кафедраи маҳорати актёрӣ соли 1967 дар назди факултаи санъат таъсис ёфтааст. Факулта соли 1973 бо номи факултаи иҷрокунандагӣ фаъолиятро идома дода, соли 1980 дар заминаи кафедраи маҳорати актёрӣ, хореография, режиссура, овозхонию тайёрии операвӣ  бо номи  факултаи театрӣ – бадеӣ таъсис ёфт ва соли 2016 ба факултаи театр, кино ва телевизион ва моҳи январи соли 2020 ба факултаи санъати театрӣ табдили ном кард. Айни ҳол декани факултаи театр, кино ва телевизион, дотсент [[Рустамҷон Воҳидов]] мебошад.

== Сохтор ва дастпарварони факулта ==
Дар факулта зиёда аз 250 нафар донишҷӯ таҳсил доранд. Ба донишҷӯёни факултаи санъати театрӣ докторон, профессорон, номзадҳои илм, дотсентон ва саромӯзгорон, аз ҷумла Ҳунарпешаи халқии Иттиҳоди Шӯравӣ, профессор [[Ҳошим Гадо]], номзади илмҳои фалсафа, профессори фахрӣ [[Гулчеҳра Нуъмонова]], Ҳунарпешаи мардумии Ҷумҳурии Тоҷикистон, профессор [[Тағоймурод Розиқов]], Ҳунарпешаи мардумии Ҷумҳурии Тоҷикистон, иҷрокунандаи вазифаи профессор [[Қурбони Собир]], Ҳунарпешаи мардумии Ҷумҳурии Тоҷикистон, иҷрокунанддаи вазифаи профессор [[Муҳаммадҷон Шодиев]], Ҳунарпешаи халқии Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Бурҳониддин Раҷабов]], Ҳунарпешаи халқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, иҷрокунандаи вазифаи дотсент [[Раҷабгул Қосимова]], Ҳунарпешаи халқии Ҷумҳурии Тоҷикистон, иҷрокунандаи вазифаи дотсент [[Марям Исоева]], Арбоби санъати Тоҷикистон [[Абдулҳафиз Қодиров]], Ҳунарпешаи шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон иҷрокунанддаи вазифаи профессор [[Рустамҷон Воҳидов]] дарс мегӯянд, ки аксарият хатмкардагони ҳамин факулта мебошанд.
Декани аввалини факултаи театрӣ – бадеӣ яке аз асосгузорони Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода, номзади илмҳои санъатшиносӣ, профессор Аскар Абдураҳмонов таъйин гардид. Соли 1992 драматург [[Султон Сафаров]], соли 1994 дотсент [[Умар Алиев]], соли 1996  номзали илмҳои фалсафа, дотсент [[Гулчеҳра Нуъмонова]], соли 1998 профессор [[Тағоймурод Розиқов]], соли 2011 дотсент Санавбар Мирмуллоева, соли 2017 иҷрокунандаи вазифаи профессор, [[Рустамҷон Воҳидов]] сарвари факулта таъйин гардида, барои таълиму тарбияи мутахассисони баландихтисоси театри касбии тоҷик хидмати шоиста кардаанд.
Номи неки кормандони маъруфи саҳнаи тоҷик, ки барои пешрафти санъати театрӣ ва тарбияи кадрҳои баландихтисоси соҳа нақши арзанда гузоштаанд, дар лавҳи хотири дӯстдорони санъати театрӣ ҷойгузин гардидааст. Устодони ҳунари актёрӣ [[Ҳоҷиқул Раҳматуллоев]], [[Борис Бибиков]], [[Аслӣ Бурҳонов]], [[Султон Сафаров]], [[Маҳмудҷон Воҳидов]], [[Салоҳиддин Солеҳов]], [[Аҳмадҷон Қодиров]], [[Маҳрам Файзов]], [[Исо Абдурашидов]] (равонашон шод бод!) ва шахсиятҳои шинохта, аз қабили [[Аскар Абдураҳмонов]], [[Назар Назаров]], [[Дилбар Абдушукурова]], [[Умар Алиев]], [[Соро Музофиршоева]], [[Ҳотам Нуров]], [[Малика Ҷурабекова]] ва [[Шералӣ Абдулқайсов]] дар солҳои гуногун дар факулта ба шогирдон дарс гуфтаанд ва имрӯз анъанаҳои неки онҳоро устодон давом дода истодаанд.
Хатмкардагони  факултаи мазкур, аз ҷумла Савриниссо Сабзалиева, Нурулло Абдуллоев, Саодат Азизова, Ортиқ Қодиров, Фаррух Қосимов, Сабоҳат Қосимова, Баҳодур Миралибеков, Қурбони Собир, Давлатзода Лутфулло, Қиёмиддин Чақалов, Нурулло  Абдуллоев, Толибҷон Бобоев, Шавкат Халилов, Мирзоватан Миров, Давлат Убайдуллоев, Асалбег  Назриев, Абдумумин Шарипов, Аҳмадшоҳ Улфатшоев, Асалбег Назриев имрӯзҳо дар театрҳои касбии вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо фаъолияти пурсамар доранд.
Довталаби шуъбаи актёри драма ва кино бояд дорои қаду қомати баланд, ҳусни зебо ва қобилияти хуби наттоқӣ ва суханварӣ бошад, осори адибони классику муосир ва ҷаҳонро донад ва  таъриху забони худро гиромӣ дорад. Довталаби шуъбаи актёри драма ва кино пеш аз супурдани имтиҳонҳои тестӣ имтиҳони эҷодиро дар  донишкада месупорад. Дар ҷараёни таҳсил довталаб тахассусҳои омӯзиши маҳорати актёрӣ, ҷанги саҳна, ҳаракати саҳна, шиноварӣ, аспдавонӣ, ронандагӣ, рақс, сурудхонӣ, тағйири чеҳра ва тарзи суханвариро дар сатҳи касбӣ меомӯзад.
Имтиҳони тахасусӣ дар атрофи талаботи  зерин доир мегардад:
1. Иҷро намудани этюд дар мавзӯъи аз ҷониби устодон пешниҳод шуда, нақл кардани зарбулмасл, мақол, тезгӯяк
2. Қироати порчаи насрӣ, шеър ва нақл намудани латифа ва тақлидкорӣ.
3. Қироати шеър аз шоирони классикӣ ва муосир
4. Қироати порчаи насрӣ аз асарҳои бадеӣ
5. Масалҳо
6. Хондани суруд
7. Иҷро намудани рақс
8. Иҷро намудани этюде, ки довталаб омода кардааст
9. Санҷиши қувваи ҳофиза ва ритм
10. Мушоҳидакорӣ, шунидан, дидан ва баҳо додан.
11. Навохтан дар сози мусиқӣ (барои онҳое, ки навохта метавонанд)
12. Қобилияти расмкашӣ

== Кафедраҳои тахассусӣ ==
Имрӯзҳо факулта дар ҳайати худ ду кафедра: 
* 1. кафедраи тахассусӣ – санъати актёрӣ, шуъбаи драматургия, шуъбаи режиссёри драма (магистр),
* 2. кафедраи заминасози ҳунарҳои актёрӣ бо номи “Нутқ ва ҳаракати саҳна”  дорад.
Дар факултаи санъати театрӣ аз рӯи ихтисосҳои
* актёри драма ва кино, 
* режиссёри драма (магиср)
* драматургия мутахассис тайёр карда мешавад.
Барои баланд бардоштани маърифати донишҷӯён омӯзгорони кафедраи маҳорати актёрӣ ва кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳна дастурҳои таълимӣ ва методӣ ба чоп расондаанд. Аз ҷумла, китоби дуҷилдаи  “Ситеғи ҳунар” – и Ҳунарпешаи мардумии Ҷумҳурии Тоҷикистон Ш. Абдулқайсов, “Фаррухнома” – и [[Қурбони Собир]],  “Место и значения пластики в таджикской культуре” – и дотсент  Г. Нуъмонова, китоби ҳаштҷилдаи “Рисолати касб” – и дотсент [[Рустамҷон Воҳидов]] ва зиёда 210 ҷилд китоби профессор [[Ҳошим Гадо]], мавриди истифодаи донишҷӯён ва аҳли санъати кишвар қарор гирифтаанд.

== Манбаъ ==
[http://ddst.tj/fakultai-sanati-teatri/ Сомонаи донишкада] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20201011104913/http://ddst.tj/fakultai-sanati-teatri/ |date=2020-10-11 }}</text>
      <sha1>1o6bxcu9eeq5seuoctnbkt66lv0mgl0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Феҳристи силсилафилмҳои туркӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>277278</id>
    <revision>
      <id>1474080</id>
      <parentid>1435028</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:54:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31931-67</username>
        <id>131383</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2019 */</comment>
      <origin>1474080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73419" sha1="ghvgbtv5ksv3eka5xoqtxdvgizaiv7n" xml:space="preserve">Дар саҳифаи мазкур [[Силсилафилми телевизионии туркӣ|силсилафилмҳои истеҳсоли Туркия]] аз рӯи соли барориш оварда шудааст&lt;ref&gt;https://www.showtv.com.tr/dizi/tum_bolumler/ask-aglatir-sezon-1-bolum-1-izle/83162&lt;/ref&gt;.

'''Аз рӯи сол'''

[[#1974-1990|1974-1990]], [[#1991|1991]], [[#1992|1992]], [[#1993|1993]], [[#1994|1994]], [[#1995|1995]], [[#1996|1996]], [[#1997|1997]], [[#1998|1998]], [[#1999|1999]], [[#2000|2000]], [[#2001|2001]], [[#2002|2002]], [[#2003|2003]], [[#2004|2004]], [[#2005|2005]], [[#2006|2006]], [[#2007|2007]], [[#2008|2008]], [[#2009|2009]], [[#2010|2010]], [[#2011|2011]], [[#2012|2012]], [[#2013|2013]], [[#2014|2014]], [[#2015|2015]], [[#2016|2016]], [[#2017|2017]], [[#2018|2018]], [[#2019|2019]], [[#2020|2020]], [[#2021|2021]], [[#2022|2022]], [[#2023|2023]]

==2023== 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background-color:LightSteelBlue&quot;| 2023
|-
!style=&quot;background-color:#CCCCCC&quot;| Номгӯй
!style=&quot;background-color:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background-color:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background-color:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|1973 Biltmore Oteli Cinayeti
|
|6
|{{no}}
|-
|Adım Farah
|
|27
|Хотима
|-
|Aaahh Belinda
|
|1
|Хотима
|-
|Adalet
|
|10
|{{no}}
|-
|Aile
|
|30
|Хотима
|-
|Akıncı
|
|22
|{{no}}
|-
|Akif
|
|13
|{{no}}
|-
|Aktris
|
|8
|Хотима
|-
|Al Sancak
|
|19
|Хотима
|-
|Alice Müzikali
|
|1
|Хотима
|-
|Altay
|
|1
|{{no}}
|-
|Altın Kafes
|
|4
|Хотима
|-
|Arak: Kara
|
|5
|Хотима
|-
|Arayış
|
|6
|Хотима
|-
|Aşk Taktikleri 2
|
|1
|Хотима
|-
|Aşkımız Yeter
|
|20
|{{no}}
|-
|Ateş Kuşları
|
|54
|Хотима
|-
|Bambaşka Biri
|
|16
|Хотима
|-
|Başım Belada
|
|5
|Хотима
|-
|Ben Bu Boşluğu Nasıl
|
|6
|{{no}}
|-
|Benim Güzel Ailem
|
|22
|Хотима
|-
|Bihter
|
|1
|Хотима
|-
|Bir Derdim Var
|
|6
|Хотима
|-
|Biz Kimden Kaçıyorduk Anne
|
|7
|{{no}}
|-
|Boğa Boğa
|
|1
|Хотима
|-
|Bursa Bülbülü
|
|1
|Хотима
|-
|Dayton
|
|6
|{{no}}
|-
|Deneme Çekimi
|
|6
|{{no}}
|-
|Derin Mor
|
|8
|{{no}}
|-
|Dilek Taşı
|
|20
|Хотима
|-
|Do Not Disturb: Ayzek ile Bir Gece
|
|1
|Хотима
|-
|Dokuz Oğuz
|
|6
|Хотима
|-
|Dönence
|
|14
|Хотима
|-
|Dünya Bu
|
|8
|Хотима
|-
|Ego
|
|13
|Хотима
|-
|Eyvah Ramazan Bey
|
|20
|{{no}}
|-
|Fedakar
|
|50
|Хотима
|-
|Gülcemal
|
|13
|Хотима 
|-
|Hay Sultan
|
|20
|{{no}}
|-
|Hayatımın Neşesi
|
|18
|Хотима
|-
|Hudutsuz Sevda
|
|34
|{{no}}
|-
|Hür
|
|10
|{{no}}
|-
|Kader Bağları
|
|5
|Хотима
|-
|Kader Oyunları
|
|80
|Хотима 
|-
|Kaküllü Kız
|
|4
|Хотима
|-
|Kapı
|
|10
|{{no}}
|-
|Kendi Düşen Ağlamaz
|
|27
|Хотима
|-
|Kendi Yolumda
|
|1
|Хотима
|-
|Kısmet
|
|10
|Хотима
|-
|Kirli Sepeti
|
|32
|{{no}}
|-
|Kod Adı: Kırlangıç
|
|26
|{{no}}
|-
|Koyu Beyaz
|
|8
|{{no}}
|-
|Kraliçe
|
|11
|Хотима
|-
|Kudüs Fatihi: Selahaddin Eyyubi
|
|27
|{{no}}
|-
|Kuzgun: Dipsiz Karanlık
|
|10
|{{no}}
|-
|İyi Adamın 10 Günü
|
|1
|Хотима
|-
|Kızıl Elma: Bir Fetih Öyküsü
|
|8
|{{no}}
|-
|Kötü Adamın 10 Günü
|
|1
|Хотима
|-
|Küçük Dahi: İbn-i Sina
|
|10
|{{no}}
|-
|Leylifer
|
|1
|{{no}}
|-
|Magarsus
|
|8
|{{no}}
|-
|Mahsusa: Trablusgarb
|
|10
|{{no}}
|-
|Maviye Sürgün
|
|25
|Хотима
|-
|Meraklı Adamın 10 Günü
|
|1
|Хотима
|-
|Merve Kült
|
|1
|Хотима
|-
|Metamorfoz: Kırılma
|
|10
|{{no}}
|-
|Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî
|
|20
|{{no}}
|-
|Modern Doğu Masalları
|
|8
|{{no}}
|-
|Ne Gemiler Yaktım
|
|8
|Хотима
|-
|Olay Yeri
|
|1
|{{no}}
|-
|Organizasyon Bizim İşimiz
|
|10
|{{no}}
|-
|Ömer
|
|54
|Хотима
|-
|Özür Dilerim
|
|1
|Хотима
|-
|Prens
|
|15
|{{no}}
|-
|Ruhun Duymaz
|
|9
|Хотима
|-
|Rüyanda Görürsün
|
|1
|Хотима
|-
|Safir
|
|26
|Хотима
|-
|Sakla Beni
|
|26
|Хотима
|-
|Sandık Kokusu
|
|25
|{{no}}
|-
|Sarmaşık Zamanı
|
|16
|Хотима
|-
|Sen Ben O
|
|8
|{{no}}
|-
|Serhat
|
|10
|{{no}}
|-
|Sığınak
|
|2
|{{no}}
|-
|Son Gün
|
|8
|{{no}}
|-
|Su Koruyucuları: Geleceğin Beşlisi
|
|1
|Хотима
|-
|Su Koruyucuları: Okula Dönüş
|
|6
|{{no}}
|-
|Şahane Hayatım
|
|30
|Хотима
|-
|Şahmaran
|
|8
|{{no}}
|-
|Şanzelize Düğün Salonu
|
|8
|{{no}}
|-
|Şebeke
|
|10
|{{no}}
|-
|Taçsız Prenses
|
|19
|Хотима
|-
|Tetikçinin Oğlu
|
|7
|Хотима
|-
|Terzi
|
|23
|Хотима
|-
|Tozkoparan İskender: Gölge
|
|10
|{{no}}
|-
|Üniversdeli
|
|10
|{{no}}
|-
|Üvey Anne
|
|8
|Хотима
|-
|Veda Mektubu
|
|24
|Хотима
|-
|Vermem Seni Ellere
|
|9
|Хотима
|-
|Ya Çok Seversen
|
|13
|Хотима
|-
|Yabani
|
|36
|{{no}}
|-
|Yalnız Kalpler
|
|100
|Хотима
|-
|Yangın Günleri: Independenta
|
|8
|{{no}}
|-
|Yaratılan
|
|8
|{{no}}
|-
|Yardımcı Oyuncu
|
|10
|{{no}}
|-
|Yaz Şarkısı
|
|8
|Хотима
|-
|Yeşil Deniz: Milenyum
|
|10
|{{no}}
|-
|Yeşil Vadi'nin Kızı
|
|73
|Хотима
|-
|Yıldızlar Bana Uzak
|
|4
|Хотима
|-
|Yüz Yıllık Mucize
|
|13
|Хотима
|}

==2022== 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background-color:LightSteelBlue&quot;| 2022
|-
!style=&quot;background-color:#CCCCCC&quot;| Номгӯй
!style=&quot;background-color:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background-color:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background-color:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Adı Sevgi
|
|11
|Хотима
|-
|Ah Nerede
|
|7
|Хотима
|-
|Aldatmak
|
|71
|Хотима
|-
|Andropoz
|
|6
|Хотима 
|-
|Annenin Sırrıdır Çocuk
|
|11
|Хотима
|-
|Aslında Özgürsün
|
|8
|{{no}}
|-
|Âşıklar Bayramı
|
|1
|Хотима
|-
|Aşk Kumardır
|
|7
|{{no}}
|-
|Aşk Taktikleri
|
|1
|Хотима
|-
|Aşk ve Umut
|
|285
|Хотима
|-
|Aşkın Kıyameti
|
|1
|Хотима
|-
|Aşkın Yolculuğu : Hacı Bayram-ı Veli
|
|28
|Хотима
|-
|Baba : Bir Anadolu Hikayesi
|
|30
|Хотима
|-
|Babamın Kemanı
|
|1
|Хотима
|-
|Balkan Ninnisi
|
|25
|Хотима
|-
|Barbaros Hayreddin: Sultanın Fermanı
|
|20
|Хотима
|-
|Ben Bu Cihana Sığmazam
|
|68
|Хотима
|-
|Ben Gri
|
|8
|Хотима
|-
|Berlin Çekirdekçisi
|
|11
|{{no}}
|-
|Bir Küçük Gün Işığı
|
|36
|Хотима
|-
|Bir Peri Masalı
|
|13
|Хотима
|-
|Bizden Olur Mu
|
|10
|{{no}} 
|-
|Canım Annem
|
|350
|Хотима
|-
|Cezailer
|
|6
|Хотима
|-
|Cici
|
|1
|Хотима
|-
|Çekiç ve Gül: Bir Behzat Ç. Hikayesi
|
|15
|{{no}}
|-
|Çöp Adam
|
|30
|Хотима
|-
|Darmaduman
|
|9
|Хотима
|-
|Duy Beni
|
|20
|Хотима
|-
|Dünyayla Benim Aramda
|
|8
|{{no}}
|-
|Erkek Severse
|
|26
|Хотима
|-
|Erşan Kuneli
|
|8
|{{no}}
|-
|Esaret
|
|355
|{{no}}
|-
|Gecenin Ucunda
|
|26
|Хотима
|-
|Gelsin Hayat Bildiği Gibi
|
|41
|Хотима
|-
|Gizli Saklı
|
|8
|Хотима
|-
|Gönül
|
|1
|Хотима
|-
|Gül Masalı
|
|17
|Хотима
|-
|Gülümse Kaderine
|
|5
|Хотима
|-
|Güzel Günler
|
|26
|Хотима
|-
|Hacı Bayram Veli
|
|26
|Хотима
|-
|Hakim
|
|10
|Хотима
|-
|Hayaller ve Hayatlar
|
|26
|Хотима 
|-
|Hayat Bugün
|
|8
|Хотима
|-
|Hayatımın Şansı
|
|9
|Хотима
|-
|Hicran
|
|160
|Хотима
|-
|İçimizdeki Ateş
|
|5
|Хотима
|-
|İyilik 
|
|27
|Хотима
|-
|Kaçış
|
|8
|{{no}}
|-
|Kadere Karşı
|
|39
|Хотима
|-
|Kal
|
|1
|Хотима
|-
|Kan Çiçekleri
|
|334
|{{no}}
|-
|Kara Tahta
|
|20
|Хотима
|-
|Kasaba Doktoru
|
|32
|Хотима
|-
|Kıyma
|
|21
|Хотима
|-
|Kızılcık Şerbeti
|
|66
|{{no}}
|-
|Konteyner Brothers “Hurdalık”
|
|26
|{{no}}
|-
|Kral Şakir: Geri Dönüşüm
|
|1
|Хотима
|-
|Kusursuz Kiracı
|
|6
|Хотима
|-
|Kuş Uçuşu
|
|24
|Хотима
|-
|Meta Aşk
|
|8
|{{no}} 
|-
|Mezarlık
|
|4
|{{no}}
|-
|Mükemmel Eşleşme
|
|13
|Хотима
|-
|Nasıl Fenomen Oldum
|
|12
|Хотима 
|-
|O Kız
|
|24
|Хотима
|-
|Oğlum
|
|15
|Хотима
|-
|Özel Ders
|
|1
|Хотима
|-
|Pera Palas'ta Gece Yarısı 
|
|8
|{{no}}
|-
|Recep İvedik 7
|
|1
|Хотима
|-
|Sadece Arkadaşız
|
|20
|Хотима
|-
|Sen Yaşamaya Bak
|
|1
|Хотима
|-
|Senden Daha Güzel
|
|14
|Хотима
|-
|Seni Dinliyorum 
|
|10
|{{no}}
|-
|Seni Kalbime Sakladım
|
|7
|Хотима
|-
|Seversin
|
|20
|Хотима
|-
|Sevmek Zamanı
|
|5
|Хотима
|-
|Sıcak Kafa
|
|8
|Хотима
|-
|Sıfırıncı Gün
|
|6
|Хотима
|-
|Sipahi
|
|8
|Хотима
|-
|Son Nefesime Kadar
|
|5
|Хотима
|-
|Sonsuza Dek Nedime
|
|1
|Хотима
|-
|Toprak ile Fidan
|
|100
|Хотима
|-
|Tozlu Yaka
|
|26
|Хотима
|-
|Tuzak
|
|26
|Хотима 
|-
|Ufo
|
|1
|Хотима
|-
|Uysallar 
|
|8
|Хотима
|-
|Üç Kız Kardeş
|
|84
|Хотима
|-
|Var Bunlar
|
|26
|Хотима
|-
|Yakamoz S-245
|
|7
|Хотима
|-
|Yalı Çapkını
|
|73
|{{no}}
|-
|Yalnız Kurt
|
|32
|Хотима
|-
|Yazgı
|
|74
|Хотима
|-
|Yılbaşı Gecesi
|
|1
|Хотима
|-
|Yolun Açık Olsun
|
|1
|Хотима
|-
|Yürek Çıkmazı
|
|28
|Хотима
|-
|Zeytin Ağacı
|
|8
|{{no}}
|}

==2021== 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background-color:LightSteelBlue&quot;| 2021
|-
!style=&quot;background-color:#CCCCCC&quot;| Номгӯй
!style=&quot;background-color:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background-color:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background-color:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|50m2
|
|8
|Хотима 
|-
|Acans
|
|10
|Хотима
|-
|Ada Masalı
|
|25
|Хотима
|-
|Adım Başı Kafe
|
|10
|Хотима
|-
|Akıncı
|
|20
|Хотима
|-
|Alparslan: Büyük Selçuklu
|
|61
|Хотима
|-
|Annemizi Saklarken
|
|8
|Хотима
|-
|Aşk Mantık İntikam
|
|42
|Хотима
|-
|Aşkın Tarifi
|
|13
|Хотима
|-
|Ata Demirer Gazinosu
|
|1
|Хотима
|-
|Ayak İşleri
|
|30
|Хотима
|-
|Aziz
|
|28
|Хотима
|-
|Azizler
|
|1
|Хотима
|-
|Baht Oyunu
|
|17
|Хотима
|-
|Barbaroslar : Akdeniz'in Kılıcı
|
|32
|Хотима
|-
|Baş Belası
|
|13
|Хотима
|-
|Beni Çok Sev
|
|1
|Хотима
|-
|Benim Hayatım
|
|6
|Хотима
|-
|Bir Yeraltı Sit-Com'u
|
|10
|Хотима
|-
|Bir Zamanlar Kıbrıs
|
|24
|Хотима
|-
|Bizi Ayıran Çizgi
|
|5
|Хотима 
|-
|Bonkis
|
|15
|Хотима
|-
|Bozkır Arslanı Celaleddin
|
|7
|Хотима
|-
|Börü 2039
|
|6
|Хотима
|-
|Cam Tavanlar
|
|8
|Хотима
|-
|Camdaki Kız
|
|82
|Хотима 
|-
|Destan
|
|28
|Хотима
|-
|Diğital Sahne
|
|10
|Хотима
|-
|Doğu
|
|16
|{{no}}
|-
|Dümen
|
|6
|Хотима
|-
|Dünya Hali
|
|20
|Хотима 
|-
|Eee Sonra
|
|10
|Хотима
|-
|Elbet Bir Gün
|
|6
|Хотима
|-
|Elkızı
|
|13
|Хотима
|-
|Etkileyici
|
|20
|Хотима
|-
|Evlilik Hakkında Her Şey
|
|33
|Хотима
|-
|Ex Aşkım
|
|24
|Хотима
|-
|Fatma
|Фотима
|6
|Хотима
|-
|Fandom
|
|26
|Хотима
|-
|Geçen Yaz
|
|1
|Хотима
|-
|Gibi
|
|55
|{{no}}
|-
|Girift
|
|13
|Хотима
|-
|Hamlet
|
|7
|Хотима
|-
|Hiç
|
|8
|Хотима
|-
|Hükümsüz
|
|10
|Хотима
|-
|Kaderimin Oyunu
|
|26
|Хотима
|-
|Kağıt Ev
|
|8
|Хотима
|-
|Kağıttan Hayatlar
|
|1
|Хотима
|-
|Kahraman Babam
|
|8
|Хотима
|-
|Kalp Yarası
|
|32
|Хотима
|-
|Kanunsuz Topraklar
|
|16
|Хотима
|-
|Kardeşlerim
|
|132
|Хотима
|-
|Kazara Aşk
|
|13
|Хотима
|-
|Kırık Hayatlar
|
|100
|Хотима
|-
|Kin
|
|1
|Хотима
|-
|Kulüp
|
|20
|Хотима
|-
|Leyla ile Mecnun
|
|40
|Хотима
|-
|İçimizden Biri
|
|6
|Хотима
|-
|İkimizin Sırrı
|
|10
|Хотима
|-
|İlginç Bazı Olaylar
|
|20
|Хотима
|-
|İlk ve Son
|
|8
|Хотима
|-
|İşte Bu Benim Masalım
|
|8
|Хотима
|-
|Maraşlı
|
|26
|Хотима
|-
|Masal Şatosu : Peri Hırsızı
|
|16
|Хотима
|-
|Masumiyet
|
|13
|Хотима
|-
|Mavera
|
|26
|Хотима
|-
|Metot
|
|4
|Хотима
|-
|Misafir
|
|5
|Хотима
|-
|Olağan Şüpheliler
|
|10
|Хотима
|-
|Oluversin Gari
|
|6
|Хотима
|-
|Orta! Kafa! Aşk!
|
|20
|Хотима
|-
|Öğrenci Evi
|
|10
|Хотима
|-
|Ölüm Zamanı
|
|8
|Хотима
|-
|Özelden Yürüyenler
|
|26
|Хотима
|-
|Saklı
|
|10
|Хотима
|-
|Sana Söz
|
|7
|Хотима
|-
|Sen Hiç Ateş Böceği Gördün Mü
|
|1
|Хотима
|-
|Seni Çok Bekledim 
|
|13
|Хотима
|-
|Senkron
|
|6
|Хотима
|-
|Sesli Güldüm
|
|20
|Хотима
|-
|Seyyar
|
|10
|Хотима
|-
|Sihirli Annem
|
|30
|Хотима
|-
|Son Yaz
|
|26
|Хотима
|-
|Süper 1 Takım
|
|26
|Хотима
|-
|Şeref Bey
|
|10
|Хотима
|-
|Terapist
|
|7
|Хотима 
|-
|Teşkilat
|
|110
|{{no}}
|-
|Tolgshow : Filtresiz
|
|20
|Хотима 
|-
|Tozkoparan : İskender
|
|46
|Хотима
|-
|Uzak Şehrin Masalı
|
|5
|Хотима
|-
|Üç Kuruş
|
|28
|Хотима
|-
|Vahşi Şeyler
|
|8
|Хотима
|-
|Yalancı
|
|10
|Хотима
|-
|Yalancılar ve Mumları
|
|5
|Хотима
|-
|Yargı
|
|95
|Хотима
|-
|Yeşilçam
|
|20
|Хотима
|-
|Yetiş Zeynep
|
|20
|Хотима
|}

==2020== 
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2020
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|[[:tr:9 Kere Leyla|9 Kere Leyla]]
|
|1
|Хотима 
|-
|[[:tr:10 Bin Adım|10 Bin Adım]]
|
|20
|Хотима
|-
|[[:tr:Acemi Anneler|Acemi Anneler]]
|
|165
|Хотима 
|-
|Aile Sirketi 
|Ширкати оилавӣ
|39
|Хотима
|-
|[[:tr:Akrep (dizi)|Akrep]]
|Ақраб
|26
|Хотима
|-
|[[:tr:Alef (dizi)|Alef]]
|Алеф
|8
|Хотима
|-
|[[:tr:Alev Alev (dizi, 2020)|Alev Alev]]
|
|28
|Хотима 
|-
|Aptal çocuklar
|
|8
|Хотима
|-
|[[:tr:Arıza (dizi)|Аrıza]]
|
|30
|Хотима
|-
|[[:tr:Aşk 101|Aşk 101]]
|
|8
|Хотима 
|-
|[[:tr:Babil (dizi)|Babil]]
|Вавилон
|20
|Хотима 
|-
|[[:tr:Baraj (dizi)|Baraj]]
|Сарбанд
|39
|Хотима 
|-
|[[Ҷаноби иштибоҳ|Bay Yanlış]]
|[[Ҷаноби иштибоҳ]] 
|14
|Хотима
|-
|[[:tr:Bir Annenin Günahı|Bir Annenin Günahı]]
|Гуноҳони як модар
|5
|Хотима
|-
|[[:tr:Bir Başkadır|Bir Başkadır]] 
|
|8
|Хотима
|-
|[[:tr:Çatı Katı Aşk|Çatı Katı Aşk]]
|Ишқ зери бом
|16
|Хотима 
|-
|[[:tr:Çıplak (dizi)|Çıplak]]
|
|8
|Хотима
|-
|[[:tr:Çocukluk (dizi)|Çocukluk]]
|
|11
|Хотима 
|-
|[[:tr:Emanet (dizi, 2020)|Emanet]]
|Амонат
|805
|Хотима
|-
|[[:tr:Ev Yapımı|Ev Yapımı]]
|
|13
|Хотима
|-
|Galiçya İşgal Altında 
|
|6
|Хотима
|-
|[[:tr:Gel Dese Aşk|Gel Dese Aşk]] 
|Ишқ садо мезанад 
|4
|Хотима
|-
|[[:tr:Gençliğim Eyvah|Gençliğim Eyvah]]
|Ҷавонӣ ёдат ба хайр
|17
|Хотима
|-
|[[:tr:Gönül Dağı|Gönül Dağı]]
|[[Кӯҳи дилҳо]]
|180
|{{Не|Идома}}
|-
|Gün On4
|
|10
|Хотима
|-
|[[:tr:Hizmetçiler|Hizmetçiler]] 
|Хидматкорон 
|3
|Хотима
|-
|[[:tr:İyi Aile Babası|İyi Aile Babası]]
|
|8
|Хотима 
|-
|[[:tr:İyi Günde Kötü Günde (dizi)|İyi Günde Kötü]]
|Дар хушӣ ва дар ғам
|6
|Хотима
|-
|[[:tr:Kafa Doktoru|Kafa Doktoru]]
|
|9
|Хотима
|-
|[[:tr:Kefaret (dizi)|Kefaret]] 
|
|35
|Хотима
|-
|[[:tr:Kırmızı Oda|Kırmızı Oda]]
|Утоқи сурх
|61
|Хотима
|-
|Kuşlarla Yolculuk
|
|30
|Хотима
|-
|[[:tr:Maria ile Mustafa|Maria ile Mustafa]]
|Мария ва Мустафо
|17
|Хотима
|-
|[[:tr:Masumlar Apartmanı|Masumlar Apartmanı]]
|
|71
|Хотима
|-
|[[:tr:Menajerimi Ara|Menajerimi Ara]]
|
|45
|Хотима
|-
|Netleşme
|
|3 
|Хотима
|-
|[[:tr:Öğretmen (dizi)|Öğretmen]]
|Муаллим 
|9
|Хотима
|-
|Pes Artık
|
|9
|Хотима 
|-
|[[:tr:Ramo|Ramo]]
|Рамо
|40
|Хотима 
|-
|[[:tr:Rise of Empires: Ottoman|Rise of Empires: Ottoman]]
|
|6
|Хотима
|-
|[[:tr:Sadakatsiz|Sadakatsiz]]
|
|60
|Хотима
|-
|[[:tr:Saygı (dizi)|Saygı]]
|
|16
|Хотима
|-
|[[Дари хонаамро бикӯб (силсилафилм)|Sen Çal Kapımı]] 
|[[Дари хонаамро бикӯб (силсилафилм)|Дари хонаамро бикӯб]] 
|52
|Хотима
|-
|[[:tr:Sokağın Çocukları|Sokağın Çocukları]]
|
|55
|Хотима
|-
|[[:tr:Sol Yanım (dizi)|Sol Yanım]]
|
|12
|Хотима
|-
|[[:tr:Şaşkın Bakkal 216|Şaşkın Bakkal 216]]
|
|4
|Хотима 
|-
|[[:tr:Şeref Sözü (dizi)|Şeref Sözü]]
|
|4
|Хотима 
|-
|[[:tr:Tövbeler Olsun|Tövbeler Olsun]]
|
|32
|Хотима 
|-
|[[:tr:Tutunamayanlar (dizi)|Tutunamayanlar]]
|
|19
|Хотима
|-
|[[:tr:Türkan Hanım'ın Konağı|Türkan Hanım'ın Konağı]]
|
|193
|Хотима 
|-
|Uyanın da Balığa Çıkalım
|
|34
|Хотима
|-
|[[:tr:Uyanış: Büyük Selçuklu|Uyanış: Büyük Selçuklu]]
|
|34
|Хотима
|-
|[[:tr:Ya İstiklal Ya Ölüm (dizi)|Ya İstiklal Ya Ölüm]]
|Ё истиқлол ё марг 
|12
|Хотима
|-
|[[:tr:Yarım Kalan Aşklar|Yarım Kalan Aşklar]]
|
|8
|Хотима
|-
|[[:tr:Yeni Hayat (dizi, 2020)|Yeni Hayat]]
|Рӯзгори нав
|9
|Хотима 
|-
|[[:tr:Zemheri (dizi)|Zemheri]]
|Зимистони сард
|10
|Хотима
|-
|[[:tr:Zümrüdüanka (dizi)|Zümrüdüanka]]
|Самандар
|26
|Хотима
|-
|}

==2019== 
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2019
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|[[:tr:4n1k Yeni Başlangıçlar|4n1k Yeni Başlangıçlar]]
|
|13
|Хотима
|-
|[[:tr:Afili Aşk|Afili Aşk]]
|
|38
|Хотима
|-
|[[:tr:Aşk Ağlatır|Aşk Ağlatır]]
|
|16
|Хотима
|-
|[[:tr:Atiye (dizi)|Atiye]]
|Ҳадя
|24
|Хотима
|-
|[[:tr:Aynen Aynen|Aynen Aynen]] 
|
|43
|Хотиме
|-
|[[:tr:Azize (dizi)|Azize]]
|Азиза
|6
|Хотима
|-
|Baharı Beklerken
|
|100
|Хотима 
|-
|[[:tr:Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi|Behzat Ç.: Bir Ankara Polisiyesi]]
|
|9
|Хотима
|-
|[[:tr:Benim Adım Melek|Benim Adım Melek]] 
|Исми ма Малик
|66
|Хотима 
|-
|[[:tr:Benim Tatlı Yalanım|Benim Tatlı Yalanım]]
|
|28
|Хотима
|-
|[[:tr:Bir Aile Hikayesi|Bir Aile Hikayesi]]
|Достони як оила
|18
|Хотима
|-
|[[:tr:Canevim|Canevim]] 
|Ошиёни дилам
|17
|Хотима
|-
|[[:tr:Çocuk (dizi)|Çocuk]]
|Кудак
|18
|Хотима
|-
|[[:tr:Çok Güzel Hareketler 2|Çok Güzel Hareketler Bunlar 2]]
|
|201
|{{Не|Идома}}
|-
|Dengi Dengine
|
|5
|Хотима
|-
|[[:tr:Doğduğun Ev Kaderindir|Doğduğun Ev Kaderindir]]
|Хонаи сарнавишт
|43
|Хотима 
|-
|[[:tr:Ferhat İle Şirin (dizi)|Ferhat İle Şirin]]
|Фарҳод ва Ширин
|6
|Хотима
|-
|Gorbi
|
|13
|Хотима
|-
|[[:tr:Güvercin (dizi)|Güvercin]]
|Кабутар
|16
|Хотима
|-
|[[:tr:Halka (dizi)|Halka]]
|Ҳалқа
|19
|Хотима
|-
|[[:tr:Hekimoğlu (dizi, 2019)|Hekimoğlu]]
|Ҳакимоғлу
|51
|Хотима 
|-
|[[:tr:Hercai|Hercai]]
|Ҳарҷоӣ
|69
|Хотима 
|-
|[[:tr:Her Yerde Sen|Her Yerde Sen]]
|
|23
|Хотима
|-
|İçten Sesler Korosu
|
|5
|Хотима
|-
|İncir Ağacı
|
|140
|Хотима 
|-
|[[:tr:Kardeş Çocukları|Kardeş Çocukları]]
|
|21
|Хотима
|-
|[[:tr:Kimse Bilmez|Kimse Bilmez]]
|
|27
|Хотима
|-
|[[:tr:Kurşun (dizi)|Kurşun]]
|Тир
|7
|Хотима
|-
|[[:tr:Kuruluş Osman|Kuruluş Osman]]
|[[Асосгузор: Усмон]]
|194
|Хотима
|-
|[[:tr:Kuzey Yıldızı: İlk Aşk|Kuzey Yıldızı: İlk Aşk]]
|
|64
|Хотима 
|-
|[[:tr:Kuzgun (dizi)|Kuzgun]]
|
|21
|Хотима
|-
|[[:tr:Leke (dizi)|Leke]] 
|
|9
|Хотима
|-
|[[:tr:Mucize Doktor|Mucize Doktor]]
|Муъҷиза табиб
|64
|Хотима 
|-
|[[:tr:Nöbet (dizi)|Nöbet]]
|
|8
|Хотима
|-
|[[:tr:Sefirin Kızı|Sefirin Kızı]] 
|Духтари сафир
|52
|Хотима
|-
|[[:tr:Seksenler|Seksenler]]
|
|655
|Хотима
|-
|[[:tr:Sevdim Seni Bir Kere|Sevdim Seni Bir Kere]]
|
|154
|Хотима
|-
|[[:tr:Sevgili Geçmiş|Sevgili Geçmiş]]
|
|8
|Хотима
|-
|[[:tr:Şampiyon (dizi)|Şampiyon]]
|Қаҳрамон
|34
|Хотима
|-
|[[:tr:Tek Yürek (dizi)|Tek Yürek]]
|Як дил
|22
|Хотима
|-
|[[:tr:Vurgun (dizi)|Vurgun]]
|Захмӣ
|6
|Хотима
|-
|[[:tr:Vuslat (dizi)|Vuslat]]
|
|44
|Хотима
|-
|[[:tr:Yaralı Kuşlar|Yaralı Kuşlar]] 
|
|165
|Хотима
|-
|[[:tr:Yemin (dizi)|Yemin]]
|
|503
|Хотима
|-
|[[:tr:Yüzleşme|Yüzleşme]]
|
|4
|Хотима
|-
|[[:tr:Zalim İstanbul|Zalim İstanbul]]
|Истанбули золим
|39
|Хотима
|-
|[[:tr:Zengin ve Yoksul|Zengin ve Yoksul]]
|
|8
|Хотима
|}

==2018==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2018
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|4n1k İlk Aşk
|
|12
|Хотима
|-
|8. Gün
|
|6
|Хотима
|-
|Acayip Tipler
|
|6
|Хотима
|-
|Adı: Zehra
|Бо исми Зуҳро 
|14
|Хотима
|-
|Ağlama Anne
|Гиря макун модар 
|13
|Хотима
|-
|Alija
|
|6
|Хотима
|-
|Aşktroloji
|
|1
|Хотима
|-
|Avlu
|
|44
|Хотима
|-
|Babamın Günahları
|
|4
|Хотима
|-
|Bamsı Beyrek
|
|1
|Хотима
|-
|Bartu Ben
|
|10
|Хотима
|-
|Beni Bırakma
|
|630
|Хотима
|-
|Bir Deli Rüzgar
|
|6
|Хотима
|-
|Bir Litre Gözyaşı
|Як литр ашк
|15
|Хотима
|-
|Bir Mucize Olsun
|Як муъҷиза
|3
|Хотима
|-
|Bir Umut Yeter
|
|6
|Хотима
|-
|Bir Zamanlar Çukurova
|Рӯзгоре дар Чукурова
|140
|Хотима
|-
|Bozkır
|
|10
|Хотима
|-
|Börü
|Гург
|6
|Хотима
|-
|Can Kırıkları
|Дилшикастагон
|4
|Хотима
|-
|Çarpışma
|
|24
|Хотима
|-
|Darısı Başımıza
|
|5
|Хотима
|-
|Dip
|
|8
|Хотима
|-
|Dudullu Postası
|
|12
|Хотима
|-
|Ege'nin Hamsisi
|
|23
|Хотима
|-
|Elimi Bırakma
|Дастамро раҳо макун
|59
|Хотима
|-
|Erkenci Kuş
|
|51
|Хотима
|-
|Eşik
|
|10
|Хотима
|-
|Gülizar
|Гулизор
|10
|Хотима
|-
|Gülperi
|Гулпарӣ
|30
|Хотима
|-
|Hakan: Muhafız
|
|32
|Хотима 
|-
|Hıçkırık
|
|50
|Хотима
|-
|İkizler Memo-Can
|
|25
|Хотима
|-
|İnsanlık Suçu
|
|8
|Хотима
|-
|Jet Sosyete
|
|59
|Хотима
|-
|Kalbimin Sultanı
|Султони қалбам
|8
|Хотима
|-
|Kanaga
|
|13
|Хотима
|-
|Keşke Hiç Büyümeseydik
|
|4
|Хотима
|-
|Kızım
|Духтарам
|34
|Хотима
|-
|Koca Koca Yalanlar
|
|12
|Хотима
|-
|Kocaman Ailem
|
|8
|Хотима
|-
|Masum Değiliz
|
|6
|Хотима
|-
|Mehmetçik: Kutlu Zafer
|
|14
|Хотима
|-
|Mehmetçik: Kut'ül-Amare
|
|19
|Хотима
|-
|Mehmed Bir Cihan Fatihi
|
|6
|Хотима
|-
|Meleklerin Aşkı
|
|11
|Хотима
|-
|Muhteşem İkili
|Завҷи афсонавӣ
|12
|Хотима
|-
|Nefes Nefese
|Нафас бо нафас 
|10
|Хотима
|-
|Sen Anlat Karadeniz
|Ту бигӯ Карадениз
|64
|Хотима
|-
|Servet
|
|4
|Хотима
|-
|Şahin Tepesi
|
|6
|Хотима
|-
|Şahsiyet
|
|12
|Хотима
|-
|Tam Kafadan
|
|6
|Хотима
|-
|Tehlikeli Karım
|
|6
|Хотима
|-
|Tolgshow
|
|26
|Хотима
|-
|Tufa
|
|3
|Хотима
|-
|Tozkoparan
|
|55
|Хотима
|-
|Yasak Elma
|Себи мамнӯъ 
|177
|Хотима
|-
|Yaşamayanlar
|
|8
|Хотима
|-
|Yuvamdaki Düşman
|Душмани хонаам
|6
|Хотима
|}

==2017==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2017
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|7 Yüz
|
|7
|Хотима
|-
|Adı Efsane 
|
|29
|Хотима
|-
|Aslan Ailem
|
|31
|Хотима
|-
|Aşk ve Gurur 
|
|6
|Хотима
|-
|Ateşböceği
|
|17
|Хотима
|-
|Badem Şekeri
|
|5
|Хотима
|-
|Bahtiyar Ölmez
|[[Бахтиёр намемирад]]
|19
|Хотима
|-
|Bir Deli Sevda
|
|4
|Хотима
|-
|Bizim Hikaye
|Қиссаи мо
|70
|Хотима
|-
|Bu Sayılmaz
|
|3
|Хотима
|-
|Bu Şehir Arkandan Gelecek
|
|20
|Хотима
|-
|Cennet'in Gözyaşları
|
|36
|Хотима
|-
|Çalınmış Hayatlar
|
|3
|Хотима
|-
|Çember
|
|11
|Хотима
|-
|Çoban Yıldızı 
|
|17
|Хотима
|-
|Çocuklar Duymasın
|
|76
|Хотима
|-
|Çukur
|
|131
|Хотима
|-
|Dayan Yüreğim
|Дилам тоб овар 
|13
|Хотима
|-
|Deli Gönül
|
|10
|Хотима
|-
|Dolunay
|
|26
|Хотима
|-
|Dostlar Mahallesi
|
|4
|Хотима
|-
|Esaretim Sensin
|
|55
|Хотима
|-
|Evlat Kokusu
|
|9
|Хотима
|-
|Fazilet Hanım ve Kızları
|Фазилатхонум ва духтаронаш
|50
|Хотима
|-
|Fi
|
|22
|Хотима
|-
|Görünen Adam
|
|10
|Хотима
|-
|Hayat Sırları
|
|11
|Хотима
|-
|Hayati ve Diğerleri
|
|6
|Хотима
|-
|Hile
|
|24
|Хотима
|-
|İçimdeki Fırtına
|
|6
|Хотима
|-
|İki Yalancı
|
|9
|Хотима
|-
|İkisini de Sevdim
|
|3
|Хотима
|-
|İsimsizler
|
|27
|Хотима
|-
|İstanbullu Gelin
|Арӯси истанбулӣ
|87
|Хотима
|-
|Kadın
|Зан
|81
|Хотима
|-
|Kalk Gidelim
|
|135
|Хотима 
|-
|Kalp Atışı
|
|28
|Хотима
|-
|Kanatsız Kuşlar
|
|46
|Хотима
|-
|Kara Yazı
|
|6
|Хотима
|-
|Kayıtdışı
|
|8
|Хотима
|-
|Kırlangıç Fırtınası
|
|7
|Хотима
|-
|Kısa Kısa Aşk
|
|19
|Хотима
|-
|Kızlarım İçin
|
|13
|Хотима
|-
|Klavye Delikanlıları
|
|8
|Хотима
|-
|Komşular
|
|25
|Хотима
|-
|Kral Şakir
|
|273
|{{Не|Идома}}
|-
|Lise Devriyesi
|
|11
|Хотима
|-
|Masum
|
|8
|Хотима
|-
|Meryem
|Марям 
|30
|Хотима
|-
|Nerdesin Birader
|
|4
|Хотима
|-
|Ölene Kadar
|
|13
|Хотима
|-
|Payitaht: Abdülhamid
|
|154
|Хотима
|-
|Rüya
|
|10
|Хотима
|-
|Saatli İlker Ayrık Takvimi
|
|69
|Хотима
|-
|Sahipli
|
|10
|Хотима
|-
|Savaşçı
|
|109
|Хотима 
|-
|Seni Kimler Aldı
|
|10
|Хотима
|-
|Sevda'nın Bahçesi
|
|4
|Хотима
|-
|Seven Ne Yapmaz
|
|11
|Хотима
|-
|Siyah Beyaz Aşk
|
|32
|Хотима
|-
|Siyah İnci
|
|20
|Хотима
|-
|Son Destan
|
|5
|Хотима
|-
|Söz
|
|84
|Хотима
|-
|Şevkat Yerimdar
|
|44
|Хотима
|-
|Tutsak
|
|9
|Хотима
|-
|Türk Malı
|
|8
|Хотима
|-
|Ufak Tefek Cinayetler
|
|45
|Хотима
|-
|Ver Elini Aşk
|
|11
|Хотима
|-
|Yalaza
|
|20
|Хотима
|-
|Yara Bandı
|
|13
|Хотима
|-
|Yeni Gelin
|Арӯси нав
|63
|Хотима
|-
|Yıldızlar Şahidim
|
|4
|Хотима
|-
|Yüz Yüze
|
|2
|Хотима
|}

==2016==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2016
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|46 Yok Olan
|
|13
|Хотима
|-
|100 Yıllık Mühür
|
|15
|Хотима
|-
|Adını Sen Koy
|
|397
|Хотима
|-
|Aile İşi
|
|13
|Хотима
|-
|Altınsoylar
|
|3
|Хотима
|-
|Anne
|
|33
|Хотима
|-
|Arkadaşlar İyidir
|
|10
|Хотима
|-
|Aşk Laftan Anlamaz
|
|31
|Хотима
|-
|Aşk ve Mavi
|
|78
|Хотима
|-
|Aşk Yalanı Sever
|
|7
|Хотима
|-
|Babam ve Ailesi
|
|13
|Хотима
|-
|Bana Sevmeyi Anlat
|
|22
|Хотима
|-
|Bodrum Masalı
|
|42
|Хотима
|-
|Buyur Bi'De Burdan Bak
|
|10
|Хотима
|-
|Cesur ve Güzel
|
|32
|Хотима
|-
|Cesur Yürek
|
|21
|Хотима
|-
|Çifte Saadet
|
|11
|Хотима
|-
|Çizgiyi Geç
|
|10
|Хотима
|-
|Familya
|
|10
|Хотима
|-
|Gecenin Kraliçesi
|
|15
|Хотима
|-
|Göç Zamanı
|
|15
|Хотима
|-
|Güldüy Güldüy Çocuk
|
|31
|Хотима
|-
|Gülümse Yeter
|
|24
|Хотима
|-
|Hangimiz Sevmedik
|
|40
|Хотима
|-
|Hanım Köylü
|
|13
|Хотима
|-
|Hayat Bazen Tatlıdır
|
|26
|Хотима
|-
|Hayat Sevince Güzel
|
|15
|Хотима
|-
|Hayat Şarkısı
|
|57
|Хотима
|-
|Hayatımın Aşkı
|
|17
|Хотима
|-
|İçerd
|
|39
|Хотима
|-
|İlişki Durumu: Evli
|
|4
|Хотима
|-
|İstanbul Sokakları
|
|9
|Хотима
|-
|Kaçın Kurası
|
|4
|Хотима
|-
|Kalbim Yangın Yeri
|
|5
|Хотима
|-
|Kalbimdeki Deniz
|
|60
|Хотима
|-
|Kanıt Ateş Üstünde
|
|8
|Хотима
|-
|Kehribar
|
|15
|Хотима
|-
|Kış Güneşi
|
|18
|Хотима
|-
|Kördüğüm
|
|31
|Хотима
|-
|Melek ile Serhat
|
|5
|Хотима
|-
|Müdür Ne'aptın?
|
|13
|Хотима
|-
|No: 309
|
|65
|Хотима
|-
|N'olur Ayrılalım
|
|5
|Хотима
|-
|Oyunbozan
|
|5
|Хотима
|-
|Rengarenk
|
|7
|Хотима
|-
|Rüzgarın Kalbi
|
|9
|Хотима
|-
|Seddülbahir 32 Saat
|
|4 
|Хотима 
|-
|Sevda Kuşun Kanadında
|
|31
|Хотима
|-
|Seviyor Sevmiyor
|
|28
|Хотима
|-
|Sıfır Bir
|
|43
|Хотима
|-
|Şahane Damat
|
|8
|Хотима
|-
|Tatlı İntikam
|
|30
|Хотима
|-
|Umuda Kelepçe Vurulmaz
|
|15
|Хотима
|-
|Vatanım Sensin
|
|59
|Хотима
|-
|Yüksek Sosyete
|
|26
|Хотима
|}
&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://starsofthescreen.com/best-turkish-series-ever/|title=Best Turkish series ever|website=Starsofthescreen.com|accessdate=5 February 2020|archivedate=2020-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200821132003/https://starsofthescreen.com/best-turkish-series-ever/}}&lt;/ref&gt;

==2015==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2015
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Acı Aşk
|
|13
|Хотима
|-
|Acil Aşk Aranıyor
|
|24
|Хотима
|-
|Adı Mutluluk
|
|17 
|Хотима
|-
|Analar ve Anneler
|
|9
|Хотима
|-
|Asla Vazgeçmem
|
|59
|Хотима
|-
|Aşk Yeniden
|
|59
|Хотима
|-
|Ayrılsak da Beraberiz
|
|7
|Хотима
|-
|Baba Candır
|
|66
|Хотима
|-
|Bana Baba Dedi
|
|7
|Хотима
|-
|Bedel
|
|20
|Хотима
|-
|Beş Kardeş
|
|13
|Хотима
|-
|Beyaz Yalan
|
|6
|Хотима
|-
|Bir Deniz Hikayesi
|
|8
|Хотима
|-
|Bir Modern Habil Kabil Hikayesi
|
|2
|Хотима
|-
|Büyük Sürgün Kafkasya
|
|4
|Хотима
|-
|Çınar Gölgesinde
|
|70
|Хотима
|-
|Çilek Kokusu
|
|23
|Хотима
|-
|Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz
|[[Роҳзанон дар дунё ҳукумат намекунанд (силсилафилм)|Роҳзанон дар дунё ҳукумат намекунанд]]
|199
|Хотима
|-
|Eve Dönüş
|
|22
|Хотима
|-
|Evli ve Öfkeli
|
|30
|Хотима
|-
|Fabrika Kızı
|
|4
|Хотима
|-
|Gamsız Hayat
|
|5
|Хотима
|-
|Güne Bakan
|
|5
|Хотима
|-
|Güneşin Kızları
|
|39
|Хотима
|-
|Hatırla Gönül
|
|13
|Хотима
|-
|Hayat Mucizelere Gebe
|
|7
|Хотима
|-
|Heredot Cevdet Saati
|
|120
|Хотима
|-
|İlişki Durumu: Karışık
|
|40
|Хотима
|-
|İnadına Aşk
|
|32
|Хотима
|-
|Kalbim Egede Kaldı
|
|16
|Хотима
|-
|Kara Ekmek
|
|37
|Хотима
|-
|Kara Kutu
|
|7
|Хотима
|-
|Kara Sevda
|Ишқи сиёҳ
|74
|Хотима
|-
|Kırgın Çiçekler
|[[Ғунчаҳои захмӣ]]
|113
|Хотима
|-
|Kiralık Aşk
|
|69
|Хотима
|-
|Maral
|
|17
|Хотима
|-
|Mayıs Kraliçesi
|
|11
|Хотима
|-
|Milat
|
|10
|Хотима
|-
|Muhteşem Yüzyıl: Kösem
|
|60
|Хотима
|-
|Mutlu Ol yeter
|
|7
|Хотима
|-
|Ne Münasabet
|
|11
|Хотима
|-
|Poyraz Karayel
|Пойраз Короел
|82
|Хотима
|-
|Racon
|
|4
|Хотима
|-
|Sen Benimsin
|
|13
|Хотима
|-
|Serçe Sarayı
|
|13
|Хотима
|-
|Sevda Alaboru
|
|4
|Хотима
|-
|Son Çıkış
|
|17
|Хотима
|-
|Şehrin Melekleri
|
|5
|Хотима
|-
|Tatlı Küçük Yalancılar
|
|13
|Хотима
|-
|Tutar Mı Tutar
|
|4
|Хотима
|-
|Yazın Öyküsü
|
|13
|Хотима
|-
|Yeter 
|
|40
|Хотима
|-
|Yunus Emre: Aşkın Yolculuğu
|
|44
|Хотима
|-
|Zeyrek ile Çeyrek
|
|29
|Хотима
|}

==2014==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2014
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|1 Erkek 1 Kadın 2 Çocuk
|
|41
|Хотима
|-
|Ağlatan Dans
|
|5 
|Хотима
|-
|Ah Neriman 
|
|4
|Хотима
|-
|Alin Yazim
|
|240
|Хотима
|-
|Analı Oğullu
|
|4
|Хотима
|-
|Ankaranın Dikmeni 
|
|25 
|Хотима
|-
|Aşkın Kanunu 
|
|10 
|Хотима
|-
|Asayiş Berkkemal
|
|6 
|Хотима 
|-
|Aşktan Kaçılmaz
|
|11 
|Хотима
|-
|Bana Artık Hicran De
|
|4 
|Хотима
|-
|Benim Adım Gültepe 
|
|8 
|Хотима
|-
|Beyaz Karanfil
|
|6 
|Хотима 
|-
|Bir Yusuf Masalı
|
|21 
|Хотима
|-
|Boynu Bükükler
|
|7 
|Хотима
|-
|Cinayet
|
|5
|Хотима
|-
|Çılgın Dershane Üniversitede
|
|5 
|Хотима
|-
|Çırağan Baskını
|
|4 
|Хотима
|-
|Diğer Yarım
|
|23 
|Хотима
|-
|Diriliş: Ertuğrul
|[[Филми Эртуғрул]]
|150
|Хотима
|-
|Düşler ve Umutlar
|
|5 
|Хотима
|-
|Elif
|
|940
|Хотима
|-
|Emanet
|
|10 
|Хотима
|-
|Ezra
|
|2 
|Хотима
|-
|Filinta
|
|56
|Хотима
|-
|Gölgedekiler
|
|6 
|Хотима
|-
|Gönül
|
|28 
|Хотима
|-
|Güllerin Savaşı
|
|68 
|Хотима
|-
|Günahkar
|
|7 
|Хотима
|-
|Güzel Köylü
|
|52 
|Хотима
|-
|Hatasız Kul Olmaz
|
|4 
|Хотима
|-
|Hayat Ağacı
|
|6 
|Хотима
|-
|Hayat Yolunda
|
|13 
|Хотима
|-
|Her Sevda Bir Veda
|
|4 
|Хотима
|-
|Hiyanet Sarmali 
|
|35
|Хотима
|-
|Hom ofis
|
|4 
|Хотима
|-
|Kaçak Gelinler
|
|29 
|Хотима
|-
|Kaderimin Yazıldığı Gün
|
|50 
|Хотима
|-
|Kadim Dostum
|
|9 
|Хотима
|-
|Kalp Hırsızı
|
|7 
|Хотима
|-
|Kara Para Aşk
|
|54 
|Хотима
|-
|Kardeş Payı
|
|35 
|Хотима
|-
|Kertenkele
|Ҳидоят
|85
|Хотима
|-
|Kızılelma
|
|28
|Хотима
|-
|Kiraz Mevsimi
|
|59 
|Хотима
|-
|Kocamın Ailesi
|
|57 
|Хотима
|-
|Kurt Seyit ve Şura
|
|21 
|Хотима
|-
|Küçük Ağa
|
|50 
|Хотима
|-
|Mihrap Yerinde
|
|3 
|Хотима
|-
|Ne Diyoosun
|
|3 
|Хотима
|-
|Not Defteri
|
|13 
|Хотима
|-
|O Hayat Benim
|
|131
|Хотима
|-
|Otel Divane
|
|4 
|Хотима
|-
|Paramparça
|
|97
|Хотима
|-
|Paşa Gönlüm
|
|3 
|Хотима
|-
|Reaksiyon
|
|13 
|Хотима
|-
|Roman Havası
|
|6 
|Хотима
|-
|Ruhumun Aynası
|
|7
|Хотима
|-
|Sil Baştan
|
|9 
|Хотима
|-
|Sungurlar
|
|39 
|Хотима
|-
|Şeref Meselesi
|
|26 
|Хотима
|-
|Şimdi Onlar Düşünsün
|
|18 
|Хотима
|-
|Tanıklar
|
|2 
|Хотима
|-
|Ulan Istanbul
|
|39 
|Хотима
|-
|Urfalıyam Ezelden
|
|11 
|Хотима
|-
|Üç Arkadaş
|
|4 
|Хотима
|-
|Yasak
|
|9 
|Хотима
|-
|Yedi Güzel Adam
|
|39 
|Хотима
|-
|Yedikule Hayat Yokuşu
|
|30 
|Хотима
|-
|Yeşil Deniz 
|
|75
|Хотима
|-
|Yetim Gönüller
|
|16 
|Хотима
|-
|Yılanların Öcü
|
|49 
|Хотима
|-
|Zeytin Tepesi
|
|7 
|Хотима
|}

==2013==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;|2013
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|20 Dakika
|20 дақиқа
|25 
|Хотима
|-
|Arkadaşım Hoşgeldin
|
|29 
|Хотима
|-
|A.Ş.K
|И.Ш.Қ
|13 
|Хотима
|-
|Adını Kalbime Yazdım
|
|16 
|Хотима
|-
|Aldırma Gönül
|
|9 
|Хотима
|-
|Ali Ayşe'yi Seviyor
|
|19 
|Хотима
|-
|Altındağlı
|
|2 
|Хотима
|-
|Aramızda Kalsın
|
|52 
|Хотима
|-
|Aşk Ekmek Hayeller
|
|10 
|Хотима
|-
|Aşk Emek İster
|
|11 
|Хотима
|-
|Babam Sınıfta Kaldı
|
|23 
|Хотима
|-
|Bebek İşi
|
|34 
|Хотима
|-
|Ben de Özledim
|
|13 
|Хотима
|-
|Beni Böyle Sev
|
|89 
|Хотима
|-
|Ben Onu Çok Sevdim
|
|15 
|Хотима
|-
|Benim Hala Umudum Var
|
|33 
|Хотима
|-
|Bir Aşk Hikayesi
|
|36 
|Хотима
|-
|Bir Yastıkta
|
|14 
|Хотима
|-
|Bizim OKul
|
|7 
|Хотима
|-
|Bugünün Saraylısı
|
|36
|Хотима
|-
|Cesur Hemşire
|
|9
|Хотима
|-
|Çalıkuşu
|
|30
|Хотима
|-
|Doksanlar 
|
|43
|Хотима
|-
|Emret Komutanım Yeniden
|
|30
|Хотима
|-
|En Uzun Yüzyıl
|
|1
|Хотима
|-
|Eski Hikaye
|
|17
|Хотима
|-
|Evlilik Okulu
|
|8
|Хотима
|-
|Fatih
|
|5
|Хотима
|-
|Fatihi Harbiye
|Қисмат
|50
|Хотима
|-
|Fırıldak Ailesi
|
|80
|Хотима
|-
|Firuze
|
|5
|Хотима
|-
|Galip Derviş
|
|56
|Хотима
|-
|Gönül Hırsızı
|
|19
|Хотима
|-
|Görüş Günü Kadınları
|
|10
|Хотима
|-
|Gurbette Aşk Bir Yastıkta
|
|26
|Хотима
|-
|Güneşi Beklerken
|
|54
|Хотима
|-
|Güzel Çirkin
|
|13
|Хотима
|-
|Her Şey Yolunda
|
|23
|Хотима
|-
|Hıyanet Sarmalı
|
|35
|Хотима
|-
|İnadına Yaşamak
|
|6
|Хотима
|-
|İntikam
|
|44
|Хотима
|-
|Kaçak
|
|52
|Хотима
|-
|Kahireli Palas
|
|30
|Хотима
|-
|Karagül
|Садбарги сиёҳ
|125
|Хотима
|-
|Kayıp
|
|18
|Хотима
|-
|Küçük Gelin
|
|92
|Хотима
|-
|Medcezir
|
|77
|Хотима
|-
|Merhamet
|
|44
|Хотима
|-
|Nerde O Yeminle
|
|8
|Хотима
|-
|Osmanlı Tokadı
|
|37
|Хотима
|-
|Osmanlı'da Derin Devlet
|
|13
|Хотима
|-
|Otisabi
|
|13
|Хотима
|-
|Ötesiz İnsanlar
|
|72
|Хотима
|-
|Saklı Kalan
|
|1
|Хотима
|-
|Salih Kuşu
|
|10
|Хотима
|-
|Sana Bir Sır Vereceğim
|
|29
|Хотима
|-
|Sevdaluk
|
|20
|Хотима
|-
|Tatar Ramazan
|
|26
|Хотима
|-
|Tozlu Yollar
|
|7
|Хотима
|-
|Vicdan
|
|7
|Хотима
|-
|Yağmurdan Kaçarken
|
|8
|Хотима
|-
|Yüksek Giriş
|
|6
|Хотима
|}

==2012==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2012
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Acayip Hikayeler
|
|11
|Хотима
|-
|Ağır Roman Yeni Dünya
|
|10
|Хотима
|-
|Alev Alev
|
|16
|Хотима
|-
|Annem Uyurken
|
|8
|Хотима
|-
|Araf Zamanı
|
|29 
|Хотима
|-
|Aşk Kaç Beden Giyer 
|
|80 
|Хотима
|-
|Aşkın Halleri
|
|10 
|Хотима
|-
|Babalar ve Evlatları
|
|4 
|Хотима
|-
|Benim İçin Üzülme
|
|55 
|Хотима
|-
|Bir Ferhat ile Şirin Hikayesi / Esir Şehrin Gözyaşları
|
|5 
|Хотима
|-
|Bir Zamanlar Osmanlı Kıyam
|
|20 
|Хотима
|-
|Böyle Bitmesin
|
|69 
|Хотима
|-
|Bulutların Ötesi
|
|13 
|Хотима
|-
|Canım Benim
|
|65 
|Хотима
|-
|Canımın İçi
|
|50 
|Хотима
|-
|Çıplak Gerçak
|
|16 
|Хотима
|-
|Dedemin Dolabı
|
|15 
|Хотима
|-
|Dila Hanım
|
|62 
|Хотима
|-
|Düşman Kardeşler
|
|11 
|Хотима
|-
|Esir Sultan
|
|5 
|Хотима
|-
|Eve Düşen Yıldırım
|
|22 
|Хотима
|-
|Evlerden Biri
|
|12 
|Хотима
|-
|Evvel Zaman Hikayesi
|
|4 
|Хотима
|-
|Güldür Güldür Show
|
|378
|{{Не|Идома}}
|-
|Ha Babam Uzay
|
|10 
|Хотима
|-
|Harem
|
|32 
|Хотима
|-
|Hayatımın Rolü
|
|19 
|Хотима
|-
|Hızır Ekip
|
|53 
|Хотима
|-
|Huzur Sokağı
|
|67 
|Хотима
|-
|İbreti Ailem
|
|13 
|Хотима
|-
|İki Yaka Bir İstanbul
|
|6 
|Хотима
|-
|İşler Güçler
|
|41 
|Хотима
|-
|Kalbim Dört Mevsim
|
|16
|Хотима
|-
|Karadayı
|
|115
|Хотима
|-
|Kayıp Şehir
|
|26
|Хотима
|-
|Korkma
|
|5
|Хотима
|-
|Koyu Kırmızı
|
|13
|Хотима
|-
|Kötü Yol
|
|13
|Хотима
|-
|Krem
|
|24
|Хотима
|-
|Kurt Kanunu
|
|18
|Хотима
|-
|Küçük Kıyamet
|
|36
|Хотима
|-
|Merhaba Hayat
|
|13
|Хотима
|-
|Nizama Adanmış Ruhlar
|Садоқат
|121
|Хотима 
|-
|Polis Hikayeleri
|
|5
|Хотима
|-
|Seksenler
|
|228
|Хотима
|-
|Son
|
|25
|Хотима
|-
|Son Yaz Balkanlar 1912
|
|4
|Хотима
|-
|Sudan Çıkmış Balıklar
|
|11
|Хотима
|-
|Sultan
|
|20
|Хотима
|-
|Suskunlar
|
|28
|Хотима
|-
|Şubat
|
|32
|Хотима
|-
|Uçurum
|
|24
|Хотима
|-
|Ustura Kemal
|
|14
|Хотима
|-
|Veda
|
|8
|Хотима
|-
|Yalan Dünya
|
|90
|Хотима
|-
|Yol Ayrımı
|
|28
|Хотима
|-
|Zengin Kız Fakir Oğlan
|
|130
|Хотима
|-
|Zil Çalınca
|
|40
|Хотима
|}

==2011==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2011
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Adım Bayram Bayram
|
|2 
|Хотима
|-
|Adını Feriha Koydum
|
|80 
|Хотима
|-
|Al Yazmalim
|
|37 
|Хотима
|-
|Alemin Kralı
|
|67 
|Хотима
|-
|Anneler ile Kızları
|
|12 
|Хотима
|-
|Arka Sıradakiler Umut
|
|33 
|Хотима
|-
|Aşağı Yukarı Yemişliler
|
|10 
|Хотима
|-
|Avrupa Avrupa
|
|91 
|Хотима
|-
|Ay Tutulması
|
|13 
|Хотима
|-
|Babam İçin
|
|23 
|Хотима
|-
|Babam Sağolsun
|
|8 
|Хотима
|-
|Başrolde Aşk
|
|25 
|Хотима
|-
|Beni Affet
|
|1477
|Хотима
|-
|Bir Çocuk Sevdim
|
|39 
|Хотима
|-
|Bir Günah Gibi
|
|5 
|Хотима
|-
|Bir Kadın Tanıdım
|
|20 
|Хотима
|-
|Bir Ömür Yetmez
|
|7 
|Хотима
|-
|Bizim Yenge
|
|18 
|Хотима
|-
|Canan
|
|28 
|Хотима
|-
|Canım Babam
|
|11 
|Хотима
|-
|Cennetin Sırları
|
|7 
|Хотима
|-
|Dedektif Memoli
|
|12 
|Хотима
|-
|Derin Sular
|
|116 
|Хотима
|-
|Dinle Sevgili
|
|245 
|Хотима
|-
|Düz Adam
|
|28 
|Хотима
|-
|En Son Ne Olur
|
|4 
|Хотима
|-
|Farklı Boyut
|
|39
|Хотима
|-
|Firar
|
|35 
|Хотима
|-
|Gol Olur
|
|12 
|Хотима
|-
|Gün Akşam Oldu
|
|10 
|Хотима
|-
|Hayat Devam Ediyor
|
|46 
|Хотима
|-
|Hayata Beş Kala
|
|35 
|Хотима
|-
|Herşeye Rağmen
|
|9 
|Хотима
|-
|Huzurum Kalmadı
|
|5 
|Хотима
|-
|İffet
|
|40 
|Хотима
|-
|İstanbul Hatırası
|
|20 
|Хотима
|-
|İstanbul'un Altınları
|
|16 
|Хотима
|-
|İzmir Çetesi
|
|24 
|Хотима
|-
|Kalbim Seni Seçti
|
|23 
|Хотима
|-
|Karakol 
|
|8 
|Хотима
|-
|Karımın Dediği Dedik Çaldığı Kontrobas
|
|4 
|Хотима
|-
|Kayıp Aranıyor
|
|5 
|Хотима
|-
|Keşanlı Ali Destanı
|
|20 
|Хотима
|-
|Kız Annesi
|
|4 
|Хотима
|-
|Kolej Günlüğü
|
|7 
|Хотима
|-
|Kurşun Bilal
|
|10 
|Хотима
|-
|Kuzey Güney
|
|80 
|Хотима
|-
|Küçük Hanımefendi
|
|40 
|Хотима
|-
|Leyla ile Mecnun
|
|104 
|Хотима
|-
|Mavi Kelebekler
|
|26 
|Хотима
|-
|Mazi Kalbimde Yaradır
|
|26 
|Хотима
|-
|Mor Menekşeler
|
|29 
|Хотима
|-
|Muck
|
|8 
|Хотима
|-
|Muhteşem Yüzyıl
|
|139 
|Хотима
|-
|Müziklerin Efendisi
|
|2 
|Хотима
|-
|Naber Bacanak
|
|7 
|Хотима
|-
|Nuri
|
|19 
|Хотима
|-
|Pis Yedili
|
|105
|Хотима
|-
|Reis
|
|9
|Хотима
|-
|Sen de Gitme
|
|54
|Хотима
|-
|Seni Bana Yazmışlar
|
|11
|Хотима
|-
|Sensiz Olmaz
|
|7
|Хотима
|-
|Sırat
|
|5
|Хотима
|-
|Sudan Sebepler
|
|2
|Хотима
|-
|Şahin ve Çetesi
|
|76
|Хотима
|-
|Şüphe
|
|6
|Хотима
|-
|Tek Başımıza
|
|8
|Хотима
|-
|Tövbeler Tövbesi
|
|37
|Хотима
|-
|Umutsuz Ev Kadınları
|
|154
|Хотима
|-
|Üsküdar'a Giderken
|
|13
|Хотима
|-
|Ve İnsan Aldandı Bitmeyen Hikaye
|Қиссаи нотамом
|11
|Хотима
|-
|Yalancı Bahar
|
|9
|Хотима
|-
|Yamak Ahmet
|
|39
|Хотима
|-
|Yeniden Başla
|
|36
|Хотима
|-
|Yıldız Masalı
|
|12
|Хотима
|-
|Yıllar Sonra
|
|6
|Хотима
|-
|Zehirli Sarmaşık
|
|12
|Хотима
|}

==2010==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2010
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Al Gülüm Ver Gülüm
|
|3
|Хотима
|-
|Aşk ve Ceza
|
|62
|Хотима
|-
|Ateşe Yürümek
|
|4
|Хотима
|-
|Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi
|
|96
|Хотима
|-
|Bitmeyen Şarkı
|
|32
|Хотима
|-
|Cumaya Kalsa
|
|12
|Хотима
|-
|Cümbür Cemaat Aile
|
|15
|Хотима
|-
|Çakıl Taşları
|
|17
|Хотима
|-
|Çete
|
|5
|Хотима
|-
|Deli Saraylı
|
|11
|Хотима
|-
|Dürüyenin Güğümleri
|
|48
|Хотима
|-
|Elde Var Hayat
|
|72
|Хотима
|-
|Farklı Desenler
|Ҳикмати зиндагӣ 
|124
|Хотима 
|-
|Fatmagül'ün Suçu Ne?
|Фотимагул 
|80
|Хотима
|-
|Gönül Ferman Dinlemiyor
|
|2 
|Хотима
|-
|Gönülçelen
|
|56 
|Хотима
|-
|Güneydoğudan Öyküler Önce Vatan
|
|19 
|Хотима
|-
|Güz Gülleri
|
|29 
|Хотима
|-
|Halil İbrahim Sofrası
|
|39 
|Хотима
|-
|Hanımeli Sokağı
|
|29 
|Хотима
|-
|İhanet
|
|7 
|Хотима
|-
|Kader Çizgisi
|
|15 
|Хотима
|-
|Kadınları Anlama Kılavuzu
|
|39 
|Хотима
|-
|Kalbimin Sahibi
|
|15 
|Хотима
|-
|Kalp Ağrısı
|
|14 
|Хотима
|-
|Kanıt
|
|100 
|Хотима
|-
|Karadağlar
|
|40 
|Хотима
|-
|Keskin Bıçak
|
|8 
|Хотима
|-
|Kılıç Günü
|
|8 
|Хотима
|-
|Kızım Nerede?
|
|26 
|Хотима
|-
|Kirli Beyaz
|
|6 
|Хотима
|-
|Küçük Sırlar
|
|55 
|Хотима
|-
|Küstüm Çiçeği
|
|13 
|Хотима
|-
|Lale Devri
|Мавсими лолаҳо
|135 
|Хотима
|-
|Mükemmel Çift
|
|8 
|Хотима
|-
|Öğretmen Kemal
|
|18 
|Хотима
|-
|Öyle Bir Geçer Zaman ki
|
|120 
|Хотима
|-
|Sensiz Yaşamam
|
|13 
|Хотима
|-
|Sevgi Bağlayınca
|
|2 
|Хотима
|-
|Sınıf 2010
|
|170 
|Хотима
|-
|Şefkat Tepe
|
|158 
|Хотима
|-
|Şen Yuva
|
|20 
|Хотима
|-
|Türk Malı
|
|32 
|Хотима
|-
|Türkan
|
|26 
|Хотима
|-
|Umut Yolcuları
|
|13 
|Хотима
|-
|Yahşi Cazibe
|
|93 
|Хотима
|-
|Yer Gök Aşk
|
|122 
|Хотима
|-
|Yerden Yüksek
|
|48 
|Хотима
|}

==2009==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2009
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Acemi Müezzin
|
|4
|Хотима
|-
|Acil Servis
|
|8 
|Хотима
|-
|Açık Mutfak
|
|5 
|Хотима
|-
|Ah Kalbim
|
|26 
|Хотима
|-
|Aile Reisi
|
|18 
|Хотима
|-
|Aile Saadeti
|
|6 
|Хотима
|-
|Alayına İsyan
|
|5 
|Хотима
|-
|Altın Kızlar
|
|5 
|Хотима
|-
|Aşk Bir Hayal
|
|75 
|Хотима
|-
|Aynadaki Düşman
|
|13 
|Хотима
|-
|Ayrılık
|
|1 
|Хотима
|-
|Balkan Düğünü
|
|6 
|Хотима
|-
|Bir Bulut Olsam
|
|29 
|Хотима
|-
|Bu Kalp Seni Unutur mu?
|
|17 
|Хотима
|-
|Cam Kırıkları
|
|13 
|Хотима
|-
|Canını Sevdiğimin İstanbulu
|
|2 
|Хотима
|-
|Çılgın Kanal
|
|2 
|Хотима
|-
|Çocukluk Günleri
|
|2 
|Хотима
|-
|Dördüncü Osman
|
|38 
|Хотима
|-
|Es-Es
|
|21 
|Хотима
|-
|Ey Aşk Nerdesin?
|
|6 
|Хотима
|-
|Ezel
|
|71 
|Хотима
|-
|Geniş Aile
|
|108 
|Хотима
|-
|Haneler
|
|52 
|Хотима
|-
|Hanımın Çiftliği
|
|70 
|Хотима
|-
|Hesaplaşma
|
|1 
|Хотима
|-
|Hicran Yarası
|
|58 
|Хотима
|-
|İstanbul Çocukları
|
|1 
|Хотима
|-
|Kahramanlar
|
|10 
|Хотима
|-
|Kahve Bahane
|
|16 
|Хотима
|-
|Kandıramazsın Beni
|
|1 
|Хотима
|-
|Kapadokya Düşleri
|
|13 
|Хотима
|-
|Kapalıçarşı
|
|38 
|Хотима
|-
|Kasaba
|
|20 
|Хотима
|-
|Kış Masalı
|
|11 
|Хотима
|-
|Kız Kaçıran
|
|4 
|Хотима
|-
|Koca Kafalarla Baba Haber Bülteni
|
|894
|Хотима
|-
|Komşu Köyün Delisi
|
|2 
|Хотима
|-
|Kurban
|
|30 
|Хотима
|-
|Kül ve Ateş
|
|9 
|Хотима
|-
|Makber
|
|6 
|Хотима
|-
|Manyak Dükkanı
|
|2 
|Хотима
|-
|Maskeli Balo
|
|4 
|Хотима
|-
|M.A.T
|
|6 
|Хотима
|-
|Melekler Korusun
|
|73
|Хотима
|-
|Nefes
|
|4 
|Хотима
|-
|Ömre Bedel
|Арзиши зиндагӣ
|71 
|Хотима
|-
|Papatyam
|
|121 
|Хотима
|-
|Ramazan Güzeldir
|
|30 
|Хотима
|-
|Ritmini Arayan Kalpler
|
|30 
|Хотима
|-
|Sağlık Olsun
|
|4 
|Хотима
|-
|Sakarya Fırat
|
|151 
|Хотима
|-
|Samanyolu
|
|29 
|Хотима
|-
|Sarı Sarı Liralar
|
|1 
|Хотима
|-
|Sıkı Dostlar
|
|1 
|Хотима
|-
|Teyzanne
|
|6 
|Хотима
|-
|Unutulmaz
|
|90 
|Хотима
|-
|Uygun Adım Aşk
|
|10 
|Хотима
|-
|Yalancısın Sen
|
|10
|Хотима
|-
|Yapma Diyorum
|
|3 
|Хотима
|-
|Yeni Baştan
|
|5 
|Хотима
|-
|Zoraki Başkan
|
|47 
|Хотима
|}

==2008==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2008
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|1 Erkek 1 Kadın
|
|416 
|Хотима
|-
|Adanalı
|
|79
|Хотима
|-
|Akasya Durağ
|
|174
|Хотима
|-
|Aman Annem Görmesin
|
|3
|Хотима
|-
|Aşk Yakar
|
|21
|Хотима
|-
|Aşk-ı Memnu
|Ишқи мамнӯъ
|79
|Хотима 
|-
|Aşkım Aşkım
|
|26
|Хотима
|-
|Ateş ve Barut
|
|5
|Хотима
|-
|Ay Işığı
|
|8
|Хотима
|-
|Baba Ocağı
|
|53
|Хотима
|-
|Babam Adam Olacak
|
|6
|Хотима
|-
|Bahar Dalları
|
|30
|Хотима
|-
|Benim Annem Bir Melek
|
|64
|Хотима
|-
|Bir Göçmen Kuştu O
|
|1
|Хотима
|-
|Bir Varmış Bir Yokmuş
|
|4
|Хотима
|-
|Canım Ailem
|
|63
|Хотима
|-
|Cennetin Çocukları
|
|3
|Хотима
|-
|Cesaretin Var Mı Aşka
|
|8
|Хотима
|-
|Çemberin Dışında
|
|
|
|-
|Çok Güzel Hareketler Bunlar
|
|90
|Хотима
|-
|Dalgakıran
|
|4
|Хотима
|-
|Dantel
|
|2
|Хотима
|-
|Dedektif Biraderler
|
|13
|Хотима
|-
|Derdest
|
|10
|Хотима
|-
|Derman
|
|6
|Хотима
|-
|Deniz Yıldızı
|
|1287
|Хотима
|-
|Doğruluk Ekseni
|Меҳвари ҳақиқат
|36
|Хотима
|-
|Doludizgin Yıllar
|
|47
|Хотима
|-
|Dur Yolcu
|
|13
|Хотима
|-
|Düğün Şarkıcısı
|
|22
|Хотима
|-
|Ece
|
|3
|Хотима
|-
|Elif 
|
|15
|Хотима
|-
|Emret Komutanım 
|
|80
|Хотима
|-
|Eyvah Halam
|
|5
|Хотима
|-
|Gazi
|
|19
|Хотима
|-
|Gece Gündüz
|
|29
|Хотима
|-
|Gece Sesleri
|
|26
|Хотима
|-
|Geç Gelen Bahar
|
|3
|Хотима
|-
|Gonca Karanfil
|
|2
|Хотима
|-
|Görgüsüzler
|
|6
|Хотима
|-
|Gurbet Kuşları
|
|4
|Хотима
|-
|Güldünya
|
|5
|Хотима
|-
|Hayat Güzeldir
|
|4
|Хотима
|-
|Hemşire Meri
|
|2
|Хотима
|-
|Hepimiz Birimiz İçin
|
|5
|Хотима
|-
|Her Halimle Sev Beni
|
|3
|Хотима
|-
|Hicran
|
|4
|Хотима
|-
|İpsiz Recep
|
|26
|Хотима
|-
|İyi Uçuşlar
|
|5
|Хотима
|-
|İyilik Kervanı
|
|9
|Хотима
|-
|Kalpsiz Adam
|
|10
|Хотима
|-
|Karamel
|
|3
|Хотима
|-
|Kardelen
|
|6
|Хотима
|-
|Kayıp Prenses
|
|29
|Хотима
|-
|Kendi Okulumuza Doğru
|Рӯ ба сӯи маърифат
|32
|Хотима
|-
|Kırmızı Işık
|
|13
|Хотима
|-
|Kız Takımı
|
|11
|Хотима
|-
|Kolay Gelsin
|
|4
|Хотима
|-
|Kollama
|Ҳомиён
|134
|Хотима
|-
|Küçük Kadınlar
|
|120
|Хотима
|-
|Limon Ağacı
|
|10
|Хотима
|-
|Memur Muzaffer
|
|4
|Хотима
|-
|Mert ile Gert
|
|26
|Хотима
|-
|Milyonda Bir
|
|7
|Хотима
|-
|Nerede Kalmıştık
|
|4
|Хотима
|-
|Ölüm Çiçekleri-Saraybosna
|
|4
|Хотима
|-
|Paramparça Aşklar
|
|5
|Хотима
|-
|Pars: Narkoterör
|
|23
|Хотима
|-
|Peri Masalı
|
|4
|Хотима
|-
|Prenses Perfinya
|
|28
|Хотима
|-
|Proje 13
|
|12
|Хотима
|-
|Pulsar
|
|17
|Хотима
|-
|Sen Harikasın
|
|132
|Хотима
|-
|Serçe
|
|8
|Хотима
|-
|Servet Avcısı
|
|6
|Хотима
|-
|Sınıf
|
|6
|Хотима
|-
|Son Ağa
|
|23
|Хотима
|-
|Son Bahar
|
|46
|Хотима
|-
|Süper Babaanne
|
|17
|Хотима
|-
|Sürgün Hayatlar
|
|13
|Хотима
|-
|Talih Kuşu
|
|5
|Хотима
|-
|Unutma Beni
|
|1702
|Хотима
|-
|Üvey Aile
|
|5
|Хотима
|-
|Vurgun
|
|2
|Хотима
|-
|Yaban Gülü
|
|15
|Хотима
|-
|Yalancı Romantik
|
|66
|Хотима
|-
|Yol Arkadaşım
|
|41
|Хотима
|}

==2007==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2007
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Annem
|
|64
|Хотима
|-
|Arka Sıradakiler
|
|193 
|Хотима
|-
|Asi
|Осӣ
|71
|Хотима
|-
|Aşk Eski Bir Yalan
|
|4
|Хотима
|-
|Aşk Kapıyı Çalınca
|
|8
|Хотима
|-
|Ayda
|
|4
|Хотима
|-
|Ayrılık
|
|6
|Хотима
|-
|Baba Oluyorum
|
|
|
|-
|Benden Baba Olmaz
|
|16
|Хотима
|-
|Bez Bebek
|
|101
|Хотима
|-
|Bıçak Sırtı
|
|30
|Хотима
|-
|Cumhur Cemaat
|
|15
|Хотима
|-
|Çatı Katı
|
|
|
|-
|Çok Özel Tim / Ç.Ö.T.
|
|3
|Хотима
|-
|Dağlar Delisi
|
|5
|Хотима
|-
|Dede Korkut Hikayeleri
|
|
|
|-
|Dudaktan Kalbe
|
|75
|Хотима
|-
|Duvar
|
|10
|Хотима
|-
|Düş Yakamdan
|
|
|
|-
|Eksik Etek
|
|3
|Хотима
|-
|El Gibi
|
|8
|Хотима
|-
|Elif'in Günlüğü
|
|4
|Хотима
|-
|Elveda Derken
|
|51
|Хотима
|-
|Elveda Rumeli
|
|83
|Хотима
|-
|Ertelenmiş Hayatlar
|
|4
|Хотима
|-
|Eşref Saati
|
|39
|Хотима
|-
|Evimin Erkeği
|
|16
|Хотима
|-
|Fedai
|
|8
|Хотима
|-
|Fesupanallah
|
|8
|Хотима
|-
|Fikrimin İnce Gülü
|
|8
|Хотима
|-
|Gemilerde Talim Var
|
|4
|Хотима
|-
|Genco
|
|51
|Хотима
|-
|Gençlik Başımda Duman
|
|
|
|-
|Gönül Salıncağı
|
|15
|Хотима
|-
|Güzel Günler
|
|
|
|-
|Hakkını Helal Et
|
|37
|Хотима
|-
|Hayal ve Gerçek
|
|9
|Хотима
|-
|Hayat Apartmanı
|
|5
|Хотима
|-
|Hayat Kavgam
|
|
|
|-
|Hepsi 1
|
|52
|Хотима
|-
|Hırçın Kız
|
|2
|Хотима
|-
|İki Yabancı
|
|2
|Хотима
|-
|Kader
|
|9
|Хотима
|-
|Kaptan
|
|3
|Хотима
|-
|Kara Duvak
|
|13
|Хотима
|-
|Kara İnci
|
|7
|Хотима
|-
|Kara Yılan
|
|18
|Хотима
|-
|Kartallar Yüksek Uçar
|
|3
|Хотима
|-
|Kavak Yelleri
|
|170
|Хотима
|-
|Kelebek Çıkmazı
|
|6
|Хотима
|-
|Kısmetim Otel
|
|5
|Хотима
|-
|Kod Adı: Kaos
|
|10
|Хотима
|-
|Komedi Dükkanı
|
|101 
|Хотима
|-
|Komiser Nevzat - Kanun Namına
|
|4
|Хотима
|-
|Korkusuzlar
|
|4
|Хотима
|-
|Kurtlar Vadisi Pusu
|Водии гургон - дом
|300
|Хотима
|-
|Kurtlar Vadisi Terör
|Водии гургон - терор
|2
|Хотима
|-
|Kuzey Rüzgarı
|
|20
|Хотима
|-
|Leylan
|
|5
|Хотима
|-
|Mahşer
|
|4
|Хотима
|-
|Menekşe ile Halil
|
|36
|Хотима
|-
|Nazlı Yarim
|
|6
|Хотима
|-
|Oğlum İçin
|
|1
|Хотима
|-
|OKS Anneleri
|
|6
|Хотима
|-
|Oyun Bitti
|
|7
|Хотима
|-
|Parmaklıklar Ardında
|
|106
|Хотима
|-
|Pusat
|
|13
|Хотима
|-
|Sana Mecburum
|
|11
|Хотима
|-
|Sardunya Sokak
|
|7
|Хотима
|-
|Senden Başka
|
|19
|Хотима
|-
|Senin Uğruna
|
|
|
|-
|Sessiz Fırtına
|
|18
|Хотима
|-
|Sessiz Gemiler
|
|20
|Хотима
|-
|Sevgili Dünürüm
|
|21
|Хотима
|-
|Sır Gibi
|
|5
|Хотима
|-
|Sinekli Bakkal
|
|5
|Хотима
|-
|Son Tercih
|
|7
|Хотима
|-
|Şölen
|
|1
|Хотима
|-
|Tatlı Bela Fadime
|
|36
|Хотима
|-
|Tek Türkiye
|Пайроҳаи тақдир
|149
|Хотима
|-
|Tılsım Adası
|
|1
|Хотима
|-
|Üç Tatlı Cadı
|
|13
|Хотима
|-
|Vatan Sağolsun
|
|4
|Хотима
|-
|Vazgeç Gönlüm
|
|47
|Хотима
|-
|Yağmurdan Sonra
|
|39
|Хотима
|-
|Yalan Dünya 
|
|17
|Хотима
|-
|Yaralı Yürek
|
|16
|Хотима
|-
|Yasak Elma
|
|3
|Хотима
|-
|Yemin
|
|90
|Хотима
|-
|Yersiz Yurtsuz
|
|18
|Хотима
|-
|Zeliha'nın Gözleri
|
|8
|Хотима
|-
|Zoraki Koca
|
|26
|Хотима
|}

==2006==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2006
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Acemi Cadı
|
|58
|Хотима
|-
|Adak
|
|10
|Хотима
|-
|Affedilmeyen
|
|5
|Хотима
|-
|Ah Polis Olsam
|
|9
|Хотима
|-
|Ahh İstanbul
|
|10
|Хотима
|-
|Anadolu Kaplanı
|
|8
|Хотима
|-
|Arka Sokaklar
|
|638
|Хотима
|-
|Aşk Yolu 
|
|13
|Хотима
|-
|Azap yolu
|
|15
|Хотима
|-
|Bebeğim
|
|24
|Хотима
|-
|Binbir Gece
|
|90
|Хотима
|-
|Candan Öte
|
|24
|Хотима
|-
|Cemil oldu Jimmy
|
|
|
|-
|Cemile
|
|1
|Хотима
|-
|Deli Dolu 
|
|10
|Хотима
|-
|Dicle
|
|5
|Хотима
|-
|Doktorlar
|
|97
|Хотима
|-
|Eksi 18
|
|6
|Хотима
|-
|Erkekler Ağlamaz
|
|11
|Хотима
|-
|Erkeksen Seyret
|
|
|
|-
|Esir Kalpler
|
|4
|Хотима
|-
|Ezo Gelin
|
|59
|Хотима
|-
|Felek Ne Demek
|
|
|
|-
|Fırtına
|
|48
|Хотима
|-
|Fırtınalı Aşk
|
|31
|Хотима
|-
|Geniş Zamanlar
|
|22
|Хотима
|-
|Gizli Patron
|
|2
|Хотима
|-
|Gönül
|
|7
|Хотима
|-
|Gönül Yokuşu
|
|
|
|-
|Gözyaşı Çetesi
|
|
|
|-
|Güldünya
|
|5
|Хотима
|-
|Gülpare
|
|11
|Хотима
|-
|Hasret
|
|8
|Хотима
|-
|Hatırla Sevgili
|
|68
|Хотима
|-
|Hayat Türküsü
|
|65
|Хотима
|-
|Hayat Sana Feda
|
|10
|Хотима
|-
|Hisarbuselik
|
|13
|Хотима
|-
|İki Aile
|
|93
|Хотима
|-
|İlk Aşkım
|
|
|
|-
|İmkansız Aşk
|
|4
|Хотима
|-
|İşte Benim
|
|2
|Хотима
|-
|Kadın Severse
|
|6
|Хотима
|-
|Karagümrük Yanıyor
|
|15
|Хотима
|-
|Karınca Yuvası
|
|10
|Хотима
|-
|Kaybolan Yıllar
|
|49
|Хотима
|-
|Kınalı Kuzular
|
|13
|Хотима
|-
|Kırık Kanatlar
|
|36
|Хотима
|-
|Kız Babası
|
|
|
|-
|Kızlar Yurdu
|
|24
|Хотима
|-
|Kod Adı Kaos
|
|10
|Хотима
|-
|Köprü
|
|65
|Хотима
|-
|Kuş Dili
|
|12
|Хотима
|-
|Maçolar
|
|5
|Хотима
|-
|Meçhule Gidenler
|
|5
|Хотима
|-
|Pertev Beyin Üç Kızı
|
|
|
|-
|Rüya Gibi
|
|4
|Хотима
|-
|Rüyalarda Buluşuruz
|
|8
|Хотима
|-
|Sağır Oda
|
|34
|Хотима
|-
|Sahte Prenses
|
|18
|Хотима
|-
|Selena
|
|104
|Хотима
|-
|Sev Kardeşim
|
|38
|Хотима
|-
|Sevda Çiçeği
|
|24
|Хотима
|-
|Sıla
|
|79
|Хотима
|-
|Sırça Köşk
|
|4
|Хотима
|-
|Şöret Okulu
|
|
|
|-
|Tarık ve Diğerleri
|
|30
|Хотима
|-
|Taşların Sırrı
|
|6
|Хотима
|-
|Tutkunum Sana
|
|
|
|-
|Ümit Milli
|
|9
|Хотима
|-
|Yalancı Yarim
|
|49
|Хотима
|-
|Yaprak Dökümü
|Хазон
|174
|Хотима
|-
|Yaşanmış Şehir Hikayeleri
|
|7
|Хотима
|-
|Yeşeren Düşler
|Хаёлҳои сабз
|66
|Хотима
|-
|Yıldızlar Savaşı
|
|2
|Хотима
|}

==2005==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2005
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Acı Hayat
|Рӯзгори талх
|59
|Хотима
|-
|Alanya Almanya
|
|
|Хотима
|-
|Aşka Sürgün
|
|53
|Хотима
|-
|Aşk Oyunu
|
|1
|Хотима
|-
|Belalı Baldız
|
|34
|Хотима
|-
|Beşinci Boyut
|
|140
|Хотима
|-
|Beyaz Gelincik
|
|74
|Хотима
|-
|Çapkın
|
|17
|Хотима
|-
|Davetsiz Misafir
|
|
|Хотима
|-
|Emret Komutanım
|
|80
|Хотима
|-
|Gümüş
|
|100
|Хотима
|-
|Hırsız Polis
|
|50
|Хотима
|-
|Ihlamurlar Altında
|
|80
|Хотима
|-
|Yağmur Zamanı
|
|57
|Хотима
|-
|Yeniden Çalıkuşu
|
|
|Хотима
|-
|Yanık Koza
|
|68
|Хотима
|}

==2004==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2004
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Ah Be İstanbul
|
|
|Хотима
|-
|Aliye
|
|76
|Хотима
|-
|Aşkımızda Ölüm Var
|
|14
|Хотима
|-
|Avrupa Yakası
|
|190
|Хотима
|- 
|Azize
|
|
|Хотима
|- 
|Bir Dilim Aşk
|
|
|Хотима
|- 
|Bütün Çocuklarım
|
|
|Хотима
|-
|Büyük Buluşma
|
|155
|Хотима
|- 
|Büyük Yalan
|
|69
|Хотима 
|-
|Cennet Mahallesi
|
|119
|Хотима
|- 
|Çemberimde Gül Oya
|
|40
|Хотима
|- 
|En İyi Arkadaşım
|
|57 (Манбаъ бояд зикр карда шавад) 
|Хотима
|- 
|Haziran Gecesi
|
|62
|Хотима
|- 
|İyi Aile Robotu
|
|9
|Хотима
|-
|Kadın İsterse
|
|52
|Хотима
|- 
|Mavi Rüya
|
|
|Хотима
|- 
|Melekler Adası
|
|76
|Хотима
|-
|Omuz Omuza
|
|
|Хотима
|- 
|Sahra
|Саҳро
|34
|Хотима
|- 
|Şubat Soğuğu
|Қисмат
|78
|Хотима
|- 
|Yabancı Damat
|
|106
|Хотима
|- 
|Yusuf Yüzlü
|Мисли Юсуф
|39
|Хотима
|}

==2003==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2003
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Ablam Böyle İstedi
|
|
|Хотима
|-
|Alacakaranlık
|
|37
|Хотима
|-
|Bir İstanbul Masalı
|
|71
|Хотима
|-
|Büyümüşte Küçülmüş
|
|13
|Хотима
|-
|Esir Şehrin Gözyaşları
|
|
|Хотима
|-
|Gurbet Kadını
|
|
|Хотима
|- 
|Hayat Bilgisi
|
|137
|Хотима
|-
|Hekimoğlu
|
|
|Хотима
|-
|Hürrem Sultan
|
|8
|Хотима
|-
|Kampüsistan
|
|
|Хотима
|-
|Kurşun Yarası
|
|
|Хотима
|-
|Kurtlar Vadisi
|Водии гургон
|97
|Хотима
|-
|Lise Defteri
|
|
|Хотима
|-
|Serseri
|
|63
|Хотима
|-
|Sihirli Annem
|
|240
|Хотима
|-
|Sultan Makamı
|
|26
|Хотима
|} 
==2002==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2002
|-''''''
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Aslı ile Kerem
|
|
|Хотима
|-
|Asmalı Konak
|
|54
|Хотима 
|-
|Berivan
|
|64
|Хотима  
|-
|Canım Kocacım
|
|
|Хотима  
|-
|Çocuklar Duymasın
|
|456
|Хотима  
|-
|Ekmek Teknesi
|
|106
|Хотима
|-
|En Son Babalar Duyar
|
|200 &lt;ref&gt;https://gazetearsivi.milliyet.com.tr/GununYayinlari/v5oSbpeGmZTzcTXl9kw_x2B_4g_x3D__x3D_{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|Хотима
|-
|Gülbeyaz
|
|26
|Хотима
|-
|Kınalı Kar
|Меҳри ҷовид
|90
|Хотима
|-
|Yarım Elma
|
|55
|Хотима 
|}

==2001==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2001
|-''''''
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Aşkım Aşkım
|
|
|Хотима
|-
|Aşkına Eşkiya 
|
|62
|Хотима 
|-
|Benimle Evlenir misin? 
|
|
|
|-
|Cesur Kuşku 
|
|
|
|-
|Cinlerle Periler 
|
|
|
|-
|Çifte Bela
|
|
|Хотима
|-
|Dadı
|
|61
|Хотима 
|-
|Karanlıkta Koşanlar 
|
|10
|Хотима
|-
|Sultan
|
|
|
|-
|Tatlı Hayat
|
|106
|Хотима
|-
|Vay Anam Vay 
|
|60
|Хотима
|-
|Yeditepe İstanbul
|
|47
|Хотима 
|}

==2000==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 2000
|-''''''
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Bana Babamı Anlat 
|
|
|
|-
|Bizim Evin Halleri
|
|1705
|Хотима 
|-
|Dikkat Bebek Var
|
|
|
|-
|Evdeki Yabancı
|
|55
|Хотима
|-
|Eyvah Kızım Büyüdü
|
|34
|Хотима
|-
|Karate Can
|
|
|
|-
|Paşa Baba Konağı
|
|30
|Хотима
|-
|Üzgünüm Leyla
|
|
| 
|-
|Yedi Numara
|
|92
|Хотима
|}

==1999==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 1999
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Ayrılsak da Beraberiz
|
|450
|Хотима
|- 
|Yılan Hikayesi
|
|90
|Хотима
|- 
|}

==1998==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 1998 
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Deli Yürek
|
|113
|Хотима
|-
|Ruhsar
|
|108
|Хотима
|-
|Çarli
|
|24
|Хотима
|- 
|İkinci Bahar
|
|37
|Хотима
|- 
|}

==1997==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 1997
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Baba Evi 
|
|148
|Хотима
|- 
|Bizim Kuruntu Ailesi 
|
|47
|Хотима
|- 
|Küçük İbo
|
|83
|Хотима
|- 
|}

==1996==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 1996
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Bu Sevda Bitmez  
|
|
|Хотима
|-
|Sir Kapisi
|
|
|Хотима
|-
|Süt Kardeşler 
|
|
|
|-
|Şaşıfelek Çıkmazı 
|
|
|Хотима
|-
|Tatlı Kaçıklar
|
|
|Хотима
|}

==1995==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 1995
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Çiçek Taksi
|
|367
|Хотима
|-
|}

==1994==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 1994
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Hüsnü Bey Amca
|
|121
|Хотима
|-
|Kurtuluş
|
|6
|Хотима
|}

==1993==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 1993
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|Ferhunde Hanımlar
|
|1780
|Хотима
|-
|Süper Baba
|
|137
|Хотима
|-  
|}

==1992==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 1992
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|[[:tr:Mahallenin Muhtarları|Mahallenin Muhtarları]]
|
|332
|Хотима
|-
|}

==1991==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 1991
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
|-
|[[:tr:Fatih Harbiye (dizi, 1990)|Fatih - Harbiye]]
|
|
|Хотима
|-
|}

==1974-1990==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;
|-
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background:LightSteelBlue&quot;| 1974-1990
|-
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Номгӯй 
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Бо тоҷикӣ
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Қисм
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Хотима
!style=&quot;background:#CCCCCC&quot;| Сол
|-
|Annem Annem
|
|6
|Хотима
|1980
|-
|Aşk-ı Memnu
|
|
|Хотима
|
|-
|Aysar'nın Zilleri
|
|
|Хотима
|
|-
|Yaprak Dökümü
|
|7
|Хотима
|1988
|-
|Çalıkuşu
|
|7
|Хотима
|1986
|-
|Kaynanalar
|
|950
|Хотима
|1974
|-
|Koçum Benim
|
|
|Хотима
|
|-
|Kanun Savaşcıları
|
|
|Хотима
|
|-
|Kurtuluş - Harbiyeliler
|
|
|Хотима
|
|-
|-
|Perihan Abla
|
|74
|Хотима
|1986-1988
|-
|Bizimkiler
|
|465
|Хотима
|1989-2002
|-
|Bugünün Saraylısı
|
|4
|Хотима 
|1985
|-
|Küçük Ağa
|
|8
|Хотима
|1984
|-
|Samanyolu
|
|29
|Хотима 
|1989
|-
|Dokuzuncu Harciye Koğuşu
|
|4
|Хотима
|1985
|-
|Şaşıfelek Çıkmazı
|
|
|Хотима
|
|-
|Acımak
|
|7
|Хотима
|1985
|-
|Ateşten Gömlek/Günler
|
|4
|Хотима
|1987
|-
|Kuruntu Ailesi
|
|121
|Хотима
|1985
|-
|Gençler
|
|
|Хотима
|1989-1990
|-
|İstanbul
|
|
|Хотима
|1977
|-
|Türkmen Düğünü
|
|3
|Хотима
|1983
|-
|Başka Olur Ağaların Düğünü
|
|5
|Хотима
|1990
|-
|-
|Uğurlugiller
|
|
|Хотима
|
|-
|Uzaylı Zekiye
|
|
|Хотима
|
|-
|Üç İstanbul
|
|
|Хотима
|1983
|-
|Dudaktan Kalbe
|
|
|Хотима
|
|-
|Kartallar Yüksek Uçar
|
|
|Хотима
|1983
|-
|Sekiz Sütuna Manşet
|
|
|Хотима
|1979
|-
|Yarın Artık Bugündür
|
|
|Хотима
|
|-
|Yeditepe İstanbul
|
|
|Хотима
|
|-
|Mardin Münih Hattı
|
|6
|Хотима
|1986
|}

&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.imdb.com/search/title|title=IMDb: TV Series, Turkey (Sorted by Popularity Ascending)|website=IMDb.com|accessdate=5 February 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.diziler.com/|title=Diziler - Fragmanlar, Dizi izleme ve Güncel Dizi Haberleri|website=Diziler.com|accessdate=5 February 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sinematurk.com/|title=Sinema Veritabanı ~ Sinematurk.com|website=Sinematurk.com|accessdate=5 February 2019}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
[[Гурӯҳ:Силсилафилмҳои телевизионӣ Туркия]]
[[Гурӯҳ:Феҳристи силсилафилмҳо аз рӯи кишвар]]</text>
      <sha1>ghvgbtv5ksv3eka5xoqtxdvgizaiv7n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тоқи Кисро</title>
    <ns>0</ns>
    <id>284898</id>
    <revision>
      <id>1474102</id>
      <parentid>1229036</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T18:12:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1474102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1713" sha1="1pb2pfokuff0klru7e8fswa4i4lyzp1" xml:space="preserve">{{Ёдмон
|Тип                      = Кох
}}
'''Тоқи Кисро''' ({{lang-fa|طاق کسری}}), '''Айвони Кисро''' ({{lang-fa|ایوان كسرى}}), '''Айвони Хусрав''' ({{lang-fa|ایوان خسرو}}), '''Айвони Мадоин''' ({{lang-fa|ایوان مدائن}}) — барҷастатарин ёдгории [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]], дар [[Тайсафун]], воқеъ дар кишвари [[Ироқ|Ироқи]] кунунӣ аст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/persian/arts-42962515|title=طاق کسری؛ مغضوب حکومت‌ها در تاریخ معاصر|website=BBC News فارسی|date=2018-02-07|lang=fa|accessdate=2021-01-07}}&lt;/ref&gt;. Тоқи Кисро ба арзи 25 метр пас аз [[Пули Говмешон]] дар Эрон, васеътарин тоқи меъмории бостон аст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.isna.ir/news/96061910554/بزرگترین-دهانه-معماری-جهان-باستان-در-لرستان-است|title=بزرگترین دهانه معماری جهان باستان در لرستان است|website=ایسنا|date=2017-09-10|lang=fa|accessdate=2021-01-07}}&lt;/ref&gt;. Ин айвон баландии тақрибии 30 метру паҳноии наздик ба 43 метр дорад. Баландии намои иморат замоне ба 7 метр баландтар аз иртифоъи тоқ мерасид&lt;ref&gt;یوپ, آرتور (1390). معماری ایران. تهران: انتشارات دات. p. 54.&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]]</text>
      <sha1>1pb2pfokuff0klru7e8fswa4i4lyzp1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бобак (шаҳр)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285239</id>
    <revision>
      <id>1474133</id>
      <parentid>1471054</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:37:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4725" sha1="gpr6fb9apcgkd5j1yfyz31t1uv0c3ox" xml:space="preserve">{{ВМ|{{PAGENAME}}|Шаҳр}}
'''Бобак''' ({{Lang-az|Babək}}) — шаҳрест (шаҳраки навъи шаҳрӣ то [[19 июн]]и [[соли 2020]]) дар [[Озарбойҷон]], ки маркази маъмурии [[ноҳияи Бобак]]и [[Ҷумҳурии Мухтори Нахҷувон]] аст.

== Таърих ==
То соли 1978 маҳал бо номи ''Тозакент (Tazakend)''маълум буд, сипас ба ифтихори пешвои [[шӯриш]]и миллии [[Эрон]] дар Озарбойҷон (шимолу ғарби Форс) ва Кафқози Ҷанубӣ [[Бобаки Хуррамдин|&quot;Бобак&quot; ]] номгузорӣ шудааст.

Бино ба маълумоти барӯйхатгирии 1897, деҳаи ''Тозакент (Tazakend)'', уезди Нахҷувон, губернияи Ереван,  аҳолии он 1871 нафар буд, аз ҷумла 1486 арманиҳо, 385 мусалмонон. &lt;ref&gt;Первая всеобщая перепись населения Российской империи 1897 г. «Населенные места Российской империи в 500 и более жителей с указанием всего наличного в них населения и числа жителей преобладающих вероисповеданий, по данным первой всеобщей переписи населения 1897 г.», Санкт-Петербург, 1905, стр. 55&lt;/ref&gt;

Мувофиқи барӯйхатгирии барӯйхатгирии аҳолии умумииттифоқии соли 1979, дар Бобак умуман аҳолӣ 1789 нафар буд, аз ҷумла 1764 озарбойҷонӣ ва 18 арманӣ зиндагӣ мекарданд. &lt;ref&gt;[http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/naxichevan79.html Бабекский район 1979 год.]&lt;/ref&gt;

Мувофиқи барӯйхатгирии аҳолии умумииттифоқии соли 1989 дар Бобак 2302 нафар зиндагӣ мекарданд &lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей.]&lt;/ref&gt;. Аҳолӣ дар [[соли 2010]] 3252 нафарро ташкил медод.

[[19 июн]]и [[соли 2020]], тибқи қонун &quot;Дар бораи тағироти  тақсимоти маъмурию ҳудудии минтақаи Бобаки Ҷумҳурии Мухтори Нахҷувон&quot;, ба шаҳраки Бобак дар ҳудуди ноҳияи маъмурию ҳудудии Бобак мақоми шаҳр дода шуд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.massa.az/news/az/13505/poselok-v-nahchyvane-poluchil-status-goroda-2-sela-status-poselka|title=Поселок в Нахчыване получил статус города, 2 села – статус поселка|website=www.massa.az|lang=en|accessdate=2020-06-20|archivedate=2020-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200622081027/http://massa.az/news/az/13505/poselok-v-nahchyvane-poluchil-status-goroda-2-sela-status-poselka}}&lt;/ref&gt; .

== Шуғли асосӣ ==
* [[токпарварӣ]];
* ғаллакорӣ;
* парвариши харбузаву тарбуз;
* сабзавоткорӣ;
* чорводорӣ.
Инчунин, истихроҷи санг, коркарди ангур, истеҳсоли хӯрокворӣ рушд ёфтааст.

== Ҷуғрофия ==
Дар қаламрави Бобак конҳои намаки санг, масолеҳи сохтмонӣ ва инчунин чашмаҳои минералӣ, ба монанди Сираб, Вайхир, Гаҳаб мавҷуданд. Дарёи асосии шаҳрак дарёи Нахҷувончай ва шохоби он - Чеҳричай мебошад. Ин дарёҳо минтақаро ба 2 қисм тақсим мекунанд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://azerbaijans.com/content_1489_ru.html|title=Azərbaycan :: Baş səhifə|publisher=azerbaijans.com|lang=az|accessdate=2018-08-30}}&lt;/ref&gt;

== Фарҳанг ==
Дар шаҳри Бобак аз соли 2007 маркази фарҳанг фаъолият мекунад. Инчунин, ҳафриётҳои Кӯлтеппа 1 ва Кӯлтеппа 2 дар ҳудуди ин шаҳрак ҷойгиранд.

{{Озорбойҷон-ҷуғ-нопурра}}
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; /&gt;{{ТарҷумаКунед|ru|Бабек}}&lt;references /&gt;
{{ПБ}}
{{Шаҳрҳои Озарбойҷон}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон]]</text>
      <sha1>gpr6fb9apcgkd5j1yfyz31t1uv0c3ox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кайлӣ Ҷеннер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288778</id>
    <revision>
      <id>1474182</id>
      <parentid>1444041</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:14:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13910" sha1="cclzsve2ulq6cpbaupyuszcarq3hlfm" xml:space="preserve">{{Синамогар
| ном = 
| сайт = 
}}
'''Кайлӣ Кристен Ҷеннер''' ({{lang-en|Kylie Kristen Jenner}} тав. [[10 август]]и [[Соли 1997|1997]]) — мадели амрикоӣ, соҳибкор, шахсияти иҷтимоӣ ва расонаӣ мебошад. Иштирокчии реалити-шоуи телевизионии « Оилаи Кардашян»-и канали ''E!'' аз соли 2007, асосгузори {{Бе тарҷума 5|Kylie Cosmetics|||}} .

Зиёда аз 200 миллион обуначӣ дорад ва аз рӯи шумораи пайравони шабакаи иҷтимоии &quot; [[Instagram]] &quot; ҷои 4-умро ишғол менамояд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.instagram.com/kyliejenner/|title=Kylie (@kyliejenner) • Instagram photos and videos|website=www.instagram.com|lang=en|accessdate=2020-10-09}}&lt;/ref&gt; .

== солҳои аввал ==
Ҷеннер 10 августи соли 1997&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://people.com/tv/kylie-jenner-turns-17-how-the-kardashians-and-justin-bieber-wished-her-happy-birthday/|title=Kylie Jenner Turns 17: How the Kardashians and Justin Bieber Wished Her Happy Birthday|author=Michele Corriston|date=2014-08-10|publisher=[[People]]|lang=en|accessdate=2019-01-18}}&lt;/ref&gt; дар [[Лос Анҷелес|Лос-Анҷелеси]] [[Калифорния]] таваллуд шудааст. Кайлӣ духтари дуввуми [[Ҷеннер, Кейтлин|Кейтлин Ҷеннер]] ва соҳибкор [[Крис Ҷеннер]] (то издивоҷ — Хоутон) мебошад. Вай як хоҳар дорад, [[Ҷеннер, Кендалл|Кендалл]]. Кайли инчунин хоҳарони аз тарафи модар [[Кардашян, Куртни|Кортни]], [[Ким Кардашян|Ким]], [[Кардашян, Хлӯо|Хлой]] ва бародари модарӣ [[Кардашян, Роб|Роб]], бародарони хунӣ — &lt;span&gt;Бертон Ҷеннер, Брэндон Ҷеннер, Ҷейк Ҷеннер,&lt;/span&gt; [[Ҷеннер, Броди|Броуди Ҷеннер]] ва хоҳари дигар Кэйси Ҷеннер дорад.

Вай черлидери Мактаби Сиерра Канион буд, аз моҳи сентябри соли 2012 ба таҳсили хонагӣ гузашт. Вай мактаби миёнаро соли 2015 хатм кардааст.

== Карера ==
Кайлӣ ва хоҳари ӯ Кендалл бори аввал дар ''мақолаи Paper'' Magazine’s ''People Beautiful'' дар соли 2010 тавсиф шуда буданд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.papermag.com/2010/03/beautiful_people_2010_kendall_kylie_jenner.php|title=Beautiful People 2010: Kendall &amp; Kylie Jenner|author=Hobey Echlin.|date=2010-03-29|publisher=Paper|lang=en|accessdate=2013-10-28|archivedate=2015-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924064256/http://www.papermag.com/2010/03/beautiful_people_2010_kendall_kylie_jenner.php}}&lt;/ref&gt; . Вай [[Мудел (шахс)|карераи моделсозиро]] аз таблиғи либоси Crush Your Style оғоз кард ва инчунин дар наворҳои аксбардорӣ барои ''OK!''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://okmagazine.com/uncategorized/ok-exclusive-kendall-kylie-open-interview-photoshoot/|title=Kendall &amp; Kylie Open Up in Interview &amp; Photoshoot|author=Staff writers.|date=2010-10-07|publisher=OK!|lang=en|accessdate=2013-10-28}}&lt;/ref&gt;, Teen Vogue ва суратгир Ник Саглимбени пайдо шудан гирифт. Кайлӣ инчунин модели ширкати дӯхтаи ҷияни худ Наташа буд. Вай ба омӯхтани актёрӣ шавқ зоҳир кард, аммо изҳор дошт, ки хатми коллеҷ дар навбати аввал аст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.teenvogue.com/fashion/2011-01/growing-up-kardashian-kendall-and-kylie-jenner|title=Growing Up Kardashian: Kendall and Kylie Jenner|author=Jane Keltner de Valle.|publisher=Teen Vogue|lang=en|accessdate=2013-10-28}}&lt;/ref&gt;

Дар соли 2011, дар ҳафтаи мӯди [[Ню-Йорк]] Ҷеннер дар намоиши либосҳои Abbey Dawn, ки онро овозхон Аврил Лавин офаридааст, ширкат варзид.

8 феврали соли 2013 эълон карда шуд, ки PacSun як хати махсуси либосҳои Kendall &amp; Kylie -ро, ки хоҳарон Кайли ва Кендалл Ҷеннер тарроҳӣ кардаанд, мебарорад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://finance.yahoo.com/news/pacsun-launches-premier-kendall-kylie-110000610.html|title=PacSun Launches Premier &quot;Kendall &amp; Kylie&quot; Collection Nationwide|date=2013-02-08|publisher=Yahoo!|lang=en|accessdate=2013-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130714073219/http://finance.yahoo.com/news/pacsun-launches-premier-kendall-kylie-110000610.html|archivedate=2013-07-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.pacsun.com/content/kendall-kylie.html|title=Kendall &amp; Kylie|publisher=PacSun|lang=en|accessdate=2013-10-29|archivedate=2017-02-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170221181327/http://www.pacsun.com/content/kendall-kylie.html}}&lt;/ref&gt; .

Дар охири моҳи майи соли 2014, китоби Исёнгарон: Шаҳри Индра: Қиссаи Лекс ва Ливия&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bustle.com/articles/25896-kendall-kylie-jenners-rebels-city-of-indra-the-best-lines-from-the-first-2|title=Kendall &amp; Kylie Jenner's 'Rebels: City of Indra' — The Best Lines From The First 2 Chapters|author=Kristie Rohwedder.|publisher=www.bustle.com|lang=en|accessdate=2014-06-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Книга|автор=Kendall Jenner, Kylie Jenner.|заглавие=Rebels: City of Indra: The Story of Lex and Livia|ссылка=https://www.amazon.com/Rebels-City-Indra-Story-Livia/dp/1451694423}}&lt;/ref&gt; аз ҷониби Кайли ва хоҳари ӯ Кендалл нашр карда шуд.

15 июни соли 2014, Кайлӣ ҳамроҳи хоҳараш Кендалл мизбони ҷоизаҳои Much Music Video буд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thestar.com/entertainment/2014/06/14/hosts_kylie_and_kendall_jenner_just_wanna_have_fun_at_mmvas.html|title=Hosts Kylie and Kendall Jenner just wanna have fun at MMVAs|last=Jacques Gallant.|publisher=TheStar.com|lang=en|accessdate=2014-06-18}}&lt;/ref&gt; .

Дар охири соли 2015, вай хати косметикии худро бо номи Kylie Cosmetics офарид. Маҷмӯаи аввал дар тӯли 30 сония фурӯхта шуд. Пас аз он, Кайлӣ ба васеъ кардани доираи хати худ шурӯъ кард. Дар миёнаи соли 2018 даромади вай 900 миллион долларро ташкил медиҳад.

Кайли саҳифаи [[Instagram|Instagram-ро]] бомуваффақият пеш мебарад. Дар соли 2018, ӯ дар рӯйхати ситораҳои пурқиматтарини Instagram сарварӣ кард (мувофиқи Instagram Rich List 2018); барои як пости таблиғотӣ дар ҳисоби Instagram-и худ, рекламадиҳанда бояд 1 миллион доллар пардохт кунад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hopperhq.com/blog/instagram-rich-list/|title=Instagram Rich List 2018 - Hopper HQ|publisher=Hopper Instagram Scheduler|lang=en|accessdate=2018-08-02|archivedate=2018-08-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180802053806/https://www.hopperhq.com/blog/instagram-rich-list/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Названы самые «дорогие» звезды Instagram|url=https://news.rambler.ru/starlife/40414797-nazvany-samye-dorogie-zvezdy-instagram/|work=Рамблер/новости|accessdate=2018-08-02|language=ru}}&lt;/ref&gt; .

10 майи соли 2019 дар бораи ба фурӯш баровардани косметикаи Kylie Skin маълум шуд, нахустнамоиш 22 майи соли 2019 баргузор гардид&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eonline.com/videos/288766/kylie-jenner-adds-another-business-to-mega-successful-empire|title=Kylie Jenner Adds Another Business to Mega-Successful Empire|lang=en|accessdate=2019-05-12}}&lt;/ref&gt; .

Дар соли 2019 [[Forbes|маҷаллаи Forbes]] сарвати ӯро 1 миллиард доллар ҳисоб карда, ӯро ҷавонтарин миллиардер дар таърих гардонд. Дар моҳи майи соли 2020, ширкати косметикии Coty аз Jenner 51 % саҳмияҳои ширкати вайро ба маблағи 600 миллион доллар харид. Пас аз он ки Коти аудити ширкатро анҷом дод, маълумот нашр шуд, ки Кайли Ҷеннер дар тӯли якчанд сол тиҷорати худро аз будаш зиёд нишон додааст ва ӯ ба туфайли муомила бо Коти қисми зиёди маблағҳои худро ба даст овард. Пас аз интишори ин маълумот, Форбс Ҷеннерро аз нав ҳисоб карда, нишондиҳандаҳои молиявии ӯро аз рӯйхати миллиардерҳо хориҷ кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/newsroom/milliardery/401763-godami-razduvala-masshtab-svoego-biznesa-forbes-lishil-kayli-dzhenner|title=«Годами раздувала масштаб своего бизнеса»: Forbes лишил Кайли Дженнер статуса миллиардера|publisher=www.forbes.ru|lang=ru|accessdate=2020-05-30}}&lt;/ref&gt; . Дар соли 2020, вай сарфи назар аз ҷанҷоли қаллобӣ бо даромади 590 миллион доллар дар рӯйхати ситораҳои сердаромадтарин қарор гирифт. Дар моҳи октябри ҳамон сол, тибқи Forbes сарвати Кайлӣ дар рӯйхати сарватмандтарин занони [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Иёлоти Муттаҳида]] 700 миллион долларро ташкил дод.

== Ҳаёти шахсӣ ==
Аз соли 2014 то 2017, Ҷеннер бо рэпер Tyga вомехӯрд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.eonline.com/news/691374/kylie-jenner-stars-in-tyga-s-stimulated-music-video-couple-puts-their-romance-and-pda-on-display-watch-now|title=Watch Tyga and Kylie Flaunt PDA in Stimulated Music Video|author=Francesca Bacardi|website=|date=2015-08-31|publisher=E! Online|lang=en|accessdate=2019-09-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.huffpost.com/entry/kylie-jenner-tyga-sexism_n_55b6883ee4b0074ba5a595fe|title=How Excusing Tyga And Kylie Jenner's Relationship Validates The Sexualization of Young Girls|author=Zeba Blay|date=2015-07-29|publisher=HuffPost|lang=en|accessdate=2019-09-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mtv.com/news/2241031/kylie-jenner-tyga-birthday-mexico-pictures/|title=Kylie Jenner And Tyga Show PDA In Mexico As Her Birthday Celebration Continues|author=Christina Garibaldi|publisher=MTV News|lang=en|accessdate=2019-09-19|archivedate=2015-08-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150816232602/http://www.mtv.com/news/2241031/kylie-jenner-tyga-birthday-mexico-pictures/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://people.com/tv/kylie-jenner-opens-up-tyga-split/|title=Kylie Jenner Opens Up About Split from Tyga on Life of Kylie: 'There Was No Crazy Fight'|author=Stephanie Petit|website=|date=2017-08-21|publisher=People|lang=en|accessdate=2019-09-19}}&lt;/ref&gt; . Аз моҳи апрели соли 2017 то сентябри соли 2019, Ҷеннер бо рэпер Травис Скотт мулоқот кард, ки аз ӯ духтар дорад, Сторми Вебстер (таваллуд 1 феврали соли 2018)&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Kylie Jenner Gives Birth to First Child With Travis Scott|author=Samantha Schnurr &amp; Holly Passalaqua|url=http://www.eonline.com/news/897107/kylie-jenner-gives-birth-to-first-child-with-travis-scott|work=[[E!]]|date=2018-02-04|accessdate=2018-02-04|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Kylie Jenner and Travis Scott split, but it may be temporary|author=|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2019-10-02/kylie-jenner-travis-scott-split-breakup-break|work=[[Los Angeles Times]]|date=2019-10-02|language=en}}&lt;/ref&gt; .

== Филмография ==
{{ДарФилмБоло}}
{{ДарСилсилафилм|2007|2021|[[Семейство Кардашян]]|Keeping Up with the Kardashians|Играет саму себя}}
{{ДарСилсилафилм|2008||[[E! Правдивая голливудская история]]|E! True Hollywood Story|{{abbr|[[камео]]|в эпизоде «The Kardashians»|0}}}}
{{ДарСилсилафилм|2009|2010|Кортни и Хлои в Майами|Kourtney and Khloé Take Miami|{{abbr|камео|в эпизоде «It's My Life»|0}}}}
{{ДарСилсилафилм|2011|2012|Хлои и Ламар|Khloé &amp; Lamar|{{abbr|камео|в эпизоде «Unbreakable»|0}}}}
{{ДарСилсилафилм|2013||Кортни и Ким в Майами|Kourtney and Kim Take Miami|{{abbr|камео|в эпизоде «Dragon Me Down»|0}}}}
{{ДарСилсилафилм|2017|2017|[[Жизнь Кайли]]|Life of Kylie|Играет саму себя}}
{{ДарФилмПоён}}

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|30em}}
[[Гурӯҳ:Зодагони Лос-Анҷелес]]
[[Гурӯҳ:Соҳибкорбонувон]]
[[Гурӯҳ:Кардашян]]
[[Гурӯҳ:Кӯдакон-моделҳои ИМА]]</text>
      <sha1>cclzsve2ulq6cpbaupyuszcarq3hlfm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тай­са­фун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295778</id>
    <revision>
      <id>1474079</id>
      <parentid>1286044</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:53:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2758" sha1="gso6562lql62dzi4y9drovafskn70v5" xml:space="preserve">{{Шаҳри бостонӣ}}
'''Тай­са­фун''' ({{lang-el|Κτησιφῶν}} (Ktēsiphōn), {{lang-pal|Tyspwn}}, {{lang-fa|تیسفون}}, {{lang-ar|قطيسفون}}, {{lang-hy|Տիզբոն}} (Tizbon&lt;ref&gt;{{книга |автор= |часть= |ссылка часть= |заглавие=The Armenian History Attributed to Sebeos |оригинал= |ссылка=https://books.google.am/books?id=YzsVvsMsuBUC&amp;printsec=frontcover&amp;hl=ru&amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q&amp;f=false |викитека= |ответственный=Translation and notes by R. W. Thomson, historical commentary by James Howard-Johnson, with assistance from Tim Greenwood |издание= |место= |издательство=Liverpool University Press |год=1999 |volume= |pages= 18|columns= |allpages= |серия= |isbn= |тираж= |ref= }}&lt;/ref&gt;)), '''Мадоин''' ({{lang-ar|مدائن}}) — шаҳри бостонӣ дар соҳили дарёи Даҷла (наздикии ш. Бағдод дар Ироқ).

Аз асри 1 то мелод то аввали асри 3 мелод қароргоҳи зимистонаи подшоҳони ашконӣ буд. Аз асри 2 мелод Тайсафунро румиён якчанд маротиба ишғол намудаанд. Аз соли 226/227 м ба пойтахти давлати Сосониён ва яке аз шаҳрҳои калонтарину бойтарини Шарқи Наздик табдил ёфт. Солҳои 30 асри 7 шаҳрро арабҳо забт ва хароб карданд. Азбаски онҳо ба мисли Тайсафун шаҳри бузургро надида буданд, онро Мадоин (ҷамъи мадина, ки маънояш шаҳр аст) — шаҳрҳо, чандин шаҳр номидаанд ва номи форсии он фаромӯш шуда, чун Мадоин шуҳрат ёфт.

Дар соҳили шарқии Даҷла боқимондаи насри Тоқи Кисро (подшоҳи Сосониён) бо айвони бузурги тоҷдор воқеъ аст, ки асри 3 б 5 аз хишти пухта бунёд гардидааст. Пеши иморат бо аркҳои сунъӣ оро дода шудааст. Дар натиҷаи ҳафриёт аз омехтаи гаҷу мармар қисмҳои ороишӣ ёфт шудаанд, ки ин ҳол дар қасидаи машҳури [[Хоқонии Шервонӣ]] «Хароботи Мадоин» акс ёфтааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт==
* {{ЭСТ|Мадоин|4}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ашконӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]</text>
      <sha1>gso6562lql62dzi4y9drovafskn70v5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474081</id>
      <parentid>1474079</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:55:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Адабиёт */ илова</comment>
      <origin>1474081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2766" sha1="bcwin0a6ynj0b7ern8k7i8izush93ao" xml:space="preserve">{{Шаҳри бостонӣ}}
'''Тай­са­фун''' ({{lang-el|Κτησιφῶν}} (Ktēsiphōn), {{lang-pal|Tyspwn}}, {{lang-fa|تیسفون}}, {{lang-ar|قطيسفون}}, {{lang-hy|Տիզբոն}} (Tizbon&lt;ref&gt;{{книга |автор= |часть= |ссылка часть= |заглавие=The Armenian History Attributed to Sebeos |оригинал= |ссылка=https://books.google.am/books?id=YzsVvsMsuBUC&amp;printsec=frontcover&amp;hl=ru&amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q&amp;f=false |викитека= |ответственный=Translation and notes by R. W. Thomson, historical commentary by James Howard-Johnson, with assistance from Tim Greenwood |издание= |место= |издательство=Liverpool University Press |год=1999 |volume= |pages= 18|columns= |allpages= |серия= |isbn= |тираж= |ref= }}&lt;/ref&gt;)), '''Мадоин''' ({{lang-ar|مدائن}}) — шаҳри бостонӣ дар соҳили дарёи Даҷла (наздикии ш. Бағдод дар Ироқ).

Аз асри 1 то мелод то аввали асри 3 мелод қароргоҳи зимистонаи подшоҳони ашконӣ буд. Аз асри 2 мелод Тайсафунро румиён якчанд маротиба ишғол намудаанд. Аз соли 226/227 м ба пойтахти давлати Сосониён ва яке аз шаҳрҳои калонтарину бойтарини Шарқи Наздик табдил ёфт. Солҳои 30 асри 7 шаҳрро арабҳо забт ва хароб карданд. Азбаски онҳо ба мисли Тайсафун шаҳри бузургро надида буданд, онро Мадоин (ҷамъи мадина, ки маънояш шаҳр аст) — шаҳрҳо, чандин шаҳр номидаанд ва номи форсии он фаромӯш шуда, чун Мадоин шуҳрат ёфт.

Дар соҳили шарқии Даҷла боқимондаи насри Тоқи Кисро (подшоҳи Сосониён) бо айвони бузурги тоҷдор воқеъ аст, ки асри 3 б 5 аз хишти пухта бунёд гардидааст. Пеши иморат бо аркҳои сунъӣ оро дода шудааст. Дар натиҷаи ҳафриёт аз омехтаи гаҷу мармар қисмҳои ороишӣ ёфт шудаанд, ки ин ҳол дар қасидаи машҳури [[Хоқонии Шервонӣ]] «Хароботи Мадоин» акс ёфтааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт==
* {{ЭСТ|Мадоин|4}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ашконӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Ашкониён]]</text>
      <sha1>bcwin0a6ynj0b7ern8k7i8izush93ao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Реал Мадрид (бошгоҳи футболи занона)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>298746</id>
    <revision>
      <id>1474088</id>
      <parentid>1449870</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:28:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31868-24</username>
        <id>131406</id>
      </contributor>
      <origin>1474088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6840" sha1="pyuxeh2i9ect4ie5sc5wptbp04b877t" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Реал Мадрид}}
{{Ҷаъбаи БФ
 |замина         = #FFFFF0
 |матн           = #000000
 |ном            = {{Парчами Испания}} Реал Мадрид
 |мавсими ҷорӣ   = 2025/2026
 |логотип        = 
 |номи пурра     = Real Madrid Club de Fútbol Femenino
 |лақаб          = ''Las Blancas (Сафедҳо)
 |таъсис         = CD TACÓN: 12.09.2014;&lt;br&gt;Real Madrid Femenino: 01.07.2020;
 |барҳам         = 
 |майдон         = {{Парчами Испания}} «[[Алфредо Ди Стефано (варзишгоҳ)|Алфредо Ди Стефано]]», [[Мадрид]]
 |ғунҷоиш        = 
 |молик          = 
 |президент      = {{Парчами Испания}} [[Флорентино Перес]]
 |мудир          = 
 |мудири кул     = 
 |мураббӣ        = {{Парчами Испания}} [[Пау Кесада]]
 |капитан        = 
 |рейтинг        = 
 |буҷет          = 
 |сарпараст      = {{Парчами Имороти Муттаҳидаи Арабӣ}} Fly Emirates
 |мусобиқа       = [[Чемпионати футболи Испониё миёни занон|Лига Ф]]
 |мавсим         = 2024/25
 |мавқеъ         = [[Акс:Silver star.png|20px|Медали нуқра]] '''ҷойи 2-юм'''
 |сайт           = https://www.realmadrid.com/
| pattern_la1    = _realmadrid2526h
| pattern_b1     = _realmadrid2526h
| pattern_ra1    = _realmadrid2526h
| pattern_sh1    = _realmadrid2526h
| pattern_so1    = _adidasonwhitel
| leftarm1       = FFFFFF
| body1          = FFFFFF
| rightarm1      = FFFFFF
| shorts1        = FFFFFF
| socks1         = 433E3A
| pattern_la2    = _realmadrid2526a
| pattern_b2     = _realmadrid2526a
| pattern_ra2    = _realmadrid2526a
| pattern_sh2    = _realmadrid2526a
| pattern_so2    = _realmadrid2526al
| leftarm2       = 262a45
| body2          = 262a45
| rightarm2      = 262a45
| shorts2        = 262a45
| socks2         = 262a45
| pattern_la3    = _realmadrid2526t
| pattern_b3     = _realmadrid2526t
| pattern_ra3    = _realmadrid2526t
| pattern_sh3    = _adidaswhite
| pattern_so3    = _adidaswhitel
| leftarm3       = 007CE4
| body3          = 007CE4
| rightarm3      = 007CE4
| shorts3        = 007CE4
| socks3         = 007CE4
}}

== Таърих ==

== Варзишгоҳ ==

== Ҳайати ҳозира ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=30 | №
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=200 | Бозигар
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=50 | Кишвар
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=200 | Рӯзи таваллуд
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Дарвозабонҳо
|-
|- bgcolor=white
| 1
| [[Миса Родригес]] {{капитан варзиш}}
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|22|7|1999}}
|-
|- bgcolor=white
| 13
| [[Мерле Фромс]]
| {{Парчами Олмон}}
| {{Зодрӯз|28|1|1995}}
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Муҳофизатгарон
|-
|- bgcolor=white
| 2
| [[Антониа Силва]] 
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|26|4|1994}}
|-
|- bgcolor=white
| 4
| [[Росио Галвес]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|14|4|1997}}
|-
|- bgcolor=white
| 12
| [[Ясмим Рибейро]] 
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|26|4|1996}}
|-
|- bgcolor=white
| 14
| [[Мария Мендес]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|10|4|2001}}
|-
|- bgcolor=white
| 15
| [[Шейла Гарсия]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|15|3|1997}}
|-
|- bgcolor=white
| 21
| [[Сара Ҳолмгард]] 
| {{Парчами Дания}}
| {{Зодрӯз|28|1|1999}}
|-
|- bgcolor=white
| 22
| [[Белла Андерссон]]
| {{Парчами Шветсия}}
| {{Зодрӯз|12|07|2006}}
|-
|- bgcolor=white
| 23
| [[Маэл Лакрар]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|27|3|2000}}
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Миёнмайдонӣ
|- bgcolor=white
| 3
| [[Тереса Абеллейра]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|9|1|2000}}
|-
|- bgcolor=white
| 6
| [[Санди Толетти]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|13|7|1995}}
|-
|- bgcolor=white
| 8
| [[Зара Дебритс]]
| {{Парчами Олмон}}
| {{Зодрӯз|15|2|1995}}
|-
|- bgcolor=white
| 10
| [[Каролин Вейр]]
| {{Парчами Шотландия}}
| {{Зодрӯз|20|6|1995}}
|-
|- bgcolor=white
| 16
| [[Филиппа Ангелдал]]
| {{Парчами Шветсия}}
| {{Зодрӯз|14|07|1997}}
|-
|- bgcolor=white
| 17
| [[Ҳанна Беннисон]]
| {{Парчами Шветсия}}
| {{Зодрӯз|16|10|2002}}
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Ҳамлаварон
|- bgcolor=white
| 5
| [[Паула Комендадор]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|12|1|2007}}
|-
|- bgcolor=white
| 7
| [[Афина дел Кастийё]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|24|10|2000}}
|-
|- bgcolor=white
| 9
| [[Сигне Бруун]]
| {{Парчами Дания}}
| {{Зодрӯз|6|04|1998}}
|-
|- bgcolor=white
| 11
| [[Алба Редондо]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|27|08|1996}}
|-
|- bgcolor=white
| 18
| [[Линда Кайседо]]
| {{Парчами Колумбия}}
| {{Зодрӯз|25|2|2005}}
|-
|- bgcolor=white
| 19
| [[Ева Наварро]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|27|01|2001}}
|-
|- bgcolor=white
| 20
| [[Наоми Феллер]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|6|11|2001}}
|-
|- bgcolor=white
| 24
| [[Лотте Кукелаар]]
| {{Парчами Нидерланд}}
| {{Зодрӯз|25|9|2005}}
|-
|}

== Ҷоизаҳо ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.realmadrid.com/en-US/football/womens-team/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи занонаи «Реал Мадрид»]
* [https://ligaf.es/equipo/real-madrid-cf-femenino/12364/plantilla/2026 БФЗ «Реал Мадрид»] дар [[Ла Лига]]
* [https://www.uefa.com/womenschampionsleague/clubs/2611347--real-madrid/ БФЗ «Реал Мадрид»] дар [[УЕФА]]

[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи занона]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи занонаи Испониё]]</text>
      <sha1>pyuxeh2i9ect4ie5sc5wptbp04b877t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иморат (бино)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>320429</id>
    <revision>
      <id>1474105</id>
      <parentid>1413356</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T18:19:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот аз рӯи намуд]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1710" sha1="lvqwdogyc8toughbwv0lf2pbgv3nffe" xml:space="preserve">[[Акс:Moscow Vozdvizhenka Morozov House 08-2016.jpg|thumb|right|[[Иморат дар Русия]]]]
'''Иморат''' — хонаи шахсии калон, аксаран ба таври фаровон оро додашуда, баъзан намуди қаср аст.

Баръакси [[вилла]]и деҳот, иморат барои истиқомати доимӣ пешбинӣ шудааст, ки манбаи дигар мегӯяд, ки дар охири асри XIX «Вилла» номест ба як дача бо боғе, ки соҳиби он ва оилааш дар он зиндагӣ мекарданд алоқаманд аст; моҳҳои тобистон, инчунин хонаи истиқоматии шаҳр бо боғ, айвонҳо, долон ва ғайра.

== Иморатҳои навсохт ==
Дар нимаи дуюми солҳои 2010-ум ва нимаи аввали солҳои 2020-ум меъморон биноҳои истиқоматии бисёрквартирадорро иморат номиданд. Чунин хонаҳои дорои шифтҳои баланд, таваққуфгоҳи зеризаминӣ ва ҳудуди девордор (аксар вақт муҳофизатшаванда) нисбат ба ҳамтоёни худ дар маҳаллаҳои истиқоматӣ хеле бароҳаттар ва намояндагӣ мекунанд, аммо онҳо ба маънои аслии калима иморат нестанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Иморатҳо]]
[[Гурӯҳ:Истиқоматгоҳҳо]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот аз рӯи намуд]]</text>
      <sha1>lvqwdogyc8toughbwv0lf2pbgv3nffe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Иморатҳо</title>
    <ns>14</ns>
    <id>320430</id>
    <revision>
      <id>1474106</id>
      <parentid>1413358</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T18:19:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот аз рӯи намуд]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="159" sha1="hmduw28zpgmadcupe1zkih4qgyqhj38" xml:space="preserve">{{Асосӣ|Иморат (бино)}}

[[Гурӯҳ:Биноҳои истиқоматӣ]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот аз рӯи намуд]]</text>
      <sha1>hmduw28zpgmadcupe1zkih4qgyqhj38</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бори исбот</title>
    <ns>0</ns>
    <id>326310</id>
    <revision>
      <id>1474142</id>
      <parentid>1440488</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:57:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1056" sha1="mgtfoecg82wy3rh3xqq5kjwmwz60d2z" xml:space="preserve">'''Бори исбот''', '''уҳдадории исбот'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://portali-huquqi.tj/publicadliya/view_qonunhoview.php?showdetail=&amp;asosi_id=8754#A000000065|title=Моддаи 58. Кодекси мурофиавии граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=portali-huquqi.tj|accessdate=2025-08-11|archivedate=2025-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251204042913/http://portali-huquqi.tj/publicadliya/view_qonunhoview.php?showdetail=&amp;asosi_id=8754#A000000065}}&lt;/ref&gt; — дар [[ҳуқуқ]], ба вазифаи яке аз тарафҳои даъво ё шикоят дар додгоҳҳои додгустарӣ мабнӣ бар исботи муддаои худ ё ироаи шавоҳиди кофӣ барои он гуфта мешавад. Ин масъала ба хусус дар умури кайфарӣ, ки бар уҳдаи додситон аст, мавриди таъкид қарор мегирад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Мафҳумҳои ҳуқуқ]]</text>
      <sha1>mgtfoecg82wy3rh3xqq5kjwmwz60d2z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Волфсбург (бошгоҳи футбол)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328131</id>
    <revision>
      <id>1474170</id>
      <parentid>1458901</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T05:40:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4646" sha1="f3917x1zjziqg12c0x772by88li9vjt" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи БФ
 |замина         = #FFFFF0
 |матн           = #000000
 |ном            = {{Парчами Олмон}} Волфсбург
 |мавсими ҷорӣ   = 2025/2026
 |логотип        = 
 |номи пурра     = Бошгоҳи футболи «Волфсбург» &lt;br&gt;({{lang-de|Verein für Leibesübungen Wolfsburg-Fußball GmbH}})
 |лақаб          = Гургҳо ({{lang-de|Die Wölfe}}) &lt;br&gt; Сабз-сафедҳо ({{lang-de|Grün-weiß}})
 |таъсис         = 12.09.1945
 |барҳам         = 
 |майдон         = «[[Фолксваген-Арена]]», [[Волфсбург]]
 |ғунҷоиш        = 30 122
 |молик          = {{Парчами Олмон}} «Volkswagen AG»
 |президент      = 
 |мудир          = {{Парчами Дания}} Петер Кристиансен &lt;br&gt; {{Парчами Олмон}} Михаэл Меске &lt;br&gt; {{Парчами Олмон}} Тим Шумахер
 |мудири кул     = 
 |мураббӣ        = {{Парчами Олмон}} [[Даниел Бауер]]
 |капитан        = {{Парчами Олмон}} [[Максимилиан Арнолд]]
 |рейтинг        = ҷойи 185-ум дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2026|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2026-02-02}}&lt;/ref&gt;
 |буҷет          = 
 |сарпараст      = {{Парчами Олмон}} Volkswagen
 |мусобиқа       = [[Чемпионати футболи Олмон|Бундеслига]]
 |мавсим         = 2024/25
 |мавқеъ         = ҷойи '''11-ум'''
 |сайт           = https://vfl-wolfsburg.de/
| pattern_la1    = _wolfsburg2526h
| pattern_b1     = _wolfsburg2526h
| pattern_ra1    = _wolfsburg2526h
| pattern_sh1    = _wolfsburg2526h
| pattern_so1    = 
| leftarm1       = 004C28
| body1          = 004C28
| rightarm1      = 004C28
| shorts1        = 004C28
| socks1         = 004C28
| pattern_la2    = _wolfsburg2526a
| pattern_b2     = _wolfsburg2526A
| pattern_ra2    = _wolfsburg2526a
| pattern_sh2    = _wolfsburg2526a
| pattern_so2    = _wolfsburg2526al
| leftarm2       = 101010
| body2          = 101010
| rightarm2      = 101010
| shorts2        = 101010
| socks2         = 101010
| pattern_la3    = _nikechallenge5bw
| pattern_b3     = _nikechallenge5bw
| pattern_ra3    = _nikechallenge5bw
| pattern_sh3    = 
| pattern_so3    = 
| leftarm3       = 000000
| body3          = 000000
| rightarm3      = 000000
| shorts3        = 000000
| socks3         = 000000
}}

'''«Во́лфсбург»''' (номи пурра – '''«Бошгоҳи футболи Волфсбург»''', {{lang-de|VfL Wolfsburg}}; {{IPA-de|ˌfaʊ ʔɛf ʔɛl ˈvɔlfsbʊɐ̯k}}) — бошгоҳи футболи [[Олмон|олмонӣ]], ки дар шаҳри [[Волфсбург]]и [[Саксонияи Поёнӣ]] қарор дорад ва дар [[Чемпионати футболи Олмон|Бундеслига]]и Олмон бозӣ мекунад.

== Таърих ==

== Варзишгоҳ ==
[[Акс:VW-Arena (Panorama).jpg|thumb|left|349px|&lt;center&gt; Варзишгоҳи «[[Фолксваген-Арена]]» &lt;/center&gt;]]

== Ҷоизаҳо ==
=== Миллӣ ===
* [[Акс:Icon Trophy Bundesliga (1 Fußball-Bundesliga).svg|17px]] '''[[Чемпионати футболи Олмон|Бундеслига]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон:''' 2008/09
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон:''' 2014/15
* [[Акс:DFB Pokal Trophy.png|10px]] '''[[Ҷоми футболи Олмон|Ҷоми Олмон]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 2014/15
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1994/95
* [[Акс:DFLSupercupTrofeo.png|10px]] '''[[Суперҷоми футболи Олмон|Суперҷоми Олмон]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 2015

== Ҳайати ҳозира ==

== Гузаришҳо ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://vfl-wolfsburg.de/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи Волфсбург]{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Олмон]]</text>
      <sha1>f3917x1zjziqg12c0x772by88li9vjt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Асадқул Бердиев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328210</id>
    <revision>
      <id>1474184</id>
      <parentid>1474076</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:40:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>ороиш, викисозӣ, вироишоти сабкӣ</comment>
      <origin>1474184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10203" sha1="gyhb5h9ayp7lrf2n8xwf7ukj3314ze5" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном               = Асадқул Бердиев
 |номи аслӣ         = Бердиев Асадқул Эгамович
 |тасвир            = [[Акс:Asadqui Berdiev 20.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба]]
 |бар               = 
 |тавсифи тасвир    = 
 |таърихи таваллуд  =  {{birth date and age|1975|6|22|df=yes}}
 |зодгоҳ            = [[Мадм|деҳаи Мадм,]] [[ноҳияи Айнӣ]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 
 |маҳалли даргузашт = 
 |шаҳрвандӣ         = {{flag|Тоҷикистон}} 
 |фазои илмӣ        = кимиёи физикӣ; маводшиносӣ; металлургия
 |ҷойҳои кор        = Институти химия ба номи В. И. Никитин (АМИТ); [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]]; [[Донишгоҳи (Славянии) Русияву Тоҷикистон]]
 |дараҷаи илмӣ      = доктори илмҳои техникӣ (2019)
 |унвонҳои илмӣ     = [[Профессор|профессор (2023)]]
 |алма-матер        = [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон|Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М. Осимӣ]]
 |роҳбари илмӣ      = [[Изатулло Ғаниев]]
 |шогирдони маъруф  = Гулов С. С.; [[Ҳамзақул Ниёзов|Ниёзов Ҳ. Ҳ]].; Осими О.; Аминова Н. А.; Абдухолиқова П. Н.; Шарифзода Н. В.
 |маъруф ба         = тадқиқоти хӯлаҳои алюминий ва руҳ бо металлҳои нодирзаминӣ
 |ҷоизаҳо           = [[Ҷоизаи Исмоили Сомонӣ|Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ]] (2009); [[Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2020)]]
 |имзо              = 
 |бари имзо         = 
 |сайт              = https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php
 |викитека          = 
 |викианбор         = Asadqul Berdiev
}}
'''Асадқул Бердиев''' ''(Бердиев Асадқул Эгамович'' зодаи [[22 июн|22 июни]] [[Соли 1975|1975]], [[Мадм|деҳаи Мадми]], [[Ноҳияи Айнӣ|ноҳияи Айнии]] [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]) — олими тоҷик, доктори илмҳои техникӣ (2019), [[профессор]] (2023), мутахассиси соҳаи кимиёи физикӣ, маводшиносӣ ва металлургия.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php
 |title=Бердиев Асадкул Эгамович
 |website=Российско-Таджикский (Славянский) университет
 |language=ru
 |access-date=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
Асадқул Бердиев  21 июни соли 1975 дар деҳаи Мадми ноҳияи Айнии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар оилаи коргар ба дунё омадааст. Соли 1992 ба факултети кимиёи технологӣ ва металлургии [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С.Осимӣ|Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М. Осимӣ]] дохил шуда, онро соли 1997 бо ихтисоси муҳандис-химик хатм намудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php
 |title=Бердиев Асадкул Эгамович
 |website=Российско-Таджикский (Славянский) университет
 |language=ru
 |access-date=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;

Солҳои 1997—2002 дар Институти химия ба номи В. И. Никитин-и Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҳамчун лаборанти калон, ходими хурди илмӣ, ходими илмӣ ва ходими калони илмӣ фаъолият кардааст. Ҳамзамон солҳои 1997—2000 дар шуъбаи ғоибонаи аспирантураи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон таҳсил намуда, соли 2000 рисолаи номзадиро аз рӯи ихтисоси кимиёи физикӣ ҳимоя намудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://scispace.com/authors/a-e-berdiev-1mlkw0nwqd
 |title=A. E. Berdiev – Academic Profile
 |website=SciSpace
 |language=en
 |access-date=2026-02-06
 }}{{Пайванди мурда|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Фаъолияти омӯзгорӣ ==
Солҳои 2002—2012 дар [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] дар вазифаҳои ассистент ва муаллими калони кафедраи кимиёи биоорганикӣ ва физиколлоидӣ фаъолият намудааст.

Аз соли 2012 то имрӯз дар кафедраи химия ва биологияи [[Донишгоҳи (Славянии) Русияву Тоҷикистон]] дар вазифаҳои муаллими калон, дотсент, мудири кафедра ва профессор кор мекунад. Ҳамзамон дар Институти такмили ихтисоси омӯзгорон дар сохтори РТСУ аз фанни кимиёи умумӣ дарс медиҳад. Таҷрибаи омӯзгории ӯ зиёда аз 20 солро ташкил медиҳад.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php
 |title=Кафедра естественно-научных дисциплин
 |website=РТСУ
 |language=ru
 |access-date=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;

== Фаъолияти илмӣ ==
Соли 2000 рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Оксидшавии ферросилисияи синтетикӣ дар ҳарорати баланд ва хосиятҳои физикавию химиявии чуяни бо он коркардшуда» таҳти роҳбарии академик [[Изатулло Ғаниев|Ғаниев И. Н]]. ҳимоя намудааст.

Соли 2019 рисолаи докториро дар мавзӯи «Хосиятҳои физикавию химиявии хӯлаҳои алюминии тоза ва техникӣ бо металлҳои нодир, сурма ва элементҳои зергурӯҳи германий» дифоъ кардааст.&lt;ref&gt;{{Cite journal
 |last=Бердиев
 |first=А. Э.
 |author2=Ганиев, И. Н.
 |author3=Гулов, С. С.
 |title=Кинетика окисления сплава АК7М2+0,05%Sr, легированного германием
 |journal=Известия вузов. Цветная металлургия
 |year=2014
 |issue=4
 |pages=21–24
 |issn=0021-3438}}&lt;/ref&gt;

Самти асосии тадқиқоти илмии ӯ омӯзиши хосиятҳои физикавию химиявии хӯлаҳои алюминий ва руҳ бо элементҳои нодири заминӣ, сурма ва элементҳои зергурӯҳи [[германий]] мебошад. Натиҷаҳои тадқиқот дар соҳаҳои микроэлектроника, автомобилсозӣ, ҳавопаймосозӣ, сохтмон ва дигар бахшҳои саноат истифода шудаанд.

Ӯ узви Шӯрои диссертатсионии Институти химия ба номи В. И. Никитин буда, инчунин ҳамчун коршинос дар соҳаҳои металлургия ва кимиёи физикӣ дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон фаъолият мекунад.

== Осор ==
Асадқул Бердиев муаллифи беш аз 190 асару мақолаҳои илмӣ, аз ҷумла 4 монография, 11 китобу дастурҳои таълимӣ, зиёда аз 50 мақолаи илмӣ дар маҷаллаҳои тахассусӣ ва зиёда аз 11 патенти хурди Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.

== Ҷоизаҳо ==
* Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника (2009);
* Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2020).

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php Саҳифаи расмӣ дар РТСУ]
* [https://scispace.com/authors/a-e-berdiev-1mlkw0nwqd Профили илмӣ дар SciSpace]{{Пайванди мурда|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Сарчашмаҳо ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Бердиев, Асадқул Эгамович}}
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Кимиёшиносони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Профессорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Докторони илмҳои техникӣ]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1975]]
[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]
[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]</text>
      <sha1>gyhb5h9ayp7lrf2n8xwf7ukj3314ze5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chevrolet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329252</id>
    <revision>
      <id>1474110</id>
      <parentid>1462928</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T22:28:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4988" sha1="ek71losq9bkzpstj9iv0nlep1sgl5kc" xml:space="preserve">{{Ширкат
| company_logo    = [[File:Chevrolet-logo.svg|120px]]
| company_type    = Зербахши [[General Motors]]
| foundation      = [[3 ноябр]]и [[1911]]
| founders        = [[Луис Шеврелет]], [[Уильям Дюрант]]
| location        = [[Детройт]], [[Мичиган]], [[ИМА]]
| key_people      = Марк Руус (президент Chevrolet)
| parent          = [[General Motors]]
| industry        = Худравсозӣ
| products        = Мошинҳои сабук, SUV, камионҳо
| revenue         = тавассути [[General Motors]] — 172 млрд $ ([[2023]])
| homepage        = [https://www.chevrolet.com/ chevrolet.com]
}}

'''Chevrolet''' (Шевролет) — тамғаи амрикоии мошинҳо, ки [[3 ноябр]]и [[1911]] аз ҷониби Луис Шеврелет ва Уильям Дюрант таъсис ёфтааст. Chevrolet зербахши [[General Motors]] мебошад ва яке аз маъруфтарин тамғаҳои мошин дар ИМА ва Амрикои Лотинӣ аст.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.chevrolet.com/culture/heritage |title=Chevrolet Heritage |publisher=General Motors |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Таъсис ва рушди аввал (1911–1950) ===
Луис Шеврелет — рондандаи пойга — ва Уильям Дюрант [[3 ноябр]]и [[1911]] ширкатро таъсис доданд. Дар соли [[1917]] General Motors Chevrolet-ро харидорӣ кард. Дар давраи Ҷанги Ҷаҳонии Дуюм заводҳои Chevrolet барои истеҳсоли таҷҳизоти ҳарбӣ кор карданд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://history.chevrolet.com |title=Chevrolet History |publisher=General Motors |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Chevrolet дар соли [[1953]] '''Corvette''' — нахустин мошини спортии амрикоиро — нашр кард, ки то имрӯз истеҳсол мешавад.

=== Corvette, Camaro ва мошинҳои мусобиқа (1953–ҳол) ===
Chevrolet '''Camaro''' дар соли [[1966]] ҳамчун рақиби Ford Mustang нашр шуд. Ин ду мошин ба &quot;Muscle Car Wars&quot; маъруф шуданд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.chevrolet.com/cars/camaro |title=Camaro History |publisher=Chevrolet |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Chevrolet Corvette C8 (2020) нахустин Corvette бо муҳаррики дар миёна (mid-engine) мебошад — ки тарроҳии 70-солаи онро тағйир дод. Corvette Z06 (2023) 670 аспкуч дорад.

== Мошинҳои маъруф ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:50%;&quot;
! Намуна !! Солҳо !! Навъ
|-
| Corvette || 1953– || Спортӣ
|-
| Camaro || 1966–2024 || Пони кар
|-
| Silverado || 1998– || Пикап
|-
| Tahoe || 1994– || SUV калон
|-
| Equinox || 2004– || SUV миёна
|-
| Malibu || 1964–2024 || Седан
|-
| Blazer || 1969–1994, 2019– || SUV
|-
| Bolt EV || 2016– || Барқӣ
|}

== Бозорҳои асосӣ ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:50%;&quot;
! Кишвар !! Ҳаҷми фурӯш (2023)
|-
| ИМА || ~1,3 миллион мошин
|-
| Бразилия || ~250 000 мошин
|-
| Мексика || ~130 000 мошин
|-
| Колумбия || ~50 000 мошин
|-
| Чин || ~200 000 мошин
|}

Silverado дар солҳои 2019–2023 дуюмин пурфурӯштарин мошини ИМА буд (баъд аз Ford F-150). Chevrolet Equinox EV дар соли [[2024]] нашр шуд.

== Молия ==
Chevrolet ҳамчун тамғаи калонтарини General Motors нисбатан 40% даромади умумии GMро ташкил медиҳад. General Motors дар соли [[2023]] даромади 172 млрд доллар ба даст овард.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://investor.gm.com/financial-information/annual-reports |title=GM Annual Report 2023 |publisher=General Motors |lang=en |accessdate=2024-01-01}}&lt;/ref&gt;

Chevrolet дар солҳои охир ба барқикунонӣ такя мекунад — Bolt EV ва Bolt EUV дар соли [[2023]] беш аз 70 000 адад дар ИМА фурӯхта шуд.

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Тамғаҳои автомобилии ИМА]]
[[Гурӯҳ:General Motors]]
[[Гурӯҳ:Ширкатҳои таъсисёфта дар соли 1911]]

== Пайвандҳо ==
* [https://www.chevrolet.com Сайти расмии Chevrolet]</text>
      <sha1>ek71losq9bkzpstj9iv0nlep1sgl5kc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуршед Иброҳимзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329587</id>
    <revision>
      <id>1474138</id>
      <parentid>1460498</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:52:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Хуршед Иброҳимов]] to [[Хуршед Иброҳимзода]]</comment>
      <origin>1460498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14739" sha1="biw446m9jap8bgwsjloow1a4pprnjub" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
|замина               = solo_singer
|ном                  = Хуршед Иброҳимзода
|номи аслӣ            = Хуршед Набӣ Иброҳимзода
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Иброҳимзода Хуршед Набӣ
|номи пурра           = Хуршед Набӣ Иброҳимзода
|таърихи таваллуд     = [[19 декабр]]и [[1982]] (43 сола)
|зодгоҳ               = шаҳри [[Конибодом]], [[Тоҷикистон]]
|таърихи даргузашт    = 
|маҳалли даргузашт    = 
|солҳои фаъолият      = 2002 — то ҳол
|кишвар               = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
|касб                 = [[овозхон]], [[мақомсаро]], [[омӯзгор]]
|навъи садо           = 
|асбоб                = [[рубоб]], [[танбӯр]]
|сабк                 = мусиқии суннатӣ, [[Шашмақом]]
|номи мустаъор        = Хуршед Иброҳимов
|гурӯҳ                = ансамбли давлатии Шашмақом ба номи Ф. Шаҳобов
|ҳамкорӣ              = 
|ношир                = 
|ҷоизаҳо              = [[Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2007)&lt;br&gt;Ҷоизаи байналмилалии Грэмми (2008)&lt;br&gt;Медали «[[Хизмати шоиста]]» (2011)&lt;br&gt;[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2023)
|викианбор            = 
|викитека             = 
|вебгоҳ               = 
}}

'''Хуршед Иброҳимзода''' (номи пурра: '''Иброҳимзода Хуршед Набӣ'''; тав. [[19 декабр]]и соли [[1982]], шаҳри [[Конибодом]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — овозхони мусиқии суннатӣ (Шашмақом), дотсент, омӯзгори [[Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов]]. [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2023).

== Зиндагинома ==
Хуршед Набӣ Иброҳимзода 19-уми декабри соли 1982 дар ҷамоати Пӯлотони шаҳри [[Конибодом]] таваллуд шудааст. Соли 1989 ба мактаби миёнаи №25 дохил шуда, соли 2001 хатм намудааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;&gt;Матни аслӣ (Тарҷумаи ҳол) ва барномаи фаъолияти ҳунарии Хуршед Иброҳимзода.&lt;/ref&gt;

=== Таҳсилот ===
Аз соли 1994 то 1999 дар мактаби мусиқии шаҳри Конибодом таҳсил намуда, аз устодон Толибҷон Абдуллоев ва Яҳёҷон Юсупов ихтисоси рубобро омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Солҳои 2002-2007 дар факултаи санъати [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров]] таҳсил намуда, аз устодон Б. Ниёзов, Ҷ. Муродов, А. Ботиров, С. Убайдуллоев, М. Баҳоваддинов ва дигарон нозукиҳои мусиқии суннатиро омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Академияи мақом ===
Хуршед Иброҳимзода ҳамзамон аз соли 2003 то 2007 дар [[Академияи мақоми Тоҷикистон]] ҳамчун аспирант таҳсил намудааст. Дар ин даргоҳи ҳунар аз бисёр устодону олимони бузурги тоҷик, аз ҷумла [[Абдувалӣ Абдурашидов]] (дарси танбӯр, арӯз ва мусиқӣ), Саттор Фозилов (доиранавозӣ) ва [[Абдуқодир Маниёзов]], [[Бадриддин Мақсудов]], [[Ҷӯра Ҳошимӣ]], [[Урватуллои Тоир|Урватулло Тоиров]], [[Боймурод Шарифзода]] (арӯз, каломи суханварӣ) дарс гирифтааст. Дар Академияи мақом, таҳти сарварии Ҳунарманди халқии ҶТ Абдувалӣ Абдурашидов, Хуршед Иброҳимзода кулли силсилаҳои овозии «Наср»-и мусиқии Шашмақомро иҷро намуда, асосҳои амалию назарии мақомҳоро андӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;academy&quot;&gt;Академияи мақоми Тоҷикистон // tg.wikipedia.org. URL: https://tg.wikipedia.org/wiki/Академияи_мақоми_Тоҷикистон&lt;/ref&gt;

== Фаъолияти ҳунарӣ ==

=== Фаъолияти омӯзгорӣ ва корӣ ===
Соли 1997 дар шаҳри Конибодом ба ансамбли наврасони шашмақомсароёни ба номи [[Боймуҳаммад Ниёзов]] шомил шуда, аз устоди аввалинаш дар ҷодаи шашмақомсароӣ Шӯҳратҷон Эргашев бисёр сурудҳоро андӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Аз соли 2002 то 2003 дар ансамбли давлатии шашмақомсароёни «Нури Хуҷанд» ба кор қабул шуда, аз Ҳунарманди Иттиҳоди шӯравӣ устод [[Ҷӯрабек Муродов]] нозукиҳои мусиқии ниёгонро андӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Аз соли 2011 то имрӯз дар ансамбли давлатии Шашмақоми ба номи Ф. Шаҳобови [[Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ба ҳайси артисти дараҷаи олӣ кору фаъолият дорад.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Аз соли 2009 дар [[Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов]] ҳамчун омӯзгори калон ва аз соли 2014 то 2022 ҳамчун мудири кафедраи сарояндагии анъанавӣ фаъолият кардааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Ҳоло дар кафедраи сарояндагии анъанавии консерватория ҳамчун [[дотсент]] якчанд шогирдонро аз тахассуси сарояндагии анъанавӣ ва ансамбли сарояндагон дарс медиҳад.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Эҷодиёт ва иҷрои Шашмақом ===
Дар Академияи мақом, таҳти сарварии Ҳунарманди халқии ҶТ Абдувалӣ Абдурашидов, Хуршед Иброҳимзода кулли силсилаҳои овозии «Наср»-и мусиқии Шашмақомро иҷро намуда, асосҳои амалию назарии мақомҳоро андӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Ӯ сурудҳои классикӣ ва Шашмақом ба монанди Ушшоқи Содирхон, Чапандози Наво, Насруллоӣ, Ушшоқи Самарқанд, Фурӯғи Ушшоқи Содирхон, Савти Панҷгоҳи Содирхон, Фурӯғи Савти Муҳайяр, Бебокча, Наврӯзи Сабо, Насри Ҳиҷоз, Насри Чоргоҳ, Ироқи Бухоро, Чапандози Гулёр, Чапандози Қаландарӣ ва ғайраро иҷро намуда, дар фонди тиллоии радио сабт кардааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Баъди омӯхтан ва иҷро намудани кулли бахши овозии Насри Шашмақом, шаш силсилаҳои нави «Савт»-ро коркард кардааст ва қисме аз ин силсилаҳоро дар фонди тиллоии радио сабт намудааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Номгӯи силсилаҳои таълифшуда ===
* Силсилаи «Савти Ушшоқ»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Савти Ҳусайнӣ»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Савти Ҳиҷоз»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Савти Чоргоҳи Муҳайяр»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Амали Рост»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Амали Ироқ»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* Соли 2007: [[Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2008: Барандаи ҷоизаи байналмилалии Грэмми.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2011: Медали «[[Хизмати шоиста]]».&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2023: «[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]]».&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

== Иштирок дар чорабиниҳои байналмилалӣ ва сафарҳои ҳунарӣ ==

=== Фестивалҳо ва симпозиумҳо ===
* Соли 2001: Фестивал- озмуни ҷумҳуриявии андалеб «Эҷодиёти халқ», лаурияти озмун.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2003: Симпозиуми байналмилалии мақом дар шаҳри [[Исфара]].&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2009: Фестивал-озмуни «Олами мақом» дар ш. [[Боку]]и ҷумҳурии [[Озарбойҷон]], лаурияти озмун.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Моҳи августи 2011: Озмуни байналмилалии «Таронаҳои Шарқ» дар ш. [[Самарқанд]], лаурият.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* 06.09.2018: Иштирок дар нахустин форуми байналмилалии мақом дар шаҳри [[Шаҳрисабз]]и Ҷумҳурии [[Ӯзбекистон]].&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;academy-hgu&quot;&gt;Дастовардҳои Академияи мақоми Тоҷикистон // old.hgu.tj. URL: http://old.hgu.tj/ahbor/mufassal/tj/440&lt;/ref&gt;
* Моҳи июли соли 2024: Дуюмин форуми байналмилаии мақом дар шаҳри Зомин, вилояти Ҷиззахи Ҷумҳурии Ӯзбекистон, сазовори ҷои аввал.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Консертҳо ва рӯзҳои фарҳангӣ ===
* '''6–11 октябри соли 2018''' — дар доираи Рӯзҳои фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия (Маскав ва Санкт-Петербург) иштирок намуд;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;pressa&quot;&gt;Давлатманд Холов ва Таҳмина Ниёзова ба Маскав рафтанд // pressa.tj. URL: https://pressa.tj/davlatmand-holov-va-tahmina-niyozova-ba-maskav-raftand/&lt;/ref&gt;
* '''22 октябри соли 2018''' — дар барномаи консертии бахшида ба сафари кории [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба вилояти Суғд бо суруди «Нури Истиқлол» баромад кард;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* '''17 декабри соли 2018''' — дар маҳфили 55-солагии фаъолияти [[Зебо Аминзода]] ширкат варзид;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* '''18 январи соли 2019''' — сафари корӣ ба [[Тошканд]] ва гузаронидани дарси маҳорат дар Консерваторияи Ӯзбекистон;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* '''15–22 майи соли 2019''' — иштирок дар Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар [[Чин]] (Пекин, Сиян);&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* '''19 майи соли 2021''' — консерти яккаи «Баҳори ишқ» дар Филармонияи давлатии Тоҷикистон;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* '''Апрел ва майи соли 2023''' — консертҳои якка дар шаҳрҳои [[Панҷакент]], [[Самарқанд]] ва [[Тошканд]].&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Сафарҳои ҳунарӣ ===
* Соли 2004: Қирғизистон, Ӯзбекистон, Фаронса, Эрон, Лондон.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2005: Испания (Мадрид).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2006: ИМА (Техас, Вашингтон, Нъю-Йорк).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2009: Озарбойҷон (ш. Боку).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2011: Чин, Алҷазоир, Ӯзбекистон, Олмон.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2013: Ҳиндустон.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2014: Москав.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2015: Озарбойҷон (ш. Боку).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2016: Туркманистон (рӯзҳои фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;khovar&quot;&gt;Ҳунармандони тоҷик ба Туркманистон мераванд // khovar.tj. URL: https://khovar.tj/2017/06/unarmandoni-to-ik-tavassuti-hatsajri-ozmoishii-ashhobod-dushanbe-ash-obod-ba-turkmaniston-meravand/&lt;/ref&gt;
* Соли 2017: Ӯзбекистон (рӯзҳои фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон), Кореяи ҷанубӣ (Сеул).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sputnik&quot;&gt;Кадом сарояндаҳои тоҷик дар Узбакистон ҳунарнамоӣ мекунанд? // sputnik.tj. URL: https://sputnik.tj/20171004/kadom-saroyandahoi-tojik-dar-uzbakiston-hunarnamoi-mekunand-1023502483.html&lt;/ref&gt;
* Соли 2018: Ӯзбекистон, Руссия (Москав, Санкт-Петербург).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2019: Ӯзбекистон, Чин.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2021: Фаронса (Париж).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2024: Лондон, Қувайт, Эрон.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

== Эзоҳ ==
{{reflist}}

== Сарчашмаҳо ==
* [https://konibodom.tj/news/108 Навои тоҷикон дар Шашмақом аст] // konibodom.tj
* [https://amit.tj/ru/node/788?page=73 Маҳфили илмю адабӣ ва фарҳангии Шоири халқии Тоҷикистон Аскар Ҳаким] // amit.tj

[[Гурӯҳ:Сарояндагони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Конибодом]]
[[Гурӯҳ:Мақомсароёни Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Консерваторияи миллии Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>biw446m9jap8bgwsjloow1a4pprnjub</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474140</id>
      <parentid>1474138</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:54:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14704" sha1="aoh8j271ouu8igeu9crifgg8saxct1c" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
|замина               = solo_singer
|ном                  = Хуршед Иброҳимзода
|номи аслӣ            = Хуршед Набӣ Иброҳимзода
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Иброҳимзода Хуршед Набӣ
|номи пурра           = Хуршед Набӣ Иброҳимзода
|таърихи таваллуд     = [[19 декабр]]и [[1982]] (43 сола)
|зодгоҳ               = шаҳри [[Конибодом]], [[Тоҷикистон]]
|таърихи даргузашт    = 
|маҳалли даргузашт    = 
|солҳои фаъолият      = 2002 — то ҳол
|кишвар               = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
|касб                 = [[овозхон]], [[мақомсаро]], [[омӯзгор]]
|навъи садо           = 
|асбоб                = [[рубоб]], [[танбӯр]]
|сабк                 = мусиқии суннатӣ, [[Шашмақом]]
|номи мустаъор        = Хуршед Иброҳимов
|гурӯҳ                = ансамбли давлатии Шашмақом ба номи Ф. Шаҳобов
|ҳамкорӣ              = 
|ношир                = 
|ҷоизаҳо              = [[Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2007)&lt;br&gt;Ҷоизаи байналмилалии Грэмми (2008)&lt;br&gt;Медали «[[Хизмати шоиста]]» (2011)&lt;br&gt;[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2023)
|викианбор            = 
|викитека             = 
|вебгоҳ               = 
}}

'''Хуршед Иброҳимзода''' (номи пурра: '''Иброҳимзода Хуршед Набӣ'''; тав. [[19 декабр]]и соли [[1982]], шаҳри [[Конибодом]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — овозхони мусиқии суннатӣ, шашмақомсаро, дотсент, омӯзгори [[Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов]]. [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2023).

== Зиндагинома ==
Хуршед Набӣ Иброҳимзода 19-уми декабри соли 1982 дар ҷамоати Пӯлотони шаҳри [[Конибодом]] таваллуд шудааст. Соли 1989 ба мактаби миёнаи №25 дохил шуда, соли 2001 хатм намудааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;&gt;Матни аслӣ (Тарҷумаи ҳол) ва барномаи фаъолияти ҳунарии Хуршед Иброҳимзода.&lt;/ref&gt;

=== Таҳсилот ===
Аз соли 1994 то 1999 дар мактаби мусиқии шаҳри Конибодом таҳсил намуда, аз устодон Толибҷон Абдуллоев ва Яҳёҷон Юсупов ихтисоси рубобро омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Солҳои 2002-2007 дар факултаи санъати [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров]] таҳсил намуда, аз устодон Б. Ниёзов, Ҷ. Муродов, А. Ботиров, С. Убайдуллоев, М. Баҳоваддинов ва дигарон нозукиҳои мусиқии суннатиро омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Академияи мақом ===
Хуршед Иброҳимзода ҳамзамон аз соли 2003 то 2007 дар [[Академияи мақоми Тоҷикистон]] ҳамчун аспирант таҳсил намудааст. Дар ин даргоҳи ҳунар аз бисёр устодону олимони бузурги тоҷик, аз ҷумла [[Абдувалӣ Абдурашидов]] (дарси танбӯр, арӯз ва мусиқӣ), Саттор Фозилов (доиранавозӣ) ва [[Абдуқодир Маниёзов]], [[Бадриддин Мақсудов]], [[Ҷӯра Ҳошимӣ]], [[Урватуллои Тоир|Урватулло Тоиров]], [[Боймурод Шарифзода]] (арӯз, каломи суханварӣ) дарс гирифтааст. Дар Академияи мақом, таҳти сарварии Ҳунарманди халқии ҶТ Абдувалӣ Абдурашидов, Хуршед Иброҳимзода кулли силсилаҳои овозии «Наср»-и мусиқии Шашмақомро иҷро намуда, асосҳои амалию назарии мақомҳоро андӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;academy&quot;&gt;Академияи мақоми Тоҷикистон // tg.wikipedia.org. URL: https://tg.wikipedia.org/wiki/Академияи_мақоми_Тоҷикистон&lt;/ref&gt;

== Фаъолияти ҳунарӣ ==

=== Фаъолияти омӯзгорӣ ва корӣ ===
Соли 1997 дар шаҳри Конибодом ба ансамбли наврасони шашмақомсароёни ба номи [[Боймуҳаммад Ниёзов]] шомил шуда, аз устоди аввалинаш дар ҷодаи шашмақомсароӣ Шӯҳратҷон Эргашев бисёр сурудҳоро андӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt; Аз соли 2002 то 2003 дар ансамбли давлатии шашмақомсароёни «Нури Хуҷанд» ба кор қабул шуда, аз Ҳунарманди Иттиҳоди шӯравӣ устод [[Ҷӯрабек Муродов]] нозукиҳои мусиқии ниёгонро андӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot; /&gt; Аз соли 2011 то имрӯз дар ансамбли давлатии Шашмақоми ба номи Ф. Шаҳобови [[Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ба ҳайси артисти дараҷаи олӣ кору фаъолият дорад.&lt;ref name=&quot;bio&quot; /&gt;

Аз соли 2009 дар [[Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов]] ҳамчун омӯзгори калон ва аз соли 2014 то 2022 ҳамчун мудири кафедраи сарояндагии анъанавӣ фаъолият кардааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Ҳоло дар кафедраи сарояндагии анъанавии консерватория ҳамчун [[дотсент]] якчанд шогирдонро аз тахассуси сарояндагии анъанавӣ ва ансамбли сарояндагон дарс медиҳад.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Эҷодиёт ва иҷрои Шашмақом ===
Дар Академияи мақом, таҳти сарварии Ҳунарманди халқии ҶТ Абдувалӣ Абдурашидов, Хуршед Иброҳимзода кулли силсилаҳои овозии «Наср»-и мусиқии Шашмақомро иҷро намуда, асосҳои амалию назарии мақомҳоро андӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Ӯ сурудҳои классикӣ ва Шашмақом ба монанди Ушшоқи Содирхон, Чапандози Наво, Насруллоӣ, Ушшоқи Самарқанд, Фурӯғи Ушшоқи Содирхон, Савти Панҷгоҳи Содирхон, Фурӯғи Савти Муҳайяр, Бебокча, Наврӯзи Сабо, Насри Ҳиҷоз, Насри Чоргоҳ, Ироқи Бухоро, Чапандози Гулёр, Чапандози Қаландарӣ ва ғайраро иҷро намуда, дар фонди тиллоии радио сабт кардааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Баъди омӯхтан ва иҷро намудани кулли бахши овозии Насри Шашмақом, шаш силсилаҳои нави «Савт»-ро коркард кардааст ва қисме аз ин силсилаҳоро дар фонди тиллоии радио сабт намудааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Номгӯи силсилаҳои таълифшуда ===
* Силсилаи «Савти Ушшоқ»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Савти Ҳусайнӣ»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Савти Ҳиҷоз»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Савти Чоргоҳи Муҳайяр»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Амали Рост»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Амали Ироқ»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* Соли 2007: [[Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2008: Барандаи ҷоизаи байналмилалии Грэмми.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2011: Медали «[[Хизмати шоиста]]».&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2023: «[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]]».&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

== Иштирок дар чорабиниҳои байналмилалӣ ва сафарҳои ҳунарӣ ==

=== Фестивалҳо ва симпозиумҳо ===
* Соли 2001: Фестивал- озмуни ҷумҳуриявии андалеб «Эҷодиёти халқ», лаурияти озмун.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2003: Симпозиуми байналмилалии мақом дар шаҳри [[Исфара]].&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2009: Фестивал-озмуни «Олами мақом» дар ш. [[Боку]]и ҷумҳурии [[Озарбойҷон]], лаурияти озмун.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Моҳи августи 2011: Озмуни байналмилалии «Таронаҳои Шарқ» дар ш. [[Самарқанд]], лаурият.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* 06.09.2018: Иштирок дар нахустин форуми байналмилалии мақом дар шаҳри [[Шаҳрисабз]]и Ҷумҳурии [[Ӯзбекистон]].&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;academy-hgu&quot;&gt;Дастовардҳои Академияи мақоми Тоҷикистон // old.hgu.tj. URL: http://old.hgu.tj/ahbor/mufassal/tj/440&lt;/ref&gt;
* Моҳи июли соли 2024: Дуюмин форуми байналмилаии мақом дар шаҳри Зомин, вилояти Ҷиззахи Ҷумҳурии Ӯзбекистон, сазовори ҷои аввал.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Консертҳо ва рӯзҳои фарҳангӣ ===
* 6–11 октябри соли 2018 — дар доираи Рӯзҳои фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия (Маскав ва Санкт-Петербург) иштирок намуд;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;pressa&quot;&gt;Давлатманд Холов ва Таҳмина Ниёзова ба Маскав рафтанд // pressa.tj. URL: https://pressa.tj/davlatmand-holov-va-tahmina-niyozova-ba-maskav-raftand/&lt;/ref&gt;
* 22 октябри соли 2018 — дар барномаи консертии бахшида ба сафари кории [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба вилояти Суғд бо суруди «Нури Истиқлол» баромад кард;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* 17 декабри соли 2018 — дар маҳфили 55-солагии фаъолияти [[Зебо Аминзода]] ширкат варзид;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* 18 январи соли 2019 — сафари корӣ ба [[Тошканд]] ва гузаронидани дарси маҳорат дар Консерваторияи Ӯзбекистон;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* 15–22 майи соли 2019 — иштирок дар Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар [[Чин]] (Пекин, Сиян);&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* 19 майи соли 2021 — консерти яккаи «Баҳори ишқ» дар Филармонияи давлатии Тоҷикистон;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Апрел ва майи соли 2023 — консертҳои якка дар шаҳрҳои [[Панҷакент]], [[Самарқанд]] ва [[Тошканд]].&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Сафарҳои ҳунарӣ ===
* Соли 2004: Қирғизистон, Ӯзбекистон, Фаронса, Эрон, Лондон.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2005: Испания (Мадрид).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2006: ИМА (Техас, Вашингтон, Нъю-Йорк).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2009: Озарбойҷон (ш. Боку).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2011: Чин, Алҷазоир, Ӯзбекистон, Олмон.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2013: Ҳиндустон.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2014: Москав.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2015: Озарбойҷон (ш. Боку).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2016: Туркманистон (рӯзҳои фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;khovar&quot;&gt;Ҳунармандони тоҷик ба Туркманистон мераванд // khovar.tj. URL: https://khovar.tj/2017/06/unarmandoni-to-ik-tavassuti-hatsajri-ozmoishii-ashhobod-dushanbe-ash-obod-ba-turkmaniston-meravand/&lt;/ref&gt;
* Соли 2017: Ӯзбекистон (рӯзҳои фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон), Кореяи ҷанубӣ (Сеул).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sputnik&quot;&gt;Кадом сарояндаҳои тоҷик дар Узбакистон ҳунарнамоӣ мекунанд? // sputnik.tj. URL: https://sputnik.tj/20171004/kadom-saroyandahoi-tojik-dar-uzbakiston-hunarnamoi-mekunand-1023502483.html&lt;/ref&gt;
* Соли 2018: Ӯзбекистон, Руссия (Москав, Санкт-Петербург).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2019: Ӯзбекистон, Чин.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2021: Фаронса (Париж).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2024: Лондон, Қувайт, Эрон.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

== Эзоҳ ==
{{reflist}}

== Сарчашмаҳо ==
* [https://konibodom.tj/news/108 Навои тоҷикон дар Шашмақом аст] // konibodom.tj
* [https://amit.tj/ru/node/788?page=73 Маҳфили илмю адабӣ ва фарҳангии Шоири халқии Тоҷикистон Аскар Ҳаким] // amit.tj

[[Гурӯҳ:Сарояндагони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Конибодом]]
[[Гурӯҳ:Мақомсароёни Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Консерваторияи миллии Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>aoh8j271ouu8igeu9crifgg8saxct1c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474141</id>
      <parentid>1474140</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:54:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ҷоизаҳо ва унвонҳо */</comment>
      <origin>1474141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14749" sha1="6xqggolim8fenqw9d76i0iitlw6b6nz" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
|замина               = solo_singer
|ном                  = Хуршед Иброҳимзода
|номи аслӣ            = Хуршед Набӣ Иброҳимзода
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Иброҳимзода Хуршед Набӣ
|номи пурра           = Хуршед Набӣ Иброҳимзода
|таърихи таваллуд     = [[19 декабр]]и [[1982]] (43 сола)
|зодгоҳ               = шаҳри [[Конибодом]], [[Тоҷикистон]]
|таърихи даргузашт    = 
|маҳалли даргузашт    = 
|солҳои фаъолият      = 2002 — то ҳол
|кишвар               = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
|касб                 = [[овозхон]], [[мақомсаро]], [[омӯзгор]]
|навъи садо           = 
|асбоб                = [[рубоб]], [[танбӯр]]
|сабк                 = мусиқии суннатӣ, [[Шашмақом]]
|номи мустаъор        = Хуршед Иброҳимов
|гурӯҳ                = ансамбли давлатии Шашмақом ба номи Ф. Шаҳобов
|ҳамкорӣ              = 
|ношир                = 
|ҷоизаҳо              = [[Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2007)&lt;br&gt;Ҷоизаи байналмилалии Грэмми (2008)&lt;br&gt;Медали «[[Хизмати шоиста]]» (2011)&lt;br&gt;[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2023)
|викианбор            = 
|викитека             = 
|вебгоҳ               = 
}}

'''Хуршед Иброҳимзода''' (номи пурра: '''Иброҳимзода Хуршед Набӣ'''; тав. [[19 декабр]]и соли [[1982]], шаҳри [[Конибодом]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — овозхони мусиқии суннатӣ, шашмақомсаро, дотсент, омӯзгори [[Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов]]. [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2023).

== Зиндагинома ==
Хуршед Набӣ Иброҳимзода 19-уми декабри соли 1982 дар ҷамоати Пӯлотони шаҳри [[Конибодом]] таваллуд шудааст. Соли 1989 ба мактаби миёнаи №25 дохил шуда, соли 2001 хатм намудааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;&gt;Матни аслӣ (Тарҷумаи ҳол) ва барномаи фаъолияти ҳунарии Хуршед Иброҳимзода.&lt;/ref&gt;

=== Таҳсилот ===
Аз соли 1994 то 1999 дар мактаби мусиқии шаҳри Конибодом таҳсил намуда, аз устодон Толибҷон Абдуллоев ва Яҳёҷон Юсупов ихтисоси рубобро омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Солҳои 2002-2007 дар факултаи санъати [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров]] таҳсил намуда, аз устодон Б. Ниёзов, Ҷ. Муродов, А. Ботиров, С. Убайдуллоев, М. Баҳоваддинов ва дигарон нозукиҳои мусиқии суннатиро омӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Академияи мақом ===
Хуршед Иброҳимзода ҳамзамон аз соли 2003 то 2007 дар [[Академияи мақоми Тоҷикистон]] ҳамчун аспирант таҳсил намудааст. Дар ин даргоҳи ҳунар аз бисёр устодону олимони бузурги тоҷик, аз ҷумла [[Абдувалӣ Абдурашидов]] (дарси танбӯр, арӯз ва мусиқӣ), Саттор Фозилов (доиранавозӣ) ва [[Абдуқодир Маниёзов]], [[Бадриддин Мақсудов]], [[Ҷӯра Ҳошимӣ]], [[Урватуллои Тоир|Урватулло Тоиров]], [[Боймурод Шарифзода]] (арӯз, каломи суханварӣ) дарс гирифтааст. Дар Академияи мақом, таҳти сарварии Ҳунарманди халқии ҶТ Абдувалӣ Абдурашидов, Хуршед Иброҳимзода кулли силсилаҳои овозии «Наср»-и мусиқии Шашмақомро иҷро намуда, асосҳои амалию назарии мақомҳоро андӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;academy&quot;&gt;Академияи мақоми Тоҷикистон // tg.wikipedia.org. URL: https://tg.wikipedia.org/wiki/Академияи_мақоми_Тоҷикистон&lt;/ref&gt;

== Фаъолияти ҳунарӣ ==

=== Фаъолияти омӯзгорӣ ва корӣ ===
Соли 1997 дар шаҳри Конибодом ба ансамбли наврасони шашмақомсароёни ба номи [[Боймуҳаммад Ниёзов]] шомил шуда, аз устоди аввалинаш дар ҷодаи шашмақомсароӣ Шӯҳратҷон Эргашев бисёр сурудҳоро андӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt; Аз соли 2002 то 2003 дар ансамбли давлатии шашмақомсароёни «Нури Хуҷанд» ба кор қабул шуда, аз Ҳунарманди Иттиҳоди шӯравӣ устод [[Ҷӯрабек Муродов]] нозукиҳои мусиқии ниёгонро андӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot; /&gt; Аз соли 2011 то имрӯз дар ансамбли давлатии Шашмақоми ба номи Ф. Шаҳобови [[Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ба ҳайси артисти дараҷаи олӣ кору фаъолият дорад.&lt;ref name=&quot;bio&quot; /&gt;

Аз соли 2009 дар [[Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов]] ҳамчун омӯзгори калон ва аз соли 2014 то 2022 ҳамчун мудири кафедраи сарояндагии анъанавӣ фаъолият кардааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Ҳоло дар кафедраи сарояндагии анъанавии консерватория ҳамчун [[дотсент]] якчанд шогирдонро аз тахассуси сарояндагии анъанавӣ ва ансамбли сарояндагон дарс медиҳад.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Эҷодиёт ва иҷрои Шашмақом ===
Дар Академияи мақом, таҳти сарварии Ҳунарманди халқии ҶТ Абдувалӣ Абдурашидов, Хуршед Иброҳимзода кулли силсилаҳои овозии «Наср»-и мусиқии Шашмақомро иҷро намуда, асосҳои амалию назарии мақомҳоро андӯхтааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Ӯ сурудҳои классикӣ ва Шашмақом ба монанди Ушшоқи Содирхон, Чапандози Наво, Насруллоӣ, Ушшоқи Самарқанд, Фурӯғи Ушшоқи Содирхон, Савти Панҷгоҳи Содирхон, Фурӯғи Савти Муҳайяр, Бебокча, Наврӯзи Сабо, Насри Ҳиҷоз, Насри Чоргоҳ, Ироқи Бухоро, Чапандози Гулёр, Чапандози Қаландарӣ ва ғайраро иҷро намуда, дар фонди тиллоии радио сабт кардааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

Баъди омӯхтан ва иҷро намудани кулли бахши овозии Насри Шашмақом, шаш силсилаҳои нави «Савт»-ро коркард кардааст ва қисме аз ин силсилаҳоро дар фонди тиллоии радио сабт намудааст.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Номгӯи силсилаҳои таълифшуда ===
* Силсилаи «Савти Ушшоқ»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Савти Ҳусайнӣ»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Савти Ҳиҷоз»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Савти Чоргоҳи Муҳайяр»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Амали Рост»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Силсилаи «Амали Ироқ»&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* Соли 2007: [[Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]].&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2008: Барандаи ҷоизаи байналмилалии Грэмми.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2011: [[Медали «Хидмати шоиста»|Медали «Хизмати шоиста»]].&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2023: «[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]]».&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

== Иштирок дар чорабиниҳои байналмилалӣ ва сафарҳои ҳунарӣ ==

=== Фестивалҳо ва симпозиумҳо ===
* Соли 2001: Фестивал- озмуни ҷумҳуриявии андалеб «Эҷодиёти халқ», лаурияти озмун.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2003: Симпозиуми байналмилалии мақом дар шаҳри [[Исфара]].&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2009: Фестивал-озмуни «Олами мақом» дар ш. [[Боку]]и ҷумҳурии [[Озарбойҷон]], лаурияти озмун.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Моҳи августи 2011: Озмуни байналмилалии «Таронаҳои Шарқ» дар ш. [[Самарқанд]], лаурият.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* 06.09.2018: Иштирок дар нахустин форуми байналмилалии мақом дар шаҳри [[Шаҳрисабз]]и Ҷумҳурии [[Ӯзбекистон]].&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;academy-hgu&quot;&gt;Дастовардҳои Академияи мақоми Тоҷикистон // old.hgu.tj. URL: http://old.hgu.tj/ahbor/mufassal/tj/440&lt;/ref&gt;
* Моҳи июли соли 2024: Дуюмин форуми байналмилаии мақом дар шаҳри Зомин, вилояти Ҷиззахи Ҷумҳурии Ӯзбекистон, сазовори ҷои аввал.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Консертҳо ва рӯзҳои фарҳангӣ ===
* 6–11 октябри соли 2018 — дар доираи Рӯзҳои фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия (Маскав ва Санкт-Петербург) иштирок намуд;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;pressa&quot;&gt;Давлатманд Холов ва Таҳмина Ниёзова ба Маскав рафтанд // pressa.tj. URL: https://pressa.tj/davlatmand-holov-va-tahmina-niyozova-ba-maskav-raftand/&lt;/ref&gt;
* 22 октябри соли 2018 — дар барномаи консертии бахшида ба сафари кории [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба вилояти Суғд бо суруди «Нури Истиқлол» баромад кард;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* 17 декабри соли 2018 — дар маҳфили 55-солагии фаъолияти [[Зебо Аминзода]] ширкат варзид;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* 18 январи соли 2019 — сафари корӣ ба [[Тошканд]] ва гузаронидани дарси маҳорат дар Консерваторияи Ӯзбекистон;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* 15–22 майи соли 2019 — иштирок дар Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар [[Чин]] (Пекин, Сиян);&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* 19 майи соли 2021 — консерти яккаи «Баҳори ишқ» дар Филармонияи давлатии Тоҷикистон;&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Апрел ва майи соли 2023 — консертҳои якка дар шаҳрҳои [[Панҷакент]], [[Самарқанд]] ва [[Тошканд]].&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

=== Сафарҳои ҳунарӣ ===
* Соли 2004: Қирғизистон, Ӯзбекистон, Фаронса, Эрон, Лондон.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2005: Испания (Мадрид).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2006: ИМА (Техас, Вашингтон, Нъю-Йорк).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2009: Озарбойҷон (ш. Боку).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2011: Чин, Алҷазоир, Ӯзбекистон, Олмон.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2013: Ҳиндустон.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2014: Москав.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2015: Озарбойҷон (ш. Боку).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2016: Туркманистон (рӯзҳои фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;khovar&quot;&gt;Ҳунармандони тоҷик ба Туркманистон мераванд // khovar.tj. URL: https://khovar.tj/2017/06/unarmandoni-to-ik-tavassuti-hatsajri-ozmoishii-ashhobod-dushanbe-ash-obod-ba-turkmaniston-meravand/&lt;/ref&gt;
* Соли 2017: Ӯзбекистон (рӯзҳои фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон), Кореяи ҷанубӣ (Сеул).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;sputnik&quot;&gt;Кадом сарояндаҳои тоҷик дар Узбакистон ҳунарнамоӣ мекунанд? // sputnik.tj. URL: https://sputnik.tj/20171004/kadom-saroyandahoi-tojik-dar-uzbakiston-hunarnamoi-mekunand-1023502483.html&lt;/ref&gt;
* Соли 2018: Ӯзбекистон, Руссия (Москав, Санкт-Петербург).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2019: Ӯзбекистон, Чин.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2021: Фаронса (Париж).&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;
* Соли 2024: Лондон, Қувайт, Эрон.&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;

== Эзоҳ ==
{{reflist}}

== Сарчашмаҳо ==
* [https://konibodom.tj/news/108 Навои тоҷикон дар Шашмақом аст] // konibodom.tj
* [https://amit.tj/ru/node/788?page=73 Маҳфили илмю адабӣ ва фарҳангии Шоири халқии Тоҷикистон Аскар Ҳаким] // amit.tj

[[Гурӯҳ:Сарояндагони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Конибодом]]
[[Гурӯҳ:Мақомсароёни Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Консерваторияи миллии Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>6xqggolim8fenqw9d76i0iitlw6b6nz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Икромов Саидҳаким Додоҷонович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331230</id>
    <revision>
      <id>1474129</id>
      <parentid>1473988</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2743" sha1="nxp87nmmbsfgxwszg3lrp3wxnaritfn" xml:space="preserve"> {{Олим|таърихи таваллуд=28.8.1943|зодгоҳ=Шаҳри Душанбе|дараҷаи илмӣ=д.и.физика проффесор|ҷоизаҳо=Бо медали «Ба хотираи 850-солагии Маскав» сарфароз гардидааст.|номи аслӣ=Саидҳаким Икромов Додоҷонович}}
'''Икромов Саидҳаким Додоҷонович''' (28 августи 1943, Душанбе) —  математики тоҷик, мутахассиси соҳаи [[кибернетика]] ва [[Технологияҳои иттилоотӣ|технологияи иттилоотӣ]], д. и. физика ва математика (1992), профессор (1995). 

== Фаъолият ==
Писари С. Ҳакимова. Хатмкардаи факултаи механикаю математикаи [[Донишгоҳи давлатии Маскав ба номи М. В. Ломоносов]] (1965). Аз соли 1966 ба [[аспирантура]] ва аз соли 1968 дар донишгоҳи мазкур ба ҳайси ассистент ба кор дохил шуда, то дараҷаи профессор кафедраи ҳисоббарорӣ ва [[математика]] расидааст. Рисолаи докториро дар мавзӯи «Масъалаҳои алгебраи хаттӣ бо симметрияҳои умумиятдодашуда ва алгоритмҳои рақамӣ ва ҳалли онҳо» дифоъ кардааст (1973). Ҳамзамон чандин сол сармуҳаррири нашриёти «Мир» буд. Дар донишгоҳҳои [[Аврупо|Аврупою]] [[Амрико]] ба забонҳои англисӣ, фаронсавӣ ва олмонӣ пайваста дарс медод. Дар соҳаи алгебраи хаттӣ, усулҳои ҳисоббарорӣ, алгебраи компютерӣ таҳқиқот анҷом медиҳад. Таҳти роҳбарии ӯ 1 нафар рисолаи номзадӣ ва 1 нафар рисолаи докторӣ дифоъ кардаанд. Муаллифи зиёда аз 390 таълифоти илмӣ. Мақолаҳояш дар нашрияҳои соҳавии бисёр давлатҳои хориҷӣ ба табъ расидаанд. 

== Ҷоиза ==
Бо медали «[[Ба хотираи 850-солагии Маскав]]» сарфароз гардидааст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Икромов Саидҳаким Додоҷонович|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Олимон]]
[[Гурӯҳ:Физикдонон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>nxp87nmmbsfgxwszg3lrp3wxnaritfn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Икромов Исломқул Исматович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331231</id>
    <revision>
      <id>1474131</id>
      <parentid>1473991</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:36:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2355" sha1="mn2xpblguluhyunb18gsl9fgbtmzytl" xml:space="preserve">{{Олим|таърихи таваллуд=26.8.1958|зодгоҳ=Н.Сариосиёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон|дараҷаи илмӣ=д.и.техникӣ проффесор}}
'''Икромов Исломқул Исматович''' (26.8.1958, [[Ноҳияи Сариосиё|н. Сариосиёи]] [[Ҷумҳурии Ӯзбекистон]]) —  [[муҳандис-ҳидротехники тоҷик]], д. и. техникӣ (2006).

== Фаъолият ==
Соли 1981 [[Институти давлатии хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон]] (ҳоло ДАТ ба номи Ш. Шоҳтемур)-ро хатм карда, дар ҳамон ҷо ба ҳайси ёвар (ассистент), муаллими калон, дотсенти кафедраи иншооти ҳидротехникӣ, мудири кафедраи сохтмони иншооти ҳидротехникӣ, муовини декани факултаи ҳидромелиоративӣ кор кардааст. Солҳои 2000–2003 коршиноси Маркази дастгирии хусусигардонии хоҷагиҳо дар назди [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]], 2000-2007 мушовири Маркази касбии кам кардани зарари офатҳои табиии Агентии Швейсария оид ба ҳамкорӣ дар Тоҷикистон буд. Аз соли 2007 профессор кафедраи [[мелиоратсия]], таҷдидсозӣ ва ҳифзи замини [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон|ДАТ ба номи Ш. Шоҳтемур.]] Дар соҳаи омӯзиши системаҳои обёрии чакрагӣ дар нишебзаминҳо, [[техника]] ва технологияи обёрӣ ба заминҳои кишт, баланд бардоштани эътимоднокии системаҳои обёрии чакрагӣ зиёда аз шаст асару мақолаи илмӣ навиштааст ва соҳиби панҷ ихтироъ мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Икромов Исломқул Исматович |7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Олимон]]
[[Гурӯҳ:Физикдонон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>mn2xpblguluhyunb18gsl9fgbtmzytl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Икат</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331249</id>
    <revision>
      <id>1474134</id>
      <parentid>1473488</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:40:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5428" sha1="fl4aqrdvadcyfbbkfkcz6r3qnqrk746" xml:space="preserve">[[Акс:Bolts of Silk on Display - Yodgorlik (Souvenir) Silk Factory - Margilon - Uzbekistan (7553441596).jpg|мини|«Хон-атлас» фабрикаи абрешими «Ёдгорлик» дар Маргилони Узбекистон.]]
'''Икат''' (малайии '''meng-ikat''' – '''бастан''', '''гиреҳ''' '''задан''', '''печондан''') —  як навъи матои мунаққаш, ки тор ё пуди онро пеш аз бофтан бо ранги муқовим ранг мекунанд; шеваи қадимии бофт ва ранг кардани матоъ. 

== Таърих ==
Дар икат нақшро рӯи тор, пуд ё ҳар ду ба василаи рангрезӣ ба вуҷуд оварда, сипас онро мебофанд. Ин навъи бофтро дар Ҳинд «ҳул», дар [[Эрон]] «дороӣ» ва дар [[Индонезия]] икат мегӯянд. Икат пеш аз густариши муносибатҳои бозаргонӣ миёни ақвоми мухталиф ривоҷ дошт. Куҳантарин намунаи икат дар [[Ҳиндустон]] ва [[Миср]] бозёфт шудааст. Аксари муҳаққиқон [[Индонезия|Индонезияро]] макони пайдоиши икат медонанд. Мувофиқи маълумоти маъхазҳои бостоншиносӣ ва хаттӣ икат аз асрҳои 6–7 дар [[Ҳиндустон|Ҳинд]], Эрон, [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], [[Яман]], [[Осиёи Марказӣ]] (Бухоро, Синзян), [[Ҷопон]], [[Амрикои Марказӣ]] ва Ҷанубӣ, [[Африқо]] ва ғ. маъмул гардидааст. Дар гузашта икатро дастӣ мебофтанд, ҳоло бо дастгоҳҳои махсус бофта мешавад. Барои бофтани икат риштаҳоро мувофиқи андозаи маҳсулот (масалан, сарӣ) ба рӯи чорчӯб мекашанд ва ба шакли нақши пешакӣ тарҳрезишуда ҷамъ карда, мебанданд. Бастан ва рангрезӣ аз 2 то 6–7 бор пайиҳам сурат мегирад. Маъмулан, барои эҷоди нақш дар рӯи матоъ аз ду усул истифода мебаранд: офаридани нақш ҳангоми бофт ва нусхапартоӣ дар рӯи [[матоъ]]. Нақшунигори икат аз хатҳои рах-рах ва зинашакл таркиб ёфтаанд. Вобаста ба тарзи бофт икат торӣ, пудӣ ва торипудӣ (дурӯя) мешавад. Тарзи бофт аз бастан, ранг кардан ва кушодани нахҳо иборат аст. Дар гузашта барои икат аз ранг (нил, сиёҳи хокистаранг) ва абрешими табиӣ (ҳоло маснуӣ низ) истифода мешуд. Дар Ҳинд (бандҳана, читка, патола) аз абрешим (сербар ва камбар) ва пахта (камбар) истеҳсол мешавад. Икати пахтагини истеҳсоли Андра-Прадеш (Почампалли ва ғ.) ба мамлакатҳои [[халиҷи Форс]] содирот мешуд. Икати абрешими гаронбаҳои сербар – патолаи Гуҷарот ва Ориса (дар [[Ҳиндустон]] ва [[Индонезия]] матои маросимӣ дониста шуда, ҷузви либоси арӯсӣ маҳсуб мешуд) ба Индонезия тавассути тоҷирони гуҷаротӣ (аз ҳазораи 1) ва ширкатҳои тиҷоратии аврупоӣ (асрҳои 16–19) ворид мегардид. Дар икатҳои абрешимиву пахтагии Индонезия[[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ|, Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] услуби нақшунигор, ки барои анъанаҳои икати қадимӣ хос буд, вомехӯрад. 

Дар Ҷопон икати сербар ё камбар, маъмулан, дуранга (ранги нил)-и пахтагӣ (касурӣ) ҳамчун масолеҳи суннатӣ барои кимано (либоси мардона) ва матои ороишӣ хидмат мекунад. Нақшунигори икати ҷопонӣ, маъмулан, тамоми замин (таг)-и матоъро фаро мегирад ё дар шакли медалон ва қаламарезгӣ, баъзан тасмашакл иҷро мешаванд. Дар Амрикои Марказӣ Икатҳои пашмӣ вуҷуд доштанд. Дар Осиёи Миёна ([[Бухоро]], [[Самарқанд]], [[Хуҷанд]], [[Намангон]], [[Марғелон]] ва ғ.) дар асрҳои 19–20 истеҳсоли икатҳои абрешимиву нимабрешимӣ (атлас, адрас) ба зинаи баланди тараққиёт расид. Икатҳои Осиёи Миёна абрбандӣ мешуданд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Икат|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Матоъҳо]]</text>
      <sha1>fl4aqrdvadcyfbbkfkcz6r3qnqrk746</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ил (тайёраҳо)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331277</id>
    <revision>
      <id>1474135</id>
      <parentid>1473496</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2487" sha1="a14l47s2zqo3zxmzz4j6nd9x4vzzewj" xml:space="preserve">{{Ширкат}}
«'''Ил'''» —  силсилаи тайёраҳо, ки Маҷмааи [[Авиатсия|авиатсионии]] ба номи С. В. Илюшин истеҳсол кардааст. Дар таърихи фаъолият зиёда аз 100 намуд дастгоҳи парвозкунандаро ихтироъ карда, сохтааст.

== Таърих ==
Бо нахустин тайёраи «Ил» – бомбаандози ЦКБ-26 В. Коккинаки аввалин рекорди авиатсионии ҷаҳонии шӯравиро (ҷиҳати баландии борбардорӣ) гузошт. «Ил» вобаста ба таъйинот се навъ буд: мусофирбар (Ил-12, Ил-14, Ил-18, Ил-62, Ил-86, Ил-96-300, Ил-114, Ил-114-100, Ил-103), нақлиётии боркаш (Ил-12Д, Ил-14Т, Ил-76 ва навъҳои тағйирдодаи он – Ил-114Т, Ил-96Т) ва ҳарбӣ (ҳамлавар – Ил-2, Ил-10, Ил-102; бомбаандози Ил-4 и Ил-28; зидди киштӣ: Ил-38 ва ғ). Нусхаи лоиҳаи «Ил»-ро [[С. В. Илюшин]] дар Бюрои конструктории ба номи Илюшин тасдиқ кардааст. Солҳои 1958–59 бо «Ил» оид ба дурии масофа ва баландии парвоз бо бори муфиди гуногун 20 рекорди ҷаҳонӣ нишон дода шуд. Тайёраи мусофирбари «Ил» вобаста ба камхарҷӣ, бароҳатӣ ва бехатарии парвоз таваҷҷуҳи бозори ҷаҳониро ба худ ҷалб кард ва чандин ширкати хориҷӣ тайёраи тамғаи мазкурро харидорӣ намуданд. «Ил» нахустин тайёраи мусофирбари аҳди шӯравӣ буда, дар натиҷаи тадриҷан васеъ гардидани доираи талабот ба ин навъи тайёра барои 17 ширкати хориҷӣ беш аз 100 тайёра сохта шуд. Ҳоло дар Маҷмааи зикршуда навъҳои нави «Ил» тарроҳӣ ва сохта мешаванд. Нигар аксҳо дар саҳифаи баъдӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|«Ил»|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Лавозимоти ҷангӣ]]</text>
      <sha1>a14l47s2zqo3zxmzz4j6nd9x4vzzewj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқлими ҳумидӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331281</id>
    <revision>
      <id>1474136</id>
      <parentid>1473498</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:45:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1874" sha1="p8p1b2swzi3ow3ciubz7g1yp0vpytlo" xml:space="preserve">[[Акс:Köppen-Geiger climate classification map Df (1980-2016) - more coastline details.png|мини|400x400пкс|Иқлими континенталӣ намнок]]
'''Иқлими ҳумидӣ''' ́́({{lang-la|humidus}} – рутубатнок) —  иқлими рутубатнок, иқлими минтақаҳое, ки рутубатнокиашон аз меъёр баланд аст. 

Дар иқлими ҳумидӣ миқдори гармии Офтоб барои бухор кардани намнокӣ (рутубат)-е, ки дар шакли бориш ворид мешавад, нокифоя мебошад. Оби барзиёд аз сатҳи замин ҷорӣ шуда, баъзан боиси эрозияи шакли релеф мегардад. Ду намуди иқлими ҳумидиро фарқ мекунанд: намуди қутбии иқлими ҳумидӣ дар минтақаҳои паҳншавии ҷинсҳои яхбастаи биёрсола дар ҳолати мавҷуд набудани ғизогирии обҳои рӯизаминӣ аз ҳисоби обҳои зеризаминӣ ва намуди фреатӣ, ки дар он обҳои рӯизаминӣ аз ҳисоби қисман ҷаббида шудани боришоти [[Атмосфера|атмосферӣ]] ба хок аз обҳои зеризаминӣ ғизо мегиранд. Истилоҳи иқлими ҳумидиро бори аввал ҷуғрофиёдони олмонӣ [[Албрехт Пенк]] (1858–1945) ҳангоми таҳияи таснифоти [[Геоморфология|геоморфологии]] иқлим пешниҳод кардааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқлими ҳумидӣ|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Иқлим]]</text>
      <sha1>p8p1b2swzi3ow3ciubz7g1yp0vpytlo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқлими астрономӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331282</id>
    <revision>
      <id>1474137</id>
      <parentid>1474000</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:49:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2389" sha1="6izedzt3bws2w9izsinn9t2sdurn3oz" xml:space="preserve">'''Иқлими астрономӣ''', '''астроиқлим''' —  маҷмӯи шароити астрономие, ки ба сифати мушоҳидаҳои [[Ахтаршиносӣ|астрономӣ]] таъсир мерасонад.

Муҳимтарини онҳо шаффофияти ҳаво, дараҷаи якҷинсагии он (ба саҳеҳии тасвир таъсир мекунад), бузургии нурпошии заминавии атмосфера, пасту баландшавии ҳарорати шаборӯзии ҳаво ва неруи бод мебошад. Дар фосилаи мавҷҳои оптикӣ шаффофияти атмосфераи Замин ба қадри кофӣ мавҷуд аст: нури ситорае, ки дар самтурраъс (зенит) ҷойгир аст, ҳангоми мушоҳида кардан аз с. б. 25–50 % (ҷузви сурхи рӯшноӣ камтар, ранги осмонии охири тайф зиёдтар) суст шуда, аз баландии [[расадхонаи кӯҳӣ]] (2500–3000 аз с. б.) ба ҳисоби миёна 20% коҳиш меёбад. Дар соҳаи ултрабунафш (УБ) шаффофияти атмосфера якбора паст мешавад: барои мавҷҳои аз 280 нм кӯтоҳ он амалан шаффоф нест. Дар фосилаи инфрасурх (ИС) шаффофияти атмосфера умуман якҷинса нест: чандин рахҳои пуриқтидори фурӯбарӣ аз ҷониби молекулаҳои оксиген ва об мавҷуданд. Аз ин рӯ, барои аз фосилаи наздик мушоҳида кардани ИС [[Телескоп|телескопҳоро]] дар минтақаҳои баландкӯҳи хушк, масалан, дар биёбони [[Атакама|Атакамаи]] [[Чили]] ё дар қуллаҳои вулканҳои қадими Ҳовойи (дар баландии бештар аз 4000 м аз с. б.) мегузоранд. Иқлими астрономиро экспедитсияҳои махсус муайян мекунанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқлими астрономӣ|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Иқлим]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>6izedzt3bws2w9izsinn9t2sdurn3oz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иктишофи электрӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331386</id>
    <revision>
      <id>1474143</id>
      <parentid>1474061</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:57:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3072" sha1="5gckmr0yfmojme0jqo0mr24vxizioym" xml:space="preserve">'''Иктишофи электрӣ''' —  усулҳои ҷустуҷӯ ва иктишофи сарватҳои зеризаминӣ, инчунин таҳқиқи сохти [[геологии Замин]] тавассути [[майдонҳои электрӣ]] ва [[электромагнитии]] пайдоишашон табиӣ ё сунъӣ.  

Дар иктишофи электрӣ усулҳои ченкунӣ бо зонд ва таҳқиқи қабатҳо, усулҳои қутбноккунии табиӣ ва сунъӣ, усули барқа (заряд), радиоафканишот ва ғ. истифода мешаванд. Бузургии асоси ченшаванда дар иктишофи электрӣ муқовимати хосси электрии ҷинсҳо (ки дар фосилаи аз 1 то 106 Ом•м воқеъ аст) мебошад. Ғайр аз ин тадохули [[Диэлектрик|диэлектрӣ]] ва магнитии муҳит, пазирандагии магнитӣ, фаъолнокии электрокимиёии табиӣ ва сунъии ҷинсҳоро муайян мекунанд. Барои чен кардани муқовиматҳо таҷҳизоти чорэлектродаро (бо ду электроди ғизогиранда ва [[Электрод|электроди]] иловагӣ), ки дар сатҳи Замин ҷойгиранд, истифода мекунанд. Умқи ченкунии мушаххасоти [[Ҷинсҳои кӯҳии метаморфӣ|ҷинсҳои кӯҳӣ]] вобаста ба масъалаи гузошташуда гуногун мешавад: даҳҳо сантиметр ҳангоми таҳқиқ намудани [[хок]] ва объектҳои [[бостоншиносӣ]], метрҳо ва даҳҳо метр ҳангоми ҷустуҷӯи об, садҳо метр ҳангоми ҷустуҷӯи маъдан, километрҳо ҳангоми омӯзиши сохти Замин. Иктишофи электриро барои ченкунии пармачоҳҳо (каротажи электрӣ), дар истихроҷи кони маъданҳои кӯҳӣ, муҳити обӣ ва ҳаво низ истифода мекунанд.  

Иктишофи электриро бори аввал соли 1912 олимон К. ва М. Шлюмберже истифода бурдаанд. Баробари мураккабшавии низоми мушоҳидаҳо (1D, 2D, 3D) ва татбиқи омӯзиши тағйирёбии муҳит бо мурури замон (мониторинг ё 4D) иктишофи электрӣ рушд кард. Бо истифодаи усулҳои [[электротомография]] суръати ченкуниҳо баланд шуд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иктишофи электрӣ|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Физика]]
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Геологони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>5gckmr0yfmojme0jqo0mr24vxizioym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқди сурайё (тазкира)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331387</id>
    <revision>
      <id>1474145</id>
      <parentid>1472402</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:02:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1480" sha1="kefhzvbxg83vl71ssoo463ind01or4d" xml:space="preserve">«'''Иқди сурайё'''» ({{lang-ar|عقد ثریا}}) —  тазкираест аз [[Алломаи Ҳамадонӣ|Шайх Алломаи Ҳамадонӣ]] мутахаллис ба Мусҳафӣ. Соли 1785 таълиф шудааст.  

«Иқди сурайё» [[Тазкира|тазкираи]] мухтасар аст; шарҳи ҳол ва намунаҳои эҷодиёти 137 шоири муосири муаллифро дар бар мегирад. Мусҳафӣ ин тазкираро дар заминаи баёзе мансуб ба [[Қатилии Бухороӣ|Қатил]] ном шахс тартиб додааст; ӯ асари Қатилро пурра ва мукаммал кардааст. Дар «Иқди сурайё» намунаҳои ашъори шоирон каманд – аз як байт то 8 байт ё як рубоӣ. Забони тазкира, асосан, содаву равон аст, вале баъзан калима ва ибораҳои мушкили арабӣ ба кор бурда шудаанд. «Иқди сурайё» соли 1934 дар [[Ҳайдаробод (Покистон)|Ҳайдаробод]]&lt;nowiki/&gt;и [[Дакан]] ба табъ расидааст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқди сурайё|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи асрҳо]]</text>
      <sha1>kefhzvbxg83vl71ssoo463ind01or4d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтидори истеҳсолӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331389</id>
    <revision>
      <id>1474146</id>
      <parentid>1473826</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:10:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2446" sha1="sh5idbnurkouciac7mldp7timllj3a9" xml:space="preserve">'''Иқтидори истеҳсолӣ''' —  қобилияти баландтарини истеҳсолии соҳа, [[корхона]], коргоҳ (сех), [[агрегат]], мошинҳо, хатҳои технологӣ дар давраи муайян.

Иқтидори истеҳсолӣ бо нишондиҳандаҳои аслӣ ё шартӣ чен карда мешавад. Масалан, иқтидори истеҳсолии [[Нерӯгоҳҳои барқии обии Вахш|неругоҳҳои барқӣ]] бо миқдори киловатт, корхонаҳои [[металлургияи сиёҳ]] бо ҳаҷми печҳои домнагӣ, [[саноати бофандагӣ]] бо шумораи [[Дастгоҳ|дастгоҳҳо]], [[Дӯзанда|коргоҳи дӯзандагӣ]] аз рӯи миқдори либосҳои тайёри ба фурӯш пешниҳодшаванда чен карда мешавад. Ба таркиби иқтидори истеҳсолии корхона бахшҳои истеҳсолот, биноҳову иншоот, таҷҳизоту дастгоҳҳо дохил мешаванд. Иқтидори истеҳсолӣ зери таъсири равнақи илму техника, омӯхтани усулҳои наву камхарҷи истеҳсол ва коркарди маҳсулот, истифодаи техникаву технологияи нав, такмили ихтисоси кормандон ва ғ. вусъат меёбад. Иқтидори истеҳсолии корхонаҳои муосир нисбат ба солҳои пеш чанд баробар афзудааст, ки ин натиҷаи инқилоби илмӣ-техникӣ мебошад. Ҳоло дар корхонаҳо ба ҷои дастгоҳҳову мошинҳои пешина таҷҳизоти муосири худкор (автоматӣ) ва хатҳои технологии пуриқтидор насб карда шудаанд. Аксари равандҳои технологӣ тавассути компютер анҷом дода мешаванд, ки ин дар навбати худ иқтидори истеҳсолиро афзун мегардонад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтидори истеҳсолӣ|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Истеҳсолот]]</text>
      <sha1>sh5idbnurkouciac7mldp7timllj3a9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтидори маҷмӯъ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331390</id>
    <revision>
      <id>1474149</id>
      <parentid>1472409</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:13:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1750" sha1="8smcgc8naub06pj11sq74lhtvwcdllr" xml:space="preserve">'''Иқтидори маҷмӯъ''' дар [[математика]], таъмими мафҳуми «адади унсурҳо» ба маҷмӯъҳои дилхоҳ. Иқтидори маҷмӯъи X чунин ишорат мешавад: | X |. Масалан, X = {1,3,6}, | X | = 3.

Иқтидори маҷмӯъ чун умумияти хосси ҳамаи маҷмӯъҳои ба маҷмӯи додашуда [[эквивалент]] бо усули [[абстраксия]] муайян мешавад. Дар айни замон маҷмӯъҳои эквивалент маҷмӯъҳое мебошанд, ки миёни унсурҳои онҳо инъикоси мутақобилаи якқиматаро муқаррар кардан мумкин аст. Иқтидори маҷмӯъро аксар ададҳои кардиналӣ (яъне миқдорӣ) меноманд. Иқтидори хурдтарини маҷмӯи беинтиҳо иқтидори маҷмӯъи маҷмӯи [[Адади натуралӣ|ададҳои натуралие]] мебошад, ки бо аломати χ0 ишора карда мешавад. Мафҳуми иқтидори маҷмӯъро асосгузори назарияи маҷмӯъҳо Г. Кантор (1878) ҷорӣ кард. Ӯ муқаррар намуд, ки иқтидори маҷмӯъи ададҳои ҳақиқӣ (с) аз χ0 калон аст ва нишон дод, ки маҷмӯъҳои беинтиҳоро аз рӯи иқтидор ба синфҳои гуногун ҷудо кардан мумкин аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтидори маҷмӯъ|7|муаллиф= }}

[[Гурӯҳ:Риёзиёт]]</text>
      <sha1>8smcgc8naub06pj11sq74lhtvwcdllr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтидори муҳаррик</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331391</id>
    <revision>
      <id>1474150</id>
      <parentid>1472412</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:20:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2157" sha1="4pbupbuxr8vhyormvl5m5lhknxqvp4k" xml:space="preserve">'''Иқтидори муҳаррик''' —  тавсифи кори муфиде, ки [[муҳаррик]] дар воҳиди вақт анҷом медиҳад.

Иқтидори муҳаррик, маъмулан, дар тавсифҳои техникӣ бо Вт (ватт) ё кВт (киловатт) ва дар техника баъзан бо қувваи [[асп]] ишорат мешавад. Дар муҳаррики газотурбинӣ (дар [[авиатсия]]) иқтидори муҳаррик бо формулаи Nв = Gҳ/Nқ ҳисоб карда мешавад, ки дар он Nв – иқтидор дар воҳиди вақт, Gқ – сарфи ҳаво дар як с ва иқтидори қиёсии муҳаррик Nқ (ҳангоми Gқ = 1 кг/с будан) аст. Муҳаррик ҳар қадар пуриқтидор бошад, [[автомобил]] ҳамон қадар бо суръати баландтар ҳаракат мекунад. Ҳоло бештар муҳаррикҳои электриро истифода мебаранд. Онҳо нисбат ба муҳаррикҳои дигар сода ва боэътимод ва доимо ба кор омода буда, хусусиятҳои дигари муфиди мошинҳои кориро зиёд мекунанд. Барои чен кардани иқтидори муҳаррики электрӣ муҳаррики таҷҳизотро ба манбаи ҷараёни шиддаташ маълум пайваст карда, қувваи ҷараёнро (бо амперҳо) дар ҳар як симпечи муҳаррик бо тестери махсус чен мекунанд ва ҳосили ҷамъи нишондоди ҷараёниро дар [[Симпечи чандир|симпечҳо]] ба шиддати манбаи ҷараён зарб мезананд. Адади ҳосилшуда иқтидори муҳаррик мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтидори муҳаррик|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Электротехника]]</text>
      <sha1>4pbupbuxr8vhyormvl5m5lhknxqvp4k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтидори сиёсӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331392</id>
    <revision>
      <id>1474158</id>
      <parentid>1472415</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:29:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3298" sha1="m3jbzzij86qf89s8702c780nitdd8x6" xml:space="preserve">'''Иқтидори сиёсӣ''' ({{lang-ar|اقتدار }} – [[қудрат]], тавоноӣ) —  неру ва тавоноии фарде ё мақомоте, ки барои ба амал баровардани ягон навъи фаъолият кифоят мекунад. 

Аз фард ё мақомоти дорои иқтидор итоат карда мешавад. Дар [[сиёсатшиносӣ]] иқтидори сиёсӣ қудрати сиёсӣ, падидаи қонунӣ ва эътирофгардида аст, ки мебояд дар шароити мухталиф мавриди итоат ва фармонбардорӣ қарор гирад. Дар сатҳи [[давлат]] қудрату ҳокимият мақоми қонунӣ, расмӣ ва суннатӣ (дар омехтагӣ бо мазҳабҳо ва ғ.) дошта, ба иқтидори сиёсӣ мубаддал мегарданд. Бино бар ин, иқтидори сиёсӣ маҳдудтар аз қудрату [[ҳокимият]] аст ва наметавонад ҳудуду шароити имкони худ, яъне [[қонун]], суннат, [[мазҳаб]], [[урфу одат]] ва ғ-ро пурра зоҳир намояд. Ба таври куллӣ, мафҳуми «[[қарордоди иҷтимоӣ]]» танҳо маҷрои тавлиди иқтидори сиёсӣ аст. [[Сиёсатмадор|Сиёсатмадорон]] бо аз даст додани қудрат иқтидори сиёсиро низ аз даст медиҳанд. 

Тибқи фалсафаи сиёсӣ-классикии Ғарб дар намунаи таълимоти Т. Гоббс, Ҷ. Локк ва Ж. Руссо иқтидори сиёсӣ асоси [[ҳокимияти давлатӣ]] аст. Он танҳо ба воситаи ризоият падид омада, дар шароити муосир дар сурате идома меёбад, ки барои ҳифзи ҷон, мол, озодӣ, сулҳ ва амнияти мардумӣ ба кор равад. Иқтидори сиёсӣ ба ин маъно ду чеҳра дорад: яке он ки дар ҳавзаи ҳукм ва ҳокимият зоҳир мешавад ва дигар он ки дар низоми итоат ва фармонбардории воқеӣ аз қудрат ҷонибдорӣ мекунад. Бидуни иқтидори сиёсӣ наметавон ба аҳком ва тасмимҳои зарурӣ аз назари қонунӣ расид. Қудратҳои сиёсӣ ва иҷтимоии мухталиф дар таркиби иқтидори сиёсӣ маншаи зиддияту муқовимат ва бесуботӣ дар ҳаёти сиёсӣ шуда метавонанд. Дар замони муосир, ки масъалаҳои иҷтимоии қонунияти қудрат дучори буҳрон шудаанд, роҳи тавлиди иқтидори сиёсӣ танҳо  такя ба ҳокимияти мардум мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтидори сиёсӣ|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Сиёсат аз рӯи давлатҳо]]</text>
      <sha1>m3jbzzij86qf89s8702c780nitdd8x6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтидори электрӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331393</id>
    <revision>
      <id>1474161</id>
      <parentid>1473969</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:33:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3743" sha1="9zw9uqmhileohxfxl3dzsudup5d4szu" xml:space="preserve">'''Иқтидори электрӣ'''  — корест, ки ҷараёни электрӣ дар воҳиди вақт анҷом медиҳад.  

Иқтидори электрӣ дар занҷири ҷараёни электрии доимӣ ба ҳосили зарби шиддати электрӣ U (бо волтҳо) ба қувваи ҷараён I (бо [[Ампер|амперҳо]]) баробар мебошад. Дар занҷири ҷараёни тағйирёбанда иқтидори лаҳзаӣ, фаъол, реактивӣ ва пурраро фарқ мекунанд. Иқтидори электрии лаҳзаӣ ба ҳосили зарби қиматҳои лаҳзаии U ва I баробар аст. Иқтидори электрии фаъол қимати дар як давраи муайяни вақт миёнаи иқтидори лаҳзаии ҷараёни тағйирёбанда мебошад; суръати табдили энергияи электриро ба намуди дигари [[энергия]] (масалан, ба энергияи ҳароратӣ, рӯшноӣ, механикӣ) тавсиф медиҳад. Дар занҷирҳои ҷараёни якфазаӣ (синусоидӣ) иқтидори электрии фаъол P = UIcosφ, барои ҷараёни сефазаӣ P = 3 – √ UIcosφ мебошад. Дар ин ҷо U ва I – қиматҳои ҷории (миёнаи квадратӣ дар як давра)-и шиддат ва қувваи ҷараён, φ – кунҷи ғеҷиши фазаҳои байни I ва U. Иқтидори электрии фаъолро тавассути I ё U ва муқовимати фаъоли [[занҷири электрӣ]] r ё ноқилият G бо формулаи P = I2r = U2G ҳисоб кардан мумкин аст. Дар занҷири электрии дилхоҳ иқтидори электрии фаъол ба ҳосили ҷамъи иқтидорҳои қитъаҳои алоҳидаи занҷир баробар аст. Воҳиди иқтидори электрии фаъол – ватт. Иқтидори электрии реактивӣ суръати ҷамъшавии энергияро дар [[Конденсатор|конденсаторҳо]] ва ғалтакҳои индуктивият, инчунин мубодилаи энергияро дар байни қитъаҳои [[занҷири электрӣ]] (аз ҷумла, байни [[Генератори барқ|генератор]] ва қабулкунак) тавсиф медиҳад. Дар занҷирҳои ҷараёни синусоидӣ иқтидори электрии реактивӣ Q = UIsinφ аст. Воҳиди иқтидори реактивӣ – вар. Иқтидори электрии пурра иқтидореро тавсиф медиҳад, ки ба занҷир манбаи ҷараёни тағйирёбанда медиҳад. Барои занҷирҳои ҷараёни тағйирёбанда (синусоидӣ) иқтидори пурра бо иқтидори электрии фаъол ва реактивӣ бо таносуби S = √P2 + Q2 = UI алоқаманд мебошад. Воҳиди иқтидори электрии пурра – волт-ампер (В•А). Барои занҷирҳои ғайрисинусоидӣ иқтидори электрӣ ба ҳосили ҷамъи миёнаи иқтидорҳои ҳармоникҳои алоҳида баробар аст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтидори электрӣ|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Физика]]</text>
      <sha1>9zw9uqmhileohxfxl3dzsudup5d4szu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтисодиёти нақлиёт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331395</id>
    <revision>
      <id>1474162</id>
      <parentid>1472426</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:44:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2803" sha1="cmb42txiyv2pek00yzqjnhya5rnv2v4" xml:space="preserve">'''Иқтисодиёти нақлиёт''' —  соҳаи [[илми иқтисод]], ки қонуниятҳои рушд ва фаъолияти нақлиётро ҳамчун соҳаи махсуси истеҳсолоти моддӣ меомӯзад.  

Иқтисодиёти нақлиёт иқтисодиёти нақлиёти [[роҳи оҳан]], [[Баҳр|баҳрӣ]], дарёӣ, [[Роҳ|автомобилӣ]], [[Ҳаво|ҳавоиро]] дар бар гирифта, хусусиятҳои техникию иқтисодии ҳар як намуди нақлиётро ҳамчун қисми таркибии шабакаи ягонаи нақлиётӣ баррасӣ мекунад, инчунин ташкили идора, қоида ва усулҳои интихоби қарорҳои муносиби техникӣ ва ташкилотӣ, иқтисодиёти ҳамлу нақли бор ва [[Мусофир|мусофирон]], корҳои истифодабарӣ, самаранокии рушди пойгоҳ (база)-и моддӣ-техникӣ, ташкили илмии меҳнат ва музди меҳнат, дараҷа ([[Категорияи иқтисодӣ|категория]]) ва усулҳои баҳисобгирии хароҷот ва самарабахшии фаъолияти нақлиётро меомӯзад. Иқтисодиёти нақлиёт бо илмҳои банақшагирии [[хоҷагии халқ]], [[иқтисодиёти саноат]], [[кишоварзӣ]], [[меҳнат]], [[омор]], ҷуғрофиёи иқтисодӣ ва [[илмҳои техникӣ]] алоқаманд аст. Тавсияҳои илмии иқтисодиёти нақлиёт оид ба такмили робитаҳои нақлиётӣ ҳангоми ҳалли вазифаҳои муҳимми хоҷагии халқ, ба мисли ҷобаҷогузории дурусти истеҳсолот дар ҳудуди кишвар, интихоби ҳаҷми мувофиқи корхонаҳо, асосҳои иқтисодии махсусгардонӣ ва муттаҳидкунии истеҳсолот ба таври васеъ истифода бурда мешаванд. Иқтисодиёти нақлиёт ба такмили низоми моддӣ-техникии хоҷагии халқ, таъмини пурраи талаботи аҳолӣ ба ҳамлу нақл, кам кардани талафи маҳсулоти саноатӣ ва кишоварзӣ дар раванди ҳамлу нақл мусоидат мекунад. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтисодиёти нақлиёт|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Иқтисод]]</text>
      <sha1>cmb42txiyv2pek00yzqjnhya5rnv2v4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтисодиёти савдо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331399</id>
    <revision>
      <id>1474163</id>
      <parentid>1473828</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T05:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4139" sha1="scyyy4o4ot2xx8vuhudgsbb8bujirmv" xml:space="preserve">'''Иқтисодиёти савдо''' —  соҳаи [[илми иқтисод]], ки қонунмандиҳои рушди савдои молҳои мавриди ниёзи мардумро ҳамчун яке аз шаклҳои муносибатҳои молӣ таҳқиқ мекунад.

Иқтисодиёти савдо таъсири савдо ба истеҳсолот, талаботу пешниҳод ба мол, таносуби байни афзоиши ҳаҷми гардиши мол ва рушди замина (база)-и моддӣ-техникии савдо, робитаи мутақобилаи байни ҳаҷми захираҳои молӣ, суръати гардиши мол ва ҳаҷми он, инчунин сохтори навъии гардиши молро меомӯзад. Иқтисодиёти савдо барои иҷрои вазифаҳои баланд бардоштани самарнокии истеҳсолоти ҷамъиятӣ, ворид намудани усулҳои илмии хоҷагидорӣ ва беҳтар кардани хидматрасонӣ ба аҳолӣ масъалаҳои идоракунию банақшагирӣ ва ҳавасмандгардонии иқтисодӣ дар савдоро таҳқиқ мекунад. Иқтисодиёти савдо дар шароити сотсиализм масъалаҳои такмили банақшагирии ҷорӣ ва оянда, ҳавасмандгардонии иқтисодӣ дар ҳама зинаҳои соҳаи савдо, муайян кардани ҳаҷм ва сохтори истеъмолоти аҳолӣ, усулҳои баҳодиҳии талаботи қобили пардохт будани аҳолиро, ки дар асоси маълумоти даромади гурӯҳҳои алоҳидаи аҳолӣ ба даст меомад, омӯхта, методологияи илмии банақшагирии гардиши мол, такмил ва ҷобаҷогузории захираҳои молиро таҳия мекард, инчунин роҳҳои сарфаи меҳнати зинда ва меҳнати ба мол табдилёфтаро дар соҳаи мубодила, захира ва имкониятҳои баланд бардоштани самарнокии истифодаи фондҳои асосӣ ва гардони савдоро пайдо менамуд.

Иқтисодиёти савдо бо якчанд илми дигар, аз ҷумла банақшагирии [[кишоварзӣ]], баҳисобгирии муҳосиботӣ, таҳлил, [[маркетинг]], [[менеҷмент]], молия, ҷуғрофияи иқтисодӣ, [[омор]], иқтисодиёти саноат, [[иқтисодиёти нақлиёт]], ташкили савдо, асосҳои идоракунии савдо ва ғ. робитаи зич дорад.

Ҳоло давлатҳои [[ИДМ]] ба иқтисоди бозорӣ рӯ овардаанд ва фаъолияти бозор озод эълон шудааст. Дар Тоҷикистон танзиму идораи соҳаи тиҷорат ба зиммаи [[Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] вогузор карда шудааст. Усули таҳлил, мавқеи тиҷорат дар низоми умумии хоҷагии халқ, банақшагирӣ ва идораи нишондиҳандаҳои асосии миқдорӣ ва сифатии фаъолияти хоҷагидории савдо ва муассисаҳои он: муомилот, захираҳои мол, даромад, хароҷот, фоида, захираҳои меҳнатӣ, моддӣ ва молиявӣ масъалаҳои муҳимми иқтисодиёти савдо ба ҳисоб мераванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтисодиёти савдо|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]]</text>
      <sha1>scyyy4o4ot2xx8vuhudgsbb8bujirmv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтисодиёти рақамӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331414</id>
    <revision>
      <id>1474167</id>
      <parentid>1473982</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T05:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4975" sha1="ia9zywzvqph9um74drpdxv3kvyy2bi1" xml:space="preserve">'''Иқтисодиёти рақамӣ''', '''иқтисодиёти электронӣ''', '''бахши иқтисодиёт''' —  фаъолияти иқтисодии бар [[технологияҳои рақамӣ]] асосёфта.  

Иқтисодиёти рақамӣ раванди ҷаҳонӣ буда, аз низоми муносибатҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангие, ки технологияҳои рақамиро истифода мекунад, иборат мебошад. Ба иқтисодиёти рақамӣ на танҳо таҳия ва фурӯши таъминоти барномавӣ, балки фурӯши молҳои электронӣ ва хидматрасониҳое низ дохил мешаванд, ки бо [[тиҷорати электронӣ]] анҷом мепазиранд. Ҳоло дар аксар давлатҳо савдои электронӣ (харидуфурӯши мол ва хидматрасонӣ тавассути [[Интернет-мағоза|интернет-мағозаҳо]], масалан, [[Alibaba Group]] ) маъмул аст. Дар ҳисобу пардохти маблағи хидматрасонӣ ва молҳои электронӣ аксар вақт пулҳои электрониро истифода мебаранд. Соли 1995 олими амрикоӣ Николас Негропонте бори аввал гузариш аз коркарди атомҳо ба коркарди битҳоро истифода ва мафҳуми «иқтисодиёти рақамӣ»-ро дар илм ворид кард. Ӯ норасоиҳои молҳои классикӣ (вазн, ашё, нақлиёт) ва афзалияти иқтисодиёти нав (мавҷуд набудани вазни мол, маҷозӣ будан, интиқоли лаҳзавии ҷаҳонӣ ва ғ.)-ро қайд намуд. Унсурҳои асосии иқтисодиёти рақамиро тиҷорати электронӣ, банкинги электронӣ, пардохтҳои электронӣ, тарғиботи интернетӣ, интернет-бозиҳо ташкил медиҳанд. Яке аз коршиносони маъруф дар соҳаи иқтисодиёти рақамӣ ширкати «The Boston Consulting Group (BCG)» мебошад, ки тибқи арзёбии он соли 2010 ҳаҷми «интернет-иқтисодиёт»-и 20 давлати пешрафтаи ҷаҳон тақрибан 2,3 триллион доллар, яъне 4,1 дарсади [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]]-и ин давлатҳоро ташкил додааст. Соли 2013 ҳаҷми умумии иқтисодиёти рақамӣ 20,4 млрд доллар буда, 13,8 дарсади савдои ҷаҳониро ташкил кардааст. Иқтисодиёти рақамӣ соҳаҳои тандурустӣ, маориф, интернет-банкинг (пардохти маблағҳои коммуналӣ ва дигар хидматрасониҳо)-ро дар бар мегирад. Ҳоло аксари ҳуҷҷатҳо ва алоқа (коммуникатсия)-ҳо ба ҳомилони рақамӣ гузаронида шудаанд. Дар иқтисодиёти рақамӣ табодули додаҳо (иттилоот) дар замони воқеӣ ба амал омада, ин ҳолат боиси кам шудани хароҷот, рушди иқтисодӣ, ташкил кардани ҷойҳои кории иловагӣ, баланд шудани сатҳи хидматрасониҳо (аз ҷумла хидматрасониҳои давлатӣ) мегарданд. Масалан, ҷорӣ кардани интиқоли рақамии маблағҳо барои 90 дарсад паст шудани арзиши интиқоли пул тавассути бонкҳо имкон дод. Барои рушди иқтисодиёти рақамӣ [[инноватсия]] (маҳсулоти инноватсионӣ), хадамот, равандҳои ҳамгироӣ ёрӣ мерасонанд. 

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои табодули санадҳо стандартҳои [[Имзои Электронӣ|имзои электронӣ]] қабул карда шуда, барои тамос бо давлат заминаи электронӣ ташкил дода мешавад (нигар [[Ҳукумати электронӣ]]), ки барои ин шаҳрвандон бояд бо алоқаи баландсуръати рақамии арзон пурра таъмин карда шаванд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтисодиёти рақамӣ|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>ia9zywzvqph9um74drpdxv3kvyy2bi1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтисодиёти меҳнат</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331426</id>
    <revision>
      <id>1474169</id>
      <parentid>1473834</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T05:19:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3308" sha1="18959kmw7w1h9ncl6eii3ejxzv5fenx" xml:space="preserve">'''Иқтисодиёти меҳнат''' —  соҳаи [[илми иқтисод]], ки равандҳои такрористеҳсоли қувваи корӣ ва таъсири мутақобилаи коргарон, воситаҳо ва ашёи меҳнатро меомӯзад. 

Иқтисодиёти меҳнат [[бозори меҳнат]], [[захираҳои меҳнатӣ]], иштиғол ва муносибатҳои меҳнатиро таҳлил намуда, даромади коргарон ва [[Музди меҳнати асосӣ|музди меҳнатро]] таҳқиқ мекунад. Инчунин масъалаҳои истеҳсолӣ ва самаранокии меҳнатро омӯхта, шумораи коргарон ва мафҳуми сармояи инсониро муайян мекунад. Асосгузори иқтисодиёти меҳнати муосир иқтисоддони амрикоии лаҳистонитабор Ҷ. Минсер мебошад. Баҳогузории даромадҳо аз маблағгузорӣ ба сармояи инсонӣ муодилаи Минсер номгузорӣ шудааст. Олимони дигар мавзӯи иқтисодиёти меҳнатро васеътар нишон дода, масъалаҳои танзими меҳнат, усулҳои идоракунии ҳайати кормандонро ба он дохил мекунанд. Иқтисодиёти меҳнат меҳнатро дар баробари омилҳое чун табиат, [[сармоя]] ва фаъолияти [[Соҳибкор|соҳибкорӣ]], ки дар ташаккули нархи маҳсулот ва хадамот иштирок мекунанд, яке аз омилҳои истеҳсолот мешуморад. Ашёи иқтисодиёти меҳнат – меҳнат, мудрак (объект)-и он инсон ҳамчун манбаи меҳнат мебошад. Хусусиятҳои асосии меҳнат мувофиқи мақсад будан, ҷараёни бошууронаи он барои ба вуҷуд овардани неъматҳо ва хадамот, самаранокӣ ва сарфакорӣ мебошад. Иқтисодиёти меҳнат нақши меҳнат дар ҷомеа, ташкили муносибатҳои меҳнатӣ ва бозори меҳнат, сохтори аҳолӣ дар алоқамандӣ бо муносибатҳои меҳнатӣ (аҳолии аз ҷиҳати иқтисодӣ фаъол ва ғайрифаъол), машғул будан ба кор ё [[бекорӣ]], омилҳои меҳнат ва захираҳои иқтисодии рушдро меомӯзад. Натиҷаи корҳои олимон доир ба Иқтисодиёти меҳнат дар шакли тавсия ба роҳбарон, пешниҳод ба сиёсати иқтисодии давлат ва чорабиниҳо доир ба танзими комплексии бозори меҳнат истифода мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтисодиёти меҳнат|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Иқтисодиёт]]</text>
      <sha1>18959kmw7w1h9ncl6eii3ejxzv5fenx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инвертиронӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331471</id>
    <revision>
      <id>1474171</id>
      <parentid>1472900</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T05:41:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="768" sha1="pwahfvmnhd7wrsok9aofqy1kt7gx2px" xml:space="preserve">'''Инвертиронӣ''' дар электроэнергетика ({{lang-la|inverto}} – чаппа мегардонам, табдил медиҳам) —  табдили ҷараёни доимӣ ба ҷараёни тағйирёбандаи якфаза ё бисёрфаза, ки тавассути калидҳои идорашавандаи электрӣ анҷом дода мешавад. Инвертиронӣ раванди баръакси росткунии ҷараён аст. З. а. м. ҳангоми инвертиронӣ дар аксари мавридҳо аз 90% кам нест. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Инвертиронӣ |8|муаллиф= }}{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Электроника]]</text>
      <sha1>pwahfvmnhd7wrsok9aofqy1kt7gx2px</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474172</id>
      <parentid>1474171</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T05:45:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="957" sha1="cgn5f110vs4c9wx19jox8vceh5ra06z" xml:space="preserve">[[Акс:Müllberg Speyer - 2.JPG|thumb|250px|Инвертор мобильных [[Солнечная батарея|солнечных батарей]] на берегу [[Рейн]]а]]
'''Инвертиронӣ''' дар электроэнергетика ({{lang-la|inverto}} – чаппа мегардонам, табдил медиҳам) —  табдили ҷараёни доимӣ ба ҷараёни тағйирёбандаи якфаза ё бисёрфаза, ки тавассути калидҳои идорашавандаи электрӣ анҷом дода мешавад. Инвертиронӣ раванди баръакси росткунии ҷараён аст. З. а. м. ҳангоми инвертиронӣ дар аксари мавридҳо аз 90% кам нест. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Инвертиронӣ |8|муаллиф= }}{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Электроника]]</text>
      <sha1>cgn5f110vs4c9wx19jox8vceh5ra06z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474173</id>
      <parentid>1474172</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T05:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="893" sha1="nw6zm06dor8nx1u4c857gh3bh9l540b" xml:space="preserve">[[Акс:Müllberg Speyer - 2.JPG|thumb|250px|Инвертери сайёри офтобӣ бе Reina пурра нест.]]
'''Инвертиронӣ''' дар электроэнергетика ({{lang-la|inverto}} – чаппа мегардонам, табдил медиҳам) —  табдили ҷараёни доимӣ ба ҷараёни тағйирёбандаи якфаза ё бисёрфаза, ки тавассути калидҳои идорашавандаи электрӣ анҷом дода мешавад. Инвертиронӣ раванди баръакси росткунии ҷараён аст. З. а. м. ҳангоми инвертиронӣ дар аксари мавридҳо аз 90% кам нест. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Инвертиронӣ |8|муаллиф= }}{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Электроника]]</text>
      <sha1>nw6zm06dor8nx1u4c857gh3bh9l540b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инверсияи Тектоникӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331472</id>
    <revision>
      <id>1474174</id>
      <parentid>1472902</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T05:49:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1880" sha1="c7gy9fetqol8j6lflivj7xbulqrjdev" xml:space="preserve">'''Инверсияи Тектоникӣ''' — марҳалаи тектоникии муҳимтарин дар даварон (сикл)-и рушди [[Геосинклинал|геосинклиналӣ]], ки дар ивазшавии пасту баландшавии қишри Замин зуҳур меёбад.  

Дар натиҷаи инверсияи тектоникӣ оғози болоравии қаторкӯҳҳо, фурӯ нишастани қабатҳои [[Ҷинсҳои кӯҳии метаморфӣ|ҷинсҳои кӯҳӣ]] ва дар натиҷа бавуҷудоии чинҳо, воридшавии гранитҳо ба қабатҳои дигар, метаморфизми минтақаӣ ба вуҷуд меоянд. То оғози инверсияи тектоникӣ дар геосинклинал бештар пастшавии қишри Замин мушоҳида мешуд; баъди инверсияи тектоникӣ болоравии қабатҳо бештар рух дода, дар натиҷаи онҳо дар ҷои пастхамии [[баҳр]], ки қабл аз ин геосинклиналро пӯшида буд, тадриҷан минтақаи кӯҳӣ пайдо мешавад. Қаторкӯҳҳои нисбатан баланд, маъмулан, дар ҷойҳое қомат меафрозанд, ки дар он ҷо то инверсияи тектоникӣ пастхамиҳои нисбатан амиқ мавҷуд буданд ва дар онҳо ҷинсҳои таҳшинӣ ва вулкании пуриқтидор (ба истилоҳ инверсияи тектоникии хос) ҷамъ шудаанд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Инверсияи Тектоникӣ |8|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Зилзилашиносӣ]]</text>
      <sha1>c7gy9fetqol8j6lflivj7xbulqrjdev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474175</id>
      <parentid>1474174</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T05:50:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1884" sha1="gnjyfrgkrt11tht33oqg4e1t3l901ql" xml:space="preserve">'''Инверсияи Тектоникӣ''' — марҳалаи тектоникии муҳимтарин дар даварон (сикл)-и рушди [[Геосинклинал|геосинклиналӣ]], ки дар ивазшавии пасту баландшавии қишри Замин зуҳур меёбад.  

Дар натиҷаи инверсияи тектоникӣ оғози болоравии қаторкӯҳҳо, фурӯ нишастани қабатҳои [[Ҷинсҳои кӯҳии метаморфӣ|ҷинсҳои кӯҳӣ]] ва дар натиҷа бавуҷудоии чинҳо, воридшавии гранитҳо ба қабатҳои дигар, метаморфизми минтақаӣ ба вуҷуд меоянд. То оғози инверсияи тектоникӣ дар [[геосинклинал]] бештар пастшавии қишри Замин мушоҳида мешуд; баъди инверсияи тектоникӣ болоравии қабатҳо бештар рух дода, дар натиҷаи онҳо дар ҷои пастхамии [[баҳр]], ки қабл аз ин геосинклиналро пӯшида буд, тадриҷан минтақаи кӯҳӣ пайдо мешавад. Қаторкӯҳҳои нисбатан баланд, маъмулан, дар ҷойҳое қомат меафрозанд, ки дар он ҷо то инверсияи тектоникӣ пастхамиҳои нисбатан амиқ мавҷуд буданд ва дар онҳо ҷинсҳои таҳшинӣ ва вулкании пуриқтидор (ба истилоҳ инверсияи тектоникии хос) ҷамъ шудаанд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Инверсияи Тектоникӣ |8|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Зилзилашиносӣ]]</text>
      <sha1>gnjyfrgkrt11tht33oqg4e1t3l901ql</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474176</id>
      <parentid>1474175</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T05:54:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1893" sha1="pj1ycevs4tzgf5ljs7tid3g60h9xqwx" xml:space="preserve">'''Инверсияи Тектоникӣ''' — марҳалаи тектоникии муҳимтарин дар даварон (сикл)-и рушди [[Геосинклинал|геосинклиналӣ]], ки дар ивазшавии пасту баландшавии қишри Замин зуҳур меёбад.  

Дар натиҷаи инверсияи тектоникӣ оғози болоравии қаторкӯҳҳо, фурӯ нишастани қабатҳои [[Ҷинсҳои кӯҳии метаморфӣ|ҷинсҳои кӯҳӣ]] ва дар натиҷа бавуҷудоии чинҳо, воридшавии гранитҳо ба қабатҳои дигар, метаморфизми минтақаӣ ба вуҷуд меоянд. То оғози инверсияи тектоникӣ дар [[геосинклинал]] бештар пастшавии қишри Замин мушоҳида мешуд; баъди инверсияи тектоникӣ болоравии қабатҳо бештар рух дода, дар натиҷаи онҳо дар ҷои пастхамии [[баҳр]], ки қабл аз ин геосинклиналро пӯшида буд, тадриҷан минтақаи кӯҳӣ пайдо мешавад. Қаторкӯҳҳои нисбатан баланд, маъмулан, дар ҷойҳое қомат меафрозанд, ки дар он ҷо то инверсияи тектоникӣ пастхамиҳои нисбатан амиқ мавҷуд буданд ва дар онҳо ҷинсҳои таҳшинӣ ва вулкании пуриқтидор (ба истилоҳ инверсияи тектоникии хос) ҷамъ шудаанд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Инверсияи Тектоникӣ |8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Зилзилашиносӣ]]</text>
      <sha1>pj1ycevs4tzgf5ljs7tid3g60h9xqwx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инверсия (биология)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331476</id>
    <revision>
      <id>1474177</id>
      <parentid>1472913</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T06:00:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1195" sha1="bjmmd7rz7dtol8wd9isd6n4xyc856mn" xml:space="preserve">'''Инверсия'''  — дар биология, тағйир ёфтани сохтори [[хромосома]] бино бар дар 1800 чарх задани яке аз қитъаҳои дохилии он. 

Чунин бозсозии хромосомаҳо натиҷаи ҳамзамон рух додани ду гусастагӣ дар як хромосома мебошад. 2. Дар [[Кимиё|химия]], а) тағйир ёфтани конформатсия (сохтор)-и молекулаи силсилавӣ, ки дар натиҷа тамоюли ҷойгузин нисбат ба ҳалқа дигаргун мешавад. Басомади Инверсия, дар биология ба хусусияти ҷойгузинҳо ва ҳарорат вобаста аст; б) гузариши мақом (конфигуратсия)-и молекулаи атомаш «ҳирамшакл»-и севалента (масалан, [[нитроген]] ё маргимуш) ба акси оинавии муқобил.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Инверсия |8|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:биология]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>bjmmd7rz7dtol8wd9isd6n4xyc856mn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Илюшин Сергей Владимирович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331515</id>
    <revision>
      <id>1474179</id>
      <parentid>1473434</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T06:11:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3398" sha1="s9powuwasnr24gwitpnkp16un83327f" xml:space="preserve">{{Олим}}
'''Сергей Владимирович Илюшин'''  (30.3.1894, деҳаи Дилялево, губ. Вологда – 9.2.1977, [[Маскав]]), авиаконструктори шӯравӣ, акад. АИ ИҶШС (1968), генерал-полковники умури муҳандисию техникӣ (1967), се карат [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ]] (1941, 1957, 1974). Аз соли 1919 дар Артиши Шӯравӣ ҳамчун авиамеханик, коменданти ҳарбии поезд-устохонаи авиатсионии Артиши 6-ум, аз соли 1921 сардори поезд-устохонаи авиатсионии Артиши қафқозӣ (артиши Кубан ва Қафқоз) буд. 

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи Академияи ҳарбии ҳавоии муҳандисии ба номи Н. Е. Жуковский (1926). Соли 1931 Бюрои конструкторӣ ташкил дода, ба кори он роҳбарӣ кард. Дар аввалин ҳавопаймоҳои ҷангии ӯ СКБ-26 рекордҳои ҷаҳонии баландпарвозӣ гузошта шуда, бо СКБ-30 (СКБ-30Ф) (1936) дар солҳои 1938–39 парвозҳои тӯлонии Маскав – ш. Владивосток ва Маскав – ҷаз. Миску ([[Амрикои Шимолӣ]]) анҷом дода шуданд. Аз соли 1935 Илюшин Сергей Владимирович сарконструктор, солҳои 1956–70 конструктори кулл. Ҳавопаймоҳои ҳамлавии Ил-2 (1939), Ил-8, Ил-10 (1943), Ил-16 ва аввалин дар таърихи ҳавопаймоӣ ([[авиатсия]]) ҳавопаймои ҳамлавари реактивии Ил-40, ҳавопаймоҳои бомбаандози Ил-4, Ил-6 (1943), ҳавопаймои реактивии таҷрибавии Ил-22 (аввалин ҳавопаймои реактивии бомбаандози шӯравии Ил-28), ҳавопаймоҳои мусофирбари Ил-12 (1946), Ил-14 (1951), ҳавопаймои бисёрҷояи турбовинтии Ил-18 (1957), ҳавопаймои турбовентилятории байниқитъавии Ил-62 (1962), ҳавопаймои боркаши Ил-76 (аэробус) дар Бюрои конструктории Илюшин Сергей Владимирович сохта шудаанд. И. дар баробари сохтани ҳавопаймоҳои гуногуни ҳарбиву гражданӣ дар ҳавопаймосозии шӯравӣ мактаби нав барпо кард. Вакили Шӯрои Олии ИҶШС (даъватҳои 1–7). 

== Ҷоизаҳо ==
Ягона шахсест, ки бо 7 Мукофоти сталинӣ (1941, 1942, 1943, 1946, 1947, 1950, 1952), Мукофоти ленинӣ (1960), Мукофоти давлатӣ (1971), 9 о[[Ордени Ленин|рдени Ленин]], ордени Револютсияи Октябр ва дигар ордену медалҳо сарфароз гардидааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Илюшин |8|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Олимон]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>s9powuwasnr24gwitpnkp16un83327f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бишопур</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331521</id>
    <revision>
      <id>1474130</id>
      <parentid>1473097</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T03:33:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8072" sha1="ez2nlf7wx6qtjtzcxcn7mm0oedot94x" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable infobox&quot; style=&quot;float:right; width:300px;&quot;
|+ Бишопур
|-
! Номи аслӣ
| {{lang-fa|بیشاپور}}
|-
! Кишвар
| [[Эрон]]
|-
! Устон
| [[Форс (устон)|Форс]]
|-
! Навъ
| Шаҳри қадим
|-
! Соли таъсис
| 226
|-
! Асосгузор
| [[Шопури I]]
|-
! Акс
| [[акс:Bishapur_(Iran)_Sassanid_Period_2.jpg|300px]]
|-
! Тавзеҳ
| Харобаҳои Бишопур
|-
! Ҳамоҳангӣ
| 29°46′35″ N 51°34′22″ E
|-
! ЮНЕСКО
| 1568-006
|}
'''Бишопур''' ({{lang-fa|بیشاپور}}) — шаҳри бостонии [[Эрон]], ки дар ҷануби Фолиёни муосир дар [[Шаҳристони Козирун|шаҳристони Козеруни]] [[устони Форс]], [[Эрон]]и муосир, дар роҳи қадимии байни [[Порс]] ва [[Элом]] ҷойгир буд. Ин роҳ пойтахти Сосониён — [[Истахрӣ|Истахр]] (дар наздикии [[Персеполис (комикс)|Персепол]]) ва [[Ктесифон]]ро мепайваст. Шаҳр муддате пойтахти Империяи Форс буд. Бишопур дар наздикии гузаргоҳе бар рӯди бунёд шуда буд ва дар ҳамон макон инчунин қалъае бо обанборҳои дар санг кандашуда ва дараи рӯд бо шаш нақши барҷастаи сосонӣ ҷойгир аст.

== Таърих ==
[[акс:Bishapour palais Shapur.jpg|thumb|left|Харобаҳои қасри Шопур дар Бишопур.]]
Номи Бишопур аз ''Бей-Шопур'' гирифта шуда, маънои «Ҳоким Шопур»-ро дорад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=[http://www.iranicaonline.org/articles/bisapur-town|title=Welcome](http://www.iranicaonline.org/articles/bisapur-town|title=Welcome) to Encyclopaedia Iranica|archive-date=2019-08-02|access-date=2025-09-08|archive-url=[https://web.archive.org/web/20190802155705/http://www.iranicaonline.org/articles/bisapur-town|url-status=live}}](https://web.archive.org/web/20190802155705/http://www.iranicaonline.org/articles/bisapur-town|url-status=live}})&lt;/ref&gt;.

Шаҳр дар соҳили рӯди Руде-Сефуд (шохоби [[Рудхонаи Шопур]]) дар 266 сол аз ҷониби шоҳ [[Шопури I]] (241–272), дуюмин подшоҳи [[Давлати Сосониён|Форси Сосонӣ]], бунёд шудааст. Ӯ ба румиён чандин шикасти ҷиддӣ расонд: император [[Гордиани III]]-ро кушт ва император [[Валериани I]]-ро асир гирифт. Дар ин ҷо Шопур пойтахти худро аз [[Истахрӣ|Истахр]] кӯчонд. Шаҳр бо нақшҳои барҷастаи зиёде, ки пирӯзии Шопур бар румиёнро ситоиш мекунанд, оро дода шудааст. Дар сохтмони шаҳр сарбозони асири румии император [[Валериани I]], ки дар 260 сол мағлуб шуда буд, иштирок доштанд. Аммо шаҳр дар ҷои холӣ сохта нашуда буд — бостоншиносон осори тамаддунҳои [[Портҳо|портӣ]] ва [[Элом|эломӣ]]-ро ошкор карданд.

Баъдтар пойтахт ба [[Ктесифон]] интиқол ёфт, аммо шаҳр то истилои арабҳо дар VII аср аҳамияти худро нигоҳ дошт ва сокинон то X аср дар он зиндагӣ мекарданд.

Шаҳр тарҳи росткунҷа бо шабакаи мунтазами кӯчаҳои дохилии шаҳр дошт, ки ба тарҳи шаҳрҳои румӣ шабоҳат дошт. Ин тарҳ дигар ҳеҷ гоҳ дар меъмории Форс такрор нашуд&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Salma |first1=K. Jayyusi|last2=Holod|first2=Renata|last3=Petruccioli|first3=Attilio|last4=André|first4=Raymond|title=The City in the Islamic World|date=2008|publisher=Brill|location=Leiden|isbn=9789004162402|page=174}}&lt;/ref&gt;.

== Кофтуковҳо ва таҳқиқот ==
[[акс:Bishapur by Eugène Flandin.jpg|thumb|Бишопур дар соли 1840; наққошии [[Фланден, Эжен|Эжен Фланден]] аз китоби «Сафар ба Форс» (''Voyage en Perse'').]]
Дар солҳои 1930 бостоншиноси украиниву фаронсавӣ [[Гиршман, Роман Михайлович|Роман Гиршман]] ин мавзеъро поксозӣ кард. Бостоншиноси бритониёӣ Ҷорҷина Ҳеррманн инчунин китобе дар бораи нақшҳои барҷастаи сосонии Бишопур навишт, ки соли 1980 нашр шуд&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Herrmann |first1=Georgia |title=Sasanian rock reliefs at Bishapur. part 1, Bishapur III Triumph attributed to Shapur I |date=1980 |publisher=Deitrich Reimer Verlag |location=Berlin |isbn=9783496001317 |oclc=59815517 }}&lt;/ref&gt;.

== Ҷойҳои асосии диданӣ ==
{{main|Маъбади Аноҳит (Бишопур)}}
Қисми асосии кофтуковҳо дар бахши шоҳонаи шарқи шаҳр анҷом дода шуданд. Дар канори қаср маъбади об сохта шуда буд, ки ҳамчун маъбади Аноҳит тафсир мешавад.

Фарш аз тахтасангҳои мармарии сиёҳ бо ҳошияи мозаикӣ пӯшонида шуда буд. Дар қисми болоии ҳар як тоқча тасвири занони урён зери рӯйпӯшҳои шаффоф — раққосон, навозандагон, канизон, занони гулчанбарбоф ва инчунин чандин хонуми ашрофи бо либоси бошукӯҳ тасвир ёфта буданд. &lt;gallery widths=&quot;160&quot; heights=&quot;140&quot;&gt;
File:Mosaic01.jpg|alt=|Пораи мозаикаи форсиву румӣ дар фарши қасри Шопури I дар Бишопур. Ҳоло дар [[Осорхонаи миллии Эрон|Осорхонаи миллии Эрон]] нигоҳдорӣ мешавад.
File:Bishapur zan, AO 26169.jpg|alt=|Мозаикаи мармарии давраи Сосониён, ки Роман Гиршман солҳои 1939–1941 кашф кардааст.
File:Bishapour jarres.jpg|alt=|Кӯзаҳое, ки дар Бишопур ёфт шудаанд.
File:Bishapour palaistemple.jpg|Нақшаи қасрҳо ва маъбадҳои Бишопур. &lt;/gallery&gt;

== Ҳамчунин нигаред ==

* [[Донишгоҳи Гундишопур]]
* Шопур (ғор)
* [[Меъмории Рими Қадим]]
* [[Санъати Рими Қадим]]
* [[Санъати Византия]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==

* [[https://web.archive.org/web/20121214044246/http://www.photoparsi.com/5/493-lack-of-consideratio-to-bishapur](https://web.archive.org/web/20121214044246/http://www.photoparsi.com/5/493-lack-of-consideratio-to-bishapur) Бишопур]; Аксҳо
* ''Бишопур'', Аксҳо аз Эрон, [[{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''Livius''].
* [[https://www.youtube.com/watch?v=NxM94DNz6MI](https://www.youtube.com/watch?v=NxM94DNz6MI) Шаҳри Бишопур] (Видео)


{{ВС}}

[[Гурӯҳ:Пайдоиш дар солҳои 260]]
[[Гурӯҳ:266 сол]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои бостонии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои аз байнрафтаи Эрон]]
[[Гурӯҳ:Ёдгориҳои бостоншиносӣ дар устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлати Сосониён]]</text>
      <sha1>ez2nlf7wx6qtjtzcxcn7mm0oedot94x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аҳмад Акбарпур</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331546</id>
    <revision>
      <id>1474116</id>
      <parentid>1473286</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T02:04:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7421" sha1="imnaqow9c0ms50m39wk63aii3yxcaxr" xml:space="preserve">{{Адиб
| ном               = Аҳмад Акбарпур
| номи аслӣ         = احمد اکبرپور
| тасвир            = 
| таърихи таваллуд  = 31.7.1970
| маҳалли таваллуд  = [[Эрон]]
| фаъолият          = [[наср|нависандаи насри кӯтоҳ]], [[шоир]], нависандаи китобҳои кӯдакона
| забони асарҳо     = [[Забони форсӣ|форсӣ]]
| шаҳрвандӣ         = {{Парчам|Эрон}} [[Эрон]]
}}
'''Аҳмад Акбарпур''' ({{lang|fa|احمد اکبرپور}}) ''Ahmad Akbarpūr'' {{IPA|fa|æhˈmæd(-e) ækbærpuːr}}, 31 июли 1970, дар [[Чаҳ Варз]], [[вилояти Форс]], нависандаи роман, муаллифи ҳикояҳои кӯтоҳ ва китобҳои кӯдакона мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.iran-daily.com/1385/2617/html/art.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930201556/http://www.iran-daily.com/1385/2617/html/art.htm |title=Arts &amp; Culture: Children's Literature Near Int'l Standards|website=Iran Daily|date=2006-07-23|archive-date=2007-09-30|access-date=2022-09-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==Зиндагинома==
Аҳмад Акбарпур 31 июли 1970 дар Чаҳ Варз таваллуд шудааст. Ӯ дараҷаи бакалаврии худро дар риштаи равоншиносӣ аз [[Донишгоҳи Шаҳид Беҳештӣ]] дар Теҳрон гирифтааст.

Ӯ фаъолияти адабии худро дар синни 24-солагӣ бо навиштани шеър оғоз кард. Аввалин ва ягона маҷмӯаи шеърии ӯ «Одамони шоми панҷшанбе» соли 1993 нашр шудааст.

Шогирди Ризо Бараҳонӣ ва Ҳушанг Голширӣ буд ва баъдан ба навиштани насри наврасон бо услуби постмодернӣ оғоз кард.

==Китобҳо==
«Поезди он шаб», ки соли 1999 нашр шуд, ҷоизаи китоби солро аз Вазорати фарҳанги Эрон гирифт. Роман достони духтараки хурдсолеро нақл мекунад, ки модарашро аз даст дода, дар як сафар бо поезд бо як муаллим вохӯрда, гуфтугӯ мекунад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.publishersweekly.com/9781554981694|title = Children's Book Review: That Night's Train by Ahmad Akbarpour, trans. From the Persian by Majid Saghafi, illus. By Isabelle Arsenault. Groundwood (PGW, dist.), $14.95 (96p) ISBN 978-1-55498-169-4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.j-humansciences.com/ojs/index.php/ijhs/article/view/1994/942|title=Fantasy stories trend in works of Ahmad Akbarpour in Iran|journal=Journal of Human Sciences|date=9 August 2012|volume=9|issue=2|pages=641–650|last1=Jalali|first1=Maryam}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250602142816/https://www.j-humansciences.com/ojs/index.php/IJHS/article/view/1994/942 |date=2025-06-02 }}&lt;/ref&gt; Ин асари кӯтоҳ баъдтар ҳамчун филми телевизионӣ ва инчунин филми киноӣ мутобиқ карда шуд.

Китоби «Шаби хуш, фармондеҳ!», ки соли 2002 нашр шуд, бо дастгирии муштараки [[ЮНИСЕФ]] ва Шӯрои китобҳои кӯдаконаи Эрон таҳия гардид. Ин китоб дар бораи зиддиҷангӣ буда, саргузашти кӯдаки маҷрӯҳеро нақл мекунад, ки дар орзуҳояш бо як сарбози душман (ҳамчун бозича) вохӯрда, бо ӯ сӯҳбат мекунад.&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.j-humansciences.com/ojs/index.php/ijhs/article/view/1994/942|title=Fantasy stories trend in works of Ahmad Akbarpour in Iran|journal=Journal of Human Sciences|date=9 August 2012|volume=9|issue=2|pages=641–650|last1=Jalali|first1=Maryam}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250602142816/https://www.j-humansciences.com/ojs/index.php/IJHS/article/view/1994/942 |date=2025-06-02 }}&lt;/ref&gt;

==Мавзӯъҳо==
Дар осораш ӯ мавзӯъҳои тарс, танҳоӣ ва сулҳро баррасӣ мекунад. Дар баъзе асарҳояш, аз ҷумла «Агар ман пилот мебудам», «Шаби хуш, фармондеҳ!» ва «Императори калимаҳо» таъсири харобиовари ҷанг ба кӯдаконро нишон медиҳад.

==Тарҷумаҳо==
«Шаби хуш, фармондеҳ!» ва «Поезди он шаб» ба забони англисӣ аз ҷониби Groundwood Books дар ИМА ва Канада нашр шудаанд.

==Библиография==
===Шеър===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Сол
! Номи форсӣ
! Тарҷумаи тоҷикӣ
|-
| 1993
| ''Mardoman-e Asr-e Panjshanbeh''
| ''Одамони шоми панҷшанбе''
|}

===Китобҳои кӯдакона ва наврасон===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Сол !! Номи форсӣ !! Тарҷумаи тоҷикӣ
|-
| 1997 || {{lang-fa|دنیای گوشه و کنار دفترم}} || Дунёи канорҳои дафтарам
|-
| 1998 || {{lang-fa|قطار آن شب}} || Поезди он шаб
|-
| 2001 || {{lang-fa|وقتی ناراحت باشیم، جاده‌ها تمام نمی‌شوند}} || Вақте ғамгинем, роҳҳо тамом намешаванд
|-
| 2002 || {{lang-fa|امپراتور کلمات}} || Императори калимаҳо
|-
| 2003 || {{lang-fa|شب بخیر فرمانده!}} || Шаби хуш, фармондеҳ!
|-
| 2003 || {{lang-fa|من نوکر بابا نیستم}} || Ман хизматгори падарам нестам
|-
| 2005 || {{lang-fa|رویاهای جنوبی}} || Хобҳои ҷанубӣ
|-
| 2006 || {{lang-fa|دختری ساکت با پرنده‌های شلوغ}} || Духтари хомӯш бо паррандагони серғавғо
|-
| 2006 || {{lang-fa|اگر من خلبان بودم}} || Агар ман пилот мебудам
|-
| 2010 || {{lang-fa|غول و دوچرخه}} || Ғул ва велосипед
|}

===Ҳикояи кӯтоҳ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Сол
! Номи форсӣ
! Тарҷумаи тоҷикӣ
|-
| 2001
| ''Agahiy-e Nashr-e Alef''
| ''Эълонҳои нашриёти «Алиф»''
|}

==Ҷоизаҳо==
* Рӯйхати ифтихории [[IBBY]] (2006): «Императори калимаҳо»&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ibby.org/index.php?id=745 |title=Honour List 2006 |accessdate=2026-05-19 |archivedate=2017-08-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170808000626/http://www.ibby.org/index.php?id=745 }}&lt;/ref&gt;

{{Portal |Адабиёти кӯдакона}}

{{Authority control}}
==Эзоҳ==
{{Эзоҳ}}
==Манбаъ==
{{Манбаъ}}
{{DEFAULTSORT:Akbarpour, Ahmad}}
[[Гурӯҳ: Нависандагони кӯдаконаи эронӣ]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1970]]
[[Гурӯҳ:Нависандагон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>imnaqow9c0ms50m39wk63aii3yxcaxr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нақши Раҷаб</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331577</id>
    <revision>
      <id>1474098</id>
      <parentid>1473731</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:58:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пайванди беруна */ илова</comment>
      <origin>1474098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10141" sha1="0dgoo3n0h9br7x0cgqxuk8t8mzqf0xc" xml:space="preserve">{{Coord|29.988|N|52.871|E|display=title}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt; 
{{Ёдмон}}
'''Нақши Раҷаб''' - макони яке аз гаронбаҳои қадимии муҷассамаҳои Эрон аст. Он дар масофаи 13 км аз шаҳри [[Марвдашт]] ва 3 км шимолтар [[Тахти Ҷамшед|аз Персеполис]] , дар тарафи рости Роҳи Шоҳӣ ҷойгир аст. Роҳи Шоҳӣ шоҳроҳе буд, ки [[Шӯш|Шуш]], яке аз пойтахтҳои Шаҳаншоҳии Эронро, бо Сардис, пойтахти Лидия, дар охири ғарбии нимҷазираи [[Осиёи Хурд|Осиёи Хурди]] имрӯза, бисту панҷ аср пеш пайваст мекард. Дар ин макон, дар нишебии кӯҳ, як минтақаи кушодаи ғормонанд бо се утоқ дар паҳлӯҳои шимолӣ, шарқӣ ва ҷанубии он аз маросимҳои тоҷгузории подшоҳони [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] [[кандакорӣ]] шудааст. Ин макон, дар баробари [[Нақши Рустам|Нақши Рустам,]] ҳамчун [[мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]] ба қайд гирифта мешавад.  

== Таърихи Нақши Раҷаб ==
Ин ёдгории таърихӣ соли 1310 ҳиҷрии қамарӣ ҳамчун ёдгории арзишманди [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] таҳти рақами 22 дар рӯихати [[ёдгориҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст. Ин боис шудааст, ки сайёҳони зиёде ҳар сол аз ин макон дидан кунанд ва бо [[Меъморӣ|меъмори]]&lt;nowiki/&gt;и ҷолиб ва ҳайратангези он ошно шаванд. Меъмории ин [[ёдгорӣ]] ба услуби [[Юнони Бостон|юнонӣ]] аст.

== Номгузорӣ ==
Мегӯянд, ки сабаби ин номгузорӣ мавҷудияти [[қаҳва]]&lt;nowiki/&gt;хона дар наздикӣ буд, ки бо номи соҳибаш Раҷаб маъруф буд. 

== Маҷлиси аввал ==
[[Акс:Naqsh-e_Rajab_01.jpg|мини|[[Барелйеф]]&lt;nowiki/&gt;и [[Шопури I]]]]
Дар  [[Ёдгории меъморӣ|ёдгории меъмории]] Маҷлиси аввал, ки дар шимоли ин минтақаи хурд ва якуним метр аз сатҳи замин ҷойгир аст, [[Шопури I|Шопур I,]] шоҳаншоҳи дуюми [[Сосонӣ]], савори аспи калон аст ва дар паси шоҳаншоҳ нӯҳ нафари ашроф ҳастанд. Чунин ба назар мерасад, ки ин гурӯҳ барои гирифтани [[Тоҷ|тоҷи]] [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|шоҳаншоҳӣ]], ё иштирок дар маҷлиси шодмонӣ, ё барои ягон масъалаи муҳими [[шараф]] ҳозиранд. Чор сатри [[Хати паҳлавӣ|хатти паҳлавии]] [[Сосонӣ]] дар синаи аспи шоҳаншоҳ ва шаш сатри хатти юнонӣ бо ҳамон мавзӯъ дар наздикии он [[кандакорӣ]] шудаанд. Мавзӯи навиштаҷоти сангнавишта чунин аст: &quot;&quot;Аҳурамаздопараст, худованд Шопур, подшоҳи форс ва Ин Эрон, фиристодаи худо, писари Аҳурамаздопараст, Ардашер, подшоҳи форс ва Ин Эрон, фиристодаи худо, писари  Папак Шоҳ.&quot;

== Маҷлиси дуюм ==
[[Акс:Naqshe_Rajab_Darafsh_Ordibehesht_93_(3).JPG|мини|Барқарорсозии маросими тоҷгузории [[Ардашери Бобакон|Ардашер Бобакон]]]]
[[Акс:Naqshe_Rajab_Darafsh_Ordibehesht_93_(1).jpg|мини|Петроглифҳо ва навиштаҷоти Кертир]]
Дар утоқи дуюм дар мобайн маросими тоҷгузории [[Ардашери Бобакон|Ардашери Бобакон,]] асосгузори шоҳаншоҳии [[Сосониён]], тасвир шудааст. Ин утоқ, ки чоруним метр паҳно дорад, аз ҳашт мард, зан ва кӯдакон иборат аст ва тавре ки аз он дида мешавад, тоҷ ё ангуштарини шоҳона аз ҷониби рӯҳонии баландпоя, &quot; Мӯъбади мӯъбадон &quot; ё зуҳури [[Аҳуромаздо|Аҳура Маздо]] ба [[шоҳаншоҳ]] дода мешавад. Дар паси Шоҳаншоҳ ду нафар истодаанд, ки яке аз онҳо хизматгори дарбор аст, ки дар болои сари шоҳаншоҳ пашша дорад ва дигаре шаҳрванди калонсоли кишвар аст, ки дар ҳолати эҳтиром истодааст. Дар пеши шоҳаншоҳ ва шахсе, ки тоҷ медиҳад, ду кӯдак рӯ ба рӯи якдигар истодаанд, ки яке аз онҳо, ки дар пеши Шоҳаншоҳ истода, ба назар мерасад, ки тоҷдор ва писари шоҳаншоҳ аст. [[Аҳуромаздо]] ё коҳини бузург тоҷро бо як даст ба Ардашер  ва асои дигарро ба Шоҳаншоҳ медиҳад ва дар паси ӯ ду хонуми дарборӣ ҳастанд, ки маросими эҳтиромро алоҳида анҷом медиҳанд. Дар беруни ин маҷлис, дар тарафи чап, мо тасвири кандакорӣшудаи инсонеро мебинем, ки дасти росташро ба нишони эҳтиром боло мебарад ва навиштаҷоти сангиро нишон медиҳад. Ин навиштаҷоти сӣ сатрӣ бо [[Забони порсии миёна|хатти паҳлавии сосонӣ]] навишта шудааст, ки тақрибан бисттои онҳо комилан солим ва боқимондаашон хароб шудаанд. Ин навиштаҷоти сангӣ ба Кертир &quot; Мӯъбади мӯъбадон &quot;, бузургтарин коҳини он давра, алоқаманд аст ва зоҳиран ин нақш аз они ӯст. Дар ин навиштаҷот, [[Картир]] хидматҳои динии худро ба кишвари императорӣ тавсиф кардааст.

== Маҷлиси сеюм ==
[[Акс:Naqsh-e_Rajab_IV_(3267729382).jpg|мини|Эпитафияи Шопури I барои тоҷгузорӣ]]
Утоқи сеюм маросими тоҷгузории Шопури I, писари [[Ардашери Бобакон|Ардашери Бобакон,]], асосгузори Шоҳаншоҳии [[Сосониён]], ки аз соли 241 то 272 мелодӣ дар Эрон ҳукмронӣ кардааст, мебошад. Дар ин кандакорӣ, Шопури савор бо асп тоҷи шоҳиро аз коҳини бузург ё таҷассуми [[Аҳуромаздо|Аҳурамаздо]], ки низ аспсавор аст, мегирад. Дар рӯ ба рӯи Нақши Раҷаб як майдони калоне ҳаст, ки метавон тахмин зад, ки замоне маскан гирифта буд ва хонаҳо дошт ва кандакории обӣ, ки дар кӯҳи Нақши Раҷаб дида мешавад, ин андешаро тақвият медиҳад, ки дар он ҷо [[чашма]]&lt;nowiki/&gt;и [[об]] буд ва умуман он як [[осоишгоҳ]]&lt;nowiki/&gt;и тароватбахш буд, ки дар он ду подшоҳи Сосонӣ маросими тоҷгузории худро ёдоварӣ мекарданд. Азбаски Нақши Раҷаб дар наздикии шаҳри қадимии Истахр ҷойгир аст ва ин шаҳр зодгоҳи [[Ардашери Бобакон]] ва [[Шопури I]] ва аҷдодони онҳо буд, онҳо маросими тоҷгузории худро дар ин шаҳр баргузор карданд ва аз ин рӯ, онҳо чунин [[маросим]]&lt;nowiki/&gt;ҳоро бо [[кандакорӣ]] ва тасвирҳо дар [[Нақши Рустам]] ва Нақши Раҷаб ёдоварӣ кардаанд. Маросими тоҷгузории Ардашер, асосгузори Шоҳаншоҳии [[Сосониён]], дар се ҷой тасвир шудааст: яке дар Нақши Раҷаб, дуюм дар [[Нақши Рустам]] ва сеюм дар Тангоби Фирӯзобод.

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}

* [http://www.iranatlas.info/parseh/pe_naqshrajab.htm Муҷассамаи Раҷаб дар вебсайти Эрон Атлас]

== Пайванди беруна ==
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Викианбор-гурӯҳ|Naqsh-e Rajab}}

* [https://web.archive.org/web/20060525210026/http://www.farya.com/id/391 Кандакориҳои барҷастаи Сосониён]
* [http://www.livius.org/a/iran/naqs-e_rajab/reliefs.html Тавсиф ва тасвирҳо] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060219180024/http://www.livius.org/a/iran/naqs-e_rajab/reliefs.html |date=2006-02-19 }}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Форс}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Сангнавиштаҳо]]</text>
      <sha1>0dgoo3n0h9br7x0cgqxuk8t8mzqf0xc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Амир Ҳусейн Зарӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331586</id>
    <revision>
      <id>1474114</id>
      <parentid>1473722</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T01:14:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10903" sha1="0a91nii4km3m1ky252bmzwpj1vmbt77" xml:space="preserve">{{варзишгар
| имя =
| изображение =
| ширина =
| полное имя = Амир Ҳусейн Аббос Заре
| пол =
| прозвища =
| специализация = [[вольная борьба|Гӯштини озод]]
| гражданство = {{IRI}}
| клуб = Иран Малл ([[Теҳрон]]); Амол ([[Амол]])&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://mahachkala.bezformata.com/listnews/irana-k-reshayushim-matcham-klubi/99653078/ |title=Лигаи Ирон: ба бозиҳои ҳалкунанда клубҳо дастгирӣ аз Доғистон меҷӯянд |access-date=2021-11-21 |archive-date=2021-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211121094047/https://mahachkala.bezformata.com/listnews/irana-k-reshayushim-matcham-klubi/99653078/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| дата рождения = 16.01.2001
| место рождения = {{МР|Амол|дар Амол}}, [[Мозандарон]], [[Ирон]]
| дата смерти =
| место смерти =
| года карьеры =
| тренеры =
| рост =
| вес = то 125 кг
| медали =
{{турнир|[[Летние Олимпийские игры|Бозиҳои олимпӣ]]}}
{{медаль|Бронза|[[Летние Олимпийские игры 2020|Токио 2020]]|[[Вольная борьба на летних Олимпийских играх 2020 — до 125 кг (мужчины)|то 125 кг]]}}
{{медаль|Серебро|[[Летние Олимпийские игры 2024|Порис 2024]]|[[Вольная борьба на летних Олимпийских играх 2024 — до 125 кг (мужчины)|то 125 кг]]}}
{{турнир|[[Чемпионат мира по борьбе|Чемпионати ҷаҳон]]}}
{{медаль|Золото|[[Чемпионат мира по борьбе 2021|Осло 2021]]|то 125 кг}}
{{медаль|Бронза|[[Чемпионат мира по борьбе 2022|Белград 2022]]|то 125 кг}}
{{медаль|Золото|[[Чемпионат мира по борьбе 2023|Белград 2023]]|то 125 кг}}
{{медаль|Золото|[[Чемпионат мира по борьбе 2025|Загреб 2025]]|то 125 кг}}
{{турнир|[[Летние Азиатские игры|Бозиҳои осиёӣ]]}}
{{медаль|Золото|[[Азиатские игры 2023|Ханчжоу 2023]]|[[Борьба на Азиатских играх 2023|то 125 кг]]}}
{{турнир|[[Чемпионат Азии по борьбе|Чемпионати Осиё]]}}
{{медаль|Золото|[[Чемпионат Азии по борьбе 2024|Бишкек 2024]]|то 125 кг}}
{{медаль|Золото|[[Чемпионат Азии по борьбе 2026|Бишкек 2026]]|то 125 кг}}
{{турнир|[[Игры исламской солидарности|Бозиҳои ҳамбастагии исломӣ]]}}
{{медаль|Золото|[[Игры исламской солидарности 2025|Эр-Риёз 2025]]|то 125 кг}}
}}

'''Амир Ҳусейн Аббос Зарӣ''' ({{lang-fa|امیرحسین زارع}}) — гӯштигири эронӣ дар услуби [[гӯштини озод]], барандаи медали биринҷии Бозиҳои олимпии 2020 Токио, барандаи медали нуқраи Бозиҳои олимпии 2024, секарата қаҳрамони ҷаҳон (2021, 2023 ва 2025), қаҳрамони Бозиҳои осиёӣ ва чандинкарата қаҳрамони Осиё.

== Фаъолият ==
Дар моҳи июли 2018 дар [[Загреб]] қаҳрамони ҷаҳон байни наврасон шуд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.minsport.alania.gov.ru/news/600 |title=Дмитрий Елканов — победитель первенства мира по вольной борьбе среди юношей, Сергей Козырев — бронзовый призёр |access-date=2021-08-10 |archive-date=2021-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210810123351/http://www.minsport.alania.gov.ru/news/600 |url-status=live |accessdate=2026-05-21 |archivedate=2021-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210810123351/http://www.minsport.alania.gov.ru/news/600 }}&lt;/ref&gt;. Дар моҳи октябри 2018 дар Бозиҳои олимпии наврасон дар [[Буэнос-Айрес]] ҷои дуюмро гирифт ва дар финал аз гӯштигири рус Сергей Козирев мағлуб шуд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://minsport.alania.gov.ru/news/756 |title=Сергей Козырев — победитель летних юношеских Олимпийских игр в Буэнос-Айресе |access-date=2021-08-10 |archive-date=2021-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210808182738/http://minsport.alania.gov.ru/news/756 |url-status=live |accessdate=2026-05-21 |archivedate=2021-08-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210808182738/http://minsport.alania.gov.ru/news/756 }}&lt;/ref&gt;. Дар моҳи июли 2019 дар шаҳри Чонбурии [[Таиланд]] қаҳрамони Осиё байни наврасон шуд&lt;ref&gt;[https://www.vbetnews.com/ru/chempionat-azii-sredi-yunoshej-sbornaya-irana-lider-komandnogo-zacheta-po-volnoj-borbe/ Чемпионати Осиё байни наврасон: тими Эрон — пешсафи ҳисоби дастаӣ]&lt;/ref&gt;. Дар моҳи июни 2021 ба ҳайати тими Эрон барои Бозиҳои олимпии Токио дохил шуд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.wrestrus.ru/news/fsbrnews/Vesti_s_kovra/tokio_202one_sbornaja_irana_nazvala_olimpijskij_sostav |title=Токио-202One: тими Эрон ҳайати олимпиро эълон кард |access-date=2021-08-10 |archive-date=2021-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210810123351/http://www.wrestrus.ru/news/fsbrnews/Vesti_s_kovra/tokio_202one_sbornaja_irana_nazvala_olimpijskij_sostav |url-status=live |accessdate=2026-05-21 |archivedate=2021-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210810123351/http://www.wrestrus.ru/news/fsbrnews/Vesti_s_kovra/tokio_202one_sbornaja_irana_nazvala_olimpijskij_sostav }}&lt;/ref&gt;. Дар худи Бозиҳои олимпии Токио медали биринҷӣ ба даст овард ва дар мубориза барои ҷои 3-юм гӯштигири чинӣ [[Дэн Чживэй]]-ро шикаст дод&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://wrestrus.ru/news/Novosti_turnirov/olimpijskij_turnir_po_sportivnoj_bor_be_202one/on_line_tokyo_202one_rezul_tati_shestogo_dnja_turnira_obnovljaetsja |title=ON-LINE! Tokyo-202One. Заурбек Сидаков — қаҳрамони олимпӣ |access-date=2021-08-10 |archive-date=2021-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210810123351/http://wrestrus.ru/news/Novosti_turnirov/olimpijskij_turnir_po_sportivnoj_bor_be_202one/on_line_tokyo_202one_rezul_tati_shestogo_dnja_turnira_obnovljaetsja |url-status=live |accessdate=2026-05-21 |archivedate=2021-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210810123351/http://wrestrus.ru/news/Novosti_turnirov/olimpijskij_turnir_po_sportivnoj_bor_be_202one/on_line_tokyo_202one_rezul_tati_shestogo_dnja_turnira_obnovljaetsja }}&lt;/ref&gt;.

Дар чемпионати ҷаҳон 2021 дар шаҳри Осло қаҳрамони ҷаҳон дар вазни то 125 кг гардид. Дар финал гӯштигири гурҷӣ Гено Петриашвили-ро мағлуб кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/368739/|title=Гӯштигири гурҷӣ медали нуқраи чемпионати ҷаҳон гирифт|author=Кавказский Узел|website=Кавказский Узел|access-date=2021-10-04|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004070422/https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/368739/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Соли 2022 дар чемпионати ҷаҳон дар [[Белград]] медали биринҷӣ гирифт.

Дар сентябри 2023 дар чемпионати ҷаҳон дар Белград боз Гено Петриашвили-ро дар финал мағлуб карда, қаҳрамони ҷаҳон шуд.

7 октябри 2023 медали тиллои Бозиҳои осиёӣ дар Ханчжоуро ба даст овард&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://sport-liga.net/aziatskie-igry-2023-volnaya-borba-07-10-2023-onlajn-rezultaty-v-k-74-86-97-125-kg-obnovlyaetsya/|title=Бозиҳои осиёӣ-2023: гӯштини озод. Натиҷаҳои онлайн 07.10.2023.|author=|website=|access-date=2023-10-07|archive-date=|archive-url=|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

12 апрели 2024 дар [[Бишкек]] бо пирӯзӣ бар гӯштигири қирғиз Айаал Лазарев қаҳрамони Осиё шуд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://wrestdag.ru/news/20240412/ |title=Медалҳоро гӯштигирони Доғистон ба Узбекистон ва Баҳрайн оварданд |access-date=2024-04-15 |archive-date=2024-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240416190350/https://wrestdag.ru/news/20240412/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Дар сентябри 2025 дар чемпионати ҷаҳон дар Загреб дар вазни то 125 кг қаҳрамони ҷаҳон шуд.

Дар чемпионати Осиё 2026 дар Бишкек медали тилло ба даст овард.

== Дастовардҳо ==

*Қаҳрамонии Осиё байни наврасон 2018 — {{1}};
*Қаҳрамонии ҷаҳон байни наврасон 2018 — {{1}};
*Бозиҳои олимпии наврасон 2018 — {{2}};
*Қаҳрамонии Осиё байни ҷавонон 2019 — {{1}};
*Қаҳрамонии ҷаҳон байни ҷавонон 2019 — {{2}};
*Чемпионати ҷаҳон U23 2019 — {{1}};
*Бозиҳои олимпӣ 2020 — {{3}};
*Чемпионат ҷаҳон оид ба куштӣ 2021 — {{1}};
*Чемпионат ҷаҳон ба куштӣ 2022 — {{3}};
*Бозиҳои осиёӣ 2022 — {{1}};
*Чемпионат мира оид ба куштӣ 2023 — {{1}};
*Чемпионат Осиё оид ба куштӣ 2024 — {{1}};
*Чемпионат ҷаҳон оид ба куштӣ 2025 — {{1}};
*Чемпионат Осиё оид ба куштӣ 2026 — {{1}}.

== Эзоҳҳо ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==

{{ВС}}
{{Wrestling-bio-stub}}
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Варзишгарон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Варзишгарони Эрон аз рӯи варзиш]]</text>
      <sha1>0a91nii4km3m1ky252bmzwpj1vmbt77</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Амин Ковиёнажод</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331641</id>
    <revision>
      <id>1474113</id>
      <parentid>1473721</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T01:14:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13390" sha1="cp7j5fu59b2hk4o3tcc95avch5ercqn" xml:space="preserve">{{Short description|Гӯштигири юнониву румии эронӣ}}
{{Use dmy dates|date=December 2025}}
{{шахсият
| name = Амин Ковиёнинежод
| honorific_suffix =
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| headercolor =
| textcolor =

&lt;!-- Personal information --&gt;

| native_name = امین کاویانی‌نژاد
| native_name_lang = fa
| birth_name =
| full_name = Амин Ёвар Ковиёнинежод
| nickname =
| nationality =
| national_team =
| citizenship =
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1998|11|22}}
| birth_place = [[Andimeshk|Андимешк]], Iran
| death_date =
| death_place =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| monuments =
| hometown =
| education =
| alma_mater =
| occupation =
| years_active =
| employer =
| agent =
| height = 1.73 m
| weight = 77 кг
| spouse =
| life_partner =
| other_interests =
| website =
| module =

&lt;!-- Sport --&gt;

| country = Iran
| sport = [[Greco-Roman wrestling|гӯштини юнониву румӣ]]
| position =
| disability =
| disability_class =
| weight_class =
| weight_class_type =
| rank =
| event = 77 кг
| event_type =
| universityteam =
| collegeteam =
| league =
| league_type =
| club =
| team =
| turnedpro =
| turnedpro_type =
| partner =
| former_partner =
| coach =
| retired =
| coaching =
| module2 =

&lt;!-- Achievements and titles --&gt;

| worlds =
| regionals =
| nationals =
| olympics =
| paralympics =
| commonwealth =
| highestranking =
| pb =

&lt;!-- Medal record --&gt;

| show-medals =
| medaltemplates =
{{Medal|Sport| Men's [[Greco-Roman wrestling]]}}
{{Medal|Country| {{IRI}} }}
{{Medal|Competition|[[Wrestling at the Asian Games|Бозиҳои Осиё]]}}
{{Medal|Silver|[[Wrestling at the 2022 Asian Games|2022 Ҳанчжоу]]|[[Wrestling at the 2022 Asian Games – Men's Greco-Roman 77 kg|77 кг]]}}
{{Medal|Competition|[[Asian Wrestling Championships|Қаҳрамонии Осиё]]}}
{{Medal|Gold|[[2020 Asian Wrestling Championships|2020 Деҳлии Нав]]|[[2020_Asian_Wrestling_Championships_–Results#72_kg|72 кг]] }}
{{Medal|Silver|[[2023 Asian Wrestling Championships|2023 Остона]]|[[2023_Asian_Wrestling_Championships–Results#77_kg|77 кг]] }}
{{Medal|Bronze|[[2021 Asian Wrestling Championships|2021 Алмато]]|[[2021_Asian_Wrestling_Championships–_Results#72_kg|72 кг]] }}
{{Medal|Competition|[[Islamic Solidarity Games|Бозиҳои ҳамбастагии исломӣ]]}}
{{Medal|Bronze|[[Wrestling at the 2021 Islamic Solidarity Games|2021 Қуния]] | [[Wrestling at the 2021 Islamic Solidarity Games – Men's Greco-Roman 77 kg|77 кг]]}}
{{Medal|Competition|Турнири Vehbi Emre &amp; [[Hamit Kaplan]]}}
{{Medal|Gold|[[2019 Vehbi Emre &amp; Hamit Kaplan Tournament|2019 Истанбул]]|72 кг}}
{{Medal|Gold|[[2024 Vehbi Emre &amp; Hamit Kaplan Tournament|2024 Анталия]]|[[2024 Vehbi Emre &amp; Hamit Kaplan Tournament#Men's Greco-Roman 77 kg|77 кг]]}}
{{Medal|Bronze|[[2021 Vehbi Emre &amp; Hamit Kaplan Tournament|2021 Истанбул]]|72 кг}}
{{Medal|Competition|Grand Prix}}
{{Medal|Silver|2021 Киев|77 кг}}
{{Medal|Silver|[[Matteo Pellicone Ranking Series 2022|2023 Рум]]|[[Matteo Pellicone Ranking Series 2022#Men's Greco-Roman 77 kg|77 кг]]}}
{{Medal|Bronze|[[2023 Grand Prix Zagreb Open|2023 Загреб]]|[[2023 Grand Prix Zagreb Open#Men's Greco-Roman 77 kg|77 кг]]}}
{{Medal|Competition|[[World U23 Wrestling Championships|Қаҳрамонии ҷаҳон байни ҷавонони то 23-сола]]}}
{{Medal|Bronze|[[2017 World U23 Wrestling Championship|2017 Бидгошч]]|66 кг}}
{{Medal|Competition|Қаҳрамонии Осиё байни ҷавонони то 23-сола}}
{{Medal|Gold|[[2019 Asian U23 Wrestling Championship|2019 Улан-Батор]]|77 кг}}
{{Medal|Competition|[[World Juniors Wrestling Championships|Қаҳрамонии ҷаҳон байни наврасон]]}}
{{Medal|Gold|[[2017 World Junior Wrestling Championships|2017 Тампере]]|66 кг}}
{{Medal|Gold|[[2018 World Junior Wrestling Championships|2018 Трнава]]|72 кг}}
{{Medal|Competition|Қаҳрамонии Осиё байни наврасон}}
{{Medal|Gold|2017 Тайчжун|66 кг}}
{{Medal|Gold|2018 Деҳлии Нав|72 кг}}
{{Medal|Competition|Қаҳрамонии ҷаҳон байни кадетҳо}}
{{Medal|Gold|2015 Сараево|58 кг}}
{{Medal|Competition|Қаҳрамонии Осиё байни кадетҳо}}
{{Medal|Bronze|2015 Деҳлии Нав|58 кг}}
}}

'''Амин Ковиёнажод''' ({{lang|fa|امین کاویانی‌نژاد}}; таваллуд 22 ноябри 1998) — гӯштигири эронии юнониву румӣ мебошад, ки дар вазни 77 кг рақобат мекунад.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=KAVIYANINEJAD Amin Yavar |url=https://uww.org/athletes-results/amin-yavar-kaviyaninejad-11171-profile |website=uww.org |publisher=[[United World Wrestling]] |access-date=19 March 2024 |archive-date=19 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240319080931/https://uww.org/athletes-results/amin-yavar-kaviyaninejad-11171-profile |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Фаъолият ==
Дар Қаҳрамонии ҷаҳон байни наврасон 2017 дар вазни 66 кг Амин Ковиёнинежод дар даври аввал Мониши ҳиндустониро бо ҳисоби 9–0 шикаст дод. Ӯ дар даври дуюм бар Бек Конорбоев аз Қирғизистон бо ҳисоби 2–1 пирӯз шуд. Ковиёнинежод дар даври сеюм ва чорякниҳоӣ Шого Такаҳашии ҷопониро бо ҳисоби 4–2 мағлуб карда, ба нимниҳоӣ роҳ ёфт. Ӯ аз Алон Мирзояни рус бо ҳисоби 5–2 мағлуб шуд ва ба рақобат барои медали биринҷӣ роҳхат гирифт. Ковиёнӣ дар ин рақобат Абила Хон Амзиев аз Қазоқистонро бо ҳисоби 5–1 шикаст дода, соҳиби медали биринҷӣ гардид.&lt;ref&gt;{{cite web |title=World U23 medalists |url=https://unitedworldwrestling.org/event/senior-u23-world-championships |website=unitedworldwrestling.org |publisher=[[United World Wrestling]] |accessdate=23 November 2017 |archive-date=1 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301181350/https://unitedworldwrestling.org/event/senior-u23-world-championships |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Дар Қаҳрамонии Осиё 2020 дар вазни 72 кг Амин Ковиёнинежод пас аз истироҳат дар даври аввал, дар даври дуюм Чен Ян-кай аз Тайбеи Чинро бо ҳисоби 8–0 мағлуб карда, ба нимниҳоӣ роҳ ёфт. Ӯ Руслан Тсарев аз Қирғизистонро бо ҳисоби 3–0 шикаст дода, ба финал баромад. Ковиёнинежод дар финал Иброҳим Мағомадов аз Қазоқистонро бо ҳисоби 8–0 мағлуб намуда, соҳиби медали тилло гардид.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Senior Asian Championships Results Book |url=https://uww.org/sites/default/files/2020-02/final-book.pdf |website=uww.org |publisher=[[United World Wrestling]] |page=69 |access-date=8 May 2022 |archive-date=29 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210729033718/https://uww.org/sites/default/files/2020-02/final-book.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-05-22 |archivedate=2021-07-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210729033718/https://uww.org/sites/default/files/2020-02/final-book.pdf }}&lt;/ref&gt;

Дар Қаҳрамонии Осиё 2021 дар вазни 72 кг Амин Ковиёнинежод баъд аз истироҳат дар даври аввал, дар даври дуюм Азат Содиқов аз Қазоқистонро бо ҳисоби 8–6 мағлуб кард. Ӯ дар даври баъдӣ ва нимниҳоӣ қаҳрамони Осиё Руслан Тсарев аз Қирғизистонро бо ҳисоби 3–1 шикаст дода, ба даври муайянкунандаи ҷойи сеюм роҳ ёфт. Ӯ Маҳмуд Бахшиллоев аз Ӯзбекистонро бо ҳисоби 2–1 мағлуб карда, медали биринҷӣ гирифт.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Senior Asian Championships Results Book |url=https://cdn.uww.org/s3fs-public/2021-12/final-book-40c59ecb-9799-11eb-9d73-020f14733af0.pdf |website=uww.org |publisher=[[United World Wrestling]] |page=71 |access-date=3 May 2022 |archive-date=13 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221013171002/https://cdn.uww.org/s3fs-public/2021-12/final-book-40c59ecb-9799-11eb-9d73-020f14733af0.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-05-22 |archivedate=2022-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221013171002/https://cdn.uww.org/s3fs-public/2021-12/final-book-40c59ecb-9799-11eb-9d73-020f14733af0.pdf }}&lt;/ref&gt;

Дар Бозиҳои Осиё 2022 дар вазни 77 кг Амин Ковиёнинежод дар даври аввал Ким Ҳюн-Ву аз Кореяи Ҷанубиро бо ҳисоби 9–3 мағлуб кард. Ӯ дар даври баъдӣ Дилшод Амангалдиев аз Ӯзбекистонро бо ҳисоби 5–3 шикаст дода, ба нимниҳоӣ баромад. Ӯ Лю Рой Дам аз Чинро бо ҳисоби 1–1 паси сар карда, ба финал роҳ ёфт. Ковиёнинежод дар финал бо қаҳрамони ҷаҳон ва ноибқаҳрамони олимпӣ Akzhol Makhmudov аз Қирғизистон рақобат кард ва дар ниҳоят пас аз мағлуб шудан аз ин рақиби машҳур соҳиби медали нуқра гардид.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Wrestling Schedule for the 19th Asian Games |url=https://info.hangzhou2022.cn/en/results/wrestling/daily-schedule.htm |website=info.hangzhou2022.cn |publisher=[[Hangzhou 2022 Asian Games]] |access-date=1 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231006142226/https://info.hangzhou2022.cn/en/results/wrestling/daily-schedule.htm |archive-date=6 October 2023 |quote=KAVIYANINEJAD Amin |accessdate=2026-05-22 |archivedate=2023-10-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231002065615/https://info.hangzhou2022.cn/en/results/wrestling/daily-schedule.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=UWW Results Book |url=https://d3u2kdyvfaxwhl.cloudfront.net/s3fs-public/2023-10/final-book-19th_asian_games.pdf |website=cloudfront.net |publisher=[[United World Wrestling]] |access-date=15 November 2023 |archive-date=9 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231209185759/https://d3u2kdyvfaxwhl.cloudfront.net/s3fs-public/2023-10/final-book-19th_asian_games.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-05-22 |archivedate=2023-11-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231115170959/https://d3u2kdyvfaxwhl.cloudfront.net/s3fs-public/2023-10/final-book-19th_asian_games.pdf }}&lt;/ref&gt;

Ӯ дар Мусобиқаи интихобии олимпии Осиё оид ба гӯштин 2024 дар Бишкек, Қирғизистон ширкат карда, барои Эрон роҳхат ба Бозиҳои тобистонаи олимпии соли 2024 дар Парижро ба даст овард.&lt;ref name=&quot;asian_wrestling_olympic_qualification_tournament_results_book_2024&quot;&gt;{{Cite web |title=2024 Asian Wrestling Olympic Qualification Tournament Results Book |url=https://cdn.uww.org/2024-04/final-book-seniors_asian_og_qualifier.pdf |access-date=22 April 2024 |website=uww.org |publisher=[[United World Wrestling]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20240422185521/https://cdn.uww.org/2024-04/final-book-seniors_asian_og_qualifier.pdf |archive-date=22 April 2024 |quote=Amin Yavar KAVIYANINEJAD}}&lt;/ref&gt; Ӯ дар мусобиқаи 77{{nbsp}}кг дар Бозиҳои олимпӣ иштирок кард.&lt;ref name=&quot;wrestling_results_book_summer_olympics_2024&quot;&gt;{{Cite web |title=Wrestling Results Book |url=https://olympics.com/OG2024/pdf/OG2024/WRE/OG2024_WRE_B99_WRE-------------------------------.pdf |work=olympics.com/OG2024/ |publisher=[[2024 Summer Olympics]] |access-date=12 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240811181048/https://olympics.com/OG2024/pdf/OG2024/WRE/OG2024_WRE_B99_WRE-------------------------------.pdf |archive-date=11 August 2024 |quote=KAVIYANINEJAD Amin 77kg 22 NOV 1998}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://uww.org/athletes-results/amin-yavar-kaviyaninejad UWW profile]{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://olympics.com/en/athletes/amin-kaviyaninejad Olympics.com profile]
* [https://www.olympedia.org/ Olympedia]
* [https://intersportstats.com/ InterSportStats]
{{Instagram}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Kavianinejad, Amin}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1998]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Варзишгарон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>cp7j5fu59b2hk4o3tcc95avch5ercqn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Касро Тоҳирӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331643</id>
    <revision>
      <id>1474183</id>
      <parentid>1473726</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:37:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12168" sha1="d1poiqq8egkfxysce79xvwiw6vkdpfs" xml:space="preserve">{{Short description|Футболбози эронӣ (таваллуд 2006)}}
{{Use dmy dates|date=September 2024}}
{{Варзишгар
| name = Касро Тоҳирӣ
| image = Kasra Taheri.jpg
| caption = Касро Тоҳирӣ дар майдони тамринӣ соли 2023
| fullname =
| birth_date = {{Birth date and age|df=y|2006|8|6}}
| birth_place = [[Ясуҷ]], Эрон
| height = 1.86 m&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce115/pdf/SquadLists-English.pdf|title=FIFA U-17 World Cup Indonesia 2023 Squad list|access-date=5 February 2024}}&lt;/ref&gt;
| currentclub = [[Paykan F.C.|Пайкон]]&lt;br&gt;(қарзӣ аз [[FC Rubin Kazan|Рубин Қазон]])
| clubnumber = 90
| position = [[Forward (association football)#Striker|ҳамлагар]]
| youthyears1 =
| youthclubs1 = [[Sepahan S.C.|Сипоҳон]]
| years1 = 2023–2024
| clubs1 = [[Sepahan S.C.|Сипоҳон]]
| caps1 = 0
| goals1 = 0
| years2 = 2024–
| clubs2 = [[FC Rubin Kazan|Рубин Қазон]]
| caps2 = 4
| goals2 = 0
| years3 = 2025–
| clubs3 = → [[Paykan F.C.|Пайкон]] (қарзӣ)
| caps3 = 6
| goals3 = 4
| nationalyears1 = 2022–2023
| nationalteam1 = [[Iran national under-17 football team|Эрон U17]]
| nationalcaps1 = 19
| nationalgoals1 = 12
| nationalyears2 = 2024–2025
| nationalteam2 = [[Iran national under-20 football team|Эрон U20]]
| nationalcaps2 = 3
| nationalgoals2 = 3
| nationalyears3 = 2025–
| nationalteam3 = [[Iran national under-23 football team|Эрон U23]]
| nationalcaps3 = 2
| nationalgoals3 = 5
| nationalyears4 = 2025–
| nationalteam4 = [[Iran national football team|Эрон]]
| nationalcaps4 = 2
| nationalgoals4 = 0
| club-update = 3 October 2025
| nationalteam-update = 14 October 2025
}}
'''Касро Тоҳирӣ''' ({{lang|fa|کسری طاهری}}; тав. 6 августи 2006) — футболбози эронӣ аст, ки дар мавқеи [[Forward (association football)#Striker|ҳамлагар]] барои Пайкон ба таври қарзӣ аз бошгоҳи русии Рубин Қазон ва тими миллии Эрон бозӣ мекунад.

== Фаъолияти ибтидоӣ ==
Дар синни 11-солагӣ, Тоҳирӣ дар озмоиши ҷавонони Сипоҳон иштирок кард ва ба тими ҷавонони онҳо пазируфта шуд.&lt;ref name=&quot;toopball&quot;&gt;{{Cite web|title=کسری طاهری|url=https://toopball.com/search/kasra-taheri/|access-date=2024-02-06|website=toopball.com|language=fa-IR|accessdate=2026-05-22|archivedate=2025-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250225052951/https://toopball.com/search/kasra-taheri/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ملی‌پوش نوجوان سپاهانی در آستانه جدایی!|url=https://www.varzesh3.com/news/1950767/%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%93%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C|access-date=2024-02-06|website=www.varzesh3.com|language=fa-IR}}&lt;/ref&gt;

== Фаъолияти бошгоҳӣ ==
19 феврали соли 2024 Тоҳирӣ бо бошгоҳи Премер-лигаи Русия Рубин Қазон шартномаи сесола ба имзо расонд.&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=FC Rubin Kazan|url=https://rubin-kazan.ru/posts/kasra-taheri-stal-igrokom-rubina|title=КАСРА ТАХЕРИ СТАЛ ИГРОКОМ &quot;РУБИНА&quot;|date=19 February 2024|language=ru}}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Ӯ чаҳорумин бозигари эронӣ дар таърихи «Рубин» гардид, баъд аз Сардор Озмун, Ризо Шакорӣ ва Алиризо Ҳақиқӣ.

Тоҳирӣ аввалин бозии худро барои «Рубин» 8 апрели соли 2024 муқобили Оренбург анҷом дод.&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=FC Rubin Kazan|url=https://eng.premierliga.ru/match/match_15667.html|title=Orenburg v Rubin game report|date=8 April 2024}}&lt;/ref&gt;

== Фаъолияти байналмилалӣ ==
Тоҳирӣ дар ҳайати тими то 16 солаҳои Эрон дар соли 2022 CAFA U-16 Championship иштирок кард. Ӯ дар ҷараёни мусобиқа 3 гол зад, ки дуюмин натиҷаи беҳтарин дар даста буд ва тими ӯ қаҳрамон гардид.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=کسری طاهری پدیده فوتبال ایران|trans-title=Kasri Taheri is a phenomenon of Iranian football|url=https://www.iribnews.ir/fa/news/4084588/%DA%A9%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%81%D9%88%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86|access-date=2024-02-06|website=iribnews.ir|language=fa-IR}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=دوست دارم از سپاهان به لیگ انگلیس بروم|url=https://www.sepahansc.com/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%85|access-date=2024-02-06|publisher=Sepahan SC|language=fa-IR|accessdate=2026-05-22|archivedate=2023-09-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230907212958/https://www.sepahansc.com/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%84%DB%8C%DA%AF-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%85}}&lt;/ref&gt;

Дар ҳайати Эрон U17, Тоҳирӣ дар 2023 AFC U-17 Asian Cup иштирок кард.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=&quot;کسری طاهری&quot; بازیکن یاسوجی در فهرست نهایی بازیکنان تیم ملی نوجوانان|url=https://asrdena.ir/fa/news/20215/%DA%A9%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%AC%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86|access-date=2024-02-06|website=asrdena.ir|language=fa-IR|accessdate=2026-05-22|archivedate=2025-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250225052854/https://asrdena.ir/fa/news/20215/%DA%A9%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%AC%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86}}&lt;/ref&gt; Ӯ дар ҷараёни мусобиқа 2 гол зад, ки ҳар ду муқобили Афғонистон дар марҳилаи гурӯҳӣ буданд. Эрон баъдан ба нимфинал роҳ ёфт ва ба 2023 FIFA U-17 World Cup роҳхат гирифт.&lt;ref name=&quot;toopball&quot;/&gt;

Тоҳирӣ узви ҳайати Эрон U17 буд, ки дар 2023 FIFA U-17 World Cup иштирок кард. Ӯ дар марҳилаи гурӯҳӣ муқобили Бразилия ва Каледонияи Нав 2 гол зад ва ба дастааш барои роҳ ёфтан ба даври 1/8 ниҳоӣ кӯмак кард. Дар он марҳила онҳо аз Марокаш дар зарбаҳои пеналтӣ шикаст хӯрданд ва Тоҳирӣ низ пеналти худро аз даст дод.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=کسری طاهری، ستاره تأثیرگذار تیم ملی ایران در جام جهانی نوجوانان|url=https://www.tarafdari.com/node/2388206|access-date=2024-02-06|website=tarafdari.com|language=fa-IR}}&lt;/ref&gt;

Касро Тоҳирӣ моҳи августи соли 2025 аз ҷониби Равонхоҳ ба Эрон U23 барои иштирок дар 2026 AFC U-23 Asian Cup qualification даъват шуд.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=12 August 2025 |title=روانخواه 26 بازیکن را به اردوی تدارکاتی دعوت کرد |url=https://the-ffiri.com/fa/news/26771/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87-26-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B9%D9%88%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |access-date=2025-08-17 |website=Iran Football Federation Website |language=fa |accessdate=2026-05-22 |archivedate=2025-08-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250812191039/https://the-ffiri.com/fa/news/26771/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87-26-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%A9%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B9%D9%88%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D8%AF }}&lt;/ref&gt;

Қалъанавоӣ 4 октябри соли 2025 Касро Тоҳириро ба урдуи тими миллии Эрон барои бозиҳои дӯстона муқобили [[Русия]] ва Танзания даъват кард.&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=4 October 2025 |title=قلعه‌نویی شاگردانش را برای اردوی مهرماه به خط کرد |url=https://the-ffiri.com/fa/news/27643/%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87%E2%80%8C%D9%86%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%B7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF |access-date= |website=Iranian Football Federation |language=fa |accessdate=2026-05-22 |archivedate=2025-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251005032630/https://the-ffiri.com/fa/news/27643/%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87%E2%80%8C%D9%86%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%B7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF }}&lt;/ref&gt;

Ӯ аввалин бозии худро 10 октябри соли 2025 дар бозии дӯстона муқобили Русия анҷом дод.

=== Байналмилалӣ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+ Бозиҳо ва голҳо аз рӯи тими миллӣ ва сол
|-
! Тими миллӣ
! Сол
! Бозиҳо
! Голҳо
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | Тоҷикистон
| 2025
| 5
| 1
|-
| 2026
| 3
| 0
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Ҳамагӣ
! 8
! 1
|}
== Омори фаъолияти бозигар ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Бозиҳо ва голҳо аз рӯи бошгоҳ, мавсим ва мусобиқа
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Бошгоҳ
! rowspan=&quot;2&quot; | Мавсим
! colspan=&quot;2&quot; | Лига
! colspan=&quot;2&quot; | Ҷом
! colspan=&quot;2&quot; | Мусобиқаҳои қитъавӣ
! colspan=&quot;2&quot; | Ҳамагӣ
|-
! Бозиҳо
! Голҳо
! Бозиҳо
! Голҳо
! Бозиҳо
! Голҳо
! Бозиҳо
! Голҳо
|-
| Сипоҳон
| Лигаи Про Халиҷи Форс 2023–24
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | Рубин Қазон
| Мавсими 2023–24 Рубин Қазон
| 2
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 2
| 0
|-
| Мавсими 2024–25 Рубин Қазон
| 2
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 2
| 0
|-
| Пайкон
| Лигаи Про Халиҷи Форс 2025–26
| 10
| 4
| 2
| 0
| 0
| 0
| 12
| 4
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Ҳамагӣ
! 14
! 4
! 2
! 0
! 0
! 0
! 16
! 4
|}
== Дастовардҳо ==
=== Байналмилалӣ ===
'''Эрон U16'''

CAFA U-16 Championship: 2022

==References==
&lt;references /&gt;

==External links==
* [https://int.soccerway.com/players/kasra-taheri/911889/ Kasra Taheri at Soccerway]

{{DEFAULTSORT:Taheri, Kasra}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 2006]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Футболбозон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Варзишгарон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>d1poiqq8egkfxysce79xvwiw6vkdpfs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кушк</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331647</id>
    <revision>
      <id>1474104</id>
      <parentid>1473752</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T18:17:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот аз рӯи намуд]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4054" sha1="4j0euw57a8yblqmnlymk4oz9vcgs2s5" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
[[Акс:Fin_Garden_Kushak.jpg|рост|мини|446x446пкс|Акси яке аз кушкҳо дар Боғи Фин дар [[Кошон]].]]
'''Кушк''' як навъи истироҳатгоҳе аст, ки дар минтақаи кушод ва [[ҷангал]]&lt;nowiki/&gt;зор ҷойгир аст. Ҳама ё як қисми он кушода аст. Ин намуди меъмории шоҳона дар [[Эрон]], [[Имперотурии Усмонӣ]] ва нимҷазираи Ҳиндустон дида мешавад.   Кушк инчунин дар болои [[Гӯр|қабрҳои фавтидагон]] сохта мешавад.

== Решашиносӣ ==
'''Кушк''' аз вожаи форсии миёнаи &quot;кушак&quot; (kiosque - киоск)  гирифта шудааст ва илова бар ин навъи [[меъморӣ]], он ба утоқи хурде ишора мекунад, ки дар ҷойҳои ҷамъиятӣ ҷойгир карда шудааст ва ҳамчун фурӯшандаи [[мол]] ё таъминкунандаи [[иттилоот]] ба муштариён хидмат мерасонад.

Киоск  (kiosque) , ки маънояш ''пештахтаи фурӯш'' аст, [[вожа]]&lt;nowiki/&gt;ест, ки аз [[забони фаронсавӣ]] ба [[забони форсӣ]] ворид шудааст ва аслан калимаи форсии &quot;кушак&quot; аст, ки тавассути [[забони туркӣ]] ба забонҳои аврупоӣ ворид шудааст.

[[Калима]]&lt;nowiki/&gt;и &quot;baje&quot; муодили калимаи фаронсавии &quot;bishe&quot; (кассаи чиптафурӯшӣ) аст, ки аз ҷониби [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ]] қабул шудааст. Ин [[вожа]] талаффузи калимаи &quot;baze&quot; (кушодан) аст, ки маънояш &quot;[[тиреза]]&quot; ё &quot;қуттии тирезадор&quot;  аст ва то ҳол дар [[Забони тотӣ|забони тоти]] ба маънои &quot;кушодан&quot; истифода мешавад. Киоскҳои телефонӣ инчунин &quot;кабинаҳои телефонӣ&quot; номида мешаванд. Кабинаҳои чиптафурӯшии кинотеатрҳо аксар вақт &quot;bishes&quot; (кабинаҳои чиптафурӯшӣ) ва дӯконҳои фурӯши хӯрокворӣ ва рӯзномаҳоро низ &quot;daqqehs&quot; меноманд.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Hippodrome_Constantinople_2007_001.jpg|пайванд=پرونده:Hippodrome_Constantinople_2007_001.jpg|алт=بنایی با معماری کوشک در استانبول| Биное бо меъмории кушк дар [[Истанбул|Истамбул]]
Акс:Kiosk_Greece.JPG|пайванд=پرونده:Kiosk_Greece.JPG|алт=یک کیوسک اغذیه فروشی در یونان| Як дӯкони хӯрокворӣ дар Юнон
Акс:Monument_in_Qasr_Prison.JPG|пайванд=پرونده:Monument_in_Qasr_Prison.JPG|алт=کوشک سلطنتی، تنها بازمانده قصر قاجار| Кушки шоҳӣ, ягона бозмондаи Қасри Қоҷор
Акс:Palacio_Hasht_Behesht,_Isfahán,_Irán,_2016-09-20,_DD_75-77_HDR.jpg|пайванд=پرونده:Palacio_Hasht_Behesht,_Isfahán,_Irán,_2016-09-20,_DD_75-77_HDR.jpg|алт=نمایی از سقف یکی از تالارهای کاخ هشت بهشت| Намоиш аз шифт яке аз толорҳои [[Кохи Ҳашт Беҳишт]]
&lt;/gallery&gt;

== Манобеъ ==
{{Викианбор-гурӯҳ|Kiosks}}{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Пешрафт ва коммуникатсияҳои бозоргонӣ]]
[[Гурӯҳ:Бозаргонӣ]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]
[[Гурӯҳ:Абзорҳои таблиғотӣ]]
[[Гурӯҳ:Кушкҳо]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот аз рӯи намуд]]</text>
      <sha1>4j0euw57a8yblqmnlymk4oz9vcgs2s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Кушкҳо</title>
    <ns>14</ns>
    <id>331662</id>
    <revision>
      <id>1474083</id>
      <parentid>1473814</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:58:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="kbzv4y578shs7jrm17rlrl6eg0sna18" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот аз рӯи намуд]]
[[Гурӯҳ: Сохторҳои беруна]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]</text>
      <sha1>kbzv4y578shs7jrm17rlrl6eg0sna18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Меъмории Ашкониён</title>
    <ns>14</ns>
    <id>331679</id>
    <revision>
      <id>1474082</id>
      <parentid>1473906</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:56:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="b5t95yowi8rhmt34w3hj4j7465dcftz" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ашконӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]</text>
      <sha1>b5t95yowi8rhmt34w3hj4j7465dcftz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алӣ Одилшоҳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331713</id>
    <revision>
      <id>1474112</id>
      <parentid>1474053</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T01:11:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9603" sha1="7mt7ogztnmf6q7hv1x5d42hdqrnp86r" xml:space="preserve">{{ходими давлатӣ
|имя= Одилшоҳ
|оригинал имени = {{lang-fa|عادل شاه افشار}}
|порядок =
|изображение =
|описание изображения =
|должность = 2-юми [[Шоҳ]] &lt;br&gt;[[Афшориён|Давлати Афшориён]]
|флаг =
|периодначало = [[1747]]
|периодконец = [[1748]]
|предшественник = [[Нодиршоҳ]]
|преемник = [[Султон Иброҳимшоҳ]]
|дата рождения = 1719
|место рождения = [[Хуросон]]
|дата смерти = 20.05.1749
|место смерти = [[Машҳад]]
|в браке = 4 ҳамсар
|род = [[Афшориён]]
|дети = 7 фарзанд
|похоронен =
|вероисповедание = [[Ислом]] [[шиа|мазҳаби шиа]]
|отец = [[Муҳаммад Иброҳимхон|Иброҳимхон]]
|мать =
|награды =
}}

'''Одилшоҳ''', '''Алиқулихон Афшор''' ({{lang-az|Adil şah}}) ([[1719]]—[[1749]]) — ҳокими [[Машҳад]] (1737—1747), дуюмин шоҳи [[Эрони Бузург|Эрон]] аз сулолаи Афшориён ([[1747]]—[[1748]]), писари [[Муҳаммад Иброҳимхон|Иброҳимхон]] (ваф. [[1738]]), бегларбеги [[Озарбойҷон]], бародари калонии [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]]&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20131021173500/http://slovari.yandex.ru/~%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8.%20%D0%9C%D1%83%D1%81%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%92%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%20XV-XX/%D0%90%D1%84%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%8B К. Рыжов. Все монархи мира. Мусульманский восток 15-20 вв.&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Дар [[1719]] дар вилояти [[Хуросон]] таваллуд шудааст. Писари калонии [[Муҳаммад Иброҳимхон|Иброҳимхон]] (тақр. 1671—1738), ҳокими Озарбойҷон ва бародари Нодиршоҳ, шоҳи Форс буд. Модараш ҳамсари аввали Иброҳимхон, духтари Тавҳидхон Султон Афшор буд.

Дар [[1737]] Нодиршоҳ ҷиянаш Али Мирзо (Али Қулихон)-ро ҳокими [[Машҳад]] таъйин кард. Дар солҳои [[1743]]—[[1747]] Али Қулихон ба нерӯҳо ҳангоми саркӯб кардани шӯришҳои [[Язидия|язидиён]] дар [[Курдистон]], [[Ӯзбекҳо|ӯзбекҳо]] ва [[Қароқалпоқистон|қароқалпоқҳо]] дар [[Хоразм]] ва [[Систон]] фармондеҳӣ мекард. Дар апрели [[1747]] Нодиршоҳ ҷиянаш Али Қулихонро ҳокими [[Систон]] таъйин намуда, ӯро барои саркӯб кардани шӯриш ба ин вилоят фиристод. Аммо Али Қулихон дере нагузашта ба ҷониби исёнгарон гузашт. Дар июни [[1747]] худи Нодиршоҳ дар сари артиш барои саркӯб кардани шӯриш ба [[Систон]] ҳаракат кард. Аммо [[20 июн]]и [[1747]] дар Ҳабушон ([[Хуросон]]) Нодиршоҳ аз ҷониби сарлашкарони тавтиагараш кушта шуд.

Пас аз марги Нодиршоҳ фармондеҳони бузурги форс ва ашрофон барои интихоби шоҳи нав ҷамъ омаданд. Интихоби онҳо ба ҳокими Систон Али Қулихон, ҷияни Нодиршоҳ, афтод. Шоҳи нав дар манифести худ эълон кард, ки Нодиршоҳ бо фармони ӯ кушта шудааст. Дар июли [[1747]] Али Қулихон ба [[Исфаҳон]] омад ва дар он ҷо бо номи Одилшоҳ ба тахти шоҳӣ нишаст. Одилшоҳ ҳамаи андозҳои ҷорикардаи Нодиршоҳ-ро бекор кард ва амр дод, ки амволи бо фармони амакаш мусодирашуда баргардонида шавад.

Барои раҳоӣ аз даъвогарони эҳтимолии тахт, Одилшоҳ тасмим гирифт, ки писарон ва наберагони [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]]-ро нест кунад. Дар [[Калот]] Ризо Қули Мирзо, писари калонии [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]], ҳамроҳ бо 13 писараш кушта шуд. Дар [[Машҳад]] бо фармони Одилшоҳ [[Насрулло Мирзо]], писари дуюми [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]], ҳамроҳ бо писаронаш эъдом гардид. Танҳо Шоҳрухи 14-сола, писари Ризо Қули Мирзо, зинда монд. Бисёре аз наздиктарин ҳамроҳони [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]] эъдом ё зиндонӣ шуданд.

Дар [[1747]] пас аз марги [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ]] қабилаи туркии [[Қоҷориён|қоҷориён]] дар [[Мозандарон]] шӯриш бардоштанд. Сарвари исёнгарон Муҳаммад Ҳасанхон ([[1715]]—[[1758]]), бегларбеги Астробод, [[Гургон]], [[Мозандарон]] ва [[Гелон]] буд. Шоҳи нави форс Одилшоҳ ([[1747]]—[[1748]]) бо лашкар ба [[Мозандарон]] ҳаракат карда, шӯриши [[Қоҷориён|қоҷориён]]-ро саркӯб намуд. [[Муҳаммадшоҳи Қоҷор|Оғо Муҳаммадшоҳ Қоҷор]], писари калонии Муҳаммад Ҳасанхон, аз ҷониби Одилшоҳ асир гирифта шуда, бо фармони ӯ ахта карда шуд.

Дар [[1748]] бародари калониаш Иброҳимхон, ҳокими [[Исфаҳон]], бар зидди Одилшоҳ баромад кард. Амир Аслонхон, сардори [[Озарбойҷон]], ва бисёре аз амалдорони форс, ки аз ҳукмронии Одилшоҳ норозӣ буданд, ба ҷониби ӯ гузаштанд.

Дар июни [[1748]] миёни бародарон дар маҳалли Саман-Архи воқеъ дар [[Озарбойҷон]]и Эрон ҷанги ҳалкунанда ба амал омад. Ҳангоми ҷанг бисёре аз сарбозони Одилшоҳ ба ҷониби бародараш Иброҳим гузаштанд ва ӯ пирӯз гардид. Одилшоҳ шикаст хӯрда, ба [[Теҳрон]] гурехт. Ҷонибдорони Иброҳим Одилшоҳро дастгир ва кӯр карданд. [[20 май]]и [[1749]] Одилшоҳ дар [[Машҳад]] эъдом шуд.

== Хонавода ==
Одилшоҳ чор бор издивоҷ кардааст. Дар [[1736]] дар [[Машҳад]] ([[Хуросон]]) ӯ аввалин бор бо Зайнаб ун-Нисса Бегум, духтари Мирзо Саид Муҳаммад Алӣ ал-Ҳусайнӣ ал-Маръашӣ, ҳокими [[Қазвин]], издивоҷ кард. Бори дуюм дар декабри 1736/январи [[1737]] Али Қулихон бо шоҳдухтари гурҷӣ Кетеван, духтари шоҳи Картли ва Кахетия [[Теймураз II|Теймурази II]], издивоҷ намуд. Дар октябри [[1740]] дар Чорҷӯй (Бухоро) ӯ бори сеюм бо духтари хони Бухоро [[Абулфайзхон]] издивоҷ кард. То [[1749]] Одилшоҳ бори чорум бо духтари шоҳи Кахетия [[Довуд II (подшоҳи Кахетия)|Довуди II]] издивоҷ намуд. Одилшоҳ ҳафт фарзанд дошт (аз ҷумла ду писараш бо фармони амакаш Нодиршоҳ зинда ба гӯр карда шуданд ва се нафари дигар аз ҷониби [[Шоҳрухшоҳ|Шоҳрух]] кушта шуданд).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
[https://web.archive.org/web/20131021173500/http://slovari.yandex.ru/~%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8.%20%D0%9C%D1%83%D1%81%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%92%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%20XV-XX/%D0%90%D1%84%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%8B К. Рыжов. Все монархи мира. Мусульманский восток 15-20 вв. Афшары]

== Пайвандҳо ==

[http://www.royalark.net/Persia/afshar3.htm The Afshar Dynasty]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20191230034306/http://www.royalark.net/Persia/afshar3.htm |date=2019-12-30 }}

{{пайвандҳои беруна}}{{Authority control}}
[[гурӯҳ:Афшориён]]
[[гурӯҳ:Ҳокимони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1719]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1749]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Эрон]]</text>
      <sha1>7mt7ogztnmf6q7hv1x5d42hdqrnp86r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Видо Муваҳҳид</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331718</id>
    <revision>
      <id>1474117</id>
      <parentid>1474059</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T02:42:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Вида Моваҳидӣ]] to [[Видо Муваҳҳид]]</comment>
      <origin>1474059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7070" sha1="fzxy0fnki1848lxdtj1m2eccl38cg2r" xml:space="preserve">{{Short description|Фаъоли ҳуқуқи инсон ва эътирозгари эронӣ}}
{{Infobox person
| name = Vida Movahed
| image =
| imagesize =
| caption =
| birth_name = Vida Movahedi
| birth_date = {{birth year and age|1985}}
| birth_place = [[Tehran|Теҳрон]], [[Iran|Эрон]]
| death_date =
| death_place =
| alma_mater =
| occupation = {{Hlist|Фаъоли ҳуқуқи занон|}}
| years_active = Аз соли 2018
| known_for = Раҳбарии эътирозҳо алайҳи [[hijab|ҳиҷоби]] маҷбурӣ дар Эрон.
}}

'''Вида Моваҳидӣ''' (форсӣ: ویدا موحدی; тав. 1985 дар [[Tehran|Теҳрон]]&lt;ref name=&quot;Radiozamaneh&quot;&gt;{{cite web|author=Radio Zamaneh |date=17 October 2022 |title= ویدا موحد آزاد شد |url=https://www.radiozamaneh.com/448048/ |website=Radio Zamaneh |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;), ки бештар бо номи '''Вида Моваҳид''' маъруф аст,&lt;ref name=&quot;United4Iran&quot;&gt;{{cite web|author=United4Iran |date=17 October 2022 |title= Vida Movahed |url=https://ipa.united4iran.org/en/prisoner/3977/ |website=United4Iran |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt; фаъоли ҳуқуқи инсон, эътирозгар ва фаъоли ҳуқуқи занони эронӣ мебошад, ки ҳамчун ташаббускори ҳаракати «Духтарони Инқилоб» шинохта мешавад. 27 декабри соли 2017 дар хиёбони Инқилоб дар [[Tehran|Теҳрон]], ӯ барои эътироз ба ҳиҷоби ҳатмӣ дар Эрон рӯймоли сафеди худро ба таври рамзӣ аз сар гирифт. Баъдан, акси ӯ бо номи «Духтари хиёбони Инқилоб» нашр шуд.&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{cite web|author=BBC Persian |date=27 May 2019 |title= ویدا موحد اولین دختر خیابان انقلاب آزاد شد |url=https://www.bbc.com/persian/iran-48427891 |website=BBC Persian |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RadioFarda&quot;&gt;{{cite web|author=Radio Farda |date=1 May 2019 |title= آمریکا سرکوب فعالان حقوق زنان در ایران را به شدت محکوم کرد |url=https://www.radiofarda.com/a/state-department/29913197.html |website=Radio Farda |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= The Times|date= 26 January 2018 |title= Iranian protester Vida Movahed, who made speech without a veil in Tehran, goes missing|url=https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/iranian-protester-vida-movahed-who-made-speech-without-a-veil-in-tehran-goes-missing-h629lgnxl |website=The Times |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= Washington Post|date=3 October 2022 |title= Iranian women have been protesting mandatory hijab for decades|url=https://www.washingtonpost.com/politics/2022/10/03/iran-protests-hijab-women-mahsa-amini/ |website=[[The Washington Post]] |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= The Wall Street Journal
|date= 20 October 2022 |title= Listening to Women in Revolutionary Tehran|url=https://www.wsj.com/articles/listening-to-women-in-revolutionary-tehran-11666283030 |website=The Wall Street Journal |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= Time|date= 7 December 2022|title= Heroes of the year 2022: Women of Iran|url= https://time.com/heroes-of-the-year-2022-women-of-iran/|website= Time (magazine){{!}}Time|access-date= 9 December 2022|archive-date= 25 January 2023|archive-url= https://web.archive.org/web/20230125200912/https://time.com/heroes-of-the-year-2022-women-of-iran/|url-status= dead}}&lt;/ref&gt;

==Эътирози аввал==
27 декабри соли 2017 Вида Моваҳид рӯймоли худро гирифт ва болои қуттии таҷҳизоти барқӣ истода, дар ҳоле ки рӯймолашро ба чӯб баста буд, алайҳи ҳиҷоби маҷбурӣ эътироз кард. Ӯ фавран боздошт шуд. 27 январ, пас аз як моҳи ҳабс, озод гардид.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Iran International |date=28 May 2019 |title=دختر خیابان انقلاب آزاد شد |url=https://iranintl.com/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA/%C2%AB%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8%C2%BB-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF |website=Iran International |access-date=9 December 2022 |archive-date=25 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180225000025/https://iranintl.com/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA/%C2%AB%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8%C2%BB-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==Эътирози дуюм==
29 октябри соли 2018 Моваҳид чандин пуфакро ба даст гирифта, ба болои гумбази фирӯзагуни майдони Инқилоб баромад, то ба ҳиҷоби маҷбурӣ эътироз кунад. Баъдан ӯ дубора боздошт ва ба иттиҳоми ташвиқи мардум ба фасод ва фаҳшо тавассути гирифтани ҳиҷоб ба як соли зиндон маҳкум шуд.&lt;ref name=United4Iran/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=BBC Persian |date=January 24, 2022 |title= ویدا موحد به یک‌سال زندان محکوم شد |url=https://www.bbc.com/persian/iran-47925057 |website=BBC Persian |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=VOA Farsi |date= April 14, 2019 |title=ویدا موحد، اولین دختر خیابان انقلاب به یکسال حبس محکوم شد |url=https://ir.voanews.com/a/iran-human-rights/4875000.html |website=Voice of America Persian News Network{{!}}VOA Farsi |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=RFERL |date=14 April 2019 |title= Iconic Iranian Antihijab Protester Jailed For One Year; Human Rights Lawyer's 13-Year Sentence Upheld |url=https://www.rferl.org/a/iconic-iranian-antihijab-protester-jailed-for-year/29879887.html |website=Radio Free Europe/Radio Liberty |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;

[[File:Vesal-Enghelab-2018-02-24 21-23-09.jpg|thumb|250px|Қуттии аслии таҷҳизоти барқӣ, ки Вида Моваҳид ва дигар эътирозгарон болои он меистоданд ва дар чорроҳаи Инқилоб–Весал дар Теҳрон ҷойгир буд. Баъдан ҳукумат онро тағйир дод, то эътирозгарон натавонанд болои он истанд.]]

==Эзоҳ==
{{reflist}}

==Ҳамчунин нигаред==

*[[Насрин Сутуда]]
*[[Наргес Муҳаммадӣ]]
*[[Ҳаракати ҳуқуқи занон дар Эрон]]

{{DEFAULTSORT:Movahed, Vida}}
[[Category:Афроди зинда]]

{{bio-stub}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1985]]</text>
      <sha1>fzxy0fnki1848lxdtj1m2eccl38cg2r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474119</id>
      <parentid>1474117</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T02:42:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7076" sha1="jvib4ykz3zgzg9gne98eipw1bnb8xrt" xml:space="preserve">{{Short description|Фаъоли ҳуқуқи инсон ва эътирозгари эронӣ}}
{{Infobox person
| name = Vida Movahed
| image =
| imagesize =
| caption =
| birth_name = Vida Movahedi
| birth_date = {{birth year and age|1985}}
| birth_place = [[Tehran|Теҳрон]], [[Iran|Эрон]]
| death_date =
| death_place =
| alma_mater =
| occupation = {{Hlist|Фаъоли ҳуқуқи занон|}}
| years_active = Аз соли 2018
| known_for = Раҳбарии эътирозҳо алайҳи [[hijab|ҳиҷоби]] маҷбурӣ дар Эрон.
}}

'''Видо Муваҳҳидӣ''' (форсӣ: ویدا موحدی; тав. 1985 дар [[Tehran|Теҳрон]]&lt;ref name=&quot;Radiozamaneh&quot;&gt;{{cite web|author=Radio Zamaneh |date=17 October 2022 |title= ویدا موحد آزاد شد |url=https://www.radiozamaneh.com/448048/ |website=Radio Zamaneh |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;), ки бештар бо номи '''Видо Муваҳҳид''' маъруф аст,&lt;ref name=&quot;United4Iran&quot;&gt;{{cite web|author=United4Iran |date=17 October 2022 |title= Vida Movahed |url=https://ipa.united4iran.org/en/prisoner/3977/ |website=United4Iran |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt; фаъоли ҳуқуқи инсон, эътирозгар ва фаъоли ҳуқуқи занони эронӣ мебошад, ки ҳамчун ташаббускори ҳаракати «Духтарони Инқилоб» шинохта мешавад. 27 декабри соли 2017 дар хиёбони Инқилоб дар [[Tehran|Теҳрон]], ӯ барои эътироз ба ҳиҷоби ҳатмӣ дар Эрон рӯймоли сафеди худро ба таври рамзӣ аз сар гирифт. Баъдан, акси ӯ бо номи «Духтари хиёбони Инқилоб» нашр шуд.&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{cite web|author=BBC Persian |date=27 May 2019 |title= ویدا موحد اولین دختر خیابان انقلاب آزاد شد |url=https://www.bbc.com/persian/iran-48427891 |website=BBC Persian |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RadioFarda&quot;&gt;{{cite web|author=Radio Farda |date=1 May 2019 |title= آمریکا سرکوب فعالان حقوق زنان در ایران را به شدت محکوم کرد |url=https://www.radiofarda.com/a/state-department/29913197.html |website=Radio Farda |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= The Times|date= 26 January 2018 |title= Iranian protester Vida Movahed, who made speech without a veil in Tehran, goes missing|url=https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/iranian-protester-vida-movahed-who-made-speech-without-a-veil-in-tehran-goes-missing-h629lgnxl |website=The Times |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= Washington Post|date=3 October 2022 |title= Iranian women have been protesting mandatory hijab for decades|url=https://www.washingtonpost.com/politics/2022/10/03/iran-protests-hijab-women-mahsa-amini/ |website=[[The Washington Post]] |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= The Wall Street Journal
|date= 20 October 2022 |title= Listening to Women in Revolutionary Tehran|url=https://www.wsj.com/articles/listening-to-women-in-revolutionary-tehran-11666283030 |website=The Wall Street Journal |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= Time|date= 7 December 2022|title= Heroes of the year 2022: Women of Iran|url= https://time.com/heroes-of-the-year-2022-women-of-iran/|website= Time (magazine){{!}}Time|access-date= 9 December 2022|archive-date= 25 January 2023|archive-url= https://web.archive.org/web/20230125200912/https://time.com/heroes-of-the-year-2022-women-of-iran/|url-status= dead}}&lt;/ref&gt;

==Эътирози аввал==
27 декабри соли 2017 Видо Муваҳҳид рӯймоли худро гирифт ва болои қуттии таҷҳизоти барқӣ истода, дар ҳоле ки рӯймолашро ба чӯб баста буд, алайҳи ҳиҷоби маҷбурӣ эътироз кард. Ӯ фавран боздошт шуд. 27 январ, пас аз як моҳи ҳабс, озод гардид.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Iran International |date=28 May 2019 |title=دختر خیابان انقلاب آزاد شد |url=https://iranintl.com/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA/%C2%AB%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8%C2%BB-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF |website=Iran International |access-date=9 December 2022 |archive-date=25 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180225000025/https://iranintl.com/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA/%C2%AB%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8%C2%BB-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==Эътирози дуюм==
29 октябри соли 2018 Моваҳид чандин пуфакро ба даст гирифта, ба болои гумбази фирӯзагуни майдони Инқилоб баромад, то ба ҳиҷоби маҷбурӣ эътироз кунад. Баъдан ӯ дубора боздошт ва ба иттиҳоми ташвиқи мардум ба фасод ва фаҳшо тавассути гирифтани ҳиҷоб ба як соли зиндон маҳкум шуд.&lt;ref name=United4Iran/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=BBC Persian |date=January 24, 2022 |title= ویدا موحد به یک‌سال زندان محکوم شد |url=https://www.bbc.com/persian/iran-47925057 |website=BBC Persian |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=VOA Farsi |date= April 14, 2019 |title=ویدا موحد، اولین دختر خیابان انقلاب به یکسال حبس محکوم شد |url=https://ir.voanews.com/a/iran-human-rights/4875000.html |website=Voice of America Persian News Network{{!}}VOA Farsi |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=RFERL |date=14 April 2019 |title= Iconic Iranian Antihijab Protester Jailed For One Year; Human Rights Lawyer's 13-Year Sentence Upheld |url=https://www.rferl.org/a/iconic-iranian-antihijab-protester-jailed-for-year/29879887.html |website=Radio Free Europe/Radio Liberty |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;

[[File:Vesal-Enghelab-2018-02-24 21-23-09.jpg|thumb|250px|Қуттии аслии таҷҳизоти барқӣ, ки Вида Моваҳид ва дигар эътирозгарон болои он меистоданд ва дар чорроҳаи Инқилоб–Весал дар Теҳрон ҷойгир буд. Баъдан ҳукумат онро тағйир дод, то эътирозгарон натавонанд болои он истанд.]]

==Эзоҳ==
{{reflist}}

==Ҳамчунин нигаред==

*[[Насрин Сутуда]]
*[[Наргес Муҳаммадӣ]]
*[[Ҳаракати ҳуқуқи занон дар Эрон]]

{{DEFAULTSORT:Movahed, Vida}}
[[Category:Афроди зинда]]

{{bio-stub}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1985]]</text>
      <sha1>jvib4ykz3zgzg9gne98eipw1bnb8xrt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474168</id>
      <parentid>1474119</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T05:07:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7537" sha1="6b8p55r4koqclcjpxq1138rmr519al3" xml:space="preserve">{{Short description|Фаъоли ҳуқуқи инсон ва эътирозгари эронӣ}}
{{Infobox person
| name = Vida Movahed
| image =
| imagesize =
| caption =
| birth_name = Vida Movahedi
| birth_date = {{birth year and age|1985}}
| birth_place = [[Tehran|Теҳрон]], [[Iran|Эрон]]
| death_date =
| death_place =
| alma_mater =
| occupation = {{Hlist|Фаъоли ҳуқуқи занон|}}
| years_active = Аз соли 2018
| known_for = Раҳбарии эътирозҳо алайҳи [[hijab|ҳиҷоби]] маҷбурӣ дар Эрон.
}}

'''Видо Муваҳҳидӣ''' (форсӣ: ویدا موحدی; тав. 1985 дар [[Tehran|Теҳрон]]&lt;ref name=&quot;Radiozamaneh&quot;&gt;{{cite web|author=Radio Zamaneh |date=17 October 2022 |title= ویدا موحد آزاد شد |url=https://www.radiozamaneh.com/448048/ |website=Radio Zamaneh |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;), ки бештар бо номи '''Видо Муваҳҳид''' маъруф аст,&lt;ref name=&quot;United4Iran&quot;&gt;{{cite web|author=United4Iran |date=17 October 2022 |title= Vida Movahed |url=https://ipa.united4iran.org/en/prisoner/3977/ |website=United4Iran |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt; фаъоли ҳуқуқи инсон, эътирозгар ва фаъоли ҳуқуқи занони эронӣ мебошад, ки ҳамчун ташаббускори ҳаракати «Духтарони Инқилоб» шинохта мешавад. 27 декабри соли 2017 дар хиёбони Инқилоб дар [[Tehran|Теҳрон]], ӯ барои эътироз ба ҳиҷоби ҳатмӣ дар Эрон рӯймоли сафеди худро ба таври рамзӣ аз сар гирифт. Баъдан, акси ӯ бо номи «Духтари хиёбони Инқилоб» нашр шуд.&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{cite web|author=BBC Persian |date=27 May 2019 |title= ویدا موحد اولین دختر خیابان انقلاب آزاد شد |url=https://www.bbc.com/persian/iran-48427891 |website=BBC Persian |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RadioFarda&quot;&gt;{{cite web|author=Radio Farda |date=1 May 2019 |title= آمریکا سرکوب فعالان حقوق زنان در ایران را به شدت محکوم کرد |url=https://www.radiofarda.com/a/state-department/29913197.html |website=Radio Farda |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= The Times|date= 26 January 2018 |title= Iranian protester Vida Movahed, who made speech without a veil in Tehran, goes missing|url=https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/iranian-protester-vida-movahed-who-made-speech-without-a-veil-in-tehran-goes-missing-h629lgnxl |website=The Times |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= Washington Post|date=3 October 2022 |title= Iranian women have been protesting mandatory hijab for decades|url=https://www.washingtonpost.com/politics/2022/10/03/iran-protests-hijab-women-mahsa-amini/ |website=[[The Washington Post]] |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= The Wall Street Journal
|date= 20 October 2022 |title= Listening to Women in Revolutionary Tehran|url=https://www.wsj.com/articles/listening-to-women-in-revolutionary-tehran-11666283030 |website=The Wall Street Journal |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= Time|date= 7 December 2022|title= Heroes of the year 2022: Women of Iran|url= https://time.com/heroes-of-the-year-2022-women-of-iran/|website= Time (magazine){{!}}Time|access-date= 9 December 2022|archive-date= 25 January 2023|archive-url= https://web.archive.org/web/20230125200912/https://time.com/heroes-of-the-year-2022-women-of-iran/|url-status= dead|accessdate= 2026-05-28|archivedate= 2023-01-25|archiveurl= https://web.archive.org/web/20230125200912/https://time.com/heroes-of-the-year-2022-women-of-iran/}}&lt;/ref&gt;

==Эътирози аввал==
27 декабри соли 2017 Видо Муваҳҳид рӯймоли худро гирифт ва болои қуттии таҷҳизоти барқӣ истода, дар ҳоле ки рӯймолашро ба чӯб баста буд, алайҳи ҳиҷоби маҷбурӣ эътироз кард. Ӯ фавран боздошт шуд. 27 январ, пас аз як моҳи ҳабс, озод гардид.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Iran International |date=28 May 2019 |title=دختر خیابان انقلاب آزاد شد |url=https://iranintl.com/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA/%C2%AB%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8%C2%BB-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF |website=Iran International |access-date=9 December 2022 |archive-date=25 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180225000025/https://iranintl.com/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA/%C2%AB%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8%C2%BB-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF |url-status=dead |accessdate=2026-05-28 |archivedate=2018-02-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180225000025/https://iranintl.com/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA/%C2%AB%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8%C2%BB-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF }}&lt;/ref&gt;

==Эътирози дуюм==
29 октябри соли 2018 Моваҳид чандин пуфакро ба даст гирифта, ба болои гумбази фирӯзагуни майдони Инқилоб баромад, то ба ҳиҷоби маҷбурӣ эътироз кунад. Баъдан ӯ дубора боздошт ва ба иттиҳоми ташвиқи мардум ба фасод ва фаҳшо тавассути гирифтани ҳиҷоб ба як соли зиндон маҳкум шуд.&lt;ref name=United4Iran/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=BBC Persian |date=January 24, 2022 |title= ویدا موحد به یک‌سال زندان محکوم شد |url=https://www.bbc.com/persian/iran-47925057 |website=BBC Persian |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=VOA Farsi |date= April 14, 2019 |title=ویدا موحد، اولین دختر خیابان انقلاب به یکسال حبس محکوم شد |url=https://ir.voanews.com/a/iran-human-rights/4875000.html |website=Voice of America Persian News Network{{!}}VOA Farsi |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=RFERL |date=14 April 2019 |title= Iconic Iranian Antihijab Protester Jailed For One Year; Human Rights Lawyer's 13-Year Sentence Upheld |url=https://www.rferl.org/a/iconic-iranian-antihijab-protester-jailed-for-year/29879887.html |website=Radio Free Europe/Radio Liberty |access-date=9 December 2022}}&lt;/ref&gt;

[[File:Vesal-Enghelab-2018-02-24 21-23-09.jpg|thumb|250px|Қуттии аслии таҷҳизоти барқӣ, ки Вида Моваҳид ва дигар эътирозгарон болои он меистоданд ва дар чорроҳаи Инқилоб–Весал дар Теҳрон ҷойгир буд. Баъдан ҳукумат онро тағйир дод, то эътирозгарон натавонанд болои он истанд.]]

==Эзоҳ==
{{reflist}}

==Ҳамчунин нигаред==

*[[Насрин Сутуда]]
*[[Наргес Муҳаммадӣ]]
*[[Ҳаракати ҳуқуқи занон дар Эрон]]

{{DEFAULTSORT:Movahed, Vida}}
[[Category:Афроди зинда]]

{{bio-stub}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1985]]</text>
      <sha1>6b8p55r4koqclcjpxq1138rmr519al3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Меъмории Сосонӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331720</id>
    <revision>
      <id>1474084</id>
      <timestamp>2026-05-28T16:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:fa:Special:Redirect/revision/42839523|معماری ساسانی]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1474084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29429" sha1="0ph82xhchcjtskr5b2czpbiz54mojz1" xml:space="preserve">[[Акс:ArchOfCtesiphon.jpg|алт=|мини|300x300пкс|Боқимондаҳои [[Тоқи Кисро]] дар [[Тай­са­фун]], [[Соли 1864|1864]]]]
[[Акс:Rayen_Castle_1.jpg|мини|300x300пкс|Харобаҳои боқимондаи Арг Райн дар [[Кирмон]] .{{Break}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Даромадгоҳ ва арки дорои тарҳи [[Гунбад|гунбазшакл]] хусусиятҳои меъмории давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] буданд.]]
[[Акс:Atashkadeh_(fireplace).jpg|мини|300x300пкс|[[Маъбади оташ|Маъбади оташи]] Омул дар шаҳри О[[Омул|мул,]] [[Устони Мозандарон|Мозандарон]] .{{Break}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Дар давраи [[Сосониён]], ҳар яке аз [[Маъбади оташ|маъбадҳои оташи]] [[Маздаясно|Маздасноӣ]] [[гунбад]] дошт.]]
'''Меъмории Сосониён''' ба сабки [[меъморӣ]] ишора мекунад, ки модари меъмории Эрон аст, ки дар давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] ба авҷи худ расид. Аз бисёр ҷиҳат, сулолаи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] (224–651 милодӣ) шоҳиди бузургтарин дастовардҳои [[тамаддун]]&lt;nowiki/&gt;и [[Эрон]] буд. Сулолаи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] инчунин охирин шоҳаншоҳии бузурги Эрон пеш аз забти [[Мусулмон|мусалмонон]] аз Эрон пас аз ҳуҷуми арабҳо буд. Баъзе коршиносон меъмории Сосониёнро ҳамчун зергурӯҳи меъмории Портҳо тасниф мекунанд, ки аз меъмории давраҳои қаблӣ хеле фарқ мекунад. Пас аз забти [[арабҳо]] аз Эрон, пештоқҳо, [[Гунбад|гунбазҳо]], [[Рамзнигорӣ|рамз]]&lt;nowiki/&gt;ҳо ва ғайра аз ҷониби [[мусалмонон]] сабт ва ҳамчун [[меъмории исломӣ]] муаррифӣ карда шуданд.   Ҳамаи биноҳои давраи Сосониён бо [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Шоҳаншоҳии Сосониён]] алоқаманданд ва пеш аз пайдоиши [[ислом]] сохта шудаанд. 

[[Бостоншиносӣ|Бостоншиносон]] тавонистанд [[Бино|биноҳо]] ва осорҳои ин давраро тавассути сабки хоси меъмории Сосониён муайян кунанд ва бо таҳқиқи онҳо дар бораи баъзе ҷанбаҳои таърих ва фарҳанги ин давра дониш пайдо кунанд. Деворҳои қасрҳо, маъбадҳо ва оташкадаҳои давраи Сосониён бо санги тарошидашуда сохта шуда, сангҳо бо эҳтиёти хоса болои якдигар гузошта мешуданд. Намунаҳои ин деворҳоро дар Қасри Шопур (Бишопур) ва Арки Ҷареҳ дидан мумкин аст. Баъзан сангҳо ё хиштҳои тарошиданашуда низ барои сохтани деворҳо истифода мешуданд ва ба онҳо гил ё оҳак мерехтанд. [ 4 ]

Сохтмони бинои  [[кох]]&lt;nowiki/&gt;ҳо одатан аз ду қисм иборат аст. Як қисм [[Кушк|кушкҳои]] махсуси қабулгоҳро дар бар мегирад, ба монанди толор ва қисми дигар [[майдон]]&lt;nowiki/&gt;ест, ки дар атрофи он утоқҳои истиқоматӣ сохта шудаанд. Дигар хусусиятҳои биноҳои Сосониён иборатанд аз гунбадҳои доирашакл ва гунбадҳое, ки дар пояи чоркунҷа буданд. Деворҳои қасрҳо бо [[Фреско|фреск]]&lt;nowiki/&gt;оҳо оро дода шуда буданд. Баъзан [[девор]]&lt;nowiki/&gt;ҳо [[Кандакорӣ|кандакори]]&lt;nowiki/&gt;ҳои [[чӯб]]&lt;nowiki/&gt;ӣ доштанд, Деворҳои қаср бо расмҳои деворӣ оро дода шуда буданд. Деворҳо баъзан бо шохаҳои дарахт ё оҳуе, ки об менӯшанд, ё дарахте бо ду бузи кӯҳӣ, ки дар ду пой дар ду рӯи онҳо истодаанд, ва баъзан мавзӯъоти юнонӣ ва румӣ оварда шудаанд. Бо таъсири санъати юнонӣ, сатҳи қасрҳо баъзан бо мозаика пӯшонида мешуд, ки дар он дарборҳо, раққосон ва мусиқидорон тасвир карда мешуданд.. Фарши қасрҳо низ аз санъати юнонӣ таъсир гирифта, баъзан бо мозаикаҳо пӯшонида шуда буданд, ки тасвирҳои дарбориён, раққосон ва мусиқичиёни дарборро нишон медоданд. [ 5 ] Муҳимтарин биноҳои боқимонда аз давраи Сосониён инҳоянд:

== Асвод ==
[[Акс:Exterior_Palace_of_Ardashir_1905.jpg|мини|300x300пкс|[[Қасри Ардашер Бобакон]] дар соли 1905]]
Сулолаи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]], мисли [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Ҳахоманишиён]], дар [[Устони Форс|вилояти Форс]] пайдо шудаанд. Онҳо худро ворисони [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]] меҳисобиданд, ки кӯшиш мекарданд бузургии Эронро пас аз давраҳои эллинистӣ ва портӣ барқарор кунанд. Аммо, дар меъморӣ, нисбат ба меъмории Ҳахоманишиён,  онҳо усулҳои худро пайравӣ накарданд ва илҳоми худро бештар аз меъмории эламӣ, ки меъмории аслии Триест буд, гирифтанд. Инчунин таъсири бузурги меъмории румӣ ва [[Имперотурии Бизонс|византиягиро]] дар он дидан мумкин аст. Шояд сабаби инро дар нотавонии ҳукумати Сосониён дар истифодаи маводҳои гаронбаҳо ва нодир дар Эрон - санг ва чӯб, ки дар давраи [[Меъмории Ҳахоманишиён|Ҳахоманишиён]] аз [[Миср]] ва [[Лубнон]] оварда шуда буданд - ва фаровонии маводҳои хокӣ ва '''хокӣ''' дидан мумкин аст. Ҳамчунин, биноҳои сангии Ҳахоманишиён бояд барои мустаҳкамии зарурӣ дар хоки сахти нишебиҳои кӯҳ сохта мешуданд, аммо эрониҳо пас аз ҳуҷуми юнонӣ ба зиндагӣ дар даштҳо одат карда буданд. {{Break}} Дар ин давра расму оинҳои навиштан дар сангнавиштаҳо 

(петрография) идома доранд.
[[Акс:کاروانسرای_دیرگچین_بزرگترین_کاروانسرای_خشتی_گچی_ایران_-_نورپردازی_با_فانوس_-_عکاسی_در_شب_10.jpg|алт=کاروانسرای دیر گچین بر جای مانده از دوره ساسانی|мини|300x300пкс|Корвонсарои Дайргочин, боқимондаи давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]], байни [[Рай]] ва [[Қум]] ҷойгир аст. Он соли 240-и мелодӣ, яъне 330 сол пеш аз таваллуди [[Муҳаммад]] сохта шудааст.]]

== Меъморӣ ва дин ==
[[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] давлате буд, ки бар пояи як [[Идеология|идеолужӣ]] ва дин  асос ёфта буд ва мехост ба ҳама ҷанбаҳои ҳаёти инсон таъсир расонад. Дар [[Маздаясно|дини зардуштӣ]] чор унсури ҳаётан муҳим ( [[об]], [[оташ]], [[бод]] ва [[Хок|замин]] ) муқаддас ҳисобида мешаванд ва ифлос кардани онҳо гуноҳ ҳисобида мешавад.  Ба оташ аҳамияти бештар дода мешуд, зеро он нақши тозакунанда дошт. Зард - ранги оташ - инчунин ҳамчун ранги дӯстдоштаи [[Сосониён]] маълум аст. [[Маъбади оташ|Маъбадҳои оташ]] биноҳои росткунҷае буданд, ки дар зери онҳо оташи муқаддас буд. Ин биноҳо одатан сохтори кунҷӣ доштанд ва аркҳо дар гӯшаҳо ҷойгир карда шуда, маҷмааро бо [[гунбад]] пӯшонида буданд.

Ҳузури давлати Сосониён бо таърифҳои нави фарҳанги Эрон ва тавассути асосгузори он, [[Ардашери Бобакон]], инчунин ба рушди иҷтимоӣ ва иқтисодии худ идома дод. Ҳузури [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] бо таърифҳои нави фарҳанги Эрон ва тавассути асосгузори он, [[Ардашери I]], дар [[Ҷомеъа|ҷомеъаи]] [[Эрон]] ифодаи нав пайдо кард. Ин таърифҳо аз расмикунонии [[Маздаясно|Маздоясно]] бо моделҳои наве, ки ҷодугарони пурқудрати он давра аз мавзӯи анъанаҳои қадимӣ ва ҳамгироии онҳо бо зардуштӣ офарида буданд, дар баробари тамаркузи шадиди сиёсӣ ва эҷоди ваҳдати миллӣ иборат буданд, ки ба шоҳ ҳамчун намояндаи пурқудрати он, ҳокимияти мутлақ ва маросимӣ бар тамоми Эроншаҳр дод. 

== Тафовут байни меъмории Сосониён ва Ҳахоманишиён ==

=== Маъбади [[Аноҳито|Аноҳита]] ===
Ин бино як сохтори шакли мукааб аст, ки аз сангҳои кандакорӣ бо андозаҳои гуногун ва бе гил сохта шудааст ва деворҳои дугона дорад. Ин бино аз услуби меъмории давраи Ҳахоманишӣ илҳом гирифта шудааст. Маъбади [[Аноҳито]] боми ҳамвор надошт. Ин маъбад дар чуқурии 6 метр аз замини атроф сохта шудааст, то оби дарёи Шопур ба он ҷорӣ шавад. Маъбади Бишопур рамзи маъбади об аст ва онро метавон макони навозиш бо об ҳисобид; яъне ягона унсури чор унсуре, ки ба олиҳаи [[Зӯҳра]] нисбат дода мешавад. Рамзи ҳайвонии ин олиҳа шакли [[Гов|говро]] дорад, ки дар атрофи маъбад ба таври симметрӣ ҷойгир карда шудааст. Ин маъбад на танҳо аз ҷиҳати меъморӣ, балки аз ҷиҳати риояи [[Танзими ҳуқуқӣ|танзим]], тақсимот ва системаҳои назорати [[об]] низ ғайриоддӣ аст.

=== Маъбадҳои оташи давраи Сосониён ===
[[Акс:Baze_Hoor_fire_temple.jpg|мини|300x300пкс|Маъбади оташи Бозе-Ҳор дар [[Машҳад|Санобод]] (Машҳади имрӯза)]]
Маъбадҳои оташи Сосонӣ биноҳои муҳими меъмории Сосонӣ мебошанд, ки аз онҳо танҳо чандто боқӣ мондаанд. [[Маъбади оташ|Маъбадҳои оташ]] дуввумин асари муҳимтарини меъморӣ мебошанд, ки аз меъмории [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосонӣ]] боқӣ мондаанд. [[Кох|Қасрҳои]] Сосониро метавон муҳимтарин асарҳо номид. [[Маъбади оташ|Маъбадҳои оташ,]] ки макони муқаддаси оташ ва [[маросим]]&lt;nowiki/&gt;ҳои динӣ буданд, аз нигоҳи [[меъморӣ]] мувофиқи принсипҳои мушаххас сохта шудаанд.{{Break}} Чунин ба назар мерасад, ки маъбадҳои оташи Сосонӣ нисбат ба аҳамияти оташдонҳои худ дараҷаҳои гуногуни аҳамият доштанд, аммо сохтори асосӣ ва нақшаи меъмории биноҳо якхела буданд. Меъмории маъбади оташ бинои чоркунҷа бо чор дари камоншакл дар чор тарафи он ва [[Гунбад|гунбаз]] дар ин фазои чоркунҷа буд. Аз ин рӯ, онҳоро &quot; чор арк &quot; низ меноманд. Дар баъзе биноҳо, чор арк яктоӣ ҳастанд, аммо дар дигарон як долони [[Тавоф|даврзананда]] ва фазоҳои марбут ба он, ба монанди маъбади оташи Қасри Ширин[[آتشکده قصرشیرین|,]] мавҷуданд. Ин биноҳо аксар вақт дар баландиҳои баланд сохта мешуданд. Дар [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Сосонӣ,]] се маъбади бузурги оташ мавҷуд буданд, ки ба се табақаи иҷтимоии [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] тааллуқ доштанд:

* Оташи коҳинон, маъбади оташи Озар Фарнбағ ё Атор Фарнба
* Оташи сарбозон, оташи оташ, оташи оташ
* Оташи дехкон, Азарбарзин мехр ё Атур барзин мехр

==== Маъбади оташи Озаргашсп ё Атор Гушнасп ====
Ин маъбади оташи Сосонӣ бо услуби хурди чорқабата аз санг ва гаҷ сохта шудааст ва дар [[шаҳристони Фарошбанд]] ҷойгир аст.{{Clear}}{{وسط‌چین}}
&lt;gallery&gt;
image:Takht-e-soleiman-1.jpg| ویرانه‌های [[آتشکده آذرگشسپ]]
image:ChaharTaqi-KheirAbad.JPG| [[چارتاقی خیرآباد|آتشکده خیرآباد]] در گچساران

image:Niasar Fire Temple.jpg| [[چهارتاقی نیاسر|آتشکده نیاسر]] کاشان
image:Bahramfiretempleyo.jpg| [[تپه میل|آتشکده بهرام]] ری
image:آتشكده درمعرض تخریب - panoramio.jpg| [[آتشکده تشویر]] در [[زنجان]] (زنگان)
image:مسجد کاروانسرای دیر گچین واقع در استان قم- چهارطاقی ساسانی 06.jpg| کاروانسرای دیر گچین که معماری شبیه به چهارپایه اصلی چهارطاقی دارد. این بنا که امروزه به مسجد تبدیل شده است، به احتمال زیاد کاربری آن درگذشته سالن پذیرایی از مهمانان کاروانسرا بوده است.
&lt;/gallery&gt;
{{پایان}}

=== Бурҷи Хомӯшон ===
[[Акс:Yazd_towers_of_silence.JPG|мини|300x300пкс|Намуди гунбази манзилӣ ва чӯбдастҳои он аз давраи Сосониён, ки пас аз ислом ба гунбазҳои масҷид ва манораҳо табдил дода шудаанд. Бурҷи Хомӯшон]]
[[Дахмаи шоҳон|Дахма]]&lt;nowiki/&gt;и Зардуштӣ бо номҳои Бурҷи Хомӯшӣ ва Бурҷи Хомӯшон низ маъруф аст. Ин дахма дар 15 километр ҷанубу шарқи [[Язд]], дар наздикии минтақаи Сафоя, дар кӯҳи пасти таҳшинӣ бо номи кӯҳи Дахма ҷойгир аст.{{Break}} Вазифаи ин бурҷ дафн кардани ҷасадҳо буд. Дар гузаштаи дур, ҷасадҳоро дар болои бурҷ мегузоштанд, то ба паррандагон хӯрок диҳанд. Баъдтар устухонҳоро ба чоҳ мепартофтанд. Ин барои пешгирии ифлосшавии хок буд. Ин усул танҳо дар давраи [[Сосониён]] истифода мешуд ва дар давраи Ҳахоманишиён истифода намешуд, зеро [[Ҳахоманишиён]] қабрҳо доштанд.

=== Шаҳри даврашакл ва [[Қалъаи Духтар]] ===
Шаҳри Гур макони қадимӣ дар шаҳристони Фирӯзободи вилояти Форс аст. Ин шаҳр дар аввали асри 3-и мелодӣ бо фармони [[Ардашери Бобакон|Ардашир Бобокон]] таъсис ёфтааст. Дар замони рушди худ, Гур пойтахти қисмате аз вилояти Форс бо номи Коре Ардашир Хор буд.{{Break}} Ягона унсури муҳиме, ки аз ин шаҳр боқӣ мондааст, бурҷест, ки дар маркази доираи шаҳр ҷойгир буд ва эҳтимолан барои оташ истифода мешуд. Диаметри доираи шаҳр 450 метр буд.{{Break}} Қалъаи Духтар, ки дар кӯҳ ҷойгир аст ва эҳтимолан барои дифоъ аз шаҳри Гор сохта шудааст. Номи қалъа маънои &quot;қалъаи дастнорас&quot;-ро дорад.{{وسط‌چین}}
&lt;gallery&gt;
image:Ghaledokhtar Firuzabad Fars.jpg| قلعه دختر
image:Gur4.jpg| ویرانهٔ [[مناره شهر گور|منار میلو]] در شهر اردشیرخوره باستان که پس از اسلام آن را «طربال شهر گور» نامیدند.
image:| گنبد و بادگیر. بادگیر بعدها به مناره تبدیل گشت.
image:Towers of Silence Yazd.jpg| برج خاموشان و یک اقامتگاه که دارای اتاقهایی است.
image:آتشکده کرکویه.jpg| [[آتشکده کرکویه|آتشکده کرکوشاه]] در سیستان و بلوچستان
image:Ateshgah Fire Temple.jpg| [[آتشگاه باکو]] در جمهوری آذربایجان
image:Derbent gate.jpg| [[دربند (روسیه)]] در Persian Fire Temple in Tbilisi.jpg|بندانگشتی|نمایی از درون [[آتشگاه تفلیس]]
&lt;/gallery&gt;
{{پایان}}

=== Қасри Сарвистон ===
[[Акс:Sarvestan_Palace_4.jpg|мини|300x300пкс|Қасри Сарвистон]]
Қасри Сарвистон беназиртарин бинои давраи Сосониён ҳисобида мешавад. Ин қаср дар давраи ҳукмронии [[Баҳроми Гӯр|Баҳроми Гур]] [[Сосониён]] ва аз ҷониби вазири машҳури ӯ Меҳр Нарсӣ, ки инчунин сарвазири [[Яздгирди I]] ва [[Яздгирди II]] буд, сохта шудааст. [[Гунбад|Гунбади]] ин қаср кушодагии 15-метраро фаро мегирад. Истифодаи [[сутун]]&lt;nowiki/&gt;ҳо ночиз аст. Андоза ва баландии он нисбат ба дигар биноҳои давраи Сосониён инсондӯстонатар аст.{{Break}} Дар Қасри Сарвистон, бори аввал гунбаз дар нақшаи чоркунҷа ҷойгир карда шудааст, ки ин кор [[گوشه‌سازی|сохтмони кунҷро]] талаб мекунад ва ба унсури асосии [[меъмории исломӣ]] табдил меёбад.

=== Маъбади оташи Фарашбанд ===
[[Акс:300px-farashband.jpg|мини|300x300пкс|Маъбади оташи Фарашбанд]]
Арки Касро номи қасри подшоҳони Сосониён дар шаҳри [[Бағдод]] дар соҳили шарқии дарёи [[Даҷла]] аст, ки яке аз муҳимтарин ва охирин сохторҳои давраи [[Сосониён]] аст. Аркҳои [[гунбад]]&lt;nowiki/&gt;и ин бино сӯрохии сӣ-метраро фаро мегиранд, ки ин таҷриба дар Шарқ то асри 19 такрор нашудааст.

=== Маъбади оташи Оташкӯҳ ===
Маъбади оташи Оташкӯҳ яке аз муҳимтарин маъбадҳои оташи боқимонда аз давраи Сосониён дар Эрон буда, дар [[Устони Марказӣ|вилояти Марказӣ]] ҷойгир аст. 

=== Айвони Хусрав (арки Касро) ===
Қалъаи Шопурхуст, ки пас аз истилои арабҳо бар Эрон ба он Фалак-ул-Афлак номгузорӣ шуд, як қалъаи таърихӣ (қалъа) дар маркази шаҳри Хуррамобод аст. Ин қалъа ба давраи Сосониён тааллуқ дорад. Бо фармони [[Шопур]], Сосониён дар наздикии минтақаи кунунии [[Хуррамобод]] шаҳре бо номи Шопурхуст сохтанд, ки баъдтар хароб карда шуд ва тақрибан асри 7-и ҳиҷрӣ дар ҷои он Хуррамободи кунунӣ сохта шуд. Қалъаи Фалак-ул-Афлак дар давраи Сосониён истифодаи давлатӣ ва низомӣ дошт ва дар [[Эрони Қоҷорӣ|давраи Қоҷор]] номи Фалак-ул-Афлакро гирифт. Қасри Бишопур дар шаҳри қадимии [[Бишопур]] низ як ёдгории боқимонда ва фаромӯшшудаи Сосониён аст.{{Clear}}

=== Қалъаи Шопурхуст ===
Нуктаҳои зеринро метавон ҳамчун фарқиятҳои байни меъмории Сосониён ва [[Меъмории Ҳахоманишиён|меъмории Ҳахоманишӣ]] зикр кард.{{Clear}}
[[Акс:یک_تصویر_سراسر_نما_از_فضای_مسجد_با_نور_طبیعی_آفتاب_بعداز_ظهر_تابستان،_کاروانسرای_دیر_گچین_استان_قم.jpg|алт=یک عکس سراسرنما از مسجد کاروانسرای ساسانی دیرگچین که در قبل از حمله اعراب به ایران کاربری آتشکده داشته است|марказ|мини|700x700пкс|Акси панорамии масҷиди корвонсарои давраи Сосониён дар Диргчин, ки пеш аз ҳуҷуми арабҳо ба Эрон ҳамчун [[маъбади оташ]] истифода мешуд.]]

== Эзоҳ ==
Нуктаҳои зеринро метавон ҳамчун фарқиятҳои байни меъмории Сосониён ва [[Меъмории Ҳахоманишиён|меъмории Ҳахоманишӣ]] зикр кард.

# Шифтҳои [[Гунбад|гунбадшакл]]
# Тағйир додани намуди мавод
# Кушодагии калоншуда (аз сабаби тағйир додани маводи [[Болор|чӯб]] аз чӯб ба хок)
# Арксозии сӯрохиҳо
# Қафо мондани пои камон (аз сабаби вақти сохтмон)
# Сохтани рӯйпӯши [[Гач|гипсӣ]] (дар [[Тахти Ҷамшед|Персеполис]] сангҳои сайқалёфта мавҷуданд. Аммо гил ва хок бояд бо рӯйпӯш пӯшонида шаванд)
# Истифодаи маҳлул (дар Персеполис, ҳамаи пайвандҳо бе пайванданд ва маҳлул истифода нашудааст)
# Дар меъмории Сосониён, барои безарар кардани фишори [[Гунбад|гунбаз,]] ба монанди неф ва гунбазҳои паҳлӯӣ, дар атрофи бино фазоҳо илова карда мешаванд.
# Дар меъмории Ҳахоманишӣ, [[Нерӯ|қувва]] аз [[сутун]] ба замин интиқол дода мешавад, аз ин рӯ, таҳкурсӣ бояд васеъ бошад; яъне замин бояд сахт бошад.
{{وسط‌چین}}
&lt;gallery&gt;
image:Atashkouh (1).jpg| [[آتشکده آتشکوه]] استان مرکزی
image:Falak-ol-aflak-Khorramaabaadcxxxx.jpg| [[فلک‌الافلاک|دژِ شاپورخواست]]{{سخ}}(قلعه فلک الافلاک) لرستان
image:هاتشگاه 3.jpg| آتشگاهی در [[رشته‌کوه آتشگاه]] کرمانشاه
image:Izadkhast ruines sassanides3.jpg| [[چهارطاقی ساسانی ایزدخواست|آتشکده ایزدخواست]] آباده
image:Vermal Fire Temple in Lootak, Iran.jpg| آتشکده ورمال در [[لوتک (هامون)|لوتک]] سیستان و بلوچستان
image:Espakhoo Temple 6.jpg| [[آتشکده اِسپاخو]] در خراسان
&lt;/gallery&gt;
{{پایان}}

== Эзоҳ ==
{{تاریخ معماری}}

== Манобеъ ==

* جعفری دهقی، محمود (۱۳۹۱). بازشناسی منابع و مآخذ تاریخ ایران باستان. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت). شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۵۹-۷۸۰-۰.&lt;nowiki&gt;&lt;span class=&quot;mw-reference-text reference-text&quot; id=&quot;mw-reference-text-cite_note-2&quot;&gt;.mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit}.mw-parser-output q{quotes:&quot;\&quot;&quot;&quot;\&quot;&quot;&quot;'&quot;&quot;'&quot;}.mw-parser-output code.cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-lock-free a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-subscription a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-free a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-subscription a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-registration a{background-position:left .1em center;padding-left:1em;padding-right:0}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration{color:#555}.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration span{border-bottom:1px dotted;cursor:help}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-visible-error{font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-right{padding-right:0.2em}&lt;/span&gt;&lt;/nowiki&gt;
* معماری ایران باستان نوشتهٔ مینا کوشکی و یوسف افتخاری
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sassanid architecture». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۱ فوریه ۲۰۱۱.
{{کاروانسراهای استان قم}}{{شاهنشاهی ساسانی}}{{Пайвандҳои беруна}}{{شاهنشاهی ساسانی}}{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Википедия:Шаблони «Пайвандҳои беруна» холӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосонӣ]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>0ph82xhchcjtskr5b2czpbiz54mojz1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474085</id>
      <parentid>1474084</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:22:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>ислоҳ</comment>
      <origin>1474085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26515" sha1="ejjmyhfdy9ev3ota45iwemno3f1m017" xml:space="preserve">[[Акс:ArchOfCtesiphon.jpg|алт=|мини|300x300пкс|Боқимондаҳои [[Тоқи Кисро]] дар [[Тай­са­фун]], [[Соли 1864|1864]]]]
[[Акс:Rayen_Castle_1.jpg|мини|300x300пкс|Харобаҳои боқимондаи Арг Райн дар [[Кирмон]] .{{Break}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Даромадгоҳ ва арки дорои тарҳи [[Гунбад|гунбазшакл]] хусусиятҳои меъмории давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] буданд.]]
[[Акс:Atashkadeh_(fireplace).jpg|мини|300x300пкс|[[Маъбади оташ|Маъбади оташи]] Омул дар шаҳри О[[Омул|мул,]] [[Устони Мозандарон|Мозандарон]] .{{Break}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Дар давраи [[Сосониён]], ҳар яке аз [[Маъбади оташ|маъбадҳои оташи]] [[Маздаясно|Маздасноӣ]] [[гунбад]] дошт.]]
'''Меъмории Сосониён''' ба сабки [[меъморӣ]] ишора мекунад, ки модари меъмории Эрон аст, ки дар давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] ба авҷи худ расид. Аз бисёр ҷиҳат, сулолаи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] (224–651 милодӣ) шоҳиди бузургтарин дастовардҳои [[тамаддун]]&lt;nowiki/&gt;и [[Эрон]] буд. Сулолаи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] инчунин охирин шоҳаншоҳии бузурги Эрон пеш аз забти [[Мусулмон|мусалмонон]] аз Эрон пас аз ҳуҷуми арабҳо буд. Баъзе коршиносон меъмории Сосониёнро ҳамчун зергурӯҳи меъмории Портҳо тасниф мекунанд, ки аз меъмории давраҳои қаблӣ хеле фарқ мекунад. Пас аз забти [[арабҳо]] аз Эрон, пештоқҳо, [[Гунбад|гунбазҳо]], [[Рамзнигорӣ|рамз]]&lt;nowiki/&gt;ҳо ва ғайра аз ҷониби [[мусалмонон]] сабт ва ҳамчун [[меъмории исломӣ]] муаррифӣ карда шуданд.   Ҳамаи биноҳои давраи Сосониён бо [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Шоҳаншоҳии Сосониён]] алоқаманданд ва пеш аз пайдоиши [[ислом]] сохта шудаанд. 

[[Бостоншиносӣ|Бостоншиносон]] тавонистанд [[Бино|биноҳо]] ва осорҳои ин давраро тавассути сабки хоси меъмории Сосониён муайян кунанд ва бо таҳқиқи онҳо дар бораи баъзе ҷанбаҳои таърих ва фарҳанги ин давра дониш пайдо кунанд. Деворҳои қасрҳо, маъбадҳо ва оташкадаҳои давраи Сосониён бо санги тарошидашуда сохта шуда, сангҳо бо эҳтиёти хоса болои якдигар гузошта мешуданд. Намунаҳои ин деворҳоро дар Қасри Шопур (Бишопур) ва Арки Ҷареҳ дидан мумкин аст. Баъзан сангҳо ё хиштҳои тарошиданашуда низ барои сохтани деворҳо истифода мешуданд ва ба онҳо гил ё оҳак мерехтанд.&lt;ref&gt;کتاب پژوهش‌هایی در شناخت هنر ایران صفحهٔ ۴۱۰&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.iranicaonline.org/articles/architecture-iii]&lt;/ref&gt;

Сохтмони бинои  [[кох]]&lt;nowiki/&gt;ҳо одатан аз ду қисм иборат аст. Як қисм [[Кушк|кушкҳои]] махсуси қабулгоҳро дар бар мегирад, ба монанди толор ва қисми дигар [[майдон]]&lt;nowiki/&gt;ест, ки дар атрофи он утоқҳои истиқоматӣ сохта шудаанд. Дигар хусусиятҳои биноҳои Сосониён иборатанд аз гунбадҳои доирашакл ва гунбадҳое, ки дар пояи чоркунҷа буданд. Деворҳои қасрҳо бо [[Фреско|фрескоҳо]] оро дода шуда буданд. Баъзан [[девор]]&lt;nowiki/&gt;ҳо [[Кандакорӣ|кандакори]]&lt;nowiki/&gt;ҳои [[чӯб]]&lt;nowiki/&gt;ӣ доштанд, Деворҳои қаср бо расмҳои деворӣ оро дода шуда буданд. Деворҳо баъзан бо шохаҳои дарахт ё оҳуе, ки об менӯшанд, ё дарахте бо ду бузи кӯҳӣ, ки дар ду пой дар ду рӯи онҳо истодаанд, ва баъзан мавзӯъоти юнонӣ ва румӣ оварда шудаанд. Бо таъсири санъати юнонӣ, сатҳи қасрҳо баъзан бо мозаика пӯшонида мешуд, ки дар он дарборҳо, раққосон ва мусиқидорон тасвир карда мешуданд.. Фарши қасрҳо низ аз санъати юнонӣ таъсир гирифта, баъзан бо мозаикаҳо пӯшонида шуда буданд, ки тасвирҳои дарбориён, раққосон ва мусиқичиёни дарборро нишон медоданд. [ 5 ] Муҳимтарин биноҳои боқимонда аз давраи Сосониён инҳоянд:

== Асвод ==
[[Акс:Exterior_Palace_of_Ardashir_1905.jpg|мини|300x300пкс|[[Қасри Ардашер Бобакон]] дар соли 1905]]
Сулолаи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]], мисли [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Ҳахоманишиён]], дар [[Устони Форс]] пайдо шудаанд. Онҳо худро ворисони [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]] меҳисобиданд, ки кӯшиш мекарданд бузургии Эронро пас аз давраҳои эллинистӣ ва портӣ барқарор кунанд. Аммо, дар меъморӣ, нисбат ба меъмории Ҳахоманишиён,  онҳо усулҳои худро пайравӣ накарданд ва илҳоми худро бештар аз меъмории эламӣ, ки меъмории аслии Триест буд, гирифтанд. Инчунин таъсири бузурги меъмории румӣ ва [[Имперотурии Бизонс|византиягиро]] дар он дидан мумкин аст. Шояд сабаби инро дар нотавонии ҳукумати Сосониён дар истифодаи маводҳои гаронбаҳо ва нодир дар Эрон - санг ва чӯб, ки дар давраи [[Меъмории Ҳахоманишиён|Ҳахоманишиён]] аз [[Миср]] ва [[Лубнон]] оварда шуда буданд - ва фаровонии маводҳои хокӣ ва '''хокӣ''' дидан мумкин аст. Ҳамчунин, биноҳои сангии Ҳахоманишиён бояд барои мустаҳкамии зарурӣ дар хоки сахти нишебиҳои кӯҳ сохта мешуданд, аммо эрониҳо пас аз ҳуҷуми юнонӣ ба зиндагӣ дар даштҳо одат карда буданд. Дар ин давра расму оинҳои навиштан дар сангнавиштаҳо (петрография) идома доранд.
[[Акс:کاروانسرای_دیرگچین_بزرگترین_کاروانسرای_خشتی_گچی_ایران_-_نورپردازی_با_فانوس_-_عکاسی_در_شب_10.jpg|алт=کاروانسرای دیر گچین بر جای مانده از دوره ساسانی|мини|300x300пкс|Корвонсарои Дайргочин, боқимондаи давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]], байни [[Рай]] ва [[Қум]] ҷойгир аст.]] Он соли 240-и мелодӣ, яъне 330 сол пеш аз таваллуди [[Муҳаммад]] сохта шудааст.

== Меъморӣ ва дин ==
[[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] давлате буд, ки бар пояи як [[Идеология|идеолужӣ]] ва дин  асос ёфта буд ва мехост ба ҳама ҷанбаҳои ҳаёти инсон таъсир расонад. Дар [[Маздаясно|дини зардуштӣ]] чор унсури ҳаётан муҳим ( [[об]], [[оташ]], [[бод]] ва [[Хок|замин]] ) муқаддас ҳисобида мешаванд ва ифлос кардани онҳо гуноҳ ҳисобида мешавад.  Ба оташ аҳамияти бештар дода мешуд, зеро он нақши тозакунанда дошт. Зард - ранги оташ - инчунин ҳамчун ранги дӯстдоштаи [[Сосониён]] маълум аст. [[Маъбади оташ|Маъбадҳои оташ]] биноҳои росткунҷае буданд, ки дар зери онҳо оташи муқаддас буд. Ин биноҳо одатан сохтори кунҷӣ доштанд ва аркҳо дар гӯшаҳо ҷойгир карда шуда, маҷмааро бо [[гунбад]] пӯшонида буданд.

Ҳузури давлати Сосониён бо таърифҳои нави фарҳанги Эрон ва тавассути асосгузори он, [[Ардашери Бобакон]], инчунин ба рушди иҷтимоӣ ва иқтисодии худ идома дод. Ҳузури [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] бо таърифҳои нави фарҳанги Эрон ва тавассути асосгузори он, [[Ардашери I]], дар [[Ҷомеъа|ҷомеъаи]] [[Эрон]] ифодаи нав пайдо кард. Ин таърифҳо аз расмикунонии [[Маздаясно|Маздоясно]] бо моделҳои наве, ки ҷодугарони пурқудрати он давра аз мавзӯи анъанаҳои қадимӣ ва ҳамгироии онҳо бо зардуштӣ офарида буданд, дар баробари тамаркузи шадиди сиёсӣ ва эҷоди ваҳдати миллӣ иборат буданд, ки ба шоҳ ҳамчун намояндаи пурқудрати он, ҳокимияти мутлақ ва маросимӣ бар тамоми Эроншаҳр дод. 

=== Маъбади [[Аноҳито|Аноҳито]] ===
Ин бино як сохтори шакли мукааб аст, ки аз сангҳои кандакорӣ бо андозаҳои гуногун ва бе гил сохта шудааст ва деворҳои дугона дорад. Ин бино аз услуби меъмории давраи Ҳахоманишӣ илҳом гирифта шудааст. Маъбади [[Аноҳито]] боми ҳамвор надошт. Ин маъбад дар чуқурии 6 метр аз замини атроф сохта шудааст, то оби дарёи Шопур ба он ҷорӣ шавад. Маъбади Бишопур рамзи маъбади об аст ва онро метавон макони навозиш бо об ҳисобид; яъне ягона унсури чор унсуре, ки ба олиҳаи [[Зӯҳра]] нисбат дода мешавад. Рамзи ҳайвонии ин олиҳа шакли [[Гов|говро]] дорад, ки дар атрофи маъбад ба таври симметрӣ ҷойгир карда шудааст. Ин маъбад на танҳо аз ҷиҳати меъморӣ, балки аз ҷиҳати риояи [[Танзими ҳуқуқӣ|танзим]], тақсимот ва системаҳои назорати [[об]] низ ғайриоддӣ аст.

=== Маъбадҳои оташи давраи Сосониён ===
[[Акс:Baze_Hoor_fire_temple.jpg|мини|300x300пкс|Маъбади оташи Бозе-Ҳор дар [[Машҳад|Санобод]] (Машҳади имрӯза).
Маъбадҳои оташи Сосонӣ биноҳои муҳими меъмории Сосонӣ мебошанд, ки аз онҳо танҳо чандто боқӣ мондаанд. [[Маъбади оташ|Маъбадҳои оташ]] дуввумин асари муҳимтарини меъморӣ мебошанд, ки аз меъмории [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосонӣ]] боқӣ мондаанд. [[Кох|Қасрҳои]] Сосониро метавон муҳимтарин осорҳо номид. [[Маъбади оташ|Маъбадҳои оташ]], ки макони муқаддаси оташ ва [[маросим]]&lt;nowiki/&gt;ҳои динӣ буданд, аз нигоҳи [[меъморӣ]] мувофиқи принсипҳои мушаххас сохта шудаанд.{{Break}} Чунин ба назар мерасад, ки маъбадҳои оташи Сосонӣ нисбат ба аҳамияти оташдонҳои худ дараҷаҳои гуногуни аҳамият доштанд, аммо сохтори асосӣ ва нақшаи меъмории биноҳо якхела буданд. Меъмории маъбади оташ бинои чоркунҷа бо чор дари камоншакл дар чор тарафи он ва [[Гунбад|гунбаз]] дар ин фазои чоркунҷа буд. Аз ин рӯ, онҳоро &quot; чор арк &quot; низ меноманд. Дар баъзе биноҳо, чор арк яктоӣ ҳастанд, аммо дар дигарон як долони [[Тавоф|даврзананда]] ва фазоҳои марбут ба он, ба монанди маъбади оташи Қасри Ширин мавҷуданд. Ин биноҳо аксар вақт дар баландиҳои баланд сохта мешуданд. Дар [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Сосонӣ,]] се маъбади бузурги оташ мавҷуд буданд, ки ба се табақаи иҷтимоии [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] тааллуқ доштанд:

* Оташи коҳинон, маъбади оташи Озар Фарнбағ ё Атор Фарнба
* Оташи сарбозон, оташи оташ, оташи оташ
* Оташи дехкон, Азарбарзин мехр ё Атур барзин мехр

==== Маъбади оташи Озаргашсп ё Атор Гушнасп ====
Ин маъбади оташи Сосонӣ бо услуби хурди чорқабата аз санг ва гаҷ сохта шудааст ва дар [[шаҳристони Фарошбанд]] ҷойгир аст.
&lt;gallery&gt;
image:Takht-e-soleiman-1.jpg| ویرانه‌های [[آتشکده آذرگشسپ]]
image:ChaharTaqi-KheirAbad.JPG| [[چارتاقی خیرآباد|آتشکده خیرآباد]] در گچساران
image:Niasar Fire Temple.jpg| [[چهارتاقی نیاسر|آتشکده نیاسر]] کاشان
image:Bahramfiretempleyo.jpg| [[تپه میل|آتشکده بهرام]] ری
image:مسجد کاروانسرای دیر گچین واقع در استان قم- چهارطاقی ساسانی 06.jpg| کاروانسرای دیر گچین که معماری شبیه به چهارپایه اصلی چهارطاقی دارد. این بنا که امروزه به مسجد تبدیل شده است، به احتمال زیاد کاربری آن درگذشته سالن پذیرایی از مهمانان کاروانسرا بوده است.
&lt;/gallery&gt;
=== Бурҷи Хомӯшон ===
[[Акс:Yazd_towers_of_silence.JPG|мини|300x300пкс|Намуди гунбази манзилӣ ва чӯбдастҳои он аз давраи Сосониён, ки пас аз ислом ба гунбазҳои масҷид ва манораҳо табдил дода шудаанд. Бурҷи Хомӯшон]]
[[Дахмаи шоҳон|Дахмаи Зардуштӣ]] бо номҳои Бурҷи Хомӯшӣ ва Бурҷи Хомӯшон низ маъруф аст. Ин дахма дар 15 километр ҷанубу шарқи [[Язд]], дар наздикии минтақаи Сафоя, дар кӯҳи пасти таҳшинӣ бо номи кӯҳи Дахма ҷойгир аст. Вазифаи ин бурҷ дафн кардани ҷасадҳо буд. Дар гузаштаи дур, ҷасадҳоро дар болои бурҷ мегузоштанд, то ба паррандагон хӯрок диҳанд. Баъдтар устухонҳоро ба чоҳ мепартофтанд. Ин барои пешгирии ифлосшавии хок буд. Ин усул танҳо дар давраи [[Сосониён]] истифода мешуд ва дар давраи Ҳахоманишиён истифода намешуд, зеро [[Ҳахоманишиён]] қабрҳо доштанд.

=== Шаҳри даврашакл ва Қалъаи Духтар ===
Шаҳри Гур макони қадимӣ дар шаҳристони Фирӯзободи вилояти Форс аст. Ин шаҳр дар аввали асри 3-и мелодӣ бо фармони [[Ардашери Бобакон|Ардашир Бобокон]] таъсис ёфтааст. Дар замони рушди худ, Гур пойтахти қисмате аз вилояти Форс бо номи Коре Ардашир Хор буд. Ягона унсури муҳиме, ки аз ин шаҳр боқӣ мондааст, бурҷест, ки дар маркази доираи шаҳр ҷойгир буд ва эҳтимолан барои оташ истифода мешуд. Диаметри доираи шаҳр 450 метр буд. Қалъаи Духтар, ки дар кӯҳ ҷойгир аст ва эҳтимолан барои дифоъ аз шаҳри Гор сохта шудааст. Номи қалъа маънои &quot;қалъаи дастнорас&quot;-ро дорад.
&lt;gallery&gt;
image:Ghaledokhtar Firuzabad Fars.jpg| قلعه دختر
image:Gur4.jpg| ویرانهٔ [[مناره شهر گور|منار میلو]] در شهر اردشیرخوره باستان که پس از اسلام آن را «طربال شهر گور» نامیدند.
image:| گنبد و بادگیر. بادگیر بعدها به مناره تبدیل گشت.
image:Towers of Silence Yazd.jpg| برج خاموشان و یک اقامتگاه که دارای اتاقهایی است.
image:آتشکده کرکویه.jpg| [[آتشکده کرکویه|آتشکده کرکوشاه]] در سیستان و بلوچستان
image:Ateshgah Fire Temple.jpg| [[آتشگاه باکو]] در جمهوری آذربایجان
image:Derbent gate.jpg| [[دربند (روسیه)]] در Persian Fire Temple in Tbilisi.jpg|بندانگشتی|نمایی از درون [[آتشگاه تفلیس]]
&lt;/gallery&gt;
=== Қасри Сарвистон ===
[[Акс:Sarvestan_Palace_4.jpg|мини|300x300пкс|Қасри Сарвистон]]
Қасри Сарвистон беназиртарин бинои давраи Сосониён ҳисобида мешавад. Ин қаср дар давраи ҳукмронии [[Баҳроми Гӯр|Баҳроми Гӯр]] [[Сосониён]] ва аз ҷониби вазири машҳури ӯ Меҳр Нарсӣ, ки инчунин сарвазири [[Яздгирди I]] ва [[Яздгирди II]] буд, сохта шудааст. [[Гунбад|Гунбади]] ин қаср кушодагии 15-метраро фаро мегирад. Истифодаи [[сутун]]&lt;nowiki/&gt;ҳо ночиз аст. Андоза ва баландии он нисбат ба дигар биноҳои давраи Сосониён инсондӯстонатар аст. Дар Қасри Сарвистон, бори аввал гунбаз дар нақшаи чоркунҷа ҷойгир карда шудааст, ки ин кор [[گوشه‌سازی|сохтмони кунҷро]] талаб мекунад ва ба унсури асосии [[меъмории исломӣ]] табдил меёбад.

=== Маъбади оташи Фарашбанд ===
[[Акс:300px-farashband.jpg|мини|300x300пкс|Маъбади оташи Фарашбанд]]
Арки Касро номи қасри подшоҳони Сосониён дар шаҳри [[Бағдод]] дар соҳили шарқии дарёи [[Даҷла]] аст, ки яке аз муҳимтарин ва охирин сохторҳои давраи [[Сосониён]] аст. Аркҳои [[гунбад]]&lt;nowiki/&gt;и ин бино сӯрохии сӣ-метраро фаро мегиранд, ки ин таҷриба дар Шарқ то асри 19 такрор нашудааст.

=== Маъбади оташи Оташкӯҳ ===
Маъбади оташи Оташкӯҳ яке аз муҳимтарин маъбадҳои оташи боқимонда аз давраи [[Сосониён]] дар Эрон буда, дар [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст. 

=== Айвони Хусрав (арки Касро) ===
Қалъаи Шопурхуст, ки пас аз истилои арабҳо бар Эрон ба он Фалак-ул-Афлак номгузорӣ шуд, як қалъаи таърихӣ (қалъа) дар маркази шаҳри Хуррамобод аст. Ин қалъа ба давраи Сосониён тааллуқ дорад. Бо фармони [[Шопур]], [[Сосониён]] дар наздикии минтақаи кунунии [[Хуррамобод]] шаҳре бо номи Шопурхуст сохтанд, ки баъдтар хароб карда шуд ва тақрибан асри 7-и ҳиҷрӣ дар ҷои он Хуррамободи кунунӣ сохта шуд. Қалъаи Фалак-ул-Афлак дар давраи Сосониён истифодаи давлатӣ ва низомӣ дошт ва дар [[Эрони Қоҷорӣ|давраи Эрони Қоҷорӣ]] номи Фалак-ул-Афлакро гирифт. Қасри Бишопур дар шаҳри қадимии [[Бишопур]] низ як ёдгории боқимонда ва фаромӯшшудаи Сосониён аст.

=== Қалъаи Шопурхуст ===
Нуктаҳои зеринро метавон ҳамчун фарқиятҳои байни меъмории Сосониён ва [[Меъмории Ҳахоманишиён|меъмории Ҳахоманишӣ]] зикр кард.
[[Акс:یک_تصویر_سراسر_نما_از_فضای_مسجد_با_نور_طبیعی_آفتاب_بعداز_ظهر_تابستان،_کاروانسرای_دیر_گچین_استان_قم.jpg|алт=یک عکس سراسرنما از مسجد کاروانسرای ساسانی دیرگچین که در قبل از حمله اعراب به ایران کاربری آتشکده داشته است|марказ|мини|700x700пкс|Акси панорамии масҷиди корвонсарои давраи Сосониён дар Диргчин, ки пеш аз ҳуҷуми арабҳо ба Эрон ҳамчун [[маъбади оташ]] истифода мешуд.]]

== Тафовут байни меъмории Сосониён ва Ҳахоманишиён ==
Нуктаҳои зеринро метавон ҳамчун фарқиятҳои байни меъмории Сосониён ва [[Меъмории Ҳахоманишиён|меъмории Ҳахоманишиён]] зикр кард.

# Шифтҳои [[Гунбад|гунбадшакл]]
# Тағйир додани намуди мавод
# Кушодагии калоншуда (аз сабаби тағйир додани маводи [[Болор]] аз [[чӯб]] ба хок)
# Арксозии сӯрохиҳо
# Қафо мондани пои камон (аз сабаби вақти сохтмон)
# Сохтани рӯйпӯши [[Гач|гаҷӣ]] (дар [[Тахти Ҷамшед|Тахти Ҷамшед]] сангҳои сайқалёфта мавҷуданд. Аммо гил ва хок бояд бо рӯйпӯш пӯшонида шаванд)
# Истифодаи маҳлул (дар [[Тахти Ҷамшед|Тахти Ҷамшед]], ҳамаи пайвандҳо бе пайванданд ва маҳлул истифода нашудааст)
# Дар меъмории Сосониён, барои безарар кардани фишори [[Гунбад|гунбад,]] ба монанди неф ва гунбадҳои паҳлӯӣ, дар атрофи бино фазоҳо илова карда мешаванд.
# Дар [[меъмории Ҳахоманишӣ]], [[Нерӯ|қувва]] аз [[сутун]] ба замин интиқол дода мешавад, аз ин рӯ, таҳкурсӣ бояд васеъ бошад; яъне замин бояд сахт бошад.

&lt;gallery&gt;
image:Atashkouh (1).jpg| [[آتشکده آتشکوه]] استان مرکزی
image:Falak-ol-aflak-Khorramaabaadcxxxx.jpg| [[فلک‌الافلاک|دژِ شاپورخواست]]{{سخ}}(قلعه فلک الافلاک) لرستان
image:هاتشگاه 3.jpg| آتشگاهی در [[رشته‌کوه آتشگاه]] کرمانشاه
image:Izadkhast ruines sassanides3.jpg| [[چهارطاقی ساسانی ایزدخواست|آتشکده ایزدخواست]] آباده
image:Vermal Fire Temple in Lootak, Iran.jpg| آتشکده ورمال در [[لوتک (هامون)|لوتک]] سیستان و بلوچستان
image:Espakhoo Temple 6.jpg| [[آتشکده اِسپاخو]] در خراسان
&lt;/gallery&gt;

== Манобеъ ==
{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Википедия:Шаблони «Пайвандҳои беруна» холӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосонӣ]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>ejjmyhfdy9ev3ota45iwemno3f1m017</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474086</id>
      <parentid>1474085</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:25:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Таърихи меъморӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26560" sha1="t8bci511vqiarlu9640nytnvwj1yuti" xml:space="preserve">[[Акс:ArchOfCtesiphon.jpg|алт=|мини|300x300пкс|Боқимондаҳои [[Тоқи Кисро]] дар [[Тай­са­фун]], [[Соли 1864|1864]]]]
[[Акс:Rayen_Castle_1.jpg|мини|300x300пкс|Харобаҳои боқимондаи Арг Райн дар [[Кирмон]] .{{Break}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Даромадгоҳ ва арки дорои тарҳи [[Гунбад|гунбазшакл]] хусусиятҳои меъмории давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] буданд.]]
[[Акс:Atashkadeh_(fireplace).jpg|мини|300x300пкс|[[Маъбади оташ|Маъбади оташи]] Омул дар шаҳри О[[Омул|мул,]] [[Устони Мозандарон|Мозандарон]] .{{Break}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Дар давраи [[Сосониён]], ҳар яке аз [[Маъбади оташ|маъбадҳои оташи]] [[Маздаясно|Маздасноӣ]] [[гунбад]] дошт.]]
'''Меъмории Сосониён''' ба сабки [[меъморӣ]] ишора мекунад, ки модари меъмории Эрон аст, ки дар давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] ба авҷи худ расид. Аз бисёр ҷиҳат, сулолаи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] (224–651 милодӣ) шоҳиди бузургтарин дастовардҳои [[тамаддун]]&lt;nowiki/&gt;и [[Эрон]] буд. Сулолаи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] инчунин охирин шоҳаншоҳии бузурги Эрон пеш аз забти [[Мусулмон|мусалмонон]] аз Эрон пас аз ҳуҷуми арабҳо буд. Баъзе коршиносон меъмории Сосониёнро ҳамчун зергурӯҳи меъмории Портҳо тасниф мекунанд, ки аз меъмории давраҳои қаблӣ хеле фарқ мекунад. Пас аз забти [[арабҳо]] аз Эрон, пештоқҳо, [[Гунбад|гунбазҳо]], [[Рамзнигорӣ|рамз]]&lt;nowiki/&gt;ҳо ва ғайра аз ҷониби [[мусалмонон]] сабт ва ҳамчун [[меъмории исломӣ]] муаррифӣ карда шуданд.   Ҳамаи биноҳои давраи Сосониён бо [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Шоҳаншоҳии Сосониён]] алоқаманданд ва пеш аз пайдоиши [[ислом]] сохта шудаанд. 

[[Бостоншиносӣ|Бостоншиносон]] тавонистанд [[Бино|биноҳо]] ва осорҳои ин давраро тавассути сабки хоси меъмории Сосониён муайян кунанд ва бо таҳқиқи онҳо дар бораи баъзе ҷанбаҳои таърих ва фарҳанги ин давра дониш пайдо кунанд. Деворҳои қасрҳо, маъбадҳо ва оташкадаҳои давраи Сосониён бо санги тарошидашуда сохта шуда, сангҳо бо эҳтиёти хоса болои якдигар гузошта мешуданд. Намунаҳои ин деворҳоро дар Қасри Шопур (Бишопур) ва Арки Ҷареҳ дидан мумкин аст. Баъзан сангҳо ё хиштҳои тарошиданашуда низ барои сохтани деворҳо истифода мешуданд ва ба онҳо гил ё оҳак мерехтанд.&lt;ref&gt;کتاب پژوهش‌هایی در شناخت هنر ایران صفحهٔ ۴۱۰&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.iranicaonline.org/articles/architecture-iii]&lt;/ref&gt;

Сохтмони бинои  [[кох]]&lt;nowiki/&gt;ҳо одатан аз ду қисм иборат аст. Як қисм [[Кушк|кушкҳои]] махсуси қабулгоҳро дар бар мегирад, ба монанди толор ва қисми дигар [[майдон]]&lt;nowiki/&gt;ест, ки дар атрофи он утоқҳои истиқоматӣ сохта шудаанд. Дигар хусусиятҳои биноҳои Сосониён иборатанд аз гунбадҳои доирашакл ва гунбадҳое, ки дар пояи чоркунҷа буданд. Деворҳои қасрҳо бо [[Фреско|фрескоҳо]] оро дода шуда буданд. Баъзан [[девор]]&lt;nowiki/&gt;ҳо [[Кандакорӣ|кандакори]]&lt;nowiki/&gt;ҳои [[чӯб]]&lt;nowiki/&gt;ӣ доштанд, Деворҳои қаср бо расмҳои деворӣ оро дода шуда буданд. Деворҳо баъзан бо шохаҳои дарахт ё оҳуе, ки об менӯшанд, ё дарахте бо ду бузи кӯҳӣ, ки дар ду пой дар ду рӯи онҳо истодаанд, ва баъзан мавзӯъоти юнонӣ ва румӣ оварда шудаанд. Бо таъсири санъати юнонӣ, сатҳи қасрҳо баъзан бо мозаика пӯшонида мешуд, ки дар он дарборҳо, раққосон ва мусиқидорон тасвир карда мешуданд.. Фарши қасрҳо низ аз санъати юнонӣ таъсир гирифта, баъзан бо мозаикаҳо пӯшонида шуда буданд, ки тасвирҳои дарбориён, раққосон ва мусиқичиёни дарборро нишон медоданд. [ 5 ] Муҳимтарин биноҳои боқимонда аз давраи Сосониён инҳоянд:

== Асвод ==
[[Акс:Exterior_Palace_of_Ardashir_1905.jpg|мини|300x300пкс|[[Қасри Ардашер Бобакон]] дар соли 1905]]
Сулолаи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]], мисли [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Ҳахоманишиён]], дар [[Устони Форс]] пайдо шудаанд. Онҳо худро ворисони [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]] меҳисобиданд, ки кӯшиш мекарданд бузургии Эронро пас аз давраҳои эллинистӣ ва портӣ барқарор кунанд. Аммо, дар меъморӣ, нисбат ба меъмории Ҳахоманишиён,  онҳо усулҳои худро пайравӣ накарданд ва илҳоми худро бештар аз меъмории эламӣ, ки меъмории аслии Триест буд, гирифтанд. Инчунин таъсири бузурги меъмории румӣ ва [[Имперотурии Бизонс|византиягиро]] дар он дидан мумкин аст. Шояд сабаби инро дар нотавонии ҳукумати Сосониён дар истифодаи маводҳои гаронбаҳо ва нодир дар Эрон - санг ва чӯб, ки дар давраи [[Меъмории Ҳахоманишиён|Ҳахоманишиён]] аз [[Миср]] ва [[Лубнон]] оварда шуда буданд - ва фаровонии маводҳои хокӣ ва '''хокӣ''' дидан мумкин аст. Ҳамчунин, биноҳои сангии Ҳахоманишиён бояд барои мустаҳкамии зарурӣ дар хоки сахти нишебиҳои кӯҳ сохта мешуданд, аммо эрониҳо пас аз ҳуҷуми юнонӣ ба зиндагӣ дар даштҳо одат карда буданд. Дар ин давра расму оинҳои навиштан дар сангнавиштаҳо (петрография) идома доранд.
[[Акс:کاروانسرای_دیرگچین_بزرگترین_کاروانسرای_خشتی_گچی_ایران_-_نورپردازی_با_فانوس_-_عکاسی_در_شب_10.jpg|алт=کاروانسرای دیر گچین بر جای مانده از دوره ساسانی|мини|300x300пкс|Корвонсарои Дайргочин, боқимондаи давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]], байни [[Рай]] ва [[Қум]] ҷойгир аст.]] Он соли 240-и мелодӣ, яъне 330 сол пеш аз таваллуди [[Муҳаммад]] сохта шудааст.

== Меъморӣ ва дин ==
[[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] давлате буд, ки бар пояи як [[Идеология|идеолужӣ]] ва дин  асос ёфта буд ва мехост ба ҳама ҷанбаҳои ҳаёти инсон таъсир расонад. Дар [[Маздаясно|дини зардуштӣ]] чор унсури ҳаётан муҳим ( [[об]], [[оташ]], [[бод]] ва [[Хок|замин]] ) муқаддас ҳисобида мешаванд ва ифлос кардани онҳо гуноҳ ҳисобида мешавад.  Ба оташ аҳамияти бештар дода мешуд, зеро он нақши тозакунанда дошт. Зард - ранги оташ - инчунин ҳамчун ранги дӯстдоштаи [[Сосониён]] маълум аст. [[Маъбади оташ|Маъбадҳои оташ]] биноҳои росткунҷае буданд, ки дар зери онҳо оташи муқаддас буд. Ин биноҳо одатан сохтори кунҷӣ доштанд ва аркҳо дар гӯшаҳо ҷойгир карда шуда, маҷмааро бо [[гунбад]] пӯшонида буданд.

Ҳузури давлати Сосониён бо таърифҳои нави фарҳанги Эрон ва тавассути асосгузори он, [[Ардашери Бобакон]], инчунин ба рушди иҷтимоӣ ва иқтисодии худ идома дод. Ҳузури [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] бо таърифҳои нави фарҳанги Эрон ва тавассути асосгузори он, [[Ардашери I]], дар [[Ҷомеъа|ҷомеъаи]] [[Эрон]] ифодаи нав пайдо кард. Ин таърифҳо аз расмикунонии [[Маздаясно|Маздоясно]] бо моделҳои наве, ки ҷодугарони пурқудрати он давра аз мавзӯи анъанаҳои қадимӣ ва ҳамгироии онҳо бо зардуштӣ офарида буданд, дар баробари тамаркузи шадиди сиёсӣ ва эҷоди ваҳдати миллӣ иборат буданд, ки ба шоҳ ҳамчун намояндаи пурқудрати он, ҳокимияти мутлақ ва маросимӣ бар тамоми Эроншаҳр дод. 

=== Маъбади [[Аноҳито|Аноҳито]] ===
Ин бино як сохтори шакли мукааб аст, ки аз сангҳои кандакорӣ бо андозаҳои гуногун ва бе гил сохта шудааст ва деворҳои дугона дорад. Ин бино аз услуби меъмории давраи Ҳахоманишӣ илҳом гирифта шудааст. Маъбади [[Аноҳито]] боми ҳамвор надошт. Ин маъбад дар чуқурии 6 метр аз замини атроф сохта шудааст, то оби дарёи Шопур ба он ҷорӣ шавад. Маъбади Бишопур рамзи маъбади об аст ва онро метавон макони навозиш бо об ҳисобид; яъне ягона унсури чор унсуре, ки ба олиҳаи [[Зӯҳра]] нисбат дода мешавад. Рамзи ҳайвонии ин олиҳа шакли [[Гов|говро]] дорад, ки дар атрофи маъбад ба таври симметрӣ ҷойгир карда шудааст. Ин маъбад на танҳо аз ҷиҳати меъморӣ, балки аз ҷиҳати риояи [[Танзими ҳуқуқӣ|танзим]], тақсимот ва системаҳои назорати [[об]] низ ғайриоддӣ аст.

=== Маъбадҳои оташи давраи Сосониён ===
[[Акс:Baze_Hoor_fire_temple.jpg|мини|300x300пкс|Маъбади оташи Бозе-Ҳор дар [[Машҳад|Санобод]] (Машҳади имрӯза).
Маъбадҳои оташи Сосонӣ биноҳои муҳими меъмории Сосонӣ мебошанд, ки аз онҳо танҳо чандто боқӣ мондаанд. [[Маъбади оташ|Маъбадҳои оташ]] дуввумин асари муҳимтарини меъморӣ мебошанд, ки аз меъмории [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосонӣ]] боқӣ мондаанд. [[Кох|Қасрҳои]] Сосониро метавон муҳимтарин осорҳо номид. [[Маъбади оташ|Маъбадҳои оташ]], ки макони муқаддаси оташ ва [[маросим]]&lt;nowiki/&gt;ҳои динӣ буданд, аз нигоҳи [[меъморӣ]] мувофиқи принсипҳои мушаххас сохта шудаанд.{{Break}} Чунин ба назар мерасад, ки маъбадҳои оташи Сосонӣ нисбат ба аҳамияти оташдонҳои худ дараҷаҳои гуногуни аҳамият доштанд, аммо сохтори асосӣ ва нақшаи меъмории биноҳо якхела буданд. Меъмории маъбади оташ бинои чоркунҷа бо чор дари камоншакл дар чор тарафи он ва [[Гунбад|гунбаз]] дар ин фазои чоркунҷа буд. Аз ин рӯ, онҳоро &quot; чор арк &quot; низ меноманд. Дар баъзе биноҳо, чор арк яктоӣ ҳастанд, аммо дар дигарон як долони [[Тавоф|даврзананда]] ва фазоҳои марбут ба он, ба монанди маъбади оташи Қасри Ширин мавҷуданд. Ин биноҳо аксар вақт дар баландиҳои баланд сохта мешуданд. Дар [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Сосонӣ,]] се маъбади бузурги оташ мавҷуд буданд, ки ба се табақаи иҷтимоии [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] тааллуқ доштанд:

* Оташи коҳинон, маъбади оташи Озар Фарнбағ ё Атор Фарнба
* Оташи сарбозон, оташи оташ, оташи оташ
* Оташи дехкон, Азарбарзин мехр ё Атур барзин мехр

==== Маъбади оташи Озаргашсп ё Атор Гушнасп ====
Ин маъбади оташи Сосонӣ бо услуби хурди чорқабата аз санг ва гаҷ сохта шудааст ва дар [[шаҳристони Фарошбанд]] ҷойгир аст.
&lt;gallery&gt;
image:Takht-e-soleiman-1.jpg| ویرانه‌های [[آتشکده آذرگشسپ]]
image:ChaharTaqi-KheirAbad.JPG| [[چارتاقی خیرآباد|آتشکده خیرآباد]] در گچساران
image:Niasar Fire Temple.jpg| [[چهارتاقی نیاسر|آتشکده نیاسر]] کاشان
image:Bahramfiretempleyo.jpg| [[تپه میل|آتشکده بهرام]] ری
image:مسجد کاروانسرای دیر گچین واقع در استان قم- چهارطاقی ساسانی 06.jpg| کاروانسرای دیر گچین که معماری شبیه به چهارپایه اصلی چهارطاقی دارد. این بنا که امروزه به مسجد تبدیل شده است، به احتمال زیاد کاربری آن درگذشته سالن پذیرایی از مهمانان کاروانسرا بوده است.
&lt;/gallery&gt;
=== Бурҷи Хомӯшон ===
[[Акс:Yazd_towers_of_silence.JPG|мини|300x300пкс|Намуди гунбази манзилӣ ва чӯбдастҳои он аз давраи Сосониён, ки пас аз ислом ба гунбазҳои масҷид ва манораҳо табдил дода шудаанд. Бурҷи Хомӯшон]]
[[Дахмаи шоҳон|Дахмаи Зардуштӣ]] бо номҳои Бурҷи Хомӯшӣ ва Бурҷи Хомӯшон низ маъруф аст. Ин дахма дар 15 километр ҷанубу шарқи [[Язд]], дар наздикии минтақаи Сафоя, дар кӯҳи пасти таҳшинӣ бо номи кӯҳи Дахма ҷойгир аст. Вазифаи ин бурҷ дафн кардани ҷасадҳо буд. Дар гузаштаи дур, ҷасадҳоро дар болои бурҷ мегузоштанд, то ба паррандагон хӯрок диҳанд. Баъдтар устухонҳоро ба чоҳ мепартофтанд. Ин барои пешгирии ифлосшавии хок буд. Ин усул танҳо дар давраи [[Сосониён]] истифода мешуд ва дар давраи Ҳахоманишиён истифода намешуд, зеро [[Ҳахоманишиён]] қабрҳо доштанд.

=== Шаҳри даврашакл ва Қалъаи Духтар ===
Шаҳри Гур макони қадимӣ дар шаҳристони Фирӯзободи вилояти Форс аст. Ин шаҳр дар аввали асри 3-и мелодӣ бо фармони [[Ардашери Бобакон|Ардашир Бобокон]] таъсис ёфтааст. Дар замони рушди худ, Гур пойтахти қисмате аз вилояти Форс бо номи Коре Ардашир Хор буд. Ягона унсури муҳиме, ки аз ин шаҳр боқӣ мондааст, бурҷест, ки дар маркази доираи шаҳр ҷойгир буд ва эҳтимолан барои оташ истифода мешуд. Диаметри доираи шаҳр 450 метр буд. Қалъаи Духтар, ки дар кӯҳ ҷойгир аст ва эҳтимолан барои дифоъ аз шаҳри Гор сохта шудааст. Номи қалъа маънои &quot;қалъаи дастнорас&quot;-ро дорад.
&lt;gallery&gt;
image:Ghaledokhtar Firuzabad Fars.jpg| قلعه دختر
image:Gur4.jpg| ویرانهٔ [[مناره شهر گور|منار میلو]] در شهر اردشیرخوره باستان که پس از اسلام آن را «طربال شهر گور» نامیدند.
image:| گنبد و بادگیر. بادگیر بعدها به مناره تبدیل گشت.
image:Towers of Silence Yazd.jpg| برج خاموشان و یک اقامتگاه که دارای اتاقهایی است.
image:آتشکده کرکویه.jpg| [[آتشکده کرکویه|آتشکده کرکوشاه]] در سیستان و بلوچستان
image:Ateshgah Fire Temple.jpg| [[آتشگاه باکو]] در جمهوری آذربایجان
image:Derbent gate.jpg| [[دربند (روسیه)]] در Persian Fire Temple in Tbilisi.jpg|بندانگشتی|نمایی از درون [[آتشگاه تفلیس]]
&lt;/gallery&gt;
=== Қасри Сарвистон ===
[[Акс:Sarvestan_Palace_4.jpg|мини|300x300пкс|Қасри Сарвистон]]
Қасри Сарвистон беназиртарин бинои давраи Сосониён ҳисобида мешавад. Ин қаср дар давраи ҳукмронии [[Баҳроми Гӯр|Баҳроми Гӯр]] [[Сосониён]] ва аз ҷониби вазири машҳури ӯ Меҳр Нарсӣ, ки инчунин сарвазири [[Яздгирди I]] ва [[Яздгирди II]] буд, сохта шудааст. [[Гунбад|Гунбади]] ин қаср кушодагии 15-метраро фаро мегирад. Истифодаи [[сутун]]&lt;nowiki/&gt;ҳо ночиз аст. Андоза ва баландии он нисбат ба дигар биноҳои давраи Сосониён инсондӯстонатар аст. Дар Қасри Сарвистон, бори аввал гунбаз дар нақшаи чоркунҷа ҷойгир карда шудааст, ки ин кор [[گوشه‌سازی|сохтмони кунҷро]] талаб мекунад ва ба унсури асосии [[меъмории исломӣ]] табдил меёбад.

=== Маъбади оташи Фарашбанд ===
[[Акс:300px-farashband.jpg|мини|300x300пкс|Маъбади оташи Фарашбанд]]
Арки Касро номи қасри подшоҳони Сосониён дар шаҳри [[Бағдод]] дар соҳили шарқии дарёи [[Даҷла]] аст, ки яке аз муҳимтарин ва охирин сохторҳои давраи [[Сосониён]] аст. Аркҳои [[гунбад]]&lt;nowiki/&gt;и ин бино сӯрохии сӣ-метраро фаро мегиранд, ки ин таҷриба дар Шарқ то асри 19 такрор нашудааст.

=== Маъбади оташи Оташкӯҳ ===
Маъбади оташи Оташкӯҳ яке аз муҳимтарин маъбадҳои оташи боқимонда аз давраи [[Сосониён]] дар Эрон буда, дар [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст. 

=== Айвони Хусрав (арки Касро) ===
Қалъаи Шопурхуст, ки пас аз истилои арабҳо бар Эрон ба он Фалак-ул-Афлак номгузорӣ шуд, як қалъаи таърихӣ (қалъа) дар маркази шаҳри Хуррамобод аст. Ин қалъа ба давраи Сосониён тааллуқ дорад. Бо фармони [[Шопур]], [[Сосониён]] дар наздикии минтақаи кунунии [[Хуррамобод]] шаҳре бо номи Шопурхуст сохтанд, ки баъдтар хароб карда шуд ва тақрибан асри 7-и ҳиҷрӣ дар ҷои он Хуррамободи кунунӣ сохта шуд. Қалъаи Фалак-ул-Афлак дар давраи Сосониён истифодаи давлатӣ ва низомӣ дошт ва дар [[Эрони Қоҷорӣ|давраи Эрони Қоҷорӣ]] номи Фалак-ул-Афлакро гирифт. Қасри Бишопур дар шаҳри қадимии [[Бишопур]] низ як ёдгории боқимонда ва фаромӯшшудаи Сосониён аст.

=== Қалъаи Шопурхуст ===
Нуктаҳои зеринро метавон ҳамчун фарқиятҳои байни меъмории Сосониён ва [[Меъмории Ҳахоманишиён|меъмории Ҳахоманишӣ]] зикр кард.
[[Акс:یک_تصویر_سراسر_نما_از_فضای_مسجد_با_نور_طبیعی_آفتاب_بعداز_ظهر_تابستان،_کاروانسرای_دیر_گچین_استان_قم.jpg|алт=یک عکس سراسرنما از مسجد کاروانسرای ساسانی دیرگچین که در قبل از حمله اعراب به ایران کاربری آتشکده داشته است|марказ|мини|700x700пкс|Акси панорамии масҷиди корвонсарои давраи Сосониён дар Диргчин, ки пеш аз ҳуҷуми арабҳо ба Эрон ҳамчун [[маъбади оташ]] истифода мешуд.]]

== Тафовут байни меъмории Сосониён ва Ҳахоманишиён ==
Нуктаҳои зеринро метавон ҳамчун фарқиятҳои байни меъмории Сосониён ва [[Меъмории Ҳахоманишиён|меъмории Ҳахоманишиён]] зикр кард.

# Шифтҳои [[Гунбад|гунбадшакл]]
# Тағйир додани намуди мавод
# Кушодагии калоншуда (аз сабаби тағйир додани маводи [[Болор]] аз [[чӯб]] ба хок)
# Арксозии сӯрохиҳо
# Қафо мондани пои камон (аз сабаби вақти сохтмон)
# Сохтани рӯйпӯши [[Гач|гаҷӣ]] (дар [[Тахти Ҷамшед|Тахти Ҷамшед]] сангҳои сайқалёфта мавҷуданд. Аммо гил ва хок бояд бо рӯйпӯш пӯшонида шаванд)
# Истифодаи маҳлул (дар [[Тахти Ҷамшед|Тахти Ҷамшед]], ҳамаи пайвандҳо бе пайванданд ва маҳлул истифода нашудааст)
# Дар меъмории Сосониён, барои безарар кардани фишори [[Гунбад|гунбад,]] ба монанди неф ва гунбадҳои паҳлӯӣ, дар атрофи бино фазоҳо илова карда мешаванд.
# Дар [[меъмории Ҳахоманишӣ]], [[Нерӯ|қувва]] аз [[сутун]] ба замин интиқол дода мешавад, аз ин рӯ, таҳкурсӣ бояд васеъ бошад; яъне замин бояд сахт бошад.

&lt;gallery&gt;
image:Atashkouh (1).jpg| [[آتشکده آتشکوه]] استان مرکزی
image:Falak-ol-aflak-Khorramaabaadcxxxx.jpg| [[فلک‌الافلاک|دژِ شاپورخواست]]{{سخ}}(قلعه فلک الافلاک) لرستان
image:هاتشگاه 3.jpg| آتشگاهی در [[رشته‌کوه آتشگاه]] کرمانشاه
image:Izadkhast ruines sassanides3.jpg| [[چهارطاقی ساسانی ایزدخواست|آتشکده ایزدخواست]] آباده
image:Vermal Fire Temple in Lootak, Iran.jpg| آتشکده ورمال در [[لوتک (هامون)|لوتک]] سیستان و بلوچستان
image:Espakhoo Temple 6.jpg| [[آتشکده اِسپاخو]] در خراسان
&lt;/gallery&gt;

== Манобеъ ==
{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Википедия:Шаблони «Пайвандҳои беруна» холӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосонӣ]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]
[[Гурӯҳ:Таърихи меъморӣ]]</text>
      <sha1>t8bci511vqiarlu9640nytnvwj1yuti</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474089</id>
      <parentid>1474086</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:36:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Манобеъ */</comment>
      <origin>1474089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26564" sha1="fny0ba0i4e8z85mn2s4x1x3pe8di8ch" xml:space="preserve">[[Акс:ArchOfCtesiphon.jpg|алт=|мини|300x300пкс|Боқимондаҳои [[Тоқи Кисро]] дар [[Тай­са­фун]], [[Соли 1864|1864]]]]
[[Акс:Rayen_Castle_1.jpg|мини|300x300пкс|Харобаҳои боқимондаи Арг Райн дар [[Кирмон]] .{{Break}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Даромадгоҳ ва арки дорои тарҳи [[Гунбад|гунбазшакл]] хусусиятҳои меъмории давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] буданд.]]
[[Акс:Atashkadeh_(fireplace).jpg|мини|300x300пкс|[[Маъбади оташ|Маъбади оташи]] Омул дар шаҳри О[[Омул|мул,]] [[Устони Мозандарон|Мозандарон]] .{{Break}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Дар давраи [[Сосониён]], ҳар яке аз [[Маъбади оташ|маъбадҳои оташи]] [[Маздаясно|Маздасноӣ]] [[гунбад]] дошт.]]
'''Меъмории Сосониён''' ба сабки [[меъморӣ]] ишора мекунад, ки модари меъмории Эрон аст, ки дар давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] ба авҷи худ расид. Аз бисёр ҷиҳат, сулолаи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] (224–651 милодӣ) шоҳиди бузургтарин дастовардҳои [[тамаддун]]&lt;nowiki/&gt;и [[Эрон]] буд. Сулолаи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] инчунин охирин шоҳаншоҳии бузурги Эрон пеш аз забти [[Мусулмон|мусалмонон]] аз Эрон пас аз ҳуҷуми арабҳо буд. Баъзе коршиносон меъмории Сосониёнро ҳамчун зергурӯҳи меъмории Портҳо тасниф мекунанд, ки аз меъмории давраҳои қаблӣ хеле фарқ мекунад. Пас аз забти [[арабҳо]] аз Эрон, пештоқҳо, [[Гунбад|гунбазҳо]], [[Рамзнигорӣ|рамз]]&lt;nowiki/&gt;ҳо ва ғайра аз ҷониби [[мусалмонон]] сабт ва ҳамчун [[меъмории исломӣ]] муаррифӣ карда шуданд.   Ҳамаи биноҳои давраи Сосониён бо [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Шоҳаншоҳии Сосониён]] алоқаманданд ва пеш аз пайдоиши [[ислом]] сохта шудаанд. 

[[Бостоншиносӣ|Бостоншиносон]] тавонистанд [[Бино|биноҳо]] ва осорҳои ин давраро тавассути сабки хоси меъмории Сосониён муайян кунанд ва бо таҳқиқи онҳо дар бораи баъзе ҷанбаҳои таърих ва фарҳанги ин давра дониш пайдо кунанд. Деворҳои қасрҳо, маъбадҳо ва оташкадаҳои давраи Сосониён бо санги тарошидашуда сохта шуда, сангҳо бо эҳтиёти хоса болои якдигар гузошта мешуданд. Намунаҳои ин деворҳоро дар Қасри Шопур (Бишопур) ва Арки Ҷареҳ дидан мумкин аст. Баъзан сангҳо ё хиштҳои тарошиданашуда низ барои сохтани деворҳо истифода мешуданд ва ба онҳо гил ё оҳак мерехтанд.&lt;ref&gt;کتاب پژوهش‌هایی در شناخت هنر ایران صفحهٔ ۴۱۰&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.iranicaonline.org/articles/architecture-iii]&lt;/ref&gt;

Сохтмони бинои  [[кох]]&lt;nowiki/&gt;ҳо одатан аз ду қисм иборат аст. Як қисм [[Кушк|кушкҳои]] махсуси қабулгоҳро дар бар мегирад, ба монанди толор ва қисми дигар [[майдон]]&lt;nowiki/&gt;ест, ки дар атрофи он утоқҳои истиқоматӣ сохта шудаанд. Дигар хусусиятҳои биноҳои Сосониён иборатанд аз гунбадҳои доирашакл ва гунбадҳое, ки дар пояи чоркунҷа буданд. Деворҳои қасрҳо бо [[Фреско|фрескоҳо]] оро дода шуда буданд. Баъзан [[девор]]&lt;nowiki/&gt;ҳо [[Кандакорӣ|кандакори]]&lt;nowiki/&gt;ҳои [[чӯб]]&lt;nowiki/&gt;ӣ доштанд, Деворҳои қаср бо расмҳои деворӣ оро дода шуда буданд. Деворҳо баъзан бо шохаҳои дарахт ё оҳуе, ки об менӯшанд, ё дарахте бо ду бузи кӯҳӣ, ки дар ду пой дар ду рӯи онҳо истодаанд, ва баъзан мавзӯъоти юнонӣ ва румӣ оварда шудаанд. Бо таъсири санъати юнонӣ, сатҳи қасрҳо баъзан бо мозаика пӯшонида мешуд, ки дар он дарборҳо, раққосон ва мусиқидорон тасвир карда мешуданд.. Фарши қасрҳо низ аз санъати юнонӣ таъсир гирифта, баъзан бо мозаикаҳо пӯшонида шуда буданд, ки тасвирҳои дарбориён, раққосон ва мусиқичиёни дарборро нишон медоданд. [ 5 ] Муҳимтарин биноҳои боқимонда аз давраи Сосониён инҳоянд:

== Асвод ==
[[Акс:Exterior_Palace_of_Ardashir_1905.jpg|мини|300x300пкс|[[Қасри Ардашер Бобакон]] дар соли 1905]]
Сулолаи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]], мисли [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Ҳахоманишиён]], дар [[Устони Форс]] пайдо шудаанд. Онҳо худро ворисони [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]] меҳисобиданд, ки кӯшиш мекарданд бузургии Эронро пас аз давраҳои эллинистӣ ва портӣ барқарор кунанд. Аммо, дар меъморӣ, нисбат ба меъмории Ҳахоманишиён,  онҳо усулҳои худро пайравӣ накарданд ва илҳоми худро бештар аз меъмории эламӣ, ки меъмории аслии Триест буд, гирифтанд. Инчунин таъсири бузурги меъмории румӣ ва [[Имперотурии Бизонс|византиягиро]] дар он дидан мумкин аст. Шояд сабаби инро дар нотавонии ҳукумати Сосониён дар истифодаи маводҳои гаронбаҳо ва нодир дар Эрон - санг ва чӯб, ки дар давраи [[Меъмории Ҳахоманишиён|Ҳахоманишиён]] аз [[Миср]] ва [[Лубнон]] оварда шуда буданд - ва фаровонии маводҳои хокӣ ва '''хокӣ''' дидан мумкин аст. Ҳамчунин, биноҳои сангии Ҳахоманишиён бояд барои мустаҳкамии зарурӣ дар хоки сахти нишебиҳои кӯҳ сохта мешуданд, аммо эрониҳо пас аз ҳуҷуми юнонӣ ба зиндагӣ дар даштҳо одат карда буданд. Дар ин давра расму оинҳои навиштан дар сангнавиштаҳо (петрография) идома доранд.
[[Акс:کاروانسرای_دیرگچین_بزرگترین_کاروانسرای_خشتی_گچی_ایران_-_نورپردازی_با_فانوس_-_عکاسی_در_شب_10.jpg|алт=کاروانسرای دیر گچین بر جای مانده از دوره ساسانی|мини|300x300пкс|Корвонсарои Дайргочин, боқимондаи давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]], байни [[Рай]] ва [[Қум]] ҷойгир аст.]] Он соли 240-и мелодӣ, яъне 330 сол пеш аз таваллуди [[Муҳаммад]] сохта шудааст.

== Меъморӣ ва дин ==
[[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] давлате буд, ки бар пояи як [[Идеология|идеолужӣ]] ва дин  асос ёфта буд ва мехост ба ҳама ҷанбаҳои ҳаёти инсон таъсир расонад. Дар [[Маздаясно|дини зардуштӣ]] чор унсури ҳаётан муҳим ( [[об]], [[оташ]], [[бод]] ва [[Хок|замин]] ) муқаддас ҳисобида мешаванд ва ифлос кардани онҳо гуноҳ ҳисобида мешавад.  Ба оташ аҳамияти бештар дода мешуд, зеро он нақши тозакунанда дошт. Зард - ранги оташ - инчунин ҳамчун ранги дӯстдоштаи [[Сосониён]] маълум аст. [[Маъбади оташ|Маъбадҳои оташ]] биноҳои росткунҷае буданд, ки дар зери онҳо оташи муқаддас буд. Ин биноҳо одатан сохтори кунҷӣ доштанд ва аркҳо дар гӯшаҳо ҷойгир карда шуда, маҷмааро бо [[гунбад]] пӯшонида буданд.

Ҳузури давлати Сосониён бо таърифҳои нави фарҳанги Эрон ва тавассути асосгузори он, [[Ардашери Бобакон]], инчунин ба рушди иҷтимоӣ ва иқтисодии худ идома дод. Ҳузури [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] бо таърифҳои нави фарҳанги Эрон ва тавассути асосгузори он, [[Ардашери I]], дар [[Ҷомеъа|ҷомеъаи]] [[Эрон]] ифодаи нав пайдо кард. Ин таърифҳо аз расмикунонии [[Маздаясно|Маздоясно]] бо моделҳои наве, ки ҷодугарони пурқудрати он давра аз мавзӯи анъанаҳои қадимӣ ва ҳамгироии онҳо бо зардуштӣ офарида буданд, дар баробари тамаркузи шадиди сиёсӣ ва эҷоди ваҳдати миллӣ иборат буданд, ки ба шоҳ ҳамчун намояндаи пурқудрати он, ҳокимияти мутлақ ва маросимӣ бар тамоми Эроншаҳр дод. 

=== Маъбади [[Аноҳито|Аноҳито]] ===
Ин бино як сохтори шакли мукааб аст, ки аз сангҳои кандакорӣ бо андозаҳои гуногун ва бе гил сохта шудааст ва деворҳои дугона дорад. Ин бино аз услуби меъмории давраи Ҳахоманишӣ илҳом гирифта шудааст. Маъбади [[Аноҳито]] боми ҳамвор надошт. Ин маъбад дар чуқурии 6 метр аз замини атроф сохта шудааст, то оби дарёи Шопур ба он ҷорӣ шавад. Маъбади Бишопур рамзи маъбади об аст ва онро метавон макони навозиш бо об ҳисобид; яъне ягона унсури чор унсуре, ки ба олиҳаи [[Зӯҳра]] нисбат дода мешавад. Рамзи ҳайвонии ин олиҳа шакли [[Гов|говро]] дорад, ки дар атрофи маъбад ба таври симметрӣ ҷойгир карда шудааст. Ин маъбад на танҳо аз ҷиҳати меъморӣ, балки аз ҷиҳати риояи [[Танзими ҳуқуқӣ|танзим]], тақсимот ва системаҳои назорати [[об]] низ ғайриоддӣ аст.

=== Маъбадҳои оташи давраи Сосониён ===
[[Акс:Baze_Hoor_fire_temple.jpg|мини|300x300пкс|Маъбади оташи Бозе-Ҳор дар [[Машҳад|Санобод]] (Машҳади имрӯза).
Маъбадҳои оташи Сосонӣ биноҳои муҳими меъмории Сосонӣ мебошанд, ки аз онҳо танҳо чандто боқӣ мондаанд. [[Маъбади оташ|Маъбадҳои оташ]] дуввумин асари муҳимтарини меъморӣ мебошанд, ки аз меъмории [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосонӣ]] боқӣ мондаанд. [[Кох|Қасрҳои]] Сосониро метавон муҳимтарин осорҳо номид. [[Маъбади оташ|Маъбадҳои оташ]], ки макони муқаддаси оташ ва [[маросим]]&lt;nowiki/&gt;ҳои динӣ буданд, аз нигоҳи [[меъморӣ]] мувофиқи принсипҳои мушаххас сохта шудаанд.{{Break}} Чунин ба назар мерасад, ки маъбадҳои оташи Сосонӣ нисбат ба аҳамияти оташдонҳои худ дараҷаҳои гуногуни аҳамият доштанд, аммо сохтори асосӣ ва нақшаи меъмории биноҳо якхела буданд. Меъмории маъбади оташ бинои чоркунҷа бо чор дари камоншакл дар чор тарафи он ва [[Гунбад|гунбаз]] дар ин фазои чоркунҷа буд. Аз ин рӯ, онҳоро &quot; чор арк &quot; низ меноманд. Дар баъзе биноҳо, чор арк яктоӣ ҳастанд, аммо дар дигарон як долони [[Тавоф|даврзананда]] ва фазоҳои марбут ба он, ба монанди маъбади оташи Қасри Ширин мавҷуданд. Ин биноҳо аксар вақт дар баландиҳои баланд сохта мешуданд. Дар [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Сосонӣ,]] се маъбади бузурги оташ мавҷуд буданд, ки ба се табақаи иҷтимоии [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] тааллуқ доштанд:

* Оташи коҳинон, маъбади оташи Озар Фарнбағ ё Атор Фарнба
* Оташи сарбозон, оташи оташ, оташи оташ
* Оташи дехкон, Азарбарзин мехр ё Атур барзин мехр

==== Маъбади оташи Озаргашсп ё Атор Гушнасп ====
Ин маъбади оташи Сосонӣ бо услуби хурди чорқабата аз санг ва гаҷ сохта шудааст ва дар [[шаҳристони Фарошбанд]] ҷойгир аст.
&lt;gallery&gt;
image:Takht-e-soleiman-1.jpg| ویرانه‌های [[آتشکده آذرگشسپ]]
image:ChaharTaqi-KheirAbad.JPG| [[چارتاقی خیرآباد|آتشکده خیرآباد]] در گچساران
image:Niasar Fire Temple.jpg| [[چهارتاقی نیاسر|آتشکده نیاسر]] کاشان
image:Bahramfiretempleyo.jpg| [[تپه میل|آتشکده بهرام]] ری
image:مسجد کاروانسرای دیر گچین واقع در استان قم- چهارطاقی ساسانی 06.jpg| کاروانسرای دیر گچین که معماری شبیه به چهارپایه اصلی چهارطاقی دارد. این بنا که امروزه به مسجد تبدیل شده است، به احتمال زیاد کاربری آن درگذشته سالن پذیرایی از مهمانان کاروانسرا بوده است.
&lt;/gallery&gt;
=== Бурҷи Хомӯшон ===
[[Акс:Yazd_towers_of_silence.JPG|мини|300x300пкс|Намуди гунбази манзилӣ ва чӯбдастҳои он аз давраи Сосониён, ки пас аз ислом ба гунбазҳои масҷид ва манораҳо табдил дода шудаанд. Бурҷи Хомӯшон]]
[[Дахмаи шоҳон|Дахмаи Зардуштӣ]] бо номҳои Бурҷи Хомӯшӣ ва Бурҷи Хомӯшон низ маъруф аст. Ин дахма дар 15 километр ҷанубу шарқи [[Язд]], дар наздикии минтақаи Сафоя, дар кӯҳи пасти таҳшинӣ бо номи кӯҳи Дахма ҷойгир аст. Вазифаи ин бурҷ дафн кардани ҷасадҳо буд. Дар гузаштаи дур, ҷасадҳоро дар болои бурҷ мегузоштанд, то ба паррандагон хӯрок диҳанд. Баъдтар устухонҳоро ба чоҳ мепартофтанд. Ин барои пешгирии ифлосшавии хок буд. Ин усул танҳо дар давраи [[Сосониён]] истифода мешуд ва дар давраи Ҳахоманишиён истифода намешуд, зеро [[Ҳахоманишиён]] қабрҳо доштанд.

=== Шаҳри даврашакл ва Қалъаи Духтар ===
Шаҳри Гур макони қадимӣ дар шаҳристони Фирӯзободи вилояти Форс аст. Ин шаҳр дар аввали асри 3-и мелодӣ бо фармони [[Ардашери Бобакон|Ардашир Бобокон]] таъсис ёфтааст. Дар замони рушди худ, Гур пойтахти қисмате аз вилояти Форс бо номи Коре Ардашир Хор буд. Ягона унсури муҳиме, ки аз ин шаҳр боқӣ мондааст, бурҷест, ки дар маркази доираи шаҳр ҷойгир буд ва эҳтимолан барои оташ истифода мешуд. Диаметри доираи шаҳр 450 метр буд. Қалъаи Духтар, ки дар кӯҳ ҷойгир аст ва эҳтимолан барои дифоъ аз шаҳри Гор сохта шудааст. Номи қалъа маънои &quot;қалъаи дастнорас&quot;-ро дорад.
&lt;gallery&gt;
image:Ghaledokhtar Firuzabad Fars.jpg| قلعه دختر
image:Gur4.jpg| ویرانهٔ [[مناره شهر گور|منار میلو]] در شهر اردشیرخوره باستان که پس از اسلام آن را «طربال شهر گور» نامیدند.
image:| گنبد و بادگیر. بادگیر بعدها به مناره تبدیل گشت.
image:Towers of Silence Yazd.jpg| برج خاموشان و یک اقامتگاه که دارای اتاقهایی است.
image:آتشکده کرکویه.jpg| [[آتشکده کرکویه|آتشکده کرکوشاه]] در سیستان و بلوچستان
image:Ateshgah Fire Temple.jpg| [[آتشگاه باکو]] در جمهوری آذربایجان
image:Derbent gate.jpg| [[دربند (روسیه)]] در Persian Fire Temple in Tbilisi.jpg|بندانگشتی|نمایی از درون [[آتشگاه تفلیس]]
&lt;/gallery&gt;
=== Қасри Сарвистон ===
[[Акс:Sarvestan_Palace_4.jpg|мини|300x300пкс|Қасри Сарвистон]]
Қасри Сарвистон беназиртарин бинои давраи Сосониён ҳисобида мешавад. Ин қаср дар давраи ҳукмронии [[Баҳроми Гӯр|Баҳроми Гӯр]] [[Сосониён]] ва аз ҷониби вазири машҳури ӯ Меҳр Нарсӣ, ки инчунин сарвазири [[Яздгирди I]] ва [[Яздгирди II]] буд, сохта шудааст. [[Гунбад|Гунбади]] ин қаср кушодагии 15-метраро фаро мегирад. Истифодаи [[сутун]]&lt;nowiki/&gt;ҳо ночиз аст. Андоза ва баландии он нисбат ба дигар биноҳои давраи Сосониён инсондӯстонатар аст. Дар Қасри Сарвистон, бори аввал гунбаз дар нақшаи чоркунҷа ҷойгир карда шудааст, ки ин кор [[گوشه‌سازی|сохтмони кунҷро]] талаб мекунад ва ба унсури асосии [[меъмории исломӣ]] табдил меёбад.

=== Маъбади оташи Фарашбанд ===
[[Акс:300px-farashband.jpg|мини|300x300пкс|Маъбади оташи Фарашбанд]]
Арки Касро номи қасри подшоҳони Сосониён дар шаҳри [[Бағдод]] дар соҳили шарқии дарёи [[Даҷла]] аст, ки яке аз муҳимтарин ва охирин сохторҳои давраи [[Сосониён]] аст. Аркҳои [[гунбад]]&lt;nowiki/&gt;и ин бино сӯрохии сӣ-метраро фаро мегиранд, ки ин таҷриба дар Шарқ то асри 19 такрор нашудааст.

=== Маъбади оташи Оташкӯҳ ===
Маъбади оташи Оташкӯҳ яке аз муҳимтарин маъбадҳои оташи боқимонда аз давраи [[Сосониён]] дар Эрон буда, дар [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст. 

=== Айвони Хусрав (арки Касро) ===
Қалъаи Шопурхуст, ки пас аз истилои арабҳо бар Эрон ба он Фалак-ул-Афлак номгузорӣ шуд, як қалъаи таърихӣ (қалъа) дар маркази шаҳри Хуррамобод аст. Ин қалъа ба давраи Сосониён тааллуқ дорад. Бо фармони [[Шопур]], [[Сосониён]] дар наздикии минтақаи кунунии [[Хуррамобод]] шаҳре бо номи Шопурхуст сохтанд, ки баъдтар хароб карда шуд ва тақрибан асри 7-и ҳиҷрӣ дар ҷои он Хуррамободи кунунӣ сохта шуд. Қалъаи Фалак-ул-Афлак дар давраи Сосониён истифодаи давлатӣ ва низомӣ дошт ва дар [[Эрони Қоҷорӣ|давраи Эрони Қоҷорӣ]] номи Фалак-ул-Афлакро гирифт. Қасри Бишопур дар шаҳри қадимии [[Бишопур]] низ як ёдгории боқимонда ва фаромӯшшудаи Сосониён аст.

=== Қалъаи Шопурхуст ===
Нуктаҳои зеринро метавон ҳамчун фарқиятҳои байни меъмории Сосониён ва [[Меъмории Ҳахоманишиён|меъмории Ҳахоманишӣ]] зикр кард.
[[Акс:یک_تصویر_سراسر_نما_از_فضای_مسجد_با_نور_طبیعی_آفتاب_بعداز_ظهر_تابستان،_کاروانسرای_دیر_گچین_استان_قم.jpg|алт=یک عکس سراسرنما از مسجد کاروانسرای ساسانی دیرگچین که در قبل از حمله اعراب به ایران کاربری آتشکده داشته است|марказ|мини|700x700пкс|Акси панорамии масҷиди корвонсарои давраи Сосониён дар Диргчин, ки пеш аз ҳуҷуми арабҳо ба Эрон ҳамчун [[маъбади оташ]] истифода мешуд.]]

== Тафовут байни меъмории Сосониён ва Ҳахоманишиён ==
Нуктаҳои зеринро метавон ҳамчун фарқиятҳои байни меъмории Сосониён ва [[Меъмории Ҳахоманишиён|меъмории Ҳахоманишиён]] зикр кард.

# Шифтҳои [[Гунбад|гунбадшакл]]
# Тағйир додани намуди мавод
# Кушодагии калоншуда (аз сабаби тағйир додани маводи [[Болор]] аз [[чӯб]] ба хок)
# Арксозии сӯрохиҳо
# Қафо мондани пои камон (аз сабаби вақти сохтмон)
# Сохтани рӯйпӯши [[Гач|гаҷӣ]] (дар [[Тахти Ҷамшед|Тахти Ҷамшед]] сангҳои сайқалёфта мавҷуданд. Аммо гил ва хок бояд бо рӯйпӯш пӯшонида шаванд)
# Истифодаи маҳлул (дар [[Тахти Ҷамшед|Тахти Ҷамшед]], ҳамаи пайвандҳо бе пайванданд ва маҳлул истифода нашудааст)
# Дар меъмории Сосониён, барои безарар кардани фишори [[Гунбад|гунбад,]] ба монанди неф ва гунбадҳои паҳлӯӣ, дар атрофи бино фазоҳо илова карда мешаванд.
# Дар [[меъмории Ҳахоманишӣ]], [[Нерӯ|қувва]] аз [[сутун]] ба замин интиқол дода мешавад, аз ин рӯ, таҳкурсӣ бояд васеъ бошад; яъне замин бояд сахт бошад.

&lt;gallery&gt;
image:Atashkouh (1).jpg| [[آتشکده آتشکوه]] استان مرکزی
image:Falak-ol-aflak-Khorramaabaadcxxxx.jpg| [[فلک‌الافلاک|دژِ شاپورخواست]]{{سخ}}(قلعه فلک الافلاک) لرستان
image:هاتشگاه 3.jpg| آتشگاهی در [[رشته‌کوه آتشگاه]] کرمانشاه
image:Izadkhast ruines sassanides3.jpg| [[چهارطاقی ساسانی ایزدخواست|آتشکده ایزدخواست]] آباده
image:Vermal Fire Temple in Lootak, Iran.jpg| آتشکده ورمال در [[لوتک (هامون)|لوتک]] سیستان و بلوچستان
image:Espakhoo Temple 6.jpg| [[آتشکده اِسپاخو]] در خراسان
&lt;/gallery&gt;

== Манобеъ ==
{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Википедия:Шаблони «Пайвандҳои беруна» холӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]
[[Гурӯҳ:Таърихи меъморӣ]]</text>
      <sha1>fny0ba0i4e8z85mn2s4x1x3pe8di8ch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Таърихи меъморӣ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>331721</id>
    <revision>
      <id>1474087</id>
      <timestamp>2026-05-28T17:28:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1474087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="119" sha1="ohlghq4w3hacj5jri4u1d4n8ddlt5ea" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Таърихи фарҳанг]]
[[Гурӯҳ:Таърихи тарроҳӣ]]</text>
      <sha1>ohlghq4w3hacj5jri4u1d4n8ddlt5ea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Меъмории Сосониён</title>
    <ns>14</ns>
    <id>331722</id>
    <revision>
      <id>1474090</id>
      <timestamp>2026-05-28T17:39:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1474090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="dio3duxzvq52jr51nrekn61iwcv9mkq" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Таърихи меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Шрҳаншҳии Сосониён]]</text>
      <sha1>dio3duxzvq52jr51nrekn61iwcv9mkq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474091</id>
      <parentid>1474090</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:39:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1474091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="4yer26wokp8330tvqmwx239ebw0qt8l" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Таърихи меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]]</text>
      <sha1>4yer26wokp8330tvqmwx239ebw0qt8l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474095</id>
      <parentid>1474091</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T17:53:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138" sha1="eb5sn20lrvdz0so9jsisimgca0gnfri" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Таърихи меъморӣ]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]</text>
      <sha1>eb5sn20lrvdz0so9jsisimgca0gnfri</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Сосониён</title>
    <ns>14</ns>
    <id>331723</id>
    <revision>
      <id>1474092</id>
      <timestamp>2026-05-28T17:45:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1474092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="191" sha1="9wfattjgu4qis2brx1zcf9xtks6ua5x" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Таърихи Эрон]]
[[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таърихи Афғонистон]]
[[Гурӯҳ:Таърихи Ӯзбекистон]]</text>
      <sha1>9wfattjgu4qis2brx1zcf9xtks6ua5x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вида Моваҳидӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331724</id>
    <redirect title="Видо Муваҳҳид" />
    <revision>
      <id>1474118</id>
      <timestamp>2026-05-29T02:42:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Вида Моваҳидӣ]] to [[Видо Муваҳҳид]]</comment>
      <origin>1474118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="3jnkd5sxacec9hcdrbhah3kuxlqhsyf" xml:space="preserve">#равона [[Видо Муваҳҳид]]</text>
      <sha1>3jnkd5sxacec9hcdrbhah3kuxlqhsyf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуршед Иброҳимов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331725</id>
    <redirect title="Хуршед Иброҳимзода" />
    <revision>
      <id>1474139</id>
      <timestamp>2026-05-29T03:52:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Хуршед Иброҳимов]] to [[Хуршед Иброҳимзода]]</comment>
      <origin>1474139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="ogx3nd4tkkezhit31bgktpu33pgeis1" xml:space="preserve">#равона [[Хуршед Иброҳимзода]]</text>
      <sha1>ogx3nd4tkkezhit31bgktpu33pgeis1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Давлат Назризода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331726</id>
    <redirect title="Давлат Назрӣ" />
    <revision>
      <id>1474144</id>
      <timestamp>2026-05-29T04:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>Тағйири масир ба [[Давлат Назрӣ]]</comment>
      <origin>1474144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="i1uz9fvgd50h84zvlbf2z2guoh8sd89" xml:space="preserve">#равона [[Давлат Назрӣ]]</text>
      <sha1>i1uz9fvgd50h84zvlbf2z2guoh8sd89</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гулчеҳра Нуъмонова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331727</id>
    <revision>
      <id>1474151</id>
      <timestamp>2026-05-29T04:21:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {Шахс |ном                = Гулчеҳра Нуъмонова |номи аслӣ          = Нуъмонова Гулчеҳра |тасвир             = |вазифа             = Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи ДДФСТ |тартиб             = |парчам             = Flag of Tajikistan.svg |парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg |таърихи таваллуд   = |зодгоҳ...</comment>
      <origin>1474151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5688" sha1="h0tr2fhxcgpn8tszxvvcq5g0bf0j94v" xml:space="preserve">{Шахс
|ном                = Гулчеҳра Нуъмонова
|номи аслӣ          = Нуъмонова Гулчеҳра
|тасвир             =
|вазифа             = Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи ДДФСТ
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   =
|зодгоҳ             = [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода|Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон]] (1974)
|дараҷаи илмӣ       = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои фалсафа}} (2004)
|унвонҳои илмӣ      = [[Дотсент]]
|касб               = [[Олим]], [[Омӯзгор]], [[Тарҷумон]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|алма-матер         = Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон
}}

'''Гулчеҳра Нуъмонова''' ([[18 март]]и [[1951]],[[ Душанбе]]) — олими соҳаи фалсафа, дотсент, арбоби фарҳангӣ.

== Зиндагинома ==
Гулчеҳра Нуъмонова пас аз хатми мактаби миёна ба факултаи санъати Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон дохил шуда, баъдан бо таъсис ёфтани Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон, таҳсилро дар шуъбаи актёрии факултаи театрӣ-бадеӣ идома дод ва онро соли 1974 бо дипломи аъло хатм кард.

Раёсати донишкада маҳорати илмиву тахассусии ӯро ба назар гирифта, Г. Нуъмоноваро барои таҳсил ба шуъбаи аспирантураи Донишкадаи давлатии театр, мусиқӣ ва кинематографияи ба номи Н. Черкасови Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) фиристод, ки ин сабаби тавсеаи диди илмӣ ва бадеӣ-эстетикии ӯ гардид.

== Корнома ва фаъолияти давлатӣ ==
Гулчеҳра Нуъмонова дорои собиқаи 50-солаи фаъолияти илмӣ, омӯзгорӣ ва эҷодӣ (то соли 2026) дар соҳаи фарҳангу санъат мебошад. Масири касбии ӯ вазифаҳои зеринро фардост:

Муаллими кафедраи нутқи саҳна ва сипас декани факултаи театрӣ-бадеии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон;

Муовини вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;

Мушовири вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;

Директори Осорхонаи миллии Тоҷикистон ба номи Камолиддин Беҳзод;

Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи Муассисаи давлатии таълимии «Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода».

Дар давраи фаъолияти давлатии худ, ӯ бо арбобони барҷастаи сиёсиву фарҳангӣ, аз ҷумла Меҳрубон Назаров, ҳамкорӣ ва сабақгирӣ доштааст.

== Фаъолияти илмӣ ва эҷодӣ ==
Соли 2004 дар Шӯрои дифои Пажӯҳишгоҳи фалсафа ва ҳуқуқи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон рисолаи номзадии худро дар мавзӯи «Низоми маориф дар ҷомеаи ташаккулёбандаи тоҷик» ҳимоя намуда, сазовори дараҷаи илмии номзади илмҳои фалсафа гардид.

Гулчеҳра Нуъмонова муаллифи зиёда аз 30 мақолаи илмӣ-таҳқиқотӣ, илмӣ-оммавӣ ва китобҳои дарсиву бадеӣ мебошад, ки қисме аз онҳо бо забонҳои хориҷӣ низ чоп шудаанд.

== Тарҷумонӣ ==
Г. Нуъмонова китоби фундаменталии иҷрокунанда ва устоди соҳа И. Э. Кохро таҳти унвони «Асосҳои ҳаракати саҳна» аз забони русӣ ба тоҷикӣ тарҷума ва чоп кардааст. Китоб роҳҳои разму набардҳо ва ҳаракатҳои хоси мардуми чаҳон (Эрону Юнон, Руму Миср, Англия, Фаронса, Испания, Русия) ва тохтутози муғулу истилои арабро дар заминаи асарҳои драматургҳои классикӣ (Эсхил, Софокл, Шекспир, Шиллер, В. Гюго) инъикос мекунад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==
* [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]].

Эзоҳ
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>h0tr2fhxcgpn8tszxvvcq5g0bf0j94v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474152</id>
      <parentid>1474151</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:25:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5689" sha1="eof06atq262duh1huais4qgmjb59c2a" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Гулчеҳра Нуъмонова
|номи аслӣ          = Нуъмонова Гулчеҳра
|тасвир             =
|вазифа             = Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи ДДФСТ
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   =
|зодгоҳ             = [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода|Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон]] (1974)
|дараҷаи илмӣ       = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои фалсафа}} (2004)
|унвонҳои илмӣ      = [[Дотсент]]
|касб               = [[Олим]], [[Омӯзгор]], [[Тарҷумон]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|алма-матер         = Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон
}}

'''Гулчеҳра Нуъмонова''' ([[18 март]]и [[1951]],[[ Душанбе]]) — олими соҳаи фалсафа, дотсент, арбоби фарҳангӣ.

== Зиндагинома ==
Гулчеҳра Нуъмонова пас аз хатми мактаби миёна ба факултаи санъати Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон дохил шуда, баъдан бо таъсис ёфтани Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон, таҳсилро дар шуъбаи актёрии факултаи театрӣ-бадеӣ идома дод ва онро соли 1974 бо дипломи аъло хатм кард.

Раёсати донишкада маҳорати илмиву тахассусии ӯро ба назар гирифта, Г. Нуъмоноваро барои таҳсил ба шуъбаи аспирантураи Донишкадаи давлатии театр, мусиқӣ ва кинематографияи ба номи Н. Черкасови Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) фиристод, ки ин сабаби тавсеаи диди илмӣ ва бадеӣ-эстетикии ӯ гардид.

== Корнома ва фаъолияти давлатӣ ==
Гулчеҳра Нуъмонова дорои собиқаи 50-солаи фаъолияти илмӣ, омӯзгорӣ ва эҷодӣ (то соли 2026) дар соҳаи фарҳангу санъат мебошад. Масири касбии ӯ вазифаҳои зеринро фардост:

Муаллими кафедраи нутқи саҳна ва сипас декани факултаи театрӣ-бадеии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон;

Муовини вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;

Мушовири вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;

Директори Осорхонаи миллии Тоҷикистон ба номи Камолиддин Беҳзод;

Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи Муассисаи давлатии таълимии «Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода».

Дар давраи фаъолияти давлатии худ, ӯ бо арбобони барҷастаи сиёсиву фарҳангӣ, аз ҷумла Меҳрубон Назаров, ҳамкорӣ ва сабақгирӣ доштааст.

== Фаъолияти илмӣ ва эҷодӣ ==
Соли 2004 дар Шӯрои дифои Пажӯҳишгоҳи фалсафа ва ҳуқуқи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон рисолаи номзадии худро дар мавзӯи «Низоми маориф дар ҷомеаи ташаккулёбандаи тоҷик» ҳимоя намуда, сазовори дараҷаи илмии номзади илмҳои фалсафа гардид.

Гулчеҳра Нуъмонова муаллифи зиёда аз 30 мақолаи илмӣ-таҳқиқотӣ, илмӣ-оммавӣ ва китобҳои дарсиву бадеӣ мебошад, ки қисме аз онҳо бо забонҳои хориҷӣ низ чоп шудаанд.

== Тарҷумонӣ ==
Г. Нуъмонова китоби фундаменталии иҷрокунанда ва устоди соҳа И. Э. Кохро таҳти унвони «Асосҳои ҳаракати саҳна» аз забони русӣ ба тоҷикӣ тарҷума ва чоп кардааст. Китоб роҳҳои разму набардҳо ва ҳаракатҳои хоси мардуми чаҳон (Эрону Юнон, Руму Миср, Англия, Фаронса, Испания, Русия) ва тохтутози муғулу истилои арабро дар заминаи асарҳои драматургҳои классикӣ (Эсхил, Софокл, Шекспир, Шиллер, В. Гюго) инъикос мекунад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==
* [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]].

Эзоҳ
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>eof06atq262duh1huais4qgmjb59c2a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474153</id>
      <parentid>1474152</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:25:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ҷоизаву унвонҳо */</comment>
      <origin>1474153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5695" sha1="n7a96e44eji9z7hynjcvlb6jad3lko1" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Гулчеҳра Нуъмонова
|номи аслӣ          = Нуъмонова Гулчеҳра
|тасвир             =
|вазифа             = Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи ДДФСТ
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   =
|зодгоҳ             = [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода|Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон]] (1974)
|дараҷаи илмӣ       = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои фалсафа}} (2004)
|унвонҳои илмӣ      = [[Дотсент]]
|касб               = [[Олим]], [[Омӯзгор]], [[Тарҷумон]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|алма-матер         = Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон
}}

'''Гулчеҳра Нуъмонова''' ([[18 март]]и [[1951]],[[ Душанбе]]) — олими соҳаи фалсафа, дотсент, арбоби фарҳангӣ.

== Зиндагинома ==
Гулчеҳра Нуъмонова пас аз хатми мактаби миёна ба факултаи санъати Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон дохил шуда, баъдан бо таъсис ёфтани Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон, таҳсилро дар шуъбаи актёрии факултаи театрӣ-бадеӣ идома дод ва онро соли 1974 бо дипломи аъло хатм кард.

Раёсати донишкада маҳорати илмиву тахассусии ӯро ба назар гирифта, Г. Нуъмоноваро барои таҳсил ба шуъбаи аспирантураи Донишкадаи давлатии театр, мусиқӣ ва кинематографияи ба номи Н. Черкасови Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) фиристод, ки ин сабаби тавсеаи диди илмӣ ва бадеӣ-эстетикии ӯ гардид.

== Корнома ва фаъолияти давлатӣ ==
Гулчеҳра Нуъмонова дорои собиқаи 50-солаи фаъолияти илмӣ, омӯзгорӣ ва эҷодӣ (то соли 2026) дар соҳаи фарҳангу санъат мебошад. Масири касбии ӯ вазифаҳои зеринро фардост:

Муаллими кафедраи нутқи саҳна ва сипас декани факултаи театрӣ-бадеии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон;

Муовини вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;

Мушовири вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;

Директори Осорхонаи миллии Тоҷикистон ба номи Камолиддин Беҳзод;

Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи Муассисаи давлатии таълимии «Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода».

Дар давраи фаъолияти давлатии худ, ӯ бо арбобони барҷастаи сиёсиву фарҳангӣ, аз ҷумла Меҳрубон Назаров, ҳамкорӣ ва сабақгирӣ доштааст.

== Фаъолияти илмӣ ва эҷодӣ ==
Соли 2004 дар Шӯрои дифои Пажӯҳишгоҳи фалсафа ва ҳуқуқи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон рисолаи номзадии худро дар мавзӯи «Низоми маориф дар ҷомеаи ташаккулёбандаи тоҷик» ҳимоя намуда, сазовори дараҷаи илмии номзади илмҳои фалсафа гардид.

Гулчеҳра Нуъмонова муаллифи зиёда аз 30 мақолаи илмӣ-таҳқиқотӣ, илмӣ-оммавӣ ва китобҳои дарсиву бадеӣ мебошад, ки қисме аз онҳо бо забонҳои хориҷӣ низ чоп шудаанд.

== Тарҷумонӣ ==
Г. Нуъмонова китоби фундаменталии иҷрокунанда ва устоди соҳа И. Э. Кохро таҳти унвони «Асосҳои ҳаракати саҳна» аз забони русӣ ба тоҷикӣ тарҷума ва чоп кардааст. Китоб роҳҳои разму набардҳо ва ҳаракатҳои хоси мардуми чаҳон (Эрону Юнон, Руму Миср, Англия, Фаронса, Испания, Русия) ва тохтутози муғулу истилои арабро дар заминаи асарҳои драматургҳои классикӣ (Эсхил, Софокл, Шекспир, Шиллер, В. Гюго) инъикос мекунад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==
* [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]].

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>n7a96e44eji9z7hynjcvlb6jad3lko1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474154</id>
      <parentid>1474153</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:26:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5760" sha1="j1cdhxuo2p4m57rnso10vbsrelk7mp5" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Гулчеҳра Нуъмонова
|номи аслӣ          = Нуъмонова Гулчеҳра
|тасвир             =
|вазифа             = Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи ДДФСТ
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   =
|зодгоҳ             = [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода|Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон]] (1974)
|дараҷаи илмӣ       = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои фалсафа}} (2004)
|унвонҳои илмӣ      = [[Дотсент]]
|касб               = [[Олим]], [[Омӯзгор]], [[Тарҷумон]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|алма-матер         = Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон
}}

'''Гулчеҳра Нуъмонова''' ([[18 март]]и [[1951]],[[ Душанбе]]) — олими соҳаи фалсафа, дотсент, арбоби фарҳангӣ, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2022).

== Зиндагинома ==
Гулчеҳра Нуъмонова пас аз хатми мактаби миёна ба факултаи санъати Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон дохил шуда, баъдан бо таъсис ёфтани Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон, таҳсилро дар шуъбаи актёрии факултаи театрӣ-бадеӣ идома дод ва онро соли 1974 бо дипломи аъло хатм кард.

Раёсати донишкада маҳорати илмиву тахассусии ӯро ба назар гирифта, Г. Нуъмоноваро барои таҳсил ба шуъбаи аспирантураи Донишкадаи давлатии театр, мусиқӣ ва кинематографияи ба номи Н. Черкасови Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) фиристод, ки ин сабаби тавсеаи диди илмӣ ва бадеӣ-эстетикии ӯ гардид.

== Корнома ва фаъолияти давлатӣ ==
Гулчеҳра Нуъмонова дорои собиқаи 50-солаи фаъолияти илмӣ, омӯзгорӣ ва эҷодӣ (то соли 2026) дар соҳаи фарҳангу санъат мебошад. Масири касбии ӯ вазифаҳои зеринро фардост:

Муаллими кафедраи нутқи саҳна ва сипас декани факултаи театрӣ-бадеии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон;

Муовини вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;

Мушовири вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;

Директори Осорхонаи миллии Тоҷикистон ба номи Камолиддин Беҳзод;

Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи Муассисаи давлатии таълимии «Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода».

Дар давраи фаъолияти давлатии худ, ӯ бо арбобони барҷастаи сиёсиву фарҳангӣ, аз ҷумла Меҳрубон Назаров, ҳамкорӣ ва сабақгирӣ доштааст.

== Фаъолияти илмӣ ва эҷодӣ ==
Соли 2004 дар Шӯрои дифои Пажӯҳишгоҳи фалсафа ва ҳуқуқи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон рисолаи номзадии худро дар мавзӯи «Низоми маориф дар ҷомеаи ташаккулёбандаи тоҷик» ҳимоя намуда, сазовори дараҷаи илмии номзади илмҳои фалсафа гардид.

Гулчеҳра Нуъмонова муаллифи зиёда аз 30 мақолаи илмӣ-таҳқиқотӣ, илмӣ-оммавӣ ва китобҳои дарсиву бадеӣ мебошад, ки қисме аз онҳо бо забонҳои хориҷӣ низ чоп шудаанд.

== Тарҷумонӣ ==
Г. Нуъмонова китоби фундаменталии иҷрокунанда ва устоди соҳа И. Э. Кохро таҳти унвони «Асосҳои ҳаракати саҳна» аз забони русӣ ба тоҷикӣ тарҷума ва чоп кардааст. Китоб роҳҳои разму набардҳо ва ҳаракатҳои хоси мардуми чаҳон (Эрону Юнон, Руму Миср, Англия, Фаронса, Испания, Русия) ва тохтутози муғулу истилои арабро дар заминаи асарҳои драматургҳои классикӣ (Эсхил, Софокл, Шекспир, Шиллер, В. Гюго) инъикос мекунад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==
* [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]].

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>j1cdhxuo2p4m57rnso10vbsrelk7mp5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474155</id>
      <parentid>1474154</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:28:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Корнома ва фаъолияти давлатӣ */</comment>
      <origin>1474155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5564" sha1="b2317n8uk15srnjzpx1wttvq8n2sr9z" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Гулчеҳра Нуъмонова
|номи аслӣ          = Нуъмонова Гулчеҳра
|тасвир             =
|вазифа             = Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи ДДФСТ
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   =
|зодгоҳ             = [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода|Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон]] (1974)
|дараҷаи илмӣ       = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои фалсафа}} (2004)
|унвонҳои илмӣ      = [[Дотсент]]
|касб               = [[Олим]], [[Омӯзгор]], [[Тарҷумон]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|алма-матер         = Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон
}}

'''Гулчеҳра Нуъмонова''' ([[18 март]]и [[1951]],[[ Душанбе]]) — олими соҳаи фалсафа, дотсент, арбоби фарҳангӣ, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2022).

== Зиндагинома ==
Гулчеҳра Нуъмонова пас аз хатми мактаби миёна ба факултаи санъати Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон дохил шуда, баъдан бо таъсис ёфтани Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон, таҳсилро дар шуъбаи актёрии факултаи театрӣ-бадеӣ идома дод ва онро соли 1974 бо дипломи аъло хатм кард.

Раёсати донишкада маҳорати илмиву тахассусии ӯро ба назар гирифта, Г. Нуъмоноваро барои таҳсил ба шуъбаи аспирантураи Донишкадаи давлатии театр, мусиқӣ ва кинематографияи ба номи Н. Черкасови Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) фиристод, ки ин сабаби тавсеаи диди илмӣ ва бадеӣ-эстетикии ӯ гардид.

== Корнома ==

* Муаллими кафедраи нутқи саҳна ва сипас декани факултаи театрӣ-бадеии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон;
* Муовини вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ddst.tj/mahfili-ilmiyu-ejodii-gulchehra-numonova/|title=МАҲФИЛИ ИЛМИЮ ЭҶОДИИ ГУЛЧЕҲРА НУЪМОНОВА}}&lt;/ref&gt;;
* Мушовири вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Директори Осорхонаи миллии Тоҷикистон ба номи Камолиддин Беҳзод&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-05-29|author=Рао/Ро|date=2007-09-25|language=tg|work=Радиои Озодӣ|title=&quot;Модар бо тифл&quot; куҷо ғайб зад?|url=https://www.ozodi.org/a/604352.html}}&lt;/ref&gt;;
* Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи Муассисаи давлатии таълимии «Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода».

== Фаъолияти илмӣ ва эҷодӣ ==
Соли 2004 дар Шӯрои дифои Пажӯҳишгоҳи фалсафа ва ҳуқуқи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон рисолаи номзадии худро дар мавзӯи «Низоми маориф дар ҷомеаи ташаккулёбандаи тоҷик» ҳимоя намуда, сазовори дараҷаи илмии номзади илмҳои фалсафа гардид.

Гулчеҳра Нуъмонова муаллифи зиёда аз 30 мақолаи илмӣ-таҳқиқотӣ, илмӣ-оммавӣ ва китобҳои дарсиву бадеӣ мебошад, ки қисме аз онҳо бо забонҳои хориҷӣ низ чоп шудаанд.

== Тарҷумонӣ ==
Г. Нуъмонова китоби фундаменталии иҷрокунанда ва устоди соҳа И. Э. Кохро таҳти унвони «Асосҳои ҳаракати саҳна» аз забони русӣ ба тоҷикӣ тарҷума ва чоп кардааст. Китоб роҳҳои разму набардҳо ва ҳаракатҳои хоси мардуми чаҳон (Эрону Юнон, Руму Миср, Англия, Фаронса, Испания, Русия) ва тохтутози муғулу истилои арабро дар заминаи асарҳои драматургҳои классикӣ (Эсхил, Софокл, Шекспир, Шиллер, В. Гюго) инъикос мекунад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==
* [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]].

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>b2317n8uk15srnjzpx1wttvq8n2sr9z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474156</id>
      <parentid>1474155</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5637" sha1="htmhenm9mq125kny6rp5oumk9cidic9" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Гулчеҳра Нуъмонова
|номи аслӣ          = Нуъмонова Гулчеҳра
|тасвир             =
|вазифа             = Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи ДДФСТ
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   =
|зодгоҳ             = [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода|Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон]] (1974)
|дараҷаи илмӣ       = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои фалсафа}} (2004)
|унвонҳои илмӣ      = [[Дотсент]]
|касб               = [[Олим]], [[Омӯзгор]], [[Тарҷумон]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|алма-матер         = Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон
}}

'''Гулчеҳра Нуъмонова''' ([[18 март]]и [[1951]],[[ Душанбе]]) — олими соҳаи фалсафа, дотсент, арбоби фарҳангӣ, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2022).

== Зиндагинома ==
Гулчеҳра Нуъмонова пас аз хатми мактаби миёна ба факултаи санъати Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон дохил шуда, баъдан бо таъсис ёфтани Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон, таҳсилро дар шуъбаи актёрии факултаи театрӣ-бадеӣ идома дод ва онро соли 1974 бо дипломи аъло хатм кард.

Раёсати донишкада маҳорати илмиву тахассусии ӯро ба назар гирифта, Г. Нуъмоноваро барои таҳсил ба шуъбаи аспирантураи Донишкадаи давлатии театр, мусиқӣ ва кинематографияи ба номи Н. Черкасови Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) фиристод, ки ин сабаби тавсеаи диди илмӣ ва бадеӣ-эстетикии ӯ гардид.

== Корнома ==

* Муаллими кафедраи нутқи саҳна ва сипас декани факултаи театрӣ-бадеии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон;
* Муовини вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ddst.tj/mahfili-ilmiyu-ejodii-gulchehra-numonova/|title=МАҲФИЛИ ИЛМИЮ ЭҶОДИИ ГУЛЧЕҲРА НУЪМОНОВА}}&lt;/ref&gt;;
* Мушовири вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Директори Осорхонаи миллии Тоҷикистон ба номи Камолиддин Беҳзод&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-05-29|author=Рао/Ро|date=2007-09-25|language=tg|work=Радиои Озодӣ|title=&quot;Модар бо тифл&quot; куҷо ғайб зад?|url=https://www.ozodi.org/a/604352.html}}&lt;/ref&gt;;
* Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи Муассисаи давлатии таълимии «Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода».

== Фаъолияти илмӣ ва эҷодӣ ==
Соли 2004 дар Шӯрои дифои Пажӯҳишгоҳи фалсафа ва ҳуқуқи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон рисолаи номзадии худро дар мавзӯи «Низоми маориф дар ҷомеаи ташаккулёбандаи тоҷик» ҳимоя намуда, сазовори дараҷаи илмии номзади илмҳои фалсафа гардид.

Гулчеҳра Нуъмонова муаллифи зиёда аз 30 мақолаи илмӣ-таҳқиқотӣ, илмӣ-оммавӣ ва китобҳои дарсиву бадеӣ мебошад, ки қисме аз онҳо бо забонҳои хориҷӣ низ чоп шудаанд.

== Тарҷумонӣ ==
Г. Нуъмонова китоби фундаменталии иҷрокунанда ва устоди соҳа И. Э. Кохро таҳти унвони «Асосҳои ҳаракати саҳна» аз забони русӣ ба тоҷикӣ тарҷума ва чоп кардааст. Китоб роҳҳои разму набардҳо ва ҳаракатҳои хоси мардуми чаҳон (Эрону Юнон, Руму Миср, Англия, Фаронса, Испания, Русия) ва тохтутози муғулу истилои арабро дар заминаи асарҳои драматургҳои классикӣ (Эсхил, Софокл, Шекспир, Шиллер, В. Гюго) инъикос мекунад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==
* [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]].

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>htmhenm9mq125kny6rp5oumk9cidic9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474157</id>
      <parentid>1474156</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:29:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5603" sha1="b7c00mg1lmsnk1mu6y8sbbyd032qm94" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Гулчеҳра Нуъмонова
|номи аслӣ          = Нуъмонова Гулчеҳра
|тасвир             =
|вазифа             = Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи ДДФСТ
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   =
|зодгоҳ             = [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода|Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон]] (1974)
|дараҷаи илмӣ       = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои фалсафа}} (2004)
|унвонҳои илмӣ      = [[Дотсент]]
|касб               = [[Олим]], [[Омӯзгор]], [[Тарҷумон]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|алма-матер         = Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон
}}

'''Гулчеҳра Нуъмонова''' ([[18 март]]и [[1951]],[[ Душанбе]]) — омӯзгор ва арбоби фарҳангӣ, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2022).

== Зиндагинома ==
Гулчеҳра Нуъмонова пас аз хатми мактаби миёна ба факултаи санъати Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон дохил шуда, баъдан бо таъсис ёфтани Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон, таҳсилро дар шуъбаи актёрии факултаи театрӣ-бадеӣ идома дод ва онро соли 1974 бо дипломи аъло хатм кард.

Раёсати донишкада маҳорати илмиву тахассусии ӯро ба назар гирифта, Г. Нуъмоноваро барои таҳсил ба шуъбаи аспирантураи Донишкадаи давлатии театр, мусиқӣ ва кинематографияи ба номи Н. Черкасови Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) фиристод, ки ин сабаби тавсеаи диди илмӣ ва бадеӣ-эстетикии ӯ гардид.

== Корнома ==

* Муаллими кафедраи нутқи саҳна ва сипас декани факултаи театрӣ-бадеии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон;
* Муовини вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ddst.tj/mahfili-ilmiyu-ejodii-gulchehra-numonova/|title=МАҲФИЛИ ИЛМИЮ ЭҶОДИИ ГУЛЧЕҲРА НУЪМОНОВА}}&lt;/ref&gt;;
* Мушовири вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Директори Осорхонаи миллии Тоҷикистон ба номи Камолиддин Беҳзод&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-05-29|author=Рао/Ро|date=2007-09-25|language=tg|work=Радиои Озодӣ|title=&quot;Модар бо тифл&quot; куҷо ғайб зад?|url=https://www.ozodi.org/a/604352.html}}&lt;/ref&gt;;
* Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи Муассисаи давлатии таълимии «Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода».

== Фаъолияти илмӣ ва эҷодӣ ==
Соли 2004 дар Шӯрои дифои Пажӯҳишгоҳи фалсафа ва ҳуқуқи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон рисолаи номзадии худро дар мавзӯи «Низоми маориф дар ҷомеаи ташаккулёбандаи тоҷик» ҳимоя намуда, сазовори дараҷаи илмии номзади илмҳои фалсафа гардид.

Гулчеҳра Нуъмонова муаллифи зиёда аз 30 мақолаи илмӣ-таҳқиқотӣ, илмӣ-оммавӣ ва китобҳои дарсиву бадеӣ мебошад, ки қисме аз онҳо бо забонҳои хориҷӣ низ чоп шудаанд.

== Тарҷумонӣ ==
Г. Нуъмонова китоби фундаменталии иҷрокунанда ва устоди соҳа И. Э. Кохро таҳти унвони «Асосҳои ҳаракати саҳна» аз забони русӣ ба тоҷикӣ тарҷума ва чоп кардааст. Китоб роҳҳои разму набардҳо ва ҳаракатҳои хоси мардуми чаҳон (Эрону Юнон, Руму Миср, Англия, Фаронса, Испания, Русия) ва тохтутози муғулу истилои арабро дар заминаи асарҳои драматургҳои классикӣ (Эсхил, Софокл, Шекспир, Шиллер, В. Гюго) инъикос мекунад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==
* [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]].

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>b7c00mg1lmsnk1mu6y8sbbyd032qm94</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474159</id>
      <parentid>1474157</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:30:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5952" sha1="ge6lj2i8qnckgq85l595gfylecs4ree" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном                = Гулчеҳра Нуъмонова
|номи аслӣ          = Нуъмонова Гулчеҳра
|тасвир             =
|вазифа             = Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи ДДФСТ
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   =
|зодгоҳ             = [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода|Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон]] (1974)
|дараҷаи илмӣ       = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои фалсафа}} (2004)
|унвонҳои илмӣ      = [[Дотсент]]
|касб               = [[Олим]], [[Омӯзгор]], [[Тарҷумон]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|алма-матер         = Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон
}}

'''Гулчеҳра Нуъмонова''' ([[18 март]]и [[1951]],[[ Душанбе]]) — омӯзгор ва арбоби фарҳангӣ, номзади илмҳои фалсафа (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dissercat.com/content/sistema-obrazovaniya-v-transformiruyushchemsya-tadzhikskom-obshchestve|title=Система образования в трансформирующемся таджикском обществе|author=Нуъмонова, Гулчехра}}&lt;/ref&gt;, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2022).

== Зиндагинома ==
Гулчеҳра Нуъмонова пас аз хатми мактаби миёна ба факултаи санъати Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон дохил шуда, баъдан бо таъсис ёфтани Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон, таҳсилро дар шуъбаи актёрии факултаи театрӣ-бадеӣ идома дод ва онро соли 1974 бо дипломи аъло хатм кард.

Раёсати донишкада маҳорати илмиву тахассусии ӯро ба назар гирифта, Г. Нуъмоноваро барои таҳсил ба шуъбаи аспирантураи Донишкадаи давлатии театр, мусиқӣ ва кинематографияи ба номи Н. Черкасови Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) фиристод, ки ин сабаби тавсеаи диди илмӣ ва бадеӣ-эстетикии ӯ гардид.

== Корнома ==

* Муаллими кафедраи нутқи саҳна ва сипас декани факултаи театрӣ-бадеии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон;
* Муовини вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ddst.tj/mahfili-ilmiyu-ejodii-gulchehra-numonova/|title=МАҲФИЛИ ИЛМИЮ ЭҶОДИИ ГУЛЧЕҲРА НУЪМОНОВА}}&lt;/ref&gt;;
* Мушовири вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Директори Осорхонаи миллии Тоҷикистон ба номи Камолиддин Беҳзод&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-05-29|author=Рао/Ро|date=2007-09-25|language=tg|work=Радиои Озодӣ|title=&quot;Модар бо тифл&quot; куҷо ғайб зад?|url=https://www.ozodi.org/a/604352.html}}&lt;/ref&gt;;
* Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи Муассисаи давлатии таълимии «Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода».

== Фаъолияти илмӣ ва эҷодӣ ==
Соли 2004 дар Шӯрои дифои Пажӯҳишгоҳи фалсафа ва ҳуқуқи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон рисолаи номзадии худро дар мавзӯи «Низоми маориф дар ҷомеаи ташаккулёбандаи тоҷик» ҳимоя намуда, сазовори дараҷаи илмии номзади илмҳои фалсафа гардид.

Гулчеҳра Нуъмонова муаллифи зиёда аз 30 мақолаи илмӣ-таҳқиқотӣ, илмӣ-оммавӣ ва китобҳои дарсиву бадеӣ мебошад, ки қисме аз онҳо бо забонҳои хориҷӣ низ чоп шудаанд.

== Тарҷумонӣ ==
Г. Нуъмонова китоби фундаменталии иҷрокунанда ва устоди соҳа И. Э. Кохро таҳти унвони «Асосҳои ҳаракати саҳна» аз забони русӣ ба тоҷикӣ тарҷума ва чоп кардааст. Китоб роҳҳои разму набардҳо ва ҳаракатҳои хоси мардуми чаҳон (Эрону Юнон, Руму Миср, Англия, Фаронса, Испания, Русия) ва тохтутози муғулу истилои арабро дар заминаи асарҳои драматургҳои классикӣ (Эсхил, Софокл, Шекспир, Шиллер, В. Гюго) инъикос мекунад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==
* [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]].

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>ge6lj2i8qnckgq85l595gfylecs4ree</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474160</id>
      <parentid>1474159</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T04:31:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5963" sha1="i0xuantcirrqqx8gn5bvpx51tfjr8b6" xml:space="preserve">{{Олим
|ном                = Гулчеҳра Нуъмонова
|номи аслӣ          = Нуъмонова Гулчеҳра
|тасвир             =
|вазифа             = Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи ДДФСТ
|тартиб             =
|парчам             = Flag of Tajikistan.svg
|парчам2            = Coat of arms of Tajikistan.svg
|таърихи таваллуд   = 18.03.1951
|зодгоҳ             = [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}

|таҳсилот           = [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода|Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон]] (1974)
|дараҷаи илмӣ       = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои фалсафа}} (2004)
|унвонҳои илмӣ      = [[Дотсент]]
|касб               = [[Олим]], [[Омӯзгор]], [[Тарҷумон]]
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|алма-матер         = Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон
}}

'''Гулчеҳра Нуъмонова''' ([[18 март]]и [[1951]],[[ Душанбе]]) — омӯзгор ва арбоби фарҳангӣ, номзади илмҳои фалсафа (2004)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dissercat.com/content/sistema-obrazovaniya-v-transformiruyushchemsya-tadzhikskom-obshchestve|title=Система образования в трансформирующемся таджикском обществе|author=Нуъмонова, Гулчехра}}&lt;/ref&gt;, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2022).

== Зиндагинома ==
Гулчеҳра Нуъмонова пас аз хатми мактаби миёна ба факултаи санъати Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон дохил шуда, баъдан бо таъсис ёфтани Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон, таҳсилро дар шуъбаи актёрии факултаи театрӣ-бадеӣ идома дод ва онро соли 1974 бо дипломи аъло хатм кард.

Раёсати донишкада маҳорати илмиву тахассусии ӯро ба назар гирифта, Г. Нуъмоноваро барои таҳсил ба шуъбаи аспирантураи Донишкадаи давлатии театр, мусиқӣ ва кинематографияи ба номи Н. Черкасови Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) фиристод, ки ин сабаби тавсеаи диди илмӣ ва бадеӣ-эстетикии ӯ гардид.

== Корнома ==

* Муаллими кафедраи нутқи саҳна ва сипас декани факултаи театрӣ-бадеии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон;
* Муовини вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ddst.tj/mahfili-ilmiyu-ejodii-gulchehra-numonova/|title=МАҲФИЛИ ИЛМИЮ ЭҶОДИИ ГУЛЧЕҲРА НУЪМОНОВА}}&lt;/ref&gt;;
* Мушовири вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Директори Осорхонаи миллии Тоҷикистон ба номи Камолиддин Беҳзод&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-05-29|author=Рао/Ро|date=2007-09-25|language=tg|work=Радиои Озодӣ|title=&quot;Модар бо тифл&quot; куҷо ғайб зад?|url=https://www.ozodi.org/a/604352.html}}&lt;/ref&gt;;
* Мудири кафедраи нутқ ва ҳаракати саҳнаи Муассисаи давлатии таълимии «Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода».

== Фаъолияти илмӣ ва эҷодӣ ==
Соли 2004 дар Шӯрои дифои Пажӯҳишгоҳи фалсафа ва ҳуқуқи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон рисолаи номзадии худро дар мавзӯи «Низоми маориф дар ҷомеаи ташаккулёбандаи тоҷик» ҳимоя намуда, сазовори дараҷаи илмии номзади илмҳои фалсафа гардид.

Гулчеҳра Нуъмонова муаллифи зиёда аз 30 мақолаи илмӣ-таҳқиқотӣ, илмӣ-оммавӣ ва китобҳои дарсиву бадеӣ мебошад, ки қисме аз онҳо бо забонҳои хориҷӣ низ чоп шудаанд.

== Тарҷумонӣ ==
Г. Нуъмонова китоби фундаменталии иҷрокунанда ва устоди соҳа И. Э. Кохро таҳти унвони «Асосҳои ҳаракати саҳна» аз забони русӣ ба тоҷикӣ тарҷума ва чоп кардааст. Китоб роҳҳои разму набардҳо ва ҳаракатҳои хоси мардуми чаҳон (Эрону Юнон, Руму Миср, Англия, Фаронса, Испания, Русия) ва тохтутози муғулу истилои арабро дар заминаи асарҳои драматургҳои классикӣ (Эсхил, Софокл, Шекспир, Шиллер, В. Гюго) инъикос мекунад.

== Ҷоизаву унвонҳо ==
* [[Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]].

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>i0xuantcirrqqx8gn5bvpx51tfjr8b6</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>